DECYZJA KOMISJI
z dnia 30 kwietnia 2008 r.
w sprawie pomocy państwa C 21/07 (ex N 578/06) planowanej przez Węgry na rzecz IBIDEN Hungary Gyártó Kft.
(notyfikowana jako dokument nr C(2008) 1342)
(Jedynie tekst w języku węgierskim jest autentyczny)
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
(2008/830/WE)
KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH,
uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 88 ust. 2 akapit pierwszy,
uwzględniając Porozumienie o Europejskim Obszarze Gospodarczym, w szczególności jego art. 62 ust. 1 lit. a),
po wezwaniu zainteresowanych stron do przedstawienia uwag zgodnie z przywołanymi artykułami (1) i po uwzględnieniu tych uwag,
a także mając na uwadze, co następuje:
1. PROCEDURA
(1)
Powiadomieniem w formie elektronicznej z dnia 30 sierpnia 2006 r., zarejestrowanym przez Komisję tego samego dnia, władze węgierskie zgłosiły przypadek zastosowania istniejących systemów pomocy regionalnej na rzecz projektu nowej inwestycji realizowanego przez IBIDEN Hungary Gyártó Kft. Zgłoszenia dokonano zgodnie z wymogiem dotyczącym indywidualnego zgłoszenia ustanowionym w ust. 24 Wielosektorowych zasad ramowych dotyczących pomocy regionalnej na rzecz dużych projektów inwestycyjnych 2002 (dalej zwanych „MSF 2002”) (2).
(2)
Pismami z dnia 13 października 2006 r. (D/58881) i dnia 13 marca 2007 r. (D/51161) Komisja zwróciła się o udzielenie dodatkowych informacji.
(3)
Pismami zarejestrowanymi przez Komisję w dniach 14 listopada 2006 r. (A/39085), 3 stycznia 2007 r. (A/30004), 15 stycznia 2007 r. (A/30441) i 27 marca 2007 r. (A/32641) władze węgierskie zwróciły się do Komisji o odroczenie terminu udzielenia dodatkowych informacji. Komisja przychyliła się do tego wniosku.
(4)
Władze węgierskie przedstawiły dodatkowe informacje w pismach zarejestrowanych przez Komisję w dniach 31 stycznia 2007 r. (A/30990) i 15 maja 2007 r. (A/34072).
(5)
W dniach 11 grudnia 2006 r. i 25 kwietnia 2007 r. odbyły się spotkania władz węgierskich ze służbami Komisji, w których uczestniczyli także przedstawiciele IBIDEN Hungary Gyártó Kft.
(6)
Pismem z dnia 10 lipca 2007 r. Komisja poinformowała Węgry o podjęciu decyzji w sprawie wszczęcia postępowania przewidzianego w art. 88 ust. 2 Traktatu WE w odniesieniu do tej pomocy.
(7)
Decyzja Komisji o wszczęciu postępowania została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (3). Komisja wezwała zainteresowane strony do przedstawienia uwag w sprawie danego środka pomocy.
(8)
Komisja otrzymała cztery uwagi od zainteresowanych stron:
a)
pismem z dnia 25 października 2007 r., zarejestrowanym przez Komisję tego samego dnia (A/38842);
b)
pismem z dnia 22 listopada 2007 r., zarejestrowanym przez Komisję dnia 24 listopada 2007 r. (A/39732);
c)
pismem z dnia 23 listopada 2007 r., zarejestrowanym przez Komisję tego samego dnia (A/39711);
d)
pismem z dnia 26 listopada 2007 r., zarejestrowanym przez Komisję dnia 27 listopada 2007 r. (A/39740).
(9)
Pismem z dnia 4 grudnia 2007 r. (D/54826) Komisja przesłała otrzymane uwagi Węgrom, dając im możliwość ustosunkowania się do tych uwag.
(10)
Węgry przedstawiły opinię na temat uwag zainteresowanych stron w piśmie, które wpłynęło dnia 4 stycznia 2008 r. i zostało zarejestrowane przez Komisję tego samego dnia (A/151).
2. SZCZEGÓŁOWY OPIS POMOCY
2.1. Cel środka pomocy
(11)
Władze węgierskie zamierzają wspierać rozwój regionalny, udzielając regionalnej pomocy na inwestycje IBIDEN Hungary Gyártó Kft., przeznaczonej na uruchomienie nowego zakładu produkcji substratów ceramicznych do filtrów cząstek stałych DPF (do silników o zapłonie samoczynnym) w Dunavarsány Industrial Park, znajdującym się w centralnym regionie Węgier (komitat Peszt), objętym pomocą zgodnie z art. 87 ust. 3 lit. a) Traktatu WE, o pułapie intensywności wynoszącym 40 % w ekwiwalencie dotacji netto (EDN) na okres obejmujący lata 2004-2006 (4).
2.2. Beneficjent
(12)
Beneficjentem pomocy jest przedsiębiorstwo „IBIDEN Hungary Gyártó Kft.” (dalej zwane „IBIDEN HU”). Projekt objęty pomocą ma na celu uruchomienie drugiego zakładu produkcyjnego w ramach pionu ceramiki IBIDEN, na potrzeby produkcji substratów ceramicznych do filtrów cząstek stałych DPF w Unii Europejskiej, z których pierwszy to IBIDEN DPF France S.A.S. we Francji (założony w 2001 r.).
(13)
Przedsiębiorstwo IBIDEN HU zostało założone 5 maja 2004 r. przez IBIDEN European Holdings B.V. (Niderlandy) i IBIDEN Co. Ltd. (Japonia). IBIDEN European Holdings B.V. należy w 100 % do IBIDEN Co. Ltd. - spółki akcyjnej będącej z kolei w posiadaniu wielu właścicieli: spółek (np. banków) i podmiotów prywatnych. IBIDEN HU należy w 99 % do IBIDEN European Holdings B.V., natomiast 1 % własności przypada IBIDEN Co. Ltd. IBIDEN DPF France S.A.S. do końca 2005 r. pozostawało w 100 % własnością IBIDEN European Holdings B.V.
(14)
Spółka macierzysta - IBIDEN Co. Ltd. to przedsiębiorstwo wielonarodowe, założone w 1912 r. jako przedsiębiorstwo produkujące energię elektryczną, z siedzibą główną w Gifu w Japonii. Jego działalność można podzielić na pięć segmentów, których udział w rocznym obrocie ze sprzedaży w 2005 r. przedstawiał się następująco: 50 % pion elektroniki, 22 % pion ceramiki, 16 % pion materiałów na potrzeby budownictwa mieszkaniowego, 4 % pion materiałów budowlanych i 8 % inne małe piony (takie jak oleje, usługi informacyjne, żywica syntetyczna, rolnictwo, przetwórstwo zwierząt gospodarskich i produktów rybołówstwa). Według rocznego sprawozdania za 2006 r. (5) grupa IBIDEN składa się z 47 spółek zależnych i jednego przedsiębiorstwa powiązanego, którego działalność nie jest związana z pionem ceramiki. W 2006 r. skonsolidowana sprzedaż netto wyniosła 319 mld JPY, dochód z działalności operacyjnej 43,6 mld JPY, natomiast dochód netto 27,2 mld JPY. W tym samym roku grupa zatrudniała 10 115 pracowników w swoich oddziałach handlowych i zakładach produkcyjnych na całym świecie.
2.3. Projekt inwestycyjny
2.3.1. Nowy projekt inwestycyjny IBIDEN HU w Dunavarsány
(15)
Niniejsze zgłoszenie dotyczy drugiego etapu projektu inwestycyjnego, którego celem jest uruchomienie zakładu produkcji substratów ceramicznych do filtrów cząstek stałych DPF w Dunavarsány Industrial Park.
(16)
Pismem z dnia 1 kwietnia 2005 r. władze węgierskie, zgodnie z ust. 36 MSF 2002 (6), poinformowały Komisję o przyznaniu IBIDEN HU pomocy państwa na pierwszy etap projektu inwestycyjnego.
(17)
Władze węgierskie wskazują, że oba etapy inwestycji IBIDEN HU w Dunavarsány Industrial Park należy rozważać w kategoriach jednego projektu inwestycyjnego w znaczeniu ust. 49 MSF 2002: oba inwestycyjne etapy dotyczą tego samego miejsca produkcji, tego samego przedsiębiorstwa, tego samego produktu i zostały zainicjowane w okresie trzech lat.
(18)
Według informacji dostarczonych przez władze węgierskie w odniesieniu do obu etapów inwestycji, produkcja substratów ceramicznych do filtrów cząstek stałych DPF będzie miała miejsce w dwóch nowo wybudowanych obiektach o powierzchni wynoszącej odpowiednio 24 000 m2 i 30 900 m2, w Dunavarsány Industrial Park. Do 2007 r. zostaną zainstalowane cztery linie produkcyjne w obiekcie I oraz pięć linii w obiekcie II.
(19)
Do 2007 r. w ramach projektu zostanie utworzonych łącznie 1 100 nowych bezpośrednich miejsc pracy w Dunavarsány.
(20)
Władze węgierskie potwierdzają, że w zakładzie objętym pomocą przez pięć lat od zakończenia inwestycji nie będzie się produkować żadnych innych produktów poza tymi, których dotyczy dany projekt inwestycyjny.
