DECYZJA KOMISJI
z dnia 10 grudnia 2008 r.
w sprawie pomocy państwa C 11/08 (ex N 908/06) planowanej przez Polskę na rzecz BVG Medien Beteiligungs GmbH
(notyfikowana jako dokument nr C(2008) 7813)
(Jedynie tekst w języku polskim jest autentyczny)
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
(2009/837/WE)
KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH,
uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 88 ust. 2 akapit pierwszy,
uwzględniając Porozumienie o Europejskim Obszarze Gospodarczym, w szczególności jego art. 62 ust. 1 lit. a),
po wezwaniu zainteresowanych stron do przedstawienia uwag (1) zgodnie z przywołanymi artykułami,
a także mając na uwadze, co następuje:
1. PROCEDURA
(1)
W zgłoszeniu przesłanym pocztą elektroniczną w dniu 27 grudnia 2006 r., zarejestrowanym w Komisji tego samego dnia (2), polskie władze zgłosiły, zgodnie z art. 88 ust. 3 traktatu WE i na mocy Wielosektorowych zasad ramowych dotyczących pomocy regionalnej na rzecz dużych projektów inwestycyjnych (3) (zwanych dalej „Zasadami”), zamiar udzielenia pomocy regionalnej na rzecz dużego projektu inwestycyjnego przedsiębiorstwa BVG Medien Beteiligungs GmbH.
(2)
Pismami z dnia 2 marca 2007 r. (D/50921), 15 czerwca 2007 r. (D/52553) i 21 grudnia 2007 r. (D/55146) Komisja zwróciła się z wnioskiem o przekazanie dodatkowych informacji. Polskie władze odpowiedziały pismami z dnia 13 kwietnia 2007 r. (A/33156), 23 października 2007 r. (A/38722) i 23 stycznia 2008 r. (A/1392).
(3)
Pismem z dnia 11 marca 2008 r. Komisja poinformowała Polskę o podjęciu decyzji w sprawie wszczęcia postępowania określonego w art. 88 ust. 2 traktatu WE w odniesieniu do tej pomocy.
(4)
Decyzja Komisji o wszczęciu postępowania (zwana dalej „decyzją o wszczęciu postępowania”) została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (4). Komisja wezwała zainteresowane strony do przedstawienia uwag.
(5)
Komisja nie otrzymała żadnych uwag od zainteresowanych stron. Polskie władze odpowiedziały pismami z dnia 9 maja 2008 r. (A/8753) i 13 maja 2008 r. (A/8829), które zostały zarejestrowane przez Komisję w dniu 13 maja 2008 r.
2. SZCZEGÓŁOWY OPIS POMOCY
2.1. Cel
(6)
Środek stanowi pomoc na rzecz utworzenia nowej drukarni wklęsłodrukowej, stanowiąc w ten sposób wsparcie rozwoju regionalnego i zatrudnienia w położonym w południowo-zachodniej Polsce regionie dolnośląskim, będącym obszarem objętym pomocą na mocy art. 87 ust. 3 lit. a) traktatu WE, dla którego pułap pomocy regionalnej wynosi 50 % ekwiwalentu dotacji netto (EDN), zgodnie z mapą pomocy regionalnej w Polsce obowiązującą od dnia 1 maja 2004 r. do dnia 31 grudnia 2006 r. (5).
2.2. Beneficjent
(7)
Władze polskie poinformowały, że przedmiotowy projekt inwestycyjny ma być prowadzony i zarządzany przez spółkę komandytową BDN Sp. z o.o. Sp. k. (zwaną dalej „Spółką”).
(8)
W skład Spółki wchodzą: jako komplementariusz zarejestrowana w Polsce spółka BDN Sp. z o.o. (dalej „BDN”) oraz jako komandytariusz zarejestrowana w Niemczech spółka z ograniczoną odpowiedzialnością BVG Medien Beteiligungs GmbH (dalej „BVG”).
(9)
Polskie władze wskazały również, że zgodnie z kodeksem spółek handlowych spółka komandytowa nie ma osobowości prawnej. Dlatego podatek dochodowy od osób prawnych, wynikający z działalności gospodarczej Spółki, płacą jej wspólnicy. Ponieważ pomoc udzielona została w postaci zwolnienia z podatku dochodowego od osób prawnych, rzeczywistymi beneficjentami pomocy są wspólnicy, tj. BDN i BVG.
(10)
Zgodnie z informacjami przekazanymi przez polskie władze, wspólnicy dzielą się wszelkimi zyskami (w tym również wszelkimi obniżkami podatków obciążających te zyski), proporcjonalnie do ich udziałów w Spółce, tj. ponad 99 % przypada spółce BVG, a mniej niż 1 % spółce BDN.
(11)
Ponadto, ponieważ spółka BDN jest w całości własnością spółki BVG, Komisja uznaje, zgodnie z opinią polskich władz, że beneficjentem środka pomocy jest spółka BVG. Jednak po uwzględnieniu łącznej kwoty pomocy (tj. części przypadającej spółce BVG, a także części przypadającej spółce BDN), Komisja uznała grupę BVG za ostatecznego beneficjenta pomocy.
(12)
Obliczając udział rynkowy beneficjenta (6), Komisja uwzględniła również fakt, że spółka BVG jest dużym przedsiębiorstwem będącym w całości własnością BVG Medien KG, spółki komandytowej należącej do prywatnych inwestorów. Dokładniej właścicielem […] (7) % udziałów jest Heinz H. Bauer i jego rodzina. Heinz Bauer jest również właścicielem 96 % udziałów w innej grupie kapitałowej, Heinrich Bauer Verlag, wydawnictwie posiadającym wiele podmiotów zależnych na całym świecie.
2.3. Projekt inwestycyjny
2.3.1. Produkty i technologia
(13)
Spółka zakłada nową drukarnię wklęsłodrukową położoną w Nowogrodźcu w Kamiennogórskiej Specjalnej Strefie Ekonomicznej.
(14)
W technice wklęsłodruku farba drukarska jest przenoszona na podłoże (np. papier) przez stalowy cylinder drukujący, wygrawerowany elektromechanicznie lub techniką laserową.
(15)
Nowa drukarnia będzie miała […] linie wklęsłodrukowe realizujące trzy główne etapy produkcji. Produkcja będzie rozpoczynać się od przygotowania form drukarskich (cylindrów) na podstawie danych cyfrowych dostarczonych przez klienta. Następną czynnością będzie drukowanie techniką wklęsłodruku - papier będzie zadrukowywany w czterech kolorach bazowych, cięty, składany i zszywany w produkt końcowy. Podczas ostatniego etapu, produkt końcowy jest pakowany i wysyłany do miejsca przeznaczenia.
(16)
Nowa drukarnia będzie zajmować się głównie drukowaniem czasopism, katalogów handlowych i ulotek reklamowych (materiałów reklamowych dodawanych do czasopism i gazet).
2.3.2. Realizacja projektu
(17)
Projekt inwestycyjny rozpoczęto w 2004 r. Obejmuje on otwarcie […] linii produkcyjnych. Otwarto już […] linie wklęsłodrukowe wraz z instalacjami towarzyszącymi. Złożono również zamówienie na […] linię, której przekazanie do użytku planowane jest na […] kwartał 2008 r. Przewiduje się, że następnie zainstalowana zostanie […] linia. Według prognoz polskich władz, cały projekt zostanie ukończony w 2009 r.
(18)
Drukarnia rozpoczęła produkcję w lipcu 2006 r. Pełne zdolności produkcyjne wszystkich […] linii, wynoszące 152 tysiące ton rocznie, mają zostać osiągnięte w 2010 r.
2.4. Kwalifikowalne koszty
(19)
Kwalifikowalne koszty inwestycji oblicza się na podstawie kosztów związanych z inwestycją początkową. Kwalifikowalne koszty wynoszą nominalnie 857,998 mln PLN (około 184,6 mln EUR (8), a ich wartość zdyskontowana to 734,031 mln PLN (około 157,95 mln EUR). Tabela 1 przedstawia strukturę kosztów kwalifikowalnych związanych z realizacją inwestycji, wyrażonych w wartościach nominalnych.
Tabela 1
Podział kosztów projektu dotyczących inwestycji początkowej
(w mln PLN, wartości nominalne)
Grunty
[…]
Budynki, pomieszczenia, obiekty inżynierii lądowej i wodnej
[…]
Maszyny, instalacje i wyposażenie
[…]
Kwalifikowalne koszty ogółem
858,000
2.5. Finansowanie projektu
(20)
Władze polskie potwierdziły, że własny wkład beneficjenta w wysokości powyżej 25 % kosztów kwalifikowalnych pozbawiony jest jakiegokolwiek wsparcia publicznego.
