ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (WE) NR 2086/2004
z dnia 19 listopada 2004 r.
zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1725/2003 w sprawie przyjęcia niektórych międzynarodowych standardów rachunkowości zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1606/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do dodania MSR nr 39
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH,
uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską,
uwzględniając rozporządzenie (WE) nr 1606/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 19 lipca 2002 r. w sprawie stosowania międzynarodowych standardów rachunkowości (1), w szczególności jego art. 3 ust. 1,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
W drodze rozporządzenia Komisji (WE) nr 1725/2003 (2) przyjęto niektóre międzynarodowe standardy i interpretacje obowiązujące w dniu 1 września 2002 r.
(2)
W dniu 17 grudnia 2003 r. Rada Międzynarodowych Standardów Rachunkowości (RMSR) opublikowała poprawiony Międzynarodowy Standard Rachunkowości (MSR) nr 39 pod tytułem „Instrumenty finansowe: ujmowanie i wycena” w ramach inicjatywy RMSR mającej na celu dokonanie poprawy piętnastu standardów w terminie pozwalającym na ich zastosowanie przez spółki przyjmujące MSR po raz pierwszy w 2005 r. Przegląd został dokonany w celu uzyskania dalszej poprawy jakości i spójności istniejących MSR.
(3)
W dniu 31 marca 2004 r. RMSR opublikowała zmianę do MSR nr 39 „Instrumenty finansowe: ujmowanie i wycena” dotyczącą rachunkowości zabezpieczeń według wartości godziwej w odniesieniu do zabezpieczenia portfelowego ryzyka stopy procentowej. Ogólnym celem zmiany jest uproszczenie procesu wdrażania MSR nr 39 poprzez umożliwienie stosowania rachunkowości zabezpieczeń opartej na wartości godziwej w odniesieniu do zabezpieczenia portfelowego ryzyka stopy procentowej.
(4)
Zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1606/2002, celem Komisji jest wprowadzenie „stabilnej platformy” międzynarodowych standardów rachunkowości od 1 stycznia 2005 r. Jednakże niektóre ważne przepisy MSR nr 39 wciąż są przedmiotem trwających dyskusji pomiędzy RMSR, Europejskim Bankiem Centralnym, organami nadzoru ostrożnościowego i sektorem bankowym. Wymienione przepisy odnoszą się do opcji wyceny wszystkich aktywów i zobowiązań finansowych według wartości godziwej oraz do rachunkowości zabezpieczeń. Każdy z wymienionych przepisów dotyczy dziedzin, które są całkowicie autonomiczne, różne i niezależne od innych części standardu. Koniecznym jest wprowadzenie MSR nr 39, z wyłączeniem wymienionych przepisów, aby dotrzymać terminu wyznaczonego na dzień 1 stycznia 2005 r.
(5)
MSR nr 39 wprowadza opcję wyceny wszystkich aktywów i zobowiązań finansowych według wartości godziwej bez żadnych ograniczeń. Jednakże RMSR opublikowała niedawno projekt standardu (dokument konsultacyjny), w którym proponuje wprowadzenie zmiany do MSR nr 39 mającej na celu ograniczenie opcji wyceny według wartości godziwej przewidzianej w przedmiotowym standardzie. Proponowana zmiana stanowi bezpośrednią odpowiedź na obawy wyrażane przez Europejski Bank Centralny, organy nadzoru ostrożnościowego reprezentowane w Komitecie Bazylejskim oraz organy nadzoru papierów wartościowych Państw Członkowskich, które twierdzą, iż opcja wyceny według wartości godziwej mogłaby być niewłaściwie wykorzystana, w szczególności w przypadku zobowiązań własnych spółek. Komisja uważa, iż wymienione kwestie są ważne i wymagają pogłębionej analizy. RMSR otrzymała wiele uwag dotyczących proponowanej zmiany i powinna podjąć ostateczną decyzję w tej kwestii do końca 2004 r. Wymienione rozporządzenie umożliwia stosowanie opcji wyceny według wartości godziwej do aktywów finansowych. Jednakże w przypadku aktywów, które nie są przedmiotem obrotu na rynkach płynnych i aktywnych, spółki powinny zadbać o stosowanie opcji wyceny według wartości godziwej do aktywów finansowych w sposób zapewniający wiarygodną wycenę.
