Decyzja nr 1411/2001/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
z dnia 27 czerwca 2001 r.
w sprawie wspólnotowych ram współpracy wspierającej zrównoważony rozwój miast
PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 175 ust. 1,
uwzględniając wniosek Komisji [1],
uwzględniając opinię Komitetu Ekonomiczno-Społecznego [2],
uwzględniając opinię Komitetu Regionów [3],
działając zgodnie z procedurą ustanowioną w art. 251 Traktatu [4],
a także mając na uwadze, co następuje:
(1) Traktat przewiduje rozwój i realizację wspólnotowej polityki ochrony środowiska oraz ustala cele i zasady, według których powinno się tę politykę prowadzić.
(2) Przyjmując decyzję nr 2179/98/WE Parlamentu Europejskiego i Rady [5], Wspólnota potwierdziła swoje zaangażowanie w ogólne podejście i strategię wybrane przez Komisję w swoim programie "W kierunku zrównoważonego rozwoju" [6].
(3) Wiele z międzynarodowych zobowiązań Wspólnoty, zwłaszcza w odniesieniu do działań ukierunkowanych na przeciwdziałanie zmianom klimatu, można zrealizować jedynie we współpracy z władzami lokalnymi.
(4) W swoim komunikacie zatytułowanym "Zrównoważona urbanizacja w Unii Europejskiej: ramy działania" z dnia 28 października 1998 r. Komisja złożyła obietnicę zapewnienia "stałego wsparcia dla działań polegających na ustanawianiu przez samorządy lokalne sieci współpracy" oraz "zapewnienia odpowiedniej podstawy prawnej dla finansowania takich działań na zasadzie wieloletniej".
(5) Parlament Europejski przyjął uchwały [7] w sprawie wzmocnienia polityki Unii Europejskiej w zakresie środowiska miejskiego.
(6) Komitet Regionów przyjął opinie w sprawie transgranicznej i transnarodowej współpracy pomiędzy władzami lokalnymi [8] oraz w sprawie komunikatu Komisji, zatytułowanego "Problem miast: ukierunkowania na debatę europejską" [9].
(7) Piąty Program Działania w zakresie ochrony środowiska uznaje fakt, że wszystkie zainteresowane strony, łącznie z Komisją i władzami lokalnymi, powinny podjąć wspólne starania, działając na zasadzie partnerstwa, aby osiągnąć cel, jakim jest zrównoważony rozwój, i dzielić stosowne obowiązki.
(8) Rozdział 28 Agendy 21, który był przedmiotem protokołu podpisanego na Szczycie Ziemi w Rio w 1992 r., przewiduje, że większość władz lokalnych w każdym kraju podejmie proces konsultacji ze swoim społeczeństwem i osiągnie konsensus w sprawie lokalnej Agendy 21 dla społeczności.
(9) Cele zrównoważonej urbanizacji i wdrażania Agendy 21 oraz prawo wspólnotowe wymagają definicji, wypracowania i wymiany dobrych doświadczeń praktycznych pomiędzy władzami lokalnymi oraz podniesienia poziomu ich świadomości.
(10) Należy wzmocnić zdolności sieci władz lokalnych na poziomie europejskim, należy wypracować i wymieniać dobre doświadczenia praktyczne w dziedzinie zrównoważonego rozwoju miejskiego oraz lokalnej Agendy 21, a działania te powinny być koordynowane w celu przekazywania Komisji informacji i opinii od władz lokalnych w sprawie nowych i pojawiających się możliwości w dziedzinach dotyczących zrównoważonego rozwoju.
(11) Ze względu na to, że cele proponowanego działania, mianowicie wymiana dobrych doświadczeń praktycznych na skalę europejską oraz podniesienie świadomości władz lokalnych poprzez sieci europejskie nie mogą być osiągnięte w sposób wystarczający przez Państwa Członkowskie, natomiast możliwe jest lepsze ich osiągnięcie na poziomie wspólnotowym, Wspólnota może podjąć działania, zgodnie z zasadą pomocniczości, jak to przewiduje art. 5 Traktatu. Zgodnie z zasadą proporcjonalności, ustaloną w tym artykule, niniejsza decyzja nie wykracza poza działania konieczne do osiągnięcia wspomnianych celów.
