title: حسین خداداد

text: تماشاگه زمان (خانه حسین خداداد) بنایی قدیمی و دو طبقه در زعفرانیه تهران است که حدود ۸۰ سال قدمت دارد. پیشینه این بنا به دوره قاجاریه برمیگردد. این ملک در سال ۱۳۴۲ توسط حسین خداداد خریداری شد. ساختمان آن در یک طبقه ساخته شده بود و حسین خداداد با مقاوم‌سازی ساختمان و احداث یک طبقه روی همکف تغییراتی در بنا ایجاد کرد. وی به دلیل علاقه‌ای که به احیای هنر طراحی و گچ بری در ایران داشت بهترین استاد کاران را به استخدام گرفت. گچ بری‌های این بنا دوازده سال به طول انجامید و در سال ۱۳۵۶ به پایان رسید. حسین خداداد یک سال در آن خانه زندگی کرد و پیش از انقلاب ایران به آمریکا سفر کرد. پس از پیروزی انقلاب ایران تمام دارایی وی و این ساختمان توسط بنیاد مستضعفان مصادره شد و هم‌اکنون با نام تماشاگه زمان برای بازدید عموم دایر است.


title: خانه خلوت

text: خانه خلوت فیلمی ایرانی است به کارگردانی مهدی صباغ‌زاده و نویسندگی حسن قلی زاده و اصغر عبداللهی، با بازی بازیگرانی همچون عزت‌الله انتظامی، نیکو خردمند، فاطمه گودرزی، جهانگیر فروهر و رضا رویگری که در ۱۳۷۰ ساخته شده‌است. این فیلم در دهمین دوره جشنواره فیلم فجر در چندین رشته نامزد دریافت جایزه شده بوده و سیمرغ بلورین بهترین فیلمنامه و لوح تقدیر بهترین بازیگر نقش اول و دوم مرد را از آن خود ساخته‌است. همچنین این فیلم جایزهٔ بهترین فیلمبرداری را از جشنواره فیلم حراره دریافت داشته‌است.


title: تیم برتون

text: "خانه دوشیزه پرگرین برای بچه‌های عجیب" فیلمی ماجراجویی و فانتزی به کارگردانی تیم برتون است که در سال ۲۰۱۶ ساخته شده‌است. نویسنده فیلم جین گولدمن، فیلم‌نامه آن را بر اساس رمانی به همین نام اثر رنسام ریگز نوشته‌است. در این فیلم بازیگرانی همچون اوا گرین، ایسا باترفیلد، کریس اودوود، الیسون جنی، ترنس استامپ، روپرت اورت، جودی دنچ و ساموئل ال. جکسون ایفای نقش کرده‌اند. بودجه فیلم ۱۱۰ میلیون دلار و فروش آن ۲۵۳٫۵ میلیون دلار بوده‌است.


title: پل خواجو

text: این پل را همچنین پل شاه، پل بابا رکن‌الدین (مسیر رفتن به خانقاه و آرامگاه بابا رکن‌الدین و تخت فولاد) و پل حسن‌بیگ (نام پل قبلی که در زمان شاه‌عباس تخریب شد و این پل به جای آن ساخته شد) یا پل شیراز هم نامیده‌اند و از بناهای شاه عباس دوم صفوی است، که در سال ۱۰۶۰ هجری قمری بنا شده‌است. در میانه پل خواجو، ساختمانی مخصوص، که به بیگلربیگی شهرت دارد بنا شده‌است، که برای اقامت موقتی شاه صفوی و خانواده او ایجاد شده بود و هم‌اکنون نیز وجود دارد و طاق‌های آن دارای تزئینات نقاشی بسیار زیبایی است و در واقع پل خواجو به خاطر معماری و تزئینات کاشیکاری آن از دیگر پل‌های زاینده رود مشهورتر است. درازای پل ۱۳۳ متر و پهنای آن /۱۲ متر است. این پل را به نام‌های دیگری نیز خوانده‌اند ولی به سبب قرار گرفتن در محله خواجو به پل خواجو معروف است.


title: پل خواجو

text: پل خواجو به خاطر معماری و تزئینات کاشی‌کاری آن از دیگر پل‌های زاینده رود مشهورتر است. این پل که در دوران صفوی یکی از زیباترین پل‌های جهان به‌شمار می‌رفت، بیشتر به منزله سد و بند بوده‌است. در میان هریک از دو ضلع شرقی و غربی پل ساختمانی بنا شده که شامل چند اتاق مزین به نقاشی است. این ساختمان که -شاه نشین- نامیده می‌شود، در آن دوره جایگاه بزرگان و امیرانی بوده که برای تماشای مسابقات شنا و قایقرانی بر روی دریاچه مصنوعی به این مکان فراخوانده می‌شدند. یک نیمکت سنگی تمام چیزی است که از صندلی پادشاه باقی‌مانده‌است. به سخن پروفسور اپهام پوپ و ژان شاردن، پل خواجو «یک اثر تاریخی اوج معماری پل فارسی و یکی از جالب‌ترین پل‌هایی است که وجود دارند … که در کل آن ضرباهنگ و شرافت و عزت و ترکیب شادترین قوام، ابزار، زیبایی، و تفریح و سرگرمی وجود دارد».


title: پل خواجو

text: شعرای اصفهان دربارهٔ پل خواجو اشعار زیبایی سروده و در این سروده‌ها زیبایی‌های آن را ستوده‌اند. از جمله این سروده‌ها قصیده بلند صائب تبریزی در وصف یکی از روزهای جشن و چراغانی در کنار این پل است. به نوشته تاریخ نگاران و پژوهشگرانی که دربارهٔ سلسله صفوی بررسی کرده‌اند، هدف شاه عباس دوم از ساختن پل خواجو پیوند دادن دو محله خواجو و دروازه حسن‌آباد با تخت فولاد و راه شیراز بوده‌است. گردشگران و جهانگردانی که در دوره‌های گوناگون به اصفهان آمده‌اند، زیبایی‌های پل خواجو را ستوده، آن را در زمره شاهکارهای جاودانه معماری ایرانی و اسلامی به‌شمار آورده‌اند. قصیده افتتاحیه پل خواجو (شاهی) شامل ۴۵ بیت است که با این ابیات شروع می‌شود:


title: پل خواجو

text: مطلبی که در سالهای اخیر در مورد شیرهای سنگی پل خواجو به اشتباه رایج شده‌است، چنین است که این شیرها را به عنوان نمادی خاص یا نگهبانان پل، نگهبانان اصفهان یا زاینده رود از زمان صفویه می‌دانند؛ در حالیکه قدمت وجود شیرهای سنگی در اصفهان برابر آثار به جای مانده در اصفهان به ویژه در اماکن مذهبی و حتی برخی امامزاده‌ها، علی‌رغم تخریب گسترده این آثار، در مواردی به دوران جهانشاه آق قویونلو و حتی برابر آثار و کتب منتشر شده از قبرستان قدیمی آب بخشان به سالهای قرون سوم ه. ق نیز می‌رسد. اما برابر تصاویر به جای مانده از سفرنامه‌های اروپائیان، به ویژه شاردن، و همچنین روایات و پژوهش‌های صورت گرفته در مورد پل خواجو، هیچگونه نشانه ای از حضور این شیرهای سنگی و ارتباطات زمانی و موضوعی خاصی برای آنها با پل خواجو نمی‌توان یافت؛ چرا که اصولاً ماهیت اصلی و چرایی گسترش این شیرها به ویژه از دوران صفویه به این سو، مرتبط با مسائل و اماکن مذهبی است.


title: پل خواجو

text: پل خواجو، در استان اصفهان و بر روی رودخانه زاینده‌رود در شرق سی وسه پل قرار دارد.


title: چهارسو آجری

text: چهارسو آجری مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، خیابان چهارباغ خواجو، محله نو خواجو، کوی مسجد صدر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۶۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. آثار تاریخی دیگر از جمله مسجد حاج میرزا محمد صادق وخانه‌ی امیرپارسارحیمی در نزدیکی این بنا قرار دارد


title: مدرسه صدر خواجو

text: مجموعه صدر خواجو مربوط به دوره قاجار است و در اصفهان، محله خواجوی اصفهان ـ حاشیه خیابان چهارباغ خواجو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۷۷۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. در این مجموعه حجره‌هایی وجود دارد که طلاب علوم دینی در آنها مشغول تعلیم و تعلم هستند. دارای ۴ ایوان و ۴ هشتی است.


title: پل خسرو

text: پل خسرو پلی تاریخی مربوط به دوره ساسانیان است و در بیستون، محوطه تاریخی، فرهنگی بیستون واقع شده‌است. این اثر در تاریخ با نام «بقایای پل ساسانی (خسرو)» با شمارهٔ ثبت ۴۸۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: کارخانه دخانیات اصفهان

text: کارخانه دخانیات مربوط به دوره پهلوی است و در اصفهان، خیابان کمال اسماعیل، بین پل فردوسی وپل خواجو واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۱۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: پل چوم

text: پل چوم مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان اصفهان، روستای چوم واقع شده است. پل چوم که نمایی همانند پل تاریخی شهرستان دارد، بر بنیانی کهن‌تر از دوره صفوی ساخته شده؛ اما ساختار امروزی آن یادگار دوره صفوی است. پل چوم پس از ویرانی گسترده در سال ۱۳۴۸خورشیدی، توسط استاد حسین معماریان و به هزینه اداره باستان شناسی مورد مرمت اساسی قرار گرفت و سرانجام در تاریخ ۱۳۸۲/۶/۲۳ به شماره ۱۰۲۱۱ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: مدرسه در ایران

text: قدمت آموزشی این دبیرستان به سال ۱۲۵۲خورشیدی و تأسیس مدرسه آمریکایی‌ها بازمی‌گردد. این مدرسه ابتدایی در سال ۱۲۷۸خورشیدی همزمان با مدیریت جردن به دبیرستان تبدیل شد و در سال ۱۳۰۱خورشیدی به مکان کنونی خود در چهارراه کالج انتقال یافت و در آن زمان کالج آمریکایی‌ها یا کالج البرز نامیده می‌شد. در سال ۱۳۱۹خورشیدی همزمان با آغاز مدیریت ایرانیان بر آن، دبیرستان البرز نام گرفت. بنای اصلی این دبیرستان از نخستین آثار نیکلای مارکف، معمار تفلیسی است که آثار ماندگار زیادی در ایران دارد. ساختمان مرکزی البرز و ساختمان علوم این دبیرستان جزو آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌اند. دبیرستان البرز به دلیل قدمت تاریخی و سوابق درخشان علمی، آموزشی و فرهنگی در ۱۶ اسفند سال ۱۳۸۵توسط شورای عالی آموزش و پرورش جزو مدارس ماندگار ایران شناخته شد.


title: مدرسه در ایران

text: دبیرستان البرز (پیشتر: کالج آمریکایی‌ها، کالج البرز)، یکی از مراکز آموزشی معتبر و قدیمی شهر تهران است. این دبیرستان که از نخستین نمادهای آموزشی در ایران است در شمال‌غربی چهارراه کالج، کوچه البرز قرار دارد. دبیرستان البرز بعد از دارالفنون به عنوان یکی از نهادهای آموزشی پرافتخار مطرح است. این دبیرستان به دلیل نمای رشته کوه البرز در پس آن، البرز نام گرفته‌است.


title: عبدالله کوثری

text: "عبدالله کوثری" دوران دبستان (۱۳۳۲–۱۳۳۸)، دبیرستان (۱۳۳۸–۱۳۴۴) و دانشگاه (۱۳۴۴–۱۳۴۸) را در تهران گذراند؛ دبستان در مدرسهٔ نوبنیاد رازی همکلاسی پسرعموی "اسلام کاظمیه" بود و دبیرستان را بنا به سنت خانوادگی، مثل دو برادر بزرگترش در دبیرستان البرز که خود آن را بهترین دورهٔ زندگی‌اش با تأثیری شگرف بر زندگی‌اش می‌داند و آموخته‌هایش در البرز را بیش از دانشگاه و "محمدعلی مجتهدی گیلانی"، مدیر وقت مدرسه را ستون محکم علم و دانش ایران. او برجستگی این دبیرستان را نه سختگیری، بلکه فضای باز، شاگردان خوب مثل "کاظم کردوانی" که هر روز با هم دربارهٔ کتاب‌هایی که خوانده و فیلم‌هایی که دیده بودند بحث می‌کردند و دبیران ویژه‌اش می‌داند و تشویق و تأیید "زین‌العابدین مؤتمن" از او در انشا، خوب‌خوانی شعر "حافظ" و مثنوی معنوی را انگیزه‌بخش تا از همان ۱۵ سالگی تصمیم بگیرد جز ادبیات کار دیگری نکند. با این وجود و با وجود علاقه به تحصیل در رشتهٔ ادبیات، چون هنگام تعیین رشته در کلاس دهم به دلیل کمبود متقاضی رشتهٔ ادبی به دلیل باور رایج در آن زمان که «ادبیات مال دخترها و سوسول‌هاست»، مدیریت دبیرستان این رشته را از دبیرستان البرز حذف کرده بود، "کوثری" که دل‌بستهٔ فضا، امکانات و دوستانش در البرز بود، برای باقی‌ماندن در البرز علوم طبیعی را برگزید.


title: دبیرستان البرز

text: در سال ۱۳۲۳ خورشیدی دکتر محمدعلی مجتهدی‌گیلانی، استاد دانشکده فنی دانشگاه تهران و بنیان‌گذار دانشگاه صنعتی شریف به مدیریت دبیرستان البرز منصوب شد. در مدت ۳۴ سال مدیریت او دبیرستان البرز شاهد درخشان‌ترین دوره حیات خود بود. دبیرستان البرز نخستین مرکزی بود که از میان دانش آموزان با استعداد شهرستانها، دانش آموز می‌پذیرفت. دبیرستان البرز، در این دوره به جایی رسید که نفرات اول کنکور در اغلب دانشکده‌های دانشگاه‌های ایرانی طی سالیان متمادی از دبیرستان البرز بودند.کاظم قلم‌چی در خاطرات خود بیان می‌کند: «در سال ۱۳۵۲ که من در دانشکده فنی دانشگاه تهران قبول شدم از بین ۸۰ نفر دانشجوی رشته ساختمان دانشکده فنی تقریباً ۴۰ نفر از پذیرفته شدگان دانش آموز دبیرستان البرز بودند». سطح آموزش در این دوره به‌تدریج به حدی رسید که در دوره کوتاهی قبل از انقلاب، دانشگاه صنعتی اصفهان با انجام مصاحبه و بدون شرکت در کنکور سراسری از میان فارغ التحصیلان البرز اقدام به پذیرش دانشجو می‌کرد.


title: مدرسه بالاسر

text: مدرسه بالاسر مربوط به دوره تیموریان است و در مشهد، مجاور حرم امام رضا (ع) واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: دبیرستان البرز

text: پس از پیروزی انقلاب اسلامی و با روی کار آمدن حکومت عادلانه اسلامی با کنار گذاشت شدن دکتر مجتهدی، دبیرستان البرز روی به افول گذاشت. در سال ۱۳۶۴ دو ساختمان سفید و شبانه‌روزی و حیاط‌های مربوط به آن‌ها به تربیت معلم شهید شرافت واگذار شد و از مجموعه البرز جدا گشت. در سال ۱۳۷۰ در راستای انتخاب مدارس مختلف به عنوان مدرسهٔ نمونهٔ مردمی، دبیرستان البرز مجدداً به عنوان یک دبیرستان خوب مطرح شد. در ابتدای دههٔ ۷۰ خورشیدی و در دوره مدیریت باقر دزفولیان، بار دیگر البرز اوج گرفت و شاهد درخشش دانش آموزانش در مقاطعی چون آزمون سراسری دانشگاه‌ها، جشنوارهها و المپیادهای علمی بود. در سال ۱۳۷۶ با همت دکتر حسین امینی‌پور از فارغ التحصیلان البرز و در زمان وزارت مصطفی میرسلیم که وی نیز فارغ‌التحصیل البرز است، ساختمان مرکزی و ساختمان علوم (در شرق دبیرستان) با شماره ثبت ۲۰۰۰ جزو آثار ملی گردید. پس از لغو «نمونه مردمی» بودن مدارس در سال ۱۳۷۷ این دبیرستان نیز مانند دیگر مدارس دولتی بدون آزمون ورودی به ثبت نام دانش آموزان پرداخت و به سمت تبدیل شدن به یک دبیرستان عادی میل نمود. اما این دبیرستان از سال ۱۳۸۵ تبدیل به دبیرستان ماندگار شد و در پی این ماندگاری ورود دانش آموزان از سال ۱۳۸۶ مجدداً با شرط معدل و آزمون ورودی انجام می‌گیرد.


title: دبیرستان البرز

text: در سال ۱۲۵۰ خورشیدی و در بیست و چهارمین سال سلطنت ناصرالدین شاه قاجار، یک هیئت مبلغ مذهبی کاتولیک آمریکایی به ریاست جیمز باست (James Bassette) به ایران آمد و در ساختمان اتابک واقع در خیابان لاله زار فعلی مستقر شد و شروع به کار نمود. در سال ۱۸۷۳ میلادی (۱۲۵۲ خورشیدی)، این هیئت دست به کار تأسیس دبستانی در نزدیکی دروازه قزوین شد که بعدها سنگ بنای کالج آمریکایی‌ها و سپس دبیرستان البرز شد. فعالیت این مدرسه در سال نخست با تعداد ۱۰ نفر دانش آموز آغاز شد و به تدریج روند پذیرش دانش آموز در آن شکل صعودی به خود گرفت به گونه‌ای که تعداد آن در سال ۱۸۸۶ میلادی به ۱۰۰ دانش آموز رسید. در این سال ساموئل وارد جهت تصدی فعالیت فرهنگی می‌سیون آمریکایی وارد تهران شد. این هیئت در سال ۱۲۶۶ در خیابان قوام السلطنه (اسبق)، مارشال استالین (سابق) (سی تیر فعلی) قطعه زمینی خرید. کلنگ بنای ساختمان مدرسهٔ جدید، ۲۱ سال پیش از صدور فرمان مشروطیت، توسط ناصرالدین شاه بر زمین زده شد و در سال ۱۲۶۶ ساختمان آن به اتمام رسید. در این زمان مدرسه دارای شش کلاس و پنجاه دانش آموز بود و ریاست آن را مستر وارد بر عهده داشت. با تأسیس این مدرسه که به صورت شبانه‌روزی اداره می‌شد، دانش آموزان مدرسه دروازه قزوین به مکان جدید انتقال یافته و به تدریج با رونق فعالیت آن، دانش آموزان مسلمان نیز به مدرسه راه یافتند. این مدرسه کتابخانه بزرگی داشت که در حدود ۲۵۰۰۰ جلد کتاب در آن نگاهداری می‌شد.


title: دبیرستان البرز

text: دبیرستان البرز (پیشتر: کالج آمریکایی‌ها، کالج البرز)، یکی از مراکز آموزشی معتبر و قدیمی شهر تهران است. این دبیرستان که از نخستین نمادهای آموزشی در ایران است در شمال‌غربی چهارراه کالج، کوچه البرز قرار دارد. دبیرستان البرز بعد از دارالفنون به عنوان یکی از نهادهای آموزشی پرافتخار مطرح است. این دبیرستان به خاطر نمای رشته کوه البرز در پس، البرز نام گرفته‌است.


title: دوره متوسطه دوم

text: از مدرسه‌های دورهٔ دوم متوسطه مشهور و قدیمی تهران می‌توان به دبیرستان فیروزبهرام، دبیرستان علامه حلی، دارالفنون، دبیرستان هدف، دبیرستان البرز، دبیرستان کمال اشاره کرد. همچنین از مدارس معروف مذهبی تهران می‌توان به دبیرستان روزبه، دبیرستان مفید، دبیرستان علوی، دبیرستان صالح، دبیرستان نیکان اشاره کرد. از مهمترین مدارس دوره دوم متوسط شهر کرج می‌توان به دبیرستان دولتی دهخدا کرج اشاره کرد.


