title: สีน้ำเงินอียิปต์

text: การทดลองหลายครั้งได้ดำเนินการโดยนักวิทยาศาสตร์และนักโบราณคดีที่สนใจในการวิเคราะห์องค์ประกอบของสีน้ำเงินอียิปต์รวมทั้งเทคนิคที่ใช้ในการผลิต ตอนนี้ถือว่าโดยทั่วไปแล้วเป็นวัสดุที่ผลิตหลายขั้นตอน โดยการให้ความร้อนทรายควอทซ์, สารประกอบทองแดง, แคลเซียมคาร์บอเนต และและมีด่างเล็กน้อยร่วมกัน (เถ้าจากพืชดินเค็มทนเกลือ หรือเนทรอน) ที่อุณหภูมิระหว่าง 800 ถึง 1,000 องศาเซลเซียส (1,470 ถึง 1,830 องศาฟาเรนไฮต์) (ขึ้นอยู่กับปริมาณของด่างที่ใช้) เป็นเวลาหลายชั่วโมง ผลที่ได้คือคูโปรรีไวต์หรือสีน้ำเงินอียิปต์, คาร์บอนไดออกไซด์ และไอน้ำ:


title: สีน้ำเงินอียิปต์

text: ในสถานะสุดท้าย สีน้ำเงินอียิปต์ประกอบด้วยผลึกสีน้ำเงินรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าพร้อมกับควอตซ์ที่ยังไม่ผ่านการทำปฏิกิริยาและแก้วบางส่วน จากการวิเคราะห์ตัวอย่างจากประเทศอียิปต์และที่อื่น ๆ เปอร์เซ็นต์น้ำหนักของวัสดุที่ใช้ในการได้สีน้ำเงินอียิปต์ในสมัยโบราณได้รับการพิจารณาถึงช่วงปกติภายในปริมาณเหล่านี้:


title: สีน้ำเงินอียิปต์

text: เพื่อให้ได้คูโปรรีไวต์ตามทฤษฎี ที่เกิดผลึกน้ำเงินเท่านั้น โดยไม่มีผลึกควอตซ์ที่ไม่ผ่านการทำปฏิกิริยาหรือการก่อตัวของแก้ว เปอร์เซ็นต์เหล่านี้จะต้องใช้:


title: สีน้ำเงินอียิปต์

text: อย่างไรก็ตาม ไม่มีตัวอย่างที่วิเคราะห์มาจากสมัยโบราณทำจากองค์ประกอบที่ชัดเจนนี้ ในฐานะที่มีส่วนเกินของซิลิกา รวมไปถึงส่วนเกินของทั้งคอปเปอร์ออกไซด์และแคลเซียมออกไซด์ เรื่องนี้อาจเกิดขึ้นโดยเจตนา; การเพิ่มขึ้นของปริมาณแอลคาไลน์ในรงควัตถุมีผลึกควอตซ์ที่ไม่ได้ทำปฏิกิริยามากขึ้นในเมทริกซ์แก้ว ซึ่งส่งผลต่อพื้นผิวที่แข็งกว่า ส่วนการลดปริมาณแอลคาไลน์ (น้อยกว่า 1 เปอร์เซ็นต์) จะทำให้แก้วไม่สามารถก่อตัวได้และสีน้ำเงินอียิปต์อ่อนนุ่มขึ้น โดยมีค่าความแข็ง 1–2 โมส


title: สีน้ำเงินอียิปต์

text: นอกเหนือจากวิธีการที่องค์ประกอบต่าง ๆ มีอิทธิพลต่อพื้นผิว วิธีการแปรรูปของสีน้ำเงินอียิปต์ยังมีผลต่อพื้นผิวในแง่ของความหยาบและความละเอียด หลังจากการทดลองหลายครั้ง ไทต์ "และคณะ" ได้สรุปว่าสำหรับสีน้ำเงินอียิปต์ที่มีเนื้อละเอียด มีความจำเป็นสองขั้นตอนเพื่อให้ได้ผลึกสลับกัน ขั้นตอนแรก ส่วนผสมจะได้รับการให้ความร้อน และผลที่ได้คือผลิตผลพื้นผิวหยาบ แล้วนำไปบดเป็นผงละเอียดและเติมน้ำ จากนั้น สิ่งที่มีลักษณะเหนียวนี้จะได้รับการปรับโฉมใหม่และเผาอีกครั้งที่อุณหภูมิตั้งแต่ 850 ถึง 950 องศาเซลเซียสเป็นเวลาหนึ่งชั่วโมง ทั้งสองขั้นตอนนี้เป็นไปได้ที่จะทำให้เกิดสิ่งที่มีลักษณะเหนียวดังกล่าวที่เหมาะสำหรับการผลิตวัตถุขนาดเล็ก สีน้ำเงินอียิปต์พื้นผิวหยาบ จะไม่ได้ผ่านขั้นตอนที่สอง เนื่องจากมักพบในรูปของแผ่น (ในยุคราชวงศ์) และลูกกลม (ในยุคกรีก-โรมัน) รูปแบบเหล่านี้อาจมีทั้งรอการแปรรูปผ่านขั้นตอนที่สอง ที่สีเหล่านั้นจะถูกบดและมีพื้นผิวประณีต หรือสีเหล่านั้นจะจะถูกบดเพื่อใช้ในฐานะรงควัตถุสีน้ำเงิน


title: สีน้ำเงินอียิปต์

text: ลำดับชั้นของสีน้ำเงินที่เข้าถึงยังเกี่ยวข้องกับความหยาบและความละเอียดของสีน้ำเงินอียิปต์ ตามที่กำหนดโดยระดับของการรวมตัวของผลึกสีน้ำเงินอียิปต์ สีน้ำเงินอียิปต์แบบหยาบมีรูปแบบที่ค่อนข้างหนา เนื่องจากมีกลุ่มคริสตัลขนาดใหญ่ซึ่งเป็นไปตามผลึกที่ยังไม่ได้ทำปฏิกิริยา การจัดกลุ่มนี้ทำให้เกิดสีน้ำเงินเข้มที่มีลักษณะสีน้ำเงินอียิปต์แบบหยาบ ส่วนอีกวิธีหนึ่งคือ พื้นผิวน้ำเงินอียิปต์ประกอบด้วยกลุ่มเล็ก ๆ ที่มีการกระจายตัวกันระหว่างอนุภาคผลึกที่ยังไม่ได้ทำปฏิกิริยา มีแนวโน้มที่จะเป็นน้ำเงินอ่อน แม้ว่าสีน้ำเงินได้รับการปรับลดลง แต่มันก็ได้รับการนำมาใช้เป็นสีน้ำเงินอียิปต์ที่มีเนื้อละเอียด ซึ่งมีแก้วจำนวนมากที่สร้างขึ้นจากองค์ประกอบของมัน ที่ปกปิดด้วยสีน้ำเงิน และทำให้มีลักษณะเจือจาง ซึ่งขึ้นอยู่กับระดับของแอลคาไลน์ที่เพิ่มเข้ามาในส่วนผสม ดังนั้น ด้วยแอลคาไลน์ที่มากขึ้น แก้วก็จะยิ่งก่อตัวมากขึ้น และลักษณะเจือจางมากขึ้น สีน้ำเงินอียิปต์ชนิดนี้เป็นที่ประจักษ์โดยเฉพาะในช่วงราชวงศ์ที่ 18 และหลังจากนั้น รวมทั้งอาจเกี่ยวข้องกับการเพิ่มขึ้นของเทคโนโลยีแก้วในช่วงดังกล่าว


title: 50 ผู้เล่นที่ดีที่สุดในประวัติศาสตร์เอ็นบีเอ

text: "Note: สถิติเหล่านี้ถูกจัดเก็บตลอดจนสิ้น ซึ่งเป็นฤดูกาลสุดท้ายที่ผู้เล่นที่อยู่ในรายชื่อเล่นในเอ็นบีเอ"


title: การดูแลสุขภาพในประเทศอิสราเอล

text: การดูแลสุขภาพในประเทศอิสราเอล เป็นการดูแลสุขภาพแบบสากลและการมีส่วนร่วมในแผนประกันสุขภาพเป็นสิ่งจำเป็น ชาวอิสราเอลทุกคนมีสิทธิได้รับการดูแลสุขภาพขั้นพื้นฐานในฐานะสิทธิขั้นพื้นฐาน ระบบการดูแลสุขภาพของอิสราเอลขึ้นอยู่กับกฎหมายประกันสุขภาพแห่งชาติปี ค.ศ. 1995 ซึ่งกำหนดให้ประชาชนทุกคนที่อาศัยอยู่ในประเทศเข้าร่วมหนึ่งในสี่องค์กรประกันสุขภาพอย่างเป็นทางการ ที่เรียกกันว่า คูปัตโฮลิม (קופת חולים - ""กองทุนป่วยไข้"") ซึ่งดำเนินการโดยองค์กรที่ไม่หวังผลกำไร และเป็นสิ่งต้องห้ามตามกฎหมายจากการปฏิเสธการเป็นสมาชิกที่เป็นพลเมืองอิสราเอล ชาวอิสราเอลสามารถเพิ่มความคุ้มครองทางการแพทย์และปรับปรุงทางเลือกได้โดยการซื้อประกันสุขภาพส่วนตัว ในการสำรวจ 48 ประเทศในปี ค.ศ. 2013 ระบบสุขภาพของอิสราเอลอยู่ในอันดับที่สี่ของโลกในแง่ของประสิทธิภาพ และในปี ค.ศ. 2014 ได้รับการจัดให้อยู่ในอันดับที่ 7 จากที่มีอยู่ 51 ประเทศ ส่วนในปี ค.ศ. 2015 ประเทศอิสราเอลได้รับการจัดอันดับเป็นประเทศที่มีสุขภาพประชากรดีอันดับที่หกของโลกโดยการจัดอันดับของบลูมเบิร์ก และอันดับแปดในแง่ของอายุขัย


title: การดูแลสุขภาพในประเทศอิสราเอล

text: ช่วงสมัยออตโตมัน การดูแลสุขภาพในภูมิภาคของปาเลสไตน์ไม่ดีและด้อยพัฒนา สถาบันทางการแพทย์ส่วนใหญ่ดำเนินการโดยมิชชันนารีศาสนาคริสต์ ที่ดึงดูดคนยากจนโดยการให้การดูแลฟรี ในปลายศตวรรษที่สิบเก้า ในฐานะยีชูฟ ซึ่งเป็นชุมชนชาวยิวยุคก่อนรัฐ เริ่มมีการเติบโตขึ้นในสมัยของอาลียาห์ครั้งที่หนึ่ง ชาวยิวพยายามที่จะสร้างระบบการแพทย์ของตัวเอง ส่วนในปี ค.ศ. 1872 มักซ์ ซันเดรคซคี ซึ่งเป็นแพทย์คริสเตียนชาวเยอรมัน ตั้งรกรากอยู่ในเยรูซาเลมและเปิดโรงพยาบาลเด็กแห่งแรกในประเทศ ในชื่อมาเรียนสติฟท์ ซึ่งเปิดรับลูกหลานของทุกศาสนา การตั้งถิ่นฐานทางการเกษตรของชาวยิว ได้รับการสนับสนุนทางการเงินโดยบารง แอดมง เดอ รอทส์ไชลด์ โดยจ้างแพทย์ที่เดินทางระหว่างชุมชนและดำเนินงานการปรุงยาในจัฟฟา ซึ่งเขาไปเยือนสัปดาห์ละสองครั้ง


title: การดูแลสุขภาพในประเทศอิสราเอล

text: ในปี ค.ศ. 1902 ศูนย์การแพทย์ชาเร เซเด็ค ซึ่งเป็นโรงพยาบาลยิวแห่งแรก ได้เปิดในเมืองเก่าของเยรูซาเลม ซึ่งรวมโรงพยาบาลของชาวยิวเพิ่มเติมที่เยรูซาเลมและจัฟฟา ใน ค.ศ. 1911 กองทุนสุขภาพของคนงานจูเดีย ซึ่งต่อมาได้พัฒนาเป็นบริการสุขภาพคลาลิต ได้รับการจัดตั้งในฐานะกองทุนประกันสุขภาพไซออนิสต์กองทุนแรก


title: การดูแลสุขภาพในประเทศอิสราเอล

text: ช่วงสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง ผู้มีอำนาจของออตโตมันได้ทำการปิดโรงพยาบาลของชาวยิวในเยรูซาเลมและจัฟฟา กองทัพออตโตมันยึดอุปกรณ์การแพทย์และเอกสารฉบับร่างทางการแพทย์เป็นส่วนใหญ่ ด้วยการสิ้นสุดของสงครามและการพิชิตปาเลสไตน์ของอังกฤษ ยีชูฟถูกทิ้งโดยไม่มีระบบโรงพยาบาลที่มีประสิทธิภาพ ส่วนในปี ค.ศ. 1918 องค์การไซออนิสต์ของฮาดัสซาห์สตรีแห่งอเมริกาได้จัดตั้งหน่วยแพทย์ไซออนิสต์อเมริกัน (AZMU) เพื่อสร้างระบบการแพทย์ของยีชูฟขึ้นใหม่ ด้วยความช่วยเหลือจากหน่วยแพทย์ไซออนิสต์อเมริกันและเงินบริจาคจากต่างประเทศ โรงพยาบาลของชาวยิวได้รับการรื้อฟื้น และได้ก่อตั้งขึ้นใหม่ในจัฟฟา ครั้นในปี ค.ศ. 1919 มีโรงพยาบาลเปิดให้บริการที่เมืองซาเฟด และทิเบเรียส รวมทั้งโรงพยาบาลเปิดในไฮฟาในปี ค.ศ. 1922 ทั้งนี้ หน่วยแพทย์ไซออนิสต์อเมริกันได้เปลี่ยนเป็นสหพันธ์การแพทย์ฮาดัสซาห์ ซึ่งดูแลระบบสุขภาพของยีชูฟ


title: การดูแลสุขภาพในประเทศอิสราเอล

text: ด้วยการเริ่มต้นของการปกครองของสหราชอาณาจักร ได้มีมาตรการเพื่อปรับปรุงสุขภาพของประชาชนในพื้นที่ พวกเขาเริ่มขึ้นในช่วงการปกครองของกองทัพสหราชอาณาจักร และยังคงเติบโตร่วมกับการจัดตั้งอาณัติของสหราชอาณาจักรในปี ค.ศ. 1922 ในเยรูซาเลม กองขยะสะสมได้ถูกนำออก และถังขยะสาธารณะได้รับการติดตั้ง ประชากรทั้งหมดได้รับการฉีดวัคซีนป้องกันไข้ทรพิษ และสระน้ำรวมทั้งอ่างเก็บน้ำได้รับการปกป้องด้วยยากันยุงในฐานะส่วนหนึ่งของการรณรงค์เพื่อขจัดโรคมาลาเรีย ในปี ค.ศ. 1929 คณะกรรมาธิการไซออนิสต์และเจ้าหน้าที่ผู้มีอำนาจสหราชอาณาจักรได้ส่งนักระบาดวิทยาชาวยิวชื่อกิเดียน เมอร์ ไปรอชปินนาเพื่อสร้างห้องปฏิบัติการสำหรับการวิจัยโรคมาลาเรีย ห้องปฏิบัติการของเมอร์เป็นหน่วยงานย่อยในการกำจัดโรค การรณรงค์ต่อต้านโรคมาลาเรียจัดการโดยฮาดัสซาห์จนกระทั่ง ค.ศ. 1927 เมื่อองค์กรหันมารับผิดชอบหน่วยงานผ่านเจ้าหน้าที่ผู้มีอำนาจ การบริหารอาณัติยังดำเนินการกรมอนามัยที่ดำเนินการโรงพยาบาล, คลินิก และห้องปฏิบัติการของตัวเอง กรมอนามัยดูแลบุคลากรของสหราชอาณาจักรที่ประจำการในอิสราเอลและให้บริการด้านสุขภาพแก่ชาวอาหรับ การลงทุนในด้านสุขภาพของชาวยิวมีเพียงเล็กน้อย โดยสันนิษฐานว่ายีชูฟมีความสามารถในการจัดการระบบการดูแลสุขภาพของตนเอง ร่วมกับการขยายตัวของยีชูฟผ่านอาลียาห์ครั้งที่สามและครั้งที่สี่ จำนวนสิ่งอำนวยความสะดวกการแพทย์ของชาวยิวจึงเพิ่มมากขึ้น จำนวนเตียงโรงพยาบาลฮาดัสซาห์เพิ่มขึ้นสามเท่า โรงพยาบาลยิวและกองทุนประกันสุขภาพก็ได้รับการจัดตั้งขึ้นใหม่ ผู้ให้บริการด้านการรักษาพยาบาลรายใหญ่รายอื่นนอกเหนือจากฮาดัสซาห์คือสหพันธ์แรงงานฮิสตาดรุต ซึ่งมีกองทุนป่วยไข้ของตนเอง และภายในปี ค.ศ. 1946 ได้ดำเนินการโรงพยาบาลสองแห่ง รวมถึงคลินิกและศูนย์สุขภาพหลายร้อยแห่ง นอกจากนี้ ศูนย์การแพทย์เอกชนบางแห่งและกองทุนเพื่อสุขภาพได้รับการจัดตั้งขึ้น


title: การดูแลสุขภาพในประเทศอิสราเอล

text: ระบบสาธารณสุขของยีชูฟเป็นพื้นฐานของระบบการดูแลสุขภาพของอิสราเอลโดยมีการก่อตั้งรัฐอิสราเอลขึ้นในปี ค.ศ. 1948 รัฐบาลอิสราเอลได้แทนที่แผนกสุขภาพอาณัติของสหราชอาณาจักรด้วยกระทรวงสาธารณสุข และจัดตั้งสำนักงานสาธารณสุขระดับภูมิภาคและบริการด้านระบาดวิทยา สิ่งอำนวยความสะดวกของโรงพยาบาลที่ดำเนินการโดยเจ้าหน้าที่ผู้มีอำนาจสหราชอาณาจักรได้รับการรับช่วงต่อโดยรัฐ และมีการก่อตั้งโรงพยาบาลรวมทั้งคลินิกใหม่ ในตอนท้ายของปี ค.ศ. 1948 มีเพียง 53 เปอร์เซ็นต์ของประชากรชาวยิวของอิสราเอลเท่านั้นที่ได้รับความคุ้มครอง ประมาณ 80 เปอร์เซ็นต์ของพวกเขาโดยคลาลิต มีไม่กี่กองทุนสุขภาพขนาดเล็กที่จะประกันส่วนที่เหลือ ตลอดหลายปีต่อมา ระบบการดูแลสุขภาพของอิสราเอลได้ขยายออกไป และภายในหนึ่งทศวรรษ ประมาณ 90 เปอร์เซ็นต์ได้รับความคุ้มครอง


title: การดูแลสุขภาพในประเทศอิสราเอล

text: ในปี ค.ศ. 1973 กฎหมายบังคับใช้บังคับให้นายจ้างทุกคนมีส่วนร่วมในการประกันสุขภาพคนงานของตน โดยวิธีการชำระเงินโดยตรงไปยังแผนประกันของลูกจ้าง หน้าที่ของการมีส่วนร่วมในที่สุดก็เปลี่ยนไปและลดลงในปี ค.ศ. 1991


title: การดูแลสุขภาพในประเทศอิสราเอล

text: จนกระทั่งมีการตรากฎหมายประกันสุขภาพแห่งชาติขึ้นในปี ค.ศ. 1995 ระบบการดูแลสุขภาพของอิสราเอลขึ้นอยู่กับชุดของกองทุนป่วยไข้ที่ดำเนินการโดยไม่ขึ้นกับใคร ซึ่งเป็นที่รู้จักในฐานะคูปัตโฮลิม สำหรับคูปัตโฮลิมที่ใหญ่ที่สุดคือบริการสุขภาพคลาลิต ซึ่งเป็นเจ้าของโดยฮิสตาดรุต แรกเริ่มเดิมทีมีคูปัตโฮลิมอื่น ๆ อีกหกกองทุน แม้ว่าจะลดจำนวนเหลือเพียงสี่หลังจากที่มีสองกองทุนรวมเข้าด้วยกัน ที่นั่นมีโรงพยาบาลของรัฐบาลเป็นจำนวนมาก ซึ่งมีโรงพยาบาล 29 แห่งที่ดำเนินการโดยรัฐบาลในปี ค.ศ. 1987 คลาลิตเป็นเจ้าของโรงพยาบาลจำนวนมาก เช่นเดียวกับคลินิกในแทบทุกเมือง, ตัวเมือง, หมู่บ้าน และคิบบุตซ์ มีองค์กรอื่น ๆ ที่ดูแลรักษาสิ่งอำนวยความสะดวกทางการแพทย์ของตัวเองบางส่วนและทุนการรักษาตัวในโรงพยาบาลของผู้รับบริการในโรงพยาบาลรัฐบาล สำหรับการประกันสุขภาพ ผู้คนต้องเสียค่าเบี้ยประกันซึ่งแตกต่างกันไปตามรายได้ ส่วนรัฐบาลได้ให้ความช่วยเหลือด้านการเงินแก่กองทุนสุขภาพเช่นเดียวกัน ในที่สุด ก็ได้มีแพทย์เอกชนอยู่บางส่วนและโรงพยาบาลเอกชนเพียงไม่กี่แห่ง รวมทั้งมีบางแผนประกันสุขภาพที่มีราคาแพงมากที่ครอบคลุมการดูแลสุขภาพส่วนตัว ระดับความคุ้มครองสุขภาพเอื้ออำนวยแตกต่างกันไปในหมู่คูปัตโฮลิม นอกจากนี้ บริการสุขภาพคลาลิตเป็นกองทุนเดียวที่ไม่จำกัดการเข้าสมาชิกใหม่ตามอายุ, เงื่อนไขที่มีอยู่ก่อน หรือปัจจัยอื่น ๆ และสมาชิกในฮิสตาดรุตเป็นสิ่งที่จำเป็นต้องมีก่อนสำหรับสมาชิกร่วมกับคลาลิต นั่นหมายความว่าคนที่ไม่ได้มีส่วนร่วมดังกล่าวและไม่สามารถเข้าร่วมโครงการประกันอื่นได้จะไม่มีประกันสุขภาพ ถึงกระนั้น กว่า 90 เปอร์เซ็นต์ของประชากรเป็นผู้มีประกัน


title: การดูแลสุขภาพในประเทศอิสราเอล

text: ในปี ค.ศ. 1988 รัฐบาลได้แต่งตั้งคณะกรรมการสอบสวนเพื่อตรวจสอบประสิทธิผล และประสิทธิภาพของระบบการดูแลสุขภาพของอิสราเอล ที่นำโดยโชชานา เนทันยาฮู คณะกรรมการได้ส่งรายงานฉบับสุดท้ายในปี ค.ศ. 1990 ข้อเสนอแนะหลักของรายงานฉบับนี้คือการประกาศใช้กฎหมายประกันสุขภาพแห่งชาติในอิสราเอล ซึ่งกฎหมายประกันสุขภาพแห่งชาติมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม ค.ศ. 1995 หลังจากที่ได้มีการออกกฎหมายในปี ค.ศ. 1995 การเป็นสมาชิกในคูปัตโฮลิมที่มีอยู่สี่องค์กรก็ได้รับการรับรองตามกฎหมาย โดยชาวอิสราเอลได้รับสิทธิต่อการรับบริการพื้นฐานที่มีอยู่และเปลี่ยนองค์กรได้ปีละครั้ง


title: การดูแลสุขภาพในประเทศอิสราเอล

text: ในช่วงปลายคริสต์ทศวรรษ 2000 การขาดแคลนแพทย์และพยาบาลในอนาคตกลายเป็นเรื่องที่น่ากังวล ในฐานะอัตราของแพทย์ที่จบการศึกษาจากโรงเรียนแพทย์ของอิสราเอลทุกปีได้ลดลงน้อยกว่าที่จำเป็นต้องมีถึง 300, 200 คน รวมถึงแพทย์และพยาบาลอพยพโซเวียตจำนวนมากเริ่มลาออก จำนวนนี้คาดว่าในที่สุดจะเพิ่มขึ้นเป็น 520 คนด้วยการเปิดโรงเรียนแพทย์แห่งที่ห้า แต่ผู้สำเร็จการศึกษายังคงต่ำกว่า 900 คนที่จำเป็นต้องมีใน ค.ศ. 2022 เรื่องนี้ทำให้เกิดปัญหาเรื่องการขาดแคลนบุคลากรทางการแพทย์ ซึ่งจะส่งผลเสียต่อคุณภาพและความเร็วในการรักษาพยาบาลในประเทศ ผลที่ตามมา ทางการอิสราเอลเริ่มให้สิ่งจูงใจแก่แพทย์ชาวยิวเพื่อย้ายถิ่นออกจากต่างประเทศและมีเวชปฏิบัติในอิสราเอล ในตอนแรก มีแพทย์ประมาณ 100 คนเท่านั้นจากอดีตสหภาพโซเวียตที่ย้ายมาอยู่ภายใต้โครงการนี้ทุกปี แต่ปัจจุบัน โครงการกำลังดึงดูดแพทย์จากทวีปอเมริกาเหนือและยุโรปตะวันตก คณะกรรมการสอบสวนที่กำลังตรวจสอบปัญหายังเรียกร้องให้มีการจูงใจให้กับนักศึกษาแพทย์ของอิสราเอลที่ไม่ได้รับการยอมรับในอิสราเอลและได้ไปเรียนแพทย์ในต่างประเทศเพื่อกลับมายังอิสราเอล รวมทั้งสำหรับโครงการที่เกี่ยวข้องกับนักเรียนต่างชาติ 150 คนที่เรียนแพทย์ในอิสราเอลที่จะปิดตัวลง นอกจากนี้ กระทรวงสาธารณสุขอิสราเอลประกาศเปิดตัววิชาชีพผู้ช่วยพยาบาลใหม่ และเพิ่มโครงการการศึกษาทางการพยาบาลในวิทยาลัย อีกทั้งทางการอิสราเอลยังได้เริ่มโครงการแพทย์จากยุโรปตะวันออกให้มาทำงานในประเทศอิสราเอลในสาขาต่าง ๆ เช่น กุมารเวชศาสตร์และอายุรศาสตร์


