Ông Trương Anh Tuấn - Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Tư vấn - Thương mại - Dịch vụ Địa ốc Hoàng Quân nêu quan điểm: "Đây là một chương trình rất tốt, rất nhân văn nhưng chúng tôi băn khoăn là tại sao gói 120.000 tỷ không áp dụng cho những khách hàng đã mua nhà tại dự án đã hoàn thành".
Theo ông Tuấn, trước đây, chúng ta có gói 30.000 tỷ đồng nhưng sau đó đã dừng, nên nhiều khách hàng là người dân, công nhân, lực lượng vũ trang khi mua nhà không được hưởng ưu đãi từ gói này.
"Vì thế, chúng tôi kiến nghị gói 120.000 tỷ đồng dành cho cả khách hàng đã mua những dự án đã hoàn thành nhưng chưa được tiếp cận gói tín dụng ưu đãi", ông đề xuất.
Cũng theo ông Tuấn, chương trình 120.000 tỷ đồng hiện chưa có sự đồng bộ thời gian vay giữa chủ đầu tư và khách hàng. Khách hàng thì được vay 5 năm nhưng chủ đầu tư chỉ có vay 3 năm và nhiều ngân hàng đề nghị chủ đầu tư phải bảo lãnh cho khách hàng khi vay vốn mua nhà ở xã hội. Như vậy, nếu khách hàng là 5 năm thì chủ đầu tư phải được vay 5 năm, NHNN nên nghiên cứu thêm vấn đề này.
Ông cũng kiến nghị Chính phủ có thể nghiên cứu dành ra một khoản từ 1 - 2% bù lãi suất cho các ngân hàng thương mại. Theo ông, nếu 1% thì mỗi năm là 1.200 tỷ đồng, nếu bù 2% là mỗi năm 2.400 tỷ đồng. Như vậy khi có việc bù lãi suất 1-2% của Chính phủ, chương trình này chắc chắn sẽ thành công và mạnh hơn gói 120.000 tỷ đồng như hiện nay.
Với Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản và Luật đất đai, ông Tuấn đề xuất nên áp dụng từ 1/7/2024, như vậy sẽ tháo gỡ được rất nhiều vướng mắc và thúc đẩy mạnh hơn cho chương trình 1.000.000 căn nhà ở xã hội (NOXH).
Đề xuất hạ lãi suất cho vay với xây dựng, mua, thuê NOXH
Tại Hội nghị, đại diện nhiều doanh nghiệp bất động sản nhận xét, thời gian qua, Chính phủ đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách hỗ trợ phát triển nhà ở xã hội, tạo hành lang pháp lý tương đối đầy đủ, hỗ trợ và khuyến khích doanh nghiệp tham gia vào phát triển nhà ở xã hội (NOXH). Tuy vậy, để đạt được mục tiêu 130.000 căn hộ NOXH trong năm 2024 như Thủ tướng giao, cần nhiều giải pháp đồng bộ.
Theo đó, ông Nguyễn Việt Quang, Phó Chủ tịch Tập đoàn Vingroup, nêu ý kiến: Dù Chính phủ đã có chính sách về các gói vay ưu đãi cho người mua, thuê NOXH nhưng thực tế người dân chưa thuận lợi tiếp cận các gói vay ưu đãi này.
Mức lãi suất cho vay ưu đãi để đầu tư xây dựng cũng như để cho thuê, mua NOXH hiện vẫn đang cao (lãi suất cho vay áp dụng trong 6 tháng đầu năm 2024 đối với chủ đầu tư là 8%/năm và với khách hàng mua NOXH là 7,5%/năm).
Vì thế, ông Quang đề xuất nên xem xét điều chỉnh hạ lãi suất cho vay để đầu tư xây dựng cũng như để mua, thuê NOXH. Trên cơ sở ngân sách thực hiện, cấp bù chênh lệch lãi suất nếu chủ đầu tư, khách hàng vay vốn từ các ngân hàng thương mại để đầu tư xây dựng và thuê, mua NOXH.
