Trả lời câu hỏi của báo chí về việc làm trong sạch thị trường chứng khoán sau 2 vụ án FLC và Tân Hoàng Minh, trung tướng Tô Ân Xô, người phát ngôn Bộ Công an, cho biết 2 vụ án này đã "gióng lên hồi chuông cảnh tỉnh về hiện tượng thao túng thị trường chứng khoán, thị trường trái phiếu".
Trước đó, báo chí cũng đã viết nhiều về 2 vụ án trên, phản ánh cách thức "lùa gà", hô hào lừa nhà đầu tư, thao túng thị trường chứng khoán.
Theo ông Xô, cơ quan điều tra cũng đã ban hành kết luận điều tra và tòa án sẽ sớm đưa ra xét xử hai vụ án FLC và Tân Hoàng Minh.
Ví dụ tại vụ án FLC, quá trình điều tra đã làm rõ 2 hành vi sai phạm. Thứ nhất là hành vi lừa đảo, chiếm đoạt tài sản của bị can Trịnh Văn Quyết và đồng phạm. Cụ thể, lập và kê khống hồ sơ góp vốn tại Công ty cổ phần xây dựng FLC Faros, nâng khống 3.102 tỉ đồng, tăng vốn từ 1,5 tỉ đồng lên 4.300 tỉ đồng.
Sau đó hợp thức hóa hồ sơ để cơ quan quản lý nhà nước về chứng khoán chấp nhận đăng ký lưu ký. Từ đó thực hiện hành vi lừa đảo, chiếm đoạt 3.620 tỉ đồng.
Thứ 2 là hành vi thao túng thị trường chứng khoán: mượn giấy tờ cá nhân của 45 người thân trong gia đình, lập 20 công ty nhưng không hoạt động kinh doanh, sử dụng danh tính pháp nhân để mở 300 tài khoản chứng khoán để tiến hành thao túng chứng khoán.
Về thủ đoạn cụ thể, theo trung tướng Xô, từ 26.5.2017 đến 10.1.2022, ông Quyết đã sử dụng 190 tài khoản để thực hiện hành vi thao túng, thu lợi bất chính 723 tỉ đồng.
Bài học rút ra sau quá trình điều tra cho thấy, các đối tượng đã lợi dụng sơ hở, thiếu sót trong công tác quản lý nhà nước và một số quy định pháp luật liên quan. Ngoài ra, có tình trạng thiếu kiểm tra, giám sát, kiểm soát của cơ quan chức năng đối với việc góp vốn điều lệ tại các doanh nghiệp (tổ chức, cá nhân tự khai), dẫn đến tình trạng khai khống, hợp thức hóa hồ sơ.
Bên cạnh đó, thiếu kiểm soát việc mở tài khoản, khiến việc mở rất dễ dàng, nhờ người khác đứng tên có thể mở nhiều tài khoản chứng khoán để thực hiện hành vi thao túng.
Chế tài xử lý sai phạm còn nhẹ, chưa đủ sức răn đe với các đối tượng vi phạm. Quy định quản lý nhà nước về kiểm soát chất lượng dịch vụ kiểm toán, trách nhiệm cá nhân chưa cụ thể, còn lỏng lẻo.
"Thiếu kiểm soát mạng xã hội, khiến một số đối tượng lợi dụng hội nhóm kín hô hào, lôi kéo nhà đầu tư, điều khiển, thao túng. Trong khi chưa có quy định, hướng dẫn cơ sở pháp lý trong việc xác định thiệt hại cho nhà đầu tư tham gia trong giai đoạn thị trường chứng khoán bị thao túng", trung tướng Xô nêu.
Từ những bài học rút ra này, theo ông Xô, các cơ quan chưc năng đang phối hợp "bịt lỗ hổng". Hy vọng trong thời gian tới thị trường chứng khoán Việt Nam sẽ phát triển lành mạnh, đúng cơ chế thị trường.
"Bài học cảnh tỉnh với các nhà đầu tư chứng khoán là cần đầu tư chứng khoán lành mạnh, nếu không sẽ bị đưa về sinh hoạt trong "không gian hẹp", đại diện Bộ Công an cũng cảnh báo.