2.6. Podstawa prawna
(21)
Wskazano następującą podstawę prawną pomocy:
-
ustawa z dnia 20 października 1994 r. o specjalnych strefach ekonomicznych,
-
rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 września 2004 r. w sprawie kamiennogórskiej specjalnej strefy ekonomicznej.
2.7. Środek pomocy
2.7.1. Forma i kwota pomocy
(22)
Pomoc udzielana jest w ramach zatwierdzonego programu nr PL 39/2004 (9). Pomoc polega na całkowitym zwolnieniu z podatku dochodowego od osób prawnych (wynoszącego obecnie w Polsce 19 %) do końca okresu, na który utworzono specjalną strefę ekonomiczną (tj. do dnia 1 grudnia 2017 r.), lub do momentu osiągnięcia odpowiedniego pułapu wysokości pomocy regionalnej.
(23)
Chociaż rzeczywista kwota ulgi podatkowej zależy od wysokości dochodu podatnika przed opodatkowaniem i może okazać się niższa niż maksymalna dopuszczalna kwota, przy obliczaniu intensywności pomocy należy wziąć pod uwagę pułap, do którego kwalifikuje się beneficjent.
(24)
Pułap ten odpowiada kwocie wynikającej z obniżonego pułapu pomocy regionalnej i wynosi 220,057 mln PLN (47,35 mln EUR) w wartości zdyskontowanej. Polskie władze potwierdziły, że jeśli koszty kwalifikowalne będą niższe od prognozowanych, pułap ten zostanie proporcjonalnie obniżony.
(25)
Aby skorzystać ze zwolnienia podatkowego, beneficjent musiał zwrócić się o zezwolenie na prowadzenie działalności w tej specjalnej strefie ekonomicznej. Zezwolenie zostało udzielone dnia 21 czerwca 2004 r. i według polskich władz dzień ten można uznać za datę udzielenia pomocy.
(26)
Zawiadomienie zostało złożone dopiero w 2006 r., kiedy to w następstwie realizacji różnych etapów inwestycji i wynikającego z tego wzrostu kosztów kwalifikowalnych polskie władze nabrały pewności, że przedmiotowy środek pomocy wymaga indywidualnego zgłoszenia zgodnie z pkt 24 Zasad.
(27)
W tej kwestii polskie władze wyjaśniły, że przedmiotowy program pomocy (nr PL 39/2004) wymaga jedynie minimalnej kwoty wydatków inwestycyjnych i stanowi podstawę do przyznania prawa do zwolnienia z podatku dochodowego od osób prawnych do dopuszczalnego pułapu pomocy regionalnej. W momencie wydania zezwolenia, a więc udzielenia pomocy, władze nie znały jeszcze ani dokładnej kwoty kosztów kwalifikowalnych, ani kwoty pomocy.
(28)
W związku z powyższym oraz w celu zapewnienia zgodności z klauzulą zawieszającą, polskie władze zobowiązały się ograniczyć aktualnie dostępną beneficjentowi kwotę pomocy do maksymalnej kwoty niewymagającej indywidualnego zgłoszenia zgodnie z pkt 24 Zasad (tj. do 37,5 mln EUR w wartości zdyskontowanej). Wszelka pomoc powyżej tej kwoty nie zostanie wprowadzona w życie do czasu zatwierdzenia przez Komisję.
(29)
Odpowiedzialnym organem udzielającym pomocy jest Ministerstwo Gospodarki.
2.7.2. Kumulacja
(30)
Zwolnienie podatkowe udzielone w ramach programu nr PL 39/2004 może podlegać kumulacji z pomocą otrzymaną z innych źródeł w celu pokrycia tych samych kosztów kwalifikowalnych. Jednakże polskie władze potwierdziły, że w niniejszej sprawie łączna kwota pomocy regionalnej w żadnym wypadku nie przekroczy kwoty wynikającej z obniżonego pułapu pomocy regionalnej.
2.8. Utrzymanie działalności objętej pomocą
(31)
Polskie władze potwierdziły, że przedmiotowy projekt inwestycyjny musi być utrzymywany przez okres pięciu lat od dnia jego ukończenia.
2.9. Efekt zachęty
(32)
Jeśli chodzi o efekt zachęty przedmiotowej pomocy, potwierdzono, że beneficjent zwrócił się o zezwolenie dające prawo do otrzymania pomocy i zostało ono wydane przed rozpoczęciem prac w ramach tego projektu. Jak wskazano powyżej, zezwolenie dało prawo do otrzymania pomocy w postaci zwolnienia podatkowego do wysokości odpowiedniego pułapu pomocy regionalnej, obliczonego z uwzględnieniem całkowitych kosztów kwalifikowalnych projektu.
2.10. Wkład w rozwój regionalny
(33)
Dolny Śląsk to region dotknięty poważnymi problemami społeczno-gospodarczymi, w którym PKB na mieszkańca w 2004 r. stanowił jedynie 51,7 % średniej UE-27 (10), a stopa bezrobocia wyniosła 24,9 %, co stanowiło 268 % średniej UE-27 oraz 131 % średniej stopy bezrobocia w Polsce.
(34)
Oczekuje się, że inwestycja w wymienione […] linie produkcyjne stworzy bezpośrednio około 500 miejsc pracy, a także dodatkowe miejsca pracy u dostawców papieru i farby drukarskiej oraz u innych dostawców usług pomocniczych. Ponadto w związku z wykorzystaniem najnowocześniejszych technologii (laserowe grawerowanie form drukarskich oraz produkcja wspomagana komputerowo), projekt wygeneruje popyt na personel z wyższym wykształceniem oraz zapewni przepływ wiedzy specjalistycznej.
2.11. Zobowiązania ogólne
(35)
Polskie władze zobowiązały się dostarczyć Komisji:
-
co pięć lat, począwszy od dnia zatwierdzenia pomocy przez Komisję, sprawozdania okresowe (w tym także informacje dotyczące wysokości wypłaconych kwot, wykonania umowy o udzieleniu pomocy oraz wszelkich innych projektów inwestycyjnych rozpoczętych na terenie tego samego zakładu/fabryki),
-
w terminie sześciu miesięcy od wypłaty ostatniej raty pomocy według zgłoszonego harmonogramu płatności - szczegółowe sprawozdanie końcowe.
3. PRZYCZYNY WSZCZĘCIA FORMALNEGO POSTĘPOWANIA WYJAŚNIAJĄCEGO
3.1. Wątpliwości dotyczące definicji właściwego rynku geograficznego
(36)
Do celów analizy rynku, która zostanie przeprowadzona zgodnie z pkt 24 Zasad, Polska uznała, że rynkiem geograficznym jest cały Europejski Obszar Gospodarczy (EOG) i uzasadniła to faktem, że zakład w Nowogrodźcu oraz inne drukarnie położone w Polsce zaopatrują już tak odległe rynki jak Zjednoczone Królestwo (objęta pomocą drukarnia drukuje już brytyjskie czasopismo „Take a Break” (11). Oznaczałoby to, że koszty transportu i logistyki na terytorium EOG nie stanowią realnej przeszkody w działalności drukarskiej techniką wklęsłodruku.
(37)
Polskie władze wskazały również, że tylko [0-10]% sprzedaży objętej pomocą drukarni będzie skierowane na polski rynek, natomiast pozostałe [90-100] % trafi do innych państw EOG. W 2007 r. struktura sprzedaży beneficjenta na rynki zagraniczne w ujęciu wartościowym kształtowała się następująco: Niemcy - [75-85] %, Zjednoczone Królestwo - [10-15] %, Austria - poniżej [0-3] %. Trwały ponadto negocjacje z kontrahentami we Francji, w Danii i Szwecji.
(38)
Oprócz tego polskie władze zwróciły ogólnie uwagę na trend szybkiej globalizacji na rynku usług drukarskich, gdzie działalność drukarska rozszerzana jest na kraje trzecie, a usługi drukarskie zlecane są przez wydawnictwa zleceniobiorcom położonym w odległych miejscach.
