Phong độ phập phù
Khi hai cầu thủ đang dẫn đầu danh sách vua phá lưới nội ở V-League 2023 - 2024 là một tiền vệ (Quang Hải, 5 bàn) và một trung vệ (Việt Anh, 4 bàn), có một câu hỏi được đặt ra: các tiền đạo đội tuyển Việt Nam đang ở đâu trong cuộc đua ấy?
Thực tế, việc đặt ra một cuộc đua không chính thức mang tên "vua phá lưới nội" đã phần nào cho thấy các chân sút Việt Nam hoàn toàn thất thế trước tiền đạo ngoại. Bởi thất thế, không có cửa so sánh với ngoại binh, nên giới chuyên môn so sánh các nội binh với nhau để bớt chênh lệch.
Đây là chuyện cũ đã nói đi nói lại qua rất nhiều năm. Trừ những ngoại lệ hiếm hoi như Anh Đức (2017), Tiến Linh (2018)... V-League hầu như không được chứng kiến một chân sút nội ghi quá 12 bàn mỗi mùa.
HLV Park Hang-seo từng nói, ông chỉ có 3 tiền đạo "dùng được" là Công Phượng, Đức Chinh và Tiến Linh. Với HLV Philippe Troussier, thực tế còn phũ phàng hơn. Ông chia sẻ với ký giả trang Friday Digital: "Bóng đá Việt Nam không có chân sút giỏi".
Cả 5 tiền đạo HLV người Pháp luân phiên sử dụng ở đội tuyển Việt Nam đều đang ghi bàn "nhỏ giọt" tại V-League 2023 - 2024. Tuấn Hải ghi 3 bàn sau 11 trận (933 phút), Tiến Linh ghi 2 bàn sau 12 trận (734 phút), Văn Toàn ghi 3 bàn sau 11 trận (814 phút), Đình Bắc ghi 2 bàn sau 7 trận (259 phút), còn với Văn Tùng là 0 bàn thắng sau 8 trận (103 phút).
Để tìm câu trả lời cho vấn đề khô hạn bàn thắng của nội binh, HLV Daiki Iwamasa giải thích ngắn gọn: "Các đội V-League quá phụ thuộc vào cầu thủ ngoại". Các nội binh như Tuấn Hải, Văn Toàn, Tiến Linh dù giàu kinh nghiệm, nhưng ở CLB chủ yếu đá lùi sâu, dạt biên, không thường xuyên tiếp cận vòng cấm.
Ở hầu hết các đội V-League, từ nhóm đua vô địch đến đua trụ hạng, khâu ghi bàn, dứt điểm trong vòng cấm được giao khoán cho ngoại binh, những người phù hợp với lối chơi trực diện nhờ thể hình lý tưởng, lực chân và kỹ thuật tốt.
"Đó là giải pháp an toàn để HLV giải tỏa áp lực. Ai làm HLV ở V-League cũng chịu sức ép, đôi khi thua vài ba trận là mất việc, nên phải chọn giải pháp tối ưu", một chiến lược gia đang huấn luyện ở V-League chia sẻ.
Thậm chí, ngay cả khi nội binh ghi bàn đều đặn ở V-League, cũng không thể đảm bảo những cầu thủ này sẽ tỏa sáng ở đội tuyển Việt Nam. Mùa 2021, Công Phượng và Văn Toàn chơi tốt ở V-League khi ghi tổng cộng 13 bàn thắng.
Tuy nhiên, cả hai được hưởng lợi nhiều khi HAGL có Washington Brandao lo nhiệm vụ làm tường, di chuyển hút người, cài đè để các tiền đạo khác dứt điểm. Còn ở đội tuyển quốc gia, khi các nội binh mất đối tác ngoại tin cậy có thể "thầu" những pha tranh chấp tay đôi để mở ra khoảng trống, khâu ghi bàn lại khó khăn hơn.
Đa dạng phương án ghi bàn
Sau 1 năm đầu huấn luyện, ông Troussier đã thử nghiệm nhiều chân sút. Nhưng sau 12 trận, chưa có tiền đạo nào ghi quá 3 bàn.
Ngôi sao trẻ Đình Bắc đã gây ấn tượng với trận đấu hay trước Nhật Bản, nhưng án kỷ luật ở CLB Quảng Nam cho thấy cầu thủ này cần thời gian để uốn mình vào kỷ luật. Giao trọng trách lớn cho Đình Bắc ở tuổi 19, rõ ràng là con dao hai lưỡi.
"Đình Bắc mới là cầu thủ ở dạng tiềm năng thôi, đừng vội gọi cậu ấy là ngôi sao chỉ sau một vài trận đấu. Đình Bắc phải chứng minh bản thân qua từng giải đấu. Cậu ấy mới lần đầu đá V-League và chưa thể hiện được nhiều. Những gì Đình Bắc làm mới gói gọn ở Asian Cup 2023 trong trận gặp Nhật Bản. Để trở thành cầu thủ giỏi, cậu ấy còn phải được rèn nhiều", HLV Bùi Đoàn Quang Huy chia sẻ.
Hay với Tuấn Hải, Văn Toàn, Tiến Linh, những cầu thủ này đều có điểm mạnh riêng, nhưng đều khó ghi bàn đều đặn. Cản trở ấy đến từ phong độ ở CLB, cũng như chiến thuật ở đội tuyển dường như đang ở tầm cao hơn chất lượng thực sự ở tiền đạo Việt.
HLV Troussier cần khai thác triệt để những phương án ghi bàn khác. Đó là tình huống cố định - vũ khí đã mang về 3 bàn cho đội tuyển Việt Nam ở Asian Cup, dứt điểm tuyến hai (với Quang Hải đang đạt hiệu suất làm bàn ấn tượng), hay phòng ngự phản công.
Hàng tiền đạo có thể không ghi bàn, nhưng với đấu pháp hợp lý, các chân sút đủ sức đóng góp theo cách riêng cho thành công của tập thể.