(21)
Ponadto władze węgierskie potwierdzają, że beneficjent zgodził się utrzymać inwestycję w danym miejscu przez okres przynajmniej pięciu lat od jej zakończenia.
2.3.2. Harmonogram projektu inwestycyjnego IBIDEN HU w Dunavarsány
(22)
Prace nad projektem inwestycyjnym zaczęły się już w październiku 2004 r. W sierpniu 2005 r. zaczęto produkcję związaną z projektem w obiekcie I, natomiast w maju 2006 r. w obiekcie II. Planowane osiągnięcie etapu pełnego wykorzystania zdolności wytwórczych związanych z projektem miało nastąpić w kwietniu 2007 r. W tabeli I podano dokładniejsze informacje dotyczące harmonogramu projektu:
Tabela I
Harmonogram projektu inwestycyjnego
Rozpoczęcie projektu
Rozpoczęcie produkcji
Zakończenie projektu
Pełne wykorzystanie zdolności wytwórczych
Etap I
6.10.2004 r.
1.8.2005 r.
1.1.2006 r.
1.5.2006 r.
(1,2 mln sztuk rocznie)
Etap II
20.6.2005 r.
3.5.2006 r.
31.3.2007 r.
1.4.2007 r.
(kolejne 1,2 mln sztuk rocznie)
2.4. Koszty projektu inwestycyjnego
(23)
Kwalifikowalne koszty projektu wynoszą ogółem 47 570 933 882 HUF (190,83 mln EUR) według wartości nominalnej. Aktualnie wartość ta wynosi 41 953 072 670 HUF (168,3 mln EUR) (7). W tabeli II przedstawiono podział sumy kosztów kwalifikowalnych na poszczególne lata i kategorie.
Tabela II
Kwalifikowalne koszty inwestycji (etapy I oraz II) według wartości nominalnej w mln HUF
2004
2005
2006
2007
Ogółem
Grunty
[…] (8)
[…]
[…]
[…]
[…]
Infrastruktura
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
Budynki
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
Zaplecze użytkowe
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
Maszyny
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
Kwalifikowalna inwestycja
[…]
[…]
[…]
[…]
47 571
Etap I
Etap II
Etap I
Etap II
Etap I
Etap II
Etap I
Etap II
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
2.5. Finansowanie projektu
(24)
Władze węgierskie potwierdziły własny wkład beneficjenta w wysokości powyżej 25 % kosztów kwalifikowalnych, pozbawiony jakiegokolwiek wsparcia publicznego.
2.6. Podstawa prawna
(25)
Wsparcia finansowego dla IBIDEN HU udziela się w oparciu o dwie podstawy prawne:
a)
Ministerstwo Gospodarki i Transportu przyzna dotację na podstawie systemu „HU 1/2003 - System wspierania inwestycji” (9). Podstawą prawną tego systemu jest „Dekret 1/2001 (I.5.) Ministra Gospodarki w sprawie systemu na rzecz przedsiębiorczości” oraz „Dekret 19/2004 (II. 27.) Ministra Gospodarki i Transportu w sprawie szczegółowych przepisów dotyczących niektórych systemów pomocy Ministerstwa”.
b)
Minister Finansów przyzna ulgę podatkową na podstawie systemu „Ulgi podatkowe na rzecz rozwoju” (10). System ten wprowadzono „Ustawą LXXXI z 1996 r. o podatku od osób prawnych i od dywidend” oraz „Dekretem rządowym 275/2003 (XII.24.) w sprawie ulg podatkowych na rzecz rozwoju”.
2.7. Kwota i intensywność pomocy
(26)
Łączna nominalna kwota pomocy wynosi 15 591 223 750 HUF (62,55 mln EUR), co odpowiada kwocie 9 793 809 933 HUF (39,29 mln EUR) według bieżącej wartości. Na podstawie kwalifikowalnych kosztów wskazanych w ust. 23 powyżej, odpowiada to intensywności pomocy w wysokości 22,44 % w ekwiwalencie dotacji netto (EDN) (11).
(27)
Pomocy udziela się w formie dwóch instrumentów pomocy. Pierwszy to dotacja Ministerstwa Gospodarki i Transportu w łącznej kwocie o nominalnej wartości 3 592 000 000 HUF (14,41 mln EUR), rozłożonej na okres obejmujący lata 2005-2007. Drugi instrument to ulga podatkowa dla osoby prawnej przyznana przez Ministerstwo Finansów (12), szacowana na 11 999 223 750 HUF (48,14 mln EUR) według wartości nominalnej, rozłożona na okres obejmujący lata 2007-2016. Dotacja według bieżącej wartości wynosi 3 118 450 763 HUF (12,51 mln EUR), natomiast bieżąca wartość ulgi podatkowej to 6 675 359 170 HUF (26,78 mln EUR).
(28)
Władze węgierskie sprecyzowały, że pomoc w wysokości 7 411 828 735 HUF (29,73 mln EUR) według bieżącej wartości (11 745 422 640 HUF lub 47,12 mln EUR według wartości nominalnej) została już przyznana IBIDEN HU na podstawie istniejących systemów pomocy regionalnej (13), do wysokości progu dla zgłoszeń indywidualnych ustanowionego w ust. 24 MSF 2002. Na pierwszy etap projektu inwestycyjnego Ministerstwo Finansów przyznało dnia 25 lutego 2005 r. pomoc w wysokości 4 832 595 058 HUF (19,39 mln EUR) według bieżącej wartości (8 773 422 640 HUF lub 35,20 mln EUR według wartości nominalnej), natomiast Ministerstwo Gospodarki przyznało 3 marca 2005 r. pomoc w wysokości 1 875 354 000 HUF (7,52 mln EUR) według bieżącej wartości (2 142 000 000 HUF lub 8,60 mln EUR według wartości nominalnej). Dnia 22 grudnia 2006 r. Ministerstwo Gospodarki i Transportu przyznało pomoc w wysokości 703 879 677 HUF (2,82 mln EUR) według bieżącej wartości (830 000 000 HUF lub 3,33 mln EUR według wartości nominalnej).
(29)
W związku z tym, kwota pomocy podlegająca zgłoszeniu według władz węgierskich to różnica między łączną kwotą pomocy a wsparciem już udzielonym, tj. 2 381 981 198 HUF (9,56 mln EUR) według bieżącej wartości (według wartości nominalnej kwota ta wynosi 3 845 801 110 HUF lub 15,43 mln EUR).
(30)
W kwestii dotyczącej pozostałej kwoty pomocy, która ma zostać przyznana na drugi etap inwestycji, władze węgierskie wstrzymały procedurę decyzyjną do czasu przyjęcia decyzji przez Komisję Europejską. Zezwolenie na zgłoszoną pomoc podlega zatem zatwierdzeniu przez Komisję.
(31)
Władze węgierskie potwierdzają, że pomocy na rzecz danego projektu nie można sumować z pomocą otrzymaną na te same kwalifikowalne koszty z innych lokalnych, regionalnych, krajowych lub wspólnotowych źródeł.
(32)
Władze węgierskie potwierdzają, że wnioski o przyznanie pomocy na pierwszy etap inwestycji złożono 5 grudnia 2003 r. w Ministerstwie Gospodarki i Transportu oraz 16 września 2004 r. w Ministerstwie Finansów. Wnioski o przyznanie pomocy na drugi etap inwestycji złożono odpowiednio 28 marca 2005 r. i 31 maja 2005 r. W związku z tym, odpowiednie wnioski o przyznanie pomocy sporządzono przed przystąpieniem do prac nad pierwszym etapem projektu w dniu 6 października 2004 r. oraz nad drugim etapem projektu - dnia 20 czerwca 2005 r.
2.8. Ogólne zobowiązania
(33)
Władze węgierskie zobowiązały się wobec Komisji, że:
-
w terminie dwóch miesięcy od przyznania pomocy przedłożą kopię podpisanej umowy o pomoc/inwestycję (lub umów) między podmiotem udzielającym pomocy a beneficjentem,
-
co pięć lat, począwszy od zatwierdzenia pomocy przez Komisję, będą przedkładały okresowe sprawozdanie (zawierające informacje dotyczące wypłacanych kwot pomocy, wykonania umowy o pomoc oraz informacje o innych projektach inwestycyjnych inicjowanych w tym samym zakładzie),
-
w terminie sześciu miesięcy od wypłacenia ostatniej transzy pomocy, na podstawie zgłoszonego harmonogramu płatności, przedłożą szczegółowe sprawozdanie końcowe.
3. PRZYCZYNY WSZCZĘCIA FORMALNEGO POSTĘPOWANIA WYJAŚNIAJĄCEGO
(34)
Zgłoszony projekt dotyczy produkcji „substratów ceramicznych do filtrów cząstek stałych DPF” (dalej zwanych „filtrami DPF”), które montuje się w samochodach osobowych i lekkich samochodach dostawczych z silnikami o zapłonie samoczynnym. Ceramiczny element, produkowany przez IBIDEN HU, to produkt pośredni (POZIOM 3), który jest następnie sprzedawany w warunkach rynkowych niezależnym przedsiębiorstwom, nakładającym na substrat powłokę z metalu szlachetnego w celu uzyskania powlekanego filtra DPF (POZIOM 2). Powlekane filtry DPF sprzedaje się następnie producentom układów wydechowych (POZIOM 1), którzy są bezpośrednimi dostawcami fabryk samochodów.
