Hôm qua, cơ quan điều tra Bộ Công an đã khởi tố, bắt tạm giam đối với bà Hoàng Thị Thúy Lan, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Vĩnh Phúc. Bà Lan cũng đã bị tạm đình chỉ nhiệm vụ Đại biểu Quốc hội. Như vậy tính từ đầu nhiệm kỳ Đại hội XIII (1/2021) tới nay đã có 7 trường hợp từng là Ủy viên Ban Chấp hành T.Ư Đảng vướng lao lý.
1. Ông Trần Văn Nam, cựu Bí thư Tỉnh ủy Bình Dương
Ngày 6/7/2021, 5 tháng sau Đại hội XIII, tại Hội nghị Trung ương 3, ông Trần Văn Nam, Uỷ viên T.Ư Đảng khóa XIII, Bí thư Tỉnh ủy Bình Dương, bị T.Ư Đảng quyết định cách tất cả chức vụ trong Đảng cả 3 nhiệm kỳ: 2010 - 2015, 2015 - 2020 và 2020 - 2025.
Sau đó ông Nam bị kỷ luật, xử lý hình sự.
Ông Nam được xác định vi phạm nguyên tắc tập trung dân chủ, quy chế làm việc, làm trái chủ trương của Tỉnh ủy và vi phạm pháp luật về quản lý, sử dụng đất đai, vốn, tài sản của Đảng, Nhà nước tại Tổng công ty 3/2; buông lỏng lãnh đạo, thiếu kiểm tra, giám sát; chỉ đạo hợp thức hóa tài liệu để che giấu vi phạm; gây thất thoát lớn tài sản, ngân sách của Đảng, Nhà nước và nhiều cán bộ, đảng viên của tỉnh vi phạm kỷ luật Đảng, bị khởi tố hình sự.
Tới 27/7/2021, ông Nam bị khởi tố, bắt tạm giam trong vụ án "vi phạm quy định về quản lý tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí" xảy ra tại Tổng công ty Sản xuất - xuất nhập khẩu Bình Dương (còn gọi là Tổng công ty 3/2).
Ngày 30/8/2022, ông Trần Văn Nam cùng 27 bị cáo khác trong vụ án được TAND TP.Hà Nội đưa ra xét xử sơ thẩm. Cựu Bí thư Tỉnh uỷ Bình Dương bị Tòa tuyên phạt 7 năm tù về tội "Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí". Ông Nam chấp nhận mức án đã tuyên, không kháng cáo.
2. Ông Chu Ngọc Anh, cựu Chủ tịch UBND TP Hà Nội
Ngày 6/6/2022, tại hội nghị T.Ư bất thường, Ban T.Ư Đảng quyết định khai trừ Đảng đối với ông Chu Ngọc Anh, Uỷ viên T.Ư Đảng, Chủ tịch UBND TP.Hà Nội, nguyên Bộ trưởng Bộ KH-CN.
Ông Chu Ngọc Anh, trong thời gian giữ chức vụ Bộ trưởng KH-CN được xác định là có sai phạm liên quan việc nghiên cứu, chuyển giao, cấp phép, hiệp thương giá và mua sắm kit xét nghiệm Covid-19 của Công ty Cổ phần công nghệ Việt Á diễn ra từ 3/2/2020 tới khi cơ quan chức năng phát hiện.
Một ngày sau, chiều 7/6/2022, ông Chu Ngọc Anh bị HĐND TP.Hà Nội miễn nhiệm chức vụ Chủ tịch UBND TP.Hà Nội.
Ngày 7/6/2022, Bộ Công an khởi tố, bắt tạm giam ông Chu Ngọc Anh để điều tra về tội "Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí" trong vụ án xảy ra tại Công ty Cổ phần công nghệ Việt Á và một số đơn vị, địa phương.
Ngày 12/1/2024, Hội đồng xét xử sơ thẩm Tòa án nhân dân TP.Hà Nội đã tuyên án sơ thẩm đối với 38 bị cáo trong vụ án nêu trên. Trong đó, cựu Bộ trưởng Bộ KH-CN Chu Ngọc Anh lĩnh án 3 năm tù về tội "Vi phạm quy định về quản lý sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát lãng phí".
3. Ông Nguyễn Thanh Long, cựu Bộ trưởng Bộ Y tế
Cùng với ông Chu Ngọc Anh, ngày 6/6/2022, cựu Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thanh Long bị Ban Chấp T.Ư Đảng khai trừ ra khỏi Đảng tại hội nghị T.Ư bất thường do sai phạm trong vụ kit xét nghiệm Covid-19 của Công ty Cổ phần công nghệ Việt Á.
Ngày 7/6/2022, tại kỳ họp thứ 3 Quốc hội khóa XV, ông Long đã bị Quốc hội bãi nhiệm đại biểu Quốc hội khóa XV và phê chuẩn cách chức Bộ trưởng Y tế.
Chiều cùng ngày, ông Long cũng bị Bộ Công an khởi tố, bắt tạm giam để điều tra tội "Lợi dụng chức vụ quyền hạn" trong cùng vụ án tại Công ty Cổ phần công nghệ Việt Á.
Ông Nguyễn Thanh Long được xác định can thiệp tác động hỗ trợ Công ty Việt Á trong quá trình từ cấp phép, hiệp thương giá cho tới ban hành các thông báo giá các sinh phẩm trang thiết bị y tế chẩn đoán Covid-19 trái quy định.
Ngày 12/1/2024, Tòa án nhân dân TAND TP.Hà Nội đã tuyên phạt cựu Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long 18 năm tù về tội "Nhận hối lộ". Sau đó, ông Long đã có đơn kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt.
4. Ông Phạm Xuân Thăng, cựu Bí thư Tỉnh uỷ Hải Dương
Ngày 17/9/2022, ông Phạm Xuân Thăng bị Bộ Công an khởi tố, bắt tạm giam để điều tra về tội "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ" trong vụ án xảy ra tại Công ty Cổ phần công nghệ Việt Á và một số đơn vị, địa phương.
Ngày 3/10/2022, tại Hội nghị T.Ư 6 khóa XIII, T.Ư Đảng quyết định khai trừ Đảng đối với ông Thăng do sai phạm liên quan vụ án nêu trên.
Ông Phạm Xuân Thăng được xác định đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn là người đứng đầu Tỉnh ủy để chỉ đạo, can thiệp giúp đỡ Công ty Việt Á xuyên suốt từ việc được vào tỉnh Hải Dương phối hợp xét nghiệm, mở rộng phạm vi để tiêu thụ kit test, thanh toán tiền trái quy định.
Ngày 12/1/2024, Tòa án nhân dân TAND TP.Hà Nội đã tuyên phạt cựu Bí thư Tỉnh uỷ Hải Dương Phạm Xuân Thăng 5 năm tù về tội "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ".
5. Ông Lê Đức Thọ, cựu Bí thư Tỉnh ủy Bến Tre
Ngày 14/12/2023, Bộ Công an khởi tố, bắt tạm giam ông Lê Đức Thọ để điều tra tội "Lợi dụng chức vụ quyền hạn gây ảnh hưởng đối với người khác để trục lợi".
Động thái này được đưa ra trong quá trình mở rộng điều tra vụ án Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí; Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng; Đưa hối lộ; Nhận hối lộ xảy ra tại Công ty Thương mại vận tải và du lịch Xuyên Việt Oil và một số cơ quan liên quan.
Đầu tháng 10/2023, tại Hội nghị T.Ư 8 khóa XIII, ông Thọ khi đó là Uỷ viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Bến Tre, bị cách tất cả chức vụ trong Đảng do giải trình nguồn gốc tài sản không trung thực.
Vi phạm của ông Thọ bị đánh giá "mang tính hệ thống, kéo dài trong nhiều năm, đã gây hậu quả rất nghiêm trọng, dư luận xấu, bức xúc, ảnh hưởng đến uy tín của Đảng, mất uy tín cá nhân".
6. Ông Trần Đức Quận, cựu Bí thư Tỉnh ủy Lâm Đồng
Mở rộng điều tra những sai phạm liên quan siêu dự án khu đô thị thương mại nghỉ dưỡng sinh thái Đại Ninh, tháng 1/2024, Cơ quan điều tra Bộ Công an đã khởi tố, bắt tạm giam ông Trần Đức Quận, lúc đó đang là Bí thư Tỉnh ủy Lâm Đồng về tội "lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ", quy định tại khoản 3 điều 356 Bộ luật Hình sự năm 2015.
Vào cuối tháng 1/2024, tại Hội nghị Trung ương bất thường, ông Trần Đức Quận đã bị Ban Chấp hành Trung ương thi hành kỷ luật bằng hình thức khai trừ khỏi Đảng.
7. Bà Hoàng Thị Thuý Lan, Bí thư Tỉnh uỷ Vĩnh Phúc
Mới đây nhất, hôm qua (8/3) Cơ quan cảnh sát điều tra Bộ Công an đã thực hiện lệnh bắt tạm giam đối với bà Hoàng Thị Thúy Lan, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Vĩnh Phúc để điều tra về tội "Nhận hối lộ".
Sau khi Viện Kiểm sát nhân dân tối cao phê chuẩn các quyết định tố tụng, cùng ngày cơ quan điều tra đã thực hiện khám xét nơi ở, nơi làm việc của Bí thư Tỉnh ủy Vĩnh Phúc Hoàng Thị Thúy Lan.
Cơ quan cảnh sát điều tra Bộ Công an cũng đã ra quyết định khởi tố bị can, thực hiện lệnh bắt tạm giam đối với ông Lê Duy Thành, Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Phúc, về cùng tội danh trên.
Tối cùng ngày, Tổng thư ký Quốc hội Bùi Văn Cường cho biết Ủy ban Thường vụ đã thông qua nghị quyết về việc đình chỉ nhiệm vụ đại biểu Quốc hội đối với bà Hoàng Thị Thuý Lan, từ chiều 7/3.
Việc khởi tố bắt tạm giam bà Lan, ông Thành nằm trong diễn biến mở rộng điều tra vụ án "vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng" do Nguyễn Văn Hậu và đồng phạm thực hiện xảy ra tại Công ty cổ phần Tập đoàn Phúc Sơn, Công ty cổ phần đầu tư thương mại và bất động sản Thăng Long và các đơn vị liên quan.