Rozporządzenie (WE) nr 2818/98 Europejskiego Banku Centralnego
z dnia 1 grudnia 1998 r.
w sprawie zastosowania stopy rezerw obowiązkowych
(EBC/1998/15)
RADA PREZESÓW EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO,
uwzględniając Statut Europejskiego Systemu Banków Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego (zwany dalej "Statutem"), w szczególności jego art. 19 ust. 1,
uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 2531/98 z dnia 23 listopada 1998 r. dotyczące stosowania przez Europejski Bank Centralny stóp rezerw obowiązkowych [1],
uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 2532/98 z dnia 23 listopada 1998 r. dotyczące uprawnień Europejskiego Banku Centralnego do nakładania sankcji [2],
a także mając na uwadze, co następuje:
artykuł 19 ust. 1 Statutu stanowi, że Europejski Bank Centralny (EBC) podejmuje decyzje o zobowiązywaniu instytucji kredytowych zarejestrowanych w uczestniczących Państwach Członkowskich do utrzymywania stopy rezerw obowiązkowych, które mają być złożone na rachunkach w EBC i uczestniczących krajowych bankach centralnych (uczestniczących KBC); uznaje się za właściwe, aby rezerwy te były utrzymywane na rachunkach w uczestniczących KBC;
aby instrument stóp rezerw obowiązkowych był skuteczny, wymaga on specyfikacji dotyczącej obliczania i utrzymywania wymaganych rezerw, zasad sprawozdawczości i weryfikacji;
aby wyłączyć zobowiązania międzybankowe z podstawy naliczania rezerwy, wszystkie znormalizowane potrącenia mające zastosowanie do zobowiązań o terminie zapadalności do dwu lat w kategorii dłużnych papierów wartościowych i dla papierów wartościowych rynku pieniężnego powinny zostać oparte na wskaźniku makro dla całego obszaru EUR wyrażającego stosunek pomiędzy pakietem odnośnych instrumentów wyemitowanych przez instytucje kredytowe, posiadanych przez inne instytucje kredytowe i EBC oraz uczestniczących KBC z jednej strony, a całkowitą pozostałą kwotą tych instrumentów wyemitowanych przez instytucje kredytowe z drugiej,
PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
Artykuł 1
Definicje
Dla potrzeb niniejszego rozporządzenia przyjmuje się następujące definicje:
- "uczestniczące Państwo Członkowskie" oznacza Państwo Członkowskie UE, które przyjęło wspólną walutę zgodnie z Traktatem,
- "uczestniczący krajowy bank centralny" (uczestniczący KBC) oznacza krajowy bank centralny uczestniczącego Państwa Członkowskiego,
- "instytucje" oznacza każdy podmiot w uczestniczącym Państwie Członkowskim, który zostanie objęty przez EBC, zgodnie z warunkami art. 19 ust. 1 Statutu, obowiązkiem utrzymywania rezerw obowiązkowych,
- "rachunek rezerwy" oznacza rachunek instytucji w uczestniczącym KBC, którego saldo na koniec dnia zaliczane jest na poczet wypełniania obowiązku utrzymywania rezerwy,
- "obowiązek utrzymywania rezerw" oznacza obowiązek instytucji do utrzymywania stóp rezerw obowiązkowych na rachunkach rezerw w uczestniczących KBC,
- "stopa rezerwy" oznacza odsetek wskazany w art. 4 dla danej pozycji w podstawie rezerwy,
- "okres utrzymywania" oznacza okres, na który oblicza się zgodność z wymogami obowiązku utrzymywania rezerwy i dla którego rezerwy obowiązkowe muszą być utrzymywane na rachunkach rezerwy,
- "saldo końca dnia" oznacza saldo w chwili zakończenia operacji płatniczych i księgowań związanych z możliwym dostępem do otwartych depozytów i kredytów w Europejskim Systemie Banków Centralnych (ESBC),
- "dzień roboczy KBC" oznacza dowolny dzień, w którym dany uczestniczący KBC jest otwarty dla potrzeb prowadzenia operacji polityki pieniężnej ESBC,
- "rezydent" oznacza każdą osobę fizyczną lub prawną rezydującą w dowolnym uczestniczącym Państwie Członkowskim w rozumieniu art. 1 ust. 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 2533/98 z dnia 23 listopada 1998 r. w sprawie zbierania przez Europejski Bank Centralny informacji statystycznych [3],
- "środki reorganizacyjne" oznaczają środki przedsiębrane w celu zachowania lub przywrócenia sytuacji finansowej danej instytucji, które mogą wpłynąć na wcześniej nabyte prawa osób trzecich i obejmują środki polegające na możliwości zawieszenia wypłat, zawieszenia środków egzekucji lub obniżenia roszczeń,
- "postępowanie likwidacyjne" oznacza postępowanie zbiorowe dotyczące instytucji i niezbędnie obejmujące interwencję organów sądowych lub innych właściwych organów uczestniczącego Państwa Członkowskiego, mające na celu realizację aktywów pod nadzorem powyższych władz, obejmujące przypadki, w których postępowanie jest zakończone układem lub innym analogicznym środkiem.