title: การดูแลสุขภาพในประเทศอิสราเอล

text: ภายใต้กฎหมายประกันสุขภาพแห่งชาติ สมาชิกของหนึ่งในสี่องค์กรด้านการดูแลรักษาสุขภาพ หรือคูปัตโฮลิม ("กองทุนป่วยไข้") ดังต่อไปนี้ เป็นภาคบังคับสำหรับประชาชนพลเมืองทั้งหมดของอิสราเอล อันได้แก่ คลาลิต, มัคคาบี, มิวเฮเดต และเลอมิต ซึ่งคลาลิตเป็นองค์กรใหญ่ที่สุดในสี่รายการ โดยมีประมาณ 54 เปอร์เซ็นต์ของประชากรที่อยู่ในสังกัดกองทุนดังกล่าว สี่คูปัตโฮลิมมีหน้าที่ให้รายชื่อบริการสุขภาพเหมือนกัน ที่เรียกว่า "ตะกร้าสุขภาพ" (סל בריאות; "Sal Briut" ) สำหรับสมาชิกทุกคน - รายการของบริการทางการแพทย์และการรักษาที่คูปัตโฮลิมแต่ละองค์กรจะต้องจัดหาเงินทุนให้แก่สมาชิก กฎหมายจัดตั้งระบบของการสำรวจคูปัตโฮลิมโดยตรงแบ่งตามรัฐ และบริการบางอย่างอยู่ภายใต้การบริหารงานโดยตรงของรัฐ ซึ่งโดยปกติมักจะหมายถึงกระทรวงสาธารณสุข


title: การดูแลสุขภาพในประเทศอิสราเอล

text: ตะกร้าสุขภาพครอบคลุมค่าใช้จ่ายทั้งหมดของการวินิจฉัยทางการแพทย์และการรักษาในสาขาเวชศาสตร์ครอบครัว, การอยู่โรงพยาบาล (ทั่วไป, คลอด, จิตเวช และเรื้อรัง), เวชศาสตร์ป้องกัน, การผ่าตัด (รวมทั้งการผ่าตัดแบบไม่เร่งด่วน), การปลูกถ่าย, การรักษาสำหรับยาเสพติดและโรคพิษสุราเรื้อรัง, อุปกรณ์และเครื่องมือทางการแพทย์, การปฐมพยาบาลและการขนส่งไปยังสถานพยาบาล, สูติศาสตร์และการรักษาภาวะเจริญพันธุ์, ยาที่ได้รับอนุมัติภายใต้ตะกร้าสุขภาพแห่งชาติ (ซึ่งมีการปรับปรุงทุกปี), การรักษาโรคเรื้อรังและการให้บริการทางแพทย์ เช่น กายภาพบำบัดและกิจกรรมบำบัด ตลอดจนการดูแลสุขภาพจิต ยาสำหรับโรคร้ายแรงซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของ "ตะกร้ายา" อย่างเป็นทางการ (ซึ่งมีขนาดใหญ่และได้รับการปรับปรุงเป็นประจำ แต่ไม่รวมถึงยาทั้งหมด) ได้รับการคุ้มครอง แม้ว่าผู้ป่วยจะต้องจ่ายเงินบางส่วนสำหรับยาเหล่านี้ในแบบประชาชนร่วมจ่าย: ยาที่รวมอยู่ในตะกร้าจะคุ้มครองในอัตราที่แตกต่างกันจาก 50 เปอร์เซ็นต์ถึง 90 เปอร์เซ็นต์ การดูแลไอวีเอฟ สำหรับเด็กสองคนแรกจนถึงอายุ 45 ปีและการแท้งก็ได้รับการคุ้มครองเช่นกัน


title: การดูแลสุขภาพในประเทศอิสราเอล

text: โดยทั่วไป แต่ละคูปัตโฮลิมช่วยให้สมาชิกสามารถเลือกแพทย์เวชปฏิบัติปฐมภูมิและผู้เชี่ยวชาญจากรายชื่อแพทย์ที่เกี่ยวข้องกับกองทุน ความพร้อมในการให้บริการแตกต่างกันตามสถานที่ เนื่องจากแต่ละหน่วยงานเหล่านี้มีสถานพยาบาลของตนเอง รวมไปถึงโรงพยาบาลเอกชน


title: ภาษาอาคา

text: Aka, Yaka หรือ Beka เป็นภาษาในกลุ่มภาษาบันตู มีผู้พูดอยู่ในสาธารณรัฐแอฟริกากลางและสาธารณรัฐคองโกรอบ ๆ แม่น้ำอูแบงกิซึ่งแบ่งทั้งสองประเทศนี้ ภาษานี้มักจะพูดโดยชาว Aka และชาวปิ๊กมี่ มีผู้พูดประมาณ 30,000 คน


title: ภาษาฟอง

text: ภาษาฟอง ( ) เป็นภาษาในกลุ่มภาษาบันตู พูดโดยชาวฟอง มีผู้พูดอยู่ใน อิเควทอเรียลกินี, ตอนเหนือของกาบอง, ตอนใต้ของแคเมอรูน, สาธารณรัฐคองโก และเซาตูเมและปรินซีปี จำนวนประมาณ 1 ล้านคน และมีความเกี่ยวข้องกับภาษา Bulu และภาษา Ewondo ทางตอนใต้ของแคเมอรูน


title: ภาษาฟอง

text: ภาษาฟองมีรูปแบบอื่นอีกหลายรูปแบบในกาบองและแคเมอรูน รายชื่อภาษาได้แก่ Ntoumou, Okak, Mekê, Atsi (Batsi), Nzaman (Zaman), Mveni, และ Mvaïe และภาษาฟางตะวันตกเฉียงใต้ถือว่าเป็นภาษาที่แตกต่างกัน


title: ภาษาเซคิ

text: Seki, Baseke, Sheke หรือ Sekiana เป็นภาษาในอิเควทอเรียลกินีและกาบอง มีการพูดในหมู่บ้านข้างชายฝั่งเช่นหมู่บ้าน Rio Campo และ North Bata แต่เจ้าของภาษาเริ่มทิ้งภาษานี้และพูดภาษาอื่น ๆ เช่น ภาษาสเปน ภาษาฟอง และ ภาษา Kombe


title: กีฬาวอลเลย์บอลในโอลิมปิกฤดูร้อน 2020

text: การแข่งขันวอลเลย์บอลในโอลิมปิกฤดูร้อน 2020 เป็นการแข่งขันกีฬาวอลเลย์บอลในร่มที่จะจัดขึ้นในการแข่งขันกีฬาโอลิมปิกฤดูร้อน 2020 ที่เมืองโตเกียว ประเทศญี่ปุ่น จะจัดขึ้นระหว่างวันที่ 25 กรกฎาคม ถึงวันที่ 9 สิงหาคม ค.ศ. 2020 โดยการแข่งขันวอลเลย์บอลในร่มทำการแข่งขันที่สนามกีฬาอาริอาเกะ และวอลเลย์บอลชาดหายจัดที่หาดสวนสาธารณะชิโอกาเซะ


title: กีฬาวอลเลย์บอลในโอลิมปิกฤดูร้อน 2020

text: ข้อมูลด้านล่างนี้ได้รับการยืนยันจากสหพันธ์วอลเลย์บอลระหว่างประเทศ เมื่อวันที่ 23 กันยายน ค.ศ. 2018


title: ก็อบลิน สเลเยอร์

text: ก็อบลินสเลเยอร์ (ภาษาญี่ปุ่น: ゴブリンスレイヤー Hepburn: Goburin Sureiyā) เป็น นวนิยายแนวดาร์คแฟนตาซี เขียนโดย Kumo Kagyu วาดโดย Noboru Kannatuki เป็น มังงะ ปรับปรุงโดย Kōsuke Kurose เป็นอันดับใน นิตยสาร Monthly Big Gangan และการปรับเปลี่ยนครั้งที่สองโดย Masahiro Ikeno ในนิตยสารเดียวกัน ได้รับลิขสิทธิ โดยสำนักพิมพ์ในอเมริกาเหนือ Yen Press ,มีดราม่าซีดี 3 เรื่องถูกปล่อยออกมาด้วยกัน ซีรีส์โทรทัศน์ดัดแปลง โดย White Fox ออกอากาศครั้งแรกในวันที่ 7 ตุลาคม 2561


title: ก็อบลิน สเลเยอร์

text: ในโลกแฟนตาซี, เหล่านักผจนภัยจากดินแดนที่กว้างใหญ่มาเข้าร่วมกิล, เพื่อให้สัญญาสมบูรณ์สำหรับงานที่มีอยู่. นักบวชที่ไม่มีประสบการณ์ได้เข้าร่วมกลุ่มผจญภัยครั้งแรก, และกำลังมุ่งหน้าเข้าสู่ความอันตราย ก่อนหน้าการผจนภัยครั้งแรก สัญญาที่เกี่ยวข้องกับ ก็อบลิน ได้เกิดข้อผิดพลาด. หลังจากส่วนหนึ่งของปาร์ตี้ได้ออกไป, เธอได้รับการช่วยเหลือจากชายคนหนึ่งชื่อ Goblin Slayer, นักผจญภัยที่มีเป้าหมายเพียงอย่างเดียวคือการกำจัดก็อบลินให้หมดไป


title: ก็อบลิน สเลเยอร์

text: ตัวละครในเรื่องนี้ไม่มีชื่อ แต่จะใช้ชื่อจากอาชีพแทน


title: ก็อบลิน สเลเยอร์

text: ก็อบลินสเลเยอร์ () (ゴブリンスレイヤー, Goburin Sureiyā)


title: ก็อบลิน สเลเยอร์

text: นักบวชหญิง () (女神官, Onna Shinkan)


title: ก็อบลิน สเลเยอร์

text: นักธนูไฮเอลฟ์ () (Erufu)


title: ก็อบลิน สเลเยอร์

text: ชาแมนดวอร์ฟ () (Dowāfu)


title: ก็อบลิน สเลเยอร์

text: นักบวชลิซาร์ด () (Rizādoman)


title: ก็อบลิน สเลเยอร์

text: สาววัว () (牛飼娘, Ushikai Musume)


title: ก็อบลิน สเลเยอร์

text: สาวกิลด์ () (受付嬢, Uketsukejō)


title: ก็อบลิน สเลเยอร์

text: แม่มด () (魔女, Majo)


title: ก็อบลิน สเลเยอร์

text: นักหอก () (槍使い, Yari Tsukai)


title: ก็อบลิน สเลเยอร์

text: หญิงสาวนักดาบ () (剣の乙女, Tsurugi no Otome)


title: ซอโรกา

text: Soroca เป็นเมืองในมอลโดวาอยู่ติดกับแม่น้ำนีสเตอร์และประมาณ ทางเหนือของคีชีเนา มีประชากรประมาณ 30,000 คน และมีชาวโรมานีอยู่เป็นจำนวนมาก ซึ่งเมืองนี้ในบางครั้งถูกเรียกว่า "เมืองหลวงโรมานีของชาวโรมานี"


title: ซอโรกา

text: ในยุคกลางเมืองนี้ได้เป็นสถานีการค้าสำหรับสาธารณรัฐเจนัว ชื่อว่า Olchionia ในภายหลัง พระเจ้าสตีเฟนที่ 3 แห่งมอลโดวาได้สร้างป้อมปราการขึ้นที่นี่เมื่อปี 1499 ดังที่เมืองนี้ได้เป็นที่รู้จักถึงปัจจุบัน


title: ซอโรกา

text: ในช่วงสงครามตุรกีอันยิ่งใหญ่ (Great Turkish War) จอห์น โซบีสกี และกองกำลังของเขาพยายามปกป้องป้อมปราการจากชาวออตโตมัน เมืองนี้เป็นเมืองที่สำคัญทางทหารในช่วง การทัพแม่น้ำพรุต ของปีเตอร์มหาราช และในปี 1711 ป้อมปราการถูกปล้นโดยชาวรัสเซียในช่วงสงครามรัสเซีย - ตุรกี 1735-1739


title: กลุ่มภาษาบามิเลก

text: กลุ่มภาษาบามิเลก เป็นกลุ่มภาษาในกลุ่มภาษากราสฟิลด์ตะวันออกในกลุ่มภาษาบันตอยใต้ พูดโดยชาวบามิเลกในที่ราบสูงตะวันตกของแคเมอรูน


title: กลุ่มภาษาบามิเลก

text: กลุ่มภาษานี้ประกอบด้วยสองแขนง แต่ละแขนงประกอบด้วยภาษาดังนี้:


title: กลุ่มภาษากราสฟิลด์ตะวันออก

text: กลุ่มภาษากราสฟิลด์ตะวันออก เป็นกลุ่มภาษาที่พูดอยู่ในที่ราบสูงตะวันตกของแคเมอรูน เป็นแขนงของกลุ่มภาษากราสฟิลด์ ประกอบด้วยแขนงภาษา Bamum, ภาษา Yamba และกลุ่มภาษาบามิเลก


title: กลุ่มภาษากราสฟิลด์ตะวันออก

text: กลุ่มภาษานี้ประกอบด้วยแขนงย่อยดังนี้


title: ภาษาเจียมาว

text: ภาษาเจียมาว () เป็นภาษาในกลุ่มภาษาไหลในตระกูลภาษาไท-กะได พูดโดยชาวหลี ในปี 1987 มีผู้พูดทั้งหมด 52,300 คน มีการพูดในทางตอนใต้ของเกาะไหหลำ


title: ปูนีท ราชกุมาร

text: ปูนีท ราชกุมาร (; เกิด 17 มีนาคม ค.ศ. 1975) เป็นนักแสดง นักร้อง โปรดิวเซอร์ และสมอเรือชาวอินเดีย ผู้ที่ทำงานด้านอุตสาหกรรมภาพยนตร์กันนาดาเป็นหลัก เขาเป็นนักแสดงนำในภาพยนตร์กว่า 27 เรื่อง ตั้งแต่เด็ก เขาได้แสดงในภาพยนตร์ของพ่อเขาอยู่หลายหน การแสดงของเขาใน "Vasantha Geetha" (1980), "Bhagyavantha" (1981), "Chalisuva Modagalu" (1982), "Eradu Nakshatragalu" (1983) และ "Bettada Hoovu" (1985) ต่างก็ได้รับการยกย่อง เขาชนะรางวัลภาพยนตร์แห่งชาติ สาขานักแสดงเด็กยอดเยี่ยม จากบทบาท Appu ใน "Bettada Hoovu" บทบาทนำครั้งแรกของปูนีท คือ ภาพยนตร์ในปี ค.ศ. 2002 เรื่อง "Appu" คู่กับ Rakshita


title: ปูนีท ราชกุมาร

text: เขายังได้รับบทนำในภาพยนตร์ที่มีชื่อเสียงหลายเรื่อง รวมถึง "Appu" (2002), "Abhi" (2003), "Veera Kannadiga" (2004), "Mourya" (2004), "Aakash" (2005), "Arasu" (2007), "Milana" (2007), "Vamshi" (2008), "Raam" (2009), "Jackie" (2010), "Hudugaru" (2011), "Raajakumara" (2017) และ "Anjani Putra" (2017) ปูนีทเป็นหนึ่งในดาราที่ได้รับความนิยมมากที่สุดและเป็นนักแสดงที่ได้รับค่าตอบแทนสูงที่สุดในภาพยนตร์กันนาดา ในปี ค.ศ. 2012 เขาเปิดตัวเป็นพิธีกรทางโทรทัศน์ บนรายการเกมโชว์ยอดนิยม "Kannadada Kotyadhipati" ในฉบับภาษากันนาดา โดยซื้อลิขสิทธิ์จาก "ฮูวอนส์ทูบีอะมิลเลียนแนร์?"


title: การสลายตัวอย่างรวดเร็ว

text: การสลายตัวอย่างรวดเร็ว () คือ ขบวนการที่มีการสลายตัวหรือสันดาปของสารหรือวัตถุที่ระเบิดได้ภายใต้ความดันสูง แล้วปล่อยความดันออกมาผ่านวัตถุต่างๆ ด้วยความเร็วสูงกว่าความเร็วของเสียง ซึ่งไม่จำเป็นต้องมีออกซิเจนเกี่ยวข้องอยู่ด้วย


title: เหตุเฮลิคอปเตอร์สโมสรฟุตบอลเลสเตอร์ซิตีตก พ.ศ. 2561

text: เมื่อวันที่ 27 ตุลาคม พ.ศ. 2561 เวลา 20:30 น. ตามเวลาท้องถิ่น เกิดเหตุเฮลิคอปเตอร์ รุ่น AgustaWestland AW169 ตกใกล้คิงเพาเวอร์สเตเดียม เมืองเลสเตอร์ ประเทศอังกฤษ ต่อมาวันที่ 29 ตุลาคม พ.ศ. 2561 สโมสรฟุตบอลเลสเตอร์ซิตี ออกประกาศแถลงรายชื่อผู้เสียชีวิตจำนวน 5 ราย เป็นผู้โดยสาร 3 คน คือนายวิชัย ศรีวัฒนประภา ประธานสโมสรฟุตบอลเลสเตอร์ซิตี และประธานกรรมการกลุ่มบริษัท คิง เพาเวอร์ อินเตอร์เนชันแนล นายกวีพร พรรณแพร และนางสาวนุสรา สุขหน้าไม้ เจ้าหน้าที่สโมสรชาวไทย และนักบิน 2 คน


text: อากาศยานที่เกิดเหตุคือเฮลิคอปเตอร์ รุ่น AgustaWestland AW169 หมายเลขทะเบียน G-VSKP, หมายเลข c/n 69018 ผลิตในปี ค.ศ. 2016 มีที่นั่งจำนวน 10 ที่ และหนักประมาณ 4,500 กก. ใช้เครื่องยนต์ Pratt & Whitney Canada PW210A ถือครองโดย Foxborough และให้บริการโดย Amadeus Aviation เหตุการณ์นี้เป็นอุบัติเหตุครั้งแรกของเฮลิคอปเตอร์รุ่น AW169.


text: คณะกรรมการสอบสวนกรณีอันเกี่ยวกับอุบัติเหตุของอากาศยานในราชอาณาจักร หรือ AAIB ได้เป็นผู้เริ่มการสืบหาสาเหตุ โดยสามารถเก็บกู้กล่องบันทึกข้อมูลทางการบิน (Digital Flight Data Recorder) ได้ในวันที่ 28 ตุลาคม หลังการการสำรวจพบความเสียหายบางประการอันเนื่องมาจากการกระแทกและการไหม้ไฟ จึงได้ส่งกล่องดังกล่าวไปยังมณฑลแฮมป์เชอร์เพื่อตรวจสอบเพิ่มเติม เศษซากเฮลิคอปเตอร์ได้ถูกย้ายไปยังเมืองฟาร์นบะระ (Farnborough) เมื่อวันที่ 2 พฤศจิกายน


title: เอนชิลาดา

text: เอนชิลาดา () เป็นอาหารเม็กซิกันพื้นเมือง ชื่อของอาหารนี้มาจาก "enchilar" ซึ่งแปลว่า "เติมพริกเข้าไปในบางสิ่งบางอย่าง" ซอสของเอนชิลาดาแบบดั้งเดิมมักจะเต็มไปด้วยพริก และมีรสเผ็ด ส่วนประกอบของเอนชิลาดาปกติมักประกอบด้วยตอร์ติยาซึ่งทำจากข้าวโพด หลังจากนั้นก็เพิ่มเนื้อบางอย่างเข้าไป ซึ่งมักจะเป็นสัตว์ปีก เช่นไก่ หรือไก่งวง บางคนจะใส่หัวหอมและชีสเพิ่มด้วย


title: การลุกไหม้อย่างรวดเร็ว

text: การลุกไหม้อย่างรวดเร็ว () คือกระบวนการเผาไหม้ที่หน้าคลื่นของการเผาไหม้เคลื่อนที่ด้วยความเร็วที่ต่ำกว่าความเร็วเสียง (subsonic combustion) ซึ่งหน้าคลื่นการเผาไหม้เคลื่อนที่ไปด้วยการนำความร้อน (thermal conduction)


title: ตาโก

text: ตาโก () เป็นอาหารเม็กซิโกพื้นเมือง ทำมาจากตอร์ติยาที่ใส่ไส้ข้างในแล้วห่อหรือม้วน ตอร์ติยาที่ใช้ห่ออาจมีลักษณะแข็งหรืออ่อนก็ได้ ส่วนมากจะทำมาจากข้าวโพด บางชนิดทำมาจากแป้งสาลี


title: ตาโก

text: ตาโกส่วนมากจะใส่ไส้เป็นเนื้อวัว หรืออาจเป็นไก่ หมู ปลา ชีส ผักกาดหอม กัวกาโมเล หรือปิโกเดกาโย และมักจะปรุงแต่งด้วยซัลซา พริกไทยดำ อาโวคาโด กัวกาโมเล มะเขือเทศ หอมใหญ่ ผักชี และผักกาดหอม


title: ตาโก

text: ตาโกเป็นที่รู้จักอย่างมากในจีนและสหรัฐ โดยในสหรัฐมีร้านตาโกยอดนิยม เช่น ตาโกเบลล์, เดลตาโก, แจ็กอินเดอะบอกซ์ เป็นต้น


title: ไรส์เตฟลาย

text: Rijstevlaai ในภาษาดัตช์หรือ tarte au riz ในภาษาฝรั่งเศส ทั้งหมดแปลว่า "ฟลานข้าว" เป็นขนมของดัตช์และเบลเยียม ขนมนี้เป็นพายที่มีไส้ซึ่งทำจากพุดดิ้งข้าว เป็นขนมพื้นเมืองของ Verviers และเป็นที่นิยมทั่วภูมิภาคตะวันออกของเบลเยี่ยม ตะวันออกตะวันออกเฉียงใต้ของเนเธอร์แลนด์ และพื้นที่บางส่วนของเยอรมนีรอบอาเคิน


title: ฟลาน

text: ฟลาน () คือชนิดอาหารของชาวอังกฤษ ที่มีฐานที่นุ่มคล้ายฟองน้ำ และมีขอบเป็นแป้งพาย และมีไส้หวานอยู่ด้านบน ตัวอย่างคือ quiche lorraine, custard tart, leche flan, และ South African melktert.


