Chị Đặng Thị Hậu (54 tuổi, quê Bắc Giang) nhập Viện Sức khỏe Tâm thần Bạch Mai, trong tình trạng liên tục có cảm giác đau tức, nóng rát, cồn cào vùng thượng vị, hồi hộp, đánh trống ngực, ám ảnh mình mắc ung thư.
Hai năm trở lại đây, chị Hậu ngủ kém, trằn trọc khó vào giấc, thức dậy sớm (khoảng 4h sáng), kèm theo đó nóng rát thượng vị, lan sau lưng, đau tức. Nhiều nơi chẩn đoán chị bị trào ngược, có u trong dạ dày.
Chị thực hiện thủ thuật cắt dạ dày, dùng thuốc, thuyên giảm được 2 tuần các triệu chứng trên lại xuất hiện.
Điều này khiến người phụ nữ nghĩ mình bị ung thư, nảy sinh tâm lý chán nản, không hứng thú giao tiếp, không đi làm. Đi khắp các bệnh viện lớn ở Hà Nội, bệnh không khỏi, chị Hậu được bác sĩ tư vấn đến khám tại Viện Sức khỏe tâm thần.
ThS.BS Trịnh Thị Vân Anh, Viện Sức khỏe Tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, qua thăm khám và khai thác tiền sử, chị Hậu được chẩn đoán bị rối loạn cơ thể hóa, chỉ định nhập viện điều trị.
Sau 2 tuần điều trị bằng thuốc kết hợp liệu pháp tâm lý, chị Hậu ngủ ngon hơn, đỡ than phiền về các triệu chứng cơ thể như đau bụng, nóng rát thượng vị, ngủ kém.
TS.BS Dương Minh Tâm - Trưởng phòng Rối loạn liên quan đến stress và sức khoẻ tình dục và giới tính (Viện Sức khỏe tâm thần) cho biết, rối loạn cơ thể hóa là thể lâm sàng của rối loạn dạng cơ thể.
Người bệnh có biểu hiện giống các bệnh về tim, tiêu hóa, phổi nhưng khám lại không ra bệnh ở những cơ quan đó.
"Đau đớn ở các bộ phận cơ thể nhưng khám không phát hiện ra bệnh khiến người bệnh càng lo lắng, dẫn tới tâm lý ảnh hưởng", bác sĩ Tâm nói và cho biết bệnh thường gặp ở người hay chi ly, cầu toàn, khả năng chống đỡ yếu.
Triệu chứng của bệnh là đau đầu, choáng váng, đau vai gáy, triệu chứng giống như mắc bệnh tim, tim phổi, dạ dày, thần kinh, cơ xương khớp nhưng khi chụp chiếu lại không ra bệnh gì.
Để chẩn đoán bệnh, bệnh nhân cần đáp ứng 4 tiêu chí sau:
- Bệnh nhân có dấu hiệu bệnh từ 2 năm trở lên, bị dai dẳng than phiền về những triệu chứng cơ thể.
- Người bệnh không tìm thấy tổn thương nào phù hợp với những khó chịu của cơ thể, luôn từ chối lời khuyên của bác sĩ là không có bệnh gì.
- Luôn có xu hướng đi bệnh viện để tìm nguyên nhân, chữa hết triệu chứng của mình nhưng không tìm ra bệnh.
- Gây ra những ảnh hưởng trong sinh hoạt và cuộc sống.
Bác sĩ Tâm cảnh báo, rối loạn dạng cơ thể không phát hiện, điều trị kịp thời sẽ dẫn tới mắc bệnh mãn tính, lạm dụng thuốc điều trị khác quá nhiều gây ra tình trạng kháng điều trị (điều trị không đáp ứng). Ngoài ra, nếu không phát hiện sớm người bệnh đi khám nhiều nơi dẫn tới tốn kém về kinh tế, lo âu, trầm cảm.
"Người bệnh cần điều trị bằng liệu pháp tâm lý. Ngoài ra, họ cần được thư giãn tập luyện và điều trị bằng thuốc theo tư vấn, chỉ định của bác sĩ", bác sĩ Tâm nói.
Để phòng bệnh, chúng ta phải loại trừ các yếu tố nguy cơ, cần giáo dục nhân cách từ khi còn nhỏ để tính cách trẻ mạnh mẽ, hạn chế nguy cơ gây bệnh. Ngoài ra, mỗi người cần quản lý stress trong cuộc sống, đồng thời luôn có tinh thần thoải mái là cách phòng bệnh rất hiệu quả.
Khi thấy có triệu chứng cơ thể nhưng khám không ra bệnh, bác sĩ khuyến chúng ta cần phải nghĩ đến bệnh "rối loạn chức năng", đi khám đúng chuyên khoa tâm thần.