DECYZJA RADY
z dnia 23 czerwca 2008 r.
o udzieleniu gwarancji wspólnotowej dla Europejskiego Banku Inwestycyjnego na pokrycie strat w związku z pożyczkami na projekty poza Wspólnotą (w południowo-wschodnich krajach sąsiedzkich, w krajach basenu Morza Śródziemnego, Ameryce Łacińskiej i Azji oraz w Republice Południowej Afryki)
(Wersja skodyfikowana)
(2008/580/WE)
RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 181a,
uwzględniając wniosek Komisji,
uwzględniając opinię Parlamentu Europejskiego (1),
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
Decyzja Rady 2000/24/WE z dnia 22 grudnia 1999 r. o udzieleniu gwarancji wspólnotowej dla Europejskiego Banku Inwestycyjnego na pokrycie strat poniesionych w związku z pożyczkami udzielonymi na potrzeby projektów prowadzonych poza obszarem Wspólnoty (Europa Środkowa i Wschodnia, kraje basenu Morza Śródziemnego, Ameryka Łacińska i Azja oraz Republika Południowej Afryki) (2) została kilkakrotnie znacząco zmieniona (3). W celu zapewnienia jej jasności i zrozumiałości należy sporządzić jej wersję ujednoliconą.
(2)
Podczas posiedzenia w Madrycie w dniach 15 i 16 grudnia 1995 r. Rada Europejska potwierdziła znaczenie Europejskiego Banku Inwestycyjnego, zwanego dalej „EBI”, jako instrumentu współpracy między Wspólnotą a krajami Ameryki Łacińskiej oraz wezwała EBI do zintensyfikowania działań w tym regionie; projekty te powinny leżeć w sferze zainteresowań zarówno Wspólnoty jak i krajów, których one dotyczą.
(3)
Podczas posiedzenia we Florencji w dniach 21 i 22 czerwca 1996 r. Rada Europejska przyjęła z zadowoleniem wyniki spotkania na szczycie państw azjatyckich i europejskich, które stanowiło punkt zwrotny w stosunkach między tymi dwoma kontynentami.
(4)
Podczas posiedzenia w Amsterdamie w dniach 16 i 17 czerwca 1997 r. Rada Europejska przyjęła z zadowoleniem postanowienia przyjęte na Drugiej Konferencji Państw Śródziemnomorskich, która odbyła się w La Valletcie na Malcie w dniach 15 i 16 kwietnia 1997 r., a która potwierdziła zasady i cele uzgodnione na konferencji w Barcelonie w 1995 r.
(5)
Podczas posiedzenia w Luksemburgu w dniach 12 i 13 grudnia 1997 r. Rada Europejska uchwaliła rozpoczęcie procesu poszerzenia o kraje Europy Środkowej i Wschodniej oraz Cypr.
(6)
Podczas posiedzenia w Cardiff w dniach 15 i 16 czerwca 1998 r. Rada Europejska odnotowała z zadowoleniem wysiłki podejmowane prze Republikę Południowej Afryki w celu unowocześnienia gospodarki tego kraju oraz włączenia jej do światowego systemu handlu.
(7)
EBI kończy realizację obecnych programów dotyczących pożyczek dla krajów Europy Środkowej i Wschodniej, rejonu Morza Śródziemnego, Azji i Ameryki Łacińskiej oraz Republiki Południowej Afryki, zgodnie z decyzją 97/256/WE (4), jak również pożyczek i kredytów udzielanych zgodnie z protokołem dotyczącym współpracy finansowej z Byłą Jugosłowiańską Republiką Macedonii, zgodnie z decyzją 98/348/WE (5).
(8)
Rada zwróciła się do EBI o rozpoczęcie działalności w Bośni i Hercegowinie. Działalność ta była kontynuowana po przedstawieniu pozytywnego raportu (6), sporządzonego zgodnie z decyzją Rady 98/729/WE (7).
