Mùa tuyển sinh năm học 2023 - 2024 của Hà Nội để lại nỗi ám ảnh cho các phụ huynh khi xếp hàng trắng đêm trước một số cổng trường để mong có một "suất" học cho con vào trường ngoài công lập, như: Trường THCS-THPT Tạ Quang Bửu, THPT Hoàng Cầu, THPT Phan Huy Chú… Không ít trường hợp phụ huynh có con đủ hoặc thừa so với điểm chuẩn nhưng vì "chậm chân" nên đã phải ra về trong tiếc nuối và cả bức xúc.
BỘ TRƯỞNG GD-ĐT YÊU CẦU "CHẤM DỨT"
Xuyên đêm xếp "lốt" để nộp hồ sơ, các phụ huynh phải tự ghi danh sách theo thứ tự, cắt cử người "túc trực" để xếp hàng chờ đến giờ trường mở cổng. Tuy nhiên, nhiều học sinh (HS) bị loại vì vượt quá chỉ tiêu tuyển sinh nhà trường được phê duyệt.
Hầu hết các trường này đều là trường tư thục hoặc trường công tự chủ. Khác với trường công lập và một số trường tư khác, khi thông báo điểm chuẩn, ban tuyển sinh của những trường này đều lưu ý: "Nhà trường sẽ dừng nhận hồ sơ khi tuyển đủ chỉ tiêu". Chính lưu ý trên khiến phụ huynh dự định cho con vào trường "ăn không ngon, ngủ không yên", không ai bảo ai đã rủ nhau đến chầu chực tại cổng trường từ đêm hôm trước để chắc suất nhập học cho con. Đến ngày giờ tuyển sinh chính thức thì tình cảnh chen lấn, xô đẩy, tăng điểm chuẩn so với thông báo ban đầu lại diễn ra khiến nỗi bức xúc này càng gia tăng…
Giải thích về tình trạng này, Sở GD-ĐT Hà Nội cho biết, số HS đăng ký quá lớn trong khi chỉ tiêu tiếp nhận của các trường có hạn… Theo Sở GD-ĐT Hà Nội, Sở duyệt chỉ tiêu cho trường dựa trên điều kiện cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên và nhiều yếu tố khác của chính các trường. Về cách thức tuyển sinh, Sở chỉ quy định về mặt nguyên tắc, còn hiệu trưởng các trường sẽ quyết định về cách thức, thời gian tiếp nhận hồ sơ trúng tuyển.
Tuy nhiên, tại hội nghị tổng kết năm học vừa qua của Hà Nội, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Kim Sơn phải trực tiếp yêu cầu Sở GD-ĐT Hà Nội chấn chỉnh. "Đề nghị TP.Hà Nội trong công tác tuyển sinh đầu cấp, dứt khoát không còn cảnh phụ huynh xếp hàng trắng đêm mua, nộp hồ sơ đăng ký nguyện vọng", ông Kim Sơn nhấn mạnh.
SẼ ĐỒNG LOẠT TUYỂN SINH TRỰC TUYẾN
Đến thời điểm này, các trường THPT có tình trạng xếp hàng trắng đêm của năm ngoái vẫn chưa công bố phương án tuyển sinh cụ thể cho năm học tới nhưng đều có phương án chuyển sang tuyển sinh trực tuyến.
Ông Nguyễn Văn Thọ, Hiệu trưởng Trường THCS-THPT Tạ Quang Bửu, cho PV Thanh Niên biết: Mùa tuyển sinh năm nay nhà trường sẽ chuyển hoàn toàn sang cách thức trực tuyến để chấm dứt cảnh phụ huynh xếp hàng trắng đêm nộp hồ sơ cho con. Song, kế hoạch cụ thể thế nào, chỉ tiêu ra sao... nhà trường phải chờ hướng dẫn tuyển sinh lớp 10 THPT của Sở GD-ĐT Hà Nội.
Tương tự, bà Nguyễn Thị Lan Phương, Phó hiệu trưởng Trường THPT Hoàng Cầu, cho hay trường sẽ thực hiện đúng chỉ đạo của Sở là tuyển sinh trực tuyến. Dự kiến nửa cuối tháng 3 này sẽ công bố phương án cụ thể với tinh thần không để tái diễn cảnh phụ huynh xếp hàng ở cổng trường suốt đêm như năm trước.
