title: สัปดาห์แฟชั่น

text: สัปดาห์แฟชั่น () เป็นงานจัดแสดงสินค้าในอุตสาหกรรมแฟชั่น เป็นเวลานานหนึ่งสัปดาห์ โดยมีนักออกแบบ และแบรนด์ต่าง ๆ แสดงคอลเลกชันล่าสุดของพวกเขาในแฟชั่นโชว์บนเวทีเดินแบบ ให้กับผู้ซื้อและสื่อ งานจัดแสดงเหล่านนี้มีอิทธิพลต่อแนวโน้มความนิยมในปัจจุบันอย่างมาก


title: สัปดาห์แฟชั่น

text: สัปดาห์แฟชั่นที่โดดเด่นที่สุดที่จะมีขึ้นในเมืองหลวงแฟชั่นของโลก "บิ๊กโฟร์" ที่ได้รับความนิยมเป็นส่วนใหญ่จากสื่อต่าง ๆ ทั่วโลก คือนครนิวยอร์ก ลอนดอน มิลาน และปารีส


title: สัปดาห์แฟชั่น

text: ในขณะที่วงการแฟชั่นได้เปลี่ยนแปลงมากขึ้นในศตวรรษที่ 21 ก็มีงานสัปดาห์แฟชั่นเกิดขึ้นที่ต่าง ๆ ทั่วโลก เช่น เบอร์ลิน ลอสแอนเจลิส มาดริด โรม เซาเปาลู โตเกียว เซี่ยงไฮ้ ฮ่องกง ซิดนีย์ สิงคโปร์ ดูไบ และรวมถึงกรุงเทพมหานคร ก็เป็นเจ้าภาพสำคัญในการจัดงานสัปดาห์แฟชั่น


title: สัปดาห์แฟชั่น

text: แนวความคิดของงานสัปดาห์แฟชั่นเริ่มขึ้นที่กรุงปารีสเมื่อนักการตลาดจ้างผู้หญิงสวมเสื้อผ้าแฟชั่นในที่สาธารณะจากสนามแข่งไปจนถึงร้านเสริมสวย


title: สัปดาห์แฟชั่น

text: ขบวนพาเหรดเหล่านี้ (ขบวนพาเหรด คือ "défilé" ในภาษาฝรั่งเศส) เริ่มค่อย ๆ กลายเป็นกิจกรรมทางสังคมของตัวเอง


title: เบสบอลทีมชาติเนเธอร์แลนด์

text: เบสบอลทีมชาติเนเธอร์แลนด์ เป็นทีมเบสบอลระดับทีมชาติของราชอาณาจักรเนเธอร์แลนด์ เป็นตัวแทนของประเทศเนเธอร์แลนด์ในการแข่งขันเบสบอลระดับนานาชาติ เป็นเบสบอลทีมชาติอันดับต้น ๆ ของ สมาพันธ์เบสบอลยุโรป และเป็นอันดับที่ 9 จาก การจัดอันดับของสหพันธ์เบสบอลระหว่างประเทศ


title: เบสบอลทีมชาติเนเธอร์แลนด์

text: Intercontinental Cup


title: เบสบอลทีมชาติเนเธอร์แลนด์

text: ยูโรเปียนเบสบอลแชมเปียนชิป


title: รายชื่องานแฟชั่น

text: นี่คือรายชื่องานสัปดาห์แฟชั่น/กิจกรรมแฟชั่น/งานแสดงแฟชั่น ที่มีการจัดขึ้นทุกปีหรือสองปีต่อครั้ง มีห้างานหลักที่สำคัญ ๆ ต่อโลกคือ นิวยอร์กแฟชั่นวีก ลอนดอนแฟชั่นวีก มิลานแฟชั่นวีก ปารีสแฟชั่นวีก และอาหรับแฟชั่นวีก ในขณะที่วงการแฟชั่นได้เปลี่ยนแปลงมากขึ้นในศตวรรษที่ 21 ก็มีงานสัปดาห์แฟชั่นเกิดขึ้นที่ต่าง ๆ ทั่วโลก เช่น เบอร์ลิน ลอสแอนเจลิส มาดริด โรมเซาเปาลู โตเกียว เซี่ยงไฮ้ ฮ่องกง ซิดนีย์ สิงคโปร์ ดูไบ และรวมถึงกรุงเทพมหานคร ก็เป็นเจ้าภาพสำคัญในการจัดงานสัปดาห์แฟชั่น


title: รายชื่องานแฟชั่น

text: รายการจัดเรียงตามทวีปและประเทศ


title: รายชื่องานแฟชั่น

text:
http://www.ivorycoastfashion.com
Voyage of creationwww.helsinkifashionweeklive.com
 Principal shows:


title: รายชื่องานแฟชั่น

text: * Melbourne Spring Fashion Week


title: อันชาร์ทิด: เดรกส์ฟอร์ชูน

text: อันชาร์ทิด: เดรกส์ฟอร์ชูน () เป็นวิดีโอเกมแพลตฟอร์มแอ็กชันผจญภัย พัฒนาโดยนอตีด็อก และจำหน่ายโดยโซนี่อินเตอร์แอ็กทีฟเอ็นเตอร์เทนเมนต์ ลงบนเพลย์สเตชัน 3 เป็นเกมแรกของเกมชุด"อันชาร์ทิด" เกมผสมผสานรูปแบบเกมแอ็กชันผจญภัยและแพลตฟอร์มเข้ากับเกมมุมมองบุคคลที่สาม เกมเล่าเรื่องราวการเดินทางของตัวเอกชื่อ นาธาน เดรก ผู้ที่เชื่อว่าเป็นทายาทของนักสำรวจเซอร์ ฟรานซิส เดรก ขณะที่เขาตามหาสมบัติของเมืองเอลโดราโดที่หายไป โดยได้ความช่วยเหลือจากนักข่าว เอเลนา ฟิชเชอร์ และที่ปรึกษา วิกเตอร์ ซัลลิแวน


title: อันชาร์ทิด: เดรกส์ฟอร์ชูน

text: ในงานอีทรี 2006 เกมประกาศว่าพัฒนาประมาณสองปีก่อนวางจำหน่ายปลายปี ค.ศ. 2007 เกมถือว่าเป็นเกมสำคัญของเพลย์สเตชัน 3 ที่ออกในช่วงเทศกาลวันหยุดของปี ค.ศ. 2007 เกมได้รับการตอบรับที่ดีจากนักวิจารณ์ ส่วนใหญ่กล่าวถึงความสำเร็จเชิงเทคนิค การพากย์เสียง ตัวละคร เนื้อเรื่อง บรรยากาศ ดนตรีประกอบ ความใส่ใจรายละเอียด และมูลค่าการผลิตที่สูง คล้ายกับภาพยนตร์ฤดูร้อน แม้ว่าจะมีปัญหาเรื่องภาพกราฟิก ความยาว ยานพาหนะ และความยากของเกมจะได้รับการตอบรับที่ไม่ดีนัก เกมขายได้มากกว่าหนึ่งล้านหน่วยในเวลาสิบสัปดาห์ และเป็นหนึ่งในเกมขายดีระดับแพลตินัมในยุโรป เกมภาคต่อ "" ออกจำหน่ายในปี ค.ศ. 2009 ตามด้วย"" ในปี ค.ศ. 2011 เกมที่สี่ "" จำหน่ายในวันที่ 10 พฤษภาคม ค.ศ. 2016 ภาค"เดรกส์ฟอร์ชูน"ได้จำหน่ายลงเพลย์สเตชัน 4 พร้อมอันภาคต่ออีกสองภาค ในชื่อ"อันชาร์ทิด เดอะนาธานเดรกคอลเลกชัน"


title: อันชาร์ทิด: เดรกส์ฟอร์ชูน

text: ที่นอกชายฝั่งปานามา นาธาน "เนต" เดรก (โนแลน นอร์ท) นักล่าสมบัติ และเอเลนา ฟิชเชอร์ (เอมิลี โรส) นักข่าว ขุดพบโลงศพของนักสำรวจชาวอังกฤษ เซอร์ ฟรานซิส เดรก บุคคลที่กล่าวกันว่าเป็นบรรพบุรุษของเนต ซึ่งเป็นเจ้าของแหวน (เนตครอบครองอยู่) ที่มีพิกัดบอกจุดที่พบโลงศพนั้น ในโลงศพ ทั้งคู่ไม่พบศพ แต่พบสมุดบันทึกเล่มเล็ก ซึ่งนาธานไม่ยอมให้เอเลนาอ่าน ต่อมา โจรสลัดกลุ่มหนึ่งเข้าจู่โจมเรือของพวกเขา และจุดไฟเผาเรือ ทำลายสิ่งที่ถูกบันทึกไว้ในสมุดเล่มนั้นและกล้องของเอเลนา หลังจากพาเธอไปจุดปลอดภัยได้ เนตได้พูดคุยส่วนตัวกับวิกเตอร์ "ซัลลี" ซัลลิแวน (ริชาร์ด แม็กกอนาเกิล) เพื่อนเก่าและผู้ให้คำปรึกษา จากเบาะแสที่พบในสมุดบันทึก เขาตั้งทฤษฎีว่าเดรกปลอมการตายเพื่อปกปิดการค้นพบเอลโดราโด เมืองโบราณที่สร้างจากทองคำทั้งหมด ซัลลีซึ่งกำลังมีปัญหาเรื่องเงิน ชักชวนให้เขาช่วยค้นหาเมืองดังกล่าว ทิ้งเอเลนาไว้ที่ท่าเรือ เนื่องจากเกรงว่า รายงานของเธอจะเรียกศัตรู


title: อันชาร์ทิด: เดรกส์ฟอร์ชูน

text: เนตและซัลลีสะกดรอยที่เดรกทิ้งไว้ถึงโบราณสถานแห่งหนึ่งในลุ่มน้ำแอมะซอน (ในประเทศเปรู) ซึ่งพวกเขาได้รู้ว่าเอลโดราโดไม่ใช่เมือง แต่เป็นรูปปั้นทองคำขนาดยักษ์ ความจริงแล้วเป็นโลงหิน ซึ่งถูกนำมาไว้หลายศตวรรษก่อนกองกิสตาดอร์ของชาวสเปน พวกเขาตามรอยได้จนถึงน้ำตกแห่งหนึ่ง ที่นั่น เขาพบกับเรืออูร้าง จากการค้นหาในเรือพบหน้าที่ขาดไปจากสมุดบันทึก ชี้ไปยังตำแหน่งของรูปปั้นตั้งอยู่ในอดีตอาณานิคมสเปนแห่งหนึ่งบนเกาะในมหาสมุทรแปซิฟิกที่ไม่มีในแผนที่ และมีศพชาวเยอรมันหลายคนที่เห็นได้ชัดว่าถูกข่วนจนตาย


title: อันชาร์ทิด: เดรกส์ฟอร์ชูน

text: เมื่อเนตออกมาจากเรือ เขาและซัลลีพบกับนักล่าสมบัติอีกคนหนึ่งชื่อ แกเบรียล โรแมน (ไซมอน เทมเพิลแมน) ซึ่งเป็นเจ้าหนี้ของซัลลี โรแมนบังคับเนตให้ส่งหน้ากระดาษที่ขาดไป ซัลลีเข้ามาขัดขวาง โรแมนจึงยิงซัลลีเสียชีวิต โดยมีอาทอก นาวาร์โร (โรบิน แอตคิน ดาวส์) นักโบราณคดีคอยสนับสนุนอยู่ข้าง ๆ ก่อนที่เขาจะฆ่าเนต ขีปนาวุธที่เนตถอดสลักไว้ยิงออกมาโดยบังเอิญ ทำให้เรืออูระเบิด ช่วยเบี่ยงเบนความสนใจของกลุ่มคนร้ายได้นานพอให้เดรกหลบหนีได้ เขาวิ่งไปพบเอเลนาโดยบังเอิญ เธอยอมช่วยเขาตามหารูปปั้น และโดยสารเครื่องบินของซัลลีเดินทางไปยังอาณานิคมเก่า


title: อันชาร์ทิด: เดรกส์ฟอร์ชูน

text: เครื่องบินถูกยิงตกกลางอากาศ แยกเนตและเอเลนาจากกันขณะที่พวกเขากระโดดร่มชูชีพหนีออกมา เขาตามรอยเธอไปยังป้อมปราการเก่าแห่งหนึ่งที่ถูกยึดโดยโจรสลัดกลุ่มหนึ่ง นำโดยเอดดี ราจา (เจมส์ เซีย) คู่ปรับเก่าของเดรกที่ทำงานให้โรแมน จับเนตขังไว้และสั่งให้เขาช่วยตามหาสมบัติดังกล่าว เอเลนานั่งรถจีปมาถึงและพาเขาออกไปได้ แต่ไม่สามารถหนีคนของเอดดีได้ หลังติดอยู่นาน เนตสามารถขับรถจีปข้ามเหวและลงมายังทะเลสาบรอบท่าเรือของอาณานิคม เนตรู้สึกเหนื่อย ได้รับบาดเจ็บ และเศร้าโศกที่ซัลลีเสียชีวิต เนตตัดสินใจยอมแพ้และกลับบ้าน เอเลนาพยายามโน้มน้าวให้เนตตามหาสมบัติให้พบ และทั้งคู่ร่วมมือกันมาจนถึงศุลกสถานแห่งหนึ่ง ที่นั่น เนตสามารถตามรอยรูปปั้นไปถึงอารามภายในเกาะ ขณะลาดตระเวน เขาพบว่าโรแมนก็พบรูปปั้นแล้วเช่นกันจากความช่วยเหลือของซัลลีที่เข้าใจกันว่าเสียชีวิตแล้ว ขณะพวกเขากำลังไล่ตาม เอเลนาตกสะพานและต้องยอมทิ้งกล้องของเธอเพื่อที่เนตจะได้ช่วยชีวิตเธอได้ เนตตามซัลลีจนทันและกล่าวหาว่าเขาทรยศ แต่ซัลลีเผยว่าเขาแกล้งช่วย และรอดจากกระสุนของโรแมนได้เพราะสมุดบันทึกของเดรกที่ใส่ไว้ที่กระเป๋าเสื้อ ทำให้บาดแผลไม่ร้ายแรง


title: อันชาร์ทิด: เดรกส์ฟอร์ชูน

text: พวกเขาสามคนฝ่าฟันคนของโรแมนไปจนถึงห้องใต้ดินแห่งหนึ่ง ซึ่งเนตเชื่อว่ามีรูปปั้นฝังอยู่ ขณะเดียวกัน เอดดีที่กำลังหวาดระแวง เตือนโรแมนว่ามีปีศาจกำลังฆ่าคนของพวกเขา แต่โรแมนมองว่าไร้สาระ เนตตรวจสอบในห้องใต้ดินหลังจากกับดักประตูลับทำให้เขาแยกกับซัลลี โชคร้ายที่เนตและเอเลนา หลังจากค้นหาต่อไปโดยไม่มีซัลลี ไม่พบรูปปั้นแต่กลับพบศพของเดรก ซึ่งทิ้งแหวนไว้ (เชื่อว่าเขาไม่เคยพบโลงหินดังกล่าว) สัตว์ประหลาดคล้ายซอมบีกลุ่มหนึ่งเข้ารุมเขาและเพื่อน ๆ ร่วมถึงเอดดีและสมุน ในระหว่างชุลมุน เอดดีและคนของเขาถูกฆ่าตาย เนตและเอเลนายังคงตามหาต่อไปจึงฐานทัพเรือดำน้ำนาซีเก่าที่ถูกสร้างภายในเกาะ ขณะเนตตามหาจดหมายที่เดรกเขียนเปิดเผยความจริงที่ว่า เอลโดราโดมีคำสาปปกป้องไว้ ทำให้นักล่าชาวสเปนและทหารชาวเยอรมันกลายเป็นสัตว์ประหลาด เดรกพยายามหาทางทำลาย แต่สัตว์ประหลาดฆ่าเขาเสียก่อน รูปภาพรูปหนึ่งเผยว่าศพของเดรกเคยอยู่หน้ารูปปั้นก่อนถูกชาวเยอรมันย้ายตัวไป


title: อันชาร์ทิด: เดรกส์ฟอร์ชูน

text: ขณะเดียวกัน เอเลนาถูกโรแมนจับตัวไป เนตกลับมารวมตัวกับซัลลีได้และตามเขาไปถึงรูปปั้น โรแมนเปิดโลงหินตามคำแนะนำของนาวาร์โร ทำให้เขาสูดเชื้อไวรัสเข้าไป ขณะที่เขากำลังกลายร่าง นาวาร์โรยิงเขาจนตายและสั่งให้คนของเขานำโลงหินไปเพื่อที่เขาจะได้นำไวรัสไปประมูลในตลาดมืด เนตกระโดดไปที่ตาข่ายที่ขนรูปปั้นและผูกกับเฮลิคอปเตอร์ ขณะที่เอเลนาที่ถูกจับตัวอยู่หาทางฆ่าคนขับได้ ทำให้เฮลิคอปเตอร์ตกลงบนเรือขนสินค้าของนาวาร์โร เนตฆ่าคนร้ายที่เหลือและพยายามช่วยชีวิตเอเลนา แต่ถูกนาวาร์โรเข้าจู่โจม หลังจากสู้กันด้วยหมัด เขาดึงเธอออกจากเฮลิคอปเตอร์ได้ ผลักเฮลิคอปเตอร์ตก และพานาวาร์โรที่ขาพันกับเชือกตาข่ายตกทะเลไปด้วย


title: อันชาร์ทิด: เดรกส์ฟอร์ชูน

text: เวลาผ่านไป ซัลลีขับเรือสปีดโบ๊ตมาถึง เอเลนาสร้างความแปลกใจให้เนตโดยคืนแหวนประจำตระกูลให้เขา และให้เขาสัญญาว่าจะเล่าเรื่องราวทั้งหมดที่เธอขาดตกไป ทั้งคู่กอดกันขณะที่ซัลลีขับเรือออกไปในเวลาพระอาทิตย์ตกดิน


title: หนังหุ้มปลาย

text: ในกายวิภาคศาสตร์มนุษย์เพศชาย หนังหุ้มปลาย คือส่วนทบแบบสองขั้นของกล้ามเนื้อเรียบ หลอดเลือด เซลล์ประสาท ผิวหนัง และ เยื่อเมือก ที่เป็นส่วนหนึ่งของขององคชาต ทำหน้าที่ปกคลุมและปกป้องส่วนหัวองคชาตและรูปัสสาวะ มันยังสามารถอธิบายว่าเป็นหนังหุ้มปลายองคชาตได้อีกด้วย ในทางกว้างขึ้นทางศัพท์เทคนิคนั้นจะหมายรวมไปถึงหมวกปุ่มกระสัน (Clitoral hood) ในผู้หญิงด้วยด้วย ซึ่งหนังหุ้มปลายนั้นเป็นตัวอ่อนที่ต้นกำเนิดเหมือนกัน เป็นบริเวณเขตเยื่อบุทวารหนักกับผิวหนังที่ปกคลุมไปเส้นประสาทอย่างมากขององคชาต ซึ่งเกิดขึ้นใกล้กับส่วนปลายของหนังหุ้มปลาย หนังหุ้มปลายนั้นสามารถเคลื่อนที่ได้ง่าย ยืดออกได้พอสมควร และทำหน้าที่เป็นสารหล่อลื่นตามธรรมชาติ


title: หนังหุ้มปลาย

text: โดยปกติ หนังหุ้มปลายของผู้ใหญ่จะสามารถดึงรั้งลงมา (retractable) จากส่วนหัวองคชาตได้ ซึ่งครอบคลุมส่วนหัวทั้งในสถานะอ่อนตัวและแข็งตัว ขึ้นอยู่กับความยาวของหนังหุ้มปลาย เมื่อแรกเกิดหนังหุ้มปลายจะยึดอยู่กับส่วนหัวองคชาต และโดยทั่วไปจะยังไม่สามารถดึงรั้งลงได้ในวัยทารก เมื่อโตขึ้นในวัยเด็กสามารถจึงสามารถดึงรั้งลงมาได้ แต่จากผลสำรวจพบว่า 95% ของผู้ชายสามารถดึงรั้งหนังหุ้มปลายลงมาได้อย่างเต็มที่ขณะโตเป็นผู้ใหญ่แล้ว การไม่สามารถดึงรั้งหนังหุ้มปลายลงมาได้ในวัยเด็กนั้นไม่ควรถือว่าเป็นปัญหาเว้นแต่มีอาการอย่างอื่น


title: หนังหุ้มปลาย

text: องค์การอนามัยโลกมีการอภิปรายถึงหน้าที่อย่างแน่นอนของหนังหุ้มปลาย ซึ่งรวมถึง "ทำหน้าที่รักษาความชุ่มชื้นของส่วนหัวขององคชาต ปกป้องการพัฒนาขององคชาตในวัยแรก หรือเพิ่มความความสุขทางเพศเนื่องจากมีตัวรับความรู้สึก"


title: หนังหุ้มปลาย

text: หนังหุ้มปลายอาจตกอยู่ภายใต้สภาวะทางพยาธิวิทยาจำนวนมาก ส่วนมากเงื่อนไขนั้นเกิดยาก และสามารถรักษาได้ง่าย ในบางกรณี โดยเฉพาะอย่างยิ่งกับภาวะเรื้อรัง การรักษาอาจทำได้วิธีการการขลิบหนังหุ้มปลายอวัยวะเพศ ซึ่งเป็นการนำหนังหุ้มปลายองคชาตบางส่วนหรือทั้งหมดออกไป


title: หนังหุ้มปลาย

text: เมื่อมองจากภายนอก หนังหุ้มปลาย คือ การต่อเนื่องกันของผิวหนังและแท่งองคชาต (Shaft) แต่ด้านใน หนังหุ้มปลาย คือ เยื่อเมือกเหมือนกับที่อยู่ด้านในของเปลือกตาหรือปาก เขตเยื่อบุทวารหนักกับผิวหนังเกิดขึ้นในบริเวณที่ด้านนอกและด้านในของหนังหุ้มปลายมาพบกัน แถบริ้วเป็นบริเวณที่ปกคลุมไปด้วยเนื้อเยื่อเส้นประสาทอย่างมากและอยู่ด้านในส่วนบนสุดของหนังหุ้มปลาย เช่นเดียวกับเปลือกตา หนังหุ้มปลายสามารถเคลื่อนไหวได้อย่างอิสระหลังจากที่มันแยกตัวออกจากส่วนหัวองคชาตแล้ว ซึ่งมักเกิดขึ้นในช่วงก่อนหรือในช่วงวัยเริ่มเจริญพันธุ์ โดยหนังหุ้มปลายถูกเชื่อมต่อกับส่วนหัวองคชาตด้วยเส้นสองสลึง


title: หนังหุ้มปลาย

text: เทย์เลอร์และคณะ (ค.ศ. 1996) รายงานการนำเสนอเกี่ยวกับบัลบอยด์คอร์พัสเซิล (Bulboid corpuscle) และชนิดของปลายประสาทที่เรียกว่าแทคไทล์คอร์พัสเคิล ตามรายงานนั้น ความหนาแน่นของความกว้างในแถบริ้ว (บริเวณของริ้วเยื่อเมือกที่ส่วนปลายของหนังหุ้มปลาย) จะมีมากกว่าบริเวณเยื่อเมือกที่เรียบในบริเวณที่ยาวกว่า ซึ่งมีผลตามอายุ ซึ่งพวกมันจะลดลงหลังจากวัยรุ่น เมซเนอร์คอร์พัสเคิลไม่สามารถแยกได้ในทุกรายบุคคล ส่วนแบตและคณะ ได้ทำการศึกษาเกี่ยวกับเมซเนอร์คอร์พัสเคิลที่จำนวนของความแตกต่างไซท์ ประกอบด้วย "ปลายนิ้ว อุ้งมือ ด้านหน้าของแขนท่อนปลาย ฝ่าเท้า ริมฝีปาก หนังหุ้มปลายขององคชาต ด้านหลังของแขนและเท้า" พวกเขาพบว่าดัชนีเมซเนอร์ (Meissner's Index) ที่ต่ำที่สุดในเรื่องความหนาแน่นนั้นอยู่ในหนังหุ้มปลาย และในรายงานยังระบุอีกว่าคอร์พัสเคิลที่ไซท์นี้มีขนาดเล็กทางกายภาพ ซึ่งมีการบันทึกถึงความแตกต่างของรูปร่างด้วย พวกเขาสรุปว่าคุณลักษณะเหล่านี้ถูกพบใน "บริเวณความรู้สึกน้อยของร่างกาย" ในช่วงปลายยุค ค.ศ. 1950 วิงเกิลแมนน์ ชี้ว่าตัวรับค่าบางอย่างนั้นผิดพลาดที่นำมาใช้แยกเมซเนอร์คอร์พัสเคิล


title: หนังหุ้มปลาย

text: วิทยาลัยแพทย์และศัลยแพทย์แห่งบริติชโคลัมเบีย ได้เขียนระบุเกี่ยวกับหนังหุ้มปลายว่าเป็น "การประกอบด้วยของผิวหนังด้านนอกและเยื่อเมือกด้านในซึ่งอุดมไปด้วยปลายประสาทสัมผัสพิเศษและเนื้อเยื่ออีโรจีนัส (Erogenous tissue)"


title: หนังหุ้มปลาย

text: แปดสัปดาห์หลังจากการปฏิสนธิ หนังหุ้มปลายเริ่มเจริญขึ้นเหนือหัวขององคชาต และจะปกคลุมอย่างสมบูรณ์เมื่อวัย 16 สัปดาห์ ที่สถานะนี้ หนังหุ้มปลายและส่วนหัวองคชาตแบ่งปันเยื่อบุผิว (ชั้นเยื่อเมือก) ด้วยกัน นั่นทำให้มันรวมเข้าด้วยกัน และจะคงอยู่ไปจนกว่าหนังหุ้มปลายจะแยกออกจากส่วนหัวขององคชาต


