Dyrektywa 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego iRady
z dnia 31 marca 2004 r.
w sprawie koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi
PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 47 ust. 2 oraz art. 55 i 95,
uwzględniając wniosek Komisji [1],
uwzględniając opinię Komitetu Ekonomiczno-Społecznego [2],
uwzględniając opinię Komitetu Regionów [3],
stanowiąc zgodnie z procedurą określoną w art. 251 Traktatu [4] w świetle wspólnego projektu przyjętego przez Komitet Pojednawczy w dniu 9 grudnia 2003 r.,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1) Z uwagi na wprowadzanie kolejnych zmian do dyrektyw Rady: 92/50/EWG z dnia 18 czerwca 1992 r. odnoszącej się do koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na usługi [5], 93/36/EWG z dnia 14 czerwca 1993 r. koordynującej procedury udzielania zamówień publicznych na dostawy [6] oraz 93/37/EWG z dnia 14 czerwca 1993 r. dotyczącej koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane [7], które są niezbędne do spełnienia postulatów uproszczenia i unowocześnienia, zgłaszanych zarówno przez instytucje zamawiające, jak i wykonawców w odpowiedzi na Zieloną Księgę przyjętą przez Komisję dnia 27 listopada 1996 r., dyrektywy powinny zostać zmodyfikowane w celu zapewnienia ich przejrzystości. Niniejsza dyrektywa oparta jest na orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości, w szczególności na orzecznictwie dotyczącym kryteriów udzielania zamówień, wyjaśniającym możliwości zaspokajania przez instytucje zamawiające potrzeb zainteresowanych odbiorców publicznych, w tym w zakresie aspektów ochrony środowiska lub aspektów społecznych, pod warunkiem, że kryteria takie są związane z przedmiotem zamówienia, nie przyznają instytucji zamawiającej nieograniczonej swobody wyboru, są wyraźnie określone i zgodne z fundamentalnymi zasadami, o których mowa w motywie 2.
(2) Udzielanie zamówień, na które w Państwach Członkowskich zawarte zostały umowy w imieniu państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub innych podmiotów prawa publicznego, podlega poszanowaniu zasad Traktatu, a w szczególności zasady swobody przepływu towarów, swobody przesiębiorczości oraz swobody świadczenia usług, a także zasad, które się z nich wywodzą, takich jak: zasada równego traktowania, zasada niedyskryminacji, zasada wzajemnej uznawalności, zasada proporcjonalności oraz zasada przejrzystości. Niemniej jednak w przypadku zamówień publicznych powyżej pewnej wartości wskazane jest opracowanie wspólnotowych przepisów koordynujących krajowe procedury udzielania takich zamówień, które będą oparte na tych zasadach w sposób umożliwiający ich skuteczne wdrożenie oraz zapewniający otwarcie zamówień publicznych na konkurencję. Wspomniane przepisy służące koordynacji powinny być zatem interpretowane zgodnie z wymienionymi powyżej regułami i zasadami oraz innymi regułami Traktatu.
(3) Przepisy koordynujące powinny tak dalece jak to możliwe uwzględniać obecne procedury i praktyki każdego z Państw Członkowskich.
(4) Państwa Członkowskie powinny zapewnić, aby udział podmiotu prawa publicznego jako oferenta w procedurze udzielania zamówienia publicznego nie powodował zakłócenia konkurencji w stosunku do oferentów prywatnych.
(5) Zgodnie z art. 6 Traktatu wymogi ochrony środowiska powinny być włączane w określanie i wdrażanie wspólnotowych polityk i działań, o których mowa w art. 3 Traktatu, w szczególności w celu promowania zrównoważonego rozwoju. Niniejsza dyrektywa wyjaśnia zatem, w jaki sposób instytucje zamawiające mogą przyczynić się do ochrony środowiska oraz promowania zrównoważonego rozwoju, zapewniając jednocześnie możliwość uzyskania zamówień o najkorzystniejszej relacji jakości do ceny.
(6) Żaden z przepisów niniejszej dyrektywy nie powinien stanowić przeszkody dla wprowadzenia lub zastosowania środków niezbędnych dla ochrony porządku publicznego i moralności publicznej, bezpieczeństwa i zdrowia publicznego, zdrowia ludzi i zwierząt, lub też ochrony roślin, w szczególności z punktu widzenia zrównoważonego rozwoju, pod warunkiem że środki te są zgodne z Traktatem.
(7) Decyzją Rady 94/800/WE z dnia 22 grudnia 1994 r. dotyczącą zawarcia w imieniu Wspólnoty Europejskiej, w dziedzinach wchodzących w zakres jej kompetencji, Porozumień będących wynikiem negocjacji wielostronnych w ramach Rundy Urugwajskiej (1986-1994) [8], zatwierdzono w szczególności Porozumienie w sprawie zamówień rządowych w ramach Światowej Organizacji Handlu, zwane dalej "Porozumieniem", którego celem jest ustanowienie wielostronnych ram zrównoważonych praw i obowiązków w zakresie zamówień publicznych w celu osiagniecia liberalizacji i rozwoju światowego handlu.
Z uwagi na międzynarodowe prawa i zobowiązania Wspólnoty wynikające z przyjęcia Porozumienia, rozwiązania stosowane wobec oferentów i produktów z krajów trzecich sygnatariuszy Porozumienia są zdefiniowane w tym Porozumieniu. Porozumienie to nie ma skutku bezpośredniego. Instytucje zamawiające objęte Porozumieniem, przestrzegające przepisów niniejszej dyrektywy i stosujące je wobec wykonawców z krajów trzecich sygnatariszy Porozumienia, powinny zatem postępować w sposób zgodny z postanowieniami Porozumienia. Wskazane jest także, aby przepisy koordynujące zagwarantowały wykonawcom Wspólnoty warunki udziału w zamówieniach publicznych równie korzystne jak warunki przyznane wykonawcom z krajów trzecich sygnatariuszy Porozumienia.
(8) Przed rozpoczęciem procedury udzielania zamówienia instytucje zamawiające mogą, przy wykorzystaniu dialogu technicznego, poszukiwać lub korzystać z doradztwa, które może znaleźć zastosowanie w trakcie przygotowywania specyfikacji, pod warunkiem jednak, że takie doradztwo nie spowoduje ograniczenia konkurencji.
(9) Z uwagi na różnorodność zamówień na roboty budowlane, instytucje zamawiające powinny mieć możliwość oddzielnego lub łącznego udzielania zamówień na zaprojektowanie oraz wykonanie robót budowlanych. Nie jest zamierzeniem niniejszej dyrektywy przesądzenie o łącznym lub oddzielnym udzielaniu zamówień. Decyzja o udzieleniu zamówień oddzielnie lub łącznie musi zostać podjęta w oparciu o kryteria jakościowe i ekonomiczne, które mogą być określone przez prawo krajowe.
(10) Zamówienie uważane jest za zamówienie publiczne na roboty budowlane jedynie wówczas, gdy jego przedmiot obejmuje jednoznacznie wykonanie czynności wymienionych w załączniku I, nawet jeśli zamówienie obejmuje również świadczenie innych usług niezbędnych do wykonania tych czynności. Zamówienia publiczne na usługi, zwłaszcza w zakresie usług zarządzania mieniem, mogą, w pewnych okolicznościach, obejmować roboty budowlane. Jednakże, o ile roboty takie mają charakter doadatkowy w stosunku do głównego przedmiotu zamówienia oraz stanowią jego ewentualną konsekwencję lub uzupełnienie, fakt włączenia takich robót w zakres zamówienia nie uzasadnia zakwalifikowania zamówienia jako zamówienia na roboty budowlane.
(11) Należy sformułować wspólnotową definicję umów ramowych, wraz z przepisami szczególnymi dotyczącymi umów ramowych zawieranych w związku z zamówieniami wchodzącymi w zakres niniejszej dyrektywy. Na mocy tych przepisów w przypadku, gdy instytucja zamawiająca zawiera, zgodnie z przepisami niniejszej dyrektywy, umowę ramową odnoszącą się, w szczególności, do ogłoszeń, terminów i warunków składania ofert, może ona udzielić zamówienia na podstawie takiej umowy ramowej w okresie jej obowiązywania, stosując warunki określone w umowie ramowej lub - jeśli nie wszystkie warunki zostały z góry ustalone w umowie ramowej - poprzez ponowne otwarcie zamówienia na konkurencję pomiędzy stronami umowy ramowej w odniesieniu do tych warunków. Ponowne otwarcie zamówienia na konkurencję powinno odbyć się w sposób zgodny z określonymi przepisami, których celem jest zagwarantowanie poszanowania zasad ogólnych, w szczególności zasady równego traktowania. Z tych samych przyczyn okres obowiązywania umów ramowych powinien być ograniczony i nie powinien przekroczyć czterech lat, z wyjątkiem przypadków należycie uzasadnionych przez instytucje zamawiające.
(12) Nieustannie rozwijane są pewne nowe elektroniczne techniki dokonywania zakupów. Techniki takie pomagają w zwiększaniu konkurencji oraz usprawnianiu dokonywania zakupów publicznych, szczególnie pod względem oszczędności czasu i środków pieniężnych, które możliwe są dzięki ich zastsowaniu. Instytucje zamawiające mogą korzystać z elektronicznych technik dokonywania zakupów, pod warunkiem, że ich wykorzystanie zastosowanie będzie zgodne z regułami niniejszej dyrektywy oraz zasadami równego traktowania, niedyskryminacji i przejrzystości. W tym zakresie oferta złożona przez oferenta, w szczególności w przypadku ponownego otwarcia zamówienia na konkurencję w ramach umowy ramowej lub w przypadku korzystania z dynamicznego systemu zakupów, może przyjąć postać elektronicznego katalogu danego oferenta, jeżeli korzysta on ze środków komunikacji wybranych przez instytucję zamawiającą zgodnie z art. 42.
(13) Z uwagi na szybki rozwój elektronicznych systemów zakupów, należy obecnie wprowadzić odpowiednie reguły, które umożliwią instytucjom zamawiającym pełne wykorzystanie możliwości stwarzanych przez te systemy. W tym kontekście niezbędne jest zdefiniowanie w pełni elektronicznego, dynamicznego systemu zakupów dla zakupów bieżącego użytku, oraz określenie szczególnych reguł tworzenia i funkcjonowania takiego systemu w celu zapewnienia równego traktowania każdego wykonawcy, który chciałby wziąć w nim udział. Każdy wykonawca, który złoży ofertę orientacyjną, zgodnie ze specyfikacją oraz spełni kryteria kwalifikacji powinien mieć możliwość przystąpienia do takiego systemu. Taka technika zakupów umożliwia instytucji zamawiającej, poprzez stworzenie wykazu zakwalifikowanych oferentów oraz umożliwienie udziału nowym oferentom, uzyskanie szczególnie szerokiego wachlarza ofert dzięki dostępnym udogodnieniom elektronicznym, a poprzez to zapewnienie optymalnego wykorzystania środków publicznych dzięki szerokiej konkurencji.
(14) Ponieważ wykorzystanie techniki aukcji elektronicznych będzie prawdopodobnie rosło, należy opracować wspólnotową definicję takich aukcji, a także rządzące nimi szczególne reguły, aby zapewnić pełną zgodność ich funkcjonowania z zasadami równego traktowania, niedyskryminacji i przejrzystości. W tym celu należy wprowadzić przepisy stanowiące, że takie aukcje elektroniczne stosowane będą wyłącznie w odniesieniu do zamówień na roboty budowlane, dostawy lub usługi, w przypadku których możliwe jest precyzyjne określenie specyfikacji. Może to dotyczyć w szczególności powtarzającach się zamówień na dostawy, roboty budowlane i usługi. W tym samym celu musi także istnieć możliwość stworzenia odpowiedniego rankingu oferentów na dowolnym etapie aukcji elektronicznej. Korzystanie z aukcji elektronicznych umożliwia instytucjom zamawiającym zaproszenie oferentów do przedstawienia nowych, obniżonych cen oraz - w przypadku udzielania zamówienia na podstawie kryterium oferty najkorzystniejszej ekonomicznie - także zaproszenie do ulepszenia innych niż cena elementów ofert. W celu zagwarantowania zgodności z zasadą przejrzystości, przedmiotem aukcji elektronicznych mogą być jedynie elementy odpowiednie do automatycznej oceny za pomocą środków elektronicznych, bez jakiejkolwiek ingerencji lub oceny ze strony instytucji zamawiającej, to znaczy, jedynie elementy, które są wymierne, a zatem mogą być wyrażone w postaci liczbowej lub procentowej. Z drugiej strony, te aspekty ofert, które wymagają oceny niewymiernych elementów, nie powinny być przedmiotem aukcji elektronicznych. W konsekwencji niektóre zamówienia na roboty budowlane oraz niektóre zamówienia na usługi, których przedmiotem są świadczenia o charakterze intelektualnym, takie jak zaprojektowanie robót budowlanych, nie powinny być przedmiotem aukcji elektronicznych.
(15) W Państwach Członkowskich opracowano pewne zcentralizowane techniki zakupów. Niektóre instytucje zamawiające odpowiadają za nabywanie lub udzielanie zamówień publicznych lub umów ramowych dla innych instytucji zamawiających. Z uwagi na duże wolumeny zakupów techniki te pomagają w zwiększeniu konkurencji i usprawnieniu procesu dokonywania zakupów publicznych. Należy zatem przewidzieć w przepisach wspólnotową definicję centralnych jednostek zakupujących obsługujących instytucje zamawiające. Należy także zdefiniować warunki, na podstawie których można uznać, zgodnie z zasadami niedyskryminacji oraz równego traktowania, że instytucje zamawiające dokonujące zakupu robót budowlanych, dostaw lub usług za pośrednictwem centralnej jednostki zakupującej, postępują zgodnie z niniejszą dyrektywą.
(16) Z uwagi na różne okoliczności występujące w Państwach Członkowskich, należy pozostawić im wybór, czy instytucje zamawiające mogą korzystać z umów ramowych, centralnych jednostek zakupujących, dynamicznych systemów zakupów, aukcji elektronicznych, czy też procedury dialogu konkurencyjnego, zdefiniowanych i uregulowanych niniejszą dyrektywą.
(17) Mnożenie liczby progów odnoszących się do stosowania przepisów koordynujących komplikuje sytuację instytucji zamawiających. Ponadto w kontekście unii monetarnej progi te powinny zostać ustanowione w euro. W związku z tym progi należy określać w euro w taki sposób, aby uprościć stosowanie wspomnianych przepisów, zapewniając jednocześnie zgodność z progami przewidzianymi w Porozumieniu, które wyrażane są w specjalnych prawach ciągnienia (SDR). W tym kontekście należy także przewidzieć przeprowadzanie okresowej korekty progów wyrażanych w euro, uwzględniającej ewentualne zmiany wartości euro w stosunku do specjalnych praw ciągnienia.
(18) Do celów zastosowania reguł proceduralnych niniejszej dyrektywy oraz do celów monitorowania najlepszym sposobem definicji usług jest ich podział na kategorie odpowiadające poszczególnym pozycjom wspólnej klasyfikacji oraz wskazanie ich w dwóch załącznikach, II A i II B, w zależności od zasad, którym podlegają. W odniesieniu do usług wymienionych w załączniku II B stosuje się odpowiednie przepisy niniejszej dyrektywy bez uszczerbku dla wspólnotowych zasad szczególnych odnoszących się do tych usług.
(19) W odniesieniu do zamówień publicznych na usługi, pełne zastosowanie niniejszej dyrektywy powinno zostać ograniczone, w okresie przejściowym, do zamówień, w przypadku których zastosowanie jej przepisów pozwoli na pełne wykorzystanie możliwości zwiększenia obrotu transgranicznego. Zamówienia na inne usługi powinny być monitorowane przez okres przejściowy zanim podjęta zostanie decyzja dotycząca pełnego zastosowania niniejszej dyrektywy. Z uwagi na to należy określić mechanizm tego monitorowania. Mechanizm ten powinien jednocześnie umożliwiać zainteresowanym stronom uzyskanie dostępu do odpowiednich informacji.
(20) Zamówienia publiczne, których udzielają instytucje zamawiające działające w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i usług pocztowych i które wchodzą w zakres tych działalności, objęte są dyrektywą 2004/17/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. koordynującą procedury udzielania zamówień publicznych przez podmioty działające w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i usług pocztowych [9]. Jednakże zamówienia udzielane przez instytucje zamawiające w kontekście świadczonych przez nie usług w dziedzinie transportu morskiego, przybrzeżnego lub rzecznego muszą wchodzić w zakres niniejszej dyrektywy.
(21) Z uwagi na sytuację związaną z efektywnym funkcjonowaniem konkurencji w sektorze telekomunikacyjnym w następstwie wdrożenia przepisów Wspólnotowych mających na celu liberalizację tego sektora, zamówienia publiczne w tym obszarze powinny zostać wyłączone z zakresu niniejszej dyrektywy, o ile są one ukierunkowane głównie na umożliwianie instytucjom zamawiającym realizacji pewnych działań w sektorze telekomunikacyjnym. Działania te zdefiniowane są zgodnie z art. 1, 2 i 8 dyrektywy Rady 93/38/EWG z dnia 14 czerwca 1993 r. koordynującej procedury udzielania zamówień publicznych przez podmioty działające w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i telekomunikacji [10] w taki sposób, aby niniejsza dyrektywa nie miała zastosowania wobec zamówień wyłączonych z zakresu dyrektywy 93/38/EWG zgodnie z jej art. 8.
(22) Należy przewidzieć sytuacje, w których możliwe jest wstrzymanie się od stosowania środków służących koordynacji procedur w sytuacjach związanych z bezpieczeństwem państwa lub tajemnicą państwową, lub też z uwagi na zastosowanie zasad szczególnych dotyczących udzielania zamówień wynikających z umów międzynarodowych w sprawie stacjonowania oddziałów wojsk lub też właściwych organizacjom międzynarodowym.
(23) Zgodnie z art. 163 Traktatu zachęcanie do działalności badawczej i rozwoju technologicznego stanowi jeden ze środków wzmacniania naukowej i technologicznej bazy przemysłu Wspólnoty, zaś otwieranie zamówień publicznych na usługi przyczynia się do osiągnięcia tego celu. Niniejsza dyrektywa nie powinna obejmować przypadków współfinansowania programów badawczych i rozwojowych; nie są w związku z tym objęte niniejszą dyrektywą zamówienia na usługi badawcze i rozwojowe, jeżeli korzyści przypadają wyłącznie instytucji zamawiającej dla użytku zgodnego z jej działalnością, o ile usługi te są w całości opłacane przez instytucję zamawiającą.
(24) W ramach usług zamówienia na nabycie lub najem nieruchomości lub praw do takich nieruchomości posiadają pewne specyficzne cechy, które sprawiają, iż zasady udzielania zamówień publicznych nie mają w tym przypadku zastosowania.
(25) Udzielanie zamówień publicznych na pewne nadawcze usługi audiowizualne powinno umożliwiać uwzględnienie aspektów o znaczeniu kulturalnym lub społecznym, co sprawia, że zasady udzielania zamówień nie mają tutaj zastosowania. Z tych właśnie powodów należy uznać za wyjątek zamówienia publiczne na usługi w zakresie zakupu, opracowania, produkcji lub koprodukcji programów gotowych do użycia oraz innych usług przygotowawczych, takich jak usługi związane z pisaniem scenariuszy lub innymi rodzajami twórczości artystycznej niezbędnymi w produkcji programów oraz zamówienia dotyczące czasu antenowego. Wyłączenie to nie powinno jednak mieć zastosowania wobec dostaw urządzeń technicznych niezbędnych do produkcji, koprodukcji oraz nadawania tych programów. "Nadawanie" należy zdefiniować jako transmisję i rozpowszechnianie za pośrednictwem dowolnej formy sieci elektronicznej.
(26) Usługi arbitrażowe i pojednawcze są zwykle świadczone przez podmioty lub osoby prywatne wyznaczone lub wybrane w sposób, który nie może być regulowany przy pomocy zasad dotyczących udzielania zamówień.
(27) Zgodnie z Porozumieniem, usługi finansowe objęte niniejszą dyrektywą nie obejmują instrumentów polityki pieniężnej, kursów wymiany, długu publicznego, zarządzania rezerwami ani innych polityk obejmujących transakcje papierami wartościowymi lub innymi instrumentami finansowymi, w szczególności transakcje zawierane przez instytucje zamawiające celem uzyskania funduszy lub kapitału. Dyrektywa ta nie obejmuje zatem zamówień związanych z emisją, zakupem, sprzedażą lub zbyciem papierów wartościowych lub innych instrumentów finansowych. Wyłączenie dotyczy także usług banków centralnych.
(28) Zatrudnienie i praca stanowią kluczowe elementy gwarantujące wszystkim równe szanse i przyczyniające się do integracji społeczeństwa. W tym kontekście zakłady pracy chronionej oraz programy pracy chronionej skutecznie przyczyniają się do integracji lub reintegracji osób niepełnosprawnych na rynku pracy. Jednakże, zakłady takie mogą być nie zdolne do uzyskania zamówień w normalnych warunkach konkurencji. W konsekwencji należy umożliwić Państwom Członkowskim zastrzeżenie prawa takich zakładów do udziału w procedurach udzielania zamówień lub zagwarantowania im realizacji zamówień w ramach programów pracy chronionej.
(29) Specyfikacje techniczne sporządzone przez publicznych nabywców muszą umożliwiać otwarcie procesu udzielania zamówień publicznych na konkurencję. W tym celu, musi istnieć możliwość składania ofert odzwierciedlających różnorodność rozwiązań technicznych. A zatem trzeba umożliwić sporządzanie specyfikacji technicznych na podstawie charakterystyki i wymagań funkcjonalnych, a w przypadku odniesienia do normy europejskiej lub - w przypadku jej braku - do normy krajowej, instytucje zamawiające muszą brać pod uwagę oferty oparte na równoważnych ustaleniach. W celu wykazania równoważności, należy umożliwić oferentom przedstawienie dowodów w dowolnej formie. Instytucje zamawiające muszą być w stanie uzasadnić każdą decyzję, w której stwierdzają brak równoważności w danym przypadku. Instytucje zamawiające, które chcą zdefiniować wymagania dotyczące ochrony środowiska w ramach specyfikacji technicznej danego zamówienia mogą określić aspekty środowiskowe, obejmujące, na przykład, metody produkcji lub specyficzny wpływ grupy produktów lub usług na środowisko. Mogą one wykorzystać, lecz nie są do tego zobowiązane, odpowiednie specyfikacje określone w ekoetykietach, takich jak europejska ekoetykieta, ekoetykiety (wielo)narodowe lub każdą inną ekoetykietę, pod warunkiem że wymagania dotyczące takich etykiet są opracowane i przyjęte na podstawie informacji naukowych przy zastosowaniu procedury, w której mogą uczestniczyć podmioty zainteresowane takie, jak organy rządowe, konsumenci, producenci, dystrybutorzy, organizacje związane z ochroną środowiska, a także, pod warunkiem że etykieta taka jest dostępna dla wszystkich zainteresowanych stron. Jeżeli jest to możliwe, instytucje zamawiające powinny określić specyfikacje techniczne tak, aby uwzględnić kryteria dostępności dla osób niepełnosprawnych lub przeznaczenie dla wszystkich użytkowników. Specyfikacje techniczne powinny być jasno wskazane, aby wszyscy oferenci wiedzieli, jakie wymagania określone przez instytucje zamawiające należy spełnić.
(30) Zgodnie ze zwyczajem panującym w Państwach Członkowskich, informacje dodatkowe dotyczące zamówień muszą zostać ujęte w dokumentacji każdego zamówienia lub w innym, równoważnym dokumencie.
(31) W przypadku instytucji zamawiających, które realizują szczególnie złożone projekty, zdefiniowanie sposobów zaspokojenia ich potrzeb lub dokonania oceny tego, co rynek może im zaoferować w kategoriach rozwiązań technicznych lub rozwiązań finansowych albo prawnych może okazać się obiektywnie niemożliwe, o ile nie ponoszą one wówczas żadnej winy z tego tytułu. Do takiej sytuacji może dojść w szczególności podczas wdrażania istotnych, zintegrowanych projektów w zakresie infrastruktury transportowej, dużych sieci komputerowych lub projektów obejmujących złożone procesy finansowania o skomplikowanej strukturze, których postaci finansowej ani prawnej nie można z góry zdefiniować. W zakresie, w jakim zastosowanie procedur otwartych lub ograniczonych nie pozwala na udzielanie takich zamówień, należy przewidzieć elastyczną procedurę, która chroniła będzie z jednej strony konkurencję pomiędzy pomiotami gospodarczymi, a z drugiej stwarzała dla instytucji zamawiających możliwość omówienia wszystkich aspektów danego zamówienia z każdym kandydatem. Niemniej jednak procedury tej nie wolno stosować w sposób ograniczający lub zakłócający konkurencję, zwłaszcza przez zmianę podstawowych elementów ofert, nałożenie nowych, istotnych wymagań na oferenta, którego oferta została wybrana lub poprzez zaangażowanie jakiegokolwiek innego oferenta niż ten, który złożył ofertę najkorzystniejszą ekonomicznie.
