DECYZJA KOMISJI
z dnia 12 lipca 2006 r.
w sprawie specjalnych warunków dotyczących niektórych środków spożywczych z niektórych krajów trzecich w związku z ryzykiem zanieczyszczenia tych produktów aflatoksynami
(notyfikowana jako dokument nr C(2006) 3113)
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
(2006/504/WE)
KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH,
uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską,
uwzględniając rozporządzenie (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności i ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (1), w szczególności jego art. 53 ust. 1 lit. b) ppkt ii),
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
Komitet Naukowy ds. Żywności zauważył, że aflatoksyna B1 jest silną genotoksyczną substancją rakotwórczą i nawet przy bardzo niskich poziomach aflatoksyn występuje ryzyko raka wątroby.
(2)
Rozporządzenie Komisji (WE) nr 466/2001 z dnia 8 marca 2001 r. ustalające najwyższe dopuszczalne poziomy dla niektórych zanieczyszczeń w środkach spożywczych (2) ustanawia najwyższe dopuszczalne poziomy niektórych zanieczyszczeń, w szczególności aflatoksyn dopuszczalnych w środkach spożywczych. Wspomniane limity aflatoksyn były regularnie przekraczane w pewnych środkach spożywczych pochodzących z niektórych krajów trzecich.
(3)
Zanieczyszczenie takie stwarza poważne zagrożenie dla zdrowia publicznego we Wspólnocie i dlatego właściwe jest przyjęcie specjalnych warunków na poziomie wspólnotowym.
(4)
Decyzja Komisji 2000/49/WE z dnia 6 grudnia 1999 r. uchylająca decyzję 1999/356/WE i nakładająca specjalne warunki w sprawie przywozu orzechów ziemnych i niektórych produktów pochodnych pochodzących lub wysłanych z Egiptu (3) ustanawia specjalne warunki przywozu orzechów ziemnych i niektórych produktów pochodnych otrzymanych lub wysłanych z Egiptu.
(5)
Decyzja Komisji 2002/79/WE z dnia 4 lutego 2002 r. nakładająca specjalne warunki przywozu orzechów ziemnych i niektórych produktów pochodnych pochodzących lub wysłanych z Chin (4) ustanawia specjalne warunki przywozu orzechów ziemnych i niektórich produktów pochodnych otrzymanych lub wysłanych z Chin.
(6)
Decyzja Komisji 2002/80/WE z dnia 4 lutego 2002 r. nakładająca specjalne warunki przywozu fig, orzechów laskowych i pistacji oraz niektórych produktów pochodnych lub wysłanych z Turcji (5) ustanawia specjalne warunki przywozu fig, orzechów laskowych i pistacji oraz niektórych produktów pochodnych pochodzących lub wysyłanych z Turcji.
(7)
Decyzja Komisji 2003/493/WE z dnia 4 lipca 2003 r. nakładająca specjalne warunki przywozu orzechów brazylijskich w łupinach pochodzących lub przesyłanych z Brazylii (6) ustanawia specjalne warunki przywozu orzechów brazylijskich w łupinach pochodzących lub wysyłanych z Brazylii.
(8)
Decyzja Komisji 2005/85/WE z dnia 26 stycznia 2005 r. nakładająca szczególne warunki importu pistacji oraz niektórych produktów uzyskanych z pistacji pochodzących lub sprowadzanych z Iranu (7) ustanawia specjalne warunki przywozu pistacji i niektórych produktów pochodnych pochodzących lub wysyłanych z Iranu.
(9)
Wiele specjalnych warunków przywozu środków spożywczych objętych decyzjami 2000/49/WE, 2002/79/WE, 2002/80/WE, 2003/493/WE i 2005/85/WE z Brazylii, Chin, Egiptu, Iranu i Turcji jest takich samych. Zatem w celu zapewnienia jasności prawodawstwa wspólnotowego stosowne jest określenie w jednej decyzji specjalnych warunków przywozu tych środków spożywczych ze wspomnianych krajów trzecich w związku z zanieczyszczeniem tych produktów aflatoksynami.
