Ông Assange đã phải ngồi tù 5 năm tại nhà tù an ninh cao Belmarsh ở thủ đô London - Anh sau một thời gian dài tị nạn trong Đại sứ quán Ecuador ở London. Năm 2019, Ecuador thu hồi quyền tị nạn chính trị của Assange và cho phép cảnh sát Anh bắt giữ ông tại đại sứ quán nước này ở London.
Một tòa án Mỹ đã truy tố Assange theo Đạo luật gián điệp năm 2017, một tháng sau khi ông bị bắt ở Anh.
Ngày 26-3, Tòa án Tối cao Anh ra phán quyết rằng ông Assange có quyền kháng cáo chống lại lệnh dẫn độ mình sang Mỹ. Hai thẩm phán người Anh cho hay nên mở phiên tòa phúc thẩm về trường hợp dẫn độ ông Assange.
Nếu bị dẫn độ sang Mỹ, người sáng lập WikiLeaks sẽ phải hầu tòa về tội đăng tải các tài liệu ngoại giao và quân sự bí mật. Ông Assange bị cáo buộc tội danh làm gián điệp và đối mặt với án tù lên đến 175 năm.
Phiên điều trần tại Tòa án Tối cao Anh có thể là cơ hội cuối cùng để đội ngũ luật sư của ông Assange giúp thân chủ của họ tránh bị dẫn độ sang Mỹ. Các luật sư của ông Assange lập luận cáo buộc chống lại người sáng lập WikiLeaks của Mỹ "mang bản chất chính trị" cũng như là "sự trả thù của Washington vì bị vạch trần những tội ác chiến tranh ở Afghanistan và Iraq".
Các luật sư của ông Assange cho rằng tính mạng và sức khỏe của thân chủ họ sẽ bị đe dọa nếu sang Mỹ.
Vào tháng 1-2021, một thẩm phán người Anh đã ra phán quyết chống lại việc dẫn độ Assange sang Mỹ, với lý do ông "có thể tự sát do điều kiện nhà tù khắc nghiệt ở Mỹ".
Các công tố viên của Washington đã phản bác quyết định này, đồng thời đảm bảo đối xử tốt với ông Assange. Bộ trưởng Nội vụ Anh khi đó là Priti Patel đã ký lệnh dẫn độ ông Assange vào tháng 6-2022. Kể từ đó, ông Assange kháng cáo lệnh dẫn độ nhưng thất bại một lần.
Ngoài tội danh làm gián điệp, Mỹ còn cáo buộc ông Assange "phạm tội hỗ trợ và tiếp tay cho "người thổi còi" Chelsea Manning". Chelsea từng tiết lộ tài liệu mật của Mỹ cho WikiLeaks vào năm 2010.
Các quan chức Washington cho rằng WikiLeaks đã gây nguy hiểm cho các tài sản không xác định của Mỹ thông qua các đăng tải của mình.
Ông Assange, 52 tuổi, là công dân của Úc.
Tòa án Tối cao Anh đã cho Mỹ 3 tuần để đưa ra "đảm bảo thỏa đáng", cụ thể là Assange sẽ được xuất hiện trong "một phiên tòa công bằng" và không dẫn độ tới một quốc gia mà ông có thể bị tra tấn hoặc tử hình.
Nếu không có những sự bảo đảm này, Tòa án Tối cao Anh sẽ cho phép ông Assange kháng cáo mà không cần xét xử thêm. Ngược lại, nếu có sự đảm bảo từ phía Mỹ, tòa án sẽ cho phép các bên có cơ hội trình bày thêm trước khi đưa ra quyết định cuối cùng.