title: หนังหุ้มปลาย

text:
ตามที่การศึกษาเมื่อปี 1949 โดยดักลาส แกรดเนอร์ หนังหุ้มปลายโดยทั่วไปจะยังคงถูกรวมเข้ากับส่วนหัวในตอนที่เกิด ในกระบวนการตอนวัยเด็ก มันจะแยกออกจากกันทีละน้อย จากรายงานนั้นจะแตกต่างกันออกไปตามอายุที่หนังหุ้มปลายจะสามารถแยกออกได้ เมื่อปี 2005 ทอร์วาลด์เซนและเมย์ฮอฟฟ์ รายงานว่า 21% ของเด็กชายวัย 7 ปีในการศึกษาของพวกเขาไม่สามารถแยกหนังหุ้มปลายออกได้ และสัดส่วนนี้จะลดลงไป 7% ในวัยเริ่มเจริญพันธุ์ ซึ่งการแยกออกครั้งแรกนั้นเฉลี่ยจะอยู่ที่อายุประมาณ 10.4 ปี แต่รายงานของแกรดเนอร์เมื่อปี 1949 ระบุว่ามีเพียง 10% ของเด็กชายวัย 3 ปีเท่านั้นที่ไม่สามารถแยกหนังหุ้มปลายออกได้ อย่างไรก็ตาม แกรดเนอร์นั้นมีข้อผิดพลาดในเรื่องของการพัฒนาและการแยกออกของหนังหุ้มปลาย รายงานของไรท์ (Wright) เมื่อปี 1994 ได้โต้แย้งในการใช้ความรุนแรงในการแยกหนังหุ้มปลาย ซึ่งควรหลีกเลี่ยงการกระทำนั้น และควรให้ตัวเด็กเองเป็นผู้แยกหนังหุ้มปลายของเขาเองในครั้งแรก ความพยายามที่จะแยกหนังหุ้มปลายอาจก่อให้เกิดความเจ็บปวดและเป็นเหตุแห่งอาการบาดเจ็บได้
ในวัยเด็ก หนังหุ้มปลายโดยมากจะปกคลุมส่วนหัวโดยสมบูรณ์ แต่ในวัยผู้ใหญ่มันอาจไม่เป็นอย่างนั้น Schöberlein (1966) ได้จัดการศึกษาผู้ชายวัยรุ่น 3,000 คนในเยอรมัน และพบว่า 41.9% ยังมีหนังหุ้มปลายปกคลุมบางส่วน และ 8.5% นั้นไม่มีปกคลุมแล้ว ราว ๆ ครึ่งหนึ่งในจำนวนนั้น (4%) หนังหุ้มปลายได้ถอยร่นไปเองตามธรรมชาติโดยปราศจากการศัลยกรรม ในระหว่างการแข็งตัว องศาของการถอยร่นของหนังหุ้มปลายนั้นต่างกันอย่างมาก ในผู้ใหญ่บางคน หนังหุ้มปลายจะยังคงเหลือปกคลุมทั้งหมดหรือบางส่วนของส่วนหัวองคชาต จนกระทั่งมีการถอยร่นด้วยตนเองหรือมีกิจกรรมทางเพศ ความแตกต่างนี้ถูกพิจารณาโดยเฉิงซูเมื่อปี 2011 ในฐานะเงื่อนไขผิดปกติชื่อว่า 'prepuce redundant' ความถี่ของการแยกออกและล้างภายใต้ของหนังหุ้มปลายนั้นแนะนำสำหรับผู้ใหญ่ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในผู้ที่มีหนังหุ้มปลายยาวหรือหนังหุ้มปลายมากเกินไป เมื่อหนังหุ้มปลายนั้นยาวกว่าองคชาต มันจะไม่ถอยร่นออกไปเองขณะมีการแข็งตัว


title: หนังหุ้มปลาย

text: มันแสดงให้เห็นว่าการดึงหนังหุ้มปลายโดยใช้มือระหว่างวัยเด็กหรือในวัยผู้ใหญ่ทำหน้าที่เป็นตัวกระตุ้นให้เกิดการพัฒนาตามปกติและดึงหนังหุ้มปลายลงโดยอัตโนมัติ ซึ่งชี้ว่ามีหลายเงื่อนไขที่มีผลต่อหนังหุ้มปลายซึ่งอาจกีดขวางหรือถนอมทางพฤติกรรม ในผู้ชายบางคน ตามที่ Xianze ระบุไว้เมื่อปี 2012 พวกเขาอาจไม่เต็มใจที่ส่วนหัวองคชาตของพวกเขานั้นถูกเปิดออก เพราะว่ารู้สึกไม่สะดวกสบายเมื่อมันถูกรบกวนจากการปะทะกับเสื้อผ้า แม้ว่าความรู้สึกไม่สะดวกสบายส่วนหัวของคชาตตามรายงานจะหายไปภายในเวลาหนึ่งสัปดาห์หลังจากเปิดออก Guochang (2010) รายงานว่าสำหรับคนที่มีหนังหุ้มปลายองคชาตที่คับแน่นจนเกินไปที่จะเปิดออกหรือมีบางสิ่งที่ยืดไว้ ควรหลีกเลี่ยงการเปิดออกเพราะอาจก่อให้เกิดอาการบาดเจ็บได้


title: หนังหุ้มปลาย

text: องค์การอนามัยโลกมีการอภิปรายถึงหน้าที่อย่างแน่นอนของหนังหุ้มปลาย ซึ่งรวมถึง "ทำหน้าที่รักษาความชุ่มชื้นของส่วนหัวขององคชาต ปกป้องการพัฒนาขององคชาตในวัยแรก หรือเพิ่มความความสุขทางเพศเนื่องจากมีตัวรับความรู้สึก" หนังหุ้มปลายช่วยให้องคชาตมีผิวหนังเพียงพอเมื่อเกิดการแข็งตัวและขยายออกได้อย่างเต็มรูปร่าง สมาคมเพศวิทยาคลินิกแห่งนอร์ดิก ได้ระบุว่าหนังหุ้มปลาย "ก่อให้เกิดการทำงานตามธรรมชาติเมื่อมีการใช้องคชาตในกิจกรรมทางเพศ"


title: รายนามการแสดงพักครึ่งซูเปอร์โบวล์

text: การแสดงช่วงพักครึ่งเป็นประเพณีระหว่างเกมอเมริกันฟุตบอลในทุกระดับของการแข่งขัน เป็นการแสดงความบันเทิงในช่วงซูเปอร์โบว์ลซึ่งเป็นเกมชิงแชมป์ประจำปีของเนชันแนลฟุตบอลลีก (NFL) การแสดงช่วงพักครึ่งของซูเปอร์โบว์ลเป็นการแสดงที่ถูกจับตามองมากที่สุดในสหรัฐอเมริกา ช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา การแสดงช่วงพักครึ่งของซูเปอร์โบว์ลครั้งที่ 49 โดยนักร้องหญิงชาวอเมริกัน เคที เพร์รี ได้มีการรับชมถึง 118.5 ล้านคนของการออกอากาศโดยรวมที่มียอดการเข้าฉายประมาณ 120.3 ล้านคน ซึ่งเป็นรายการโทรทัศน์ที่มีผู้ชมมากที่สุดในประวัติศาสตร์ของสหรัฐฯ เอ็นเอฟเออ้างว่าการแสดงช่วงพักครึ่งของซูเปอร์โบว์ลครั้งที่ 51 โดยเลดี้ กาก้า ได้รับการชมดนตรีมากที่สุดทุกช่วงเวลา เป็นจำนวน 150 ล้านคนที่ชมผ่านโทรทัศน์ รวมทั้งผู้ดูที่ไม่ซ้ำกันของการโพสต์วิดีโอของการแสดงช่วงพักครึ่งบนแพลตฟอร์มของลีก และวิดีโอบนสื่อสังคมออนไลน์


title: รายนามการแสดงพักครึ่งซูเปอร์โบวล์

text: ต่อไปนี้เป็นรายการนักแสดงผู้ผลิตธีมและผู้สนับสนุนสำหรับการแสดงช่วงพักครึ่งของซูเปอร์โบว์ล


title: 8 เทพอสูรมังกรฟ้า (ละครโทรทัศน์ พ.ศ. 2525)

text: 8 เทพอสูรมังกรฟ้า (อังกฤษ: Demi-Gods And Semi-Devils) เป็นละครโทรทัศน์ที่สร้างขึ้นในปี พ.ศ. 2525 กล่าวถึงเรื่องราวของวรรณกรรมของ กิมย้ง เรื่อง 8 เทพอสูรมังกรฟ้า นำแสดงโดย ไบรอัน เหลียง, ทัง เจิ้นเย่, หวง เย่อหัว, เฉิน อี้ว์เหลียน ออกอากาศทางช่อง TVB ในจีน


text: เรื่องราวเหตุการณ์ในยุคราชวงศ์ซ่งที่ทำศึกรบพุ่งกับแคว้นเหลียว เฉียวฟง จอมยุทธ์หนุ่มผู้เปี่ยมด้วยคุณธรรม ถูกเหล่าคนถ่อยใส่ความว่าเป็น ฆาตกรสังหารรองประมุขพรรคกระยาจกและขุดคุ้ยนำเรื่องชาติกำเนิดมาเปิดโปง จนทำให้เหล่าชาวยุทธ์บางส่วนหลงเชื่อจึงพยายามกดดันให้เฉียวฟงสละตำแหน่งประมุขพรรคกระยาจก เฉียวฟงต้องการล้างมลทินจึงออกเดินทางพยายามสืบหาประวัติเรื่องชาติกำเนิดที่แท้จริงของตนเอง และก็ได้กลับมาล้างมลทินของตนเองได้สำเร็จ


title: 8 เทพอสูรมังกรฟ้า (ละครโทรทัศน์ พ.ศ. 2540)

text: 8 เทพอสูรมังกรฟ้า (อังกฤษ: Demi-Gods And Semi-Devils) เป็นละครโทรทัศน์ที่สร้างขึ้นในปี พ.ศ. 2540 กล่าวถึงเรื่องราวของวรรณกรรมของ กิมย้ง เรื่อง 8 เทพอสูรมังกรฟ้า นำแสดงโดย เฉิน ฮ่าวหมิน, ฝาน เส้าหวง, หวง เย่อหัว ออกอากาศทางช่อง TVB ในจีน


title: การปฏิวัติ ค.ศ. 1917–1923

text: การปฏิวัติ ค.ศ. 1917–1923 เป็นช่วงเวลาแห่งความไม่สงบทางการเมืองและการลุกฮือทั่วโลกด้วยแรงบังดาลใจจากความสำเร็จของการปฏิวัติรัสเซียและความวุ่นวายที่เกิดขึ้นมาจากภายหลังสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง การลุกฮือครั้งนี้ส่วนใหญ่เป็นพวกสังคมนิยมหรือพวกต่อต้านอาณานิคมในธรรมชาติและความล้มเหลวหลายประการ จากทุกการเคลื่อนไหวการปฏิวัติของยุค,การปฏิวัติในปี ค.ศ. 1917–1923 ได้ให้ความหมายเป็นส่วนใหญ่ว่าเป็นเหตุการณ์ความไม่สงบที่เกิดมาจากสงครามโลกครั้งที่หนึ่งในทวีปยุโรป


title: รัฐบาเซิล-ชตัดท์

text: รัฐบาเซิล-ชตัดท์ () เป็น 1 ใน 26 รัฐของประเทศสวิตเซอร์แลนด์ รัฐแห่งนี้มีสถานะเป็นนครรัฐ ตั้งอยู่ชายแดนทางเหนือติดกับประเทศเยอรมนีและประเทศฝรั่งเศส ด้วยพื้นที่เพียง 37 ตารางกิโลเมตรทำให้รัฐแห่งนี้เป็นรัฐขนาดเล็กที่สุดในสวิตเซอร์แลนด์ รัฐแห่งนี้มีประชากรรวมทั้งสิ้น 198,290 ในปี 2017 ในจำนวนนี้เป็นชาวต่างด้าว 56,106 คน


title: รัฐบาเซิล-ชตัดท์

text: แม้จะเป็นรัฐเล็กๆ แต่พื้นที่บริเวณเมืองบาเซิลถือเป็นศูนย์กลางทางเศรษฐกิจอันดับสองของประเทศสวิตเซอร์แลนด์รองจากซือริชและตามด้วยเจนีวา อุตสาหกรรมเคมีภัณฑ์และเวชภัณฑ์มีบทบาทอย่างมากต่อเศรษฐกิจของรัฐนี้ นอกจากนี้ เมืองบาเซิลยังเป็นที่ตั้งของสำนักงานใหญ่ของธนาคารเพื่อการชำระบัญชีระหว่างประเทศ ซึ่งมีสมาชิกเป็นธนาคารกลางของกว่า 60 ประเทศ


title: วาเลเรียน พลิกจักรวาล

text: วาเลเรียน พลิกจักรวาล (, ) เป็นภาพยนตร์แนวผจญภัยบันเทิงคดีวิทยาศาสตร์จากประเทศฝรั่งเศส ออกฉายเมื่อ ค.ศ. 2017 เขียนบทและกำกับโดยลุก แบซง และอำนวยการสร้างร่วมกันโดยเบซงและภรรยา Virginie Besson-Silla ภาพยนตร์เรื่องนี้ดัดแปลงจากหนังสือการ์ตูนชุดแนวบันเทิงคดีวิทยาศาสตร์จากประเทศฝรั่งเศสชื่อเรื่อง "Valérian and Laureline" เรื่องโดย Pierre Christin และภาพโดย Jean-Claude Mézières มี Dane DeHann รับบทเป็น Velerian และ Cara Delevingne รับบทเป็น Laureline ร่วมกับนักแสดงสมทบ Clive Owen, Rihanna, Ethan Hawke, Herbie Hancock, Kris Wu และ Rutger Hauer


title: ธนาคารเพื่อการชำระบัญชีระหว่างประเทศ

text: ธนาคารเพื่อการชำระบัญชีระหว่างประเทศ () หรือ BIS เป็นสถาบันการเงินระหว่างประเทศอันมีธนาคารกลางของประเทศต่างๆเป็นหุ้นส่วน มีหน้าที่ดูแลระบบเงินตราระหว่างประเทศ เป็นนายธนาคารของบรรดาธนาคารกลาง ตลอดจนส่งเสริมความร่วมมือและเป็นเวทีการแลกเปลี่ยนข้อคิดเห็นระหว่างธนาคารกลางและสถาบันทางการเงินระหว่างประเทศต่างๆ มีธนาคารกลางกว่า 60 แห่งทั่วโลกเป็นสมาชิกสถาบันนี้ มีสำนักงานใหญ่ตั้งอยู่ที่เมืองบาเซิล ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ และมีสำนักงานผู้แทน 2 แห่งในฮ่องกงและเม็กซิโกซิตี


title: ธนาคารเพื่อการชำระบัญชีระหว่างประเทศ

text: ผู้บริหารสูงสุดของ BIS คือตำแหน่งประธานกรรมการและผู้อำนวยการ โดยจะถือเอาผู้ว่าการธนาคารกลางของประเทศสมาชิกหนึ่งมาดำรงตำแหน่งนี้ และจะดำรงตำแหน่งในบีไอเอ็สไปจนกระทั่งเขาพ้นจากการเป็นผู้ว่าการธนาคารกลางในประเทศของตน ประธานกรรมการและผู้อำนวยการบีไอเอ็สคนปัจจุบันคือ เยินส์ ไวด์มันน์ (Jens Weidmann) ผู้ว่าการธนาคารธนาคารกลางเยอรมัน


title: ธนาคารเพื่อการชำระบัญชีระหว่างประเทศ

text: ธนาคารแห่งประเทศไทยเข้าเป็นสมาชิกใน BIS เมื่อค.ศ. 2000 ปัจจุบันธนาคารแห่งประเทศไทยถือครองหุ้นใน BIS เป็นจำนวน 3,211 หุ้น (0.6% ของจำนวนหุ้นทั้งหมด) และในฐานะผู้ถือหุ้น ธนาคารแห่งประเทศไทยได้รับเชิญให้ส่งผู้แทนเข้าร่วมประชุมทุก 2 เดือนที่เมืองบาเซิล


title: ธนาคารเพื่อการชำระบัญชีระหว่างประเทศ

text: ธนาคารเพื่อการชำระบัญชีระหว่างประเทศก่อตั้งขึ้นใน ค.ศ. 1930 โดยข้อตกลงระหว่างรัฐบาลระหว่าง เยอรมนี, เบลเยียม, ฝรั่งเศส, สหราชอาณาจักร, อิตาลี, ญี่ปุ่น, สหรัฐอเมริกา และสวิตเซอร์แลนด์ เมื่อแรกก่อตั้งมีวัตถุประสงค์เพื่อเป็นองค์กรที่ดูแลการเรียกร้องค่าปฏิกรรมสงครามโลกครั้งที่หนึ่งจากเยอรมนี ต่อมาในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง ฝ่ายสัมพันธมิตรเรียกร้องไม่ให้ธนาคารแห่งนี้รับฝากสินทรัพย์ใดๆจากนาซีเยอรมนี โดยอ้างว่าทองคำและสินทรัพย์เหล่านั้นเป็นของที่ถูกยึดมาจากชาวยิวและธนาคารกลางในประเทศที่ถูกยึดครองโดยเยอรมัน อย่างไรก็ตาม จากการที่ธนาคารแห่งนี้มีกรรมการบริหารเป็นนักอุตสาหกรรมและนายทุนชาวเยอรมัน ทำให้ธนาคารแห่งนี้รับฝากเงิน ทองคำ และสินทรัพย์จากนาซีเยอรมนีจำนวนมหาศาลโดยไม่สนใจข้อเรียกร้องของฝ่ายสัมพันธมิตร


title: ธนาคารเพื่อการชำระบัญชีระหว่างประเทศ

text: การประชุมเบรตตันวูดส์ของฝ่ายสัมพันธมิตรใน ค.ศ. 1944 ผู้แทนนอร์เวย์ได้เสนอหลักฐานว่าธนาคารแห่งนี้มีความผิดร่วมฐานอาชญากรรมสงคราม ผู้แทนนอร์เวย์เสนอให้ยุบธนาคารนี้และนำสินทรัพย์ของธนาคารชำระหนี้เป็นค่าปฏิกรรมสงคราม ซึ่งที่ประชุมก็มีมติเห็นชอบตามนั้นโดยไม่คัดค้านใดๆ อย่างไรก็ตาม หลังการอสัญกรรมของประธานาธิบดีสหรัฐ แฟรงกลิน ดี. โรสเวลต์ ในเดือนเมษายน ค.ศ. 1945 แผนการนี้ก็จางหายไป รัฐบาลของประธานาธิบดีคนใหม่ แฮร์รี เอส. ทรูแมน เห็นควรให้คงธนาคารแห่งนี้ไว้ ในที่สุด แผนการยุบธนาคารแห่งนี้ก็เป็นอันแท้งไปในค.ศ. 1948


title: ธนาคารเพื่อการชำระบัญชีระหว่างประเทศ

text: เมื่อ BIS ถูกวางตัวให้เป็นสถาบันธนาคารกลาง ได้กำหนดพันธกิจไว้ดังนี้:


title: ธนาคารเพื่อการชำระบัญชีระหว่างประเทศ

text: ธนาคารเพื่อการชำระบัญชีระหว่างประเทศ มีสมาชิกเป็นธนาคารกลาง 60 แห่ง ในจำนวนนี้เป็นธนาคารกลาง 35 แห่งในทวีปยุโรป, 13 แห่งในทวีปเอเชีย, 5 แห่งในทวีปอเมริกาใต้, 2 แห่งในโอเชียเนีย และ 2 แห่งในแอฟริกา


title: รัฐของประเทศสวิตเซอร์แลนด์

text: สมาพันธรัฐสวิสประกอบด้วย 26 รัฐ ( หรือ ) ซึ่งในระหว่างคริสต์ศตวรรษที่ 13 ถึง 18 ต่างเคยเป็นรัฐเอกราช มีเขตแดน, กองทัพ และสกุลเงินเป็นของตนเอง จนกระทั่งมีการสถาปนาสมาพันธรัฐสวิสขึ้นในค.ศ. 1848 เมื่อแรกสถาปนาประเทศประกอบด้วย 25 รัฐ แต่มีการแยกบางส่วนของรัฐแบร์นออกมาจัดตั้งเป็นรัฐฌูว์ราในค.ศ. 1979


title: รัฐของประเทศสวิตเซอร์แลนด์

text: รัฐส่วนใหญ่ในประเทศสวิตเซอร์แลนด์ใช้ภาษาเยอรมันเป็นภาษาทางการ แต่ก็จะมีบางรัฐในภูมิภาครอม็องดีซึ่งประชากรส่วนมากใช้ภาษาฝรั่งเศส และในรัฐตีชีโนประชากรส่วนมากใช้ภาษาอิตาลี


title: รัฐเจนีวา

text: สาธารณรัฐแห่งรัฐเจนีวา (; ) เป็น 1 ใน 26 รัฐของประเทศสวิตเซอร์แลนด์ ตั้งอยู่ในภูมิภาครอม็องดีทางตะวันตกเฉียงใต้ของประเทศ มีพรมแดนเกือบทั้งหมดติดกับประเทศฝรั่งเศส ประชากรเกือบทั้งหมดในรัฐนี้จึงพูดภาษาฝรั่งเศส


title: รัฐเจนีวา

text: รัฐแห่งนี้ในอดีตเคยเป็นรัฐอิสระซึ่งดัชชีซาวอยหมายจะผนวกให้เป็นส่วนหนึ่งของตน ทำให้รัฐแห่งนี้หันไปเป็นพันธมิตรกับสมาพันธรัฐสวิสและประกาศตนเองเป็น "สาธารณรัฐเจนีวา" พร้อมกับการสถาปนารัฐธรรมนูญขึ้นในค.ศ. 1514 ต่อมารัฐแห่งนี้ถูกยึดครองโดยฝรั่งเศสในช่วงสงครามนโปเลียน หลังสงครามนโปเลียนสิ้นสุด รัฐแห่งนี้จึงตัดสินใจเข้าร่วมกับสมาพันธรัฐสวิสในค.ศ. 1815 กลายเป็นรัฐที่ 22 ของสมาพันธรัฐสวิสและมีสถานะเป็น "สาธารณรัฐในสมาพันธรัฐสวิส" นับตั้งแต่นั้น


title: มาเลนคายาเวรา

text: มาเลนคายาเวรา (, "Malenkaya Vera"), เป็นภาพยนตร์จากค่าย กอร์กีฟิล์มสตูดิโอ เข้าฉายในปี 1988 กำกับโดยผู้กำกับภาพยนตร์ชาวรัสเซีย Vasili Pichul ภาพยนตร์เป็นภาพยนตร์ที่มีผู้ชมมากที่สุดในสหภาพโซเวียต ประจำปี 1988 โดยมีจำนวนผู้ชมกว่า 55 ล้านคน


title: มาเลนคายาเวรา

text: ภาพยนตร์ได้รับรางวัล 6 รางวัล และได้รับการเสนอชื่ออีก 8 รางวัล โดยรางวัลที่เด่นที่สุดคือ "รางวัลนักแสดงยอดเยี่ยม" ของ Natalya Negoda ที่งาน Nika Awards ในปี 1989 ผู้กำกับภาพยนตร์ Vasili Pichul ได้รับรางวัล the Special Jury Prize ในงาน เทศกาลภาพยนตร์มอนทรีออล ประจำปี 1988 และรางวัล FIPRESCI Prize ในงาน เทศกาลภาพยนตร์เวนิส ประจำปี 1988


title: ยามเมื่อแสงดับลา

text: ยามเมื่อแสงดับลา () คือ ภาพยนตร์สารคดีขนาดสั้น ปี พ.ศ. 2557 กำกับโดย วรรจธนภูมิ ลายสุวรรณชัย ในนามของกลุ่มอายดร็อปเปอร์ฟิลล์ โดยเป็นงานที่ผลิตให้แก่หอภาพยนตร์ (องค์การมหาชน) เพื่อรำลึกถึง "ความสำคัญในการชมภาพยนตร์ร่วมกัน" ในโรงภาพยนตร์แบบสแตนด์อโลนในประเทศไทย ที่ค่อย ๆ ล่มสลายและถูกแทนที่ด้วยโรงภาพยนตร์แบบมัลติเพล็กซ์


title: ยามเมื่อแสงดับลา

text: ภาพยนตร์เรื่องนี้นำเสนอเนื้อหาผ่านบทสัมภาษณ์เกี่ยวกับความทรงจำและประสบการณ์ที่มีต่อโรงภาพยนตร์สแตนด์อโลนของผู้กำกับภาพยนตร์และนักวิจารณ์ภาพยนตร์ชาวไทย ร่วมกับภาพของโรงภาพยนตร์ร้างในกรุงเทพฯ และฟุตเตจภาพยนตร์เก่า ซึ่งต่อมาวรรจธนภูมิได้นำเนื้อหาของภาพยนตร์เรื่องนี้ไปพัฒนาให้กลายเป็นภาพยนตร์สารคดีเชิงทดลองขนาดยาวเรื่อง "นิรันดร์ราตรี" (พ.ศ. 2560)


title: ยามเมื่อแสงดับลา

text: ภาพยนตร์เรื่องนี้ผลิตโดยกลุ่มอายดร็อปเปอร์ฟิลล์ กำกับและถ่ายทำโดย วรรจธนภูมิ ลายสุวรรณชัย โดยเป็นงานที่ผลิตให้แก่หอภาพยนตร์ (องค์การมหาชน) เพื่อรำลึกถึงวัฒนธรรมการชมภาพยนตร์ในโรงภาพยนตร์สแตนด์อโลน ที่เคยรุ่งเรืองและเป็นสถานที่พักผ่อนหย่อนใจของคนไทยส่วนหนึ่งในอดีต ก่อนที่โรงภาพยนตร์แบบมัลติเพล็กซ์ตามห้างสรรพสินค้าจะขยายตัวมาครองพื้นที่โรงภาพยนตร์กระแสหลักในประเทศไทย และทำให้โรงภาพยนตร์แบบสแตนด์อโลนจำนวนมากต้องปิดตัวไปในที่สุด


