Decyzja nr 253/2000/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
z dnia 24 stycznia 2000 r.
ustanawiająca drugi etap wspólnotowego programu działań w dziedzinie edukacji Sokrates
PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 149 i 150,
uwzględniając wniosek Komisji [1],
uwzględniając opinię Komitetu Ekonomiczno-Społecznego [2],
uwzględniając opinię Komitetu Regionów [3],
stanowiąc zgodnie z procedurą określoną w art. 251 Traktatu [4],
w świetle wspólnego projektu zatwierdzonego przez Komitet Pojednawczy dnia 10 listopada 1999 r.,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1) Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską przewiduje, że działania Wspólnoty przyczyniają się, między innymi, do rozwoju edukacji i szkolenia wysokiej jakości; środki w ramach niniejszego programu powinny wspierać europejski wymiar edukacji oraz przyczyniać się do rozwoju edukacji wysokiej jakości, mając na celu zachęcanie do nauki przez całe życie.
(2) Decyzją nr 819/95/WE Parlament Europejski i Rada ustanowili wspólnotowy program działań Sokrates [5].
(3) Rada Europejska na nadzwyczajnym posiedzeniu w sprawie zatrudnienia, które odbyło się w Luksemburgu w dniach 20 oraz 21 listopada 1997 r., uznała, iż nauka przez całe życie i szkolenie mogą stanowić istotny wkład w polityki zatrudnienia Państw Członkowskich, w celu zwiększenia zdolności zatrudnienia, zdolności dostosowywania się, kultury przedsiębiorczości oraz wspierania równych szans.
(4) Komisja w swoim komunikacie "Ku Europie wiedzy" zawarła wytyczne dla stworzenia otwartego i dynamicznego europejskiego obszaru edukacji, w którym możliwe byłoby osiągnięcie celu nauki przez całe życie oraz szkolenia.
(5) W swojej białej księdze "Nauczanie i uczenie się - ku społeczeństwu kognitywnemu" Komisja stwierdziła, iż pojawienie się społeczeństwa kognitywnego pociąga za sobą wspieranie zdobywania wiedzy; w tym celu należy zwiększać motywację do nauki przy każdej okazji. Komisja w swojej zielonej księdze "Nauczanie, szkolenie, badania: przeszkody na drodze do mobilności transnarodowej" uwydatniła korzyści wynikające z mobilności dla osób oraz konkurencyjności w Unii Europejskiej.
(6) Celem Komisji, zgodnie z życzeniem Parlamentu Europejskiego, jest osiągnięcie stopy udziału około 10 % szkół w ramach programu Comenius oraz około 10 % udziału uczniów w mobilności w ramach programu Erasmus.
(7) Istnieje potrzeba wspierania aktywnego obywatelstwa oraz podejmowania walki z pozostawaniem poza obrębem społeczeństwa we wszystkich formach, w tym z rasizmem oraz ksenofobią; szczególna uwaga powinna zostać zwrócona na wspieranie równości, umacnianie równych szans dla kobiet i mężczyzn oraz osób o szczególnych potrzebach.
(8) Parlament Europejski oraz Rada w decyzji w sprawie młodzieży oraz Rada w decyzji 1999/382/WE w sprawie szkolenia [6] ustanowili wspólnotowy program działań w odniesieniu do młodzieży oraz w zakresie szkolenia, który przyczynia się wraz z programem Sokrates do promowania Europy wiedzy.
(9) W celu wzmocnienia wartości dodanej działania wspólnotowego niezbędne jest, aby Komisja we współpracy z Państwami Członkowskimi zapewniła, na wszystkich poziomach, spójność oraz komplementarność między działaniami zrealizowanymi w ramach niniejszej decyzji i innymi odpowiednimi politykami, instrumentami i działaniami wspólnotowymi.
(10) Niezbędne jest zapewnienie możliwości organizowania wspólnych działań obejmujących program Sokrates i inne programy lub działania wspólnotowe o wymiarze edukacyjnym, wspierając w ten sposób synergię oraz wzmacniając wartość dodaną działania wspólnotowego.
(11) Porozumienie o Europejskim Obszarze Gospodarczym (Porozumienie EOG) przewiduje rozszerzoną współpracę w dziedzinie kształcenia, szkolenia oraz młodzieży między Wspólnotą Europejską i jej Państwami Członkowskimi z jednej strony a Państwami Członkowskimi Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu biorącymi udział w Europejskim Obszarze Gospodarczym (państwa EFTA/EOG) z drugiej strony.