(10)
Rozporządzenie (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (8) ustanawia na poziomie wspólnotowym zharmonizowane ramy dla ogólnych zasad organizacji kontroli urzędowych.
(11)
W przypadku niektórych środków spożywczych z niektórych krajów trzecich konieczne są szczególne środki dodatkowe.
(12)
Środki przewidziane w niniejszej decyzji, w szczególności w odniesieniu do środków spożywczych z Iranu i Brazylii, mają znaczny wpływ na możliwości kontrolne państw członkowskich. W związku z powyższym właściwe jest wprowadzenie wymogu, zgodnie z którym na mocy niniejszej decyzji wszystkie koszty związane z pobieraniem próbek, analizą, przechowywaniem oraz wszystkie koszty związane z urzędowymi środkami przedsięwziętymi w odniesieniu do dostaw nieodpowiadających wymogom związanym z urzędowymi kontrolami środków spożywczych z Iranu i z Brazylii ponoszą zainteresowani importerzy lub zaintersowane podmioty działające na rynku spożywczym.
(13)
Z ustaleń misji Biura ds. Żywności i Weterynarii Komisji („FVO”) można wywnioskować, że Brazylia nie jest w stanie zapewnić wiarygodnych wyników analitycznych ani zagwarantować integralności partii towaru w odniesieniu do świadectwa dostaw orzechów brazylijskich bez łupin. Ponadto można też wywnioskować, że bieżące urzędowe kontrole zwracanych partii są niedostateczne. W związku z tym stosowne jest ograniczenie analiz do laboratorium urzędowego, które może zagwarantować odpowiednie wyniki analityczne i ustanowić ścisłe warunki zwrotu nieodpowiednich partii. Jeśli wspomniane ścisłe warunki nie są przestrzegane należy zniszczyć kolejne nieodpowiednie partie.
(14)
Ze względu na ochronę zdrowia publicznego państwa członkowskie powinny na bieżąco informować Komisję i przedkładać kwartalne sprawozdania z wszystkich wyników urzędowych kontroli przeprowadzanych w odniesieniu do dostaw środków spożywczych objętych niniejszą decyzją. Sprawozdania te stanowią uzupełnienie obowiązku zgłoszenia w ramach systemu wczesnego ostrzegania w zakresie żywności i pasz ustanowionego na mocy rozporządzenia (WE) nr 178/2002.
(15)
Ważne jest zapewnienie, że pobieranie próbek i analiza dostaw środków spożywczych objętych niniejszą decyzją są wykonywane we Wspólnocie w sposób zharmonizowany. Zatem pobieranie próbek i analiza, które mają być wykonane na mocy niniejszej decyzji, powinny być przeprowadzone zgodnie z przepisami rozporządzenia Komisji (WE) nr 401/2006 z dnia 23 lutego 2006 r. ustanawiającego metody pobierania próbek i analizy dla celów urzędowej kontroli poziomów mikotoksyn w środkach spożywczych (9).
(16)
Funkcjonowanie niniejszej decyzji powinno podlegać przeglądowi na podstawie gwarancji udzielonych przez właściwe organy zaintersowanych krajów trzecich i wyników urzędowych kontroli przeprowadzanych przez państwa członkowskie w celu oceny, czy specjalne warunki zapewniają wystarczający poziom ochrony zdrowia publicznego we Wspólnocie i czy nadal są potrzebne.
(17)
Należy zatem uchylić decyzje 2000/49/WE, 2002/79/WE, 2002/80/WE, 2003/493/WE i 2005/85/WE.
(18)
Środki przewidziane w niniejszej decyzji są zgodne z opinią Stałego Komitetu ds. Łańcucha Żywnościowego i Zdrowia Zwierząt,
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
Zakres
Niniejsza decyzja ma zastosowanie do środków spożywczych, o których mowa w lit. a)-e), i do przetworzonych lub złożonych środków spożywczych zawierających środki spożywcze, o których mowa w lit. a)-e), lub od nich pochodnych.