(39)
Na obecnym etapie oceny Komisja ma wątpliwości, czy koszty transportu i logistyki można rzeczywiście pominąć jako realną przeszkodę w świadczeniu usług wklęsłodruku nawet dla odleglejszych rynków w EOG. Badania internetowe wskazują, że magazyn „Take a Break” jest w istocie publikowany przez wydawnictwo H. Bauer Publishing Ltd, które jest brytyjską spółką zależną grupy Bauer Verlag. Publikacja i druk czasopism w ramach jednej grupy może przynosić korzyści dotyczące integracji, ustalania priorytetów i elastyczności całego procesu, które równoważą związane z tym utrudnienia transportowe i logistyczne.
(40)
Ponadto wydaje się, że zakres rynków zagranicznych zaopatrywanych obecnie przez drukarnię objętą pomocą jest ograniczony, a same Niemcy stanowią zdecydowanie najważniejszy rynek docelowy.
(41)
W związku z powyższym, podczas analizy udziału rynkowego oraz wzrostu zdolności produkcyjnych na szczeblu EOG podanych przez władze polskie, Komisja zwróciła się również do zainteresowanych stron o wyrażenie opinii, czy właściwym rynkiem jest w istocie EOG.
3.2. Wątpliwości dotyczące zdolności produkcyjnych stworzonych przez projekt
(42)
Polskie władze poinformowały, że ponieważ wydruk czasopism i katalogów/ulotek reklamowych przeprowadza się na tych samych liniach produkcyjnych, trudno jest ustalić jednoznacznie strukturę zdolności produkcyjnych, jakie powstaną dzięki projektowi, z rozbiciem na zdolności produkcyjne dotyczące czasopism oraz katalogów/ulotek reklamowych. Zdolności produkcyjne beneficjenta w zakresie ulotek reklamowych i katalogów będą w ogromnej mierze zależały od nakładu drukowanych czasopism (pozycje nieperiodyczne drukowane są w miarę dostępności maszyn). Jak wskazały jednak polskie władze, jednym z możliwych rozwiązań jest oszacowanie struktury zdolności produkcyjnych na podstawie oczekiwanego udziału czasopism i katalogów/ulotek reklamowych w sprzedaży objętego pomocą zakładu.
(43)
Planowana struktura podana przez władze polskie to około [90-100] % udziału czasopism i [0-10] % innych produktów. Władze polskie wyjaśniły, że sytuacja ta jest odzwierciedleniem faktu, że drukarnia ma już stabilny portfel zamówień na czasopisma, m.in. od wewnętrznych wydawców należących do tej samej grupy co beneficjent. Oczekuje się jednak, że zakład będzie stopniowo powiększał swój udział w rynku katalogów.
(44)
Z przedstawionej powyżej struktury wynika, że wzrost zdolności produkcyjnych w odniesieniu do rynku druku czasopism techniką wklęsłodruku w EOG wyniósł [5-10] %, przekraczając próg 5 % określony w pkt 24 lit. b) Zasad.
4. UWAGI STRONY POLSKIEJ
(45)
Komisja nie otrzymała żadnych uwag od zainteresowanych stron. Uwagi przekazane przez stronę polską zostały streszczone poniżej.
4.1. Technika wklęsłodruku i technika offsetowa należą do tego samego właściwego rynku
(46)
Zdaniem polskich władz najnowsze osiągnięcia technologiczne w zakresie druku offsetowego pokazują, że obie techniki można stosować wymiennie, bez znaczących różnic dla odbiorców oraz na porównywalnych warunkach cenowych, nawet w przypadku wysokonakładowego druku czasopism i katalogów.
(47)
W szczególności polskie władze odniosły się do następujących innowacji w zakresie druku offsetowego:
-
wprowadzenia maszyn o większej szerokości cylindra drukowego, umożliwiających druk składek o objętościach porównywalnych z wklęsłodrukiem (72, 80, a nawet 96 stron); dzięki temu druk offsetowy stał się wiarygodną alternatywą w zakresie drukowania publikacji o objętości do 96 stron, które stanowią większość rynku docelowego BVG,
-
zwiększenia wydajności (prędkości) druku, która jest porównywalna z prędkościami maszyn wklęsłodrukowych (szybkość wstęgi papieru dochodząca do 15 m/sek.),
-
wzrostu wydajności w przeliczeniu na godzinę, zmniejszenia strat oraz skrócenia czasu wymiany form,
-
stosowania aparatów złamujących z wklęsłodruku (większa elastyczność w dzieleniu składek),
-
przygotowania formy z danych cyfrowych („computer-to-plate” - „z komputera na płytę” lub CTP); system CTP umożliwia znacznie szybsze i tańsze wykonanie form w porównaniu do poprzednio stosowanej technologii,
-
wykorzystania pras drukujących na wstędze papierowej, wyposażonych w automatyczne systemy rejestrująco-kontrolne, które znacznie szybciej dokonują ustawienia dopasowania warstw kolorów i tym samym generują mniej strat papieru.
(48)
Dla poparcia stwierdzenia, że odbiorcy nie rozróżniają już produktów pod względem zastosowanej technologii, polskie władze podały przykłady klientów, którzy do celów drukowania katalogów odeszli od druku offsetowego na rzecz techniki wklęsłodrukowej.
(49)
Na tej postawie, zdaniem strony polskiej, konwergencja obu technik drukarskich ukształtowała jednolity „rynek drukarski”, na którym różnice zdefiniowane przez Komisję odgrywają rolę marginalną lub nawet nie istnieją. Według polskich władz, znajduje to potwierdzenie w niedawnej decyzji w sprawie połączenia przedsiębiorstw (12).
(50)
Władze polskie przedłożyły dane dla połączonego rynku offsetu i wklęsłodruku, aby wykazać, że w okresie referencyjnym 2001-2006 skumulowany roczny współczynnik wzrostu (dalej „współczynnik CAGR”) wyniósł 2,54 % w ujęciu ilościowym, przewyższając współczynnik CAGR dla PKB na terenie EOG (2 %) (13). Dane dostarczone przez polskie władze pochodzą od CEPIPRINT A.S.B.L., niezależnego stowarzyszenia producentów papieru, i odnoszą się do widocznej konsumpcji dwóch ogólnych klas papieru stosowanych do drukowania czasopism i katalogów w Europie (Zachodniej i Wschodniej), niezależnie od techniki stosowanej przez drukarnie. Dane nie pozwalają na dokonanie rozróżnienia na rynki czasopism i katalogów.
(51)
Ponadto strona polska dostarczyła dane dotyczące zdolności produkcyjnych stworzonych przez projekt w odniesieniu do wielkości połączonego rynku druku publikacji technikami offsetu i wklęsłodruku (znowu bez rozróżnienia na rynki czasopism i katalogów), wynoszących [0-5] % w ujęciu ilościowym. Udział beneficjenta w połączonym rynku wynosi dużo poniżej progu 25 % (14).
4.2. Rynek wklęsłodruku nie jest nierentowny
(52)
Władze polskie poinformowały również, że nawet przy założeniu, że właściwy rynek obejmowałby wyłącznie druk techniką wklęsłodruku, współczynnik CAGR dla tego rynku w latach 2001-2006 przekroczyłby CAGR dla PKB na terenie EOG.
(53)
W tym względzie, Polska dostarczyła nowy zbiór danych przedstawiony przez Europejskie Stowarzyszenie Wklęsłodruku na konferencji „Premedia Conference” w dniach 14-16 stycznia 2008 r. w Neapolu. Dane te obejmują okres 2002-2006 i odnoszą się do zużycia papieru wykorzystywanego do drukowania techniką wklęsłodruku. Dane za rok 2001 nie były dostępne z tego źródła i zostały oszacowane przez władze polskie w oparciu o podane powyżej dane CEPIPRINT.
(54)
Dane CEPIPRINT obejmują zużycie papieru do drukowania czasopism i katalogów, zarówno techniką wklęsłodruku jak i offsetu. Statystyki te podają wzrost w wysokości 1 % w 2002 r. w porównaniu z 2001 r. Polska przyjęła taki sam wzrost o 1 % dla wklęsłodruku do uzupełnienia danych za lata 2002-2006 o brakujące dane za 2001 r.
(55)
Obliczony w oparciu o te założenia współczynnik CAGR dla druku czasopism techniką wklęsłodruku w okresie od 2001 r. do 2006 r. wynosi 2,03 % i jest nieco wyższy od współczynnika CARG dla PKB na terenie EOG (15) w tym samym okresie (2 %).
4.3. Wzrost zdolności produkcyjnej nie przekracza 5 % wielkości żadnego z możliwych do przyjęcia właściwych rynków
(56)
Ponadto Polska dostarczyła również poprawione dane wykazujące, że zdolności produkcyjne, które powstaną dzięki projektowi, nie przekraczają 5 % wielkości rynków wklęsłodruku, uznanych za właściwe w decyzji o wszczęciu postępowania.
