Tại Trung Quốc, áp lực học hành và phải thi đỗ vào các trường Đại học top đầu luôn căng thẳng, có thể được xem là khắc nghiệt bậc nhất thế giới. Bởi với nhiều sĩ tử, kỳ thi này được xem là tấm vé đổi đời, đưa các em đến với thế giới của danh vị và tiền tài.
Chính vì tính chất quan trọng của kỳ thi Đại học, Chính phủ nước này luôn có những biện pháp thắt chặt an ninh, sử dụng các công nghệ tiên tiến trong cuộc chiến chống gian lận thi cử.
Ở Trung Quốc, "đấu trường sinh tử" là cách gọi khác của kỳ thi Đại học
Tuy nhiên, vào năm 2003, một vụ gian lận chấn động trong lịch sử tuyển sinh Đại học của đất nước tỷ dân đã diễn ra, ảnh hưởng nghiêm trọng đến kết quả thi của hàng triệu thí sinh.
Cụ thể, ở một ngôi làng nhỏ thuộc tỉnh Tứ Xuyên, có một thanh niên tên Dương Bác. Vì gia đình khó khăn nên Dương Bác luôn mong muốn có thể thông qua học tập mà giúp gia đình khá hơn, sau đó chuyển lên thành phố định cư. Để làm được điều này, trước hết, Dương Bác phải đỗ được vào một trường đại học danh tiếng, rồi tìm một công việc tốt.
Khi học năm nhất trung học, thành tích của Dương Bác rất tốt. Cậu ta thường xuyên có điểm số đứng top 10 của lớp, thậm chí là top 10 của trường. Tuy nhiên sang năm 2 trung học, Dương Bác được phân sang một ban không phù hợp với năng lực học tập, dẫn đến điểm số ngày một sụt giảm. Một phần vì ban học không hợp, một phần vì gia đình và nhà trường liên tục gây áp lực nên việc học của Dương Bác ngày càng trục trặc.
Lúc đầu, Dương Bác còn tự trấn an bản thân, kỳ thi sau sẽ chăm chỉ, đạt điểm số tốt hơn nhưng thực tế lại không được như mong muốn. Điểm số càng ngày càng sụt giảm, thậm chí thấp hơn cả con số mà Dương Bác tưởng tượng. Sự kiêu hãnh, tự tin của Dương Bác bay sạch trong phút chốc.
Khi còn một tuần nữa là đến kỳ thi đại học, Dương Bác nóng lòng như ngồi trên đống lửa. Dù có ôn kỹ đến đâu thì vào những thời điểm quan trọng, làm bài thi thử, cậu ta luôn không đạt được thành tích như kỳ vọng. Dương Bác không thể nhớ được những bài thơ cổ, hoặc các bài luận, các công thức toán học.
Dương Bác biết rằng, nếu tham gia kỳ thi đại học trong tình trạng như vậy thì chắc chắn sẽ trượt. Cậu ta không đành lòng nhìn cảnh bố mẹ làm việc cật lực còn mình lại thi trượt, chính vì vậy, Dương Bác đã nảy ra một ý định táo tợn, đó là ăn trộm đề thi đại học!
Trước mốc thi Đại học vài ngày, Dương Bác đã âm thầm lẻn vào căn phòng lưu trữ đề thi ở thành phố Nam Đồng, tỉnh Tứ Xuyên và trộm đề thi môn Toán.
Sự kiện này đã không bị phát hiện cho đến vài ngày sau, khi thanh tra tiến hành kiểm soát đề thi theo lịch định kỳ. Ngay sau đó, anh ta không dám giấu giếm sự thật, mà đã báo ngay đến Cơ quan Công an và phòng Giáo dục địa phương.
Sau khi các đơn vị liên quan tiến hành họp khẩn, họ đã nhất trí quyết định thay toàn bộ đề thi năm đó bằng đề thi dự phòng. Theo đánh giá của nhiều sĩ tử tham dự kỳ thi năm 2003, độ khó của đề thi dự phòng so với đề thi gốc đã tăng lên gấp đôi, và hậu quả đều là do pha hành động liều lĩnh của cậu học sinh Dương Bác.
Theo lời khai của Dương Bác, trong khi các bạn cùng lớp ráo riết ôn thi Đại học, cậu bắt đầu nghiên cứu nơi lưu trữ đề thi ở địa phương. Cậu phát hiện địa điểm này thường không có nhiều người trông coi, do đó cậu đã lên kế hoạch cẩn thận, lẻn vào phòng bảo mật và đánh cắp đề thi môn Toán. Đây cũng là môn học mà cậu lo lắng sẽ ảnh hưởng đến kết quả thi Đại học nhất.
Thế nhưng, cậu ta không ngờ rằng hành động này không những bị các quan chức địa phương phát hiện mà Bộ Giáo dục của nước này cũng ra văn bản, đề nghị điều tra làm rõ vụ việc.
Theo quan điểm của các nhà chức trách Trung Quốc, nếu ráo riết tiến hành điều tra trong khi kỳ thi tuyển sinh Đại học đang diễn ra sẽ làm ảnh hưởng rất lớn đến tâm lý của hàng triệu sĩ tử. Vì vậy, để giảm thiểu tác động xấu nhất đến các em, các cơ quan chức năng sẽ tiến hành làm rõ vụ việc ngay sau khi kỳ thi Đại học đã kết thúc.
Sau khi kết thúc kỳ thi quan trọng, giáo viên bất ngờ thông báo với toàn thể học sinh rằng năm nay cả nước thực hiện chính sách đặc biệt yêu cầu tất cả học sinh phải lấy dấu vân tay và nhập thông tin, nếu không sẽ ảnh hưởng đến đơn đăng ký.
Phải thừa nhận rằng chàng trai trẻ Dương Bác này quả thực vô cùng thông minh. Ngay cả trong trường hợp này, cậu ta vẫn tỏ ra nghi ngờ và cố tình bôi bẩn ngón tay trước khi ghi dấu vân tay, khiến dấu vân tay thu thập được bị mờ, khó nhận dạng.
Dù vậy, cảnh sát vẫn tra ra được Dương Bác. Khi khám xét nhà cậu ta, lực lượng chức năng thu giữ được kìm, búa và một số dụng cụ phạm tội khác. Bởi vì Dương Bác nhập học muộn nên thời điểm phạm tội đã 19 tuổi, trưởng thành hoàn toàn. Không lâu sau đó vào tháng 8, Tòa án nhân dân trung cấp huyện Nam Phương đã chính thức kết án Dương Bác bảy năm tù vì tội ăn cắp bí mật nhà nước.
Mặc dù đã đạt mức điểm khá cao trong kỳ thi năm đó, song cậu vẫn phải tạm dừng con đường vào Đại học và chấp nhận thi hành bản án.
Sau khi vào tù, Dương Bác đã nhận rõ hành động sai lầm của mình. Nhờ biểu hiện cải tốt nên cậu được ra tù sớm, với thời gian thụ án là 5 năm. Mặc dù hiện tại, cậu đã được tự do và tha thiết xây dựng lại cuộc sống mới, song với xuất thân đặc biệt năm xưa, cậu không được nhà tuyển dụng sử dụng. Đồng thời, cậu chỉ có thể làm những công việc lặt vặt với mức thu nhập thấp để trang trải cuộc sống đắt đỏ qua ngày.
Nhiều giáo viên đánh giá, với năng lực học tập năm đó, Dương Bác hoàn toàn có thể đỗ vào một trường Đại học tốt. Nhưng cậu đã tự tay phá hủy tương lai bởi hành động liều lĩnh mà không phải ai cũng dám thực hiện.