Uznaje się, że środki spożywcze zawierają środki spożywcze, w przypadku gdy środki spożywcze są wymienione jako składniki na etykiecie lub na opakowaniu zgodnie z art. 6 dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 marca 2000 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich w zakresie etykietowania, prezentacji i reklamy środków spożywczych (10).
a)
Następujące środki spożywcze przywożone z Brazylii:
i)
orzechy brazylijskie w łupinach objęte kodem CN 0802 21 00;
ii)
mieszanki orzechów lub suszonych owoców objęte kodem CN 0813 50 i zawierające orzechy brazylijskie w łupinach;
b)
następujące środki spożywcze przywożone z Chin:
i)
orzechy ziemne objęte kodem CN 1202 10 90 lub 1202 20 00;
ii)
orzechy ziemne objęte kodem CN 2008 11 94 (w bezpośrednich opakowaniach o zawartości netto 1 kg lub mniejszej) lub 2008 11 98 (w bezpośrednich opakowaniach o zawartości netto 1 kg lub mniejszej);
iii)
prażone orzechy ziemne objęte kodem CN 2008 11 92 (w bezpośrednich opakowaniach o zawartości netto 1 kg lub mniejszej) lub 2008 11 96 (w bezpośrednich opakowaniach o zawartości netto 1 kg lub mniejszej);
c)
następujące środki spożywcze przywożone z Egiptu:
i)
orzechy ziemne objęte kodem CN 1202 10 90 lub 1202 20 00;
ii)
orzechy ziemne objęte kodem CN 2008 11 94 (w bezpośrednich opakowaniach o zawartości netto 1 kg lub mniejszej) lub 2008 11 98 (w bezpośrednich opakowaniach o zawartości netto 1 kg lub mniejszej);
iii)
prażone orzechy ziemne objęte kodem CN 2008 11 92 (w bezpośrednich opakowaniach o zawartości netto 1 kg lub mniejszej) lub 2008 11 96 (w bezpośrednich opakowaniach o zawartości netto 1 kg lub mniejszej);
d)
następujące środki spożywcze przywożone z Iranu:
i)
pistacje objęte kodem CN 0802 50 00;
ii)
prażone pistacje objęte kodami CN 2008 19 13 (w bezpośrednich opakowaniach o zawartości netto 1 kg lub mniejszej) i 2008 19 93 (w bezpośrednich opakowaniach o zawartości netto 1 kg lub mniejszej);
e)
następujące środki spożywcze przywożone z Turcji:
i)
suszone figi objęte kodem CN 0804 20 90;
ii)
orzechy laskowe (Corylus sp) w łupinach lub bez łupin objęte kodem CN 0802 21 00 lub 0802 22 00;
iii)
pistacje objęte kodem CN 0802 50 00;
iv)
mieszanki orzechów lub suszonych owoców objęte kodem CN 0813 50 i zawierające orzechy brazylijskie w łupinach;
v)
pasta figowa i pasta z orzechów laskowych objęte kodem CN 2007 99 98;
vi)
orzechy laskowe, figi i pistacje, przetworzone lub zakonserwowane, w tym mieszanki objęte kodem CN 2008 19;
vii)
mąka, mączka i proszek z orzechów laskowych, fig i pistacji objęte kodem CN 1106 30 90;
viii)
orzechy laskowe w kawałkach, cięte i łamane.
Artykuł 2
Definicje
Do celów niniejszej decyzji stosuje się definicje znajdujące się w art. 2 i 3 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 i art. 2 rozporządzenia (WE) nr 882/2004.
„Wyznaczone punkty przywozu” oznaczają punkty, przez które środki spożywcze, o których mowa w art. 1, mogą być tylko przywożone do Wspólnoty. Załącznik II zawiera wyczerpujący wykaz wyznaczonych punktów przywozu.
