Theo Bộ GD-ĐT, ngoài IELTS và TOEFL được duy trì nhiều năm qua, từ năm nay, thí sinh (TS) có thể dùng một số chứng chỉ tiếng Anh khác để được miễn thi tốt nghiệp môn này và quy đổi thành 10 điểm xét tốt nghiệp THPT. Thông tin trên lập tức được các chuyên gia ủng hộ bởi nó không chỉ "hạ nhiệt" IELTS, mà còn tạo cơ hội để việc giảng dạy tiếng Anh thực chất hơn và giúp người học được lựa chọn chứng chỉ phù hợp.
Cụ thể, các chứng chỉ tiếng Anh được công nhận từ năm 2024 gồm: TOEFL ITP 450 điểm, TOEFL iBT 45 điểm; IELTS 4.0, B1 Preliminary, B1 Business Preliminary, B1 Linguaskill; Aptis ESOL B1; PEIC level 2; TOEIC 4 kỹ năng (nghe và đọc 275, nói và viết 120); chứng chỉ bậc 3 theo khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc dùng cho VN (VSTEP B1).
TĂNG DẦN SỰ QUAN TÂM
Là bài thi nội địa duy nhất xuất hiện trong danh mục chứng chỉ được dùng để miễn thi và xét 10 điểm tốt nghiệp, VSTEP vốn được sinh viên (SV) các bậc học, người đi làm quan tâm để xét chuẩn đầu vào, đầu ra hoặc chứng chỉ hành nghề. Nhưng trong những năm gần đây, chứng chỉ này bắt đầu thu hút thêm nhiều học viên là học sinh (HS), chiếm tỷ lệ 5% ở mỗi lớp, theo chị Nguyễn Thị Thúy, quản lý học thuật VSTEP EASY.
"Khi đó, nhiều HS luyện thi để đáp ứng chuẩn đầu vào của một số đơn vị như Trường ĐH Ngoại ngữ (ĐH Quốc gia Hà Nội), Trường ĐH Sư phạm TP.HCM hoặc một số trường THPT chuyên... Đến nay, trong bối cảnh được miễn thi và được trường ĐH chấp nhận tuyển sinh, xu hướng chọn VSTEP ở bậc phổ thông chắc chắn sẽ nở rộ vì đề thi "dễ" hơn IELTS khi có nội dung, độ khó phù hợp với người Việt", chị Thúy dự đoán.
Một lý do khác khiến VSTEP được ủng hộ là chi phí tổng để thi lấy chứng chỉ thấp hơn nhiều so với các bài thi quốc tế khác như IELTS. Cụ thể, lệ phí thi dao động từ 1,5 - 1,8 triệu đồng tùy nơi tổ chức, còn chi phí luyện thi khoảng 2 - 3 triệu đồng để đạt mức B1. Chưa kể, hiện có 30 trường ĐH tổ chức thi VSTEP và số lượng sẽ còn tăng thêm nên TS không cần lo lắng về cơ hội dự thi, chị Thúy nhận định.
Ông Trần Quốc Hà, Giám đốc điều hành Trung tâm Anh ngữ Hà English, cho biết: Về tỷ lệ, số học viên luyện thi TOEIC so với Aptis là 7:3, còn lứa tuổi HS so với SV là 2:8. Lý do các bạn chọn thi các chứng chỉ này là có thể ôn nhanh, dễ đạt mục tiêu cũng như tiết kiệm chi phí hơn so với IELTS, ở mức 2,5 triệu đồng/tháng với Aptis B1, còn TOEIC dao động từ 3 - 4 triệu đồng/khóa 2,5 tháng để đạt trình độ tương tự.
"Vì thế, việc Bộ GD-ĐT công nhận thêm các chứng chỉ này giúp "hạ nhiệt" cơn sốt IELTS, giúp TS có nhiều lựa chọn vừa túi tiền và linh động về lộ trình ôn luyện hơn trước", ông Hà nhận xét.
CÔNG BẰNG VÀ PHÙ HỢP
Ngoài chi phí thấp tạo cơ hội cho HS có kinh tế eo hẹp vẫn tiếp cận được, những chứng chỉ tiếng Anh mới được công nhận cũng góp phần đa dạng hóa việc học tiếng Anh. Bởi mỗi bài thi đều được thiết kế với một mục tiêu riêng, như IELTS Academic tập trung vào khía cạnh học thuật, PEIC thiên về đời sống hằng ngày; còn Business Preliminary, TOEIC phù hợp với những ai muốn thi vào ngành kinh doanh.
