DYREKTYWA RADY 96/34/WE
z dnia 3 czerwca 1996 roku
w sprawie porozumienia ramowego dotyczącego urlopu rodzicielskiego zawartego przez UNICE, CEEP oraz ETUC
RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Porozumienie w sprawie polityki społecznej załączone do Protokołu (nr 14) w sprawie polityki społecznej, stanowiącego Załącznik do Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 4 ust. 2,
uwzględniając wniosek Komisji,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1) Na podstawie Protokołu w sprawie polityki społecznej załączonego do Traktatu, Państwa Członkowskie, z wyjątkiem Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (zwane dalej "Państwami Członkowskimi") pragnąc wdrożyć Kartę Socjalną z 1989 roku, zawarły Porozumienie w sprawie polityki społecznej.
(2) Pracodawcy i pracownicy mogą zgodnie z art. 4 ust. 2 Porozumienia w sprawie polityki społecznej wspólnie wystąpić o realizację porozumienia na poziomie wspólnotowym na mocy decyzji Rady podjętej na wniosek Komisji.
(3) Ustęp 16 Wspólnotowej Karty Socjalnych Praw Podstawowych Pracowników w sprawie równego traktowania mężczyzn i kobiet stanowi między innymi, że "zostaną wypracowane środki umożliwiające mężczyznom i kobietom pogodzenie obowiązków zawodowych i rodzinnych".
(4) Pomimo istnienia szerokiego porozumienia, Rada nie mogła zająć się wnioskiem dotyczącym dyrektywy w sprawie urlopu rodzicielskiego z przyczyn rodzinnych1, zmienionej2 dnia 15 listopada 1984 r.
(5) Zgodnie z art. 3 ust. 2 Porozumienia w sprawie polityki społecznej, Komisja konsultowała z partnerami społecznymi możliwe kierunki działań Wspólnoty w odniesieniu do pogodzenia życia zawodowego i rodzinnego.
(6) Po przeprowadzeniu tych konsultacji, Komisja uznała, że wspólnotowe działanie jest pożądane i ponownie skonsultowała się z partnerami społecznymi co do istoty przewidywanego wniosku zgodnie z artykułem 3 ustęp 3 niniejszego porozumienia.
(7) Ogólne organizacje międzybranżowe (UNICE, CEEP oraz ETUC) poinformowały Komisję w swoim wspólnym piśmie z dnia 5 lipca 1995 r. o woli podjęcia postępowania przewidzianego w art. 4 wspomnianego porozumienia.
(8) Wymienione organizacje międzybranżowe zawarły dnia 14 grudnia 1995 r., Porozumienie ramowe w sprawie urlopu rodzicielskiego; przedłożyły one Komisji wspólną prośbę o wdrożenie niniejszego Porozumienia ramowego decyzją Rady wydaną na wniosek Komisji zgodnie z art. 4 ust. 2 tego porozumienia.
(9) Rada w swojej uchwale z dnia 6 grudnia 1994 r. w sprawie niektórych aspektów polityki społecznej Unii Europejskiej; przyczynienia się do gospodarczej i społecznej zbieżności w Unii3, zaprosiła partnerów społecznych do wykorzystania możliwości zawarcia porozumień, ponieważ z założenia są one bliższe rzeczywistości społecznej i problemom społecznym; w Madrycie członkowie Rady Europejskiej pochodzący z państw, które podpisały Porozumienie w sprawie polityki społecznej, przyjęli zawarcie niniejszego porozumienia ramowego.
(10) Strony-sygnatariusze chciały zawrzeć porozumienie ramowe ustalające minimalne wymogi dotyczące urlopu rodzicielskiego i czasu wolnego od pracy uzasadnionego działaniem siły wyższej i zwracając się ponownie do Państw Członkowskich i/lub partnerów społecznych o określenie warunków, w których urlop rodzicielski byłby wykorzystany, w celu uwzględnienia sytuacji, w tym również w zakresie polityki rodzinnej istniejącej dotychczas w poszczególnych Państwach Członkowskich, w szczególności do warunków przyznawania urlopu rodzicielskiego i wykorzystywania prawa do urlopu rodzicielskiego.
(11) Właściwym instrumentem do wykonania niniejszego porozumienia ramowego jest dyrektywa w rozumieniu art. 189 Traktatu; dlatego jest ona wiążąca dla Państw Członkowskich w odniesieniu do rezultatu jaki ma osiągnąć, pozostawia im jednak wybór form i metod działania.