(35)
W decyzji o wszczęciu formalnego postępowania wyjaśniającego Komisja wskazała, że władze węgierskie zaproponowały szeroką definicję właściwego rynku, obejmującą zarazem podstawowe elementy układu przetwarzania gazowych produktów spalania w pojazdach z silnikiem o zapłonie samoczynnym, czyli utleniających reaktorów katalitycznych (dalej zwanych „katalizatorami DOC”), przetwarzających gazy (tj. CO i HC) oraz w pewnym stopniu rozpuszczalną frakcję organiczną (SOF) pyłu zawieszonego, jak i filtry cząstek stałych DPF do silników o zapłonie samoczynnym (dalej zwane „filtrami DPF”) (14), które są skuteczne, jeśli chodzi o przetwarzanie nierozpuszczalnej frakcji pyłu zawieszonego, tj. sadzy. Fakt ten argumentują dużym podobieństwem tych urządzeń, gdyż oba one zmniejszają poziom szkodliwych substancji w emisjach, w związku z czym należą do tego samego właściwego rynku. Kolejny argument dotyczy dużego podobieństwa procesów i technologii produkcji obu elementów.
(36)
W decyzji o wszczęciu formalnego postępowania wyjaśniającego w danej sprawie Komisja poddała w wątpliwość zgodność pomocy ze wspólnym rynkiem na podstawie art. 87 ust. 3 lit. a) Traktatu WE oraz MSF 2002. Komisja zwróciła także uwagę, że podejścia władz węgierskich do kwestii właściwego rynku nie uzasadniają dwa niezależne badania rynku (badanie przeprowadzone przez Frost & Sullivan Ltd („F&S”) (15) i AVL List GMBH („AVL”)) (16), przedłożone przez te władze.
(37)
W szczególności Komisja wyraziła wątpliwość, czy katalizatory DOC i filtry DPF można uznać za produkty substytucyjne, należące do tego samego właściwego rynku urządzeń do oczyszczania spalin, natomiast w chwili wszczęcia formalnego postępowania wyjaśniającego Komisja stała na stanowisku, że rynek właściwy asortymentowo jest węższy i obejmuje jedynie substraty do filtrów cząstek stałych DPF, montowane w układach wydechowych samochodów z silnikami o zapłonie samoczynnym.
(38)
W pierwszej kolejności Komisja zwróciła uwagę, że podstawową funkcją filtra DPF jest przetwarzanie nieorganicznej i nierozpuszczalnej frakcji pyłu zawieszonego (tj. sadzy), natomiast katalizator DOC oczyszcza szkodliwe gazy i rozpuszczalną frakcję organiczną (SOF) zawartą w pyle zawieszonym bez możliwości gromadzenia sadzy. Chociaż prawdą jest, że obie funkcje niejako się na siebie nakładają, gdyż powlekany filtr DPF przetwarza także w pewnym stopniu szkodliwe gazy, nie eliminuje to potrzeby montowania oddzielnego katalizatora DOC w układzie przetwarzania gazowych produktów spalania. Oba elementy będą nadal współistniały i oba będą musiały być montowane w okresie, który jest brany pod uwagę (tj. do 2008 r.). W przyszłości technologie budowy katalizatorów do utleniania CO, HC i SOF będą nadal stosowane w silnikach spełniających normy. W związku z tym Komisja zwróciła uwagę na brak substytucyjnego charakteru tych elementów po stronie popytu, gdyż są to dwa odrębne i uzupełniające się urządzenia.
(39)
W decyzji o wszczęciu formalnego postępowania wyjaśniającego Komisja zwróciła uwagę, że według jednego z badań przedsiębiorstwo Eberspächer wprowadziło ostatnio prawdziwie wielofunkcyjny produkt, łączący funkcje DOC i DPF w jednym monolicie ceramicznym, stosowanym w samochodach marki Volkswagen Passat. Komisja jednak miała wątpliwości, czy produkt IBIDEN HU może zapewnić taką całkowitą wielofunkcyjność.
(40)
Po drugie, Komisja zwróciła także uwagę na wątpliwy substytucyjny charakter po stronie podaży. Nie przedstawiono konkretnej dokumentacji, która potwierdzałaby, że producenci substratów do katalizatorów DOC mogą również produkować substraty do filtrów DPF, wykorzystując w tym celu te same urządzenia i nie ponosząc wysokich dodatkowych kosztów inwestycyjnych lub na odwrót. Substytucyjny charakter urządzeń jest również wątpliwy z uwagi na cenę DPF, która jest cztery razy wyższa od ceny DOC.
(41)
Komisja zwróciła wreszcie uwagę, że chociaż pomoc wydaje się spełniać warunki „Wytycznych w sprawie krajowej pomocy regionalnej” z 1998 r. (17), to Komisja ma wątpliwości, czy udział beneficjenta we właściwym rynku wynosi mniej niż 25 %, czyli zgodnie z warunkiem ustanowionym w ust. 24 lit. a) MSF 2002. Badania rynkowe przedstawione przez władze węgierskie wskazują, że udział IBIDEN w europejskim rynku DPF w kategoriach wielkości znacznie przekracza próg 25 % zarówno przed inwestycją, jak i po jej dokonaniu. Jeżeli zatem uznać DPF za właściwy rynek, to warunek ustanowiony w ust. 24 lit. a) MSF 2002 pozostaje niespełniony. Na połączonym rynku DPF i DOC, który władze węgierskie uważają za właściwy, udział IBIDEN w kategoriach wielkości pozostawałby jednak na poziomie poniżej 25 % zarówno przed inwestycją, jak i po jej dokonaniu.
4. UWAGI STRON
(42)
W odpowiedzi na opublikowanie w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej decyzji o wszczęciu formalnego postępowania wyjaśniającego, Komisja otrzymała uwagi od następujących zainteresowanych stron:
a)
beneficjenta pomocy IBIDEN Hungary Gyártó Kft.;
b)
Aerosol & Particle Technology Laboratory, Thermi-Thessaloniki, Grecja, ośrodek badań naukowych i technologii;
c)
Saint-Gobain Industrie Keramik Rödental GmbH, Rödental, Niemcy, konkurenta (dalej zwanego „Saint-Gobain”);
d)
zainteresowanej strony, która wystąpiła do Komisji z wnioskiem o nieujawnianie jej tożsamości na podstawie art. 6 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 659/1999 (18).
(43)
Argumenty przedstawione przez wymienione zainteresowane strony można podsumować w poniższy sposób.
4.1. Rynek właściwy asortymentowo według IBIDEN HU i Aerosol & Particle Technology Laboratory
(44)
Beneficjenci pomocy - IBIDEN HU i Aerosol & Particle Technology Laboratory wolą stosować szeroką definicję rynku, obejmującą wszystkie elementy (przede wszystkim DOC i DPF) układu przetwarzającego gazowe produkty spalania w pojazdach z silnikami o zapłonie samoczynnym. Przynależność obu urządzeń do tego samego właściwego rynku argumentują bardzo dużym podobieństwem DOC i DPF, wynikającym z ich funkcji zmniejszania poziomu szkodliwych substancji w emisjach.
(45)
Według tej opinii zarówno DOC, jak i DPF należałoby przypisać funkcję usuwania frakcji pyłu zawieszonego, chociaż IBIDEN HU potwierdza, że DOC jest nieskuteczny, jeśli chodzi o przetwarzanie nierozpuszczalnej frakcji pyłu zawieszonego (tj. sadzy). Zainteresowane strony utrzymują, że produkt IBIDEN HU należy do tego samego rynku co DOC z uwagi na jego zdolność do filtrowania HC i CO, w uzupełnieniu do jego podstawowej funkcji, jaką jest filtrowanie sadzy. To producenci samochodów decydują, czy układ przetwarzający gazowe produkty spalania ma być wykonany z niezależnych elementów do usuwania szkodliwych substancji gazowych i przetwarzania substancji cząstkowych, czy z elementu wielofunkcyjnego.
(46)
W swoim oświadczeniu IBIDEN HU utrzymuje jednak, że pomimo dodatkowej funkcji DPF produkowanego przez IBIDEN HU, pomagającej skuteczniej przetwarzać gazy (HC i CO), łączne zastosowanie DPF i DOC jest konieczne w celu zachowania zgodności z przepisami dotyczącymi emisji. Dobrze opracowany DPF wysokiej jakości może zmniejszyć rozmiary i uprościć pod względem technicznym DOC, który producenci samochodów muszą montować w samochodach, w związku z czym DPF ma ogromny wpływ na DOC i na odwrót, co oznacza, że wyższy stopień zaawansowania technicznego jednego urządzenia wymaga dostosowania do tych zmian drugiego urządzenia.
(47)
Zarówno IBIDEN HU, jak i Aerosol & Particle Technology Laboratory powołują się na zaawansowaną technologię DOC i DPF, prowadzącą w kierunku nowej generacji filtrów będących połączeniem zalet, charakterystyki i przyszłych technologii, łącząc w ten sposób DOC i DPF w jednym i tym samym substracie monolitu (na przykład Volkswagen wprowadził już w swoim Passacie elementy układu oczyszczania spalin czwartej generacji z wykorzystaniem tylko jednego DPF, bez DOC). IBIDEN HU podkreśla jednak, że aktualnie produkuje DPF „trzeciej generacji” (19) i cały czas prowadzi prace na udoskonaleniem produktu, by uczynić z niego DPF „czwartej generacji”, stanowiący pełne połączenie funkcji DOC.
