Đây là cảnh báo mới nhất vừa được Cục An toàn thông tin (Bộ TT-TT) đưa ra liên quan đến hình thức lừa đảo quét mã QR trên bưu phẩm có thẻ cào trúng thưởng.
Theo Cục An toàn thông tin, những ngày gần đây, nhiều người dùng Facebook tại Việt Nam chia sẻ thông tin cảnh báo về một hình thức lừa đảo mới. Công an TP.Thủ Đức (TP.HCM) cảnh báo chiêu trò lừa đảo mới bằng hình thức gửi bưu phẩm tới nhà dân, bên trong có thông báo trúng thưởng chứa mã QR nhằm chiếm quyền điều khiển thiết bị, đánh cắp thông tin người dùng và chiếm đoạt tài sản.
Cục An toàn thông tin cho biết, hiện nay chưa ghi nhận trường hợp người dùng bị lừa đảo trực tuyến bằng hình thức quét mã QR trên phiếu trúng thưởng trong bưu phẩm gửi đến. Tuy nhiên, lừa đảo mã QR không còn là một chiêu trò mới. Trước đây đã có rất nhiều trường hợp người dùng sau khi quét mã QR trên các website hoặc email (thư điện tử) đã bị điều hướng sang một trang lừa đảo, bị lấy cắp thông tin tài khoản hoặc dẫn dụ để tải mã độc về thiết bị.
Cục An toàn thông tin cũng đã điểm ra những hình thức chiêu trò của các đối tượng lừa đảo mã QR, đồng thời đưa ra những cảnh báo và biện pháp phòng tránh cho người dân. Tuy nhiên, đối tượng lừa đảo có nhiều các chiêu trò dẫn đến nhiều nạn nhân sập bẫy.
Theo các chuyên gia Cục An toàn thông tin, khả năng mã QR được in trong phiếu quà tặng để lừa người dân truy cập vào website giả mạo hòng chiếm đoạt thông tin, tài sản là điều hoàn toàn có thể xảy ra. Người dân cần thận trọng khi quét mã, nhất là các mã sử dụng ở nơi công cộng hoặc chia sẻ qua mạng xã hội hay email.
Người dùng cũng cần xác định, kiểm tra kỹ thông tin tài khoản người chuyển mã QR, cũng như nội dung trang web mà mã QR đưa tới; kiểm tra đường link xem có bắt đầu với "https" và có phải tên miền quen thuộc hay không. Không nhận bưu phẩm mà mình không đặt, không biết rõ nguồn gốc. Khi phát hiện lừa đảo hình thức trên, cần kịp thời báo cho cơ quan công an gần nhất.
Đối với các đơn vị, tổ chức cung cấp mã QR, Cục An toàn thông tin đề nghị, cần kịp thời đưa ra giải pháp xác minh giao dịch có dấu hiệu bất thường; kiểm tra thường xuyên các mã QR được dán tại địa điểm cung cấp; đồng thời cần chú ý có cảnh báo tuyên truyền đến người dùng.
Trước đó, tại họp báo thường kỳ tháng 9.2023 của Bộ TT-TT, ông Nguyễn Duy Khiêm, đại diện Cục An toàn thông tin, cho hay mã QR đang ngày càng phổ biến trên toàn thế giới. Ông Khiêm nói: "Mã QR có thể chèn trực tiếp vào email, tin nhắn và dễ dàng tiếp cận người dùng. Bản chất QR không phải mã độc tấn công trực tiếp mà chỉ là trung gian để truyền tải nội dung. Người dùng có bị tấn công hay không phụ thuộc vào cách xử lý nội dung sau khi quét mã QR code".
Theo Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, thanh toán qua mã QR có tốc độ tăng trưởng mạnh mẽ cả về số lượng và giá trị. Trong năm 2022, thanh toán qua mã QR tăng tới hơn 225% về số lượng và trên 243% về giá trị so với năm 2021. Trong khi đó, tình trạng lừa đảo qua quét mã QR cũng tăng mạnh trên thế giới và tại Việt Nam.