(12) Należy przewidzieć otwarcie niniejszego programu na uczestnictwo państw stowarzyszonych Europy Środkowej i Wschodniej, zgodnie z warunkami ustalonymi w Układach Europejskich, w ich protokołach dodatkowych oraz w odpowiednich decyzjach Rad Stowarzyszenia. W przypadku Cypru udział ten finansowany jest z dodatkowych środków zgodnie z procedurami, które mają zostać uzgodnione z tym państwem, jak również w przypadku Malty i Turcji udział ten finansowany jest z dodatkowych środków zgodnie z postanowieniami Traktatu.
(13) Niniejszy program powinien być regularnie monitorowany oraz poddawany ocenie we współpracy między Państwami Członkowskimi a Komisją w celu umożliwienia ponownego dostosowania, szczególnie w ramach priorytetów mających na celu wprowadzenie w życie środków; ocena powinna obejmować zewnętrzną ocenę, którą mają przeprowadzić niezależne bezstronne organy.
(14) Zgodnie z zasadami pomocniczości oraz proporcjonalności, określonymi w art. 5 Traktatu, ponieważ cele zaproponowanego działania dotyczące wkładu europejskiej współpracy w rozwój edukacji wysokiej jakości nie mogą być osiągnięte w sposób wystarczający przez Państwa Członkowskie między innymi ze względu na potrzebę partnerstwa wielostronnego, wielostronnej mobilności oraz wymiany informacji na poziomie wspólnotowym, mogą one z tego względu być lepiej osiągane na poziomie wspólnotowym ze względu na transnarodowy wymiar działań i środków wspólnotowych. Niniejsza decyzja nie wykracza poza to, co jest niezbędne do osiągnięcia tych celów.
(15) Ulepszenie europejskiego systemu transferu punktów ECTS jest skutecznym środkiem zapewnienia, iż mobilność osiągnie w pełni swoje cele. Należy zachęcać uniwersytety biorące udział w programie do możliwie najszerszego wykorzystania systemu ECTS.
(16) Niniejsza decyzja ustanawia na cały czas trwania programu ramy finansowe tworzące podstawowe odniesienie w rozumieniu pkt 33 Porozumienia międzyinstytucjonalnego z dnia 6 maja 1999 r. między Parlamentem Europejskim, Radą i Komisją w sprawie dyscypliny budżetowej i poprawy procedury budżetowej [7].
(17) Środki niezbędne do wykonania niniejszej decyzji przyjmuje się zgodnie z decyzją Rady 1999/468/WE z dnia 28 czerwca 1999 r. ustanawiającą warunki wykonywania uprawnień wykonawczych przyznanych Komisji [8],
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
Ustanowienie programu
1. Niniejsza decyzja ustanawia drugi etap wspólnotowego programu działań w dziedzinie edukacji Sokrates, zwanego dalej "niniejszym programem".
2. Niniejszy program realizowany jest w okresie rozpoczynającym się dnia 1 stycznia 2000 r. a kończącym się dnia 31 grudnia 2006 r.
3. Niniejszy program przyczynia się do promowania Europy wiedzy przez rozwój wymiaru europejskiego w obszarze edukacji i szkolenia, promując naukę przez całe życie, opartą na edukacji tradycyjnej oraz nieformalnej i na szkoleniu. Wspiera zdobywanie wiedzy, umiejętności i kompetencji, mogących sprzyjać aktywnemu obywatelstwu, jak również zdolności zatrudnienia.
4. Niniejszy program wspiera i uzupełnia działania podejmowane przez Państwa Członkowskie i w Państwach Członkowskich, jednocześnie w pełni szanując ich odpowiedzialność za treść programów oraz organizację systemów kształcenia i szkolenia, oraz ich różnorodność kulturową i językową.
