Tháng 4/2023, Đề án 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội cho người thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp giai đoạn 2021-2030 được duyệt. Các dự án nhà ở xã hội được nhiều ưu đãi như miễn tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, vay vốn ưu đãi gói 120.000 tỷ đồng, được dành tối đa 20% tổng diện tích xây công trình, dịch vụ, nhà ở thương mại.
Tại hội nghị phát triển nhà ở xã hội sáng 16/3, Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu tập trung làm để hoàn thành các chỉ tiêu vì nhà ở là một trong 3 trụ cột an sinh xã hội.
Thủ tướng đánh giá phát triển nhà ở xã hội có chuyển biến tích cực, song chưa đạt yêu cầu. Ông đề nghị các bộ ngành, địa phương xem lại cơ chế, chính sách đã đúng, trúng chưa. "Nếu rồi mà chưa làm được thì nguyên nhân chủ quan, khách quan do đâu? Cách tháo gỡ thế nào, mỗi chủ thể phải làm gì?", Thủ tướng đặt vấn đề.
Ông cũng yêu cầu chính quyền và doanh nghiệp "đặt mình vào địa vị của những người chưa có chỗ ở để hành động". Ông dẫn ví dụ doanh nghiệp muốn có lãi nhưng phải hợp lý, bởi "lãi nhiều, dân không mua được; lãi ít, doanh nghiệp không vui".
Gần 500 dự án nhà ở xã hội dự kiến được triển khai trong 3 năm (2021-2023), cung ứng hơn 411.250 căn hộ. Nhưng hiện số căn hoàn thành chiếm chưa tới 10%, số còn lại mới được khởi công hoặc chờ duyệt.
Các địa phương phát triển nhà ở xã hội không đồng đều, một số thu hút nhiều dự án như Bắc Ninh, Hải Phòng, Bình Dương. Nhưng nhiều địa phương trọng điểm như Hà Nội, TP HCM, số lượng căn hộ chỉ đáp ứng chưa tới 20% nhu cầu. Thậm chí, nhiều nơi còn không có dự án nào được khởi công 3 năm qua như Vĩnh Phúc, Ninh Bình, Nam Định, Quảng Ngãi.
Người đứng đầu Chính phủ cũng cho rằng các địa phương cần nhìn tổng thể của các nguồn lực, có thể tính tới huy động toàn dân làm nhà ở xã hội để hoàn thành mục tiêu đề ra.
Theo Bộ Xây dựng, cơ quan này đang cùng Bộ Tài nguyên & Môi trường, Tài chính nghiên cứu dự thảo các Nghị định hướng dẫn các Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh Bất động sản, Luật Đất đai (sửa đổi), Luật các Tổ chức tín dụng (sửa đổi) các để trình Chính phủ ban hành ngay trong tháng 5. Đây là cơ sở để Chính phủ trình Quốc hội cho phép các Luật nêu trên có hiệu lực sớm, dự kiến 1/7.
Cùng đó, các bộ ngành tập trung gỡ các khó khăn về thủ tục đầu tư, miễn tiền sử dụng đất, quy hoạch, dành quỹ đất, phát triển nhà ở lưu trú công nhân. Các địa phương đẩy nhanh tiến độ các dự án, rút ngắn thủ tục lập, phê duyệt dự án, giao đất, cho thuê đất, giải phóng mặt bằng, thủ tục đầu tư.
Bộ này đề nghị Ngân hàng Nhà nước nghiên cứu hạ lãi suất cho vay gói 120.000 tỷ đồng; các bộ ngành bố trí vốn ngân sách nhà nước từ nguồn đầu tư công cho khách hàng cá nhân vay mua, thuê mua nhà ở xã hội, dự kiến 12.000 tỷ đồng trong giai đoạn 2024-2025.
Phương Dung