از اولش هم جغرافی بی پدر و مادرترین درسها بود. تاریخ را میشد یکجوری پیچاند. توی جواب تشریحی ریش فتحعلیشاه را بلندتر گرفت یا از سر و ته سیبیل ستارخانِ سردار ملی زد و نیم نمره ازش درآورد. اما جغرافی - لامصب - جوابش یک کلمه بود. عمق دریاچهی فلان یا ارتفاع بلندترین قلهی سلسلهکوه بهمان. بلدش بودی که فلا. نبودی، صفر. بدون شرح و اضافات. اصلن توی ورقه جا برایش نگذاشته بودند. فقط یک جا بود برای نوشتن یک کلمه. بعدترها هم همینطور. ازمان میپرسیدند: «وِر آر یو فرام؟» توی تلویزیونها. سر خط خبرها. دمِ گیتها. توی صف سفارتخانهها. خودمان حتی. هزاران بار از خودمان پرسیدیم. دم انتخابات. توی راهپیمایی. سر صف. تمام این چهل سال تلخ و نحس. وقتی زیر تابوت گل پرپری که از سفر کرب و بلا آمده بود چادر مادر را میپیچاندیم. وقتی همسایهمان که روی کاغذ جای دفن بچهی اعدامیاش را داده بودند دستش، بیصدا ضجه میزد. وقتی از کنار گورستان خاموش خاوران رد میشدیم. وقتی جانباز شیمیاییمان از بی دارویی روی تخت جان میکند. وقتی جنازهی رفقایمان را از لای آهنپارههای طیارهها بیرون میکشیدیم. وقتی خون رفیقمان را از کف خیابان میشستیم.روی پلهبرقیهای طبقهی دوم فرودگاه امام. خودمان از خودمان پرسیدیم - هزاران بار - «تو متولد کجایی؟» توی آینه ایستادیم، زل زدیم به خودمان و بهتزده پرسیدیم: «تو متولد کجایی؟». جوابش یک کلمه بود و آن یک کلمه را جبر جغرافیایی تعیین میکرد. غلطترین جواب دنیا، جواب درست سوال ما بود: ایران.یکی گفته بود ما ایرانیها هرجای دنیا که برویم، مصیبتمان را هم با خودمان میبریم. من هرجای دنیا نرفتهام اما راست گفته بود گمانم. مصیبت در دل ماست و این فقط ربطی به جغرافی، تاریخ، دین، سیاست، اقتصاد یا حکومت ندارد انگار. ما از قلمروِ رنج میآییم. انگار که مام وطن، از همهی آن جنگها و ناکامیها و محاصرهها و قحطیها و برادرکشیها و تجزیهها و فروپاشیها و خفقانها و سیهروزیها چیزی برای تکتکِ ما به ارث گذاشته باشد. ما از تو، از درون یک مرگیمان است.#حسین_وی@Radio_chehraziii