ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (WE) NR 669/2009
z dnia 24 lipca 2009 r.
w sprawie wykonania rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie zwiększonego poziomu kontroli urzędowych przywozu niektórych rodzajów pasz i żywności niepochodzących od zwierząt i zmieniające decyzję 2006/504/WE
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH,
uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską,
uwzględniając rozporządzenie (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym lub żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (1), w szczególności jego art. 15 ust. 5 i art. 63 ust. 1,
uwzględniając rozporządzenie (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (2), w szczególności jego art. 53 ust. 1,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
W rozporządzeniu (WE) nr 882/2004 ustanowiono zharmonizowane ogólne zasady organizacji urzędowych kontroli na poziomie Wspólnoty, w tym urzędowych kontroli wprowadzenia żywności i pasz pochodzących z krajów trzecich. Ponadto rozporządzenie stanowi, iż należy sporządzić wykaz pasz i żywności niepochodzących od zwierząt na podstawie znanych lub powstających zagrożeń, które to pasze i żywność mają być poddane wzmożonym kontrolom urzędowym w miejscu wprowadzenia na terytoria określone w załączniku I do tego rozporządzenia („wykaz”). Wzmożone kontrole powinny umożliwić z jednej strony skuteczniejsze przeciwdziałanie znanym lub powstającym zagrożeniom, a z drugiej strony gromadzenie dokładnych danych pochodzących z monitorowania występowania i częstości występowania negatywnych wyników badań laboratoryjnych.
(2)
Sporządzając wyżej wymieniony wykaz, należy wziąć pod uwagę pewne kryteria, które umożliwią identyfikację znanego lub powstającego zagrożenia związanego ze specyficznym rodzajem żywności lub paszy niepochodzących od zwierząt.
(3)
Do czasu przyjęcia znormalizowanego zbioru metod i kryteriów dotyczących sporządzania wykazu przy jego tworzeniu i aktualizacji należy uwzględnić dane pochodzące z powiadomień otrzymanych dzięki systemowi wczesnego ostrzegania o niebezpiecznych produktach żywnościowych i środkach żywienia zwierząt (RASFF), ustanowionemu rozporządzeniem (WE) nr 178/2002, dane pochodzące ze sprawozdań Biura ds. Żywności i Weterynarii, sprawozdań otrzymanych od krajów trzecich, wymiany informacji między Komisją, państwami członkowskimi a Europejskim Urzędem ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz z ocen naukowych.
(4)
Rozporządzenie (WE) nr 882/2004 przewiduje, że w celu organizacji wzmożonych kontroli państwa członkowskie wyznaczają określone miejsca wprowadzenia, które są wyposażone w odpowiednie urządzenia służące do kontroli różnych rodzajów pasz i żywności. Zatem właściwe jest określenie w niniejszym rozporządzeniu minimalnych wymogów dotyczących wyznaczonych miejsc wprowadzenia w celu zapewnienia jednolitego stopnia skuteczności kontroli.
(5)
Rozporządzenie (WE) nr 882/2004 przewiduje, że w celu organizacji wzmożonych kontroli państwa członkowskie zobowiążą podmioty prowadzące przedsiębiorstwa paszowe lub żywnościowe odpowiedzialne za przesyłki do uprzedniego zawiadomienia o ich przybyciu i charakterze. W związku z tym należy stworzyć wzorcowy formularz wspólnotowego dokumentu wejścia (CED) w odniesieniu do przywozu pasz i żywności niepochodzących od zwierząt, objętych niniejszym rozporządzeniem, w celu zapewnienia jednolitego podejścia na terenie Wspólnoty. Formularz CED powinien być udostępniany organom celnym przy zgłaszaniu przesyłek do dopuszczenia do swobodnego obrotu.
