ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (WE) NR 245/2009
z dnia 18 marca 2009 r.
w sprawie wykonania dyrektywy 2005/32/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do wymogów dotyczących ekoprojektu dla lamp fluorescencyjnych bez wbudowanego statecznika, dla lamp wyładowczych dużej intensywności, a także dla stateczników i opraw oświetleniowych służących do zasilania takich lamp, oraz uchylające dyrektywę 2000/55/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH,
uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską,
uwzględniając dyrektywę 2005/32/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 6 lipca 2005 r. ustanawiającą ogólne zasady ustalania wymogów dotyczących ekoprojektu dla produktów wykorzystujących energię oraz zmieniającą dyrektywę Rady 92/42/EWG, oraz dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 96/57/WE i 2000/55/WE (1), w szczególności jej art. 15 ust. 1,
po konsultacji z Forum Konsultacyjnym ds. Ekoprojektu,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
Zgodnie z dyrektywą 2005/32/WE wymogi dotyczące ekoprojektu są określane przez Komisję dla produktów wykorzystujących energię, których wielkość sprzedaży we Wspólnocie jest znacząca, które mają znaczący wpływ na środowisko naturalne i które posiadają znaczący potencjał w zakresie poprawy ich ekologiczności bez pociągania za sobą nadmiernych kosztów.
(2)
Artykuł 16 ust. 2 tiret drugie dyrektywy 2005/32/WE stanowi, że Komisja odpowiednio wprowadza środek wykonawczy dotyczący produktów oświetleniowych przeznaczonych dla sektora usług, zgodnie z procedurą określoną w art. 19 ust. 3 i z uwzględnieniem kryteriów określonych w art. 15 ust. 2 oraz po konsultacji z Forum Konsultacyjnym ds. Ekoprojektu.
(3)
Komisja wykonała dwa badania przygotowawcze, w których ramach przeanalizowano techniczne, ekologiczne i ekonomiczne aspekty produktów oświetleniowych stosowanych zwykle w sektorze usług (oświetlenie biur i oświetlenie dróg publicznych). Badania przeprowadzono przy udziale zainteresowanych stron ze Wspólnoty i z krajów trzecich, a ich wyniki zostały podane do publicznej wiadomości na stronach Komisji Europejskiej na portalu EUROPA.
(4)
Ponieważ obowiązkowe wymogi dotyczące ekoprojektu mają zastosowanie do produktów wprowadzanych na rynek niezależnie od miejsca ich zainstalowania, wymogi te nie mogą być uzależnione od zastosowania danego produktu (np. oświetlenie biurowe lub oświetlenie dróg publicznych). Niniejsze rozporządzenie powinno zatem dotyczyć określonych produktów, takich jak lampy fluorescencyjne bez wbudowanego statecznika, lampy wyładowcze dużej intensywności oraz stateczniki i oprawy oświetleniowe służące do zasilania takich lamp. W dobraniu najlepszych dostępnych rozwiązań technicznych do konkretnych zastosowań (np. oświetlenie biurowe lub oświetlenie dróg publicznych) pomocne mogą być dla użytkowników orientacyjne kryteria referencyjne.
(5)
Produkty podlegające niniejszemu rozporządzeniu przeznaczone są przede wszystkim na potrzeby oświetlenia ogólnego, co oznacza, że dostarczają one światła sztucznego zastępującego światło naturalne celem zapewnienia normalnego widzenia przez człowieka. Lampy do celów specjalnych (np. lampy stosowane w monitorach komputerowych, fotokopiarkach, solariach, terrariach i innych podobnych zastosowaniach) nie powinny podlegać przepisom niniejszego rozporządzenia.
(6)
Na potrzeby niniejszego rozporządzenia za istotne uważa się następujące aspekty ekologiczne objętych nim produktów wykorzystujących energię:
a)
pobór energii w stanie użytkowania;
b)
zawartość rtęci w lampach.
(7)
Szacuje się, że w 2005 r. w całej Wspólnocie roczne zużycie energii elektrycznej związane z produktami, których dotyczy niniejsze rozporządzenie, wyniosło 200 TWh, co odpowiada emisji 80 mln ton CO2. Przewiduje się, że jeżeli nie zostaną podjęte konkretne działania, zużycie energii z tego tytułu wzrośnie do 260 TWh w 2020 r. Z przeprowadzonych badań przygotowawczych wynika, że zużycie energii elektrycznej przez produkty, których dotyczy niniejsze rozporządzenie, można znacznie zmniejszyć.