(12) Należy określić priorytetowe obszary działania, które mogłyby być wspierane w ramach współpracy wspólnotowej.
(13) Należy ustanowić skuteczne metody monitoringu i oceny oraz zapewnić odpowiednie informacje dla potencjalnych beneficjentów i dla opinii publicznej.
(14) Wprowadzenie w życie ram współpracy powinno być oceniane w świetle doświadczenia uzyskanego podczas pierwszych pięciu lat realizacji, o czym należy powiadomić Parlament Europejski i Radę.
(15) Niniejsza decyzja ustanawia ramy finansowe na całkowity okres trwania programu, które mają być głównym punktem odniesienia dla władz budżetowych w znaczeniu pkt 33 Porozumienia międzyinstytucjonalnego z dnia 6 maja 1999 r. między Parlamentem Europejskim, Radą i Komisją w sprawie dyscypliny budżetowej i usprawnienia procedury budżetowej [10].
(16) Środki konieczne do wykonania niniejszej decyzji należy przyjąć zgodnie z decyzją Rady 1999/468/WE z dnia 28 czerwca 1999 r. ustanawiającą warunki wykonywania uprawnień wykonawczych przyznanych Komisji [11],
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
Niniejszym ustanawia się wspólnotowe ramy współpracy (zwane odtąd "ramami współpracy") w celu zapewnienia wsparcia finansowego i technicznego sieciom władz lokalnych zorganizowanym w przynajmniej czterech Państwach Członkowskich i łączące w razie potrzeby miasta w krajach wymienionych w art. 8, w celu zachęcania do tworzenia, wymiany i wdrażania dobrych doświadczeń praktycznych w następujących dziedzinach:
- wdrażanie ustawodawstwa Unii Europejskiej w zakresie ochrony środowiska,
- zrównoważony rozwój miast,
- lokalna Agenda 21.
Głównymi partnerami są Komisja, sieci władz lokalnych, wszystkie zorganizowane miejskie grupy interesu, sieci społeczności, takie jak organizacje pozarządowe, uniwersytety i inni uczestnicy, zorganizowani na poziomie europejskim.
Artykuł 2
1. Rodzaje działalności kwalifikującej się do wsparcia wspólnotowego zgodnie z ramami współpracy określa Załącznik.
2. Komisja może zapewnić wsparcie każdej sieci władz lokalnych, jak to określa art. 1 lub, w przypadku przedsięwzięć towarzyszących, wspomnianych w części C Załącznika, innym beneficjentom, którzy chcą rozwijać taką działalność.
3. Wsparcie Wspólnoty odnosi się do działań zaplanowanych do wykonania w ciągu roku, którego dotyczy udział finansowy i/lub w ciągu kolejnych dwóch lat.
4. Indykatywny podział wsparcia finansowego pomiędzy rodzaje działalności podaje Załącznik.
Artykuł 3
Zgodnie z procedurą ustaloną w art. 11 ust. 2 Komisja ocenia i wybiera spośród przedłożonych propozycji projektów te, które mają być finansowane według tematów priorytetowych wymienionych w art. 4.
Artykuł 4
1. Komisja publikuje w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich obwieszczenie opisujące tematy priorytetowe, w ramach których projekty są finansowane i określające kryteria wyboru i przyznawania funduszy oraz stosowania procedur zatwierdzających.
2. Propozycje projektów korzystających z funduszy składane są do Komisji przez sieć lokalnych władz zgodnie z ustaleniami art. 1 i odnośnie do rodzajów działalności wskazanej w części C Załącznika przez innych kwalifikowanych beneficjentów.