(6)
Poza tym, aby zapewnić pewną jednolitość kontroli urzędowych na poziomie Wspólnoty odnośnie do zwiększonego poziomu kontroli, właściwe jest postanowienie w niniejszym rozporządzeniu, że takie kontrole urzędowe powinny obejmować kontrole dokumentacji, identyfikacyjne oraz bezpośrednie.
(7)
Należy zapewnić odpowiednie środki finansowe na organizację wzmożonych kontroli urzędowych. Państwa członkowskie powinny zatem pobierać opłaty w celu pokrycia kosztów tych kontroli. Obliczanie takich opłat powinno być zgodne z kryteriami ustanowionymi w załączniku VI do rozporządzenia (WE) nr 882/2004.
(8)
Decyzja Komisji 2005/402/WE z dnia 23 maja 2005 r. w sprawie środków nadzwyczajnych dotyczących chili, produktów zawierających chili, kurkumy oraz oleju palmowego (3) stanowi, że wszelkim przesyłkom takich produktów musi towarzyszyć sprawozdanie analityczne wykazujące, że produkt nie zawiera żadnej z następujących substancji: Sudan I (numer CAS 842-07-9), Sudan II (numer CAS 3118-97-6), Sudan III (numer CAS 85-86-9) lub Sudan IV (numer CAS 85-83-6). Od czasu przyjęcia tych środków częstotliwość powiadomień do RASFF spadła, co świadczy o znaczącej poprawie sytuacji w odniesieniu do obecności barwników Sudan w odnośnych produktach. Dlatego właściwe jest zniesienie określonego w decyzji 2005/402/WE wymogu przedkładania sprawozdania analitycznego w przypadku każdej przesyłki zawierającej produkty przywożone i ustanowienie zamiast tego jednolitych, wzmożonych kontroli takich przesyłek w miejscu wprowadzenia do Wspólnoty. Należy zatem uchylić decyzję 2005/402/WE.
(9)
Decyzja Komisji 2006/504/WE z dnia 12 lipca 2006 r. w sprawie specjalnych warunków dotyczących niektórych środków spożywczych przywożonych z niektórych krajów trzecich w związku z ryzykiem zanieczyszczenia tych produktów aflatoksynami (4) przewiduje zwiększoną częstotliwość kontroli (50 % wszystkich przesyłek) występowania aflatoksyn w orzeszkach ziemnych pochodzących z Brazylii. Od czasu przyjęcia tych środków zmalała częstotliwość powiadomień do RASFF dotyczących aflatoksyn w orzeszkach ziemnych pochodzących z Brazylii. Dlatego właściwe jest zaprzestanie stosowania środków określonych w decyzji 2006/504/WE w odniesieniu do takich towarów, które zamiast tego powinny podlegać jednolitym, wzmożonym kontrolom w miejscu wprowadzenia do Wspólnoty. Należy zatem odpowiednio zmienić decyzję 2006/504/WE.
(10)
Stosowanie minimalnych wymogów dotyczących wyznaczonych miejsc wprowadzenia może spowodować praktyczne trudności w państwach członkowskich. Z tego względu niniejsze rozporządzenie powinno ustanowić okres przejściowy, podczas którego wymogi te mogłyby być stopniowo wprowadzane. W związku z tym, podczas okresu przejściowego właściwe organy w krajach członkowskich powinny mieć możliwość przeprowadzania wymaganych kontroli identyfikacyjnych i bezpośrednich w innych miejscach kontroli niż wyznaczone miejsce wprowadzenia. W takich przypadkach takie miejsca kontroli powinny spełniać minimalne wymogi dotyczące wyznaczonych miejsc wprowadzenia określone w niniejszym rozporządzeniu.
(11)
Środki przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są zgodne z opinią Stałego Komitetu ds. Łańcucha Żywnościowego i Zdrowia Zwierząt,
PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
Artykuł 1
Przedmiot
Niniejsze rozporządzenie ustanawia zasady dotyczące zwiększonego poziomu kontroli urzędowych prowadzonych zgodnie z art. 15 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 882/2004 w miejscach wprowadzenia na terytoria określonych w załączniku I do tego rozporządzenia w odniesieniu do przywozu pasz i żywności niepochodzących od zwierząt, wymienionych w załączniku I do tego rozporządzenia.
