DECYZJA RADY
z dnia 6 maja 2009 r.
w sprawie udzielenia Rumunii średnioterminowej pomocy finansowej Wspólnoty
(2009/459/WE)
RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską,
uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 332/2002 z dnia 18 lutego 2002 r. ustanawiające instrument średnioterminowej pomocy finansowej dla bilansów płatniczych państw członkowskich (1), w szczególności jego art. 3 ust. 2,
uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Finansowym,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
Decyzją 2009/458/WE (2) Rada zadecydowała o przyznaniu pomocy wzajemnej.
(2)
Mimo spodziewanej poprawy na rachunku obrotów bieżących, w marcu 2009 r. Komisja, Międzynarodowy Fundusz Walutowy (MFW) i władze Rumunii oszacowały, że potrzeby Rumunii w zakresie finansowania zewnętrznego w okresie do pierwszego kwartału 2011 r. wyniosą około 20 mld EUR, z uwagi na to, że niedawny rozwój sytuacji na rynkach finansowych może pociągnąć za sobą poważne niekorzystne zmiany na rachunku obrotów kapitałowych i rachunku finansowym w bilansie płatniczym.
(3)
Właściwe jest udzielenie Rumunii wsparcia wspólnotowego do maksymalnej wysokości 5 mld EUR w ramach instrumentu średnioterminowej pomocy finansowej dla bilansów płatniczych państw członkowskich, który został ustanowiony rozporządzeniem (WE) nr 332/2002. Pomocy tej należy udzielić w powiązaniu z pożyczką MFW w wysokości 11,443 mld SDR (ok. 12,95 mld EUR) na podstawie promesy kredytowej MFW, która ma zostać zatwierdzona w dniu 6 maja 2009 r. Bank Światowy również zgodził się udzielić Rumunii pożyczki w wysokości 1 mld EUR, a Europejski Bank Inwestycyjny (EBI) i Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju (EBOR) zapewnią ogółem 1 mld EUR dodatkowego wsparcia.
(4)
Pomoc wspólnotowa powinna być zarządzana przez Komisję. Szczegółowe warunki dotyczące polityki gospodarczej, uzgodnione z władzami Rumunii po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Finansowym, powinny zostać określone w protokole ustaleń. Szczegółowe warunki finansowe powinny zostać określone przez Komisję w umowie pożyczki.
(5)
Komisja powinna w regularnych odstępach czasu weryfikować poprzez misje i regularne sprawozdania władz Rumunii, czy związane z pomocą finansową warunki dotyczące polityki gospodarczej są spełnione.
(6)
Podczas realizacji programu Komisja będzie zapewniała wskazówki w zakresie polityki oraz pomoc techniczną w specyficznych dziedzinach.
(7)
Bez uszczerbku dla art. 27 Protokołu ustanawiającego Statut Europejskiego Systemu Banków Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego, Europejski Trybunał Obrachunkowy ma prawo do przeprowadzania wszelkich kontroli i audytów finansowych, które uzna za konieczne w kontekście zarządzania tą pomocą. Komisja, w tym Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych, ma prawo kierowania swoich urzędników lub należycie upoważnionych przedstawicieli do przeprowadzenia technicznych lub finansowych kontroli lub audytów, które uzna za niezbędne w kontekście zarządzania środkami średnioterminowej pomocy finansowej Wspólnoty.
(8)
Niezależnie od czasu trwania i ram programu wsparcia, Komisja, stosując odpowiednie istniejące procedury, w tym mechanizm współpracy i weryfikacji, będzie również kontynuować monitorowanie postępu w dziedzinach mających wkład w przejrzyste i efektywne wydatkowanie publiczne, w szczególności w zakresie sprawiedliwości i wdrażania funduszy strukturalnych, aby ułatwić Rumunii wzmocnienie efektu wsparcia Wspólnoty.