(57)
Jak wskazano powyżej, ponieważ wydruk czasopism i katalogów/ulotek reklamowych przeprowadza się na tych samych liniach produkcyjnych, trudno jest sporządzić jednoznaczną strukturę zdolności produkcyjnych, jakie powstaną dzięki projektowi, z rozbiciem na zdolności produkcyjne dotyczące czasopism oraz katalogów/ulotek reklamowych. Dlatego też w decyzji o wszczęciu postępowania przyjęto strukturę zdolności produkcyjnych opartą na oczekiwanym udziale czasopism ([90-100] %) i katalogów/ulotek reklamowych ([0-10] %) w produkcji osiąganej przez nowe drukarnie. Na tej podstawie wzrost zdolności produkcyjnych nieznacznie przekroczył próg 5 % w przypadku druku czasopism.
(58)
W swych uwagach władze polskie ponownie podały tę strukturę, opierając się na najnowszych dostępnych informacjach na temat obecnych i oczekiwanych wyników sprzedaży osiąganych przez drukarnie.
(59)
Według strony polskiej, podział [90-100] % - [0-10] % był uznawany jedynie za prognozę krótkoterminową i opierał się na wstępnych szacunkach z czasu składania zgłoszenia. W tamtym okresie zamówienia na druk katalogów były nadal w fazie negocjacji. Władze polskie odniosły się również do informacji przedłożonych podczas oceny wstępnej, w których wskazano, że zdobycie udziałów w rynku katalogów jest procesem stopniowym, zaś beneficjent posiada już dobry, stabilny portfel zamówień na druk czasopism. Ponieważ BVG jest nową drukarnią na rynku przewiduje się, że zamówienia na druk katalogów będą wpływały stopniowo, lecz w sposób ciągły.
(60)
Ponadto strona polska podkreśliła, że na terenie EOG nie istnieje drukarnia specjalizująca się wyłącznie w druku czasopism lub tylko w druku katalogów. Drukarnie nie mogą specjalizować się tylko w druku czasopism, ponieważ uniemożliwiałoby to skuteczne wykorzystanie wszystkich dostępnych mocy produkcyjnych. Aby uniknąć braku wydajności w postaci przerw/przestojów między drukiem różnych czasopism, konieczne są zamówienia na katalogi.
(61)
W celu uzasadnienia Polska odniosła się do wcześniejszej decyzji w sprawie połączenia przedsiębiorstw (16) wskazującej, że w celu wykorzystania zainstalowanej zdolności produkcyjnej w możliwie największym stopniu, drukarnie będą zazwyczaj starały się zapewnić różnorodność drukowanych produktów, mających różne charakterystyki (w zakresie okresowości, czasu drukowania i nakładu). Ze względu na potrzebę zachowania pewnego stopnia elastyczności, trzy drukarnie wklęsłodrukowe, o których mowa w decyzji w sprawie połączenia przedsiębiorstw, podały za cel osiągnięcie maksymalnego udziału drukowania czasopism w portfolio produktów w wysokości 70-85 %.
(62)
Polska potwierdziła, że celem spółki BVG jest osiągnięcie z czasem bardziej zrównoważonego portfolio produktów. Cel ten zostanie osiągnięty stopniowo wraz z uruchamianiem nowych linii produkcyjnych, uzyskaniem nowych zdolności produkcyjnych i wzrostem zaufania wśród klientów.
(63)
Nowsze dane przedłożone przez Polskę potwierdzają stopniowy wzrost udziału drukarni należących do spółki BVG w rynku katalogów. W roku drukarskim od lipca 2007 r. do czerwca 2008 r. (17) (dane opierające się na wartościach historycznych do marca 2008 r. i potwierdzonych zamówieniach klientów w okresie kwiecień-czerwiec 2008 r.) udział druku czasopism wyniósł [90-95] %, a druku katalogów/ulotek reklamowych - [5-10] %.
(64)
Ostrożne szacunki dla okresu 2008-2009, które uwzględniają jedynie zamówienia już potwierdzone przez klientów i dwa zamówienia (18) będące w zaawansowanej fazie negocjacji, podają udział [85-90] % dla druku czasopism i [10-15] % dla druku katalogów/ulotek reklamowych. Drugi wariant dla lat 2008/2009 zakładał, że zamówienia na drugą połowę tego okresu osiągną taki sam poziom jak zamówienia składane na pierwszą połowę (podejście docelowe). Udział czasopism w tym okresie zmniejszyłby się do [80-85] % w stosunku do [15-20] % udziału katalogów/ulotek reklamowych.
(65)
Tabela 2 pokazuje, jak różne możliwości struktury udziałów druku czasopism oraz katalogów/ulotek reklamowych wpływają na wzrost zdolności produkcyjnych na właściwych rynkach (19).
Tabela 2
Zwiększenie zdolności produkcyjnych w odniesieniu do wielkości rynku wklęsłodruku
Powstałe zdolności produkcyjne (w tonach)
Wielkość rynku w 2003 r. (w tonach)
Wzrost zdolności produkcyjnych (w %)
Drukowanie publikacji techniką wklęsłodruku (czasopisma, katalogi i ulotki reklamowe)
152 000
4 600 000
3,3
Drukowanie czasopism w 2007/2008 (dane rzeczywiste)
[136 800-152 000] ([90-100] %)
2 760 000
[5-10]
Drukowanie katalogów i ulotek reklamowych w 2007/2008 (dane rzeczywiste)
[0-15 200] ([0-10] %)
1 840 000
[0-5]
Drukowanie czasopism - dane szacunkowe na 2008/2009 (ostrożne podejście)
[121 600 - 136 800] ([80-90] %)
2 760 000
[0-5]
Drukowanie katalogów i ulotek reklamowych - dane szacunkowe na 2008/2009 (ostrożne podejście)
[15 200-30 400] ([10-20] %)
1 840 000
[0-5]
Drukowanie czasopism - dane szacunkowe na 2008/2009 (podejście docelowe)
[121 600 - 136 800] ([80-90] %)
2 760 000
[0-5]
Drukowanie katalogów i ulotek reklamowych - dane szacunkowe na 2008/2009 (podejście docelowe)
[15 200-30 400] ([10-20] %)
1 840 000
[0-5]
(66)
Zdaniem polskich władz, skoro nawet ostrożne prognozy na okres 2008-2009 pokazują do tego stopnia znaczący udział druku katalogów, że poziom planowanej zdolności produkcyjnej dla druku czasopism spadłby poniżej 5 %, zostaną spełnione wymogi pkt 24 lit. b) Zasad, nawet jeżeli właściwy rynek obejmowałby wyłącznie drukowanie techniką wklęsłodruku.
4.4. Rynek geograficzny dla druku techniką wklęsłodruku obejmuje teren EOG
(67)
Władze polskie zwróciły przede wszystkim uwagę na fakt, że koszty transportu nie stanowią znaczącej części kosztów ogólnych. Jak wynika z analiz przeprowadzonych przez beneficjenta, koszty transportu stanowią jedynie [4 do 15] % ogólnych kosztów obsługi. W szczególności koszty transportu do konkretnych krajów wynoszą:
-
BVG (drukarnia beneficjenta) do Francji (klient zewnętrzny): [4-10] %,
-
BVG do Austrii (klient zewnętrzny): [4-10] %,
-
BVG do Szwajcarii (klient zewnętrzny): [4-10] %,
-
BVG do Zjednoczonego Królestwa (klient powiązany): [10-15] %,
-
BDC (drukarnia wydawnictwa Bauer Verlag w Ciechanowie) do Zjednoczonego Królestwa (klient powiązany): [10-15] %,
-
BDC do Rosji (klient powiązany): [10-15] %.
(68)
Zdaniem strony polskiej, fakt realizacji takich zamówień potwierdza, że są one wykonalne, a koszty transportu nie stanowią istotnej bariery. Z tego względu, koszty transportu nie uzasadniają przyjęcia definicji rynku geograficznego węższej niż terytorium EOG.
(69)
Ponadto władze polskie zauważyły, że większość drukarni drukujących czasopisma i katalogi współpracuje z klientami z całej Europy (zarówno z krajów UE, jak i krajów spoza UE). Drukarnie te (20) mają działy sprzedaży specjalizujące się w obsłudze klientów zagranicznych oraz w bieżącym doradztwie i wsparciu przy realizacji poszczególnych umów i zamówień.