Artykuł 2
Instytucje podlegające obowiązkom utrzymywania rezerw
1. Poniższe kategorie instytucji podlegają obowiązkom utrzymywania rezerw:
a) instytucje kredytowe według definicji zawartej w art. 1 tiret pierwsze dyrektywy Rady 77/780/EWG [4], z wyjątkiem uczestniczących KBC;
b) oddziały instytucji kredytowych według definicji w pierwszym tiret art. 1 dyrektywy Rady 77/780/EWG, z wyjątkiem uczestniczących KBC; obejmuje te oddziały instytucji kredytowych, które nie mają ani swojej siedziby, ani swojej centrali w uczestniczącym Państwie Członkowskim.
Oddziały instytucji kredytowych założonych w uczestniczących Państwach Członkowskich, które znajdują się poza uczestniczącymi Państwami Członkowskimi, nie są objęte obowiązkiem utrzymywania rezerw.
2. EBC może wyłączyć następujące instytucje z obowiązku utrzymywania rezerw na podstawie zasady niedyskryminacji:
a) instytucje podlegające postępowaniu likwidacyjnemu lub działaniom reorganizacyjnym;
b) instytucje, dla których cel systemu rezerw obowiązkowych ESBC nie zostałby osiągnięty poprzez nałożenie na nie obowiązku utrzymywania rezerw. Przed podjęciem decyzji w sprawie wyłączenia EBC weźmie pod uwagę przynajmniej jedno z poniższych kryteriów:
i) instytucja realizuje funkcje o specjalnym przeznaczeniu;
ii) instytucja nie wykonuje aktywnych funkcji bankowych w konkurencji z innymi instytucjami kredytowymi;
iii) instytucja przeznacza wszystkie swoje depozyty na cele związane z pomocą dla rozwoju regionalnego i/lub międzynarodowego.
3. EBC opublikuje listę instytucji objętych obowiązkiem utrzymywania rezerw. EBC opublikuje również listę instytucji wyłączonych z obowiązku utrzymywania rezerw z powodów innych niż objęcie ich działaniami reorganizacyjnymi. Instytucje mogą opierać się na tych listach przy podejmowaniu decyzji, czy ich zobowiązania są należne innej instytucji, która sama objęta jest obowiązkiem utrzymywania rezerw. Powyższe listy nie przesądzają o objęciu instytucji obowiązkiem utrzymywania rezerw zgodnie z art. 2.
Artykuł 3
Podstawa rezerwy
1. Podstawa rezerwy instytucji składa się z następujących zobowiązań (zgodnie z definicjami w ramach sprawozdawczości statystyki pieniężnej i bankowej EBC przewidzianej rozporządzeniem (WE) nr 2819/98 Europejskiego Banku Centralnego z dnia 1 grudnia 1998 r. dotyczącego skonsolidowanych bilansów w sektorze monetarnych instytucji finansowych (EBC/1998/16) [5] wynikających z przyjęcia następujących środków:
a) lokat;
b) wyemitowanych dłużnych papierów wartościowych;
c) papierów wartościowych rynku pieniężnego.