title: ยามเมื่อแสงดับลา

text: สำหรับรูปแบบการนำเสนอเนื้อหาในภาพยนตร์เรื่องนี้ ผู้สร้างเลือกที่จะดำเนินเรื่องด้วยภาพสถาปัตยกรรมและเศษซากต่าง ๆ ภายในโรงภาพยนตร์ร้างในกรุงเทพฯ ที่บันทึกมาจากโรงภาพยนตร์ปารีสและโรงภาพยนตร์อุดมสุข พร้อมไปกับเสียงคำให้สัมภาษณ์ของผู้กำกับภาพยนตร์และนักวิจารณ์ภาพยนตร์ชาวไทยรวม 3 คน ได้แก่ สมเกียรติ วิทุรานิช, กิตติศักดิ์ สุวรรณโภคิน และมโนธรรม เทียมเทียบรัตน์ เกี่ยวกับความทรงจำและประสบการณ์ที่แต่ละคนมีต่อการชมภาพยนตร์ในโรงภาพยนตร์สแตนด์อโลนในอดีต รวมถึงทัศนคติที่มีต่อการเปลี่ยนผ่านจากยุคโรงภาพยนตร์สแตนด์อโลนสู่โรงภาพยนตร์แบบมัลติเพล็กซ์


title: ยามเมื่อแสงดับลา

text: ภาพยนตร์เรื่องนี้ได้รับเลือกให้เข้าฉายในโปรแกรมพิเศษของเทศกาลภาพยนตร์สารคดีนานาชาติศาลายา ครั้งที่ 5 เมื่อวันที่ 26 มีนาคม พ.ศ. 2558 และเข้าฉายในงานภาพยนตร์สั้นมาราธอน ของเทศกาลภาพยนตร์สั้น ครั้งที่ 19 เมื่อวันที่ 29 กรกฎาคม พ.ศ. 2558 นอกจากนั้นยังได้รับเลือกให้ฉายในโปรแกรมภาพยนตร์สั้น "ฟิล์มไวรัสไวด์ไทป์ 2014" ที่จัดโดยกลุ่มฟิล์มไวรัสร่วมกับห้องสมุดเดอะรีดดิงรูม เมื่อวันที่ 31 พฤษภาคม พ.ศ. 2558 ด้วย


title: ธนาคารประชาชนจีน

text: ธนาคารประชาชนจีน ( "จงกั๋วเหรินหมินหยินหาง") เป็นธนาคารกลางของสาธารณรัฐประชาชนจีน มีอำนาจในการดูแลนโยบายการเงินและกำกับสถาบันการเงินในจีนแผ่นดินใหญ่ ในปี ค.ศ. 2017 ธนาคารประชาชนจีนถือเป็นธนาคารกลางที่ถือครองทรัพย์สินมากที่สุดในโลก


title: ธนาคารประชาชนจีน

text: ธนาคารแห่งนี้ก่อตั้งเมื่อวันที่ 1 ธันวาคม ค.ศ. 1948 ในสมัยนายกรัฐมนตรีโจว เอินไหล จากการรวมกันระหว่างสามธนาคารคือ ธนาคารเหอเป่ย์, ธนาคารเปย์ไห่ ธนาคารกสิกรซีเป่ย์ เมื่อแรกก่อตั้งมีที่ทำการตั้งอยู่ที่เมืองฉือเจียจวงในมณฑลเหอเป่ย์ และได้ย้ายที่ทำการไปยังกรุงปักกิ่งในค.ศ. 1949 โดยทำหน้าที่เป็นทั้งธนาคารพาณิชย์และธนาคารกลางควบคู่กันไปจนกระทั่งมีการปฏิรูปเศรษฐกิจครั้งใหญ่ในค.ศ. 1978 จึงมีการแยกธนาคารพาณิชย์ออกจากธนาคารกลาง และจัดตั้งเป็นธนาคารพาณิชย์ของรัฐสี่แห่ง


title: ธนาคารประชาชนจีน

text: ผู้ว่าการธนาคารประชาชนจีนจะถูกแต่งตั้งโดยการเสนอชื่อของนายกรัฐมนตรีจีนโดยผ่านความเห็นชอบจากสมัชชาประชาชนแห่งชาติ หากอยู่ในช่วงนอกสมัยการประชุม คณะกรรมการประจำสมัชชาฯจะทำหน้าที่เห็นชอบแทน การปลดผู้ว่าการธนาคารออกจากตำแหน่งก็ใช้หลักเกณฑ์เดียวกัน เมื่อได้ผู้ว่าการธนาคารแล้ว ผู้ว่าการธนาคารจะเป็นผู้เสนอชื่อรองผู้ว่าการให้นายกรัฐมนตรีแต่งตั้ง


title: หน้าต่างสีชมพู ประตูสีฟ้า

text: หน้าต่างสีชมพู ประตูสีฟ้า เป็นละครโทรทัศน์แนวดราม่า-โรแมนติก-คอมเมดี ผลิตโดย บริษัท เอ็กแซ็กท์ จำกัด โดยสร้างจากนวนิยายที่มีชื่อเดียวกันกับชื่อเรื่องของคุณ ชมัยภร แสงกระจ่าง ได้ถูกนำไปสร้างเป็นละครโทรทัศน์แล้ว 1 ครั้ง


title: หน้าต่างสีชมพู ประตูสีฟ้า

text: ครั้งแรกใน พ.ศ. 2546 ทางสถานีวิทยุโทรทัศน์ไทยทีวีสีช่อง 3 กำกับการแสดงโดย ฉัตรชัย สุรสิทธิ์ บทโทรทัศน์โดย ช่อมะลิ นำแสดงโดย จุฑาภัทร เหล่าธรรมทัศน์, อคัมย์สิริ สุวรรณศุข, พงษ์สิรี บรรลือวงศ์ โดยออกอากาศทุกวันเสาร์-อาทิตย์ เวลา 20.15 - 22.20 น. ตั้งแต่วันที่ 17 พฤษภาคม – 8 มิถุนายน พ.ศ. 2546


title: พระเจ้าฟรีดริช วิลเฮ็ล์มที่ 4 แห่งปรัสเซีย

text: พระเจ้าฟรีดริช วิลเฮ็ล์มที่ 4 () ทรงเป็นกษัตริย์แห่งปรัสเซียระหว่างค.ศ. 1840 ถึง 1861 เป็นพระราชโอรสองค์โตในพระเจ้าฟรีดริช วิลเฮ็ล์มที่ 3 กับพระนางลูอีเซอแห่งเมคเลินบวร์ค-ชเตรลิทซ์ พระองค์เคยรับราชการทหารในกองทัพปรัสเซีย และเข้ามีส่วนร่วมในสงครามปลดแอกจากฝรั่งเศสในค.ศ. 1814


text: เมื่อพระราชบิดาสวรรคตในค.ศ. 1840 พระองค์ในฐานะมกุฎราชกุมารก็ขึ้นสืบราชสมบัติปรัสเซียต่อ และทรงได้ขึ้นชื่อว่าเป็นกษัตริย์ผู้ทรงศิลปะจินตนิยม ทรงมีความสนใจในด้านสถาปัตยกรรมและการจัดสวน ตลอดจนเป็นองค์อุปถัมภ์ของศิลปินมากชื่อเสียงอย่าง คาร์ล ฟรีดริช ชิงเคิล, เฟลิกซ์ เมนเดิลส์โซห์น เป็นต้น ในรัชสมัยของพระองค์ได้มีการก่อสร้างอาคารต่างๆมากมายในเบอร์ลินและพ็อทซ์ดัมจนแล้วเสร็จ อาทิ มหาวิหารโคโลญ เป็นต้น พระองค์ทรงเป็นนักปกครองที่มีหัวอนุรักษนิยม ในค.ศ. 1849 พระองค์ทรงปฏิเสธรับตำแหน่งจักรพรรดิเยอรมัน (เยอรมนีที่ไม่รวมออสเตรีย) ที่เสนอโดยสมัชชาแห่งชาติในนครแฟรงเฟิร์ต


text: พระองค์ประชวรด้วยโรคหลอดเลือดสมอง และเสด็จสวรรคตในค.ศ. 1861 โดยไร้พระราชบุตร ทำให้พระอนุชาของพระองค์ได้ขึ้นสืบราชสมบัติต่อเป็นพระเจ้าวิลเฮ็ล์มที่ 1 แห่งปรัสเซีย ซึ่งต่อมาพระอนุชาองค์นี้สามารถรวมชาติเยอรมันสำเร็จและขึ้นเป็นจักรพรรดิเยอรมัน


title: ระบำฝรั่งคู่

text: ระบำฝรั่งคู่ เป็นการรำตามจังหวะทำนอง ที่เรียกกันว่า "เพลงฝรั่งรำเท้า" อันประกอบด้วยเพลง ฝรั่งรำเท้า ตะเขิ่ง เจ้าเซ็น เพลงเร็ว เพลงฉิ่ง จีนรัว จีนรำพัด และจีนถอน ซึ่งพระประดิษฐ์ไพเราะ(ครูมี) เป็นผู้แต่งและกรมหลวงรณเรศได้ประดิษฐ์ท่ารำขึ้น จึงมีท่ารำไทยลีลาฝรั่ง แขก และจีนระคนกัน ผู้แสดงต้องเป็นผู้รำงาม มีฝีมือและความสามารถ ทั้งฝ่ายพระและนาง นิยมแสดงในละครในเรื่องอิเหนา ตอนอุณากรรณลงสวน และละครเรื่องอุณรุท ตอนอุณรุทเข้าห้องนางอุษา


title: เมนทอล

text: เมนทอล () เป็นสารประกอบอินทรีย์ที่มีสูตรเคมีคือ CHO มีลักษณะเป็นของแข็งผลึกสีขาวหรือไม่มีสี สามารถสังเคราะห์ได้ ในธรรมชาติพบในมินต์, มินต์ป่า, เปปเปอร์มินต์ในรูป (−)-menthol เมนทอลมีคุณสมบัติในการกระตุ้นตัวรับความรู้สึกเย็น TRPM8 ใช้เป็นยาบรรเทาปวดและยาชาเฉพาะที่


title: พิสัยการได้ยิน

text:
พิสัยการได้ยิน () หมายถึงพิสัยความถี่เสียงที่มนุษย์หรือสัตว์อื่น ๆ ได้ยิน แม้ก็อาจหมายถึงระดับความดังเสียงได้ด้วยเหมือนกัน
มนุษย์ปกติจะได้ยินในพิสัยความถี่ 20-20,000 เฮิรตซ์ (Hz)
แต่ก็จะต่างไปตามบุคคลพอสมควรโดยเฉพาะเสียงความถี่สูง
และการสูญความไวเสียงความถี่สูงอย่างค่อยเป็นค่อยไปตามอายุก็เป็นเรื่องปกติ
ความไวต่อความถี่ต่าง ๆ แม้ในบุคคลก็ยังไม่เท่ากันอีกด้วย (ดูหัวข้อ เส้นชั้นความดังเสียงเท่า)
มีสัตว์หลายอย่างที่สามารถได้ยินเสียงเกินพิสัยของมนุษย์
ยกตัวอย่างเช่น โลมาและค้างคาวสามารถได้ยินเสียงสูงจนถึง 100,000 Hz
ช้างสามารถได้ยินเสียงต่ำจนถึง 14-16 Hz ในขณะที่วาฬบางชนิดสามารถได้ยินเสียงต่ำในน้ำจนถึง 7 Hz


title: พิสัยการได้ยิน

text:
การตรวจการได้ยินบ่อยครั้งจะใช้ผัง audiogram ซึ่งแสดงเส้นขีดเริ่มเปลี่ยนที่บุคคลได้ยินเทียบกับของผู้ที่ได้ยินเป็นปกติ
เป็นกราฟแสดงเสียงดังน้อยสุดที่ได้ยินตลอดพิสัยความถี่เสียงที่สัตว์ชนิดนั้นได้ยิน


title: พิสัยการได้ยิน

text:
การทดสอบการได้ยินทางพฤติกรรมหรือทางสรีรภาพ สามารถใช้ตรวจหาจุดเริ่มเปลี่ยนของการได้ยินในทั้งมนุษย์และสัตว์อื่น ๆ
เมื่อทดสอบมนุษย์ จะมีการปล่อยเสียงที่ความถี่และความดังหนึ่ง ๆ
เมื่อผู้รับการทดสอบได้ยินเสียง ก็จะยกมือหรือกดปุ่ม
เสียงดังน้อยที่สุดที่ได้ยินก็จะบันทึกเอาไว้


title: พิสัยการได้ยิน

text:
การตรวจสอบต่างกันบ้างในเด็ก
คืออาจแสดงการได้ยินโดยให้หันศีรษะหรือใช้ของเล่น
คือสามารถสอนเด็กให้ทำอะไรบางอย่างเมื่อได้ยินเสียง เช่น ใส่ตุ๊กตาในเรือ
เทคนิคคล้ายกันสามารถใช้ทดสอบสัตว์ โดยมีอาหารเป็นรางวัลเมื่อตอบสนองต่อเสียง


title: พิสัยการได้ยิน

text:
ส่วนการทดสอบทางสรีรภาพไม่จำเป็นต้องให้ผู้รับการทดสอบตั้งใจตอบสนอง
ข้อมูลการได้ยินของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมต่าง ๆ โดยหลักมาจากการทดสอบทางพฤติกรรม
ความถี่เสียงจะวัดเป็นเฮิรตซ์ (Hz) ซึ่งก็คือ จำนวนรอบคลื่นเสียงต่อวินาที


title: พิสัยการได้ยิน

text:
ในมนุษย์ คลื่นเสียงจะวิ่งเข้าไปในหูผ่านรูหูด้านนอกเข้าไปถึงแก้วหู
โดยการบีบอัด (compression) แล้วขยายออก (rarefaction) ของคลื่นเสียงจะเป็นแรงสั่นแก้วหู
ทำให้เกิดแรงสั่นผ่านกระดูกหูในหูชั้นกลาง (คือ กระดูกค้อน กระดูกทั่ง และกระดูกโกลน) ผ่านของเหลวในคอเคลีย แล้วในที่สุดก็จะสั่นขนภายในคอเคลียที่เรียกว่า Stereocilia
ขนจะปกคลุมเยื่อในคอเคลียจากฐานไปถึงยอด โดยส่วนที่ได้การกระตุ้นและระดับการกระตุ้นจะชี้ถึงคุณสมบัติของเสียง
แล้วเซลล์ขนก็จะส่งต่อข้อมูลผ่านโสตประสาท (auditory nerve) ไปยังสมองเพื่อประมวลผล


title: พิสัยการได้ยิน

text:
พิสัยการได้ยินที่มักอ้างอิงอยู่ระหว่าง 20 Hz-20 kHz
ในภาวะอุดมคติของห้องทดลอง มนุษย์อาจได้ยินเสียงความถี่ต่ำถึง 12 Hz
และความถี่สูงถึง 28 kHz (> 100 dB SPL) แม้ว่าความดังที่เป็นขีดเริ่มเปลี่ยนจะเพิ่มอย่างเป็นมุมหักที่ความถี่ 15 kHz ในผู้ใหญ่ (ดูรูป)
มนุษย์ไวเสียงที่ความถี่ 2,000-5,000 Hz มากที่สุด คือสามารถได้ยินเสียงที่ค่อยที่สุดในช่วงความถี่นั้น (ดูรูป)
พิสัยการได้ยินของแต่ละคนจะขึ้นอยู่กับสภาพทั่วไปของหูและระบบประสาท


title: พิสัยการได้ยิน

text:
พิสัยจะลดลงในช่วงอายุ
ปกติเริ่มตั้งแต่ราวอายุ 8 ขวบที่ได้ยินเสียงสูงน้อยลง
หญิงจะเสียการได้ยินน้อยกว่าผู้ชาย และเกิดขึ้นทีหลังกว่า
ชายจะเสียการได้ยินเสียงความถี่สูงราว 5-10 เดซิเบลมากกว่าหญิงก่อนถึงอายุ 40 ปี
แผนภูมิ audiogram ของการได้ยินในมนุษย์สามารถสร้างโดยใช้มีเตอร์วัดเสียง (audiometer) ซึ่งปล่อยเสียงที่ความถี่และความดังต่าง ๆ ให้ผู้รับการทดสองได้ยินผ่านหูฟังสวมศีรษะที่ปรับเทียบมาตรฐานแล้ว
ความดังจะถ่วงน้ำหนักด้วยความถี่โดยเปรียบเทียบกับกราฟมาตรฐานที่เรียกว่า minimum audibility curve (เส้นโค้งการได้ยินต่ำสุด) ซึ่งหมายให้เป็นตัวแทนของการได้ยินปกติ
ขีดเริ่มเปลี่ยนการได้ยิน (threshold of hearing) จะกำหนดตามเส้น 0 phon (threshold) ดังที่ปรากฏบนเส้นชั้นความดังเสียงเท่า เท่ากับความดันเสียงต่ออากาศที่ 20 ไมโครปาสกาล ที่ความถี่ 1 kHz ซึ่งเป็นเสียงดังน้อยสุดที่มนุษย์วัยเยาว์ปกติจะได้ยิน (เท่ากับเสียงยุงบินห่างประมาณ 3 เมตร)
แต่มาตรฐาน ANSI จะกำหนดสูงกว่า 1 kHz


title: พิสัยการได้ยิน

text:
เนื่องจากมาตรฐานต่าง ๆ ใช้ระดับอ้างอิงที่ต่างกัน ก็จะทำให้ audiogram ตามมาตรฐานต่าง ๆ กัน
เช่น มาตรฐาน ASA-1951 ใช้ความดัง 16.5 dB SPL ที่ 1 kHz, เทียบกับ มาตรฐานอันกำหนดทีหลังคือ ANSI-1969/ISO-1963 ซึ่งใช้ความดังที่ 6.5 dB SPL ที่ 1 kHz และโดยปกติให้เพิ่ม 10 dB สำหรับคนสูงอายุ


title: พิสัยการได้ยิน

text:
ไพรเมตหลายชนิดโดยเฉพาะที่ตัวเล็ก ๆ สามารถได้ยินเสียงความถี่ต่ำกว่าระดับที่มนุษย์ได้ยิน
ลิง/ลีเมอร์แอฟริกา "Galago senegalensis" (Senegal bushbaby) สามารถได้ยินในพิสัย 92 Hz-65 kHz และลีเมอร์หางแหวน "Lemur catta" (ประเทศมาดากัสการ์) ในพิสัย 67 Hz-58 kHz
ในบรรดาไพรเมต 19 ชนิดที่ตรวจสอบ ลิงกังญี่ปุ่นมีพิสัยกว้างที่สุดคือระหว่าง 28 Hz-34.5 kHz เทียบกับมนุษย์ที่ 31 Hz-17.6 kHz


title: พิสัยการได้ยิน

text:
แมวมีหูดีและสามารถได้ยินความถี่เสียงในพิสัยที่กว้างมาก
สามารถได้ยินเสียงสูงกว่ามนุษย์และสุนัขโดยมาก คือได้ยินเสียงระหว่าง 55 Hz จนถึง 79 kHz
แมวไม่ได้ใช้ความสามารถได้ยินเหนือเสียงเพื่อการสื่อสาร แต่น่าจะสำคัญในการล่าสัตว์
เพราะสัตว์ฟันแทะหลายสปีชีส์สื่อสารด้วยความถี่เหนือเสียง


title: พิสัยการได้ยิน

text:
หูของแมวยังไวมากโดยดีเป็นระดับต้น ๆ ของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม
และไวที่สุดในพิสัย 500 Hz-32 kHz
ความไวยังเพิ่มขึ้นอาศัยใบหูใหญ่ข้างนอกที่เคลื่อนไหวได้ ซึ่งทั้งขยายเสียงและช่วยตรวจจับทิศทางของแหล่งเสียง


title: พิสัยการได้ยิน

text:
สมรรถภาพการได้ยินของสุนัขจะขึ้นอยู่กับพันธุ์และอายุ แต่ปกติจะอยู่ที่ราว ๆ 67 Hz-45 kHz
แต่เหมือนกับมนุษย์ สุนัขบางพันธุ์มีพิสัยที่ลดลงเมื่ออายุมากขึ้น
เช่น เยอรมันเชเพิร์ดและพูเดิลแคระ


title: พิสัยการได้ยิน

text:
เมื่อได้ยินเสียง สุนัขจะขยับใบหูไปทางแหล่งเสียงเพื่อให้ได้ยินดีที่สุด
เพื่อจะทำอย่างนี้ได้ หูสุนัขจึงมีกล้ามเนื้ออย่างน้อย 18 มัด ซึ่งทำให้เอียงหูหมุนหูได้
รูปร่างของหูยังช่วยให้ได้ยินเสียงดีขึ้น
หลายพันธุ์บ่อยครังมีหูตั้งตรงหรือตั้งโค้ง ซึ่งช่วยส่งและขยายเสียง


title: พิสัยการได้ยิน

text:
เพราะสุนัขได้ยินเสียงสูงกว่ามนุษย์ จึงมีโลกการได้ยินที่ต่างจากมนุษย์
เสียงที่มนุษย์ฟังแล้วรู้สึกแค่ดังอาจมีเสียงความถี่สูงที่ไล่สุนัขไป
นกหวีดที่ส่งเสียงอัลตราโซนิกที่บางครั้งเรียกว่านกหวีดสุนัข สามารถใช้ฝึกสุนัข เพราะสุนัขตอบสนองต่อเสียงระดับนี้ดีกว่า
ในธรรมชาติ สุนัขจะใช้การได้ยินเพื่อล่าสัตว์และหาอาหาร
ส่วนสุนัขบ้านมักใช้เพื่อเฝ้าบ้านเพราะได้ยินเสียงดีกว่ามนุษย์


title: พิสัยการได้ยิน

text:
ค้างคาวได้วิวัฒนาการให้ไวเสียงมากเพื่อหากินเวลากลางคืน
พิสัยความถี่เสียงจะขึ้นอยู่กับชนิดต่าง ๆ
บางชนิดอาจได้ยินความถี่ต่ำสุดถึง 1 kHz และสูงสุดถึง 200 kHz
แต่ชนิดที่ได้ยินถึง 200 kHz จะไม่ได้ยินเสียงที่ต่ำกว่า 10 kHz ได้ดี
และพิสัยที่ค้างคาวได้ยินเสียงดีสุดจะแคบกว่า
ราว ๆ 15 kHz-90 kHz


title: พิสัยการได้ยิน

text:
ค้างคาว "เห็น" วัตถุรอบ ๆ ตัวและหาเหยื่อด้วยการกำหนดที่ตั้งวัตถุด้วยเสียงสะท้อน (echolocation)
คือจะส่งเสียงที่ดังมากสั้น ๆ แล้วประเมินเสียงที่สะท้อนกลับมา
ค้างคาวสามารถล่าแมลงที่บินอยู่ในอากาศ
เพระาแมลงเหล่านี้จะสะท้อนเสียงของค้างคาวกลับเบา ๆ
ชนิดและขนาดของแมลงสามารถกำหนดด้วยคุณสมบัติเสียงและเวลาที่ใช้สะท้อนเสียง
ค้างคาวใช้เสียงร้องสองชนิด
คือ ร้องที่เสียงความถี่เดียว (constant frequency, CF) และร้องเสียงที่ต่ำลงเรื่อย ๆ (frequency modulated, FM)


title: พิสัยการได้ยิน

text:
เสียงร้องแต่ละอย่างจะแสดงข้อมูลต่าง ๆ
CF สามารถใช้ตรวจจับว่ามีวัตถุหรือไม่ ส่วน FM ใช้ประเมินระยะทางจากวัตถุ
เสียงสะท้อนจาก FM และ CF จะบอกค้างคาวถึงขนาดและระยะทางไปถึงเหยื่อ
พัลส์เสียงที่ค้างคาวส่งจะยาวเพียงไม่กี่มิลลิวินาที
ความเงียบในหว่างจะใช้เป็นเวลาฟังหาข้อมูลที่กลับมากับเสียงสะท้อน
หลักฐานแสดงว่า ค้างคาวใช้ความสูงต่ำของเสียงที่เปลี่ยนไปเนื่องจากปรากฏการณ์ดอปเพลอร์ เพื่อประเมินความเร็วการบินของตนเทียบกับวัตถุที่อยู่รอบ ๆ ตัว


title: พิสัยการได้ยิน

text:
ข้อมูลต่าง ๆ รวมทั้งขนาด รูปร่าง และลักษณะเนื้อวัตถุ จะใช้กำหนดสิ่งแวดล้อมและตำแหน่งของเหยื่อ
ค้างคาวจึงสามารถตรวจจับการเคลื่อนไหวแล้วแล้วล่าเหยื่อได้


title: พิสัยการได้ยิน

text:
หนูหริ่งมีหูที่ใหญ่เทียบกับร่างกาย
สามารถได้ยินเสียงสูงกว่ามนุษย์
คือในพิสัยความถี่ระหว่าง 1 kHz-70 kHz
แต่ก็ไม่สามารถได้ยินเสียงที่ต่ำกว่ามนุษย์