"Khi đánh giá cụ thể từng bài thi, có thể thấy nhiều chứng chỉ tiếng Anh không phù hợp với định hướng học thuật. Nhưng nếu nhìn rộng ra, hầu hết các chứng chỉ này đều được Bộ GD-ĐT quy định mức điểm tương đương, đồng thời tạo được sự đa dạng trong định hướng ôn luyện", thạc sĩ Khưu Hoàng Nhật Minh, Giám đốc phát triển và học thuật Trung tâm Anh ngữ Origins Language Academy, nhận định.
Trong số các chứng chỉ được công nhận, có những bài thi lâu đời như TOEIC hoặc còn non trẻ như Linguaskill, PEIC (trước đây là PTE General). Về hình thức, có bài thi theo hướng chuẩn hóa như TOEIC, IELTS và có bài thi nhắm đến mức điểm nhất định như B1 Preliminary, PEIC level 2. Chưa kể, mỗi bài thi lại có cấu trúc, câu hỏi và độ khó khác nhau, tạo điều kiện tối đa cho TS "liệu cơm gắp mắm", thạc sĩ Minh phân tích.
"Việc công nhận thêm các chứng chỉ mới cho thấy Bộ GD-ĐT muốn thay đổi phương pháp dạy tiếng Anh ở bậc phổ thông. Bởi với một số lựa chọn mang tính chuẩn hóa như IELTS, GV nếu muốn dạy tốt cần trình độ ngôn ngữ rất cao. Nhưng với những chứng chỉ của Cambridge thường tập trung vào một mức năng lực cụ thể, thầy cô có thể nắm bắt và ôn luyện cho học trò dễ dàng hơn", thạc sĩ Minh lý giải.
Đồng tình, ông Peter Phạm, Giám đốc điều hành PTE Magic, cho rằng mỗi bài thi đều có ưu, khuyết điểm riêng. Vì thế, việc đánh giá TS chỉ dựa trên 2 bài thi như trước đây gây bất lợi cho không ít bạn trẻ. "Việc công nhận thêm bài thi khác không chỉ giúp các em có thêm cơ hội tỏa sáng, mà còn giúp Bộ GD-ĐT có cái nhìn chính xác, khách quan về năng lực hiện tại của HS", ông Peter Phạm chia sẻ.
Ông Peter Phạm cũng khẳng định, nhờ quyết định mới, nhu cầu học tiếng Anh tại VN sẽ ngày càng tăng cao. Bởi sự công nhận của Bộ GD-ĐT sẽ là bước tiến để các trường ĐH, doanh nghiệp tự tin mở rộng tuyển sinh, tuyển dụng bằng các chứng chỉ khác ngoài lựa chọn truyền thống như IELTS.
Mong sớm công nhận thêm chứng chỉ tiếng Hàn
Tiếng Hàn là ngoại ngữ được dạy trong trường học và được phép lựa chọn để thi tốt nghiệp THPT, song song với tiếng Anh, Nga, Pháp, Trung Quốc, Đức, Nhật. Song trong danh mục chứng chỉ miễn thi của Bộ GD-ĐT, duy nhất tiếng Hàn không có mặt, khiến các TS có chứng chỉ ngoại ngữ này, đơn cử như TOPIK, vẫn phải thi môn ngoại ngữ như bình thường.
"Điều này có thể xuất phát từ việc tiếng Hàn chưa phổ biến trong giáo dục chính quy, nguồn lực GV hạn chế. Tuy nhiên, trước nhu cầu du học Hàn Quốc bậc cử nhân ngày càng tăng cao trong những năm gần đây và mối quan hệ hợp tác giữa VN - Hàn Quốc ngày càng mở rộng, hy vọng chứng chỉ tiếng Hàn sẽ sớm được Bộ GD-ĐT công nhận miễn thi và quy đổi thành 10 điểm xét tốt nghiệp vào một thời điểm thích hợp trong tương lai", ông Trần Thiên Văn, Giám đốc điều hành Zila Education, nhận định.