DECYZJA KOMISJI
z dnia 18 grudnia 2009 r.
przyznająca Byłej Jugosłowiańskiej Republice Macedonii uprawnienia w zakresie zarządzania pomocą w ramach komponentu V Instrumentu Pomocy Przedakcesyjnej (IPA) - Rolnictwo i Rozwój Obszarów Wiejskich w odniesieniu do środków przedakcesyjnych 101, 103 i 302 w okresie przedakcesyjnym
(2009/987/UE)
KOMISJA EUROPEJSKA,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,
uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 1085/2006 z dnia 17 lipca 2006 r. ustanawiające instrument pomocy przedakcesyjnej (IPA) (1),
uwzględniając rozporządzenie Komisji (WE) nr 718/2007 z dnia 12 czerwca 2007 r. wdrażające rozporządzenie Rady (WE) nr 1085/2006 ustanawiające instrument pomocy przedakcesyjnej (IPA) (2), w szczególności jego art. 18 i 186,
uwzględniając rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002 z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich (zwane dalej „rozporządzeniem finansowym”) (3), w szczególności jego art. 53c i art. 56 ust. 2,
uwzględniając rozporządzenie Komisji (WE, Euratom) nr 2342/2002 z dnia 23 grudnia 2002 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002 w sprawie rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich (4) (zwane dalej „przepisami wykonawczymi”), w szczególności jego art. 35,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
Rozporządzenie (WE) nr 1085/2006 ustanawiające instrument pomocy przedakcesyjnej (IPA) określa cele i główne zasady pomocy przedakcesyjnej na rzecz krajów kandydujących i potencjalnych krajów kandydujących w okresie od 2007 r. do 2013 r. oraz nakłada na Komisję obowiązek realizacji tej pomocy.
(2)
Artykuły 11, 12, 13, 14, 18 i 186 rozporządzenia (WE) nr 718/2007 wdrażającego rozporządzenie (WE) nr 1085/2006 dają Komisji możliwość przyznania krajowi beneficjentowi uprawnień w zakresie zarządzania komponentem V Instrumentu Pomocy Przedakcesyjnej - Rolnictwo i Rozwój Obszarów Wiejskich i określenia wymogów, które kraj ten musi w tym celu spełnić.
(3)
Zgodnie z art. 7 rozporządzenia (WE) nr 718/2007 Komisja i kraj beneficjent zawierają umowę ramową w celu określenia i uzgodnienia zasad współpracy dotyczącej pomocy finansowej WE na rzecz kraju beneficjenta. W razie konieczności umowa ramowa może zostać uzupełniona umową sektorową lub umowami sektorowymi, które zawierają postanowienia szczegółowe dotyczące danego komponentu.
(4)
Aby kraj będący beneficjentem mógł otrzymać uprawnienia w zakresie zarządzania, należy spełnić warunki określone w art. 53c i art. 56 ust. 2 rozporządzenia finansowego i w art. 35 przepisów wykonawczych.
(5)
Umowa ramowa w sprawie zasad współpracy dotyczącej pomocy finansowej WE na rzecz Byłej Jugosłowiańskiej Republiki Macedonii w ramach realizacji pomocy z instrumentu pomocy przedakcesyjnej (IPA) pomiędzy rządem Byłej Jugosłowiańskiej Republiki Macedonii i Komisją Wspólnot Europejskich została zawarta dnia 4 marca 2008 r.
(6)
Program na rzecz Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich Byłej Jugosłowiańskiej Republiki Macedonii realizowany w ramach IPA (zwany dalej „programem IPARD”), zatwierdzony decyzją Komisji C(2008) 677 z dnia 25 lutego 2008 r. zgodnie z art. 7 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 1085/2006 i z art. 184 rozporządzenia (WE) nr 718/2007, zawierał plan rocznych kwot wkładów Wspólnoty oraz umowę w sprawie finansowania.
(7)
Umowa sektorowa zawarta dnia 29 stycznia 2009 r. pomiędzy Komisją Wspólnot Europejskich, działającą w imieniu i na rzecz Wspólnoty Europejskiej, a rządem Byłej Jugosłowiańskiej Republiki Macedonii, działającym w imieniu Byłej Jugosłowiańskiej Republiki Macedonii, stanowi uzupełnienie postanowień umowy ramowej, określające przepisy szczegółowe dotyczące wdrażania i realizacji programu IPARD na rzecz Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich Byłej Jugosłowiańskiej Republiki Macedonii w ramach instrumentu pomocy przedakcesyjnej (IPA).
(8)
Ostatnie zmiany do programu IPARD wprowadzono dnia 23 września 2009 r. na mocy decyzji Komisji C(2009) 7041.
(9)
Zgodnie z art. 21 rozporządzenia (WE) nr 718/2007 kraj beneficjent zobowiązany jest do wyznaczenia podmiotów i instytucji odpowiedzialnych za wdrażanie programu IPARD: właściwego urzędnika akredytującego, krajowego urzędnika zatwierdzającego, funduszu narodowego, instytucji zarządzającej, agencji IPARD oraz instytucji audytowej.
