DECYZJA RADY
z dnia 30 listopada 2006 r.
o przyznaniu Kosowu wyjątkowej pomocy finansowej Wspólnoty
(2006/880/WE)
RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 308,
uwzględniając wniosek Komisji,
uwzględniając opinię Parlamentu Europejskiego (1),
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
Rada Bezpieczeństwa ONZ przyjęła w dniu 10 czerwca 1999 r. rezolucję nr 1244 (1999) („rezolucja RB ONZ nr 1244 (1999)”) która ma służyć wspieraniu tworzenia, do czasu przyjęcia ostatecznych rozstrzygnięć, znacznego zakresu autonomii i samorządności Kosowa w obrębie dawnej Federalnej Republiki Jugosławii.
(2)
Wspólnota międzynarodowa, działając na podstawie rezolucji RB ONZ nr 1244 (1999), zapewniła obecność międzynarodowych sił bezpieczeństwa („KFOR”) oraz Misję Tymczasową ONZ w Kosowie („UNMIK”). UNMIK obejmuje cztery elementy (filary), przy czym Unia Europejska finansuje filar czwarty związany z odbudową i rozwojem. Misja UNMIK, w szczególności w ramach filaru czwartego, osiągnęła znaczny postęp w tworzeniu ram instytucjonalnych, prawnych i politycznych, sprzyjających rozwijaniu gospodarki opartej na zasadach rynkowych.
(3)
Od czasu utworzenia UNMIK przekazała istotne obszary kompetencji tymczasowym instytucjom administracji autonomicznej w Kosowie („PISG”). W szczególności odpowiedzialność za budżet została przekazana przez UNMIK Ministerstwu Gospodarki i Finansów należącemu do PISG, przy czym specjalny przedstawiciel Sekretarza Generalnego ONZ zachowuje prawo do ostatecznego zatwierdzania budżetu.
(4)
W dniu 24 października 2005 r. Rada Bezpieczeństwa ONZ zatwierdziła wniosek Sekretarza Generalnego ONZ w sprawie rozpoczęcia procesu politycznego mającego na celu określenie przyszłego statusu Kosowa.
(5)
Władzami Kosowa uprawnionymi do przyjmowania pomocy Wspólnoty oraz odpowiedzialnymi za uzgadnianie i przestrzeganie warunków finansowych i ekonomicznych związanych z tą pomocą są zatem UNMIK oraz PISG lub - gdy zostanie już określony przyszły status Kosowa - instytucja lub instytucje wyznaczone do przejęcia tych zadań i obowiązków.
(6)
W ramach procesu stabilizacji i stowarzyszenia, który stanowi podstawę stosunków UE z tym regionem, wskazane jest wspieranie działań na rzecz utrzymania stabilności politycznej i gospodarczej w Kosowie, mając na względzie nawiązanie pełnej współpracy ze Wspólnotą, dzięki czemu europejska przyszłość Kosowa nabrałaby realniejszych kształtów.
(7)
Wspólnota uznała już, że jest to odpowiedni sposób na złagodzenie trudności finansowych Kosowa znajdującego się w szczególnie trudnej sytuacji i na mocy decyzji Rady 2000/140/WE z dnia 14 lutego 2000 r. o udzieleniu Kosowu wyjątkowej pomocy Wspólnoty (2) oraz decyzji Rady 2001/511/WE z dnia 27 czerwca 2001 r. w sprawie dalszej wyjątkowej pomocy finansowej dla Kosowa (3) udzieliła wyjątkowej pomocy finansowej w postaci zwykłych dotacji na kwotę 35 i 30 mln EUR, odpowiednio, w 2000 i 2001 r. Ostatnia płatność w ramach tej pomocy została przekazana w grudniu 2002 r.
(8)
Wyjątkowa pomoc finansowa stanowi uzupełnienie innych wspólnotowych programów pomocowych dla Bałkanów Zachodnich.