title: دبیرستان شهید بهشتی (رشت)

text: دبیرستان شهید بهشتی رشت که در گذشته شاهپور نامیده می‌شد، مربوط به دوره قاجاریان است؛ در شهر رشت، میدان فرهنگ واقع شده. این مدرسه مربوط به دوره پهلوی است و با شمارهٔ ثبت ۱۵۱۷ به نام دبیرستان شاهپور، به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. در شهریور ۱۳۹۵ از سوی سازمان میراث فرهنگی، لوحی برای یادبود افتخارات علمی این مدرسه در سر در ورودی مدرسه نصب گردید. مدیر حال حاضر این مجموعه بزرگ آموزشی، اسماعیل پروانه می‌باشد. دانش آموزان نخبه از سراسر رشت در این مدرسه مشغول به تحصیل هستند. در تاریخ ۱۲ مهر ماه ۱۳۹۸ جشن ۱۰۰ سالگی دبیرستان شاهپور با حضور فارغ التحصیلان و معلمان سال‌های مختلف برگزار شد.


title: تپه حسنلو

text: از دوره هفتم تا دوره اول اطلاعات بیشتری موجود است و شواهد باستان‌شناسی و حفاری ها در حسنلو وجود این دوره‌ها را کاملاً تأیید می‌کند. در این دوره‌ها به بناهای خشتی و گلی و سنگی برخورد شده‌است. از حفاری که در ترانشه U ۲۲ در سال‌های ۱۳۴۹ و ۱۳۵۱ انجام گرفت ثابت شد که از دوره چهارم سکونت در حسنلو یعنی از هنگام وقوع آتش‌سوزی بزرگ حسنلو تا دوره هفتم سکونت (۲۲۰۰ سال پیش از آتش‌سوزی) آثار ساختمانی که دال بر سکونت افرادی در حسنلو می‌باشد موجود است(۱). بنابراین دوره هفتم بین ۲۵۰۰ تا ۳۰۰۰ سال پیش از میلاد بوده‌است که از ابزار مفرغی استفاده می‌شده‌است و دوره ششم بین ۲۰۰۰ تا ۲۵۰۰ پیش از میلاد مسیح و دوره پنجم می‌تواند ۱۳۰۰ سال پیش از میلاد مسیح بوده باشد.


title: تپه حسنلو

text: عقیده دکتر دایسون رئیس هیئت مشترک ایران و آمریکا ده دوره متمایز سکونت در تپه حسنلو موجود است و از قدیم به جدید یعنی از دوره دهم شروع و به دوره یکم که آخرین دوره‌است ختم می‌شود. دایسون تاریخ تقریبی سکونت در دوره دهم را به ۶ هزار سال پیش از میلاد مسیح نسبت می‌دهد و دوره نهم و هشتم تا هفتم را بین ۶ هزار و سه هزار پیش از میلاد می‌داند. از سه دوره دهم و نهم و هشتم اطلاعات زیادی نداریم و مدارک کافی نیز در دست نمی‌باشد و امید می‌رود با ادامه حفاری در تپه حسنلو نکات تاریک این سه دوره کاملاً روشن گردد.


title: تپه حسنلو

text: مهمترین دوره سکونت در حسنلو همان دوره چهارم است و منظور نگارنده از تشریح کلی حفاری حسنلو و ساختمان‌های یافت شده در آن بیشتر روی این دوره می‌باشد. کلیه ساختمان‌های یافت شده در حسنلو که از سنگ ساخته شده‌اند متعلق به دوره چهارم سکونت در حسنلو است (گرچه مقدار کمی هم سنگ در پی‌های ساختمانی دوره پنجم بکار رفته‌است).


title: تپه حسنلو

text: دوره چهارم بین ۱۳۰۰ تا ۸۰۰ ق-م است یعنی همان دوره آتش‌سوزی بزرگ و لایه‌های سوخته و سیاه شده که تقریباً در مدت ۵۰۰ سال سکونت تشکیل گردیده‌است. در این دوره ساختمان‌های حسنلو از سنگ ساخته شده بود و تمدن بسیار درخشانی در این دوره در حسنلو وجود داشته‌است. هنر اقوامی که در این دوره در حسنلو ساکن بوده‌اند بسیار پیشرفته بود و آثار آن‌ها قابل مقایسه با آثار زیویه کردستان و کلورز و مارلیک گیلان و کلیه نقاط لرستان می‌باشد.


title: تپه حسنلو

text: تپهٔ حسنلو که در ۷ کیلومتری شهر نقده قرار دارد، یکی از تپه‌های باستانی آذربایجان غربی است که قدمت آن به بیش از ۷ هزار سال قبل از میلاد می‌رسد. معروف ترین اثر باستانی یافت شده در این محل جام طلای حسنلو است که به عصر آهن تعلق دارد و در موزه ایران باستان نگهداری می‌شود.


title: تپه حسنلو

text: تپه‌های باستانی زیادی پیرامون تپه حسنلو را فرا گرفته‌اند، و گویا هنگام آبادی حسنلو و تمدن عظیمش تمدن‌های دیگری نیز با این تپه در تماس بوده‌اند و هم دوره تمدن حسنلو به وجود آمده‌اند. می‌توان گفت در اطراف تپه حسنلو، به طور تقریبی ۱۴ تپه باستانی شناسایی شده است که نشان از آبادانی، آب و هوای مناسب و رشد فرهنگی انسان‌های روزگار کهن در این ناحیه می‌دهد.


title: تپه حسنلو

text: در دوره پنجم سکونت در حسنلو ظروف سفالی خاکستری رنگ ظاهر شده‌است ولی اقوام سازنده این ظروف سفالی خاکستری رنگ معلوم نیست که از چه منطقه‌ای به این محل آمده‌اند؟ از مختصات دوره پنجم سکونت در حسنلو وجود ساختمان‌های خشتی و گلی است که تاکنون در هیچ نقطه از دنیا یافت نشده‌است.


title: تپه حسنلو

text: در سال‌های اول حفاری، هیئت مشترک ایران و آمریکا در ترانشه‌های مختلف این تپه کار کرد و تقریباً محل مناسبی را برای کار دائمی هر ساله خود پیدا نمود. در همین سال‌ها بود که به ساختمان‌های سوخته دوره چهارم سکونت در حسنلو برخورد شد و اثرات سوختگی و شواهدی که این آتش‌سوزی را ثابت می‌کرد یکی پس از دیگری روشن گردید. در سال‌های اول حفاری، هیئت برای پیدا کردن ارتفاع خاک تشکیل دهنده تمدن‌های مختلف در مراحل دهگانه سکونت در حسنلو اقدام به حفر چاهی در مرکز تپه و تقریباً در پست‌ترین قسمت تپه نمود. این چاه در عمق ۵/۱۷ متری از سطح اولیه تپه به خاک بکر و آب رسید و نتایج کلی زیر را بدست آورد:


title: تپه حسنلو

text: دوره سوم سکونت در تپه حسنلو دوره مادها و کمی پیش از آن بوده‌است و نیز این دوره نیمی از دوره هخامنشی را هم شامل می‌شود و خود این دوره به دو قسمت III A و III B تقسیم می‌گردد و دوره III A قدیمتر از دوره III B بوده‌است. دوره دوم هم‌زمان با نیمی از دوره هخامنشی و همه دوران پارت (اشکانی) و نیمی از دوران ساسانی می‌باشد؛ و دوره اول که لایه بسیار ضعیفی است شامل اواخر ساسانی و اوایل اسلام است که اثری از آن موجود نیست و کلیه آثار این دوره از میان رفته‌است.


title: تپه حاجی فیروز

text: تپه حاجی فیروز مربوط به ۵۵۰۰ قبل از میلاد است و در شهرستان نقده، بخش محمدیار، دهستان حسنلو، واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۹۰۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. ظرف شراب متعلق به حدود ۴٬۵۰۰ سال پیش از میلاد در تپه حسلنو نقده به عنوان نخستین وسیله شراب سازی موجود در دوران نوسنگی کشف گردید. از مهمترین آثار این تپه باستانی جام طلای حسنلو می‌باشد که از آثار باستانی ارزشمند ایران است.


title: حمام فین

text: حمام فین در باغ فین کاشان است. این حمام قدیمی به‌دلیل قتل میرزا تقی‌خان امیرکبیر، صدراعظم ناصرالدین شاه قاجار در ۲۰ دی ۱۲۳۰ هجری خورشیدی مشهور است.


title: حمام کهنه

text: حمام کهنه مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان خرامه فارس ، پشت مسجد جامع شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۲۰۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است که تاریخ ساخت این بنای تاریخی با حمام فین کاشان در یک سال ساخته شده است.


title: حمام خان (کاشان)

text: حمام خان مربوط به دوره زندیه است و در بازار کاشان واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۳۶۲۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حمام فاضلخان (۱)

text: حمام فاضلخان (۱) مربوط به دوره صفوی است و در بشرویه، جنب کتابخانه ارشاد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۶۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. حمام فاضل خان به دست فاضل خان معمار برجسته دوره صفویه ساخته شده است.


title: حمام حسن خان

text: حمام حسن خان مربوط به دوره قاجار است و در کرمانشاه، خیابان حدادعادل، محله آبشوران، ورودی مجموعه بناهای تکیه معاون‌الملک واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۴۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حمام خانی

text: حمام خانی مربوط به دوره قاجار است و در شیراز، خیابان شهید دستغیب، جنب مسجد مشیر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۶۰۲۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: حمام کن

text: حمام کن مربوط به دوره قاجار است و در تهران، بخش کن، محله اسماعیلیان واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۹۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: درده (فیروزکوه)

text: حمام کرناسیان مربوط به دوره قاجار است و در مرکز روستای درده، در حاشیه مسیر رود قرار دارد. این حمام که بیش از ۲۰۰ سال قدمت دارد به تازگی بازسازی شده است تا به عنوان موزه برای بازدید عموم بازگشایی شود و دیگر کاربری حمام نخواهد داشت.


title: حمام کل موسی

text: حمام کل موسی مربوط به دوره پهلوی اول است که در شهرستان فارسان و شهر جونقان واقع شده است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۳۸۱۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: حمام مهدی‌خان

text: حمام مهدی خان مربوط به دوره قاجار است و در تبریز، خیابان ثقه الاسلام، کوچه شهید بهروزیه، پلاک ۲ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۴۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. از این حمام فعلاً بعنوان کارگاه کفاشی استفاده می‌شود.


title: خانه طباطبایی‌ها

text: خانه طباطبایی‌ها که تحت شماره ۱۵۰۴ به ثبت رسیده، در نیمهٔ دوم سده ۱۳ هجری (مصادف با دوره قاجاریه) به‌وسیله حاج سید جعفر طباطبایی نطنزی از بازرگانان نطنزی مقیم کاشان در محله سلطان امیر احمد احداث شده‌است.


title: خانه طبسی‌ها

text: خانه طبسی‌ها مربوط به دوره قاجار است و در یزد، خیابان امام خمینی، کوچه ۲۱، روبروی خانه سیگاریها واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۸۷۵۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: خانه طباطبایی‌ها

text: در بین سال‌های ۱۳۷۴ تا ۱۳۷۶ خانهٔ طباطبایی‌های کاشان با حمایت سازمان میراث فرهنگی و شهرداری کاشان به هیئت امنای مرمت و احیای ابنیه تاریخی کاشان سپرده شد تا طبق نقشه اولیه بازسازی و مرمت شود. در حال حاضر این خانه در اختیار سازمان رفاهی و تفریحی شهرداری کاشان است و امکان بازدید از این خانه تاریخی با تهیه بلیت فراهم است.


title: خانه دیبائی

text: خانه دیبائی مربوط به اواخر دوره قاجار - اوایل دوره پهلوی است و در اصفهان، خیابان هارونیه، کوچه مسجد علی، جنب مسجد علی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۵۵۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه اخوان طباطبائی

text: خانه اخوان طباطبائی مربوط به اواخر دوره قاجار است و در مهریز، محله مهرپادین، کوچه مولود آباد واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۷۵۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه رفیعیها

text: خانه رفیعیها مربوط به دوره ایلخانی - دوره قاجار است و در میبد، خیابان امام، خیابان هفت تیر، خانه امام حسین واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۱۹۷۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه هنرمندان تبریز

text: خانه ختایی بنایی مربوط به دوره صفوی تا دوره قاجار است که در تبریز، خیابان ارتش جنوبی، کوچه صدر، بن‌بست ختایی‌ها واقع شده و این اثر با نام ""خانه ختایی"" در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۴۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه طایی

text: خانه طایی مربوط به دوره قاجار است و در بوشهر، خیابان ساحلی، پشت میراث فرهنگی، پلاک ۷۷ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۴۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه بخشی

text: خانه بخشی مربوط به اواخر دوره قاجار است و در کاشان، خیابان علوی، جنب خانه طباطبائی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۴۴۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: خانه میر ترابیان

text: خانه میر ترابیان مربوط به اواخر دوره صفوی - دوره قاجار است و در نطنز، نزدیک خیابان اصلی شهر، جنب مسجد جامع واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۶۹۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: راسته بازار بهبهان

text: راسته بازار مربوط به دوره پهلوی دوم است و در بهبهان، خیابان عدالت، بین مراحل و جوانمردی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۷۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: چهارسوق بزرگ بازار تهران

text: چهار سوق بزرگ بازار تهران مربوط به دوره زند - دوره قاجار است و در تهران، بازار چهل تن واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۵۴۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: بازار تهران

text: سر توماس هربرت، در سفرنامهٔ خود در سال ۱۱۰۸ قمری (دورهٔ صفویه) بازارهای تهران را فاقد سقف توصیف می‌کند. در میان اماکن بازار تهران، بازار بین‌الحرمین، از ساخته‌های دورهٔ محمدشاه قاجار و بازار امیر، سرای امیر و بازار کفاش‌ها از افزوده‌های دوران ناصرالدین‌شاه است.


title: بازار فرش

text: بازار فرش؛ نام بازاری تاریخی مربوط به دورهٔ قاجار است و در شهرستان مشهد، شهر مشهد، خیابان شهید اندرزگو، کوچهٔ بازار بزرگ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۴۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.


title: بازار ریسمانیان

text: بازار ریسمانیان مربوط به دورهٔ رضاشاه پهلوی است و در یزد، خیابان قیام واقع شده‌است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۷۷۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: تاریخ تهران

text: بیگمان دگرگونی‌های بنیادین در تهران از سال ۱۳۰۰ به بعد ایجاد شده‌است که به چهار دوره کاملاً جدا تقسیم می‌شود. سال ۱۳۰۰ تا ۱۳۲۰ که در پی آن خندق‌ها و دروازه‌ها از میان برداشته شد و شهر از چهار سوی رو به گسترش نهاد و اندکی شکل منظم و هندسی یافت. همچنین ساختمان‌ها و تأسیسات بانک ملی (از آن میان ساختمان صندوق بانک ملی ایران)، وزارت امور خارجه، شهربانی کل کشور، ایستگاه راه‌آهن، دانشگاه تهران، ایستگاه فرستنده رادیو تهران، باشگاه افسران و چند بیمارستان مربوط به این دوره می‌باشد.


title: مسجد جامع بازار تهران

text: از تاریخ دقیق احداث این مسجد اطلاعات دقیقی در دست نیست، اما معماری بخش‌های مختلف آن حاکی از شکل‌گیری تدریجی این بنا در دوره‌های مختلف است. آثاری که در مسجد جامع وجود دارد و به ثبت ملی رسیده، به دوران آل بویه، صفویه و قاجار بازمی‌گردد و با توجه به برگزیده شدن تهران به عنوان پایتخت، بنای مسجد جامع تجدید و توسعه یافته‌است از این رو اثری قدیمی‌تر از قرن سیزدهم هجری قمری در این مسجد به چشم نمی‌خورد، هرچند ممکن است تاریخ بنای این مسجد قبل از قرون یاد شده باشد. احمد مسجد جامعی معتقد است سابقهٔ بعضی از قسمت‌های بنای فعلی مسجد، به دوران آل بویه می‌رسد و نزدیک به هزار سال عمر دارد.


title: بازار ارومیه

text: قدمت بازار ارومیه به دورهٔ صفویان می‌رسد. کنیسهٔ مربوط یهودیان منطقه نیز در محدودهٔ این بازار قرار گرفته‌است. بازار ارومیه معماری ساده‌ای داشته و تاق‌ها، چشمه‌ها و گنبدهای مختلفی را در خود جای داده‌است. این بازار دارای تیمچه‌ها، حمام‌ها، سراها و مسجدهای مربوط به دوران زندیان و قاجاریان است.


title: لشکری بازار

text: برخی از عناصر ساختاری کاخ مربوط به دوره اشکانی است. قدمت کاخ مرکزی (۳۲×۵۲ متر) مربوط به دوره سامانیان (۸۱۹–۹۹۹ میلادی) است. شهر لشکرگاه که در اوایل سال ۶۶۱ میلادی توسط اعراب فتح شده‌بود، بعدتر به شهری بزرگ و ثروتمند تبدیل شده و اقامتگاه زمستانی فرمانروایان بعدی گردید.


title: بازار خان

text: بازار خان مربوط به دوره قاجار است و در یزد، محله لب خندق، خیابان قیام واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۸۵۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


title: آب‌انبار

text: از نظر سطح دسترسی آب‌انبارها را می‌توان به دو دسته تقسیم کرد:


title: گروه ویژه اقدام مالی

text: این گروه میزان پیشرفت کشورهای عضو در زمینه پیاده‌سازی توصیه‌های این گروه را رصد می‌کند. همچنین پیشرفت تصویب و اجرای توصیه‌های گروه در سطح جهان را نیز نظارت می‌کند. بر اساس همین رصد و نظارت، گروه کاری اقدام مالی کشورها را به سه دسته تقسیم کرده‌است. یک دسته کشورهایی هستند که از نظر این گروه کاملاً بر توصیه‌های این گروه منطبق بوده و آن‌ها را اجرا کرده‌اند. این گروه بیشتر کشورهای توسعه‌یافته هستند. گروه دوم کشورهایی هستند که در حال پیشرفت و تطبیق با استانداردهای مشخص شده هستند. دسته آخر کشورهایی هستند که همکاری با این گروه نداشتند و بنابراین از نظر گروه، آنان کشورهای دارای خطر پولشویی و تأمین مالی تروریسم هستند. این دسته خود به دو دسته تقسیم می‌شوند. یک دسته کشورهایی که علیه آن‌ها «اقدام متقابل» انجام نمی‌شود. دسته دیگر آن‌هایی هستند که علاوه‌بر بودن در فهرست سیاه علیه‌شان اقدام متقابل نیز صورت می‌گیرد.


title: برچسب تایر

text: شدت سنجی سرو صدای یک تایر بر مبنای دسیبل ارزیابی شده و این مقدار به سه دسته موج صدا تقسیم می‌شود. دسته اول به صورت آرک سیاه نشان داده می‌شود که بیانگر بهترین عملکرد برای سنجش صدااست و این بدان معنی است که سطح صدای لاستیک حد اقل ۳ دسیبل از حد مجاز کمتر استو در حالی که نشانه دسته سوم ۳ آرک سیاه رنگ بیانگر کارایی ضعیف تایر از نظر صدا می‌باشد و عدد کنار آن نشانگر صدای تولید شده توسط لاستیک در حال حرکت میباش که صدای ممتد ایجاد شده بالای ۸۰ دسی بل می‌تواند مشکلاتی برای سلامتی ایجاد کند.