(6)
Pełna opcja wyceny według wartości godziwej nie powinna mieć zastosowania do czasu opracowania rozwiązania dla wymienionej kwestii przez RMSR oraz do momentu, w którym Komisja będzie w stanie uznać, iż odpowiednie rozwiązanie dla tej kwestii zostało znalezione. Ponieważ pełna opcja wyceny według wartości godziwej stanowi jedynie opcję, przepisy odnoszące się do niej są wyraźnie różne i niezależne od innych części standardu.
(7)
W odniesieniu do rachunkowości zabezpieczeń, dyskusji podlega kwestia wystarczającego uwzględnienia przez MSR nr 39 sposobu, w jaki wiele banków europejskich zarządza swoimi aktywami/zobowiązaniami, w szczególności w kontekście stałych stóp procentowych. Różnice zdań dotyczą ograniczenia rachunkowości zabezpieczeń wyłącznie do zabezpieczeń przepływu środków pieniężnych lub wartości godziwej, jak również rygorystycznych wymogów odnoszących się do skuteczności wymienionych zabezpieczeń.
(8)
Wiele banków europejskich utrzymuje, iż MSR nr 39 nie umożliwia im stosowania rachunkowości zabezpieczeń do ich depozytów tworzących „osad” na bazie portfela i zmuszałoby je do przeprowadzenia nieproporcjonalnych i kosztownych zmian zarówno w zakresie zarządzania aktywami/zobowiązaniami, jak i systemów rachunkowych. Mając na uwadze, iż zabezpieczenie portfelowe jest różne, ze względu na wewnętrzne wzajemne oddziaływania oraz prawo wielkich liczb, od zabezpieczenia pojedynczych aktywów lub zobowiązań, utrzymuje się również, iż umożliwienie stosowania rachunkowości zabezpieczeń do portfela depozytów tworzących „osad” na bazie wyceny według wartości godziwej jest spójne z zasadą określoną w MSR nr 39, zgodnie z którą wartość godziwa zobowiązania finansowego z opcją żądania spłaty nie może być niższa niż kwota płatna na żądanie.
(9)
RMSR uznała za znaczącą kwestię odnoszącą się do tego, czy i w jaki sposób ujęcie rachunkowe zabezpieczenia portfelowego może być zaprojektowane, aby lepiej odzwierciedlać szczególne cechy banków działających w kontekście stałych stóp procentowych. RMSR powołała, na zasadzie priorytetu, grupę roboczą badającą propozycje przedstawione przez banki europejskie dotyczące wprowadzenia w ramach MSR nr 39 nowej metody rachunkowości zabezpieczeń (zabezpieczenie marży procentowej), która ściślej odzwierciedlałaby sposób zarządzania przez banki ich aktywami/zobowiązaniami.
(10)
Przepisy MSR nr 39, które odnoszą się bezpośrednio do ujęcia rachunkowego zabezpieczenia portfelowego nie powinny zostać przyjęte na obecnym etapie jako przepisy obowiązkowe, ponieważ nie mogą być uważane za końcowe i mogą zostać zmienione w najbliższej przyszłości. Odpowiednie przepisy, które są wyłączone z obowiązkowego stosowania, są wyraźnie różne i niezależne od innych części standardu. Chodzi o te przepisy, które nie odzwierciedlają podejścia portfelowego i w związku z tym uniemożliwiają stosowanie rachunkowości zabezpieczeń do portfela depozytów tworzących „osad”, oraz o te przepisy, które utożsamiają ryzyko przedpłaty z ryzykiem stopy procentowej i z tego powodu stanowią przeszkodę w utrzymaniu technik zarządzania ryzykiem uznanych za dopuszczalne przez nadzorców bankowych. Jednakże spółki mają możliwość stosowania wymienionych przepisów i mogą zatem stosować wszystkie przepisy dotyczące rachunkowości zabezpieczeń zawarte w MSR nr 39.