Không chỉ lớp 10, vài năm gần đây phụ huynh mong muốn con vào lớp 1 của Trường Marie Curie (Hà Nội) cũng xếp hàng cả đêm để chờ sáng hôm sau nhà trường mở cửa, đăng ký cho con dự tuyển vào trường. Năm nay, Trường Marie Curie đã sớm có hướng dẫn về việc tuyển sinh tại tất cả các cơ sở trong năm học 2024 - 2025 với thông tin đáng chú ý là có thêm cơ sở mới ở Q.Long Biên (Hà Nội) và chuyển toàn bộ việc đăng ký tuyển sinh từ trực tiếp ở các năm trước sang trực tuyến.
Trường Nguyễn Siêu quy định 100% HS có nguyện vọng dự tuyển phải đăng ký trên hệ thống tuyển sinh trực tuyến của trường. Ban tuyển sinh sẽ hướng dẫn các bước tiếp theo qua tài khoản sau khi đăng ký thành công.
"LỌC ẢO" BẰNG TIỀN ĐẶT CỌC!
Việc đăng ký trực tuyến khiến các trường phải tìm cách để "lọc ảo" và phụ huynh thì có nỗi lo liệu có xảy ra tình trạng quá tải và không đăng ký thành công chỉ vì trục trặc kỹ thuật. Năm trước, một phụ huynh có con dự tuyển vào lớp 1 trường Nguyễn Siêu chia sẻ ngày trường mở "cổng" đăng ký trực tuyến, bố mẹ phải rất căng thẳng canh chừng vì rất đông người đăng ký cùng lúc, nếu chậm một chút là mất cơ hội, bị đưa vào "danh sách chờ" khi nhà trường đã nhận đủ số lượng đăng ký.
Làm thế nào để lọc ảo khi tổ chức đăng ký tuyển sinh trực tuyến? Trả lời câu hỏi này, mỗi trường đưa ra một giải pháp khác nhau, trong đó nhiều trường áp dụng cách đặt cọc giữ chỗ. Ngoài học phí và các khoản thu dự kiến về đồng phục, cơ sở vật chất, dịch vụ bán trú, xe đưa đón, nhiều trường yêu cầu phụ huynh nộp thêm phí ghi danh hoặc phí nhập học nếu trúng tuyển. Khoản này thường được phụ huynh gọi là "tiền cọc" hay phí giữ chỗ và phải chuyển khoản trước khi hoàn tất thủ tục nhập học. Nếu HS nhập học, trường sẽ khấu trừ vào các chi phí. Còn nếu bỏ, tùy trường, phụ huynh có thể nhận lại hoặc không.
Trường THPT Archimedes Academy (H.Đông Anh, Hà Nội) tạm thời có phí ghi danh cao nhất: 23 triệu đồng; học phí hằng tháng là 8 triệu đồng. Một số trường khác có mức phí trên 10 triệu đồng là Việt - Úc Hà Nội, Lý Thái Tổ, Newton, Lương Thế Vinh, Sentia, Hà Nội Academy. Trong số này, Trường Việt - Úc cho biết phí được hoàn 100% nếu HS chuyển trường khi năm học kết thúc, 50% nếu nghỉ học giữa năm. Trường Hà Nội Academy cũng trả lại toàn bộ phí nếu HS theo học ít nhất một năm. Trường hợp không học hoặc nghỉ giữa chừng, phí này không được hoàn.
Trong khi đó, Trường Archimedes Academy và Lương Thế Vinh sẽ không hoàn lại phí ghi danh nếu HS bỏ nhập học. Với các trường còn lại, mức phí phổ biến là 2 - 5 triệu đồng. Lãnh đạo một trường tư thục cho biết việc đưa ra yêu cầu tiền cọc để hạn chế tỷ lệ ảo, gây khó khăn trong công tác tuyển sinh; đồng thời để các gia đình cân nhắc, có trách nhiệm với lựa chọn của mình.
Không giao chỉ tiêu cho đơn vị vi phạm
Ông Trần Thế Cương, Giám đốc Sở GD-ĐT Hà Nội, cho biết năm học 2024 - 2025, HS đầu cấp tại Hà Nội tiếp tục tăng mạnh so với năm học 2023 - 2024. Cụ thể, dự kiến số lượng HS vào lớp 1 sẽ tăng 7.000 em, HS vào lớp 6 tăng 58.000 em, HS vào lớp 10 tăng 5.000 em…
Theo Sở GD-ĐT Hà Nội, đối với các trường tư thục, trường có yếu tố nước ngoài, cần tổ chức tuyển sinh thuận lợi, minh bạch, chấm dứt tình trạng phụ huynh HS xếp hàng nộp hồ sơ. "Sở sẽ không giao chỉ tiêu với đơn vị vi phạm", ông Cương nhấn mạnh.