(10)
Rząd Byłej Jugosłowiańskiej Republiki Macedonii powołał Fundusz Narodowy, centralny organ skarbu państwa w ramach Ministerstwa Finansów, działający w charakterze funduszu narodowego i realizujący zadania i obowiązki zgodnie z załącznikiem I do umowy sektorowej.
(11)
Rząd Byłej Jugosłowiańskiej Republiki Macedonii powołał Agencję ds. Wsparcia Finansowego na Rzecz Rolnictwa i Obszarów Wiejskich, działającą w charakterze agencji IPARD i realizującą zadania i obowiązki zgodnie z załącznikiem I do umowy sektorowej.
(12)
Rząd Byłej Jugosłowiańskiej Republiki Macedonii powołał Instytucję Zarządzającą w ramach Ministerstwa Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Wodnej, działającą w charakterze instytucji zarządzającej i realizującej zadania i obowiązki zgodnie z załącznikiem I do umowy sektorowej.
(13)
Właściwy urzędnik akredytujący poinformował Komisję Europejską w dniu 18 marca 2009 r. o akredytacji krajowego urzędnika zatwierdzającego i Funduszu Narodowego zgodnie z art. 12 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 718/2007.
(14)
Krajowy urzędnik zatwierdzający powiadomił Komisję Europejską w dniu 18 marca 2009 r. o akredytacji struktur operacyjnych odpowiedzialnych za zarządzanie komponentem V IPA - Rozwój obszarów wiejskich i za jego wdrażanie, zgodnie z art. 13 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 718/2007.
(15)
Agencja ds. Wsparcia Finansowego na Rzecz Rolnictwa i Obszarów Wiejskich, działająca w charakterze agencji IPARD, oraz Instytucja Zarządzająca, działająca w charakterze instytucji zarządzającej, będą odpowiedzialne za wdrażanie trzech zatwierdzonych przez krajowego urzędnika zatwierdzającego środków spośród czterech z programu IPARD: 101 „Inwestycje w gospodarstwa rolne z myślą o ich restrukturyzacji i dostosowaniu do norm wspólnotowych”, 103 „Inwestycje w przetwórstwo i obrót produktami rolnymi i rybołówstwa z myślą o ich restrukturyzacji i dostosowaniu do norm wspólnotowych” oraz 302 „Różnicowanie i rozwój działalności gospodarczej na obszarach wiejskich” zgodnie z opisem zawartym w programie.
(16)
W dniach 22 października 2008 r. i 24 lutego 2009 r. władze krajowe przekazały Komisji wykaz wydatków kwalifikowalnych zgodnie z art. 32 ust. 3 umowy sektorowej. Komisja zatwierdziła ten wykaz w dniu 17 kwietnia 2009 r.
(17)
W celu uwzględnienia wymogów art. 19 ust. 1 umowy ramowej wydatki poniesione na mocy niniejszej decyzji są kwalifikowalne do współfinansowania wspólnotowego jedynie, jeżeli nie zostały poniesione przed datą decyzji o przyznaniu uprawnień w zakresie zarządzania, z wyłączeniem ogólnych kosztów, o których mowa w art. 172 ust. 3 lit. c) rozporządzenia (WE) nr 718/2007. Wydatki są kwalifikowalne, jeżeli są zgodnie z zasadami należytego zarządzania finansami, w szczególności z zasadami gospodarności i opłacalności.
(18)
Rozporządzenie (WE) nr 718/2007 stanowi, że wymóg zatwierdzenia ex ante, o którym mowa w art. 18 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 718/2007, może być uchylony na podstawie przeprowadzanej osobno dla każdego przypadku analizy skutecznego funkcjonowania danego systemu zarządzania i kontroli, oraz przewiduje szczegółowe zasady przeprowadzania tego rodzaju analizy.
(19)
Zgodnie z art. 14 i 18 rozporządzenia (WE) nr 718/2007 akredytacje, o których mowa w art. 11, 12 i 13 rozporządzenia (WE) nr 718/2007, zostały poddane przeglądowi, a procedury i struktury odpowiednich podmiotów i instytucji, zgodnie z ich opisem we wniosku przekazanym krajowemu urzędnikowi zatwierdzającemu, zostały poddane analizie, w tym poprzez weryfikacje na miejscu.
(20)
Weryfikacje dotyczące środka 101 „Inwestycje w gospodarstwa rolne z myślą o ich restrukturyzacji i dostosowaniu do norm wspólnotowych”, środka 103 „Inwestycje w przetwórstwo i obrót produktami rolnymi i rybołówstwa z myślą o ich restrukturyzacji i dostosowaniu do norm wspólnotowych” oraz środka 302 „Różnicowanie i rozwój działalności gospodarczej na obszarach wiejskich” zostały jednakże przeprowadzone przez Komisję w oparciu o system, który choć sprawny, nie jest jeszcze stosowany w odniesieniu do wszystkich istotnych elementów.