Artykuł 3
Wyniki próbek i analiza oraz świadectwo zdrowia
1. Państwa członkowskie mogą zezwolić na przywóz środków spożywczych, o których mowa w art. 1 (zwanych dalej „środkami spożywczymi”), jedynie w przypadku gdy przesyłce towarzyszą wyniki próbek i analiza oraz świadectwo zdrowia (11) zgodne z wzorem określonym w załączniku I wypełnione, podpisane i sprawdzone przez upoważnionego przedstawiciela z:
a)
Ministério da Agricultura, Pecuária e Abastecimento (MAPA) dla środków spożywczych z Brazylii;
b)
Państwowej Administracji Inspekcji Wejścia-Wyjścia i Kwarantanny Chińskiej Republiki Ludowej dla środków spożywczych z Chin;
c)
egipskiego Ministerstwa Rolnictwa dla środków spożywczych z Egiptu;
d)
irańskiego Ministerstwa Zdrowia dla środków spożywczych z Iranu;
e)
Generalnego Zarządu Ochrony i Kontroli w Ministerstwie Rolnictwa i Spraw Wsi Republiki Tureckiej dla środków spożywczych z Turcji.
2. Świadectwo zdrowia, przewidziane w ust. 1, jest ważne tylko na przywóz środków spożywczych do Wspólnoty w okresie co najwyżej czterech miesięcy od daty jego wydania.
3. Właściwe organy w każdym państwie członkowskim gwarantują przeprowadzanie kontroli dokumentacji środków spożywczych w celu zapewnienia przestrzegania wymogu dotyczącego wyników próbek i analizy oraz świadectwa zdrowia przewidzianego w ust. 1. Kontrola dokumentacji odbywa się w miejscu pierwszego wprowadzenia na terytorium Wspólnoty.
4. Jeśli przesyłce ze środkami spożywczymi nie towarzyszą wyniki próbek i analiza oraz świadectwo zdrowia przewidziane w ust. 1, dostawa nie może zostać wprowadzona do Wspólnoty w celu dalszego tranzytu do wyznaczonego punktu przywozu ani przywieziona do Wspólnoty i musi zostać odesłana do kraju pochodzenia lub zniszczona.
5. Pobieranie próbek i analiza przewidziane w ust. 1 muszą być wykonane zgodnie z przepisami rozporządzenia (WE) nr 401/2006.
6. Każda dostawa ze środkami spożywczymi powinna być oznaczona za pomocą kodu, który odpowiada kodowi wyników próbek i analizie oraz świadectwu zdrowia, o których mowa w ust. 1. Każdy pojedynczy worek lub inny rodzaj opakowania dostawy powinien być oznaczony za pomocą tego kodu.
Artykuł 4
Wyznaczone punkty przywozu do Wspólnoty
1. Środki spożywcze można przywozić do Wspólnoty tylko przez jeden z wyznaczonych punktów przywozu wymienionych w załączniku II.
2. Właściwe organy w każdym państwie członkowskim zapewniają, że wyznaczone punkty przywozu (12), wymienione w załączniku II, spełniają następujące wymogi:
a)
obecność wyszkolonego personelu w celu przeprowadzenia urzędowych kontroli dostaw środków spożywczych;
b)
dostępność szczegółowych instrukcji dotyczących pobierania i wysyłania próbek do laboratorium zgodnie z przepisami załącznika I rozporządzenia (WE) nr 401/2006;
c)
możliwość dokonania wyładunku i pobierania próbek w miejscu chronionym w wyznaczonym punkcie przywozu; jeśli dostawa musi być przewieziona w celu pobrania próbek, musi istnieć możliwość urzędowej kontroli dostawy środków spożywczych przez właściwy organ od wyznaczonego punktu przywozu;
d)
dostępność pomieszczeń do składowania, magazynów do przechowywania zatrzymanych dostaw w należytych warunkach w okresie zatrzymania w oczekiwaniu na wyniki analizy;
e)
dostępność wyposażenia do wyładunku i odpowiedniego wyposażenia do pobierania próbek;
f)
dostępność akredytowanego laboratorium urzędowego (13) do analizy aflatoksyny, zlokalizowanego w miejscu, do którego próbki mogą być przewiezione w krótkim czasie; laboratorium musi dysponować odpowiednim wyposażeniem do rozdrabniania w celu homogenizacji 10-30 kg próbek (14). Laboratorium musi być w stanie dokonać analizy próbki w uzasadnionym okresie czasu, aby zachować okres zatrzymania dostaw wynoszący co najwyżej 15 dni roboczych.