title: อะกาเวเนกเตอร์

text: Agave nectar (หรือที่เรียกว่า agave syrup) เป็นสารให้ความหวานที่ผลิตจาก Agave หลายสายพันธุ์ เช่น Agave สีฟ้า (Agave Tequilana) Agave nectar มีความหวานกว่าน้ำผึ้งและมีแนวโน้มว่าจะมีความหนืดน้อยกว่า Agave nectar ส่วนใหญ่มาจากเม็กซิโกและแอฟริกาใต้


title: Agave tequilana

text: Agave tequilana มักจะเรียกว่า blue agave (agave azul) หรือ tequila agave เป็นอะกาเวที่สำคัญต่อเศรษฐกิจของรัฐฮาลิสโกของเม็กซิโก เนื่องจากใช้เป็นส่วนผสมของเตกีลา เครื่องดื่มกลั่นที่เป็นที่รู้จัก พืชนี้จะสร้างน้ำตาลเป็นจำนวนมาก ซึ่งส่วนใหญ่เป็นฟรักโทส ในแกนของพืชมีลักษณะสำคัญที่ทำให้เหมาะสำหรับการจัดทำเครื่องดื่มแอลกอฮอล์


title: Agave tequilana

text: Agave tequilana เป็นพืชพื้นเมืองของรัฐฮาลิสโก, รัฐโกลีมา, รัฐนายาริต และอากวัสกาเลียนเตส ในเม็กซิโก พืชเหมาะสมในสถานที่ที่มีความสูงกว่า 1,500 เมตร (5,000 ฟุต) และเติบโตในดินอุดมสมบูรณ์และเป็นทราย


title: มอร์ตาเดลลา

text: Mortadella di Bologna เป็นไส้กรอกอิตาเลียนขนาดใหญ่ ทำจากเนื้อหมูบด, เกลือ, พริกไทย, และน้ำตาล และไขมันหมูก้อนเล็ก ๆ จากนั้นก็ทำเป็นไส้กรอกขนาดใหญ่ จากนั้นนำไปต้มในเตาอบพิเศษที่ 90 องศาเซลเซียส (194 องศาฟาเรนไฮต์) Mortadella บางชนิดมีเครื่องเทศอื่น ๆ อยู่ด้วย


title: มอร์ตาเดลลา

text: เนื่องจากเป็นอาหาร Protected Geographical Status Mortadella di Bologna จะต้องมาจากโบโลญญา


title: มอร์ตาเดลลา

text: นอกจากในอิตาลี Mortadella ยังมีการทำและบิรโภคในประเทศอื่น และเป็นที่รู้จักในสเปนและโปรตุเกส


title: มอร์ตาเดลลา

text: ชาวอิตาเลียนหลายคนอพยพไปอเมริกาใต้ในช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20 ด้วยเหตุผลนี้ Mortadella จึงเป็นที่นิยมอย่างมากในอาร์เจนตินา, โบลิเวีย, เปรู, บราซิล, เอกวาดอร์, ชิลี, โคลัมเบีย, อุรุกวัย, และเวเนซุเอลา ในประเทศเหล่านี้สะกดชื่อของอาหารนี้ว่า "mortadela" และสูตรค่อนข้างคล้ายคลึงกับอาหารอิตาเลียนแบบดั้งเดิมกับเมล็ดพริกไทยเพิ่มเติม


title: คานาเฟ

text: Kadiaf เป็นชนิดของเส้นหมี่ตุรกีแบบบาง ทำมาจากแป้งและน้ำที่เทผ่านตะแกรงลงบนถาดอาหารโลหะร้อน เส้นหมี่ที่ได้มีขนาดที่สั้นมาก เส้นหมี่นี้ใช้เพื่อทำของหวานของชาวตะวันออกกลางจำนวนมาก รวมถึงของหวานตุรกีที่เป็นที่รู้จักเช่น Baklava และ Kanafeh


title: โทนี สตอร์ม

text: โทนี รอสแซล (Toni Rossall; ) เป็นนักมวยปล้ำชาวนิวซีแลนด์ที่เกิดในประเทศออสเตรเลียซึ่งปัจจุบันได้เซ็นสัญญากับ WWE สังกัด NXT UK ภายใต้ชื่อ โทนี สตอร์ม (Toni Storm) ใน Stardom เธอเป็นอดีตแชมป์ World of Stardom และแชมป์โลก SWA เธอยังทำงานอย่างกว้างขวางในสมาคมอิสระของยุโรปซึ่งเธอเป็นอดีตแชมป์หญิงของ Progress และ wXw


title: ยุทธการที่บึซรา

text: ยุทธการที่บึซรา เป็นสงครามที่ใหญ่ที่สุดของการบุกครองโปแลนด์โดยเยอรมัน ค.ศ.1939 ที่รบกันตั้งแต่วันที่ 9 ถึง 19 กันยายน ค.ศ.1939 ระหว่าง กองทัพโปแลนด์และกองทัพเยอรมัน มันเริ่มจากการโจมตีตอบโต้ของโปแลนด์ แต่กลับเป็นเยอรมันที่เป็นฝ่ายได้เปรียบทหารโปแลนด์และได้โปแลนด์ทางด้านตะวันตกไปทั้งหมด


title: ยุทธการที่บึซรา

text: ยุทธการที่บึซรา เกิดขึ้นทางตะวันตกของวอร์ซอ ใกล้กับแม่น้ำบึซรา การโจมตีฝ่าวงล้อมของโปแลนด์ได้รับความสำเร็จในช่วงแรก แต่ในที่สุดก็สะดุดลงหลังจากการโจมตีตอบโต้แบบเข้มข้นของเยอรมัน


title: ฤดูพายุไต้ฝุ่นแปซิฟิก พ.ศ. 2545

text: ฤดูพายุไต้ฝุ่นแปซิฟิก พ.ศ. 2545 เป็นฤดูกาลในอดีตที่เคยมีการก่อตัวของพายุหมุนเขตร้อนในมหาสมุทรแปซิฟิกตะวันตก ฤดูกาลดังกล่าวจะลากยาวตลอด พ.ศ. 2545 โดยพายุหมุนส่วนใหญ่จะก่อตัวขึ้นระหว่างเดือนพฤษภาคมถึงเดือนพฤศจิกายน ขอบเขตของบทความนี้จำกัดเฉพาะมหาสมุทรแปซิฟิกที่อยู่เหนือเส้นศูนย์สูตร ระหว่างเมอริเดียนที่ 100 และ 180 ตะวันออก ในบริเวณมหาสมุทรแปซิฟิกตะวันตกเฉียงเหนือ มีสองหน่วยงานที่กำหนดชื่อพายุหมุนซึ่งอาจเป็นผลให้พายุลูกหนึ่งมีสองชื่อ สำนักอุตุนิยมวิทยาญี่ปุ่นจะตั้งชื่อพายุถ้าพายุลูกนั้นมีความเร็วลมที่รอบศูนย์กลางพายุที่สูงสุด 10 นาที อย่างน้อย 65 กิโลเมตรต่อชั่วโมง ไม่ว่าจะเกิดขึ้นที่ใดในแอ่ง ขณะที่สำนักงานบริหารบรรยากาศ ธรณีฟิสิกส์ และดาราศาสตร์แห่งฟิลิปปินส์กำหนดชื่อพายุหมุนซึ่งเคลื่อนเข้าสู่หรือก่อตัวขึ้นเป็นดีเปรสชันเขตร้อนในพื้นที่รับผิดชอบของสำนักงานฯ ซึ่งตั้งอยู่ระหว่างลองติจูด 135 และ 115 องศาตะวันออก และระหว่างละติจูด 5 ถึง 25 องศาเหนือ แม้พายุนั้นจะมีชื่อที่สำนักงานอุตุนิยมวิทยาญี่ปุ่นตั้งแล้วก็ตาม ดีเปรสชันเขตร้อนซึ่งถูกเฝ้าจับตาโดยศูนย์ร่วมการเตือนภัยไต้ฝุ่นของสหรัฐอเมริกาได้กำหนดหมายเลขและเติมตัวอักษร "W" ข้างหน้า โดยเฉลี่ยแล้ว มีพายุก่อตัวขึ้นในแอ่งนี้เฉลี่ย 27 ลูกต่อปี


title: ฤดูพายุไต้ฝุ่นแปซิฟิก พ.ศ. 2545

text: ภายในมหาสมุทรแปซิฟิกตะวันตกเฉียงเหนือ ทั้งกรมอุตุนิยมวิทยาญี่ปุ่น (JMA) และสำนักงานบริหารบรรยากาศ ธรณีฟิสิกส์ และดาราศาสตร์แห่งฟิลิปปินส์ (PAGASA) ต่างกำหนดชื่อของพายุหมุนเขตร้อนซึ่งก่อตัวภายในมหาสมุทรแปซิฟิกตะวันตก ซึ่งเป็นผลให้พายุหมุนเขตร้อนมีสองชื่อ RSMC โตเกียวโดยกรมอุตุนิยมวิทยาญี่ปุ่น — ศูนย์ไต้ฝุ่นจะกำหนดชื่อสากลให้กับพายุหมุนเขตร้อนในนามของคณะกรรมการไต้ฝุ่นขององค์การอุตุนิยมวิทยาโลก ซึ่งพวกเขาประมาณความเร็วลมเฉลี่ยภายใน 10 นาทีได้ที่ ส่วน PAGASA จะกำหนดชื่อให้กับพายุหมุนเขตร้อน ซึ่งเคลื่อนตัวเข้าหรือก่อตัวขึ้นเป็นพายุดีเปรสชันเขตร้อนภายในพื้นที่รับผิดชอบ ตั้งอยู่ระหว่าง 135°ดะวันออก และ 115°ตะวันออก และระหว่าง 5°เหนือ และ 25°เหนือ แม้ว่าพายุหมุนเขตร้อนนั้นจะได้รับชื่อสากลแล้วก็ตาม โดยชื่อของพายุหมุนเขตร้อนที่มีนัยสำคัญจะถูกถอดถอนโดยทั้ง PAGASA และ คณะกรรมการไต้ฝุ่น หากรายชื่อของภูมิภาคฟิลิปปินส์ถูกใช้จนหมดไป หลังจากนั้นจะใช้ชื่อจากรายชื่อเพิ่มเติมซึ่งถูกกำหนดขึ้นในแต่ละฤดูกาล


title: ฤดูพายุไต้ฝุ่นแปซิฟิก พ.ศ. 2545

text:
กรมอุตุนิยมวิทยาญี่ปุ่น (JMA) จะเป็นกำหนดชื่อให้กับพายุหมุนเขตร้อน เมื่อระบบได้รับการประมาณว่า มีความเร็วลมเฉลี่ยภายใน 10 นาที ที่ โดย JMA จะคัดเลือกชื่อจากรายการ 140 ชื่อ ซึ่งได้รับการปรับปรุงโดย 14 ประเทศสมาชิกและดินแดนของคณะกรรมการเศรษฐกิจและสังคมแห่งเอเชียและแปซิฟิก (ESCAP)/WMO คณะกรรมการไต้ฝุ่น
โดยมีชื่อที่ติดตัวพายุมาจากแปซิฟิกกลาง 2 ลูก ได้แก่ พายุเฮอร์ริเคนอีเล (Ele) 02C และพายุเฮอร์ริเคนฮูโก (Huko) 03C ซึ่งพายุลูกดังกล่าวเคลื่อนตัวเข้าสู่แอ่งนี้ ทำให้พวกมันกลายเป็นพายุไต้ฝุ่นอีเล และพายุไต้ฝุ่นฮูโก ตามลำดับ โดยศูนย์ร่วมเตือนไต้ฝุ่นยังคงอักษร "C" ตามหลังในเตือนภัยของหน่วยงานเช่นเดิม


title: ฤดูพายุไต้ฝุ่นแปซิฟิก พ.ศ. 2545

text:
รายชื่อเพิ่มเติม
ชื่อ "ชาทาอาน" ("Chataan"), "รูซา" ("Rusa") และ "พงซ็อนฮวา" ("Pongsona") ถูกถอนโดยคณะกรรมการไต้ฝุ่นขององค์การอุตุนิยมวิทยาโลก และเลือกใช้ชื่อ "แมตโม" ("Matmo"), "นูรี" ("Nuri") และ "โนอึล" ("Noul") มาแทนชื่อดังกล่าวที่ถูกถอนไปข้างต้นตามลำดับ


title: เดเอ็ฟเบ-โพคาล ฤดูกาล 2018–19

text: เดเอ็ฟเบ-โพคาล ฤดูกาล 2018–19 เป็นฤดูกาลที่ 76 ของการแข่งขันฟุตบอลถ้วยเยอรมันแบบแพ้คัดออกประจำปี ซึ่งจะเริ่มต้นเมื่อวันที่ 17 สิงหาคม พ.ศ. 2561 (ค.ศ. 2018) กับรอบแรกจากหกรอบและจะสิ้นสุดลงในวันที่ 25 พฤษภาคม พ.ศ. 2562 (ค.ศ. 2019) กับรอบชิงชนะเลิศที่ สนามกีฬาโอลิมปิก ใน เบอร์ลิน. ทีมชนะเลิศของเดเอ็ฟเบ-โพคาลนั้นจะได้สิทธิ์สำหรับปีถัดไปของ ยูฟายูโรปาลีก, ถ้าไม่ได้สิทธิ์อยู่แล้วสำหรับ ยูฟ่าแชมเปียนส์ลีก ผ่านอันดับในลีก.


title: เดเอ็ฟเบ-โพคาล ฤดูกาล 2018–19

text: แต่ละรอบของการแข่งขันฤดูกาล 2018–19 ที่มีกำหนดไว้ดังต่อไปนี้:การจับสลากสำหรับรอบแรกจะจัดขึ้นในวันที่ 8 มิถุนายน พ.ศ. 2561 (ค.ศ. 2018) ในเวลา 22:00 (เวลาท้องถิ่น), กับ พาลินา โรจินสกี จะเป็นผู้ทำการจับสลากในรอบนี้. สามสิบสองนัดจะทำการลงเล่นตั้งแต่วันที่ 17 ถึง 20 สิงหาคม พ.ศ. 2561 (ค.ศ. 2018).


title: เดเอ็ฟเบ-โพคาล ฤดูกาล 2018–19

text: การจับสลากสำหรับรอบสองจะจัดขึ้นในวันที่ 26 สิงหาคม พ.ศ. 2561 (ค.ศ. 2018) ในเวลา 18:00, กับ จินา ลุคเคินเคมเปอร์ เป็นผู้ทำการจับสลากในรอบนี้. สิบหกนัดจะทำการลงเล่นตั้งแต่วันที่ 30 ถึง 31 ตุลาคม พ.ศ. 2561 (ค.ศ. 2018).


title: เดเอ็ฟเบ-โพคาล ฤดูกาล 2018–19

text: การจับสลากสำหรับรอบ 16 ทีมสุดท้ายจะจัดขึ้นในวันที่ 4 พฤศจิกายน พ.ศ. 2561 (ค.ศ. 2018) ในเวลา 18:00, กับ เซอร์ดัล เซเลบิ เป็นผู้จับสลากในรอบนี้. แปดนัดจะทำการลงเล่นตั้งแต่วันที่ 5 ถึง 6 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2562 (ค.ศ. 2019).


title: เดเอ็ฟเบ-โพคาล ฤดูกาล 2018–19

text: ด้านล่างนี้คือผู่ทำประตูสูงสุดของเดเอ็ฟเบ-โพคาล, เรียงลำดับแรกโดยจำนวนประตู, และหลังจากนั้นเป็นเรียงลำดับตามตัวอักษรถ้ากรณีที่จำเป็น. Goals scored in penalty shoot-outs are not included.


title: คราฟท์ เจ้าชายแห่งโอเฮนโล-ลังเงินบวร์ค

text:
คราฟท์ เจ้าชายแห่งโอเฮนโล-ลังเงินบวร์ค () ประสูติเมื่อวันที่ 25 มิถุนายน 2478 ณ ประเทศเยอรมนี เป็นพระโอรสพระองค์ใหญ่ใน กอทท์ฟรีด เจ้าชายแห่งโอเฮนโล-ลังเงินบวร์ค กับ เจ้าหญิงมาร์การีตาแห่งกรีซและเดนมาร์ก ทรงเป็นพระภาคิไนยใน เจ้าชายฟิลิป ดยุกแห่งเอดินบะระ พระญาติชั้นที่ 1 ในชาลส์ เจ้าชายแห่งเวลส์ ทั้งนี้พระองค์ทรงสืบเชื้อสายมาจาก สมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรียแห่งสหราชอาณาจักร และ พระเจ้าคริสเตียนที่ 9 แห่งเดนมาร์ก ผ่านทางสายพระมารดา
พระองค์ทรงเสกสมรสครั้งแรกกับ เจ้าหญิงชาร์ลอตต์แห่งครอย เมื่อวันที่ 5 มิถุนายน 2508 ก่อนจะทรงหย่าร้างกันในปี 2533 มีพระบุตร 3 พระองค์คือ


title: คราฟท์ เจ้าชายแห่งโอเฮนโล-ลังเงินบวร์ค

text:
ในปี 2535 ทรงเสกสมรสใหม่กับ เออร์มา พอสเพช ไม่มีพระบุตร
พระองค์สิ้นพระชนม์ลงเมื่อวันที่ 16 มีนาคม 2547 ณ ลังเงินบวร์ค สิริพระชันษา 68 ชันษา ตำแหน่งเจ้าชายแห่งโอเฮนโล-ลังเงินบวร์ค จึงตกเป็นของพระโอรสพระองค์แรก


title: การป้องกันโรคมะเร็ง

text:
การป้องกันโรคมะเร็ง เป็นข้อปฏิบัติเพื่อลดความชุกโรคมะเร็งและอัตราการตาย
ซึ่งขึ้นอยู่กับการเปลี่ยนพฤติกรรมและการไปตรวจคัดกรองโรคของบุคคล ตลอดจนนโยบายป้องกันโรคมะเร็งของรัฐ
การป้องกันมะเร็งทั่วโลกถือว่าสำคัญยิ่งเพราะมีผลต่อประชากรเป็นจำนวนมาก ช่วยโปรโหมตพฤติกรรมเพื่อสุขภาพซึ่งลดผลระยะยาวของมะเร็ง มีค่าใช้จ่ายที่คุ้มค่าและทำได้ในคนทุกชนชั้น
กรณีคนไข้มะเร็งโดยมากเนื่องกับปัจจัยเสี่ยงทางสิ่งแวดล้อม และการเปลี่ยนพฤติกรรมจะคุมปัจจัยเช่นนี้ได้หลายอย่าง
กรณีการตายเกินกว่า 75% สามารถป้องกันได้โดยเลี่ยงปัจจัยเสี่ยงต่าง ๆ รวมทั้งยาสูบ น้ำหนักเกิน/โรคอ้วน ขาดสารอาหาร ไม่ออกกำลังกาย การดื่มแอลกอฮอล์ โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ และมลภาวะอากาศ
แต่ก็ไม่สามารถคุมปัจจัยสิ่งแวดล้อมทุกอย่างได้ เช่น และก็ยังมีเหตุของมะเร็งอื่น ๆ เช่น ความผิดปกติทางพันธุกรรมที่สืบทอดได้
เทคนิกการตัดต่อยีนที่กำลังพัฒนาในปัจจุบันอาจช่วยป้องกันปัญหานี้ได้ในอนาคต
การตรวจคัดโรคปัจจุบันอาจปรับปรุงได้โดยลดการทำให้เจ็บ (invasiveness) และเพิ่มความจำเพาะ (specificity) โดยพิจารณาลักษณะทางชีวภาพของบุคคลเป็นราย ๆ (population-based personalized cancer screening)


title: การป้องกันโรคมะเร็ง

text:
ทุกคนสามารถเกิดมะเร็งได้
อายุเป็นปัจจัยสำคัญที่สุด คือ มะเร็งอัตราร้อยละ 75 เกิดในผู้มีอายุ 55 ปีและยิ่งกว่านั้น


title: การป้องกันโรคมะเร็ง

text:
มีการเสนอแนะนำอาหารหลายอย่างเพื่อลดความเสี่ยงมะเร็ง แต่หลักฐานสนับสนุนก็ไม่ชัดเจน
ปัจจัยหลักเกี่ยวกับอาหารที่เพิ่มความเสี่ยงรวมทั้งโรคอ้วนและการดื่มแอลกอฮอล์
แม้อาหารที่มีผักผลไม้น้อยและมีเนื้อแดงมากจะโทษว่าเป็นปัจจัยเสี่ยงแต่ก็ยังไม่ได้ยืนยัน
งานวิเคราะห์อภิมานปี 2014 ไม่พบความสัมพันธ์ระหว่างผักผลไม้กับโรคมะเร็ง
การทานกาแฟสัมพันธ์กับความเสี่ยงมะเร็งตับที่ลดลง
งานศึกษาหลายงานเชื่อมการทานเนื้อบางอย่างเป็นจำนวนมาก คือเนื้อแดงหรือเนื้อแปรรูป กับความเสี่ยงมะเร็งเต้านม มะเร็งลำไส้ใหญ่ และมะเร็งตับอ่อนที่สูงขึ้น เพราะเนื้อที่หุงด้วยอุณหภูมิสูงมีสารก่อมะเร็ง
ข้อแนะนำอาหารเพื่อป้องกันมะเร็งปกติจะเน้นการให้ทานผักผลไม้ ข้าวกล้อง และปลา โดยหลีกเลี่ยงเนื้อสีแดง (รวมเนื้อวัว หมู และแกะ) และเนื้อแปรรูป ไขมันสัตว์ และคาร์โบไฮเดรตขัดสี (เช่น น้ำตาลทราย)


title: การป้องกันโรคมะเร็ง

text:
งานวิจัยแสดงว่า การออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอช่วยลดความเสี่ยงมะเร็งหลายอย่างถึง 30%
รวมทั้งมะเร็งลำไส้ใหญ่ มะเร็งเต้านม และมะเร็งเยื่อบุมดลูก
แม้กลไกทางชีวภาพของความสัมพันธ์เช่นนี้จะยังไม่ชัดเจน
แต่งานวิจัยก็ได้แสดงว่า การออกกำลังกายอาจลดความเสี่ยงโดยคุมน้ำหนัก ลดระดับฮอร์โมน เช่น เอสโตรเจนและอินซูลิน ลดการอักเสบ และทำระบบภูมิคุ้มกันให้แข็งแรง


title: การป้องกันโรคมะเร็ง

text:
แนวคิดว่ายาสามารถใช้ป้องกันมะเร็งได้น่าสนใจ และมีหลักฐานในบางกรณี
ในกลุ่มประชากรทั่วไป ยาแก้อักเสบชนิดไม่ใช่สเตอรอยด์ () ลดความเสี่ยงมะเร็งลำไส้ใหญ่แต่มีผลข้างเคียงต่อหลอดเลือดและหัวใจตลอดจนทางเดินอาหาร จึงมีผลลบมากกว่าผลบวก
แอสไพรินลดความเสี่ยงตายจากมะเร็งประมาณ 7%
ยากลุ่ม COX-2 inhibitor อาจลดอัตราการเกิดติ่งเนื้อเมือกในผู้มีโรค familial adenomatous polyposis
แต่ก็มีผลที่ไม่ต้องการเช่นเดียวกันกับ NSAID


title: การป้องกันโรคมะเร็ง

text:
การใช้ยา tamoxifen หรือ raloxifene ทุกวันพบว่า ลดความเสี่ยงการเกิดมะเร็งเต้านมในหญิงผู้เสี่ยงสูง
ส่วนยาต้านฮอร์โมนแอนโดรเจนคือ 5-alpha-reductase inhibitor เช่น finasteride มีผลลบเทียบกับผลบวกที่ไม่ชัดเจน


title: การป้องกันโรคมะเร็ง

text:
วิตามินไม่มีประสิทธิภาพป้องกันมะเร็ง
แต่วิตามินดีในเลือดต่ำก็มีสหสัมพันธ์กับความเสี่ยงมะเร็งที่สูงขึ้น
แต่จะเป็นความสัมพันธ์แบบเหตุหรือไม่ หรือว่ามีฤทธิ์ป้องกันจริง ๆ หรือไม่ ก็ยังไม่ได้ระบุ


title: การป้องกันโรคมะเร็ง

text:
อาหารเสริมคือ บีตา-แคโรทีน พบว่าเพิ่มอัตรามะเร็งปอดในผู้เสี่ยงสูง
กรดโฟลิกไม่ช่วยป้องกันมะเร็งลำไส้ใหญ่และอาจเพิ่มติ่งเนื้อเมือกในลำไส้ใหญ่
งานปริทัศน์เป็นระบบปี 2018 สรุปว่า หลักฐานคุณสภาพสูงแสดงว่า ซีลีเนียมไม่มีผลลดความเสี่ยงมะเร็ง
วัคซีนต้านมะเร็งสามารถใช้ป้องกันหรือรักษาโรค
วัคซีนเหล่านี้ทั้งหมดกระตุ้นภูมิคุ้มกันโดยช่วยให้ลิมโฟไซต์ คือ cytotoxic T lymphocyte (CTL) รู้จักและต่อต้านแอนติเจนของเนื้องอก (ทั้ง tumor-associated antigen และ tumor-specific antigen)


title: การป้องกันโรคมะเร็ง

text:
ยังมีวัคซีนอื่น ๆ เพื่อป้องกันการติดเชื้อไวรัสที่ก่อมะเร็ง
วัคซีนฮิวแมนแพปพิลโลมาไวรัส เช่น Gardasil และ Cervarix ลดความเสี่ยงการเกิดมะเร็งปากมดลูก
วัคซีนตับอักเสบ บีป้องกันไม่ให้ติดเชื้อไวรัสตับอักเสบ จึงลดความเสี่ยงการเกิดมะเร็งตับ
การฉีดวัคซีนเหล่านี้แนะนำในประเทศทั้งหมดถ้ามีงบประมาณพอ


title: การป้องกันโรคมะเร็ง

text:
วัคซีนมะเร็งบางอย่างทำงานอาศัยสารภูมิต้านทาน คือ immunoglobulin และเจาะจงแอนติเจนของมะเร็งหรือเซลล์ที่ผิดปกติโดยเฉพาะ
ซึ่งแพทย์อาจให้เมื่อรักษาโรคที่เป็นแล้วเพื่อช่วยให้ภูมิคุ้มกันรู้จักและเข้าทำลายเนื้องอกที่มีแอนติเจนของมะเร็งในฐานะเป็นสิ่งแปลกปลอม
สารภูมิต้านทานที่ใช้เป็นวัคซีนเช่นนี้อาจมาจากคนไข้เอง (autologous vaccine) หรืออาจมาจากคนไข้อื่น ๆ (allogeneic vaccine)
มีวัคซีนจากคนไข้เองหลายอย่าง เช่น Oncophage สำหรับมะเร็งไต และ Vitespen สำหรับมะเร็งหลายอย่าง ที่ได้วางตลาดขายแล้วหรือว่ากำลังทดสอบทางคลินิกอยู่
วัคซีนที่องค์การอาหารและยาสหรัฐได้อนุมัติแล้ว เช่น Sipuleucel-T สำหรับมะเร็งต่อมลูกหมากที่แพร่กระจายแล้ว หรือ Nivolumab สำหรับเมลาโนมาและมะเร็งปอด อาจออกฤทธิ์ต่อต้านโปรตีนที่แสดงออกเกินหรือที่กลายพันธุ์ไป หรือออกฤทธิ์ทำให้ระบบภูมิคุ้มกันทำงานไวขึ้น (inhibiting immune checkpoints)


title: การป้องกันโรคมะเร็ง

text: วิธีการตรวจคัดโรคมะเร็งที่แพร่หลาย เช่น มะเร็งลำไส้ใหญ่ มะเร็งเต้านม และมะเร็งปากมดลูก ได้ก้าวหน้าขึ้นอย่างมากในระยะ 2-3 ทศวรรษที่ผ่านมาเพราะสามารถระบุและตรวจจับตัวบ่งชี้ทางชีวภาพ (biomarker) ได้ดีขึ้น


title: การป้องกันโรคมะเร็ง

text:
มะเร็งปากมดลูกปกติจะตรวจคัดด้วยการตรวจเซลล์ปากมดลูก (คือ Pap smear) การตรวจระบบสืบพันธุ์โดยตรง หรือการตรวจหาดีเอ็นเอของฮิวแมนแพปพิลโลมาไวรัสซึ่งจัดเป็นไวรัสก่อมะเร็ง
แนะนำให้เริ่มตรวจคัดโรคเมื่อมีอายุระหว่าง 20-30 ปี โดยให้ตรวจด้วย Pap smear ทุก ๆ 3 ปีสำหรับหญิงอายุระหว่าง 21-29 ปี และทุก ๆ 5 ปีเมื่ออายุมากกว่านั้น
ส่วนหญิงอายุเกิน 65 ปีที่ไม่มีประวัติมะเร็งปากมดลูกหรือความผิดปกติที่ปากมดลูก โดยได้ผลลบเมื่อตรวจด้วย Pap smear มาก่อน ก็สามารถหยุดตรวจคัดโรคได้


title: การป้องกันโรคมะเร็ง

text: อย่างไรก็ดี แม้การแนะนำให้ตรวจคัดโรคจะขึ้นกับอายุ แต่ก็อาจสัมพันธ์กับ "ระดับการศึกษา วัฒนธรรม ปัญหาทางจิต-สังคม และสถานะการแต่งงาน" ซึ่งแสดงความสำคัญของการศึกษาปัจจัยเหล่านี้เพิ่มขึ้นในการตรวจคัดโรค