(32) W celu zachęcenia małych i średnich przedsiębiorstw do udziału w rynku zamówień publicznych zaleca się uwzględnienie przepisów na temat podwykonawstwa.
(33) Warunki realizacji zamówienia zgodne są z niniejszą dyrektywą, pod warunkiem że nie są one, bezpośrednio lub pośrednio, dyskryminujące oraz są przedstawione w ogłoszeniu o zamówieniu lub w dokumentacji zamówienia. Mogą one, w szczególności, zachęcać do organizacji wewnętrznych szkoleń zawodowych, zatrudniania osób mających szczególnych trudności z integracją, a także zwalczania bezrobocia lub ochrony środowiska. Można na przkład ustanowić wymóg - odnoszący się do realizacji zamówienia - co do zatrudnienia osób długotrwale poszukujących pracy, co do przeprowadzenia szkoleń dla bezrobotnych lub młodocianych, co do przestrzegania postanowień Konwencji Międzynarodowej Organizacji Pracy (MOP), o ile przepisy te nie zostały wdrożone do prawa krajowego, oraz co do zatrudnienia większej liczby osób niepełnosprawnych, niż przewiduje to ustawodawstwo krajowe.
(34) Ustawy, rozporządzenia i układy zbiorowe, zarówno na poziomie krajowym jak i wspólnotowym obowiązujące w zakresie warunków zatrudnienia oraz bezpieczeństwa pracy, stosowane są podczas realizacji zamówień publicznych, pod warunkiem że zarówno przepisy te, jak i ich stosowanie, zgodne są z prawem wspólnotowym. W sytuacjach transgranicznych, gdy pracownicy jednego Państwa Członkowskiego świadczą usługi w innym Państwie Członkowskim w celu realizacji zamówienia, dyrektywa 96/71/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 grudnia 1996 r. dotycząca delegowania pracowników w ramach świadczenia usług [11] określa warunki minimalne, które muszą być spełnione przez kraj goszczący w stosunku do takich oddelegowanych pracowników. Jeżeli prawo krajowe zawiera regulacje w tym zakresie, nieprzestrzeganie tych obowiązków można uznać za poważne naruszenie lub wykroczenie wobec zasad etyki zawodowej przez danego wykonawcę, które może prowadzić do wykluczenia tego wykonawcy z udziału w procedurze udzielania zamówienia.
(35) Z uwagi na postęp w dziedzinie technologii informacyjnych i komunikacyjnych oraz ułatwienia, które niesie on w dziedzinie publikacji ogłoszeń, jak również zwiększenia efektywności i przejrzystości procdur udzielania zamówień, elektroniczne środki komunikacji powinny być traktowane na równi z tradycyjnymi środkami komunikacji i wymiany informacji. Wybrane środki i technologie powinny być w możliwie największym stopniu kompatybilne z technologiami wykorzystywanymi w innych Państwach Członkowskich.
(36) W celu zapewnienia rozwoju efektywnej konkurencji w dziedzinie zamówień publicznych, niezbędne jest, aby ogłoszenia o zamówieniach, sporządzane przez instytucje zamawiające Państw Członkowskich, publikowane były w całej Wspólnocie. Informacje zawarte w tych ogłoszeniach muszą umożliwiać wykonawcom ze Wspólnoty stwierdzenie, czy opublikowane zamówienia są dla nich interesujące. W tym celu należy udostępnić im odpowiednich informacji na temat przedmiotu zamówienia oraz związanych z nim warunków. Należy więc zapewnić lepszą przejrzystość ogłoszeń publicznych, stosując odpowiednie instrumenty, takie jak: standardowe formularze ogłoszeń oraz Wspólny Słownik Zamówień (CPV), o którym mowa w rozporządzeniu (WE) nr 2195/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady [12], jako nomenklaturę odniesienia dla zamówień publicznych. W przypadku procedur ograniczonych, celem publikacji ogłoszeń jest, w szczególności, umożliwienie wykonawcom z Państw Członkowskich wyrażenie swojego zainteresowania zamówieniami poprzez ubieganie się o zaproszenie do składania ofert przez instytucję zamawiającą na wymaganych warunkach.
(37) Dyrektywa 1999/93/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 grudnia 1999 r. w sprawie wspólnotowych ram w zakresie podpisów elektronicznych [13] oraz dyrektywa 2000/31/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 8 czerwca 2000 r. w sprawie niektórych aspektów prawnych usług społeczeństwa informacyjnego, w szczególności handlu elektronicznego, w ramach rynku wewnętrznego (dyrektywa o handlu elektronicznym) [14] powinny, w kontekście niniejszej dyrektywy, mieć zastosowanie do przesyłania informacji za pomocą środków elektronicznych. Procedury udzielania zamówień publicznych oraz zasady dotyczące konkursów na usługi wymagają wyższego poziomu bezpieczeństwa i poufności niż wymagany na podstawie wspomnianych dyrektyw. W związku z tym urządzenia do elektronicznego składania ofert, wniosków o dopuszczenie do udziału oraz planów i projektów powinny spełniać określone wymagania dodatkowe. W tym celu, zaleca się wykorzystywanie podpisów elektronicznych, w szczególności zaawansowanych podpisów elektronicznych, jeżeli istnieje taka możliwość. Ponadto istnienie dobrowolnych systemów akredytacji mogłoby stanowić korzystne ramy dla podniesienia poziomu usług certyfikacyjnych świadczonych dla tych urządzeń.
(38) Wykorzystanie środków elektronicznych prowadzi do oszczędności czasu. A zatem należy wprowadzić przepisy dotyczące skrócenia minimalnych terminów w przypadku zastosowania środków elektronicznych z zastrzeżeniem, że są one kompatybilne z określonym sposobem transmisji przewidzianym na poziomie wspólnotowym.
(39) Weryfikacja predyspozycji i kwalifikacja oferentów w procedurach otwartych oraz kandydatów w procedurach ograniczonych i negocjacyjnych z publikacją ogłoszenia, a także w przypadku dialogu konkurencyjnego, powinny mieć charakter przejrzysty. W tym celu należy wskazać niedyskryminacyjne kryteria, które instytucje zamawiające mogą wykorzystywać podczas kwalifikacji uczestników oraz środki, które wykonawcy mogą stosować w celu udowodnienia, iż spełniły te kryteria. Mając na uwadze tę przejrzystość, niezwłocznie po otwarciu konkursu ofert dla danego zamówienia, od instytucji zamawiającej wymaga się również wskazania kryteriów kwalifikacji, które będzie ona stosowała oraz szczególnego poziomu kompetencji, jakiego może ona żądać od wykonawców w celu dopuszczenia ich do udziału w procedurze udzielania zamówień.
(40) Instytucja zamawiająca może ograniczyć liczbę kandydatów w procedurach ograniczonych lub negocjacyjnych z publikacją ogłoszenia oraz w przypadku dialogu konkurencyjnego. Ograniczenie liczby kandydatów odbywa się na podstawie obiektywnych kryteriów wskazanych w ogłoszeniu o zamówieniu. Te obiektywne kryteria nie koniecznie implikują punktację. W przypadku kryteriów odnoszących się do podmiotowej sytuacji konkretnych wykonawców, wystarczające może okazać się ogólne odniesienie do okoliczności określonych w art. 45.
(41) W przypadku dialogu konkurencyjnego oraz procedur negocjacyjnych z publikacją ogłoszenia, z uwagi na elastyczność, która może być wymagana oraz wysoki poziom kosztów związanych z zastosowaniem takich metod udzielania zamówień, instytucje zamawiające powinny posiadać prawo do przeprowadzania tej procedury etapami, w celu stopniowego zmniejszenia, na podstawie przedstawionych wcześniej kryteriów udzielania zamówień, liczby ofert, które zostaną poddane dyskusji lub negocjacjom. W stopniu, w jakim pozwala na to liczba odpowiednich rozwiązań lub kandydatów, redukcja taka powinna zapewnić warunki prawdziwej konkurencji.
(42) Odpowiednie przepisy wspólnotowe dotyczące wzajemnego uznawania dyplomów, świadectw i innych dowodów posiadania formalnych kwalifikacji mają zastosowanie, gdy dowód posiadania konkretnych kwalifikacji wymagany jest do celu wzięcia udziału w procedurze udzielania zamówienia lub konkursie.
(43) Nie należy udzielać zamówień publicznych wykonaw com, którzy byli członkami organizacji przestępczej lub których uznano winnymi korupcji lub oszustwa ze szkodą dla interesów finansowych Wspólnot Europejskich albo prania pieniędzy. W stosownych przypadkach instytucje zamawiające powinny zwracać się do kandydatów lub oferentów o dostarczenie odpowiednich dokumentów oraz, w przypadku wątpliwości dotyczących podmiotowej sytuacji kandydata lub oferenta, mogą zwrócić się o współpracę do właściwych organów danego Państwa Członkowskiego. Wykluczenie takich wykonawców powinno nastąpić niezwłocznie po uzyskaniu przez instytucję zamawiającą informacji o prawomocnym wyroku w sprawie o takie wykroczenia, wydanego zgodnie z prawem krajowym. Jeżeli istnieją stosowne przepisy prawa krajowego, nieprzestrzeganie ustawodawstwa z zakresu ochrony środowiska lub też ustawodawstwa dotyczącego niezgodnych z prawem porozumień w ramach procedur udzielania zamówień publicznych, które stanowiło przedmiot ostatecznego orzeczenia sądu lub decyzji mającej równoważny skutek, może zostać uznane za wykroczenie przeciwko etyce zawodowej wykonawcy lub za poważne naruszenie.
Nieprzestrzeganie krajowych przepisów wykonujących dyrektywy Rady 2000/78/WE [15] i 76/207/EWG [16] dotyczące równego traktowania pracowników, które było przemiotem ostatecznego orzeczenia sądowego lub decyzji mającej równoważny skutek, może być uznane za wykroczenie przeciwko etyce zawodowej wykonawcy lub za poważne naruszenie.
(44) W uzasadnionych przypadkach, w których charakter robót budowlanych lub usług uzasadnia zastosowanie środków lub systemów zarządzania środowiskiem podczas realizacji zamówienia publicznego, może być wymagane zastosowanie takich środków lub systemów. Systemy zarządzania środowiskiem, niezależnie od faktu, czy są zarejestrowane zgodnie z instrumentami wspólnotowymi, takimi jak rozporządzenie (WE) nr 761/2001 [17] (EMAS), mogą wykazać, że wykonawca posiada możliwości techniczne niezbędne do wykonania zamówienia. Ponadto opis środków stosowanych przez wykonawcę w celu zapewnienia takiego samego poziomu ochrony środowiska powinien zostać zaakceptowany jako alternatywny rodzaj dowodu w stosunku do zarejestrowanych systemów zarządzania środowiskiem.
(45) Niniejsza dyrektywa pozwala Państwom Członkowskim na ustanowienie oficjalnego wykazu przedsiębiorców budowlanych, dostawców lub usługodawców, lub też systemu certyfikacji przez instytucje publiczne lub prywatne oraz wpływu takigo wpisu lub certyfikatu na procedurę udzielania zamówień w innym Państwie Członkowskim. W odniesieniu do oficjalnych wykazów zatwierdzonych wykonawców istotne staje się uwzględnienie orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości, w przypadkach gdy wykonawca należący do grupy powołuje się na ekonomiczne, finansowe lub techniczne kwalifikacje pozostałych przedsiębiorstw należących do grupy na poparcie swojego wniosku o rejestrację. W tym przypadku zadaniem takiego wykonawcy jest udowodnienie, że wspomniane przez niego zasoby będą dla niego faktycznie dostępne przez cały okres ważności wpisu rejestracyjnego. Do celów takiej rejestracji Państwa Członkowskie mogą zatem określić poziom wymagań, które powinny zostać spełnione w szczególności wówczas, gdy dany wykonawca powołuje się na sytuację finansową innego przedsiębiorstwa należącego do grupy, państwo to może wymagać, aby przedsiębiorstwo takie solidarnie ponosiło odpowiedzialność, jeśli okaże się to konieczne.
(46) Zamówienia powinny być udzielane na podstawie obiektywnych kryteriów, zapewniających zgodność z zasadami przejrzystości, niedyskryminacji, równego traktowania oraz gwarantujących, że oferty są oceniane w warunkach efektywnej konkurencji. A zatem należy dopuszczać stosowanie tylko dwóch kryteriów udzielania zamówień: "najniższej ceny" i "oferty najkorzystniejszej ekonomicznie".
Aby zapewnić przestrzeganie zasady równego traktowania przy udzielaniu zamówień, należy wprowadzić - ustanowiony przez orzecznictw - obowiązek zapewnienia niezbędnej przejrzystości, umożliwiający uzyskanie przez wszystkich oferentów wiarygodnych informacji na temat kryteriów i ustaleń, które będą stosowane w celu wyłonienia najkorzystniejszej ekonomicznie oferty. Obowiązkiem instytucji zamawiających jest określenie kryteriów udzielania zamówień wraz z przypisaną poszczególnym kryteriom wagą w odpowiednim czasie umożliwiającym oferentom wzięcie ich pod uwagę podczas sporządzania ofert. Instytucje zamawiające mogą odstąpić od określenia wagi kryteriów udzielania zamówień w należycie uzasadnionych przypadkach, których przyczyny muszą być w stanie uzasadnić, gdy wag takich nie można ustalić z góry w szczególności ze względu na złożoność zamówienia. W takich przypadkach muszą one wskazać kryteria w kolejności od najważniejszego do najmniej ważnego.
W przypadku gdy instytucje zamawiające udzielają zamówienia na podstawie kryterium oferty najkorzystniejszej ekonomicznie, dokonują one oceny ofert w celu wyłonienia oferty prezentującej najlepszą relację jakości do ceny. W tym celu określają one kryteria ekonomiczne i jakościowe, które potraktowane łącznie muszą umożliwić wyłonienie najkorzystniejszej ekonomicznie oferty dla instytucji zamawiającej. Określenie tych kryteriów uzależnione jest od przedmiotu zamówienia, gdyż muszą one umożliwić ocenę poziomu wykonania przedstawionego w każdej ofercie w świetle przedmiotu zamówienia, zdefiniowanego w specyfikacjach technicznych, oraz na ocenę relacji jakości do ceny każdej z ofert.
W celu zagwarantowania równego traktowania kryteria udzielania zamówień powinny umożliwiać obiektywne porównanie i ocenę ofert. Jeżeli warunki te zostaną spełnione, ekonomiczne i jakościowe kryteria udzielania zamówień, takie jak spełnienie wymagań dotyczących środowiska, mogą umożliwić instytucji zamawiającej zaspokojenie potrzeb danych odbiorców publicznych, określonych w specyfikacji zamówienia. Na tych samych warunkach instytucja zamawiająca może stosować kryteria mające na celu spełnienie wymagań społecznych w odpowiedzi na określone w specyfikacjach zamówienia, potrzeby grup ludzi znajdujących się w szczególnie niekorzystnej sytuacji, do których należą odbiorcy robót budowlanych, dostaw lub usług będących przedmiotem zamówienia.
(47) W przypadku zamówień publicznych na usługi, kryteria udzielania zamówień w żadnym wypadku nie mogą mieć wpływu na zastosowanie krajowych przepisów dotyczących płatności za określone usługi, takie jak na przykład usługi świadczone przez architektów, inżynierów lub prawników oraz - w odniesieniu do zamówień publicznych na dostawy - na zastosowanie krajowych przepisów określających stałe ceny podręczników szkolnych.
(48) Niezbędne będzie przyjęcie i niektórych warunków technicznych, a w szczególności tych związanych z ogłoszeniami i sprawozdaniami statystycznymi, jak również używanej nomenklatury oraz warunków stosowania odniesień do tej nomenklatury, a także wprowadzanie w nich stosownych zmian w świetle zmieniających się wymagań technicznych. Potrzebna będzie również aktualizacja wykazów instytucji zamawiających zawartych w załącznikach. W tym celu należy więc ustanowić procedurę elastycznego i sprawnego przyjmowania wspomnianych zmian.
(49) Środki niezbędne od wykonania niniejszej dyrektywy powinny zostać przyjęte zgodnie z decyzją Rady 1999/468/WE z dnia 28 czerwca 1999 r. ustanawiającą warunki wykonywania uprawnień wykonawczych przyznanych Komisji [18].
(50) W celu wyznaczenia terminów określonych w niniejszej dyrektywie należy stosować rozporządzenie Rady (EWG, Euratom) nr 1182/71 z dnia 3 czerwca 1971 r. określające zasady mające zastosowanie do okresów, dat i terminów [19].
(51) Niniejsza dyrektywa nie narusza terminów określonych w załączniku XI, w których od Państw Członkowskich wymaga się transpozycji i zastosowania dyrektyw 92/50/EWG, 93/36/EWG i 93/37/EWG,
PRZYJMUJĄ NINIEJSZĄ DYREKTYWĘ:
SPIS TREŚCI
Artykuł 1
- Definicje
Artykuł 2
- Zasady udzielania zamówień
Artykuł 3
- Przyznawanie praw specjalnych lub wyłącznych: klauzula niedyskryminacji
Artykuł 4
- Wykonawcy
Artykuł 5
- Warunki dotyczące porozumień zawartych w ramach Światowej Organizacji Handlu
Artykuł 6
- Poufność
Artykuł 7
- Kwoty progowe dla zamówień publicznych
Artykuł 8
- Zamówienia subsydiowane w ponad 50 % przez instytucje zamawiające
Artykuł 9
- Metody obliczania szacunkowych wartości zamówień publicznych, umów ramowych oraz dynamicznego systemu zakupów
Artykuł 10
- Zamówienia w dziedzinie obronności
Artykuł 11
- Zamówienia publiczne oraz umowy ramowe udzielane przez centralne jednostki zakupujące
Artykuł 12
- Zamówienia udzielane w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i usług pocztowych
Artykuł 13
- Wyłączenia szczególne w dziedzinie telekomunikacji
Artykuł 14
- Zamówienia tajne oraz zamówienia wymagające zastosowania szczególnych środków bezpieczeństwa
Artykuł 15
- Zamówienia udzielane na podstawie procedur międzynarodowych
Artykuł 16
- Wyłączenia szczególne
Artykuł 17
- Koncesje na usługi
Artykuł 18
- Zamówienia na usługi udzielane na podstawie prawa wyłącznego
Artykuł 19
- Zamówienia zastrzeżone
Artykuł 20
- Zamówienia na usługi wymienione w załączniku II A
Artykuł 21
- Zamówienia na usługi wymienione w załączniku II B
Artykuł 22
- Zamówienia mieszane, w tym zamówienia obejmujące usługi wymienione w załączniku II A oraz usługi wymienione w załączniku II B
Artykuł 23
- Specyfikacje techniczne
Artykuł 24
- Oferty wariantowe
Artykuł 25
- Podwykonawstwo
Artykuł 26
- Warunki realizacji zamówień
Artykuł 27
- Obowiązki związane z podatkami, ochroną środowiska, przepisami o ochronie zatrudnienia oraz warunkami pracy
Artykuł 28
- Zastosowanie procedury otwartej, ograniczonej i negocjacyjnej oraz dialogu konkurencyjnego
Artykuł 29
- Dialog konkurencyjny
Artykuł 30
- Przypadki uzasadniające zastosowanie procedury negocjacyjnej z uprzednią publikacją ogłoszenia
Artykuł 31
- Przypadki uzasadniające zastosowanie procedury negocjacyjnej bez publikacji ogłoszenia o zamówieniu
Artykuł 32
- Umowy ramowe
Artykuł 33
- Dynamiczne systemy zakupów
Artykuł 34
- Zamówienia publiczne na roboty budowlane: zasady szczególne dotyczące programów subsydiowanego budownictwa mieszkaniowego
- Publikacja ogłoszeńArtykuł 35
- Ogłoszenia
Artykuł 36
- Forma i sposób publikacji ogłoszeń
Artykuł 37
- Publikacja nieobowiązkowa
Artykuł 38
- Terminy składania wniosków o dopuszczenie do udziału oraz ofert
Artykuł 39
- Procedury otwarte: specyfikacje, dokumenty i informacje dodatkowe
Artykuł 40
- Zaproszenia do składania ofert, udziału w dialogu lub negocjacjach
Artykuł 41
- Informowanie kandydatów i oferentów
Artykuł 42
- Zasady dotyczące komunikacji
Artykuł 43
- Treść sprawozdań
Artykuł 44
- Weryfikacja predyspozycji i kwalifikacja uczestników oraz udzielanie zamówień
Artykuł 45
- Podmiotowa sytuacja kandydata lub oferenta
Artykuł 46
- Predyspozycje do prowadzenia działalności zawodowej
Artykuł 47
- Sytuacja ekonomiczna i finansowa
Artykuł 48
- Kwalifikacje techniczne lub zawodowe
Artykuł 49
- Normy zapewniania jakości
Artykuł 50
- Normy zarządzania środowiskiem
Artykuł 51
- Dokumenty i informacje dodatkowe
Artykuł 52
- Urzędowe wykazy zatwierdzonych wykonawców oraz certyfikacja przez instytucje publiczne lub prywatne
Artykuł 53
- Kryteria udzielenia zamówienia
Artykuł 54
- Zastosowanie aukcji elektronicznych
Artykuł 55
- Rażąco niskie oferty
Artykuł 56
- Zakres obowiązywania
Artykuł 57
- Wyłączenia z zakresu obowiązywania
Artykuł 58
- Publikacja ogłoszenia dotyczącego koncesji na roboty budowlane
Artykuł 59
- Termin
Artykuł 60
- Podwykonawstwo
Artykuł 61
- Udzielanie koncesjonariuszowi dodatkowych zamówień na roboty budowlane
Artykuł 62
- Obowiązujące zasady
Artykuł 63
- Zasady ogłaszania: progi i wyjątki
Artykuł 64
- Publikacja ogłoszenia
Artykuł 65
- Termin składania wniosków o dopuszczenie do udziału oraz ofert
Artykuł 66
- Przepisy ogólne
Artykuł 67
- Zakres obowiązywania
Artykuł 68
- Wyłączenia z zakresu obowiązywania
Artykuł 69
- Ogłoszenia
Artykuł 70
- Forma i sposób publikacji ogłoszeń o konkursie
Artykuł 71
- Środki komunikacji
Artykuł 72
- Kwalifikacja uczestników
Artykuł 73
- Skład sądu konkursowego
Artykuł 74
- Decyzje sądu konkursowego
Artykuł 75
- Obowiązki statystyczne
Artykuł 76
- Treść sprawozdania statystycznego
Artykuł 77
- Komitet Doradczy
Artykuł 78
- Korekta progów
Artykuł 79
- Zmiany
Artykuł 80
- Wykonanie
Artykuł 81
- Mechanizm monitorowania
Artykuł 82
- Uchylenia
Artykuł 83
- Wejście w życie
Artykuł 84
- Adresaci
Załącznik I
- Wykaz działalności, o których mowa w art. 1 ust. 2 lit. b)
Załącznik II
- Usługi, o których mowa w art. 1 ust. 2 lit. d)
Załącznik II A
Załącznik II B
Załącznik III
- Wykaz podmiotów i kategorii podmiotów prawa publicznego, o których mowa w art. 1 ust. 9 akapit drugi
Załącznik IV
- Centralne organy rządowe
Załącznik V
- Wykaz produktów, o których mowa w art. 7 w odniesieniu do zamówień udzielanych przez instytucje zamawiające w dziedzinie obronności
Załącznik VI
- Definicje niektórych specyfikacji technicznych
Załącznik VII
- Informacje, które należy zamieścić w ogłoszeniach
Załącznik VII A
- Informacje, które należy zamieścić w ogłoszeniach o zamówieniach publicznych
Załącznik VII B
- Informacje, które należy zamieścić w ogłoszeniach o koncesjach na roboty budowlane
Załącznik VII C
- Informacje, które należy zamieścić w ogłoszeniach o zamówieniach na roboty budowlane udzielanych przez koncesjonariuszy, którzy nie są instytucjami zamawiającymi
Załącznik VII D
- Informacje, które muszą znaleźć się w ogłoszeniach o konkursach
Załącznik VIII
- Wymogi dotyczące publikacji
Załącznik IX
- Rejestry
Załącznik IX A
- Zamówienia publiczne na roboty budowlane
Załącznik IX B
- Zamówienia publiczne na dostawy
Załącznik IX C
- Zamówienia publiczne na usługi
Załącznik X
- Wymagania dotyczące urządzeń do elektronicznego składania ofert, wniosków o dopuszczenie do udziału oraz planów i projektów w konkursach
Załącznik XI
- Ostateczne terminy transpozycji i zastosowania przepisów (art. 80)
Załącznik XIIi
- Tabela korelacj
TYTUŁ I
DEFINICJE I ZASADY OGÓLNE
Artykuł 1
Definicje
1. Do celów niniejszej dyrektywy zastosowanie mają definicje określone w ust. 2-15 poniżej.
2. a) "Zamówienia publiczne" oznaczają umowy o charakterze odpłatnym zawierane na piśmie pomiędzy jedną lub więcej instytucjami zamawiającymi a jednym lub więcej wykonawcami, których przedmiotem jest wykonanie robót budowlanych, dostawa produktów lub świadczenie usług w rozumieniu niniejszej dyrektywy.
b) "Zamówienia publiczne na roboty budowlane" oznaczają zamówienia publiczne, których przedmiotem jest albo wykonanie, albo zarówno zaprojektowanie, jak i wykonanie robót budowlanych, związanych z jedną z działalności określonych w załączniku I, lub obiektu budowlanego albo realizacja, za pomocą dowolnych środków, obiektu budowlanego odpowiadającego wymogom określonym przez instytucję zamawiającą. "Obiekt budowlany" oznacza wynik całości robót budowlanych w zakresie budownictwa lub inżynierii lądowej i wodnej, który może samoistnie spełniać funkcję gospodarczą lub techniczną.
c) "Zamówienia publiczne na dostawy" oznaczają zamówienia publiczne, inne niż określone w lit. b), których przedmiotem jest kupno, dzierżawa, najem lub leasing, z opcją lub bez opcji wykupu, produktów.