3. Państwa członkowskie gwarantują, że podmioty działające na rynku spożywczym udostępnią wystarczające zasoby ludzkie i logistyczne w celu wyładunku dostawy środków spożywczych, umożliwiając reprezentatywne pobieranie próbek.
W przypadku specjalnego transportu i/lub szczególnych rodzajów opakowania podmiot/upoważniony podmiot działający na rynku spożywczym musi udostępnić inspektorowi urzędowemu odpowiednie wyposażenie do pobierania próbek, jeżeli za pomocą zwykłego wyposażenia do pobierania próbek nie można reprezentatywnie pobierać próbek.
Artykuł 5
Urzędowa kontrola
1. Przed dopuszczeniem do swobodnego obrotu z wyznaczonego punktu przywozu do Wspólnoty właściwe organy w każdym państwie członkowskim pobierają próbkę do analizy, zgodnie z przepisami załącznika I rozporządzenia (WE) nr 401/2006, z dostaw środków spożywczych w celu analizy aflatoksyn B1 i sumy aflatoksyn.
2. Pobieranie próbek do analizy, o którym mowa w ust. 1, powinno być przeprowadzone w odniesieniu do:
a)
każdej dostawy środków spożywczych z Brazylii;
b)
około 10 % dostaw środków spożywczych z Chin;
c)
około 20 % dostaw środków spożywczych z Egiptu;
d)
każdej dostawy środków spożywczych z Iranu;
e)
około 5 % dostaw dla każdej kategorii orzechów laskowych, o której mowa w art. 1 lit. e) ppkt ii), iv) oraz vi), i produktów pochodnych z tego rodzaju orzechów laskowych z Turcji i około 10 % dostaw środków spożywczych innych kategorii z Turcji.
3. Każda dostawa środków spożywczych, podlegająca pobieraniu próbek i analizie, może być zatrzymana przed dopuszczeniem do swobodnego obrotu z wyznaczonego punktu przywozu do Wspólnoty, na okres co najwyżej 15 dni roboczych od momentu, gdy dostawa jest przedstawiona do przywozu i fizycznie dostępna dla celów pobierania próbek.
Właściwe organy państwa członkowskiego przywozu wydają towarzyszący urzędowy dokument stanowiący, że dostawa środków spożywczych była poddana urzędowemu pobieraniu próbek i analizie oraz zawierający wyniki analizy.
4. W ramach urzędowych kontroli dostaw środków spożywczych co trzy miesiące państwa członkowskie przedkładają Komisji sprawozdanie z wszystkich wyników analitycznych. Sprawozdanie to powinno być przedłożone w miesiącu następującym po każdym kwartale (kwiecień, lipiec, październik i styczeń).
Artykuł 6
Podział dostawy
Jeśli dostawa jest podzielona, każdej jej części do czasu sprzedaży hurtowej i na jej etapie muszą towarzyszyć kopie świadectwa zdrowia przewidzianego w art. 3 ust. 1 i dokument urzędowy przewidziany w art. 5 ust. 3, poświadczone przez właściwy organ państwa członkowskiego, na którego terytorium dokonano podziału.
Artykuł 7
Dodatkowe warunki w odniesieniu do środków spożywczych przywożonych z Brazylii
1. W przypadku analizy aflatoksyn w środkach spożywczych z Brazylii analiza przewidziana w art. 3 ust. 1 musi być dokonana przez urzędowe laboratorium kontrolne Laboratório de controle de Qualidade de Segurança Alimentar (LACQSA) w Belo Horizonte w Brazylii.