(48)
IBIDEN HU wskazuje także, że pomimo całkowicie odmiennego stanowiska Komisji wyrażonego w jej decyzji o wszczęciu formalnego postępowania wyjaśniającego, cena produktu IBIDEN nie jest w rzeczywistości czterokrotnie wyższa od ceny DOC. IBIDEN HU wytwarza półprodukt i dlatego produkt końcowy (powlekany filtr DPF) jest dużo droższy od półproduktu IBIDEN HU. Według aktualnych obserwacji danego sektora przemysłu rynkowa cena urządzenia po nałożeniu powłoki, zakonserwowaniu i zmatowieniu jest dwa i pół razy wyższa od ceny substratu, czyli produktu Grupy IBIDEN: na przykład w 2007 r. rynkowa cena DPF wynosiła 453 EUR, cena substratu (półproduktu) zaledwie […] EUR, natomiast cena rynkowa DOC w 2007 r. - 102 EUR (20).
(49)
Ponadto w kwestii dotyczącej substytucyjnego charakteru po stronie podaży IBIDEN HU wskazuje na duże podobieństwo technologii produkcji DOC i DPF; jedyne podstawowe różnice polegają na tym, że technologia produkcji DPF obejmuje dodatkowo proces zaślepiania a skrawanie odbywa się wcześniej niż w przypadku DOC.
(50)
Ponadto IBIDEN HU twierdzi, że według różnych opracowań, w tym dokumentu sporządzonego przez Johnson Matthey Japan, istnieją producenci wytwarzający oba elementy, DOC i DPF, co sprawia, że rozróżnienie między producentami DOC a producentami DPF staje się mniej wyraziste.
4.2. Rynek właściwy asortymentowo według Saint-Gobain i zainteresowanej strony o nieujawnionej tożsamości
(51)
Dwie z czterech zainteresowanych stron - Saint-Gobain oraz strona o nieujawnionej tożsamości - przychyliły się do wątpliwości, które Komisja wyraziła w decyzji o wszczęciu formalnego postępowania wyjaśniającego. Według nich, DOC i DPF nie można uważać za substytuty, a zatem nie należą one do tego samego rynku właściwego asortymentowo. W związku z tym podnoszą one, że jedynym rynkiem właściwym asortymentowo jest w tym przypadku rynek DPF. Według tych stron podstawowe przyczyny takiej sytuacji przedstawiają się następująco:
4.2.1. Brak substytucyjnego charakteru po stronie popytu
(52)
Zainteresowane strony wskazują na różnice w podstawowych cechach substratów do katalizatorów DOC i filtrów DPF: substraty do katalizatorów DOC wykonuje się zazwyczaj z nieporowatego kordierytu, który musi być odporny na temperaturę 400 °C, lub z metalowej folii ze stali nierdzewnej. Substrat do filtra DPF wytwarza się powszechnie z porowatego węglika krzemu, który musi być odporny na temperaturę 1 000 °C (odporność na tak wysoką temperaturę podyktowana jest koniecznością spalania sadzy i uniknięcia niedrożności powlekanego filtra). W związku z tym, z uwagi na różne właściwości termiczne, w razie stosunkowego wzrostu ceny jednego z produktów, konsumenci nie mogą zmieniać substratów do filtrów DPF na substraty do katalizatorów DOC ani na odwrót.
(53)
Według Saint-Gobain, różnica w cenie obu elementów wynika z wyższej właściwości użytkowej w zakresie odporności na temperaturę materiałów, z których wykonuje się substraty do filtrów DPF: substrat do filtra DPF (bez kosztów powlekania katalizatora i konserwowania) kosztuje średnio 120 EUR, natomiast średnia cena substratu do katalizatora DOC waha się między 12 EUR a 20 EUR (także bez kosztów powlekania katalizatora i konserwowania). W związku z tym, zgodnie z argumentacją Saint-Gobain, producenci filtrów DPF nie mogą korzystać z substratu DOC z oczywistych przyczyn technicznych (co w innej sytuacji uczyniliby ze względu na różnicę w cenie), natomiast producent katalizatorów DOC nie zastąpi substratu DOC substratem DPF, żeby otrzymać dużo droższy produkt bez funkcji utleniania porównywalnej do funkcji, którą zapewnia substrat DOC.
(54)
Saint-Gobain i strona o nieujawnionej tożsamości podkreślają także różnice w zastosowaniu DOC i DPF (21); podstawowym zadaniem DOC jest utlenianie niektórych gazów w drodze reakcji chemicznej, natomiast podstawowa funkcja DPF polega na filtrowaniu sadzy w drodze procesu mechanicznego. Chociaż w określonych okolicznościach DPF, w ramach ubocznego efektu, wykonuje funkcje DOC, to nie można osiągnąć pełnego efektu utleniania, nie montując obu urządzeń jednocześnie. Powlekany DPF z substratem produkowanym przez IBIDEN HU nie tylko nie posiada wszystkich funkcji DOC, gdyż służy jedynie zapewnieniu temperatury wystarczającej do spalenia sadzy, ale także nie zapewnia takiego samego efektu oczyszczania jak w pełni funkcjonalny DOC. Strony wskazują, że zgodnie z oczekiwaniami wielu producentów i dostawców samochodów, katalizator DOC i filtr DPF pozostaną odrębnymi urządzeniami, montowanymi obok siebie w układzie przetwarzania gazowych produktów spalania.
4.2.2. Brak substytucyjnego charakteru po stronie podaży
(55)
Ponadto Saint-Gobain i strona o nieujawnionej tożsamości podkreślają także bardzo duże różnice w procesach produkcji substratów do katalizatorów DOC i filtrów DPF; nieporowaty kordieryt stosowany do wytwarzania substratu do katalizatora DOC spieka się w powietrzu o temperaturze 400 °C. Węglik krzemu - materiał stosowany do wytwarzania substratu do filtra DPF (również do wytwarzania substratu IBIDEN HU) - trzeba natomiast preparować w bardzo wysokiej temperaturze (powyżej 2 000 °C) w beztlenowej atmosferze. Sama różnica temperatur jest na tyle istotna, że nie pozwala na stosowanie jednego z najważniejszych i drogich elementów produkcyjnych do wytwarzania obu rodzajów produktu.
(56)
Ponadto substrat do katalizatora DOC składa się zawsze z jednego bloku w kształcie walca o strukturze plastra miodu, z drożnymi kanałami. Substrat do filtra DPF formuje się przez sklejanie kilku elementów filtrujących, natomiast kanały DPF są zaślepione. Do wytworzenia substratów DPF potrzebny jest piec do beztlenowego spiekania oraz urządzenia do klejenia i zaślepiania, które nie są potrzebne do wytwarzania substratów do katalizatorów DOC. W ten sposób zainteresowane strony dowodzą niemożliwości produkowania DPF na liniach produkcyjnych DOC i na odwrót.
5. UWAGI WŁADZ WĘGIERSKICH
(57)
Władze węgierskie podzielają opinię Aerosol & Particle Technology Laboratory i IBIDEN Hungary Gyártó Kft. w kwestii swoistego charakteru właściwego produktu, rynku, ceny, popytu i podaży.
(58)
Zdaniem władz węgierskich podstawą kontroli emisji z pojazdów z nowoczesnymi silnikami o zapłonie samoczynnym jest połączenie różnych funkcji na poziomie układu. Bliska wzajemna zależność wszystkich podzespołów (takich jak DOC i DPF) w układzie kontroli emisji z pojazdów z silnikami o zapłonie samoczynnym musiała doprowadzić do pojawienia się wielu podmiotów w łańcuchach dostaw, tworząc powiązania między producentami substratów, powłok i układów wydechowych, natomiast użytkowe cechy każdego podzespołu to wyzwanie dla całego łańcucha dostaw. Dlatego właśnie układ kontroli emisji z pojazdów z silnikami o zapłonie samoczynnym czy układ oczyszczania spalin w takich pojazdach należy uznać za właściwe produkty.
(59)
Władze podnoszą także, że produkt IBIDEN HU to element wielofunkcyjny, montowany w układzie wydechowym. Połączenie tego produktu z katalizatorem DOC skutkuje powstaniem urządzenia do oczyszczania spalin trzeciej generacji. Ponadto produkt IBIDEN HU to w rzeczywistości półprodukt, na który później nakłada się powłokę. Produkt bez tej powłoki nie jest w pełni funkcjonalny i nie można go sklasyfikować jako gotowy produkt w kategoriach DPF trzeciej generacji. Dowodzi tego również fakt, że cena produktu końcowego jest dużo wyższa od ceny półproduktu IBIDEN HU; aktualna cena rynkowa gotowego urządzenia jest dwa i pół razy wyższa od ceny filtra produkowanego przez IBIDEN HU.