Artykuł 2
Cele programu
Mając na uwadze rozwój edukacji wysokiej jakości oraz zachęcania do nauki przez całe życie, jednocześnie w pełni uznając odpowiedzialność Państw Członkowskich, ustala się następujące cele:
a) wzmocnienie wymiaru europejskiego edukacji na wszystkich poziomach oraz ułatwienie szerokiego transnarodowego dostępu do zasobów edukacyjnych w Europie, jednocześnie wspierając równe szanse we wszystkich obszarach edukacji;
b) wspieranie jakościowego i ilościowego pogłębiania znajomości języków Unii Europejskiej, w szczególności tych, które są używane w węższym zakresie oraz których nauczanie jest mniej powszechne, tak aby doprowadzić do lepszego zrozumienia i większej solidarności miedzy narodami Unii Europejskiej, oraz wspieranie międzykulturowego wymiaru edukacji;
c) wspieranie współpracy i mobilności w obszarze edukacji, w szczególności przez:
- wspieranie wymiany między instytucjami,
- promowanie kształcenia otwartego i na odległość,
- promowanie poprawy w dziedzinie uznawania dyplomów oraz okresów nauki,
- wymianę informacji,
oraz pomoc w usuwaniu przeszkód w tym zakresie;
d) wspieranie innowacyjności w opracowywaniu praktyki i materiałów edukacyjnych, w szczególności, tam gdzie stosowne, wykorzystanie nowych technologii oraz badanie spraw będących wspólnym przedmiotem zainteresowania w dziedzinie edukacji.
Artykuł 3
Działania Wspólnoty
1. Cele niniejszego programu, jak określono w art. 2, realizowane są za pośrednictwem następujących działań, których treść operacyjna i zastosowanie procedur opisane są w Załączniku:
Działanie 1 | Edukacja szkolna (Comenius); |
Działanie 2 | Szkolnictwo wyższe (Erasmus); |
Działanie 3 | Kształcenie dorosłych i inne ścieżki edukacji (Grundtvig); |
Działanie 4 | Nauczanie i nauka języków (Lingua); |
Działanie 5 | Kształcenie otwarte i na odległość; technologie informacyjne i komunikacyjne w obszarze edukacji (Minerwa); |
Działanie 6 | Obserwacja i innowacja; |
Działanie 7 | Wspólne działania; |
Działanie 8 | Środki towarzyszące. |
2. Działania te realizowane są poprzez następujące rodzaje środków w postaci operacji transnarodowych, które mogą łączyć wiele środków:
a) wspieranie transnarodowej mobilności osób w obszarze edukacji w Europie;
b) wspieranie wykorzystywania nowych technologii informacyjnych i komunikacyjnych (ICT) w edukacji;
c) wspieranie rozwoju sieci współpracy transnarodowej, ułatwiającej wymianę doświadczeń i dobrej praktyki;
d) promowanie umiejętności językowych i zrozumienia różnych kultur;
e) wspieranie nowatorskich projektów pilotażowych, opierających się na partnerstwie przeznaczonych zaprojektowanych w celu rozwoju innowacyjności i jakości w edukacji;
f) ciągłe ulepszanie wspólnotowych materiałów referencyjnych poprzez:
- obserwacje i analizy narodowych polityk edukacyjnych,
- obserwację i rozpowszechnianie dobrej praktyki i innowacyjności,
- wszechstronną wymianę informacji.
Artykuł 4
Dostęp do programu
1. Na warunkach i zgodnie z ustaleniami mającymi na celu realizację określoną w Załączniku niniejszy program skierowany jest w szczególności do:
a) uczniów, studentów lub innych uczących się;
b) personelu bezpośrednio biorącego udział w nauczaniu;
c) wszelkiego rodzaju instytucji edukacyjnych określonych przez każde Państwo Członkowskie;
d) osób i organów odpowiedzialnych za systemy nauczania i polityki edukacyjne na poziomie lokalnym, regionalnym oraz krajowym w Państwach Członkowskich.
2. Publiczne lub prywatne organy współpracujące z instytucjami nauczania mogą również brać udział w odpowiednich działaniach, wynikających z niniejszego programu, w szczególności:
- lokalne i regionalne organy oraz organizacje,
- stowarzyszenia działające w dziedzinie edukacji, w tym stowarzyszenia studenckie, uczniowskie, nauczycielskie i rodzicielskie,
- spółki i konsorcja, organizacje handlowe i izby handlowe i branżowe,
- partnerzy społeczni i ich organizacje na każdym poziomie,
- ośrodki oraz organy badawcze.
Artykuł 5
Realizacja programu i współpraca z Państwami Członkowskimi
1. Komisja:
- zapewnia realizację działań wspólnotowych objętych niniejszym programem zgodnie z Załącznikiem,
- konsultuje się z partnerami społecznymi oraz odpowiednimi stowarzyszeniami w dziedzinie edukacji na poziomie europejskim oraz informuje Komitet, określony w art. 8 ust. 1, o swoich opiniach.