Artykuł 2
Uaktualnienia załącznika 1
W celu sporządzenia i regularnej aktualizacji wykazu zawartego w załączniku 1 należy brać pod uwagę co najmniej następujące źródła informacji:
a)
dane pochodzące z powiadomień otrzymanych przez RASFF;
b)
sprawozdania i informacje pochodzące z działalności Biura ds. Żywności i Weterynarii;
c)
sprawozdania i informacje otrzymane od krajów trzecich;
d)
wymianę informacji pomiędzy Komisją, państwami członkowskimi i Europejskim Urzędem ds. Bezpieczeństwa Żywności;
e)
oceny naukowe, w stosownych przypadkach.
Wykaz zawarty w załączniku I poddaje się regularnemu, co najmniej kwartalnemu, przeglądowi.
Artykuł 3
Definicje
Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje:
a)
„wspólnotowy dokument wejścia (CED)” oznacza dokument, który podmioty prowadzące przedsiębiorstwo paszowe lub żywnościowe lub ich przedstawiciele muszą wypełnić zgodnie z art. 6, którego wzór określony został w załączniku II i który jest wypełniany przez właściwy organ potwierdzający przeprowadzenie urzędowych kontroli;
b)
„wyznaczone miejsce wprowadzenia (DPE)” oznacza określone w art. 17 ust. 1 tiret pierwsze rozporządzenia (WE) nr 882/2004 miejsce wprowadzenia na terytoria wymienione w załączniku I do tego rozporządzenia. W przypadku przesyłek otrzymywanych drogą morską, które są rozładowywane w celu załadunku na inną jednostkę pływającą w celu dalszego transportu do portu w innym państwie członkowskim, wyznaczonym miejscem wprowadzania jest port docelowy;
c)
„przesyłka” oznacza pewną ilość jakiejkolwiek paszy lub żywności niepochodzącej od zwierząt, określonej w załączniku I do niniejszego rozporządzenia, należącej do tej samej klasy lub opisu, objętą tym samych dokumentem (tymi samymi dokumentami), przewożoną tym samym środkiem transportu i pochodzącą z tego samego kraju trzeciego lub jego części.
Artykuł 4
Minimalne wymogi dotyczące wyznaczonych miejsc wprowadzenia
Nie naruszając przepisów art. 19, wyznaczone miejsca wprowadzenia posiadają co najmniej:
a)
wystarczającą liczbę odpowiednio wykwalifikowanych i doświadczonych pracowników mających dokonywać wymaganych kontroli przesyłek;
b)
odpowiednie pomieszczenia i oprzyrządowanie do przeprowadzania koniecznych kontroli przez właściwy organ;
c)
szczegółowe instrukcje dotyczące pobierania i wysyłania próbek do badań do laboratorium wyznaczonego zgodnie z art. 12 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 882/2004 („wyznaczone laboratorium”);
d)
pomieszczenia służące do przechowywania we właściwych warunkach podczas okresu zatrzymania, w uzasadnionych przypadkach, przesyłek (jak również kontenerów zawierających przesyłki) oczekujących na wyniki badań, o których mowa w lit. c), a także wystarczająca liczba pomieszczeń magazynowych, łącznie z chłodniami w przypadkach, gdy ze wzglądu na rodzaj przesyłki wymagana jest kontrolowana temperatura;
e)
sprzęt służący do rozładunku i odpowiedni sprzęt do pobierania próbek do badań;
f)
możliwość dokonania w uzasadnionych przypadkach wyładunku i pobierania próbek do badań w miejscu osłoniętym;
g)
wyznaczone laboratorium, które może przeprowadzać analizy, o których mowa w lit. c), zlokalizowane w miejscu, do którego próbki mogą być przewożone w krótkim czasie.
