Dyrektywa Rady
z dnia 28 czerwca 1990 r.
w sprawie ochrony pracowników przed zagrożeniem dotyczącym narażenia na działanie czynników rakotwórczych podczas pracy (szósta dyrektywa szczegółowa w rozumieniu art. 16 ust. 1 dyrektywy 89/391/EWG)
(90/394/EWG)
RADA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH,
uwzględniając Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Gospodarczą, w szczególności jego art. 118a,
uwzględniając wniosek Komisji [1], przedłożony po konsultacji z Komitetem Doradczym ds. Bezpieczeństwa, Higieny i Ochrony Zdrowia w Miejscu Pracy,
we współpracy z Parlamentem Europejskim [2],
uwzględniając opinię Komitetu Ekonomiczno-Społecznego [3],
a także mając na uwadze, co następuje:
artykuł 118a Traktatu ustala, że Rada powinna uchwalić, za pomocą dyrektyw, minimalne wymagania mające zachęcić do poprawy warunków, szczególnie w miejscu pracy, tak aby zagwarantować lepszą ochronę zdrowia i bezpieczeństwo pracowników;
zgodnie z tym artykułem w dyrektywach takich należy unikać narzucania ograniczeń administracyjnych, finansowych i prawnych w sposób, który mgłóby powstrzymywać powstawanie i rozwój małych i średnich przedsiębiorstw;
rezolucja Rady z dnia 27 lutego 1984 r. w sprawie drugiego programu działań Wspólnot Europejskich w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy [4] ustanawia rozwój działań mających na celu ochronę pracowników mających kontakt z czynnikami rakotwórczymi;
informacja Komisji na temat jej programu dotyczącego bezpieczeństwa i higieny pracy [5] zarządza uchwalenie dyrektyw, aby zapewnić bezpieczeństwo i ochronę zdrowia pracowników;
wprowadzenie w życie minimalnych wymagań mających na celu zapewnienie lepszych warunków zdrowia i bezpieczeństwa w odniesieniu do ochrony pracowników przed zagrożeniem związanym z kontaktem z czynnikami rakotwórczymi jest kluczowe dla zagwarantowania bezpieczeństwa i higieny pracy;
niniejsza dyrektywa jest dyrektywą szczegółową w rozumieniu ust. 1 art. 16 dyrektywy Rady 89/391/EWG z dnia 12 czerwca 1989 r. w sprawie wprowadzenia środków w celu poprawy bezpieczeństwa i zdrowia pracowników w miejscu pracy [6]; przepisy tej dyrektywy mają zastosowanie do kontaktu pracowników z czynnikami rakotwórczymi, bez wpływu na stosowanie bardziej surowych i/lub szczegółowych przepisów zawartych w niniejszej dyrektywie;
dyrektywa Rady 67/548/EWG z dnia 27 czerwca 1967 r. w sprawie zbliżenia przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do klasyfikacji, pakowania i etykietowania substancji niebezpiecznych [7], ostatnio zmieniona dyrektywą 88/490/EWG [8], zawiera listę substancji niebezpiecznych wraz ze szczegółowymi informacjami na temat procedur klasyfikacji i oznakowania poszczególnych substancji;
dyrektywa Rady 88/379/EWG z dnia 7 czerwca 1988 r. w sprawie zbliżenia przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych Państw Członkowskich dotyczących klasyfikacji, pakowania i etykietowania niebezpiecznych preparatów [9], ostat nio zmieniona dyrektywą 89/178/EWG [10], zawiera szczegółowe informacje na temat procedur klasyfikacji i oznakowania tego rodzaju preparatów;
plan działań od 1987 do 1989 r., uchwalony w ramach programu "Europa w walce z rakiem", zapewnia wsparcie dla europejskich badań nad możliwym rakotwórczym zagrożeniem niektórymi substancjami chemicznymi;