2. Państwa Członkowskie:
- podejmują niezbędne kroki mające na celu zapewnienie skutecznego działania programu na poziomie krajowym w Państwie Członkowskim, obejmując wszystkie strony zainteresowane edukacją, zgodnie z praktyką krajową,
- ustanawiają właściwe struktury na poziomie Państwa Członkowskiego w celu skoordynowanego zarządzania realizacją działań programu (krajowe agencje programu Sokrates),
- zachęcają do przyjęcia takich środków, jakie uważają za stosowne, w celu usunięcia przeszkód prawnych i administracyjnych w dostępie do niniejszego programu,
- podejmują kroki mające na celu zapewnienie potencjalnej synergii z innymi programami wspólnotowymi, realizowanymi na poziomie Państwa Członkowskiego.
3. Komisja we współpracy z Państwami Członkowskimi zapewnia:
- przejście między działaniami prowadzonymi w ramach poprzedniego programu w dziedzinie edukacji (program Sokrates, ustanowiony decyzją nr 819/95/WE) i tymi, które mają zostać zrealizowane w ramach niniejszego programu,
- upowszechnianie wyników działań podjętych w ramach poprzedniego programu w dziedzinie edukacji (program Sokrates) i tych, które mają zostać zrealizowane w ramach niniejszego programu,
- odpowiedniej informacji, reklamy i ciągłości w odniesieniu do działań wspieranych przez niniejszy program.
Artykuł 6
Działania wspólne
Jako część procesu budowania Europy wiedzy środki zawarte w niniejszym programie mogą być realizowane zgodnie z procedurami ustanowionymi w art. 8 ust. 2, jako działania wraz ze związanymi z nimi programami i działaniami wspólnotowymi w szczególności programem Leonardo da Vinci i Młodzież, tak jak programami wspólnotowymi w dziedzinie badań oraz rozwoju nowych technologii.
Artykuł 7
Środki wykonawcze
1. Środki niezbędne do wykonania niniejszej decyzji dotyczące zagadnień określonych poniżej przyjmowane są zgodnie z procedurą zarządzania, określoną w art. 8 ust. 2:
a) roczny plan pracy, w tym priorytety, tematyka wspólnych działań, jak również kryteria i procedury wyboru;
b) wsparcie finansowe (wysokość, czas trwania i beneficjenci), którego ma dostarczyć Wspólnota, oraz ogólne wskazania mające na celu realizację programu;
c) budżet roczny oraz podział funduszy między różne działania programu;
d) podział środków finansowych między Państwa Członkowskie w ramach działań zarządzanych w sposób zdecentralizowany;
e) ustalenia mające na celu monitorowanie i ocenę programu, jak również upowszechnianie i przekazywanie wyników;
f) wnioski Komisji mające na celu wybór projektu, w tym tych w ramach działania 7 (wspólne działania).
2. Środki niezbędne do wykonania niniejszej decyzji dotyczące wszystkich pozostałych zagadnień przyjmuje się zgodnie z procedurą doradczą określoną w art. 8 ust. 3.
Artykuł 8
Komitet
1. Komisja jest wspomagana przez Komitet.
2. W przypadku powołania się na ten ustęp stosuje się art. 4 i 7 decyzji 1999/468/WE, z uwzględnieniem przepisów jej art. 8.
Okres ustanowiony w art. 4 ust. 3 decyzji 1999/468/WE określa się na dwa miesiące.
3. W przypadku powołania się na ten ustęp stosuje się art. 3 i 7 decyzji 1999/468/WE, z uwzględnieniem przepisów jej art. 8.
4. Komitet przyjmuje jego własny regulamin.
Artykuł 9
Współpraca z innymi komitetami programu oraz informacja w sprawie innych inicjatyw wspólnotowych
1. Komitet ustanawia regularną i ustrukturyzowaną współpracę z Komitetem powołanym w ramach programu działań Leonardo da Vinci w celu wykonania wspólnotowej polityki kształcenia zawodowego, jak również z Komitetem powołanym w ramach programu działań wspólnotowych Młodzież.
2. W celu zapewnienia spójności niniejszego programu z innymi środkami, określonymi w art. 11, Komisja informuje regularnie Komitet o inicjatywach wspólnotowych podjętych w dziedzinach edukacji, kształcenia zawodowego, młodzieży, w tym współpracy z państwami trzecimi i organizacjami międzynarodowymi.
Artykuł 10
Finansowanie
1. Ramy finansowe dla realizacji niniejszego programu w okresie określonym w art. 1 ustala się na 1850 mln EUR.
2. Roczne środki zatwierdza organ budżetowy w granicach perspektywy finansowej.
Artykuł 11
Spójność i komplementarność
1. Komisja we współpracy z Państwami Członkowskimi zapewnia ogólną spójność i komplementarność z innymi właściwymi politykami, instrumentami i działaniami wspólnotowymi. Program przyczynia się do osiągania celów wspólnotowej polityki w obszarze równości, równych szans dla kobiet i mężczyzn oraz wspiera integrację społeczną.