title: تابلو برق

text: از نظر ولتاژ به دو دسته LV(فشارضعیف) و MV(فشار متوسط) تقسیم می‌شوند. تابلوهای LV در سطح زیر ۱۰۰۰ ولت و تابلوهای MV از ۱۰۰۰ تا ۳۶۰۰۰ ولت ساخته می‌شوند.


title: نانو روکش

text: از نظر شیمیایی می توان سطوح را به دو دسته فعال و بی اثر (غیرفعال) تقسیم بندی کرد. سطوح آبدوست به طور معمول تمایل بیشتری به ایجاد پیوند با مواد جذب شده دارند و سطوح آبگریز تمایلی به ایجاد چنین پیوندی ندارند. متأسفانه بسیاری از مواد فی مناسب، همانند شیشه و فلز، در دسته آبدوست ها قرار می گیرند. این سطوح به دلیل انرژی سطح بالایشان به آساني لکه می گیرند انرژی سطحی یک فلز تمیز بسته به میزان تمیز بودن آن به راحتی بهmN/m۱۰۰۰ میرسد (آهن حدود mN/m ۲۵۰۰ می باشد. در مقابل انرژی سطحی تفلون معادل mnN/m ۱۸ است.) به همین دلیل تلاش‌های زیادی برای کاهش کشش سطحی سطوح فی صورت گرفته است.


title: گندزدا

text: بخشهای مختلف مراکز درمانی از لحاظ خطر انتقال عفونت و حساس بودن به سه دسته تقسیم می‌شوند: همچنین خود مواد گندزدا را از نظر سطح گندزدایی به ۳ دسته تقسیم می‌کنند:


title: ری-ولت

text: این بازی دارای ۲۸ خودرو و ۱۴ زمین مسابقه که خود شامل زمینهایی برای حرکات نمایشی است، می‌باشد. در این بازی خودروها از روی نوع سوخت آن‌ها به سه دستهٔ الکتریکی، درونسوز (سوخت فسیلی) و سوخت ویژه تقسیم می‌شوند. در این بازی، بازیکن باید با خودروی خود در زمین‌های بازی که به صورت پیست هستند عبور، و در رقابت با دیگر خودروها مقام بهتری کسب کند. برای رقابت در هر مرحله به خودروهایی با سطح کیفی خاصی نیاز است. از نظر کیفی خودروها به پنج دسته تازه‌کار(Rookie)، آماتور(Amateur)، پیشرفته(Advabced)، نیمه حرفه ای(Semi-Pro) و حرفه ای(Pro) تقسیم می‌شوند.


title: نمودار در-مسیر

text: نمودارهای در-مسیر به دو دسته بالا و پایین تقسیم می‌شوند. در هر دسته، به ترتیب، اطلاعات مسیرهای هوایی و کمک‌های ناوبری رادیویی برای بلندای زیاد و کم آورده شده‌اند. جدایی بین بلندای کم و زیاد، معمولاً به صورت بلندایی تعریف می‌شود که تغییر در بلندای سطح پرواز را مشخص می‌کند. در ایالات متحده آمریکا بر پایه یک پیمان، این بلندا ۱۸،۰۰۰ پا از سطح آب‌های آزاد است.


title: آب‌گرم‌کن

text: در یک دسته‌بندی کلی می‌توان پکیج‌ها را در دو نوع پکیج‌های زمینی و پکیج‌های دیواری تقسیم کرد.و از نظر منبع انرژی به پکیج گازی، پکیج گازوئیلی، پکیج برقی میتوان اشاره کرد. در درجهٔ بعد پکیج‌ها در دو نوع دیجیتال و آنالوگ دسته‌بندی می‌شوند. در آخر پکیج‌ها در چهار نوع زیر دسته‌بندی می‌شوند. دو مبدل فن دار، تک مبدل فن دار، دومبدل بدون فن، تک مبدل بدون فن.


title: کج‌راهی

text: دینامیک ناشی از باد روی بدنه شناور به سه دسته تقسیم می‌شوند که عبارتند از: نیروی استاتیکی طولی باد، نیروی استاتیکی عرضی باد و گشتاور استاتیکی حول محور قائم ناشی از باد. در محاسبات فرض می‌شود که تعداد حالاتی که وزش بادها، به صورت وزش جبهه تندباد و توفان باشند، قابل صرفنظر کردن هستند، و لیکن برای اطمینان بیشتر ضرایبی برای این دو حالت در نظر گرفته می‌شود. نیروهای فوق با داشتن متغیرهایی از قبیل چگالی جرمی هوا، سرعت وزش باد، سطح بادخور شناور در جهت عرضی و طولی، ضریب هیدرودینامیکی نیروی باد در جهت طولی و عرضی، تابع شکلی نیروی طولی و زاویه برخورد باد محاسبه می‌شوند. هر یک از این نیروها نسبت به تغییر سطح و جهت وزش باد رفتار متفاوتی از خود نشان می‌دهند.


title: پاسارگاد

text: این بنا آرامگاه نخستین منادی آزادی و حقوق بشر، کوروش بزرگ است که همانند گوهری در میان دشت پاسارگاد خود نمایی می‌کند. کوروش بزرگ به سال ۵۹۹ پیش از میلاد در سرزمین پارس به دنیا آمد. پدرش کمبوجیه یکم از شاهان محلی پارس و مادرش ماندانا دختر آستیاک آخرین پادشاه ماد بود. کوروش در سال ۵۵۰ پیش از میلاد امپراتوری هخامنشی را پایه‌گذاری کرد. قلمرو این امپراتوری در اوج قدرت خود از مشرق تا کرانه‌های رود سند و از مغرب تا یونان و مصر گسترده بود. در سال ۵۳۸ پ م کوروش، بابل را فتح کرد و در این اینجا بود که بیانیه حقوق بشر خود را به صورت استوانه‌ای گلین تدوین نمود و فرمان آزادی و برابری را صادر کرد. وی پس از سال‌ها تلاش جهت توسعه و پیشرفت کشور و برقراری صلح و امنیت در سال ۵۲۹ پیش از میلاد چشم از جهان فروبست و پیکرش در این بنا آرام گرفت. آرامگاه در گذشته میان باغ‌های سلطنتی قرار داشته که از هر سوی دشت نمایان بوده‌است. این بنا در عین سادگی بسیار زیبا و چشم گیر است و در زمان حیات کوروش بزرگ به دستور وی ساخته شده‌است. بنای آرامگاه با تکنیک و مهندسی دقیق اجرا شده به گونه‌ای که پس از گذشت ۲۵ قرن هنوز استوار و پابرجاست. مساحت آرامگاه ۱۵۶ متر مربع و ارتفاع آن نزدیک ۱۱ متر است. سنگ‌هایی که در ساخت بنا به کار رفته از نوع سنگ سفید مرمر نماست که از کوه سیوند در فاصله ۳۰ کیلومتری جنوب غرب پاسارگاد استخراج شده و به این مکان انتقال یافته‌است. مهندسان و سنگ تراشان هخامنشی با دقت و شیوه‌ای خاص سنگ‌ها را روی هم قرار داده، به گونه‌ای که از هیچ نوع ملاتی در ساخت آرامگاه استفاده نشده و تنها از بستهای فلزی (آهن و سرب) جهت وصل کردن بلوکهای سنگی به یکدیگر استفاده شده‌است. آرامگاه در هفت طبقه اجرا شده که برگرفته از عدد مقدس هفت در میان ایرانیان است. ساختار کلی آرامگاه از دو قسمت تشکیل شده، قسمت نخست به صورت سکویی شش پله‌ای پایه و اساس بنا است که ریشه در بناهای آئینی همانند معبد ایلامی چغازنبیل دارد. قسمت دوم که به صورت اتاقکی با سقف شیب دار روی قسمت نخست اجرا شده، یادآور سنتهای معماری مهاجران آریایی است. ابعاد اتاقک آرامگاه ۱۷/۳ متر در ۱۱/۲ متر به ارتفاع ۱۰/۲ است. این اتاقک در واقع محل نگهداری کالبد کوروش بوده که پس از مرگ، پیکرش را دورن تابوتی زرین قرار داده، به همراه وسایل شخصی از جمله ردا و جنگ افزارش در اتاقک آرامگاه قرار داده‌اند. زیر سقف شیبدار آرامگاه دو حفره بزرگ وجود دارد که برای سبک کردن وزن سنگ‌ها و کم کردن بار وارده به اتاقک ایجاد شده‌است. بنا به گفته مورخانی که پس از سقوط امپراتوری هخامنشی به دست اسکندر مقدونی همراه وی به پاسارگاد آمدند بر دیواره آرامگاه نوشته‌ای وجود داشته به این مضمون " ای انسان، هر که هستی و از هر کجا که بیایی، زیرا می‌دانم که خواهی آمد، منم کوروش، پادشاه هخامنشی که این امپراطوری گسترده را برای پارسیان به یادگار گذاشته‌ام، که اکنون به این مقدار اندک از سرزمین بزرگ کشورم بسنده کرده‌ام بر گور من رشک مبر و بر ویران کردنش دل خوش مدار که تو نیز بر گور خود چنین نگاری، هرگاه فرمانبردار اهورامزدا باشی " این متن اکنون وجود ندارد و به احتمال زیاد روی یک پلاک سنگی نوشته شده و بر دیواره آرامگاه نصب گردیده که در گذشته‌های بسیار دور از محل خود برداشته شده‌است. آرامگاه کوروش در همه دوره‌ها مقدس و محترم بوده‌است. پادشاهان هخامنشی مراسم تاجگذاری خود را در این مکان انجام می‌داده‌اند. این تقدس پس از دوره هخامنشی و با از یاد بردن نام و جایگاه پاسارگاد کم رنگ شد تا اینکه در دوره اسلامی به گونه‌ای دیگر احترام و تقدس خود را بازیافت. در دوره اسلامی به دلیل اینکه اسناد و مدارکی از هویت اصلی آرامگاه وجود نداشت این بنا را به آرامگاه مادر سلیمان نسبت دادند. مردم بر اساس اعتقادات خود ساختن بناهای بزرگ سنگی همانند آرامگاه کوروش را خارج از قوه بشری می‌دانسته و ساخت آن‌ها را به سلیمان که دیوان را برای کارهای دشوار در خدمت داشته‌است، نسبت می‌داده‌اند. به همین جهت آرامگاه کوروش را هم از بناهای آن می‌شمردند و آن را به مادر او نسبت داده و «مشهد مادرسلیمان» می‌خواندند. در دوران اتابکان فارس که پاسارگاد و تخت جمشید ارزشی دوباره یافت و حتی پارس و ایران هم «ملک سلیمان» خوانده شد، با استفاده از ستون‌ها و سنگ‌های کاخ‌ها، مسجد جامعی پیرامون آرامگاه ساخته و محرابی نیز بر دیواره جنوبی اتاق آرامگاه حجاری شد. در سال ۱۳۵۰ خورشیدی، پس از مطالعه و بررسی، سنگ‌ها به جای اصلی خود منتقل شدند. از سال ۱۸۲۰ میلادی با کشف و خوانده شدن خطوط میخی و مطالعه اسناد و مدارک، هویت اصلی بنا به عنوان آرامگاه کوروش مشخص گردید. این بنا به همراه دیگر بناهای مجموعه پاسارگاد در تیرماه ۱۳۸۳ در فهرست میراث جهانی جای گرفت.


title: آرامگاه کوروش بزرگ

text: در آثار کلاسیک فارسی، اشاره به این بنا موجز، ناچیز و پراکنده‌است. "فارس‌نامهٔ" ابن بلخی (۵۱۰ق ~ ۱۱۱۶م) از کهن‌ترین آثار فارسی‌است که به این بنا اشاره کرده‌است:


title: آرامگاه کوروش بزرگ

text: آرامگاه کوروش بزرگ که مقبره کوروش دوم هخامنشی ملقب به کوروش بزرگ یا کوروش کبیر است، بنایی است بی‌پیرایه با معماری منحصربه‌فرد، که در فاصله حدود یک کیلومتری جنوب غربی کاخ‌های پاسارگاد قرار دارد. این بنا از همه سوی دشت مرغاب پیداست، به‌ویژه اگر از سمت جنوب غربی از راه باستانی گذر کنیم و از تنگه بلاغی وارد دشت شویم، نخستین چیزی که جلب توجه می‌کند آرامگاه کوروش است. این اثر در سال ۲۰۰۴ میلادی به عنوان زیر مجموعه پاسارگاد تحت شماره ۱۱۰۶ در میراث جهانی یونسکو ثبت شده‌است.


title: آرامگاه کوروش بزرگ

text: به نظر می‌آید که بنایی شبیه آرامگاه کوروش چه در ایران و چه در خارج پیش از ساختش وجود نداشته‌است، اگرچه بعدها بناهایی شبیه آن ساخته شده‌است. گور دختر واقع در بخش مرکزی شهرستان دشتستان در استان بوشهر یکی از آثار تاریخی دورهٔ هخامنشی در ایران است که بسیار شبیه به آرامگاه کوروش بزرگ است. شاپور شهبازی معتقد بود که این گور به کوروش کوچک تعلق دارد. همچنین آرامگاهی با شباهت بی‌نظیر به آرامگاه کوروش بزرگ به نام تاش کوله در سارد وجود دارد که احتمالاً در دورانی که لیدی یکی از ساتراپهای شاهنشاهی هخامنشی بود، به تقلید از آرامگاه کوروش بزرگ برای یکی از بزرگان پارسی یا لیدیایی ساخته شده‌است. این بنا در نزدیکی منطقۀ فوچا در ازمیر ترکیه قرار گرفته‌است و در بین افراد محلی به تاش کوله (به معنای برج سنگی) معروف است. این بنا همانند آرامگاه کوروش بزرگ به شکل هرم است و برای ساخت آن از سنگ آهک استفاده شده‌است. بنایی دیگری که شباهت زیادی به آرامگاه کوروش بزرگ دارد و در دوران هخامنشیان به صورت ناتمام ساخته شده‌است، به "تخت گوهر" یا "تخت رستم" معروف است و در شهرستان مرودشت استان فارس، در نزدیکی بناهای نقش رستم و نقش رجب واقع است. همچنین آرامگاه فردوسی در توس یکی از شاخص‌ترین بناهای مدرنی است، که شباهت زیادی به آرامگاه کوروش بزرگ دارد.


title: کوروش بزرگ

text: نخستین بنا (CMa) رواقی است مشرف به جایگاه که «درِ R» نام دارد. این رواق نقش برجسته‌ای دارد که فرشته‌ای بالدار را نشان می‌دهد. این اثر تا اواخر قرن گذشته به عنوان نمونه‌ای از کتیبه‌های CMa برپا بوده‌است. اگر در نظر بگیریم که سازندگان پاسارگاد بر ایجاد تقارن در کارهای تزئینی و به ویژه کتیبه‌ها، ارجحیت قائل بوده‌اند، احتمال دارد که سابق بر این حداقل هشت نسخه از این کتیبه روی بنا وجود داشته باشد.


title: کوروش بزرگ

text: آرامگاه کوروش که به‌احتمال زیاد پیش از مرگش و به فرمان خودش ساخته شده‌بود، در همهٔ دوران هخامنشی مقدس به‌شمار می‌رفت و به خوبی از آن نگهداری می‌کردند. در دورهٔ اسلامی، این بنا به «مشهد مادر سلیمان» معروف بود و نخستین شخصی که دریافت "مشهد مادر سلیمان،" آرامگاه کوروش بزرگ است، رابرت کرپورتر جهانگرد و دیپلمات انگلیسی بود که در سال ۱۸۱۸ میلادی از پاسارگاد دیدن کرده بود.


title: کاروانسرای مظفری

text: کاروانسرای مظفری در حوالی آرامگاه کوروش قرار دارد. این بنا مشتمل بر حیاطی به مساحت ۲۰۸ مترمربع است که به شکل نامنظم از سنگ‌های سپید منتقل شده از کاخ‌های پاسارگاد بنا شده و نیز ایوانی به پهنای ۳۰٫۳ متر با جرزهای سنگی نامنظم و چهار گوش با اتاق‌های کوچک و بزرگ در پشت آن دارد. درب این سازه به سمت خاور است. سنگ‌های سازه با ملات گچ به هم وصل شده و در بعضی از نقاط این سازه ملات به کار برده نشده‌است. در زمان علی سامی قسمتی از این محل تعمیر شده و به دفتر فنی سامی اختصاص داده شده بود ولی امروزه متروک می‌باشد. این بنا مربوط به دوره آل مظفر است.


title: کوروش بزرگ

text: بدنهٔ اصلی کاخ‌های پادشاهی کوروش در پاسارگاد، از سالن‌های ستون‌دار تشکیل شده‌است. "تالار عمومی" (کاخ S) حدوداً در سال ۵۳۹ پیش از میلاد ساخته شده بود. تالار ستون‌دار آن دو ردیف چهار ستونی دارد و کاخ مسکونی کوروش (کاخ P) بین سال‌های ۵۳۰ تا ۵۳۵ پیش از میلاد بنا شده‌است. سالن ستون‌دار این کاخ پنج ردیف ستون و در هر ردیف شش ستون دارد، و سرسرای آن در جنوب شرقی به ابعاد ۷۵٫۵×۹٫۳ متر است.


title: بودای بزرگ لشان

text: بودای بزرگ لشان () در بخش جنوبی استان سیچوان در چین، در نزدیکی شهر لشان قرار دارد و در دوران سلسله تانگ ساخته شده‌است، این بنا در کوهستان امی و در کنار یک رودخانه بنا شده و به عنوان بزرگترین پیکره سنگی بودا در جهان شناخته می‌شود.این مکان نخستین پرستشگاه بودایی است که در چین بنا شده و یکی از مهم‌ترین مکان‌های مقدس بودائیسم است.ارتفاع این پیکرهٔ سنگی ۷۱ متر است. پهنای شانه‌هایش ۲۸ متر، سرش ۱۴٫۷ متر طول و ۱۰ متر عرض دارد و در مجموع ۱۰۲۱ تکه مو به آن وصل شده‌است. در روی پاهایش که هر کدام ۸٫۵ متر است به راحتی ۱۰۰ نفر جای می‌گیرند. بودای بزرگ لشان در سال ۱۹۹۶ در میراث جهانی یونسکو ثبت شد.


title: کوروش بزرگ

text: عمدهٔ بناهایی که توسط کوروش ساخته‌شده، در محوطهٔ پاسارگاد قرار دارد. آرامگاه کورش بزرگ که ساختهٔ خود او بود، چنان ارتباطی از نظر طراحی نقشه و کاربرد نماپردازی در میان باغ بزرگ پاسارگاد با کاخ‌های دروازه، اختصاصی و بار نشان می‌دهد که مشخص می‌شود طراح همهٔ آن‌ها، یک نفر بوده و آن کاخ‌ها هم نتیجهٔ سلیقهٔ کورش بزرگ بوده‌اند. کتیبه‌های سه زبانهٔ عیلامی، پارسی و اکدی بر روی جرزها و درگاه‌های آن سه کاخ، تأیید دیگری‌است که این کاخ‌ها توسط کوروش ساخته شده‌اند.


title: کوارک

text: چنانچه در کرومودینامیک کوانتومی توصیف می‌شود، برهمکنش قوی میان کوارک‌ها به واسطه بوزونهای پیمانه‌ای بدون جرم برداری، به نام گلوئون جاری می‌شود. هر گلوئون یک بار رنگ و یک بار پادرنگ حمل می‌کند. در چارچوب استاندارد برهمکنش ذرات (که بخشی از یک فرمول‌بندی کلی‌تر به نام نظریه اختلال مستقل از زمان است)، گلوئون‌ها از طریق یک فرایند نشر و جذب مجازی مرتباً میان کوارک‌ها ردوبدل می‌شوند. وقتی گلوئونی از کوارکی به کوارک دیگر منتقل می‌شود، هر دو کوارک تغییر رنگ می‌دهند؛ مثلاً اکر یک کوارک قرمز یک گلوئون قرمز-پادسبز منتشر کند، سبز می‌شود و اگر یک کوارک سبز، یک گلوئون قرمز-پادسبز دریافت کند، قرمز می‌شود. بدین ترتیب در حالی که رنگ هر کوارک پیوسته در حال تغییر است، قانون بقای برهمکنش قوی آن‌ها برقرار است.


