Tại hội nghị triển khai các giải pháp quản lý quảng cáo trên mạng chủ đề "Tuân thủ- An toàn- Trách nhiệm" do Bộ Thông tin và Truyền thông tổ chức chiều 26/3/2024, thông tin về kết quả trong hơn một năm triển khai các giải pháp chấn chỉnh hoạt động quảng cáo trên không gian mạng, đặc biệt là bộ giải pháp Whitelist (nội dung được xác thực khuyến nghị quảng cáo) và Blacklist (nội dung xấu độc, vi phạm pháp luật yêu cầu không quảng cáo), ông Lê Quang Tự Do, Cục trưởng Cục Phát thanh, truyền hình và Thông tin điện tử, cho biết giải pháp Blacklist đã có hiệu quả.
GIẢI PHÁP BLACKLIST ĐÃ PHÁT HUY HIỆU QUẢ
Theo đó, các doanh nghiệp quảng cáo lớn đã chú trọng sử dụng Blacklist, tự chủ động xây dựng và Blacklist do Bộ khuyến cáo. Các doanh nghiệp, đại lý quảng cáo và các nhãn hàng đã đồng hành ủng hộ việc không hợp tác quảng cáo với những KOL, người nổi tiếng có hành vi vi phạm.
Các đơn vị làm quảng cáo cũng đã hợp tác với Cục Phát thanh Truyền hình và Thông tin Điện tử đấu tranh với các nền tảng xuyên biên giới, yêu cầu các nền tảng này muốn hoạt động tại Việt Nam phải đảm bảo an toàn cho thương hiệu, cho các nhà quảng cáo; tăng cường các bộ lọc, biện pháp kỹ thuật để doanh nghiệp yên tâm khi quảng cáo trên nền tảng…
Trong năm 2023, Cục đã xử phạt 10 doanh nghiệp và nhắc nhở 15 doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ quảng cáo có hành vi sai phạm. Thời gian tới, Cục sẽ tiếp tục kiểm tra, xử lý vi phạm của các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ quảng cáo.
Theo tổng kết, "Blacklist" được công bố giữa năm 2022 đến nay đã có 47 trang và tài khoản Facebook có dấu hiệu vi phạm pháp luật, 102 kênh YouTube có dấu hiệu vi phạm pháp luật, 403 trang thông tin điện tử có dấu hiệu vi phạm pháp luật.
Tuy nhiên, nhãn hàng, người kinh doanh dịch vụ quảng cáo trong nước vẫn tiếp tục để cho quảng cáo bị cài đặt vào nội dung vi phạm pháp luật, không có giải pháp triệt để chấm dứt vi phạm.
Nguyên nhân được chỉ ra do đơn vị kinh doanh quảng cáo chạy theo hiệu quả và lợi nhuận, có xu hướng quảng cáo tràn lan trên các trang (website, kênh, tài khoản cá nhân) vi phạm, kém chất lượng.
Cùng với đó, các doanh nghiệp dù đã có ý thức sử dụng và cập nhật danh sách loại trừ hiển thị quảng cáo khỏi vị trí vi phạm (Blacklist) nhưng không thể đảm bảo rà soát và xây dựng được Blacklist đầy đủ do bị phụ thuộc vào tính chất đặc thù của nội dung trên Internet và mạng xã hội.
Đối với bộ giải pháp Whitelist, trong năm 2023, Whitelist khuyến nghị cho hoạt động quảng cáo đã được xây dựng và công bố, đến nay đã có khoảng 4.000 trang, kênh của cả báo chí, mạng xã hội và các trang tin điện tử tổng hợp.
NÊN MỞ RỘNG CẢ WHITELIST VÀ BLACKLIST
Theo đại diện Cục Phát thanh Truyền hình và Thông tin điện tử, tại hội nghị gặp gỡ cộng đồng các nhà sáng tạo nội dung trên mạng tháng 5/2023, Bộ đã truyền đi thông điệp "Làm nội dung sạch sẽ nhận được quảng cáo, và quảng cáo sẽ tìm đến những nội dung sạch". Tuy nhiên, đến nay thông điệp này chưa đi vào thực tế, Whitelist cũng chưa phát huy hiệu quả như kỳ vọng và đa số doanh nghiệp không sử dụng danh sách này mặc dù Bộ đã nhiều lần khuyến nghị.
