DECYZJA KOMISJI
z dnia 22 października 2007 r.
przyznająca odstępstwo Irlandii zgodnie z dyrektywą Rady 91/676/EWG dotyczącą ochrony wód przed zanieczyszczeniami powodowanymi przez azotany pochodzenia rolniczego
(notyfikowana jako dokument nr C(2007) 5095)
(Jedynie wersja w języku angielskim jest autentyczna)
(2007/697/WE)
KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH,
uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską,
uwzględniając dyrektywę Rady 91/676/EWG z dnia 12 grudnia 1991 r. dotyczącą ochrony wód przed zanieczyszczeniami powodowanymi przez azotany pochodzenia rolniczego (1), w szczególności jej załącznik III pkt 2 akapit trzeci,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
Jeśli ilości nawozu naturalnego, które państwo członkowskie zamierza stosować w przeliczeniu na hektar rocznie, różnią się od ilości określonej w załączniku III pkt 2 akapit drugi zdanie pierwsze i jego lit. a) do dyrektywy 91/676/EWG, muszą one być ustalone tak, by nie stanowiły przeszkody w realizacji celów określonych w art. 1 wymienionej dyrektywy i muszą być uzasadnione na podstawie obiektywnych kryteriów, na przykład tak jak w omawianym przypadku, długich okresów wegetacji i upraw o wysokim poborze azotu.
(2)
W dniu 12 listopada Irlandia złożyła Komisji wniosek o przyznanie odstępstwa na mocy załącznika III pkt 2 akapit trzeci do dyrektywy 91/676/EWG. Dnia 18 października 2006 r. złożono wniosek uaktualniony w oparciu o zmienione przepisy prawa krajowego European Communities (Good Agricultural Practice for the Protection of Waters) Regulations 2006 (Statutory Instrument Number 378 of 2006).
(3)
Odstępstwo to dotyczy zamiaru zezwolenia przez Irlandię na stosowanie na hektar rocznie 250 kg azotu pochodzącego z odchodów zwierzęcych w gospodarstwach rolnych, w których co najmniej 80 % powierzchni stanowią użytki zielone. Odstępstwo potencjalnie dotyczy maksymalnie 10 000 hodowli bydła w Irlandii, stanowiących 8 % wszystkich gospodarstw, 8 % użytków rolnych i 20 % zwierząt hodowlanych.
(4)
Irlandzkie prawodawstwo wprowadzające w życie dyrektywę 91/676/EWG - European Communities (Good Agricultural Practice for the Protection of Waters) Regulations 2006 (Statutory Instrument Number 378 of 2006) - również ma zastosowanie do odstępstwa, o którego przyznanie złożono wniosek.
(5)
Irlandzkie prawodawstwo wprowadzające w życie dyrektywę 91/676/EWG określa maksymalne poziomy stosowania nawozów zawierających azot i fosforan. Te maksymalne poziomy nawożenia różnicuje się na podstawie różnej zawartości azotu i fosforanu w glebie, a więc uwzględnia się udział azotu i fosforanu z gleby.
(6)
Trzecie sprawozdanie z wdrażania w Irlandii dyrektywy dotyczącej azotanów oraz ostatnie sprawozdania Agencji Ochrony Środowiska obejmujące lata 2001-2003 przedłożone Komisji pokazują, że średnie stężenie azotanów w wodach gruntowych jest rzędu 2,5 mg/l azotu, a stężenie powyżej 50 mg/l azotanów odnotowano w nie więcej niż w 2 % punktów pobierania próbek. Dane na temat jakości wód w rzekach w latach 2000-2003 wskazują, że średnia wartość w stacjach monitorowania Eurowaternet wynosi 6,9 mg/l azotanów.
(7)
W 70 % miejsc monitorowania wód gruntowych stężenie azotanów pozostaje na stałym poziomie lub wykazuje tendencję do obniżania się: odnotowano poprawę jakości wód w rzekach w latach 2001-2003 w porównaniu do sytuacji w poprzednim okresie sprawozdawczym z lat 1995-1997 i zatrzymanie procesu degradacji jakości wód, jaki miał miejsce od lat osiemdziesiątych. Zauważono również zmniejszanie się jezior hipertroficznych.
(8)
Zgodnie z art. 3 ust. 5 dyrektywy 91/676/EWG Irlandia realizuje plan działań na całym swoim terytorium zgodnie z European Communities (Good Agricultural Practice for the Protection of Waters) Regulations 2006 (Statutory Instrument Number 378 of 2006).