title: نیروی هسته‌ای قوی

text: برهم‌کنش یا نیروی قوی با آرایه برهم‌کنش میان کوارک‌ها و گلوئون‌ها درک شده‌است و جزئیات با نظریهٔ کرومودینامیک کوانتومی(QCD)توصیف می‌شود. این نیروی بنیادی عامل اتحاد ذرات در هستهٔ اتم‌هاست، واسطهٔ انتقال این نیرو گلوئون‌ها (نوعی بوزون) هستند که با عمل بروی کوارک‌ها، پادکوارک‌ها و بین گلوئون‌ها انجام می‌گیرد.


title: برهم‌کنش میان سیال و سازه

text: دسته خاصی از مسائل مشاهده شده در صنعت و طبیعت نیز وجود دارند که در آن‌ها برهم‌کنش میان دو سیال امتزاج‌ناپذیر (یا یک سیال با جامد نرم پلیمری) وجود دارد و تنش‌های ناشی از مویینگی و کشش سطحی نقشی کلیدی ایفا می‌کنند. هم‌چنین در دسته‌ای دیگر به علت جریان استوکسی یا خزشی سیال (جریان با عدد رینولدز کم‌تر از یک) شرایطی پدید می‌آید که نیروهای مربوط به لزجت، نیروهای غالب پدیده محسوب می‌شوند و می‌توانند آثار تخریبی بر روی جداره‌های جامد به جای بگذارند. از جمله مسائل درگیر با این‌گونه از برهم‌کنش‌های میان سازه و سیال در مباحث مربوط به علم مواد و در فرآوری الیاف مشاهده می‌شود؛ جایی که نیروهای مویینگی قطرات سیال شست‌وشو دهندهٔ الیاف می‌توانند باعث ایجاد تغییرشکل‌های برگشت‌ناپذیر و کاهش کیفیت الیاف شوند. از این پدیده با عنوان مویینگی کشسان نیز یاد می‌شود. چنین وضعیتی در هنگام تولید قطعات بسیار ریز الکترونیکی نیز مشاهده می‌شود؛ شرکت‌های تولیدکننده ریزپردازنده‌ها (نظیر اینتل و اِی‌اِم‌دی) هرساله به دنبال کاهش حجم قطعات تولیدی خود و بالابردن کارایی آن‌ها هستند. جنس اغلب این قطعات از سیلیکون است و در فرایند ساخت و تولید آن‌ها دست‌کم در یک مرحله باید مواد زاید آن‌ها توسط جریان سیال پاک‌سازی شود. از طرفی کوچک‌تر شدن ماده جامد رفته رفته صلابت آن را کاهش می‌دهد و کار به جایی می‌رسد که نیروهای مویینگی قطرات سیال می‌توانند تغییرشکل و خرابی در شکل ریزپردازنده‌ها و پره‌های آن‌ها ایجاد کنند.


title: کوارک

text: از آنجا که گلوئون‌ها بار رنگ حمل می‌کنند، خودشان نیز می‌توانند گلوئون‌های دیگری منتشر یا جذب کنند. این موضوع سبب آزادی مجانبی می‌شود: وقتی کوارک‌ها به هم نزدیک می‌شوند، نیروی پیوندی کرومودینامیک میان آن‌ها تضعیف می‌شود و به صورت معکوس، وقتی فاصله بین آن‌ها زیاد می‌شود، نیروی پیوندی قوی‌تر می‌گردد. میدان رنگ، همانند کش کشسانی که کشیده شده‌است، دچار استرس می‌شود و گلوئون‌های بیشتری با رنگ مناسب، خودبه‌خود پدید می‌آیند تا میدان را تقویت کنند. وقتی انرژی از حد مشخصی بالاتر می‌رود جفتهای کوارک-پادکوارک پدید می‌آیند. این جفت‌ها با کوارک‌های در حال جدایی پیوند تشکیل می‌دهند تا هادرونهای جدیدی تشکیل شوند. این پدیده با نام حبس رنگ شناخته می‌شود: کوارک‌ها به صورت منفرد و مجزا یافت نمی‌شوند. این فرایند هادرونی‌سازی پیش از آنکه کوارک‌ها که در جریان یک برخورد پرانرژی پدید آمده‌اند، بتوانند هر برهمکنش دیگری انجام دهند، رخ می‌دهد. تنها استثنا کوارک سر است که می‌تواند پیش از هادرونی‌سازی واپاشی شود.


title: مدل استاندارد

text: ویژگی تعریف‌کننده کوارک این است که دارای بار رنگ می‌باشد و به همین دلیل در برهمکنش هسته‌ای قوی شرکت می‌کند. پدیده‌ای به نام حبس رنگ سبب می‌شود که کوارک‌ها تمایل زیادی به ایجاد پیوندهای قوی با یکدیگر و تشکیل ترکیب‌های از نظر رنگی، خنثی (هادرون) می‌شود که یا از یک کوارک و پادکوارک (مزون) یا از سه کوارک (باریون) تشکیل شده‌اند. ذرات شناخته‌شده پروتون و نوترون، دو باریون با کوچکترین جرم ممکن هستند. کوارک‌ها همچنین حامل بار الکتریکی و ایزواسپین ضعیف هستند. به همین دلیل با سایر فرمیون‌ها هم از طریق الکترومغناطیس و هم نیروی هسته‌ای ضعیف، برهم‌کنش دارند.


title: افزودنی‌های پلیمری

text: در فرضیه قطبیت نرم سازها به عنوان فضاگیر عمل نمی‌کنند بلکه با مولکولهای پلیمر اتصال برقرار می‌کنند، گرچه این اتصالات احتمالاً موقتی باشند. گفته می‌شود در این حالت برهم کنش دوقطبی میان یک گروه قطبی از مولکول پلیمر مانند اتم کلری که بخشی از دو قطبی کربن – کلر را تشکیل می‌دهد و یک گروه قطبی از نرمساز نظیر یک گروه استر اتفاق می‌افتد. در جایی که بین نرم ساز یا تعدادی مولکولهای بیشتری اتصال برقرار شود، شکلی از اتصالات عرضی قطبی اتفاق می‌افتد.


title: برهم‌کنش کهکشان

text: برهم‌کنش کهکشان‌ها یا برخورد کهکشان‌ها، عبارت است از کهکشان‌هایی که میدان گرانشی یکی از آن‌ها، باعث برهم‌ریختگی در دیگری می‌شود. کهکشان اقماری که باعث برهم‌ریختگی بازوی کهکشان مارپیچی مجاور خود می‌شود، نمونه‌ای کوچک از تعامل بوده و برخورد کهکشانی نیز نمونه بزرگتر تعامل کهکشانی است.


title: اپتومکانیک کاواک

text: ابتدایی‌ترین برهمکنش نور-ماده این است که پرتو نور از سطح اجسام پراکنده می‌شود (اتم، مولکول، nanobeam و غیره). در پراکندگی نور کشسان، همیشه فرکانس نور فرودی با فرکانس نور خروجی یکسان است formula_1. پراکندگی نور ناکشسان، در مقابل، همراه با برانگیختگی یا وابرانگیختگی اجسام همراه خواهد بود (به عنوان مثال ممکن است گذارهایی بین ترازهای داخلی اتم رخ دهد). ابا این حال، مستقل از جزئیات الکترونیکی داخلی اتم‌ها یا مولکول‌ها، همیشه ممکن است پراکندگی رامان بر اساس ارتعاش‌های مکانیکی اجسام وجود داشته باشد:


title: برهم‌کنش میان سیال و سازه

text: فاجعه پل تاکوما در ایالت واشینگتن آمریکا که در سال ۱۹۴۰ رخ داد بارزترین نمونه از نتایج عدم رعایت برهم‌کنش‌های میان سازه و جریان سیال به‌شمار می‌رود؛ در ابتدا دلیل اصلی این فاجعه عدم توجه به تشکیل «خیابان گردابه‌های فون کارمن» ناشی از جریان هوا حول پل و در نظر نگرفتن برابری فرکانس نوسانات این گردابه‌ها با فرکانس طبیعی پیچشی سازه عنوان می‌شد، اما بعدها مشخص شد که پدیده برهم‌کنشی دیگری به نام «هواکشسانی بال پرنده» (aeroelastic flutter) دلیل اصلی ریزش پل بوده‌است (در بخش بعدی توضیحات بیش‌تری راجع به این مورد آمده‌است). به هر روی هر دوی این پدیده‌ها در قلمرو برهم‌کنش میان سازه و سیال جای می‌گیرند و عدم رعایت آن‌ها در هنگام طراحی سازه‌های عظیمی هم‌چون پل نتایج تلخ و جبران‌ناپذیری به دنبال خواهد داشت.


title: کوارک

text: سیستم ربایش و رانش میان کوارک‌هایی که بار رنگ آن‌ها ترکیبات متفاوتی از سه رنگ هستند، نیروی هسته‌ای قوی نام دارد که توسط ذرات حامل نیرو به نام گلوئون منتقل می‌شوند. نظریه‌ای که نیروی هسته‌ای قوی را توصیف می‌کند، "کرومودینامیک کوانتومی" نام دارد. یک کوارک که رنگ مشخصی دارد، به همراه یک پادکوارک حامل پادرنگ متناظر آن تشکیل یک سیستم ثابت را می‌دهند. نتیجه ربایش میان کوارک‌ها خنثی شدن رنگ است: نتیجه ترکیب یک کوارک با بار رنگ "ξ" به علاوه یک پادکوارک با بار رنگ "ξ"-، بار رنگ ۰ (رنگ سفید) و تشکیل مزون است. همچنین به شکل مشابهی ترکیب سه کوارک با رنگهای متفاوت یا سه پادکوارک با پادرنگهای متفاوت باعث تشکیل رنگ سفید و باریون و پادباریون می‌شود.


title: تاریخ ایران

text: از مهم‌ترین خدایان ایلامی می‌توان به این شوشینک اشاره کرد که در میان همهٔ خدایان ایلامی عمیق‌ترین نفوذ را بر روحیات ایلامی‌ها داشته‌است. این خدا فرمانروای جهان مردگان بود و الهه‌های همکار او ایشنیکَرَب و لَگَمَل بودند. در سرتاسر ایلام اعتقاد به زندگی پس از مرگ وجود داشته‌است، روح جدا شده از زمین توسط دو خدای راهنما، ایشنیکَرَب و لَگَمَل پیشواز و به سوی این شوشینک راهنمایی می‌شد که رأی خود را در مقام «ارزیاب روح‌ها» صادر می‌کرد.


title: ایلام (تمدن)


title: تمتی هالکی

text: تمتی هالکی، یکی از شاهان ایلام باستان است که اطلاعات زیادی از آن در دست نیست به غیر از اهدای پرستشگاهی به ایزد بزرگ شوش و کتیبه‌ای به زبان اکدی، او نیز مانند کوک ناشور یکم می‌گوید خواهرزادهٔ شیل‌ها است و این که نام او را بعد از ششصد سال شیلهاک اینشوشیناک زنده نگه داشته‌است. از حکمرانان و کارگزاران پس از وی می‌توان به کوک کیرواش، بالا ایشان، کوک ناخونته و کوک ناشور سومیرا اشاره کرد. البته به دلیل نقص منابع، اطلاع دقیقی از جانشین وی وجود ندارد.


title: تاریخ ایران

text: خدای خورشید ایلامی نَهونتِ نامیده می‌شد؛ که در اصل نَن هوندِ یعنی خالق روز بود. نَهونتِ خدای مخصوص اجرای قوانین هم بوده‌است. خدای ماه احتمالاً نَپیر نامیده می‌شد و لقب او درخشنده بود و برای ایلامیان بالاتر از همه پدر یتیمان محسوب می‌شد.


title: تاریخ ایران

text: از دیگر خدایان ایلامی؛ سیموت که پیک نیرومند خدایان بود، منزَت که همسر سیموت بود، سَیشوم که حافظ قصر خدایان بود، نَرونتِ که الههٔ پیروزی خوانده می‌شد، شَزی خدای رودها که در محاکمات به عنوان قاضی آزمون‌های سخت به او متوسل می‌شدند را می‌توان ذکر کرد.


title: آیین ایلامیان

text: اما در جنوب شرقی عیلام، در منطقه ساحلی خلیج فارس، مادر خدای دیگری بود که کری‌ریشا نام داشت. این خود در اصل نامی خاص نبود، و مفهوم الهه بزرگ را داشت (کری:الهه، ریشا:بزرگ). این الهه به نقاط دیگر راه یافت، و پادشاهان و شاهزادگان عیلامی پرستشگاه‌هایی وقف آن کردند. در خود شوش که پایتخت بود، کری‌ریشا لقب افتخارآمیز مادر خدایان و بانوی معبد بزرگ را داشت. اما او را هرگز با پنیی‌کر، که بومی شوش بود، اشتباه نمی‌کردند.


title: ایلام (تمدن)

text: خدای مذکری که الهه‌های بزرگ مجبور شدند جای خود را به او بدهند هومبَن بود. در طول هزارهٔ سوم هنوز او در مقام سوم قرار داشت، اما از اواسط هزارهٔ دوم قبل از میلاد در رأس خدایان ایلامی قرار گرفت. هومبَن به عنوان خدای آسمان‌ها، در شوش، او شوهر الههٔ آسمان‌ها بود که ابتدا پینیکیر و بعدها کیریریشَ به‌شمار می‌آمد. در واقع، عنوان همسر بزرگ را داشت؛ که این ازدواج دوم منتج به تولد خدایی به نام هوترَن شد.


title: ایلام (تمدن)

text: در ایلام سه الهه عنوان مادر خدا را داشته‌اند. شوش پینیکیر را داشت، که احتمالاً از کوه‌های قسمت شمال منشأ گرفته بود، کیریریشَ مادر خدایان قسمت کنارهٔ جنوبی خلیج فارس بود، و کوه‌های شرقی قسمت انشان الههٔ پَرتی را داشتند. اما به مرور زمان ترکیب جدیدی در ترتیب خدایان ایلامی به وجود آمد؛ مادرخدایان، چه پینیکیر و چه کیریریشَ، نه بی درگیری، سرانجام به برتری یک خدای مذکر گردن نهادند. اما این الهه‌های زن هرگز از گروه خدایان برتر ایلامی حذف نشدند، زیرا در قلب افراد عامی جایگاهی ابدی داشتند.


title: تاریخ ایران


title: ایلام (تمدن)


title: دو (نت موسیقی)

text: هفت نُتِ موسیقی به‌ترتیب عبارت‌اند از: دو (C)، رِ (D)، می (E)، فا (F)، سُل (G)، لا (A)، سی (B). بدین ترتیب، این نُت‌ها از چپ به راست C,D,E,F,G,A,B هفت نُت اصلی موسیقی را تشکیل می‌دهند.


title: مقام (موسیقی)

text: تمام آنچه در بالا گفته شد تنها چهارده نت از بیست و چهار نتی را که در هر اکتاو هست شامل می‌شد. ده نت باقی‌مانده نام مخصوص به خود نداشتند و بر اساس نت‌های مجاور تعریف می‌شدند: اگر از نزدیک‌ترین نت نامدار، ربع پرده بمتر بودند آنگاه پیشوند «نیم» می‌گرفتند و اگر از آن ربع پرده زیرتر بودند، پیشوند «تیک». مثلاً نتی که از حجاز (فا دیز) ربع پرده پایین‌تر بود «نیم حجاز» نام می‌گرفت و نتی که از حجاز ربع پرده بالاتر بود «تیک حجاز» نامیده می‌شد. این نت‌ها به اندازهٔ دو دسته نت قبلی (هفت نت گام پایه، و هفت نت ارابه) مهم نبودند و برخی نظریه‌پردازان معتقد بودند که فقط آن چهارده نت در عمل استفاده می‌شوند. نام و درجهٔ این چهارده نت در جدول زیر آمده‌است:


title: نت (موسیقی)

text: مانند نت‌های مترادف، بسیاری از علامت‌های تغییردهنده صداهای برابری ایجاد می‌کنند که متفاوت نوشته می‌شوند. برای نمونه، بالا بردن نت B به B آن را معادل نت «دو» خواهد کرد. در تمامی حالت‌ها، گام کامل کروماتیک پنج مجموعهٔ جدید به نت‌های اصلی اضافه می‌کند که تعداد آن‌ها به ۱۲ نت می‌رسد (سیزدهمین نت همان اکتاو است)، که هرکدام نیم پرده با دیگری تفاوت دارد.


title: نی (ساز)

text: وسعت صدای آن به دو اکتاو و نیم می‌رسد. نی پنج منطقه صوتی (رجیستر) دارد که هر یک از آن‌ها با نحوه دمیدن هوا در نی قابل انتخاب است. این مناطق صوتی عبارتند از: نت‌های دو (دست بسته)، ر (سوراخ ۱ سر نی آزاد)، می (سوراخ ۱ و ۲ آزاد)، فا (سوراخ ۱ و ۲ و ۳ آزاد)، فا# (سوراخ ۱ و ۲ و ۳ و ۴ آزاد)، سل (سوراخ ۱ و ۲ و ۳ و ۴ و ۵) لا (دست باز). نت سی در این اکتاو وجود ندارد ولی نوازنده‌ها قادر به اجرای سی بمل با لب هستند. دقیقاً همانند بم اما یک اکتاو بالاتر. دو نت آخر (سل و لا) با غیث مشترک است. نت‌های سل (دست بسته)، لا (سوراخ ۱ سر نی آزاد)، سی (سوراخ ۱ و ۲ آزاد)، دو (سوراخ ۱ و ۲ و ۳ آزاد)، دو# (سوراخ ۱ و ۲ و ۳ و ۴ آزاد)، ر (سوراخ ۱ و ۲ و ۳ و ۴ و ۵)، می (دست باز). دقیقاً همانند بم و اوج اما یک اکتاو بالاتر از اوج و دو اکتاو بالاتر از بم. سه نت اول (دو، ر و می) با غیث مشترک است. امکان اجرای نت آخر (لا = دست باز) معمولاً وجود ندارد و حتی نت سل نیز در نی‌های کوچک نامفهوم شنیده می‌شود.


title: نت شاهد

text: در موسیقی عربی تقسیم‌بندی موسیقی بر اساس مقام‌ها انجام می‌شود (همچنان که در موسیقی قدیم ایران پیش از تحول مقام به دستگاه نیز رایج بود). در تقسیم‌بندی مقامی رایج در موسیقی عربی، مهم‌ترین نت در هر مقام، درجهٔ اول آن مقام یا همان نت پایه است. مثلاً در چهارگاهِ دو، نت دو مهم‌ترین نت دانسته می‌شود. از آنجا که هر مقام متشکل از دو جنس است، اولین نت جنس دوم (معادل پنجمین درجهٔ مقام)، پس از نت پایه مهم‌ترین نت دانسته می‌شود. به این نت غماز گفته می‌شود و در تعریفش گفته می‌شود که نتی است که در ملودی بسیار استفاده می‌شود. اهمیت دیگر غماز از آن جهت است که می‌توان از طریق آن پرده‌گردانی کرد و به مقامی دیگر رفت.