(8)
Szacuje się, że w 2005 r. zawartość rtęci w zainstalowanych lampach wynosiła 12,6 tony. Przewiduje się, że jeżeli nie zostaną podjęte konkretne działania, zawartość rtęci w zainstalowanych lampach wzrośnie do 18,6 tony w 2020 r.; jednocześnie wykazano, że zawartość tę można znacznie zmniejszyć.
(9)
Wobec braku uznanych na forum międzynarodowym naukowych metod pomiaru skutków środowiskowych „zanieczyszczenia świetlnego”, nie można oszacować jego znaczenia. Uznaje się jednak, że środki służące poprawie skuteczności świetlnej urządzeń oświetleniowych w sektorze usług mogą mieć pozytywny wpływ na „zanieczyszczenie świetlne”.
(10)
Zmniejszenie zużycia energii elektrycznej przez produkty, których dotyczy niniejsze rozporządzenie, należy osiągnąć poprzez zastosowanie istniejących, niezastrzeżonych i oszczędnych rozwiązań technicznych, prowadzących do zmniejszenia łącznych wydatków na zakup i eksploatację urządzeń.
(11)
Ustanawiając wymogi dotyczące ekoprojektu w odniesieniu do produktów, których dotyczy niniejsze rozporządzenie, należy mieć na celu poprawę ich ekologiczności, co przyczyni się do funkcjonowania rynku wewnętrznego oraz do realizacji wspólnotowego celu, jakim jest ograniczenie zużycia energii o 20 % do roku 2020.
(12)
Niniejsze rozporządzenie powinno spowodować rozpowszechnienie na rynku rozwiązań technicznych służących poprawie energooszczędności objętych nim produktów, prowadząc do oszczędności energii rzędu 38 TWh w 2020 r. w porównaniu ze scenariuszem zakładającym niepodejmowanie żadnych działań.
(13)
Ustalenie wymagań w zakresie energooszczędności dla lamp, których dotyczy niniejsze rozporządzenie, doprowadzi do zmniejszenia łącznej zawartości rtęci w tych lampach.
(14)
Wymogi dotyczące ekoprojektu nie powinny mieć negatywnego wpływu na funkcjonalność produktu i nie powinny nieść za sobą negatywnych skutków dla zdrowia, bezpieczeństwa oraz środowiska naturalnego. W szczególności korzyści płynące z ograniczenia zużycia energii elektrycznej podczas fazy użytkowania produktów, których dotyczy niniejsze rozporządzenie, powinny wyrównywać z nadwyżką ewentualne dodatkowe negatywne oddziaływanie na środowisko w fazie ich produkcji.
(15)
Wymogi dotyczące ekoprojektu wchodzą w życie etapowo, dzięki czemu producenci powinni mieć wystarczająco dużo czasu na odpowiednie zmodyfikowanie konstrukcji produktów, których dotyczy niniejsze rozporządzenie. Harmonogram tych etapów należy określić tak, aby uniknąć negatywnych skutków dla funkcjonalności urządzeń znajdujących się na rynku oraz uwzględnić wpływ na koszty ponoszone przez użytkowników i producentów (w szczególności małe i średnie przedsiębiorstwa), przy jednoczesnym zapewnieniu terminowego osiągnięcia celów niniejszego rozporządzenia. W ramach przeglądu, o którym mowa w art. 8, należy między innymi zweryfikować, czy określone w załączniku III pkt 2.1.C wymagania w zakresie sprawności stateczników do lamp wyładowczych dużej intensywności będą osiągalne w terminie ośmiu lat od wejścia w życie niniejszego rozporządzenia.
(16)
Wycofywanie lamp zamiennych z rynku należy zaplanować z uwzględnieniem skutków tej operacji dla użytkowników. Państwa członkowskie mogą narzucić bardziej rygorystyczne wymagania dotyczące instalacji oświetleniowych.
(17)
Pomiary odpowiednich parametrów produktów należy przeprowadzać przy uwzględnieniu powszechnie uznanych najnowocześniejszych metod; producenci mogą stosować zharmonizowane normy ustanowione zgodnie z art. 10 dyrektywy 2005/32/WE.