3. Zaproszenie do składania propozycji projektów zgodnie z ramami współpracy jest ogłaszane w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich każdego roku do 31 stycznia. Po dokonaniu oceny propozycji Komisja podejmuje decyzję, do 31 maja, które projekty będzie finansować. Decyzja w sprawie projektów korzystających z takiego finansowania prowadzi do zawarcia umowy z beneficjentami odpowiedzialnymi za wykonanie umowy określającej prawa i obowiązki partnerów.
4. Wykaz beneficjentów i projektów finansowanych w ramach współpracy jest podawany do wiadomości publicznej wraz z informacją o kwocie przyznanego dofinansowania.
Artykuł 5
Komisja zapewnia spójność, komplementarność i synergię pomiędzy działaniami Wspólnoty i projektami wdrażającymi ramy współpracy oraz innymi programami wspólnotowymi, zwłaszcza inicjatywą URBAN, wymienioną w art. 20 rozporządzenia Rady (WE) nr 1260/1999 z dnia 21 czerwca 1999 r. ustanawiającego przepisy ogólne w sprawie funduszy strukturalnych [12]. Projekty finansowane w ramach innych programów wspólnotowych i funduszy nie kwalifikują się do finansowania zgodnie z niniejszymi ramami współpracy.
Artykuł 6
1. Niniejsze ramy współpracy stosuje się od dnia 1 stycznia 2001 r. i kończy się z dniem 31 grudnia 2004 r. Ramy finansowe dla wdrażania niniejszych ram współpracy na okres 2001-2004 wynoszą 14 mln EUR.
Roczne przyznane środki zatwierdza władza budżetowa w granicach prognoz finansowych.
2. Wsparcie finansowe w wysokości 350000 EUR lub więcej można uzyskać jedynie wówczas, gdy sprawozdania finansowe beneficjenta za poprzedni rok zostały poświadczone przez zarejestrowanego audytora. Sprawozdania finansowe za okres, w którym wykorzystywane są dotacje, również poświadcza zarejestrowany audytor.
Wsparcie finansowe wynoszące mniej niż 350000 EUR można uzyskać jedynie wówczas, gdy sprawozdania finansowe beneficjenta są dostępne, w postaci uznanej przez Komisję, za rok poprzedni i przedstawione w takiej postaci za okres, w którym wykorzystywana jest dotacja.
Artykuł 7
Projekty przyczyniają się do celów wymienionych w art. 1 i są wybierane na podstawie następujących kryteriów ogólnych:
a) korzystny stosunek kosztów do zysków;
b) trwały efekt mnożnikowy na poziomie europejskim;
c) efektywna i zrównoważona współpraca pomiędzy różnymi partnerami w odniesieniu do programowania i wykonywania działań oraz uczestnictwa finansowego;
d) udział w finansowaniu;
e) wkład w podejście wielonarodowe, w szczególności we współpracę transgraniczną wewnątrz Wspólnoty i, gdzie właściwe, poza jej granicami z krajami sąsiadującymi;
f) wkład w zintegrowane podejście wielosektorowe i w zrównoważoną urbanizację, z uwzględnieniem jej wymiaru społecznego, gospodarczego i ochrony środowiska;
g) stopień zaangażowania wszystkich partnerów, łącznie z przedstawicielami społeczeństwa obywatelskiego;
h) wkład w umacnianie i ożywianie usług publicznych interesu ogólnego.
Artykuł 8
Niniejsze ramy współpracy są otwarte na uczestnictwo ze strony sieci władz lokalnych, łącznie z miastami krajów Europy Środkowej i Wschodniej, Cypru, Malty, jak również innych krajów, które zawarły umowy stowarzyszeniowe ze Wspólnotą.