Zamówienie publiczne, którego przedmiotem jest dostawa produktów i które obejmuje dodatkowo ich rozmieszczenie i instalację, uznaje się za "zamówienie publiczne na dostawy".
d) "Zamówienia publiczne na usługi" oznaczają zamówienia publiczne, inne niż zamówienia na roboty budowlane lub dostawy, których przedmiotem jest świadczenie usług, o których mowa w załączniku II.
Zamówienie publiczne, którego przedmiotem są zarówno produkty, jak i usługi wskazane w załączniku II, uznaje się za "zamówienie publiczne na usługi", jeżeli wartość tych usług przekracza wartość produktów objętych zamówieniem.
Zamówienie publiczne, którego przedmiotem są usługi w rozumieniu załącznika II, i obejmuje działalności wskazane w załączniku I, które mają jedynie dodatkowy charakter w stosunku do głównego przedmiotu zamówienia, uznaje się za "zamówienie publiczne na usługi".
3. "Koncesja na roboty budowlane" oznacza umowę tego samego rodzaju jak zamówienie publiczne na roboty budowlane, z wyjątkiem faktu, że wynagrodzenie za roboty budowlane, które mają być wykonane, stanowi albo wyłącznie prawo do eksploatacji obiektu budowlanego, albo takie prawo wraz z płatnością.
4. "Koncesja na usługi" oznacza umowę tego samego rodzaju jak zamówienie publiczne na usługi z wyjątkiem faktu, że wynagrodzenie za świadczenie usług stanowi albo wyłącznie prawo do korzystania z takiej usługi, albo takie prawo wraz z płatnością.
5. "Umowa ramowa" oznacza umowę zawartą pomiędzy jedną lub kilkoma instytucjami zamawiającymi a jednym lub kilkoma wykonawcami, której celem jest określenie warunków dotyczących zamówień, które zostaną udzielone w danym okresie, w szczególności w odniesieniu do ceny oraz, o ile ma to zastosowanie, przewidywanych ilości.
6. "Dynamiczny system zakupów" oznacza w pełni elektroniczny proces dokonywania bieżących zakupów, których cechy, jako ogólnie dostępnych na rynku, spełniają wymagania instytucji zamawiającej, i który ma ograniczony czas trwania oraz jest otwarty przez cały swój okres ważności dla każdego wykonawcy, który spełnia kryteria kwalifikacji i złożył ofertę orientacyjną zgodną ze specyfikacją.
7. "Aukcja elektroniczna" oznacza powtarzalny proces, obejmujący zastosowanie urządzenia elektronicznego do przedstawiania nowych, obniżanych cen lub nowych wartości dotyczących niektórych elementów ofert, realizowany po przeprowadzeniu wstępnej pełnej oceny ofert i umożliwiający ich klasyfikację za pomocą metod automatycznej oceny.
W konsekwencji niektóre zamówienia na usługi oraz niektóre zamówienia na roboty budowlane, których przedmiotem są świadczenia o charakterze intelektualnym, takie jak zaprojektowanie robót budowlanych, nie mogą być przedmiotem aukcji elektronicznych.
8. Terminy "przedsiębiorca budowlany", "dostawca" oraz "usługodawca" oznaczają każdą osobę fizyczną lub prawną, podmiot publiczny lub grupę takich osób lub podmiotów, które oferują na rynku, odpowiednio, wykonanie robót lub obiektu budowlanego, produkty lub usługi.
Termin "wykonawca" obejmuje w równym stopniu pojęcia przedsiębiorcy budowlanego, dostawcy i usługodawcy. Stosowany jest on jedynie w celu uproszczenia tekstu.
Wykonawca, który złożył ofertę, oznaczany jest jako "oferent". Natomiast wykonawca ubiegający się o zaproszenie do udziału w procedurze ograniczonej lub negocjacyjnej, lub też w dialogu konkurencyjnym oznaczany jest jako "kandydat".
9. "Instytucje zamawiające" oznaczają państwo, jednostki samorządu terytorialnego, podmioty prawa publicznego, związki złożone z jednej lub wielu takich jednostek lub z jednego lub wielu podmiotów prawa publicznego.
"Podmiot prawa publicznego" oznacza każdy podmiot:
a) ustanowiony w szczególnym celu zaspokajania potrzeb w interesie ogólnym, które nie mają charakteru przemysłowego ani handlowego;
b) posiadający osobowość prawną; oraz
c) finansowany w przeważającej części przez państwo, jednostki samorządu terytorialnego lub inne podmioty prawa publicznego; albo taki, którego zarząd podlega nadzorowi ze strony tych podmiotów; albo taki, w którym ponad połowa członków organu administrującego, zarządzającego lub nadzorczego została wyznaczona przez państwo, jednostki samorządu terytorialnego lub inne podmioty prawa publicznego;
Niewyczerpujące wykazy podmiotów lub kategorii podmiotów prawa publicznego spełniających kryteria wymienione w lit. a), b) i c) drugiego akapitu zostały wskazane w załączniku III. Państwa Członkowskie okresowo powiadamiają Komisję o wszelkich zmianach w swoich wykazach.
10. "Centralna jednostka zakupująca" oznacza instytucję zamawiającą, która:
- nabywa dostawy lub usługi przeznaczone dla instytucji zamawiających, lub
- udziela zamówień publicznych lub zawiera umowy ramowe na roboty budowlane, dostawy lub usługi przeznaczone dla instytucji zamawiających.
11. a) "Procedury otwarte" oznaczają te procedury, w ramach których każdy zainteresowany wykonawca może złożyć ofertę.
b) "Procedury ograniczone" oznaczają te procedury, w których o udział ubiegać się może każdy wykonawca oraz w ramach których oferty mogą składać tylko wykonawcy zaproszoni przez instytucję zamawiającą.
c) "Dialog konkurencyjny" oznacza procedurę, w której o udział ubiegać się może każdy wykonawca oraz w ramach której instytucja zamawiająca prowadzi dialog z dopuszczonymi do udziału kandydatami w celu wypracowania jednego lub większej liczby odpowiednich rozwiązań, spełniających jej wymogi, a na ich podstawie wybrani kandydaci są następnie zapraszani do składania ofert.
W celu skorzystania z procedury wymienionej w akapicie pierwszym, zamówienie publiczne uważa się za "szczególnie złożone", w przypadku gdy instytucje zamawiające:
- nie mogą obiektywnie określić środków technicznych, zgodnie z art. 23 ust. 3 lit. b), c) lub d), umożliwiających zaspokojenie ich potrzeb lub realizację celów, lub
- nie mogą obiektywnie określić struktury prawnej lub finansowej projektu.
d) "Procedury negocjacyjne" oznaczają te procedury, w ramach których instytucje zamawiające konsultują się z wybranymi przez siebie wykonawcami i negocjują warunki zamówienia z jednym lub wieloma z nich.
e) "Konkursy" oznaczają te procedury, które umożliwiają instytucji zamawiającej uzyskanie planu lub projektu, wybranego przez sąd konkursowy, przede wszystkim w dziedzinie planowania przestrzennego i urbanistyki, architektury oraz inżynierii lub przetwarzania danych po przeprowadzeniu postępowania konkursowego z przyznaniem nagród lub bez nagród.
12. "Pisemne" lub "na piśmie" oznacza każde wyrażenie złożone ze słów lub cyfr, które można odczytać, powielić, a następnie przekazać. Może ono obejmować informacje przekazywane i przechowywane za pomocą środków elektronicznych.
13. "Środki elektroniczne" oznaczają środki wykorzystujące sprzęt elektroniczny w celu przetwarzania (w tym także kompresji cyfrowej) i przechowywania danych, które są przesyłane, przenoszone i odbierane za pomocą przewodów, fal radiowych, środków optycznych lub innych środków elektromagnetycznych.
14. "Wspólny Słownik Zamówień" (CPV) oznacza nomenklaturę odniesienia stosowaną w zamówieniach publicznych, przyjętą rozporządzeniem (WE) nr 2195/2002, przy zapewnieniu zbieżności z innymi istniejącymi nomenklaturami.
W przypadku różnic w interpretacji zakresu niniejszej dyrektywy, z powodu ewentualnych różnic pomiędzy nomenklaturami CPV i NACE, wskazanymi w załączniku I, lub pomiędzy nomenklaturami CPV i CPC (wersją tymczasową) wskazanymi w załączniku II, charakter nadrzędny posiada odpowiednio nomenklatura NACE lub CPC.
15. Do celów art. 13, art. 57 lit. a) oraz art. 68 lit. b) poniższe wyrażenia mają następujące znaczenia:
a) "publiczna sieć telekomunikacyjna" oznacza publiczną infrastrukturę telekomunikacyjną, która pozwala na przenoszenie sygnałów pomiędzy punktami końcowymi sieci, za pomocą przewodów, poprzez mikrofale, środkami optycznymi lub innymi środkami elektromagnetycznymi;
b) "punkt końcowy sieci" oznacza każde fizyczne przyłącze i techniczną specyfikację dostępu do niego, które stanowi część publicznej sieci telekomunikacyjnej i jest niezbędne do dostępu i skutecznego porozumiewania się przy użyciu tej sieci;
c) "publiczne usługi telekomunikacyjne" oznaczają usługi telekomunikacyjne, których świadczenie Państwa Członkowskie powierzyły odrębnie jednej lub kilku jednostkom telekomunikacyjnym;
d) "usługi telekomunikacyjne" oznaczają usługi, których świadczenie polega w całości lub w części na transmitowaniu i ukierunkowywaniu sygnałów w publicznej sieci telekomunikacyjnej za pomocą procesów telekomunikacyjnych, za wyjątkiem emisji radiowej i telewizyjnej.
Artykuł 2
Zasady udzielania zamówień
Instytucje zamawiające zapewniają równe i niedyskryminacyjne traktowanie wykonawców oraz działają w sposób przejrzysty.
Artykuł 3
Przyznawanie praw specjalnych lub wyłącznych: klauzula niedyskryminacji
W przypadku gdy instytucja zamawiająca przyznaje podmiotowi, który nie jest instytucją zamawiającą, prawa specjalne lub wyłączne w zakresie świadczenia usług użyteczności publicznej, akt przyznający takie prawo zawiera zastrzeżenie, że podmiot, którego to dotyczy, udzielając osobom trzecim zamówień publicznych na dostawy w ramach swojej działalności, musi przestrzegać zasady niedyskryminacji w odniesieniu do przynależności państwowej.
TYTUŁ II
REGUŁY DOTYCZĄCE ZAMÓWIEŃ PUBLICZNYCH
ROZDZIAŁ I
Przepisy ogólne
Artykuł 4
Wykonawcy
1. Kandydaci lub oferenci, którzy zgodnie z prawem Państwa Członkowskiego, w którym mają siedzibę, są uprawnieni do świadczenia danych usług, nie mogą zostać odrzuceni jedynie na podstawie tego, że zgodnie z prawem Państwa Członkowskiego, w którym zamówienie jest udzielane, wymagane byłoby posiadanie przez nich statusu osób fizycznych lub prawnych.
Niemniej jednak w przypadku zamówień publicznych na usługi i roboty budowlane, jak również zamówień na dostawy, obejmujących ponadto usługi lub prace dotyczące rozmieszczenia i instalacji, od osób prawnych można wymagać wskazania w ofercie lub wniosku o dopuszczenie do udziału nazwisk i odpowiednich kwalifikacji zawodowych osób, które będą odpowiedzialne za realizację danego zamówienia.
2. Grupy wykonawców mogą składać oferty lub wysuwać swoje kandydatury. W celu złożenia oferty lub wniosku o dopuszczenie do udziału instytucje zamawiające nie mogą wymagać, aby grupy wykonawców przybierały określoną formę prawną; jednakże można wymagać, aby wybrana grupa podlegała wspomnianemu wymogowi, w przypadku gdyby udzielono jej zamówienia, w zakresie w jakim zmiana taka niezbędna jest do zadowalającej realizacji zamówienia.
Artykuł 5
Warunki dotyczące porozumień zawartych w ramach Światowej Organizacji Handlu
Do celów udzielania zamówień przez instytucje zamawiające Państwa Członkowskie stosują we wzajemnych relacjach równie korzystne warunki jak warunki, które przyznają wykonawcom krajów trzecich przy realizacji Porozumienia w sprawie zamówień rządowych (zwanego dalej "Porozumieniem"), zawartego w ramach negocjacji wielostronnych Rundy Urugwajskiej. W tym celu Państwa Członkowskie konsultują się wzajemnie w ramach Komitetu Doradczego ds. Zamówień Publicznych, o którym mowa w art. 77, odnośnie do środków, które należy podjąć na podstawie tego Porozumienia.
Artykuł 6
Poufność
Bez uszczerbku dla przepisów niniejszej dyrektywy, w szczególności tych dotyczących obowiązków związanych z podawaniem do wiadomości publicznej informacji o udzielonych zamówieniach oraz udostępnianiem kandydatom i oferentom informacji, wymienionych w art. 35 ust. 4 oraz art. 41, a także zgodnie z prawem krajowym, któremu podlega instytucja zamawiająca, instytucja ta nie ujawnia informacji oznaczonych jako poufne przez wykonawców, które je przekazały; informacje takie obejmują, w szczególności, tajemnice techniczne lub handlowe oraz poufne aspekty ofert.
ROZDZIAŁ II
Zakres obowiązywania
Sekcja 1
Progi
Artykuł 7
Kwoty progowe dla zamówień publicznych
Niniejszą dyrektywę stosuje się wobec zamówień publicznych, które nie podlegają wyłączeniu w ramach wyjątków określonych w art. 10 i 11 oraz art. 12-18, oraz których szacunkowa wartość, nieobejmująca podatku od wartości dodanej (VAT), jest równa lub wyższa od podanych poniżej progów:
a) 162000 EUR dla zamówień publicznych na dostawy i usługi, inne niż określone w lit. b) tiret trzecie, udzielanych przez instytucje zamawiające wymienione w załączniku IV jako centralne organy rządowe; w przypadku zamówień publicznych na dostawy udzielanych przez instytucje zamawiające, działające w dziedzinie obronności, kwota ta ma zastosowanie wyłącznie wobec zamówień dotyczących produktów uwzględnionych w załączniku V;
b) 249000 EUR
- dla zamówień publicznych na dostawy i usługi, udzielanych przez instytucje zamawiające inne niż wymienione w załączniku IV,
- dla zamówień publicznych na dostawy udzielanych przez instytucje zamawiające wymienione w załączniku IV i działające w dziedzinie obronności, w przypadku gdy zamówienia te dotyczą produktów niewymienionych w załączniku V,
- dla zamówień publicznych na usługi udzielanych przez instytucje zamawiające w odniesieniu do usług wymienionych w kategorii 8 załącznika II A, kategorii 5 usług telekomunikacyjnych, których pozycje w CPV stanowią odpowiednik pozycji CPC nr: 7524, 7525 i 7526, lub usług wymienionych w załączniku II B;
c) 6242000 EUR dla zamówień publicznych na roboty budowlane.
Artykuł 8
Zamówienia subsydiowane w ponad 50 % przez instytucje zamawiające
Niniejszą dyrektywę stosuje się do udzielania:
a) zamówień, które subsydiowane są w sposób bezpośredni w ponad 50 % przez instytucje zamawiające i których szacunkowa wartość bez podatku VAT jest równa lub większa niż 6242000 EUR:
- w przypadku gdy zamówienia te obejmują czynności z zakresu inżynierii lądowej i wodnej, w rozumieniu załącznika I,
- w przypadku gdy zamówienia te obejmują prace budowlane w zakresie budowy szpitali, obiektów sportowych, rekreacyjnych i wypoczynkowych, budynków szkolnych i uniwersyteckich oraz budynków wykorzystywanych do celów administracyjnych;
b) zamówień na usługi, które subsydiowane są w sposób bezpośredni w ponad 50 % przez instytucje zamawiające i których szacunkowa wartość bez podatku VAT jest równa lub większa niż 249000 EUR oraz które związane są z zamówieniem na roboty budowlane w rozumieniu lit. a).
Państwa Członkowskie podejmują niezbędne środki celem zapewnienia, że instytucje zamawiające przyznające takie subsydia zapewniają przestrzeganie przepisów niniejszej dyrektywy, w przypadku gdy zamówienia udziela co najmniej jeden podmiot, inny niż one same, lub też przestrzegają ich, w przypadku gdy one same udzielają takiego zamówienia w imieniu i na rzecz innych podmiotów.
Artykuł 9
Metody obliczania szacunkowych wartości zamówień publicznych, umów ramowych oraz dynamicznego systemu zakupów
1. Podstawą obliczania szacunkowej wartości zamówienia publicznego jest całkowita kwota należna, bez VAT, oszacowana przez instytucję zamawiającą. W obliczeniu takim uwzględnia się całkowitą kwotę szacunkową, obejmującą także wszelkie opcje lub wznowienia zamówienia.
W przypadku gdy instytucja zamawiająca przewiduje nagrody lub wynagrodzenia dla kandydatów lub oferentów, uwzględnia je ona przy obliczaniu szacunkowej wartości zamówienia.
2. Oszacowana w ten sposób kwota musi być ważna w chwili wysłania ogłoszenia o zamówieniu, o którym mowa w art. 35 ust. 2 lub, w przypadkach gdy ogłoszenie takie nie jest wymagane, w chwili rozpoczęcia przez instytucję zamawiającą procedury udzielania zamówienia.
3. Żaden projekt budowlany ani żadne planowane nabycie pewnej ilości dostaw lub usług nie mogą być dzielone z zamiarem uniknięcia stosowania niniejszej dyrektywy.
4. W odniesieniu do zamówień na roboty budowlane, podczas obliczania ich szacunkowej wartości uwzględnia się zarówno koszt robót, jak i szacunkową całkowitą wartość dostaw niezbędnych do ich wykonania oraz oddawanych do dyspozycji przedsiębiorcy budowlanego przez instytucje zamawiające.
5. a) W przypadku gdy przewidywane zamówienie na realizację robót lub nabycie usług może zostać udzielone w postaci odrębnych części, uwzględnia się całkowitą szacunkową wartość wszystkich takich części.
W przypadku gdy łączna wartość części jest równa lub większa od wartości progowej określonej w art. 7, niniejszą dyrektywę stosuje się do udzielenia każdej z części zamówienia.
Niemniej jednak instytucje zamawiające mogą odstąpić od stosowania niniejszej dyrektywy w odniesieniu do części, których szacunkowa wartość bez VAT wynosi mniej niż 80000 EUR dla usług lub 1 mln EUR dla robót budowlanych, pod warunkiem że łączna wartość tych części wynosi nie więcej niż 20 % całkowitej wartości wszystkich części.
b) Jeśli w przypadku zamiaru nabycia podobnych dostaw może dojść do zamówień udzielanych w tym samym czasie w różnych częściach, całkowita wartość szacunkowa wszystkich takich części jest uwzględniana przy stosowaniu art. 7 a) i b).
W przypadku gdy łączna wartość części jest równa lub większa od wartości progowej określonej w art. 7, niniejszą dyrektywę stosuje się do udzielenia każdej z nich.
Niemniej jednak instytucje zamawiające mogą odstąpić od stosowania niniejszej dyrektywy w odniesieniu do części, których szacunkowa wartość bez VAT wynosi mniej niż 80000 EUR, pod warunkiem że łączna wartość tych części wynosi nie więcej niż 20 % całkowitej wartości wszystkich części.
6. W odniesieniu do zamówień publicznych na dostawy dotyczących dzierżawy, najmu lub leasingu podstawą obliczania szacunkowej wartości zamówienia jest:
a) w przypadku zamówień publicznych udzielanych na czas określony, gdy ich czas trwania jest równy lub mniejszy niż 12 miesięcy, całkowita szacunkowa wartość zamówienia w okresie jego trwania, zaś gdy czas trwania przekracza dwanaście miesięcy, całkowita wartość zamówienia łącznie z szacowaną pozostałą wartością;
b) w przypadku zamówień publicznych udzielanych na czas nieokreślony lub zamówień, których czas trwania nie może zostać określony, wartość miesięczna pomnożona przez 48.
7. W przypadku zamówień na dostawy lub usługi powtarzających się lub podlegających odnowieniu w oznaczonym czasie, podstawą obliczania szacunkowej wartości zamówienia jest:
a) rzeczywista łączna wartość kolejnych zamówień podobnego typu, udzielonych w ciągu poprzednich dwunastu miesięcy lub w poprzednim roku budżetowym, dostosowana, tam gdzie to możliwe, do zmian w ilości lub w wartości, które mogą się pojawić w ciągu 12 miesięcy następujących od udzielenia pierwszego zamówienia;
b) albo szacunkowa całkowita wartość zamówień udzielanych kolejno przez 12 miesięcy następujących po realizacji pierwszej dostawy lub przez rok budżetowy, jeżeli jest on dłuższy niż dwanaście miesięcy.
Wybór metody wykorzystywanej do obliczania szacunkowej wartości zamówienia publicznego nie może być dokonywany z zamiarem wyłączenia tego zamówienia z zakresu stosowania niniejszej dyrektywy.
8. W odniesieniu do zamówień publicznych na usługi podstawę obliczania szacunkowej wartości zamówienia stanowią odpowiednio:
a) dla następujących rodzajów usług:
i) usług ubezpieczeniowych: należna składka oraz inne rodzaje wynagrodzenia;
ii) usług bankowych i innych usług finansowych: opłaty, prowizje, odsetki oraz inne rodzaje wynagrodzenia;
iii) zamówień na wykonanie projektu: należne opłaty lub prowizje oraz inne rodzaje wynagrodzenia;
b) dla zamówień, które nie określają całkowitej ceny:
i) w przypadku zamówień na czas określony, gdy ten czas jest mniejszy lub równy niż 48 miesięcy: całkowita wartość zamówienia przez okres jego trwania;
ii) w przypadku zamówień na czas nieokreślony lub przekraczający czterdzieści osiem miesięcy: miesięczna rata pomnożona przez 48.
9. W odniesieniu do umów ramowych i dynamicznych systemów zakupów uwzględnieniu podlega maksymalna szacunkowa wartość bez VAT wszystkich zamówień, których udzielenia przewiduje się przez cały okres obowiązywania umowy ramowej lub funkcjonowania dynamicznego systemu zakupów.
Sekcja 2
Sytuacje szczególne
Artykuł 10
Zamówienia w dziedzinie obronności
Niniejszą dyrektywę stosuje się do zamówień publicznych udzielanych przez instytucje zamawiające w dziedzinie obronności, z zastrzeżeniem art. 296 Traktatu.
Artykuł 11
Zamówienia publiczne oraz umowy ramowe udzielane przez centralne jednostki zakupujące
1. Państwa Członkowskie mogą przewidzieć możliwość zakupu przez instytucje zamawiające robót budowlanych, dostaw lub usług od lub za pośrednictwem centralnej jednostki zakupującej.
2. Uznaje się, że instytucje zamawiające, które dokonują zakupu robót budowlanych, dostaw lub usług od lub za pośrednictwem centralnej jednostki zakupującej w przypadkach określonych w art. 1 ust. 10, stosują się do niniejszej dyrektywy, o ile stosują się do niej centralne jednostki zakupujące.