Artykuł 5
Wykaz wyznaczonych miejsc wprowadzenia
W odniesieniu do każdego produktu wymienionego w załączniku I państwa członkowskie prowadzą aktualny wykaz wyznaczonych miejsc wprowadzenia, który jest powszechnie dostępny w Internecie. Państwa członkowskie przekazują Komisji adresy internetowe wspomnianych wykazów.
W celach informacyjnych Komisja umieszcza na swojej stronie internetowej odnośniki do stron krajowych zawierających te wykazy.
Artykuł 6
Uprzednie zgłaszanie przesyłek
Podmioty prowadzące przedsiębiorstwa paszowe lub żywnościowe lub ich przedstawiciele odpowiednio wcześnie powiadamiają o planowanej dacie i czasie bezpośredniego przybycia przesyłki do wyznaczonego miejsca wprowadzenia, jak również o rodzaju przesyłki.
W tym celu wypełniają oni część I wspólnotowego dokumentu wejścia i przekazują ten dokument właściwemu organowi w wyznaczonym miejscu wprowadzenia przynajmniej na jeden dzień roboczy przed fizycznym przybyciem przesyłki.
Artykuł 7
Język, w którym sporządzane są wspólnotowe dokumenty wejścia
Wspólnotowe dokumenty wejścia są sporządzane w języku urzędowym lub w jednym z języków urzędowych państwa członkowskiego, w którym znajduje się wyznaczone miejsce wprowadzenia.
Państwo członkowskie może jednak wyrazić zgodę na sporządzanie wspólnotowych dokumentów wejścia w innym języku urzędowym Wspólnoty.
Artykuł 8
Wzmożone kontrole urzędowe w wyznaczonym miejscu wprowadzenia
1. Właściwy organ w wyznaczonym miejscu wprowadzenia bez zbędnej zwłoki przeprowadza:
a)
kontrole dokumentacji wszystkich przesyłek w ciągu 2 dni roboczych od ich przybycia do DPE, chyba że zaistnieją wyjątkowe i nieuniknione okoliczności, które uniemożliwią kontrole;
b)
kontrole identyfikacyjne i bezpośrednie, łącznie z badaniami laboratoryjnymi, z częstotliwością określoną w załączniku I oraz w taki sposób, aby podmioty prowadzące przedsiębiorstwa paszowe lub żywnościowe bądź ich przedstawiciele nie mogli przewidzieć, czy dana przesyłka będzie podlegała takim kontrolom; wyniki kontroli bezpośrednich muszą być dostępne tak szybko, jak jest to technicznie możliwe.
2. Po zakończeniu kontroli przewidzianych w ust. 1 właściwy organ:
a)
wypełnia odpowiednie części drugiej części wspólnotowego dokumentu wejścia; a odpowiedzialny urzędnik właściwego organu opatruje oryginał stemplem tego dokumentu i podpisuje go;
b)
sporządza i zachowuje podpisaną i podstemplowaną kopię wspólnotowego dokumentu wejścia.
Oryginał wspólnotowego dokumentu wejścia towarzyszy przesyłce w czasie dalszego transportu do miejsca przeznaczenia określonego w CED.
Właściwy organ w DPE może zezwolić na dalszy transport przesyłki w oczekiwaniu na wyniki kontroli bezpośrednich. W przypadku wydania zezwolenia właściwy organ w DPE informuje o tym właściwy organ miejsca przeznaczenia i podejmuje odpowiednie środki w celu zagwarantowania, że przesyłka znajduje się pod stałą kontrolą właściwego organu i nie ma możliwości nieuprawnionej manipulacji w oczekiwaniu na wyniki kontroli bezpośrednich.