title: การป้องกันโรคมะเร็ง

text:
การตรวจเลือดแฝงในอุจจาระ () ใช้ตรวจคัดมะเร็งลำไส้ใหญ่บ่อยที่สุด
รูปแบบการตรวจเลือดในอุจจาระแฝงอื่น ๆ รวมทั้ง guaiac-based FOBT (gFOBT), fecal immunochemical test (FIT) และการตรวจดีเอ็นเอในอุจจาระ ()
ถ้าพบเลือดในอุจจาระ อาจตรวจเพิ่มขึ้นด้วยการส่องตรวจไส้ใหญ่ส่วนคด () การส่องตรวจไส้ใหญ่ทั้งหมด () และการถ่ายภาพรังสีส่วนตัดอาศัยคอมพิวเตอร์ ()
การตรวจคัดโรคแนะนำให้เริ่มทำตั้งแต่อายุ 50 ปี
แต่ก็ยังขึ้นกับประวัติคนไข้และปัจจัยเสี่ยงอื่น ๆ
โปรแกรมการตรวจคัดโรคที่มีประสิทธิผลพบว่า ลดความชุกโรคได้ 33% และอัตราการตายเพราะโรคได้ 43%


title: การป้องกันโรคมะเร็ง

text:
ในปี 2018 สหรัฐจะมีคนไข้มะเร็งเต้านมใหม่ประมาณ 1.7 ล้านคน (จากประชากร 324 ล้านคนโดยมีหญิงผู้ใหญ่ 128 ล้านคน) และมีคนตายเพราะโรค 600,000 คน
ปัจจัยเสี่ยงรวมทั้งขนาดเต้านม การออกกำลังกายไม่เพียงพอ โรคอ้วน น้ำหนักเกิน ความเป็นหมันหรือไม่เคยมีลูก การรักษาทดแทนฮอร์โมน () และพันธุกรรม
การถ่ายภาพเอ็กซเรย์แบบ mammograms ใช้อย่างกว้างขวางเพื่อตรวจคัดโรค และองค์กร ก็แนะนำสำหรับหญิงอายุ 50-74 ปี
แต่แนะนำไม่ให้ทำสำหรับหญิงอายุ 40-49 ปีเพราะอาจวินิจฉัยว่าเป็นโรคเกิน


title: การป้องกันโรคมะเร็ง

text:
รายงานปี 2017 ระบุว่า การเปลี่ยนพฤติกรรม การไปตรวจคัดโรค และการฉีดวัคซีนเป็นวิธีการป้องกันโรคมะเร็งหลัก ๆ ที่เนื่องกับปัจจัยต่าง ๆ รวมทั้งยาสูบ อาหาร การออกกำลังกาย โรคอ้วน/น้ำหนักเกิน การติดเชื้อ และสารก่อมะเร็ง
ปัจจัยเสี่ยงเช่นนี้กระตุ้นให้เกิดโรคมะเร็งที่สามัญหลายอย่าง


title: การป้องกันโรคมะเร็ง

text:
ยกตัวอย่างเช่น การใช้ยาสูบและเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ การมีประวัติหูดอวัยวะเพศ (genital wart) หรือโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ มีภูมิคุ้มกันทำงานอ่อนแอ มีเพศสัมพันธ์โดยไม่ได้ป้องกัน อายุยังน้อยเมื่อมีเพศสัมพันธ์เป็นครั้งแรกหรือเมื่อตั้งครรภ์ ล้วนแต่เป็นปัจจัยเสี่ยงของมะเร็งปากมดลูก
ส่วนโรคอ้วน การทานเนื้อแดงหรือเนื้อแปรรูป การใช้ยาสูบและเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ การมีประวัติโรคลำไส้อักเสบ (inflammatory bowel diseases) ล้วนแต่เป็นปัจจัยเสี่ยงของมะเร็งลำไส้ใหญ่ ()
ในทางตรงกันข้าม การออกกำลังกายและการทานผักผลไม้อาจลดความเสี่ยงต่อโรค


title: การป้องกันโรคมะเร็ง

text:
งานวิจัยเด่นปี 1981 เน้นเหตุที่ป้องกันได้หลายอย่าง
และประเมินว่า การเลี่ยงปัจจัยเสี่ยง 11 อย่างสามารถป้องกันมะเร็ง 75-80% ได้ในสหรัฐ
งานทบทวนวรรณกรรมปี 2013 เรื่องการป้องกันมะเร็ง
ซึ่งสรุปความงานศึกษาระหว่างปี 2000-2010 ก็แสดงปัจจัยเดียวกันโดยมากกับงานปี 1981 ด้วย
แต่พิจารณาปัจจัยเสี่ยงเป็นจำนวนน้อยกว่า (เช่น ไม่พิจารณาอาหาร) แล้วบ่งว่า การเลี่ยงปัจจัยเสี่ยง (ที่มีจำนวนน้อยกว่า) เช่นนี้จะป้องกันการตายเพราะมะเร็งได้ถึง 60%


title: การป้องกันโรคมะเร็ง

text:
ตารางต่อไปนี้ระบุสัดส่วนของการตายเพราะมะเร็งที่โทษปัจจัยเสี่ยงต่าง ๆ ซึ่งสรุปมาจากข้อมูลของงานทั้งสอง
และจากงานวิจัยอื่น ๆ ซึ่งแสดงอิทธิพลของพฤติกรรมเพื่อป้องกันมะเร็ง เช่น การใช้ยาสูบ อาหารที่ไม่ถูกสุขภาพ โรคอ้วนและการติดเชื้อ
†การติดเชื้อที่ก่อมะเร็ง - ปากมดลูก (HPV), ตับ (ไวรัสตับอักเสบบี , ไวรัสตับอักเสบซี ), กระเพาะอาหาร ("Helicobacter pylori"), เนื้อเยื่อน้ำเหลือง/lymphoid tissues (ไวรัสเอ็ปสไตน์-บาร์ [EBV]), (EBV), กระเพาะปัสสาวะ ("Schistosoma hematobium") และ ("Opisthorchis viverrini, Clonorchis sinensis")


title: การป้องกันโรคมะเร็ง

text:
มะเร็งเชื่อว่าเป็นโรคที่ป้องกันได้ตั้งแต่สมัยโรมัน แพทย์ชาวกรีกคือเกเลนได้สังเกตว่า อาหารที่ไม่ถูกสุขภาพสัมพันธ์กับการเกิดโรค
ในปี 1713 แพทย์ชาวอิตาลี (Ramazzini) ได้สันนิษฐานว่า แม่ชีเกิดมะเร็งปากมดลูกน้อยกว่าเพราะงดเว้นเพศสัมพันธ์
ในคริสต์ศตวรรษที่ 18 จึงพบว่า สารบางอย่าง เช่น ยาสูบ เขม่า และน้ำมันดิน (ทำให้ผู้ทำความสะอาดปล่องไฟเป็นมะเร็งลูกอัณฑะ ตามรายงานของแพทย์ชาวอังกฤษปี 1775) อาจเป็นสารก่อมะเร็งในมนุษย์
แม้แพทย์จะได้เสนอวิธีป้องกันเมื่อทำความสะอาดปล่องไฟ (คือให้ใส่เสื้อผ้าเพื่อป้องกันการถูกต้องกับเขม่า) แต่ก็ได้นำไปใช้เพียงในประเทศฮอลแลนด์ซึ่งได้ลดการเกิดมะเร็งลูกอัณฑะสำหรับผู้ทำความสะอาดปล่องไฟ


title: การป้องกันโรคมะเร็ง

text:
เมื่อถึงศตวรรษที่ 19 จึงได้เริ่มจัดหมวดหมู่สารเคมีก่อมะเร็ง
แล้วในต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20 จึงเริ่มระบุปัจจัยก่อมะเร็งทั้งแบบทางกายภาพและทางชีวภาพ เช่น รังสีเอกซ์ และ Rous Sarcoma Virus (ค้นพบในปี 1911)
แม้จะได้สังเกตความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยทางสิ่งแวดล้อมและเคมีกับการเกิดมะเร็ง แต่ก็ยังไม่มีงานวิจัยเพื่อป้องกันโรค และการเปลี่ยนพฤติกรรม/วิถีชีวิตเพื่อป้องกันโรคก็ยังทำไม่ได้ในช่วงเวลานี้


title: โรคทางเดินอาหารโดยหน้าที่

text:
โรคทางเดินอาหารโดยหน้าที่ ( ตัวย่อ FGID)
หรือ โรคทางเดินอาหารที่ไม่รู้สาเหตุ
รวมโรคที่ไม่รู้สาเหตุต่าง ๆ หลายอย่างซึ่งมีผลต่อทางเดินอาหารส่วนต่าง ๆ และมีอาการเป็นความไวเจ็บ/ปวดอวัยวะภายในและการบีบตัวผิดปกติของทางเดินอาหาร


title: โรคทางเดินอาหารโดยหน้าที่

text:
ศัพท์แพทย์ภาษาอังกฤษว่า "functional colonic disease" หรือ "functional bowel disorder" หมายถึงกลุ่มโรคลำไส้ซึ่งมีอาการปวดท้องเรื้อรังโดยไร้เหตุทางโครงสร้างหรือทางเคมีชีวภาพที่สามารถอธิบายอาการเช่นนี้ได้
ดังนั้น โรคหน้าที่อื่น ๆ จึงหมายถึงปัญหาด้านอื่น ๆ ของกระบวนการย่อยอาหาร


title: โรคทางเดินอาหารโดยหน้าที่

text:
กระบวนการทบทวนวรรณกรรมเพื่อความเห็นพ้องของมูลนิธิโรม ที่รู้จักกันว่า กระบวนการโรม (Rome process) ได้ช่วยนิยามโรคทางเดินอาหารโดยหน้าที่
การทบทวน Rome I, Rome II, Rome III และ Rome IV จึงได้เสนอระบบการจัดหมู่และศัพท์โดยอาศัยความเห็นพ้องและคำแนะนำจากคณะกรรมการประสานงานโรม (Rome Coordinating Committee)
ปัจจุบันจึงมีหมวดหมู่ทั้งสำหรับผู้ใหญ่ เด็ก และเด็กเกิดใหม่/เด็กฝึกเดิน


title: โรคทางเดินอาหารโดยหน้าที่

text: ต่อไปนี้เป็นหมวดหมู่ Rome IV ที่เผยแพร่ในปี 2016


title: โรคทางเดินอาหารโดยหน้าที่

text:
A. โรคหลอดอาหาร (Esophageal Disorders)
B. Gastroduodenal Disorders (โรคกระเพาะ-ต้นลำไส้เล็ก)
C. โรคลำไส้ (Bowel Disorders)
D. Centrally Mediated Disorders of Gastrointestinal Pain
E. Gallbladder and Sphincter of Oddi disorders
F. โรคทวารหนักและไส้ตรง (anorectal disorders)
G. โรคทางเดินอาหารตามหน้าที่ในวัยเด็ก: เด็กเกิดใหม่/เด็กหัดเดิน (Childhood Functional GI Disorders: Neonate/Toddler)
H. โรคทางเดินอาหารตามหน้าที่ในวัยเด็ก: เด็กเกิดใหม่/เด็กหัดเดิน (Childhood Functional GI Disorders: Neonate/Toddler)


title: โรคทางเดินอาหารโดยหน้าที่

text:
โรคกระเพาะลำไส้สามัญมาก
ทั่วโลก แค่โรค และอาหารไม่ย่อยตามหน้าที่เพียงสองอย่างก็มีผลต่อประชากร 16-26% แล้ว


title: โรคทางเดินอาหารโดยหน้าที่

text:
มีงานวิจัยพอสมควรในเรื่องเหตุ การวินิจฉัย และการรักษาโรคกลุ่มนี้ ()
อาหาร จุลินทรีย์ในร่างกาย พันธุกรรม การทำงานของระบบประสาท-กล้ามเนื้อ และการตอบสนองของระบบภูมิต้านทาน ล้วนมีบทบาทในการเกิดโรค
แม้การปลุกฤทธิ์แมสต์เซลล์ก็เสนอว่าเป็นปัจจัยอย่างหนึ่งด้วย


title: Coeliac disease

text:
coeliac disease หรือ celiac disease เป็นโรคภูมิต้านตนเองระยะยาวซึ่งสร้างปัญหาโดยหลักต่อลำไส้เล็ก
อาการตามแบบรวมทั้งปัญหากระเพาะลำไส้ เช่น ท้องร่วงเรื้อรัง ท้องพอง/ท้องยื่น (abdominal distention) ดูดซึมอาหารไม่ดี (malabsorption) ไม่อยากอาหาร และไม่โต (ในเด็ก)
ปกติจะเกิดเมื่ออายุระหว่าง 6 เดือนถึง 2 ขวบ
แต่อาการอื่น ๆ จะสามัญกว่าโดยเฉพาะในผู้มีอายุมากกว่า 2 ปี
อาการกระเพาะลำไส้อาจจะเบาหรือไม่มี อาจมีอาการที่ส่วนอื่น ๆ ของร่างกาย หรือไม่ปรากฏอาการอะไร ๆ เลย
แม้โรคอาจเริ่มตั้งแต่วัยเด็ก
แต่ก็เกิดเมื่ออายุเท่าไรก็ได้
โรคมักสัมพันธ์กับโรคภูมิต้านตนเองอื่น ๆ เช่น โรคเบาหวานประเภทที่ 1 และต่อมไทรอยด์อักเสบเป็นต้น
โรคเกิดจากปฏิกิริยาของร่างกายต่อกลูเตน ซึ่งเป็นโปรตีนต่าง ๆ ที่พบในข้าวสาลีและข้าวประเภทอื่น ๆ รวมทั้งข้าวบาร์เลย์และข้าวไรย์
ปกติคนไข้สามารถรับข้าวโอ๊ตที่ไม่มากเกินโดยไม่เจือปนกับข้าวที่มีกลูเตนอื่น ๆ ได้
แต่ก็อาจมีปัญหากับข้าวโอ๊ตบางสายพันธุ์
เป็นโรคที่เกิดกับผู้มีปัญหาทางพันธุกรรม
คือ เมื่อได้รับกลูเตน การตอบสนองผิดปกติของระบบภูมิคุ้มกันจะผลิตสารภูมิต้านทานต้านตนเอง (autoantibody) ซึ่งอาจสร้างปัญหาแก่อวัยวะต่าง ๆ
ในลำไส้เล็ก นี่ทำให้อักเสบ และอาจทำส่วนยื่นที่บุลำไส้ (intestinal villus) ให้สั้น/ทื่อลง เป็นอาการที่เรียกว่า villous atrophy
ซึ่งทำให้ดูดซึมอาหารได้น้อยลง และบ่อยครั้งทำให้โลหิตจาง
การวินิจฉัยจะอาศัยการตรวจสารภูมิต้านทานในเลือดบวกกับการตัดเนื้อลำไส้ออกตรวจ โดยการทดสอบทางพันธุกรรม (genetic testing) โดยเฉพาะอาจช่วย
แต่บางครั้งก็วินิจฉัยได้ยาก
เพราะอาจตรวจไม่พบสารภูมิต้านทานต้านตนเอง (autoantibody)
เพราะลำไส้เล็กอาจเปลี่ยนไปเพียงเล็กน้อยและส่วนยื่นจะดูปกติ
แม้ผู้ที่มีอาการหนักก็อาจต้องไปหาหมอเป็นเวลาหลายปีกว่าจะวินิจฉัยได้ถูกต้อง
ปัจจุบันมีผู้ไม่มีอาการอะไร ๆ ที่วินิจฉัยว่ามีโรคนี้ โดยอาศัยการตรวจคัดโรค
แต่หลักฐานซึ่งแสดงประโยชน์ของการตรวจคัดโรคก็ยังไม่ชัดเจน
แม้โรคจะมีเหตุจากความไม่ทนต่อโปรตีนข้าวสาลี แต่นี่ก็ไม่ใช่ภาวะภูมิแพ้ข้าวสาลี (wheat allergy)
วิธีการรักษาในปัจจุบันอย่างเดียวก็คือการให้ทานอาหารปลอดกลูเตนตลอดชีวิต ซึ่งอาจทำให้เยื่อลำไส้ฟื้นตัว ทำให้อาการดีขึ้น และลดความเสี่ยงภาวะแทรกซ้อนอื่น ๆ ซึ่งได้ผลต่อคนไข้โดยมาก
ถ้าไม่รักษา นี่อาจทำให้เกิดมะเร็ง เช่น มะเร็งต่อมน้ำเหลืองของลำไส้ (intestinal lymphoma) และเพิ่มความเสี่ยงการตายก่อนวัยโดยเล็กน้อย
อัตราการเกิดโรคไม่เหมือนกันในเขตต่าง ๆ ทั่วโลก เริ่มจากความชุกโรคที่ 1 คนต่อ 300 คนจนถึง 1 คนต่อ 40 คน โดยเฉลี่ยที่ระหว่าง 1 คนต่อ 100 คน กับ 1 คนใน 170 คน
ในประเทศพัฒนาแล้ว ประเมินว่า คนไข้ 80% ยังไม่ได้วินิจฉัย เพราะมีปัญหากระเพาะลำไส้น้อยมากหรือไม่มีเลย และเพราะไม่รู้เรื่องโรค
เป็นโรคที่สามัญในหญิงมากกว่าชาย
คำภาษาอังกฤษว่า coeliac มาจากคำภาษากรีกว่า κοιλιακός ("koiliakós", "abdominal" แปลว่า เกี่ยวกับท้อง) โดยเริ่มใช้ตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 19 อาศัยงานแปลจากภาษากรีกโบราณเกี่ยวกับโรคของแพทย์ชาวกรีกคือ Aretaeus of Cappadocia


title: อาหารแบบแดช

text:
อาหารแบบแดช หรือการคุมอาหารแบบแดช () เป็นชื่อย่อจากคำภาษาอังกฤษว่า "Dietary Approaches to Stop Hypertension" ซึ่งแปลว่า วิธีการคุมอาหารเพื่อระงับความดันโลหิตสูง เป็นรูปแบบอาหารที่สถาบันหัวใจ ปอด และโลหิตแห่งชาติ ( ซึ่งเป็นส่วนของสถาบันสุขภาพแห่งชาติ (สหรัฐอเมริกา)) ส่งเสริมเพื่อป้องกันและควบคุมภาวะความดันโลหิตสูง
เป็นรูปแบบอาหารที่สมบูรณ์ด้วยผลไม้ ผัก ข้าวไม่ขัดสี และอาหารจากผลิตภัณฑ์นมไขมันต่ำ
ตลอดจนเนื้อสัตว์ เนื้อปลา เนื้อไก่ ถั่วประเภทต่าง ๆ
และจำกัดอาหารและเครื่องดื่มที่เติมน้ำตาล เนื้อแดง (สีแดงเมื่อยังไม่สุกเช่น เนื้อวัว หมู แกะ) และที่เติมไขมัน
นอกจากจะมีผลดีต่อความดันโลหิต ก็เป็นอาหารสมดุลสำหรับบุคคลทั่วไปด้วย
นอกเหนือจาก NHLBI แล้ว กระทรวงเกษตรกรรมสหรัฐ () ซึ่งเป็นองค์กรที่กำหนดแนวทางอาหารในสหรัฐ ก็แนะนำรูปแบบอาหารนี้ด้วยว่า เป็นแผนการทานอาหารที่ดีที่สุดอย่างหนึ่งสำหรับทุก ๆ คน


title: อาหารแบบแดช

text:
โปรแกรมอาหารนี้มาจากงานศึกษาของสถาบันสุขภาพแห่งชาติสหรัฐ (NIH) ที่ได้ตรวจแผนการทานอาหาร 3 อย่างกับผลต่อสุขภาพ
แผนทั้ง 3 อย่างนี้ไม่ใช่อาหารเจ แต่อาหารแบบแดชก็รวมผักผลไม้ ผลิตภัณฑ์นมไขมันต่ำหรือปลอดไขมัน และถั่วมากกว่าแผนอื่น ๆ
ในผู้มีความดันซึ่งใกล้จัดได้ว่าเป็นความดันโลหิตสูง การทานอาหารตามแบบจะลดได้ 6 mm Hg และได้ 3 mm Hg
ในผู้มีความดันสูง ความดันจะลด 11 mm Hg และ 6 mm Hg ตามลำดับ
ความดันโลหิตเปลี่ยนโดยไม่ได้เพิ่มหรือลดน้ำหนัก
การทานอาหารจะปรับตามพลังงานที่ร่างกายต้องการเริ่มจากที่ 1,600 กิโลแคลอรีจนถึง 3,100 กิโลแคลอรี


title: อาหารแบบแดช

text:
รูปแบบอาหารได้ทดสอบและพัฒนาเพิ่มขึ้นในงานทดลอง Optimal Macronutrient Intake Trial for Heart Health (OmniHeart)
"การทดลอง DASH และ DASH-sodium ได้แสดงว่า อาหารที่มีคาร์โบไฮเดรตสูง, เน้นผลไม้ ผัก และผลิตภัณฑ์นมไขมันต่ำ, ลดไขมันอิ่มตัว ไขมันโดยรวม และคอเลสเตอรอล จะลดความดันโลหิตและคอเลสเตอรอลแบบไม่ดี คือ ได้อย่างสำคัญ
ส่วนการทดลอง OmniHeart แสดงว่าการแทนคาร์โบไฮเดรตบางส่วนด้วยโปรตีน (ครึ่งหนึ่งมาจากพืช) หรือด้วยไขมันไม่อิ่มตัว (โดยมากเป็นไขมันมีพันธะคู่เดี่ยว) จะลดความดัน ลดคอเลสเตอรอลที่ไม่ดี คือ และลดความเสี่ยงโรคหัวใจได้เพิ่มยิ่งขึ้น"


title: อาหารแบบแดช

text: ในปี 2018 นิตยสารสหรัฐ "U.S. News & World Report" ได้จัดแบบอาหารนี้ในบรรดา 40 แบบว่าดีสุดในหมวดการควบคุมอาหารที่ดีสุดโดยทั่วไป (Best Diets Overall) อาหารถูกสุขภาพ (For Healthy Eating) อาหารที่ถูกสุขภาพหัวใจ (Best Heart-Healthy Diet) และจัดเป็นอันดับสองในหมวดอาหารสำหรับโรคเบาหวาน (For Diabetes)


title: อาหารแบบแดช

text:
ปัจจุบันเชื่อว่า ความดันโลหิตสูงเป็นปัญหาสำหรับคนอเมริกัน 50 ล้านคน (จากประชากร 324 ล้านคนโดยมีผู้ใหญ่ประมาณ 245 ล้านคน) และคนทั่วโลก 1 พันล้านคน
ตามสถาบันหัวใจ ปอด และโลหิตแห่งชาติสหรัฐ () โดยอ้างอิงข้อมูลเริ่มตั้งแต่ปี 2002
ความดันโลหิตสูง (BP) สัมพันธ์กับความเสี่ยงการเกิดปัญหาโรคหัวใจร่วมหลอดเลือด () อย่างต่อเนื่อง คงเส้นคงวา และเป็นอิสระจากปัจจัยเสี่ยงอื่น ๆ
ความดันยิ่งสูงเท่าไร โอกาสเกิดหัวใจล้ม หัวใจวาย โรคหลอดเลือดสมอง และโรคไตก็สูงขึ้นเท่านั้น
สำหรับผู้มีอายุระหว่าง 40-70 ปี ความดันระยะหัวใจบีบตัวที่เพิ่มขึ้นทุก ๆ 20 mm Hg หรือความดันระยะหัวใจคลายตัวที่เพิ่มขึ้นทุก ๆ 10 mm Hg จะเพิ่มความเสี่ยง CVD เป็นทวีคูณเริ่มตั้งแต่ความดัน 115/75 mm Hg จนถึง 185/115 mm Hg


title: อาหารแบบแดช

text:
ความชุกของโรคความดันทำให้สถาบันสุขภาพแห่งชาติสหรัฐได้เสนอให้งบประมาณเพื่อวิจัยผลของอาหารต่อความดัน
ดังนั้น ในปี 1992 NHLBI จึงได้ร่วมมือกับศูนย์วิจัยการแพทย์ที่มีชื่อเสียง 5 แห่งทั่วสหรัฐเพื่อดำเนินงานวิจัยที่ใหญ่สุดและละเอียดสุดเท่าที่เคยทำ
เป็นการทดลองแบบสุ่มและมีกลุ่มควบคุม () ซึ่งเป็นรูปแบบการทดลองที่จัดว่าดีที่สุดอย่างหนึ่ง โดยมีแพทย์ พยาบาล นักโภชนาการ นักสถิติ และผู้ประสานงาน ทำงานร่วมกันในศูนย์วิจัย 5 แห่งเพื่อเลือกผู้ร่วมการทดลองและประเมินผลที่ได้
ศูนย์วิจัยรวมทั้งมหาวิทยาลัยจอนส์ฮอปกินส์ (เมืองบอลทิมอร์) ศูนย์การแพทย์มหาวิทยาลัยดุ๊ก (เมืองเดอร์แฮม รัฐนอร์ทแคโรไลนา) (เมืองพอร์ตแลนด์) Brigham and Women's Hospital (นครบอสตัน) และ (เมืองแบตันรูช)
งานทดลองเกี่ยวกับอาหารได้ทำสองครั้ง ออกแบบให้ทำในหลายศูนย์ จัดผู้ร่วมการทดลองเข้ากลุ่มโดยสุ่ม ให้อาหารทั้งหมดที่ผู้ร่วมการทดลองทาน โดยมุ่งทดสอบผลของรูปแบบอาหารต่อความดันโลหิต
เกณฑ์วิธีที่ทำอย่างมีมาตรฐานและทำในหลายศูนย์เช่นนี้ ได้ใช้ในงานวิจัยขนาดใหญ่หลายงานที่ได้งบประมาณจาก NHLBI ลักษณะพิเศษของการทดลองนี้ก็คือ ได้เลือกใช้อาหารที่ทานกันเป็นปกติเพื่อให้ประชาชนยอมรับได้ง่ายถ้าได้ผล
งานเริ่มในเดือนสิงหาคม 1993 แล้วยุติในเดือนกรกฎาคม 1997


