تاریخ دارد صبورانه و سختگیرانه، تمام درسهایش را برای ما ایرانیان مرور میکند. انگار در میانهی یک حکایت آموزندهی تاریخی هستیم که در آن فساد و تباهی ذرهذره متولد میشود و ستم حاکمان همزمان با ناهمدلی مردمان، سرزمینی را از درون فرومیپاشد. تو گویی داریم سرنوشت قوم لوط و عاد و ثمود را در کتابهای مقدس میخوانیم یا داستانهای «کلید اسرار» را تماشا میکنیم.این آخری - بلای کرونا - اما از همه عبرتآموزتر است. هیچ چیز به اندازهی مصیبتِ تلخِ یک بیماریِ فراگیر، تمثیل روشنی از بلایی که بر سر جامعهمان آوردهایم و آوردهاند نیست. فقدان همدلی، بیتوجهی به درد یکدیگر، خاموش ماندن و دم نزدن در برابر ظلمی که بر هموطنانمان رفته و میرود، همه و همه در این تصویر ترسناک که امروز جزیی از آن هستیم جلوه کردهاند.دیگر صحبت از آلودگی هوا نیست که از پایتخت بگریزیم و نجات یابیم. دیگر حکایت سیل و زلزله نیست که در خانههای امن خود پناه بگیریم. دیگر اعدام و زندان و گرفتاری فعالان سیاسی و اجتماعی و فرهنگی نیست که بگوییم ما که نبودیم. دیگر حکایت ظلمی که بر زبان و فرهنگ و اقتصاد کرد و ترک و بلوچ و عرب میرود نیست که به هزار ترفند عقل توجیهش کنیم. دیگر سخن از معترضان خیابانی نیست که تقصیر را گردن خودشان بیندازیم. دیگر حرف از درویش و بهایی و دگرباش و دگراندیش نیست که نادیده گرفتنِ آزادیشان را نادیده بگیریم. حالا دیگر چه بخواهیم و چه نخواهیم، چه کر و کور شویم و چه گوش و چشم باز کنیم، در معرض خطریم؛ از هم، برای هم!سعدی - که رحمت بر او باد - صدها سال پیش سرود که:بنیآدم اعضای یکدیگرندکه در آفرینش ز یک گوهرندچو عضوی به درد آورد روزگاردگر عضوها را نمانَد قرار.حالا آن روزمان رسیده که بیقراریم و افسوس که تا کارد به استخوان خودمان نرسید، بیقرار نبودیم برای بیقراری دیگران. دیر است؟ بلی؛ خیلی هم دیر شده، اما هنوز هم وقت هست برای آدم بودن و آدم ماندن. برای دیدن و به دوش کشیدن رنج دیگران. برای یکصدا شدن در برابر ظلم و ستم.از این بلای تازه که جان به در بردیم - که باید ببریم - یادمان باشد مصیبت واگیر دارد. یادمان باشد جز همدلی چارهای نداریم. یادمان باشد دوباره آدم شویم؛ دوباره آدم باشیم.🔸حسین وحدانی@Radio_chehraziii