(18)
Zgodnie z art. 8 dyrektywy 2005/32/WE niniejsze rozporządzenie powinno stanowić, że mające zastosowanie procedury oceny zgodności to wewnętrzna kontrola projektu określona w załączniku IV do dyrektywy 2005/32/WE oraz system zarządzania do celów oceny zgodności określony w załączniku V do dyrektywy 2005/32/WE.
(19)
Aby ułatwić przeprowadzanie kontroli zgodności, producenci powinni przedstawiać informacje w postaci dokumentacji technicznej określonej w załącznikach V i VI do dyrektywy 2005/32/WE, w zakresie, w jakim dotyczą one wymogów określonych w niniejszym rozporządzeniu.
(20)
W uzupełnieniu obowiązujących zgodnie z prawem wymogów, określenie orientacyjnych kryteriów referencyjnych dotyczących najlepszych dostępnych rozwiązań technicznych dla produktów, których dotyczy niniejsze rozporządzenie, powinno przyczynić się do zapewnienia szerokiej dostępności informacji i łatwego dostępu do nich. Jest to szczególnie przydatne dla małych i średnich przedsiębiorstw oraz mikrofirm, ułatwiając im zastosowanie najlepszych rozwiązań konstrukcyjnych celem poprawy ekologiczności produktów, których dotyczy niniejsze rozporządzenie, podczas całego cyklu życia.
(21)
Zawartość rtęci w lampach fluorescencyjnych i lampach wyładowczych dużej intensywności uważa się wprawdzie za istotny aspekt środowiskowy, jednak kwestię tę należy uregulować na podstawie dyrektywy 2002/95/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (2), która obejmuje również lampy wyłączone z zakresu niniejszego rozporządzenia.
(22)
Dyrektywa 2000/55/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 września 2000 r. w sprawie wymogów efektywności energetycznej stateczników do oświetlenia fluorescencyjnego (3) stanowi środek wykonawczy do dyrektywy 2005/32/WE i ze względu na długi okres eksploatacji opraw oświetleniowych i stateczników magnetycznych nadal obowiązuje w odniesieniu do zainstalowanych obecnie stateczników. Istnieje jednak potencjał dalszej poprawy, wobec czego wskazane byłoby przyjęcie bardziej restrykcyjnych wymagań w zakresie minimalnej energooszczędności niż określone w dyrektywie 2000/55/WE. Dyrektywę 2000/55/WE należy zatem zastąpić niniejszym rozporządzeniem.
(23)
Środki przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są zgodne z opinią komitetu powołanego na podstawie art. 19 ust. 1 dyrektywy 2005/32/WE,
PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
Artykuł 1
Przedmiot i zakres
Niniejsze rozporządzenie określa wymogi dotyczące ekoprojektu dla wprowadzania na rynek zdefiniowanych w art. 2 lamp fluorescencyjnych bez wbudowanego statecznika, lamp wyładowczych dużej intensywności oraz stateczników i opraw oświetleniowych służących do zasilania takich lamp, również w przypadku gdy są one wbudowane w inne produkty wykorzystujące energię.
W niniejszym rozporządzeniu określono ponadto orientacyjne kryteria referencyjne dla produktów przeznaczonych do zastosowań w oświetleniu biur i oświetleniu dróg publicznych.
Określone w niniejszym rozporządzeniu wymogi nie mają zastosowania do produktów wymienionych w załączniku I.