title: อาหารแบบแดช

text:
งานทางวิทยาการระบาดอื่นได้แสดงแล้วว่า รูปแบบอาหารที่มีแร่ธาตุบางอย่างและมีใยอาหารสูงสัมพันธ์กับความดันเลือดที่ต่ำ
แผนการอาหารนี้ได้แนวคิดจากงานวิจัยเช่นนี้


title: อาหารแบบแดช

text:
มีรูปแบบอาหารที่ทดสอบสองอย่างซึ่งใช้เทียบกับอาหารกลุ่มควบคุม
อาหารกลุ่มควบคุมมีไขมันและโปรตีนที่เข้ากับรูปแบบ "อาหารอเมริกันปกติในเวลานั้น" แต่มีโพแทสเซียม แคลเซียม แมกนีเซียมต่ำกว่าโดยเฉลี่ย (ที่เปอร์เซ็นไทล์ 25 ของการบริโภคในสหรัฐ)
รูปแบบอาหารทดลองแรกมีผักผลไม้มากกว่า แต่ที่เหลือก็เหมือนกับของกลุ่มควบคุม (เป็นกลุ่ม "อาหารผักผลไม้")
ยกเว้นมีของหวาน ๆ และของว่างน้อยกว่า มีใยอาหารมากกว่า มีโพแทสเซียม แมกนีเซียม แคลเซียมมากกว่า (ที่เปอร์เซ็นไทล์ 75 ของการบริโภคในสหรัฐ)
ส่วนรูปแบบอาหารทดลองที่สองมีผักผลไม้มากและมีผลิตภัณฑ์นมไขมันต่ำ ทั่วไปมีไขมันรวมและไขมันอิ่มตัวน้อยกว่า มีใยอาหารและโปรตีนมากกว่าอาหารกลุ่มควบคุม อาหารกลุ่มนี้เรียกว่า อาหารแดช
เป็นแผนที่มีใยอาหารมากกว่า มีโพแทสเซียม แมกนีเซียม แคลเซียม มากกว่า (ที่เปอร์เซ็นไทล์ 75 ของการบริโภคในสหรัฐ)
มีข้าวกล้อง (ไม่ขัดสี) เนื้อเป็ดไก่ ปลา และถั่วมาก แต่มีเนื้ออื่น ๆ และของหวาน ๆ น้อย


title: อาหารแบบแดช

text:
อาหารแดชออกแบบให้มีสารอาหารสำคัญที่เชื่อว่า มีส่วนลดความดันโลหิต โดยใช้ข้อมูลจากการศึกษาทางวิทยาการระบาดที่มีมาก่อน
งานพิเศษเพราะศึกษารูปแบบอาหาร ไม่ได้ศึกษาสารอาหารเดี่ยว ๆ
อาหารยังมีสารต้านอนุมูลอิสระมากซึ่งนักวิชาการบางพวกเชื่อว่า ช่วยชะลอหรือป้องกันปัญหาสุขภาพเรื้อรังต่าง ๆ รวมทั้งมะเร็ง โรคหัวใจ และโรคหลอดเลือดสมอง
นักวิจัยยังพบด้วยว่าอาหารแดชมีประสิทธิผลป้องกันและรักษานิ่วไตได้ดีกว่าอาหารที่มีออกซาเลตต่ำ เป็นนิ่วไตแบบซึ่งสามัญที่สุด


title: อาหารแบบแดช

text:
ต่อไปนี้เป็นตัวอย่างแผนการทานอาหารแบบแดชของกระทรวงเกษตรกรรมสหรัฐ (USDA) ที่ให้พลังงาน 2,000 กิโลแคลอรีต่อวัน อาหารแต่ละกลุ่มควรปรับให้เข้ากับพลังงานที่ร่างกายใช้ในแต่ละวันผู้ร่วมการทดลองทานอาหาร 3 รูปแบบโดยแบ่งเป็น 3 ระยะ คือ (1) ตรวจคัด (screening) (2) การเดินเครื่อง (run-in) และ (3) การรักษา (intervention)
ระยะแรกเป็นการตรวจคัดผู้ร่วมการทดลองอาศัยผลการวัดความดันโลหิตหลายครั้งรวม ๆ กัน
ระยะที่สองทำเป็นเวลา 3 อาทิตย์ ให้ผู้ร่วมการทดลองทานอาหารกลุ่มควบคุม วัดความดันโลหิตทุกวัน ตรวจปัสสาวะครั้งหนึ่ง และตอบคำถามเกี่ยวกับอาการ
ในที่สุดของระยะนี้ ผู้ที่สามารถทานตามโปรแกรมอาหารได้จะจัดเข้ากลุ่มอาหาร 3 กลุ่มดังที่ว่าโดยสุ่ม โดยจะเริ่มทานในอาทิตย์ที่ 4
ซึ่งเป็นระยะต่อไป
เป็นระยะที่ทำ 8 อาทิตย์ที่ผู้ร่วมการทดลองจะทานอาหารตามที่ให้ (ตามกลุ่มที่จัดเข้าโดยสุ่ม)
มีการวัดความดันโลหิตและตรวจปัสสาวะเหมือนกันในระยะนี้ บวกกับให้ตอบคำถามเกี่ยวกับอาการและการออกกำลังกาย
ผู้ร่วมการทดลองกลุ่มแรกเริ่มโปรแกรมระยะที่สองในเดือนกันยายน 1994 และกลุ่มสุดท้ายคือกลุ่มที่ 5 เริ่มในเดือนมกราคม 1996


title: อาหารแบบแดช

text:
อาหารแต่ละโปรแกรมมีโซเดียม 3,000 ม.ก. เหมือน ๆ กัน ซึ่งเป็นค่าบริโภคเฉลี่ยทั่วประเทศในขณะนั้น
ผู้ร่วมการทดลองยังได้เกลือ 2 ถุงพิเศษแต่ละถุงมีเกลือ 200 ม.ก. เพื่อใช้ตามแต่จะชอบ
จำกัดให้ทานเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ไม่เกิน 2 ที่แต่ละวัน และเครื่องดื่มที่มีกาเฟอีนไม่เกิน 3 ที่


title: อาหารแบบแดช

text:
การทดลองนี้แสดงว่า รูปแบบอาหารมีผลต่อความดันโลหิตในผู้มีความดันสูงในเกณฑ์ปกติและโรคความดันสูงในระดับกลาง ๆ ( < 180 mm Hg และระหว่าง 80-95 mm Hg)
อาหารแบบแดชลดความดันโลหิตโดยเฉลี่ย 5.5 mm Hg (ช่วงหัวใจบีบตัว) และ 3.0 mm Hg (ช่วงหัวใจคลายตัว) เทียบกับกลุ่มควบคุม
โดยคนจำนวนน้อยส่วนหนึ่งและผู้มีความดันโลหิตสูงจะลดความดันโลหิตได้สูงสุด
ผู้มีความดันสูงลดความดันได้โดยเฉลี่ย 11.4 mm Hg (ช่วงหัวใจบีบตัว) และ 5.5 mm Hg (ช่วงหัวใจคลายตัว)
กลุ่มผักผลไม้ก็ได้ผลเหมือนกัน แม้ความดันจะลดน้อยกว่า คือโดยเฉลี่ยลด 2.8 mm Hg (ช่วงหัวใจบีบตัว) และ 1.1 mm Hg (ช่วงหัวใจคลายตัว)


title: อาหารแบบแดช

text:
ในบุคคลทั้งที่มีความดันสูงและไม่มี อาหารแดชได้ผลดีกว่าอาหารผักผลไม้และกลุ่มควบคุม
ความดันลดลงภายในสองอาทิตย์หลังเริ่มทานอาหาร
ผลที่ได้ขยายไปถึงกลุ่มตัวอย่าง (สหรัฐ) ใหญ่สุดที่ได้เก็บข้อมูล
ผลข้างเคียงไม่สำคัญ แต่งานศึกษาที่ตีพิมพ์ในวารสารการแพทย์นิวอิงแลนด์รายงานว่า บางคนท้องผูก
เมื่อระยะรักษา (3) สิ้นสุดลง กลุ่มควบคุม 10.1% กลุ่มผักผลไม้ 5.4% และกลุ่มแดช 4.0% รายงานว่าท้องผูก ซึ่งแสดงว่ากลุ่มการทดลองทั้ง 2 กลุ่มลดอาการท้องผูกเทียบกับกลุ่มควบคุม
อาการทางกระเพาะลำไส้อื่น ๆ เกิดน้อยมากยกเว้นผู้ร่วมการทดลองผู้หนึ่ง (ในกลุ่มควบคุม) ที่มี


title: อาหารแบบแดช

text:
งานศึกษาแดช-โซเดียมได้ทำต่อจากงานศึกษาแดชเพื่อกำหนดความสัมพันธ์ระหว่างการทานเกลือ อาหาร และภาวะความดันโลหิตสูงรวมทั้ง
งานตรวจผลของระดับโซเดียมต่าง ๆ 3 ระดับ ทำระหว่างเดือนกันยายน 1997 จนถึงเดือนพฤศจิกายน 1999
มีจำนวนตัวอย่าง 412 คน ทำในศูนย์การทดลองหลายศูนย์ จัดผู้ร่วมการทดลองเข้ากลุ่มโดยสุ่ม และจัดอาหารทั้งหมดที่ผู้ร่วมการทดลองทาน


title: อาหารแบบแดช

text:
ผู้ร่วมการทดลองเป็นผู้ใหญ่ที่มีความดันสูงในเกณฑ์ปกติจนถึงความดันสูงระยะหนึ่ง (เฉลี่ยความดันช่วงหัวใจบีบตัวระหว่าง 120-159 mm Hg และความดันช่วงหัวใจคลายตัวระหว่าง 80-95 mm Hg) และจัดเข้ากลุ่มอาหาร 2 กลุ่มโดยสุ่ม
กลุ่มแรกทานอาหารแดช และกลุ่มที่สองทาน "อาหารอเมริกันปกติ" คล้ายกับในการทดลองก่อน ซึ่งมีสารอาหารสำคัญต่าง ๆ รวมทั้งโพแทสเซียม แมกนีเซียม และแคลเซียมค่อนข้างน้อย
ส่วนอาหารแดชก็เหมือนกับการทดลองก่อน


title: อาหารแบบแดช

text:
ในระยะ (ระยะ 2) สองอาทิตย์ ทุกคนจะทานอาหารกลุ่มควบคุมมีโซเดียมสูงเหมือนกัน
หลังจากจัดเข้ากลุ่ม ผู้ร่วมการทดลองจะได้โซเดียมทุกวันที่ระดับใดระดับหนึ่งในสามระดับ คือ สูง (3,000 ม.ก.) กลาง (2,400 ม.ก.) และต่ำ (1,500 mg) จัดลำดับโดยสุ่ม แต่ละระดับเป็นเวลา 30 วันติดต่อกัน เป็นวิธีการทดลองแบบข้ามกลุ่ม (crossover)
ตลอดระยะรักษา (ระยะ 3) 30 วันต่อมา แต่ละคนจะทานอาหารของกลุ่มที่ตนอยู่โดยมีโซเดียมที่ระดับเดียว และในระยะรักษาอีก 2 รอบต่อมา ก็จะได้อาหารมีระดับโซเดียมที่เหลืออีก 2 ระดับแต่ะละระดับ 30 วันติดต่อกัน
ดังนั้น ผู้ร่วมการทดลองทั้งในกลุ่มอาหารแดชและกลุ่มควบคุม จะได้อาหารในกลุ่มของตนแต่มีโซเดียมในระดับต่าง ๆ กัน 3 อย่าง ซึ่งเมื่อสุดระยะรักษา 30 วัน 3 รอบ ทุกคนจะได้ทานอาหารมีโซเดียมทั้ง 3 ระดับแล้ว


title: อาหารแบบแดช

text:
ผลหลัก (primary outcome) ของการทดลองนี้ก็คือ ความดันโลหิตช่วงหัวใจบีบตัว
และผลรอง (secondary outcome) ก็คือ ความดันระยะหัวใจคลายตัว
งานทดลองนี้พบว่า การลดการทานโซเดียมลดความดันทั้งสองชนิดอย่างสำคัญทั้งในกลุ่มทดลองและในกลุ่มควบคุม


title: อาหารแบบแดช

text:
การลดโซเดียมในอาหารกลุ่มควบคุมมีอิทธิพลต่อความดันโลหิตเป็น 2 เท่าของกลุ่มอาหารแดช
ยิ่งกว่านั้น การลดระดับโซเดียมในกลุ่มควบคุมจากกลางเป็นต่ำมีผลต่อความดันช่วงหัวใจบีบตัวมากกว่าการลดระดับจากสูงเป็นกลาง (ลดโซเดียม 40 mmol ต่อวัน หรือเท่ากับเกลือประมาณ 1 กรัม)


title: อาหารแบบแดช

text:
นักวิชาการได้ชี้ว่า ถ้าบุคคลปกติทานโซเดียมในระดับที่แนะนำ () โดยวิทยาลัยการแพทย์แห่งชาติสหรัฐ () อยู่แล้ว ผลลดความดันเพราะลดเกลือจะดีกว่าถ้าทานในระดับเฉลี่ยของสหรัฐอยู่
ทำให้นักวิจัยคาดว่า การยอมรับค่าโซเดียมมาตรฐานต่อวันที่ต่ำกว่า 2,400 ม.ก. ซึ่งเป็นค่ามาตรฐานในปี 2004 เป็นการตัดสินใจที่สมกับหลักฐานวิทยาศาสตร์ที่ได้จากการศึกษานี้
ส่วน USDA (ผ่าน U.S. Dietary Guidelines for Americans) แนะนำให้ทานอาหารมีเกลือ 2,300 ม.ก. ต่อวันหรือน้อยกว่านั้น
และแนะนำให้ทาน 1,500 ม.ก. ต่อวันถ้าความดันโลหิตสูง
ค่าหลังก็คือค่าโซเดียมระดับต่ำที่ศึกษาในการทดลองนี้
ทั้งอาหารแบบแดชปกติและอาหารกลุ่มควบคุมที่มีเกลือต่ำสามารถลดความดันโลหิต แต่จะได้ผลดีสุดเมื่อทานอาหารแดชแบบมีเกลือต่ำ (1,500 ม.ก./วัน)
ซึ่งลดความดันโดยเฉลี่ย 8.9/4.5 mm Hg (ความดันระยะหัวใจบีบตัว/คลายตัว)
โดยผู้มีความดันสูงลดได้โดยเฉลี่ย 11.5/5.7 mm Hg
คือผลของงานแสดงว่า อาหารแดชแบบมีโซเดียมต่ำมีสหสัมพันธ์กับการลดความดันโลหิตมากที่สุดในทั้งผู้มีความดันสูงแต่ในเกณฑ์ปกติและผู้มีโรคความดันสูง โดยได้ผลดีกว่าสำหรับผู้มีความดันสูง


title: อาหารแบบแดช

text:
หลังจากตีพิมพ์ผลงานเรื่องโซเดียมและความดันโลหิต ทีมวิจัยเดียวกันได้ตีพิมพ์ผลงานในเรื่องโปรตีน ไขมันไม่อิ่มตัว และคาร์โบรไฮเดรต กับผลที่มีต่อความดันโลหิตและไขมันในเลือด (OmniHeart)
และเรื่องคาร์โบรไฮเดรตกับผลที่มีต่อโรคหัวใจร่วมหลอดเลือดและปัญหาเกี่ยวกับอินซูลิน (OmniCarb)


title: ข้อมูลผู้เข้าร่วมรายบุคคล

text:
การใช้ ข้อมูลผู้เข้าร่วมรายบุคคล หรือ ข้อมูลคนไข้รายบุคคล ( ตัวย่อ IPD)
เป็นวิธีการทำงานวิเคราะห์อภิมานแบบหนึ่งที่เก็บข้อมูลแต่ละรายการโดยเป็นรายบุคคลจากงานศึกษาต่าง ๆ ที่กำลังวิเคราะห์
เพราะสามารถทำได้อย่างแม่นยำและกลมกลืนกันมาก จึงทำให้นักวิจัยสามารถลดของการทดลองได้มากที่สุด และจึงพิจารณาว่า เป็นของงานวิเคราะห์อภิมาน
เทียบกับงานวิเคราะห์อภิมานอื่น ๆ ที่ไม่ใช้ข้อมูลผู้ป่วยแต่ละราย แต่ใช้ข้อมูลรวม (aggregate data, AD)
แม้การวิเคราะห์ข้อมูลรวมจะใช้มานานกว่า แต่การเก็บข้อมูลแบบรายบุคคลก็นิยมเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ
งานวิเคราะห์อภิมานเช่นนี้มักจะเป็นโครงการใหญ่โดยมีประเทศต่าง ๆ ร่วมมือกัน และมีข้อจำกัดน้อยกว่าในเรื่องข้อมูลที่มีให้ใช้และคุณภาพข้อมูลที่สามารถใช้
คณะกรรมการบรรณาธิการวารสารการแพทย์นานาชาติ () ได้ระบุว่า การเผยแพร่ข้อมูลผู้เข้าร่วม/อาสาสมัครเป็นรายบุคคล (แต่ตัดข้อมูลระบุบุคคล) เพื่อให้ใช้ร่วมกันเป็นเรื่องจำเป็นทางจริยธรรม


title: ไขมันอิ่มตัวกับโรคหัวใจร่วมหลอดเลือด

text:
องค์กรทางการแพทย์ ทางวิทยาศาสตร์ ทางสุขภาพหัวใจ และของรัฐบาลโดยมาก เห็นพ้องร่วมกันว่า ไขมันอิ่มตัวเป็นปัจจัยเสี่ยงสำคัญต่อโรคหัวใจร่วมหลอดเลือด ()
องค์กรรวมทั้งองค์การอนามัยโลก
คณะกรรมการอาหารและสารอาหารของวิทยาลัยการแพทย์แห่งชาติสหรัฐ ()
สมาคมอาหารและสารอาหารอเมริกัน ()
องค์กรนักโภชนาการแคนาดา ()
สมาคมอาหารและสารอาหารบริติช ()
สมาคมหัวใจอเมริกัน ()
มูลนิธิหัวใจบริติช ()
องค์กรหัวใจและโรคหลอดเลือดสมองแห่งแคนาดา
สหพันธ์หัวใจแห่งโลก ()
บริการสาธารณสุขแห่งชาติบริติช ()
องค์การอาหารและยาสหรัฐ ()
และองค์กรความปลอดภัยของอาหารยุโรป ()
องค์กรเหล่านี้ทั้งหมดแนะนำให้จำกัดการทานไขมันอิ่มตัวเพื่อลดความเสี่ยง


title: ไขมันอิ่มตัวกับโรคหัวใจร่วมหลอดเลือด

text:
แต่ก็มีงานวิเคราะห์อภิมานที่ตรวจสอบการทดลองทางคลินิกและการศึกษาตามแผน แล้วให้หลักฐานต่อต้านคำแนะนำให้ลดทานไขมันอิ่มตัว
มีทั้งนักวิทยาศาสตร์
และองค์กรการค้า
ที่วิจารณ์ต่อต้านคำแนะนำเช่นนี้


title: ไขมันอิ่มตัวกับโรคหัวใจร่วมหลอดเลือด

text: หนังสือ "European Society of Cardiology Textbook of Cardiovascular Medicine" ปี 2009 อ้างงานศึกษาตามแผนว่า ความสัมพันธ์เชิงบวกระหว่างการทานไขมันกับโรคหัวใจร่วมหลอดเลือด มาจากไขมันแบบอิ่มตัว


title: ไขมันอิ่มตัวกับโรคหัวใจร่วมหลอดเลือด

text: หนังสือ "Cardiovascular Prevention and Rehabilitation" ปี 2007 อ้างว่า งานศึกษาทางวิทยาการระบาดขนาดใหญ่ได้แสดงความสัมพันธ์ระหว่างการทานไขมันอิ่มตัวกับ อัตราการตายเพราะโรคหลอดเลือดเลี้ยงหัวใจอย่างคงเส้นคงวา


title: ไขมันอิ่มตัวกับโรคหัวใจร่วมหลอดเลือด

text:
หนังสือ "Critical Pathways in Cardiovascular Medicine" ปี 2007 อ้างว่า การแทนไขมันอิ่มตัวด้วยไขมันไม่อิ่มตัวอาจลดคอเลสเตอรอลแบบไม่ดี () โดยไม่ลดคอเลสเตอรอลแบบดี ()
หลักการนี้เป็นเหตุส่วนหนึ่งที่อาหารแบบเมดิเตอร์เรเนียนสัมพันธ์กับอัตราการเกิดปัญหาหัวใจร่วมหลอดเลือดที่ลดลงในงานทดลองแบบสุ่มและมีกลุ่มควบคุมสองงาน


title: ไขมันอิ่มตัวกับโรคหัวใจร่วมหลอดเลือด

text:
หนังสือ "Evidence-based Cardiology" ปี 2003 แนะนำให้ทานไขมันอิ่มตัวน้อย โดยเป็นพลังงานอาหารที่ทานน้อยกว่า 7% ต่อวัน และหลีกเลี่ยงอาหารที่มีกรดไขมันมิริสติกมาก
และกรดไขมันปาล์มโดยเฉพาะ
คำแนะนำนี้ประเมินว่า ได้หลักฐานในขั้นดีที่สุด


title: ไขมันอิ่มตัวกับโรคหัวใจร่วมหลอดเลือด

text:
ในปี 2003 องค์การอนามัยโลกและองค์การอาหารและการเกษตรแห่งสหประชาชาติออกรายงานของผู้เชี่ยวชาญโดยสรุปว่า "การทานกรดไขมันอิ่มตัวสัมพันธ์กับความเสี่ยงโรคหัวใจร่วมหลอดเลือดโดยตรง
เป้าหมายทั่วไปก็คือให้จำกัดทานกรดไขมันอิ่มตัวให้น้อยกว่า 10% ของพลังงานที่ได้ทั้งวัน
และให้น้อยกว่า 7% สำหรับกลุ่มเสี่ยง
ถ้ากลุ่มประชากรทานน้อยกว่า 10% อยู่แล้ว ก็ไม่ควรเพิ่มให้มากกว่านี้
และภายในขีดจำกัดเช่นนี้ ให้เปลี่ยนอาหารที่มีกรดไขมันมิริสติกและกรดไขมันปาล์ม เป็นอาหารที่มีน้ำมันเช่นนี้น้อยลง
แต่ในประเทศกำลังพัฒนาที่กลุ่มประชากรบางพวกได้พลังงานไม่พอ ใช้พลังงานมาก และร่างกายสะสมไขมันน้อย (ดัชนีมวลกาย <18.5 กก./ม.)
ควรพิจารณาทั้งคุณภาพและปริมาณของไขมันโดยนึกถึงความจำเป็นเพื่อให้ได้พลังงานพอด้วย
เพราะแหล่งไขมันอิ่มตัวบางอย่าง เช่น น้ำมันมะพร้าวและน้ำมันปาล์ม อาจให้พลังงานในราคาย่อมเยา และอาจเป็นแหล่งพลังงานสำคัญสำหรับคนจน"


title: ไขมันอิ่มตัวกับโรคหัวใจร่วมหลอดเลือด

text:
แนวทางปี 2007 ของสมาคมหทัยวิทยายุโรป () อ้างว่า การทานไขมันอิ่มตัวสัมพันธ์อย่างมีกำลัง อย่างคงเส้นคงวา และเป็นไปตามขนาด กับระดับคอเลสเตอรอลในเลือดและการเกิดโรคหัวใจร่วมหลอดเลือด
และยอมรับว่า นี่เป็นความสัมพันธ์โดยเหตุ


title: ไขมันอิ่มตัวกับโรคหัวใจร่วมหลอดเลือด

text:
คลินิกมาโย (Mayo Clinic) พิจารณาไขมันอิ่มตัวว่าอาจเป็นอันตราย และไขมันไม่อิ่มตัวแบบมีพันธะคู่เดี่ยว () และแบบมีพันธะคู่หลายคู่ () ว่าอาจมีประโยชน์
องค์กรอ้างอิงรายงาน "แนวทางอาหารสำหรับชาวอเมริกัน 2010 (Dietary Guidelines for Americans)" แนะนำให้ลดอาหารที่มีไขมันอิ่มตัวมาก และเน้นทานอาหารที่มีไขมันแบบไม่อิ่มตัวทั้งแบบมีพันธะคู่เดี่ยว (MUFA) และแบบพันธะคู่หลายคู่ (PUFA) มากกว่า


title: ไขมันอิ่มตัวกับโรคหัวใจร่วมหลอดเลือด

text: สมาคมอาหารและสารอาหารบริติช () พบหลักฐานที่ดีในงานปริทัศน์เป็นระบบซึ่งทบทวนงานทดลองแบบสุ่มและมีกลุ่มควบคุมว่า การลดไขมันอิ่มตัวทำให้คนไข้โรคหัวใจร่วมหลอดเลือดดีขึ้น


title: ไขมันอิ่มตัวกับโรคหัวใจร่วมหลอดเลือด

text: สมาคมอาหารและสารอาหารอเมริกัน () องค์กรนักโภชนาการแคนาดา () มีจุดยืนว่า งานศึกษาวิทยาการระบาดแสดงว่า การทานกรดไขมันอิ่มตัวสัมพันธ์กับการเกิดโรคหลอดเลือดเลี้ยงหัวใจ


title: ไขมันอิ่มตัวกับโรคหัวใจร่วมหลอดเลือด

text: คณะสาธารณสุขของมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ดมีจุดยืนว่า ควรแทนที่ไขมันอิ่มตัวด้วยไขมันไม่อิ่มตัวแบบมีพันธะคู่เดี่ยว (MUFA) หรือหลายคู่ (PUFA) แบบ "cis" แต่ไม่ควรแทนด้วยคาร์โบไฮเดรตขัดสี