Trước đó, Bộ Xây dựng cũng đề nghị Ngân hàng Nhà nước tiếp tục nghiên cứu, xem xét hạ mức lãi suất cho vay nguồn vốn hỗ trợ 120.000 tỷ đồng, tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc triển khai hiệu quả nguồn vốn hỗ trợ 120.000 tỷ đồng.
Theo Bộ Xây dựng, dù Ngân hàng Nhà nước đã 2 lần hạ lãi suất nguồn vốn 120.000 tỷ đồng nhưng hiện lãi suất áp dụng trong nửa đầu năm 2024 là 8%/năm đối với chủ đầu tư và 7,5% đối với người mua nhà. Cùng với đó là thời hạn được hưởng lãi suất ưu đãi ngắn (3 năm đối với chủ đầu tư, 5 năm đối với khách hàng cá nhân). Những điều này chưa thực sự thu hút người vay.
Một kiến nghị nữa được ông Quang nêu ra đó là xem xét cắt giảm, tối ưu các thủ tục liên quan đến việc đầu tư xây dựng dự án NOXH.
Ông Quang nói: "Hiện số lượng thủ tục của dự án NOXH hiện nay đang nhiều hơn so với dự án nhà ở thương mại. Bên cạnh các thủ tục chung như phê duyệt quy hoạch; chấp thuận chủ trương đầu tư; đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư; giao đất, cho thuê đất thì dự án NOXH phát sinh thêm các thủ tục về xác nhận đối tượng được mua, thuê NOXH, thủ tục thẩm định giá bán, giá cho thuê NOXH …
Điều này khiến tổng thời gian hoàn thành thủ tục dự án NOXH từ lúc bắt đầu đến khi khởi công thường là khoảng 2 năm".
Ngoài ra cũng cần ban hành danh mục các hạng mục hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội được ngân sách hỗ trợ kinh phí đầu tư, miễn giảm tiền thuê đất đối với các diện tích công trình dịch vụ thương mại trong phạm vi dự án nhà ở xã hội.
Đồng thời, xem xét điều chỉnh lại suất vốn đầu tư dự án nhà ở xã hội cho phù hợp với thực tế. Theo ông Quang, suất vốn đầu tư xây dựng NOXH cao tầng theo Quyết định số 610/QĐ- BXD, ngày 13/2/2022 của Bộ Xây dựng hiện nay đang thấp hơn suất vốn đầu tư cho nhà ở thương mại, trong khi đó chi phí và suất vốn đầu tư thực tế của nhà ở thương mại đang cao hơn suất vốn đầu tư do Bộ Xây dựng công bố.
Điều này làm ảnh hưởng đến chất lượng công trình NOXH và khó khăn về doanh thu cho nhà đầu tư dự án NOXH do việc xác định giá bán phải trên cơ sở suất vốn đầu tư.
Đồng quan điểm trên, ông Nguyễn Văn Thanh Huy, Phó Tổng Giám đốc Tổng công ty Becamex, nhận xét lãi vay cho người lao động vẫn còn cao, trong khi thời gian vay còn ngắn. Nếu chúng ta kéo dài thời gian vay cho người lao động thì sẽ tạo điều kiện lớn cho người lao động được sở hữu nhà ở xã hội.
Trong khi đó, ông Trần Ngọc Anh, Phó Tổng giám đốc Tổng Công ty Viglacera, bày tỏ: Doanh nghiệp đang gặp khó khăn trong việc kinh doanh NOXH do các quy định còn hạn chế về đối tượng cũng như điều kiện thuê mua.
Vì vậy, ông Ngọc Anh kiến nghị với Thủ tướng là sớm cho áp dụng Luật Nhà ở sửa đổi và ban hành Nghị định về nhà ở xã hội theo hướng tháo gỡ, mở rộng đối tượng được mua, được thuê với điều kiện đơn giản, dễ thực hiện để người nghèo sớm tiếp cận được với các sản phẩm này.