(70)
Jedna z większych drukarni w Polsce, „Winkowski” (niezależna drukarnia posiadająca trzy zakłady produkcyjne w Radzyminie, Pile i Wyszkowie), korzysta z centralnego działu handlu zagranicznego, zatrudniającego 15 osób zajmujących się pozyskiwaniem zamówień z zagranicy oraz obsługą poszczególnych rynków zagranicznych. Do obsługi rynku krajowego przydzieleni są inni pracownicy. Poza tym, drukarnia ta posiada biura sprzedaży w Niemczech, Szwecji, Austrii i Zjednoczonym Królestwie. Drukarnia ma też własny dział transportu międzynarodowego. „Winkowski” realizuje zamówienia na terenie całej Europy. Do najważniejszych rynków należą: Francja, kraje skandynawskie, Niemcy i Zjednoczone Królestwo. Spółka dostarcza produkty również na Ukrainę, do Rosji, Słowenii, Rumunii i innych krajów.
(71)
Podobną strategię i sposób sprzedaży przyjęła inna duża drukarnia - RR Donnelley, która posiada w Polsce cztery drukarnie (dwie w Krakowie, jedną w Starachowicach i jedną w Kielcach). Koncern obsługuje z Polski najważniejsze rynki europejskie. RR Donnelley posiada również biura sprzedaży w krajach Beneluksu, Niemczech, Szwajcarii, Zjednoczonym Królestwie, na Węgrzech, w krajach skandynawskich i Rosji. Drukarnie RR Donnelley w Polsce produkują zarówno czasopisma, jak i katalogi na eksport do wszystkich wyżej wymienionych krajów. RR Donnelley posiada również wyspecjalizowany dział logistyki i transportu międzynarodowego.
(72)
Przykładem zachodnioeuropejskiej drukarni potwierdzającym, że konieczność transportu na duże odległości nie musi stanowić istotnej bariery w handlu na rynku drukarskim dzięki istnieniu odpowiednich systemów dystrybucji, jest Prinovis z Niemiec. Jak wynika z publicznie dostępnych informacji (21), kilka tytułów francuskich czasopism jest już drukowanych dla Prisma Presse w Niemczech i dostarczanych do Paryża celem dalszego wykończenia lub dystrybucji, tj.:
-
tygodnik kobiecy „Femme Actuelle” w Dreźnie (władze polskie zwróciły uwagę, że odległość między Dreznem a Paryżem wynosi około 1 035 km. Odległość od BDN byłaby o 120 km większa),
-
miesięcznik kobiecy „Prima” w dwóch formatach (zwykłego czasopisma i w formacie kieszonkowym) w Itzehoe (odległość między Itzehoe a Paryżem wynosi 942 km),
-
miesięczniki specjalistyczne „Ça m’intéresse”, „Guide Cuisine” oraz „Cuisine Actuelle” w Itzehoe,
-
wydania specjalne dla „Cuisine Actuelle” w Dreźnie,
-
wydanie kieszonkowe miesięcznika kobiecego „Bien dans ma vie” w Itzehoe,
-
ponadto spółka Prisma Presse zawarła niedawno z Prinovis umowę na drukowanie francuskiego czasopisma z programem telewizyjnym Télé Loisirs, które ukazuje się raz w tygodniu w nakładzie 1,6 mln egzemplarzy, a każdy numer liczy średnio 140 stron.
(73)
Zdaniem strony polskiej, mimo że francuski klient spółki Prinovis nie jest podmiotem zewnętrznym, powyższy przykład pokazuje, że odpowiednia organizacja dystrybucji gwarantuje dostawy na czas również w przypadku tych czasopism, dla których punktualna dostawa ma szczególne znaczenie. Powodzenie tego przedsięwzięcia możliwe jest w szczególności dzięki stworzeniu odpowiednich kanałów dystrybucji i systemów monitorowania dostaw na duże odległości. Są one wprowadzane przez wszystkich wydawców i drukarnie współpracujące ze sobą na duże odległości.
(74)
W świetle powyższych przykładów dotyczących podmiotów obsługujących klientów w różnych krajach na terenie całego EOG i Europy Wschodniej, władze polskie są przekonane, że czas, koszty i kwestie związane z dostawą nie stanowią istotnej bariery dla współpracy z wydawcami na duże odległości. Częsta praktyka drukowania czasopism i katalogów na terenie EOG z przeznaczeniem na rynek rosyjski uzasadniałaby nawet szerszą definicję rynku, obejmującą EOG i Rosję.
(75)
Władze polskie podkreśliły również, że wydawcy, których siedziby mieszczą się poza krajami, w których zlokalizowana jest większość zdolności produkcyjnych w zakresie druku i w których zaopatrzenie rynku jest lepsze niż w innych częściach Europy, zazwyczaj dokonują wyboru drukarni spośród wielu firm, a fakt przynależności do tej samej grupy nie jest dla nich czynnikiem decydującym. Ponieważ o ile położenie geograficzne nie jest ograniczeniem, wydawcy wybierają drukarnie, zasadniczo biorąc pod uwagę konkurencyjność ich ofert i korzyści wynikające ze stałej współpracy. Obecnie, w związku z rozwojem technicznym pras offsetowych i możliwością zamiennego stosowania technik drukarskich niezależnie od wielkości zamówień, znacznie zwiększyła się liczba potencjalnych konkurentów mogących uczestniczyć w tym samym przetargu.
5. OCENA POMOCY
5.1. Pomoc państwa w rozumieniu art. 87 ust. 1 traktatu WE
(76)
Pomoc jest udzielana w postaci zwolnienia z podatku dochodowego od osób prawnych, stanowiącego dla polskich władz utracone dochody. Są to zasoby państwowe w rozumieniu art. 87 ust. 1 traktatu WE. Jako że pomoc jest przyznawana jednej spółce, środek ten ma charakter wybiórczy. Pomoc ta zwalnia beneficjenta z kosztów, które musiałby ponieść w normalnych warunkach rynkowych. W związku z tym, spółka ma przewagę gospodarczą nad swoimi konkurentami, co może prowadzić do zakłócenia konkurencji. Tak długo, jak produkty objęte projektem będą przedmiotem handlu, istnieje ryzyko, że pomoc mogłaby wpłynąć na wymianę handlową między państwami członkowskimi.
(77)
W związku z tym, Komisja stoi na stanowisku, że zgłoszony środek stanowi pomoc państwa w rozumieniu art. 87 ust. 1 traktatu WE.
5.2. Wymóg zgłaszania, zgodność pomocy z prawem i prawo właściwe
(78)
Zgłaszając środek, władze polskie spełniły wymóg dotyczący indywidualnego zgłoszenia określony w pkt 24 Zasad. Wszelka pomoc powyżej pułapu określonego w indywidualnym zgłoszeniu nie zostanie wprowadzona w życie do czasu zatwierdzenia przez Komisję.
(79)
Zgodnie z ust. 63 i przypisem 58 „Wytycznych w sprawie krajowej pomocy regionalnej na lata 2007-2013” (22) Komisja oceniła dany środek pomocy na podstawie „Wytycznych w sprawie krajowej pomocy regionalnej z 1998 r.” (23) (zwanych dalej „WPR z 1998 r.”) i Zasad.
5.3. Zgodność pomocy z WPR z 1998 r.
(80)
Jak wskazano w decyzji o wszczęciu formalnego postępowania wyjaśniającego, pomoc przyznawana jest zgodnie z zatwierdzonym programem PL 39/2004, a zatem spełnione zostały standardowe kryteria zgodności ustanowione w WPR (takie jak kryteria dotyczące inwestycji początkowej w regionach kwalifikujących się do pomocy regionalnej, kosztów kwalifikowalnych, wkładu własnego, efektu zachęty, utrzymania inwestycji i kumulacji).
5.4. Zgodność z przepisami Zasad
5.4.1. Intensywność pomocy
(81)
Przy planowanych wydatkach kwalifikowalnych w wartości zdyskontowanej wynoszących 734,031 mln PLN (około 157,95 mln EUR) i mającym zastosowanie standardowym pułapie dla pomocy regionalnej w wysokości 50 % w ekwiwalencie dotacji netto (EDN), skorygowana maksymalna intensywność pomocy dopuszczalna zgodnie z pkt 21 Zasad wynosi 29,98 % EDN.
(82)
Przewidywana kwota pomocy w wysokości 220,057 mln PLN (47,35 mln EUR) w wartości zdyskontowanej, o intensywności pomocy wynoszącej 29,98 % EDN (24), mieści się w tym pułapie. Dlatego też proponowana intensywność pomocy jest zgodna z mechanizmem zmniejszania intensywności pomocy przewidzianym w pkt 21 Zasad.