2. Z podstawy rezerwy wyłącza się następujące zobowiązania:
Zobowiązania należne dowolnej innej instytucji niewymienionej na liście jako wyłączonej z systemu rezerw obowiązkowych ESBC zgodnie z art. 2 ust. 3 i zobowiązań w stosunku do EBC lub uczestniczącego KBC. Aby można zastosować niniejszy przepis, odnośna instytucja powinna być w stanie przedstawić właściwemu uczestniczącemu KBC dowody na faktyczną kwotę jej zobowiązań należnych dowolnej innej instytucji niewymienionej na liście wyłączonych z systemu rezerw obowiązkowych ESBC oraz jej zobowiązań w stosunku do EBC lub uczestniczącego KBC w celu wyłączenia ich z podstawy naliczania rezerwy. W przypadku gdy takie dowody nie mogą być przedstawione dla dłużnych papierów wartościowych wyemitowanych z uzgodnionym terminem zapadalności do dwu lat, odnośna instytucja może zastosować znormalizowane potrącenie dla pozostałej do uregulowania kwoty wartości dłużnych papierów wartościowych wyemitowanych z uzgodnionym terminem zapadalności do dwu lat od podstawy rezerwy. Jeśli powyższy dowód nie może zostać dostarczony dla papierów wartościowych rynku pieniężnego, odnośna instytucja może zastosować znormalizowane potrącenie dla pozostałej do uregulowania kwoty zobowiązań z tytułu papierów rynku pieniężnego od podstawy rezerwy. Kwota takich znormalizowanych potrąceń zostanie opublikowana przez EBC w takim samym trybie jak publikacja listy opisywanej w art. 2 ust. 3.
3. Podstawa rezerwy dla danego okresu jej utrzymywania jest obliczana przez instytucję na podstawie ostatnich danych przekazywanych przez tę instytucję odpowiedniemu uczestniczącemu KBC przed rozpoczęciem danego okresu utrzymywania zgodnie z definicją w ramach monetarnej i bankowej sprawozdawczości statystycznej EBC, ustanowionej w rozporządzeniu (WE) nr 2819/98.
Artykuł 4
Wskaźniki rezerwy
1. Wskaźnik rezerwy 0 % ma zastosowanie do następujących kategorii należności (zgodnie z definicją w ramach monetarnej i bankowej sprawozdawczości statystycznej EBC, ustanowionej rozporządzeniem (WE) nr 2819/98).
a) lokaty z uzgodnionym okresem zapadalności na ponad dwa lata;
b) lokaty wymagalne za wypowiedzeniem ponaddwuletnim;
c) transakcje repo;
d) dłużne papiery wartościowe wyemitowane z uzgodnionym terminem zapadalności na ponad dwa lata.
2. Wskaźnik rezerwy 2,0 % ma zastosowanie do wszystkich innych zobowiązań zawartych w podstawie rezerwy.
Artykuł 5
Kalkulacja obowiązku utrzymywania rezerwy
1. Wysokość stóp rezerw obowiązkowych do utrzymywania dla poszczególnych instytucji i danego okresu utrzymywania jest obliczana przez zastosowanie wskaźników rezerwy do każdej pozycji podstawy rezerwy dla tego okresu zgodnie z określeniem w art. 4.
2. Każda instytucja otrzyma możliwość odliczenia 100000 EUR od kwoty rezerwy obowiązkowej, przy zachowaniu przepisów zawartych w art. 11.
Artykuł 6
Utrzymywanie rezerw
1. Instytucje utrzymują stopy rezerw obowiązkowych na jednym lub więcej rachunkach rezerw w krajowym banku centralnym w każdym uczestniczącym Państwie Członkowskim, w którym posiadają swoje placówki, w relacji do swoich podstaw rezerwy w odpowiednim Państwie Członkowskim. Rachunki rezerw są prowadzone w euro. Instytucje mogą wykorzystywać rachunki rozliczeniowe posiadane w uczestniczących KBC jako rachunki rezerw.
2. Uznaje się, że dana instytucja wywiązała się z obowiązku utrzymywania rezerwy, jeżeli średnie saldo na koniec dnia na rachunkach rezerw za okres utrzymywania rezerw jest nie mniejsze niż kwota określona zgodnie z art. 5 dla tego okresu.
3. Jeśli dana instytucja posiada więcej niż jedną placówkę w uczestniczącym Państwie Członkowskim, jej siedziba statutowa lub centrala - o ile znajduje się w tymże Państwie Członkowskim - będzie odpowiedzialna za wypełnienie obowiązku utrzymywania rezerwy przez tę instytucję. Jeśli instytucja nie posiada w danym Państwie Członkowskim ani swojej siedziby statutowej, ani centrali, to powinna wskazać oddział znajdujący się w tym Państwie Członkowskim, który będzie odpowiedzialny za wypełnienie obowiązku utrzymywania rezerwy przez tę instytucję. Wszystkie rezerwy utrzymywane przez te placówki są liczone do ogólnej kwoty, jaką dana instytucja jest obowiązana utrzymywać w danym Państwie Członkowskim.