(60)
Ponadto władze węgierskie wskazują, że DPF w praktyce montuje się w większości samochodów z silnikami o zapłonie samoczynnym, a producenci, którzy potrzebują DOC, potrzebują także DPF. Popyt skutkuje powstaniem wspólnego rynku produktów, gdyż ci sami producenci stosują takie same metody i infrastrukturę oraz podejmują takie same wysiłki, by otrzymać dane produkty. Po stronie podaży producenci DOC i DPF zazwyczaj korzystają z takich samych procesów produkcyjnych, technologii produkcji i materiałów. W kwestii materiałów zarówno producenci DOC, jak i DPF stosują kordieryt. Ich produkcja składa się z takich samych procesów, polegających na przygotowaniu materiału, mieszaniu, hartowaniu oraz profilowaniu, suszeniu, wykańczaniu i wypalaniu. Jedyne różnice w procesach wytwarzania obu produktów to dodatkowy etap (zaślepianie) i przesunięcie innego etapu (cięcia) w czasie. W konsekwencji ci sami producenci będą uczestnikami łańcucha dostaw, a katalizatory DOC i filtry DPF będą ze sobą konkurować na rynku urządzeń do oczyszczania spalin.
(61)
Władze węgierskie podkreślają, że IBIDEN HU jest w stanie produkować substraty do filtrów cząstek stałych bez większych inwestycji, tak samo jak może je produkować każdy wytwórca stosujący taką samą technologię produkcji. Z uwagi na fakt, że DPF to w pewnej formie udoskonalony DOC, koszt modyfikacji nie stanowi początkowej inwestycji w inną linię produktów, lecz związany jest z zasadniczym rozszerzeniem aktywów produkcyjnych.
(62)
Ponadto władze węgierskie wskazują na wyraźną tendencję, którą można także zaobserwować w technologicznym rozwoju DOC i DPF, prowadzącym do nowej generacji filtrów, które mogą łączyć w sobie zalety, cechy i uprzednie technologie, skutkując tym samym powstaniem kombinacji DOC i DPF. Przy określaniu właściwego rynku i obliczaniu udziału w rynku należy uwzględnić również DOC, który w połączeniu z DPF stanowi urządzenie do oczyszczania spalin, a taka kombinacja tych urządzeń zapewnia zgodność z przepisami.
(63)
W świetle powyższych argumentów władze węgierskie wyrażają opinię, że jedyną, możliwą do przyjęcia definicją właściwego rynku jest cały rynek urządzeń do oczyszczania spalin w pojazdach z silnikami o samoczynnym zapłonie, w tym rynek filtrów DPF i katalizatorów DOC. Według badania opracowanego przez AVL - niezależną spółkę z sektora badań rynku, udział IBIDEN w rynku urządzeń do oczyszczania spalin w pojazdach z silnikami o zapłonie samoczynnym wynosi poniżej 25 % zarówno przed inwestycją, jak i po jej dokonaniu, czyli zgodnie z warunkiem ustanowionym w ust. 24 lit. a) MSF 2002. W związku z tym władze węgierskie stoją na stanowisku, że Komisja powinna zakończyć procedurę wszczętą na podstawie art. 88 ust. 2, podejmując przychylną decyzję w danej sprawie.
6. OCENA ŚRODKÓW POMOCY
6.1. Występowanie pomocy państwa w rozumieniu art. 87 ust. 1 Traktatu WE
(64)
W decyzji o wszczęciu formalnego postępowania wyjaśniającego Komisja przedstawiła wniosek, że wsparcie finansowe, którego władze węgierskie udzieliły IBIDEN Hungary Gyártó Kft. na podstawie istniejących systemów pomocy regionalnej (HU 1/2003 „System wspierania inwestycji” i N 504/2004 „System ulg podatkowych na rzecz rozwoju”) w formie przyznania ulgi podatkowej, stanowi pomoc państwa w znaczeniu art. 87 ust. 1 Traktatu WE. Władze węgierskie nie kwestionowały tego wniosku.
6.2. Wymóg zgłaszania, zgodność pomocy z prawem i prawo właściwe
(65)
Zgłaszając środek w 2006 r., władze węgierskie spełniły wymóg dotyczący indywidualnego zgłoszenia określony w ust. 24 MSF 2002.
(66)
Zgodnie z ust. 63 i przypisem 58 „Wytycznych w sprawie krajowej pomocy regionalnej na lata 2007-2013” (22) Komisja oceniła dany środek pomocy na podstawie „Wytycznych w sprawie krajowej pomocy regionalnej z 1998 r.” (dalej zwanych „RPW”) i MSF 2002.
6.3. Zgodność pomocy z RPW
(67)
W decyzji o wszczęciu formalnego postępowania wyjaśniającego Komisja wskazała na zgodność przyznanej pomocy z istniejącymi systemami pomocy regionalnej (23), jak również stwierdziła, że spełnione zostały standardowe kryteria zgodności ustanowione w RPW (takie jak kryteria zgodności dotyczące inwestycji początkowej w regionach kwalifikujących się do pomocy regionalnej, kosztów kwalifikowalnych, własnego wkładu, stworzenia zachęty, utrzymania inwestycji, kumulacji).
6.4. Zgodność pomocy z MSF 2002
6.4.1. Jeden projekt inwestycyjny
(68)
Ustęp 49 MSF 2002 stanowi, że projekt inwestycyjny nie powinien być sztucznie dzielony na podprojekty w celu unikania przepisów tych zasad. Projekt inwestycyjny obejmuje wszystkie trwałe inwestycje w zakładzie produkcyjnym w okresie trzech lat (24). Zakład produkcyjny to niepodzielny z ekonomicznego punktu widzenia szereg składników majątku trwałego wypełniających precyzyjnie określoną funkcję techniczną, powiązanych fizycznie lub funkcjonalnie, które mają jasno określone cele, takie jak wytwarzanie określonego produktu.
(69)
Zważywszy, że IBIDEN HU otrzymało już w przeszłości pomoc regionalną na pierwszy etap projektu inwestycyjnego, należy koniecznie ustalić, czy oba etapy wchodzą w zakres tego samego projektu inwestycyjnego.
(70)
W tej kwestii Komisja zauważa, ze oba etapy inwestycji dotyczą tego samego zakładu produkcyjnego (Dunavarsány Industrial Park w centralnym regionie Węgier), tego samego przedsiębiorstwa (IBIDEN HU) i tego samego produktu (ceramiczne substraty do filtrów DPF), natomiast do prac nad każdym projektem przystąpiono w okresie trzech lat (pierwszy etap rozpoczął się w 2004 r., a drugi w 2005 r.). W konsekwencji Komisja uważa, że kryteria definicji „zakładu produkcyjnego” podanej w ust. 49 MSF 2002 zostały spełnione i oba etapy inwestycji wchodzą w zakres tego samego projektu inwestycyjnego.
(71)
Ponadto Komisja zauważa, że władze węgierskie zgadzają się na uznanie obu etapów inwestycji IBIDEN HU w Dunavarsány Industrial Park za jeden projekt inwestycyjny.
6.4.2. Intensywność pomocy
(72)
Z uwagi na fakt, że pierwszy i drugi etap inwestycji uznaje się za jeden projekt inwestycyjny, do obliczenia maksymalnej intensywności pomocy dla danego projektu uwzględnia się oba etapy.
(73)
Mając na uwadze, że planowane wydatki kwalifikowalne według bieżącej wartości wynoszą 41 953 072 670 HUF (168,30 mln EUR), a mający zastosowanie standardowy pułap dla pomocy regionalnej to 40 % (w ekwiwalencie dotacji netto), skorygowana maksymalna intensywność pomocy w ekwiwalencie dotacji netto wskutek zastosowania mechanizmu obniżenia poziomu zgodnie z ust. 21 i 22 MSF 2002 wynosi 23,34 %.
(74)
Zważywszy, że intensywność pomocy dla danego projektu wynosi 22,44 % w ekwiwalencie dotacji netto, a zatem jest niższa od maksymalnej intensywności pomocy dopuszczalnej w ramach mechanizmu obniżenia poziomu (23,34 % w ekwiwalencie dotacji netto), wnioskowana intensywność całego pakietu pomocy nie przekracza skorygowanego pułapu pomocy regionalnej.
6.4.3. Zgodność z ust. 24 lit. a) i b) MSF 2002
(75)
Ponieważ łączna kwota pomocy w wysokości 9 793 809 933 HUF (39,29 mln EUR) według bieżącej wartości przekracza próg 30 mln EUR podlegający indywidualnemu zgłoszeniu, konieczna jest ocena zgodności zgłoszonej pomocy z ust. 24 lit. a) i b) MSF 2002.
(76)
Decyzja Komisji o zezwoleniu na regionalną pomoc na rzecz dużych projektów inwestycyjnych podlegających przepisom ust. 24 MSF 2002 zależy od udziału beneficjanta w rynku przed inwestycją i po jej dokonaniu oraz od potencjału, jaki stwarza dana inwestycja. W celu przeprowadzenia odpowiednich badań na podstawie ust. 24 lit. a) i b) Komisja musi w pierwszej kolejności określić produkty, których dotyczy dana inwestycja, jak również musi ustalić rynek właściwy asortymentowo i rynek geograficzny.
6.4.3.1. Produkt, którego dotyczy projekt inwestycyjny
(77)
Stosownie do ust. 52 MSF 2002, „odnośny produkt” oznacza produkt przewidziany w projekcie inwestycyjnym oraz, w stosownych przypadkach, jego substytuty uznane za takie albo przez konsumenta (z powodu charakterystyki produktu, cen i przeznaczenia), albo przez producenta (przez elastyczność instalacji produkcyjnych). W przypadku gdy projekt dotyczy produktu pośredniego, a znacząca część produkcji nie jest sprzedawana na rynku, odnośny produkt zostanie uznany za obejmujący produkty rynku produkcji i dostaw.
