Một loại nông sản đang chứng kiến lượng nhập khẩu tăng vọt trong tháng đầu năm là lúa mì. Theo thống kê sơ bộ của Tổng cục Hải quan, trong tháng 1/2024 cả nước nhập khẩu 535.349 tấn lúa mì, tương đương với 156,37 triệu USD, giảm 23,6% về lượng, giảm 20,4% về kim ngạch so với tháng trước đó. Tuy nhiên nếu so với cùng kỳ năm trước đã tăng mạnh 126,4% về khối lượng, tăng 80,7% về kim ngạch. Giá nhập khẩu trung bình đạt 292 USD/tấn, tăng 4,2% so với tháng trước.
Xét về thị trường, Úc vẫn là nhà cung cấp hàng đầu của Việt Nam trong tháng 1 với 215.823 tấn, tương đương gần 69,39 triệu USD, tăng 144,6% về lượng, tăng mạnh 137,9% về kim ngạch so với tháng trước đó. Giá trung bình đạt 321 USD/tấn, giảm 3% so với tháng trước và giảm đến 11,6% so với cùng kỳ.
Đáng chú ý, thị trường Brazil đang tăng mạnh xuất khẩu mặt hàng này vào Việt Nam với 139.621 tấn lúa mì, tương đương gần 36,06 triệu USD, tăng mạnh 28.106% về lượng và tăng 28.536% về kim ngạch so với tháng trước đó. Giá nhập khẩu trung bình 258,3 USD/tấn, tăng nhẹ 1,5% về giá so với tháng 12/2023.
Bên cạnh Brazil, Mỹ cũng đang tăng mạnh xuất khẩu vào Việt Nam với 48.397 tấn, tương đương trên 16,18 triệu USD tăng mạnh 2.135% về lượng và tăng 2.102% về kim ngạch so với tháng 12/2023. Giá trung bình đạt 334,3 USD/tấn.
Nga đã chiếm lĩnh thị trường lúa mì của thế giới trong năm 2023, vượt qua Mỹ. Theo Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), Nga là nước xuất khẩu lúa mì hàng đầu trong vụ mùa 2022-2023 với 46 triệu tấn và chiếm 1/4 lượng xuất khẩu lúa mì toàn cầu năm 2023.
Đáng chú ý trong những tháng gần đây, Nga tăng cường xuất lúa mì sang Việt Nam sau 1 thời gian dài không ghi nhận lượng nhập khẩu. Trong tháng 1 đạt 16.900 tấn, trị giá hơn 4 triệu USD. Ngoài Nga, Ukraine cũng đang tăng xuất khẩu mặt hàng này sang Việt Nam.
Giá lương thực cao trong những năm gần đây đã thúc đẩy nông dân trên toàn thế giới trồng thêm ngũ cốc và hạt có dầu. Tuy nhiên, người tiêu dùng sẽ đối mặt với nguồn cung thắt chặt hơn vào năm 2024, trong bối cảnh thời tiết El Nino bất lợi, tình trạng hạn chế xuất khẩu và nhu cầu sản xuất nhiên liệu sinh học cao hơn.
Hội đồng Ngũ cốc Quốc tế (IGC), bao gồm các quốc gia sản xuất và nhập khẩu lúa mì lớn, dự báo sản lượng lúa mì toàn cầu trong vụ mùa 2023-2024 đạt 784 triệu tấn, giảm 2,4% so với vụ mùa trước đó.
"Tình hình nguồn cung lúa mì trong niên vụ 2023-2024 hiện tại có thể sẽ xấu đi so với niên vụ trước. Điều này là do xuất khẩu từ các nước sản xuất lúa mì lớn có thể thấp hơn đáng kể", báo cáo của ngân hàng Commerzbank nhận định.
Mức tiêu thụ lúa mì thế giới năm 2023/24 đã được dự báo tăng so với dự báo tháng 12/2023, phần lớn là do việc sử dụng làm thức ăn chăn nuôi ở EU tăng và được dự báo sẽ tăng 2% so với năm 2022/23.