Sekcja 3
Zamówienia objęte wyłączeniem
Artykuł 12
Zamówienia w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i usług pocztowych
Niniejsza dyrektywa nie ma zastosowania do zamówień publicznych, które zgodnie z dyrektywą 2004/17/WE udzielane są przez instytucje zamawiające prowadzące jeden lub wiele rodzajów działalności określonych w art. 3-7 tej dyrektywy, w celu prowadzenia tej działalności, ani do zamówień publicznych wyłączonych z zakresu wspomnianej dyrektywy na mocy jej art. 5 ust. 2 oraz art. 19, 26 i 30.
Jednakże niniejszą dyrektywę nadal stosuje się do zamówień publicznych udzielanych przez instytucje zamawiające prowadzące co najmniej jeden z rodzajów działalności określonych w art. 6 dyrektywy 2004/17/WE, w celu prowadzenia tej działalności, jak długo dane Państwo Członkowskie korzysta z możliwości, o której mowa w art. 71 akapit drugi wskazanej dyrektywy w celu odroczenia w czasie stosowania jej przepisów.
Artykuł 13
Wyłączenia szczególne w dziedzinie telekomunikacji
Niniejsza dyrektywa nie ma zastosowania do zamówień publicznych, których głównym celem jest pozwolenie instytucjom zamawiającym na oddanie do dyspozycji lub eksploatację publicznych sieci telekomunikacyjnych lub świadczenie odbiorcom publicznym jednej lub więcej usług telekomunikacyjnych.
Artykuł 14
Zamówienia tajne oraz zamówienia wymagające zastosowania szczególnych środków bezpieczeństwa
Niniejsza dyrektywa nie ma zastosowania do zamówień publicznych określonych jako tajne, jeżeli ich realizacji muszą towarzyszyć szczególne środki bezpieczeństwa zgodnie z przepisami ustawowymi, wykonawczymi i administracyjnymi obowiązującymi w danym Państwie Członkowskim, albo jeżeli wymaga tego ochrona podstawowych interesów tego państwa.
Artykuł 15
Zamówienia udzielane na podstawie procedur międzynarodowych
Niniejsza dyrektywa nie ma zastosowania do zamówień publicznych podlegających innym regułom proceduralnym i udzielanych:
a) na podstawie umowy międzynarodowej, zawartej zgodnie z Traktatem między Państwem Członkowskim a jednym lub wieloma państwami trzecimi oraz obejmującej dostawy lub roboty budowlane mające na celu wspólną realizację lub eksploatację obiektu przez państwa-sygnatariuszy albo usługi mające na celu wspólną realizację lub eksploatację projektu przez państwa-sygnatariuszy; o każdej takiej umowie należy poinformować Komisję, która może skonsultować się z Komitetem Doradczym ds. Zamówień Publicznych, o którym mowa w art. 77;
b) na podstawie zawartej umowy międzynarodowej związanej ze stacjonowaniem wojsk idotyczącej przedsiębiorstw Państwa Członkowskiego lub kraju trzeciego;
c) na podstawie szczególnej procedury organizacji międzynarodowej.
Artykuł 16
Wyłączenia szczególne
Niniejsza dyrektywa nie ma zastosowania do zamówień publicznych na usługi:
a) mających na celu nabycie lub dzierżawę, bez względu na sposób finansowania, gruntu, istniejących budynków lub innych nieruchomości albo praw do nich; niemniej jednak niniejsza dyrektywa obejmuje umowy o świadczenie usług finansowych, zawarte w dowolnej formie, równocześnie, przed lub po zawarciu umowy nabycia lub dzierżawy;
b) dotyczących nabycia, opracowania, produkcji lub koprodukcji materiałów programowych przeznaczonych do transmisji przez nadawców oraz dotyczących czasu transmisji;
c) dotyczących usług arbitrażowych lub pojednawczych;
d) dotyczących usług finansowych związanych z emisją, sprzedażą, kupnem lub zbyciem papierów wartościowych lub innych instrumentów finansowych, w szczególności z transakcjami mającymi na celu uzyskanie funduszy lub kapitału dla instytucji zamawiających oraz dotyczących usług banku centralnego;
e) dotyczących umów o pracę;
f) dotyczących usług badawczych i rozwojowych innych niż te, z których korzyści przypadają wyłącznie instytucji zamawiającej, dla potrzeb jej własnej działalności, pod warunkiem że całość wynagrodzenia za świadczoną usługę wypłaca instytucja zamawiająca.
Artykuł 17
Koncesje na usługi
Bez uszczerbku dla zastosowania art. 3, niniejsza dyrektywa nie ma zastosowania do koncesji na usługi określonych w art. 1 ust. 4.
Artykuł 18
Zamówienia na usługi udzielane na podstawie prawa wyłącznego
Niniejsza dyrektywa nie ma zastosowania do zamówień publicznych na usługi udzielanych przez instytucję zamawiającą innej instytucji zamawiającej lub związkowi instytucji zamawiających na podstawie prawa wyłącznego przyznanego im zgodnie z opublikowanym przepisem ustawowym, wykonawczym lub administracyjnym, zgodnym z postanowieniami Traktatu.
Sekcja 4
Przepisy szczególne
Artykuł 19
Zamówienia zastrzeżone
Państwa Członkowskie mogą zastrzec prawo udziału w procedurach udzielania zamówień publicznych zakładom pracy chronionej lub przewidzieć możliwość realizacji takich zamówień w ramach programów pracy chronionej, w których większość zaangażowanych pracowników stanowią osoby niepełnosprawne, które ze względu na charakter lub stopień swojej niepełnosprawności nie mogą wykonywać swojej pracy w normalnych warunkach.
Ogłoszenie o zamówieniu powinno zawierać odniesienie do tego przepisu.
ROZDZIAŁ III
Przepisy dotyczące zamówień publicznych na usługi
Artykuł 20
Zamówienia na usługi wymienione w załączniku II A
Zamówień, których przedmiotem są usługi wymienione w załączniku II A, udziela się zgodnie z przepisami art. 23-55.
Artykuł 21
Zamówienia na usługi wymienione w załączniku II B
Proces udzielania zamówień, których przedmiotem są usługi wymienione w załączniku II B, regulują wyłącznie przepisy art. 23 i 35 ust. 4.
Artykuł 22
Zamówienia mieszane, w tym zamówienia obejmujące usługi wymienione w załączniku II A oraz usługi wymienione w załączniku II B
W przypadku gdy wartość usług uwzględnionych w załączniku II A jest większa niż wartość usług uwzględnionych w załączniku II B, zamówień, których przedmiotem są usługi wymienione zarówno w załączniku II A, jak i załączniku II B, udziela się w sposób zgodny z przepisami art. 23-55. W pozostałych przypadkach zamówień udziela się zgodnie z art. 23 i art. 35 ust. 4.
ROZDZIAŁ IV
Zasady szczególne dotyczące specyfikacji i dokumentów zamówienia
Artykuł 23
Specyfikacje techniczne
1. Specyfikacje techniczne, o których mowa w pkt 1 załącznika VI, zamieszczane są w dokumentacji zamówienia obejmującej ogłoszenia o zamówieniu, dokumenty zamówienia lub dokumenty dodatkowe. O ile jest to możliwe, specyfikację tę należy definiować z uwzględnieniem kryteriów dostępności dla osób niepełnosprawnych lub przeznaczenia dla wszystkich użytkowników.
2. Specyfikacja techniczna powinna umożliwiać oferentom jednakowy dostęp i nie może powodować tworzenia nieuzasadnionych przeszkód w otwarciu zamówień publicznych na konkurencję.
3. Bez uszczerbku dla obowiązujących krajowych reguł technicznych, w zakresie, w jakim są one zbieżne z prawem wspólnotowym, specyfikacje techniczne są określane:
a) albo przez odniesienie do specyfikacji technicznych określonych w załączniku VI oraz, w kolejności, do krajowych norm przenoszących normy europejskie, europejskich aprobat technicznych, wspólnych specyfikacji technicznych, norm międzynarodowych, innych systemów referencji technicznych ustanowionych przez europejskie organy normalizacyjne lub - w przypadku ich braku - do norm krajowych, krajowych aprobat technicznych lub krajowych specyfikacji technicznych odnoszących się do projektowania, obliczania i realizacji robót, a także wykorzystania produktów. Każdemu odniesieniu towarzyszą słowa "lub równoważny";
b) albo w kategoriach charakterystyki lub wymagań w zakresie funkcjonalności: przy czym wymagania te mogą obejmować opis oddziaływania na środowisko. Parametry takie muszą być jednak dostatecznie precyzyjne, aby umożliwić oferentom ustalenie przedmiotu zamówienia, a instytucjom zamawiającym udzielenie zamówienia;
c) albo w kategoriach charakterystyki lub wymagań w zakresie funkcjonalności, o których mowa w lit. b), odnosząc się do specyfikacji wymienionych w lit. a), jako środek domniemanej zgodności z tymi charakterystykami lub wymogami;
d) albo przez odniesienie do specyfikacji, o których mowa w lit. a), dla niektórych charakterystyk, oraz do charakterystyki i wymagań w zakresie funkcjonalności, o których mowa w lit. b) - dla innych charakterystyk.
4. W przypadku gdy instytucja zamawiająca korzysta z możliwości odniesienia do specyfikacji wymienionych w ust. 3 lit. a), nie może ona odrzucić oferty na podstawie faktu, iż towary i usługi będące przedmiotem oferty nie są zgodne ze specyfikacjami, do których się ona odnosi, jeżeli oferent w odpowiedni sposób udowodni w swojej ofercie, w sposób zadowalający instytucję zamawiającą, że proponowane przez niego rozwiązania w równym stopniu spełniają wymagania określone w specyfikacjach technicznych.
Właściwym środkiem może być dossier techniczne producenta lub raport z testów sporządzony przez uznaną instytucję.
5. W przypadku gdy instytucja zamawiająca korzysta z opcji określonej w ust. 3 i polegającej na określeniu charakterystyki i wymagań w zakresie funkcjonalności, nie może ona odrzucić oferty na roboty budowlane, produkty lub usługi zgodne z normą krajową przenoszącą normę europejską, z europejską aprobatą techniczną, wspólną specyfikacją techniczną, normą międzynarodową lub systemem referencji technicznych opracowanym przez europejską instytucję normalizacyjną, jeżeli specyfikacje te odpowiadają charakterystyce i wymaganiom w zakresie funkcjonalności określonym przez tę instytucję.
W swojej ofercie oferent musi uzasadnić w odpowiedni sposób, zadowalający z punktu widzenia instytucji zamawiającej, że roboty budowlane, produkty lub usługi zgodne z normą spełniają wymagania dotyczące charakterystyki i funkcjonalności, określone przez instytucję zamawiającą.
Właściwym sposobem może być dossier techniczne producenta lub raport z testów sporządzony przez uznaną instytucję.
6. W przypadku gdy instytucje zamawiające określają sposób oddziaływania na środowisko w kategoriach charakterystyki i wymagań w zakresie funkcjonalności, o których mowa w ust. 3 lit. b), mogą one wykorzystać szczegółowe specyfikacje lub, jeżeli jest to konieczne, ich części, określone w ekoetykietach europejskich lub (wielo-) narodowych albo w jakichkolwiek innych ekoetykietach, pod warunkiem że:
- specyfikacje te umożliwiają odpowiednie zdefiniowanie dostaw lub usług będących przedmiotem zamówienia,
- wymagania dotyczące etykiet określa się na podstawie informacji naukowych,
- ekoetykiety przyjmowane są zgodnie z procedurą, w której mogą brać udział wszystkie zainteresowane strony, takie jak instytucje rządowe, konsumenci, producenci dystrybutorzy oraz organizacje związane z ochroną środowiska, oraz
- są one dostępne dla wszystkich zainteresowanych stron.
Instytucje zamawiające mogą zaznaczyć, że produkty i usługi opatrzone ekoetykietami uznaje się za zgodne ze specyfikacjami technicznymi określonymi w dokumentach zamówienia; muszą one przyjąć wszelkie inne odpowiednie dowody, takie jak dossier techniczne producenta lub raport z testów sporządzany przez uznaną instytucję.
7. "Uznane instytucje", w rozumieniu niniejszego artykułu, oznaczają laboratoria testowe i kalibracyjne oraz instytucje ds. certyfikacji i inspekcji, które spełniają wymagania odpowiednich norm europejskich.
Instytucje zamawiające akceptują certyfikaty wydane przez uznane instytucje działające w innych Państwach Członkowskich.
8. Jeżeli nie uzasadnia tego przedmiot zamówienia, specyfikacje techniczne nie mogą zawierać odniesienia do konkretnej marki ani źródła ani też do żadnego szczególnego procesu, znaku handlowego, patentu, typu, pochodzenia lub produkcji, które mogłyby prowadzić do uprzywilejowania lub wyeliminowania pewnych przedsiębiorstw albo produktów. Odniesienie takie jest dopuszczalne wyłącznie w wyjątkowych sytuacjach, gdy dostatecznie precyzyjny i zrozumiały opis przedmiotu zamówienia, zgodny z ust. 3 i 4, nie jest możliwy; odniesieniu takiemu towarzyszą słowa "lub równoważny".
Artykuł 24
Oferty wariantowe
1. W przypadku gdy kryterium udzielenia zamówienia jest oferta najkorzystniejsza ekonomicznie, instytucje zamawiające mogą zezwolić oferentom na składanie ofert wariantowych.
2. Instytucje zamawiające zaznaczają w ogłoszeniu o zamówieniu, czy dozwolone jest składanie ofert wariantowych; bez takiej wzmianki składanie ofert wariantowych nie jest dopuszczalne.
3. Instytucje zamawiające dopuszczające składanie ofert wariantowych określają w dokumentach zamówienia minimalne wymagania, które muszą spełniać warianty oraz wszelkie szczególne wymagania ich składania.
4. Rozpatrywane są jedynie oferty wariantowe spełniające minimalne wymagania, określone przez instytucje zamawiające.
W ramach procedury udzielania zamówienia publicznego na dostawy lub usługi instytucje zamawiające, które dopuściły składanie ofert wariantowych, nie mogą odrzucić wariantu wyłącznie na podstawie tego, że prowadziłoby to do udzielenia zamówienia na usługi, zamiast na dostawy lub zamówienia na dostawy zamiast na usługi.
Artykuł 25
Podwykonawstwo
W dokumentach zamówienia instytucja zamawiająca może żądać lub zostać zobowiązana przez Państwo Członkowskie do żądania od oferenta wskazania w jego ofercie tej części zamówienia, której wykonanie zamierza on zlecić stronom trzecim w ramach podwykonawstwa, a także do podania wszystkich proponowanych podwykonawców.
Wskazanie takie pozostaje bez uszczerbku dla kwestii odpowiedzialności głównego wykonawcy.
Artykuł 26
Warunki realizacji zamówień
Instytucje zamawiające mogą określić warunki szczególne związane z realizacją zamówienia, pod warunkiem że są one zgodne z przepisami prawnymi Wspólnoty oraz zostały wskazane w ogłoszeniu o zamówieniu lub specyfikacjach. Warunki rządzące realizacją zamówienia mogą, w szczególności, dotyczyć względów społecznych i środowiskowych.
Artykuł 27
Obowiązki związane z podatkami, ochroną środowiska, przepisami o ochronie zatrudnienia oraz warunkami pracy
1. Instytucja zamawiająca może określić lub zostać zobligowaną przez Państwo Członkowskie do określenia w dokumentach zamówienia organu lub organów, od których kandydat lub oferent może uzyskać odpowiednie informacje na temat obowiązków związanych z podatkami, ochroną środowiska, a także przepisami o ochronie zatrudnienia oraz warunkach pracy obowiązującymi w danym Państwie Członkowskim, regionie lub miejscu, w którym zamówienie ma zostać zrealizowane oraz mającymi zastosowanie wobec robót przeprowadzanych na danym terenie lub usług świadczonych podczas realizacji zamówienia.
2. Udzielając informacji, o których mowa w ust. 1, instytucja zamawiająca żąda od oferentów lub kandydatów do udziału w procedurze zaznaczenia, aby podczas sporządzania swoich ofert uwzględnili oni obowiązki wynikające z przepisów o ochronie zatrudnienia i warunkach pracy obowiązujące w miejscu, w którym zamówienie ma zostać zrealizowane.
Akapit pierwszy pozostaje bez uszczerbku dla stosowania przepisów art. 55 dotyczących badania rażąco niskich ofert.
ROZDZIAŁ V
Procedury
Artykuł 28
Zastosowanie procedury otwartej, ograniczonej i negocjacyjnej oraz dialogu konkurencyjnego
Podczas udzielania zamówień publicznych instytucje zamawiające stosują krajowe procedury dostosowane do celów niniejszej dyrektywy.
Udzielają one takich zamówień publicznych, stosując procedury otwarte lub ograniczone. W szczególnych okolicznościach, jasno określonych w art. 29, instytucje zamawiające mogą udzielać zamówień w drodze dialogu konkurencyjnego, w szczególnych przypadkach i okolicznościach, o których mowa wyraźnie w art. 30 i 31, mogą one stosować procedurę negocjacyjną z publikacją ogłoszenia lub bez jego publikacji.
Artykuł 29
Dialog konkurencyjny
1. W przypadku szczególnie złożonych zamówień Państwa Członkowskie mogą przewidzieć, iż jeżeli instytucje zamawiające uznają, że zastosowanie procedury otwartej lub ograniczonej nie pozwoli na udzielenie zamówienia, instytucje te mogą zgodnie z niniejszym artykułem skorzystać z procedury dialogu konkurencyjnego.
Zamówienia publicznego udziela się wyłącznie na podstawie kryterium oferty najkorzystniejszej ekonomicznie.
2. Instytucje zmawiające publikują ogłoszenie o zamówieniu, określając swoje potrzeby i wymagania, które powinny zostać zdefiniowane w tym ogłoszeniu lub w dokumencie opisowym.
3. Po dokonaniu wyboru kandydatów w sposób zgodny z odpowiednimi przepisami art. 44-52 instytucje zamawiające rozpoczynają dialog, którego celem jest określenie i zdefiniowanie środków, które najlepiej zaspokoją ich potrzeby. W ramach dialogu mogą one omówić wszystkie aspekty zamówienia z wybranymi kandydatami.
Podczas prowadzenia dialogu konkurencyjnego instytucje zamawiające zapewniają wszystkim oferentom równe traktowanie. W szczególności nie mogą one udzielać informacji w sposób dyskryminacyjny, który pozwalałby niektórym spośród oferentów uzyskanie przewagi nad pozostałymi.
Instytucje zamawiające nie mogą ujawniać innym uczestnikom proponowanych rozwiązań ani innych informacji poufnych udzielanych przez kandydata biorącego udział w dialogu bez jego zgody.
4. Aby ograniczyć liczbę rozwiązań omawianych na etapie dialogu, instytucje zamawiające mogą przewidzieć, że procedura toczyć się będzie w następujących po sobie etapach, stosując kryteria udzielania zamówienia wskazane w ogłoszeniu o zamówieniu lub dokumencie opisowym. Możliwość skorzystania z takiego rozwiązania instytucja zamawiająca wskazuje w ogłoszeniu o zamówieniu lub dokumencie opisowym.
5. Instytucja zamawiająca prowadzi dialog do momentu, gdy jest w stanie określić w wyniku porównania, jeśli okaże się ono konieczne, rozwiązanie lub rozwiązania, które mogą zaspokoić jej potrzeby.
6. Po oświadczeniu, iż dialog dobiegł końca oraz poinformowaniu o tym fakcie jego uczestników, instytucje zamawiające zapraszają uczestników do składania ostatecznych ofert, opierających się na rozwiązaniu lub rozwiązaniach przedstawionych i określonych podczas dialogu. Oferty te zawierają wszystkie elementy wymagane i niezbędne do realizacji projektu.
Oferty te mogą być wyjaśniane, precyzowane i dopracowywane na żądanie instytucji zamawiającej. Jednakże takie wyjaśnienie, sprecyzowanie, dopracowanie lub dodatkowe informacje nie mogą pociągać za sobą zmiany podstawowych właściwości oferty ani zaproszenia do składania ofert, co mogłoby spowodować zakłócenie konkurencji lub mogłoby mieć charakter dyskryminacyjny.
7. Instytucje zamawiające oceniają otrzymane oferty na podstawie kryteriów udzielania zamówień określonych w ogłoszeniu o zamówieniu lub dokumencie opisowym, a następnie zgodnie z art. 53 wybierają ofertę najbardziej korzystną ekonomicznie.
Na żądanie instytucji zamawiającej oferent wyłoniony jako ten, który złożył ofertę najkorzystniejszą ekonomicznie, może zostać poproszony o udzielenie wyjaśnień dotyczących pewnych jej aspektów lub o potwierdzenie zobowiązań sformułowanych w ofercie, o ile działanie takie nie spowoduje modyfikacji zasadniczych aspektów oferty lub zaproszenia do składania ofert i nie niesie ryzyka zakłócenia konkurencji, ani nie ma charakteru dyskryminacyjnego.
8. Instytucje zamawiające mogą przewidzieć nagrody lub płatności dla uczestników dialogu.
Artykuł 30
Przypadki uzasadniające zastosowanie procedury negocjacyjnej z uprzednią publikacją ogłoszenia
1. Instytucje zamawiające mogą udzielać zamówień publicznych w ramach procedury negocjacyjnej z publikacją ogłoszeń w następujących przypadkach:
a) w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w złożonych ofertach lub napływu ofert niemożliwych do przyjęcia w świetle krajowych przepisów zgodnych z art. 4, 24, 25 i 27 oraz rozdziałem VII niniejszej dyrektywy, w wyniku procedury otwartej lub ograniczonej, lub też dialogu konkurencyjnego w zakresie, w jakim pierwotne warunki zamówienia nie ulegają zasadniczym zmianom.
Instytucje zamawiające nie muszą publikować ogłoszenia o zamówieniu, jeśli uwzględniają w procedurze negocjacyjnej wszystkich i jedynie tych oferentów, którzy spełniają kryteria określone w art. 45-52 i którzy podczas wcześniejszej procedury otwartej, ograniczonej lub dialogu konkurencyjnego złożyli oferty zgodne z formalnymi wymogami procedury przetargowej;
b) w wyjątkowych sytuacjach, gdy charakter robót budowlanych, dostaw lub usług, lub też ryzyka związanego z nimi nie pozwala na ustalenie z góry całkowitej ceny;
c) w przypadku usług, między innymi usług należących do kategorii 6 załącznika II A, oraz usług intelektualnych, takich jak usługi związane z projektowaniem obiektów budowlanych w zakresie, w jakim charakter usług, które mają zostać zrealizowane uniemożliwia określenie specyfikacji zamówienia z dokładnością pozwalającą na jego udzielenie w drodze wyboru najlepszej oferty według reguł rządzących procedurą otwartą lub ograniczoną;
d) w odniesieniu do zamówień publicznych na roboty budowlane, w przypadku robót wykonywanych wyłącznie w celu badań, eksperymentów lub rozwoju, nie zaś w celu zapewnienia rentowności lub zwrotu kosztów badań i rozwoju.
2. W przypadkach, o których mowa w ust. 1, instytucje zamawiające negocjują z oferentami złożone przez nich oferty w celu dostosowania ich do wymagań określonych przez te instytucje w ogłoszeniu o zamówieniu, specyfikacjach i, ewentualnie, dodatkowych dokumentach, w celu wyłonienia najlepszej oferty, zgodnie z art. 53 ust. 1.
3. Podczas negocjacji instytucje zamawiające zapewniają równe traktowanie wszystkich oferentów. W szczególności nie mogą one udzielać informacji w sposób dyskryminacyjny, który może dać niektórym oferentom przewagę nad innymi.
4. Aby ograniczyć liczbę ofert będących przedmiotem negocjacji, instytucje zamawiające mogą przewodzieć, że procedura toczyć się będzie w następujących po sobie etapach, stosując kryteria udzielania zamówienia wskazane w ogłoszeniu o zamówieniu lub specyfikacji. Możliwość skorzystania z takiego rozwiązania instytucja zamawiająca wskazuje w ogłoszeniu o zamówieniu lub specyfikacji.