title: عطر

text: عطر نیز در تشابه با نت‌های موسیقی به داشتن سه گروه از نت‌های گوناگون توصیف می‌شود که یک رایحه هماهنگ را به وجود می‌آورند. این نت‌ها به مرور زمان آشکار می‌شوند، اولین بویی که از عطر به مشام می‌رسد مربوط به نت ابتدایی یا اولیه می‌باشد. به‌دنبال آن، نت میانی احساس می‌شود و در آخرین مرحله نت پایانی خود را به‌تدریج آشکار می‌نماید. این نت‌ها به ترتیب تبخیر عطر به وجود می‌آیند.


title: نت ایست

text: دو نوع نت ایست برای گوشه‌ها قابل تعریف است: نت ایست موقت، و نت خاتمه. نت ایست موقت تنها به صورت گذرا استفاده می‌شود و نمونه‌هایش در دستگاه نوا دیده می‌شود. نت ایست نهایی که به آن «نت خاتمه» نیز گفته می‌شود، انتهای گوشه را رقم می‌زند و نمونه‌هایش در آواز افشاری دیده می‌شود. در برخی دستگاه‌ها و آوازها (مثل ماهور)، اجرا روی همان نت پایه (که نت شاهد دستگاه نیز هست) به پایان می‌رسد، لذا نت پایه نقش نت خاتمه را هم ایفا می‌کند. نقش نت خاتمه در مواردی مثل آواز افشاری اهمیت پیدا می‌کند که توقف موسیقی روی نتی به جز نت پایه رخ می‌دهد.


title: معکوس (موسیقی)

text: جابجایی دو نت موسیقی غیر هم‌نام را معکوس آن فاصله می‌نامند. مثلاً اگر نت «دو» در پایه و نت «می» در بالای آن قرار گرفته باشد «فاصلۀ سوم» تشکیل می‌شود و در صورتی که نتِ پایه «می» و نتِ «دو» بالای آن باشد، «فاصلۀ ششم» شکل می‌گیرد و این دو فاصله، معکوس یکدیگرند.  در تئوری موسیقی در هر فاصلۀ بین دو نت، یک نام معکوس وجود دارد و کیفیت آن‌ها بدین شرح است : هر گاه یک نت در فاصلۀ اکتاو قرار گیرد، «فاصله مکمل» به دست می‌آید.


title: سریالیسم

text: در موسیقیِ تونال، اغلب هشت نت از دوازده نتِ گام به کار می‌رود و برخی نت‌ها مهمتر از نت‌های دیگر به گوش می‌رسد. در موسیقی اَتونال، هر دوازده نت به کار می‌رود. اما در سریالیسم، به خاطر این‌که تضمین شود هیچ صدایی مهمتر از صدای دیگری نباشد، دوازده نتِ گامِ نیم‌پرده‌ای در نظم یا سریِ معینی ردیف می‌شوند. صرف‌نظر از دست‌کاری‌هایی چون وارونگی و برگشتگی (یعنی نواختن سری‌ها از بالا به پایین و از پیش به پس)، نت‌ها باید در سراسر قطعه در همان نظم بمانند.


title: نی (ساز)

text: نی یا نی هفت بند از سازهای بادی ایرانی است و از دسته سازهای بدون زبانه است. ساز نی قابل کوک نبوده و نوازنده در همنوازی‌ها و تکنوازی‌ها از انواع مختلف نی استفاده می‌کند. وسعت صدای نی دو اکتاو و نیم است و در انواع آن با کوک‌های متفاوت، فاقد یک تا دو نت است. مانند نی «لا کوک» که فاقد نت دو، نی «سل کوک» فاقد نت سی بمل و نی «فا کوک» فاقد نت لا بمل است. نی از سازهای محلی است و در اکثر نقاط ایران وجود دارد.


title: ورزشگاه آزادی یاسوج

text: این ورزشگاه که در سال ۱۳۹۴ تأسیس شده دارای ۱۵٬۰۰۰ نفر ظرفیت می‌باشد.


title: ورزشگاه آزادی

text: گنجایش این ورزشگاه ۷۸٬۱۱۶ صندلی است. تا پیش از نصب صندلی در ورزشگاه، گنجایش این ورزشگاه ۱۰۰ هزار نفر بود؛ اما پس از نصب صندلی و اعلام تعداد دقیق صندلی‌ها، گنجایش اسمی ورزشگاه به ۷۸٬۱۱۶ نفر کاهش یافت.


title: سالن دوازده هزار نفری آزادی

text: حسن ضیاءآذری، مدیرعامل سابق مجموعه ورزشی آزادی، دربارهٔ ظرفیت این سالن چنین اظهار نظر کرده‌است: «حقیقت آن است که سالن ورزشگاه آزادی از روز اول بهره‌برداری‌اش دارای صندلی بوده‌است. از سال ۵۳ تا ۸۷ این سالن واجد چیزی حدود ۷۵۰۰ صندلی بوده که این صندلی‌ها از نوع تاشو و با کیفیت بسیار پایین بودند. ما در سال ۸۷ تصمیم گرفتیم صندلی‌های سالن را تعویض کنیم. در همین راستا ما برای راحتی بیشتر تماشاگران، عرض صندلی را چند سانتی‌متر بیشتر گرفتیم که همین مسئله باعث کاهش چند صد نفری گنجایش سالن شد. در حقیقت از زمان تعویض صندلی‌ها در سال ۸۷ تا به امروز، سالن ورزشگاه آزادی دارای چیزی حدود ۷۰۰۰ صندلی است که فاصله آشکاری با عدد ۱۲ هزار نفر مورد ادعا دارد. همان‌طور که گفتم حتی قبل از تعویض صندلی‌ها و از همان روز اول هم گنجایش این سالن بیشتر از ۷۵۰۰ نفر نبوده‌است.


title: ورزشگاه سردار آزادگان

text: گنجایش اسمی این ورزشگاه ۱۵۰۰۰ نفر است بزرگ‌ترین و استانداردترین دکل‌های روشنایی کشور به ارتفاع ۵۰ متر و با ظرفیت ۱۵۰۰ لوکس نوری در این ورزشگاه برای اولین نصب و راه اندازی شده‌است. این ورزشگاه دارای پیست تارتان (دو و میدانی) به مساحت چهار هزار متر مربع می‌باشد .  نمایشگر یا اسکوربرد ورزشگاه تمام رنگی بوده و قابلیت پخش ساعت و زمان بازی را نیز دارد.


title: دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال

text: کل دانشجویان این واحد دانشگاهی تا پایان سال تحصیلی ۱۳۹۴–۱۳۹۵، ۳۴۸۶۴ نفر است که شامل ۲۱۹۴۵ دانشجو در مقطع کارشناسی، ۱۱۳۵۴ دانشجو در مقطع کارشناسی ارشد و ۱۵۶۵ نفر در مقطع دکترا است. هم‌چنین بالغ بر ۹۱۰۰۰ دانشجو نیز از این دانشگاه فارغ‌التحصیل شده‌اند. در حال حاضر ۵۵۵ نفر عضو هیئت علمی تمام‌وقت و نیمه‌وقت در این دانشگاه مشغول به کار هستند. همچنین ۶۴۴ نفر پرسنل اداری در این دانشگاه مشغول به کار هستند. این دانشگاه در هر سال تحصیلی حدود ۱۶۰۰ نفر دانشجوی مهمان را نیز پذیرا می‌باشد.


title: حمید میرزاده

text: در دوره مدیریت وی، ظرفیت دوره دکترا به بیش از ۸ برابر افزایش پیدا کرد. او در توجیه این تصمیم، چشم‌انداز ۱۴۰۴ و حجم بی رویه مهاجرت از کشور جهت تحصیل در دوره دکترا را عنوان کرد و وعده داد که سالانه ۵۰۰۰ نفر و در مجموع ۲۰۰۰۰ نفر هیئت علمی جدید جذب می‌کند که عملاً این اتفاق رخ نداد. ظرفیت دکترای دانشگاه آزاد در سال ۱۳۹۱، ۲۰۰۰ نفر بود و این تعداد در سال ۱۳۹۵ به ۴۵۰۰۰ نفر رسید.


title: دانشگاه آزاد اسلامی واحد لاهیجان

text: طبق آخرین آمار ارائه‌شده از آغاز به کار تا کنون تعداد ۱۶۰۰۰ دانشجوی پسر و دختر از این دانشگاه در رشته‌های مختلف دانش‌آموخته شده‌اند. تعداد دانشجویان کنونی این دانشگاه ۱۸۰ نفر در مقطع کارشناسی ارشد، ۶۱۷۴ نفر در مقطع کارشناسی، ۵۸۱ نفر در مقطع کارشناسی ناپیوسته و ۲۰۷۴ نفر در مقطع کاردانی بوده‌است.


title: دانشگاه آزاد اسلامی واحد ارسنجان

text: تعداد دانشجویان این دانشگاه ۱۶۵۸ نفر در ۸۴ رشته در مقاطع مختلف تحصیلی از کاردانی تا دکتری می‌باشد و ۶۲ نفر هیئت علمی تمام وقت واحد ۸۹ کارمند مسوولیت‌های آموزشی و اداری را بر عهده دارند است.


title: دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن

text: در این واحد حدود 9 هزار دانشجو در بیش از 140 رشته و گرایش در چهار مقطع کاردانی، کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکترا، ۳۷۷ نفر عضو هیئت علمی، ۷۷ نفر بورسیه دکتری به تحصیل و آموزش مشغولند و تا کنون بیش از ۶۷ هزار دانش‌آموخته فارغ‌التحصیل شده‌اند. این واحد دانشگاهی دارای ۱۲۱ باب آزمایشگاه، کارگاه، سایت و تجهیزات رایانه‌ای، کارگاه‌های سمعی و بصری، سالنهای اجتماعات و آمفی تئاتر با ظرفیت دو هزار نفر است. این دانشگاه با دارا بودن بیش از ۱۱۰ هزار مترمربع ساختمان در قالب دو مجتمع آموزشی، و همچنین حدود ۳۲ هزار مترمربع ساختمان در حال احداث، مالک ۷۶ هکتار زمین ملکی است که ۲۰ هکتار از آن اختصاص به مزرعه آموزش کشاورزی دارد. در آینده بیمارستان ۹۶ تختخوابی دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن در ۱۰ هکتار زمین ساخته خواهد شد و به پردیس واحد پزشکی تهران تحویل داده خواهد شد. درحوزه مدارس سما نیز یک مجتمع آموزشی با ۳۵۴ دانش آموز در مقاطع ابتدایی، راهنمایی و دبیرستان و یک آموزشکده فنی و حرفه‌ای با ۱۲۶۶ دانشجو از جمله ملحقات این واحد است.


title: دانشگاه آزاد اسلامی واحد سبزوار

text: هم‌اکنون نزدیک به ۵۰۰۰ دانشجو در دو مجموعهٔ ساختمانی این دانشگاه مشغول تحصیل هستند. مجموعهٔ بزرگ دانشگاه در زمینی به وسعت ۲۸ هکتار، واقع گردیده است. همچنین خوابگاه بزرگی با گنجایش ۶۰۰ نفر پذیرای دانشجویان مهمان می‌باشد.


title: دانشگاه آزاد اسلامی

text: مطابق اساس‌نامه دانشگاه، هیئت مؤسس شامل ۹ نفر هستند که به شرح زیر است: بنابراین در حال حاضر هیئت مؤسس عملاً ۳ نفر هستند. مطابق ماده ۸ اساسنامه اصلاحی دانشگاه، چنانچه اعضاء هیئت مؤسس به علل مختلف مانند فوت، استعفا، بیماری، برکناری، ناتوانی یا هر علت دیگر به ۶ نفر کاهش یابد، هیئت مؤسس می‌باید افراد جایگزین به تعداد مورد نیاز را ظرف مدت ۳ ماه برای عضویت در هیئت مؤسس به شورای عالی انقلاب فرهنگی پیشنهاد نماید.


title: دانشگاه بریتیش کلمبیا

text: مساحت پردیس دانشگاه ۱٫۷۵ کیلومترمربع است و ساختمان‌های آن ۱٬۰۹۱٬۹۹۷ مترمربع را اشغال می‌کنند. کادر تدریسی تمام‌وقت دانشگاه و دیگر کارکنان تمام‌وقت آن به ترتیب 6282 و 11689 نفر هستند. دانش‌جویان آن در دوره کارشناسی 55285، در دوره‌های کارشناسی ارشد و بالاتر 11462 و فارغ التحصیلان آن بیش از 350000 نفر از 148 کشور دنیا هستند. رئیس کنونی دانشگاه است (داده‌های 2020).


title: دانشگاه آزاد اسلامی واحد الیگودرز

text: دانشگاه دارای یک مجموعه ورزشی با مساحت یازده هزار مترمربع از قبیل سالن چندمنظوره است. خوابگاه دختران دانشجو با زیر بنایی حدود ۴۴۰۰ متر مربع که دانشجویان دختر بهره‌مند از خوابگاه ۲۰۰ نفره می‌باشند. سالن غذاخوری واحد با مساحت ۱۱۳۲ متر مربع در سه بخش، دانشجویان برادر و خواهر، اساتید و کارکنان که حدود ۵۰۰ نفر گنجایش و ظرفیت دارد. استادسرا و مهمانسرای واحد ۱۰۲۰۰ متر مربع با امکانات لازم جهت رفاه مهمانان و اساتید و همچنین دارای دو کتابخانه مجزا و مجتمع کارگاهی و آزمایشگاهی می‌باشد.


title: فهرست واحدهای دانشگاه آزاد اسلامی

text: دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال ( به اختصار IAUNTB) ر تاریخ ۱۰ آبان ۱۳۶۵ تأسیس گردید. کل دانشجویان این واحد دانشگاهی تا پایان سال تحصیلی ۱۳۹۴–۱۳۹۵، ۳۴۸۶۴ نفر است که شامل ۲۱۹۴۵ دانشجو در مقطع کارشناسی، ۱۱۳۵۴ دانشجو در مقطع کارشناسی ارشد و ۱۵۶۵ نفر در مقطع دکترا است. هم‌چنین بالغ بر ۹۱۰۰۰ دانشجو نیز از این دانشگاه فارغ‌التحصیل شده‌اند. در حال حاضر ۵۵۵ نفر عضو هیئت علمی تمام‌وقت و نیمه‌وقت در این دانشگاه مشغول به کار هستند. همچنین ۶۴۴ نفر پرسنل اداری در این دانشگاه مشغول به کار هستند. این دانشگاه در هر سال تحصیلی حدود ۱۶۰۰ نفر دانشجوی مهمان را نیز پذیرا می‌باشد. این دانشگاه دارای ۹ دانشکدهٔ الهیات و معارف اسلامی، زبان‌های خارجی، شیمی، علوم انسانی، علوم پایه، علوم زیستی، علوم و فنون دریایی، فنی و مهندسی و مدیریت و علوم اجتماعی می‌باشد که ساختمان اصلی آن در محلهٔ حکیمیه تهران قرار گرفته‌است.


title: ورزشگاه آزادی

text: زمین بازی ورزشگاه از چمن طبیعی و اطراف چمن یک پیست دو و میدانی در هشت ردیف از جنس تارتان قرار دارد و در قسمت غربی ورزشگاه و ضلع جنوب جایگاه ویژه، جایگاه گزارشگران صدا و سیما و در جنب راست این محل جایگاه خبرنگاران با ظرفیت ۸۵ نفر ساخته شده‌است.


title: ورزشگاه الدترافورد

text: دردهه‌های ۶۰ و ۷۰ و ۸۰ بیش از ۵۸ هزار نفر می‌توانستند در ورزشگاه قرار بگیرند و به تماشای مسابقه بپردازند. اما با نصب کامل صندلی در آن ظرفیت واقعی ورزشگاه به ۴۴هزار نفر کاهش پیدا کرد که برای باشگاهی چون منچستریونایتد کم بود. از اوایل دهه ۹۰ مدیران باشگاه به فکر افزایش حجم ورزشگاه افتادند. براساس طرحی تازه ۲۶ هزار صندلی جدید ظرفیت ورزشگاه را افزایش می‌داد. ابتدا گنجایش ورزشگاه را به ۵۶ هزار نفر افزایش دادند و پس از آن جایگاه شمالی‌اش را تا ارتفاع ۶۶ متری بالا بردند که تا آنجا نیز گسترش یابد. هزینه‌ای معادل ۱۹میلیون پوند برای افزایش ظرفیت ورزشگاه مصرف شد.


title: باشگاه فوتبال منچستر یونایتد

text: بعد از ابلاغ گزارش تیلور، ظرفیت الدترافورد به ۴۴٬۰۰۰ نفر کاهش پیدا کرد. در سال ۱۹۹۵، جایگاه شمالی ورزشگاه، بازسازی شد و ظرفیت ورزشگاه به ۵۵٬۰۰۰ نفر افزایش یافت. در پایان فصل ۹۹–۱۹۹۸، جایگاه‌های شرقی و غربی نیز بازسازی شد و ظرفیت ورزشگاه به ۶۷٬۰۰۰ نفر افزایش یافت. از ژوئیه ۲۰۰۵ تا مهٔ ۲۰۰۶، با اضافه شدن جایگاه‌های شمال غربی و شمال شرقی، ۸٬۰۰۰ نفر دیگر به ظرفیت ورزشگاه افزوده شد. در ۲۶ مارس ۲۰۰۶، یک رکورد برای بیشترین حضور تماشاگر در یک بازی ثبت شد و ۶۹٬۰۷۰ نفر در ورزشگاه الدترافورد حضور یافتند. در ۳۱ مارس ۲۰۰۷، این رکورد شکسته شد، چرا که ۷۶٬۰۹۸ نفر بازی منچستر یونایتد و بلکبرن را از نزدیک تماشا کردند. یعنی فقط ۱۱۴ صندلی در این بازی خالی مانده بود (۰٫۱۵ ٪ از ظرفیت ورزشگاه). در سال ۲۰۰۹، به دلیل تعمیرات مختلف بر روی جایگاه‌ها، ۲۵۵ نفر از ظرفیت ورزشگاه کم شد و ظرفیت کل به ۷۵٬۹۵۷ کاهش یافت. منچستر یونایتد از لحاظ میانگین تماشاگر در بازی‌های خانگی، در اروپا بعد از بوروسیا دورتموند، دوم است.


title: ورزشگاه فریتز والتر

text: مرمت‌های این ورزشگاه برای جام جهانی ۲۰۰۶ از سال ۲۰۰۲ آغاز شد. پیش از آن ظرفیت این ورزشگاه حدود چهل هزار نفر بود که نیمی از آن نیز ظرفیت تماشاگران ایستاده بود. پس از بازسازی ظرفیت به نزدیک پنجاه هزار نفر (با حدود ۱۶ هزار نفر ایستاده) ارتقا یافت. هزینهٔ بازسازی حدود ۸۰ میلیون یورو بود.


title: ورزشگاه کاله

text: سالن ده هزار نفری کاله تنها سالن استاندارد ده هزار نفری ایران است. در این سالن به همین تعداد صندلی برای آن جانمایی شده است که از نظر استاندارد گنجایش از سالن دولتی سالن دوازده هزار نفری آزادی صندلی بیشتری در آن قرار دارد. در ابتدا قرار بود ظرفیت سالن هشت هزار نفری باشد اما قبل از شروع ساخت سالن به ده هزار نفر ارتقا یافت.