(21)
Choć Instytucja Audytowa nie uczestniczy bezpośrednio w niniejszej decyzji, jeszcze przed złożeniem do Komisji pakietu akredytacji wymaganego do przeniesienia uprawnień w zakresie zarządzania przeprowadzono weryfikacje na miejscu w celu dokonania oceny jej gotowości do funkcjonowania jako niezależny operacyjnie organ audytowy.
(22)
Spełnienie przez Byłą Jugosłowiańską Republikę Macedonii wymogów art. 56 ust. 2 rozporządzenia finansowego i art. 11, 12 i 13 rozporządzenia (WE) nr 718/2007 oceniono poprzez weryfikacje na miejscu.
(23)
Ocena ta wykazała, że Była Jugosłowiańska Republika Macedonii spełnia wymogi w odniesieniu do środków 101, 103 i 302.
(24)
Należy zatem, na zasadzie decentralizacji, znieść wymogi zatwierdzenia ex ante, o których mowa w art. 18 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 718/2007 i art. 165 rozporządzenia finansowego oraz przyznać krajowemu urzędnikowi zatwierdzającemu, funduszowi narodowemu, agencji IPARD i instytucji zarządzającej uprawnienia w zakresie zarządzania w odniesieniu do środków 101, 103 i 302 z programu dla Byłej Jugosłowiańskiej Republiki Macedonii,
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
1. Uprawnienia do zarządzania pomocą, przewidziane w ramach IPA - komponent V instrumentu pomocy przedakcesyjnej (IPA) dotyczący rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich, przyznaje się właściwym instytucjom na warunkach określonych w niniejszej decyzji.
2. Niniejszym znosi się wymóg zatwierdzenia ex ante przez Komisję działań w zakresie zarządzania, płatności i realizacji środka 101 „Inwestycje w gospodarstwa rolne z myślą o ich restrukturyzacji i dostosowaniu do norm wspólnotowych”, środka 103 „Inwestycje w przetwórstwo i obrót produktami rolnymi i rybołówstwa z myślą o ich restrukturyzacji i dostosowaniu do norm wspólnotowych” oraz środka 302 „Różnicowanie i rozwój działalności gospodarczej na obszarach wiejskich” przez Byłą Jugosłowiańską Republikę Macedonii przewidziany w art. 18 rozporządzenia (WE) nr 718/2007.
Artykuł 2
Niniejszą decyzję stosuje się za pośrednictwem następujących struktur, podmiotów i instytucji wyznaczonych przez Byłą Jugosłowiańską Republikę Macedonii do zarządzania środkami 101, 103 i 302 programu przewidzianego w ramach IPA - komponent V:
a)
krajowy urzędnik zatwierdzający;
b)
fundusz narodowy;
c)
struktura operacyjna IPA - komponent V:
-
instytucja zarządzająca,
-
agencja IPARD.
Artykuł 3
1. Uprawnienia w zakresie zarządzania przyznaje się strukturom, podmiotom i instytucjom wymienionym w art. 2 niniejszej decyzji.
2. Władze krajowe przeprowadzają dalsze weryfikacje w odniesieniu do struktur, podmiotów i instytucji, o których mowa w art. 2 niniejszej decyzji, w celu zapewnienia prawidłowego funkcjonowania systemu zarządzania i kontroli. Weryfikacje te przeprowadzane są przed przekazaniem pierwszej deklaracji wydatków wraz z wnioskiem o ich zwrot w odniesieniu do środków, o których mowa w art. 1 ust. 2 powyżej.
Artykuł 4
1. Wydatki poniesione przed datą przyjęcia niniejszej decyzji w żadnym wypadku nie są kwalifikowalne, z wyłączeniem ogólnych kosztów, o których mowa w art. 172 ust. 3 lit. c) rozporządzenia (WE) nr 718/2007.
2. Wydatki są kwalifikowalne, jeżeli są zgodne z zasadami należytego zarządzania finansami, w szczególności z zasadami gospodarności i opłacalności.
Artykuł 5
Bez uszczerbku dla jakichkolwiek decyzji przyznających pomoc poszczególnym beneficjentom w ramach programu IPARD, zastosowanie mają zasady kwalifikowalności wydatków zaproponowane przez Byłą Jugosłowiańską Republikę Macedonii w pismach nr 08-44/82 z dnia 22 października 2008 r. i nr 08-77/16 z dnia 24 lutego 2009 r., zarejestrowanych przez Komisję odpowiednio w dniu 21 listopada 2008 r. pod nr A/31025 i w dniu 24 marca 2009 r. pod nr A/7937.
Artykuł 6
1. Komisja monitoruje zgodność z wymogami dotyczącymi przyznania uprawnień w zakresie zarządzania zgodnie z art. 17 rozporządzenia (WE) nr 718/2007.
2. Jeżeli w dowolnym momencie wykonywania niniejszej decyzji Komisja uzna, że wymogi wobec Byłej Jugosłowiańskiej Republiki Macedonii na mocy niniejszej decyzji nie są przez nią spełniane, Komisja może podjąć decyzję o wycofaniu lub zawieszeniu przekazanych uprawnień w zakresie zarządzania.
Sporządzono w Brukseli dnia 18 grudnia 2009 r.