title: ไขมันอิ่มตัวกับโรคหัวใจร่วมหลอดเลือด

text:
มูลนิธิหัวใจและโรคหลอดเลือดสมองแห่งแคนาดาประเมินว่า การทานไขมันอิ่มตัวเพิ่มระดับคอเลสเตอรอลแบบไม่ดี (LDL) ในเลือด ซึ่งเป็นปัจจัยเสี่ยงของโรคหัวใจร่วมหลอดเลือด
เป็นจุดยืนเช่นเดียวกัยของสมาคมหัวใจอเมริกัน ()
ของมูลนิธิหัวใจบริติช ()
ของมูลนิธิหัวใจแห่งชาติออสเตรเลีย
ของมูลนิธิหัวใจแห่งชาตินิวซีแลนด์
และของสหพันธ์หัวใจแห่งโลก ()


title: ไขมันอิ่มตัวกับโรคหัวใจร่วมหลอดเลือด

text: ส่วนมูลนิธิหัวใจไอริชอ้างว่า ไขมันอิ่มตัวอาจเพิ่มคอเลสเตอรอลแบบไม่ดี (LDL) และเพิ่มโอกาสการเกิดโรคหัวใจหรือโรคหลอดเลือดสมอง


title: ไขมันอิ่มตัวกับโรคหัวใจร่วมหลอดเลือด

text:
กระทรวงเกษตรสหรัฐ () และกระทรวงสาธารสุขสหรัฐ () ซึ่งมีหน้าที่ตีพิมพ์ "แนวทางอาหารสำหรับชาวอเมริกัน 2010 (The Dietary Guidelines for Americans)" กล่าวว่า ร่างกายมนุษย์ผลิตไขมันอิ่มตัวได้เองเพียงพอและไม่จำเป็นต้องได้จากอาหาร
กล่าวว่า ไขมันอิ่มตัวที่สูงกว่าสัมพันธ์กับการมีคอเลสเตอรอลทั้งหมด (total cholesterol) และคอเลสเตอรอลแบบไม่ดี () ที่สูงกว่า และแนะนำให้ลดทานไขมันอิ่มตัว
เป็นการแนะนำอาศัยงานทบทวนวรรณกรรม 12 งานระหว่างปี 2004-2009
ที่ได้สรุปโดยมีหลักฐานที่ดี (strong) ว่า ไขมันอิ่มตัวจากอาหารเพิ่มคอเลสเตอรอลทั้งหมดและแบบ LDL ตลอดจนเพิ่มความเสี่ยงโรคหัวใจร่วมหลอดเลือด


title: ไขมันอิ่มตัวกับโรคหัวใจร่วมหลอดเลือด

text:
การอภิปรายปี 2010 ที่งานประชุมของสถาบันอาหารและสารอาหาร (Academy of Nutrition and Dietetics) สรุปว่า ในเรื่องไขมันอิ่มตัว ประเด็นสำคัญที่คณะกรรมการและชุมชนนักวิทยาศาสตร์เห็นร่วมกันก็คือ การแทนไขมันอิ่มตัวด้วยไขมันไม่อิ่มตัวแบบมีพันธะคู่หลายคู่ (PUFA) มีประโยชน์ต่อสุขภาพและโรคหัวใจร่วมหลอดเลือด
แนะนำให้นักโภชนาการเน้นใช้ไขมันไม่อิ่มตัวแบบมีพันธะคู่เดี่ยว (MUFA) และหลายคู่ (PUFA) เท่าที่ทำได้ และให้เลี่ยงไขมันทรานส์
อนึ่ง แม้หลักฐานต่อต้านไขมันอิ่มตัวอาจจะไม่ดีเท่าที่แนวทางการทานอาหารต่าง ๆ จะยกขึ้น แต่ก็ชัดเจนว่า PUFA และ MUFA เป็นไขมันที่ดีต่อสุขภาพ และแม้ไม่อาจกำจัดไขมันอิ่มตัวออกจากอาหารที่ทานได้ ก็ไม่ควรมองว่าดีต่อร่างกาย


title: ไขมันอิ่มตัวกับโรคหัวใจร่วมหลอดเลือด

text: งานทบทวนวรรณกรรมปี 2010 พบว่า ความเสี่ยงโรคหลอดเลือดเลี้ยงหัวใจจะลดลงเมื่อแทนกรดไขมันอิ่มตัวด้วยกรดไขมันไม่อิ่มตัวแบบมีพันธะคู่หลายคู่ (PUFA) แต่ไม่มีประโยชน์ถ้าแทนด้วยคาร์โบไฮเดรตหรือไขมันไม่อิ่มตัวแบบมีพันธะคู่เดียว (MUFA)


title: ไขมันอิ่มตัวกับโรคหัวใจร่วมหลอดเลือด

text: งานทบทวนวรรณกรรมปี 2009 พบว่า หลักฐานที่คุณภาพดีสุดแสดงว่า การลดทานไขมันอิ่มตัวลดความเสี่ยงโรคหลอดเลือดเลี้ยงหัวใจ


title: ไขมันอิ่มตัวกับโรคหัวใจร่วมหลอดเลือด

text: งานทบทวนวรรณกรรมปี 2009 อีกงานหนึ่งพบว่า หลักฐานทางวิทยาการระบาดแสดงนัยว่า ไขมันอิ่มตัวมีผลลบต่อเส้นเลือด แต่หลักฐานแบบทดลองไม่สนับสนุนข้อสรุปเช่นนี้อย่างน่าเชื่อถือ


title: ไขมันอิ่มตัวกับโรคหัวใจร่วมหลอดเลือด

text: รายงานการประชุมทางวิทยาศาสตร์ปี 2009 ระบุว่า แม้ผลิตภัณฑ์นมที่ทานในอาหารจะมีไขมันอิ่มตัว แต่หลักฐานก็ไม่ชัดเจนว่า การบริโภคผลิตภัณฑ์นมสัมพันธ์กับการเพิ่มความเสี่ยงโรคหัวใจร่วมหลอดเลือดอย่างคงเส้นคงวา


title: ไขมันอิ่มตัวกับโรคหัวใจร่วมหลอดเลือด

text:
นักวิทยาศาสตร์บางกลุ่มวิจารณ์ "แนวทางอาหารสำหรับชาวอเมริกัน 2010" ว่า "อ้างหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ที่เกี่ยวข้องอย่างไม่สมบูรณ์
ซึ่งแสดง ตีความ และย่อความวรรณกรรมที่มีอย่างไม่ถูกต้อง
แล้วสรุปหรือแนะนำโดยไม่พิจารณาข้อจำกัดหรือข้อขัดแย้งที่มีทางวิทยาศาสตร์" และอ้างว่า หลักฐานที่สัมพันธ์ไขมันอิ่มตัวในอาหารกับการเพิ่มความเสี่ยงโรคหัวใจร่วมหลอดเลือดยังไม่สามารถสรุปได้


title: ไขมันอิ่มตัวกับโรคหัวใจร่วมหลอดเลือด

text:
งานวิเคราะห์อภิมานปี 2010 สรุปว่า ไม่มีหลักฐานยืนยันว่า ไขมันอิ่มตัวในอาหารสัมพันธ์กับการเพิ่มความเสี่ยงโรคหัวใจร่วมหลอดเลือด
แต่ข้อสรุปนี้ก็ถูกโต้แย้ง
และผู้เขียนงานเองก็ระบุในภายหลังว่า "คำถามสำคัญข้อหนึ่งก็คือ สารอาหารอะไรควรใช้แทนที่ไขมันอิ่มตัว...
งานศึกษาทางวิทยาการระบาดและงานทดลองทางคลินิกแบบสุ่มได้แสดงหลักฐานอย่างคงเส้นคงว่าว่า การเปลี่ยนไขมันอิ่มตัวด้วยไขมันไม่อิ่มตัวแบบมีพันธะคู่หลายคู่ (PUFA) แต่ไม่ใช่คาร์โบไฮเดรต มีประโยชน์ต่อโรคหลอดเลือดเลี้ยงหัวใจ"


title: ไขมันอิ่มตัวกับโรคหัวใจร่วมหลอดเลือด

text:
ในปี 2015 วารสารการแพทย์"เดอะบีเอ็มเจ" ได้พิมพ์ (ใน op-ed) ความเห็นของนักวิชาการผู้หนึ่งต่อต้านการแนะนำให้ทานไขมันอิ่มตัวน้อยลง โดยย่อความงานปริทัศน์เป็นระบบและงานวิเคราะห์อภิมาน แล้วเสนอว่า ผลของการลดไขมันอิ่มตัวในอาหารต่อความชุกโรคของโรคหัวใจร่วมหลอดเลือดไม่มีนัยสำคัญ
แต่นักวิทยาศาสตร์กว่า 180 ท่านต่อมาก็ได้เรียกร้องให้ถอนบทความนี้
จึงกลายเป็นบทความที่ถูกแก้ถึง 2 ครั้ง


title: ภาวะหูติดเชื้อรา

text:
ภาวะหูติดเชื้อรา ()
คือการติดเชื้อราส่วนผิว ๆ ของช่องหูภายนอก
เป็นภาวะที่เกิดในประเทศร้อนมากกว่า
อาจเป็นแบบกึ่งเฉียบพลัน (subacute) หรือเฉียบพลัน (acute) อาการรวมทั้งมีน้ำไหลออกเหม็น อักเสบ คัน หนังลอก และรำคาญมาก
หนองอาจเกิดเพราะติดเชื้อแบคทีเรียสกุล "Pseudomonas" และ "Proteus" เพิ่ม
เชื้อราจะทำให้อักเสบ เยื่อบุช่องหูลอก เกิดเศษที่มีใยรา หนองออก และเจ็บ


title: ภาวะหูติดเชื้อรา

text: เมื่อตรวจหู จะพบเศษหนา ๆ เป็นสีขาวเทา ๆ บ่อยครั้งที่สุด


title: ภาวะหูติดเชื้อรา

text: พันธุ์เชื้อราที่ติดในหูมากที่สุดรวมทั้ง "Aspergillus niger", "Aspergillus fumigatus", "Penicillium" และ "Candida albicans" แต่ก็มีข้อยกเว้นบ้าง


title: ภาวะหูติดเชื้อรา

text:
ภาวะนี้รักษาด้วยการเอาเศษหนังตายออกจากหู ทายาต้านเชื้อรากลุ่ม azole
แล้วรักษาอาการด้วยสารต้านฮิสตามีน
งานศึกษาในประเทศอิหร่านพบว่า กรดน้ำส้มเข้มข้น 2% ผสมกับ isopropyl alcohol 70% ก็ได้ผล


title: ต่อมขี้หู

text:
ต่อมขี้หู () เป็นต่อมเหงื่อพิเศษใต้หนังส่วน 1/3 ด้านนอกของช่องหู
เป็นต่อมไม่ซับซ้อน มีรูปขด เป็นท่อ ประกอบด้วยเซลล์หลั่ง (secretory cell) ชั้นใน และเซลล์ผิวหนังกล้ามเนื้อ (myoepithelial cell)
ชั้นนอก
จัดเป็นต่อม apocrine
ต่อมจะหลั่งสารออกที่ท่อซึ่งใหญ่กว่า ซึ่งก็หลั่งออกที่ขนป้องกัน (guard hair) ในช่องหูชั้นนอก
แล้วผสมกับไขผิวหนัง (sebum) พร้อมเซลล์ผิวหนังที่ตายแล้ว กลายเป็นขี้หู
ขี้หูช่วยรักษาให้แก้วหูยืดหยุ่นได้ ช่วยหล่อลื่นและทำความสะอาดช่องหูชั้นนอก กันน้ำ ฆ่าแบคทีเรีย เคลือบขนป้องกันหูทำให้เหนียวและช่วยจับสิ่งแปลกปลอม (ฝุ่น สปอร์เชื้อรา เป็นต้น)


title: ต่อมขี้หู

text:
ต่อมเหล่านี้อาจเกิดทั้งเนื้องอกไม่ร้ายและเนื้องอกร้าย
เนื้องอกไม่ร้ายรวมทั้ง ceruminous adenoma, ceruminous pleomorphic adenoma และ ceruminous syringocystadenoma papilliferum
เนื้องอกร้ายรวมทั้ง ceruminous adenocarcinoma, adenoid cystic carcinoma และ mucoepidermoid carcinoma


title: ปฏิทรรศน์ของแฟร์มี

text:
ปฏิทรรศน์ของแฟร์มี
เป็นข้อขัดแย้งที่ปรากฏระหว่างการไร้หลักฐานทางวิทยาศาสตร์ซึ่งสนับสนุนว่ามีสิ่งมีชีวิตนอกโลก กับการประเมินว่า โอกาสการมีอารยธรรมสิ่งมีชีวิตนอกโลกมีค่าสูง (ตามสมการของนักฟิสิกส์ดาราศาสตร์ชาวอเมริกันแฟรงก์ เดรก)
นักฟิสิกส์ชาวอิตาลี เอนรีโก แฟร์มี (1901-1954) และนักฟิสิกส์ดาราศาสตร์ชาวอเมริกันไมเคิล เอช. ฮาร์ต (1932) ได้อ้างเหตุผลหลัก ๆ ดังต่อไปนี้


title: ปฏิทรรศน์ของแฟร์มี

text:
ตามแนวคิดเช่นนี้ สิ่งมีชีวิตนอกโลกน่าจะเคยมาเยี่ยมโลกแล้ว
แฟร์มีได้ให้ข้อสังเกตว่า ยังไม่มีหลักฐานที่น่าเชื่อถือในเรื่องนี้ ซึ่งทำให้เขาถามว่า แล้วหายไปไหนกันหมด
มีคำอธิบายปฏิทรรศน์ของแฟร์มีหลายอย่าง
โดยหลักอธิบายว่า สิ่งมีชีวิตนอกโลกที่ชาญฉลาดมีน้อยมาก หรือให้เหตุผลต่าง ๆ ว่า ทำไมอารยธรรมเช่นนี้จึงไม่ได้ติดต่อกับหรือเดินทางมายังโลก


title: ปฏิทรรศน์ของแฟร์มี

text: ปฏิทรรศน์นี้เป็นความขัดแย้งกันระหว่างข้อโต้แย้งว่า ขนาดของเอกภพและความน่าจะเป็นดูจะบ่งว่า สิ่งมีชีวิตเป็นเรื่องสามัญในเอกภพ กับการไม่มีหลักฐานว่า มีสิ่งมีชีวิตในที่อื่น ๆ ยกเว้นโลก


title: ปฏิทรรศน์ของแฟร์มี

text:
ส่วนแรกของข้อโต้แย้งเป็นฟังก์ชันของขนาดเอกภพหรือของจำนวนมหาศาลที่เกี่ยวข้อง คือ ทางช้างเผือกมีดาวฤกษ์ประมาณ 2-4 แสนล้านดวง
แม้สิ่งมีชีวิตที่ชาญฉลาดจะเกิดที่ดาวเคราะห์รอบดาวฤกษ์เหล่านี้ในอัตราน้อยมาก แต่ก็น่าจะยังมีอารยธรรมเหล่านี้อยู่เป็นจำนวนมาก และถ้าอัตรานี้สูงพอ ก็น่าจะมีอารยธรรมเหล่านี้เป็นจำนวนสำคัญในดาราจักรทางช้างเผือก
ถ้าสมมุติได้ว่าโลกเป็นดาวเคราห์ะปกติตามหลักความเป็นธรรมดา (mediocrity principle)


title: ปฏิทรรศน์ของแฟร์มี

text:
ข้อโต้แย้งส่วนที่สองเป็นเรื่องความน่าจะเป็น คือ เพราะสิ่งมีชีวิตสามารถรอดชีวิตแม้ในสถานะที่ขาดแคลนได้ และเพราะมันมักจะสร้างอาณานิคมในแหล่งที่อยู่ใหม่ ๆ จึงเป็นไปได้ว่า อารยธรรมบางส่วนจะต้องมีเทคโนโลยีก้าวหน้า สืบหาทรัพยากรใหม่ ๆ ในอวกาศ เข้ายึดครองระบบดาวของตน และต่อจากนั้น ยึดครองระบบดาวรอบ ๆ ตน
แต่ก็กลับไม่มีหลักฐานว่ามีสิ่งมีชีวิตเช่นนี้อื่น ๆ ในโลก หรือในเอกภพที่รู้ได้ แม้หลังเอกภพเกิดมาแล้ว 14,000 ล้านปี ความขัดแย้งนี้ควรมีคำตอบ
ตัวอย่างคำตอบรวมทั้งสิ่งมีชีวิตที่ชาญฉลาดมีน้อยกว่าที่เราคิด
หรือข้อสมมุติของเราเกี่ยวกับพัฒนาการหรือพฤติกรรมของสิ่งมีชีวิตที่ชาญฉลาดไม่ถูกต้อง
หรือกระทั่งว่า ความเข้าใจทางวิทยาศาสตร์เรื่องเอกภพในปัจจุบันยังไม่สมบูรณ์พอ


title: ปฏิทรรศน์ของแฟร์มี

text:
ปฏิทรรศน์นี้สามารถกล่าวได้สองอย่าง
อย่างแรกคือ "ทำไมจึงไม่พบมนุษย์ต่างดาวหรือสิ่งประดิษฐ์ของพวกเขาในโลกใบนี้ หรือในระบบสุริยะนี้"
ถ้าการเดินทางระหว่างดวงดาวเป็นไปได้ แม้แต่การเดินทางอย่างช้า ๆ ซึ่งโลกเราก็เกือบจะมีแล้ว ก็จะใช้เวลาเพียงแค่ 5-50 ล้านปีเพื่อยึดครองดาราจักรทั้งหมด
นี่เป็นเพียงช่วงเวลาสั้น ๆ เทียบกับธรณีกาล ไม่ต้องกล่าวถึงจักรวาลกาล
ดังนั้น ปัญหาก็คือ ทำไมจึงยังไม่มีการยึดครองดาราจักรเพราะมีดาวฤกษ์ที่เก่าแก่กว่าดวงอาทิตย์มากมายและเพราะน่าจะมีสิ่งมีชีวิตที่ชาญฉลาดซึ่งวิวัฒนาการขึ้นในที่อื่น ๆ
อนึ่ง แม้ถ้าการยึดครองจักรวาลทำไม่ได้หรือไม่ต้องการ การสำรวจจักรวาลก็อาจทำได้ด้วยเครื่องสำรวจดวงดาว
ซึ่งอาจทิ้งร่องรอยให้เห็นได้ในระบบสุริยะ เช่น เครื่องจักรที่เสียแล้ว หรือหลักฐานของการขุดเหมืองแร่ แต่ก็ไม่เคยพบสิ่งเหล่านี้


title: ปฏิทรรศน์ของแฟร์มี

text:
คำถามอย่างที่สองก็คือ "ทำไมเราจึงไม่เห็นร่องรอยสิ่งมีชีวิตอันชาญฉลาดที่อื่นในเอกภพ" คำถามนี้ไม่สมมุติว่าสามารถเดินทางระหว่างดวงดาวได้ แต่ก็คิดรวมดาราจักรอื่น ๆ ด้วย
สำหรับดาราจักรที่ห่างไกล เวลาเดินทางอาจเป็นเหตุให้ไม่มีมนุษย์ต่างดาวมาเยี่ยมโลก แต่อารยธรรมที่ก้าวหน้าพอก็อาจสามารถสังเกตเห็นได้แม้จากระยะไกล ๆ
แม้ถ้าหายากมาก ขนาดเอกภพก็ยังชี้ว่าควรจะมีอาริยธรรมเช่นนี้ในประวัติของเอกภพ และเพราะสามารถตรวจจับได้เป็นระยะไกล ๆ ชั่วระยะเวลาพอสมควร จึงควรมีที่อยู่ในช่วงที่มนุษย์พอตรวจจับได้
ยังไม่ชัดเจนว่าความขัดแย้งเช่นนี้มากหรือน้อยกว่าเมื่อพิจารณาเพียงแค่ดาราจักของเราหรือเมื่อพิจารณาเอกภพทั้งหมด


title: ปฏิทรรศน์ของแฟร์มี

text:
ปฏิทรรศน์ของแฟร์มีถูกวิจารณ์ว่าใช้อย่างไม่สมควร
ตามงานปี 1985 ถ้าเขียนปฏิทรรศน์ใหม่ด้วย modal logic ก็จะไม่เหลือความขัดแย้ง


title: ปฏิทรรศน์ของแฟร์มี

text:
ในปี 1950 เมื่อยังทำงานอยู่ที่ Los Alamos National Laboratory แฟร์มีคุยกับเพื่อนร่วมงาน (ร่วมเอ็ดเวิร์ด เทลเลอร์) เมื่อกำลังเดินไปทานอาหารกลางวัน
เรื่องยูเอฟโอกับเรื่องการ์ตูน
ที่ทะเล้น ๆ โทษมนุษย์ต่างดาวเรื่องถังขยะของเมืองที่หายไป
แม้จะได้เปลี่ยนไปคุยเรื่องอื่น แต่ในช่วงกำลังทานอาหาร แฟร์มีได้อุทานว่า พวกเขาอยู่ที่ไหน
เทลเลอร์จำได้ว่า คำถามนี้ทำให้ทุกคนหัวเราะเพราะแปลกดีว่า แม้อยู่ดี ๆ แฟร์มีก็ถามคำถามนี้ขึ้นมา แต่ทุกคนที่โต๊ะกินข้าวก็เข้าใจทันทีว่าเขากำลังพูดถึงสิ่งมีชีวิตนอกโลก
เพื่อนอีกคนหนึ่ง (Herbert York) จำได้ว่า แฟร์มีต่อจากนั้นได้คำนวณค่าความน่าจะเป็นของการมีดาวเคราะห์เช่นกับโลกและของสิ่งมีชีวิต ความเป็นไปได้ของการเกิดและการดำรงอยู่ของอารยธรรมที่มีเทคโนโลยีซึ่งก้าวหน้าเป็นต้น แล้วสรุปว่า โลกน่าจะมีมนุษย์ต่างดาวมาเยี่ยมตั้งนานแล้วและหลายครั้งแล้ว


title: ปฏิทรรศน์ของแฟร์มี

text:
แม้ชื่อของแฟร์มีจะเป็นชื่อของปฏิทรรศน์ แต่เขาไม่ใช่บุคคลแรกที่ถามคำถามนี้
เช่น นักวิทยาศาสตร์ชาวรัสเซียได้กล่าวถึงเรื่องนี้ในเอกสารที่ไม่ได้เผยแพร่ตั้งแต่ปี 1933 แล้ว
เขาได้ให้ข้อสังเกตว่า "คนทั่วไปปฏิเสธว่ามีสิ่งมีชีวิตที่ชาญฉลาดที่ดาวเคราะห์ต่าง ๆ ของเอกภพ"
เพราะ "1. ถ้าสิ่งมีชีวิตเช่นนี้มี ก็ควรจะได้มาเยี่ยมโลกเราแล้ว และ 2. ถ้าอารยธรรมเช่นนี้มี ก็จะแสดงร่องรอยให้เราเห็น"
แม้นี่ฟังดูไม่ใช่ปฏิทรรศน์สำหรับคนอื่น ๆ ผู้อาจคิดว่าข้อความนี้แสดงนัยว่า ไม่มีมนุษย์ต่างดาว แต่ก็เป็นปฏิทรรศน์สำหรับผู้เขียนผู้เชื่อเรื่องสิ่งมีชีวิตนอกโลกและการเดินทางในอวกาศอย่างจริงจัง
ดังนั้น เขาจึงเสนอสมมติฐานสวนสัตว์ (zoo hypothesis) ที่คาดว่า มนุษย์ยังไม่พร้อมให้สิ่งมีชีวิตเช่นนี้ติดต่อ
แต่แม้นักวิทยาศาสตร์ผู้นี้เองก็อาจไม่ใช่คนแรกที่กล่าวถึงปฏิทัศน์ เพราะเขาได้อ้างอิงคนอื่น ๆ ที่ได้ปฏิเสธการมีอารยธรรมนอกโลก


title: ปฏิทรรศน์ของแฟร์มี

text:
ต่อมาในปี 1975 นักฟิสิกส์ดาราศาสตร์ไมเคิล ฮาร์ต ได้ตีพิมพ์งานตรวจสอบปฏิทรรศน์นี้อย่างละเอียด
ซึ่งได้กลายเป็นแหล่งอ้างอิงทางงานวิจัยในเรื่องนี้ซึ่งบางครั้งเรียกว่า ปฏิทรรศน์ของแฟร์มี-ฮาร์ต ()
คนอื่น ๆ อาจชอบชื่อนี้เพราะ "แม้แฟร์มีจะได้เครดิตว่า ถามคำถามนี้เป็นคนแรก แต่ฮาร์ตก็เป็นคนแรกที่วิเคราะห์ปัญหาอย่างละเอียดแล้วแสดงว่า ปัญหาแก้ไม่ได้ง่าย ๆ และก็เป็นคนแรกที่ตีพิมพ์ผลงานของตน"
ส่วนนักเขียนอีกท่านหนึ่งอ้างว่า คำว่า ปฏิทรรศน์ของแฟร์มี เป็นชื่อไม่เหมาะสม เพราะเรื่องนี้ไม่ใช่ปฏิทรรศน์ด้วย ไม่ควรให้เครดิตแฟร์มีด้วย
แต่ชอบชื่อ อาร์กิวเมนต์ของฮาร์ต-ทิปเลอร์ () เพราะให้เครดิตฮาร์ตว่าเป็นผู้เริ่มต้น และให้เครดิตนักฟิสิกส์ชาวอเมริกันแฟรงก์ เจ. ทิปเลอร์ ว่าช่วยต่อยอดอาร์กิวเมนต์นี้


title: ปฏิทรรศน์ของแฟร์มี

text:
ชื่ออื่น ๆ ที่คล้ายกับคำถามของแฟร์มี (คือ พวกเขาอยู่ที่ไหน) รวมทั้ง Great Silence (ความเงียบอย่างมหันต์)
และ silentium universi (ความเงียบของเอกภพ)
แม้คำเหล่านี้จะกล่าวถึงเพียงแค่ส่วนเดียวของปฏิทรรศน์ คือความไม่มีหลักฐานว่ามีอารยธรรมอื่น