title: استان کهگیلویه و بویراحمد

text: در استان بزرگترین ورزشگاه متعلق به شهر یاسوج ورزشگاه آزادی یاسوج است این ورزشگاه در سال ۱۳۹۴ با ۱۵۰۰۰ نفر ظرفیت افتتاح شد. تیم‌های از استان در لیگ برتر هندبال مردان فعالیت می‌کنند که عبارتند از: البته در فوتبال نیز تیم‌های در استان فعالیت می‌کنند:


title: دانشنامه بریتانیکا

text: در حال حاضر، رقیب بزرگ "بریتانیکا"، انکارتا می‌باشد و ویکی‌پدیا هم با پروژه خود دردسر بزرگی برای آن ایجاد کرده‌است. تعداد مقالات ویکی‌پدیای انگلیسی حدود ۶٬۱۲۰٬۰۰۰ می‌باشد که در مقایسه با ۱۲۰٬۰۰۰ مقاله "بریتانیکا" تعداد چشمگیری است. همین‌طور تعداد لغات و اصطلاحات ویکی‌پدیا ۳۴۰ میلیون می‌باشد که در مقایسه با ۵۵ میلیون لغت "بریتانیکا" تعداد چشمگیری است. طبق سرشماری مجله نیچر در هر مقاله بریتانیکا ۳ خطا وجود دارد، در حالی که در هر مقاله ویکی‌پدیا نزدیک به چهار خطا وجود دارد.


title: ویکی‌پدیا

text: دانشنامه‌های گوناگون دیگری روی اینترنت هستند یا قبلاً وجود داشته‌اند. در برخی از آن‌ها مانند "دانشنامه فلسفه استانفورد" و "نیوپدیا" (که دیگر وجود ندارد) سیاست‌های مقاله‌نویسی سنتی و مالکیت مقاله وجود دارند. به‌طور اتفاقی وبگاه‌هایی مانند h2g2 یا اوریتینگ۲ وجود دارند که به مانند راهنماهایی کلی عمل می‌کنند و مقاله‌هایشان توسط همگان نوشته و بازنگری می‌شوند. پروژه‌هایی همچون "ویکی‌پدیا"، Susning.nu و Enciclopedia Libre همگی ویکی هستند و در همه آن‌ها مقاله‌ها به دست نویسنده‌های بیشماری نوشته می‌شوند و هیچ گونه بازنگری رسمی روی آن‌ها اعمال نمی‌شود. "ویکی‌پدیا" تبدیل به بزرگ‌ترین نوع دانشنامه ویکی چه از نظر تعداد مقاله‌ها و چه از نظر تعداد واژه‌ها شده‌است. از بین تمامی دانشنامه‌های موجود، "ویکی‌پدیا" به خاطر داشتن حق تألیف آزاد گنو متمایز گشته‌است.


title: ویکی‌پدیا

text: در میان تمام زبان‌های ویکی‌پدیا تا دسامبر ۲۰۱۵ (آذر ۱۳۹۴) بیش از ۱۴۱ میلیون صفحه وجود دارد که بیش از سی و هفت میلیون عدد از آن‌ها مقاله است. از زبان‌های مشهور به ترتیب زبان انگلیسی بیش از ۵ میلیون، سوئدی ۲٫۱ میلیون، آلمانی ۱٫۸ میلیون، هلندی ۱٫۸ میلیون، فرانسوی ۱٫۷ میلیون، روسی ۱٫۲ میلیون، ایتالیایی ۱٫۲ میلیون، اسپانیایی ۱٫۲ میلیون، لهستانی ۱٫۱ میلیون، ویتنامی ۱٫۱ میلیون و ژاپنی و پرتغالی و چینی هر کدام بیش از ۸۵۰ هزار مقاله دارند. تعداد کاربران ثبت‌نام شده حدود ۵۹ میلیون نفر است که از میان آنها، ۴٫۰۲۲ نفر مدیر هستند. ویکی‌پدیا دربرگیرندهٔ ۲۸۱ زبان با بیش از ۱۰ مقاله و در کل دارای ۲۹۱ گونهٔ زبان ملل دنیا است.


title: نانشنامه

text: در حال حاضر، نانشنامهٔ انگلیسی حدود ۳۰هزار مقاله دارد. همچنین، نانشنامه به ۲۳ زبان دیگر، از جمله فارسی، فعالیت می‌کند. در نانشنامهٔ فارسی نیز بیش از ۱۰۰۰ مقاله وجود دارد.


title: ویکی‌پدیای فارسی

text: بر اساس یک بررسی در ژوئیهٔ ۲۰۱۳ از میان حدود ۳۳۱هزار مقالهٔ ویکی‌پدیای زبان فارسی، ۹۶۳ مقاله در ایران فیلتر بودند. از این تعداد ۴۰۳ مقاله مربوط به مسایل سیاسی، ۱۸۹ مقاله مربوط به سکس و روابط جنسی، ۱۳۶ مقاله مربوط به مذهب، ۹۳ مقاله پیرامون حقوق بشر، ۵۹ مقاله در ارتباط با هنر، ۵۱ مقاله مربوط به رسانه و روزنامه‌نگاری، ۱۹ مقاله دانشگاهی و ۱۳ مقاله متفرقه بوده‌است. از این میان، بیشترین حجم به مسایل سیاسی و بیش از همه به «انتخابات ۸۸» و «جنبش سبز» اختصاص داشت.


title: ویکی‌پدیای ژاپنی

text: اولین مقالهٔ آن دربارهٔ واج‌شناسی بود و تماماً به خط روماجی نوشته شده بود. RoseParks که از اعضای اولیهٔ وبگاه به‌شمار می‌آمد مقاله یادشده را در انتهای ماه آوریل نوشته بود. به نظر می‌رسد که وبگاه در حالت آزمایش بوده‌است. تا پایان دسامبر آن سال تنها دو صفحه در آن وجود داشت.


title: اسپرانتو

text: ویکی‌پدیای اسپرانتو در حال حاضر (ژوئیه ۲۰۲۱) حاوی بیش ۲۹۸٬۰۰۰ مقاله است. حدود ۱۰۰۰ مقاله جدید در هر ماه در این مرجع معتبر بین‌المللی ارائه می‌گردد. این ارقام شبیه به اعداد مربوط به ویکی‌پدیای اسلواکی (حدود ۲۳۷٬۰۰۰ مقاله)، بلغاری (۲۷۳٬۰۰۰) و دانمارکی (۲۶۷٬۰۰۰) است. پیش از تأسیس ویکی‌پدیای اسپرانتو در سال ۲۰۰۱، دائرةالمعارف عمومی دانش به زبان اسپرانتو در اینترنت وجود نداشت. کتاب دائرةالمعارف اسپرانتو Enciklopedio de Esperanto (مرجعی مستند در مورد جنبش اسپرانتو) در سال ۱۹۳۴ منتشر شده بود و پس از آن تنها تجدید چاپ گردیده بود، اما هرگز ویرایش مجدد نشده بود. در حال حاضر ویکی‌پدیای اسپرانتو نقش نسخهٔ به‌روز آن را نیز به‌خوبی بازی می‌کند.


title: ویکی‌پدیای انگلیسی ساده

text: در ویکی‌پدیای انگلیسی ساده، خیلی از مقاله‌ها کوتاه‌تر از مقالهٔ مشابه در ویکی‌پدیای انگلیسی هستند. تعداد مقاله‌های نسخهٔ ساده در ۲۷ ژانویهٔ ۲۰۰۸ بیش از ۲۴٬۰۰۰ و تعداد صفحه‌های آن بیش از ۶۷٬۰۰۰ عدد بود.


title: ویکی‌پدیای ایرلندی

text: این دانشنامه تا ۱۵ سپتامبر ۲۰۱۱ با بیش از ۱۳٬۲۰۰ مقاله در رتبه نودوهفتم ویکی‌پدیاها قرار دارد.


title: میکروپدیا

text: در سال ۱۹۷۴ "میکروپدیا" در ۱۰ جلد با دربرگیری ۱۰۲٬۲۱۴ مقالهٔ کوتاه؛ که در مورد همهٔ آن‌ها داشتن کمتر از ۷۵۰ واژه یکسره رعایت شده‌بود، معرفی شد. این محدودیت در سازماندهی دوباره و گستردهٔ نسخه ۱۵ آسان گرفته شد؛ بسیاری از مقاله‌ها در هم ادغام و فشرده‌تر گردیدند، و در نتیجه نسخه ۱۵ دانشنامه بریتانیکا دارای نزدیک به ۶۵٬۰۰۰ مقاله در ۱۲ جلد است. با این حال، هنوز هم محدودیت ۷۵۰ واژه در بسیاری از مقاله‌ها رعایت شده؛ بیشتر مقاله‌ها تنها یک تا دو پاراگراف هستند. با این حال، چند مقاله طولانی‌تر دیگر را در "میکروپدیا" ۲۰۰۷؛ مانند ورود اینترنت، می‌توان یافت که تا یک صفحه کامل حجم آن‌هاست.


title: زبان فارسی

text: فارسی در کنار پشتو یکی از دو زبان رسمی افغانستان است. در سال ۱۳۴۳ خورشیدی برای ایجاد هویت ملی مستقل از ایرانیان، نام زبان «فارسی» در قانون اساسی افغانستان به «دری» تغییر یافت. با این وجود بیشتر فارسی‌زبانان این کشور هنوز هم نام زبان خویش را فارسی خوانده و به‌کارگیری نام دری را حاصل تلاش پشتون‌ها برای دور کردن آن‌ها از جهان فارسی‌زبان می‌دانند.


title: کشورهای فارسی‌زبان


title: زبان فارسی نو

text: زبان فارسی نو یا گویش دری که امروزه آن را فارسی دری یا پارسی درباری نیز می‌نامند نامی است که واپسین گویش تاریخی و گویش امروزین زبان پارسی اطلاق می‌شود و کاربرد آن از سدهٔ دهم میلادی به بعد به‌طور گسترده در نوشته‌های عربی (همچون استخری، ص۳۱۴؛ مقدسی، ص۳۳۵؛ ابن حوقل، ص۴۹۰) و نوشته‌های پارسی تصدیق شده‌است. در منابع دوران اسلامی، نام زبان پارسی را «پارسی دری» نیز نوشته‌اند و تمامی آن‌ها نشان می‌دهد که «پارسی دری» یک نوع گویش از زبان پارسی است. این زبان به‌عنوان پارسی نو، که معمولاً در دورهٔ اسلامی با عنوان پارسی دری از آن یاد شده ادامهٔ زبان پارسی میانه که زبان رسمی و ادبی ایران ساسانی بوده‌است. پارسی میانه نیز ادامهٔ زبان پارسی هخامنشیان بوده‌است. وضعیتی متفاوت از باقی زبان‌ها و گویش‌های ایرانی دوران باستان چون زبان اوستایی و زبان سغدی و زبان‌های ایرانی امروزی چون زبان کردی و زبان پشتو و دیگر گویش‌های ایرانی دارد. زبان‌های پارسی میانه و پارسی نو در سه حوزهٔ نفوذ تاریخی‌شان، در واقع یک زبان هستند که ریشهٔ آن از مردم و سرزمین پارس بوده و امروزه به سبب ویژگی‌ها و تفاوت‌های گفتاری قدری تمایز یافته‌اند، به‌طوری‌که هنوز غالب شدن آن بر مناطق جنوب‌غربی و شرقی ایران قابل تشخیص هست در ادبیات فارسی نو این گویش از پارسی و گویش‌وران آن را گاهی تاجیک نامیده‌اند.زبان فارسی دری دگرگون شده زبان پارسی میانه (پهلوی) که ابتدا در پارس سپس در سیستان سپس خراسان و ماورالنهر و سپس در کل آسیای میانه و غرب آسیا گسترش یافت


title: زبان‌های افغانستان

text: در دورهٔ محمد نادرشاه و دودمان وی (۱۳۰۸–۱۳۵۷خ. /۱۹۲۹–۱۹۷۸م) گروه‌هایی در درون و بیرون دولت افغانستان کوشش کردند که زبان فارسی‌دری را در اداره، نظام آموزشی و فرهنگی کشور در موقعیت فرودست قرار بدهند. در همین راستا دولت محمد ظاهرشاه (۱۳۱۲–۱۳۵۲خ. / ۱۹۳۳–۱۹۷۳م)، در سال‌های آغازین دههٔ ۱۳۴۰ خورشیدی نام زبان را از فارسی به دری تغییر داد و آن را به همین نام در قانون اساسی ۱۳۴۳خ. / ۱۹۶۴م. کشور درج کرد. گروه‌هایی در پی این تغییر نام، ادعای جدایی و متمایز بودن زبان دری از فارسی را کردند، در حالی‌که فارسی و دری بر پایهٔ متن‌های کهن زبان فارسی و نظریه‌های زبان‌شناسان نام‌های یک زبان واحد است.


title: فارسی معیار

text: در اواخر عصرِ ساسانی، زبان مردم پایتخت دری نامیده می‌شد که با زبان رسمی نوشتاری یعنی پهلوی، تفاوت‌هایی داشت. این زبان دری همراه با سپاهیان و دیگر مأموران دولتی از پایتخت به خراسان منتقل شده بود و در آنجا، ضمن تأثر از لهجه‌ها و گویش‌های محلی، به مرور جای آنها را گرفت و زبان گفتار آن منطقه شد. پس از تأسیس دولت‌های طاهری، صفاری، سامانی و غزنوی، این زبان رسمیت یافت و زبان مکاتبات رسمی گردید. در دوره‌های بعد، که دولت‌های دیگر در مرکز و غرب و جنوب ایران پدید آمدند، این زبان در دستگاه این دولت‌ها نیز به عنوان زبان رسمی پذیرفته شد که تا قرن‌های اخیر همین حال ادامه داشت.


title: زبان فارسی در هند

text: در هند زبان فارسی تقریباً هزار سال، زبان علمی، ادبی و زبان رسمی بوده‌است. تا حدود دویست سال قبل و پیش از آن که هندوستان مستعمره انگلستان شود، زبان فارسی نخستین زبان رسمی و زبان فرهنگی و علمی این کشور به‌شمار می‌رفت. زبان فارسی که در دوره غزنویان به هند راه یافت؛ با تأسیس امپراطوری گورکانیان در هندوستان به اوج پیشرفت خود رسید و زبان رسمی هند شد؛ شاعران بزرگی هم‌چون بیدل دهلوی، امیرخسرو دهلوی و دستگاه شعری سبک هندی را در خود پروراند و بخش‌های زیادی از تاریخ و ادبیات هند به این زبان نگاشته شده‌است؛ اما پس از استعمار، انگلیسی‌ها در سال ۱۸۳۲ میلادی، با اجبار زبان انگلیسی را جایگزین زبان فارسی کردند. انگلیسی‌ها متوجه شدند که زبان فارسی، قرن‌ها در هند بوده و مباحث علمی و فرهنگ و تاریخ به زبان فارسی و در ادبیات فارسی حفظ شده بود. آن‌ها می‌خواستند که این ارتباط با نسل‌های بعد قطع شود و مردم و تمدن هند، از این میراث دور بشود. این یک توطئه بزرگ بود که در آن زمان مردم، یا خیلی متوجه نشدند، یا اینکه مجبور بودند به آن تن دهند. بعدها هم این‌ها زبان‌ها را با شناخت‌های مختلف، یعنی با گروه‌های مردم مختلف وابسته کردند و از طریق این سیاست، بعد مردم فکر کردند که زبان فارسی به عنوان یک زبان خارجی است؛ یا اینکه زبان یک گروه خاص است و به این دلایل زبان فارسی را نادیده گرفتند. باز هم چون تقریباً تمام زبان‌های جدید هند، تحت تأثیر زبان فارسی بوده و شعر، ادب، وزن‌ها و اصطلاحات فراوان فارسی، در تمام این زبان‌ها در سراسر هند حضور دارد؛ بنابراین زبان فارسی در هند ادامه پیدا کرده و خیلی از کتاب‌های مذهبی از هزاران نویسنده از ادیان و گروه‌های مختلف در هند، به زبان فارسی است. خیلی چیزها، چه در تمدن و فرهنگ و تاریخ هند و چه در رشته‌های مختلف علمی و اسناد و حتی اسناد زمین و املاک به زبان فارسی است. اصطلاحات و تقریباً تمام کتاب‌های ادیان هند در زبان فارسی ترجمه شده و از طریق این ترجمه ادیان و فلسفه هند، نه تنها در غرب، بلکه در کل دنیا معرفی شده‌است.


title: زبان فارسی

text: اگرچه دوره میانه زبان‌های ایرانی به‌طور رسمی با سقوط امپراتوری هخامنشی آغاز می‌شود، دوره گذار پارسی باستان به میانه احتمالاً پیش از سده ۴ پیش از میلاد آغاز شده بود. با این حال، پارسی میانه در واقع تا ۶۰۰ سال بعد که در کتیبه‌های دوران ساسانی (۲۲۴–۶۵۱ میلادی) پدیدار می‌شود، در جایی ظاهر نشده‌است، بنابراین هر نوع زبانی مربوط به زمانی پیش از این تاریخ را با هیچ درجه اطمینانی نمی‌توان توصیف کرد. افزون بر این، پارسی میانه به عنوان یک زبان ادبی برای نخستین بار در سده ششم تا هفتم میلادی پدیدار شد. از سده هشتم به بعد، روند تغییر تدریجی پارسی میانه به فارسی نو آغاز شد و گونه دوران میانه تنها در مزدیسنا به حیات خود ادامه داد.


title: زبان فارسی نو

text: در نگارش‌های رسمی دولتی افغانستان از زبان پارسی با نام زبان دری یاد می‌شود، ولی مردم افغانستان در زبان گفتاری، زبان خود را با نام فارسی می‌شناسند. نام محلی این زبان از پارسی در سال ۱۹۶۴ میلادی و در جهت جداسازی ظاهری پارسیان افغانستان، تاجیک‌های جغرافیای شوروی و ایران از پارسی به دری رسماً تغییر داده شده‌است که به معنی «زبان درباری» می‌باشد. پارسی دری و پشتو در افغانستان دو زبان رسمی در کل کشور هستند. در برآورد جدیدی که در سال ۲۰۱۷ سازمان سیا به صورت پیمایشی انجام داده‌است و از شهروندان دو زبان اول را مورد پرسش قرار داده‌است، زبان پارسی به عنوان زبان مادری و زبان رابط مورد استفاده ۷۷ درصد مردم معرفی شده‌است. همچنین زبان پشتو ۴۸ درصد، زبان ازبکی ۱۱ درصد، زبان انگلیسی ۶ درصد، زبان ترکمنی ۳ درصد، زبان اردو ۳ درصد، زبان پشه ای ۱ درصد، زبان نورستانی ۱ درصد، زبان عربی ۱ درصد و زبان بلوچی ۱ درصد اعلام شده‌است. طبیعی است که مجموع درصدهای ذکر شده از ۱۰۰ بیش تر می‌باشد زیرا مناطق زیادی در افغانستان دو زبانه هستند


title: زبان فارسی در تاجیکستان

text: از سال ۱۳۰۲ خورشیدی تلاش‌ها برای تغییر خط در جمهوری سوسیالیستی تاجیکستان توسط شوروی آغاز شد و نهایتاً در فروردین ۱۳۰۷ (آوریل ۱۹۲۸ میلادی) خط استانداردشدهٔ لاتین برای زبان‌های ترکی در تاجیکستان خط رسمی شد، درحالی‌که فارسی شاخه‌ای از زبان‌های ترکی نیست. این تغییر خطِ اجباری به بهانهٔ ضعیف و مشکل بودن خط عربی و تلاش در جهت ارتقای سوادآموزی انجام شد (با این استدلال که الفبای لاتین یا سیرلیک توان بیشتری برای نمایش در کلمات دارند).


title: دگرگونی زبان فارسی در عصر کنونی

text: دگرگونی زبان‌های متفاوت به ویژه زبان پارسی، تنها بر اثر نفوذ زبان‌های دیگر نیست؛ خود زبان نیز تحرّکی ذاتی دارد که به اقتضای تغییر نیازهای اجتماعی، آن را دگرگون می‌سازد. تحوّل زبان معمولاً بسیار کند و تدریجی است و این موضوع دربارهٔ زبان فارسی نیز وجود دارد، چرا که این زبان از حدود ۱۱۰۰ سال پیش تاکنون، تغییرات خیلی زیادی نکرده‌است و خواندن آثار آن دوره برای معاصران چندان سخت نیست. حتی آثار فارسی هزار سال پیش، نسبت به آثار سده‌های بعدی آن (مانند سده‌های هفتم و هشتم هجری) برای مردم امروزی، ساده‌تر و قابل فهمتر است.