(78)
Zgłoszony projekt dotyczy produkcji „ceramicznych substratów do filtrów cząstek stałych w pojazdach z silnikami o zapłonie samoczynnym (do filtrów DPF)”. DPF to część samochodowa, montowana w układzie przetwarzania gazowych produktów spalania w pojazdach z silnikiem o zapłonie samoczynnym i oczyszczająca te gazowe produkty spalania (25).
(79)
Element ceramiczny, produkowany przez IBIDEN HU, to produkt pośredni. Po wyprodukowaniu go w zakładzie (POZIOM 3) jest sprzedawany przez IBIDEN Deutschland GmbH (26) w warunkach rynkowych niezależnym przedsiębiorstwom (podstawowi odbiorcy to […], […] i […]), wykonującym powłokę substratu z metalu szlachetnego, dzięki czemu powstaje powlekany DPF (POZIOM 2). Powlekane filtry DPF sprzedaje się następnie producentom układów wydechowych (POZIOM 1), którzy są bezpośrednimi dostawcami fabryk samochodów. Końcowi użytkownicy ceramicznych substratów to samochody osobowe i lekkie samochody dostawcze z silnikami o zapłonie samoczynnym.
(80)
Niniejszy projekt inwestycyjny nie przyczyni się do wytwarzania żadnych innych produktów, które byłyby przeznaczone do sprzedaży na rynku lub wykorzystania przez inne zakłady Grupy IBIDEN. Władze węgierskie potwierdziły, że przez okres pięciu lat od zakończenia projektu/uruchomienia pełnej produkcji w zakładzie objętym pomocą nie będzie się wytwarzać żadnych innych produktów poza tymi zgłoszonymi i poddanymi ocenie.
(81)
W następstwie powyższego Komisja rozpatrzy ceramiczny substrat do filtrów DPF, montowanych w samochodach osobowych i lekkich samochodach dostawczych z silnikami o zapłonie samoczynnym, jako produkt przewidziany w projekcie inwestycyjnym.
6.4.3.2. Rynek właściwy asortymentowo i rynek geograficzny
(82)
Definicja rynku właściwego asortymentowo wymaga zbadania, które inne produkty można uznać za substytuty produktu przewidzianego w projekcie inwestycyjnym w znaczeniu ust. 52 MSF 2002. W tym kontekście, z uwzględnieniem uwag zainteresowanych stron i władz węgierskich, Komisja przeprowadziła rozeznanie, które produkty można uznać za substytuty filtrów DPF. Poniżej przedstawiono podsumowanie tej analizy.
1) Ogólny przegląd układu przetwarzania gazowych produktów spalania
(83)
Ograniczenie emisji to złożony obszar, który charakteryzuje wiele interakcji między technologiami, wpływający na ekonomiczne zużycie paliwa, osiągi pojazdu, trwałość i koszty. Środki ograniczenia emisji można podzielić na dwa podstawowe obszary:
a)
udoskonalanie układu spalania w celu ograniczenia emisji z silnika; oraz
b)
technologie kontroli emisji z zastosowaniem oczyszczania gazowych produktów spalania (obszar właściwy dla danego przypadku).
(84)
Gazowe produkty spalania z silników o zapłonie samoczynnym zawierają szkodliwe substancje: znaczne ilości pyłu zawieszonego („PM”, takiego jak sadza i rozpuszczalna frakcja organiczna („SOF”) (27)) oraz szkodliwe gazy (takie jak węglowodory („HC”), tlenki węgla („COx”), tlenki azotu („NOx”)). Materiały te są poddawane przetworzeniu przez układ oczyszczania gazowych produktów spalania montowany w samochodach.
(85)
Niektóre elementy układu odpowiadają zatem za oczyszczanie ze szkodliwych substancji. Ogólnie mogą to być urządzenia: 1) usuwające składniki gazu; oraz 2) usuwające pył zawieszony (w tym sadzę). W samochodach osobowych i lekkich samochodach dostawczych używa się dwóch następujących urządzeń do oczyszczania spalin, mających związek z niniejszą sprawą:
a)
„DOC” - utleniający reaktor katalityczny, który redukuje ilość szkodliwych gazów (głównie węglowodorów („HC”), tlenków węgla („COx”)) oraz, w ramach efektu ubocznego, eliminuje również w pewnym stopniu rozpuszczalną frakcję organiczną (SOF), lecz nie może przetwarzać sadzy. Katalizator DOC, podobnie jak filtr DPF, składa się z wewnętrznego, stałego substratu, przez który przepuszczane są gazowe produkty spalania. Gazowe produkty spalania, przepływając przez kanaliki wchodzą w chemiczne reakcje z katalizatorami (platyna i pallad) osadzonymi na ściance substratu. Od 2000 r. katalizatory DOC zostały wprowadzone w praktyce do wszystkich modeli samochodów osobowych z silnikami o zapłonie samoczynnym w EOG w celu dostosowania ich do bardziej rygorystycznych norm emisyjnych pod względem granicznych wartości szkodliwych gazów w emisjach;
b)
„DPF” - filtr cząstek stałych do silników o zapłonie samoczynnym, zatrzymujący nierozpuszczalne frakcje pyłu zawieszonego, czyli sadzę. Odbywa się to w drodze mechanicznej filtracji. Gazowe produkty spalania przedostają się do kanalików filtra DPF o strukturze plastra miodu, po czym są przetłaczane przez ścianki, gdyż kanaliki są w tym przypadku dla odmiany zaślepione. Substrat pełni rolę filtra, natomiast sadza odkłada się na jego ściankach. DPF ulega jednak nasyceniu sadzą, którą trzeba wyeliminować przez spalanie i w celu zapewnienia dalszej funkcjonalności filtra (regeneracja filtra).
(86)
Filtry DPF pojawiły się po raz pierwszy w produkcji seryjnej w 2000 r., w samochodach z silnikami o zapłonie samoczynnym Peugeot 607 i od tamtego czasu cieszą się coraz większą popularnością, czego dowodzi ogromny wzrost ich zastosowania w ostatnich 3-4 latach. Wzrost ten powodują częściowo zachęty podatkowe oferowane w kilku krajach w stosunku do samochodów z silnikami o zapłonie samoczynnym wyposażonych w DPF, częściowo ze względu na rosnącą wśród konsumentów świadomość konieczności ochrony środowiska i perspektywę coraz bardziej rygorystycznych norm emisyjnych, zwłaszcza wartości granicznych dla pyłu zawieszonego (ograniczenie emisji w EOG regulują normy emisyjne „Euro”). Oczekuje się, że do 2009 r., w którym ma zostać wprowadzona norma Euro 5 (28), w filtry DPF będzie wyposażona większość samochodów z silnikami o zapłonie samoczynnym. Tendencja taka zapewni dalszą ekspansję rynku filtrów DPF w nadchodzących latach.
(87)
Na podstawie materiału, z którego wykonany jest filtr (na przykład materiał ceramiczny, kordieryt lub metal) i sposobu regeneracji filtra można wyróżnić różne rodzaje filtrów DPF. Regeneracja jest konieczna w celu wyeliminowania (tj. spalenia) zgromadzonych cząstek stałych. W praktyce odbywa się to za sprawą domieszki do paliwa, która obniża temperaturę utleniania (w tym przypadku mamy do czynienia z tzw. „niepowlekanym filtrem DPF z katalizatorem dodawanym do paliwa”) lub powłoki z metalu szlachetnego, pokrywającej ścianki substratu wspomagającego proces spalania (jest to tzw. „powlekany filtr DPF” lub „impregnowany katalizowany filtr DPF”).
(88)
Powłoka z metalu szlachetnego sprawia, że ten rodzaj powlekanego filtra DPF przetwarza również w ograniczonym stopniu gazy HC i CO, w procesie utleniania chemicznego. Produkt IBIDEN HU należy to tej kategorii. Jest to ceramiczny substrat, na który nakłada się powłokę (POZIOM 2), po czym montuje się go w układzie wydechowym (POZIOM 1).
2) Określenie rynku właściwego asortymentowo na podstawie uwag zainteresowanych stron i władz węgierskich
(89)
W decyzji o wszczęciu formalnego postępowania wyjaśniającego Komisja wyraziła przedstawione powyżej w skrócie wątpliwości, dotyczące substytucyjnego charakteru katalizatora DOC i filtra DPF, który pozwoliłby uznać te produkty za przynależne do tego samego rynku właściwego asortymentowo.
(90)
Argumenty przedstawione przez beneficjenta pomocy - IBIDEN HU, zainteresowaną stronę - Aerosol & Particle Technology Laboratory oraz władze węgierskie nie rozwiewają w opinii Komisji jej początkowych wątpliwości, potwierdzonych przez Saint-Gobain i zainteresowaną stronę o nieujawnionej tożsamości. W szczególności Komisja zauważa, co następuje.
(91)
Substraty DPF i DOC nie należą do tego samego rynku właściwego asortymentowo z uwagi na różną charakterystykę tych produktów, w związku z czym nie mają one substytucyjnego charakteru ani po stronie popytu, ani podaży.