2. Dostawy orzechów brazylijskich, które nie odpowiadają najwyższym dopuszczalnym poziomom aflatoksyny B1 i sumy aflatoksyn, ustanowionym rozporządzeniem (WE) nr 466/2001, można zwrócić do kraju pochodzenia tylko wówczas, gdy do każdej z dostaw, które nie spełniają warunków Ministério da Agricultura, Pecuária e Abastecimento (MAPA), dołączy się na piśmie, co następuje:
a)
wyraźnie wyrażoną zgodę na zwrot danej dostawy ze wskazaniem kodu dostawy;
b)
zobowiązanie do poddania zwróconej dostawy urzędowej kontroli z chwilą jej dotarcia na miejsce;
c)
wyraźną informację dotyczącą:
i)
miejsca przeznaczenia zwróconej dostawy;
ii)
planowanego sposobu postępowania ze zwróconą przesyłką; oraz
iii)
pobierania próbek i analizy, których planuje się dokonać w odniesieniu do zwróconej dostawy.
Tym niemniej, jeśli warunki przewidziane w lit. a), b) i c) nie są spełnione przez Ministério da Agricultura, Pecuária e Abastecimento (MAPA), wszystkie kolejne dostawy przekraczające najwyższe dopuszczalne poziomy aflatoksyn B1 i sumy aflatoksyn, ustanowione rozporządzeniem (WE) nr 466/2001, są niszczone przez właściwe organy państwa członkowskiego przywozu.
Artykuł 8
Dodatkowe warunki w odniesieniu do środków spożywczych przywożonych z Brazylii i Iranu
1. Wszystkie koszty związane z pobieraniem próbek, analizą, przechowywaniem i wydawaniem towarzyszących dokumentów urzędowych i kopii świadectw zdrowia oraz towarzyszących dokumentów na mocy art. 3 ust. 1 i art. 5 ust. 3 dla środków spożywczych z Brazylii i Iranu, o których mowa w art. 1 lit. a) i d), i przetworzonych lub złożonych środków spożywczych zawierających środki spożywcze, o których mowa w tych literach, lub od nich pochodnych, ponoszą podmioty działające na rynku spożywczym odpowiedzialne za przesyłkę lub ich przedstawiciel.
2. Wszystkie koszty związane ze środkami urzędowymi przedsięwziętymi przez właściwe organy w wypadku niespełniania warunków przez dostawy środków spożywczych z Brazylii i Iranu, o których mowa w art. 1 lit. a) i d), i przetworzonych lub złożonych środków spożywczych zawierających środki spożywcze, o których mowa w tych literach, lub od nich pochodnych, ponoszą podmioty działające na rynku spożywczym odpowiedzialne za przesyłkę lub ich przedstawiciel.
Artykuł 9
Przegląd
Niniejsza decyzja podlega przeglądowi w oparciu o sprawozdania, przewidziane w art. 5 ust. 4, i gwarancje udzielone przez właściwe organy krajów wywozu środków spożywczych oraz w oparciu o wyniki pobierania próbek i analizę przeprowadzone przez państwa członkowskie w celu oceny, czy warunki określone w art. 3, 4, 5, 6, 7 i 8 zapewniają wystarczający poziom ochrony zdrowia publicznego we Wspólnocie i czy nadal są potrzebne.
Artykuł 10
Uchylenia
Niniejszym uchyla się decyzje 2000/49/WE, 2002/79/WE, 2002/80/WE, 2003/493/WE i 2005/85/WE.
Artykuł 11
Stosowanie
Niniejszą decyzję stosuje się od dnia 1 października 2006 r.
Państwa członkowskie przyjmują i publikują konieczne środki w celu zastosowania się do niniejszej decyzji. Państwa członkowskie niezwłocznie powiadamiają o tym Komisję.
Artykuł 12
Adresaci decyzji
Niniejsza decyzja skierowana jest do państw członkowskich.
Sporządzono w Brukseli, dnia 12 lipca 2006 r.