5.4.2. Zgodność z przepisami pkt 24 lit. a) i b) Zasad
(83)
Ponieważ proponowana łączna kwota pomocy w wysokości około 47,35 mln EUR przekracza próg podlegający zgłoszeniu i wynoszący 37,5 mln EUR, konieczna jest ocena zgodności proponowanej pomocy z pkt 24 lit. a) i b) Zasad.
(84)
Decyzja Komisji o zezwoleniu na regionalną pomoc na rzecz dużych projektów inwestycyjnych podlegających przepisom pkt 24 Zasad zależy od udziału beneficjenta w rynku przed inwestycją i po jej dokonaniu oraz od zdolności produkcyjnej, jaką stwarza dana inwestycja. W celu przeprowadzenia odpowiednich badań na podstawie pkt 24 lit. a) i b) Zasad, Komisja musi w pierwszej kolejności określić produkty, których dotyczy dana inwestycja, jak również musi ustalić właściwy rynek produktowy i rynek geograficzny.
(85)
Zgodnie z pkt 52 Zasad „odnośny produkt” oznacza produkt przewidziany w projekcie inwestycyjnym i w razie potrzeby produkty uznane za jego substytuty albo przez klienta (z powodu cech, ceny lub przeznaczenia produktu), albo przez producenta (ze względu na elastyczność związaną z urządzeniami produkcyjnymi). Jeśli projekt dotyczy produktu pośredniego, a znacząca część produkcji nie jest zbywana na rynku, odnośny produkt może zostać uznany za obejmujący produkty stanowiące następne ogniwo w procesie produkcji.
(86)
Przedmiotowy projekt inwestycyjny dotyczy drukowania czasopism, katalogów handlowych i ulotek reklamowych techniką wklęsłodruku. Beneficjent pomocy jest poprzez swoją strukturę własnościową powiązany z dużym wydawnictwem Heinrich Bauer Verlag. Ponadto grupa Heinrich Bauer Verlag będzie najważniejszym klientem nowej drukarni - odbiorcą około […] % sprzedaży nowego zakładu. Dlatego najpierw należy ustalić, czy sprzedaż produktów drukarskich przez ten obiekt inwestycyjny wydawnictwu Heinrich Bauer Verlag odbywa się zgodnie z warunkami rynkowymi.
(87)
W powyższej kwestii polskie władze potwierdziły, że transakcje między Spółką prowadzącą nową drukarnię a Heinrich Bauer Verlag będą prowadzone na zasadach rynkowych (wydawnictwo Bauer Verlag zbiera przynajmniej trzy oferty od czołowych europejskich drukarni wklęsłodrukowych, po czym cena naliczana przez Spółkę ustalana jest jako średnia tych ofert). Organy podatkowe mogą poddać to obliczenie weryfikacji i w razie potrzeby zażądać przekazania dodatkowej dokumentacji.
(88)
Ponadto szacuje się, że udział sprzedaży do grupy Heinrich Bauer Verlag będzie malał wraz ze wzrostem zdolności produkcyjnych. Wynika to stąd, że przy większej liczbie zainstalowanych linii produkcyjnych konsekwencje awarii są mniej dotkliwe, a to z kolei umożliwia zdobycie dodatkowych klientów zewnętrznych na rynku, na którym kluczowymi kwestiami są dostawa na czas i niezawodność.
(89)
W związku z powyższym Komisja stwierdza, że produkty BVG będą zbywane na warunkach rynkowych, a zatem w niniejszym przypadku właściwy rynek produktowy należy określić jako rynek działalności drukarskiej, a nie rynek produktu stanowiącego następne ogniwo w procesie produkcji (czyli działalności wydawniczej).
(90)
Przedmiotowy projekt inwestycyjny dotyczy techniki wklęsłodruku, która charakteryzuje się tym, że farba drukarska jest przenoszona na podłoże (np. papier) przez stalowy cylinder drukujący wygrawerowany techniką laserową. W przeciwieństwie do techniki wklęsłodruku w technice offsetowej, obszary drukowane i niezadrukowane znajdują się w tej samej płaszczyźnie co nośnik obrazu. Obszary niezadrukowane są wolne od farby drukarskiej, ponieważ ją odpychają, natomiast obszary drukujące przyjmują farbę. Wynika to stąd, że farba offsetowa oparta jest na bazie oleju, a obszary niezadrukowane nie przyjmują farby, ponieważ pokryte są wodą lub roztworami wody, a olej i woda odpychają się wzajemnie.
(91)
Istnieją wyraźne różnice między tymi dwiema technikami drukarskimi. Po pierwsze, koszty inwestycyjne związane z prasą wklęsłodrukową są dwukrotnie wyższe niż porównywalnych pras offsetowych. Z kolei prasa wklęsłodrukowa pozwala zapewnić jednolitą jakość druku nawet w przypadku dużych nakładów, tymczasem jakość druku offsetowego jest dość zmienna, ponieważ podczas procesu drukowania trudno jest utrzymać równowagę między wodą i farbą. Prasy wklęsłodrukowe są również bardziej wydajne (dużą ilość egzemplarzy można wydrukować za pomocą prasy wklęsłodrukowej w krótszym czasie niż za pomocą prasy offsetowej) oraz charakteryzują się dłuższym okresem użytkowania.
(92)
Dlatego, powyżej pewnego nakładu przy technice wklęsłodrukowej koszty produkcji są niższe. Im wyższy nakład, tym niższe koszty produkcji w porównaniu z innymi technikami. Jednak, w przypadku mniejszych nakładów, technika wklęsłodrukowa jest mniej opłacalna ze względu na stosunkowo wysokie koszty przygotowania cylindrów w porównaniu z kosztami przygotowania form drukarskich w technice offsetowej.
(93)
Dlatego technika wklęsłodrukowa nadaje się szczególnie do drukowania dużych nakładów (25), a technika offsetowa głównie do małych nakładów. Ze względu na wyższą i bardziej stabilną jakość w technice wklęsłodruku istnieje również różnica ze strony popytu.
(94)
W odniesieniu do przedłożonych przez Polskę argumentów dotyczących konwergencji technik wklęsłodruku i offsetu należy zauważyć, że badanie rynkowe przeprowadzone w ramach wcześniejszej sprawy dotyczącej łączenia przedsiębiorstw (26) rzeczywiście potwierdziło, że moce produkcyjne offsetowych maszyn drukarskich stale rosną. Jednakże na dzień dzisiejszy mogą one stanowić wiarygodny substytut dla drukowania czasopism jedynie w przypadku tych czasopism, które są obecnie drukowane techniką wklęsłodruku o najniższej liczbie egzemplarzy i stron.
(95)
Powyższa decyzja w sprawie połączenia przedsiębiorstw nie określa konkretnych progów, zarówno w odniesieniu do wielkości jak i liczby stron, powyżej lub poniżej których istnieją preferencje co do stosowania techniki offsetu lub wklęsłodruku. Dokładna definicja rynku pozostała zatem otwarta, a rynek został poddany analizie w możliwie wąskim jego rozumieniu (czyli przy założeniu, że obejmuje jedynie wklęsłodruk).
(96)
Tego rodzaju podejście ostrożnościowe jest uzasadnione również w niniejszej sprawie. Należy również zauważyć, że zgodnie z informacjami dostępnymi na stronie internetowej Europejskiego Stowarzyszenia Wklęsłodruku (27), wklęsłodruk nadal utrzymuje swoją przewagę w kontekście jakości: „Ponieważ wklęsłodruk, w przeciwieństwie do wszystkich innych procesów drukarskich, gwarantuje stały wysoki poziom jakości przy dużych nakładach, odgrywa on nadal czołową rolę jako główny proces drukarski dla czasopism, katalogów i artykułów markowych na coraz bardziej zinternacjonalizowanym rynku”.
(97)
W związku z tym, pomimo widocznej konkurencji między technikami offsetu i wklęsłodruku w niektórych segmentach rynku druku publikacji, zdaniem Komisji w tym przypadku analizę rynkową należy ograniczyć do wklęsłodruku według symulacji najgorszego scenariusza.
(98)
Technika wklęsłodruku stosowana jest do drukowania dwóch głównych produktów graficznych: publikacji i elastycznych opakowań. Ponieważ pras zaprojektowanych do druku czasopism i katalogów nie można stosować do druku materiałów pakunkowych, a objęta pomocą drukarnia będzie drukowała tylko publikacje, właściwy rynek jest w tym przypadku ograniczony do druku publikacji techniką wklęsłodruku.