Artykuł 2
Definicje
Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się definicje zawarte w dyrektywie 2005/32/WE. Ponadto zastosowanie mają następujące definicje:
1)
„oświetlenie ogólne” oznacza zasadniczo jednolite oświetlenie danego obszaru, bez uwzględnienia szczególnych wymagań lokalnych;
2)
„oświetlenie biurowe” oznacza stałą instalację oświetleniową do pracy biurowej, mającą za zadanie umożliwiać ludziom sprawne i precyzyjne wykonywanie zadań wizualnych;
3)
„oświetlenie dróg publicznych” oznacza stałą instalację oświetleniową, mającą za zadanie zapewniać użytkownikom obszarów komunikacyjnych znajdujących się na wolnym powietrzu dobrą widoczność w porach ciemności, celem poprawy bezpieczeństwa i płynności ruchu oraz bezpieczeństwa publicznego;
4)
„lampa wyładowcza” oznacza lampę, w której światło wytwarzane jest w sposób bezpośredni lub pośredni za pomocą wyładowań elektrycznych w środowisku gazowym, w środowisku par metalu lub w mieszaninie kilku gazów i par;
5)
„statecznik” oznacza urządzenie służące głównie do ograniczenia poboru prądu przez lampę lub lampy do wymaganej wartości, w przypadku gdy jest podłączone pomiędzy źródłem zasilania a lampą wyładowczą lub większą liczbą takich lamp. Statecznik może również zawierać środki przekształcania napięcia zasilającego, przyciemniania lampy i korygowania współczynnika mocy oraz może - sam lub w połączeniu z urządzeniem zapłonowym - zapewniać warunki niezbędne do zapłonu lampy lub lamp;
6)
„oprawa oświetleniowa” oznacza urządzenie, które rozdziela, filtruje lub przekształca światło wysyłane przez źródło światła lub większą liczbę takich źródeł, i które zawiera wszystkie elementy niezbędne do wsparcia, zamocowania i osłonienia tych źródeł światła, a także - w stosownych przypadkach - obwody pomocnicze wraz ze środkami połączenia ich ze źródłem zasilania, ale nie zawiera samych źródeł światła;
7)
„lampy fluorescencyjne” oznaczają lampy wyładowcze typu rtęciowego niskoprężnego, w których większość światła emitowana jest przez co najmniej jedną warstwę fosforu w wyniku jej pobudzenia promieniowaniem ultrafioletowym powstałym w następstwie wyładowań;
8)
„lampy fluorescencyjne bez wbudowanego statecznika” oznaczają jedno- lub dwutrzonkowe lampy fluorescencyjne bez wbudowanego statecznika;
9)
„lampy wyładowcze dużej intensywności” oznaczają lampy wyładowcze, w których łuk wytwarzający światło jest stabilizowany temperaturą ścianek, a ładunek przekazywany przez ścianki lampy wyładowczej przekracza 3 waty na centymetr kwadratowy.
Na potrzeby załączników I oraz III do VII zastosowanie mają ponadto definicje określone w załączniku II.
Artykuł 3
Wymogi dotyczące ekoprojektu
Wymogi dotyczące ekoprojektu dla lamp fluorescencyjnych bez wbudowanego statecznika, lamp wyładowczych dużej intensywności oraz stateczników i opraw oświetleniowych służących do zasilania takich lamp określono w załączniku III.
Artykuł 4
Ocena zgodności
Procedurę oceny zgodności, o której mowa w art. 8 dyrektywy 2005/32/WE, stanowi wewnętrzna kontrola projektu określona w załączniku IV do dyrektywy 2005/32/WE lub system zarządzania określony w załączniku V do dyrektywy 2005/32/WE.
Na potrzeby oceny zgodności zgodnie z art. 8 dyrektywy 2005/32/WE do dokumentacji technicznej dołącza się kopię informacji o produkcie dostarczonych zgodnie z załącznikiem III część 1.3, 2.2 i 3.2.
Artykuł 5
Procedura weryfikacji do celów nadzoru rynku
Kontrole w ramach nadzoru rynku są prowadzone zgodnie z procedurą weryfikacji określoną w załączniku IV.
Artykuł 6
Orientacyjne kryteria referencyjne
Orientacyjne kryteria referencyjne dla najlepiej działających produktów i technologii dostępnych na rynku są określone:
a)
w załączniku V dla lamp fluorescencyjnych bez wbudowanego statecznika, lamp wyładowczych dużej intensywności oraz stateczników i opraw oświetleniowych służących do zasilania takich lamp;
b)
w załącznikach VI i VII dla produktów przeznaczonych do zastosowań w oświetleniu biur i oświetleniu dróg publicznych.
Artykuł 7
Uchylenie
Dyrektywę 2000/55/WE uchyla się po upływie jednego roku od wejścia w życie niniejszego rozporządzenia.
Artykuł 8
Przegląd
Przed upływem 5 lat od wejścia w życie niniejszego rozporządzenia Komisja dokona jego przeglądu w kontekście postępu technicznego.
Artykuł 9
Wejście w życie
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Wymagania określone w załączniku III stosuje się zgodnie z harmonogramem zamieszczonym w tymże załączniku.
Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.
Sporządzono w Brukseli, dnia 18 marca 2009 r.