(92)
W kwestii dotyczącej popytu Komisja zauważa znaczne różnice w charakterystyce produktu, przeznaczeniu i cenie substratów do filtrów DPF i substratów do katalizatorów DOC:
a)
Zgodnie z informacjami przedstawionymi przez zainteresowane strony substraty do katalizatorów DOC są w większości wykonane z nieporowatego kordierytu. Materiał używany do produkcji substratu musi być odporny na temperaturę wewnątrz katalizatora DOC, która wynosi w przybliżeniu 400 °C. Materiałem odniesienia stosowanym do substratów do filtrów DPF jest węglik krzemu. Substrat do filtra DPF musi być porowaty z uwagi na konieczność filtrowania sadzy. W celu zapewnienia koniecznej regeneracji filtra DPF, substrat musi być wykonany z materiału odpornego na bardzo wysokie temperatury (około 1 000 °C w przypadku powlekanego filtra DPF) oraz na wielokrotne wstrząsy termiczne. W związku z tym, z uwagi na różne właściwości termiczne, w razie wzrostu ceny jednego z produktów konsumenci nie mogą zastąpić substratów do filtrów PDF substratami do katalizatorów DOC ani na odwrót;
b)
W kwestii dotyczącej ceny Komisja przychyla się do opinii Saint-Gobain i zainteresowanej strony o nieujawnionej tożsamości, które zwracają uwagę na dużą różnicę w cenie substratów do DOC i DPF, wynikającą z wyższej właściwości użytkowej materiałów stosowanych do wytwarzania substratów do filtrów DPF i związanych z tym wyższych kosztów produkcji (na przykład konieczne jest zastosowanie pieca do beztlenowego spiekania w wysokiej temperaturze). Według informacji przedstawionych przez zainteresowane strony, średnia cena jednostkowa substratu do filtra DPF waha się od 120 EUR do 180 EUR (bez kosztów powlekania katalizatora i konserwowania). Taka różnica wyklucza przynależność substratów do filtrów DPF do tego samego rynku, do którego należą substraty do katalizatorów DOC, ponieważ producenci DPF z POZIOMU 2 nie mogą nabywać substratów do katalizatorów DOC z przyczyn technicznych (w innej sytuacji kupowaliby je z uwagi na dużą różnicę w cenie), natomiast producent katalizatorów DOC nie może zastąpić substratu do tego katalizatora substratem do filtra DPF, decydując się na dużo droższy produkt bez funkcji utleniania porównywalnej do funkcji substratu do katalizatora DOC;
c)
W kwestii dotyczącej przeznaczenia Komisja zauważa na podstawie informacji przedstawionych przez zainteresowane strony, że podstawowa funkcja katalizatora DOC polega na utlenianiu niektórych gazów zawartych w produktach spalania silników o zapłonie samoczynnym, prowadzącym do przetwarzania ich w mniej szkodliwe substancje w drodze reakcji chemicznej. Podstawową funkcją DPF jest natomiast filtrowanie sadzy w drodze procesu filtracji mechanicznej. Chociaż w określonych okolicznościach DPF, w ramach ubocznego efektu, wykonuje funkcje DOC, to nie można osiągnąć pełnego efektu utleniania, nie montując obu urządzeń jednocześnie. Ponadto urządzenie DOC nie wykonuje funkcji DPF, ponieważ nie filtruje sadzy. Zgodnie z oczekiwaniami wielu producentów i dostawców samochodów, katalizator DOC i filtr DPF pozostaną odrębnymi urządzeniami, montowanymi obok siebie w układzie przetwarzania gazowych produktów spalania (29);
d)
Proces utleniania realizowany przez produkowane przez IBIDEN HU substraty do filtrów DPF służy zapewnieniu temperatury wystarczającej do spalania sadzy, ale nie zapewnia tego samego efektu oczyszczania jak w pełni funkcjonalny katalizator DOC. Jak zaznaczyły zainteresowane strony, tzw. wielofunkcyjny produkt IBIDEN HU nie eliminuje potrzeby zamontowania oddzielnego katalizatora DOC w układzie przetwarzania gazowych produktów spalania. Władze węgierskie i beneficjent pomocy zwracają także uwagę na konieczność montowania tzw. wielofunkcyjnego produktu IBIDEN HU wraz z katalizatorem DOC, wynikającą z obowiązującego prawodawstwa;
e)
Komisja zauważa, że przekonanie IBIDEN HU i władz węgierskich o tendencji do stosowania jednego rozwiązania (łączącego funkcje DOC i DPF) może odzwierciedlać przyszły kierunek technologii kontrolowania emisji, ale nie odzwierciedla jednak aktualnej sytuacji, którą Komisja analizuje. Zarówno DPF, jak i DOC będą zatem nadal współistniały i oba elementy będą razem montowane w okresie, który należy brać pod uwagę (od 2003 do 2008 r., tj. rok przed rozpoczęciem i rok po całkowitym zakończeniu projektu inwestycyjnego). Zgodnie z szacunkowymi danymi jednego z badań rynku, katalizatory DOC pozostaną podstawowym elementem kontroli emisji spalin, który ma być montowany we wszystkich samochodach z silnikami o zapłonie samoczynnym w rozpatrywanym okresie. Badanie potwierdza także, że katalizatory DOC będą nadal wykorzystywane do utleniania CO, HC i SOF w ramach przyszłych technologii Euro 5 i Euro 6;
f)
Ponadto Komisja zauważa, że badanie rynku wykonane przez Frost & Sullivan, niezależnego konsultanta i podmiot zajmujący się badaniami naukowymi w sektorze przemysłu, obejmuje jedynie analizę DPF jako niezależnego produktu do przetwarzania pyłu zawieszonego, nie uwzględniając przy tym katalizatora DOC.
(93)
Następnie, rozpatrując sprawę od strony podaży, istnieją różnice w procesach produkcyjnych substratów do katalizatorów DOC i filtrów DPF. Z uwagi na fakt, że substrat DPF musi być odporny na wysoką temperaturę, materiał (przeważnie węglik krzemu) trzeba preparować w bardzo wysokiej temperaturze i beztlenowej atmosferze. Kordieryt, który przeważnie stosuje się do wytwarzania substratu DOC, spieka się w powietrzu i znacznie niższej temperaturze. Ponadto substrat do katalizatora DOC składa się z jednego bloku w kształcie walca o strukturze plastra miodu, natomiast substrat do filtra DPF formuje się przez sklejanie kilku elementów filtrujących, a jego kanały są zaślepione, czyli inaczej niż w przypadku DOC. Wynika z tego, że do produkcji substratu DPF potrzebny jest piec do beztlenowego spiekania w wysokiej temperaturze oraz urządzenia do klejenia i zaślepiania, które nie są potrzebne do wytwarzania substratów do katalizatorów DOC. Okazuje się zatem, że nie ma możliwości produkowania substratów DPF i DOC na tych samych liniach produkcyjnych, bez poniesienia dodatkowo znacznych kosztów.
(94)
W kwestii dotyczącej argumentu IBIDEN HU i władz węgierskich, które powołują się na istnienie producentów obu elementów - DOC i DPF, co zaciera różnice między producentami DOC i DPF, Komisja uważa, iż nieważne jest, czy ten sam producent ma możliwość wytwarzania obu elementów czy nie. Ważne jest natomiast, czy do wytwarzania obu substratów można stosować ten sam sprzęt bez ponoszenia dodatkowych znacznych kosztów. Tego nie dowiodły ani zainteresowane strony, ani władze węgierskie. Przede wszystkim nie przedstawiono konkretnych dowodów, które potwierdzałyby możliwość wytwarzania substratów do filtrów DPF przez producentów substratów do katalizatorów DOC lub na odwrót, z zastosowaniem tego samego sprzętu i bez ponoszenia dodatkowych kosztów inwestycyjnych.
(95)
W świetle przytoczonych wyżej argumentów Komisja stoi na stanowisku, że chociaż katalizatory DOC i filtry DPF, wraz z innymi elementami (na przykład Lean NOx Trap, który redukuje poziom NOx w gazach spalinowych), wchodzą w skład systemu układu oczyszczania spalin/układu kontroli emisji w samochodach osobowych lub lekkich samochodach dostawczych z silnikami o zapłonie samoczynnym, to sam fakt ich współistnienia w tym samym układzie wydechowym lub ich wpływ na technologiczną ewolucję drugiego urządzenia nie przesądza o ich substytucyjnym charakterze od strony popytu lub z punktu widzenia podaży, gdyż są to dwa odrębne elementy o różnej charakterystyce, cenie i przeznaczeniu. Ponadto procesy produkcyjne substratów do DOC i DPF różnią się, co wyklucza substytucyjny charakter tych substratów z perspektywy podaży.
(96)
Na podstawie powyższych spostrzeżeń oraz do celów niniejszej decyzji Komisja uważa, że do rynku właściwego asortymentowo należą jedynie substraty do filtrów cząstek stałych DPF, montowane w układach wydechowych samochodów osobowych i lekkich samochodów dostawczych z silnikami o zapłonie samoczynnym.