(9)
W ostatniej dekadzie spadła liczebność zwierząt gospodarskich oraz wykorzystanie nawozów chemicznych. Liczebność bydła, świń i owiec spadła odpowiednio o 7 %, 3 % i 17 % w latach 1997-2004. Średnia ilość azotu pochodzącego z odchodów zwierzęcych wyniosła 103 kg/ha w 2004 r., wykazując znaczny spadek w porównaniu do 140 kg/ha w 1998 r. Średnia ilość fosforu wyniosła 16 kg/ha. Stosowanie nawozów chemicznych zawierających azot spadło o 21 % w okresie od 1999 r. do 2005 r., a stosowanie nawozów zawierających fosfor spadło o 37 % w okresie od 1995 r. do 2005 r.
(10)
W Irlandii 90 % gruntów rolnych stanowią użytki zielone z przewagą użytków nadających się do wypasu zwierząt. Ogólnie, w przypadku gospodarstw posiadających użytki zielone, 47 % gruntów uprawianych jest ekstensywnie i ma zatem stosunkowo małe zagęszczenie zwierząt oraz ograniczone stosowanie nawozów, 36 % gospodaruje się w ramach programów rolno-środowiskowych (program ochrony środowiska wiejskiego) a tylko 7 % uprawianych jest intensywnie; 10 % wykorzystuje się na uprawy. Średnie zużycie nawozów chemicznych na użytkach zielonych wynosi 82 kg/ha azotu i 7,6 kg/h fosforu.
(11)
Klimat w Irlandii charakteryzujący się rocznymi opadami równomiernie rozłożonymi w ciągu roku oraz stosunkowo wąskim zakresem temperatur sprzyja długiemu okresowi wegetacji od 330 dni w roku na południowym zachodzie do około 250 dni w roku na północnym wschodzie.
(12)
Dokumentacja naukowo-techniczna przedstawiona przez Irlandię w powiadomieniu wykazuje, że proponowana w przeliczeniu na hektar rocznie ilość 250 kg azotu pochodzącego z odchodów zwierząt wypasanych w gospodarstwach rolnych, w których co najmniej 80 % powierzchni stanowią użytki zielone, jest uzasadniona na podstawie obiektywnych kryteriów takich jak długi okres wegetacji i uprawy o wysokim poborze azotu.
(13)
Komisja uważa zatem, że ilość nawozu naturalnego, której dotyczy wniosek Irlandii, nie będzie stanowiła przeszkody w realizacji celów dyrektywy 91/676/EWG, z zastrzeżeniem spełnienia pewnych ściśle określonych warunków.
(14)
Niniejsza decyzja powinna mieć zastosowanie w powiązaniu z programem działań Irlandii - European Communities (Good Agricultural Practice for the Protection of Waters) Regulations 2006 (Statutory Instrument Number 378 of 2006).
(15)
Środki przewidziane w niniejszej decyzji są zgodne z opinią Komitetu ds. Azotanów ustanowionego na podstawie art. 9 dyrektywy 91/676/EWG,
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
Odstępstwo, o którego przyznanie Irlandia złożyła wniosek pismem z dnia 18 października 2006 r. w celu zezwolenia na stosowanie większej ilości odchodów zwierzęcych od ilości określonej w załączniku III pkt 2 akapit drugi zdanie pierwsze i jego lit. a) do dyrektywy 91/676/EWG, przyznaje się z zastrzeżeniem spełnienia warunków określonych w niniejszej decyzji.
Artykuł 2
Definicje
Do celów niniejszej decyzji stosuje się następujące definicje:
a)
„gospodarstwa rolne posiadające użytki zielone” oznaczają gospodarstwa, w których co najmniej 80 % powierzchni, na której można stosować nawóz naturalny, stanowi trawa;
b)
„wypasane zwierzęta gospodarskie” oznaczają bydło (z wyjątkiem cieląt), owce, zwierzynę płową, kozy i konie;
c)
„trawa” oznacza trwałe lub krótkotrwałe użytki zielone (krótkotrwałe użytki zielone zakładane są na okres krótszy niż cztery lata).
Artykuł 3
Zakres
Niniejsza decyzja ma zastosowanie na zasadzie indywidualnej i z zastrzeżeniem warunków określonych w art. 4, 5 i 6 w odniesieniu do gospodarstw rolnych posiadających użytki zielone.
Artykuł 4
Roczne zezwolenia i zobowiązania
1. Rolnicy, którzy chcą skorzystać z odstępstwa, co roku przedstawiają właściwym organom wniosek o przyznanie odstępstwa.
2. Wraz z corocznym wnioskiem określonym w ust. 1 rolnicy zobowiązują się na piśmie do spełnienia warunków określonych w art. 5 i 6.