(9)
Celem udzielanej pomocy finansowej powinno być wsparcie równowagi bilansu płatniczego w Rumunii i przyczynienie się w ten sposób do zrealizowania rządowego programu gospodarczego,
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
1. Wspólnota udziela Rumunii średnioterminowej pożyczki do maksymalnej wysokości 5 mld EUR, przy czym średni okres wymagalności pożyczki wynosi nie więcej niż siedem lat.
2. Pomoc finansowa Wspólnoty udostępniona jest przez okres trzech lat, począwszy od pierwszego dnia po dacie, kiedy niniejsza decyzja staje się skuteczna.
Artykuł 2
1. Pomocą zarządza Komisja w sposób zgodny ze zobowiązaniami Rumunii i zaleceniami Rady, zwłaszcza z zaleceniami dla poszczególnych państw w kontekście realizacji krajowego programu reform oraz programu konwergencji.
2. Komisja uzgadnia z władzami Rumunii, po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Finansowym, szczegółowe warunki dotyczące polityki gospodarczej związane z pomocą finansową, zgodnie z art. 3 ust. 5. Warunki te są określane w protokole ustaleń zgodnie z zobowiązaniami i zaleceniami, o których mowa w ust. 1. Szczegółowe warunki finansowe są określane przez Komisję w umowie pożyczki.
3. Komisja weryfikuje w regularnych odstępach czasu, we współpracy z Komitetem Ekonomiczno-Finansowym, czy związane z pomocą finansową warunki dotyczące polityki gospodarczej są spełnione. W tym celu władze Rumunii przedkładają do dyspozycji Komisji wszelkie niezbędne informacje i w pełni z nią współpracują. Komisja informuje Komitet Ekonomiczno-Finansowy o ewentualnym refinansowaniu pożyczek lub zmianie warunków finansowych.
4. Rumunia jest gotowa do przyjęcia i wprowadzenia w życie dodatkowych środków konsolidacyjnych mających na celu zapewnienie stabilności makrofinansowej, w przypadku gdy takie środki okażą się niezbędne w okresie objętym pomocą. Władze Rumunii z wyprzedzeniem konsultują z Komisją ewentualne przyjęcie takich dodatkowych środków.
Artykuł 3
1. Pomoc finansowa Wspólnoty zostaje przekazana Rumunii przez Komisję w nie więcej niż pięciu transzach, których wysokość zostanie określona w protokole ustaleń.
2. Warunkiem uruchomienia pierwszej transzy jest wejście w życie umowy pożyczki i protokołu ustaleń.
3. Jeżeli będzie to wymagane w celu finansowania pożyczki, dozwolone jest ostrożne dokonywanie transakcji swapów procentowych z kontrahentami posiadającymi najwyższą wiarygodność kredytową.
4. Komisja podejmuje decyzję o uruchomieniu kolejnych transz po uzyskaniu opinii Komitetu Ekonomiczno-Finansowego.
5. Wypłata każdej następnej transzy uzależniona jest od zadowalających wyników realizacji nowego programu gospodarczego rządu Rumunii, który ma być włączony do programu konwergencji Rumunii i krajowego programu reform, a w szczególności od spełnienia szczegółowych warunków dotyczących polityki gospodarczej, które zostały określone w protokole ustaleń. Należą do nich między innymi:
a)
przyjęcie przejrzyście określonego, średniookresowego programu polityki fiskalnej, mającego na celu obniżenie do 2011 r. deficytu sektora instytucji rządowych i samorządowych do poziomu nieprzekraczającego określonej w Traktacie wartości referencyjnej wynoszącej 3 % PKB;
b)
przyjęcie i wykonanie zmienionego budżetu na 2009 r. (do drugiego kwartału 2009 r.) z docelowym deficytem instytucji rządowych i pozarządowych nie wyższym niż 5,1 % PKB według ESA 95;
c)
obniżenie w ujęciu nominalnym wartości płac w sektorze publicznym w porównaniu z poziomem z 2008 r. poprzez przewidziane na 2009 r. podwyżki płac w sektorze publicznym (ogółem 5 % w ujęciu nominalnym) (lub równoważne dalsze cięcia zatrudnienia) i ograniczenie zatrudnienia publicznego, w tym poprzez zastępowanie tylko jednego z siedmiu odchodzących pracowników;
