Nói 5 câu này trong lúc nóng giận, ba mẹ vô tình làm tổn thương con, gây ảnh hưởng tâm lý sau này
Có những câu nói cản trở sự phát triển của con cái nhưng bố mẹ lại vô tình không biết.
Trong quá trình giáo dục con cái, việc cha mẹ vô tình sử dụng những lời lẽ có thể làm tổn thương trẻ là điều khó tránh khỏi. Có những câu nói tưởng chừng như không mấy quan trọng, nhưng lại để lại ảnh hưởng sâu sắc đến tâm trạng và tâm lý của trẻ em.
Dưới đây là danh sách một số lời nói mà cha mẹ có thể không ý thức được nhưng thực tế lại có thể gây tổn thương nghiêm trọng cho con cái. Chỉ cần nói ra những câu này quá ba lần có thể làm hỏng niềm hạnh phúc của trẻ.
1. "Con nhìn con của nhà người ta kia kìa"
Đa số chúng ta khi còn nhỏ đều đã từng trải qua việc được cha mẹ đem ra so bì với con cái của người khác. Hành động này thường xuất phát từ nguyện vọng của cha mẹ muốn con mình vượt trội hơn, biến nỗi tự ti thành lực đẩy để nỗ lực nhiều hơn. Tuy nhiên, ngược lại, việc so sánh này đôi khi lại gây ảnh hưởng xấu.
Trẻ em mong muốn sự thấu hiểu và sự công nhận từ cha mẹ. Khi lời nói của cha mẹ không phản ánh được suy nghĩ của trẻ, chúng thường cảm thấy bị bỏ mặc.
Mỗi trẻ em là một cá nhân độc lập, không có hai đứa trẻ nào giống nhau, vì thế việc so sánh là không công bằng. Nếu cha mẹ ao ước con cái mình trở nên xuất sắc như "con nhà người ta", thì trước tiên cha mẹ cần xem xét lại bản thân mình. Hiểu được điều này, cha mẹ nên dừng việc so sánh không cần thiết và quan tâm đến cảm xúc của con cái nhiều hơn là chỉ nhìn vào thành tích học tập.
2. "Em con còn nhỏ, con phải biết nhường nhịn chứ"
Cha mẹ thường khuyên các con rằng anh chị cần phải nhường em. Mục đích của lời khuyên này là để xóa bỏ mọi hiềm khích giữa các con, giúp chúng trở nên gắn bó hơn. Tuy nhiên, khi nghe những lời này, trẻ con có thể cảm thấy bị bỏ qua cảm xúc của mình. Đôi khi chúng thậm chí còn coi em mình như một kẻ cạnh tranh, người chiếm lấy tình thương của cha mẹ.
Trong giáo dục gia đình truyền thống, trẻ em thường được dạy phải biết yêu thương và nhường nhịn em mình. Nhưng điều này cần xuất phát từ sự tự nguyện, không nên bị ép buộc từ phía cha mẹ. Mỗi trẻ em đều là một thiên thần và cần được yêu thương một cách công bằng từ phía cha mẹ.
3. "Con cho bạn mượn đồ chơi với, đừng có keo kiệt như vậy"
Thường xảy ra nhiều trường hợp trẻ em bị bạn khác cướp mất đồ chơi, và cha mẹ thì thường chỉ đạo con cái của mình phải chia sẻ, phần lớn vì không muốn mất lòng hoặc vì tình thương. Nhưng thực tế, hành động này của cha mẹ có nghĩa là họ đang dùng quyền lực của mình để buộc con cái phải làm điều gì đó mà chúng không muốn. Và khi cha mẹ bắt con chia sẻ, về một khía cạnh nào đó, họ cũng đang vô tình dạy con rằng chúng có thể bắt người khác phải làm theo ý mình.
Nhiều cha mẹ chưa nhận ra được vấn đề này và thay vì nhìn nhận nó như một cách ép buộc, họ lại cho rằng đó là "sự chia sẻ" nên thực hiện. Họ tin rằng một đứa trẻ khi biết chia sẻ là đang làm điều tốt.
Để giáo dục trẻ biết cách hào phóng, điều quan trọng là trẻ phải hiểu rõ đâu là đồ của mình và đâu là đồ của người khác. Trẻ còn cần có quyền được từ chối chia sẻ khi chúng không cảm thấy thoải mái để làm việc đó.
4. "Bố mẹ làm tất cả là vì con"
Nhiều ông bố bà mẹ có thể đã nói rằng họ làm mọi việc chỉ vì con cái, hoặc họ chấp nhận những vất vả trong công việc cũng chỉ với mục đích là đem lại những điều tốt lành cho con. Đúng là không ai có thể phủ nhận những nỗ lực của các bậc phụ huynh đều hướng tới việc mang lại những điều tốt đẹp nhất cho con cái của mình. Tuy nhiên, từ góc nhìn của những đứa trẻ, việc cha mẹ thể hiện tình cảm qua những câu nói này có thể trở thành gánh nặng, một sự ràng buộc không nhẹ nhàng.
Liên tục nghe cha mẹ nói như vậy có thể tạo ra áp lực không nhỏ cho trẻ, không hề hữu ích cho quá trình phát triển của chúng. Cha mẹ bày tỏ sự khó khăn trong công việc có thể khiến con cái cảm thấy mình là nguyên nhân khiến cha mẹ phải chịu đựng.
Cha mẹ hiến dâng những điều tốt đẹp nhất cho con cái luôn bắt nguồn từ tình yêu thương không điều kiện và sự tự nguyện. Do đó, dù công việc có cực nhọc đến đâu, cũng không nên làm con cái cảm thấy có lỗi bằng việc phàn nàn về nó.
5. "Sao con ngốc thế"
Thường có những phụ huynh thường xuyên sử dụng câu nói này khi hướng dẫn con cái học bài hay học kỹ năng mới, mặc cho việc trẻ chưa thể hiểu được ngay lập tức. Những lời này có thể khiến trẻ cảm thấy bị ghẻ lạnh bởi cha mẹ, dẫn đến sự thiếu tự tin trong bản thân.
Nếu lặp lại điều này nhiều lần, cha mẹ không hề hay biết đã gắn mác tiêu cực lên con mình, làm cho trẻ bắt đầu tin rằng chúng thật sự không thông minh và không thể hoàn thành bất kì nhiệm vụ nào.
Với tư cách là những người giáo viên đầu tiên và là điểm tựa vững chắc nhất của trẻ, sự xác nhận và tín nhiệm của cha mẹ trong quá trình phát triển của con cái là điều hết sức thiết yếu. Điều này cũng tương tự như việc cây cối cần được chăm sóc và tưới nước để có thể phát triển mạnh mẽ.