(9)
Mimo że Bośnia i Hercegowina oraz Była Jugosłowiańska Republika Macedonii zostały włączone do regionu Europy Środkowej i Wschodniej w związku z przyjęciem decyzji 97/256/WE, całkowite zaangażowanie EBI w udzielanie pożyczek i kredytów państwom kandydującym z tego regionu powinno wzrosnąć, zważywszy znaczenie rozwiązań przedakcesyjnych, jakie EBI planuje utworzyć na potrzeby pożyczek i kredytów z EBI, przeznaczonych na finansowanie projektów w tych krajach bez uzyskania gwarancji z budżetu Wspólnoty lub państw członkowskich.
(10)
Zważywszy na powyższe okoliczności, EBI powinien zapewnić, aby z pożyczek i kredytów objętych gwarancjami w ramach upoważnień dotyczących pożyczek i kredytów dla państw Europy Środkowej i Wschodniej finansowane były w szczególności projekty na obszarze tych państw, które prowadzą mniejszą liczbę projektów spełniających wymogi finansowania z kredytów przedakcesyjnych lub projekty prowadzone w państwach nieubiegających się o członkostwo.
(11)
Umowy o współpracy między Wspólnotą Europejską a Nepalem, między Wspólnotą Europejską a Laotańską Republiką Ludowo-Demokratyczną, a także między Wspólnotą Europejską a Jemenem weszły w życie odpowiednio z dniem 1 czerwca 1996 r., 1 grudnia 1997 r. oraz 1 lipca 1998 r. Umowa o współpracy między Wspólnotą Europejską a Koreą Południową została podpisana dnia 28 października 1996 r. Nepal, Jemen, Laos oraz Korea Południowa powinny stać się beneficjantami funduszy EBI w ramach upoważnienia EBI dotyczącego pożyczek i kredytów dla państw azjatyckich i latynoamerykańskich.
(12)
Należy dokonać pewnych poprawek w ramach programów działalności w odniesieniu do okresu ich trwania i obejmowania poszczególnych państw. Należy dostosować stopę ogólnej gwarancji oraz część pożyczki, dla których EBI ma pokryć ryzyko kredytowe z gwarancji niepaństwowych.
(13)
Rada wzywa EBI do kontynuowania działalności wspierającej projekty inwestycyjne prowadzone w wymienionych krajach, zapewniając mu gwarancję określoną w niniejszej decyzji.
(14)
W czerwcu 1996 r. Komisja, działając w porozumieniu z EBI, przedstawiła Radzie propozycję nowego systemu gwarancyjnego dla pożyczek i kredytów udzielanych przez EBI państwom trzecim.
(15)
Dnia 2 grudnia 1996 r. Rada zatwierdziła konkluzje w sprawie udzielenia nowych gwarancji związanych z działalnością EBI w dziedzinie udzielania pożyczek i kredytów państwom trzecim, zgodnie z którymi stosuje się globalne podejście do gwarancji, bez rozbicia na poszczególne regiony i projekty oraz przyjmuje się system podziału ryzyka. Zgodnie z aktualnym systemem podziału bieżącego ryzyka gwarancja budżetowa powinna obejmować ryzyko polityczne wynikające z zakłóceń w przepływie pieniądza, wywłaszczenia, wojen lub niepokojów społecznych oraz odmowy ochrony prawnej w przypadku naruszenia niektórych umów przez rząd kraju trzeciego lub inne władze.
(16)
Zgodnie z systemem podziału ryzyka, EBI powinien zabezpieczać ryzyko handlowe za pomocą gwarancji niepaństwowych osób trzecich lub za pomocą każdego innego zabezpieczenia lub zabezpieczenia dodatkowego, jak również polegając na sile finansowej dłużnika, zgodnie ze swoimi zwykle stosowanymi kryteriami.
(17)
Zawarcie umów gwarancyjnych nie powinno mieć negatywnego wpływu na doskonałą zdolność kredytową EBI.
(18)
Rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 1149/1999 (8) zrewidowało docelową wartość i stopę objęcia gwarancją Pożyczkowego Funduszu Gwarancyjnego ustanowionego na mocy rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2728/94 (9).
