Đơn vị trinh sát Shadow của Ukraine ngày 12/3 đăng video lực lượng này sử dụng thiết bị bay không người lái cỡ nhỏ (drone) tập kích vị trí một binh sĩ Nga trên tiền tuyến.
Trong video, drone trinh sát phát hiện lính Nga đang ẩn nấp bên cạnh một cái cây giữa cánh đồng trống và chuyển tọa độ về để đơn vị Ukraine triển khai drone góc nhìn thứ nhất (FPV) tự sát tấn công.
Khi phát hiện drone FPV của đối phương đang tới gần, binh sĩ Nga vòng ra phía sau cây để dùng nó làm vật che chắn. Tuy nhiên, drone Ukraine không lao về hướng mục tiêu mà phát nổ ngay trên không, tạo ra vô số mảnh văng xuống mặt đất.
Binh sĩ Nga đã nằm xuống để né tránh, song vẫn bị trúng mảnh văng từ đầu đạn của drone. Người này sau đó nằm bất động, dường như đã bị thương.
"Binh sĩ này đã được huấn luyện kỹ và biết rằng phải nằm xuống hoặc nấp sau cây cối khi bị drone FPV tấn công. Tuy nhiên, chiến thuật trên lần này đã không phát huy tác dụng", chuyên gia quân sự David Hambling của Forbes cho hay.
Hambling cho biết khu vực bị hứng các mảnh văng có hình chữ nhật, cho thấy đầu đạn trên chiếc drone nhiều khả năng có hình dạng giống mìn định hướng Claymore, thay vì hình tròn như thông thường. Một số video gần đây trên mạng xã hội cho thấy các đơn vị Ukraine khác cũng sử dụng drone FPV có có cơ chế hoạt động tương tự để tấn công lực lượng Nga.
"Quân đội Ukraine đang sử dụng drone FPV mang đầu đạn nổ mảnh trên không. Chúng có khả năng gây sát thương lớn hơn nhiều so với đầu đạn RPG thông thường khi tập kích binh sĩ ở khu vực trống trải. Có thể nói chúng không khác gì quả mìn Claymore biết bay", chuyên gia của Forbes nêu quan điểm.
M18A1 Claymore là mìn định hướng chống bộ binh, được quân đội Mỹ sử dụng phổ biến trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh. Claymore có dạng hình hộp chữ nhật uốn cong, với mặt cong ở phía trước là hướng gây sát thương.
Bên trong mìn nhồi thuốc nổ C-4, khi phát nổ sẽ phóng 700 viên bi kim loại tỏa ra phía trước, tạo thành hình rẻ quạt theo góc 60 độ với tầm hoạt động hiệu quả khoảng 50 mét. Mỗi viên bi có lực xuyên phá gần bằng một viên đạn.
Nhiều quốc gia đã học hỏi thiết kế của Claymore để phát triển ra các mẫu mìn tương tự, trong đó có dòng MON-50 của Liên Xô.
Theo Hambling, drone FPV mang đầu đạn RPG có thể tập kích hiệu quả các khí tài hạng nặng như xe tăng, thiết giáp hay pháo tự hành, song không dễ tấn công mục tiêu bộ binh, do họ có thể chủ động né tránh một cách linh hoạt.
"Drone FPV dùng đạn thông thường được thiết kế để phát nổ khi va chạm. Vì vậy, để đối phó với bộ binh, nó cần phải đánh trúng mục tiêu hoặc ít nhất là trúng mặt đất ngay cạnh đó", chuyên gia này nói. "Các mục tiêu nhỏ và linh hoạt là thử thách thật sự với drone FPV".
Trong khi đó, cơ chế kích hoạt theo lệnh của mìn định hướng dạng Claymore sẽ khiến bộ binh khó né tránh hơn, do chiếc drone không cần phải chạm vào mục tiêu để phát nổ. Cơ chế này cũng giúp khắc phục vấn đề bị gián đoạn liên lạc với drone ở pha cuối vì mất tầm nhìn, do người điều khiển có thể kích nổ quả đạn trước khi bị mất tín hiệu vô tuyến.
Việc hiệu ứng sát thương được tập trung theo một hướng nhất định cũng giúp tăng tỷ lệ tập kích thành công.
"Các loại đạn phát nổ theo mọi hướng sẽ lãng phí phần lớn sức nổ của chúng. Tuy nhiên, toàn bộ hiệu ứng sát thương của 'mìn Claymore bay' đều hướng về phía mục tiêu, giúp tăng khả năng hạ đối phương", Hambling bình luận, thêm rằng drone dùng đầu đạn này cũng thích hợp để tập kích đối phương trong chiến hào.
Trong giai đoạn đầu sau khi xuất hiện vào cuối năm 2022, drone FPV còn khá khan hiếm và chỉ được sử dụng hạn chế trên chiến trường. Tuy nhiên, cả Nga và Ukraine hiện đều sở hữu số lượng lớn drone FPV và đang tích cực tăng cường sản xuất loại khí tài này. Kiev dự kiến có thêm khoảng hai triệu drone trong năm nay, trong đó một triệu chiếc là tự sản xuất, còn lại là do phương Tây viện trợ.
"Drone cỡ nhỏ được cho là đã tiêu diệt nhiều xe tăng hơn bất kỳ loại vũ khí nào trong cuộc xung đột. Trong giai đoạn tới, chúng còn có thể trở thành mối đe dọa lớn nhất với bộ binh khi được trang bị đầu đạn là mìn định hướng", Hambling nhận định.
Phạm Giang (Theo Forbes, AFP, Reuters)