mimo, że współczesna wiedza naukowa nie pozwala na określenie poziomu, poniżej którego zagrożenie zdrowia przestaje istnieć, zmniejszenie kontaktu z czynnikami rakotwórczymi zmniejszy owo zagrożenie;
aby przyczynić się do zmniejszenia tego zagrożenia, należy ustanowić wartości graniczne i inne przepisy bezpośrednio z nimi związane w stosunku do wszystkich czynników rakotwórczych, co do których pozwalają na to dostępne informacje, włącznie z danymi naukowymi i technicznymi;
w celu ochrony zdrowia i bezpieczeństwa pracowników, którzy mają kontakt z czynnikami rakotwórczymi, muszą zostać podjęte środki zapobiegawcze;
niniejsza dyrektywa ustala szczególne wymagania określone dla kontaktu z czynnikami rakotwórczymi;
niniejsza dyrektywa ustanawia praktyczny aspekt realizacji społecznego wymiaru rynku wewnętrznego;
zgodnie z decyzją 74/325/EWG [11], zmienioną Aktem Przystąpienia z 1985 r., Komitet Doradczy ds. Bezpieczeństwa, Higieny i Ochrony Zdrowia w Miejscu Pracy jest konsultowany przez Komisję w celu sformułowania wniosków ej dziedzinie,
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DYREKTYWĘ:
SEKCJA I
PRZEPISY OGÓLNE
Artykuł 1
Przedmiot
1. Przedmiotem niniejszej dyrektywy, będącej szóstą dyrektywą szczegółową w rozumieniu ust. 1 art. 16 dyrektywy 89/391/EWG, jest ochrona pracowników przed zagrożeniem ich zdrowia i bezpieczeństwa, które wynika bądź prawdopodobnie wyniknie z narażenia na działanie czynników rakotwórczych w miejcu pracy, a także zapobieganie takiemu zagrożeniu.
Ustala ona szczególne wymagania minimalne w tym zakresie, włącznie z wartościami granicznymi.
2. Niniejsza dyrektywa nie stosuje się do pracowników, którzy narażeni są tylko na kontakt z promieniowaniem objętym Traktatem ustanawiającym Europejską Wspólnotę Energii Atomowej.
3. Dyrektywa 89/391/EWG stosuje się w pełni do całego zakresu wymienionego w ust. 1, bez wpływu na zastosowanie bardziej surowych i/lub szczegółowych przepisów zawartych w niniejszej dyrektywie.
Artykuł 2
Definicje
Dla celów niniejszej dyrektywy "czynnik rakotwórczy" oznacza:
a) substancję, do której, w zał. I do dyrektywy 67/548/EWG, stosuje się oznaczenie ryzyka R 45 "może powodować nowotwory";
b) preparat, który zgodnie z art. 3 ust. 5 lit. j) dyrektywy 88/379/EWG musi być oznakowany jako R 45 "może powodować nowotwory";
c) substancję, preparat lub proces wymieniony w zał. I, a także substancję lub preparat powstały w wyniku procesów wymienionych w zał. I.
Artykuł 3
Zakres zastosowania - określenie i ocena zagrożeń
1. Niniejsza dyrektywa stosuje się do czynności, w czasie których pracownicy mają lub istnieje prawdopodobieństwo, że mają kontakt z czynnikami rakotwórczymi w związku ze swoją pracą.
2. W przypadku każdej czynności, która może narażać pracownika na kontakt z czynnikami rakotwórczymi, musi zostać określony charakter, stopień i czas trwania takiego kontaktu w celu umożliwienia oceny zagrożenia zdrowia i bezpieczeństwa pracownika oraz zarządzenia właściwych działań.
Ocena musi być ponawiana systematycznie oraz w każdym przypadku, kiedy zachodzi jakakolwiek zmiana warunków, które mogą mieć wpływ na kontakt pracownika z czynnikami rakotwórczymi.
Na życzenie władz pracodawca musi dostarczyć informacje wykorzystane przy dokonywaniu oceny.
