Thay vì xây dựng câu hỏi thi theo tính bảo mật, khép kín hoàn như hiện nay, ngân hàng đề thi Tốt nghiệp Trung học phổ thông từ năm 2025 sẽ có tính mở.
Đây là thông tin được ông Nguyễn Ngọc Hà, Phó Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết tại Hội thảo Công tác chuẩn bị đề thi Tốt nghiệp Trung học phổ thông từ năm 2025 theo chương trình giáo dục phổ thông mới 2018. Hội nghị do Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức chiều nay, 11/3.
Phân tích cụ thể hơn, ông Hà cho biết hiện Kỳ thi Tốt nghiệp Trung học phổ thông đang làm đề thi theo tính đóng, từ khâu soạn thảo các phiên bản đầu tiên đều mời các chuyên gia đến khu vực riêng, sử dụng hệ thống an ninh bảo mật 24/7 trong suốt quá trình làm đề.
Tuy vậy, vẫn khó thực hiện kín hoàn toàn. Thực tế đã có hiện tượng đề thi giống với câu hỏi ôn luyện thi bên ngoài. Bên cạnh đó, việc khó tiếp cận với Internet dẫn đến việc hạn chế trong tham khảo thông tin, dẫn đến hiện tượng đề thi giống với đề khảo sát của một số địa phương.
Từ năm 2025, đề thi sẽ có tính mở theo hướng được xây dựng trên cơ sở phát huy trí tuệ toàn ngành. Cụ thể, các nhà trường, địa phương, trong quá trình thực hiện kiểm tra, đánh giá, thi khảo sát có những câu hỏi hay, tốt sẽ được gửi về Bộ Giáo dục và Đào tạo. Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ có bộ phận đánh giá chất lượng câu hỏi bằng lý thuyết khảo thí. Kết quả đánh giá sẽ chỉ ra những điểm tốt, chưa tốt của các câu hỏi, gửi ngược trở lại cho các sở giáo dục và đào tạo để có sự điều chỉnh phù hợp nhằm nâng cao chất lượng câu hỏi kiểm tra, đánh giá.
Theo ông Hà, thực tế công tác khảo thí cho thấy việc đánh giá mức độ đề nhiều khi có yếu tố chủ quan của người ra đề nên chưa chính xác hoàn toàn. Do vậy, một ngân hàng đề sẽ chỉ có ý nghĩa thực sự và có tính khách quan nếu trải qua quá trình đánh giá, quá trình đó thể hiện ngay từ cấp sở và có thêm các đánh giá, chỉ báo từ Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Các câu hỏi chất lượng sẽ được Bộ Giáo dục và Đào tạo đưa vào thư viện đề thi. "Được tập hợp từ các cơ sở giáo dục trên cả nước nên câu hỏi rất rộng và chỉ sau một năm đã có số lượng câu hỏi rất lớn. Nếu thu nhận các câu hỏi đó sẽ tiết kiệm thời gian, công sức. Điều này cũng tạo động lực cho các giáo viên, nhà trường, sở giáo dục trong việc nâng cao chất lượng câu hỏi thi, kiểm tra đánh giá," ông Hà nói.
Đề thi môn Ngữ văn vẫn theo hình thức tự luận với hai phần. Các môn còn lại theo hình thức trắc nghiệm với ba dạng câu hỏi trắc nghiệm khác nhau.
Cũng theo ông Hà, khi xây dựng câu hỏi thi, về nguyên tắc, những câu hỏi ở mức độ nhận biết có thể không cần điều chỉnh về nội dung câu hỏi. Những câu hỏi từ mức độ thông hiểu đến vận dụng bắt buộc phải có điều chỉnh nội dung để học sinh không thể chỉ nhớ máy móc mà làm được.
Ông Hà cho hay từ nay đến 2025, thời gian còn rất ngắn. Đây là một thách thức vì thời điểm này Bộ Giáo dục và Đào tạo mới ký quyết định công bố giáo khoa lớp 12, chưa bắt đầu dạy lớp 12 theo chương trình mới để có thể có đóng góp câu hỏi từ các địa phương.
Chia sẻ thêm về đề thi, Phó Cục trưởng Nguyễn Ngọc Hà cho hay đề thi được xây dựng trên cơ sở có tính kế thừa. Do học sinh và giáo viên đang học chương trình 2018 nhưng đã quen với định dạng đề thi cũ là câu hỏi trắc nghiệm 4 lựa chọn nên đề thi vẫn giữ tỷ trọng nhất định câu hỏi dạng này.
Bên cạnh đó, đề có tính phát triển với những điểm mới, thể hiện ở việc đề sẽ có thêm hai dạng câu hỏi trắc nghiệm mới là trắc nghiệm trả lời Đúng/Sai và trắc nghiệm trả lời ngắn.
Ông Hà cho biết với các dạng câu hỏi trắc nghiệm mới sẽ giảm tỷ lệ trả lời xác suất của câu hỏi trắc nghiệm cũ đồng thời đảm bảo yêu cầu của chương trình giáo dục phổ thông mới là đánh giá năng lực học sinh.
Bên cạnh đó, đề thi trắc nghiệm sẽ dài tối đa 4 trang A4 nên đề thi trình bày đủ trên 1 tờ A3, từ đó giảm bớt được khối lượng công việc, giảm bớt rủi ro in ấn, ghép tờ đề thi./.