Decyzja Rady
z dnia 26 kwietnia 1999 r.
ustanawiająca drugą fazę wspólnotowego programu działań w dziedzinie kształcenia zawodowego "Leonardo da Vinci"
(1999/382/WE)
RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 127,
uwzględniając wniosek Komisji [1],
uwzględniając opinię Komitetu Ekonomiczno-Społecznego [2],
stanowiąc zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 189c Traktatu [3],
a także mając na uwadze, co następuje:
(1) Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską zakłada, że działania wspólnotowe powinny między innymi przyczynić się do osiągnięcia wysokiej jakości edukacji i kształcenia zawodowego.
(2) Rada, decyzją 94/819/WE [4], ustanowiła program działań na rzecz wdrożenia polityki Wspólnoty Europejskiej w zakresie szkolenia zawodowego; na bazie zdobytego w tym programie doświadczenia należy zapewnić jego rozszerzenie uwzględniając uzyskane do chwili obecnej wyniki.
(3) Nadzwyczajna Rada Europejska ds. zatrudnienia, która zebrała się w Luksemburgu w dniach 20-21 listopada 1997 r., uznała, iż edukacja i kształcenie zawodowe trwające przez całe życie mogą wnieść do polityki zatrudnienia Państw Członkowskich istotny wkład w zakresie zwiększenia zdolności zatrudnienia, umiejętności adaptacji, wzrostu przedsiębiorczości oraz wspierania równych szans.
(4) Należy umożliwić kształcenie trwające przez całe życie wszystkim osobom, niezależnie od ich wieku oraz kategorii zawodowych, nie tylko ze względu na zmiany technologiczne, lecz również na skutek ograniczenia liczby osób czynnie zatrudnionych w danej piramidzie wiekowej.
(5) W komunikacie "Działania w kierunku Europy wiedzy" Komisja wysunęła propozycję utworzenia europejskiego obszaru edukacyjnego, umożliwiającego osiągnięcie celu, jakim jest edukacja i kształcenie zawodowe trwające przez całe życie, określając rodzaj środków, jakie należy podjąć na poziomie wspólnotowym w ramach procedur uproszczonych, z których wszystkie koncentrowałyby się na kwestii współpracy transnarodowej oraz miałyby na celu istotne uzupełnienie działań podjętych przez Państwa Członkowskie, z poszanowaniem zasady pomocniczości.
(6) W Białej Księdze "Nauczanie i uczenie się - w kierunku uczącego się społeczeństwa" Komisja stwierdza, iż powstanie uczącego się społeczeństwa pociąga za sobą wspieranie zdobywania wiedzy, a przez to motywuje do wykorzystywania wszelkich szans na pogłębianie wiedzy; w Zielonej Księdze "Edukacja, kształcenie zawodowe, badania naukowe: przeszkody w mobilności transnarodowej" Komisja podkreśliła wynikające z mobilności korzyści dla ludzi i konkurencyjności w Unii Europejskiej.
(7) Środki objęte niniejszym programem powinny mieć na celu poprawę jakości, sprzyjanie nowatorstwu oraz wspieranie europejskiego wymiaru w systemach oraz w praktyce kształcenia zawodowego w celu upowszechnienia idei kształcenia trwającego przez całe życie; podczas realizacji niniejszego programu należy zwrócić uwagę na zwalczanie wszelkich rodzajów wyłączenia, w szczególności tych, które są wynikiem rasizmu i ksenofobii; szczególnej uwagi wymaga zniesienie wszelkich form dyskryminacji oraz nierówności, odnoszących się między innymi do osób niepełnosprawnych oraz wspieranie równych szans dla kobiet i mężczyzn.
(8) W celu umocnienia wartości dodanej działań wspólnotowych niezbędne jest zapewnienie, na wszystkich poziomach, spójności i komplementarności działań prowadzonych w ramach niniejszej decyzji oraz innych interwencji Wspólnoty.
(9) Z uwagi na ich rolę w utrzymywaniu oraz tworzeniu miejsc pracy oraz we wspieraniu kształcenia, małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP) oraz rzemiosło powinny zostać ściślej zaangażowane w realizację programu.