3. Ponadto, podczas dokonywania oceny zagrożenia, należy wziąć pod uwagę wszystkie inne poważne przypadki kontaktu z niebezpiecznymi substancjami, na przykład z takimi, które mają szkodliwy wpływ na skórę.
4. Podczas przeprowadzania oceny, o której mowa w ust. 2, pracodawca powinien zwrócić szczególną uwagę na czynniki wpływające na stan zdrowia i bezpieczeństwo pracowników szczególnie zagrożonych oraz powinien między innymi wziąć pod uwagę potrzebę niezatrudniania tych pracowników w miejscach, w których mogą się stykać z czynnikami rakotwórczymi.
SEKCJA II
OBOWIĄZKI PRACODAWCY
Artykuł 4
Zmniejszenie i zastąpienie
1. Pracodawca powinien zmniejszyć zużycie substancji rakotwórczej w miejscu pracy, szczególnie poprzez zastąpienie ich, w miarę istnienia technicznych możliwości, substancją, preparatem lub procesem, który podczas użytkowania jest bezpieczny lub jest mniej niebezpieczny dla zdrowia i bezpieczeństwa pracownika, w zależności od przypadku.
2. Na życzenie pracodawca powinien przedłożyć rezultaty swoich badań odpowiednim władzom.
Artykuł 5
Zapobieganie i zmniejszenie kontaktu z czynnikami rakotwórczymi
1. Jeżeli wyniki oceny, o której mowa w art. 3 ust. 2, wykażą, że istnieje zagrożenie zdrowia lub bezpieczeństwa pracowników, należy zapobiegać kontaktowi pracowników z czynnikami rakotwórczymi.
2. Jeżeli, z przyczyn technicznych, niemożliwe jest zastąpienie czynnika rakotwórczego substancją, preparatem lub procesem, który podczas użytkowania jest bezpieczny lub jest mniej niebezpieczny dla zdrowia lub bezpieczeństwa pracownika, pracodawca dopilnuje, aby czynnik rakotwórczy, w miarę istnienia technicznych możliwości, był przetwarzany i używany w systemie zamkniętym.
3. Jeżeli, z przyczyn technicznych zastosowanie systemu zamkniętego jest niemożliwe, pracodawca dopilnuje, aby kontakt pracowników z czynnikami rakotwórczymi został jak najbardziej zmniejszony, w miarę istnienia technicznych możliwości.
4. Wszędzie tam, gdzie w użyciu jest czynnik rakotwórczy, pracodawca zastosuje następujące środki:
a) ograniczenie ilości substancji rakotwórczej w miejscu pracy;
b) utrzymanie na jak najniższym poziomie liczby pracowników, którzy mają lub istnieje prawdopodobieństwo, że mają kontakt z czynnikami rakotwórczymi;
c) zaprojektowanie takich procesów pracy i środków kontroli technicznej, które zlikwidują lub obniżą do minimum powstawanie czynników rakotwórczych w miejscu pracy;
d) metody pozbywania się substancji rakotwórczych w miejscu ich powstawania, do miejscowego wyciągu lub do ogólnego systemu wentylacyjnego powinny być stosowne i zgodne z wymogami ochrony zdrowia i środowiska;
e) wykorzystanie istniejących stosownych procedur pomiaru czynników rakotwórczych, szczególnie w celu wczesnego wykrywania nadmiernego zagrożenia powstałego w wyniku nieprzewidywalnego zdarzenia lub wypadku;
f) zastosowanie właściwych metod i procedur pracy;
g) zbiorowe działania ochronne i/lub, tam gdzie nie można uniknąć kontaktu za pomocą innych środków, indywidualne działania ochronne;
h) środki higieny, szczególnie regularne czyszczenie podłóg, ścian i innych powierzchni;
i) informowanie pracowników;
j) odgraniczenie miejsc zagrożonych i zastosowanie odpowiednich znaków ostrzegawczych, włącznie ze znakami "zakaz palenia" w miejscach, w których pracownicy mają lub istnieje prawdopodobieństwo, że mają kontakt z czynnikami rakotwórczymi;
k) nakreślenie planów działania w nagłych wypadkach, które mogą wyniknąć z nadmiernego kontaktu z czynnikami rakotwórczymi;
l) sposoby bezpiecznego przechowywania i transportu odpadów oraz postępowania z nimi, szczególnie poprzez zastosowanie szczelnie zamkniętych i wyraźnie oznakowanych pojemników;
m) sposoby bezpiecznego gromadzenia, przechowywania i usuwania odpadów przez pracowników, włącznie z zastosowaniem szczelnie zamkniętych i wyraźnie oznakowanych pojemników.