title: พิสัยการได้ยิน

text:
หนูสื่อสารใช้เสียงความถี่สูงที่บางส่วนมนุษย์ไม่สามารถได้ยิน
เสียงร้องให้ช่วยของลูกหนูอาจอยู่ที่ 40 kHz
หนูใช้ความสามารถส่งเสียงนอกพิสัยสัตว์อื่น คือมันสามารถเตือนเพื่อน ๆ ถึงอันตรายโดยไม่ต้องแสดงตำแหน่งของตัวเองกับสัตว์ล่าเหยื่อ
ส่วนเสียงร้องอี๊ด ๆ ที่มนุษย์ได้ยินมีความถี่ต่ำกว่า ที่หนูใช้เพื่อส่งเสียงไกล ๆ เพราะเสียงความถี่ต่ำสามารถไปได้ไกลกว่าเสียงสูง


title: พิสัยการได้ยิน

text:
การได้ยินเป็นประสาทสัมผัสสำคัญเป็นที่สองของนก โดยมีหูเป็นรูปกรวยเพื่อรวบรวมเสียง
หูจะอยู่ข้างหลังและใต้ตาเล็กน้อย ปกคลุมด้วยขนอ่อน ๆ (auricular - ขนบริเวณหู) เพื่อช่วยป้องกัน
รูปร่างของหัวยังมีผลต่อการได้ยิน เช่น ในนกเค้า ตาที่กลมเว้า (facial disc) จะช่วยรวบรวมเสียงส่งไปทางหู


title: พิสัยการได้ยิน

text:
นกไวความถี่เสียงที่สุดระหว่าง 1 kHz-4 kHz แต่พิสัยกว้างสุดคร่าว ๆ คล้ายกับของมนุษย์ โดยมีจุดจำกัดสูงหรือต่ำกว่าขึ้นอยู่กับชนิด
"นกไวความเปลี่ยนแปลงในเสียงสูงเสียงต่ำ คุณภาพเสียง และจังหวะมาก และใช้ความต่าง ๆ เหล่านี้เพื่อรู้จักนกตัวอื่น ๆ แม้จะอยู่ในฝูงเสียงดัง
นกยังใช้เสียง, เพลง และการร้องเรียกต่าง ๆ ในสถานการณ์ต่าง ๆ ดังนั้นการรู้จักเสียงต่าง ๆ จึงสำคัญเพื่อกำหนดว่าเป็นสัญญาณเตือนภัยเกี่ยวกับสัตว์ล่า การประกาศอาณาเขต หรือสัญญาณเสนอแบ่งอาหาร"


title: พิสัยการได้ยิน

text:
"นกบางชนิด โดยเฉพาะ "Steatornis caripensis" (oilbird) ก็กำหนดที่ตั้งวัตถุด้วยเสียงสะท้อนเหมือนกับค้างคาวเหมือนกัน
นกเหล่านี้อยู่ในถ้ำและใช้เสียงร้องจ๊อก ๆ แจ๊ก ๆ กริ๊ก ๆ
ที่เร็วเพื่อกำหนดทิศทางในถ้ำมืดซึ่งแม้แต่การเห็นที่ไวก็อาจยังไม่พอ"


title: พิสัยการได้ยิน

text:
ปลามีพิสัยการได้ยินที่แคบถ้าเทียบกับสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมโดยมาก (ดูรูป)
ปลาต่าง ๆ ได้ยินไม่เท่ากัน เช่น ปลาทองและปลาหนังมี Weberian apparatus (โครงสร้างที่เชื่อมกระเพาะลมกับระบบการได้ยิน) และมีพิสัยการได้ยินที่กว้างกว่าปลาทูน่า


title: พิสัยการได้ยิน

text:
สิ่งแวดล้อมในน้ำมีคุณสมบัติทางกายภาพที่ต่างจากบนบกมาก การได้ยินของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมในน้ำจึงต่างจากสัตว์บก
ความแตกต่างในระบบการได้ยินจึงทำให้มีการศึกษาสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมในน้ำอย่างกว้างขวาง โดยเฉพาะในโลมา


title: พิสัยการได้ยิน

text:
ระบบการได้ยินของสัตว์บกจะทำงานโดยการถ่ายโอนคลื่นเสียงผ่านช่องหู
ช่องหูของแมวน้ำ สิงโตทะเลและวอลรัส ก็เหมือนกับของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมบนบกและอาจทำงานแบบเดียวกัน
แต่สำหรับวาฬและโลมา ก็ยังไม่ชัดเจนว่าเสียงส่งไปถึงหูได้อย่างไร แม้งานศึกษาบางงานจะยืนยันว่า เสียงส่งไปถึงหูผ่านเนื้อเยื่อของขากรรไกรล่าง
วาฬมีฟันจะกำหนดที่ตั้งวัตถุเช่นเหยื่อด้วยเสียงสะท้อน
วาฬกลุ่มนี้ยังแปลกเพราะมีหูที่แยกจากกะโหลกหัวและอยู่ห่างกันมาก
ซึ่งช่วยกำหนดทิศทางของเสียง อันเป็นองค์ประกอบสำคัญของการกำหนดที่ตั้งวัตถุด้วยเสียงสะท้อน
งานศึกษาต่าง ๆ
พบว่า โลมามีคอเคลียในหูชั้นในสองแบบ
แบบ I จะพบในโลมาแม่น้ำแอมะซอนและพอร์พอยส์อ่าวจอดเรือ ("Phocoena phocoena" หรือ harbour porpoise)
ซึ่งใช้เสียงความถี่สูงมากเพื่อกำหนดที่ตั้งวัตถุด้วยเสียงสะท้อน
โดยพอร์พอยส์อ่าวจอดเรือ จะส่งเสียงเป็นสองแถบที่ 2 kHz และเหนือ 110 kHz
คอเคลียของโลมานี้ได้ปรับตัวโดยเฉพาะเพื่อให้ได้ยินเสียงความถี่สูงมาก โดยคอเคลียที่ฐานจะแคบมาก


title: พิสัยการได้ยิน

text:
ส่วนแบบ II จะพบในสปีชีส์วาฬที่อยู่ห่างจากฝั่งและในน้ำลึก เช่น โลมาปากขวด
ซึ่งส่งเสียงในความถี่ที่ต่ำกว่า ตามปกติที่ 75-150,000 Hz
โดยเสียงความถี่สูงจะใช้กำหนดที่ตั้งวัตถุด้วยเสียงสะท้อน และเสียงความถี่ต่ำมักสัมพันธ์กับปฏิสัมพันธ์ทางสังคม เพราะสามารถส่งไปได้ไกล ๆ


title: พิสัยการได้ยิน

text:
สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมในน้ำใช้เสียงหลากหลาย
โลมาสามารถสื่อสารด้วยเสียงกริ๊กและเสียงหวีด ส่วนวาฬใช้เสียงครางหรือเสียงเป็นพัลส์ที่มีความถี่ต่ำ
สัญญาณแต่ละอย่างจะมีความถี่ต่าง ๆ กัน และสัญญาณต่าง ๆ จะใช้สื่อสารสิ่งต่าง ๆ กัน
โลมาจะตรวจจับและระบุวัตถุด้วยการกำหนดที่ตั้งวัตถุด้วยเสียงสะท้อน และใช้เสียงหวีดในกลุ่มสังคมเพื่อระบุโลมาแต่ละตัวและเพื่อสื่อสาร


title: Gene flow

text:
ในสาขาพันธุศาสตร์ประชากร gene flow (การไหลของยีน, การโอนยีน) หรือ gene migration เป็นการโอนความแตกต่างของยีน (genetic variation) ของประชากรกลุ่มหนึ่งไปยังอีกกลุ่มหนึ่ง
ถ้าอัตราการโอนยีนสูงพอ กลุ่มประชากรทั้งสองก็จะพิจารณาว่ามีความหลากหลายทางพันธุกรรม (genetic diversity) ที่เหมือนกัน และดังนั้น จึงเท่ากับเป็นกลุ่มเดียวกัน
มีการแสดงแล้วว่า ต้องมี "ผู้อพยพหนึ่งหน่วยต่อหนึ่งรุ่น" เป็นอย่างน้อย เพื่อป้องกันไม่ให้กลุ่มประชากรเบนออกจากกันทางพันธุกรรมเนื่องจากการเปลี่ยนความถี่ยีนอย่างไม่เจาะจง (genetic drift)
กระบวนการนี้เป็นกลไกสำคัญเพื่อโอนความหลากหลายของยีนในระหว่างกลุ่มประชากรต่าง ๆ
หน่วยที่ "อพยพ" เข้ามาหรือออกจากกลุ่มประชากรอาจเปลี่ยน ความถี่อัลลีล (allele frequency, สัดส่วนของสมาชิกกลุ่มประชากรที่มีรูปแบบหนึ่งเฉพาะของยีน) ซึ่งก็จะเปลี่ยนการแจกแจงความหลากหลายของยีนระหว่างกลุ่มประชากร
"การอพยพ" อาจเพิ่มรูปแบบยีนใหม่ ๆ ให้กับสปีชีส์หรือประชากรกลุ่ม ๆ หนึ่ง
อัตราการโอนที่สูงสามารถลดความแตกต่างของยีนระหว่างสองกลุ่มและเพิ่มภาวะเอกพันธุ์
เพราะเหตุนี้ การโอนยีนจึงเชื่อว่าจำกัด การเกิดสปีชีสใหม่ (speciation) เพราะรวมยีนของกลุ่มต่าง ๆ และดังนั้น จึงป้องกันพัฒนาการความแตกต่างที่อาจนำไปสู่การเกิดสปีชีสใหม่
มีปัจจัยต่าง ๆ ต่ออัตราการโอนยีนข้ามกลุ่มประชากร
อัตราคาดว่าจะต่ำในสปีชีส์ที่กระจายแพร่พันธุ์หรือเคลื่อนที่ไปได้ในระดับต่ำ ที่อยู่ในที่อยู่ซึ่งแบ่งออกจากกัน ที่มีกลุ่มประชากรต่าง ๆ อยู่ห่างกัน และมีกลุ่มประชากรเล็ก


title: Gene flow

text:
การเคลื่อนที่ได้มีบทบาทสำคัญต่ออัตราการโอนยีน เพราะสิ่งมีชีวิตที่เคลื่อนที่ได้มีโอกาสอพยพไปที่อื่นสูงกว่า
แม้สัตว์มักจะเคลื่อนที่ได้มากกว่าพืช แต่พาหะที่เป็นสัตว์หรือลมก็อาจจะขนละอองเรณูและเมล็ดพืชไปได้ไกล ๆ เหมือนกัน
เมื่อระยะแพร่กระจายพันธุ์ลดลง การโอนยีนก็จะถูกขัดขวาง การผสมพันธุ์ในสายพันธุ์ (inbreeding) วัดโดย สัมประสิทธิ์การผสมพันธุ์ในสายพันธุ์ (inbreeding coefficient ตัวย่อ F) ก็จะเพิ่มขึ้น
ยกตัวอย่างเช่น กลุ่มประชากรบนเกาะจำนวนมากมีอัตราการโอนยีนที่ต่ำ เพราะอยู่ในภูมิภาคแยกต่างหากและมีขนาดประชากรเล็ก


title: Gene flow

text:
ตัวอย่างโดยเฉพาะอย่างหนึ่งก็คือ จิงโจ้สกุล "Petrogale lateralis" (Black-footed Rock-wallaby) ที่มีกลุ่มซึ่งผสมพันธุ์ภายในสายพันธุ์บนเกาะต่าง ๆ แยกต่างหาก ๆ นอกชายฝั่งของออสเตรเลีย
นี่เนื่องจากไปมาหาสู่กันไม่ได้ การโอนยีนจึงเป็นไปไม่ได้ และทำให้ต้องผสมพันธุ์กันในสายพันธุ์


title: Gene flow

text:
ขนาดประชากรที่เล็กลงจะเพิ่มการเบนออกทางพันธุกรรมเนื่องจากการเปลี่ยนความถี่ยีนอย่างไม่เจาะจง ในขณะที่การอพยพจะลดการเบนออกและการผสมพันธุ์ในสายพันธุ์
การโอนยีนสามารถวัดได้โดยใช้ ขนาดกลุ่มประชากรประสิทธิผล (effective population size, ตัวย่อ N)
และอัตราการอพยพต่อชั่วยุค (m)
ถ้าประมาณตามรูปแบบประชากรของเกาะ ผลของการอพยพสามารถคำนวณสำหรับกลุ่มประชากรเป็นระดับความแตกต่างทางพันธุกรรม (formula_1)
สูตรนี้ได้เผื่อสัดส่วนความแตกต่างของ ตัวบ่งชี้ทางพันธุกรรม (genetic marker)
ในกลุ่มประชากรต่าง ๆ ทั้งหมดโดยหารด้วยจำนวนโลคัส
เมื่อมีการอพยพหนึ่งหน่วยต่อรุ่น formula_1 ก็จะเท่ากับ 0.2
แต่ถ้ามีน้อยกว่า 1 (คือไม่มีการอพยพเลย) สัมประสิทธิ์การผสมพันธุ์ในสายพันธุ์ก็จะเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วจนเกิดการคงสภาพ (fixation) และการเบนออกทางพันธุกรรมอย่างสิ้นเชิง ซึ่งก็คือคือ formula_1 = 1
ค่า formula_1 ที่สามัญที่สุด < 0.25
ซึ่งแสดงว่ามีการอพยพบ้าง
ค่าจะอยู่ในระหว่าง 0-1
ผลอันตรายที่เกิดจากการผสมพันธุ์ในสายพันธุ์จะสามารถลดลงเนื่องจากการโอนยีนผ่านการอพยพ


Gene flow


title: Gene flow

text: สูตรนี้สามารถเปลี่ยนเพื่อหาอัตราการอพยพถ้ารู้ค่า formula_1 คือ


title: Gene flow

text:
formula_7
โดย Nm = จำนวนหน่วยที่อพยพ


title: Gene flow

text:
เมื่อการโอนยีนมีอุปสรรคทางกายภาพ ก็จะมีผลเป็นการแยกออกจากกันทางภูมิภาคที่ไม่ให้กลุ่มประชากรต่าง ๆ แลกเปลี่ยนยีนกันหรือ การเกิดสปีชีส์ต่างบริเวณ (allopatric speciation)
อุปสรรคปกติจะเป็นเรื่องทางธรรมชาติ แต่ก็ไม่เสมอไป
อุปสรรคอาจรวมเทือกเขา ทะเล หรือทะเลทรายใหญ่ที่ผ่านไม่ได้
บางครั้งอาจเป็นสิ่งที่มนุษย์ทำขึ้น เช่น กำแพงเมืองจีน ซึ่งสามารถขวางการโอนยีนของพืช


title: Gene flow

text:
งานศึกษาพบว่าพืช 5 สปีชีส์ที่มีอยู่ทั้งสองด้านของกำแพงเมืองจีน มีความแตกต่างทางพันธุกรรมสูงกว่าพืชกลุ่มควบคุมที่แยกจากกันเพียงด้วยทางบนยอดเขา
โดยพืช "Ulmus pumila" มีความแตกต่างของยีนน้อยกว่าพืช "Vitex negundo," "Ziziphus jujuba," "Heteropappus hispidus," และ "Prunus armeniaca" เพราะว่า "Ulmus pumila" ถ่ายละอองเรณูผ่านลมเป็นหลัก และพืชอื่น ๆ ทั้งหมดถ่ายผ่านแมลง
อย่างไรก็ดี พืชที่อยู่ทั้งสองด้านของกำแพงก็ปรากฏว่ามีความแตกต่างทางพันธุกรรม เพราะมีการโอนยีนระหว่างสองด้านน้อยมากหรือไม่มีเลย


title: Gene flow

text:
แต่อุปสรรคการโอนยีนไม่จำเป็นต้องเป็นเรื่องทางกายภาพ
การเกิดสปีชีส์ร่วมบริเวณ (sympatric speciation) เป็นการเกิดสปีชีส์ใหม่ ๆ จากบรรพบุรุษเดียวกันโดยอยู่ร่วมบริเวณกัน
ซึ่งบ่อยครั้งเป็นผลของอุปสรรคการสืบพันธุ์
ยกตัวอย่างเช่น ต้นหมากสองชนิดในสกุล "Howea" ในเกาะ Lord Howe Island ของออสเตรเลีย ได้ออกดอกในช่วงระยะเวลาที่ต่างกันโดยสัมพันธ์กับความชอบใจดินที่ต่างกัน ซึ่งเป็นอุปสรรคการสืบพันธุ์ไม่ให้โอนยีน


title: Gene flow

text:
อนึ่ง สปีชีส์เดียวกันอาจอยู่ในสิ่งแวดล้อมเดียวกัน แต่ปรากฏว่ามีการโอนยีนที่จำกัดเพราะอุปสรรคการสืบพันธุ์ เพราะการถ่ายละอองเรณูแบบเฉพาะ เพราะการผสมพันธุ์ที่จำกัด หรือเพราะการได้ลูกพันธุ์ผสมที่ไม่เหมาะสม
นอกจากนั้น ยังมีสปีชีส์ซ่อนตัว ซึ่งเป็นสปีชีส์ต่าง ๆ ที่อยู่ในบริเวณเดียวกันแต่เหมือนกันจนมนุษย์ไม่สามารถแยกแยะนอกจากใช้การวิเคราะห์ทางพันธุกรรม


title: Gene flow

text:
การถ่ายทอดยีนในแนวราบ (Horizontal gene transfer, HGT) หมายถึงการโอนยีนระหว่างสิ่งมีชีวิตโดยวิธีนอกเหนือไปจากการสืบพันธุ์ธรรมดา
ผ่านกระบวนการต่าง ๆ รวมทั้ง


title: Gene flow

text:
อนึ่ง ไวรัสก็สามารถโอนยีนระหว่างสปีชีส์
และแบคทีเรียก็สามารถเอายีนมาจากแบคทีเรียที่ตายแล้ว แลกเปลี่ยนยีนกับแบคทีเรียที่ยังเป็น และแลกเปลี่ยนพลาสมิด ข้ามสปีชีส


title: Gene flow

text:
ดังนั้น จึงมีนักชีววิทยาที่เสนอว่า "การใช้อุปมาเหมือนต้นไม้ ไม่เข้ากับข้อมูลที่ได้จากงานวิจัยจีโนมล่าสุด"
จึงควรใช้อุปมาของกระเบื้องโมเสค เพื่อกล่าวถึงประวัติสายพันธุ์ต่าง ๆ อันรวมอยู่ในจีโนมของสิ่งมีชีวิต และใช้อุปมาของตาข่ายที่เกี่ยวพันกัน เพื่อให้เห็นภาพการแลกเปลี่ยนอันอุดมและผลที่ทำงานร่วมกันของการโอนยีนในแนวนอน


title: Gene flow

text:
สปีชีส์ที่วิวัฒนาการจากธรรมชาติ ที่มีอยู่เฉพาะถิ่น อาจเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์
ผ่านการปนเปื้อนยีนจากสิ่งมีชีวิตที่มนุษย์ได้เปลี่ยน/สร้างขึ้น ซึ่งอาจเป็นเหตุให้เกิดกระบวนการที่ควบคุมไม่ได้รวมทั้งการสร้างลูกผสม (hybridization), introgression
, และ genetic swamping
กระบวนการเหล่านี้อาจลดความหลากหลายทางพันธุกรรมหรือทดแทนลักษณะทางพันธุกรรมที่มีอยู่ในพื้นที่ตามธรรมชาติ เนื่องจากพืชหรือสัตว์ที่เปลี่ยน/สร้างขึ้น ได้เปรียบโดยจำนวนหรือโดยความเหมาะสม


title: Gene flow

text:
สปีชีส์นอกพื้นที่อาจทำให้พืชและสัตว์ในพื้นที่เสี่ยงต่อการสูญพันธุ์โดยการผสมพันธุ์และ introgression ไม่ว่ามนุษย์จะนำสิ่งมีชีวิตเข้ามาอย่างตั้งใจหรือทำการซึ่งเปลี่ยนแปลงถิ่นที่อยู่ของสิ่งมีชีวิต แล้วทำให้สปีชีส์ที่ก่อนนี้อยู่แยกจากกันมาอยู่รวมกัน
ปรากฏการณ์นี้จะมีผลร้ายต่อสปีชีส์ที่มีจำนวนน้อยซึ่งเผชิญกับสปีชีส์ที่มีจำนวนมากกว่า และมักจะเกิดในระหว่างประชากรเกาะและประชากรแผ่นดินใหญ่
การผสมพันธุ์ระหว่างสปีชีส์จะเป็นเหตุให้เกิดภาวะพันธุ์ท่วม (swamping) ของยีนในสปีชีส์ที่มีน้อย โดยสร้างลูกผสมที่ทดแทนสปีชีส์/ยีนเดิมที่มี
และขอบเขตของปรากฏการณ์นี้ไม่ได้จำกัดอยู่ที่รูปร่างสัณฐานที่ปรากฏภายนอกเท่านั้น
แม้การโอนยีนจะเกิดขึ้นในระดับหนึ่งตามธรรมชาติ แต่การผสมพันธุ์โดยมีหรือไม่มี introgression ก็อาจคุกคามการอยู่รอดของสปีชีส์ที่มีน้อย
ยกตัวอย่างเช่น เป็ดแมลลาร์ดชุกชุมมากและสามารถผสมพันธุ์กับเป็ดอื่น ๆ ได้อย่างหลากหลาย จึงเป็นตัวคุกคามการอยู่รอดของเป็ดบางชนิด


title: ช่องไขสันหลังที่เอวตีบ

text:
ช่องไขสันหลังที่เอวตีบ ( ตัวย่อ LSS) เป็นอาการทางการแพทย์ที่ช่องไขสันหลังแคบลงแล้วกดอัดไขสันหลังและเส้นประสาทที่กระดูกสันหลังระดับเอว (lumbar vertebra)
โดยมักมีเหตุจากสันหลังเสื่อมที่สามัญเมื่ออายุมากขึ้น
หรือจากหมอนกระดูกสันหลังเคลื่อน จากภาวะกระดูกพรุน หรือจากเนื้องอก
อาการที่คอ (cervical) หรือที่เอว (lumbar) ก็อาจจะเป็นภาวะแต่กำเนิดด้วย
อนึ่ง เป็นอาการสามัญสำหรับคนไข้ที่มีการเติบโตทางโครงกระดูกผิดปกติเช่น กระดูกอ่อนไม่เจริญเทียม (pseudoachondroplasia) และกระดูกอ่อนไม่เจริญ (achondroplasia) ตั้งแต่อายุน้อย ๆ


title: ช่องไขสันหลังที่เอวตีบ

text:
การตีบอาจจะอยู่ที่คอ (cervical) หรืออก (thoracic) ซึ่งก็จะเรียกว่า ช่องไขสันหลังที่คอตีบ (cervical spinal stenosis) หรือ ช่องไขสันหลังที่อกตีบ (thoracic spinal stenosis)
ในบางกรณี คนไข้อาจจะมีการตีบทั้ง 3 บริเวณ
ช่องไขสันหลังที่เอวตีบทำให้ปวดหลัง รวมทั้งปวดหรือรู้สึกผิดปกติที่บั้นท้าย ต้นขา ขา หรือเท้า หรือทำให้ไม่สามารถควบคุมการปัสสาวะอุจจาระได้
งานทบทวนวรรณกรรมปี 2553 ในวารสารการแพทย์ "JAMA"
เน้นว่า สามารถพิจารณาว่ามีอาการนี้ได้ถ้าส่วนล่างของร่างกายปวดบวกกับหลังปวด
อาการนี้เกิดขึ้นในชายผู้มีอายุ 12% โดยทั่วไป
และ 21% ในชายที่อยู่ในชุมชนคนเกษียณ


title: ช่องไขสันหลังที่เอวตีบ

text:
อาการที่ขาคล้ายกับที่พบในอาการปวดขาเหตุขาดเลือด (vascular claudication) ทำให้ได้ชื่อว่า อาการปวดขาเหตุขาดเลือดเทียม (pseudoclaudication)
อาการที่ขารวมทั้งปวด กะปลกกะเปลี้ย ซ่า
/ ชา / เหมือนมีอะไรจิ้มซึ่งอาจวิ่งไปสู่เท้า ความล้า หนักขา ตะคริว และปัญหาเกี่ยวกับกระเพาะปัสสาวะ
โดยมักจะเป็นทั้งสองข้างเหมือน ๆ กัน ถึงแม้จะเป็นข้างเดียวได้เหมือนกัน
ความปวดขามักจะเป็นปัญหามากกว่าความปวดหลัง


title: ช่องไขสันหลังที่เอวตีบ

text:
อาการปวดขาเทียม ซึ่งปัจจุบันเรียกว่า อาการปวดขาเหตุประสาท (neurogenic claudication) มักจะแย่ลงถ้ายืนหรือเดินและจะดีขึ้นถ้านั่งลง
บ่อยครั้งสัมพันธ์กับอากัปกิริยาและการยืดเอว
การนอนตะแคงมักจะสบายกว่านอนหงายเพราะงอเอวได้มากกว่า
แต่อาการปวดขาเหตุขาดเลือดก็คล้ายกับช่องไขสันหลังตีบได้เหมือนกัน และบางคนก็ยังมีอาการวิ่งลงเท้าแบบขาเดียวหรือสองขาด้วย ซึ่งไม่สามัญในอาการปวดขาเหตุขาดเลือดจริง ๆ


title: ช่องไขสันหลังที่เอวตีบ

text:
อาการแรก ๆ ของช่องไขสันหลังตีบรวมทั้งการปวดหลังและปวดคอเป็นระยะสั้น ๆ
ซึ่งหลังจากผ่านไป 2-3 เดือนหรือเป็นปี ๆ ก็อาจแย่ลงเป็นอาการปวดขา
ความปวดอาจจะแล่นไปตามเส้นประสาท
ซึ่งเกิดเมื่อเส้นประสาทของไขสันหลังหรือไขสันหลังเองอัดแน่นขึ้นเนื่องจากช่องไขสันหลังแคบลง
อาการนี้บางครั้งกำหนดในผู้สูงอายุได้ยาก ว่าความปวดมีเหตุจากการขาดเลือดหรือช่องไขสันหลังตีบ
แม้การตรวจปกติจะแยกเหตุทั้งสองได้ แต่คนไข้ก็อาจมีเหตุทั้งสองพร้อม ๆ กัน