title: طیف‌سنجی تبدیل فوریه فروسرخ

text: طیف‌سنجی تبدیل فوریه فروسرخ(Fourier-transform infrared spectroscopy) یا به‌طور مختصر FTIR روشی است برای به دست آوردن طیف فروسرخ جذبی یک ماده بر حسب طول موج یا به‌طور دقیق تر عدد موج. بیشتر مواد نور را در بازهٔ فروسرخ (700nm-1mm)جذب می‌کنند و با توجه به طیف جذبی آنان می‌توان به مولفه‌ها و ساختارهای مولکولی پی برد. در این روش برای تبدیل اطلاعات خام (تداخل نگاره) به طیف مورد نظر از تبدیل فوریه استفاده می‌شود.


title: فروسرخ

text: این نوع طیف بینی در مطالعهٔ ترکیبات شیمیایی، بررسی سطوح و اندازه‌گیری کمی و … کاربرد دارد.


title: اخترشناسی فروسرخ

text: یکی از رایج‌ترین آرایه‌های آشکارساز فروسرخ، آرایه‌های مورد استفاده در تلسکوپ‌های پژوهشی HgCdTe است. آن‌ها به خوبی میان طول موج‌های ۰٫۶ تا ۵ میکرومتر کار می‌کنند. برای طول موج‌های بالاتر یا حساسیت بیشتر ممکن است از آشکارسازهای دیگری استفاده شود، مانند آشکارسازهای نیمه‌رسانه با فاصلهٔ کم، بولومترهای مخصوص دماهای پایین یا ابررسانه‌هایی که تعدا فوتون را اندازه‌گیری می‌کنند.


title: فیلتر فروسرخ

text: بعضی دوربین‌های دیجیتال ( و اکنون شاید بیشترشان) دارای فیلتر حذف نور فروسرخ بر روی سنسور یا جلوی لنز هستند. دوربین‌های دیجیتال بر خلاف چشم ما قادر به مشاهده نور فروسرخ هستند، ولی برای اینکه بتوان یک عکس با نور فروسرخ گرفت، باید از ورود نورهای مرئی به درون دوربین جلوگیری کرد. بنابراین به فیلتری نیاز است که به غیر از نور فروسرخ، جلوی سایر نورها را بگیرد. فیلتر فروسرخ بخاطر استفاده کم و خاص بودن گران هستند.


title: طیف‌شناسی فروسرخ‌نزدیک

text: اورتون مولکولی و نوارهای ترکیبی دیده شده در فروسرخ نزدیک، نوعاً بسیار پهن می‌باشد و ما را به طیف‌های پیچیده هدایت می‌کند . انتصاب ویژگی‌های اختصاصی به مواد شیمیایی خاص کار سختی خواهد بود. تکنیک‌های کالیبراسیون چندمتغیره (مثل تحلیل اصولی مؤلفه‌ها، کوچکترین مربعات جزئی یا شبکه‌های مصنوعی عصبی) اغلب برای استخراج اطلاعات شیمیایی مطلوب استخراج می‌شوند. توسعه دقیق مجموعه‌ای از نمونه‌های کالیبراسیون و تکنیک‌های چندمتغیره کالیبراسیون برای روش‌های تحلیلی فروسرخ نزدیک ضروری می‌باشد.


title: اخترشناسی فروسرخ

text: ستاره‌شناسی فروسرخ و نوری اغلب از یک نوع تلسکوپ استفاده می‌کند. در اینجا می‌توان به آینه‌ها و عدسی‌های یکسان که در نور محدودهٔ بینایی کارایی دارند، اشاره کرد. هر دو از آشکارسازهای حالت جامد استفاده می‌کنند، با اینکه نوع آن‌ها یکسان نیست. نور فروسرخ توسط بخار آب در اتمسفر زمین در بیشتر طول موج‌ها جذب می‌شود، به همین دلیل بیشتر تلسکوپ‌های مربوط به امواج فروسرخ را در ارتفاع و جاهای به دور از رطوبت قرار می‌دهند. تلسکوپ‌های خارج از جو نیز وجود دارند که در محدودهٔ فروسرخ کار می‌کنند. از آن‌ها می‌توان به تلسکوپ فضایی اسپیتزر و رصدخانه فضایی هرشل اشاره کرد.


title: اخترشناسی فروسرخ

text: شبیه به تلسکوپ‌های نوری، فضا بهترین مکان برای قرار دادن تلسکوپ‌های فروسرخ می‌باشد. در فضا، تصاویر تلسکوپ‌های فروسرخ دارای کیفیت بالاتری می‌باشد، دلیل آن نبود نویزهای مختلف مانند اتمسفر زمین که هم مقداری از پرتوهای فروسرخ را جذب و هم میزانی را منتشر می‌کند، است. تلسکوپ‌های فضایی موجود که در محدودهٔ فروسرخ کار می‌کنند، رصدخانهٔ فضایی هرشل، تلسکوپ فضایی اسپیتزر هستند. با توجه به اینکه قرار دادن تلسکوپ‌ها در فضا هزینه‌های زیادی دارد، رصدخانه‌های هوایی نیز وجود دارند که به این کار می‌پردازند. از آن‌ها می‌توان به رصد خانه استراتسفری برای ستاره‌شناسی فروسرخ و رصدخانهٔ هوایی کوپیر اشاره کرد. این رصدخانه‌ها تلسکوپ را در بالاترین محل از جو، اما نه به صورت کامل، قرار می‌دهند، این بدین معنی است که هنوز مقداری بخار هوا که نور فروسرخ را جذب می‌کند وجود دارد.


title: اخترشناسی

text: در اخترشناسی فروسرخ با آشکارسازی و تحلیل امواج فروسرخ (با طول موجی بزرگ‌تر از طول موج قرمز) سروکار داریم. معمولاً برای این کار از تلسکوپ استفاده می‌شود اما در کنار آن به یک آشکارساز حساس نیز احتیاج داریم. بخار آب موجود در جو زمین امواج فروسرخ را جذب می‌کند و بنابراین مراکز مشاهده امواج فروسرخ می‌بایست در مکان‌های بلند و خشک یا خارج از جو کره زمین ساخته شوند. تلسکوپ‌های فضایی به انتشار گرما در جو زمین، شفافیت جو زمین حساس نیستند و وقتی از آن‌ها استفاده می‌کنیم دیگر با دردسرهای مشاهده در طول موج‌های فروسرخ روبرو نمی‌شویم. مشاهدات فروسرخ در مشاهده مناطقی از کهکشان که پوشیده از گرد و غبار هستند بسیار کارآمد هستند.


title: طیف‌بینی فروسرخ

text: اندازه‌گیری کمی با این دستگاه کمتر صورت می‌پذیرد. با این حال تعدادی از آلاینده‌ها و کربن فولاد به این روش اندازه‌گیری می‌شوند.


title: فروسرخ

text: یکی از روش‌های بررسی ساختمان الیاف استفاده از جذب پرتو فروسرخ (FTIR) می‌باشد. پرتو فرو سرخ در درجهٔ اول برای پی بردن به وجود گروه‌های و عوامل مختلف در ساختمان مولکولی ماده مورد استفاده قرار می‌گیرد که این خود منتهی به یافتن فرمول مولکولی لیف می‌شود. همچنین روشی برای اندازه‌گیری مقدار مواد مختلف موجود در الیاف می‌باشد؛ مثلاً با این روش می‌توان آب در الیاف را اندازه‌گیری کرد. یکی از مزایای این روش این است که این پرتو تحت تأثیر تمام مولکول‌هایی که در ساختمان پلیمر یا لیف شرکت کرده‌اند چه کریستالی چه غیر آن قرار می‌گیرد در حالی‌که پرتو ایکس تنها اطلاعات در مورد مناطق کریستالی دارد. مزیت دیگر این روش سرعت بالای آن است. در برخی از الیاف و پلیمرها به علت تأثیر مولکول‌هایی که در همسایگی هم قرار دارند عمل جذب پرتو فروسرخ فقط در قسمت‌های کریستالی انجام می‌شود و وجود یک پیک مضاعف دلیل بر کریستالی بودن جسم است و پدیدار شدن یک پیک نشانی از آمورف بودن جسم دارد. از مقایسهٔ پیک‌های مختلف می‌توان درجهٔ کریستالی بودن جسم را اندازه‌گیری کرد. (از مقایسهٔ شدت و دامنهٔ پیک‌های مضاعف و غیر مضاعف) لذا تخمین درجهٔ کریستالی پلیمر با تشخیص نوع طیف پلیمر آمورف و کریستالی امکان‌پذیر است.


title: فرایند راه‌اندازی لینوکس

text: یک سیستم عامل عادی عموماً حافظه مجازی را به دو قسمت فضای کرنل و فضای کاربر تقسیم می‌کند. در فضای کرنل فقط کرنل، الحاقات کرنل، و بسیاری از راه‌اندازهای سخت‌افزار اجرا می‌شود. در مقابل در فضای کاربر برنامه‌های کاربردی کاربر اجرا می‌شود و این قسمت حافظه می‌تواند در مواقع لزوم swap شود.


title: هسته لینوکس

text: لینوکس به عنوان سیستم عامل اصلی در نشست IBM و همه سریعترین رایانه‌های رایانه ای، از جمله Sunway TaihuLight طراحی شده و ساخت چینی، که قبلاً سریعترین آنهاست، اجرا می‌شود. از اکتبر سال ۲۰۱۹، همه ۵۰۰ سریعترین رایانه در جهان انواع مختلفی از لینوکس را اجرا می‌کنند، یک تغییر بزرگ از سال ۱۹۹۸ که اولین ابر رایانه لینوکس به لیست اضافه شد و سپس به رتبه ۱۱۳ رسید. یونیکس قبلاً در لیست حاکم بود. در حدود ۲۰۰۳ تقریباً بین یونیکس و لینوکس تقسیم شده‌است.


title: استاندارد پایه لینوکس

text: پایگاه استاندارد لینوکس (LSB) یک پروژه مشترک توسط چندین توزیع لینوکس تحت ساختار سازمانی بنیاد لینوکس برای استانداردسازی ساختار سیستم نرم‌افزار، از جمله استاندارد سلسله مراتبی سیستم فایل مورد استفاده در هسته لینوکس است. LSB بر اساس مشخصات POSIX، مشخصات یونیکس واحد (SUS) و چندین استاندارد باز دیگر بود، اما در حوزه‌های دیگر نیز توسعه پیدا کرد.


title: برکلی ریسک

text: هر دو مورد ریسک و میپس بر این واقعیت استوار بودند که تعداد زیادی از زبان‌ها از تعداد زیادی از دستورها پروسسور استفاده نمی‌کنند. در محاسباتی که انجام شده‌است یه این موضوع رسیده‌ایم که سیستم یونیکس به هنگام کامپایل شدن تنها ۳۰ درصد از دستورها در دسترس در Motorola ۶۸۰۰۰ را استفاده می‌کند. بسیاری از مدارات و جریانات در داخل m68k و طراحی‌های مشابه، اختصاص به دیکد کردن دستورهایی می‌شد که هیچگاه مورد استفاده نبودند. ایدهٔ RISC این بود که تنها دستورهایی را شامل شود که واقعاً استفاده می‌شوند. استفاده از فضای مدارات پاک شده برای مدارات جدید که سرعت را افزایش دهد. بر این پایه معماری RISC تمرکزش را بر اضافه کردن تعداد بیشتر ثبات‌ها گذاشت. بیت‌های کوچک حافظه برای نگه داشتن مقادیر موقت که با صرف هزینه کم در دسترس قرار می‌گیرد. این مخالف با حافظه نرمال اصلی می‌باشد که زمان زیادی را صرف دسترسی می‌کرد. با فراهم کردن تعداد بیشتر از ثبات‌ها و اطمینان به این که کامپایلر واقعاً از آن‌ها استفاده می‌کند، برنامه‌ها باید با سرعت بیشتری اجرا شوند. به علاوه سرعت پردازنده با Clock سرعت آن معرفی می‌شود. زیرا میزان کمی از زمان آن برای منتظر ماندن برای دسترسی به حافظه صرف می‌شود. در واقع، دستورهایی که پاک شدند، دستورها اضافه‌ای بودند که نقش دستورها زیر برنامه‌ای داشتند. برای مثال در روش‌های قدیمی، چندین روش برای دستور ADD وجود داشت، یکی این بود که اعداد را در دو ثبات قرار دهد و نهایتاً جواب را در ثبات سوم جای دهد. روش دیگر این بود که اعدادی را که در حافظه پیدا می‌کرد را با یکدیگر جمع می‌کرد و جواب را در یک ثبات نهایی قرار می‌داد و غیره. از طرف دیگر معماری RISC تنها یک روش برای هر دستور را شامل کرد، برای مثال دستور ADD همیشه برای هر عملوند یک ثبات استفاده می‌کرد. این روند باعث می‌شود که برنامه‌نویس را مجبور کند تا دستورها اضافه‌ای برای load کردن مقادیر از حافظه بنویسد. در دوره حافظه‌های گران، این تنها علاقه و هدف بود، به ویژه این که حافظه بسیار کندتر از CPU بود. به دلیل آنکه در طراحی ADD در معماری ریسک به چهار دستور (دو دستور Load، یک add و یک ذخیره) نیاز بود، ماشین بایستی به حافظه بیشتر دسترسی پیدا می‌کرد تا دستورها اضافی را بخواند و این باعث کند شدن قابل توجه آن می‌شد. این در واقع یک تعادل بود، که طراحی جدید آن را استفاده کرد، که در واقع دستورها بزرگی (۳۲ بیت) بودکه اجازه می‌داد ثابت‌های کوچک بدون load شدن جداگانه در دستور قرار بگیرند. به علاوه استفاده نتیجه یک عمل زودتر از انجام گرفتن جای دیگر استفاده می‌شد، در نهایت با چشم پوشی از نوشتن در حافظه و ذخیره آن در یک ثبات، برنامه بزرگ نمی‌شد و در این تئوری می‌توانست سریع تر اجرا شود. برای مثال دستورهایی که یک عمل ریاضی را انجام می‌داد می‌توانست با تعداد کمی بار شدن از حافظه انجام گیرد در حالی که تعداد زیادی از اعدادی که استفاده می‌شد به صورت ثابت در یک دستور بودند یا به صورت یک عملگر میانی در بین ثبات. در این حالت، در این تکنولوژی برخی از ثبات‌ها به عنوان «سایه» مکان حافظه استفاده می‌شدند بنابراین ثبات‌ها نقش مکان‌های حافظه را بازی مس کردند تا مقدار نهایی آن‌ها بعد از تعداد زیادی از دستورها محقق شود. برای ناظران غیر جدی، این موضوع روشن نبود که مفهوم ریسک اجرا را بهبود می‌بخشد و ممکن است که آن را بدتر بکند. تنها راه مطمئن شدن شبیه‌سازی آن بود. بنابر این، این موضوع انجام گرفت و نتیجه مشخص بود. در آزمایش‌های متوالی، هر شبیه‌سازی مفید بودن این طرح را نشان داد. جایی که تفاوت دو پروژه RISC و MIPS در مدیریت ثبات‌ها بود.MIPS به سادگی بسیاری از آن هارا اضافه کرد و آن‌ها را به کامپایل (یا برنامه نویسان زبان اسمبلی) داد که از آن استفاده کند. از طرفیRISC مداراتی را به CPU اضافه کرد تا به کامپایلر کمک کند. ریسک از مفهوم پنجره‌های ثبات استفاده کرد که در آن تمام فایل‌های رجیستر به بلوک‌هایی شکسته می‌شوند و اجازه می‌دهد تا کامپایلر یک بلوک را به عنوان متغیرهای جهانی و یک بلوک را به عنوان متغیر محلی ببیند. ایده این بود که یک دستور معمول ویژه بسازیم، procedure call، تا پیاده‌سازی ان در کامپایلر بسیار ساده و آسان باشد. تقریباً تمام زبان‌های کامپیوتر از یک سیستم به نام Activation record یا Stack frame برای هر پروسیجر که شامل آدرسی که پروسیجر خوانده شده‌است، پارامترهای گذر داده شده و فضایی که برای برگرداندن نتیجه تابع استفاده می‌کنند. اکثر اوقات این فریم‌ها بسیار کوچک هستند و معمولاً با ۳ یا کمتر ورودی و یک یا هیچ خروجی که گاهی اوقات یک ورودی به عنوان خروجی دوباره استفاده می‌شود. در طراحی برکلی یک ثبات پنجره‌ای مجموعه‌ای از ثبات‌ها بود، تعداد کافی از آن‌ها که Stach frame می‌توانست کاملاً در داخل ثبات‌های پنجره‌ای قرار گیرد. در این مورد فراخواندن و خواند از یک پروسیجر بسیار ساده و بسیار سریع است. یک دستور منفرد خوانده می‌شود تا بلوک‌های جدید از ثبات را بسازد (یک پنجره ثبات جدید) و بعد با گذراندن عملوندها به پروسیجر در قسمت “low end” از پنجره جدید، برنامه به سمت پروسیجر پرش می‌کند. در بازگشت، نتایج در پنجره در انتهای مشابه جای گزین می‌شوند و پروسیجر می‌ماند. پنجره‌های ثبات ساخته می‌شوند تا در دو انتها overlap شوند. بنابراین نتیجه فراخوانی در پنجره فراخواننده مشاهده می‌شود. بدون هیچ کپی داده‌ای. بنابراین فراخوانی پروسیجرهای معمول نباید با حافظه اصلی متقابلاً اثر داشته باشد و بسیار خوب آن را سرعت می‌دهد. قسمت تاریک این روش این است که پروسیجرهای با متغیرهای محلی بزرگ مشکل آفرینند و با متغیرهای کوچکتر باعث می‌شود که ثبات‌ها (یک منبع گران‌قیمت) ضایع شود. تعداد محدودی از پنجره‌های ثبات در این طراحی، مثلاً ۸ عدد، وجود دارد. بنابراین پروسیجرها تنها می‌توانند این تعداد مرحله را بسازند تا پیش از اینکه مکانیزم ثبات پنجره‌ای به حد خود برسد. وقتی که یک پنجره به حد خود رسید هیچ پنجره جدیدی نمی‌تواند ساخته شود و اگر پروسیجرها تنها مقداری پیش روی کرده باشند؛ ثبات‌های بالای عمیق‌ترین فراخوانی قابل دسترس نمی‌باشند و بنابراین همه آن‌ها به هدر می‌روند. این کار استنفورد بود به این موضوع عقیده داشت که یک کامپایلر کارآمد می‌تواند استفاده بهتر از ثبات‌ها ببرد تا یک سیستم سخت‌افزاری ثابت. (دلیل مشابهی برای برنامه‌نویسی هوشمند زبان اسمبلی به کار می‌رود)


title: رویکرد گسترده معماری هسته

text: بیشتر کارها در سیستم‌های یکپارچه توسط فراخوان‌های سیستمی انجام می‌گیرد. این رابط‌ها معمولاً به صورت داده‌های جدولی نگهداری می‌شوندکه به زیر سیستم‌هایی که داخل هسته هستند (مانند عملگرهای دیسک) دسترسی دارند. فراخوان‌های اساسی توسط برنامه‌ها ساخته می‌شوند و یک رونوشت چک شده از درخواست توسط فراخوان سیستمی فرستاده می‌شود. هستهٔ یکپارچهٔ لینوکس می‌تواند بسیار کوچک درست شود نه به دلیل بارگذاری پویای پیمانه‌ها بلکه سهولت در سفارشی سازی. در واقع در برخی از نسخه‌ها به اندازه‌ای کوچک اند که می‌توانند در کنارتعداد زیادی افزونه و نرم‌افزار دیگر بروی فلاپی دیسکی قرار بگیرند و یک سیستم عامل تمام عیار را ارائه دهند. این قابلیت هسته باعث رشد سریع این سیستم عامل در سیستم‌های نهفته شده‌است


title: سطح اجرا

text: توزیع‌های اصلی لینوکس توافق کرده‌اند که سطوح اجرای زیر را به عنوان بخشی از مشخصات «مبنای اساسی لینوکس»۲ تعریف کنند: دبیان، به همراه توزیع‌های مبتنی بر آن، مثل روزهای اول اوبونتو، بین سطوح ۲ تا ۵ تمایزی قائل نمی‌شود.