(9)
W listopadzie 2005 r. władze Kosowa uzgodniły z Międzynarodowym Funduszem Walutowym („MFW”) list intencyjny oraz memorandum dotyczące polityki gospodarczej i finansowej określające zasady polityki fiskalnej na 2006 r., w tym wytyczne średnioterminowe. Na początku marca 2006 r. władze Kosowa zakończyły opracowywanie średnioterminowego planu wydatków. W planie wydatków określono budżetowe i pozabudżetowe zapotrzebowanie na finansowanie w latach 2006-2008. W związku z tym ocenia się, że do końca 2007 r. potrzebna byłaby zewnętrzna pomoc finansowa dla budżetu w wysokości około 81 mln EUR - odpowiednio 14 mln EUR w 2006 r. oraz 67 mln EUR w 2007 r.
(10)
Mimo że działalność gospodarcza została wznowiona po zakończeniu konfliktu, Kosowo jest na niskim poziomie rozwoju gospodarczego. Kosowo nie ma możliwości zaciągania pożyczek krajowych ani też pożyczek na międzynarodowym rynku finansowym, a jego obecny status nie przewiduje członkostwa w międzynarodowych instytucjach finansowych. Dlatego nie może skorzystać z pożyczek udzielanych w ramach programów tych instytucji.
(11)
Z uwagi na obecne uzgodnienia wynikające z rezolucji RB ONZ nr 1244 (1999) oraz zważywszy na stosunkowo niski stopień rozwoju gospodarczego Kosowa, a także niestabilność finansów publicznych oraz brak równowagi na rachunkach zewnętrznych, pomoc finansowa ze strony Wspólnoty w postaci zwykłych dotacji, we współpracy z innymi instytucjami dotującymi, nadal jest odpowiednią formą wsparcia.
(12)
Pomoc taka będzie stanowić kluczowe wsparcie w okresie przejściowym, poprzedzającym ostateczne określenie statusu Kosowa. Pomoc nie byłaby związana z negocjowanymi ustaleniami dotyczącymi nowego statusu ani też nie wykluczałaby dalszego wsparcia ze strony Wspólnoty oraz wspólnoty międzynarodowej, które prawdopodobnie będzie niezbędne z chwilą ostatecznego rozstrzygnięcia statusu Kosowa, czyli po roku 2007.
(13)
Udostępnienie pomocy w postaci dotacji nie narusza uprawnień władzy budżetowej.
(14)
Wsparcie finansowe powinno zostać udzielone po sprawdzeniu, czy założenia gospodarcze i warunki finansowe, które mają zostać uzgodnione z władzami Kosowa po przyjęciu niniejszej decyzji, mogą być w sposób zadowalający wypełnione.
(15)
W celu zagwarantowania skutecznej ochrony finansowych interesów Wspólnoty związanych z niniejszą pomocą makrofinansową konieczne jest wprowadzenie przez Kosowo odpowiednich środków w zakresie zapobiegania nadużyciom finansowym, korupcji oraz wszelkim innym nieprawidłowościom związanym z pomocą, a także zwalczania tych niekorzystnych zjawisk, oraz prowadzenie odpowiednich kontroli przez Komisję i audytów przez Trybunał Obrachunkowy.
(16)
Zarządzaniem pomocą powinna zająć się Komisja przy konsultacjach ze strony Komitetu Ekonomiczno-Finansowego.
(17)
Do celów przyjęcia niniejszej decyzji Traktat nie przewiduje innych uprawnień niż te, które są określone w art. 308,
STANOWI, CO NASTĘPUJE:
Artykuł 1
1. Wspólnota udziela Kosowu wyjątkowej pomocy finansowej w postaci dotacji w kwocie do 50 mln EUR w celu poprawy sytuacji finansowej tego regionu, wsparcia procesu tworzenia trwałych struktur ekonomiczno-fiskalnych, umożliwienia kontynuacji i umocnienia istotnych funkcji administracyjnych oraz zaspokojenia zapotrzebowania na inwestycje publiczne.
2. Pomocą finansową Wspólnoty zarządza Komisja przy konsultacjach ze strony Komitetu Ekonomiczno-Finansowego, czyniąc to w sposób zgodny z porozumieniami lub uzgodnieniami przyjętymi przez MFW i władze Kosowa.