Artykuł 6
Informowanie właściwych władz
Jeżeli wyniki oceny, o której mowa w art. 3 ust. 2, wykażą, że istnieje zagrożenie dla zdrowia i bezpieczeństwa pracowników, pracodawcy udostępnią, na życzenie, właściwym władzom odpowiednie informacje na temat:
a) działalności i/lub procesów przemysłowych, którymi się zajmują, włącznie z powodami, dla których wykorzystywane są czynniki rakotwórcze;
b) ilości produkowanych lub wykorzystywanych substancji lub preparatów zawierających czynniki rakotwórcze;
c) liczby pracowników, którzy mają kontakt z czynnikami rakotwórczymi;
d) podjętych środków zapobiegawczych;
e) typu używanego wyposażenia ochronnego;
f) charakteru i stopnia kontaktu;
g) przypadków zastąpienia.
Artykuł 7
Nieprzewidziany kontakt z czynnikami rakotwórczymi
1. W razie zajścia nieprzewidywalnego zdarzenia lub wypadku, do którego może dojść w wyniku nadmiernego kontaktu z czynnikami rakotwórczymi, pracodawca zawiadomi o tym pracowników.
2. Do czasu przywrócenia normalnej sytuacji i usunięcia przyczyn występowania nadmiernego kontaktu z czynnikami rakotwórczymi:
a) tylko tym pracownikom, którzy są niezbędni dla dokonania napraw i innych koniecznych prac, będzie wolno pracować na zagrożonym terenie;
b) pracownicy ci będą wyposażeni indywidualny sprzęt ochrony dróg oddechowych i w ubrania ochronne których muszą używać. Kontakt z czynnikami rakotwórczymi może nie być ciągły i konieczny czas jego trwania, dla każdego pracownika, powinien być jak najkrótszy;
c) pracownikom bez środków ochronnych zabroni się wstępu na zagrożony teren.
Artykuł 8
Przewidywalny kontakt z czynnikami rakotwórczymi
1. W przypadku niektórych czynności takich jak konserwacja, kiedy można przewidzieć, że kontakt pracowników z czynnikami rakotwórczymi prawdopodobnie znacznie wzrośnie i kiedy wykorzystano już wszystkie inne techniczne środki zapobiegawcze, mające na celu zmniejszenie zagrożenia pracowników, pracodawca, po konsultacji z pracownikami i/lub z ich przedstawicielami w przedsiębiorstwie bądź zakładzie, powinien ustalić, bez wpływu na odpowiedzialność pracodawcy, środki konieczne, aby możliwie jak najbardziej skrócić czas trwania kontaktu pracowników z czynnikami rakotwórczymi, a także dopilnować ochrony pracowników w czasie wykonywania tych czynności.
Zgodnie z akapitem pierwszym pracownicy, których to dotyczy, powinni być wyposażeni indywidualny sprzęt ochrony dróg oddechowych i w ubrania ochronne, których muszą używać tak długo, jak długo utrzymuje się nadmierne zagrożenie; kontakt z czynnikami rakotwórczymi nie powinien być ciągły, konieczny czas jego trwania, dla każdego pracownika, powinien być jak najkrótszy.