W przypadku gdy przesyłka jest przewożona przed udostępnieniem wyników kontroli bezpośrednich, do celów transportu wydaje się poświadczoną kopię oryginału CED.
Artykuł 9
Okoliczności specjalne
1. Na wniosek zainteresowanego państwa członkowskiego Komisja może zezwolić właściwym organom niektórych wyznaczonych miejsc wprowadzenia funkcjonujących w specyficznych warunkach geograficznych na prowadzenie kontroli bezpośrednich na terenie podmiotu prowadzącego przedsiębiorstwo paszowe lub żywnościowe, pod warunkiem że zostaną spełnione następujące warunki:
a)
nie stwierdzono negatywnego wpływu na skuteczność kontroli prowadzonej w DPE;
b)
teren przedsiębiorstwa spełnia wymogi wymienione w art. 4, w odpowiednich przypadkach, oraz jest uznany przez dane państwo członkowskie za odpowiedni do tego celu;
c)
odpowiednia organizacja pracy gwarantuje nieprzerwaną kontrolę przesyłki przez właściwe organy zarządzające DPE od momentu jej przybycia do DPE i nie ma możliwości nieuprawnionej manipulacji przesyłką w jakikolwiek sposób podczas trwania wszystkich kontroli.
2. W drodze odstępstwa od art. 8 ust. 1 i w wyjątkowych okolicznościach decyzja o umieszczeniu nowego produktu w załączniku 1 może stanowić, że kontrole identyfikacyjne i bezpośrednie przesyłek tego produktu mogą być, w razie potrzeby, prowadzone przez właściwy organ miejsca przeznaczenia określonego w CED, terenie podmiotu prowadzącego przedsiębiorstwo paszowe lub żywnościowe, jeśli spełniono warunki ustalone w ust. 1 lit. b) i c), pod warunkiem że zostaną spełnione następujące warunki:
a)
wyjątkowo nietrwały charakter produktu lub specyficzny rodzaj opakowania sprawiają, że pobranie próbek w DPE nieuchronnie powodowałoby poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa żywności lub uszkodzenie produktu w stopniu niemożliwym do zaakceptowania;
b)
właściwe organy władzy zarządzające DPE i właściwe organy prowadzące kontrole bezpośrednie wprowadziły odpowiednie procedury współpracy, tak aby:
(i)
nie było możliwości nieuprawnionej manipulacji przesyłką w jakikolwiek sposób podczas trwania wszystkich kontroli;
(ii)
wymogi dotyczące przedkładania sprawozdań określone w art. 15 były spełnione.
Artykuł 10
Dopuszczenie do swobodnego obrotu
Dopuszczenie próbek do swobodnego obrotu jest możliwe pod warunkiem, że podmiot prowadzący przedsiębiorstwo paszowe lub żywnościowe lub jego przedstawiciel przedłoży organom celnym wspólnotowy dokument wejścia lub jego odpowiednik w formie elektronicznej wypełniony przez właściwy organ po przeprowadzeniu wszystkich kontroli wymaganych zgodnie z art. 8 ust. 1 i po udostępnieniu pozytywnych wyników kontroli bezpośrednich, o ile takie kontrole są wymagane.
Artykuł 11
Obowiązki podmiotów prowadzących przedsiębiorstwa paszowe lub żywnościowe
W przypadku gdy specyficzny charakter przesyłki tego wymaga, podmiot prowadzący przedsiębiorstwo paszowe lub żywnościowe lub jego przedstawiciel udostępni właściwemu organowi:
a)
wystarczające do rozładunku przesyłki zasoby ludzkie i logistyczne, aby kontrole urzędowe mogły się odbyć;
b)
odpowiedni sprzęt do pobrania próbek do badań w odniesieniu do szczególnych rodzajów transportu lub opakowania specjalnego, o ile takie badania nie mogą być przeprowadzone w sposób reprezentatywny za pomocą standardowego sprzętu do pobierania próbek.