Artykuł 7
Okres utrzymywania
Okresem utrzymywania wynosi jeden miesiąc, poczynając od 24. dnia kalendarzowego każdego miesiąca i kończąc na 2. dniu kalendarzowym miesiąca następnego.
Artykuł 8
Wynagrodzenie
1. Kwoty utrzymywanej rezerwy są wynagradzane po średnim kursie ESBC za okres utrzymywania (liczony zgodnie z liczbą dni kalendarzowych) dla głównych operacji refinansowych na podstawie poniższego wzoru:
=
·
·
· 100
360
W przypadku gdy:
Rt = wynagrodzenie płatne od kwoty utrzymywanej rezerwy obowiązkowej dla okresu utrzymywania t
Ht = kwoty utrzymywanej rezerwy obowiązkowej dla okresu utrzymywania t
nt = liczba dni kalendarzowych w okresie utrzymywania t
i = i-ty dzień kalendarzowy okresu utrzymywania t
MRi = marginalna stopa procentowa dla ostatnich głównych operacji refinansowych za okres dnia kalendarzowego i.
2. Wynagrodzenie jest wypłacane w drugim dniu roboczym następującym po zakończeniu okresu utrzymywania, w którym wynagrodzenie zostało zarobione.
Artykuł 9
Odpowiedzialność za weryfikację
Prawo do weryfikowania dokładności i jakości informacji dostarczanych przez instytucje w celu wykazania zgodności z obowiązkiem utrzymania rezerwy, zgodnie z art. 6 rozporządzenia (WE) nr 2531/98 w sprawie stosowania stóp rezerw obowiązkowych, jest egzekwowane przez uczestniczące KBC, bez uszczerbku dla uprawnienia EBC do samodzielnego wykonywania tego prawa.
Artykuł 10
Pośrednie utrzymywanie rezerw obowiązkowych poprzez pośrednika
1. Instytucje mają prawo występować o zezwolenie na utrzymywanie całości swoich rezerw obowiązkowych pośrednio z wykorzystaniem pośrednika będącego rezydentem tego samego Państwa Członkowskiego. Pośrednik powinien być instytucją podlegającą obowiązkowi utrzymywania rezerw, która zazwyczaj wykonuje część obsługi administracyjnej (np. zarządzania skarbem) w instytucji, dla której działa on jako pośrednik, nie ograniczając się do utrzymywania rezerwy obowiązkowej.
2. Wniosek o zezwolenie powinien być adresowany do krajowego banku centralnego uczestniczącego Państwa Członkowskiego, w którym zlokalizowana jest wnioskująca instytucja. Wniosek powinien zawierać egzemplarz umowy pomiędzy pośrednikiem i wnioskującym, w której obydwie strony wyrażają zgodę na takie uzgodnienie. Umowa powinna również precyzować, czy instytucja wnioskująca chce korzystać z otwartych instrumentów ESBC i operacji na otwartym rynku. W umowie powinien znajdować się termin wypowiedzenia nie krótszy niż 12 miesięcy. Po wypełnieniu powyższych wymagań odnośny uczestniczący KBC może udzielić pozwolenia na okres równy okresowi obowiązywania powyższej umowy między stronami, przy zachowaniu postanowień ust. 4 niniejszego artykułu. Pozwolenie to staje się skuteczne w chwili rozpoczęcia pierwszego okresu utrzymania po jego otrzymaniu.
3. Pośrednik utrzymuje kwotę rezerwy obowiązkowej zgodnie z ogólnymi warunkami systemu rezerw obowiązkowych ESBC. Pośrednik, równolegle z instytucją, na rzecz której działa w charakterze pośrednika, jest odpowiedzialny za przestrzeganie obowiązku utrzymywania rezerwy. W przypadku nieprzestrzegania tego obowiązku EBC może nałożyć odpowiednie sankcje na pośrednika, na instytucję, na rzecz której działa on jako pośrednik, lub na jedno i drugie, zgodnie z odpowiedzialnością za nieprzestrzeganie.