3. Właściwe organy zapewniają objęcie wszystkich wniosków o przyznanie odstępstwa kontrolą administracyjną. Jeżeli kontrola wniosków, o których mowa w ust. 1, przeprowadzona przez władze krajowe, wykazuje, że warunki określone w art. 5 i 6 nie zostały spełnione, wnioskodawca zostaje o tym poinformowany. W takim przypadku wniosek zostaje odrzucony.
Artykuł 5
Stosowanie nawozu naturalnego i innych nawozów
1. Ilość odchodów wypasanych zwierząt gospodarskich (w tym odchody pochodzące bezpośrednio od zwierząt) stosowana na użytkach rolnych każdego roku w gospodarstwach rolnych posiadających użytki zielone nie przekracza ilości nawozu naturalnego zawierającej 250 kg azotu na hektar, z zastrzeżeniem warunków określonych w ust. 2-7.
2. Całkowita dawka azotu nie przekracza przewidywalnego zapotrzebowania na składniki pokarmowe poszczególnych roślin uprawnych oraz uwzględnia zawartość tej substancji w glebie. Całkowita stosowana ilość azotu jest zróżnicowana na podstawie zagęszczenia zwierząt oraz wydajności wypasu.
3. Każde gospodarstwo posiada swój plan nawożenia opisujący płodozmian na użytkach rolnych i planowane stosowanie nawozu naturalnego oraz chemicznych nawozów azotowych i fosforanowych. Plan ten jest dostępny w gospodarstwie najpóźniej od dnia 1 marca.
Plan nawożenia zawiera:
a)
liczbę zwierząt gospodarskich, opis systemu magazynowania i przechowywania wraz z pojemnością dostępną do celów przechowywania nawozu naturalnego;
b)
wyliczenie ilości azotu pochodzącego z nawozu naturalnego (minus straty poniesione podczas magazynowania i przechowywania) oraz fosforu wyprodukowanego w gospodarstwie;
c)
płodozmian oraz powierzchnię każdej uprawy wraz ze szkicową mapką określającą położenie poszczególnych pól;
d)
przewidywalne wymagania upraw w zakresie azotu i fosforu;
e)
ilość i rodzaj nawozu dostarczonego poza gospodarstwo lub do gospodarstwa;
f)
wyniki analizy gleby pod kątem zawartości azotu i fosforu, jeżeli są dostępne;
g)
stosowane ilości azotu i fosforu pochodzącego z nawozu naturalnego w podziale na poszczególne pola (działki gospodarstwa jednolite pod względem upraw i typu gleby);
h)
stosowane ilości azotu i fosforu pochodzących z nawozów chemicznych i innych nawozów w podziale na poszczególne pola.
W celu zapewnienia spójności między planami a faktycznymi praktykami rolniczymi plany zostają poddane przeglądowi nie później niż w ciągu siedmiu dni po wprowadzeniu jakichkolwiek zmian w praktykach rolniczych.
4. Każde gospodarstwo posiada swój rejestr nawożenia, włącznie z informacjami związanymi z zarządzaniem wodami glebowymi. Rejestry są przedkładane właściwemu organowi za każdy rok kalendarzowy.
5. Każde gospodarstwo rolne posiadające użytki zielone, które korzysta z indywidualnego odstępstwa, zgadza się na objęcie kontrolą stosowania, o którym mowa w art. 4 ust. 1, planu i rejestru nawożenia.
6. W każdym gospodarstwie, które korzysta z indywidualnego odstępstwa, co najmniej co cztery lata przeprowadza się analizę gleby pod kątem zawartości azotu i fosforu w odniesieniu do każdego obszaru gospodarstwa jednolitego pod względem płodozmianu i cech gleby. Wymagana jest co najmniej jedna analiza na każde 5 hektarów użytków.
7. Nie rozrzuca się nawozu naturalnego w okresie jesiennym przed uprawą trawy.
Artykuł 6
Gospodarowanie gruntami
Co najmniej 80 % powierzchni, na której stosuje się nawóz naturalny, stanowi uprawa trawy. Rolnicy korzystający z indywidualnego odstępstwa stosują następujące środki:
a)
krótkotrwałe użytki zielone należy zaorać na wiosnę;
b)
na wszystkich rodzajach gleb po zaoraniu trawy następuje bezpośrednio uprawa roślin o wysokim poborze azotu;
c)
system płodozmianu nie zawiera roślin strączkowych ani innych roślin wiążących azot atmosferyczny. Jednakże nie dotyczy to koniczyny w użytkach zielonych, na których jej zawartość wynosi mniej niż 50 %, oraz w przypadku zbóż i groszku podsianego trawą.
Artykuł 7
Inne środki
Irlandia zapewnia, że stosowanie odstępstwa odbywa się bez uszczerbku dla środków niezbędnych do osiągnięcia zgodności z pozostałym prawodawstwem Wspólnoty w dziedzinie ochrony środowiska.