(11)
Istnienie w prawodawstwie wspólnotowym standardu rachunkowości dotyczącego przetwarzania instrumentów finansowych stanowi główny element podstawowego zestawu standardów, które mają być stosowane przez spółki w 2005 r. Dlatego też celem Komisji, który ma być zrealizowany jak najszybciej i jeżeli jest to możliwe nie później niż przed końcem 2005 r., jest pełne przyjęcie zmienionego MSR nr 39. W związku z tym Komisja dokona przeglądu, najpóźniej do 31 grudnia 2005 r., możliwości stosowania MSR nr 39 po wprowadzeniu zmian przez RMSR do przepisów odnoszących się do opcji wyceny według wartości godziwej oraz rachunkowości zabezpieczeń. RMSR, Europejski Bank Centralny oraz nadzorcy bankowi pracują nad rozwiązaniem kwestii pełnej możliwości stosowania wartości godziwej. Komisja będzie dokładnie śledzić trwające prace i będzie dokonywać regularnego przeglądu możliwości stosowania standardu. Podobnie, przyjęcie w najbliższej przyszłości właściwych przepisów w sprawie rachunkowości zobowiązań jest ściśle powiązane z postępami dokonanymi przez grupę roboczą powołaną przez RMSR.
(12)
Spółki, które po raz pierwszy sporządzają sprawozdania finansowe zgodnie z międzynarodowymi standardami sprawozdawczości finansowej (MSSF) oraz stosują MSR nr 39 w wersji załączonej do niniejszego rozporządzenia, są uważane za „jednostki stosujące standardy po raz pierwszy” w rozumieniu MSSF nr 1 przyjętego na mocy rozporządzenia (WE) nr 707/2004 oraz niniejszego rozporządzenia. Celem MSSF nr 1 jest spowodowanie, aby koszt całkowitego przejścia na sporządzanie sprawozdań według zasad MSR/MSSF nie był wyższy od korzyści dla użytkowników sprawozdań finansowych. To samo rozumowanie stosuje się również w przypadku przejścia do pełnego stosowania zatwierdzonych MSR. W konsekwencji, odniesienia do MSR/MSSF zawarte w MSSF nr 1 przyjętym na mocy rozporządzenia (WE) nr 707/2004 powinny być interpretowane jako odniesienia do MSR/MSSF przyjętych na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1606/2002.
(13)
Przyjęcie MSR nr 39 powoduje w konsekwencji wprowadzenie zmian do MSR nr 12, 18, 19, 30, 36 i 37 oraz do interpretacji SKI-27, które zostały przyjęte na mocy rozporządzenia (WE) nr 1725/2003 w celu zapewnienia spójności pomiędzy poszczególnymi standardami rachunkowości.
(14)
Komisja uznała, iż MSR nr 39, przedstawiony w Załączniku do niniejszego rozporządzenia, spełnia kryteria dotyczące przyjęcia ustalone w art. 3 rozporządzenia (WE) nr 1606/2002.
(15)
W związku z powyższym rozporządzenie (WE) nr 1725/2003 powinno zostać odpowiednio zmienione.
(16)
Środki przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są zgodne z opinią Komitetu Regulacyjnego ds. Rachunkowości,
PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
Artykuł 1
1. Międzynarodowy Standard Rachunkowości (MSR) nr 39 - Instrumenty finansowe: ujmowanie i wycena, z wyjątkiem niektórych przepisów dotyczących opcji wyceny według wartości godziwej oraz niektórych przepisów dotyczących rachunkowości zabezpieczeń, zostaje dodany do Załącznika do rozporządzenia (WE) nr 1725/2003.
Tekst do dodania, jak określono w akapicie pierwszym, przedstawiono w Załączniku do niniejszego rozporządzenia.
2. Spółki są uważane za „jednostki stosujące standardy po raz pierwszy” w rozumieniu ust. 1. Odniesienia do MSR/MSSF zawarte w MSSF nr 1 są interpretowane jako odniesienia do MSR/MSSF przyjętych przez Komisję na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1606/2002.
3. MSR nr 12, 18, 19, 30, 36 i 37, interpretacja SKI-27 oraz Międzynarodowy Standard Sprawozdawczości Finansowej nr 1 są zmienione zgodnie z dodatkiem B do MSR nr 39, jak określono w Załączniku do niniejszego rozporządzenia.
Artykuł 2
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Niniejsze rozporządzenie stosuje się najpóźniej od dnia 1 stycznia 2005 r.
Sporządzono w Brukseli, dnia 19 listopada 2004 r.