4. EBC lub odnośny uczestniczący KBC mogą w każdej chwili cofnąć zezwolenie na pośrednie utrzymywanie rezerw obowiązkowych, jeżeli instytucja utrzymująca rezerwy w sposób pośredni poprzez pośrednika lub sam pośrednik nie stosują się do swoich obowiązków w ramach systemu rezerw obowiązkowych ESBC, jeśli warunki wymagane dla pośredniego utrzymywania rezerw podane w ust. 1 i 2 niniejszego artykułu przestały być spełniane lub ze względów ostrożnościowych związanych z pośrednikiem. Jeśli zezwolenie zostało wycofane z powodów ostrożnościowych związanych z pośrednikiem, takie cofnięcie może mieć skutek natychmiastowy. Z zachowaniem wymagań ust. 5 niniejszego artykułu każde cofnięcie zezwolenia z innych powodów staje się skuteczne z końcem bieżącego okresu utrzymania. Instytucja utrzymująca swoje rezerwy poprzez pośrednika lub sam pośrednik mogą, w dowolnym momencie, wystąpić o cofnięcie zezwolenia. Cofnięcie zezwolenia staje się skuteczne po uprzednim zawiadomieniu odpowiedniego uczestniczącego KBC.
5. Instytucja utrzymująca rezerwy obowiązkowe poprzez pośrednika oraz sam pośrednik zostaną poinformowani o każdym cofnięciu zezwolenia z powodów innych niż ostrożnościowe przynajmniej na pięć dni roboczych przed końcem okresu utrzymania, w czasie trwania którego udzielone pozwolenie straci swą moc.
6. Przy zachowaniu indywidualnych zobowiązań sprawozdawczych instytucji, która utrzymuje swoje rezerwy obowiązkowe poprzez pośrednika, pośrednik przekazuje dane dotyczące podstawy rezerwy w sposób wystarczająco szczegółowy, aby EBC mógł zweryfikować ich dokładność i jakość, zgodnie z przepisami art. 9, a także ustalać odpowiednie wymagania co do rezerwy i kwoty utrzymywanej rezerwy dla siebie i dla każdej instytucji, dla której występuje jako pośrednik. Dane te powinny zostać przekazane uczestniczącemu, KBC, w którym odnośne rezerwy obowiązkowe są utrzymywane. Pośrednik dostarcza powyższe dane dotyczące rezerwy obowiązkowej zgodnie z częstotliwością i harmonogramem ustalonym w ramach sprawozdawczości dla statystyki pieniężnej i bankowej EBC, jak przewidziano w rozporządzeniu (WE) nr 2819/98.
Artykuł 11
Rezerwa utrzymywana na zasadzie skonsolidowanej
Instytucje, którym umożliwiono podawanie danych statystycznych jako grupom w postaci skonsolidowanej (zgodnie z definicją w ramach sprawozdawczości dla statystyki pieniężnej i bankowej EBC, jak ustanowiono w rozporządzeniu (WE) nr 2819/98), muszą, z zachowaniem przepisów zawartych w art. 10, utrzymywać stopy rezerw obowiązkowych poprzez jedną z instytucji w grupie, która działa jako pośrednik wyłącznie dla tych instytucji. Instytucja działająca jako pośrednik dla grupy może wystąpić do EBC o wyłączenie z obowiązku przestrzegania przepisów art. 10 ust. 6. Jeżeli wniosek ten zostanie przyjęty przez EBC, wtedy tylko grupa jako całość będzie uprawniona do możliwości odliczenia określonej w art. 5 ust. 2.
Artykuł 12
Dni robocze KBC
Jeśli jeden lub więcej oddziałów uczestniczących KBC jest zamkniętych w dniu roboczym KBC z powodu lokalnych lub regionalnych dni wolnych od pracy, to odnośny uczestniczący KBC ma obowiązek uprzednio poinformować instytucje o działaniach, które należy przedsięwziąć w związku z transakcjami angażującymi te oddziały.
Artykuł 13
Przepisy przejściowe
1. Pierwszy okres utrzymywania rozpoczyna się dnia 1 stycznia 1999 r. i kończy dnia 23 lutego 1999 r.
2. Podstawa rezerwy dla instytucji za pierwszy okres utrzymywania zostanie określona w odniesieniu do elementów jej bilansu na dzień 1 stycznia 1999 r., zgodnie ze sprawozdaniem do uczestniczącego KBC w ramach pieniężnej i bankowej sprawozdawczości statystycznej EBC, jak ustanowiono w rozporządzeniu (WE) nr 2819/98.
Artykuł 14
Poprawki do niniejszego rozporządzenia
Wszelkie poprawki do niniejszego rozporządzenia stają się skuteczne wyłącznie w odniesieniu do pełnego okresu utrzymywania i muszą być ogłoszone przed tym okresem.
Artykuł 15
Postanowienie końcowe
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1999 r.
Sporządzono we Frankfurcie nad Menem, dnia 1 grudnia 1998 r.