Rozporządzenie Komisji (WE) nr 472/2002
z dnia 12 marca 2002 r.
zmieniające rozporządzenie (WE) nr 466/2001 ustalające najwyższe dopuszczalne poziomy dla niektórych zanieczyszczeń w środkach spożywczych
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH,
uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską,
uwzględniając rozporządzenie Rady (EWG) nr 315/93 z dnia 8 lutego 1993 r. ustanawiające procedury Wspólnoty w odniesieniu do zanieczyszczeń w żywności [1], w szczególności jego art. 2 ust. 3,
po konsultacji z Naukowym Komitetem ds. Żywności (SCF),
a także mając na uwadze, co następuje:
(1) Rozporządzenie (EWG) nr 315/93 stanowi, że muszą zostać ustalone najwyższe dopuszczalne poziomy zanieczyszczeń w środkach spożywczych w celu ochrony zdrowia publicznego.
(2) Rozporządzenie Komisji (WE) nr 466/2001 [2], ostatnio zmienione rozporządzeniem (WE) nr 257/2002 [3], ustala najwyższe dopuszczalne poziomy dla niektórych zanieczyszczeń w środkach spożywczych, które mają być stosowane od dnia 5 kwietnia 2002 r.
(3) Niektóre Państwa Członkowskie przyjęły lub zamierzają przyjąć najwyższe dopuszczalne poziomy aflatoksyn w przyprawach korzennych oraz najwyższe dopuszczalne poziomy ochratoksyny A w niektórych środkach spożywczych. Z uwagi na różnice między Państwami Członkowskimi oraz wynikające stąd ryzyko zakłócenia konkurencji, niezbędne jest wprowadzenie środków wspólnotowych w celu zapewnienia jednolitości rynku przy zachowaniu zasady proporcjonalności.
(4) Aflatoksyny, w szczególności aflatoksyna B1, są genotoksycznymi substancjami rakotwórczymi. Dla substancji tego typu nie istnieje próg, poniżej którego nie obserwuje się szkodliwego działania i w związku z tym nie można ustanowić dopuszczalnej dawki dziennej. Aktualny poziom wiedzy naukowej i technicznej ani ulepszenia w technikach produkcji i składowania nie zapobiegają rozwojowi tych pleśni, a tym samym nie pozwalają całkowicie wyeliminować obecności aflatoksyn w przyprawach korzennych; w związku z tym należy ustalić limity na jak najniższym rozsądnie osiągalnym poziomie.
(5) Wyniki skoordynowanego programu kontroli, prowadzonego przez Państwa Członkowskie zgodnie z zaleceniem Komisji 97/77/WE z dnia 8 stycznia 1997 r. dotyczącym skoordynowanego programu urzędowej kontroli środków spożywczych na 1997 r. [4], są dostępne od czasu ustalenia najwyższych dopuszczalnych zawartości aflatoksyn w innych środkach spożywczych. Wyniki te wykazują, że niektóre gatunki przypraw korzennych zawierają wysoki poziom aflatoksyn. W związku z tym wskazane jest ustanowienie najwyższych dopuszczalnych limitów dla gatunków przypraw korzennych, które stosuje się w dużych ilościach i w których często występują zanieczyszczenia.
(6) Najwyższe dopuszczalne limity powinny zostać poddane przeglądowi i, jeśli to konieczne, obniżone przed dniem 31 grudnia 2003 r., z uwzględnieniem możliwości zmniejszenia zanieczyszczenia aflatoksyną przypraw korzennych przez ulepszenie metod produkcji, zbioru i składowania oraz postęp wiedzy naukowej i technicznej.
(7) Ochratoksyna A jest mikotoksyną wytwarzaną przez niektóre grzyby (gatunki Penicillium i Aspergillus). W sposób naturalny występuje na całym świecie w wielu produktach roślinnych, takich jak zboża, ziarna kawowe i kakaowe oraz suszone owoce. Została wykryta w takich produktach jak: produkty zbożowe, kawa, wino, piwo, przyprawy korzenne i sok winogronowy, ale również w produktach pochodzenia zwierzęcego, jak nerki wieprzowe. Badania częstotliwości i poziomu występowania ochratoksyny A w żywności oraz próbkach krwi pobranych od ludzi wskazują, że te środki żywnościowe są często zanieczyszczone.
(8) Ochratoksyna A jest mikotoksyną o właściwościach rakotwórczych, nefrotoksycznych, teratogennych, immunotoksycznych i prawdopodobnie również neurotoksycznych. Łączy się ją z nefropatią u ludzi. Ochratoksyna A może posiadać długi półokres trwania w organizmach ludzi.
(9) Komitet Naukowy ds. Żywności stwierdził w swojej opinii w sprawie ochratoksyny A z dnia 17 września 1998 r., że byłoby rozsądne jak najbardziej zmniejszyć narażenie na szkodliwy wpływ ochratoksyny A i zapewnić, aby narażenie to znajdowało się przy dolnej granicy dopuszczalnej dziennej dawki wynoszącej 1,2-14 ng/kg masy ciała, która została oszacowana przez inne organy, np. poniżej 5 ng/kg masy ciała na dzień.