title: لینوکس از ابتدا

text: لینوکس از پایه یا LFS یک گونه برپایی لینوکس و نام یک کتاب است که به وسیلهٔ Gerard Beekmans و دیگران نوشته شده‌است. این کتاب به خوانندگان دستورالعمل‌های روش ساخت یک سیستم لینوکس از منبع را آموزش می‌دهند. کتاب به صورت رایگان از سایت لینوکس از پایه در دسترس است و در حال حاضر نسخه ۷٫۷ کتاب منتشر شده‌است. لینوکس از پایه راهی برای برپایی سیستم لینوکس به وسیلهٔ ساخت همه اجزای آن به صورت دستی است. طبیعی است این یک فرایند طولانی‌تر از نصب یک توزیع لینوکس از پیش کامپایل شده‌است. به گفته سایت لینوکس از پایه مزایای این روش یک لینوکس جمع‌وجور و انعطاف‌پذیر و امن است و درک بیشتری از فعالیت‌های داخلی یک سیستم‌عامل مبتنی بر لینوکس به دست می‌آید. برای اینکه لینوکس از پایه را کوچک و متمرکز نگه دارند کتاب فراتر از لینوکس از پایه یا BLFS ایجاد شد که دستور العمل چگونگی توسعه بیشتر سیستم پایه لینوکسی که به وسیلهٔ لینوکس از پایه ایجاد شده را آموزش می‌دهد. این کتاب خواننده را به وسیلهٔ افزودن پشتیبانی شبکه، سیستم پنجره ایکس، صدا، چاپگر، و اسکنر معرفی و هدایت می‌کند. از نسخه ۵٫۰ کتاب فراتر از لینوکس از پایه با نسخه کتاب لینوکس از پایه هماهنگ شد.


title: ریسک پنج

text: طراحان می‌گویند که مجموعه دستورالعمل‌ها رابط اصلی رایانه است زیرا بین سخت‌افزار و نرم‌افزار قرار دارد. اگر یک مجموعه دستورالعمل خوب باز باشد، همه برای استفاده در دسترس باشند، باید با اجازه استفاده مجدد بیشتر هزینه نرم‌افزار را به طرز چشمگیری کاهش دهد. همچنین باید رقابت بین ارائه دهندگان سخت‌افزار، که می‌توانند از منابع بیشتری برای طراحی استفاده کنند و هزینه کمتری برای فراهم کردن پشتیبانی نرم‌افزار بپردازند، افزایش یابد.


title: آرچ لینوکس

text: وب‌سایت آرچ‌لینوکس یک فایل ISO در اختیار کاربران قرار می‌دهد که می‌تواند برای اجرا از فلش درایو و CDیاDVD استفاده شود. پس از پارتیشن‌بندی و فرمت کردن درایو توسط کاربر یک اسکریپت ساده (pacstrap) قسمت اصلی سیستم را نصب می‌کند. نصب به صورت پیش‌فرض تنها یک محیط پایهٔ لینوکس را فراهم می‌کند. نصب برنامه‌های دیگر (مانند رابط گرافیکی کاربری) را می‌توان با استفاده از pacstrap یا پس از راه اندازی دوباره با استفاده از پک‌من انجام داد.


title: وکس مجموعه دستور

text: دیگر سیستم‌عامل‌های وکس شامل نسخه‌های مختلف از BSD UNIX تا ورژن‌های بالاتر 4.3BSD ,Ultrix-32, VAXELN و Xinu می‌باشند؛ اخیراً NetBSD و OpenBSD از مدل‌های مختلف وکس پشتیبانی می‌نمایند و برخی از کارها بر روی پورت GNU/Linux توسط معماری وکس انجام می‌شود.


title: جوندگان

text: چهل درصد از تمام پستانداران جونده هستند و در همهٔ قاره‌ها به‌جز قارهٔ جنوبگان دیده می‌شوند. جوندگان معمول عبارتند از موش‌ها، موشهای صحرایی، سنجاب‌ها، سمورچه‌ها، تشی‌ها، هامسترها، خوکچه‌های هندی، یربوع، جربیل‌ها، موش‌های کیسه‌دار و بیدسترها (سگ‌های آبی).


title: فهرست پستانداران ایران

text: جفت‌سم‌سانان از خانواده سم‌داران هستند که وزن آن‌ها به‌طور مساوی توسط انگشتان سوم و چهارم تحمل می‌شود، نه بیشتر یا تماماً توسط انگشت سوم مانند تک‌سم‌سانان. حدود ۲۲۰ گونه جفت‌سم‌سانان وجود دارد، از جمله بسیاری از آنها که اهمیت اقتصادی زیادی برای انسان دارند.جوندگان با بیش از ۴۰ درصد از گونه‌های پستانداران، بزرگترین راسته پستانداران را تشکیل می‌دهند. آنها دو دندان پیش در فک بالا و پایین دارند که به‌طور مداوم رشد می‌کنند و باید با جویدن کوتاه نگه داشته شوند.خرگوش‌سانان یا لاگومورف‌ها شامل خانواده‌های خرگوشان و خرگوش بی‌دم هستند. اگرچه آنها می‌توانند شبیه جوندگان باشند، و تا اوایل قرن بیستم به عنوان یک ابرخانواده در آن نظم طبقه‌بندی می‌شدند، اما از آن زمان به بعد به عنوان یک راسته جداگانه در نظر گرفته شدند. آنها در تعدادی از ویژگی‌های فیزیکی با جوندگان متفاوت هستند، مانند داشتن چهار دندان در فک بالا به جای دو دندان. گونه‌های زیر در ایران منقرض شده‌اند هستند:


title: چندتکمیزه‌ایان

text: چندتکمیزه‌ایان گروهی از پستانداران جونده‌مانند بودند که برای نزدیک به ۱۲۰ میلیون سال بر زمین زندگی می‌کردند و طولانی‌ترین خط زمانی سنگواره‌ای را بر روی زمین باقی گذاشتند. آن‌ها در پایان مغلوب جوندگان شدند و در الیگوسن آغازین منقرض گشتند. کمینه ۲۰۰ گونه از این گروه شناسایی شده‌اند که جثه‌شان از اندازه موشهای کنونی تا سگ‌های آبی متغیر بوده‌است. این جانوران در چندین کنام گوناگون زندگی می‌کردند که از زندگی در حفره‌های زیرزمینی تا تنه درختان (همچون سنجابها) تغییر می‌کرد.


title: موش خانگی

text: موش خانگی جونده‌ای کوچک است که از پرشمارترین انواع پستانداران محسوب می‌شود که هرچند جانوری وحشی است اما بیشتر در کنار انسان‌ها زندگی می‌کند. این حیوان پوزه دراز، دم بلند و دارای مو، گوش‌های گرد و کوچک و دست و پاهای کوتاهی دارد. طول بدن آن ۷.۵ تا ۱۰ سانتیمتر، طول دم ۵ تا ۱۰ سانتیمتر و وزن بدن آن ۱۰ تا ۲۵ گرم است. موش های خانگی گاهی به عنوان حیوان خانگی نگهداری می شوند. همچنین این جانور یکی از مهم ترین حیوانات آزمایشگاهی بوده و به عنوان یکی از گونه های مدل در پزشکی و زیست شناسی مورد توجه و استفاده است.


title: الوند (لکان)

text: منطقه حفاظت شده الوند از نظر پستانداران نیز غنی است و ۸.۸ درصد پستانداران کشور را داراست که از ۱۱ گونه پستاندار این منطقه، ۳ گونه حمایت شده است.


title: پرسوناتور جونده

text: پرسوناتور جونده گونه ای از جوندگان خانواده ژئوماتوزها است. او در جنوب تگزاس (ایالات متحده) و شمال تامولیپاس (مکزیک) زندگی می‌کند. این گونه بیل مکانیکی است که به‌طور عمده از ریشه، لامپ و ریزوم تغذیه می‌کند. زیستگاه طبیعی آنها زمینهای نرم و شنی مناطق باز یا دارای چند درخت است. اعتقاد بر این است که هیچ گونه تهدید قابل توجهی برای بقای این گونه وجود ندارد، اگرچه برخی از گونه‌های زیرآمدی تحت تأثیر تبدیل محیط آن برای مصارف کشاورزی قرار دارند.


title: جوندگان

text: جَوَندگان (Rodentia) یکی از راسته‌های پستانداران و بزرگ‌ترین گروه آن‌ها هستند.


title: قاقم دورنگ دشتی

text: این حیوان اهمیت اقتصادی زیادی در آسیای میانه دارد چراکه جمعیت جوندگان را مهار کرده و به کشاورزی و بهداشت کمک شایانی می‌کند. یک قاقم در طول یک زمستان دست‌کم ۲۰۰ جونده بزرگ در حد سنجاب زمینی یا ۱۵۰۰ جونده کوچک در اندازه موش را شکار می‌کند. آن‌ها همچنین برای پوستشان شکار شده یا پرورش داده می‌شوند و در قزاقستان و برخی مناطق دیگر بیشترین برداشت خز به این حیوان مربوط می‌شود. هرچند خز آن‌ها به مرغوبیت حیواناتی چون سمور و مینک نیست.


title: چینچیلا

text: چینچیلا پستاندار جونده کوچکی ساکن آمریکای جنوبی است که در رخنه‌های سنگی کوه‌های آند در بولیوی و پرو و شیلی زندگی می‌کند. پوست نرم خاکستری آن یکی از گرانبهاترین پوستهای قیمتی است. این جونده سریع و باهوش برای یافتن غذا روی دو پای قدرتمند خود می ایستند و با پنجه‌های جلویی طعمه را گرفته و می جود. این جوندگان شب ها به صورت گروه‌های پنجاه تایی یا بیشتر در شکاف سنگ‌ها می خوابند. وجود پوست نرم و موهای بلند و دم پرپشت این جونده باعث گرم نگه داشتن آن در سرما می‌شود. پیش از این ، چینچیلاها مناطق ساحلی ، تپه ها و کوههای شیلی ، پرو ، آرژانتین و بولیوی را اشغال می کرد. بهره برداری بیش از حد باعث کاهش این جمعیت شد و از اوایل سال 1914 ، یک دانشمند ادعا کرد که این گونه ها به سمت نابودی پیش می روند. پنج سال کار میدانی (منتشر شده در سال 2007) در استان جوجوی ، آرژانتین ، موفق به یافتن نشد. تصور می شد جمعیت در شیلی تا سال 1953 منقرض شده است ، اما مشخص شد که این حیوان در اواخر دهه 1900 و اوایل سال 2000 در منطقه ای در منطقه آنتوفا گاستا زندگی می کند. این حیوان ممکن است در بولیوی و پرو منقرض شود ، اگرچه یک نمونه در یک رستوران ممکن است از جمعیت بومی تگرگ باشد


title: جرد بزرگ

text: این جونده ۱۵ تا ۲۰ سانتیمتر طول دارد. پنجه‌های بزرگ پاهای جلویی به او اجازه حفر خاک برای لانه‌سازی را می‌دهد. لانه‌های او بسیار بزرگ با چندین ورودی هستند که از آن‌ها برای ذخیره غذا هم استفاده می‌کند. غذای او نیز بیشتر از منابع گیاهی است. آنها زندگی گروهی دارند و معمولاً چندین جربیل در یک لانه مشترک زندگی می‌کنند. طول عمر آن‌ها دو تا چهار سال است و برخلاف بیشتر جوندگان عمدتاً روزگرد هستند.


title: جغرافیای بنگلادش

text: کشور بنگلادش در جنوب قاره آسیا و در شبه قاره هند قرار گرفته‌است. این کشور از شمال و شرق و غرب به هندوستان و قسمتی از جنوب شرقی به کشور برمه محدود بوده و در قسمت جنوبی آن خلیج بنگال قرار دارد.


title: بنگلادش


title: بنگلادش

text: بنگلادش هشتمین کشور پرجمعیت جهان و از پرتراکم‌ترین کشورها از نظر جمعیت است. بنگلادش بر روی زمین‌های حاصلخیز دلتای رود گَنگ واقع شده و در معرض آسیب سیل‌ها و چرخندهای سالانه قرار دارد.


title: جغرافیای بنگلادش

text: بنگلادش به دو منطقه طبیعی تقسیم می‌شود: جلگه آبرفتی وسیعی که ۹۰٪ کشور را تشکیل می‌دهد و دوسوم بخش شرقی جلگه دلتایی براهماپوترا ـ گنگ، بزرگترین دلتای جهان، است و از خلیج بنگال به طرف شمال امتداد می‌یابد؛ و منطقه دوم منطقه تپه‌های چتاگانگ که در گوشه جنوب شرقی کشور قرار دارد و حدود یک ششم سرزمین را در برمی‌گیرد.


title: بنگلادش

text: بنگلادش از نظر جغرافیای سیاسی در محاصره کامل هند قرار دارد و به دلیل واقع بودن در شبه قاره هند شدیداً تحت تأثیر آن است. مهم‌ترین روابط را در نظام بین‌المللی با هند دارد و هر آن احتمال ادغام آن با هند بعنوان ایالت بنگال شرقی (۳۰ اُمین ایالت هندوستان) وجود دارد. بخش کوچکی از مرزهای زمینی این کشور نیز در اشتراک با برمه است.


title: بنگلادش


title: جغرافیای بنگلادش

text: این کشور از نظر طبیعی در جلگهٔ هموار بنگال قرار دارد. نزدیکی این کشور به خط استوا موجب وجود باران‌های موسمی شده‌است و نیز دارای رودخانه‌های بسیاری می‌باشد که نقش مهمی را در اقتصاد این کشور بر عهده دارند. از نظر آب و هوایی، بنگلادش دارای آب و هوای گرم و مرطوب است و به سبب واقع شدن در کنار خلیج بنگال و اقیانوس هند تابستان‌ها این کشور به شدت در مقابل سیل‌های ناشی از جریان‌های موسمی اقیانوس هند آسیب‌پذیر است و سالانه صدها نفر قربانی این باران‌های موسمی می‌شوند.


title: بنگلادش


title: نشان ملی بنگلادش

text: یک گل نیلوفر آبی ستاره‌ای در مرکز نشان قرار دارد. در دو طرف آن خوشه‌های برنج قرار گرفته‌است. در بالای آن نیز سه برگ به هم پیوستهٔ چتایی و چهار ستاره است. نیلوفر آبی ستاره‌ای گل ملی بنگلادش است و نشان دهندهٔ رودهای فراوان جاری در این کشور است. برنج به عنوان غذای اصلی بنگلادش و به عنوان نماد کشاورزی این کشور در نشان ملی حضور دارد. چهار ستاره بیانگر چهار اصل بنیادینی هستند که در نخستین قانون اساسی بنگلادش که در سال ۱۹۷۲ تصویب شد، مورد تأکید قرار داشتند و شامل ملی‌گرایی، سکولاریسم، سوسیالیسم و دموکراسی بودند.


title: بنگلادش

text: بنگلادش با نام رسمی جمهوری خلق بنگلادش کشوری است واقع در جنوب قارهٔ آسیا که از شمال، خاور و باختر با هندوستان و از جنوب خاوری با برمه همسایه است و از جنوب به خلیج بنگال پیوند می‌خورد. پایتخت آن داکا و جمعیت آن ۱۶۴ میلیون نفر است. یکای پول بنگلادش تاکا بنگلادش نام دارد و زبان رسمی آن بنگالی است.


title: زبان ناهواتل

text: زبان ناهواتل از حدود سده هفتم میلادی تا کنون در مناطق آمریکای مرکزی تکلم می‌شده و زبان آزتک‌ها نیز بوده‌است. اوج رواج این زبان برپایه گاه‌نگاری آمریکای مرکزی در دوره پساکلاسیک بوده‌است. حسب نفوذ و قدرت امپراتوری آزتک این زبان به نواحی دیگری مانند تنوشتیتلان سوق داده شد و در همان زبان به عنوان زبان با اعتبار آمریکای مرکزی رواج یافت.


title: زبان ناهواتل

text: زبان ناهواتل امروزه از زبان‌های در خطر نابودی قرار دارد. این زبان در مکزیک به سرعت به سود زبان اسپانیایی در حال پسروی است و در آمریکا نیز در بسیاری مناطق جای خود را به انگلیسی سپرد. زبان ناهواتل در ۱۸۹۵ زبان مادری ۵٪ از جمعیت مکزیک بود. این درحالیست که امروزه گوشوران ان زبان تنها ۱٫۴۹٪ از جمعیت کشور را شامل می‌شوند. دلیل عمده این امر را مهاجرت گسترده روستاییان مکزیک از نواحی مرتفع کوهستانی به دورن شهرهای بزرگ و اسپانیایی زبان مکزیک است. با توجه به اینکه در شهرها زبان اصلی و گفتاری اسپانیایی است این زبان کم‌کم جایگاه خود را در میان آن جمعیت مهاجر از دست داد.


title: زبان ناهواتل

text: تا کنون پژوهش‌ها و تحقیقات فراوانی در زمینه زبان ناهواتل انجام شده. این زبان در بسیاری از دانشگاه‌های آمریکا و مکزیک تدریس می‌شود و امکانات آموزش پیش از دانشگاه نیز در کشور مکزیک برای این زبان فراهم است. زبان ناهواتل نسبت به سایر زبان‌های بومی آمریکا از اقبال بیشتری برخوردار بوده و بیش از سایر زبان‌ها شناخته شده‌است.


title: زبان ناهواتل

text: تا پیش از ورود مهاجمان اروپایی این زبان از نظر ادبی تنها جنبه شفاهی داشت و مکتوب نبود. با بکارگیری الفبای لاتین برای نگارش این زبان در سده هفدهم و پس از آن ادبیات این زبان ترقی کرد. بدنبال استقلال مکزیک بر پردازش به این زبان افزوده شد و آثار ادبی گوناگونی در زمینه شعر و داستان‌های بومی و ملی پدید آمد و مدارک زیادی نیز از آن دوران در دست است.


title: زبان ناهواتل

text: زبان ناهواتل (Nāhuatl) یا آزتک یک زیرگروه از زبان‌های مرتبط و بهم وابسته بومی در آمریکای مرکزی و بخش‌هایی از ایالات متحده آمریکاست که امروزه حدود یک و نیم میلیون تن گویشور دارد. این زبان از خانواده زبان‌های یوتو-آزتک محسوب می‌شود. زبان ناهواتل گویش‌های متعددی دارد که بیشتر آن‌ها روبه نابودی هستند. زبان مادری امیلیانو ساپاتا ناهواتل بوده‌است. پیش از ورود زبان اسپانای ناهواتل مهم‌ترن زبان مکزیک بوده برای همین این زبان را با نام مکزیکی (Mexicano) نیز می‌شناسند.


title: زبان ناهواتل

text: متن زیر گوشه‌ای از بیانیه‌ایست که در ۱۹۱۸ توسط امیلیانو زاپاتا به زبان ناهواتل صادر شد: