Học hết sức, làm hết sức
Giờ phút đợi kết quả thi từ Ban tổ chức luôn là giây phút căng thẳng của các nhà trường. Lần đầu tiên dẫn học sinh tham gia cuộc thi học sinh giỏi tỉnh, thầy giáo Nguyễn Công Tiến – chủ nhiệm đội tuyển Toán của Trường Trung học cơ sở Lý Nhật Quang cũng không nằm ngoài tâm trạng đó.
Sự lo lắng, bồn chồn chỉ được giải tỏa khi anh và các học trò nhận được kết quả với thành tích ngoài mong muốn: 3 giải Nhất, 4 giải Nhì và 1 giải Ba; trong đó, học sinh Phạm Xuân Hoàng đạt thủ khoa môn Toán với số điểm vượt trội 18,88 điểm. Đây cũng là đội tuyển Toán có thành tích cao nhất của tỉnh trong mùa thi năm nay khi chỉ riêng giải Nhất của nhà trường đã chiếm 3/5 tổng số giải.
Đây cũng là năm đầu tiên thầy giáo Nguyễn Công Tiến chính thức "cầm quân" đi tham gia cuộc thi học sinh giỏi tỉnh.
Chia sẻ về cảm xúc của mình, thầy giáo Nguyễn Công Tiến cho biết: "Không chỉ khi nhận kết quả mà từ lúc đưa các học trò đi thi, đợi các em ở cổng trường và đón các em ra ngoài, tôi đã rất hồi hộp. Chỉ có điều tôi không nói cho học trò biết cảm xúc của mình. Lúc các em chuẩn bị bước vào phòng thi, chúng tôi vẫn thường nói với nhau rằng, đã học hết sức mình rồi, chúng ta hãy làm hết sức, không còn gì để lo lắng nữa".
8 thành viên đội tuyển Toán của Trường THCS Lý Nhật Quang năm nay đều là học sinh của lớp 9A. Lập đội tuyển từ năm lớp 9 nhưng quá trình theo dõi, bồi dưỡng và sàng lọc đội tuyển được thầy giáo Nguyễn Công Tiến bắt đầu từ năm lớp 6. Trong quãng thời gian đó, có khá nhiều điều bất ngờ đã xảy ra.
Kể thêm về điều này, thầy Tiến cho biết: Học sinh Phạm Xuân Hoàng – thủ khoa môn Toán, trước đây học lớp 6C - một lớp được xem là bình thường của trường, không phải là lớp chuyên Toán. Năm ấy tôi chủ nhiệm lớp và phát hiện đây là một cậu học trò rất có tố chất, yêu thích môn Toán. Đến năm lớp 7, tôi chuyển sang chủ nhiệm lớp A và đề nghị nhà trường cho Hoàng chuyển lớp để tiếp tục bồi dưỡng.
Hay như trường hợp nữ sinh Nguyễn Thảo Minh (giải Nhì), vốn là học sinh của Trường Trung học cơ sở Bạch Ngọc. Qua các kỳ thi huyện, nhận thấy em có tố chất nên đầu năm lớp 9, chúng tôi động viên em chuyển trường để có cơ hội phát triển. Lúc ấy, thực tế, tỷ lệ vào đội tuyển thi cấp tỉnh của Thảo Minh chỉ 50/50 nhưng em đã rất nỗ lực để vượt qua được khó khăn này.
Trường Trung học cơ sở Lý Nhật Quang là một trong những trường có truyền thống về môn Toán. Thay vì thuận lợi thì đây lại trở thành áp lực không chỉ cho ban giám hiệu nhà trường mà còn với giáo viên, học sinh. Trước khi đến với kỳ thi chính thức, đội tuyển toán của nhà trường được lựa chọn khá kỹ càng qua nhiều vòng thi tuyển.
Chia sẻ về điều này, học sinh Thảo Minh cho biết: Từ đầu năm lớp 9, chúng em bắt đầu chính thức bồi dưỡng và từ 12 học sinh sẽ làm 3 bài kiểm tra để chọn bài thi cuối cùng. Bài thi đầu tiên em chỉ được 4/20 điểm; em đã khóc vì hầu hết những kiến thức trong bài em đều chưa từng học, chưa từng làm và cảm thấy hoang mang về mình. Những bài sau em có cố gắng nhưng cũng chưa bao giờ vượt quá 13 điểm. Có thể nói em là thí sinh may mắn cuối cùng khi được chọn vào đội tuyển chính thức.
Trong thành viên của đội tuyển toán, thầy giáo Nguyễn Công Tiến chia sẻ, đội tuyển năm nay rất đồng đều về năng lực. Người nổi trội nhất là Phạm Xuân Hoàng vì từ bài kiểm tra đầu tiên đến những bài cuối cùng em đều là thí sinh có thành tích tốt nhất. Tuy nhiên, ở các bài thi cấp trường (vòng tuyển chọn), điểm trung bình của Hoàng cũng chỉ 12, 13 điểm.
Chúng tôi có cách sàng lọc khác lạ, đó là ở những vòng thi đầu tiên đề ra đều rất khó (thậm chí khó hơn rất nhiều so với đề thi tỉnh) để thử thách năng lực thực sự của học sinh. Sau khi chọn được đội tuyển chính thức, chúng tôi sẽ điều chỉnh dần và càng gần đến ngày cuối đề sẽ được ra tiệm cận với đề thi tỉnh. Năm nay, điểm ở vòng thi cuối của các em đều gần với điểm thi chính thức nên chúng tôi không quá bất ngờ với kết quả mà các em đạt được.
Nói về kỳ thi tỉnh năm nay, thủ khoa môn Toán Phạm Xuân Hoàng cho biết, em hài lòng với kết quả đạt được bởi trong 9 câu hỏi của đề, Hoàng làm đến 90% và đạt điểm gần như tuyệt đối (18,88 điểm). Trong khi đó, học sinh Đinh A Na (giải Nhì) lại hơi tiếc nuối vì một câu hỏi em làm đúng kết quả song lại dùng phương pháp giải của một học sinh Trung học phổ thông nhưng lại không chứng minh được nên bị mất điểm.
Hay như Thái Bá Nhân – nam sinh này chỉ thiếu 0,6 điểm là có thể đạt giải Nhất. Đáng tiếc, vì dành quá nhiều thời gian cho các bài toán khó nên bài 1b, một câu hỏi khá dễ Nhân lại bỏ qua khiến cho em bị mất điểm trong tiếc nuối. Trước đó, Nhân là ứng cử viên sáng giá vì em từng thủ khoa cấp huyện năm lớp 7, lớp 8 và đạt á khoa cấp huyện năm lớp 9.
Học Toán bằng niềm đam mê
Trong những năm gần đây, gần như năm nào Trường Trung học cơ sở Lý Nhật Quang – Đô Lương cũng có học sinh đạt giải Nhất ở Kỳ thi học sinh giỏi tỉnh lớp 9. Ngoài sự nỗ lực của các giáo viên, học sinh, cô giáo Nguyễn Hồng Kiên – Hiệu trưởng nhà trường nói rằng, điều quan trọng nhất là ở khâu tuyển chọn: Chúng tôi chọn đội tuyển là những học sinh phải yêu và đam mê thực sự với môn học. Nếu không có sự đam mê thì khó có thể thành công.
Minh chứng cho sự đam mê, Bùi Thị Thùy Linh – giải Nhất môn Toán năm nay là một ví dụ. Từ năm lớp 6, trong kỳ thi học sinh giỏi trường, em đã đạt thủ khoa môn Toán. Thế nhưng thay vì tiếp tục theo đuổi, Linh nói rằng em bắt đầu "thấy đuối" và không tìm thấy sự hào hứng với môn học này. Biết được tố chất của Linh, quãng thời gian sau đó, thầy giáo Nguyễn Công Tiến đã luôn bên cạnh động viên, khích lệ và truyền cho em tình yêu và khát khao chinh phục môn Toán. Sau này, Linh đã không phụ lòng của cô thầy.
Để có thể đi đến cái đích cuối cùng, các thành viên của đội tuyển Toán – Trường Trung học cơ sở Lý Nhật Quang chia sẻ " áp lực là điều không tránh khỏi". Tuy nhiên, việc đón nhận những khó khăn, thử thách của thầy và trò nhà trường có khá nhiều điều đặc biệt.
Thầy Tiến chia sẻ: Chúng tôi xác định để có thể về đến đích ở cuộc thi học sinh giỏi tỉnh thì khó nhất chính là chinh phục các bài toán khó, thậm chí rất khó. Bản thân chúng tôi là giáo viên cũng phải vượt qua chính bản thân mình, không ngừng học hỏi là lẽ dĩ nhiên; nhưng tôi thực sự cảm phục các học trò của mình.
Ở đội tuyển chúng tôi, các em tự tìm thấy niềm vui trong việc giải các bài toán khó. Ví dụ, các em rất thích tham gia cuộc thi giải Toán khó ở Tạp chí Toán học tuổi trẻ, Tạp chí Toán tuổi thơ và gần như tháng nào cũng có học sinh đạt giải, có bài giải mẫu được đăng. Các thành viên của đội tuyển cũng không nhớ mình có bao nhiêu lần có bài giải được khen trên các báo, được nhà trường tặng thưởng.
Bên cạnh đó, ngoài các bài tập do các thầy giáo ra, các em còn tự tìm kiếm các bài toán nước ngoài, tự dịch, tự giải. Thậm chí từ một bài toán gốc, các em còn nghĩ ra các đề toán khác nhau để cùng thách đố và cùng giải… Việc cùng nhau học, cùng nhau vượt qua thử thách tạo cho các em sự hứng thú. Thậm chí trong cuộc đua này, không em nào muốn lùi lại phía sau với mong muốn có thể khẳng định được bản thân.
Sự đam mê của học sinh cũng đã tiếp thêm sức mạnh và niềm tin cho chính các thầy giáo, cô giáo của nhà trường. Với 8/8 thành viên đạt giải, đội tuyển Toán – Trường Trung học cơ sở Lý Nhật Quang – Đô Lương đã làm nên kỳ tích ở mùa thi năm nay. Vượt qua đích đầu tiên, các học sinh này đang tiếp tục nỗ lực để chinh phục Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10, kỳ thi vào các trường chuyên sắp tới. Bằng đam mê và sự khát khao, tin rằng một lần nữa "kỳ tích" xứ Lường sẽ tiếp tục được tỏa sáng.
Kỳ thi học sinh giỏi tỉnh lớp 9 năm học 2023 - 2024, Trường Trung học cơ sở Lý Nhật Quang - Đô Lương có 46 học sinh đạt giải, góp phần đưa thành tích đội tuyển huyện Đô Lương đứng thứ Nhì toàn tỉnh. Trong đó có 6 giải Nhất, 19 giải Nhì, 8 giải Ba và 13 giải Khuyến khích.
Ngoài thủ khoa môn Toán, nhà trường có học sinh Nguyễn Thị Linh Chi - thủ khoa môn Vật lý.
Trong những năm qua, Trường Trung học cơ sở Lý Nhật Quang là một trong những trường có thành tích bồi dưỡng học sinh giỏi tốt nhất tỉnh. Để tạo nguồn và khích lệ giáo viên, học sinh, hàng năm huyện Đô Lương đều có chính sách ưu tiên trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi và cấp kinh phí cho các đội tuyển trong quá trình ôn tập. Đồng thời, khen thưởng kịp thời những giáo viên và học sinh đạt giải cao ở các cuộc thi.