Artykuł 9
1. Aby zapewnić sukces działaniom wykonywanym przez beneficjentów wsparcia wspólnotowego, Komisja podejmuje odpowiednie kroki w celu:
a) potwierdzenia, że działania zaproponowane Komisji zostały wykonane prawidłowo;
b) zapobiegania i podejmowania działań przeciw nieprawidłowościom;
c) odzyskania, gdzie właściwe, kwot nieprawidłowo wypłaconych.
2. Nie naruszając procedury audytu finansowego przeprowadzanego przez Trybunał Obrachunkowy zgodnie z art. 248 Traktatu lub kontroli przeprowadzanych zgodnie z art. 279 lit. c) Traktatu, urzędnicy i inny personel Komisji mogą przeprowadzać kontrole w miejscu realizacji projektu, łącznie z kontrolami wyrywkowymi, dotyczącymi działań finansowanych w niniejszych ramach współpracy.
Komisja informuje beneficjentów z wyprzedzeniem o wszelkich kontrolach w miejscu realizacji projektu, chyba ze istnieją uzasadnione powody, żeby podejrzewać nadużycie finansowe lub nieprawidłowe wykorzystanie funduszy pomocowych.
3. Beneficjenci wsparcia finansowego przechowują, w celu udostępnienia ich Komisji, wszelkie dokumenty towarzyszące dotyczące wydatków na działalność przez okres pięciu lat od ostatniej płatności na rzecz takiej działalności. Dokumenty te mogą być przechowywane w postaci elektronicznej.
Artykuł 10
1. Komisja może zmniejszyć, zawiesić lub odebrać wsparcie finansowe przyznane na mocy umowy, jeśli stwierdzi nieprawidłowości lub jeśli dowie się, że bez jej aprobaty umowa została poddana zmianom, które stoją w sprzeczności z ustalonymi celami lub warunkami realizacji umowy.
2. Jeśli nie przestrzegano terminów lub jeśli tylko część przyznanego wsparcia finansowego jest uzasadniona postępem w realizacji umowy, Komisja prosi beneficjenta o złożenie wyjaśnień w określonym terminie. Jeśli beneficjent nie udzieli zadowalającej odpowiedzi, Komisja może anulować pozostałą część pomocy finansowej i zażądać niezwłocznej spłaty całej kwoty już otrzymanej przez beneficjenta. Komisja zobowiązuje się dokonać dokładnej i szybkiej oceny takich wyjaśnień.
3. Beneficjenci składają do Komisji roczne sprawozdania z postępu prac w odniesieniu do umów obejmujących okres powyżej jednego roku oraz sprawozdanie finansowe z każdej umowy w ciągu sześciu miesięcy od jej zrealizowania. Komisja określa formę i treść sprawozdań. Jeśli sprawozdania nie zostaną złożone w ustalonym terminie, beneficjent przestaje kwalifikować się do otrzymania kolejnych funduszy w ramach niniejszej decyzji. Komisja zobowiązuje się do oceny sprawozdań w rozsądnym terminie, tak aby uniknąć niepotrzebnych opóźnień w płatnościach.
4. Wszelkie dokonane nieuprawnione wpłaty są zwracane Komisji. Do kwot niespłaconych we właściwym czasie mogą być doliczane odsetki. Komisja ustala szczegółowe sposoby wykonywania postanowień zawartych w niniejszym ustępie.
Artykuł 11
1. Komisja jest wspomagana przez Komitet Doradczy.
2. Przy dokonywaniu odniesienia do niniejszego ustępu obowiązuje art. 3 i 7 decyzji Rady 1999/468/WE, z uwzględnieniem przepisów jej art. 8.
3. Komitet uchwala swój regulamin.
Artykuł 12
Komisja ocenia wdrażanie niniejszych ram współpracy i w tym kontekście składa sprawozdanie do Parlamentu Europejskiego i do Rady najpóźniej do dnia 31 marca 2003 r.
Artykuł 13
Niniejszą decyzję stosuje się od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2004 r.
Sporządzono w Luksemburgu, dnia 27 czerwca 2001 r.