2. Należy podjąć odpowiednie środki, aby teren, na którym wykonuje się czynności, o jakich mowa w akapicie pierwszym ust. 1, był wyraźnie oddzielony i oznaczony, oraz dopilnować, za pomocą innych środków, aby osoby niepowołane nie miały wstępu na ten teren.
Artykuł 9
Wstęp na teren zagrożenia
Pracodawca powinien podjąć odpowiednie działania, aby upewnić się, że na terenach, na których mają miejsce czynności, w odniesieniu do których wyniki oceny, o jakiej mowa w ust. 2 art. 3, wykazują istnienie zagrożenia dla zdrowia i bezpieczeństwa pracowników, mieli wstęp wyłącznie ci pracownicy, którzy ze względu na swoją pracę lub obowiązki muszą mieć tam wstęp.
Artykuł 10
Higiena i ochrona indywidualna
1. W przypadku wszystkich czynności, co do których zachodzi niebezpieczeństwo skażenia czynnikami rakotwórczymi, obowiązkiem pracodawcy będzie podjęcie działań w celu dopilnowania, aby:
a) pracownicy nie jedli, nie pili oraz nie palili na terenie, gdzie występuje niebezpieczeństwo skażenia czynnikami rakotwórczymi;
b) pracownicy byli wyposażeni w odpowiednie ubrania ochronne lub w inne odpowiednie ubrania specjalne. Zapewniono oddzielne miejsca do przechowywania ubrań ochronnych i ubrań codziennych;
c) zapewniono pracownikom stosowne i odpowiednie łazienki oraz urządzenia sanitarne;
d) wyposażenie ochronne było odpowiednio przechowywane we właściwych i wyraźnie określonych miejscach. Aby było ono sprawdzane i czyszczone, w miarę możliwości przed każdym użyciem, a obowiązkowo po każdym użyciu. Aby uszkodzony sprzęt był naprawiony lub wymieniony przed dalszym użyciem.
2. Pracownicy nie mogą być obciążani kosztami tych działań.
Artykuł 11
Informowanie i szkolenie pracowników
1. Pracodawca podejmie odpowiednie działania, aby zapewnić pracownikom i/lub ich przedstawicielom w przedsiębiorstwie lub zakładzie odpowiednie i wyczerpujące szkolenie na podstawie wszystkich dostępnych informacji, szczególnie w postaci informacji i instrukcji dotyczących:
a) potencjalnego zagrożenia zdrowia, z uwzględnieniem dodatkowego ryzyka wynikającego z palenia tytoniu;
b) środków, które należy podjąć w celu zapobiegania kontaktowi z czynnikami rakotwórczymi;
c) wymogów higieny;
d) używania sprzętu i ubrań ochronnych;
e) kroków, które powinni podjąć pracownicy, wliczając ratowników, w razie zagrożenia lub w celu zapobiegania zagrożeniu.
Szkolenie będzie:
- uaktualniane, tak aby brać pod uwagę nowe lub zmienione zagrożenia, oraz
- w razie potrzeby okresowo powtarzane.
2. Pracodawcy zawiadomią pracowników o urządzeniach i wchodzących w ich skład pojemnikach zawierających substancje rakotwórcze oraz dopilnują, aby wszystkie pojemniki, opakowania i urządzenia zawierające substancje rakotwórcze były wyraźnie i czytelnie oznakowane oraz aby umieszczono na nich wyraźnie widoczne znaki ostrzegawcze.