title: ปฏิทรรศน์ของแฟร์มี

text:
สมการของเดรก (Drake equation) มีหลักทฤษฎีที่สัมพันธ์อย่างใกล้ชิดกับปฏิทรรศน์นี้
นักฟิสิกส์ดาราศาสตร์ชาวอเมริกันแฟรงก์ เดรก ได้คิดสมการนี้ขึ้นในปี 1961 เพื่อประเมินค่าความน่าจะเป็นหลายอย่างที่เกี่ยวข้องกับการมีสิ่งมีชีวิตนอกโลก
เป็นการพิจารณาอัตราการเกิดดาวฤกษ์ในดาราจักร,
เศษส่วนของดาวฤกษ์ที่มีดาวเคราะห์และจำนวนดาวเคราะห์ที่สิ่งมีชีวิตสามารถอยู่ได้,
เศษส่วนของดาวเคราะห์เช่นนั้นที่เกิดสิ่งมีชีวิต,
เศษส่วนดาวเคราะห์ที่เกิดสิ่งมีชีวิตซึ่ง "ชาญฉลาด",
เศษส่วนสิ่งมีชีวิตที่มีเทคโนโลยีซึ่งสามารถตรวจจับได้
และระยะเวลาที่สามารถตรวจจับอารยธรรมเช่นนี้ได้
ปัญหาหลักของสมการก็คือพจน์ 4 อย่างหลังไม่มีข้อมูลโดยประการทั้งปวง ทำให้ประเมินคำตอบของสมการโดยไม่เดาไม่ได้


title: ปฏิทรรศน์ของแฟร์มี

text: ทั้งคนมองโลกในแง่ดีและแง่ร้ายได้ใช้สมการเดรกเหมือนกันโดยได้ผลที่ต่างกันมาก


title: ปฏิทรรศน์ของแฟร์มี

text:
งานประชุมทางวิทยาศาสตร์แรกเรื่องการค้นหาสิ่งมีชีวิตทรงภูมิปัญญานอกโลก (SETI) ซึ่งมีผู้เข้าร่วม 10 คนรวมทั้งแฟรงก์ เดรก และคาร์ล เซแกน คาดว่า น่าจะมีอารยธรรมระหว่าง 1,000-100,000,000 แห่งภายในดาราจักรทางช้างเผือก
แต่แฟรงก์ ทิปเลอร์ และนักฟิสิกส์ชาวอังกฤษจอห์น ดี. บาร์โรว์ ก็ได้ใช้ค่าตัวแปรที่มองโลกในแง่หลายแล้วคาดว่า จำนวนอารยธรรมโดยเฉลี่ยในดาราจักรหนึ่ง ๆ น้อยกว่า 1 มาก


title: ปฏิทรรศน์ของแฟร์มี

text:
ส่วนสองส่วนของปฏิทรรศน์นี้มีหลักฐานการทดลอง คือมีดาวเคราะห์จำนวนมากที่สิ่งมีชีวิตอาจอยู่ได้
และไม่มีหลักฐานว่ามีสิ่งมีชีวิตอื่นนอกโลก
ส่วนแรกแม้เป็นเพียงแค่ข้อสมมุติในสมัยของแฟร์มีเอง แต่ปัจจุบันได้ค้นพบดาวเคราะห์นอกระบบสุริยะเป็นพัน ๆ ดวงแล้ว และมีแบบจำลองทางวิทยาศาสตร์ที่พยากรณ์ว่ามีดาวเคราะห์ที่อยู่ได้เป็นพัน ๆ ล้านดวงในดาราจักรทางช้างเผือก


title: ปฏิทรรศน์ของแฟร์มี

text:
ส่วนที่สองของปฏิทัศน์ก็คือ ไม่มีหลักฐานว่ามีสิ่งมีชีวิตนอกโลก ก็เป็นประเด็นงานวิจัยทางวิทยาศาสตร์ที่กำลังทำอยู่
รวมทั้งการพยายามหาตัวบ่งชี้สิ่งมีชีวิต
และการพยายามหาสิ่งมีชีวิตที่มีสติปัญญาโดยตรง
ซึ่งได้เริ่มมาตั้งแต่คริสต์ทศวรรษ 1960 และปัจจุบันก็มีงานที่ยังทำอยู่


title: ปฏิทรรศน์ของแฟร์มี

text:
แม้ปกตินักดาราศาสตร์จะไม่หาสิ่งมีชีวิตนอกโลก พวกเขาก็ได้พบเหตุการณ์ที่เบื้องต้นไม่สามารถอธิบายได้ยกเว้นสมมุติว่ามีอารยธรรมที่ชาญฉลาดเป็นเหตุ
ยกตัวอย่างเช่น เมื่อค้นพบพัลซาร์ PSR B1919+21 ในปี 1967 พวกเขาตั้งชื่อมันว่า มนุษย์เล็กสีเขียว (little green man) เพราะพัลส์รังสีแม่เหล็กไฟฟ้าที่มันส่งซ้ำเป็นรอบ ๆ ตามเวลาอย่างแม่นยำ
แต่ในทุกกรณี ต่อมาก็สามารถหาคำอธิบายอื่นได้โดยไม่เกี่ยวกับสิ่งมีชีวิตที่ชาญฉลาด เช่น พัลซาร์เป็นปรากฏการณ์เนื่องกับดาวนิวตรอน
ถึงกระนั้น ก็ยังมีโอกาสพบร่องรอยเทคโนโลยีของสิ่งมีชีวิตเช่นนั้นอยู่


title: ปฏิทรรศน์ของแฟร์มี

text:
ตัวอย่างร่องรอยที่เสนอรวมทั้งการขุดเหมืองแร่บนดาวเคราะห์น้อยที่ย่อมเปลี่ยนรูปร่างลักษณะของแถบดาวเคราะห์น้อยที่โคจรรอบดวงดาว
หรือเส้นสเปกตรัมเพราะการทิ้งกากกัมมันตรังสีใส่ดวงดาว
ตัวอย่างจริงที่ยังคงไม่มีคำอธิบายตามธรรมชาติที่น่าเชื่อถือ ก็คือเส้นโค้งแสงจากดาว KIC 8462852
แม้ในที่สุดก็น่าจะได้คำอธิบายตามธรรมชาติ แต่นักวิทยาศาสตร์ก็กำลังตรวจสอบความเป็นไปได้ที่น้อยมากว่า มันเป็นร่องรอยเทคโนโลยีของมนุษย์ต่างดาว เช่น Dyson swarm


title: ปฏิทรรศน์ของแฟร์มี

text:
เทคโนโลยีคลื่นวิทยุและสมรรถภาพในการสร้างเครื่องตรวจวัดคลื่นวิทยุทางไกล (radio telescope) สมมุติว่าเป็นความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีที่ย่อมเกิดขึ้นในอารยธรรม
ซึ่งสร้างร่องรอยที่สามารถตรวจจับได้แม้จากระบบดาวอื่น ๆ
ดังนั้น การสืบหาการปล่อยคลื่นวิทยุที่ไม่เกิดโดยธรรมชาติในอวกาศ อาจทำให้ค้นพบอารยธรรมของสิ่งมีชีวิตนอกโลกได้


title: ปฏิทรรศน์ของแฟร์มี

text:
ยกตัวอย่างเช่น สิ่งมีชีวิตนอกโลกที่เฝ้าสังเกตระบบสุริยะของเราอย่างละเอียด ก็จะสังเกตคลื่นวิทยุของดวงดาวแบบ G2 ที่แรงผิดปกติ เนื่องกับการถ่ายทอดอากาศของคลื่นโทรทัศน์และระบบโทรคมนาคม
และถ้าไม่พบเหตุทางธรรมชาติที่ชัดเจน ผู้เฝ้าสังเกตอาจอนุมานได้ว่า มีอารยธรรมที่อาศัยอยู่บนดาวเคราะห์
แต่ก็ควรสังเกตว่า เครื่องตรวจวัดคลื่นวิทยุทางไกลที่ไวสุดในโลกปัจจุบันจะไม่สามารถตรวจจับสัญญาณวิทยุที่ไม่ส่งเฉพาะที่ (non-directional) แม้แค่ระยะส่วนหนึ่งของปีแสง ดังนั้น จึงยังเป็นเรื่องไม่แน่นอนว่าอารยธรรมนอกโลกจะสามารถตรวจจับคลื่นวิทยุจากโลกได้หรือไม่


title: ปฏิทรรศน์ของแฟร์มี

text:
สัญญาณเช่นนี้อาจเป็นเรื่องบังเอิญ คือเกิดจากการใช้ชีวิตปกติของคนในอารยธรรม หรืออาจเป็นความพยายามที่เฉพาะเจาะจงเพื่อสื่อสาร ดังที่ส่งในข้อความอาเรซีโบจากโลกในปี 1974
นักดาราศาสตร์และศูนย์/หอสังเกตการณ์ได้พยายามและกำลังพยายามตรวจจับหลักฐานเช่นนี้ โดยมากผ่านการดำเนินการของเซติ
แต่การสืบหาเช่นนี้เป็นเวลาหลายทศวรรษก็ยังไม่เคยพบสัญญาณวิทยุที่แรงผิดปกติหรือเกิดซ้ำ ๆ เพื่อสื่อความหมาย


title: ปฏิทรรศน์ของแฟร์มี

text:
การตรวจจับและการจัดหมวดหมู่ดาวเคราะห์นอกระบบสุริยะเป็นสาขาย่อยสาขาหนึ่งที่ดำเนินการอยู่ของดาราศาสตร์ ซึ่งได้ค้นพบดาวเคราะห์คล้ายโลกดวงแรกภายในระยะจากดวงดาวที่อยู่อาศัยได้ในปี 2007
ฺวิธีการตรวจจับดาวเคราะห์นอกระบบที่ละเอียดขึ้น และวิธีการตรวจจับจากอวกาศ (เช่น หอสังเกตการณ์อวกาศเคปเลอร์ที่ปล่อยในอวกาศในปี 2009) ก็เริ่มพบและให้รายละเอียดของดาวเคราะห์ขนาดใกล้ ๆ โลก และตรวจดูว่า อยู่ภายในระยะจากดวงดาวที่สามารถอาศัยอยู่ได้หรือไม่
ฺวิธีที่ละเอียดขึ้นเช่นนี้ อาจทำให้รู้เพิ่มขึ้นว่า ดาวเคราะห์ที่อาจอยู่ได้สามัญเพียงแค่ไหน
เครื่องสำรวจดวงดาวที่ผลิตตนเองซ้ำได้ (self-replicating probe คือ Von Neumann probe) สามารถใช้สำรวจดาราจักรขนาดทางช้างเผือกเร็วสุดไม่เกินล้านปี
ถ้ามีอารยธรรมเพียงแค่แห่งเดียวในทางช้างเผือกที่ทำเช่นนี้ เครื่องสำรวจเช่นนี้ก็จะอาจกระจายไปทั่วดาราจักร


title: ปฏิทรรศน์ของแฟร์มี

text:
การติดต่อกับมนุษย์ต่างดาวอีกอย่างหนึ่งที่คาดได้ก็คือ เครื่องสื่อสารอัตโนมัติข้ามดวงดาว (Bracewell probe)
เครื่องโดยสมมุติเช่นนี้ เป็นยานอวกาศอัตโนมัติซึ่งเล็งสืบหาและสื่อสารกับอารยธรรมมนุษย์ต่างดาว (เทียบกับ Von Neumann probe ซึ่งปกติใช้สำรวจล้วน ๆ)
เป็นทางเลือกแทนการติดต่อที่ขึ้นอยู่กับความเร็วแสงระหว่างเพื่อนบ้านที่อยู่ห่างกันมาก
คือแทนที่จะทนความชักช้าระยะยาวที่เป็นปัญหาของการติดต่อทางวิทยุ ก็จะส่งเครื่องที่มีระบบปัญญาประดิษฐ์เพื่อหาอารยธรรมนอกโลกแล้วสื่อสารกับพวกเขาในระยะใกล้ ๆ
ข้อมูลที่เครื่องเช่นนี้ค้นพบก็ยังต้องส่งกลับบ้านโดยอาศัยความเร็วแสง แต่การสื่อสารเพื่อเก็บข้อมูลสามารถทำได้ในเวลาจริง


title: ปฏิทรรศน์ของแฟร์มี

text:
การสำรวจสุริยจักรวาลของมนุษย์ยังไม่เคยแสดงหลักฐานว่ามีมนุษย์ต่างดาวหรือเครื่องจักรของพวกเขาเคยมาเยี่ยม
การสำรวจระบบสุริยะโดยละเอียดในบริเวณที่มีทรัพยากรมาก ก็ยังอาจแสดงหลักฐานการสำรวจของมนุษย์ต่างดาวดังที่ว่า
แต่พื้นที่/ปริภูมิทั้งหมดของระบบสุริยะก็ใหญ่สุด ๆ และตรวจสอบได้ยาก
ความพยายามส่งสัญญาณกับ เรียกร้องความสนใจจาก หรือเริ่มการทำงานของเครื่องสื่อสารอัตโนมัติ (Bracewell probe) ใกล้ ๆ โลกก็ยังไม่เคยสำเร็จผล


title: ปฏิทรรศน์ของแฟร์มี

text:
ในปี 1959 นักฟิสิกส์ชาวอังกฤษ-อเมริกันฟรีแมน ไดสัน ได้ให้ข้อสังเกตว่า อารยธรรมใหม่ ๆ ของมนุษย์ทุกแห่งล้วนใช้พลังงานมากขึ้น และดังนั้น จึงคาดว่า อารยธรรมหนึ่ง ๆ อาจพยายามดักจับพลังงานส่วนมากของดวงดาว
แล้วจึงเสนอว่า วงกลมไดสัน (Dyson sphere) อาจเป็นวิธีหนึ่งที่ทำได้ เป็นเปลือกหรือกลุ่มวัตถุที่ล้อมดวงดาวเพื่อดักจับและใช้พลังงานแสงมากที่สุดเท่าที่จะทำได้


title: ปฏิทรรศน์ของแฟร์มี

text:
วิศวกรรมในระดับดาราศาสตร์เช่นนี้ย่อมเปลี่ยนสเปกตรัมที่สังเกตได้ของดวงดาวไปอย่างมาก คือเปลี่ยนเส้นสเปกตรัมของบรรยากาศของดวงดาว ไปเป็นของ black body radiation
ไดสันคาดว่า อารยธรรมที่ก้าวหน้าอาจตรวจจับได้ด้วยการตรวจหาสเปกตรัมของดวงดาวที่แปรไป


title: ปฏิทรรศน์ของแฟร์มี

text:
มีการหาหลักฐานว่ามีวงกลมไดสันที่เปลี่ยนสเปกตรัมของดวงดาวหรือไม่
แต่การตรวจงดูดาราจักรเป็นพัน ๆ โดยตรงก็ไม่พบหลักฐานที่ชัดแจ้งของสิ่งประดิษฐ์เช่นนี้ หรือการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น
ในเดือนตุลาคม 2015 คาดว่าวงกลมไดสันอาจเป็นเหตุของเส้นโค้งแสงจากดาว KIC 8462852 ที่ยังไม่มีคำอธิบายตามธรรมชาติที่น่าเชื่อถือ เป็นข้อมูลที่ได้จากหอสังเกตการณ์อวกาศเคปเลอร์
แต่นักวิทยาศาสตร์ที่ค้นพบปรากฏการณ์ก็ไม่เชื่อถือคำอธิบายนี้ เพราะไม่สามารถอธิบายความสลัวของแสงได้ทั้งหมด และเป็นคำอธิบายที่ตัดออกได้ด้วยหลักมีดโกนอ็อกคัม แต่ก็ยังเป็นสมมติฐานที่จะตรวจสอบอยู่เพราะสามารถพิสูจน์ว่าเป็นเท็จได้


title: ปฏิทรรศน์ของแฟร์มี

text:
ผู้ที่คิดว่าสิ่งมีชีวิตนอกโลกที่ชาญฉลาดแทบจะเป็นไปไม่ได้ อ้างว่า สถานภาพที่จำเป็นให้วิวัฒนาการของชีวิตเกิดขึ้น หรืออย่างน้อยให้เกิดสิ่งมีชีวิตต่าง ๆ ที่ซับซ้อน มีน้อยมากหรือว่ามีแต่ในโลก
ตามสมมติฐานโลกมีน้อย (Rare Earth hypothesis) เช่นนี้ซึ่งปฏิเสธหลักความเป็นธรรมดา สิ่งมีชีวิตหลายเซลล์ที่ซับซ้อนก็จะจัดว่า แปลกมาก


title: ปฏิทรรศน์ของแฟร์มี

text: สมมติฐานโลกมีน้อยอ้างว่า วิวัฒนาการให้เกิดสิ่งมีชีวิตต่าง ๆ ที่ซับซ้อนจะต้องมีเหตุการณ์ต่าง ๆ ที่จัดว่าโชคดีมาก เช่น เป็นเขตดาราจักรที่อยู่ได้, มีดวงดาวที่เป็นศูนย์และระบบดาวเคราะห์ที่มีลักษณะโดยเฉพาะ, มีเขตรอบดวงดาวที่อยู่ได้, มีดาวเคราะห์คล้ายโลกที่มีขนาดถูกต้อง, มีดาวเคราะห์ขนาดใหญ่ เช่น ดาวพฤหัสบดี และมีดวงจันทร์/ดาวบริวารขนาดใหญ่ เพื่อป้องกันอุกกาบาต, มีแม็กนีโตสเฟียร์และการแปรสัณฐานแผ่นธรณีภาค, มีสภาพทางเคมีของธรณีภาคที่เหมาะสม, มีบรรยากาศที่เหมาะสม, มีมหาสมุทรที่เหมาะสม, มีกระบวนการกระตุ้นวิวัฒนาการ (evolutionary pump) เช่นการเกิดยุคน้ำแข็งและการวิ่งกระทบของสะเก็ดดาว และมีภาวะต่าง ๆ ที่ทำให้เกิดเซลล์แบบยูแคริโอต การสืบพันธุ์แบบอาศัยเพศ และการระเบิดเกิดขึ้นของสิ่งมีชีวิตคล้ายเหตุการณ์ Cambrian explosion


title: ปฏิทรรศน์ของแฟร์มี

text:
เป็นไปได้ว่า ถ้าแม้สิ่งมีชีวิตที่ซับซ้อนจะสามัญ แต่สติปัญญา (และดังนั้น อารยธรรม) อาจจะไม่สามัญ
แม้จะมีเทคนิกที่อาจตรวจจับดาวเคราะห์ที่มีสิ่งมีชีวิตไกล ๆ ได้โดยไม่ต้องอาศัยร่องรอยของเทคโนโลยี
แต่ก็ไม่มีแบบใด ๆ ที่สามารถบอกได้ว่าสิ่งมีชีวิตนั้นชาญฉลาดหรือไม่


title: ปฏิทรรศน์ของแฟร์มี

text:
แม้สิ่งมีชีวิตนอกโลกที่ชาญฉลาดอาจมี แต่ก็อาจยังไม่ก้าวหน้าทางเทคโนโลยีพอที่จะสื่อสารได้
เหมือนกับสิ่งมีชีวิตที่ไม่ชาญฉลาด อารยธรรมเช่นนี้ยังตรวจจับได้ยาก
คนที่ไม่ค่อยเชื่อมักคิดว่า อารยธรรมที่มีเทคโนโลยีก้าวหน้าน่าจะหาได้ยากในเอกภพ เพราะประวัติของโลกมีเพียงแค่สปีชีส์เดียวที่ได้ก้าวหน้าจนบินไปในอวกาศได้ และใช้คลื่นวิทยุได้


title: ปฏิทรรศน์ของแฟร์มี

text:
นี่เป็นอาร์กิวเมนต์ว่า อารยธรรมที่มีเทคโนโลยีก้าวหน้าอาจทำลายกวาดล้างตัวเองเป็นปกติหรืออย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ก่อนหรือหลังจากพัฒนาเทคโนโลยีคลื่นวิทยุหรือการบินไปในอวกาศ
วิธีการทำลายล้างตัวเองมีหลายอย่าง
รวมทั้งสงคราม การปนเปื้อนหรือทำลายสิ่งแวดล้อมโดยไม่ได้ตั้งใจ การหมดทรัพยากร การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ
หรือปัญญาประดิษฐ์ที่ออกแบบไม่ดี


title: ปฏิทรรศน์ของแฟร์มี

text:
แนวคิดทั่วไปเช่นนี้ได้ใช้ทั้งในนิยายวิทยาศาสตร์และสมมติฐานทางวิทยาศาสตร์
ในปี 1966 คาร์ล เซแกนและเพื่อนร่วมเขียนหนังสือนักฟิสิกส์ดาราศาสตร์ชาวรัสเซียคาดว่า อารยธรรมที่มีเทคโนโลยีก้าวหน้าถ้าไม่มักทำลายตัวเองภายในศตวรรษที่สร้างเทคโนโลยีสื่อสารข้ามดวงดาว ก็จะสามารถคุมแนวโน้มที่จะฆ่าตัวเองแล้วรอดชีวิตได้เป็นพัน ๆ ล้านปี
สมมติฐานอีกอย่างหนึ่งก็คือ สิ่งมีชีวิตที่มีสติปัญญาและมีเทคโนโลยีในระดับหนึ่งจะทำลายสปีชีส์ที่ชาญฉลาดอื่น ๆ เมื่อพบพวกมัน
วรรณกรรมทางวิทยาศาสตร์ได้จินตนาการว่าอาจมีอะไรบางสิ่งหรือมีมนุษย์ต่างดาวบางพวก ที่กำลังฆ่าสิ่งมีชีวิตที่ชาญฉลาดอื่น ๆ ในเอกภพ
เพราะต้องการขยายแหล่งที่อยู่อาศัย เพราะความหวาดระแวง หรือเพราะความดุร้าย
มีนักจักรวาลวิทยาที่อ้างว่า พฤติกรรมเช่นนี้รอบคอบ เพราะสปีชีส์ที่มีสติปัญญาและได้ข้ามพ้นปัญหาฆ่าตัวเองได้แล้ว อาจมองการขยายแหล่งที่อยู่ของสปีชีส์อื่นว่าเป็นอันตราย
มีการเสนอด้วยว่า สปีชีส์สิ่งมีชีวิตนอกโลกที่รอดชีวิตมาได้จะต้องเป็นสปีชีส์ยอดนักล่า (superpredator) เหมือนกับมนุษย์


title: ปฏิทรรศน์ของแฟร์มี

text:
สิ่งมีชีวิตใหม่ ๆ อาจสูญพันธ์ไปอย่างสามัญเพราะโลกของมันร้อนขึ้นหรือเย็นลงอย่างควบคุมไม่ได้
บนโลกของเรา มีเหตุการณ์สูญพันธุ์ครั้งใหญ่ ๆ ที่ได้ฆ่าสิ่งมีชีวิตที่ซับซ้อนโดยมากในเวลานั้น
การสูญพันธุ์ของไดโนเสาร์เป็นตัวอย่างที่รู้จักกันดีที่สุด
เหตุการณ์เหล่านี้เชื่อว่ามีเหตุจากการวิ่งกระทบโลกของอุกกาบาตขนาดใหญ่ การระเบิดภูเขาไฟครั้งใหญ่ หรือเหตุการณ์ทางดาราศาสตร์ เช่น แสงวาบรังสีแกมมา (gamma-ray burst)
อาจเป็นไปได้ว่า เหตการณ์เช่นนี้สามัญทั่วเอกภพและฆ่าสิ่งมีชีวิตที่ชาญฉลาดเป็นระยะ ๆ หรืออย่างน้อยก็ทำลายอารยธรรม ก่อนที่จะสามารถพัฒนาเทคโนโลยีที่สื่อสารกับสิ่งมีชีวิตอื่น ๆ นอกโลกตัวเองได้


title: ปฏิทรรศน์ของแฟร์มี

text:
นักจักรวาลวิทยาอัลแลน กูธ เสนอการแก้ปัญหาของแฟร์มีด้วยแนวคิดทาง multiverse
เป็นสมมติฐานที่สมมุติว่ามี synchronous gauge probability distribution โดยมีผลว่า เอกภพใหม่ ๆ จะมีมากกว่าเอกภพเก่า ๆ อย่างมหาศาล (เป็น e เท่าทุก ๆ วินาที)
ดังนั้น เมื่อเฉลี่ยทั่วเอกภพทั้งหมด เอกภพเกือบทั้งหมดที่มีอารยธรรมก็จะมีเพียงแค่อารยธรรมเดียวคือที่เกิดเป็นแห่งแรก


title: ปฏิทรรศน์ของแฟร์มี

text: แต่กูธก็ได้ให้ข้อสังเกตว่า นี่อาจจะเป็นเหตุผลว่าทำไมเซติจึงยังไม่พบสัญญาณจะอารยธรรมสิ่งมีชีวิตนอกโลก แต่ผมคิดว่ามันเป็นไปได้มากกว่าว่า synchronous gauge probability distribution ไม่ถูกต้อง


title: ปฏิทรรศน์ของแฟร์มี

text:
เป็นไปได้ว่า อารยธรรมที่มีเทคโนโลยีไม่ก้าวหน้าพอจะยึดครองดาราจักรมีอยู่ แต่อยู่ห่างเกินที่จะสื่อสารกันได้
ถ้าอารยธรรมสองแห่งห่างกันหลายพันปีแสง ก็เป็นไปได้ว่าอารยธรรมหนึ่ง ๆ หรือทั้งสองสูญพันธ์ก่อนที่จะสื่อสารกันได้
มนุษย์อาจพบอารยธรรมนอกโลกจริง ๆ แต่การสื่อสารจะเป็นไปไม่ได้เพราะห่างกันเกินไป
จึงมีการเสนอว่า การใช้เครื่องสื่อสารอัตโนมัติข้ามดวงดาว (Bracewell probe) จะแก้ปัญหานี้ได้เป็นบางส่วน
ในกรณีนี้ อย่างน้อย ๆ ฝ่ายหนึ่งก็จะสามารถได้ข้อมูลที่มีประโยชน์