title: ช่องไขสันหลังที่เอวตีบ

text:
ในบรรดาบุคคลที่ปวดขาบวกกับปวดหลัง
ช่องไขสันหลังที่เอวตีบมีโอกาสเป็นเหตุ 2 เท่ามากกว่าในผู้สูงอายุเกิน 70 ปี เทียบกับโอกาสที่ 0.40 สำหรับผู้ที่อายุน้อยกว่า 60 ปี
ลักษณะความปวดก็ช่วยแยกแยะได้ด้วย
ถ้านั่งแล้วสบาย โอกาสว่ามีเหตุจาก LSS เพิ่มขึ้นถึง 7.4 เท่า
ลักษณะอื่น ๆ ที่เพิ่มโอกาสว่ามีเหตุจาก LSS ก็คือ อาการดีขึ้นถ้าโค้งเอวก้มหน้า (6.4 เท่า)
ปวดที่บั้นท้ายทั้งสองหรือขาทั้งสอง (6.3 เท่า)
และมีอาการปวดขาเหตุประสาท (3.7 เท่า)
โดยกลับกัน การไม่มีอาการปวดขาเหตุประสาทก็จะลดโอกาสอย่างมาก ว่าช่องไขสันหลังที่เอวตีบเป็นเหตุความปวด


title: ช่องไขสันหลังที่เอวตีบ

text: ช่องไขสันหลังที่เอวตีบอาจเป็นแต่กำเนิด (น้อยมาก), หรือเกิดทีหลัง (เพราะความเสื่อม) อันเป็นความเปลี่ยนแปลงสามัญในกระดูกสันหลังของผู้สูงอายุ


title: ช่องไขสันหลังที่เอวตีบ

text:
การมีลำกระดูกสันหลังเคลื่อนไปข้างหน้าเทียบกับลำที่อยู่ติดกันโดยที่ส่วนโค้งกระดูกสันหลัง (vertebral arch) ไม่เสียหาย ประกอบกับลักษณะเสื่อม
เป็นอาการที่เรียกว่า กระดูกสันหลังเคลื่อนเพราะเสื่อม (degenerative spondylolisthesis)
ซึ่งทำช่องไขสันหลังให้แคบลงโดยมีอาการของช่องไขสันหลังตีบอย่างสามัญ
ในบรรดาอาการเหล่านี้ อาการปวดขาเหตุประสาทสามัญที่สุด


title: ช่องไขสันหลังที่เอวตีบ

text:
ลำกระดูกที่เคลื่อนไปข้างหน้าเทียบกับอีกลำหนึ่งสามารถเป็นเหตุให้ช่องไขสันหลังตีบ
คือถ้าเคลื่อนไปพอจนมีผลบีบไขสันหลัง นั่นก็คือช่องไขสันหลังตีบโดยนิยาม
ถ้ามีอาการที่สัมพันธ์กัน นั่นก็จะยืนยันการวินิจฉัยว่ามีช่องไขสันหลังตีบ
กระดูกสันหลังเคลื่อนเพราะเสื่อมก็จะสามัญยิ่งขึ้นตามอายุที่มากขึ้น


title: ช่องไขสันหลังที่เอวตีบ

text:
ลำกระดูกที่เป็นเหตุสามัญที่สุดก็คือ L4 เคลื่อนออกจาก L5
นักวิชาการพบว่า กระดูกสันหลังเคลื่อนพร้อมกับช่องไขสันหลังตีบในหญิงโรคเบาหวานที่ตัดรังไข่ออกสามัญมากกว่า
เหตุของอาการที่ขาอาจกำหนดได้ยาก
เพราะโรคเส้นประสาทนอกส่วนกลาง (peripheral neuropathy) ที่เป็นอาการทุตยิภูมิของโรคเบาหวานก็อาจมีอาการเหมือนกับช่องไขสันหลังตีบ


title: ช่องไขสันหลังที่เอวตีบ

text:
การวินิจฉัยจะขึ้นอยู่กับสิ่งที่แพทย์ตรวจพบ
คนไข้บางคนอาจมีช่องไขสันหลังตีบโดยไม่มีอาการ และไม่จำเป็นต้องรักษา
ช่องอาจตีบแบบตรงกลาง (central stenosis) หรือที่รูประสาทผ่าน (foraminal stenosis) ออกจากช่องไขสันหลัง
ส่วนการตีบมากที่ด้านข้างของช่องเรียกว่า lateral recess stenosis (ช่องไขสันหลังตีบที่ซอกข้าง ๆ)


title: ช่องไขสันหลังที่เอวตีบ

text:
เอ็น ligamentum flavum (เอ็นสีเหลือง) เป็นโครงสร้างสำคัญที่อยู่ชิดกับส่วนหลังของ dural sac (ปลอกเยื่อดูรา) และสามารถหนาขึ้นเป็นเหตุต่อช่องไขสันหลังตีบ
หน้าประกอบข้อต่อ (articular facet) ซึ่งอยู่ที่ส่วนหลังของสันกระดูกก็สามารถหนาใหญ่ขึ้นเป็นเหตุต่อช่องไขสันหลังตีบได้เช่นกัน
ความเปลี่ยนแปลงเยี่ยงนี้มักจะเรียกว่า “trophic changes” หรือ “facet trophism” ในรายงานแพทย์รังสีวิทยา
เมื่อช่องเล็กลงจนกลายเป็นรูป 3 เหลี่ยม ก็จะเรียกว่า trefoil canal (ช่องสามเหลี่ยม)


title: ช่องไขสันหลังที่เอวตีบ

text:
ช่องไขสันหลังที่เอวปกติมีเส้นผ่านศูนย์กลางจากหน้าไปหลังมากกว่า 13 มม. และมีพื้นที่ 1.45 ซม
จะค่อนข้างตีบก็เมื่อเส้นผ่านศูนย์กลางอยู่ระหว่าง 10-13 มม.
และจะตีบจริง ๆ เมื่ออยู่ที่ 10 มม. หรือน้อยกว่า


title: ช่องไขสันหลังที่เอวตีบ

text:
ภาพเอ็กซเรย์ธรรมดาของกระดูกสันหลังที่เอวหรือคออาจจะไม่แสดงช่องไขสันหลังตีบ
การวินิจฉัยที่แน่นอนจะทำด้วย CT Scan หรือ MRI
การระบุว่าช่องแคบลงก็คือการวินิจฉัยว่ามีช่องไขสันหลังตีบ


title: ช่องไขสันหลังที่เอวตีบ

text:
มีรายงานปี 2520 เกี่ยวกับการทดสอบด้วยจักรยานของแวนเจลเดอเร็น
ซึ่งเป็นการทดสอบแบบง่ายที่ให้คนไข้ปั่นจักรยานอยู่กับที่
ถ้าอาการเกิดจากโรคหลอดเลือดที่ขา คนไข้จะปวดขาเนื่องจากมีเลือดไปเลี้ยงขาไม่พอ
ถ้าอาการมีเหตุจากช่องไขสันหลังที่เอวตีบ อาการจะดีขึ้นถ้าคนไข้โค้งตัวไปข้างหน้าเมื่อถีบจักรยาน
แม้จะมีวิธีการทดสอบที่ก้าวหน้ากว่าอื่น ๆ
วิธีการทดสอบนี้ก็ยังมีค่าใช้จ่ายน้อยและง่าย เพื่อแยกแยะอาการปวดขาที่เกิดจากโรคหลอดเลือดหรือช่องไขสันหลังตีบ


title: ช่องไขสันหลังที่เอวตีบ

text:
นักวิจัยของรายงานเขียนไว้ว่า
"ผู้เขียนได้พรรณนาถึงการทดสอบทางคลินิกแบบง่ายอย่างหนึ่ง ที่เสริมการตรวจทางประสาททั่วไปสำหรับคนไข้ที่มีอาการกลุ่มรากประสาทคล้ายหางม้า (cauda equina compression) ถูกบีบเป็นระยะ ๆ
'การทดสอบด้วยจักรยาน' ช่วยกันอาการปวดขาเป็นระยะ ๆ เนื่องจากความบกพร่องของหลอดเลือด และบ่อยครั้งช่วยยืนยันความสัมพันธ์ระหว่างอากัปกิริยากับความปวดที่เกิดจากรากประสาท"


title: ช่องไขสันหลังที่เอวตีบ

text:
MRI เป็นวิธีที่ดีที่สุดเพื่อวินิจฉัยและประเมินช่องไขสันหลังตีบที่กระดูกสันหลังทุกช่วง ร่วมทั้งที่คอ ที่อก และที่เอว
MRI มีประโยชน์ในการวินิจฉัยโรคไขสันหลังเหตุกระดูกไขสันหลังที่คอเสื่อม (เพราะข้ออักเสบแบบเสื่อมของกระดูกสันหลังที่คอ สัมพันธ์กับความเสียหายของไขสันหลัง)
การพบความเสื่อมของไขสันหลังที่คอโดยใช้ MRI อาจดูน่ากลัว
เป็นอาการที่เรียกว่า myelomalacia หรือไขสันหลังเสื่อม (cord degeneration)
และจะเห็นเป็นส่วนที่สว่างกว่า (increased signal) ในภาพ MRI
ในโรคไขสันหลังที่เกิดจากความเสื่อม อาการที่พบจะคงถาวรและการตัดแผ่นกระดูกปกไขสันหลังเพื่อลดแรงกด (decompressive laminectomy) จะไม่สามารถคืนสภาพอาการเช่นนี้
แต่สามารถหยุดอาการไม่ให้แย่ลง
ในกรณีที่ความเปลี่ยนแปลงที่พบในภาพ MRI มีเหตุจากการขาดวิตามินบี12 โอกาสหายก็จะดีกว่า


title: ช่องไขสันหลังที่เอวตีบ

text:
การตรวจพบช่องไขสันหลังตีบที่คอ ที่อก หรือที่เอว จะยืนยันเพียงแค่ลักษณะทางกายวิภาคที่แสดงว่ามีการตีบ
แต่อาจไม่สัมพันธ์กับอาการช่องไขสันหลังตีบ
ซึ่งจะปรากฏเป็นอาการโรครากประสาท (radiculopathy) อาการปวดขาเหตุประสาท (neurogenic claudication) กะปลกกะเปลี้ย ปัญหาการถ่ายปัสสาวะอุจจาระ กล้ามเนื้อกระตุก (spasticity) กล้ามเนื้อไม่มีแรง ภาวะรีเฟล็กซ์เกิน (hyperreflexia) และกล้ามเนื้อฝ่อ
อาการเหล่านี้ ซึ่งพบโดยประวัติคนไข้และการตรวจของแพทย์ พร้อมกับภาพแสดงช่องไขสันหลังตีบจาก MRI หรือ CT Scan จะพอให้วินิจฉัยว่ามีอาการช่องไขสันหลังตีบ


title: ช่องไขสันหลังที่เอวตีบ

text:
การบำบัดที่ไม่ใช่เป็นการผ่าตัด และการตัดแผ่นกระดูกปกไขสันหลัง (laminectomy) เป็นวิธีการรักษามาตรฐานของ LSS
แพทย์ปกติจะแนะนำการรักษาซึ่งเสี่ยงน้อยที่สุด (conservative คือแบบธรรมดา)
แนะนำให้เลี่ยงการออกแรงที่หลังส่วนล่าง โดยเฉพาะเมื่อกระดูกสันหลังยืดออก
และอาจแนะนำกายภาพบำบัดเพื่อเพิ่มความแข็งแรงทั่วไปของร่างกาย และให้ออกกำลังกายเพิ่มประสิทธิภาพของปอดและหัวใจ
แต่หลักฐานวิทยาศาสตร์ทั่วไปยังสรุปไม่ได้ว่าการรักษาที่เสี่ยงน้อยหรือการผ่าตัดดีกว่ากัน


title: ช่องไขสันหลังที่เอวตีบ

text:
หลักฐานการใช้ยาเพื่อรักษาอาการนี้ไม่ดี
ฮอร์โมน calcitonin สำหรับฉีดแต่ไม่ใช่สำหรับสูดทางจมูก มีประโยชน์บรรเทาความปวดในระยะสั้น
การสะกดประสาทโดยฉีดยาเข้าที่ช่องไขสันหลัง (Epidural block) อาจลดความปวดได้ชั่วคราว แต่ไม่มีหลักฐานว่ามีผลระยะยาว
การเพิ่มฉีดสเตอรอยด์ด้วยก็ไม่ได้เพิ่มประสิทธิผล
และการฉีดสเตอรอยด์เข้าที่ช่องไขสันหลัง (epidural steroid injections, ESIs) ก็เป็นวิธีรักษาที่สร้างความขัดแย้ง และหลักฐานว่ามีประสิทธิผลก็ไม่ชัดเจน


title: ช่องไขสันหลังที่เอวตีบ

text: ยาแก้อักเสบชนิดไม่ใช่สเตอรอยด์ (NSAID) ยาคลายกล้ามเนื้อ และยาระงับปวดกลุ่มโอปิออยด์บ่อยครั้งใช้แก้ความปวดหลัง แต่หลักฐานว่ามีประสิทธิผลหรือไม่ก็มีน้อยมาก


title: ช่องไขสันหลังที่เอวตีบ

text:
การผ่าตัดดูจะให้ผลดีกว่าถ้าได้พยายามรักษาตามปกติแต่ยังมีอาการอยู่หลังจาก 3-6 เดือน
การตัดแผ่นกระดูกปกไขสันหลังมีประสิทธิผลดีที่สุดในบรรดาการผ่าตัดทั้งหลาย
ในคนไข้ที่แย่ลงเมื่อรักษาด้วยวิธีปกติ การผ่าตัดจะทำให้ดีขึ้นในกรณี 60-70%
วิธีการผ่าตัดเพื่อใช้อุปกรณ์ยึดกับกระดูกสันหลังที่เรียกว่า X-STOP มีประสิทธิผลน้อยกว่าและจะมีค่าใช้จ่ายสูงกว่าเมื่อต้องแก้ปัญหาลำกระดูกสันหลังมากกว่า 1 ลำ
การผ่าตัดด้วยวิธีทั้งสองต่างก็มีค่าใช้จ่ายสูงกว่าการรักษาธรรมดา


title: ช่องไขสันหลังที่เอวตีบ

text:
ผู้มีอาการน้อยหรือปานกลางโดยมากไม่แย่ลง
แม้ว่าหลายคนจะดีขึ้นในระยะสั้น ๆ หลังจากการผ่าตัด แต่ก็จะดีลดลงบ้างตามกาลเวลา
มีปัจจัยหลายอย่างก่อนการผ่าตัดที่ช่วยพยากรณ์ผลที่ได้จากการผ่าตัด
คนที่มีโรคซึมเศร้า โรคหลอดเลือดเลี้ยงหัวใจ กระดูกสันหลังคด (scoliosis) โดยทั่วไปจะได้ผลแย่กว่า ในขณะที่ผู้ที่มีช่องไขสันหลังตีบรุนแรงแต่มีสุขภาพทั่วไปดีก่อนหน้าจะได้ผลดีกว่า


title: ช่องไขสันหลังที่เอวตีบ

text:
โรคหรือการเสื่อมของหมอนกระดูกสันหลังมักจะทำให้ข้อต่อกระดูกแข็ง
ซึ่งจะทำให้เกิดปุ่มกระดูก (osteophyte) ที่ข้อต่อ
กระบวนการนี้เรียกว่ากระดูกสันหลังเสื่อม (spondylosis) อันเป็นเรื่องปกติเมื่ออายุมากขึ้น
โดยเห็นในงานศึกษากระดูกสันหลังทั้งแบบปกติและมีโรค
ความเสื่อมจะเริ่มโดยไม่มีอาการอาจตั้งแต่อายุ 25-30 ปี
เป็นเรื่องธรรมดาที่จะปวดหลังอย่างรุนแรงอย่างน้อย 1 ครั้งโดยอายุ 35 ปี
ซึ่งหวังได้ว่าจะดีขึ้นและเกิดถี่น้อยลงเมื่อเกิดปุ่มกระดูกที่หมอนรองกระดูก


title: ช่องไขสันหลังที่เอวตีบ

text:
ในระบบค่าสินไหมแรงงานในสหรัฐเนื่องกับการผ่าตัดกระดูกสันหลัง เมื่อได้ผ่าตัดใหญ่ถึงสองครั้ง
ผู้ทำงานโดยมากจะไม่กลับไปทำงานเพื่อรายได้ใด ๆ อีก
เพราะเมื่อผ่าเกินสองครั้งแล้ว ครั้งต่อ ๆ ไปมีโอกาสทำให้แย่ลงมากกว่าทำให้ดีขึ้น


title: ช่องไขสันหลังที่เอวตีบ

text:
การพรรณนาถึง LSS ตีพิมพ์ในวารสารการแพทย์เป็นครั้งแรกในปี พ.ศ. 2443
แต่รายงานทางคลินิกแรกมักจะให้เครดิตกับประสาทศัลยแพทย์ชาวดัตช์ที่ตีพิมพ์ในปี 2497


title: ช่องไขสันหลังที่เอวตีบ

text:
ช่องไขสันหลังตีบเริ่มพิจารณาว่าเป็นสภาวะโรคในคริสต์ทศวรรษ 1960 และ 1970
ในปี 2521 แพทย์ได้พบว่า บุคคลที่ปวดหลังส่วนล่างและมีอาการอื่น ๆ มีโอกาสมีช่องไขสันหลังตีบมากกว่าผู้ที่ไม่มีอาการ
ในปี 2525 แพทย์รายงานว่า บุคคลที่มีโรคหมอนกระดูกสันหลังหรือต้องผ่าตัดแผ่นกระดูกปกไขสันหลัง (laminectomy) โดยมากจะมีช่องไขสันหลังที่เอวตีบ


title: ช่องไขสันหลังที่เอวตีบ

text:
ในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1970 และ 1980 รายงานกรณีคนไข้แสดงผลการรักษาด้วยการผ่าตัดในอัตราที่ดี แต่รายงานเหล่านี้เป็นไปตามการประเมินผลแบบอัตวิสัยของศัลยแพทย์
ต่อมาในปี 2535 แพทย์คู่หนึ่งจึงได้พรรณนาถึงวิถีการดำเนินของ LSS แล้วให้ข้อสรุปเกี่ยวกับพยากรณ์โรคสัมพันธ์กับการรักษาที่ต่างกัน คือ
"70% ของคนไข้รายงานว่าอาการไม่ได้เปลี่ยน 15% แสดงว่าดีขึ้นอย่างสำคัญ เทียบกับ 15% ที่แสดงว่าแย่ลง"
ซึ่งรายงานภายหลังสรุปว่า
"นักวิจัยได้สรุปว่า การเฝ้าดูอาการเป็นทางเลือกการรักษาที่ดีพอสมควรสำหรับช่องไขสันหลังที่เอวตีบ โดยอาการที่แย่ลงทางประสาทอย่างสำคัญมีน้อยมาก"


title: ช่องไขสันหลังที่เอวตีบ

text:
ภายใต้ระเบียบการประกันสังคมสหรัฐอเมริกา ช่องไขสันหลังตีบจัดว่าเป็นภาวะพิการโดยเฉพาะในรายการ 1.04 C
ซึ่งกำหนดว่า
"ช่องไขสันหลังที่เอวตีบซึ่งมีผลเป็นอาการปวดขาเหตุขาดเลือดเทียม (คืออาการปวดขาเหตุประสาท), ที่ยืนยันโดยการตรวจสอบด้วยการสร้างภาพทางการแพทย์ (เช่น CT Scan, MRI) อันสมควร, ที่ปรากฏเป็นความปวดและความกะปลกกะเปลี้ยแบบ nonradicular, และที่มีผลไม่สามารถเดินได้ถนัดดังกำหนดใน 1.00B2b"
เทียบกับช่องไขสันหลังที่คอตีบ ซึ่งต้องมีการประชุมตัดสินว่าเป็นความพิการหรือไม่


title: อัตตาธิปไตย (แก้ความกำกวม)

text: อัตตาธิปไตย ในภาษาไทยมาจากคำว่า "อัตตา" (ตน) และ "อธิปไตย" (ความเป็นใหญ่) โดยมีรากจากคำภาษาบาลีว่า "อตฺตาธิปเตยฺย" โดยราชบัณฑิตยสถานได้ให้ความหมายว่า "ระบอบการปกครองที่ผู้นำมีอำนาจเด็ดขาดและไม่จำกัด" เป็นคำที่อาจหมายถึง


title: อัตตาธิปไตย

text:
ในสาขารัฐศาสตร์ อัตตาธิปไตย
เป็นระบอบการปกครองที่อำนาจสูงสุดรวมศูนย์อยู่ในมือของบุคคลคนเดียว
ที่สามารถตัดสินใจได้อย่างไม่จำกัดโดยกฎหมายหรือกลไกการควบคุมที่ประชาชนตั้งขึ้น
เป็นคำที่ราชบัณฑิตยสถานได้ให้ความหมายไว้ว่า "ระบอบการปกครองที่ผู้นำมีอำนาจเด็ดขาดและไม่จำกัด"
อัตตาธิปไตยในประวัติศาสตร์ปกติจะอยู่ในรูปแบบสมบูรณาญาสิทธิราชย์หรือระบอบเผด็จการ
ในยุคต้น ๆ คำว่า "autocrat" มักใช้หมายถึงลักษณะที่พึงประสงค์ของผู้ปกครอง โดยนัยว่า "ไร้ผลประโยชน์ขัดกัน"
ในยุคกรีกสมัยกลาง (ประมาณคริสต์ศตวรรษที่ 5-6 จนจบสมัยกลาง) คำว่า "Autocrates" ใช้กับใครก็ได้ที่มีบรรดาศักดิ์เป็น "จักรพรรดิ" ไม่ว่ากษัตริย์จะทรงมีอำนาจเช่นไรจริง ๆ
กษัตริย์เชื้อสายสลาวิกบางพระองค์ รวมทั้งซาร์และจักรพรรดิของรัสเซีย ยังทรงมีพระบรรดาศักดิ์ "Autocrat" ในพระนามของพระองค์
ซึ่งแยกพระองค์จากกษัตริย์ภายใต้รัฐธรรมนูญในประเทศยุโรปอื่น ๆ


title: อัตตาธิปไตย

text:
ทั้งระบบรวบอำนาจเบ็ดเสร็จและเผด็จการทหารบ่อยครั้งระบุว่าเป็นอัตตาธิปไตย แม้อาจไม่ใช่จริง ๆ
เพราะในระบบรวบอำนาจเบ็ดเสร็จ รัฐจะควบคุมวิถีชีวิตและประชาสังคมทุกอย่าง
อาจมีผู้มีอำนาจเผด็จการสูงสุด ซึ่งก็จะทำให้เป็นอัตตาธิปไตย หรืออาจมีผู้นำเป็นกลุ่มเช่น คณะผู้ยึดอำนาจการปกครองหรือพรรคการเมืองเดี่ยว


title: อัตตาธิปไตย

text: ตามการวิเคราะห์ข้อพิพาททางการทหารระหว่างรัฐสองรัฐ ถ้ารัฐหนึ่งเป็นอัตตาธิปไตย โอกาสความรุนแรงจะเพิ่มขึ้นเป็นทวีคูณ


title: อัตตาธิปไตย

text:
เพราะองค์อัตตาธิปัตย์ (autocrat) ก็ต้องอาศัยคนอื่น ๆ เพื่อจะปกครอง ดังนั้น การแยกแยะอัตตาธิปไตยจากคณาธิปไตยที่เกิดในประวัติศาสตร์ บางครั้งจึงเป็นเรื่องยาก
อัตตาธิปัตย์ตามประวัติโดยมากต้องอาศัยขุนนาง ทหาร นักบวช และกลุ่มอภิสิทธิชนอื่น ๆ
อัตตาธิปไตยบางครั้งจะอิงอำนาจการปกครองกับเทวสิทธิราชย์


title: อัตตาธิปไตย

text:
จักรวรรดิโรมัน - ในปี 27 ก่อนคริสตกาล จักรพรรดิเอากุสตุสทรงก่อตั้งจักรวรรดิโรมันหลังจากอวสานของสาธารณรัฐโรมัน
แม้พระองค์จะทรงอนุญาตวุฒิสภาโรมัน แต่อำนาจที่แท้จริงก็อยู่ในพระหัตถ์ของพระองค์ทั้งสิ้น
เป็นระบอบที่ทรงสันติภาพและความรุ่งเรืองจนกระทั่งถึงจักรพรรดิก็อมมอดุสเริ่มตั้งแต่ ค.ศ. 161 แล้วต่อมาในคริสต์ทศวรรษที่ 3 จึงเห็นการรุกรานจากอนารยชนและความตกต่ำทางเศรษฐกิจ
ต่อมาทั้งจักรพรรดิดิออเกลติอานุส (ค.ศ. 284-305) และจักรพรรดิคอนสตันไทน์มหาราช (ค.ศ. 306-337) ก็ทรงอำนาจโดยเป็นผู้นำเผด็จการเบ็ดเสร็จ ซึ่งเพิ่มอำนาจขององค์จักรพรรดิ
แต่จักรวรรดิโรมันก็ขยายใหญ่มากจนจักรพรรดิดิออเกลติอานุส ต้องทรงให้ปกครองโดยผู้นำ 4 ท่านเป็นระบบ tetrarchy (ค.ศ. 284-324)


title: อัตตาธิปไตย

text:
ในที่สุด จักรวรรดิโรมันก็แบ่งออกเป็นสองส่วน คือ ภาคตะวันตก (โรมัน) และภาคตะวันออก (จักรวรรดิไบแซนไทน์)
โดยจักรวรรดิโรมันตะวันตกในที่สุดก็ล้มลงใน ค.ศ. 476 หลังจากที่จักรพรรดิโรมุลุส เอากุสตุส ทรงยอมแพ้ต่อกษัตริย์เยอรมัน