Artykuł 12
Informowanie pracowników
Odpowiednie działania zostaną podjęte, aby upewnić się, że:
a) pracownicy i/lub wszyscy ich przedstawiciele w przedsiębiorstwie lub zakładzie mogą sprawdzić, czy niniejsza dyrektywa jest stosowana, i że mogą uczestniczyć w jej realizacji, szczególnie w odniesieniu do:
i) skutków, jakie dla zdrowia i bezpieczeństwa pracowników będzie miał wybór, noszenie i używanie sprzętu oraz ubrań ochronnych, bez wpływu na odpowiedzialność pracodawcy za określenie skuteczności sprzętu i ubrań ochronnych;
ii) działań ustalonych przez pracodawcę, o których mowa w art. 8 ust. 1 akapit pierwszy, bez wpływu na odpowiedzialność pracodawcy za ustalenie takich działań;
b) pracownicy i/lub wszyscy ich przedstawiciele w przedsiębiorstwie lub zakładzie zostaną natychmiast poinformowani o przypadkach nadmiernego kontaktu z czynnikami rakotwórczymi, włącznie z tymi, o jakich mowa w art. 8, o ich przyczynach i o działaniach podjętych lub tych, które zostaną podjęte dla przywrócenia normalnej sytuacji;
c) pracodawca będzie prowadzić aktualny spis pracowników zajmujących się czynnościami, w odniesieniu do których wyniki oceny, o jakiej mowa w art. 3 ust. 2, wykazują istnienie zagrożenia dla zdrowia lub bezpieczeństwa pracowników, wykazujący, w miarę istniejących informacji, kontakt z czynnikami rakotwórczymi, na jaki byli narażeni;
d) lekarz i/lub właściwe władze, a także wszystkie inne osoby odpowiedzialne za zdrowie i bezpieczeństwo w miejscu pracy będą miały dostęp do spisu, o którym mowa w pkt c);
e) każdy pracownik będzie miał dostęp do tych informacji, zawartych w spisie, które go osobiście dotyczą;
f) pracownicy i/lub wszyscy ich przedstawiciele w przedsiębiorstwie lub zakładzie będą mieli dostęp do zbiorowej anonimowej informacji.
Artykuł 13
Konsultacje i udział pracowników
Konsultacje i udział pracowników i/lub ich przedstawicieli w sprawach objętych niniejszą dyrektywą, włącznie z załącznikami do niej, powinny być zgodne z art. 11 dyrektywy 89/391/EWG.
SEKCJA III
PRZEPISY RÓŻNE
Artykuł 14
Kontrola zdrowia
1. Państwa Członkowskie ustanowią, zgodnie z wewnętrznymi przepisami i/lub procedurami, środki, w celu zapewnienia odpowiedniej kontroli zdrowia pracowników, co do których wyniki oceny, o jakiej mowa w art. 3 ust. 2, wykazują istnienie zagrożenia dla ich zdrowia lub bezpieczeństwa.
2. Ustalenia, o których mowa w ust. 1, zapewnią, że każdy pracownik będzie mógł zostać poddany, w razie potrzeby, odpowiedniej kontroli zdrowia:
- przed kontaktem z czynnikami rakotwórczymi,
- w regularnych odstępach czasu po tym kontakcie.
Ustalenia te powinny bezpośrednio pozwolić na zastosowanie środków zdrowotnych, zarówno indywidualnie, jak i w miejscu pracy.
3. W przypadku stwierdzenia, że pracownik cierpi na zaburzenia, co do których można podejrzewać, że są wynikiem kontaktu z czynnikami rakotwórczymi, lekarz lub właściwe władze odpowiedzialne za kontrolę zdrowia pracowników mogą zażądać, aby inni pracownicy, którzy mieli podobny kontakt z czynnikami rakotwórczymi, zostali poddani kontroli zdrowia.
W takim przypadku należy przeprowadzić ponowną ocenę zagrożenia kontaktem z czynnikami rakotwórczymi zgodnie z art. 3 ust. 2.
4. W razie przeprowadzania kontroli zdrowia należy prowadzić indywidualne rejestry medyczne, a lekarz lub właściwe władze odpowiedzialne za kontrolę zdrowia zaproponują działania ochronne lub zapobiegawcze w stosunku do poszczególnych pracowników.