(99)
Wklęsłodruk publikacji zapewnia druk publikacji dla rynku czasopism i katalogów. W decyzji w sprawie połączenia przedsiębiorstw (28) stwierdzono, że istnieje odrębny rynek produktów dla druku czasopism techniką wklęsłodruku ze względu na presję czasu związaną z drukiem tych produktów oraz ze względu na podwyższone wymagania w zakresie procesu wykończeniowego i dystrybucji. Uzasadnione jest również oddzielne traktowanie rynku czasopism, gdyż docelowo dominująca część sprzedaży usług drukarskich wykonanych w drukarni w Nowogrodźcu będzie dotyczyć czasopism, co oznacza, że projekt dotyczy przede wszystkim właśnie tego podrynku.
(100)
W świetle powyższych ustaleń, w niniejszej sprawie badania rynków zostaną przeprowadzone na trzech możliwych do przyjęcia rynkach właściwych:
-
rynku druku publikacji techniką wklęsłodruku (szeroka definicja rynku),
-
rynku druku czasopism techniką wklęsłodruku,
-
rynku druku katalogów i ulotek reklamowych techniką wklęsłodruku.
(101)
Chociaż badanie rynku przeprowadzone w ramach poprzedniej decyzji w sprawie połączenia przedsiębiorstw (29) nie pozwoliło na zdefiniowanie dokładnego progu, poniżej którego wszystkie drukarnie wklęsłodrukowe byłyby konkurencyjne, udało się stwierdzić, że rynek ten jest większy od rynku krajowego ze względu na transgraniczny przepływ towarów i konkurencję. Jest to o tyle oczywiste, że w niektórych krajach nie ma drukarni wklęsłodrukowych (np. w Szwecji, gdzie niektórzy klienci uznali, że polskie drukarnie również mogłyby być konkurencyjne).
(102)
W związku z tym w decyzji w sprawie połączenia przedsiębiorstw stwierdzono, że w przypadku Belgii i Szwecji (tj. w krajach, gdzie dane połączenie prowadzi do znacznego pokrywania się rynków) definicja rynku geograficznego dla druku czasopism techniką wklęsłodruku powinna obejmować wszystkie drukarnie wklęsłodrukowe znajdujące się w sąsiednich krajach (30). W odniesieniu do druku katalogów techniką wklęsłodruku zwrócono uwagę, że zasięg rynku może być nawet większy, ponieważ krótki czas realizacji zamówienia nie odgrywa szczególnie istotnej roli oraz ze względu na brak szczególnych trudności związanych z dystrybucją.
(103)
W niniejszej sprawie polskie władze przedstawiły przykłady wykazujące, że świadczenie usług drukowania czasopism na duże odległości jest wykonalne pod warunkiem stworzenia odpowiednich systemów dystrybucji. Wydaje się, iż takie sieci dystrybucji na duże odległości wraz z systemami monitorowania dostaw bardziej przyczyniają się do terminowego dostarczania czasopism niż korzyści wynikające z zintegrowanej struktury organizacyjnej przedmiotowych przedsiębiorstw.
(104)
Ponadto Polska przedstawiła przykładowe koszty transportu związane z dostarczaniem czasopism przez beneficjenta. Koszty te można uznać za stosunkowo niskie, nawet w przypadku dużych odległości. Co więcej, obecni klienci beneficjenta znajdują się nawet dalej niż w państwach sąsiedzkich (w Austrii, Szwajcarii, Zjednoczonym Królestwie i Francji). Również to wskazuje, że beneficjent jest w stanie konkurować na znacznej części EOG.
(105)
Przykłady polskich drukarni (innych niż drukarnie beneficjenta) świadczących usługi położonym daleko od nich klientom są drugim dowodem potwierdzającym możliwość świadczenia usług drukowania czasopism na oddalone rynki po dostępnych kosztach dystrybucji. Polskie drukarnie również są w stanie konkurować na rynkach poza EOG (np. na Ukrainie lub w Rosji).
(106)
Ponadto dane zebrane przez MillwardBrown SMG/KRC (31) i przedłożone przez polskie władze wskazują, że drukarnie publikacji techniką wklęsłodruku znajdują się tylko w 14 krajach EOG. Wykres 1 przedstawia zdolności produkcyjne w podziale na kraje.
Wykres 1
Zdolności produkcyjne w zakresie druku publikacji techniką wklęsłodruku w Europie, 1 000 ton/rok (dane szacunkowe za 2006 r.)
(107)
Jak widać na wykresie 1, Niemcy dysponują 43 % łącznych zdolności produkcyjnych EOG w zakresie druku publikacji techniką wklęsłodruku, tymczasem procentowy udział ludności tego kraju w łącznej liczbie ludności EOG (co stanowi prognozę udziału Niemiec w konsumpcji czasopism/katalogów) wynosi tylko 17 %. Połączone zdolności produkcyjne czterech największych producentów (Niemiec, Włoch, Francji i Zjednoczonego Królestwa) stanowią 78 % zdolności EOG, przy czym ludność tych krajów stanowi 53 % ludności EOG. Czynnik ten również wskazuje na koncentrację produkcji oraz istnienie w ramach EOG znacznej transgranicznej wymiany handlowej w zakresie usług wklęsłodruku.
(108)
Dlatego na podstawie informacji, którymi obecnie dysponuje Komisja, oraz biorąc pod uwagę brak innej uznanej alternatywnej segmentacji geograficznej, a także brak uwag ze strony podmiotów trzecich, Komisja uznaje, że w niniejszej sprawie właściwym rynkiem geograficznym jest EOG. Należy również zauważyć, że zgodnie z Zasadami, w celu zastosowania pkt 24 lit. b) Zasad, widoczna konsumpcja jest określana na poziomie EOG.
(109)
W celu zbadania, czy projekt jest zgodny z pkt 24 lit. a) Zasad, Komisja musi ustalić udział w rynku beneficjenta na poziomie grupy przed inwestycją i po inwestycji. Ponieważ inwestycję rozpoczęto w 2004 r. i planuje się jej ukończenie w 2009 r., Komisja zbada udział w rynku spółki BVG w 2003 i 2010 r.
(110)
Aby ustalić udział w rynku spółki BVG na poziomie grupy, Komisja porównała jej sprzedaż w ujęciu ilościowym na poziomie EOG z całkowitą wielkością konsumpcji papieru wklęsłodrukowego w EOG.
(111)
Brak jest danych w ujęciu wartościowym, jednak polskie władze potwierdziły, że ceny beneficjenta ustalane są na poziomie średnich cen rynkowych lub cen bardzo zbliżonych do tego poziomu. Oznacza to, że udziały w rynku (oraz zwiększenie zdolności produkcyjnej) w ujęciu wartościowym są bardzo zbliżone do udziałów w ujęciu ilościowym, a zatem uzasadnione jest oparcie analizy wyłącznie na danych ilościowych.
(112)
Dane dotyczące wielkości konsumpcji w ujęciu wartościowym (czyli ilość papieru zadrukowanego techniką wklęsłodruku) w całym EOG oparte są na danych Europejskiego Stowarzyszenia Wklęsłodruku (32) (ERA), dostarczonych przez polskie władze. ERA potwierdziła również zdolność produkcyjną […] linii produkcyjnych, jakie zostaną zainstalowane przez beneficjenta. Strukturę ogólnej sprzedaży/konsumpcji w podziale na podsegmenty czasopism i katalogów/ulotek reklamowych dostarczyło przedsiębiorstwo MillwardBrown SMG/KRC. Podany podział procentowy (60,2 % dla czasopism i 39,8 % dla innych publikacji) dotyczył roku 2006 i założono, że pozostanie na stałym poziomie.
(113)
Władze polskie przedłożyły dane ERA obejmujące lata 2002-2006. Szczegółowe całościowe prognozy sprzedaży na 2010 r. nie są dostępne, ale ERA oczekuje, że w najbliższych latach utrzyma się niewielka tendencja wzrostowa na poziomie 1 %. Jednak według symulacji najgorszego scenariusza uznano, że rynek będzie stabilny, stąd do oszacowania całkowitej konsumpcji w 2010 r. wykorzystano dane za 2006 r.