title: Think tank

text:
คำภาษาอังกฤษว่า think tank
(คณะทำงานระดับมันสมอง, กลุ่มคนที่ทำงานเกี่ยวกับการวิจัย,
คณะผู้เชี่ยวชาญ, กลุ่มผู้เชี่ยวชาญ)
หรือ policy institute (สถาบันนโยบาย) หรือ think factory (โรงงานความคิด) เป็นต้น
เป็นองค์การที่ทำงานวิจัยและสนับสนุนเกี่ยวกับประเด็นต่าง ๆ รวมทั้งนโยบายสังคม กลยุทธ์ทางการเมือง เศรษฐกิจ การทหาร เทคโนโลยี และวัฒนธรรม
สถาบันนโยบายโดยมากเป็นองค์การไม่แสวงหาผลกำไร ซึ่งบางประเทศรวมทั้งสหรัฐและแคนาดาเว้นภาษีให้
และพวกอื่นก็ได้ทุนจากรัฐบาล จากองค์การสนับสนุนประเด็นทางกฎหมายต่าง ๆ จากธุรกิจ หรือได้รายได้จากการให้คำปรึกษาหรือการวิจัยที่เกี่ยวข้องกัน


title: Think tank

text: สถาบันนโยบายอาจมีกลุ่มผู้เชี่ยวชาญจากสาขาวิชาต่าง ๆ ทำงานให้กับผู้บริโภคที่เป็นรัฐบาลหรือเอกชน โปรเจ็กต์จากรัฐบาลบ่อยครั้งเกี่ยวกับการวางแผนทางสังคมและการป้องกันประเทศ งานที่ทำให้กับเอกชนอาจรวมการพัฒนาและการทดสอบเทคโนโลยีและผลิตภัณฑ์ใหม่ ๆ แหล่งเงินทุนอาจรวมการมอบเงินทุน สัญญาว่าจ้าง การบริจาคส่วนบุคคล และรายได้จากการขายรายงาน


title: การทำให้เป็นประชาธิปไตย

text:
การทำให้เป็นประชาธิปไตย
หรือ การเปลี่ยนเป็นประชาธิปไตย
เป็นการเปลี่ยนระบอบการปกครองให้เป็นประชาธิปไตยยิ่งขึ้น
ซึ่งอาจหมายถึงการเปลี่ยนแปลงทางการเมืองอย่างสำคัญไปในทางประชาธิปไตย
การเปลี่ยนจากระบอบอำนาจนิยมไปเป็นประชาธิปไตยอย่างสมบูรณ์ จากระบอบอำนาจนิยมไปเป็นกึ่งประชาธิปไตย หรือจากกึ่งประชาธิปไตย/อำนาจนิยมไปเป็นประชาธิปไตยอย่างสมบูรณ์
ซึ่งอาจมีผลเป็นความมั่นคงทางประชาธิปไตย (ดังที่สหราชอาณาจักรเป็นตัวอย่าง) หรืออาจจะกลับไปกลับมาบ่อย ๆ (ดังที่ อาร์เจนตินาเป็นตัวอย่าง)
รูปแบบต่าง ๆ ของการเปลี่ยนเป็นประชาธิปไตยมักใช้อธิบายปรากฏการณ์ทางการเมืองอื่น ๆ เช่น ประเทศจะเริ่มทำสงครามหรือไม่ เศรษฐกิจจะเติบโตหรือไม่
กระบวนการมีปัจจัยหลายอย่างรวมทั้งพัฒนาการทางเศรษฐกิจ ประวัติ และประชาสังคม
ผลสูงสุดของกระบวนการนี้ก็เพื่อประกันว่า ประชาชนจะมีสิทธิออกเสียงเลือกตั้ง และมีส่วนตัดสินใจในระบอบการปกครอง


title: การทำให้เป็นประชาธิปไตย

text:
มีเรื่องถกเถียงไม่ใช่น้อยเกี่ยวกับปัจจัยที่มีผล โดยที่สุดที่จำกัดการเปลี่ยนเป็นประชาธิปไตย
ปัจจัยมากมายรวมทั้งเศรษฐกิจ วัฒนธรรม และประวัติศาสตร์ ล้วนอ้างว่ามีผลต่อกระบวนการ
โดยที่อ้างบ่อยมากที่สุดจะกล่าวในหัวข้อต่อ ๆ ไป


title: การทำให้เป็นประชาธิปไตย

text:
การมีผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ (GDP) ต่อประชากรที่สูงกว่า สัมพันธ์กับประชาธิปไตย โดยบางคนอ้างว่า รัฐประชาธิปไตยซึ่งรวยที่สุดไม่เคยปรากฏว่าตกอยู่ใต้ลัทธิอำนาจนิยม
แต่การขึ้นสู่อำนาจของฮิตเลอร์และพรรคนาซีในสาธารณรัฐไวมาร์ ก็เป็นตัวอย่างคัดค้านที่ชัดเจน แม้ในต้นคริสต์ทศวรรษ 1930 เยอรมนีจะมีเศรษฐกิจที่ก้าวหน้า แต่ในเวลาที่ฮิตเลอร์ขึ้นสู่อำนาจ ประเทศก็กำลังเผชิญวิกฤติการณ์ทางเศรษฐกิจที่เริ่มตั้งแต่สงครามโลกครั้งที่ 1 ซึ่งได้แย่ลงเพราะภาวะเศรษฐกิจตกต่ำครั้งใหญ่


title: การทำให้เป็นประชาธิปไตย

text:
ยังมีข้อสังเกตทั่วไปว่า ประชาธิปไตยเกิดก่อนการปฏิวัติอุตสาหกรรมน้อยมาก
งานวิจัยเชิงหลักฐานจึงทำให้นักวิชาการหลายคนเชื่อว่า พัฒนาการทางเศรษฐกิจถ้าไม่เพิ่มโอกาสเปลี่ยนเป็นประชาธิไปตย ก็จะช่วยประชาธิปไตยที่เกิดใหม่ให้มั่นคงยิ่งขึ้น


title: การทำให้เป็นประชาธิปไตย

text:
งานศึกษาหนึ่งพบว่า พัฒนาการทางเศรษฐกิจจะกระตุ้นให้เปลี่ยนเป็นประชาธิปไตยแต่ต้องเป็นระยะเวลาปานกลาง คือ 10-20 ปี
เพราะแม้พัฒนาการอาจสร้างความมั่นคงให้แก่ผู้นำที่อยู่ในอำนาจ แต่การจะให้ลูกหรือคนเชื่อใจอื่นสืบทอดอำนาจต่อไปก็เป็นเรื่องยาก


title: การทำให้เป็นประชาธิปไตย

text:
ถึงกระนั้น การถกเถียงว่า ประชาธิปไตยเป็นผลของความร่ำรวย เป็นเหตุ หรือไม่สัมพันธ์กัน ก็ยังเป็นเรื่องยังไม่ยุติ
งานศึกษาอีกงานหนึ่งแสดงว่า พัฒนาการทางเศรษฐกิจจะขึ้นอยู่กับเสถียรภาพทางการเมืองของประเทศเพื่อจะมีผลโปรโหมตประชาธิปไตยได้


title: การทำให้เป็นประชาธิปไตย

text:
นักวิชาการกลุ่มหนึ่งอธิบายว่า ไม่ใช่การเพิ่มความร่ำรวยในประเทศเองที่มีอิทธิพลต่อการเปลี่ยนเป็นประชาธิปไตย แต่เป็นความเปลี่ยนแปลงของโครงสร้างทางสังคม-เศรษฐกิจที่เกิดจากความร่ำรวย
โดยมีนักวิชาการอื่น ๆ ที่อ้างว่า ความเปลี่ยนแปลงทางโครงสร้างเป็นเหตุหลัก ๆ ที่ประเทศยุโรปกลายเป็นประชาธิปไตย


title: การทำให้เป็นประชาธิปไตย

text:
เมื่อโครงสร้างทางสังคมเศรษฐกิจเปลี่ยนไป เพราะความก้าวหน้าทำให้เกษตรกรรมมีประสิทธิภาพมากขึ้น จึงมีการลงทุนทั้งเวลาและทรัพยากรอื่น ๆ เพื่อใช้ในการผลิตและการบริการ
ยกตัวอย่างเช่น ในประเทศอังกฤษ สมาชิกของพวกผู้ดีได้ลงทุนในกิจการค้ามากขึ้น ทำให้พวกตนมีความสำคัญทางเศรษฐกิจต่อประเทศมากขึ้น
กิจกรรมเยี่ยงนี้จะมาพร้อมกับอำนาจทางเศรษฐกิจ เพราะทรัพย์สมบัตินับได้ยากขึ้น ดังนั้น รัฐจึงหักภาษีได้ยากขึ้น
เพราะเหตุนี้ การปล้นสะดมทรัพย์ตรง ๆ จึงเป็นไปไม่ได้ และดังนั้น รัฐจึงต้องต่อรองกับอภิสิทธิชนทางเศรษฐกิจรุ่นใหม่เพื่อจะหารายได้
ข้อตกลงแบบยั่งยืนกลายเป็นเรื่องจำเป็น เพราะรัฐต้องอาศัยประชาชนที่ยังคงความจงรักภักดี ดังนั้น ประชาชนจึงได้อำนาจแสดงเสียงในกระบวนการตัดสินใจของประเทศ


title: การทำให้เป็นประชาธิปไตย

text:
นักวิชาการคู่หนึ่งอ้างว่า ความสัมพันธ์ของความเท่าเทียมกันทางสังคมกับการเปลี่ยนเป็นประชาธิปไตยเป็นเรื่องซับซ้อน ประชาชนจะมีแรงจูงใจเพื่อกบฏน้อยกว่าในสังคมที่เท่าเทียมกัน ดังนั้น การเปลี่ยนเป็นประชาธิปไตยก็จะมีโอกาสน้อยกว่า
เทียบกับสังคมที่ไม่เท่าเทียมกันแบบสุดโต่ง (เช่น แอฟริกาใต้ภายใต้ระบบการถือผิว) การจัดสรรปันส่วนของทั้งความมั่งคั่งและอำนาจภายใต้ระบอบประชาธิปไตยจะเป็นผลร้ายต่ออภิสิทธิชน พวกเขาจึงต้องทำทุกอย่างเพื่อไม่ให้เกิดการเปลี่ยนแปลง
ส่วนในประเทศที่อยู่ตรงกลาง ๆ ที่ไม่สุดโต่ง การเปลี่ยนเป็นประชาธิปไตยจะมีโอกาสสูงกว่า โดยอภิสิทธิชนจะยอมให้เพราะ (1) พิจารณาว่าการกบฏอาจเป็นไปได้ (2) ราคาของการยินยอมไม่สูงเกินไป
ความคาดหวังเช่นนี้เข้ากับหลักฐานการทดลองที่แสดงว่า ประชาธิปไตยจะเสถียรภาพกว่าในสังคมที่เท่าเทียมกัน


title: การทำให้เป็นประชาธิปไตย

text:
มีผู้ที่อ้างว่า วัฒนธรรมบางอย่างเข้ากับค่านิยมประชาธิปไตยได้มากกว่า
ซึ่งอาจเป็นมุมมองแบบชาติพันธุ์นิยม
เพราะปกติแล้ว จะอ้างว่าวัฒนธรรมตะวันตก "เข้าได้ดีที่สุด" กับประชาธิปไตย และอ้างวัฒนธรรมอื่นว่า มีค่านิยมที่ทำให้ประชาธิปไตยเป็นเรื่องยากหรือเป็นสิ่งไม่พึงปรารถนา
เป็นข้ออ้างที่บางครั้งใช้โดยระบอบการปกครองอื่น ๆ เพื่อแก้ต่างความล้มเหลวในการปฏิรูปเพื่อประชาธิปไตย
แต่ในปัจจุบัน มีรัฐประชาธิปไตยที่ไม่ใช่คนตะวันตกมากมาย
รวมทั้งอินเดีย ญี่ปุ่น อินโดนีเซีย นามิเบีย บอตสวานา ไต้หวัน และเกาหลีใต้
มีงานวิจัยที่พบว่า "ผู้นำที่ได้การศึกษาในประเทศตะวันตกจะเพิ่มโอกาสเปลี่ยนเป็นประชาธิปไตยอย่างสำคัญ"


title: การทำให้เป็นประชาธิปไตย

text:
มีนักวิชาการที่อ้างว่า มีลักษณะบางอย่างที่ทำให้สังคมมีโอกาสมีวัฒนธรรมการทำงานเพื่อส่วนรวมมากกว่า และทำให้เกิดประชาธิปไตยแบบมีส่วนร่วมสูงกว่า
คือชุมชนที่มีเครือข่ายองค์กรพลเมืองที่ช่วยปรับปรุงดูแลละแวกบ้าน ที่มีโครงสร้างเป็น "แนวนอน" คือมีสมาชิกมีฐานะ/อิทธิพลเท่าเทียมกัน จะช่วยสร้าง "ความเชื่อใจ การช่วยเหลือซึ่งกันและกัน และการมีส่วนร่วมในฐานะพลเมือง" ได้ดีกว่า ซึ่งนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงเป็นประชาธิปไตย และจะเป็นประชาธิปไตยแบบมีส่วนร่วมที่ดำเนินการได้อย่างมีประสิทธิภาพกว่า
เทียบกับเครือข่ายที่มีโครงสร้างเป็นแนวตั้ง คือมีการจัดตำแหน่งการงานเป็นชั้น ๆ หรือที่มีความสัมพันธ์แบบผู้อุปถัมภ์-ผู้พึ่งพา ซึ่งก็จะมีโอกาสสร้างวัฒนกรรมการมีส่วนร่วมของพลเมืองที่จำเป็นในการเปลี่ยนเป็นประชาธิปไตยน้อยกว่า


title: การทำให้เป็นประชาธิปไตย

text:
นักวิชาการอีกคนหนึ่งคาดว่า การเปลี่ยนเป็นประชาธิปไตยจะเกิดขึ้นเมื่ออภิสิทธิชนไม่สามารถคืนรูประบอบอัตตาธิปไตยได้
ซึ่งเกิดขึ้นเมื่อมีกลุ่มอำนาจต่าง ๆ อยู่ร่วมกันในเขตภูมิภาคหนึ่ง ๆ
อันทำให้อภิสิทธิชนจำเป็นต้องสร้างสถาบันประชาธิปไตยและสถาบันตัวแทนเพื่อควบคุมเขตนั้น และเพื่อจำกัดอิทธิพลของกลุ่มอภิสิทธิชนผู้เป็นคู่แข่ง


title: การทำให้เป็นประชาธิปไตย

text:
ประชาธิปไตยบางครั้งเกิดเพราะการแทรกแซงทางทหารของประเทศอื่น ดังที่เกิดในญี่ปุ่นและเยอรมนีหลังสงครามโลกครั้งที่ 2
อิสรภาพจากการเป็นอาณานิคมบางครั้งก็อำนวยให้ก่อตั้งประชาธิปไตย ที่ต่อมาไม่นานก็ถูกแทนที่ด้วยระบอบอำนาจนิยม
ตัวอย่างเช่น ซีเรียหลังจากได้อิสรภาพจากอาณัติของฝรั่งเศสเมื่อต้นสงครามเย็น ไม่ได้ทำประชาธิปไตยให้มั่นคง
แล้วในที่สุดก็ล้มและถูกแทนที่ด้วยระบอบเผด็จการของพรรคบะอัธ


title: การทำให้เป็นประชาธิปไตย

text:
มีทฤษฎีมานานแล้วว่า การศึกษาจะช่วยโปรโหมตสังคมประชาธิปไตยที่มั่นคง
งานวิจัยแสดงว่า การศึกษาทำให้ยอมรับความแตกต่างทางการเมืองได้มากกว่า เพิ่มโอกาสการมีส่วนร่วม และลดความไม่เท่าเทียมกัน
งานวิจัยหนึ่งพบว่า "การเพิ่มระดับการศึกษาจะเพิ่มระดับประชาธิปไตย โดยผลของการศึกษาต่อการเปลี่ยนเป็นประชาธิปไตยจะมีพลังยิ่งกว่าในประเทศยากจน"


title: การทำให้เป็นประชาธิปไตย

text:
งานศึกษาปี 2559 พบว่า ความตกลงค้าขายแบบบุริมสิทธิ (PTA)
"กระตุ้นให้ประเทศเปลี่ยนเป็นประชาธิปไตย โดยเฉพาะถ้าคู่ความตกลงก็เป็นรัฐประชาธิปไตยเองด้วย"


title: การทำให้เป็นประชาธิปไตย

text: งานศึกษาปี 2545 พบว่า การเป็นสมาชิกในองค์กรนานาชาติ "สัมพันธ์กับการเปลี่ยนเป็นประชาธิปไตยในช่วงปี 2493-2535"


title: การทำให้เป็นประชาธิปไตย

text:
ระบอบเผด็จการสามอย่าง คือ ราชาธิปไตย เผด็จการพลเรือน และเผด็จการทหาร จะเปลี่ยนเป็นประชาธิปไตยโดยต่างกันเพราะมีเป้าหมายต่างกัน
เผด็จการของพระราชาและพลเรือนต้องการอยู่ในอำนาจอย่างไม่มีกำหนด ผ่านการสืบทอดพระราชวงศ์สำหรับพระราชาและการกดขี่ศัตรูสำหรับเผด็จการพลเรือน
ส่วนเผด็จการทหารจะยึดอำนาจแล้วปฏิบัติการเป็นรัฐบาลรักษาการ เพื่อทดแทนรัฐบาลพลเรือนที่พิจารณาว่าบกพร่อง
เผด็จการทหารมีโอกาสเปลี่ยนเป็นประชาธิปไตยมากกว่า เพราะตั้งแต่เริ่มก็หมายเป็นแค่การแก้ปัญหาชั่วคราวในขณะที่กำลังตั้งรัฐบาลที่ยอมรับได้ใหม่


title: การทำให้เป็นประชาธิปไตย

text:
การประท้วงเพื่อประชาธิปไตยสัมพันธ์กับการเปลี่ยนเป็นประชาธิปไตย
งานวิจัยปี 2559 พบว่า กรณี 1 ใน 4 ของการประท้วงเพื่อประชาธิปไตยระหว่างปี 2532-2554 ทำให้เกิดความเปลี่ยนแปลงเป็นประชาธิปไตย


title: การทำให้เป็นประชาธิปไตย

text:
งานวิจัยแสดงว่า ภัยสงครามเมืองกระตุ้นให้ผู้ปกครองยอมเปลี่ยนแปลงไปในทางประชาธิปไตย
งานศึกษาปี 2559 พบว่า การจลาจลเหตุความแห้งแล้งในแอฟริกาใต้สะฮาราทำให้ผู้ปกครองเกรงสงครามการเมือง แล้วยอมรับความเปลี่ยนแปลงทางประชาธิปไตย


title: การทำให้เป็นประชาธิปไตย

text:
ในบทความที่ได้รับความยกย่องชื่อว่า "สงครามและสภาพในแอฟริกา (War and the state in Africa)" นักรัฐศาสตร์ชาวอเมริกันอธิบายว่า ประเทศในยุโรปเกิดขึ้นอาศัยการทำสงครามซึ่งเป็นเหตุที่ไม่มีอย่างหนึ่งในแอฟริกาปัจจุบัน
คือสงครามเป็นเหตุให้รัฐต้องมีประสิทธิภาพมากขึ้นในการเก็บรายได้ บังคับให้ผู้นำต้องจัดระบบการบริหารปกครองให้ดีขึ้น
และสร้างสภาพแวดล้อมที่ประชาชนจะรู้สึกสามัคคีกัน
ดังที่พบในรัฐยุโรปที่เสี่ยงต่อการถูกรุกรานหรือเกิดสงครามอย่างฉับพลันกับประเทศเพื่อนบ้าน


title: การทำให้เป็นประชาธิปไตย

text:
การบังคับให้ระวังระไวเช่นนี้ทำให้เกิดพัฒนาการเก็บภาษีที่ดีขึ้น เพราะรัฐที่ไม่มีรายได้พอทำสงครามก็จะสูญเสียเอกราช
สงครามยังสร้างความสัมพันธ์ร่วมกันที่มีพลังระหว่างรัฐกับประชาชน เพราะประชาชนก็จะรู้สึกถึงภัยเหมือนกับรัฐ และต้องอาศัยประเทศเพื่อที่จะเจริญรุ่งเรืองได้
การทำสงครามทำให้ประชาชนรู้สึกว่าเป็นส่วนของรัฐมากขึ้น


title: การทำให้เป็นประชาธิปไตย

text: มีงานวิจัยที่แสดงว่า การเปลี่ยนเป็นชุมชนเมืองมากขึ้นโดยวิธีต่าง ๆ ช่วยการเปลี่ยนเป็นประชาธิปไตย


title: การทำให้เป็นประชาธิปไตย

text:
คำอธิบายหนึ่งสำหรับการกลับไปเป็นประชาธิปไตยของประเทศเอกวาดอร์ อันเป็นเหตุการณ์ที่ค้านความเห็นทั่วไปว่า รายได้จากทรัพยากรธรรมชาติมักกระตุ้นให้เกิดรัฐบาลเผด็จการ
ก็คือ มีสถานการณ์บางอย่างที่รายได้จากทรัพยากรธรรมชาติ เช่นจากน้ำมัน
จะลดความเสี่ยงที่นโยบายทางสังคมจะมีต่ออภิสิทธิชน เพราะรัฐมีรายได้อื่นเพื่อเป็นงบประมาณดำเนินการนโยบายสังคม
โดยไม่เกี่ยวพันกับความมั่งคั่งหรือรายได้ของอภิสิทธิชน
และในประเทศที่มากไปด้วยความไม่เท่าเทียมกัน เช่นเอกวาดอร์ในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1970 ผลก็คือโอกาสการเปลี่ยนเป็นประชาธิปไตยจะเพิ่มขึ้น


title: การทำให้เป็นประชาธิปไตย

text:
รัฐประหารของทหารในเอกวาดอร์ปี 2515 มีเหตุโดยมากจากความเกรงกลัวของอภิสิทธิชนว่า จะมีการปรับกระจายรายได้
แต่ในปีเดียวกัน น้ำมันก็กลายเป็นแหล่งรายได้เพิ่มยิ่ง ๆ ขึ้นของประเทศ
แม้รายได้ในช่วงแรกนั้นจะใช้เพื่องบประมาณทางทหาร แต่รายได้ที่เพิ่มขึ้นในปี 2522 ต่อมาได้ดำเนินขนานกับการเปลี่ยนกลับไปเป็นประชาธิปไตยของประเทศอีก
นักวิชาการจึงอ้างว่า การเปลี่ยนกลับไปเป็นประชาธิปไตยของเอกวาดอร์ มีเหตุจากการเพิ่มรายได้จากน้ำมันอย่างสำคัญ ซึ่งไม่เพียงเพิ่มงบประมาณของรัฐ แต่ยังลดความกลัวของอภิสิทธิชนว่า รายได้/ความมั่งคั่งของตนจะถูกปรับกระจายไปใช้เป็นงบประมาณของรัฐ
การแสวงหาประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติทำให้รัฐบาลสามารถออกนโยบายเกี่ยวกับราคาสินค้าและสินจ้าง ที่ให้ประโยชน์แก่ประชาชนโดยที่อภิสิทธิชนไม่มีผลกระทบ แล้วจึงเกิดการเปลี่ยนแปลงและการเติบโตของสถาบันประชาธิปไตยต่าง ๆ
การเสียชีวิตของผู้เผด็จการ น้อยครั้งที่จะเปลี่ยนระบอบการปกครองให้เป็นประชาธิปไตย
นักวิเคราะห์รายหนึ่งพบว่า "ในบรรดาผู้เผด็จการ 79 ท่านที่ได้เสียชีวิตในอำนาจ (พ.ศ. 2489-2557)
ในกรณีโดยมาก (92%) ระบอบการปกครองก็ดำเนินต่อไปหลังจากการเสียชีวิต"


title: การทำให้เป็นประชาธิปไตย

text: พัฒนาการให้เป็นประชาธิปไตยบ่อยครั้งช้า รุนแรง และถอยกลับบ่อย ๆ


title: การทำให้เป็นประชาธิปไตย

text:
ในประเทศอังกฤษ สงครามกลางเมืองอังกฤษ (พ.ศ. 2185-2194) เป็นสงครามระหว่างพระราชาและรัฐสภาที่ได้รับเลือกตั้งแต่มีลักษณะของคณาธิปไตย
ต่อมา ยุครัฐในอารักขา (2196-2202) และเหตุการณ์การฟื้นฟูราชวงศ์อังกฤษ (2203-2231) จึงได้คืนการปกครองแบบอัตตาธิปไตย
ในปี 2231 ก็เกิดการปฏิวัติอันรุ่งโรจน์ที่ตั้งรัฐสภาที่เข้มแข็ง แล้วผ่านพระราชบัญญัติว่าด้วยสิทธิพื้นฐานของพลเมือง ค.ศ. 1689 ซึ่งบัญญัติสิทธิเสรีภาพของประชาชนบางอย่าง
บัญญัติบังคับให้มีการเลือกตั้งเป็นประจำ ตั้งกฎเสรีภาพในการพูดในรัฐสภา และจำกัดอำนาจของพระราชา ซึ่งรับรองว่า โดยไม่เหมือนยุโรปโดยมากในยุคนั้น สมบูรณาญาสิทธิราชย์จะไม่มีชัย
แต่ต้องรอจนถึงราชบัญญัติการมีตัวแทนของประชาชนปี 2427 (Representation of the People Act 1884) ที่ประชาชนชายส่วนใหญ่จะมีสิทธิออกเสียงเลือกตั้ง