Artykuł 31
Przypadki uzasadniające zastosowanie procedury negocjacyjnej bez publikacji ogłoszenia o zamówieniu
Instytucje zamawiające mogą udzielać zamówień publicznych w drodze procedury negocjacyjnej bez uprzedniej publikacji ogłoszenia o zamówieniu w następujących przypadkach:
1) w przypadku zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi:
a) jeżeli w toku procedury otwartej lub ograniczonej nie złożono żadnej oferty lub żadnej odpowiedniej oferty lub żadnego wniosku, o ile początkowe warunki zamówienia nie ulegają zasadniczym zmianom oraz pod warunkiem że odpowiednia informacja zostanie przesłana Komisji na jej wniosek;
b) z przyczyn technicznych bądź artystycznych lub związanych z ochroną praw wyłącznych, zamówienie może zostać udzielone jedynie określonemu wykonawcy;
c) w zakresie, w jakim jest to absolutnie konieczne, ze względu na wystąpienie pilnej konieczności spowodowanej wydarzeniami, których instytucje zamawiające nie mogły przewidzieć, terminy przewidziane dla procedur otwartej, ograniczonej lub negocjacyjnych z publikacją ogłoszenia, o której mowa w art. 30, nie mogą być dotrzymane. Zaistnienie okoliczności uzasadniających taką pilną konieczność nie może być w żadnym wypadku przypisane instytucji zamawiającej;
2) w przypadku zamówień publicznych na dostawy:
a) jeżeli przedmiotem zamówienia są produkty wytwarzane jedynie do celów prac badawczych, eksperymentalnych, naukowych lub rozwojowych, przepis ten nie obejmuje produkcji seryjnej mającej na celu osiągnięcie rentowności rynkowej lub pokrycie kosztów badań i rozwoju;
b) w przypadku dodatkowych dostaw realizowanych przez pierwotnego dostawcę, których celem jest częściowe wznowienie dostaw lub odnowienie instalacji bieżącego użytku, lub zwiększenie dostaw lub rozbudowa instalacji istniejących, jeżeli zmiana dostawcy zobowiązywałaby instytucję zamawiającą do nabywania materiałów o innych właściwościach technicznych, co powodowałoby niekompatybilność lub nieproporcjonalnie duże trudności techniczne w użytkowaniu i utrzymaniu; czas trwania takich zamówień, a także zamówień odnawialnych nie może zasadniczo przekraczać trzech lat;
c) w odniesieniu do towarów notowanych i nabywanych na giełdzie towarowej;
d) w odniesieniu do nabywania dostaw na szczególnie korzystnych warunkach od dostawcy definitywnie likwidującego swoją działalność albo od syndyków masy upadłości lub likwidatorów, lub też w wyniku układu z wierzycielami lub podobnej procedury, przewidzianej przez krajowe przepisy ustawowe lub wykonawcze;
3) w przypadku zamówień publicznych na usługi, jeżeli dane zamówienie następuje po przeprowadzeniu konkursu oraz musi, zgodnie z mającymi zastosowanie zasadmi, zostać udzielone zwycięzcy lub jednemu ze zwycięzców konkursu, przy czym w tym drugim przypadku wszyscy zwycięzcy konkursu muszą zostać zaproszeni do wzięcia udziału w negocjacjach;
4) w przypadku zamówień publicznych na roboty budowlane i usługi:
a) w odniesieniu do dodatkowych robót budowlanych lub usług nieuwzględnionych we wstępnie rozpatrywanym projekcie lub w pierwotnej umowie, które jednak z powodu nieprzewidzianych okoliczności stały się niezbędne dla realizacji robót budowlanych lub usług opisanych w wyżej wskazanych dokumentach, pod warunkiem że zamówienia udziela się wykonawcy realizującemu te roboty budowlane lub usługi:
- gdy takich robót budowlanych lub usług nie można oddzielić technicznie ani ekonomicznie od pierwotnego zamówienia bez przysporzenia poważnych niedogodności instytucjom zamawiającym,
lub
- gdy takie roboty lub usługi są absolutnie niezbędne dla zakończenia realizacji zamówienia, mimo iż można je wyodrębnić z realizacji pierwotnego zamówienia.
Łączna wartość zamówień udzielonych w celu realizacji dodatkowych robót budowlanych lub usług nie może jednak przekroczyć 50 % kwoty, na którą opiewa pierwotne zamówienie;
b) w odniesieniu do nowych robót lub usług polegających na powtarzaniu podobnych robót lub usług powierzonych wykonawcy, któremu te same instytucje zamawiające udzieliły pierwotnego zamówienia, pod warunkiem że takie roboty lub usługi pozostają w zgodności z podstawowym projektem, na który udzielono pierwotnego zamówienia, zgodnie z procedurą otwartą lub ograniczoną.
Możliwość zastosowania tej procedury musi być wskazana w zaproszeniu do ubiegania się o realizację pierwszego projektu a całkowita wartość zamówienia na kolejne roboty budowlane jest uwzględniana przez instytucję zamawiającą w zakresie stosowania przez nią przepisów art. 7.
Procedura ta może być stosowana wyłącznie w okresie trzech lat od chwili udzielenia pierwotnego zamówienia.
Artykuł 32
Umowy ramowe
1. Państwa Członkowskie mogą przewidzieć możliwość zawierania umów ramowych przez instytucje zamawiające.
2. W celu zawarcia umowy ramowej instytucje zamawiające przestrzegają reguł proceduralnych, o których mowa w niniejszej dyrektywie na wszystkich etapach, aż do udzielenia zamówienia na podstawie umowy ramowej. Strony umowy ramowej wybierane są poprzez zastosowanie kryteriów udzielania zamówień określonych zgodnie z art. 53.
Zamówień opartych na umowach ramowych udziela się zgodnie z procedurami określonymi w ust. 3 i 4. Procedury te mogą być stosowane wyłącznie pomiędzy instytucjami zamawiającymi i wykonawcami, którzy byli początkowo stronami umowy ramowej.
Podczas udzielania zamówień na podstawie umów ramowych strony nie mogą pod żadnym pozorem dokonywać istotnych zmian w warunkach określonych w danej umowie, w szczególności w przypadku, o którym mowa w ust. 3.
Okres obowiązywania umowy ramowej nie może przekroczyć czterech lat, z wyjątkiem przypadków należycie uzasadnionych, w szczególności przedmiotem umowy ramowej.
Instytucje zamawiające nie mogą stosować umów ramowych w sposób nieodpowiedni ani też w sposób wykluczający, ograniczający lub zakłócający konkurencję.
3. W przypadku gdy umowę ramową zawiera się z jednym wykonawcą, zamówień opartych na takiej umowie udziela się na warunkach w niej określonych.
Dla potrzeb udzielania takich zamówień, instytucje zamawiające mogą na piśmie konsultować się z wykonawcą będącym stroną umowy ramowej, żądając od niego uzupełnienia oferty, jeżeli okaże się to konieczne.
4. W przypadku gdy umowa ramowa zawierana jest z kilkoma wykonawcami, ich liczba nie może być mniejsza od trzech, o ile istnieje wystarczająca liczba wykonawców spełniających kryteria kwalifikacji lub dopuszczalnych ofert spełniających kryteria udzielania zamówień.
Zamówienia oparte na umowach ramowych zawartych z kilkoma wykonawcami mogą być udzielane:
- poprzez zastosowanie warunków określonych w umowie ramowej bez ponownego poddawania zamówienia procedurze konkurencyjnej, lub
- w przypadku gdy nie wszystkie warunki określone zostały w umowie ramowej, po ponownym poddaniu zamówienia procedurze konkurencyjnej dla stron umowy na tych samych i, jeśli to konieczne, szczegółowiej sprecyzowanych warunkach, oraz, o ile ma to zastosowanie, na innych warunkach wskazanych w specyfikacji umowy ramowej, zgodnie z następującą procedurą:
a) w odniesieniu do każdego zamówienia, które ma zostać udzielone, instytucje zamawiające konsultują się na piśmie z wykonawcami zdolnymi do realizacji zamówienia;
b) instytucje zamawiające wyznaczają termin wystarczający, aby umożliwić złożenie ofert w odniesieniu do każdego zamówienia, uwzględniając czynniki takie, jak złożoność przedmiotu zamówienia oraz okres potrzebny do przesłania ofert;
c) oferty należy składać na piśmie, zaś ich treść powinna pozostać poufna aż do upływu terminu przewidzianego na odpowiedź;
d) instytucje zamawiające udzielają zamówienia temu oferentowi, który złożył najlepszą ofertę w świetle kryteriów udzielania zamówień określonych w specyfikacji umowy ramowej.
Artykuł 33
Dynamiczne systemy zakupów
1. Państwa Członkowskie mogą postanowić, że instytucje zamawiające mogą korzystać z dynamicznych systemów zakupów.
2. W celu utworzenia dynamicznego systemu zakupów instytucje zamawiające przestrzegają zasad procedury otwartej na wszystkich etapach aż do udzielenia zamówień w ramach tego systemu. Wszyscy oferenci, którzy spełniają kryteria kwalifikacji i przedstawili ofertę orientacyjną zgodną ze specyfikacją i wszelkie dokumenty dodatkowe, dopuszczani są do udziału w systemie; oferty orientacyjne mogą być ulepszane w dowolnym momencie, pod warunkiem że pozostają zgodne ze specyfikacją. Na potrzeby utworzenia systemu oraz udzielania zamówień w ramach systemu instytucje zamawiające korzystują wyłącznie ze środków elektronicznych, zgodnie z art. 42 ust. 2-5.
3. W celu utworzenia dynamicznego systemu zakupów,instytucje zamawiające:
a) publikują ogłoszenie o zamówieniu, zaznaczając wyraźnie, że dotyczy ono dynamicznego systemu zakupów;
b) wskazują w specyfikacji, między innymi, charakter zakupów objętych systemem, jak również wszelkie niezbędne informacje dotyczące systemu zakupów, wykorzystywanego sprzętu elektronicznego oraz uzgodnień i specyfikacji dotyczących połączeń technicznych;
c) oferują za pomocą środków elektronicznych, od momentu opublikowania ogłoszenia aż do upływu terminu funkcjonowania systemu, nieograniczony, bezpośredni i pełny dostęp do specyfikacji i wszystkich dokumentów dodatkowych oraz wskazują w ogłoszeniu adres internetowy, pod którym można zapoznać się z tymi dokumentami.
4. Instytucje zamawiające zapewniają każdemu wykonawcy, w trakcie całego okresu funkcjonowania dynamicznego systemu zakupów, możliwość złożenia oferty orientacyjnej oraz dopuszczenia do systemu na warunkach określonych w ust. 2. Dokonują one oceny oferty orientacyjnej w maksymalnym terminie 15 dni od daty jej złożenia. Jednakże mogą one przedłużyć okres oceny, pod warunkiem że w międzyczasie nie zostało dokonane żadne zaproszenie do składania ofert.
Instytucja zamawiająca informuje oferenta, o którym mowa w akapicie pierwszym, w najbliższym możliwym terminie, o dopuszczeniu go do dynamicznego systemu zakupów lub o odrzuceniu jego oferty orientacyjnej.
5. Każde konkretne zamówienie stanowi przedmiot zaproszenia do składania ofert. Przed dokonaniem zaproszenia do składania ofert instytucje zamawiające publikują uproszczone ogłoszenie o zamówieniu, zapraszając wszystkich zainteresowanych wykonawców do złożenia oferty orientacyjnej, zgodnie z ust. 4, w terminie, który nie może być krótszy niż 15 dni od daty wysłania uproszczonego ogłoszenia. Instytucje zamawiające nie mogą kontynuować postępowania ofertowego do momentu zakończenia oceny wszystkich ofert orientacyjnych otrzymanych w tym terminie.
6. Instytucje zamawiające zapraszają wszystkich oferentów dopuszczonych do systemu do złożenia oferty na każde konkretne zamówienie, które ma zostać udzielone w ramach systemu. W tym celu wyznaczają one termin składania ofert.
Udzielają one zamówienia oferentowi, który przedstawił najlepszą ofertę według kryteriów udzielenia zamówienia określonych w ogłoszeniu o zamówieniu dotyczącym utworzenia dynamicznego systemu zakupów. Kryteria te mogą, o ile jest to właściwe, zostać sformułowane bardziej precyzyjnie w zaproszeniu, o którym mowa w akapicie pierwszym.
7. Dynamiczny system zakupów nie może obowiązywać przez okres dłuższy niż cztery lata, z wyjątkiem należycie uzasadnionych wyjątkowych przypadków.
Instytucje zamawiające nie mogą odwoływać się do tego systemu w celu zapobiegania, ograniczania lub zakłócania konkurencji.
Zainteresowani wykonawcy oraz inni uczestnicy systemu nie mogą być obciążani żadnymi opłatami.
Artykuł 34
Zamówienia publiczne na roboty budowlane: zasady szczególne dotyczące programów subsydiowanego budownictwa mieszkaniowego
W przypadku zamówień publicznych związanych z zaprojektowaniem i wykonaniem robót budowlanych w ramach programu subsydiowanego budownictwa mieszkaniowego, których rozmiary i stopień złożoności, a także szacunkowy czas wykonania od samego początku wymagają planowania opartego na ścisłej współpracy w ramach zespołu złożonego z przedstawicieli instytucji zamawiających, rzeczoznawców oraz przedsiębiorcy budowlanego odpowiedzialnego za przeprowadzenie prac, wówczas można zastosować procedurę specjalną w celu wybrania przedsiębiorcy najbardziej odpowiedniego z punktu widzenia integracji z zespołem.
W szczególności instytucje zamawiające zawierają w ogłoszeniu o zamówieniu możliwie najbardziej dokładny opis prac, które mają być wykonane, aby umożliwić zainteresowanym przedsiębiorcom sformułowanie odpowiednich koncepcji realizacji projektu. Ponadto zgodnie z kryteriami kwalifikacji, o których mowa w art. 45-52, instytucje zamawiające przedstawiają w ogłoszeniu kryteria podmiotowe, techniczne, ekonomiczne i finansowe, które powinni spełniać kandydaci.
W przypadku przyjęcia takiej procedury instytucje zamawiające stosują przepisy art. 2, 35, 36, 38, 39, 41, 42 i 43 oraz 45-52.
ROZDZIAŁ VI
Reguły dotyczące ogłaszania i przejrzystości
Sekcja 1
Publikacja ogłoszeń
Artykuł 35
Ogłoszenia
1. Instytucje zamawiające podają do wiadomości za pomocą wstępnego ogłoszenia informacyjnego, publikowanego przez Komisję lub przez nie same na swoich "profilach nabywcy", opisanych w pkt 2 ust. b) załącznika VIII:
a) w odniesieniu do dostaw, szacunkową całkowitą wartość zamówień lub umów ramowych w podziale na grupy produktów, których zamierzają udzielić w ciągu następnych dwunastu miesięcy, w przypadku gdy szacunkowa całkowita wartość, z uwzględnieniem art. 7 i 9, jest równa lub większa niż 750000 EUR.
Grupa produktów jest określana przez instytucje zamawiające poprzez odniesienie do nomenklatury CPV;
b) w odniesieniu do usług, szacunkową całkowitą wartość zamówień lub umów ramowych w każdej z kategorii usług wymienionych w załączniku II A, których zamierzają udzielić w ciągu następnych dwunastu miesięcy, w przypadku gdy szacunkowa całkowita wartość, z uwzględnieniem art. 7 i 9, jest równa lub większa niż 750000 EUR;
c) w odniesieniu do robót budowlanych, podstawowe cechy zamówień lub umów ramowych, których zamierzają udzielić, w przypadku gdy szacunkowa wartość jest równa lub większa niż próg określony w art. 7, z uwzględnieniem art. 9.
Ogłoszenia, o których mowa w lit. a) i b), przesyłane są Komisji lub publikowane na profilu nabywcy, tak szybko jak to możliwe, po rozpoczęciu roku budżetowego.
Ogłoszenie, o którym mowa w lit. c), przesyłane jest Komisji lub publikowane na profilu nabywcy, tak szybko jak to możliwe, po podjęciu decyzji zatwierdzającej plany zamówień lub umów ramowych na roboty budowlane, których instytucje zamawiające zamierzają udzielić.
Instytucje zamawiające, które publikują wstępne ogłoszenie informacyjne na swoich profilach nabywcy, przesyłają Komisji drogą elektroniczną ogłoszenie o publikacji wstępnego ogłoszenia informacyjnego na profilu nabywcy, zgodnie z formatem i szczegółowymi procedurami przesyłania ogłoszeń, o których mowa w pkt 3 załącznika VIII.
Publikacja ogłoszeń, o których mowa w lit. a), b) i c), jest obowiązkowa jedynie w przypadku gdy instytucje zamawiające korzystają z możliwości skrócenia terminów składania ofert, określonej w art. 38 ust. 4.
Niniejszy ustęp nie ma zastosowania do procedur negocjacyjnych bez uprzedniej publikacji ogłoszenia o zamówieniu.
2. Instytucje zamawiające, które zamierzają udzielić zamówienia publicznego lub zawrzeć umowę ramową w drodze procedury otwartej, ograniczonej lub na warunkach określonych w art. 30 procedury negocjacyjnej z publikacją ogłoszenia o zamówieniu, albo na warunkach określonych w art. 29 w drodze dialogu konkurencyjnego, powiadamiają o swoim zamiarze za pomocą ogłoszenia o zamówieniu.
3. Instytucje zamawiające, które zamierzają ustanowić dynamiczny system zakupów, powiadamiają o swoim zamiarze za pomocą ogłoszenia o zamówieniu.
Instytucje zamawiające, które zamierzają udzielić zamówienia publicznego w ramach dynamicznego systemu zakupów, powiadamiają o swoim zamiarze za pomocą uproszczonego ogłoszenia o zamówieniu.
4. Instytucje zamawiające, które udzieliły zamówienia lub zawarły umowę ramową, przesyłają ogłoszenie o wynikach procedury udzielania zamówienia nie później niż czterdzieści osiem dni po udzieleniu takiego zamówienia lub zawarciu umowy ramowej.
W przypadku umów ramowych zawartych zgodnie z art. 32 instytucje zamawiające nie są zobowiązane do przesyłania ogłoszeń o wynikach procedury udzielania zamówienia dla każdego zamówienia opartego na takiej umowie.
Instytucje zamawiające przesyłają ogłoszenie o wynikach procedury udzielania zamówienia w ramach dynamicznego systemu zakupów w ciągu czterdziestu ośmiu dni od udzielenia każdego zamówienia. Mogą one jednakże grupować takie ogłoszenia kwartalnie. W takim przypadku zgrupowane ogłoszenia przesyłane są w ciągu 48 dni od zakończenia każdego kwartału.
W przypadku zamówień publicznych na usługi, wymienione w załączniku II B, instytucje zamawiające zaznaczają w ogłoszeniu, czy wyrażają swoją zgodę na jego publikację. W odniesieniu do takich zamówień na usługi Komisja określa zasady sporządzania sprawozdań statystycznych na podstawie tych ogłoszeń, a także zasady publikacji tych sprawozdań zgodnie z procedurą określoną w art. 77 ust. 2.
Można odstąpić od publikacji pewnych informacji dotyczących udzielania zamówień lub zawierania umów ramowych, jeżeli ich ujawnienie mogłoby utrudnić stosowanie przepisów prawa lub byłoby sprzeczne z interesem publicznym, mogłoby zaszkodzić zgodnym z prawem interesom handlowym wykonawców, publicznych lub prywatnych, lub też mogłoby zaszkodzić uczciwej konkurencji pomiędzy nimi.
Artykuł 36
Forma i sposób publikacji ogłoszeń
1. Ogłoszenia zawierają informacje wymienione w załączniku VII A oraz, o ile ma to zastosowanie, wszelkie inne informacje, które instytucja zamawiająca uzna za przydatne, według formatu standardowych formularzy przyjętych przez Komisję, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 77 ust. 2.
2. Ogłoszenia przesyłane są Komisji przez instytucje zamawiające albo za pomocą środków elektronicznych, zgodnie z formatem i procedurami przesyłania wskazanymi w załączniku VIII ust. 3, albo za pomocą innych środków. W przypadku zastosowania procedury przyspieszonej, określonej w art. 38 ust. 8, ogłoszenia muszą być przesłane faksem lub środkami elektronicznymi, zgodnie z formatem i procedurami przesyłania wskazanymi w załączniku VIII pkt 3.
Ogłoszenia publikowane są zgodnie z technicznymi właściwościami publikacji określonymi w pkt 1 lit. a) i b) załącznika VIII.
3. Ogłoszenia sporządzane i przesyłane środkami elektronicznymi, zgodnie z formatem i procedurami przesyłania wskazanymi w załączniku VIII pkt 3, publikowane są nie później niż w ciągu pięciu dni od daty ich wysłania.
Ogłoszenia, które nie są przesyłane środkami elektronicznymi, zgodnie z formatem i procedurami przesyłania wskazanymi w załączniku VIII pkt 3, publikowane są nie później niż w ciągu dwunastu dni od daty ich wysłania lub w przypadku procedury przyspieszonej, o której mowa w art. 38 ust. 8, nie później niż w ciągu pięciu dni od daty ich wysłania.
4. Ogłoszenia o zamówieniach publikowane są w całości w jednym z oficjalnych języków Wspólnoty, wybranym przez instytucję zamawiającą, przy czym ta oryginalna wersja językowa stanowi jedyny autentyczny tekst ogłoszenia. Streszczenie obejmujące istotne elementy każdego ogłoszenia publikowane jest w pozostałych językach Wspólnoty.
Koszty publikacji ogłoszeń przez Komisję ponosi Wspólnota.
5. Ogłoszenia oraz ich zawartość nie mogą zostać opublikowane na poziomie krajowym przed datą ich wysłania do Komisji.
Ogłoszenia publikowane na poziomie krajowym nie mogą zawierać informacji innych od informacji zawartych w ogłoszeniach przesłanych Komisji lub opublikowanych na profilu nabywcy, zgodnie z art. 35 ust. 1 akapit pierwszy, ale muszą wskazywać datę wysłania ogłoszenia Komisji lub jego publikacji na profilu nabywcy.
Wstępne ogłoszenia informacyjne nie mogą zostać opublikowane na profilu nabywcy przed wysłaniem do Komisji ogłoszenia o ich publikacji w takiej formie; wskazują one datę tego wysłania.
6. Treść ogłoszeń, które nie są przesyłane środkami elektronicznymi, zgodnie z formatem i procedurami przesyłania wskazanymi w załączniku VIII pkt 3, ograniczona jest do około 650 słów.
7. Instytucje zamawiające muszą być w stanie udowodnić datę wysłania ogłoszeń.
8. Komisja przekazuje instytucji zamawiającej potwierdzenie opublikowania przesłanych informacji, podając datę takiej publikacji. Potwierdzenie takie stanowi dowód publikacji.
Artykuł 37
Publikacja nieobowiązkowa
Instytucje zamawiające mogą publikować, zgodnie z art. 36, ogłoszenia o zamówieniach publicznych, które nie podlegają wymogom publikacji określonym w niniejszej dyrektywie.
Sekcja 2
Terminy
Artykuł 38
Terminy składania wniosków o dopuszczenie do udziału oraz ofert
1. Podczas ustalania terminów składania ofert oraz wniosków o dopuszczenie do udziału instytucje zamawiające uwzględniają, w szczególności, złożoność zamówienia oraz czas wymagany do sporządzenia ofert, z zastrzeżeniem terminów minimalnych określonych w niniejszym artykule.
2. W przypadku procedur otwartych minimalne terminy składania ofert wynoszą 52 dni od daty wysłania ogłoszenia o zamówieniu.
3. W przypadku procedur ograniczonych, procedur negocjacyjnych z publikacją ogłoszenia, o których mowa w art. 30 oraz dialogu konkurencyjnego:
a) minimalny termin składania wniosków o dopuszczenie do udziału wynosi 37 dni od daty wysłania ogłoszenia o zamówieniu;
b) w odniesieniu do procedur ograniczonych minimalny termin składania ofert wynosi 40 dni od daty wysłania zaproszenia do składania ofert.
4. Po opublikowaniu wstępnego ogłoszenia informacyjnego przez instytucje zamawiające minimalny termin składania ofert, o którym mowa w ust. 2 i ust. 3 lit. b), może zgodnie z ogólną zasadą zostać skrócony do 36 dni, lecz w żadnym wypadku nie może być krótszy niż 22 dni.
Bieg takiego terminu rozpoczyna się od dnia, w którym, w przypadku procedur otwartych, wysłano ogłoszenie o zamówieniu oraz od dnia, w którym, w przypadku procedur ograniczonych, wysłano zaproszenie do składania ofert.
Dopuszcza się stosowanie terminów skróconych, o których mowa w akapicie pierwszym, pod warunkiem że wstępne ogłoszenie informacyjne zawierało wszystkie informacje wymagane w ogłoszeniu o zamówieniu, zgodnie z załącznikiem VII A, w zakresie, w jakim informacje te są dostępne w momencie publikacji tego ogłoszenia, oraz o ile wstępne ogłoszenie informacyjne wysłano do publikacji na co najmniej 52 dni i nie więcej niż 12 miesięcy przed datą wysłania ogłoszenia o zamówieniu.