(10) Komisja, we współpracy z Państwami Członkowskimi, dąży do zapewnienia spójności i komplementarności między działaniami objętymi niniejszym programem i innymi właściwymi politykami, instrumentami i działaniami Wspólnoty, w szczególności Europejskim Funduszem Społecznym, przez ułatwienie przekazywania oraz upowszechniania, na szerszą skalę, nowatorskich podejść i metod opracowanych na mocy niniejszego programu; Komisja, wspólnie z partnerami społecznymi stara się rozwinąć współpracę między programem i działaniami w zakresie dialogu społecznego Wspólnoty.
(11) Porozumienie o Europejskim Obszarze Gospodarczym ("Porozumienie EOG") przewiduje zacieśnienie współpracy w dziedzinie edukacji, kształcenia zawodowego oraz młodzieży między Wspólnotą Europejską oraz jej Państwami Członkowskimi z jednej strony i Państwami Członkowskimi Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) należącymi do Europejskiego Obszaru Gospodarczego ("państwa EFTA/EOG") z drugiej.
(12) Należy stworzyć warunki w celu otwarcia niniejszego programu dla uczestnictwa: państw stowarzyszonych z Europy Środkowej i Wschodniej (CEEC), zgodnie z warunkami określonymi w Układach Europejskich, dodatkowych protokołach do tych Układów oraz w decyzjach odpowiednich Rad Stowarzyszeń; Cypru, na tych samych warunkach, które miały zastosowanie w przypadku państw EFTA/EOG, na podstawie dodatkowego przydziału środków i według procedur, podlegających uzgodnieniom z tymi państwami; Malty i Turcji, na podstawie dodatkowego przydziału środków, zgodnie z postanowieniami Traktatu.
(13) Należy prowadzić stały nadzór i dokonywać regularnej oceny niniejszego programu, w ramach współpracy między Komisją i Państwami Członkowskimi, aby umożliwić wprowadzenie dalszych poprawek w priorytetach dotyczących stosowania środków.
(14) Niniejsza decyzja zawiera kwotę referencyjną w rozumieniu pkt 2 deklaracji Parlamentu Europejskiego, Rady oraz Komisji z dnia 6 marca 1995 r. [5], odnoszącą się do całego czasu trwania programu, nie ma to jednak wpływu na kompetencje władz budżetowych określonych w Traktacie.
(15) Zgodnie z zasadami pomocniczości i proporcjonalności określonymi w art. 3b Traktatu, ze względu na złożony charakter partnerstwa w dziedzinie kształcenia zawodowego, Państwa Członkowskie nie mogą w dostatecznym stopniu osiągnąć celów proponowanych działań w zakresie realizacji polityki edukacji i kształcenia zawodowego na poziomie wspólnotowym; w znacznie większym stopniu cele te mogą zostać osiągnięte przez Wspólnotę dzięki transnarodowemu wymiarowi wspólnotowych działań i środków; niniejsza decyzja ogranicza się do minimum wymaganego w celu osiągnięcia tych celów i nie wykracza poza elementy niezbędne do ich osiągnięcia,
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
Ustanowienie programu
1. Niniejsza decyzja ustanawia drugą fazę programu działań realizującego politykę w dziedzinie kształcenia zawodowego "Leonardo da Vinci", zwanego dalej "niniejszym programem".
2. Niniejszy program należy zrealizować w okresie od dnia 1 stycznia 2000 r. do dnia 31 grudnia 2006 r.
3. Niniejszy program powinien przyczynić się do promowania Europy wiedzyprzez rozwój współpracy w Europie w dziedzinie edukacji i kształcenia zawodowego. Powinien on wspierać politykę Państw Członkowskich w kwestii kształcenia trwającego przez całe życie oraz zdobywania wiedzy, umiejętności i kompetencji sprzyjających aktywnemu udziałowi w życiu obywatelskim oraz wzrostowi zdolności zatrudnienia.
4. Niniejszy program powinien wspierać i uzupełniać działania podejmowane przez Państwa Członkowskie, respektując w pełni ich odpowiedzialność za treść i organizację kształcenia zawodowego oraz ich różnorodność kulturową i językową.