(114)
Udział w rynku przedsiębiorstwa BVG ustalono na poziomie EOG w odniesieniu do trzech możliwych do przyjęcia właściwych rynków produktowych określonych w motywie 101. Udziały w rynku na poziomie grupy (tj. z uwzględnieniem drukarni Heinrich Bauer Verlag) w roku poprzedzającym inwestycję i w rok po jej realizacji przedstawione są w tabeli 3.
Tabela 3
Udziały rynkowe w ujęciu ilościowym w EOG
(w %)
2003
2010
Udział w rynku druku publikacji techniką wklęsłodruku (szeroka definicja rynku)
[0-5]
[5-10]
Udział w rynku druku czasopism techniką wklęsłodruku
[5-10]
[10-15]
Udział w rynku druku katalogów i ulotek reklamowych techniką wklęsłodruku
[0-5]
[0-5]
(115)
Zebrane przez MillwardBrown SMG/KRC dane dotyczące zdolności produkcyjnych w zakresie wklęsłodruku wskazują również na skromny udział grupy Bauer w rynku EOG, a także istnienie silnej konkurencji.
Wykres 2
Zdolności produkcyjne europejskich wydawnictw w zakresie wklęsłodruku - % łącznych zdolności produkcyjnych w zakresie wklęsłodruku (dane szacunkowe za 2006 r.)
(116)
Jak wynika z tabeli 3, przy wszystkich definicjach rynku, udział w rynku przedsiębiorstwa BVG na poziomie grupy utrzymuje się znacznie poniżej 25-procentowego progu ustalonego w pkt 24 lit. a) Zasad. Dlatego Komisja uznaje, że nawet dopuszczając margines błędu właściwy dla prognoz przedstawionych powyżej, przedmiotowy środek pomocy jest zgodny z pkt 24 lit. a) Zasad.
(117)
Zgodnie z pkt 24 lit. b) Zasad projekt nie kwalifikuje się do otrzymania pomocy inwestycyjnej, jeśli powstałe zdolności produkcyjne przekraczają 5 % wielkości nierentownego rynku (tj. gdy wzrost w sektorze kształtuje się poniżej wzrostu w EOG). Pełne zdolności produkcyjne, które powstaną dzięki projektowi, zostaną osiągnięte w 2010 r.
(118)
Ponieważ współczynnik CAGR przedmiotowego rynku w latach 2001-2006 (równy 2,03 %), obliczony na podstawie przekazanych przez polskie władze danych, przekracza wartość współczynnika CAGR dla PKB EOG (2,00 %), nie ma potrzeby sprawdzania, czy stworzone zdolności produkcyjne stanowią więcej niż 5 % rynku.
(119)
Jednakże dane za 2001 r., czyli najważniejszy rok przy obliczaniu współczynnika CAGR w latach 2001-2006, nie były bezpośrednio dostępne, lecz zostały oszacowane przez polskie władze na podstawie wzrostu całego rynku czasopism w latach 2001-2002. Dane te mogą nie być reprezentatywne w odniesieniu do wzrostu druku czasopism techniką wklęsłodruku, dlatego należy zachować pewną ostrożność. Dlatego Komisja zbadała również, czy stworzone przez projekt zdolności produkcyjne nie przekraczają 5 % rynku.
(120)
Całkowite zdolności produkcyjne, które powstaną dzięki projektowi (z uwzględnieniem wszystkich […] nowych linii produkcyjnych) wynoszą 152 tysiące ton rocznie, przy założeniu, że zdolności jednej linii produkcyjnej wynoszą […] tysięcy ton rocznie.
(121)
Prognoza ta dotyczy rzeczywistych zdolności produkcyjnych, z uwzględnieniem takich czynników jak czas przeznaczony na naprawy i konserwację (maksymalny czas pracy maszyn produkcyjnych oszacowano na 61 % całkowitego teoretycznego czasu) oraz czynników właściwych dla techniki wklęsłodruku.
(122)
W szczególności maszyny drukarskie wykorzystujące tę technologię mają określoną maksymalną długość cylindra, tj. szerokość stosowanej wstęgi papieru, co odpowiada określonej ilości standardowych stron druku (w przypadku maszyn stosowanych przez beneficjenta najszerszy możliwy do wykorzystania cylinder umożliwia wydruk maksymalnie […] standardowych stron). Cylinder określonej długości umożliwia wydruk kilku ściśle określonych wielkości czasopism/katalogów (w przypadku używanego w zakładzie objętym pomocą cylindra o obwodzie […] są to […] strony).
(123)
Teoretyczne zdolności produkcyjne wynikają z maksymalnej możliwej do otrzymania produkcji przy cylindrze o największym obwodzie - w przypadku beneficjenta odpowiadałoby to możliwości drukowania jedynie czasopism mających dokładnie […] strony. W rzeczywistości drukuje się czasopisma o różnych rozmiarach, a zdolność produkcyjna maszyn zmienia się odpowiednio. Dlatego prognoza uwzględnia również fakt, że produkcja ma miejsce przy różnych szerokościach pras i różnych obwodach cylindrów, tj. nie zawsze przy maksymalnej zdolności produkcyjnej. Prognozę sporządzono z uwzględnieniem planowanych wielkości druku na podstawie zamówień wynikających z zawartych umów.
(124)
Polskie władze poinformowały, że ponieważ wydruk czasopism i katalogów/ulotek reklamowych przeprowadza się na tych samych liniach produkcyjnych, trudno jest sporządzić jednoznaczną strukturę zdolności produkcyjnych, jakie powstaną dzięki projektowi, z rozbiciem na zdolności produkcyjne dotyczące czasopism oraz katalogów/ulotek reklamowych. Jak wskazały jednak polskie władze, jednym z możliwych rozwiązań jest oszacowanie struktury zdolności produkcyjnych na podstawie oczekiwanego udziału czasopism i katalogów/ulotek reklamowych w sprzedaży objętego pomocą zakładu.
(125)
W tym kontekście Polska dostarczyła najnowsze dane dotyczące produkcji, potwierdzające, że beneficjent rzeczywiście dąży do osiągnięcia bardziej zrównoważonego portfolio produktów niż zostało to wykazane podczas oceny wstępnej. Określony początkowo [90-100] % udział druku czasopism w produkcji nowych drukarni opierał się o zamówienia złożone w tamtym okresie. Jednakże od tego czasu pozyskano nowych klientów, co doprowadziło do stopniowego zwiększenia udziału druku katalogów/ulotek reklamowych.
(126)
Jak wynika z tabeli 2, w oparciu o oczekiwaną strukturę produkcji na lata 2008-2009 dla druku czasopism i katalogów, zwiększenie zdolności produkcyjnych już utrzymuje się poniżej 5 % dla wszystkich możliwych właściwych rynków. Ponadto należy przypomnieć, że analizę przeprowadzono w oparciu o najgorszy możliwy scenariusz zakładający, że właściwy rynek obejmuje wyłącznie druk techniką wklęsłodruku.
(127)
Ponieważ spełnione zostały oba warunki przewidziane w pkt 24 lit. b) Zasad (wskaźnik wzrostu rynku nie jest za niski, a zwiększenie zdolności produkcyjnych jest mniejsze niż 5 %), Komisja stwierdza, że badany środek pomocy jest zgodny z pkt 24 lit. b) Zasad.
6. WNIOSEK
(128)
Na podstawie powyższych rozważań Komisja uznaje, że jej wątpliwości dotyczące przekroczenia przez projekt progów określonych w pkt 24 lit. a) i b) Zasad zostały rozwiane i w związku z tym stwierdza, że pomoc jest zgodna ze wspólnym rynkiem,
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
Środki pomocy państwa, które Polska planuje przyznać na rzecz BVG Medien Beteiligungs GmbH, są zgodne ze wspólnym rynkiem w rozumieniu art. 87 ust. 3 lit. a) traktatu WE.
Niniejszym zezwala się na udzielenie pomocy w wysokości nieprzekraczającej 220,057 mln PLN według wartości zdyskontowanej (co stanowi intensywność pomocy wynoszącą 29,98 % EDN kosztów kwalifikowalnych o zdyskontowanej wartości 734,031 mln PLN). W przypadku niższych kosztów kwalifikowalnych, intensywność pomocy nie może przekroczyć pułapu 29,98 % EDN tych kosztów.
Artykuł 2
W terminie sześciu miesięcy od wypłaty ostatniej raty pomocy według zgłoszonego harmonogramu płatności władze polskie przedłożą szczegółowe sprawozdanie końcowe.
Artykuł 3
Niniejsza decyzja skierowana jest do Rzeczypospolitej Polskiej.
Sporządzono w Brukseli dnia 10 grudnia 2008 r.