Artykuł 8
Monitorowanie
1. Właściwy organ sporządza i co roku aktualizuje mapy określające odsetek gospodarstw rolnych posiadających użytki zielone, odsetek zwierząt gospodarskich oraz odsetek gruntów rolnych objętych indywidualnym odstępstwem w każdym hrabstwie. Mapy te są co roku przedstawiane Komisji, po raz pierwszy do dnia 1 marca 2008 r.
2. Monitorowanie gospodarstw rolnych objętych programem działań i odstępstwem prowadzone jest w rolniczych zlewniach monitorujących ustanowionych zgodnie z irlandzkim programem działań. Referencyjne zlewnie monitorujące są reprezentatywne dla różnych rodzajów gleb, poziomów intensywności i praktyk nawożenia.
3. Badania i stała analiza składników pokarmowych dostarczają danych na temat miejscowego użytkowania gruntów, systemu płodozmianu i praktyk rolniczych w gospodarstwach korzystających z indywidualnych odstępstw. Dane te mogą zostać wykorzystane w modelowych obliczeniach wielkości wypłukiwanych azotanów i strat fosforu z pól, gdzie stosuje się do 250 kg azotu na hektar rocznie w nawozie naturalnym pochodzącym od wypasanych zwierząt gospodarskich.
4. Monitorowanie wody gruntowej, wody glebowej, wody odpływowej i strumieni na terenie gospodarstw należących do miejsc monitorowania zlewni rolniczych dostarcza danych na temat stężenia azotanów i fosforu w wodzie odprowadzanej ze strefy korzeniowej i wprowadzanej do systemu wód gruntowych i powierzchniowych.
5. Szczególne monitorowanie wody prowadzi się w zlewniach rolniczych umiejscowionych w pobliżu najbardziej narażonych jezior i szczególnie narażonych warstw wodonośnych.
6. Przeprowadza się badania, aby na koniec okresu obowiązywania odstępstwa zebrać szczegółowe dane naukowe na temat systemów intensywnego wykorzystywania użytków zielonych w Irlandii. Badania koncentrują się na wymywaniu azotu przy stosowaniu systemów intensywnej produkcji mleczarskiej na najbardziej narażonych rodzajach gleb (gleby piaszczyste i gliniasto-piaszczyste) w miejscach reprezentatywnych.
Artykuł 9
Kontrole
1. Właściwy organ krajowy przeprowadza kontrole administracyjne wszystkich gospodarstw korzystających z indywidualnego odstępstwa w celu oceny zgodności z maksymalną ilością 250 kg azotu pochodzącego z odchodów wypasanych zwierząt gospodarskich na hektar rocznie, z maksymalnymi poziomami nawożenia azotem i fosforem oraz z warunkami użytkowania gruntów.
2. W oparciu o analizę ryzyka, wyniki kontroli z poprzednich lat i wyniki ogólnych kontroli wyrywkowych dotyczących prawodawstwa wprowadzającego w życie dyrektywę 91/676/EWG opracowuje się program kontroli w terenie. Kontrole w terenie obejmują co najmniej 3 % gospodarstw rolnych korzystających z indywidualnego odstępstwa w odniesieniu do warunków ustanowionych w art. 5 i 6.
Artykuł 10
Sprawozdawczość
1. Każdego roku właściwy organ przekazuje Komisji wyniki monitorowania wraz ze zwięzłym sprawozdaniem dotyczącym zmian jakości wody i praktyki oceniania. Sprawozdanie dostarcza informacje, jak przeprowadza się ocenę wprowadzenia w życie warunków odstępstwa poprzez kontrole na poziomie gospodarstw i zawiera informacje na temat gospodarstw niespełniających warunków na podstawie kontroli administracyjnych i kontroli w terenie. Pierwsze sprawozdanie należy przedłożyć do czerwca 2008 r. a następnie do czerwca każdego kolejnego roku.
2. Komisja uwzględni uzyskane w ten sposób wyniki podczas rozpatrywania ewentualnego nowego wniosku o przyznanie odstępstwa.
Artykuł 11
Stosowanie
Niniejszą decyzję stosuje się w powiązaniu z programem działań Irlandii realizowanych przez European Communities (Good Agricultural Practice for Protection of Waters) Regulations 2006 (Statutory Instrument Number 378 of 2006) z dnia 18 lipca 2006 r. Niniejsza decyzja wygasa z dniem 17 lipca 2010 r.
Artykuł 12
Niniejsza decyzja skierowana jest do Irlandii.
Sporządzono w Brukseli, dnia 22 października 2007 r.