Bác sĩ Hoàng Nam, khoa Tiêu hóa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, cho biết thông tin trên, thêm rằng tỷ lệ người thừa cân, béo phì có xu hướng gia tăng nhanh tại Việt Nam và trên thế giới.
Ung thư thực quản là loại ung thư phổ biến đứng thứ 5 trên thế giới, thứ 12 tại Việt Nam, theo Globocan năm 2022. Loại ung thư này bao gồm hai loại chính là ung thư biểu mô vảy và ung thư biểu mô tuyến.
Theo Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC), lượng mỡ trong cơ thể nhiều có liên quan đến tăng nguy cơ mắc một số bệnh ung thư, trong đó có ung thư biểu mô tuyến thực quản. Nguy cơ tăng tỷ lệ thuận với lượng mỡ. Cụ thể, người béo phì nghiêm trọng có nguy cơ ung thư gấp 4,8 lần so với người có trọng lượng cơ thể bình thường. Người béo phì, thừa cân, nguy cơ này cao gấp 1,5-2,7 lần. Người trẻ thừa cân béo phì càng lâu, chỉ số BMI lớn, nguy cơ phát triển bệnh càng cao.
Bác sĩ Nam giải thích chất béo có chức năng dự trữ năng lượng, truyền thông tin đến các bộ phận của cơ thể. Thông tin do chất béo lan truyền có thể ảnh hưởng đến quá trình tăng trưởng, phản ứng hóa học của tế bào và chu kỳ sinh sản của cơ thể. Cơ thể tích lũy quá nhiều chất béo khiến tín hiệu truyền đi dễ bị rối loạn - đây được xem là nguồn gốc ung thư.
Viêm là phản ứng tự nhiên của cơ thể trước các chấn thương, nhiễm trùng và các tác nhân xâm nhập khác. Song, viêm diễn ra quá mức hoặc kéo dài góp phần vào quá trình phát triển ung thư. Khi có nhiều tế bào mỡ trong cơ thể, các tế bào miễn dịch chuyên biệt tăng tiết cytokine, từ đó thúc đẩy quá trình viêm mạn tính, làm cho các tế bào phân chia nhanh hơn, lâu dài làm tổn thương DNA dẫn đến ung thư.
Ở người béo phì, nhất là béo bụng, lượng mỡ thừa gây áp lực lên dạ dày và cơ thắt thực quản dưới khiến vòng cơ thắt yếu, axit dạ dày dễ trào ngược lại, lâu dài biến đổi thành Barrett thực quản - tổn thương tiền ung thư và tăng nguy cơ mắc ung thư biểu mô tuyến thực quản.
Người béo phì có xu hướng ăn uống không lành mạnh và ít vận động, các yếu tố này cũng góp phần vào quá trình phát triển khối u ác tính.
Các dấu hiệu ban đầu của ung thư thực quản là nuốt nghẹn, sụt cân, đau tức vùng ngực sau xương ức khi nuốt, nôn, tăng tiết nước bọt... Triệu chứng ung thư thực quản dễ bị nhầm lẫn với các bệnh dạ dày khác như trào ngược dạ dày, theo bác sĩ Nam. Nhiều trường hợp bệnh nhân không phát hiện sớm, bệnh tiến triển đến giai đoạn cuối khó chữa trị và khả năng sống thấp.
Bác sĩ Nam khuyến cáo kiểm soát cân nặng (chỉ số BMI 18,5-24,9), xây dựng chế độ ăn uống và sinh hoạt lành mạnh, tập luyện thể thao, không uống rượu bia, thuốc lá... góp phần phòng tránh ung thư thực quản. Người có nguy cơ ung thư thực quản cao nên đi khám và tầm soát ung thư 1-2 lần mỗi năm nhằm phát hiện bệnh sớm. Từ đó, bác sĩ có kế hoạch theo dõi và định hướng điều trị ung thư ở giai đoạn đầu cho tiên lượng tốt.
Ly Nguyễn
Độc giả đặt câu hỏi về bệnh tiêu hóa tại đây để bác sĩ giải đáp |