5. W przypadku gdy ogłoszenia są sporządzane i przesyłane za pomocą środków elektronicznych, zgodnie z formatem i procedurami przesyłania wskazanymi w załączniku VIII pkt 3, terminy składania ofert, o których mowa w ust. 2 i 4, w procedurach otwartych oraz terminy składania wniosków o dopuszczenie do udziału, wskazane w ust. 3 lit. a), w procedurach ograniczonych i negocjacyjnych oraz w procedurze dialogu konkurencyjnego, mogą zostać skrócone o siedem dni.
6. Terminy składania ofert, o których mowa w ust. 2 i ust. 3 lit. b), mogą ulec skróceniu o pięć dni w przypadku gdy instytucja zamawiająca oferuje nieograniczony i pełny bezpośredni dostęp, za pomocą środków elektronicznych, do dokumentów zamówienia oraz wszelkich dokumentów dodatkowych, począwszy od daty publikacji ogłoszenia zgodnie z załącznikiem VIII, wskazując w tekście ogłoszenia adres internetowy, pod którym dokumenty te są dostępne.
Powyższą redukcję terminu można zastosować łącznie z redukcją terminu, o której mowa w ust. 5.
7. Jeżeli z jakiejkolwiek przyczyny specyfikacje, dokumenty lub informacje dodatkowe, pomimo złożonego terminowo wniosku, nie zostaną dostarczone w terminach określonych w art. 39 i 40 lub w przypadku gdy oferty mogą zostać złożone jedynie po odbyciu wizytu na miejscu albo po dokonaniu na miejscu sprawdzenia dokumentów dołączonych do specyfikacji zamówienia, terminy składania ofert przedłuża się tak, aby wszyscy zainteresowani wykonawcy mogli uzyskać informacje niezbędne do sporządzenia ofert.
8. W przypadku procedur ograniczonych i negocjacyjnych z publikacją ogłoszenia, o których mowa w art. 30, jeżeli ze względu na pilną konieczność terminy ustanowione w niniejszym artykule nie mogą być zachowane, instytucje zamawiające mogą ustalić następujące terminy:
a) termin składania wniosków o dopuszczenie do udziału, wynoszący nie mniej niż 15 dni od daty wysłania ogłoszenia lub nie mniej niż 10 dni, jeżeli ogłoszenie przesłano za pomocą środków elektronicznych, zgodnie z formatem i procedurami przesyłania przesyłania ogłoszeń wskazanymi w pkt 3 załącznika VIII;
b) oraz w przypadku procedur ograniczonych termin składania ofert wynoszący nie mniej niż 10 dni od daty wysłania zaproszenia do składania ofert.
Artykuł 39
Procedury otwarte: specyfikacje, dokumenty i informacje dodatkowe
1. W procedurach otwartych, gdy instytucje zamawiające nie oferują nieograniczonego i pełnego, bezpośredniego dostępu za pomocą środków elektronicznych, zgodnie z art. 38 ust. 6 do specyfikacji oraz wszelkich dokumentów dodatkowych, specyfikacje takie i dokumenty wysyłane są do wykonawców w ciągu najpóźniej sześciu dni od złożenia wniosku o dopuszczenie do udziału, pod warunkiem że wniosek ten został złożony w odpowiednim czasie przed upływem ostatecznego terminu składania ofert.
2. Pod warunkiem złożenia wniosków w odpowiednim czasie, informacje dodatkowe związane ze specyfikacjami oraz wszelkie dokumenty dodatkowe powinny zostać dostarczone przez instytucje zamawiające lub właściwe wydziały nie później niż na sześć dni przed ostatecznym terminem składania ofert.
Sekcja 3
Treść i sposób przesyłania informacji
Artykuł 40
Zaproszenia do składania ofert, udziału w dialogu lub negocjacjach
1. W procedurach ograniczonych, dialogu konkurencyjnym oraz procedurach negocjacyjnych z publikacją ogłoszenia, w rozumieniu art. 30, instytucje zamawiające zapraszają równocześnie, na piśmie, wybranych kandydatów do składania ofert lub negocjacji albo, w przypadku dialogu konkurencyjnego, do udziału w dialogu.
2. Zaproszenie kandydatów zawiera:
- kopię specyfikacji lub dokumentu opisowego oraz wszelkich dokumentów dodatkowych, albo
- odniesienie do dostępu do specyfikacji oraz innych dokumentów wskazanych w tiret pierwszym, gdy zostaną one bezpośrednio udostępnione za pośrednictwem środków elektronicznych, zgodnie z art. 38 ust. 6.
3. W przypadku gdy specyfikacje, dokument opisowy lub wszelkie dokumenty pomocnicze znajdują się w posiadaniu podmiotu innego niż instytucja zamawiająca odpowiedzialna za procedurę udzielania zamówień, zaproszenie powinno zawierać adres instytucji, do której można zwrócić się z wnioskiem o takie specyfikacje, taki dokument opisowy lub dokumenty dodatkowe oraz odpowiedni termin zgłaszania takich wniosków, jak również wysokość i warunki opłat za ich uzyskanie. Właściwy wydział przesyła żądaną dokumentację wykonawcom niezwłocznie, po otrzymaniu ich wniosków.
4. Instytucja zamawiająca lub właściwy wydział wysyła informacje dodatkowe na temat specyfikacji, dokumentu opisowego lub dokumentacji dodatkowej nie później niż na sześć dni przed ostatecznym terminem składania ofert, pod warunkiem złożenia z odpowiednim wyprzedzeniem stosownego wniosku. W przypadku procedury ograniczonej lub negocjacyjnej przyspieszonej termin ten wynosi cztery dni.
5. Ponadto zaproszenie do składania ofert, do wzięcia udziału w dialogu lub do negocjacji musi zawierać co najmniej:
a) odniesienie do opublikowanego ogłoszenia o zamówieniu;
b) termin składania ofert, adres, na który muszą być one wysłane, oraz język albo języki, w jakich muszą być sporządzone;
c) w przypadku dialogu konkurencyjnego datę i adres rozpoczęcia konsultacji oraz informację o wykorzystywanym w nim języku lub językach;
d) odniesienie do wszelkich dokumentów, które należy ewentualnie załączyć na poparcie weryfikowanych oświadczeń składanych przez kandydata, zgodnie z art. 44, albo w celu uzupełnienia informacji przewidzianych w tym artykule, na tych samych warunkach jak te określone w art. 47 i 48;
e) względną wagę kryteriów udzielania zamówień lub, tam gdzie to stosowne, uporządkowanie tych kryteriów od najważniejszego do najmniej ważnego, jeśli nie zostało to podane w ogłoszeniu o zamówieniu, specyfikacjach lub dokumencie dodatkowym.
Niemniej jednak w przypadku zamówień udzielanych na zasadach określonych w art. 29, informacje, o których mowa w lit. b) powyżej, nie zostają ujęte w zaproszeniu do udziału w dialogu, lecz pojawiają się w zaproszeniu do składania ofert.
Artykuł 41
Informowanie kandydatów i oferentów
1. Tak szybko jak to możliwe instytucje zamawiające informują kandydatów i oferentów o podjętych decyzjach dotyczących zawarcia umowy ramowej, udzielenia zamówienia lub dostępu do dynamicznego systemu zakupów, w tym także podstaw do podjęcia decyzji o rezygnacji z zawarcia umowy ramowej lub udzielenia zamówienia, dla którego wszczęto postępowanie, i o ponownym wszczęciu postępowania albo ustanowieniu dynamicznego systemu zakupów; informacje takie udzielane są na piśmie na podstawie wniosków przedkładanych instytucjom zamawiającym.
2. Na wniosek zainteresowanej strony instytucja zamawiająca, tak szybko jak to możliwe, informuje:
- każdego odrzuconego kandydata o przyczynach odrzucenia jego wniosku,
- każdego odrzuconego oferenta o przyczynach odrzucenia jego oferty, w tym także, w przypadkach, o których mowa w art. 23 ust. 4 i 5, o przyczynach podjęcia decyzji o nierównoważności lub decyzji, że roboty budowlane, dostawy lub usługi nie spełniają wymagań dotyczących charakterystyki lub wymagań w zakresie funkcjonalności,
- każdego oferenta, który złożył dopuszczalną ofertę o cechach i względnej przewadze oferty, która została wybrana, jak również o nazwie wybranego oferenta lub stron umowy ramowej.
Termin niezbędny do udzielenia tego typu informacji nie może w żadnym wypadku przekroczyć 15 dni od daty złożenia pisemnego wniosku.
3. Niemniej jednak instytucje zamawiające mogą podjąć decyzję o nieudzielaniu pewnych informacji, o których mowa w ust. 1, w odniesieniu do udzielania zamówień, zawierania umów ramowych lub dopuszczania do udziału w dynamicznym systemie zakupów, jeżeli ich ujawnienie mogłoby utrudnić stosowanie przepisów prawa lub byłoby sprzeczne z interesem publicznym, mogłoby szkodzić zgodnym z prawem interesom handlowym wykonawców, publicznych lub prywatnych, lub też mogłoby zaszkodzić uczciwej konkurencji pomiędzy nimi
Sekcja 4
Komunikacja
Artykuł 42
Zasady dotyczące komunikacji
1. Wszelka komunikacja i wymiana informacji, o których mowa niniejszym tytule, może odbywać się, zgodnie z wyborem instytucji zamawiającej, za pomocą poczty, faksu, środków elektronicznych zgodnie z ust. 4 i 5, telefonu w przypadkach i okolicznościach określonych w ust. 6 lub za pomocą połączenia tych środków komunikacji.
2. Wybrane środki komunikacji muszą być ogólnie dostępne i nie mogą ograniczać dostępu wykonawców do procedury przetargowej.
3. Komunikacja, wymiana i przechowywanie informacji muszą odbywać się w sposób zapewniający integralność danych oraz poufność ofert oraz wniosków o dopuszczenie do udziału, jak również to, że instytucje zamawiające zapoznają się z treścią ofert i wniosków jedynie po upływie terminu przeznaczonego na ich składanie.
4. Narzędzia wykorzystywane do celów komunikacji za pośrednictwem środków elektronicznych, jak również ich właściwości techniczne muszą mieć charakter niedyskryminacyjny, ogólnodostępny i kompatybilny z technologiami informatycznymi i komunikacyjnymi będącymi w powszechnym użyciu.
5. W odniesieniu do urządzeń do elektronicznego przesyłania i składania ofert oraz urządzeń do składania wniosków o dopuszczenie do udziału drogą elektroniczną stosuje się następujące zasady:
a) informacje na temat specyfikacji niezbędnych do elektronicznego składania ofert oraz wniosków o dopuszczenie do udziału, w tym kodowania, dostępne są dla zainteresowanych stron. Ponadto urządzenia do elektronicznego składania ofert oraz wniosków o dopuszczenie do udziału spełniają wymagania określone w załączniku X;
b) Państwa Członkowskie mogą, zgodnie z art. 5 dyrektywy 1999/93/WE, wymagać, aby oferty elektroniczne opatrywane były zaawansowanym podpisem elektronicznym, zgodnie z ust. 1 tego dokumentu;
c) Państwa Członkowskie mogą wprowadzić lub stosować systemy dobrowolnej akredytacji mające na celu podniesienie poziomu świadczenia usług certyfikacyjnych w odniesieniu do tych urządzeń;
d) oferenci lub kandydaci zobowiązują się do złożenia przed upływem terminu składania ofert lub wniosków o dopuszczenie do udziału dokumentów, certyfikatów oraz oświadczeń, o których mowa w art. 45-50 oraz art. 52, jeżeli dokumenty te nie są dostępne w postaci elektronicznej.
6. W odniesieniu do przesyłania wniosków o dopuszczenie do udziału zastosowanie mają następujące zasady:
a) wnioski o dopuszczenie do udziału w procedurach udzielania zamówień publicznych można zgłaszać na piśmie lub telefonicznie;
b) w przypadku telefonicznego zgłaszania wniosków o dopuszczenie do udziału przed upływem terminu składania takich wniosków należy przesłać potwierdzenie ich wysłania;
c) instytucje zamawiające mogą wymagać, aby wnioski o dopuszczenie do udziału, składane za pomocą faksu, były potwierdzane za pomocą poczty lub środków elektronicznych, w przypadku gdy jest to konieczne dla celów dowodowych. Wymóg taki, w tym termin przesyłania potwierdzeń pocztą lub środkami elektronicznymi, musi zostać wskazany w ogłoszeniu o zamówieniu.
Sekcja 5
Sprawozdania
Artykuł 43
Treść sprawozdań
W odniesieniu do każdego zamówienia, umowy ramowej oraz dynamicznego systemu zakupów instytucja zamawiająca sporządza pisemne sprawozdanie, zawierające co najmniej:
a) nazwę i adres instytucji zamawiającej, przedmiot i wartość zamówienia, umowy ramowej oraz dynamicznego systemu zakupów;
b) nazwy dopuszczonych kandydatów lub oferentów oraz powody ich wyboru;
c) nazwy odrzuconych kandydatów lub oferentów oraz powody ich odrzucenia;
d) powody odrzucenia rażąco niskich ofert;
e) nazwę wybranego oferenta oraz powody wyboru jego oferty, a także, jeśli jest to wiadome, wskazanie tej części zamówienia lub umowy ramowej, którą wybrany oferent zamierza zlecić do wykonania stronom trzecim;
f) w wypadku procedur negocjacyjnych okoliczności określone w art. 30 i 31, uzasadniające zastosowanie tych procedur;
g) w odniesieniu do dialogu konkurencyjnego okoliczności określone w art. 29, uzasadniające zastosowanie tej procedury;
h) jeżeli jest to właściwe, powody, dla których instytucja zamawiająca zrezygnowała z udzielenia zamówienia lub zawarcia umowy ramowej albo z ustanowienia dynamicznego systemu zakupów.
Instytucje zamawiające podejmują odpowiednie działania zmierzające do udokumentowania postępów w przeprowadzaniu procedur udzielania zamówień publicznych za pomocą środków elektronicznych.
Niniejsze sprawozdanie albo jego główne elementy należy przekazać Komisji na jej żądanie.
ROZDZIAŁ VII
Przeprowadzenie procedury
Sekcja 1
Przepisy ogólne
Artykuł 44
Weryfikacja predyspozycji i kwalifikacja uczestników oraz udzielanie zamówień
1. Zamówień udziela się na podstawie kryteriów określonych w art. 53 i 55, z uwzględnieniem art. 24, po zweryfikowaniu przez instytucje zamawiające predyspozycji wykonawców, którzy nie zostali wykluczeni zgodnie z art. 45 i 46, na podstawie kryteriów dotyczących ich sytuacji ekonomicznej i finansowej, wiedzy lub możliwości zawodowych i technicznych, o których mowa w art. 47-52, oraz, w stosownych wypadkach, na podstawie niedyskryminacyjnych reguł i kryteriów określonych w ust. 3.
2. Instytucje zamawiające mogą żądać od kandydatów i oferentów spełnienia wymagań dotyczących minimalnych zdolności zgodnie z art. 47 i 48.
Zakres informacji, o których mowa w art. 47 i 48, oraz minimalne zdolności wymagane w przypadku konkretnych zamówień muszą być związane i proporcjonalne do przedmiotu zamówienia.
Wspomniane minimalne wymogi określa się w ogłoszeniu o zamówieniu.
3. W przypadku procedur ograniczonych, procedur negocjacyjnych z publikacją ogłoszenia oraz procedurze dialogu konkurencyjnego instytucje zamawiające mogą ograniczyć liczbę odpowiednich kandydatów, których zaproszą do złożenia ofert, negocjacji lub prowadzenia dialogu, o ile dostateczna liczba odpowiednich kandydatów jest dostępna. Instytucje zamawiające podają w ogłoszeniu o zamówieniu obiektywne i niedyskryminacyjne kryteria lub reguły, które zamierzają stosować, minimalną liczbę kandydatów, których zamierzają zaprosić, oraz, o ile to właściwe, ich maksymalną liczbę.
W procedurze ograniczonej minimalna liczba oznacza pięciu kandydatów. W procedurze negocjacyjnej z publikacją ogłoszenia oraz w procedurze dialogu konkurencyjnego minimalna liczba oznacza trzech kandydatów. W każdym jednak przypadku liczba zaproszonych kandydatów powinna być wystarczająca, aby zapewnić prawdziwą konkurencję.
Instytucje zamawiające zapraszają kandydatów w liczbie nie mniejszej niż liczba minimalna, o której mowa powyżej. W przypadku gdy liczba kandydatów spełniających kryteria kwalifikacji oraz posiadających wymagane minimum zdolności jest mniejsza od liczby minimalnej, instytucja zamawiająca może kontynuować realizację procedury zapraszając kandydatów posiadających wymagane kwalifikacje. W ramach tej samej procedury instytucja zamawiająca nie może wziąć pod uwagę innych wykonawców, którzy nie złożyli wniosków o dopuszczenie do udziału, ani kandydatów, którzy nie posiadają wymaganych kwalifikacji.
4. W przypadku gdy instytucje zamawiające korzystają z możliwości ograniczenia liczby rozwiązań do dyskusji lub ofert do negocjacji, zgodnie z art. 29 ust. 4 oraz z art. 30 ust. 4, stosują one przy tym kryteria udzielania zamówień, o których mowa w ogłoszeniu o zamówieniu, specyfikacjach lub dokumencie dodatkowym. Liczba uzyskana w ostatnim etapie powinna zapewniać prawdziwą konkurencję, o ile istnieje wystarczająca liczba rozwiązań lub odpowiednich kandydatów.
Sekcja 2
Kryteria kwalifikacji podmiotowej
Artykuł 45
Podmiotowa sytuacja kandydata lub oferenta
1. Z udziału w zamówieniu wykluczany jest każdy kandydat lub oferent, który został skazany prawomocnym wyrokiem sądu z powodu dopuszczenia się co najmniej jednego z poniższych czynów i który znany jest instytucji zamawiającej:
a) udział w organizacji przestępczej, zgodnie z definicją takiej organizacji zawartą w art. 2 ust. 1 wspólnego działania Rady 98/733/WSiSW [20];
b) korupcja, zgodnie z definicją zawartą odpowiednio w art. 3 aktu Rady z dnia 26 maja 1997 r. [21] oraz art. 3 ust. 1 wspólnego działania Rady 98/742/WSiSW [22];
c) oszustwo w rozumieniu art. 1 Konwencji o ochronie interesów finansowych Wspólnot Europejskich [23];
d) udział w praniu pieniędzy, zgodnie z definicją art. 1 dyrektywy Rady 91/308/EWG z dnia 10 czerwca 1991 r. w sprawie uniemożliwienia korzystania z systemu finansowego w celu prania pieniędzy [24].
Państwa Członkowskie określają, zgodnie ze swoim prawem krajowym oraz uwzględniając prawo wspólnotowe, warunki wykonania przepisów niniejszego ustępu.
Mogą one przewidzieć możliwość odstąpienia od przestrzegania wymogu, o którym mowa w akapicie pierwszym, z uwagi na interes ogólny.
Do celów niniejszego ustępu instytucje zamawiające, o ile jest to właściwe, proszą kandydatów lub oferentów o dostarczenie dokumentów, o których mowa w ust. 3, i mogą w przypadku wątpliwości co do podmiotowej sytuacji takich kandydatów lub oferentów zwrócić się do właściwych organów z wnioskiem o udzielenie wszelkich niezbędnych informacji dotyczących podmiotowej sytuacji tych kandydatów lub oferentów. W przypadku gdy informacja taka dotyczy kandydata lub oferenta posiadającego siedzibę lub miejsce zamieszkania w innym państwie niż to, w którym znajduje się siedziba instytucji zamawiającej, instytucja ta może zwrócić się o współpracę do właściwych organów. Uwzględniając krajowe przepisy prawa Państwa Członkowskiego, w którym znajdują się siedziby lub miejsca zamieszkania kandydatów lub oferentów, wnioski takie odnoszą się do osób prawnych lub fizycznych, w tym, stosownie, dyrektorów przedsiębiorstw oraz wszelkich osób posiadających uprawnienia do reprezentowania, decydowania lub sprawowania kontroli nad kandydatem lub oferentem.
2. Z udziału w zamówieniu można wykluczyć każdego wykonawcę, który:
a) jest w stanie upadłości lub likwidacji, którego działalność jest objęta zarządem sądowym, zawarł umowę z wierzycielami, zawiesił działalność gospodarczą albo znajduje się w analogicznej sytuacji, wynikającej z podobnej procedury zgodnej z krajowymi przepisami ustawowymi i wykonawczymi;
b) jest przedmiotem postępowania o ogłoszenie upadłości, o wydanie nakazu przymusowej likwidacji, o ustanowienie zarządu sądowego, postępowania układowego z wierzycielami lub innego podobnego postępowania zgodnego z krajowymi przepisami ustawowymi i wykonawczymi;
c) został skazany prawomocnym wyrokiem, zgodnie z krajowymi przepisami, za przestępstwo związane z jego działalnością zawodową;
d) jest winny poważnego wykroczenia zawodowego, udowodnionego dowolnymi środkami przez instytucje zamawiające;
e) nie wypełnił zobowiązań dotyczących opłacania składek na ubezpieczenie społeczne, zgodnie z przepisami prawnymi kraju, w którym ma siedzibę lub miejsce zamieszkania, lub zgodnie z przepisami prawnymi kraju instytucji zamawiającej;
f) nie wypełnił zobowiązań dotyczących płatności podatków, zgodnie z przepisami prawnymi kraju, w którym ma siedzibę lub miejsce zamieszkania lub zgodnie z przepisami prawnymi kraju instytucji zamawiającej;
g) jest winny poważnego wprowadzenia w błąd w zakresie przekazania lub nieprzekazania informacji, wymaganych na mocy niniejszej sekcji dyrektywy.
Zgodnie z przepisami prawa krajowego oraz uwzględniając przepisy prawa wspólnotowego, Państwa Członkowskie określają warunki wykonania przepisów niniejszego ustępu.
3. Jako wystarczający dowód, że do wykonawcy nie stosuje się żaden z przypadków wymienionych w ust. 1 lub ust. 2 lit. a), b), c), e) lub f) instytucje zamawiające przyjmują:
a) w odniesieniu do ust. 1 oraz ust. 2 lit. a), b) i c) - wyciąg z rejestru sądowego, a w przypadku jego braku równoważny dokument wykazujący, że wymogi te zostały spełnione, wydany przez właściwy organ sądowy lub administracyjny kraju pochodzenia lub kraju, z którego ta osoba przybywa;
b) w odniesieniu do ust. 2 lit. e) i f) - zaświadczenie wydane przez właściwe organy Państwa Członkowskiego, którego to dotyczy.
W przypadku gdy dany kraj nie wydaje takich dokumentów lub zaświadczeń, lub też gdy nie obejmują one wszystkich przypadków określonych w ust. 1 oraz ust. 2 lit. a), b) i c), mogą być one zastąpione oświadczeniem złożonym pod przysięgą lub - w Państwach Członkowskich, w których prawo nie przewiduje składania oświadczeń pod przysięgą - uroczystym oświadczeniem złożonym przez daną osobę przed właściwym organem sądowym lub administracyjnym, notariuszem albo przed właściwą organizacją zawodową lub gospodarczą kraju pochodzenia lub kraju, z którego ta osoba przybywa.
4. Państwa Członkowskie wyznaczają organy i instytucje właściwe do wydawania dokumentów, zaświadczeń lub oświadczeń, o których mowa w ust. 3, i niezwłocznie powiadamiają o tym Komisję. Powiadomienie takie nie narusza przepisów o ochronie danych.
Artykuł 46
Predyspozycje do prowadzenia działalności zawodowej
Od każdego wykonawcy ubiegającego się o uczestnictwo w realizacji zamówienia publicznego można żądać dowodu posiadania przezeń wpisu do jednego z rejestrów zawodowych lub handlowych, lub dostarczenia oświadczenia pod przysięgą lub zaświadczenia, zgodnie z opisem zawartym w załączniku IX A - w odniesieniu do zamówień publicznych na roboty budowlane, w załączniku IX B - w odniesieniu do zamówień na dostawy oraz w załączniku IX C - dla zamówień na usługi, i zgodnie z warunkami przewidzianymi przez prawo Państwa Członkowskiego, w którym ma on swoją siedzibę.
W procedurze udzielenia zamówień na usługi, jeżeli kandydaci lub oferenci muszą posiadać określone zezwolenia lub muszą być członkami określonej organizacji, aby mieć możliwość realizowania w swoim kraju określonej usługi, instytucja zamawiająca może wymagać od nich przedstawienia dowodu, iż posiadają oni takie zezwolenie lub status członkowski.