title: ปฏิทรรศน์ของแฟร์มี

text:
อีกอย่างหนึ่ง อารยธรรมหนึ่ง ๆ อาจแพร่สัญญาณส่งความรู้ที่ตนมีทั้งหมด แล้วให้ผู้รับจัดการกับข้อมูลนั้นเอง
ซึ่งคล้ายกับข้อมูลที่ได้จากอารยธรรมโบราณ
มนุษย์สามารถส่งข้อมูลคล้ายกับที่ทำในข้อความอาเรซีโบ (Arecibo message) คือส่งข้อมูลเกี่ยวกับสปีชีส์ที่ชาญฉลาดในโลก แม้อาจจะไม่ได้รับคำตอบหรือไม่ได้เร็วพอก่อนที่จะไม่เหลือคนรับ
ยังเป็นไปด้วยว่า อาจมีหลักฐานทางโบราณคดีของอารยธรรมในอดีตที่สามารถตรวจจับได้จากอวกาศในระยะทางไกล ๆ


title: ปฏิทรรศน์ของแฟร์มี

text:
คาร์ล เซแกนกับผู้ร่วมเขียนหนังสือยังเสนอด้วยว่า ถ้ามีอารยธรรมอื่นที่กำลังส่งข้อมูลหรือส่งเครื่องสำรวจ
สัญญาณหรือเครื่องสำรวจที่ว่ายังอาจมาไม่ถึง
แต่ผู้ไม่เห็นด้วยก็ให้ข้อสังเกตว่า เป็นไปได้น้อย เพราะนี่สมมุติว่า ความก้าวหน้าของมนุษย์เกิดขึ้นในเวลาที่พิเศษมาก คือในขณะที่ดาราจักรทางช้างเผือกกำลังเปลี่ยนสถานะจากไม่มีใคร ๆ ไปเป็นมีอารยธรรมจำนวนมาก
เพราะนี่เป็นช่วงเวลาที่สั้นมากตามกาลของดาราจักรถ้าใช้ข้อสมมุติและค่าการคำนวณธรรมดา ๆ ดังนั้น โอกาสว่าเราอยู่ในช่วงเวลาที่ดาราจักรกำลังเปลี่ยนสถานะมีน้อยมาก


title: ปฏิทรรศน์ของแฟร์มี

text:
ความสามารถในการไปยึดครองระบบสุริยะอื่น ๆ จะขึ้นอยู่กับการเดินทางไปที่ระบบดวงดาวอื่นได้
แม้ความรู้ทางฟิสิกส์ปัจจุบันจะกันว่า ไม่สามารถเดินทางไวกว่าแสงได้
แต่ก็ไม่จำกัดการสร้างยานเดินทางข้ามดวงดาวที่ไป "ช้า ๆ" แม้วิศวกรรมที่จำเป็นก็ยังเกินสมรรถภาพของมนุษย์ในปัจจุบัน
นี้เป็นฐานของแนวคิดว่า เครื่องสำรวจดวงดาวที่ผลิตตนเองซ้ำได้ (Von Neumann probe)
และเครื่องสื่อสารอัตโนมัติข้ามดวงดาว (Bracewell probe) ที่อาจพบ สามารถเป็นหลักฐานของสิ่งมีชีวิตที่ชาญฉลาดนอกโลกได้


title: ปฏิทรรศน์ของแฟร์มี

text:
แต่ก็เป็นไปได้ด้วยว่า ความรู้ทางวิทยาศาสตร์ในปัจจุบันยังไม่สามารถบอกได้ว่า การเข้ายึดครองระบบสุริยะต่าง ๆ มีค่าใช้จ่ายเท่าไรหรือเป็นไปได้หรือไม่
ข้อจำกัดจริง ๆ อาจยังไม่ปรากฏ และทรัพยากรเพื่อทำกิจเช่นนั้นอาจมากจนกระทั่งว่า ไม่มีอารยธรรมใด ๆ ที่สามารถทำได้
แม้ถ้าการเดินทางระหว่างดวงดาวและการเข้ายึดครองระบบดาวอื่นอาจเป็นไปได้ แต่ก็อาจยากจนกระทั่งต้องเป็นตามรูปแบบของ percolation theory
คือ การสร้างอาณานิคมในระบบอื่น ๆ จะไม่แพร่กระจายกระทำอย่างรวดเร็ว แต่จะเป็นไปในรูปแบบไม่สม่ำเสมอที่ค่อย ๆ "ซึม" ออกเรื่อย ๆ ซึ่งในที่สุดก็จะช้าหรือหยุดลงเนื่องจากค่าใช้จ่ายมหาศาล และเนื่องจากความคาดว่า อาณานิคมใหม่ ๆ ที่สร้างขึ้นในที่สุดก็จะมีวัฒนธรรมและอารยธรรมเป็นของตนเอง
การสร้างอาณานิคมจึงค่อย ๆ กระจายแบบเกาะกลุ่ม ดังนั้น ณ เวลาจุดใดจุหนึ่ง ก็จะมีเขตขนาดมหาศาลที่ยังว่างเปล่า


title: ปฏิทรรศน์ของแฟร์มี

text:
ถ้าสามารถสร้างโปรแกรม/หน่วยงานที่ชาญฉลาดในระดับมนุษย์ในเครื่องกลเช่นคอมพิวเตอร์ เช่น ตามแนวคิดที่พบในนิยายวิทยาศาสตร์คือการอัปโหลดจิตใจ (mind uploading) และส่งข้อมูลหน่วยงานเช่นนี้ไปได้ไกล ๆ แล้วสามารถดำเนินงานหน่วยงานนั้นต่อในเครื่องกลซึ่งอยู่ที่นั่น การเดินทางไปในที่ต่าง ๆ ในดาราจักรด้วยยานอวกาศ ก็อาจจะไม่คุ้มค่า
คือเมื่ออารยธรรมแรกสุดได้สำรวจและเข้ายึดครองดาราจักร และส่งเครื่องกลเช่นนี้ไปในระบบดาวต่าง ๆ เพื่อให้สำรวจได้ง่าย และเมื่ออารยธรรมต่อ ๆ มาได้ติดต่อกับอารยธรรมแรกได้แล้ว อารยธรรมต่อ ๆ มาก็อาจสำรวจดาราจักได้ถูกว่า เร็วกว่า และง่ายกว่าโดยส่งหน่วยงานอันชาญฉลาดเช่นนี้ ไปยังเครื่องกลในที่ต่าง ๆ ซึ่งอารยธรรมแรกได้สร้าง อันคาดว่าจะถูกกว่าการเดินทางด้วยยานอวกาศเป็น 10-10 เท่า
แต่เพราะระบบดาวหนึ่ง ๆ จำเป็นต้องมีเครื่องกลเช่นนี้แค่เครื่องเดียว และการสื่อสารกับมันก็น่าจะกำหนดทิศทางอย่างเฉพาะเจาะจง (คือไม่ได้แพร่สัญญาณ) ใช้คลื่นความถี่สูงมาก และใช้แรงส่งต่ำสุด อุปกรณ์บนโลกก็จะตรวจจับสัญญาณเช่นนี้ได้ยาก


title: ปฏิทรรศน์ของแฟร์มี

text:
สมรรถภาพของมนุษย์ในการตรวจจับสิ่งมีชีวิตนอกโลกที่ชาญฉลาด พึ่งเกิดขึ้นเมื่อไม่นาน คือตั้งแต่ปี 1937 ซึ่งได้ประดิษฐ์เครื่องตรวจวัดคลื่นวิทยุทางไกล
คลื่นวิทยุก็เริ่มส่งเพียงตั้งแต่ปี 1895
"Homo sapiens" เองก็เป็นสปีชีส์ที่มีอยู่เพียงไม่นานเมื่อเทียบกับธรณีกาล เป็นเพียงแค่หน่อยหนึ่งของอายุจักรวาล
ดังนั้น จึงเป็นไปได้ว่ามนุษย์ยังไม่มีอยู่นานพอที่มนุษย์ต่างดาวผู้มีสติปัญญาจะตรวจจับได้


title: ปฏิทรรศน์ของแฟร์มี

text:
นักวิจัยในโครงการเซติมีข้อสมมุติบางอย่างที่อาจทำให้พลาดรับสัญญาณที่มีอยู่แล้ว
ยกตัวอย่างเช่น มนุษย์ต่างดาวอาจส่งข้อมูลในอัตราที่สูงมากหรือต่ำมาก หรือใช้ความถี่ที่มนุษย์ไม่คุ้นเคย ทำให้แยกแยะสัญญาณสื่อสารจากสัญญาณที่เป็นเสียงรบกวนพื้นหลังไม่ได้
สัญญาณอาจมาจากระบบดาวที่ไม่ได้อยู่ในแถบลำดับหลัก (คือไม่ใช่ดาวแคระ) ซึ่งเราไม่ให้ความสำคัญ
เพราะโปรแกรมเซติในปัจจุบันสมมุติว่า สิ่งมีชีวิตนอกโลกจะอยู่รอบ ๆ ดาวคล้ายดวงอาทิตย์


title: ปฏิทรรศน์ของแฟร์มี

text:
ข้อท้าทายหลักก็คือขนาดปริภูมิที่ต้องสืบหาสัญญาณคลื่นวิทยุ (เท่ากับสืบหาสัญญาณจากเอกภพที่สังเกตได้) ทรัพยากรจำกัดที่โครงการเซติมี และความไวสัญญาณของอุปกรณ์ในปัจจุบัน
ยกตัวอย่างเช่น เซติประเมินว่า ถ้ามีเครื่องตรวจวัดคลื่นวิทยุทางไกลไวเท่ากับของหอสังเกตการณ์อาเรซีโบ
สัญญาณโทรทัศน์และวิทยุจากโลกสามารถตรวจจับได้ภายในระยะเพียง 0.3 ปีแสง ซึ่งเป็นระยะแค่ 1/10 ระหว่างโลกกับดาวฤกษ์นอกระบบที่ใกล้สุด
สัญญาณจะตรวจจับได้ง่ายกว่าถ้าจำกัดให้มีแถบความถี่แคบ (narrowband) หรือสืบหาที่จุดโดยเฉพาะ ๆ ในท้องฟ้า
คือสามารถตรวจจับได้เป็นระยะหมื่น ๆ จนถึงแสน ๆ ปีแสง


title: ปฏิทรรศน์ของแฟร์มี

text:
แต่นี่ก็หมายความว่า เครื่องตรวจจับจะต้องฟังสัญญาณในแถบความถี่ที่ถูกต้อง และอยู่ในเขตปริภูมิที่ถูกต้องใกล้กับเป้าหมายที่ส่งสัญญาณ
การสืบหาของเซติโดยมากสมมุติว่า อารยธรรมสิ่งมีชีวิตนอกโลกจะจงใจแพร่สัญญาณ เช่นที่มนุษย์ทำในข้อความอาเรซีโบ เพื่อให้คนอื่นหาเจอ


title: ปฏิทรรศน์ของแฟร์มี

text:
ดังนั้น เพื่อให้ค้นพบอารยธรรมนอกโลกด้วยคลื่นวิทยุที่ปล่อย ผู้สังเกตการณ์ในโลกจะต้องมีอุปกรณ์ที่ไวกว่านี้หรือโชคดี
คือสัญญาณวิทยุแถบความถี่กว้างที่เทคโนโลยีนอกโลกใช้ จะต้องแรงกว่าของมนุษย์มาก
หรือโปรแกรมบางโปรแกรมของเซติกำลังดักฟังสัญญาณที่ความถี่อันถูกต้องจากบริเวณอวกาศที่ถูกต้อง
หรือสิ่งมีชีวิตนอกโลกได้จงใจส่งสัญญาณมาในทิศทางของโลกโดยเฉพาะ


title: ปฏิทรรศน์ของแฟร์มี

text:
เป็นไปได้ว่าอาจตรวจจับการปล่อยคลื่นวิทยุของสิ่งมีชีวิตนอกโลกได้เพียงแค่เป็นระยะเวลาสั้น ๆ ซึ่งลดโอกาสที่จะเจอ
คือปกติจะสมมุติว่า อารยธรรมในที่สุดก็จะก้าวหน้าขึ้นเปลี่ยนไปใช้เทคโนโลยีอื่น
อย่างไรก็ดี แม้วิทยุจะไม่ใช้เพื่อการสื่อสาร แต่ก็อาจใช้เพื่อการอื่น เช่น การส่งพลังงานจากดาวเทียมเก็บพลังงานแสงอาทิตย์
ซึ่งก็ยังตรวจจับได้แม้หลังการแพร่สัญญาณการสื่อสารได้เปลี่ยนไปใช้เทคโนโลยีที่สังเกตได้ยากกว่าอื่น ๆ


title: ปฏิทรรศน์ของแฟร์มี

text:
อนึ่ง อารยธรรมสิ่งมีชีวิตนอกโลกอาจก้าวหน้าเกินกว่าที่จะแพร่สัญญาณในสเปกตรัมแม่เหล็กไฟฟ้าใด ๆ โดยประการทั้งปวงเพราะสื่อสารด้วยเทคโนโลยีที่มนุษย์ยังไม่เคยมี
นักวิทยาศาสตร์บางพวกคาดว่า อารยธรรมที่ก้าวหน้าอาจส่งสัญญาณทางนิวทริโน
ถ้ามีสัญญาณเช่นนี้จริง ๆ ก็อาจตรวจจับได้ด้วยเครื่องตรวจจับนิวทริโนที่กำลังสร้างเพื่อจุดประสงค์อื่น ๆ


title: ปฏิทรรศน์ของแฟร์มี

text: มีการเสนอว่า สิ่งมีชีวิตที่มีเทคโนโลยีก้าวหน้าบางพวกอาจเปลื้องกายของตนเอง คือสร้างสิ่งแวดล้อมประดิษฐ์เสมือนขนาดยักษ์ แล้วอัปโหลดจิตใจของตนเข้าไปอยู่ในสิ่งแวดล้อมเช่นนี้ จึงไม่ต้องสนใจเอกภพภายนอกอีกต่อไป


title: ปฏิทรรศน์ของแฟร์มี

text:
อาจเป็นไปได้ด้วยว่า สิ่งมีชีวิตเช่นนี้อาจจะไม่สนใจโลกภายนอกขึ้นเรื่อย ๆ
เป็นไปได้ว่า สังคมที่ก้าวหน้าพอจะพัฒนาการบันเทิงและสื่อที่ต้องตาต้องใจมาก ก่อนจะสามารถเดินทางไปในอวการศ โดยสื่ออาจจะน่าสนใจกว่าความดิ้นรนเพื่อสำรวจอวกาศและสื่อสารกับสิ่งมีชีวิตอื่น ๆ เพราะง่ายกว่า
เมื่ออารยธรรมก้าวหน้าพอจะควบคุมสิ่งแวดล้อมรอบ ๆ ตนได้ และเทคโนโลยีสามารถสนองความต้องการของร่างกายได้ เทคโนโลยีทางสังคมและการบันเทิงรวมทั้งความจริงเสมือน คาดว่า จะกลายเป็นแรงผลักดันและแรงจูงใจหลักของอารยธรรมนั้น ๆ


title: ปฏิทรรศน์ของแฟร์มี

text:
เป็นไปได้ว่า สิ่งมีชีวิตนอกโลกแตกต่างกับสิ่งมีชีวิตในโลกมากกว่าที่นักทฤษฎีประเมิน
เช่น สิ่งมีชีวิตนอกโลกอาจไม่ต้องการสื่อสารกับมนุษย์
บางทีคณิตศาสตร์ของมนุษย์อาจไม่ใช้ร่วมกันทั่วไปกับสิ่งมีชีวิตอื่น ๆ
แต่นักวิชาการอื่นก็อ้างว่า นี่จะเป็นได้ก็แต่คณิตศาสตร์เชิงนามธรรม (abstract math) เท่านั้น เพราะคณิตศาสตร์ที่สัมพันธ์กับฟิสิกส์ต้องให้ผลคล้ายกัน


title: ปฏิทรรศน์ของแฟร์มี

text:
สรีระอาจเป็นตัวกั้นการสื่อสาร
คาร์ล เซแกนคาดว่า มนุษย์ต่างดาวอาจคิดได้ช้าหรือเร็วกว่ามนุษย์มาก
ดังนั้น การแพร่ข้อความของสิ่งมีชีวิตเช่นนั้นก็จะดูเหมือนกับเสียงรบกวนพื้นหลังที่เป็นไปโดยสุ่มสำหรับมนุษย์ จึงตรวจจับไม่ได้


title: ปฏิทรรศน์ของแฟร์มี

text:
แนวคิดอีกอย่างก็คือสิ่งมีชีวิตที่ก้าวหน้าทางเทคโนโลยีในที่สุดก็จะเกิดภาวะเอกฐานทางเทคโนโลยี
แล้วเกิดวัฒนาการทางสังคมและทางเทคโนโลยีที่ไม่ต้องพึ่งสภาพทางชีววิทยา (postbiological evolution) อีกต่อไป
อารยธรรมสมมุติเช่นนี้ อาจก้าวหน้าเกินกว่าที่จะสื่อสารด้วยได้


title: ปฏิทรรศน์ของแฟร์มี

text:
อารยธรรมนอกโลกอาจมีเทคโนโลยีที่สามารถติดต่อกับโลก แต่กลับเพียงแค่รับฟังแทนที่จะส่งสัญญาณติดต่อ
ถ้าอารยธรรมทั้งหมดหรือแม้แต่โดยมากทำอย่างเดียวกัน ดาราจักรก็จะมีอารยธรรมมากมายที่ต้องการการติดต่อ แต่ทุกคนก็เพียงแต่ฟังและไม่มีใครส่งสัญญาณ
นี้ได้ชื่อว่า ปฏิทรรศน์เซติ (SETI Paradox)


title: ปฏิทรรศน์ของแฟร์มี

text:
ตัวอย่างอารยธรรมเดียวที่รู้จักก็คือของมนุษย์เอง ซึ่งไม่จงใจส่งสัญญาณยกเว้นเป็นครั้งเป็นคราว
และแม้การทำเป็นครั้งเป็นคราวเช่นนี้ โดยเฉพาะถ้าเพิ่มความพยายาม ก็สร้างความขัดแย้ง


title: ปฏิทรรศน์ของแฟร์มี

text:
ถ้าเราตรวจเจอสัญญาณ ก็ไม่แน่ว่าเราจะส่งสัญญาณตอบ
นโยบายทางการของชุมชนเซติก็คือ
ไม่ควรส่งสัญญาณหรือหลักฐานว่ามีสิ่งมีชีวิตที่ชาญฉลาดจนกระทั่งได้ปรึกษาหารือกับนานาชาติ
แต่เพราะผลที่อาจเกิดเมื่อตอบสัญญาณ
ก็อาจหามติร่วมกันได้ยากมาว่า ใครเป็นผู้แทนของโลก และควรจะกล่าวอะไร
สมมติฐานสวนสัตว์ (zoo hypothesis) ระบุว่า มีสิ่งมีชีวิตนอกโลกที่ชาญฉลาดจริง ๆ แต่ไม่ติดต่อสิ่งมีชีวิตบนโลกเพื่อให้วิวัฒนาการเป็นไปตามธรรมชาติ
แต่สมมติฐานนี้ต้องมีเหตุจูงใจร่วมกันของสิ่งมีชีวิตนอกโลกทั้งหมด แม้เพียงแค่วัฒนธรรมหรืออารยธรรมเดียวที่ตัดสินใจไม่ทำตามกฎนี้ ก็ทำอะไรให้มนุษย์เห็นได้แล้ว การทำผิดกฎเช่นนี้มีโอกาสเพิ่มขึ้นตามจำนวนอารยธรรมที่ต้องมีเหตุจูงใจร่วมกัน


title: ปฏิทรรศน์ของแฟร์มี

text:
เมื่อใช้ข้อสมมุติทางดาราศาสตร์และชีววิทยาทั่วไป การวิเคราะห์ระยะเวลาในระหว่าง ๆ การเกิดอารยธรรมในดาราจักรก็แสดงว่า อารยธรรมแรกสุดจะนำหน้าอารยธรรมต่อ ๆ มาอย่างมาก
ดังนั้น จึงอาจสามารถตั้งกฎเช่นนี้โดยบังคับหรือโดยกลายเป็นพฤติกรรมปกติในดาราจักร/ในเอกภพ ซึ่งเท่ากับสร้างปฏิทรรศน์นี้อาศัยอิทธิพลทางวัฒนธรรมของผู้ก่อตั้งแม้จะไม่ได้ทำอะไรนอกเหนือจากนั้น


title: ปฏิทรรศน์ของแฟร์มี

text:
ไอเดียอีกอย่างหนึ่งที่คล้ายกับสมมติฐานสวนสัตว์ก็คือ ถ้าไกลออกจากโลกไปสักระยะหนึ่ง เอกภพที่รู้อาจเป็นความจริงเสมือน
สมมติฐานท้องฟ้าจำลอง (planetarium hypothesis) นี้
คาดว่าสิ่งมีชีวิตนอกโลกได้สร้างเอกภพจำลองนี้ให้ปรากฏว่าไม่มีสิ่งมีชีวิตอื่น ๆ


title: ปฏิทรรศน์ของแฟร์มี

text:
อารยธรรมสิ่งมีชีวิตนอกโลกอาจรู้สึกว่า การสื่อสารเป็นอันตราย ไม่ว่าจะสำหรับพวกเขาหรือเรา
คือ เมื่ออารยธรรมต่าง ๆ ในโลกมาประสบกัน ผลมักจะเป็นความวิบัติของฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง ซึ่งอาจเป็นจริงสำหรับอารยธรรมระหว่างดวงดาวเช่นกัน
แม้การติดต่อกันในระยะไกล ๆ ก็อาจจะทำให้คอมพิวเตอร์ติดเชื้อได้
หรืออาจเปลี่ยนความคิดอย่างมีผลลบ
บางทีอารยธรรมที่รอบคอบอาจจะซ่อนตนไม่ใช่จากโลกเราเท่านั้น แต่จากทุก ๆ โลก เพราะกลัวว่าจะทำลายซึ่งกันและกัน


title: ปฏิทรรศน์ของแฟร์มี

text:
ปฏิทรรศน์ของแฟร์มีเอง หรือแนวคิดคล้าย ๆ กันที่มนุษย์ต่างดาวมี บางทีอาจเป็นเหตุผลที่อารยธรรมหนึ่ง ๆ เลี่ยงติดต่อกับผู้อื่นแม้จะไม่มีอุปสรรคใด ๆ
คือ จากมุมมองของอารยธรรมนั้น ๆ ตนไม่น่าจะเป็นอารยธรรมแรกที่พยายามติดต่อกับอารยธรรมอื่น ๆ
อารยธรรมก่อน ๆ ที่พยายามติดต่อจึงต้องได้ประสบปัญหาถึงตายเพราะการติดต่อนั้น ๆ ดังนั้น ตนเองควรจะเลี่ยง
บางทีอารยธรรมทุก ๆ แห่งอาจเงียบไม่ส่งสัญญาณ เพราะมีเหตุผลที่ควรทำเช่นนั้น


title: ปฏิทรรศน์ของแฟร์มี

text:
คล้ายกับสมมติฐานท้องฟ้าจำลอง ทฤษฎีนี้ระบุว่า สิ่งที่เรารู้เห็นจริง ๆ เป็นความจริงปลอมที่มนุษย์ต่างดาวที่ฉลาดกว่าได้สร้างขึ้น
ซึ่งอาจทำโดยไม่รวมสิ่งมีชีวิตอื่น ๆ นอกจากที่พบในโลก หรืออาจยังไม่ใส่มนุษย์ต่างดาวในความจริงปลอมนั้น
อาจเป็นไปได้ว่าพวกเขาเป็นมนุษย์ที่ฉลาดกว่าเอง และก็ยังไม่ได้ติดต่อกับสิ่งมีชีวิตนอกโลก


title: ปฏิทรรศน์ของแฟร์มี

text: เป็นไปได้ว่า อารยธรรมที่ก้าวหน้าพอสามารถเดินทางข้ามดวงดาว ได้มาเยี่ยมและสังเกตดูโลกของเราโดยที่ไม่ให้เรารู้เห็นได้


title: ปฏิทรรศน์ของแฟร์มี

text:
ประชากรส่วนหนึ่งของโลกเชื่อว่า มียูเอฟโอ (วัตถุบินในอากาศที่ไม่สามารถระบุ) ซึ่งเป็นยานอวกาศที่มีมนุษย์ต่างดาวขับ
แม้สิ่งที่เคยเห็นโดยมากจะระบุไม่ได้หรือเป็นการตีความเหตุการณ์ธรรมชาติ/ธรรมดาผิด ๆ แต่ก็มีเหตุการณ์บางอย่างที่น่าประหลาดใจแม้หลังจากได้ตรวจสอบแล้ว
ความเห็นพ้องทางวิทยาศาสตร์ก็คือว่า แม้จะยังอธิบายไม่ได้ แต่ก็ไม่ได้เป็นหลักฐานว่ามีมนุษย์ต่างดาว/ยูเอฟโอที่น่าเชื่อถือ


title: ปฏิทรรศน์ของแฟร์มี

text:
โดยเช่นกัน อาจเป็นไปได้ว่า กลุ่มทำการเซติต่าง ๆ ไม่ยอมรายงานการตรวจพบร่องรอยของมนุษย์ต่างดาว หรือรัฐบาลได้สกัดสัญญาณ หรือเซ็นเซอร์รายงาน
เพราะเหตุทางความมั่นคงหรือทางเศรษฐกิจที่สืบเนื่องจากการใช้เทคโนโลยีนอกโลกที่ก้าวหน้า
มีการเสนอว่า การตรวจจับสัญญาณคลื่นวิทยุหรือเทคโนโลยีของมนุษย์ต่างดาวได้ อาจเป็นข้อมูลราชการที่ปิดลับเข้มสุด
สื่อข่าวนิยมได้กล่าวอย่างสามัญว่านี่เป็นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นแล้ว
แต่นักวิทยาศาสตร์ที่เกี่ยวข้องล้วนรายงานกลับกัน คือนักสื่อข่าวมักได้ข้อมูลรั่วแล้วทำเป็นเรื่องน่าสนใจก่อนจะสามารถยืนยันว่าได้ค้นพบอะไรเช่นนั้นจริง ๆ