Năm 2017, Chính phủ ban hành Nghị định 06/NĐ-CP về kinh doanh đặt cược đua ngựa, đua chó và bóng đá quốc tế (Nghị định 06), cho phép một doanh nghiệp thí điểm kinh doanh đặt cược bóng đá trong 5 năm qua đấu thầu. Doanh nghiệp được lựa chọn phải có vốn điều lệ tối thiểu 1.000 tỉ đồng, phương án đầu tư, kinh doanh phù hợp.
Chưa có đơn vị nào thí điểm
Đến nay, sau 7 năm, chưa có đơn vị nào được chọn thí điểm kinh doanh loại hình đặt cược bóng đá quốc tế. Theo lý giải của Bộ Tài chính về việc hiện nay chưa có doanh nghiệp nào thí điểm loại hình này, nguyên nhân là do Luật Đấu thầu năm 2013 thiếu quy định về đấu thầu chọn nhà đầu tư kinh doanh cá cược bóng đá, trong khi đây lại là điều kiện bắt buộc để cơ quan quản lý lựa chọn. Trong 5 năm (2017 - 2022), Bộ Tài chính 5 lần báo cáo cấp có thẩm quyền về các vướng mắc. Cơ quan này cũng xây dựng dự thảo nghị định thay thế Nghị định 06, lần gần nhất vào tháng 3-2023, sau khi Luật Đấu thầu (sửa đổi) được ban hành.
Bên cạnh đặt cược bóng đá quốc tế, theo Nghị định 06, Chính phủ cho phép kinh doanh đặt cược đua ngựa, đua chó, với điều kiện doanh nghiệp đầu tư phải có vốn tối thiểu 300 - 1.000 tỉ đồng. Theo Bộ Tài chính, quy định hiện hành nêu rõ loại hình này không phải lựa chọn qua đấu thầu nhưng phải được Bộ Kế hoạch và Đầu tư thẩm định phương án, Thủ tướng Chính phủ phê duyệt chủ trương. Bộ Tài chính phối hợp với các bộ, ngành cấp giấy phép kinh doanh đặt cược sau khi doanh nghiệp hoàn thành đầu tư xây dựng trường đua và chuẩn bị cơ sở vật chất sẵn sàng phục vụ kinh doanh đặt cược.
Theo Bộ Tài chính, từ năm 2017, có 7 địa phương đề nghị Thủ tướng duyệt chủ trương đầu tư, trong đó một dự án tại Sóc Sơn (TP Hà Nội) được duyệt. Sau gần 7 năm, dự án này chưa triển khai do vướng cơ chế góp vốn từ phía nhà đầu tư Việt Nam là Tổng Công ty Du lịch Hà Nội. Bộ Tài chính cho biết vướng mắc này thuộc thẩm quyền xử lý của UBND TP Hà Nội. Còn 6 dự án đang chờ duyệt chủ trương đầu tư từ cấp có thẩm quyền. Ngoài ra, một doanh nghiệp thí điểm đặt cược đua chó trong trường đua tại tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu từ năm 1999, trước khi Nghị định 06 được ban hành. Tháng 3-2023, doanh nghiệp này dừng kinh doanh do hết thời hạn hoạt động dự án.
Trao đổi với phóng viên, luật sư Bùi Anh Tuấn (Đoàn Luật sư TP Hà Nội) cho biết sau hơn 7 năm, chưa có đơn vị nào được chọn thí điểm kinh doanh loại hình đặt cược bóng đá quốc tế cho thấy còn vướng mắc về mặt pháp lý. Dù chưa có đơn vị vào đứng ra tổ chức đặt cược thể thao hợp pháp nhưng hoạt động này vẫn diễn ra ngầm trên thực tế. Hoạt động cá độ bóng đá trái pháp luật vẫn diễn ra dù lực lượng chức năng thường xuyên điều tra, phát hiện, xử lý. Hằng năm, cơ quan công an liên tiếp phát hiện và khởi tố các đường dây cá độ bóng đá bất hợp pháp lên đến cả ngàn tỉ đồng cho nhiều trận đấu của giải bóng đá thế giới.
Luật sư Bùi Anh Tuấn nhấn mạnh việc hoàn thiện quy định để đẩy nhanh lựa chọn đơn vị đứng ra thí điểm kinh doanh loại hình đặt cược bóng đá quốc tế là cần thiết, để phục vụ công tác quản lý nhà nước, hạn chế các tác động xấu đối với xã hội, tăng thu cho ngân sách nhà nước để đầu tư các lĩnh vực văn hóa, xã hội và đáp ứng nhu cầu về giải trí của người dân.
Bộ Tài chính đang hoàn thiện quy định
Nhằm hoàn thiện quy định cho các kinh doanh đặt cược đua ngựa, đua chó và bóng đá quốc tế, Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc cho biết năm 2023, Quốc hội đã ban hành Luật Đấu thầu (sửa đổi) trong đó có bổ sung quy định về đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án đầu tư kinh doanh. Trên cơ sở quy định của luật, ngày 27-2-2024, Chính phủ đã ban hành nghị định hướng dẫn quy định về trình tự, thủ tục đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư thực hiện đầu tư kinh doanh. Đây được xem là cơ sở để tháo gỡ điểm nghẽn trong lựa chọn nhà đầu tư thí điểm kinh doanh loại hình đặt cược bóng đá quốc tế.
Hiện nay, Bộ Tài chính đang hoàn thiện để lấy ý kiến các bộ, ngành sửa đổi Nghị định 06 quy định cụ thể về điều kiện đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư kinh doanh đặt cược bóng đá quốc tế để phù hợp với quy định của pháp luật về đầu tư, về đấu thầu mới được ban hành.
Nhấn mạnh cần sửa đổi Nghị định 06 để tháo gỡ những vướng mắc hiện nay, đại biểu Quốc hội Phạm Văn Hòa, Ủy viên Ủy ban Pháp luật của Quốc hội, cho rằng các bộ, ngành liên quan cần vào cuộc để xử lý, bởi nghị định ban hành đã nhiều năm mà đến nay chưa triển khai được hoạt động kinh doanh đặt cược thể thao.
Theo GS-TSKH Nguyễn Mại, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp đầu tư nước ngoài (VAFIE), việc sớm hoàn thiện sửa đổi Nghị định 06 là cần thiết, để tạo khung khổ pháp lý cho việc kinh doanh đặt cược thể thao. Ông cũng lưu ý cần nghiên cứu các hình thức tổ chức đặt cược phù hợp. Muốn như vậy, phải sẵn sàng về chính sách thanh toán, hạ tầng công nghệ.