5. Pracownikom należy udzielić informacji i porady na temat kontroli zdrowia, której mogą zostać poddani po zakończeniu okresu kontaktu z czynnikami rakotwórczymi.
6. Zgodnie z przepisami i/lub procedurami wewnętrznymi:
- pracownicy będą mieli dostęp do wyników kontroli zdrowia, które ich dotyczą,
- zainteresowani pracownicy i pracodawca mogą zwrócić się o przegląd wyników kontroli zdrowia.
7. Praktyczne zalecenia na temat kontroli zdrowia pracowników podane są w zał. II.
8. Wszystkie przypadki zachorowania na nowotwory, uznane, zgodnie z przepisami i/lub procedurami wewnętrznymi, za wynik kontaktu z czynnikami rakotwórczymi w miejscu pracy, zostaną zgłoszone właściwym władzom.
Artykuł 15
Prowadzenie rejestrów
1. Spis, o którym mowa w art. 12 lit. c), oraz rejestry medyczne, o których mowa w art. 14 ust. 4, powinny być prowadzone co najmniej przez 40 lat po zakończeniu okresu kontaktu z czynnikami rakotwórczymi, zgodnie z przepisami i/lub procedurami wewnętrznymi.
2. Dokumenty te będą udostępnione właściwym władzom, w przypadku gdy przedsiębiorstwo zaprzestanie działalności, zgodnie z przepisami i/lub procedurami wewnętrznymi.
Artykuł 16
Wartości graniczne
1. Zgodnie z procedurami ustalonymi w art. 118a Traktatu Rada określi wartości graniczne w dyrektywach, na podstawie dostępnych informacji, włącznie z danymi naukowymi i technicznymi, w odniesieniu do wszystkich tych czynników rakotwórczych, co do których jest to możliwe, oraz, w miarę potrzeby, ustali inne bezpośrednio odnoszące się przepisy.
2. Wartości graniczne i inne bezpośrednio odnoszące się przepisy będą ustalone w zał. III.
Artykuł 17
Załączniki
1. Załączniki I i III mogą być zmienione wyłącznie w zgodzie z procedurą ustaloną w art. 118a Traktatu.
2. Poprawki do zał. II o czysto technicznym charakterze, wynikające z postępu technicznego, zmiany w przepisach międzynarodowych oraz uściślenia i nowe odkrycia w zakresie wiedzy o czynnikach rakotwórczych będą przyjmowane zgodnie z procedurą ustaloną w art. 17 dyrektywy 89/391/EWG.
Artykuł 18
Wykorzystywanie danych
Komisja będzie miała dostęp do sposobu wykorzystywania informacji, o których mowa w art. 14 ust. 8, przez właściwe władze krajowe.
Artykuł 19
Ustalenia końcowe
1. Państwa Członkowskie wprowadzą w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne konieczne do wdrożenia niniejszej dyrektywy nie póżniej niż do dnia 31 grudnia 1992 r.
Jeżeli dyrektywy 67/548/EWG lub 88/379/EWG zostaną zmienione przez dyrektywy zmieniające po notyfikacji niniejszej dyrektywy w odniesieniu do substancji i preparatów, o których mowa w art. 2 lit. a) i b), Państwa Członkowskie wprowadzą w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne konieczne do wdrożenia zmian w przepisach, o których mowa w akapicie pierwszym, w terminach ustalonych na wprowadzenie tych dyrektyw zmieniających.
Państwa Członkowskie bezzwłocznie powiadomią Komisję o wprowadzeniu w życie przepisów, o których mowa w tym punkcie.
2. Państwa Członkowskie przekażą Komisji teksty przepisów prawa krajowego, już przyjętych lub przyjmowanych na podstawie niniejszej dyrektywy.
Artykuł 20
Niniejsza dyrektywa skierowana jest do Państw Członkowskich.
Sporządzono w Luksemburgu, dnia 28 czerwca 1990 r.