title: การทำให้เป็นประชาธิปไตย

text:
การปฏิวัติอเมริกา (2308-2326) ได้ก่อตั้งสหรัฐอเมริกา
จากมุมมองต่าง ๆ มันเป็นชัยชนะทางอุดมคติ เพราะเป็นสาธารณรัฐที่แท้จริงโดยไม่เคยมีผู้เผด็จการสักคนหนึ่ง
แม้สิทธิการออกเสียงเลือกตั้งจะจำกัดให้ชายผิวขาวอเมริกันผู้มีที่ดินในเบื้องต้น
แต่ทาสก็ยังไม่ได้เลิกโดยเฉพาะในรัฐภาคใต้จนกระทั่งการแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญหลังสงครามกลางเมืองอเมริกา (2404-2408)
และชาวอเมริกันเชื้อสายแอฟริกาก็ไม่ได้สิทธิพลเมืองจนกระทั่งคริสต์ทศวรรษ 1960


title: การทำให้เป็นประชาธิปไตย

text:
การปฏิวัติฝรั่งเศส (2332) ทำให้คนจำนวนมากสามารถออกเสียงเลือกตั้งได้เป็นเวลาสั้น ๆ
แต่ก็ตามด้วยสงครามปฏิวัติฝรั่งเศส (2335-2345) และสงครามนโปเลียน (2346-2358) ที่ยาวนานกว่า 20 ปี
การปฏิวัติช่วง French Directory (2338-2342) มีลักษณะทางคณาธิปไตยมากกว่า
จักรวรรดิฝรั่งเศสที่หนึ่ง (2347-2358) แล้วตามด้วยการคืนสู่ราชบัลลังก์ของราชวงศ์บูร์บง (2358-2373) ทั้งสองก็กลับคืนการปกครองแบบอัตตาธิปไตย
ส่วนสาธารณรัฐฝรั่งเศสที่ 2 ต่อมา (2391-2395) ก็ได้ให้สิทธิออกเสียงเลือกตั้งทั่วไปแก่ชาย แต่แล้วก็ตามมาด้วยจักรวรรดิฝรั่งเศสที่สอง (2395-2413)
ต้องอาศัยสงครามฝรั่งเศส-ปรัสเซีย (2413-2414) จึงได้ตั้งสาธารณรัฐฝรั่งเศสที่ 3 (2413-2483)


title: การทำให้เป็นประชาธิปไตย

text:
จักรวรรดิเยอรมันตั้งขึ้นเมื่อปี 2414
แล้วตามด้วยสาธารณรัฐไวมาร์หลังสงครามโลกครั้งที่ 2
ต่อมานาซีเยอรมนีจึงคืนการปกครองแบบอัตตาธิปไตยจนกระทั่งแพ้สงครามโลกครั้งที่ 2


title: การทำให้เป็นประชาธิปไตย

text:
ราชอาณาจักรอิตาลีซึ่งตั้งขึ้นหลังการรวมเอกราชของอิตาลีในปี 2404 เป็นราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมมนูญ ที่พระราชาทรงมีอำนาจค่อนข้างมาก
ต่อมาลัทธิฟาสซิสต์อิตาลีจึงตั้งระบอบเผด็จการขึ้นหลังสงครามโลกครั้งที่ 1 จนกระทั่งภายหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 จึงเปลี่ยนเป็นสาธารณรัฐอิตาลีดังปัจจุบัน


title: การทำให้เป็นประชาธิปไตย

text:
ยุคเมจิหลังปี 2411 เป็นจุดเริ่มปรับประเทศญี่ปุ่นให้ทันสมัย
โดยมีการปฏิรูปทางประชาธิปไตยอย่างจำกัดด้วย
ต่อมาในยุคไทโช (2455-2469) จึงมีการปฏิรูปเพิ่มขึ้น
แต่ยุคโชวะก่อนสงคราม (2469-2488) ที่ตามมาก็พลิกกลับจนกระทั่งยุติสงครามโลกครั้งที่ 2


title: การทำให้เป็นประชาธิปไตย

text:
ตามงานศึกษาโดย "ฟรีดอมเฮาส์"
ในประเทศ 67 ประเทศที่ระบอบเผด็จการได้ล้มลงตั้งแต่ปี 2515 การต่อต้านของพลเมืองที่ไม่ใช้ความรุนแรงเป็นปัจจัยที่มีกำลังในกรณี 70 เปอร์เซ็นต์
โดยไม่ได้เนื่องจากการรุกรานของประเทศอื่น และมีน้อยมากที่เนื่องจากการก่อการกำเริบที่ใช้อาวุธ หรือเนื่องจากการปฏิรูปที่อภิสิทธิชนสมัครใจเริ่มเอง
แต่อย่างท่วมท้นเนื่องจากปฏิบัติการขององค์กรประชาสังคมเพื่อประชาธิปไตยที่ไม่ใช้วิธีการรุนแรง และเนื่องจากการต่อต้านแบบสันติอื่น ๆ เช่น การนัดหยุดงาน การคว่ำบาตร การขัดขืนเจ้าหน้าที่/กฎหมายอย่างสงบ และการชุมนุมประท้วง


title: การทำให้เป็นประชาธิปไตย

text:
ในเรื่องการเปลี่ยนเป็นประชาธิปไตย องค์กร "ฟรีดอมเฮาส์" ทำงานสำรวจที่ทรงอิทธิพล ซึ่งเริ่มขึ้นในระหว่างสงครามเย็น
องค์กรปัจจุบันเป็นสถาบันนโยบาย (think tank) ที่ผลิตรายงานเสรีภาพที่ครอบคลุมกว้างขวางมากที่สุดงานหนึ่งทั้งในประเทศและในระหว่างประเทศ ซึ่งโดยปริยายก็เป็นรายงานการเปลี่ยนเป็นประชาธิปไตยด้วย
องค์กรจัดหมวดหมู่ประเทศทั้งหมดในโลกตามค่า 7 อย่างโดยมีคำถามกว่า 200 คำถามในงานสำรวจ และมีเจ้าหน้าที่หลายคนในทุก ๆ ประเทศ
คะแนนจากส่วนต่าง ๆ ของการสำรวจจะสรุปประเทศลงใน 3 หมวด คือ เสรี กึ่งเสรี และไม่เสรี


title: การทำให้เป็นประชาธิปไตย

text:
งานศึกษาหนึ่งที่ตรวจความสัมพันธ์ระหว่างเศรษฐกิจตลาดเสรี (วัดด้วยดัชนีเสรีภาพทางเศรษฐกิจ) พัฒนาการทางเศรษฐกิจ (วัดด้วยผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ (GDP) /ประชากร) และเสรีภาพทางการเมือง (วัดด้วยดัชนีฟรีดอม์เฮาส์)
พบว่า เสรีภาพทางเศรษฐกิจระดับสูงจะเพิ่ม GDP/ประชากร ซึ่งก็ป้อนกลับเพิ่มเสรีภาพทางเศรษฐกิจ
GDP/ประชากรยังเพิ่มเสรีภาพทางการเมืองอีกด้วย แต่เสรีภาพทางการเมืองไม่ได้เพิ่ม GDP/ประชากร
และเสรีภาพทางเศรษฐกิจก็ไม่สัมพันธ์กับเสรีภาพทางการเมืองโดยตรง ถ้า GDP/ประชากรอยู่คงที่


title: การทำให้เป็นประชาธิปไตย

text:
นักรัฐศาสตร์-เศรษฐศาสตร์ชาวอเมริกัน ศ. ดร. ฟรานซิส ฟุกุยะมะ
ได้เขียนบทความเรื่องการเปลี่ยนเป็นประชาธิปไตยที่คลาสสิกอีกงานหนึ่งในชื่อเรื่อง
"อวสารประวัติศาสตร์และมนุษย์คนสุดท้าย (The End of History and the Last Man)" ซึ่งกล่าวถึงการเกิดขึ้นของประชาธิปไตยเสรีนิยมว่าเป็นรูปแบบการปกครองสุดท้ายของมนุษย์
แต่ก็มีผู้อ้างว่า การขยายปฏิรูปเศรษฐกิจให้เสรี มีผลผสมผเสต่อการเปลี่ยนเป็นประชาธิไตย
คืออ้างว่า จากหลาย ๆ มุมมอง สถาบันทางประชาธิปไตยต่าง ๆ ถูกจำกัดหรือถูกขังไว้เพื่อประโยชน์ของตลาดทุนนานาชาติ หรือเพื่ออำนวยการค้าขายทั่วโลก


title: การทำให้เป็นประชาธิปไตย

text:
ส่วนนักรัฐศาสตร์ชาวอเมริกัน ศ. ดร. ซามูเอล ฮันติงตัน ได้เขียนหนังสือชื่อว่า "คลื่นลูกที่ 3 - การเปลี่ยนเป็นประชาธิปไตยในปลายคริสต์ศตวรรษที่ 20 (The Third Wave: Democratization in the Late 20th century)"
ซึ่งเขากำหนดคลื่นการเปลี่ยนเป็นประชาธิปไตย 3 ลูกที่เกิดในประวัติศาสตร์
คลื่นลูกแรกนำประชาธิปไตยมาสู่ยุโรปตะวันตกและอเมริกาเหนือในคริสต์ทศวรรษที่ 19
แล้วตามด้วยการเกิดระบอบเผด็จการช่วงในระหว่างสงครามโลกทั้ง 2
ลูกที่สองเกิดหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 แต่หมดพลังลงช่วงระหว่าง ค.ศ. 1962 กับกลางคริสต์ทศวรรษ 1970
คลื่นล่าสุดเริ่มที่ปี ค.ศ. 1974 (พ.ศ. 2517) และยังดำเนินไปอยู่
การเปลี่ยนเป็นประชาธิปไตยในละตินอเมริกาและกลุ่มตะวันออก (Eastern Bloc) เป็นส่วนของคลื่นลูกที่สามนี้


title: การทำให้เป็นประชาธิปไตย

text:
ตัวอย่างที่ดีของเขตที่ผ่านคลื่นทั้งสามก็คือตะวันออกกลาง
ในคริสต์ศตวรรษที่ 15 เขตนี้เป็นส่วนของจักรวรรดิออตโตมัน
ในศตวรรษที่ 19 "เมื่อจักรวรรดิออตโตมันล้มลงในที่สุด ... ช่วงท้ายของสงครามโลกครั้งที่ 2 กองทัพชาวตะวันตกในที่สุดก็ได้เข้าไปยึดครองเขต"
นี่เป็นทั้งการขยายอาณาเขตของชาวยุโรป และเป็นการสร้างประเทศเพื่อเปลี่ยนเป็นประชาธิปไตยด้วย


title: การทำให้เป็นประชาธิปไตย

text:
แต่ก็มีนักวิชาการที่อ้างว่า "การแบ่งกลุ่มชาติพันธุ์ ... เป็น (อุปสรรค) ที่ขวางความพยายามของสหรัฐเพื่อเปลี่ยนอิรักให้เป็นประชาธิปไตย"
ซึ่งแสดงปัญหาที่น่าสนใจในเรื่องการรวมปัจจัยต่างชาติและภายในประเทศในกระบวนการเปลี่ยนเป็นประชาธิปไตย
นอกจากนั้นแล้ว ศ. ดร. เอ็ดวาร์ด เซด ยังกล่าวตำหนิความรู้สึกที่เป็นของคนตะวันตกโดยมากว่ามี "ความเข้ากันไม่ได้โดยธรรมชาติระหว่างค่านิยมทางประชาธิปไตยกับอิสลาม" ว่าเป็น "orientalist" คือเป็นไปตามความรู้สึกปรามาสและเรื่องที่ไม่เป็นจริงเกี่ยวกับ "คนตะวันออก"
เขาเสนอเหตุผลว่า "ตะวันออกกลางและแอฟริกาเหนือยังไม่มีปัจจัยที่ต้องมีก่อนการเปลี่ยนเป็นประชาธิปไตย" (ไม่ใช่เพราะเข้ากันไม่ได้กับอิสลาม)


title: การทำให้เป็นประชาธิปไตย

text:
ส่วนนักข่าวผู้ชำนาญเรื่องการปกครองคนหนึ่ง ได้ตรวจสอบเรื่องความมั่นคงที่การโปรโหมดประชาธิปไตยช่วยเสริมสร้าง แล้วชี้ความสัมพันธ์ระหว่างระดับประชาธิปไตยกับระดับการก่อการร้ายในประเทศ
แม้จะเป็นเรื่องที่ยอมรับว่า ความยากจนในประเทศมุสลิมเป็นเหตุแนวหน้าในการก่อการร้ายที่เพิ่มขึ้น นักข่าวก็ให้ข้อสังเกตว่า ผู้ก่อการร้ายหลักในเหตุการณ์วินาศกรรม 11 กันยายน พ.ศ. 2544 เป็นคนชั้นกลางหรือคนชั้นสูง
เขาเสนอว่า สังคมที่ผู้ก่อการร้ายของอัลกออิดะฮ์ใช้ชีวิต มักเป็นที่หาเงินได้ง่าย ๆ (เช่นจากน้ำมัน) และดังนั้นจึงไม่มีแรงจูงใจให้พัฒนาทางเศรษฐกิจหรือการเมือง
เมื่อมีโอกาสมีส่วนร่วมทางการเมืองน้อย
เยาวชนชาวอาหรับจึงได้ถูกล่อให้มีส่วนร่วมในกิจกรรมอื่น ๆ เช่นในลัทธิต้นคัมภีร์อิสลาม (Islamic fundamentalism)
การเจริญขึ้นของลัทธิต้นคัมภีร์อิสลาม และความรุนแรงที่เป็นผลในเหตุการณ์ 9/11 แสดงความต้องการมีส่วนร่วมทางการเมืองโดยธรรมชาติ
และรัฐบาลประชาธิปไตยหรือที่มีกระบวนการทางประชาธิปไตย (เช่น การเปิดให้มีส่วนร่วมทางการเมือง) เป็นลานประชาคมที่จำเป็นเพื่อให้ประชาชนมีส่วนร่วมทางการเมือง


title: การทำให้เป็นประชาธิปไตย

text:
ผู้ออกความเห็นคนหนึ่ง (Larry Pardy) ให้ข้อสังเกตว่า รัฐบาลมีแรงจูงใจเพื่อจะรักษาอำนาจโดยมีปัจจัยสองอย่าง คือ ความชอบธรรมและวิถีทาง
ความชอบธรรมของรัฐบาลประชาธิปไตยจะได้จากการยอมรับของประชาชนผ่านการเลือกตั้งที่ยุติธรรมและเปิดเผย และวิถีทางด้านการเงินจะมาจากแหล่งภาษีที่สมบูรณ์อันเกิดจากเศรษฐกิจที่ดี
โดยความสำเร็จทางเศรษฐกิจก็จะมาจากเศรษฐกิจแบบตลาดเสรีที่มีองค์ประกอบดังต่อไปนี้ คือ สิทธิในทรัพย์สิน ฝ่ายตุลาการที่ยุติธรรมและเป็นอิสระ ความมั่นคง และหลักนิติธรรม
อนึ่ง องค์ประกอบหลักที่สนับสนุนเสรีภาพทางเศรษฐกิจ ก็ยังสืบไปยังสิทธิพื้นฐานของปัจเจกบุคคลอีกด้วย
ในนัยตรงข้าม เมื่อรัฐบาลสามารถกดขี่คู่แข่งทางการเมือง ก็จะไม่มีหลักนิติธรรม และเมื่อความมั่งคั่งสามารถยึดได้ตามใจชอบ ก็จะไม่มีสิทธิทางทรัพย์สิน


title: การทำให้เป็นประชาธิปไตย

text:
ตามนักวิชาการกลุ่มหนึ่ง แบบจำลอง "ทางออก การมีเสียง และความจงรักภักดี (exit, voice, and loyalty model)" แสดงว่า ถ้าประชาชนสามารถมีทางออกไม่อยู่ใต้อาณัติของรัฐบาล ก็จะมีโอกาสเปลี่ยนเป็นประชาธิปไตยสูงกว่า
คือ รัฐบาลอาจจะมีอำนาจอธิปไตยเหนือประชากรที่มีทางออกต่าง ๆ ได้ยาก
และการออกไม่ใช่เป็นเพียงแค่ออกจากอาณาเขตของรัฐที่มีแต่บีบบังคับ
แต่หมายเอาการตอบสนองปรับตัวที่ทำให้รัฐลำบากในการอ้างอำนาจอธิปไตยเหนือตนมากขึ้น
รวมทั้งการปลูกพืชที่รัฐไม่สามารถนับได้ (และไม่สามารถเก็บภาษี) หรือเลี้ยงสัตว์ที่นำไปที่อื่นได้ง่ายกว่า


title: การทำให้เป็นประชาธิปไตย

text:
จริง ๆ แล้วกำเนิดของรัฐก็เป็นผลของการปรับตัวของมนุษย์ต่อสิ่งแวดล้อม และของการเลือกว่าจะอยู่หรือจะออกจากบริเวณนั้น
ถ้าประชาชนมีอิสรภาพในการย้ายที่ แบบจำลองนี้พยากรณ์ว่า รัฐจะต้องเป็นตัวแทนของประชาชนเพื่อป้องกันไม่ให้ประชาชนไปที่อื่น
ดังนั้น ถ้าบุคคลมีทางออกที่เป็นไปได้โดยไม่ต้องอยู่ใต้อาณัติของรัฐบาล ก็จะสามารถจำกัดพฤติกรรมตามอำเภอใจของรัฐบาลเพราะสามารถขู่ด้วยการเลือกทางออกได้


title: การทำให้เป็นประชาธิปไตย

text:
ประชาธิปไตยที่คงยืนเป็นเรื่องที่ยิ่งกว่าการเลือกตั้งที่ยุติธรรมและโปร่งใส
มันต้องอาศัยพื้นฐานที่หนักแน่นของเสรีภาพทางเศรษฐกิจและทางการเมือง ที่ประชาชนในประเทศตะวันตกต้องแคะงัดจากรัฐบาลด้วยความยากลำบากเป็นศตวรรษ ๆ
โดยเริ่มอย่างช้าก็ตั้งแต่ปี พ.ศ. 1758 เมื่อพระเจ้าจอห์นทรงยอมรับข้อจำกัดต่อพระอำนาจ คือทรงยอมให้ประชาชนมีสิทธิตามมหากฎบัตร
สมัยนั้นก็ดี แม้แต่สมัยนี้ก็ดี รัฐบาลจะมีแรงจูงใจสนับสนุนสิทธิเสรีภาพก็ต่อเมื่อมันมีผลโดยตรงต่อการรักษาและใช้อำนาจของรัฐบาล
มันไม่ได้เกิดจากแนวคิดอุดมคติเกี่ยวกับประชาธิปไตยและเสรีภาพ จากการมีสัญญาโดยนัยกับประชาชน จากการเคี่ยวเข็ญของประเทศที่เป็นผู้บริจาค หรือการป่าวประกาศขององค์กรนานาชาติ


title: การทำให้เป็นประชาธิปไตย

text:
ตามนักวิชาการท่านหนึ่ง ดร. ฟุกุยะมะถูกแล้วในคำกล่าวถึงอวสานแห่งประวัติศาสตร์ เพราะประชาธิปไตยเสรีนิยมที่มีในประเทศตะวันตก เป็นที่สุดของวิวัฒนาการทางอุดมคติของมนุษย์
เป็นกลไกที่ระบบตลาดเสรีสามารถจัดสรรปันส่วนทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพโดยพึ่งอาศัยซึ่งกันและกันกับระบอบประชาธิปไตย
รัฐบาลจะมีแรงจูงใจปกป้องเศรษฐกิจ ในขณะที่มูลฐานของเศรษฐกิจเช่นนั้นก็จะสร้างปัจจัยของความเป็นประชาธิปไตย


title: การทำให้เป็นประชาธิปไตย

text: แม้การเปลี่ยนเป็นประชาธิปไตยมักจะกล่าวในเรื่องการเมืองระดับประเทศหรือท้องถิ่น แต่ก็สามารถใช้ในบริบทอื่น ๆ ได้ด้วย


title: การทำให้เป็นประชาธิปไตย

text: องค์กรนานาชาติ (เช่น สหประชาชาติ) มักจะมีข้อเรียกร้องให้ปฏิรูปและเปลี่ยนโครงสร้างการออกเสียงลงคะแนน และเปลี่ยนระบบการนับคะแนน


title: การทำให้เป็นประชาธิปไตย

text:
แนวคิดการเปลี่ยนเป็นประชาธิปไตยสามารถประยุกต์ใช้ในบรรษัท ที่ทั่วไปมีโครงสร้างอำนาจแบบหัวหน้าสั่งลูกน้อง หรือหัวหน้ารู้ดีที่สุด
ซึ่งต่างจากวิธีบริหารแบบปรึกษา ให้อำนาจแก่ลูกน้อง และการกระจายอำนาจการตัดสินใจไปทั่วบริษัท ดังที่สนับสนุนโดยขบวนการประชาธิปไตยในที่ทำงาน


title: การทำให้เป็นประชาธิปไตย

text:
โครงสร้างแบบอนาธิปไตยของคณะทำงานเฉพาะกิจด้านวิศวกรรมอินเทอร์เน็ต (IETF) และของตัวอินเทอร์เน็ตเอง
เป็นแรงดลใจให้กลุ่มบางกลุ่มเรียกร้องให้ระบบการได้และการเสียชื่อโดเมนเปลี่ยนเป็นประชาธิปไตย
พวกเขาให้ข้อสังเกตว่าระบบการตั้งชื่อโดเมนขององค์กร ICANN เป็นส่วนที่ไม่เป็นประชาธิปไตยและรวมศูนย์อำนาจมากที่สุดของอินเทอร์เน็ต โดยใช้แบบง่าย ๆ คือใครมาก่อนได้ก่อน


title: การทำให้เป็นประชาธิปไตย

text: การเปลี่ยนความรู้ให้เป็นประชาธิปไตย คือการให้ความรู้กับบุคคลทั่วไป เทียบกับความรู้ที่จำกัดอยู่กับกลุ่มอภิสิทธิชน


title: การทำให้เป็นประชาธิปไตย

text:
มีความโน้มเอียงที่ผลิตภัณฑ์ออกแบบโดยนักออกแบบชื่อดัง จะมีราคาถูกลงซึ่งผู้บริโภคจำนวนมากขึ้นสามารถเข้าถึงได้
และความโน้มเอียงที่บริษัทจะออกแบบตามการตัดสินใจของผู้บริโภค


title: การแผ่ปรับตัว

text:
ในชีววิทยาวิวัฒนาการ การแผ่ปรับตัว () เป็นกระบวนการที่สิ่งมีชีวิตเกิดความหลากหลายอย่างรวดเร็วจากสปีชีส์บรรพบุรุษเดียว กลายเป็นรูปแบบต่าง ๆ จำนวนมาก โดยเฉพาะเมื่อสิ่งแวดล้อมเปลี่ยนไปทำให้เกิดทรัพยากร เกิดอุปสรรค หรือเกิดวิถีการดำรงชีวิตที่เป็นไปได้ใหม่ ๆ
กระบวนการจะเป็นเหตุการเกิดสปีชีส์และการปรับตัวทางฟีโนไทป์ของสปีชีส์หลากหลาย ที่กลายมีรูปร่างสัณฐานและสรีรภาพที่ต่างกัน โดยเริ่มจากบรรพบุรุษเดียวกันเร็ว ๆ นี้
ตัวอย่างหนึ่งก็คือนกสปีชีส์ต่าง ๆ ในวงศ์ย่อย Carduelinae (Hawaiian honeycreepers) ที่พบในหมู่เกาะฮาวาย
คือผ่านกระบวนการคัดเลือกโดยธรรมชาติ นกได้ปรับตัวอย่างรวดเร็วให้เข้ากับสิ่งแวดล้อมต่าง ๆ จนมีรูปร่างสัณฐานที่หลากหลาย


title: การแผ่ปรับตัว

text:
มีงานวิจัยจำนวนมากเกี่ยวกับกระบวนการนี้เพราะมันมีผลที่น่าทึ่งใจต่อความหลากหลายของประชากรสิ่งมีชีวิต
แต่ก็ยังต้องมีงานวิจัยต่อ ๆ ไปเพื่อให้เข้าใจอย่างสมบูรณ์ถึงปัจจัยต่าง ๆ ที่มีอิทธิพลต่อกระบวนการ
การศึกษาทั้งทางทฤษฎีและทางหลักฐานต่างก็มีประโยชน์ด้วยกันทั้งสอง แม้แต่ละอย่างก็มีข้อเสียเหมือนกัน
และเพื่อให้ได้ความรู้มากที่สุด วิธีการศึกษาทั้งสองแบบต้องนำมารวมกัน


title: การแผ่ปรับตัว

text: ลักษณะ 4 อย่างสามารถใช้ระบุการแผ่ปรับตัว


title: การแผ่ปรับตัว

text:
การวิวัฒนาการมีลักษณะใหม่อาจจะตั้ง clade
ที่เกิดความหลากหลายแล้วสามารถหาอาหารจากแหล่งต่าง ๆ มากยิ่งขึ้น


title: การแผ่ปรับตัว

text:
ตัวอย่างคลาสสิกอย่างหนึ่งคือการวิวัฒนาการเกิดปุ่มฟันที่สี่ของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม
ลักษณะเช่นนี้ทำให้สามารถเคี้ยวอาหารได้หลายหลากมากขึ้น
ดังนั้น การวิวัฒนาการเกิดลักษณะเช่นนี้ได้เพิ่มจำนวนวิถีชีวิตเฉพาะนิเวศสำหรับสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม
เป็นลักษณะที่เกิดขึ้นหลายครั้งในกลุ่มต่าง ๆ ช่วงมหายุคซีโนโซอิก และในทุก ๆ กรณี ก็ปรากฏว่ามีการแผ่ปรับตัวตามมาทันที