Artykuł 47
Sytuacja ekonomiczna i finansowa
1. Według ogólnych zasad, dowodem sytuacji finansowej i ekonomicznej wykonawcy może być dostarczony przezeń jeden lub kilka z następujących dokumentów:
a) odpowiednie oświadczenia banków albo stosowny dowód posiadania odpowiedniego ubezpieczenia z tytułu ryzyka zawodowego;
b) bilans lub wyciągi z bilansów w przypadku gdy opublikowanie bilansów jest wymagane na mocy prawa w kraju, w którym usługodawca ma siedzibę lub miejsce zamieszkania;
c) oświadczenie o ogólnym obrocie przedsiębiorstwa oraz o stosownym obrocie w obszarze objętym zamówieniem za okres nie więcej niż trzech ostatnich lat budżetowych, w zależności od daty utworzenia przedsiębiorstwa lub rozpoczęcia działalności handlowej przez wykonawcę, pod warunkiem dostępności wspomnianych informacji.
2. Wykonawca może, w stosownych sytuacjach oraz w przypadku konkretnego zamówienia, polegać na zdolnościach innych podmiotów, niezależnie od charakteru prawnego łączących go z nimi powiązań. Musi on w takiej sytuacji udowodnić instytucji zamawiającej, iż będzie dysponował niezbędnymi zasobami, np. przedstawiając w tym celu stosowne zobowiązanie takich podmiotów.
3. Na tych samych warunkach grupa wykonawców, o której mowa w art. 4, może przedstawiać zdolności innych członków tej grupy lub innych podmiotów.
4. Instytucje zamawiające określą w ogłoszeniu o zamówieniu lub zaproszeniu do składania ofert, który lub które spośród dokumentów wymienionych w ust. 1 wybrały, a także, jakie inne dokumenty muszą zostać przedstawione.
5. Jeżeli z jakiejkolwiek uzasadnionej przyczyny wykonawca nie może przedstawić dokumentów, wymaganych przez instytucję zamawiającą, może udowodnić swą sytuację ekonomiczną i finansową za pomocą każdego innego dokumentu, który instytucja zamawiająca uzna za odpowiedni.
Artykuł 48
Kwalifikacje techniczne i/lub zawodowe
1. Techniczne i/lub zawodowe kwalifikacje wykonawców są oceniane i weryfikowane zgodnie z ust. 2 i 3.
2. W zależności od charakteru, ilości lub znaczenia, a także przeznaczenia robót budowlanych, dostaw i usług, dowód możliwości technicznych wykonawcy może stanowić jeden lub kilka z poniższych środków:
a) i) wykaz robót budowlanych wykonanych w ciągu ostatnich pięciu lat wraz z zaświadczeniami zadowalającego wykonania najważniejszych robót. Zaświadczenia wskazują wartość, datę i miejsce robót, oraz określają, czy roboty zostały wykonywane zgodnie z zasadami sztuki budowlanej i prawidłowo ukończone. W razie konieczności właściwy organ przedkłada takie zaświadczenie bezpośrednio instytucji zamawiającej;
ii) wykaz głównych dostaw lub usług zrealizowanych w ciągu ostatnich trzech lat, z podaniem kwot, dat wykonania oraz odbiorców, publicznych lub prywatnych. Dowody dostaw i usług należy przedstawić:
- w przypadku gdy odbiorcą była instytucja zamawiająca - w formie zaświadczeń wydanych lub poświadczonych przez właściwy organ;
- w przypadku gdy odbiorcą był nabywca prywatny - w postaci zaświadczenia wystawionego przez nabywcę, a w razie braku takiego zaświadczenia - w postaci oświadczenia wykonawcy;
b) wskazanie zaangażowanych pracowników technicznych lub instytucji technicznych, niezależnie od tego, czy są one częścią przedsiębiorstwa danego wykonawcy, w szczególności tych, odpowiedzialnych za kontrolę jakości, zaś w przypadku zamówień na roboty budowlane - tych, którymi ten przedsiębiorca budowlany będzie dysponował do wykonania robót budowlanych;
c) opis urządzeń technicznych oraz środków zastosowanych przez dostawcę lub usługodawcę w celu zapewnienia jakości oraz opis zaplecza naukowo-badawczego przedsiębiorstwa;
d) w przypadku gdy produkty lub usługi, które mają zostać dostarczone, mają charakter złożony lub, wyjątkowo, mają szczególne przeznaczenie, instytucje zamawiające lub, w ich imieniu, właściwy organ urzędowy kraju, w którym dostawca lub usługodawca ma siedzibę lub miejsce zamieszkania, z zastrzeżeniem zgody tego organu, przeprowadza kontrolę możliwości produkcyjnych dostawcy lub możliwości technicznych usługodawcy, a w razie konieczności także dostępnych mu możliwości naukowych i badawczych, jak również środków kontroli jakości, z których będzie korzystał;
e) wykształcenie i kwalifikacje zawodowe usługodawcy, przedsiębiorcy budowlanego lub personelu zarządzającego przedsiębiorstwem, w szczególności osoby lub osób odpowiedzialnych za świadczenie usług lub kierowanie robotami budowlanymi;
f) w odniesieniu do zamówień publicznych na roboty budowlane oraz zamówień publicznych na usługi oraz wyłącznie w stosownych przypadkach, wskazanie środków zarządzania środowiskiem, które wykonawca będzie mógł zastosować podczas realizacji zamówienia;
g) oświadczenie na temat wielkości średniego rocznego zatrudnienie u usługodawcy lub przedsiębiorcy budowlanego oraz liczebność personelu zarządzającego w ostatnich trzech latach;
h) oświadczenie na temat narządzi, wyposażenia zakładu i urządzeń technicznych dostępnych usługodawcy lub przedsiębiorcy budowlanemu w celu realizacji zamówienia;
i) wskazanie części zamówienia, której realizację usługodawca zamierza ewentualnie zlecić podwykonawcy;
j) w odniesieniu do produktów, które mają zostać dostarczone:
i) próbki, opisy lub fotografie, których autentyczność musi zostać zaświadczona na żądanie instytucji zamawiającej;
ii) zaświadczenia sporządzone przez uznane, właściwe urzędowe instytuty lub agencje kontroli jakości i wyraźnie potwierdzające zgodność produktów przez odniesienie do specyfikacji lub norm.
3. Wykonawca może, w stosownych sytuacjach oraz w przypadku konkretnego zamówienia, polegać na zdolnościach innych podmiotów, niezależnie od charakteru prawnego łączących go z nimi powiązań. Musi on w takiej sytuacji dowieść instytucji zamawiającej, iż będzie dysponował zasobami niezbędnymi do realizacji zamówienia, na przykład przedstawiając w tym celu zobowiązanie tych podmiotów do oddania mu do dyspozycji niezbędnych zasobów.
4. Na tych samych warunkach grupa wykonawców, o której mowa w art. 4, może przedstawiać zdolności innych członków tej grupy lub innych podmiotów.
5. W procedurach udzielania zamówień publicznych, których przedmiot stanowią dostawy wymagające wykonania prac dotyczących rozmieszczenia lub instalacji, wykonania usług lub realizacji robót budowlanych, zdolność wykonawców do wykonania usług, instalacji lub robót może być oceniana w szczególności w odniesieniu do ich kwalifikacji, efektywności, doświadczenia i rzetelności.
6. Instytucja zamawiająca określa w ogłoszeniu lub w zaproszeniu do składania ofert, które z dokumentów wymienionych w ust. 2 życzy sobie otrzymać.
Artykuł 49
Normy zapewniania jakości
W przypadku gdy instytucje zamawiające wymagają przedstawienia zaświadczeń sporządzonych przez niezależne instytucje zajmujące się poświadczaniem zgodności działań wykonawcy z niektórymi normami jakościowymi, odwołują się one do systemów zapewniania jakości opartych na odpowiednich seriach norm europejskich poświadczonych przez organy zgodnie z europejskimi normami dotyczącymi certyfikacji. Instytucje zamawiające uznają równoważne zaświadczenia instytucji mających siedzibę w innych Państwach Członkowskich. Przyjmują one także inne dowody stosowania przez wykonawców równoważnych środków zapewniania jakości.
Artykuł 50
Normy zarządzania środowiskiem
W przypadku gdy instytucje zamawiające, w sytuacjach określonych w art. 48 ust. 2 lit. f), wymagają przedstawienia zaświadczeń sporządzonych przez niezależne instytucje zajmujące się poświadczaniem zgodności działań wykonawcy z niektórymi wspólnotowymi normami zarządzania środowiskiem, odwołują się one do systemu zarządzania środowiskiem i audytu (EMAS) lub norm zarządzania środowiskiem opartych na europejskich lub międzynarodowych normach poświadczonych przez organy działające zgodnie z prawem wspólnotowym lub europejskimi lub międzynarodowymi normami dotyczącymi certyfikacji. Instytucje zamawiające uznają równoważne zaświadczenia instytucji mających siedzibę w innych Państwach Członkowskich. Przyjmują one także inne dowody stosowania równoważnych środków zarządzania środowiskiem przedstawione przez wykonawcy.
Artykuł 51
Dokumenty i informacje dodatkowe
Instytucje zamawiające mogą wezwać wykonawców do uzupełnienia zaświadczeń i dokumentów przedłożonych na podstawie art. 45-50 lub o ich wyjaśnienie.
Artykuł 52
Urzędowe wykazy zatwierdzonych wykonawców oraz certyfikacja przez instytucje publiczne lub prywatne
1. Państwa Członkowskie mogą wprowadzić urzędowe wykazy zatwierdzonych przedsiębiorców budowlanych, dostawców lub usługodawców albo ich certyfikację przez publiczne lub prywatne instytucje certyfikacyjne.
Państwa Członkowskie dostosowują warunki dokonywania wpisów w takich wykazach oraz wydawania certyfikatów przez instytucje certyfikacyjne do przepisów art. 45 ust. 1, art. 45 ust. 2 lit. a)-d) i g), art. 46, art. 47 ust. 1, 4 i 5, art. 48 ust. 1, 2, 5 i 6, art. 49 oraz, w stosownych przypadkach, art. 50.
Państwa Członkowskie dostosowują je także do przepisów art. 47 ust. 2 oraz art. 48 ust. 3 w odniesieniu do wniosków o dokonanie wpisu w wykazie, składanych przez wykonawców należących do grupy i powołujących się na udostępnione im zasoby przez inne podmioty należące do tej grupy. W takim przypadku wykonawcy ci muszą udowodnić organowi sporządzającemu urzędowy wykaz, iż zasoby te zostaną oddane do ich dyspozycji na cały okres ważności zaświadczenia potwierdzającego ich wpis w urzędowym wykazie i że przez ten sam okres podmioty te nadal będą spełniały kryteria kwalifikacji określone w artykułach, o których mowa w drugim akapicie, na które wykonawcy powołują się we wnioskach.
2. Wykonawcy wpisani w urzędowych wykazach lub posiadający certyfikat mogą w przypadku każdego zamówienia przedłożyć instytucji zamawiającej zaświadczenie o wpisie wydane przez właściwy organ lub certyfikat wystawiony przez właściwą instytucję certyfikacyjną. Zaświadczenia takie i certyfikaty określają dokumenty, które stanowiły podstawę wpisu do wykazu lub uzyskania certyfikatu oraz klasyfikację zawartą w tym wykazie.
3. Poświadczony przez właściwą instytucję wpis do urzędowego wykazu lub certyfikat wydany przez instytucję certyfikacyjną powoduje domniemanie przez instytucje zamawiające innych Państw Członkowskich, że dany podmiot jest odpowiedni, jedynie w odniesieniu do przypadków określonych w art. 45 ust. 1 i ust. 2 lit. a)-d) oraz g), art. 46, art. 47 ust. 1 lit. b) i c) oraz art. 48 ust. 2 lit. a) ppkt i), lit. b), e), g) i h) w odniesieniu do przedsiębiorców budowlanych, ust. 2 lit. a) pakt ii), lit. b), c) d) i j) - w odniesieniu do dostawców oraz ust. 2 lit. a) ppkt ii) oraz lit. c)-i) - w odniesieniu do usługodawców.
4. Informacje, które wynikają z wpisu do wykazu urzędowego lub certyfikatu, nie mogą być kwestionowane bez uzasadnienia. Jednak w odniesieniu do opłacania składek na ubezpieczenie społeczne oraz podatków można wymagać od każdego wpisanego wykonawcy dodatkowego zaświadczenia w przypadku każdego zamówienia.
Instytucje zamawiające innych Państw Członkowskich stosują przepisy ust. 3 oraz akapitu pierwszego niniejszego ustępu jedynie wobec wykonawców, mających siedzibę lub miejsce zamieszkania w Państwie Członkowskim prowadzącym wykaz urzędowy.
5. W przypadku wpisu wykonawców z innych Państw Członkowskich do wykazu urzędowego lub ich certyfikacji przez instytucje, o których mowa w ust. 1, nie można wymagać żadnych innych dowodów ani oświadczeń poza tymi, których wymaga się od wykonawców krajowych ani też w żadnym wypadku innych niż wymagane w art. 45-49, a także, w stosownych okolicznościach, art. 50.
Niemniej jednak wykonawcy z innych Państw Członkowskich nie mogą zostać zobligowani do dokonania takiego wpisu lub certyfikacji w celu udziału w procedurze udzielania zamówienia. Instytucje zamawiające uznają równoważne certyfikaty wydawane przez instytucje mające swoje siedziby w pozostałych Państwach Członkowskich. Przyjmują one również inne, równoważne środki dowodowe.
6. Wykonawcy mogą w dowolnym momencie zwrócić się z prośbą o dokonanie wpisu w urzędowym wykazie lub wydanie stosownego certyfikatu. O decyzji organu sporządzającego wykaz lub odpowiedniej instytucji certyfikacyjnej muszą one zostać poinformowane w odpowiednio krótkim czasie.
7. Instytucjami certyfikacyjnymi, o których mowa w ust. 1, są instytucje działające zgodnie z europejskimi normami certyfikacji.
8. Państwa Członkowskie, prowadzące urzędowe wykazy lub posiadające instytucje certyfikacyjne, o których mowa w ust. 1, zobowiązane są powiadamiać Komisję oraz inne Państwa Członkowskie o adresie instytucji, do której należy przesyłać wnioski o dokonanie wpisu.
Sekcja 3
Udzielanie zamówienia
Artykuł 53
Kryteria udzielenia zamówienia
1. Bez uszczerbku dla krajowych przepisów ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych dotyczących wynagradzania z tytułu niektórych usług, kryteriami, na podstawie których instytucje zamawiające udzielają zamówień publicznych, są:
a) w przypadku gdy zamówienia udziela się na podstawie oferty najkorzystniejszej ekonomicznie z punktu widzenia instytucji zamawiającej, różne kryteria odnoszące się do danego zamówienia publicznego, przykładowo jakość, cena, wartość techniczna, właściwości estetyczne i funkcjonalne, aspekty środowiskowe, koszty użytkowania, rentowność, serwis posprzedażny oraz pomoc techniczna, termin dostarczenia lub czas dostarczenia lub realizacji; lub
b) wyłącznie najniższa cena.
2. Bez uszczerbku dla akapitu trzeciego, w przypadku, o którym mowa w ust. 1 lit. a), instytucja zamawiająca określa w ogłoszeniu o zamówieniu lub w dokumentach zamówienia, albo, w przypadku dialogu konkurencyjnego, w dokumencie opisowym, wagę przypisaną każdemu z kryteriów wybranych w celu ustalenia oferty najkorzystniejszej ekonomicznie.
Wagi te mogą być wyrażone za pomocą przedziału z odpowiednią rozpiętością maksymalną.
Jeżeli w opinii instytucji zamawiającej przedstawienie wag nie jest możliwe z oczywistych przyczyn, instytucja zamawiająca wskazuje w ogłoszeniu o zamówieniu lub w dokumentach zamówienia lub, w przypadku dialogu konkurencyjnego, w dokumencie opisowym kryteria w kolejności od najważniejszego do najmniej ważnego.
Artykuł 54
Zastosowanie aukcji elektronicznych
1. Państwa Członkowskie mogą przewidzieć możliwość stosowania aukcji elektronicznych przez instytucje zamawiające.
2. W procedurach otwartych, ograniczonych lub negocjacyjnych, w przypadku, o którym mowa w art. 30 ust. 1 lit. a), instytucje zamawiające mogą zdecydować, że udzielenie zamówienia zostanie poprzedzone aukcją elektroniczną, jeżeli specyfikacje zamówienia można określić w sposób precyzyjny.
Na tych samych warunkach aukcja elektroniczna może zostać przeprowadzona w przypadku ponownego otwarcia zamówienia na konkurencję pomiędzy stronami umowy ramowej, zgodnie z art. 32 ust. 4 akapit drugi tiret drugie oraz w przypadku rozpoczęcia procedury udzielania w ramach dynamicznego systemu zakupów, o którym mowa w art. 33.
Aukcja elektroniczna oparta jest:
- wyłącznie na cenach, gdy zamówienia udziela się na podstawie kryterium najniższej ceny,
- lub na cenach lub nowych wartościach cech ofert wskazanych w specyfikacji, gdy zamówienie udziela się na podstawie kryterium oferty najkorzystniejszej ekonomicznie.
3. Instytucje zamawiające, które podejmują decyzję o przeprowadzeniu aukcji elektronicznej, podają tę informację w ogłoszeniu o zamówieniu.
Specyfikacje powinny zawierać, między innymi, następujące dane:
a) cechy, których wartości będą przedmiotem aukcji elektronicznej, pod warunkiem że cechy te są wymierne i mogą być wyrażone w postaci liczby lub procentowej;
b) wszelkie ograniczenia co do przedstawianych wartości, wynikające ze specyfikacji dotyczących przedmiotu zamówienia;
c) informacje, które zostaną udostępnione oferentom w trakcie aukcji elektronicznej, oraz, o ile jest to właściwe, termin ich udostępnienia;
d) odpowiednie informacje dotyczące przebiegu aukcji elektronicznej;
e) warunki, na jakich oferenci będą mogli licytować, oraz, w szczególności, minimalne różnice, które, o ile ma to zastosowanie, wymagane będą podczas licytacji;
f) odpowiednie informacje dotyczące wykorzystywanego sprzętu elektronicznego, rozwiązań i specyfikacji technicznych w zakresie połączeń.
4. Przed przystąpieniem do aukcji elektronicznej instytucje zamawiające dokonują pełnej wstępnej oceny ofert, zgodnie z ustalonym kryterium/ustalonymi kryteriami udzielenia zamówienia oraz przypisaną im wagą.
Wszyscy oferenci, którzy złożyli dopuszczalne oferty, zapraszani są jednocześnie za pomocą środków elektronicznych, do przedstawienia nowych cen lub nowych wartości; zaproszenie takie powinno zawierać wszystkie istotne informacje dotyczące indywidualnego połączenia z wykorzystywanym sprzętem elektronicznym, a także datę i godzinę rozpoczęcia aukcji elektronicznej. Aukcja elektroniczna może odbywać się w ramach kilku kolejnych etapów. Aukcja elektroniczna nie może rozpocząć się wcześniej niż po upływie dwóch dni roboczych od daty wysłania zaproszeń.
5. Jeżeli zamówienia udziela się na podstawie kryterium oferty najkorzystniejszej ekonomicznie, do zaproszenia dołączany jest również wynik pełnej oceny danego oferenta, przeprowadzonej zgodnie z wagami, o których mowa w art. 53 ust. 2 akapit pierwszy.
Zaproszenie wskazuje również formułę matematyczną, która zostanie wykorzystana w aukcji elektronicznej do automatycznego tworzenia kolejnych klasyfikacji na podstawie przedstawianych nowych cen lub wartości. Formuła ta uwzględnia wagi przypisane wszystkim kryteriom w celu ustalenia oferty najkorzystniejszej ekonomicznie, wskazanym w ogłoszeniu o zamówieniu lub w specyfikacjach; jednakże w tym celu wszystkie przedziały powinny zostać wcześniej sprowadzone do konkretnych wartości.
W przypadku dopuszczenia ofert wariantowych, dla każdego wariantu określa się odrębną formułę.
6. Na każdym etapie aukcji elektronicznej instytucje zamawiające niezwłocznie komunikują wszystkim oferentom wystarczającą ilość informacji, aby umożliwić im ustalenie swojej pozycji w klasyfikacji w dowolnym momencie. Mogą one podawać również inne informacje dotyczące innych przedstawionych cen lub wartości, pod warunkiem że zostało to określone w specyfikacjach. Mogą one również w dowolnym czasie ogłosić liczbę uczestników danego etapu aukcji. Jednakże w żadnym wypadku nie mogą one ujawniać tożsamości oferentów w trakcie żadnego z etapów aukcji elektronicznej.
7. Instytucje zamawiające zamykają aukcję elektroniczną w jeden lub więcej z następujących sposobów:
a) w zaproszeniu do udziału w aukcji podają ustaloną z góry datę i godzinę;
b) w przypadku gdy nie otrzymają żadnych nowych cen lub wartości, spełniających wymagania dotyczące minimalnych różnic. W takim przypadku instytucje zamawiające określają w zaproszeniu do udziału w aukcji dopuszczalny czas, jaki może upłynąć od otrzymania ostatniej propozycji do zamknięcia aukcji elektronicznej;
c) w przypadku przeprowadzenia liczby etapów aukcji określonej w zaproszeniu do udziału w aukcji.
Jeżeli instytucje zamawiające podejmują decyzję o zamknięciu aukcji elektronicznej zgodnie z lit. c), ewentualnie w połączeniu z warunkami określonymi lit. b), w zaproszeniu do udziału w aukcji należy wskazać harmonogram dla każdego etapu aukcji.
8. Po zamknięciu aukcji elektronicznej instytucje zamawiające udzielają zamówienia zgodnie z art. 53 na podstawie wyników aukcji elektronicznej.
Instytucje zamawiające nie mogą korzystać z aukcji elektronicznych w niewłaściwy sposób ani też w sposób uniemożliwiający, ograniczający lub zakłócający konkurencję, ani też w celu zmiany przedmiotu zamówienia, określonego w opublikowanym ogłoszeniu o zamówieniu oraz zdefiniowanego w specyfikacji.
Artykuł 55
Rażąco niskie oferty
1. Jeżeli w przypadku danego zamówienia, oferty odnoszące się do świadczenia wydają się rażąco niskie, instytucja zamawiająca, przed odrzuceniem tych ofert, zwraca się na piśmie do oferenta o podanie szczegółów, dotyczących tych składowych elementów ofert, które uważa za istotne.
Szczegóły te mogą dotyczyć głównie:
a) ekonomiczności danej metody budowania, procesu produkcyjnego lub świadczonych usług;
b) technicznych lub wszelkich wyjątkowo korzystnych warunków, którymi dysponuje oferent, w celu realizacji robót budowlanych, dostawie produktów lub usług;
c) oryginalności robót budowlanych, dostaw lub usług proponowanych przez oferenta;
d) zgodności z obowiązującymi przepisami dotyczącymi ochrony zatrudnienia i warunków pracy, a także miejsca, w którym roboty budowlane, usługi lub dostawy te mają być realizowane;
e) możliwości uzyskania przez oferenta pomocy państwowej.
2. Przez konsultacje z oferentem instytucja zamawiająca weryfikuje składowe elementy oferty, uwzględniając dostarczone dowody.
3. Instytucja zamawiająca, która stwierdzi, że oferta jest rażąco niska ze względu na fakt otrzymania przez oferenta pomocy państwowej, może odrzucić taką ofertę jedynie po konsultacji z oferentem, jeżeli nie jest on w stanie udowodnić w dostatecznym, wyznaczonym przez tę instytucje terminie, że pomoc ta została mu przyznana w sposób zgodny z prawem. W przypadku odrzucenia oferty w takich okolicznościach, instytucja zamawiająca powiadamia o tym fakcie Komisję.
TYTUŁ III
REGUŁY DOTYCZĄCE KONCESJI NA ROBOTY BUDOWLANE
ROZDZIAŁ I
Zasady dotyczące koncesji na roboty budowlane
Artykuł 56
Zakres obowiązywania
Niniejszy rozdział ma zastosowanie wobec wszystkich umów dotyczących koncesji na roboty budowlane zawieranych przez instytucje zamawiające, w przypadku gdy ich wartość jest równa lub większa niż 6242000 EUR.
Wartość tę oblicza się zgodnie z zasadami stosowanymi wobec zamówień publicznych na roboty budowlane, zdefiniowanymi w art. 9.
Artykuł 57
Wyłączenia z zakresu obowiązywania
Przepisy niniejszego tytułu nie mają zastosowania wobec koncesji na roboty budowlane przyznawanych:
a) w przypadkach, o których mowa w art. 13, 14 i 15 niniejszej dyrektywy, w odniesieniu do zamówień publicznych na roboty budowlane;
b) przez instytucje zamawiające prowadzące jeden lub wiele rodzajów działalności, o których mowa w art. 3-7 dyrektywy 2004/17/WE, w przypadku gdy koncesje te przyznawane są w celu prowadzenia tej działalności.