3. Pomoc finansowa Wspólnoty udostępniana jest na okres dwóch lat począwszy od pierwszego dnia po wejściu w życie protokołu ustaleń, o którym mowa w art. 2 ust. 1. Jeżeli jednak wymagać tego będą okoliczności, Komisja może - po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Finansowym - podjąć decyzję o przedłużeniu okresu dostępności pomocy maksymalnie o jeden rok.
Artykuł 2
1. Komisja upoważniona jest do uzgodnienia z władzami Kosowa - po odbyciu konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Finansowym - założeń polityki gospodarczej oraz warunków finansowych, którym podlega pomoc, a które określone zostaną w protokole ustaleń. Założenia te i warunki muszą być zgodne z porozumieniami lub uzgodnieniami, o których mowa w art. 1 ust. 2.
2. Przed przystąpieniem do faktycznego wdrażania pomocy Wspólnoty Komisja monitoruje prawidłowość obiegu środków finansowych, procedur administracyjnych, a także wewnętrznych i zewnętrznych mechanizmów kontroli w Kosowie, które są istotne z punktu widzenia przedmiotowej pomocy makrofinansowej Wspólnoty.
3. W regularnych odstępach czasu Komisja we współpracy z Komitetem Ekonomiczno-Finansowym oraz w koordynacji z MFW ocenia, czy polityka gospodarcza Kosowa w poszczególnych dziedzinach jest zgodna z celami pomocy, czy w sposób zadowalający realizowana jest uzgodniona polityka gospodarcza oraz przestrzegane są warunki finansowe.
Artykuł 3
1. Pomoc udostępniana jest Kosowu przez Komisję w dwóch lub, w razie potrzeby, trzech transzach. Pierwsza transza udostępniona zostanie po wejściu w życie protokołu ustaleń, o którym mowa w art. 2 ust. 1, oraz na podstawie zadowalającej oceny uzyskanej z monitorowania, o którym mowa w art. 2 ust. 2.
2. Drugą i wszelkie kolejne transze uruchamia się w przypadku stwierdzenia zadowalającego poziomu zgodności z założeniami polityki gospodarczej i warunkami finansowymi, o których mowa w art. 2 ust. 1, zadowalającego postępu na drodze ku spełnianiu warunków określonych w protokole ustaleń, o którym mowa w art. 2 ust. 1, jednak najwcześniej po upływie trzech miesięcy od uruchomienia poprzedniej transzy.
3. Środki wypłacane są Ministerstwu Gospodarki i Finansów należącemu do PISG lub - po określeniu przyszłego statusu Kosowa - instytucji, która wyznaczona zostanie do przejęcia zadań i obowiązków tego ministerstwa, wyłącznie na pokrycie zapotrzebowania w zakresie finansowania budżetu Kosowa.
Artykuł 4
Wdrożenie pomocy następuje zgodnie z postanowieniami rozporządzenia finansowego (WE, Euratom) nr 1605/2002 z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich (4) oraz przepisów wykonawczych do tego rozporządzenia. Protokół ustaleń, o którym mowa w art. 2 ust. 1, przewiduje w szczególności podjęcie przez Kosowo stosownych środków w zakresie zapobiegania nadużyciom finansowym, korupcji oraz innych nieprawidłowości związanych z tą pomocą, a także zwalczania tych niekorzystnych zjawisk. Protokół przewiduje także kontrole Komisji, w tym Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF), z prawem przeprowadzania inspekcji i kontroli na miejscu oraz audyty Trybunału Obrachunkowego i niezależnych audytorów przeprowadzane, w stosownych przypadkach, na miejscu.
Artykuł 5
Co najmniej raz w roku, przed dniem 15 września, Komisja przedkłada Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie, które zawiera ocenę wykonania niniejszej decyzji za poprzedni rok.
Artykuł 6
Niniejsza decyzja wchodzi w życie z dniem jej publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Sporządzono w Brukseli, dnia 30 listopada 2006 r.