چرا دردهایمان را به مضحکه می کشیم؟اگر هم اکنون صفحات تلگرام و واتس اپ را نگاهی بیندازیم پر است از جک هایی در مورد ماجرای «سعید طوسی». جک هایی که خنده را بر لبان می نشاند اما قطعا در پشت این خنده های اجباری! تاسف بزرگی هم وجود دارد. می توان کمی به گذشته برگشت و ماجرای اسید پاشی اصفهان را نیز به یاد آورد. در آنجا بر صورت دخترانمان اسید پاشیدند اما بزرگترین واکنش ما به مضحکه کشاندن این اتفاق بود. چه جک هایی که در مورد این اتفاق فاجعه بار ساخته نشد. در مورد هر مسئله و معضل اجتماعی و سیاسی جک می سازیم. این جک سازی تبدیل به یک مد شده و همه برای به مضحکه کشاندن معضلات و دغدغه های اجتماعی و سیاسی از یکدیگر سبقت می گیریم.برخی ها می گویند این جک سازی ها واکنشی مثبت نسبت به این معضلات است و آن را در قالب طنز اجتماعی تعریف می کنند. اما من تصور می کنم اینطور نیست و این جک سازی ها ناشی از ناتوانی، ضعف و بی تفاوتی اجتماعی است. وقتی به این نتیجه برسیم که نمی توانیم در مورد مسئله ای که اتفاق افتاده کاری کنیم در موردش جک می سازیم. پس از آنکه خنده هایمان درباره یک مسئله ای فروکش کرد، سری هم به نشانه تاسف تکان می دهیم که: «ببین، در چه مملکتی زندگی می کنیم. هیچ چیزش سر جایش نیست.»حادترین مشکلات سیاسی مان را به مضحکه می کشیم، سیاست مداران را به مضحکه می کشیم (به جای نقد جدی) و همچنین اندیشه ها و عقاید سیاسی یکدیگر را. من فکر میکنم این مورد ناشی از فاصله میان جامعه و نظام سیاسی است.اما به مضحکه کشاندن قومیت ها و جنسیت (زنان و دخترانمان ) که بسیار قابل تامل تر است را چگونه باید تحلیل کنیم؟ این مسئله ناشی از فاصله مردم با یکدیگر است. جامعه ما جامعه ای از هم گسیخته شده است که افرادش هیچ توافق عامی بر سر مسائل و معضلات و اتفاقات مشترک و عمومی ندارند.من فکر میکنم این عدم توافق یکی از دلایل احساس ناتونی در برخورد با مسائل مختلف است. در واقع این جک سازی و احساس ضعف و ناتوانی بیش از آنکه ناشی از فاصله میان مردم و نظام سیاسی باشد ناشی شکاف در میان خود مردم و جامعه است. مردمی که برای مقابله با معضلات و دغدغه های مشترک نمی توانند گردهم آیند و جامعه مشترک را یاری کنند.فقط در ایران اینگونه جک ها ساخته نمی شوند اما تنها در ایران است که جک سازان تصور می کنند فعال اجتماعی یا سیاسی هستند. تنها در ایران است که از سر ناتوانی و فرار از معضلاتمان جک ها ساخته می شود. ما به تضادهایمان می خندیم، به تناقضاتمان می خندیم، به خمودگی مان می خندیم و به ناتوانی مان. خنده هایمان به سوژه هایی مربوط است که خودمان نیستیم، نقد خودمان و رفتارهایمان نیست، نمی توانیم کاری درباره شان انجام دهیم و به همین خاطر جایگزین رفتارها و کنش های مثبت،جدی و فعالانه اجتماعی مان می شوند. به همین خاطر است که علی رغم اینکه در مورد همه چیز جک می سازیم و می خندیم،اما احساس یاس، خمودگی و ناتوانی همیشه همراهمان است.خندیدن و به مضحکه کشاندن دردهایمان در حال تبدیل شدن به یک رویه اجتماعی است. رویه ای که بیش از هر چیز می توان منجر به یک سرخوردگی بزرگ اجتماعی شود. بدون شک طنز می تواند بخشی از کنش های اجتماعی ما باشد اما اینکه همه چیز را به استهزا بگیریم نمی تواند دردی از دردهای انباشته شده این جامعه و مملکت را درمان کند. طنزهای ما باید متعهدانه و معطوف به تغییر باشد در غیر این صورت طنز را نیز به مضحکه کشیده ایم!#مصطفی_نجفی@Amiralichannel