Jednakże niniejsza dyrektywa ma nadal zastosowanie do koncesji na roboty budowlane przyznawanych przez instytucje zamawiające prowadzące jeden lub więcej rodzajów działalności, o których mowa w art. 6 dyrektywy 2004/17/WE, w odniesieniu do takich działalności, w zakresie, w jakim dane Państwo Członkowskie korzysta z możliwości, o której mowa w drugim akapicie art. 71 wspomnianej dyrektywy w celu odroczenia w czasie zastosowania jej przepisów.
Artykuł 58
Publikacja ogłoszenia dotyczącego koncesji na roboty budowlane
1. Instytucje zamawiające, które pragną udzielić zamówienia publicznego dotyczącego koncesji na roboty budowlane, oznajmiają swój zamiar za pomocą ogłoszenia.
2. Ogłoszenia o koncesjach na roboty budowlane zawierają informacje, o których mowa w załączniku VII C, oraz, w stosownych okolicznościach, wszelkie inne informacje, które instytucja zamawiająca uznaje za przydatne, zgodnie ze standardowymi formularzami przyjętymi przez Komisję w wyniku procedury, o której mowa w art. 77 ust. 2.
3. Ogłoszenia publikowane są zgodnie z art. 36 ust. 2-8.
4. Artykuł 37, dotyczący publikacji ogłoszeń, ma zastosowanie również do koncesji na roboty budowlane.
Artykuł 59
Termin
Jeżeli instytucje zamawiające zamierzają udzielić koncesji na roboty budowlane, termin składania wniosków o przyznanie koncesji nie może być krótszy niż 52 dni od daty wysłania ogłoszenia, z wyjątkiem przypadków, w których stosuje się art. 38 ust. 5.
Zastosowanie ma art. 38 ust. 7.
Artykuł 60
Podwykonawstwo
Instytucja zamawiająca może:
a) wymagać, aby koncesjonariusz udzielił stronom trzecim zamówień o wartości stanowiącej co najmniej 30 % całkowitej wartości robót budowlanych, będących przedmiotem koncesji na roboty budowlane, jednocześnie stwarzając kandydatom możliwość zwiększenia tego udziału procentowego, przy czym ten minimalny udział procentowy określany jest w umowie dotyczącej koncesji na roboty budowlane; albo
b) wezwać kandydatów ubiegających się o koncesję, aby określili w swych ofertach procentowy udział robót, które ewentualnie zamierzają zlecić stronom trzecim, w całkowitej wartości robót budowlanych, stanowiących przedmiot koncesji na roboty budowlane.
Artykuł 61
Udzielanie koncesjonariuszowi dodatkowych zamówień na roboty budowlane
Niniejsza dyrektywa nie ma zastosowania wobec dodatkowych robót budowlanych, nieuwzględnionych ani w pierwotnie rozważanym objętym koncesją projekcie, ani w pierwotnym zamówieniu, które jednak z uwagi na nieprzewidziane wydarzenia stały się niezbędne do wykonania określonego w nich obiektu budowlanego, zleconego koncesjonariuszowi przez instytucję zamawiającą, pod warunkiem że zamówienie udzielono wykonawcy wykonującemu dany obiekt budowlany:
- gdy takie roboty budowlane ze względów technicznych lub ekonomicznych nie mogą zostać oddzielone od pierwotnego zamówienia w sposób nieuciążliwy dla instytucji zamawiających, lub
- gdy takie roboty budowlane mogą zostać oddzielone od wykonania pierwotnego zamówienia, lecz są absolutnie niezbędne do jego zakończenia.
Jednakże łączna wartość zamówień udzielonych na dodatkowe roboty budowlane nie może przekroczyć 50 % wartości zamówienia wyjściowego.
ROZDZIAŁ II
Zasady dotyczące zamówień udzielanych przez koncesjonariuszy będących instytucjami zamawiającymi
Artykuł 62
Obowiązujące zasady
Jeżeli koncesjonariusz jest instytucją zamawiającą, o której mowa w art. 1 ust. 9, stosuje on przepisy niniejszej dyrektywy w odniesieniu do robót budowlanych, w przypadku gdy mają być one wykonane przez strony trzecie.
ROZDZIAŁ III
Zasady mające zastosowanie do zamówień udzielanych przez koncesjonariuszy, którzy nie są instytucjami zamawiającymi
Artykuł 63
Zasady ogłaszania: progi i wyjątki
1. Państwa Członkowskie stosują niezbędne środki w celu zapewnienia, że koncesjonariusze robót budowlanych, którzy nie są instytucjami zamawiającymi, stosują do zamówień udzielanych przez nich stronom trzecim zasady dotyczące publikacji ogłoszeń określone w art. 64, w przypadku gdy wartość tych zamówień jest nie mniejsza niż 6242000 EUR.
Publikacja ogłoszenia nie jest jednakże wymagana w odniesieniu do zamówień na roboty budowlane, spełniających warunki określone w art. 31.
Wartości zamówień oblicza się zgodnie z zasadami stosowanymi wobec zamówień na roboty budowlane określonymi w art. 9.
2. Grupy przedsiębiorstw, utworzone w celu uzyskania koncesji na roboty budowlane, lub przedsiębiorstwa z nimi powiązane, nie są uważane za strony trzecie.
"Przedsiębiorstwo powiązane" oznacza każde przedsiębiorstwo, na które koncesjonariusz może wywierać, bezpośrednio lub pośrednio, dominujący wpływ, lub przedsiębiorstwo, które może wywierać dominujący wpływ na koncesjonariusza, lub przedsiębiorstwo, które jako koncesjonariusz podlega dominującemu wpływowi innego przedsiębiorstwa w wyniku stosunku własności, udziału finansowego lub zasad określających jego działanie. Domniemywa się, iż przedsiębiorstwo pozostaje pod dominującym wpływem innego przedsiębiorstwa, jeżeli to drugie przedsiębiorstwo, bezpośrednio lub pośrednio:
a) posiada większość subskrybowanego kapitału tego przedsiębiorstwa; lub
b) kontroluje większość głosów przypadających na akcje emitowane przez to przedsiębiorstwo; lub
c) może powoływać ponad połowę członków organu administrującego, zarządzającego lub nadzorczego tego przedsiębiorstwa.
Wyczerpujący wykaz takich przedsiębiorstw uwzględniany jest we wniosku o udzielenie koncesji. Wykaz ten jest uaktualniany każdorazowo po zaistnieniu jakichkolwiek zmian w stosunkach między przedsiębiorstwami.
Artykuł 64
Publikacja ogłoszenia
1. Koncesjonariusze robót budowlanych niebędący instytucjami zamawiającymi, którzy pragną udzielić zamówień na roboty budowlane stronie trzeciej, informują o swym zamiarze w drodze ogłoszenia.
2. Ogłoszenia zawierają informacje, o których mowa w załączniku VII C oraz, w stosownych okolicznościach, wszelkie inne informacje uznane przez koncesjonariusza za przydatne, zgodnie ze standardowym formularzem przyjętym przez Komisję na podstawie procedury określonej w art. 77 ust. 2.
3. Ogłoszenie publikowane jest zgodnie z przepisami art. 36 ust. 2-8.
4. Zastosowanie ma również przepis art. 37 dotyczący dobrowolnej publikacji ogłoszeń.
Artykuł 65
Termin składania wniosków o dopuszczenie do udziału oraz ofert
W przypadku zamówień na roboty budowlane udzielanych przez koncesjonariuszy niebędących instytucjami zamawiającymi ustalony przez koncesjonariusza termin składania wniosków o dopuszczenie do udziału nie może być krótszy niż 37 dni od dnia wysłania ogłoszenia, zaś termin składania ofert nie może być krótszy niż 40 dni od daty wysłania ogłoszenia lub zaproszenia do składania ofert.
Zastosowanie mają przepisy art. 38 ust. 5, 6 i 7.
TYTUŁ IV
REGUŁY DOTYCZĄCE KONKURSÓW
Artykuł 66
Przepisy ogólne
1. Reguły organizacji konkursów są ustanawiane są zgodnie z przepisami art. 66-74 i są podawane do wiadomości wszystkim zainteresowanym udziałem w konkursie.
2. Dopuszczenie uczestników do udziału w konkursie nie może być ograniczane:
a) do terytorium lub części terytorium Państwa Członkowskiego;
b) poprzez wymóg, aby zgodnie z prawem Państwa Członkowskiego, w którym konkurs jest organizowany, jego uczestnicy posiadali status osoby fizycznej lub prawnej.
Artykuł 67
Zakres obowiązywania
1. Zgodnie z przepisami niniejszego tytułu konkursy organizują:
a) instytucje zamawiające wymienione w załączniku IV jako centralne organy rządowe, począwszy od wartości progowej równej lub większej niż 162000 EUR;
b) instytucje zamawiające niewymienione w załączniku IV, począwszy od wartości progowej równej lub większej niż 249000 EUR;
c) wszystkie instytucje zamawiające, począwszy od wartości progowej równej lub większej niż 249000 EUR w przypadku konkursów dotyczących usług należących do kategorii 8 załącznika II A, usług telekomunikacyjnych należących do kategorii 5, których pozycje stanowią odpowiedniki numerów odniesienia 7524, 7525 i 7526 w CPV, lub usług wymienionych w załączniku II B.
2. Przepisy niniejszego tytułu mają zastosowanie wobec:
a) konkursów organizowanych jako część procedury udzielania zamówienia publicznego na usługi;
b) konkursów, których uczestnicy otrzymują nagrody lub wynagrodzenia.
W przypadkach, o których mowa w lit. a), wartość progowa odnosi się do szacunkowej wartości zamówień publicznych na usługi bez VAT, w tym także wszelkich ewentualnych nagród lub wynagrodzeń dla uczestników.
W przypadkach, o których mowa w lit. b), wartość progowa odnosi się do całkowitej wartości nagród lub wynagrodzeń, w tym także szacunkowej wartości bez VAT zamówienia publicznego na usługi, którego umowa mogłaby zostać następnie zawarta zgodnie z art. 31 ust. 3, jeżeli instytucja zamawiająca nie wykluczy takiej możliwości w ogłoszeniu o konkursie.
Artykuł 68
Wyłączenia z zakresu obowiązywania
Niniejszy tytuł nie ma zastosowania do:
a) konkursów w rozumieniu dyrektywy 2004/17/WE, organizowanych przez instytucje zamawiające prowadzące co najmniej jeden z rodzajów działalności, o których mowa w art. 3-7 wspomnianej dyrektywy, dla potrzeb związanych z prowadzeniem takiej działalności; nie mają one także zastosowania wobec konkursów wyłączonych z zakresu niniejszej dyrektywy.
Jednakże niniejsza dyrektywa ma nadal zastosowanie do konkursów organizowanych przez instytucje zamawiające prowadzące jeden lub więcej rodzajów działalności, o których mowa w art. 6 dyrektywy 2004/17/WE, w odniesieniu do takich działalności, w zakresie, w jakim dane Państwo Członkowskie korzysta z możliwości, o której mowa w drugim akapicie art. 71 wspomnianej dyrektywy w celu odroczenia w czasie zastosowania jej przepisów;
b) konkursów organizowanych w tych samych przypadkach jak te, o których mowa w art. 13, 14 i 15 niniejszej dyrektywy w odniesieniu do zamówień publicznych na usługi.
Artykuł 69
Ogłoszenia
1. Instytucje zamawiające, które zamierzają przeprowadzić konkurs, informują o swoim zamiarze za pomocą ogłoszenia o konkursie.
2. Instytucje zamawiające, które przeprowadziły konkursy, przesyłają ogłoszenie o wynikach konkursu zgodnie z art. 36 i muszą być w stanie udowodnić datę jego przesłania.
Jeśli ujawnienie informacji na temat wyników konkursu utrudniałoby stosowanie przepisów prawa, byłoby sprzeczne z interesem publicznym, przyniosłoby uszczerbek prawnie uzasadnionym interesom handlowym danego przedsiębiorstwa publicznego lub prywatnego albo mogłoby zaszkodzić uczciwej konkurencji między usługodawcami, informacje takie mogą nie zostać opublikowane.
3. Przepisy art. 37 dotyczące publikacji ogłoszeń mają również zastosowanie do konkursów.
Artykuł 70
Forma i sposób publikacji ogłoszeń o konkursie
1. Ogłoszenia, o których mowa w art. 69, zawierają informacje wymienione w załączniku VII D, zgodnie ze standardowymi formularzami ogłoszeń przyjętymi przez Komisję zgodnie z procedurą określoną w art. 77 ust. 2.
2. Ogłoszenia publikowane są zgodnie z art. 36 ust. 2-8.
Artykuł 71
Środki komunikacji
1. Artykuł 42 ust. 1, 2 i 4 mają zasostowanie do całej komunikacji dotyczącej konkursów.
2. Komunikacja, wymiana i przechowywanie informacji odbywa się w sposób zapewniający zachowanie integralności oraz poufności wszystkich informacji przekazywanych przez uczestników konkursu, a także zapoznanie się z planami i projektami przez sąd konkursowy dopiero po upływie terminu ich składania.
3. Do urządzeń służących do elektronicznego przesyłania planów i projektów mają zastosowanie następujące zasady:
a) informacje dotyczące specyfikacji niezbędne do prezentacji planów oraz projektów za pomocą środków elektronicznych, w tym kodowania, dostępne są zainteresowanym stronom. Ponadto, urządzenia do elektronicznego przesyłania planów oraz projektów spełniają wymagania określone w załączniku X;
b) Państwa Członkowskie mogą wprowadzić lub stosować systemy dobrowolnej akredytacji mające na celu podniesienie poziomu świadczenia usług certyfikacyjnych w odniesieniu do tych urządzeń.
Artykuł 72
Kwalifikacja uczestników
Jeżeli udział w konkursie ma być ograniczony do pewnej liczby liczby uczestników, instytucje zamawiające określa jasne i niedyskryminacyjne kryteria kwalifikacji. W każdym przypadku liczba kandydatów zaproszonych do udziału powinna być wystarczająca do zapewnienia rzeczywistej konkurencji.
Artykuł 73
Skład sądu konkursowego
W skład sądu konkursowego wchodzą wyłącznie osoby fizyczne niezależne od uczestników konkursu. Jezeli od uczestników konkursu wymagane są szczególne kwalifikacje zawodowe, co najmniej jedna trzecia członków sądu konkursowego powinna posiadać te same lub równoważne kwalifikacje.
Artykuł 74
Decyzje sądu konkursowego
1. Sąd konkursowy jest niezawisły w swych decyzjach lub opiniach.
2. Sąd konkursowy dokonuje oceny planów i projektów złożonych przez kandydatów anonimowo oraz wyłącznie na podstawie kryteriów wskazanych w ogłoszeniu o konkursie.
3. Sąd konkursowy, w protokole podpisanym przez jej członków, dokonuje zapisu klasyfikacji projektów sporządzonej na podstawie wartości poszczególnych projektów, wraz z komentarzami członków sądu konkursowego oraz ewentualnymi kwestiami wymagającymi wyjaśnienia.
4. Do czasu wydania opinii lub podjęcia decyzji przez sąd konkursowy należy przestrzegać zasady anonimowości.
5. Jeżeli zachodzi taka potrzeba, kandydaci mogą zostać poproszeni o udzielenie odpowiedzi na pytania, które sąd konkursowy zawarł w protokole, w celu wyjaśnienia pewnych aspektów projektów.
6. Z dialogu pomiędzy członkami sądu konkursowego a kandydatami sporządza się wyczerpujący protokół.
TYTUŁ V
OBOWIĄZKI STATYSTYCZNE, UPRAWNIENIA WYKONAWCZE ORAZ PRZEPISY KOŃCOWE
Artykuł 75
Obowiązki statystyczne
W celu umożliwienia oceny skutków stosowania dyrektywy Państwa Członkowskie, najpóźniej do dnia 31 października każdego roku, przesyłają Komisji sprawozdanie statystyczne, sporządzone zgodnie z art. 76, przestawiające oddzielnie zamówienia publiczne na dostawy, usługi i roboty budowlane udzielone przez instytucje zamawiające w roku poprzednim.
Artykuł 76
Treść sprawozdania statystycznego
1. W odniesieniu do każdej instytucji zamawiającej, wymienionej w załączniku IV, sprawozdanie to obejmuje co najmniej:
a) liczbę i wartość udzielonych zamówień, objętych niniejszą dyrektywą;
b) liczbę i całkowitą wartość zamówień udzielonych zgodnie z uchyleniami Porozumienia.
W miarę możliwości dane, o których mowa w lit. a) akapit pierwszy, przedstawia się w podziale na:
a) zastsowane procedury udzielania zamówień; oraz
b) dla każdej z tych procedur, roboty budowlane wskazane w załączniku I, produkty oraz usługi wskazane w załączniku II według kategorii nomenklatury CPV;
c) przynależności państwowej wykonawcy, któremu dane zamówienie zostało udzielone.
W przypadku gdy umowy zawarto w wyniku zastosowania procedury negocjacyjnej, dane, o których mowa w lit. a) akapit pierwszy, przedstawiane są również w podziale na okoliczności, o których mowa w art. 30 i 31, oraz zawierają informacje o liczbie i wartości udzielonych zamówień w podziale na Państwo Członkowskie oraz kraj trzeci wybranego wykonawcy.
2. Dla każdej kategorii instytucji zamawiającej, która nie została uwzględniona w załączniku IV, sprawozdanie statystyczne powinno zawierać co najmniej:
a) liczbę i wartość udzielonych zamówień, w podziale dokonanym zgodnie z ust. 1 akapit drugi;
b) całkowitą wartość zamówień udzielonych zgodnie z uchyleniami Porozumienia.
3. W sprawozdaniu statystycznym podaje się wszelkie pozostałe informacje statystyczne wymagane na mocy Porozumienia.
Informacje, o których mowa w akapicie pierwszym, określa się na podstawie procedury wymienionej w art. 77 ust. 2.
Artykuł 77
Komitet Doradczy
1. Komisję wspiera Komitet Doradczy ds. Zamówień Publicznych ustanowiony na mocy art. 1 decyzji 71/306/EWG [25] (zwany dalej "Komitetem").
2. W przypadku odniesień do niniejszego ustępu zastosowanie mają art. 3 i 7 decyzji 1999/468/WE, zgodnie z jej art. 8.
3. Komitet przyjmuje swój regulamin wewnętrzny.
Artykuł 78
Korekta progów
1. Co dwa lata od wejścia w życie niniejszej dyrektywy, Komisja weryfikuje progi określone w art. 7 i, jeśli to konieczne, dokonuje ich korekty zgodnie z procedurą określoną w art. 77 ust. 2.
Obliczenie wartości tych progów oparte jest na średnich dziennych wartościach euro, wyrażonych w SDR, z okresu 24 miesięcy, którego koniec przypada na ostatni dzień sierpnia poprzedzającego korektę ze skutkiem od 1 stycznia. Wartość progów poddanych takiej korekcie, jeśli jest to konieczne, zaokrągla się w dół do tysiąca euro, aby zapewnić, że obowiązujące progi przewidziane w Porozumieniu i wyrażone w SDR, zostaną uwzględnione.
2. Jednocześnie z korektą, o której mowa w ust. 1, zgodnie z procedurą określoną w art. 77 ust. 2, Komisja dostosowuje:
a) progi określone w art. 8 akapit pierwszy lit. a), art. 56 oraz w art. 63 ust. 1 akapit pierwszy do skorygowanego progu mającego zastosowanie do zamówień publicznych na roboty budowlane;
b) progi określone w art. 8 lit. b) akapit pierwszy oraz w art. 67 ust. 1 lit. a) do progu mającego zastosowanie do zamówień publicznych na usługi udzielanych przez instytucje zamawiające, o których mowa w załączniku IV;
c) progi określone w art. 67 ust. 1 lit. b) i c) do progu mającego zastosowanie do zamówień publicznych na usługi udzielanych przez instytucje zamawiające nieuwzględnione w załączniku IV.
3. Wartość progów określonych zgodnie z ust. 1 w walutach krajowych Państw Członkowskich, które nie uczestniczą w unii monetarnej, jest ustalana zwykle co dwa lata, począwszy od dnia 1 stycznia 2004 r. Obliczana jest ona na podstawie średnich dziennych wartości tych walut, wyrażonych w euro, z okresu 24 miesięcy upływającego w ostatnim dniu sierpnia poprzedzającym korektę ze skutkiem od 1 stycznia.
4. Skorygowane progi określone w ust. 1 oraz odpowiadające im wartości w walutach krajowych, o których mowa w ust. 3, publikowane są przez Komisję w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej na początku miesiąca listopada następującego po korekcie.
Artykuł 79
Zmiany
1. Zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 77 ust. 2, Komisja może dokonać zmian w:
a) procedurach technicznych służących dokonywaniu obliczeń określonych w art. 78 ust. 1 akapit drugi oraz art. 78 ust. 3;
b) procedurach opracowywania, przesyłania, odbioru, przekładu, gromadzenia i dystrybucji ogłoszeń, o których mowa w art. 35, 58, 64 i 69 oraz sprawozdań statystycznych wymienionych w art. 35 ust. 4 akapit czwarty oraz w art. 75 i 76;
c) procedurach dokonywania odniesień do konkretnych pozycji w nomenklaturze CPV oraz ogłoszeniach;
d) wykazach instytucji oraz kategorii instytucji prawa publicznego uwzględnionych w załączniku III, gdy okażą się one konieczne, w związku z zawiadomieniami uzyskanymi od Państw Członkowskich;
e) wykazach centralnych organów rządowych uwzględnionych w załączniku IV, po adaptacjach niezbędnych do nadania Porozumieniu mocy obowiązującej;
f) numerach odnoszących się do nomenklatury przedstawionej w załączniku I, o ile nie skutkuje to zmianą zakresu przedmiotowego niniejszej dyrektywy, oraz w procedurach dokonywania odniesień do konkretnych pozycji tej nomenklatury w ogłoszeniach;
g) numerach odnoszących się do nomenklatury przedstawionej w załączniku II, o ile nie skutkuje to zmianą zakresu przedmiotowego niniejszej dyrektywy, oraz w procedurach dokonywania odniesień do konkretnych pozycji tej nomenklatury w ogłoszeniach w ramach kategorii usług wymienionych w tym załączniku;
h) procedurach wysyłania i publikacji danych, o których mowa w załączniku VIII, w związku z postępem technicznym lub z przyczyn administracyjnych;
i) szczegółach i właściwościach technicznych urządzeń do elektronicznego przesyłania danych, o których mowa w lit. a), f) i g) załącznika X.
Artykuł 80
Wykonanie
1. Państwa Członkowskie wprowadzą w życie najpóźniej do dnia 31 stycznia 2006 r. przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do wykonania niniejszej dyrektywy i niezwłocznie powiadomią o tym Komisję.
Wspomniane środki powinny zawierać odniesienie do niniejszej dyrektywy lub odniesienie to będzie towarzyszyć ich urzędowej publikacji. Metody dokonywania takiego odniesienia określane są przez Państwa Członkowskie.
2. Państwa Członkowskie informują Komisję o tekstach podstawowych przepisów prawa krajowego, przyjętych przez nie w dziedzinach objętych niniejszą dyrektywą.
Artykuł 81
Mechanizm monitorowania
Zgodnie z dyrektywą Rady 89/665/EWG z dnia 21 grudnia 1989 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do stosowania procedur odwoławczych w zakresie udzielania zamówień publicznych na dostawy i roboty budowlane [26] Państwa Członkowskie zapewniają wykonanie niniejszej dyrektywy przy pomocy skutecznych, dostępnych i przejrzystych mechanizmów.
W tym celu mogą one między innymi powołać lub ustanowić niezależny organ.
Artykuł 82
Uchylenia
Bez uszczerbku dla obowiązków Państw Członkowskich dotyczących przestrzegania ostatecznych terminów transpozycji i zastosowania przepisów, określonych w załączniku XI, począwszy od daty wymienionej w art. 80 uchyla się dyrektywę 92/50/EWG, z wyjątkiem jej art. 41, oraz dyrektywy 93/36/EWG i 93/37/EWG.
Odniesienia do uchylonych dyrektyw należy interpretować jako odniesienia do niniejszej dyrektywy i należy je odczytywać zgodnie z tabelą korelacji zawartą w załączniku XII.
Artykuł 83
Wejście w życie
Niniejsza dyrektywa wchodzi w życie z dniem jej publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Artykuł 84
Adresaci
Niniejsza dyrektywa skierowana jest do Państw Członkowskich.
Sporządzono w Strasburgu, dnia 31 marca 2004 r.