"Điều quan trọng là chúng ta cần duy trì các hãng thép Mỹ vững mạnh, do các công nhân thép Mỹ đúng máy. Tôi đã nói với các công nhân thép của chúng ta rằng tôi đứng về phía họ. US Steel là hãng thép biểu tượng của Mỹ trong hơn một thế kỷ. Và công ty này nên do người Mỹ sở hữu và vận hành", Biden cho biết hôm 14/3. Phát biểu này là sự phản đối mạnh mẽ nhất của Nhà Trắng với thương vụ gây tranh cãi suốt vài tháng qua.
Tháng 12/2023, US Steel thông báo sẽ bán cho hãng thép lớn nhất Nhật Bản Nippon Steel với giá 14,1 tỷ USD. Thương vụ này là bước lùi mới nhất của công ty từng là doanh nghiệp lớn nhất thế giới và là biểu tượng của sức mạnh công nghiệp Mỹ.
Theo thỏa thuận, US Steel vẫn giữ nguyên tên và để trụ sở ở Pittsburgh (Mỹ). Dù vậy, thương vụ này vẫn làm dấy lên sự phản đối từ nhiều phía. Chính quyền Biden ủng hộ việc đánh giá toàn diện thương vụ này, trên góc độ tác động đến an ninh quốc gia và chuỗi cung ứng. CNN trích nguồn tin thân cận cho biết giới chức Mỹ lo ngại về mối quan hệ của Nippon Steel với Trung Quốc.
Trong một thông báo hôm 14/3, Nippon Steel cho biết họ sẽ "đảm bảo US Steel thành công qua nhiều thế hệ nữa, giữ vững vị thế là công ty biểu tượng của Mỹ". Hãng này cũng lặp lại tuyên bố thương vụ sẽ có lợi cho US Steel, các công nhân và cả ngành thép Mỹ.
Cổ phiếu US Steel giảm 13% trong phiên 13/3 - mạnh nhất 4 năm qua, sau khi truyền thông Mỹ đưa tin về ý định phản đối thương vụ của ông Biden. Phiên hôm qua, mã này giảm tiếp 3%.
Phòng Thương mại Mỹ hôm 14/3 lên tiếng cảnh báo việc chính trị hóa thương vụ này. Họ cho biết thương vụ vẫn sẽ được tiến hành nếu kết quả đánh giá của Ủy ban Đầu tư nước ngoài tại Mỹ (CFIUS) cho thấy không có rủi ro an ninh quốc gia.
"Các khoản đầu tư của Nhật Bản vào Mỹ đã tạo ra gần một triệu việc làm. Giới chức không nên gửi tín hiệu tiêu cực đến các công ty quốc tế, rằng vấn đề chính trị của Mỹ có thể đe dọa các khoản đầu tư của họ", John Murphy - Giám đốc Quốc tế tại Phòng Thương mại Mỹ cho biết.
US Steel thành lập năm 1901 và từng là công ty đầu tiên trên thế giới đạt mốc giá trị 1 tỷ USD. Đầu thế kỷ 20, công ty này sản xuất thép cho xây dựng, làm xe hơi, đồ gia dụng, giúp Mỹ thành cường quốc kinh tế thế giới.
Tuy nhiên, vài năm gần đây, công ty này dần bị các đối thủ trong nước vượt lên cả về vốn hóa và sản lượng thép. Nguyên nhân chủ yếu là công nghệ sản xuất lỗi thời và US Steel đánh giá thấp các đối thủ từ Trung Quốc, Ấn Độ, Hàn Quốc.
Hà Thu (theo Reuters, CNN)