3) Właściwy rynek geograficzny
(97)
W decyzji o wszczęciu formalnego postępowania wyjaśniającego Komisja uznała, że właściwym rynkiem geograficznym powinien być cały EOG ze względu na inne niż w krajach trzecich regulacje w zakresie emisji i normy jakości paliwa oraz mniejszy udział pojazdów z silnikami o zapłonie samoczynnym na innych dużych rynkach samochodowych (30). Wydaje się, że aktualny popyt na urządzenia oczyszczające spaliny do lekkich samochodów dostawczych z silnikami o zapłonie samoczynnym na rynkach poza EOG jest bardzo niski. Oczekuje się, że ekspansja geograficzna rynku urządzeń do oczyszczania spalin nastąpi dopiero po 2008 r., wraz z rozwojem bardziej zaawansowanych urządzeń do oczyszczania spalin do samochodów z silnikami o zapłonie samoczynnym, mogących z czasem sprostać wymaganiom w zakresie emisji gazów spalinowych w niektórych krajach trzecich.
(98)
Żadna z zainteresowanych stron ani władze węgierskie nie kwestionowały tego stanowiska. Na podstawie powyższych spostrzeżeń oraz do celów niniejszej decyzji Komisja uważa, że właściwym rynkiem geograficznym DPF jest cały Europejski Obszar Gospodarczy.
6.4.3.3. Udział w rynku
(99)
Zgodnie z ust. 24 lit. a) MSF 2002 projekt podlegający indywidualnemu zgłoszeniu nie kwalifikuje się do objęcia go pomocą inwestycyjną, jeżeli udział beneficjenta pomocy w sprzedaży danego produktu na rynku przed rozpoczęciem inwestycji wynosił 25 % albo po jej realizacji będzie wynosił powyżej 25 %.
(100)
W celu sprawdzenia zgodności projektu z przepisami ust. 24 lit. a) MSF 2002 należy dokonać analizy udziału beneficjenta pomocy na poziomie grupy w rynku przed rozpoczęciem inwestycji i po jej zrealizowaniu. Z uwagi na fakt, że inwestycja IBIDEN HU rozpoczęła się w 2004 r., natomiast planowane osiągnięcie pełnych zdolności wytwórczych w wysokości 2,4 mln sztuk rocznie ma nastąpić w 2007 r., Komisja poddała analizie udziały w rynku w 2003 i 2008 r.
(101)
Władze węgierskie potwierdziły brak jakichkolwiek wspólnych przedsiębiorstw i długoterminowych uzgodnień handlowych między IBIDEN a innymi przedsiębiorstwami z pionu ceramiki.
(102)
Źródła, z których pochodzą dane rynkowe przedstawione przez władze węgierskie, to: Frost & Sullivan Ltd. oraz AVL List GmbH. W poniższej tabeli III podano udziały Grupy IBIDEN w rynku DPF w kategoriach wielkości na poziomie całej Europy przed rozpoczęciem projektu i po jego zakończeniu.
Tabela III
Udział IBIDEN na poziomie grupy w Europie
(Dane w sztukach)
2003
2008
Sprzedaż Grupy IBIDEN
[…]
[…]
Rynek DPF ogółem
702 000
6 340 000
Udział w rynku DPF
[…] %
[…] %
Źródło: Frost & Sullivan Ltd. ().
(103)
Badania przedstawione przez władze węgierskie dowodzą, że udział IBIDEN na poziomie grupy w rynku DPF w Europie w kategoriach wielkości zarówno przed rozpoczęciem inwestycji, jak i po jej zrealizowaniu wynosi […] %-[…] % (32), a zatem znacznie przekracza próg 25 % (33). W związku z tym warunek ust. 24 lit. a) MSF 2002 nie został spełniony.
6.4.3.4. Wzrost zdolności wytwórczych/test rozwijającego się rynku
(104)
Ustęp 24 MSF 2002 stanowi, że projekty podlegające indywidualnemu zgłoszeniu nie kwalifikują się do objęcia ich pomocą inwestycyjną w przypadku niespełnienia jednego z warunków przewidzianych w ust. 24. Pomimo niespełnienia warunku ust. 24 lit. a) MSF 2002, czego dowiedziono powyżej, Komisja zbadała także zgodność projektu inwestycyjnego z warunkiem ustanowionym w ust. 24 lit. b) MSF 2002. Zgodnie z przepisami ust. 24 lit. b) MSF 2002, projekt podlegający indywidualnemu zgłoszeniu nie kwalifikuje się do objęcia go pomocą inwestycyjną, jeżeli wielkość zdolności wytwórczych powstałych za sprawą takiego projektu wynosi ponad 5 % wielkości rynku mierzonego przy wykorzystaniu danych na temat zużycia jawnego danego produktu, chyba że średni roczny wskaźnik wzrostu jego zużycia jawnego w ciągu minionych pięciu lat wynosi ponad średni wskaźnik wzrostu PKB Europejskiego Obszaru Gospodarczego.
(105)
W tym kontekście Komisja zauważa, że zgodnie z danymi przytoczonymi w poniższej tabeli IV, średni roczny wzrost zużycia jawnego (mierzonego według sprzedaży ogółem) DPF w Europie w ciągu minionych pięciu lat znacznie przekracza średni wskaźnik wzrostu PKB Europejskiego Obszaru Gospodarczego (34).
Tabela IV
Test rozwijającego się rynku
(Sprzedaż w sztukach)
2001
2002
2003
2004
2005
2006
CAGR (35)
DPF
29 000
290 000
702 000
1 169 000
1 791 000
2 957 000
152,17 %
PKB (mln EUR wg cen stałych w 1995 r.) (UE-27)
8 197 605,0
8 295 193,5
8 402 482,6
8 610 427,6
8 765 680,7
9 027 663,9
1,95 %
(106)
W konsekwencji Komisja uznaje rozpatrywaną pomoc za zgodną z przepisami ust. 24 lit. b) MSF 2002, jednak jak dowiedziono powyżej, pomoc jest niezgodna z przepisami ust. 24 lit. a) MSF 2002.
6.5. Ujemne skutki pomocy i wniosek
(107)
Zgodnie z przepisami w sprawie pomocy regionalnej, pomoc w wysokości 7 411 828 735 HUF (29,73 mln EUR) według bieżącej wartości (11 745 422 640 HUF lub 47,12 mln EUR według wartości nominalnej) została już przyznana IBIDEN HU na podstawie istniejących systemów pomocy regionalnej (36), do wysokości progu dla zgłoszeń indywidualnych ustanowionego w ust. 24 MSF 2002. Kwota pomocy objęta niniejszym zgłoszeniem stanowi różnicę między łączną kwotą pomocy a wsparciem już przyznanym, tj. 2 381 981 198 HUF (9,56 mln EUR) według wartości bieżącej (3 845 801 110 HUF lub 15,43 mln EUR według wartości nominalnej).
(108)
Ustęp 24 MSF 2002 stanowi, że projekty podlegające indywidualnemu zgłoszeniu nie kwalifikują się do objęcia ich pomocą inwestycyjną w przypadku niespełnienia jednego z warunków przewidzianych w ust. 24. Jak dowiedziono powyżej, rozpatrywana pomoc jest niezgodna z przepisami ust. 24 lit. a) MSF 2002, ponieważ udział IBIDEN na poziomie grupy w rynku DPF w Europie przed rozpoczęciem inwestycji i po jej zakończeniu znacznie przekracza próg w wysokości 25 %.
(109)
Wysoki udział IBIDEN w rynku odzwierciedla dominującą pozycję tego przedsiębiorstwa na rynku DPF. Według badania Frost & Sullivan Ltd („F&S”) (37) oraz na podstawie uwag przedstawionych przez zainteresowane strony, IBIDEN cieszy się wyjątkowo dobrą pozycją na europejskim rynku DPF, gdyż jest jednym z dwóch podstawowych producentów substratów do filtrów na świecie (drugim producentem jest NGK). Komisja zauważa ogromny rozwój europejskiego rynku DPF w minionych latach, spowodowany wdrażaniem danej technologii przez wszystkich producentów w celu dostosowania się do norm Euro, określających dopuszczalne poziomy emisji. Jest to rynek przynoszący wysokie zyski i wydaje się, że jego dalszy dynamiczny rozwój jest zabezpieczony. Zgłoszona pomoc mogłaby jeszcze bardziej umocnić dominującą pozycję IBIDEN na tym rynku, utrudniając tym samym umocnienie pozycji przedsiębiorstwom na niego wchodzącym. Można zatem podejrzewać, że zgłoszona pomoc skutkowałaby znacznym zakłóceniem konkurencji.
(110)
Na podstawie powyższych rozważań Komisja uznaje zgłoszoną pomoc za niezgodną ze wspólnym rynkiem. Zważywszy, że pomoc w wysokości 2 381 981 198 HUF (9,56 mln EUR) według bieżącej wartości (3 845 801 110 HUF lub 15,43 mln EUR według wartości nominalnej) nie została jeszcze przyznana, nie ma potrzeby odzyskiwania jej,
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
Środki pomocy państwa w wysokości 2 381 981 198 HUF według bieżącej wartości (3 845 801 110 HUF według wartości nominalnej), którą Republika Węgierska planuje przyznać na rzecz IBIDEN Hungary Gyártó Kft., nie są zgodne ze wspólnym rynkiem.
Pomoc nie może zatem zostać przyznana.
Artykuł 2
W ciągu dwóch miesięcy od daty powiadomienia o niniejszej decyzji Republika Węgierska ma obowiązek poinformować Komisję o środkach podjętych w celu dostosowania się do decyzji.
Artykuł 3
Niniejsza decyzja skierowana jest do Republiki Węgierskiej.
Sporządzono w Brukseli, dnia 30 kwietnia 2008 r.