d)
wprowadzenie dodatkowych ograniczeń wydatków na towary i usługi oraz zmniejszenie dotacji dla przedsiębiorstw publicznych;
e)
udoskonalenie zarządzania budżetem poprzez przyjmowanie i wdrażanie wiążących średniookresowych ram budżetowych, nałożenie ograniczeń dotyczących wprowadzania zmian do budżetu w danym roku budżetowym, włączenie zasad fiskalnych i stworzenia rady fiskalnej celem zapewnienia niezależnego i eksperckiego nadzoru;
f)
zreformowanie publicznego systemu wynagrodzeń, w tym poprzez ujednolicenie i uproszczenie skali płac i zreformowanie systemu premii;
g)
zreformowanie kluczowych parametrów systemu emerytalnego poprzez dążenie do indeksacji wysokości emerytur na cenach konsumpcyjnych, a nie płacach, stopniowe podnoszenie wieku emerytalnego powyżej obecnie uzgodnionego poziomu, zwłaszcza dla kobiet, a także wprowadzenie składek emerytalnych dla grup pracowników sektora publicznego, którzy obecnie nie podlegają takim składkom;
h)
zmiana przepisów dotyczących banków i likwidacji, tak aby umożliwić terminową i skuteczną reakcję w przypadku trudności finansowych banku. Kluczowym celem tych zmian będzie wzmocnienie uprawnień zarządców banków, które zostały poddane specjalnemu zarządowi. Dodatkowo do rozwiązań związanych z bankami, należy wzmocnić uprawnienia naprawcze Narodowego Banku Rumunii (NBR) poprzez wprowadzenie przepisów umożliwiających mu zwrócenie się do znaczących udziałowców o podwyższenie ich kapitału zakładowego i udzielenie wsparcia finansowego dla banku. Nadzór finansowy zostanie wzmocniony zgodnie z odpowiednim prawodawstwem UE. Dodatkowo wprowadzone zostaną bardziej szczegółowe wymogi dotyczące sprawozdawczości na temat płynności. Ponadto należy zmienić procedury uruchamiania gwarancji depozytów bankowych w celu uproszczenia i przyspieszenia wypłat. Na mocy zmienionych przepisów gwarancje depozytów będą uruchamiane w terminie 20 dni po podjęciu decyzji przez NBR. Co więcej, w celu zagwarantowania wystarczającej płynności NBR zobowiązał się do poszerzenia zakresu aktywów akceptowanych jako zabezpieczenie. Uwzględniając szczególne okoliczności, minimalny ustawowy współczynnik adekwatności kapitałowej powinien wzrosnąć z 8 % do 10 % we właściwym czasie;
i)
wprowadzenie środków reformy strukturalnej w dziedzinach polityki określonych w zaleceniach dla poszczególnych państw przedstawionych w ramach strategii lizbońskiej. Reformy będą obejmowały środki ukierunkowane na podniesienie wydajności i skuteczności administracji publicznej, polepszenie jakości wydatków publicznych, odpowiednie wykorzystanie i rosnącą absorpcję funduszy wspólnotowych, ograniczenie obciążeń administracyjnych, podatkowych i prawnych nakładanych na przedsiębiorstwa oraz zwalczanie niezarejestrowanej pracy, poszerzając w ten sposób podstawę opodatkowania.
6. W celu zapewnienia sprawnej realizacji warunków programu oraz celem odpowiedniego przywrócenia równowagi Komisja będzie na bieżąco zapewniać porady i wskazówki dotyczące polityki budżetowej, rynku finansowego i reform strukturalnych.
7. Rumunia otwiera specjalny rachunek prowadzony przez NBR do celów administrowania środkami otrzymanymi w ramach średnioterminowej pomocy finansowej Wspólnoty.
Artykuł 4
Niniejsza decyzja skierowana jest do Rumunii.
Artykuł 5
Niniejsza decyzja zostaje opublikowana w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Sporządzono w Brukseli, dnia 6 maja 2009 r.