Artykuł 2
Cele programu
1. W ramach celów określonych w art. 127 Traktatu, niniejszy program zmierza do podniesienia jakości, nowatorstwa oraz do nadania europejskiego wymiaru systemom i praktykom w dziedzinie kształcenia zawodowego przez współpracę transnarodową. Niniejszy program ma na celu:
a) podnoszenie umiejętności i kompetencji osób, w szczególności młodych osób, przez wstępne kształcenie zawodowe na wszystkich poziomach; można to osiągnąć między innymi przez kształcenie przemienne oraz praktyki zawodowe i zmierzające do wspierania zwiększania zdolności zatrudniania oraz ułatwiające integrację i reintegrację zawodową;
b) poprawę jakości i ułatwienie dostępu do ustawicznego kształcenia zawodowego oraz zdobywania nowych umiejętności i kompetencji trwającego przez całe życie, w celu zwiększenia i rozwinięcia zdolności adaptacyjnych, w szczególności do konsolidacji zmian technologicznych i organizacyjnych;
nowatorskie podejścia w dziedzinie doradztwa i poradnictwa zawodowego są szczególnie ważne do osiągnięcia celów określonych w lit. a) i b) i powinno się je wspierać;
c) wspieranie i zwiększenie wpływu kształcenia zawodowego na proces innowacyjności w związku z polepszeniem konkurencyjności i przedsiębiorczości, jak również stworzenie nowych możliwości zatrudnienia; szczególną uwagę należy więc zwrócić na wspieranie współpracy między instytucjami kształcenia zawodowego, uczelniami oraz przedsiębiorstwami, w szczególności średnimi i małymi.
2. Podczas realizacji celów określonych w ust. 1 należy zwrócić szczególną uwagę na osoby niekorzystnie usytuowane na rynku pracy oraz osoby niepełnosprawne, na działania zmierzające do ułatwienia im dostępu do kształcenia, na propagowanie równych szans dla kobiet i mężczyzn oraz na walkę z dyskryminacją.
Artykuł 3
Środki wspólnotowe
1. Cele niniejszego programu należy realizować przez podejmowanie następujących środków oraz przez ich treść operacyjną i procedury realizacji określone w załącznikach, a które można łączyć ze sobą:
a) wspieranie transnarodowej mobilności osób biorących udział w kształceniu zawodowym, w szczególności osób młodych, jak również osób odpowiedzialnych za kształcenie ("mobilność");
b) wspieranie projektów pilotażowych opartych na partnerstwie transnarodowym, mających na celu rozwój innowacyjności oraz podnoszenie jakości kształcenia zawodowego ("projekty pilotażowe");
c) promowanie znajomości języków, również języków rzadziej używanych i nauczanych, jak również zrozumienia innych kultur, w ramach kształcenia zawodowego ("znajomość języków");
d) wspieranie rozwoju sieci współpracy transnarodowej, sprzyjających wymianie doświadczeń i dobrej praktyce ("sieci transnarodowe");
e) tworzenie i aktualizacja materiałów wzorcowych przez wspieranie prowadzonych badań statystycznych i analiz, zdobywanie i aktualizację danych porównawczych, przestrzeganie i upowszechnianie zasad dobrej praktyki oraz szeroką wymianę informacji ("materiały źródłowe").
2. Podczas stosowania środków określonych w ust. 1, w szczególny sposób należy wspierać działania transnarodowe mające na celu wspieranie i wykorzystywanie technologii komunikacyjnych oraz informacyjnych (ICT) w kształceniu zawodowym.
Artykuł 4
Dostęp do programu
Zgodnie z warunkami realizacji programu określonymi w załącznikach, otwarty dostęp do niniejszego programu posiadają wszystkie instytucje sektora publicznego lub prywatnego jak również instytucje zajmujące się kształceniem zawodowym, a zwłaszcza:
a) zakłady, ośrodki i instytucje kształcenia zawodowego na wszystkich poziomach, łącznie z uczelniami;
b) ośrodki i instytucje badawcze;
c) przedsiębiorstwa, w szczególności małe i średnie oraz zakłady sektora rzemieślniczego, publicznego lub prywatnego, łącznie z instytucjami zajmującymi się kształceniem zawodowym;
d) organizacje handlowe, łącznie z izbami handlowymi itd.;
e) partnerzy społeczni;
f) instytucje i organizacje lokalne i regionalne;
g) organizacje niezarobkowe, instytucje ochotnicze oraz organizacje pozarządowe.
Artykuł 5
Realizacja programu i współpraca z Państwami Członkowskimi
1. Komisja zapewnia realizację działań wspólnotowych objętych niniejszym programem.
2. Państwa Członkowskie:
- podejmują niezbędne kroki zmierzające do zapewnienia, przy pomocy właściwych struktur, koordynacji, zintegrowanego zarządzania oraz kontynuowania realizacji niniejszego programu do osiągnięcia jego celów, przy udziale wszystkich stron zainteresowanych kształceniem zawodowym, zgodnie z praktyką krajową,
- zapewniają, iż działaniom objętym tym programem będą towarzyszyły odpowiednie akcje informacyjne oraz reklamowe,
- podejmują niezbędne kroki w celu zapewnienia skutecznej realizacji tego programu,
- podejmują w najszerszym możliwym zakresie wysiłki zmierzające do przyjęcia środków, które uznają za konieczne i pożądane w celu usunięcia przeszkód w dostępie do programu.
3. Komisja, we współpracy z Państwami Członkowskimi:
- podejmuje działania opisane w załącznikach w celu wykorzystania osiągnięć pierwszej fazy niniejszego programu oraz inicjatyw wspólnotowych w dziedzinie kształcenia zawodowego,
- zapewnia płynne przejście między działaniami podjętymi w ramach pierwszej fazy niniejszego programu oraz działaniami, które mają zostać podjęte w jego drugiej fazie.
Artykuł 6
Wspólne działania
W ramach procesu budowania Europy wiedzy, środki przewidziane w niniejszym programie mogą być podjęte, zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 7, jako wspólne działania z pokrewnymi programami i działaniami wspólnotowymi, w szczególności tymi, które związane są z edukacją i młodzieżą.
Artykuł 7
Komitet
1. Komisja wspierana jest przez komitet składający się z dwóch przedstawicieli każdego Państwa Członkowskiego, pod przewodnictwem przedstawiciela Komisji.
2. Komitet wydaje opinie w następujących sprawach:
a) ogólne wytyczne dotyczące realizacji niniejszego programu oraz wsparcia finansowego, jakiego ma udzielić Wspólnota;
b) roczny plan prac nad realizacją programu, łącznie z priorytetami, tematami dla działań tematycznych oraz wspólnymi działaniami oraz wnioskami Komisji o wybór projektów łącznie z projektami objętymi wspólnymi działaniami;
c) roczny budżet oraz podział funduszy na poszczególne środki i wspólne działania towarzyszące środkom i działaniom podejmowanym przez organizacje europejskie;
d) kryteria stosowane w celu opracowania wstępnego planu podziału funduszy między Państwa Członkowskie w celu umożliwienia zarządzania działaniami zgodnie z procedurą selekcyjną A (załącznik I, sekcja III);
e) ustalenia dotyczące monitorowania i oceny programu oraz upowszechniania i przekazywania ich wyników.
3. W odniesieniu do kwestii określonych w ust. 2, przedstawiciel Komisji powinien przedstawić Komitetowi projekt środków, które należy podjąć. Komitet wyda opinię w sprawie tego projektu w terminie, który może być wyznaczony przez przewodniczącego wedle pilności danej sprawy. Opinię wydaje się większością ustanowioną w art. 148 ust. 2 Traktatu w przypadku decyzji, które Rada podejmuje na wniosek Komisji. Głosy przedstawicieli Państw Członkowskich wchodzących w skład Komitetu ważone są według zasad określonych w tym artykule. Przewodniczący nie bierze udziału w głosowaniu.
4. a) Komisja przyjmuje środki, które stosuje się niezwłocznie.
b) Jednakże jeżeli takie działania nie są zgodne z opinią Komitetu, Komisja natychmiast powiadamia o tym Radę. W takim wypadku,
- Komisja odracza stosowanie podjętych środków o najwyżej dwa miesiące od daty takiego powiadomienia,
- Rada, stanowiąc większością kwalifikowaną może podjąć decyzję odmienną w terminie określonym w tiret poprzednim.
