Theo ACV, chủ đầu tư yêu cầu các đơn vị trong công trường chấn chỉnh hoạt động di chuyển của các phương tiện xe máy, thiết bị và duy trì việc tưới dập bụi hệ thống đường công vụ trên công trường dự án.
Các liên danh nhà thầu thi công dự án đã sử dụng đội xe với 35 xe bồn tưới nước chuyên dụng thực hiện tưới nước hạn chế bụi phát tán trên công trường (tần suất đảm bảo tối thiểu 5 lần/ngày).
Đồng thời, giám sát chặt chẽ lịch trình, tần suất, phạm vi tưới nước theo đúng kế hoạch; yêu cầu nhà thầu gấp rút triển khai việc lắp đặt hệ thống định vị trên các xe tưới nước nhằm giám sát hoạt động tưới nước theo đúng kế hoạch, lịch trình được phê duyệt.
Chủ đầu tư nghiêm cấm các đơn vị thi công cho các phương tiện lưu thông ngoài tuyến đường công vụ và tuyệt đối không băng qua các khu vực đất trống khi không có hoạt động thi công. Các trường hợp vi phạm sẽ bị đình chỉ và không cấp phép hoạt động trên công trường.
Việc trồng cỏ cũng được ACV tiến hành. Chủ đầu tư đã chuẩn bị cho triển khai ngay công tác trồng cỏ giữ bề mặt đất và chống bụi cho các khu vực mái taluy đắp, các khu vực đất trống và dải bảo hiểm khu bay. Mục tiêu đến mùa mưa năm nay sẽ phủ kín cỏ các khu vực trên, hạn chế tối đa được lượng bụi phát tán vào không khí.
Bên cạnh đó, ACV đã triển khai 2 cổng kiểm soát để quản lý các phương tiện ra vào công trường. ACV sẽ yêu cầu các đơn vị triển khai xây dựng và hoàn thiện 2 hệ thống trạm rửa xe tại vị trí các cổng kiểm soát nhằm đảm bảo phương tiện ra vào được rửa trôi bùn đất tránh không để phát tán bụi, đất ra ngoài phạm vi công trường.
Về nguyên nhân gây bụi, ACV lý giải sân bay Long Thành giai đoạn 1 được triển khai trên một diện tích rất rộng lớn đồng thời kết hợp với các đặc thù về điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng và tính chất cơ lý của tầng đất tự nhiên khu vực triển khai dự án có yếu tố bất lợi như: tháng 3 là đỉnh điểm kết hợp 4 yếu tố gây bất lợi nhất để hình thành tự nhiên các cơn lốc bụi gồm mùa gió "chướng", lượng mưa thấp (gần như không có mưa từ tháng 1 đến tháng 3), thời tiết nắng gắt trong đó tháng 3 có số giờ nắng cao nhất (khoảng 300 giờ)... các yếu tố nêu trên là các nguyên nhân.
Thêm vào đó, toàn bộ phạm vi mặt bằng dự án rất rộng lớn và trống trải (hơn 5.000 ha) nên thường xuyên hình thành các cơn lốc xoáy. Đây là nguyên nhân chính dẫn đến việc phát tán bụi ra ngoài phạm vi công trường.
Theo ACV, việc thực hiện công tác san nền (đào, đắp, vận chuyển đất khoảng 115 triệu m3), qua đó bóc tách hoàn toàn 1810 ha và khu bãi trữ 722 ha để chuẩn bị mặt bằng bàn giao thi công các hạng mục khác nhau của dự án. Việc bóc toàn bộ lớp phủ thảm thực vật để lộ lớp đất mặt giữa thời tiết nắng nóng. Bên cạnh đó, lớp đất ở đây có đặc thù là khi mưa thì rất nhão và lầy, khi khô hanh thì lại cứng và hình thành lớp đất mặt khô và dễ tơi và bốc bụi. Trong khi đó, bề mặt mặt bằng xây dựng hiện tại là đất trống nên rất dễ dẫn đến hiện tượng tốc bụi phơi nền trên diện rộng.