Do đó, Cục Phát thanh Truyền hình và Thông tin Điện tử đề xuất giải pháp xây dựng và triển khai Whitelist mở rộng nhằm gia tăng số lượng các trang tin, kênh đăng ký, các cơ quan báo chí, tài khoản trang kênh mạng xã hội có đăng ký với Bộ, các website hợp pháp tại Việt Nam (trang thông tin điện tử, mạng xã hội được cấp phép...) từ đó mở rộng độ phủ tiếp cận quảng cáo, đồng thời tạo điều kiện cho cơ quan chức năng dễ dàng quản lý.
Tiêu chí của Whitelist mở rộng là trang, kênh, tài khoản tham gia vào cần có thông tin rõ ràng về chủ thể sở hữu, đại diện, người chịu trách nhiệm. Các trang, kênh, tài khoản nằm trong Whitelist sẽ bị loại khỏi danh sách nếu đăng tải nội dung vi phạm.
Việc áp dụng White List mở rộng nhằm đảm bảo tuân thủ pháp luật, an toàn thương hiệu và trách nhiệm với sự phát triển bền vững, lành mạnh của ngành quảng cáo và hệ sinh thái nội dung số
Cục Phát thanh Truyền hình và Thông tin Điện tử đề xuất giải pháp xây dựng và triển khai Whitelist mở rộng nhằm gia tăng số lượng các trang tin, kênh đăng ký, từ đó mở rộng độ phủ tiếp cận quảng cáo, đồng thời tạo điều kiện cho cơ quan chức năng dễ dàng quản lý. Whitelist mở rộng là danh sách "động", được cập nhật và quét liên tục để loại bỏ những kênh vi phạm.
Theo Thứ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Nguyễn Thanh Lâm, nên mở rộng không chỉ Whitelist mà cả Blacklist. Từ đó hướng đến cùng thay đổi thực trạng hiện nay, để tương lai thị trường nội dung, quảng cáo trực tuyến là câu chuyện win- win, người hưởng lợi cuối cùng là xã hội, khách hàng, người dùng. Đồng thời qua đó, các giá trị văn hóa phải được bảo vệ, lan tỏa trên không gian mạng.
Thời gian tới, các Sở Thông tin và Truyền thông cần phối hợp cùng Bộ Thông tin và Truyền thông và các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ quảng cáo để mở rộng Blacklist và Whitelist. Trong đó, Blacklist cần mở rộng theo hướng bao gồm cả những nội dung chia sẻ trên mạng dù không thuộc phạm vi cấm nhưng không phù hợp với giá trị, đạo đức, không đúng chuẩn mực.
Để bảo vệ sự an toàn cho các thương hiệu, hướng tới xây dựng môi trường kinh doanh quảng cáo lành mạnh, an toàn, cạnh tranh bình đẳng giữa doanh nghiệp trong và ngoài nước, Bộ Thông tin và Truyền thông sẽ tiếp tục triển khai các giải pháp nhằm bảo đảm thực hiện mục tiêu: Ủng hộ, ưu tiên quảng cáo trên các nền tảng truyền thông số Việt Nam nói riêng và các nền tảng tuân thủ các quy định của pháp luật Việt Nam nói chung.
Bộ sẽ phối hợp với các Bộ, ngành, địa phương để tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm về hoạt động quảng cáo trên mạng. Các doanh nghiệp quảng cáo xuyên biên giới nếu không tuân thủ luật pháp Việt Nam sẽ không được tạo điều kiện hoạt động tại Việt Nam.
Bộ yêu cầu Cục Phát thanh Truyền hình và Thông tin điện tử coi việc mở rộng Whitelist là nhiệm vụ quan trọng nhưng phải thông tin rõ Whitelist là danh sách khuyến cáo, là danh sách các cơ quan quản lý nhà nước phối hợp với các đơn vị, hiệp hội đưa ra tại một thời điểm nhất định.
Thứ trưởng cũng kêu gọi các công ty trong nước đang làm quảng cáo cho nước ngoài sử dụng công nghệ để xác thực kênh Whitelist nhanh, phải nhận biết kênh Whitelist bằng công nghệ để đẩy quảng cáo vào nhanh và giá tốt nhất...