(12) Zgodnie z zasadami pomocniczości i proporcjonalności określonymi w art. 3b Traktatu, cele niniejszej dyrektywy nie mogą być w wystarczającym stopniu osiągnięte przez Państwa Członkowskie, dlatego mogą zostać osiągnięte przez Wspólnotę; niniejsza dyrektywa ogranicza się do minimalnego wymaganego działania i nie wykracza poza to, co jest dla tego celu niezbędne.
(13) Komisja opracowała projekt wniosku dotyczącego dyrektywy, biorąc pod uwagę reprezentatywny status stron-sygnatariuszy, ich mandat i zgodność z klauzulami porozumienia ramowego oraz zgodność z odpowiednimi przepisami dotyczącymi małych i średnich przedsiębiorstw.
(14) Komisja zgodnie ze swoim komunikatem z dnia 14 grudnia 1993 r., dotyczącym wykonania Protokołu w sprawie polityki społecznej, poinformowała Parlament Europejski, przesyłając tekst porozumienia ramowego wraz ze swoim wnioskiem w sprawie dyrektywy oraz jego uzasadnieniem.
(15) Komisja poinformowała również Komitet Ekonomiczno-Społeczny, przesyłając tekst porozumienia ramowego wraz ze swoim wnioskiem w sprawie dyrektywy i jego uzasadnieniem.
(16) Klauzula 4 pkt 2 porozumienia ramowego stanowi, że wprowadzenie w życie przepisów niniejszego porozumienia nie stanowi uzasadnionych podstaw do ograniczania ogólnego poziomu ochrony udzielonej pracownikom w zakresie niniejszego porozumienia. Nie narusza to jednak praw Państw Członkowskich i/lub partnerów społecznych do przyjęcia innych przepisów prawnych i przepisów umownych w świetle zmieniających się okoliczności (w tym wprowadzenia zasady nieprzenoszalności), dopóki wypełniane są minimalne wymagania określone w porozumieniu.
(17) Wspólnotowa Karta Socjalnych Praw Podstawowych Pracowników uznaje znaczenie zwalczania każdej formy dyskryminacji, w tym dyskryminacji ze względu na płeć, kolor skóry, rasę, poglądy i wyznanie.
(18) Artykuł F ust. 2 Traktatu o Unii Europejskiej stanowi, że "Unia szanuje prawa podstawowe zagwarantowane w Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, podpisanej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., oraz wynikające z tradycji konstytucyjnych wspólnych dla Państw Członkowskich jako zasady ogólne prawa wspólnotowego".
(19) Państwa Członkowskie mogą powierzyć pracodawcom i pracownikom, na ich wspólny wniosek, wykonanie niniejszej dyrektywy, o ile podejmą oni wszelkie niezbędne kroki, aby zapewnić zawsze realizację celów niniejszej dyrektywy.
(20) Wykonanie porozumienia ramowego przyczynia się do osiągnięcia celów określonych w art. 1 Porozumienia w sprawie polityki społecznej,
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DYREKTYWĘ:
Artykuł 1
Wykonanie porozumienia ramowego
Celem niniejszej dyrektywy jest wdrożenie załączonego Porozumienia ramowego w sprawie urlopów rodzicielskich, zawartego dnia 14 grudnia 1995 r. między ogólnymi organizacjami międzybranżowymi (UNICE, CEEP i ETUC).
Artykuł 2
Przepisy końcowe
1. Państwa Członkowskie wprowadzają w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do wykonania niniejszej dyrektywy najpóźniej do dnia 3 czerwca 1998 r. lub zapewniają, by najpóźniej do tej daty pracodawcy i pracownicy wprowadzili w drodze umowy niezbędne środki, przy czym Państwa Członkowskie zobowiązane są do podjęcia wszelkich środków, umożliwiających im stałą możliwość gwarantowania osiągania celów określonych w niniejszej dyrektywie. Niezwłocznie informują o tym Komisję.
2. Państwa Członkowskie mogą skorzystać z dodatkowego maksymalnego rocznego terminu, jeśli jest to niezbędne dla uwzględnienia szczególnych trudności lub wykonania układu zbiorowego pracy.
Państwa Członkowskie bezzwłocznie informują Komisję o takich okolicznościach.
3. Gdy Państwa Członkowskie przyjmują środki określone w ust. 1, włączają do nich odniesienie do niniejszej dyrektywy, bądź też odniesienie to towarzyszyć będzie ich oficjalnemu ogłoszeniu. Sposoby dokonywania takiego odniesienia określają Państwa Członkowskie.
Artykuł 3
Niniejsza dyrektywa skierowana jest do Państw Członkowskich.
Sporządzono w Luksemburgu, dnia 3 czerwca 1996 r.