(10) Przy aktualnym poziomie wiedzy naukowej i technicznej oraz mimo ulepszeń w technikach produkcji i składowania, nie jest możliwe zapobieżenie rozwojowi tych pleśni. Wskutek tego ochratoksyna A nie może zostać całkowicie wyeliminowana z żywności. Dlatego powinny zostać ustalone limity na jak najniższym rozsądnie osiągalnym poziomie.
(11) Głównym źródłem ochratoksyny A w dawkach pożywienia są zboża i produkty zbożowe. Zapobieganie jest kwestią największej wagi, aby uniknąć zanieczyszczeń w stopniu, w jakim to jest możliwe oraz chronić konsumenta. Ponadto wskazane jest ustalenie największych dopuszczalnych limitów dla zbóż i produktów zbożowych na poziomie rozsądnie osiągalnym, pod warunkiem że stosowane będą działania zapobiegawcze w celu uniknięcia zanieczyszczenia na wszystkich poziomach łańcucha produkcji i handlu.
(12) Suszone owoce winorośli (koryntki, rodzynki i sułtanki) okazały się wysoce zanieczyszczone. Suszone owoce winorośli są istotnym źródłem ochratoksyny A w dawkach pożywienia u ludzi o wysokim poziomie spożycia tych owoców, w szczególności u dzieci. Z tego względu właściwe jest obecnie ustalenie poziomu, który jest technologicznie osiągalny oraz konieczna jest dalsza poprawa praktyk w celu zmniejszenia zanieczyszczenia.
(13) Obecność ochratoksyny A została również zaobserwowana w kawie, winie, soku winogronowym, kakao i przyprawach korzennych. Państwa Członkowskie oraz zainteresowane strony (takie jak organizacje zawodowe) powinny przedsięwziąć poszukiwania i badania w celu ustalenia różnych czynników wpływających na powstanie ochratoksyny A oraz ustalenie środków zapobiegawczych, które należy podjąć w celu zmniejszenia obecności ochratoksyny A w tych środkach spożywczych. W odniesieniu do tych produktów powinno się dołożyć wszelkich starań w zakresie badań i środków zapobiegawczych, aby jak najbardziej zmniejszyć zawartość ochratoksyny A w toku ustalania największych dopuszczalnych limitów na podstawie zasady "na jak najniższym rozsądnie osiągalnym poziomie" (zasada ALARA). Jeżeli nie zostaną podjęte żadne wysiłki w celu zmniejszenia zawartości ochratoksyny A w niektórych produktach, to niezbędne będzie ustalenie najwyższych dopuszczalnych limitów dla tych produktów w celu ochrony zdrowia publicznego, bez możliwości oceny technologicznej wykonalności.
(14) W związku z tym rozporządzenie (WE) nr 466/2001 powinno zostać odpowiednio zmienione.
(15) Środki przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są zgodne z opinią Stałego Komitetu ds. Łańcucha Pokarmowego i Zdrowia Zwierząt,
PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
Artykuł 1
W rozporządzeniu (WE) nr 466/2001 wprowadza się następujące zmiany:
1. W art. 4 ust. 2 wprowadza się następujące zmiany:
a) zdanie wprowadzające otrzymuje brzmienie: "w odniesieniu do aflatoksyn i ochratoksyny A w produktach wymienionych w ppkt 2.1 i 2.2 załącznika I zabrania się:";
b) w lit. b) wyrazy "i 2.1.3" zastępuje się wyrazami "2.1.3, 2.1.4, 2.2.1 i 2.2.2".
2. W art. 5 dodaje się ust. 2a w brzmieniu:
"2a. Komisja dokona przeglądu najwyższych dopuszczalnych limitów aflatoksyn ustanowionych w pkt 2.1.4 sekcji 2 załącznika I najpóźniej do dnia 31 grudnia 2003 r. oraz, stosownie do potrzeb, zmniejszy je uwzględniając postęp wiedzy naukowej i technicznej.
Komisja dokona przeglądu przepisów zawartych w ppkt 2.2.2 i 2.2.3 sekcji 2 załącznika I najpóźniej do dnia 31 grudnia 2003 r. w odniesieniu do najwyższej dopuszczalnej zawartości ochratoksyny A w suszonych owocach winorośli oraz w celu włączenia najwyższej dopuszczalnej zawartości ochratoksyny A w surowej i palonej kawie, produktach kawowych, winie, piwie, soku winogronowym, kakao, produktach kakaowych oraz przyprawach korzennych, uwzględniając podjęte badania i środki zapobiegawcze zastosowane w celu zmniejszenia obecności ochratoksyny w tych produktach.
W tym celu Państwa Członkowskie oraz zainteresowane strony corocznie przedstawiają Komisji wyniki podjętych badań oraz postępy osiągnięte w zakresie stosowania środków zapobiegawczych w celu uniknięcia zanieczyszczenia ochratoksyną A."
3. W załączniku I wprowadza się zmiany zgodnie z Załącznikiem do niniejszego rozporządzenia.
Artykuł 2
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dziesiątego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich.
Niniejsze rozporządzenie stosuje się od dnia 5 kwietnia 2002 r.
Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich Państwach Członkowskich.
Sporządzono w Brukseli, dnia 12 marca 2002 r.