Komisja zapewnia skuteczne powiązanie między niniejszym programem a programami i działaniami w obszarze edukacji, podjętymi w ramach współpracy Wspólnoty z państwami trzecimi i organizacjami międzynarodowymi.
2. Wykonując środki niniejszego programu, Komisja i Państwa Członkowskie odnoszą się do priorytetów ustalonych we wskazaniach dotyczących zatrudnienia, przyjętych przez Radę jako część skoordynowanej strategii zatrudnienia.
Artykuł 12
Uczestnictwo państw EFTA/EOG, Państw Stowarzyszonych Europy Środkowej i Wschodniej, Cypru, Malty i Turcji
Niniejszy program jest otwarty na uczestnictwo:
- państw EFTA/EOG zgodnie z warunkami ustalonymi w Porozumieniu EOG,
- państw stowarzyszonych Europy Środkowej i Wschodniej zgodnie z warunkami ustalonymi w Układach Europejskich, w ich protokołach dodatkowych i decyzjach odpowiednich Rad Stowarzyszenia,
- Cypru, finansowanego z dodatkowych środków zgodnie z procedurami, jakie mają zostać uzgodnione z tym krajem,
- Malty i Turcji, finansowanych z dodatkowych środków zgodnie z postanowieniami Traktatu.
Artykuł 13
Współpraca międzynarodowa
W ramach niniejszego programu oraz zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 8 ust. 2 Komisja może współpracować z państwami trzecimi oraz z właściwymi organizacjami międzynarodowymi, w szczególności Radą Europy.
Artykuł 14
Monitorowanie i ocena
1. Komisja regularnie monitoruje niniejszy program we współpracy z Państwami Członkowskimi. Wyniki procesu monitorowania i oceny powinny być użyte podczas realizowania programu.
Monitorowanie powinno obejmować sprawozdania określone w ust. 3 i szczególne działania.
2. Niniejszy program jest regularnie oceniany przez Komisję we współpracy z Państwami Członkowskimi. Ocena ta ma na celu ocenienie adekwatności, skuteczności i wpływu działań realizowanych w odniesieniu do celów określonych w art. 2. Uwzględni ona także wpływ programu jako całości.
Ocena ta zbada również komplementarność między działaniami w ramach niniejszego programu a tymi przeprowadzonymi w ramach innych odpowiednich wspólnotowych polityk, instrumentów i działań.
Zgodnie z kryteriami ustanowionymi zgodnie z procedurą opisaną w art. 8 przeprowadzane będą regularne, niezależne oceny niniejszego programu.
3. Państwa Członkowskie przedkładają Komisji do dnia 31 grudnia 2003 r. oraz do dnia 30 czerwca 2007 r., odpowiednio, sprawozdania w sprawie realizacji oraz wpływu niniejszego programu.
4. Komisja przedkłada Parlamentowi Europejskiemu, Radzie oraz Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu, oraz Komitetowi Regionów:
- w sprawie przystąpienia nowych Państw Członkowskich sprawozdanie w sprawie skutków finansowych tego przystąpienia dla programu, wraz, jeżeli jest to właściwe, wnioskami finansowymi w celu uporania się ze skutkami finansowymi tego przystąpienia, zgodnie z przepisami Porozumienia międzyinstytucjonalnego z dnia 6 maja 1999 r. między Parlamentem Europejskim, Radą i Komisją w sprawie dyscypliny budżetowej i poprawy procedury budżetowej oraz zgodnie z konkluzjami Rady Europejskiej w Berlinie z marca 1999 r. Parlament Europejski oraz Rada podejmą decyzję w sprawie tych wniosków, tak szybko jak to możliwe,
- przejściowe sprawozdanie oceniające w sprawie osiągniętych wyników oraz aspektów jakościowych i ilościowych realizacji niniejszego programu, do dnia 30 czerwca 2004 r.,
- komunikat w sprawie kontynuacji programu, do dnia 31 grudnia 2006 r.,
- sprawozdanie oceniające o charakterze ex post do dnia 31 grudnia 2007 r.
Artykuł 15
Wejście w życie
Niniejsza decyzja wchodzi w życie z dniem jego opublikowania w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich.
Sporządzono w Brukseli, dnia 24 stycznia 2000 r.