5. Przedstawiciel Komisji powinien zasięgać opinii Komitetu w kwestii innych właściwych spraw dotyczących realizacji programu. W takim wypadku, przedstawiciel Komisji powinien przedstawić Komitetowi projekt środków, które należy podjąć. Komitet wydaje opinię na temat tego projektu w terminie określonym przez przewodniczącego wedle pilności sprawy, jeśli zajdzie taka potrzeba w drodze głosowania.
Opinia jest włączona do protokołu. Każde Państwo Członkowskie może zażądać odnotowania w protokole swojego stanowiska.
Komisja bierze pod uwagę opinię Komitetu w jak najszerszym zakresie oraz informuje Komitet o zakresie, w jakim jego opinia została uwzględniona.
6. Komitet opracowuje swój regulamin wewnętrzny.
7. Komisja, we współpracy z Komitetem, uchwali zasady systematycznej i zorganizowanej współpracy z Komitetami utworzonymi dla potrzeb realizacji programów Wspólnoty Europejskiej dotyczących kształcenia oraz młodzieży.
8. W celu zapewnienia spójności niniejszego programu oraz innych środków określonych w art. 9, Komisja systematycznie informuje Komitet o inicjatywach wspólnotowych w dziedzinie edukacji i kształcenia zawodowego oraz młodzieży, łącznie ze współpracą z państwami trzecimi oraz organizacjami międzynarodowymi.
Artykuł 8
Partnerzy społeczni
Z zastrzeżeniem dla procedur określonych w art. 7 ust. 3, art. 4 i 5 Komisja może zasięgać opinii Komitetu we wszelkich sprawach dotyczących stosowania niniejszej decyzji.
Podczas każdej z takich konsultacji, przedstawiciele partnerów społecznych (mianowani przez Komisję na wniosek partnerów społecznych na poziomie wspólnotowym, w liczbie równej liczbie przedstawicieli Państw Członkowskich) uczestniczą w pracach Komitetu jako obserwatorzy.
Mają oni prawo żądać odnotowania ich stanowisk w protokole zebrań Komitetu.
Artykuł 9
Zgodność i komplementarność
1. Komisja, we współpracy z Państwami Członkowskimi, zapewnia ogólną zgodność i komplementarność niniejszego programu z innymi odpowiednimi politykami, instrumentami oraz działaniami Wspólnoty, w szczególności Europejskim Funduszem Społecznym, zwłaszcza tymi, które przyczyniają się do Europy wiedzy, szczególnie w dziedzinie edukacji, kształcenia zawodowego, młodzieży, badań i rozwoju technologii oraz innowacyjności.
2. Podczas stosowania środków objętych niniejszym programem, Komisja i Państwa Członkowskie uwzględniają priorytety wymienione w wytycznych dotyczących zatrudnienia i przyjętych przez Radę w ramach skoordynowanej strategii zatrudnienia.
3. Wspólnie ze wspólnotowymi partnerami społecznymi, Komisja podejmuje wysiłki zmierzające do rozwoju koordynacji między tym programem i dialogiem społecznym na poziomie wspólnotowym oraz na poziomach sektorowych.
4. Komisja zapewnia pomoc Europejskiego Centrum ds. Rozwoju Kształcenia Zawodowego (Cedefop) w realizacji niniejszego programu, zgodnie z ustaleniami zawartymi w rozporządzeniu (EWG) nr 337/75/EWG [6] ustanawiającym Cedefop. Na tych samych warunkach, na odpowiednich obszarach, należy ustanowić proces koordynacji pod auspicjami Komisji oraz Europejskiej Fundacji Szkoleniowej określonej w rozporządzeniu (EWG) nr 1360/90 [7].
5. Komisja regularnie informuje Komitet Doradczy ds. Kształcenia Zawodowego o postępach w realizacji niniejszego programu.