title: การแผ่ปรับตัว

text:
อีกตัวอย่างหนึ่งเป็นนกที่เพิ่มวิธีหากิน
คือการบินได้เพิ่มวิถีวิวัฒนาการที่เป็นไปได้ ซึ่งเป็นจุดเริ่มการแผ่ปรับตัว
ตัวอย่างอื่น ๆ รวมทั้งการตั้งครรภ์พร้อมกับรกของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมใน clade "eutheria" และการเดินด้วยสองเท้าในบรรพบุรุษมนุษย์


title: การแผ่ปรับตัว

text:
ตัวอย่างดังของการแผ่ปรับตัวก็คือ นกจาบปีกอ่อนของดาร์วิน
นักชีววิทยาวิวัฒนาการได้พบว่า เขตภูมิภาคที่แบ่งออกจากกันมักเป็นแหล่งกำเนิดสำคัญของการแผ่ปรับตัว
ความต่าง ๆ ที่พบในเขตที่แบ่งออกจากกัน เช่น หมู่เกาะ เชื่อว่าโปรโหมตให้เกิดความหลากหลายเยี่ยงนี้
นกจาบปีกอ่อนของดาร์วินอยู่ในภูมิภาคที่แบ่งออกของหมู่เกาะกาลาปาโกส แล้วเกิดความหลากหลายกลายเป็นสปีชีส์ต่าง ๆ ที่มีอะไรต่าง ๆ กันรวมทั้งระบบนิเวศอันเป็นที่อยู่ เสียงร้อง สัณฐานโดยเฉพาะขนาดและรูปร่างของจะงอยปาก


title: การแผ่ปรับตัว

text:
คำอธิบายโต้ง ๆ แรกก็คือเป็นความแตกต่างที่เกิดจาก การเกิดสปีชีส์ต่างบริเวณ (allopatric speciation) คือการเกิดสปีชีส์เมื่อประชากรของสปีชีส์เดียวกันแยกอยู่จากกันเพราะเหตุภูมิภาค แล้ววิวัฒนาการอย่างเป็นอิสระจากกันและกัน
จริงเช่นนั้น นกกระจาบได้แยกอยู่บนเกาะต่าง ๆ แล้วได้วิวัฒนาการต่างหาก ๆ เป็นล้าน ๆ ปี
แต่นี่ก็ยังไม่สามารถอธิบายการมีสปีชีส์ต่าง ๆ ที่อยู่ในระบบนิเวศเดียวกันด้วย โดยมีนก 7 ชนิดหรือมากกว่านั้นอยู่บนเกาะเดียวกัน
ซึ่งตั้งปัญหาว่า ทำไมจึงแยกสปีชีส์กันทั้ง ๆ ที่อยู่ในสิ่งแวดล้อมเดียวกันและมีทรัพยากรเช่นเดียวกัน
มีนักวิชาการที่เสนอว่า การเกิดสปีชีส์ของนกเป็นเหตุการณ์ 2 ภาค ภาคแรกที่เห็นได้ง่ายเป็นการเกิดสปีชีส์ต่างบริเวณ แล้วตามด้วย การเกิดสปีชีส์ร่วมบริเวณ (sympatric speciation) ที่เห็นไม่ชัดเท่า
เหตุการณ์ที่สองเป็นเรื่องเนื่องกับการแผ่ปรับตัว ให้เข้ากันสถานการณ์เฉพาะเกาะ ๆ


title: การแผ่ปรับตัว

text:
ในบรรดาสปีชีส์บนเกาะหนึ่ง สัณฐานที่ต่างกันสำคัญอย่างหนึ่งก็คือขนาดและรูปร่างของจะงอยปาก
การแผ่ปรับตัวทำให้เกิดวิวัฒนาการมีจะงอยปากต่างกันเพื่อเข้าถึงอาหารและทรัพยากรที่ต่างกัน
นกที่มีจะงอยสั้น ๆ ปรับตัวกินเมล็ดตามพื้นได้ดีกว่า นกที่มีจะงอยบางและแหลมก็กินแมลง ส่วนนกที่มีจะงอยยาวหาอาหารภายในกระบองเพชร
เพราะการปรับตัวเป็นวิถีชีวิตเฉพาะเช่นนี้ นก 7 ชนิดหรือมากกว่านั้นจึงสามารถอาศัยในสิ่งแวดล้อมเดียวกันโดยไม่ต้องแข่งขันหรืออดอยากจนทำให้ถึงตาย
กล่าวอีกอย่างก็คือ ความแตกต่างของจะงอยปากที่เกิดจากการแผ่ปรับตัวทำให้ความหลากหลายบนเกาะดำรงอยู่ได้
ตัวอย่างดังอีกอย่างก็คือปลาหมอสีในทะเลสาบหุบเขาทรุดที่แอฟริกาตะวันออก
ทะเลสาบต่าง ๆ ในเขตนี้เชื่อว่า สามารถรับรองปลาหมอสีกว่า 2,000 ชนิด โดยแต่ละชนิดจะมีลักษณะและสัณฐานที่ต่าง ๆ กันเช่นขนาดตัว
เหมือนกับหมู่เกาะกาลาปาโกส ทะเลสาบเหล่านี้เป็นภูมิภาคที่แบ่งซอยออกจากกัน กันปลาหมอไม่ให้เจอกัน และอำนวยปลาหมอกับทั้งสิ่งมีชีวิตต่าง ๆ ที่อยู่ร่วมกันให้วิวัฒนาการต่างหาก ๆ
ความหลากหลายของสิ่งมีชีวิตในทะลเสาบน่าทึ่งมาก เพราะเหตุการณ์แผ่ปรับตัวบางครั้งพึ่งเกิดขึ้นเมื่อไม่นาน


title: การแผ่ปรับตัว

text:
ประเด็นอย่างหนึ่งที่นักวิทยาศาสตร์สนใจในเรื่องนี้ก็คือว่า มีวิวัฒนาการเบนเข้า (convergent evolution) เกิดขึ้นด้วยหรือไม่ ซึ่งเป็นวิวัฒนาการเกิดโครงสร้างที่คล้ายคลึงกันแต่เกิดขึ้นต่างหาก ๆ ที่ขับโดยความกดดันคัดเลือกเนื่องจากสิ่งแวดล้อมเหมือน ๆ กัน
อย่างไรก็ดี งานศึกษาเชิงปริมาณในเรื่องวิวัฒนาการเบนเข้าของปลาหมอสีก็ยังจำกัด
ตัวอย่างอีกอย่างของการแผ่ปรับตัวก็คือสปีชีส์นกเฉพาะท้องถิ่นของหมู่เกาะฮาวาย คือ Hawaiian honeycreepers ในวงศ์ย่อย Carduelinae
ซึ่งเป็นนกขนาดใหญ่ที่หลากหลาย อันเป็นส่วนของการแผ่ปรับตัวขนาดใหญ่ที่เกิดขึ้นเมื่อหมู่เกาะได้ตั้งขึ้น
ทั้งภูมิภาคของเกาะและการคัดเลือกโดยธรรมชาติมีอิทธิพลต่อวิวัฒนาการของนก


title: การแผ่ปรับตัว

text:
กลไกของการแผ่ปรับตัวจัดได้ว่าเป็น "การเกิดสปีชีส์ร่วมบริเวณ" ที่ประชากรรอบนอกแยกเกิดเป็นสปีชีส์ต่างหาก ๆ (peripheral isolate model)
คือทุกครั้งที่เกิดเกาะใหม่ นกก็จะกระจายพันธุ์ไปยังเกาะมีผลเป็นกลุ่มประชากรใหม่บนเกาะแต่ละเกาะ
ความกดดันคัดเลือกใหม่ก็จะขับให้นกแผ่ปรับตัว เพราะต้องหาทรัพยากรใหม่ ๆ จากสิ่งแวดล้อมที่ต่าง ๆ กันบนเกาะแต่ละเกาะ
สัณฐานและพฤติกรรมของนกที่เหมือน ๆ กันในเกาะรอบ ๆ นอกเป็นวิวัฒนาการเบนเข้าของลักษณะสืบสายพันธุ์ที่คล้าย ๆ กันเนื่องจากมีสิ่งแวดล้อมคล้าย ๆ กัน


title: การแผ่ปรับตัว

text:
แม้กรณีที่รู้จักกันดีของการแผ่ปรับตัวจะเกิดในสัตว์ เช่นนกจาบปีกอ่อนของดาร์วินและปลาหมอสี แต่ก็สามารถเกิดในพืชด้วยเช่นกัน
ตัวอย่างดังที่สุดอาจจะเป็นกลุ่มพืชที่เรียกว่า Silversword alliance บนหมู่เกาะฮาวาย
ซึ่งเป็นสปีชีส์พืชต่าง ๆ 28 ชนิด ทั้งเป็นไม้ต้น ไม้พุ่ม และไม้เลื้อย
เป็นความหลากหลายที่พิเศษ โดยเฉพาะเมื่อดูความแตกต่างทางสัณฐานของพืชแต่ละสปีชีส์
มีบางสปีชีส์ที่ไม่สามารถแยกแยะด้วยตาว่า เคยเป็นสปีชีส์เดียวกัน
การแผ่ปรับตัวเกิดขึ้นเป็นล้าน ๆ ปีก่อน แต่งานศึกษาใน 2-3 ทศวรรษที่ผ่านมาแสดงว่า อัตราการเกิดสปีชีส์และการเกิดความหลากหลายสูงมาก
อัตราที่สูงเหล่านี้ บวกกับเขตภูมิภาคที่แบ่งออกจากกันของหมู่เกาะฮาวาย เป็นลักษณะกุญแจสำคัญที่ชี้ไปที่กระบวนการแผ่ปรับตัว


title: การแผ่ปรับตัว

text:
กิ่งก่าสกุล "Anolis" แผ่ปรับตัวไปในสิ่งแวดล้อมต่าง ๆ มากมายรวมทั้งอเมริกากลางและอเมริกาใต้
ตลอดจนเขต West Indies ของแคริบเบียน โดยเกิดสปีชีส์มากมายเหมือนกับนกจาบปีกอ่อน ปลาหมอสี และ silversword alliance
มีงานศึกษาเพื่อกำหนดว่า การแผ่ปรับตัวเกิดขึ้นบนแผ่นดินใหญ่เหมือนกับที่เกิดในหมู่เกาะแคริบเบียนหรือไม่
ซึ่งก็พบว่า ต่างกันมาก และลักษณะสัณฐานที่พัฒนาโดยเป็นส่วนของการเกิดสปีชีส์ทั้งในแผ่นดินใหญ่และในหมู่เกาะ ต่างก็เป็นเลักษณะพิเศษโดยเฉพาะ ๆ
พวกมันได้วิวัฒนาการต่าง ๆ กันเพื่อปรับตัวเข้ากับสิ่งแวดล้อม
ความกดดันทางสิ่งแวดล้อมต่อกิ้งก่าบนแผ่นดินใหญ่ไม่เหมือนกับของกิ้งก่าบนเกาะ
มีสัตว์ล่ากิ้งก่าบนเกาะมากกว่าบนแผ่นดินใหญ่
ซึ่งไม่ใช่เป็นความแตกต่างเพียงแค่อย่างเดียว
ปัจจัยอื่น ๆ ก็มีบทบาทด้วยว่าจะมีการแผ่ปรับตัวเป็นอะไร


title: การแผ่ปรับตัว

text:
ในหมู่เกาะแคริบเบียน ขนาดการยืนนั่งที่ใหญ่สัมพันธ์กับขาหน้าที่ยาวกว่า มวลกายที่ใหญ่กว่า หางที่ยาวกว่า และขาหลังที่ยาวกว่า
แต่บนแผ่นดินใหญ่ ขนาดการยืนนั่งที่ใหญ่สัมพันธ์กับหางที่สั้นกว่า
ซึ่งแสดงว่า กิ้งก่าเหล่านี้ปรับตัวต่าง ๆ กันให้เข้ากับสิ่งแวดล้อม ขึ้นอยู่กับว่าอยู่บนแผ่นดินใหญ่หรือในหมู่เกาะ
เป็นความแตกต่างที่ยืนยันว่า การแผ่ปรับตัวโดยมากเกิดขึ้นต่างหาก ๆ บนแผ่นดินใหญ่และในหมู่เกาะ


title: การแผ่ปรับตัว

text:
มีสปีชีส์ในหมู่เกาะที่มีลักษณะสัณฐานโดยเฉพาะเพื่อจะรอดชีวิตในแหล่งที่อยู่เล็ก ๆ โดยเฉพาะ (microhabitats)
งานปี 2540 (Irschick) แบ่งแหล่งที่อยู่เช่นนี้ออกเป็น 6 กลุ่ม คือ "trunk-ground, trunk-crown, grass-bush, crown-giant, twig, และ trunk"
กิ้งก่ากลุ่มต่าง ๆ จะได้ลักษณะเฉพาะกับเขตที่อยู่
ซึ่งช่วยให้รอดชีวิตในแหล่งที่อยู่เช่นนั้นโดยเฉพาะแต่ไม่ช่วยในที่อื่น ๆ


title: การแผ่ปรับตัว

text: การแผ่ปรับตัวทำให้สปีชีส์ต่าง ๆ ได้ลักษณะสืบสายพันธุ์ที่จำเป็นเพื่อรอดชีวิตในแหล่งที่อยู่เหล่านั้น และลดระดับการแข่งขันซึ่งทำให้สิ่งมีชีวิตจำนวนมากขึ้นสามารถรอดชีวิตได้ ดังที่พบในตัวอย่างต่าง ๆ ที่กล่าวแล้ว


title: ความหลากหลายทางพันธุกรรม

text:
ความหลากหลายทางพันธุกรรม
เป็นจำนวนลักษณะทางพันธุกรรมทั้งหมดของสปีชีส์
ซึ่งแยกจาก "ความผันแปรได้ทางพันธุกรรม" (genetic variability) ซึ่งหมายถึงความโน้มเอียงของลักษณะทางพันธุกรรมที่จะต่างกัน


title: ความหลากหลายทางพันธุกรรม

text:
ความหลากหลายทางพันธุกรรมเป็นกลไกหนึ่ง ที่ประชากรสิ่งมีชีวิตปรับตัวให้เข้ากับสิ่งแวดล้อมที่กำลังเปลี่ยนไป
ถ้าประชากรมีความแตกต่างกันมาก หน่วยสิ่งมีชีวิตบางหน่วยในกลุ่มประชากรก็จะมีโอกาสมีอัลลีลในรูปแบบต่าง ๆ ที่เหมาะสมกับสิ่งแวดล้อมมากกว่า
และก็จะมีโอกาสรอดชีวิตแล้วสร้างทายาทที่มีอัลลีลที่ว่ามากกว่าหน่วยอื่น ๆ
กลุ่มประชากรก็จะดำเนินไปได้ในรุ่นต่อ ๆ ไปเพราะความสำเร็จของหน่วยสิ่งมีชีวิตเหล่านั้น


title: ความหลากหลายทางพันธุกรรม

text:
สาขาพันธุศาสตร์ประชากรมีสมมติฐานและทฤษฎีหลายอย่างเกี่ยวกับความหลากหลายทางพันธุกรรม
ทฤษฎีวิวัฒนาการที่เป็นกลาง (neutral theory of evolution) เสนอว่า ความหลากหลายเป็นผลของการสะสมความต่าง ๆ ที่ไม่มีประโยชน์และไม่มีโทษ
การคัดเลือกที่แตกต่าง (diversifying selection) เป็นสมมติฐานว่า สิ่งแวดล้อมที่ต่างกันของกลุ่มประชากรย่อย 2 กลุ่มภายในสปีชีส์เดียวกัน จะคัดเลือกอัลลีลในโลคัสเดียวกันที่ต่างกัน
ซึ่งอาจเกิดขึ้นในกรณีเช่น ถ้าสปีชีสนั้นมีถิ่นที่อยู่กว้างเทียบกับการเคลื่อนที่ได้ของหน่วยสิ่งมีชีวิตในกลุ่มนั้น
การคัดเลือกขึ้นกับความถี่ (frequency-dependent selection) เป็นสมมติฐานว่า เมื่ออัลลีลหนึ่ง ๆ สามัญมากขึ้น สิ่งมีชีวิตก็จะเสี่ยงสูงขึ้น
ซึ่งสามารถเกิดอาศัยปฏิสัมพันธ์ระหว่างตัวถูกเบียน-ตัวก่อโรค (host-pathogen interaction) ที่เมื่อสิ่งมีชีวิต (ตัวถูกเบียน) มีความถี่อัลลีลที่เป็นตัวป้องกันโรคสูง โรคก็มีโอกาสแพร่ไปมากขึ้นถ้ามันสามารถเอาชัยชนะต่ออัลลีลนั้นได้


title: การแปรผันทางพันธุกรรม

text:
การแปรผันทางพันธุกรรม
หรือ ความแตกต่างทางพันธุกรรม
คือความจริงว่า ระบบชีวภาพ ไม่ว่าจะเป็นสิ่งมีชีวิตแต่ละหน่วยหรือทั้งกลุ่มประชากร จะมียีนที่แตกต่างกัน
ซึ่งเป็นมูลฐานของความผันแปรได้ทางพันธุกรรม (genetic variability) ของระบบชีวภาพ
ความแตกต่างทางพันธุกรรมมีมูลฐานจากอัลลีลแบบต่าง ๆ ของยีน
ซึ่งเกิดทั้งภายในและข้ามกลุ่มประชากร โดยอาศัยสิ่งมีชีวิตที่เป็นพาหะยีนแบบต่าง ๆ
และเกิดเพราะการกลายพันธุ์แบบสุ่ม ซึ่งเป็นความเปลี่ยนแปลงอย่างถาวรในโครงสร้างเคมีของยีน


title: 8 เทพอสูรมังกรฟ้า (แก้ความกำกวม)

text: 8 เทพอสูรมังกรฟ้า สามารถหมายถึง:


title: ฟุกุฮะระเกียว

text: ฟุกุฮะระเกียว () อดีตเมืองหลวงโบราณของญี่ปุ่นใน ยุคเฮอัง สร้างขึ้นโดย ไทระ โนะ คิโยะโมะริ ขุนนางที่กำลังเรืองอำนาจในราชสำนักขณะนั้นที่ จังหวัดเฮียวโงะ ในปัจจุบันเมื่อเดือนมิถุนายน พ.ศ. 1723 (ค.ศ. 1180) เพื่อใช้เป็นเมืองหลวงแทน เฮอังเกียว โดยมีฐานะเป็นเมืองหลวงเพียง 6 เดือนก่อนจะย้ายกลับไปยังเฮอังเกียวในปลายปีเดียวกัน


title: ฟุกุฮะระเกียว

text: ฟุกุฮะระตั้งอยู่ในหรือใกล้กับ เขตเฮียวโงะ อันเป็นเขตหนึ่งในเมือง โคเบะ เพื่อใช้เป็นที่พำนักของคิโยะโมะริ ใน พ.ศ. 1703 ภายหลังจาก กบฏปีเฮจิ ที่ ตระกูลไทระ ต้องต่อสู้กับตระกูลที่เป็นคู่แข่งทางการเมืองอย่าง ตระกูลมินะโมะโตะ


title: แคมโบเดียอังกอร์แอร์

text: สายการบินแคมโบเดียอังกอร์แอร์ () เป็นสายการบินประจำชาติ ของประเทศกัมพูชา มีสำนักงานใหญ่อยู่ที่พนมเปญซึ่งเป็นเมืองหลวง เริ่มให้บริการเชิงพาณิชย์วันที่ 28 กรกฎาคม ค.ศ. 2009 มีรัฐบาลกัมพูชาเป็นเจ้าของ (51%) ร่วมกับสายการบินเวียดนามแอร์ไลน์ (49%) ซึ่งใช้ข้อตกลงการบินโดยใช้รหัสเที่ยวบินร่วมกัน เครื่องบินส่วนใหญ่เช่ามาจากเวียดนามแอร์ไลน์


title: แคมโบเดียอังกอร์แอร์

text: แคมโบเดียอังกอร์แอร์ ถูกก่อตั้งและให้บริการเต็มรูปแบบในเดือนกรกฎาคม ปี ค.ศ. 2009 โดยรัฐบาลกัมพูชาและเวียดนามแอร์ไลน์ พร้อมเงินทุนหนึ่งร้อยล้านดอลลาร์ ให้บริการชั้นประหยัดและชั้นธุรกิจบน Airbus A321 ส่วน ATR 72 ให้บริการเฉพาะชั้นประหยัด โดยสายการบินนี้มาแทนที่รอยัลแอร์แคมโบดจ์ ซึ่งให้บริการมาตั้งแต่ปี ค.ศ. 2001 ปัจจุบัน แคมโบเดียอังกอร์แอร์ให้บริการเที่ยวบินไปยังจุดหมายต่าง ๆ ในทวีปเอเชีย และมีส่วนช่วยในการพานักท่องเที่ยวมาเยี่ยมชมนครวัด จังหวัดเสียมราฐ


title: แคมโบเดียอังกอร์แอร์

text: นับตั้งแต่เริ่มให้บริการ แคมโบเดียอังกอร์แอร์ได้กลายมาเป็นผู้ผูกขาดรายใหญ่ของตลาดการบินในประเทศ อย่างไรก็ตาม ในปัจจุบัน สายการบินต้องแข่งขันเที่ยวบินในประเทศกับสามสายการบินเอกชน ได้แก่ แคมโบเดียบายนแอร์ไลน์, บัสซากาแอร์ และสกายอังกอร์แอร์ไลน์แคมโบเดียอังกอร์แอร์ ได้ทำข้อตกลงการบินโดยใช้รหัสเที่ยวบินร่วมกัน กับสายการบินดังต่อไปนี้


title: แคมโบเดียอังกอร์แอร์

text: ข้อมูลเมื่อธันวาคม ค.ศ. 2016


title: หวยพัฒนา

text: บริษัทรัฐวิสาหกิจหวยพัฒนา () หรือ หวยพัฒนา () เป็นรัฐวิสาหกิจที่ขึ้นตรงกับรัฐบาลลาวผ่านกระทรวงการเงิน มีหน้าที่ในการออกสลากเพื่อนำรายได้เข้ารัฐบาล และสนับสนุนกิจกรรมต่างๆของรัฐ (ลักษณะของหน่วยงานนี้เทียบเท่ากับสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาลของรัฐบาลไทย)


title: หวยพัฒนา

text:
หวยพัฒนาเกิดขึ้นพร้อมกับการเปลี่ยนแปลงการปกครองเป็นระบอบสังคมนิยมคอมมิวนิสต์ เพื่อเป็นการระดมทุนเข้ารัฐบาล
ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2525 โดยประธานประเทศลาว ไกสอน พมวิหาน ตามมติสภารัฐมนตรีที่ 347/ปสล. ลงวันที่ 14 ธันวาคม พ.ศ. 2525 ในชื่อ "คณะหวยพัฒนา" ก่อนจะเปลี่ยนมาเป็นชื่อปัจจุบันในปี พ.ศ. 2540 และในปี พ.ศ. 2545 มีการเปิดโอกาสให้เอกชนเข้ามาร่วมจำหน่ายหวยพัฒนาด้วย
ปัจจุบัน บริษัทรัฐวิสาหกิจหวยพัฒนา จัดจำหน่ายสลากหลายรูปแบบ เช่น สลากเลข 5 ตัวในวาระสำคัญๆ สลากแบบจดขาย สลากดิจิทัลโดยใช้เครื่องจำหน่ายอัตโนมัติ และสลากแบบ SMS รวมถึงให้บริการรับแทงพนันฟุตบอลแบบถูกกฎหมายอีกด้วย ล่าสุด บริษัทรัฐวิสาหกิจหวยพัฒนาได้ยุติการจำหน่ายสลากแบบจดขายในพื้นที่นครหลวงเวียงจันทน์และปริมณฑล เมื่อวันที่ 31 มีนาคม พ.ศ. 2559
หวยพัฒนาเป็นที่นิยมของนักเสี่ยงโชคทั้งในประเทศลาวและตามภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทยอีกด้วย


title: หวยพัฒนา

text: เมื่อวันที่ 19 มีนาคม พ.ศ. 2550 มีการเปิดอาคารสำนักงานใหญ่ของบริษัทรัฐวิสาหกิจหวยพัฒนา เป็นอาคารชั้นเดียว 2 หลัง อาคาร 2 ชั้น 1 หลัง และอาคารชั้นเดียวตามแบบสถาปัตยกรรมลาว 1 หลัง ต่อเชื่อมกับอาคารเดิมที่ทำการบูรณะเพื่อใช้เป็นโรงพิมพ์สลาก


title: หวยพัฒนา

text: ปัจจุบัน หวยพัฒนาออกรางวัลทุกวันพุธ เวลา 20:00 น. มีการถ่ายทอดสดผ่านสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งชาติลาว และ สถานีโทรทัศน์แห่งชาติลาว ช่อง 1 (ทชล.1) โดยรูปแบบการออกรางวัลจะคล้ายคลึงกับการออกรางวัลของสลากกินแบ่งรัฐบาลของไทย ผลการออกรางวัลเลข 3 ตัว และ 2 ตัว ของสลากแบบจดขาย สลากดิจิทัลโดยใช้เครื่องจำหน่ายอัตโนมัติ และสลากแบบ SMS จะใช้เลข 3 และ 2 หลักท้ายของผลรางวัลเลข 4 ตัว มาใช้เป็นผลออกรางวัล


title: หวยพัฒนา

text: ห้องว่าการสำนักนายกรัฐมนตรี มีคำสั่งเมื่อวันที่ 17 สิงหาคม 2560 ให้บริษัทรัฐวิสาหกิจหวยพัฒนาลดการออกรางวัลเป็นสัปดาห์ละครั้ง ยกเลิกการให้บริการรับแทงพนันฟุตบอลและสลาก SMS รวมถึงป้องปรามการจำหน่ายหวยผิดกฎหมายอีกด้วย