Artykuł 12
Podział przesyłek
Przesyłki nie są dzielone do czasu zakończenia wzmożonych kontroli urzędowych i wypełnienia przez właściwy organ wspólnotowego dokumentu wejścia zgodnie z art. 8.
W przypadku podziału przesyłki każdej jej części musi towarzyszyć poświadczona kopia wspólnotowego dokumentu wejścia do czasu dopuszczenia przesyłki do swobodnego obrotu.
Artykuł 13
Niewypełnienie wymogów
Jeżeli podczas urzędowych kontroli stwierdzone zostanie niewypełnienie wymogów, to odpowiedzialny urzędnik właściwego organu wypełnia część III wspólnotowego dokumentu wejścia i podejmowane jest działanie na mocy art. 19, 20 i 21 rozporządzenia (WE) nr 882/2004.
Artykuł 14
Opłaty
1. Państwa członkowskie zapewniają pobór opłat należnych w wyniku wzmożonych kontroli urzędowych przewidzianych w niniejszym rozporządzeniu zgodnie z art. 27 ust. 4 rozporządzenia (WE) nr 882/2004 oraz z kryteriami ustanowionymi w załączniku VI do rozporządzenia (WE) nr 882/2004.
2. Podmioty prowadzące przedsiębiorstwa paszowe lub żywnościowe odpowiedzialne za przesyłkę lub ich przedstawiciele uiszczają opłaty, o których mowa w ust. 1.
Artykuł 15
Przedkładanie sprawozdań Komisji
1. Państwa członkowskie przedkładają Komisji sprawozdanie dotyczące przesyłek w celu stałej oceny pasz i żywności niepochodzących od zwierząt, wymienionych w załączniku I.
Takie sprawozdanie przekazywane jest kwartalnie do końca miesiąca następującego po zakończeniu każdego kwartału.
2. Sprawozdanie powinno zawierać następujące informacje:
a)
dane dotyczące każdej przesyłki, łącznie z:
(i)
wielkością (określaną wagowo netto) przesyłki;
(ii)
krajem pochodzenia każdej przesyłki;
b)
liczbę przesyłek, z których pobrano próbki do badań;
c)
wyniki kontroli przewidzianych w art. 8 ust. 1.
3. Komisja zestawia sprawozdania otrzymane zgodnie z ust. 2 i udostępnia je państwom członkowskim.
Artykuł 16
Zmiany w decyzji 2006/504/WE
W decyzji 2006/504/WE wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 1 lit. a) skreśla się ppkt (iii), (iv) i (v);
2)
artykuł 5 ust. 2 lit. a) otrzymuje brzmienie:
„a)
każdej dostawy środków spożywczych z Brazylii”;
3)
w art. 7 skreśla się ust. 3.
Artykuł 17
Uchylenie decyzji 2005/402/WE
Decyzja 2005/402/WE traci moc.
Artykuł 18
Stosowanie
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Niniejsze rozporządzenie stosuje się od dnia 25 stycznia 2010 r.
Artykuł 19
Środki przejściowe
1. Przez okres pięciu lat od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, jeżeli wyznaczone miejsca wprowadzenia nie są wyposażone w sprzęt do przeprowadzania kontroli bezpośrednich zgodnie z art. 8 ust. 1 lit. b), takie kontrole mogą być przeprowadzane w innym miejscu kontroli, upoważnionym do tego celu przez odpowiedni organ, w tym samym państwie członkowskim, przed zgłoszeniem tych towarów do dopuszczenia do swobodnego obrotu, pod warunkiem że takie miejsce kontroli spełnia minimalne wymogi ustanowione w art. 4.
2. Państwa członkowskie udostępniają publicznie, poprzez opublikowanie na swoich stronach internetowych, wykaz miejsc kontroli zatwierdzonych zgodnie z ust. 1.
Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.
Sporządzono w Brukseli dnia 24 lipca 2009 r.