Artykuł 10
Uczestnictwo państw EFTA/EOG, stowarzyszonych państw Europy Środkowej i Wschodniej (CEEC), Cypru, Malty i Turcji
Niniejszy program otwarty jest dla uczestnictwa:
- państw EFTA/EOG zgodnie z warunkami określonymi w Porozumieniu EOG,
- stowarzyszonych państw Europy Środkowej i Wschodniej (CEEC) zgodnie z warunkami określonymi w zawartych z tymi państwami układach europejskich, w dodatkowych protokołach do tych układów oraz w decyzjach odpowiednich Rad Stowarzyszeń,
- Cypru, na tych samych warunkach, które miały zastosowanie w przypadku państw EFTA/EOG, na podstawie dodatkowego przydziału środków i według procedur, podlegających uzgodnieniom z tym państwem,
- Malty i Turcji, na podstawie dodatkowego przydziału środków, zgodnie z postanowieniami Traktatu.
Artykuł 11
Współpraca międzynarodowa
Zgodnie z niniejszym programem oraz z procedurą przewidzianą w art. 7 ust. 2, art. 3 i 4, Komisja powinna zacieśnić współpracę z państwami trzecimi oraz z właściwymi organizacjami międzynarodowymi.
Artykuł 12
Finansowanie
1. Finansowa kwota referencyjna dla realizacji niniejszego programu na okres 2000-2006 wynosi 1150 mln EUR.
2. Roczne przydziały środków określają władze budżetowe w oparciu o przewidywaną sytuację finansową.
Artykuł 13
Monitorowanie i ocena
1. Komisja powinna regularnie monitorować niniejszy program we współpracy z Państwami Członkowskimi.
Monitorowanie powinno obejmować kontrolę sprawozdań określonych w ust. 4 oraz działania szczególne.
2. Komisja dokonuje regularnej oceny realizacji niniejszego programu we współpracy z Państwami Członkowskimi, zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 7 ust. 2, art. 3 i 4 oraz na podstawie kryteriów opracowanych we współpracy z Państwami Członkowskimi. Przede wszystkim należy dążyć do oceny skuteczności oraz wpływu przeprowadzonych działań w porównaniu z celami wyznaczonymi w art. 2. Ocena powinna również dotyczyć upowszechniania wyników działań objętych niniejszym programem, uzyskanych korzyści oraz efektów niniejszego programu, w odniesieniu do jego celów.
Ocena ta również obejmuje kwestię komplementarności działań objętych niniejszym programem oraz działań w ramach stosownych polityk, instrumentów oraz działań Wspólnoty.
Zgodnie z kryteriami ustalonymi według procedury opisanej w art. 7 ust. 2, art. 3 i 4, regularnie dokonuje się niezależnych zewnętrznych ocen wyników działań Wspólnoty.
3. Podczas realizacji programu należy uwzględniać wyniki prowadzanego monitorowania oraz oceny.
4. Najpóźniej do dnia 31 grudnia 2003 r. oraz dnia 30 czerwca 2007 r., odpowiednio, Państwa Członkowskie przedstawią Komisji sprawozdania dotyczące realizacji oraz skuteczności niniejszego programu oraz dotyczące jego wpływu na istniejące systemy i rozwiązania kształcenia zawodowego w tych państwach. W sprawozdaniach tych należy także uwzględnić kwestię propagowania równości szans kobiet i mężczyzn.
5. Komisja przedstawi Parlamentowi Europejskiemu, Radzie oraz Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu:
- do dnia 30 czerwca 2002 r. pierwsze okresowe sprawozdanie dotyczące wstępnej realizacji niniejszego programu,
- do dnia 30 czerwca 2004 r. drugie okresowe sprawozdanie dotyczące realizacji niniejszego programu,
- do dnia 31 grudnia 2004 r. zawiadomienie o kontynuowaniu realizacji niniejszego programu; w komunikacji tej powinien być zawarty odpowiedni wniosek,
- do dnia 31 grudnia 2007 r. końcowe sprawozdanie dotyczące realizacji niniejszego programu.
Artykuł 14
Wejście w życie
Niniejsza decyzja wchodzi w życie z dniem jej opublikowania w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich.
Sporządzono w Luksemburgu, dnia 26 kwietnia 1999 r.