(19)
Perspektywa finansowa na lata 2000-2006, zgodnie z Porozumieniem międzyinstytucjonalnym z dnia 6 maja 1999 r. między Parlamentem Europejskim, Radą oraz Komisją w sprawie dyscypliny budżetowej i poprawy procedury budżetowej (10), zakłada w budżecie wspólnotowym pułap rezerwy na gwarancje pożyczkowe w wysokości 200 milionów EUR (wg cen z roku 1999) rocznie.
(20)
Finansowanie ze środków EBI projektów w państwach spełniających określone kryteria powinno być zarządzane zgodnie z odpowiednimi kryteriami i procedurami przyjętymi przez EBI, w tym odpowiednimi procedurami kontrolnymi, jak również z mającymi zastosowanie zasadami i procedurami przyjętymi przez Trybunał Obrachunkowy i OLAF, w taki sposób, aby zapewnić wspieranie polityki Wspólnoty i wzmocnić koordynację z pozostałymi instrumentami finansowymi Wspólnoty. EBI i Komisja regularnie konsultują się w celu zapewnienia koordynacji priorytetów i działalności na obszarze wymienionych krajów, a także badania postępów w osiąganiu stosownych celów polityki wspólnotowej. Za ustalanie i dokonywanie okresowego przeglądu celów operacyjnych oraz za monitorowanie stopnia ich osiągnięcia odpowiedzialny jest Zarząd EBI. Finansowanie projektów w państwach kandydujących ze środków EBI powinno w szczególności odzwierciedlać priorytety określone w porozumieniach o partnerstwie akcesyjnym zawartych pomiędzy Wspólnotą a tymi krajami. Tym samym przejrzystość zasad przyznawania pożyczek przez EBI zgodnie z niniejszą decyzją powinna ulec znacznemu zwiększeniu. W związku z tym, Komisja złożyła sprawozdanie ze stosowania decyzji 2000/24/WE (11).
(21)
Bliska współpraca między EBI a Komisją powinna zapewnić spójność i współdziałanie z programami współpracy geograficznej Unii Europejskiej oraz zagwarantować, że operacje pożyczkowe EIB uzupełniają i wzmacniają polityki Unii Europejskiej wobec tych regionów.
(22)
Gwarancja wspólnotowa dla zabezpieczenia specjalnej pożyczki związanej z trzęsieniem ziemi, udzielonej Turcji na mocy decyzji Rady 1999/786/WE (12), zachowuje formę rozszerzenia gwarancji globalnej wynikającej z niniejszej decyzji.
(23)
EBI i Komisja powinny przyjąć procedury niezbędne do przyznania wymienionej gwarancji,
STANOWI, CO NASTĘPUJE:
Artykuł 1
1. Wspólnota udziela Europejskiemu Bankowi Inwestycyjnemu (EBI) gwarancji globalnej w zakresie wszelkich płatności nie otrzymanych przez niego, ale wymagalnych z tytułu otwartych kredytów, zgodnych z jego zwykle stosowanymi kryteriami oraz wspierających stosowne cele polityki zewnętrznej Wspólnoty, na projekty inwestycyjne realizowane w południowo-wschodnich krajach sąsiedzkich, w krajach basenu Morza Śródziemnego, Ameryce Łacińskiej i Azji oraz w Republice Południowej Afryki.
Gwarancja jest ograniczona do 65 % łącznej sumy przyznanych kredytów, powiększonej o wszelkie kwoty z nimi związane. Całkowity pułap otwartych kredytów jest równy kwocie 19 460 milionów EUR i podzielony jest w następujący sposób:
-
południowo-wschodnie kraje sąsiedzkie:
9 185 milionów EUR,
-
kraje basenu Morza Śródziemnego:
6 520 milionów EUR,
-
Ameryka Łacińska i Azja:
2 480 milionów EUR,
-
Republika Południowej Afryki:
825 milionów EUR,
-
Specjalny program działań wspierający konsolidację i intensyfikację Unii Celnej Turcja-WE:
450 milionów EUR;
i może zostać wykorzystany najpóźniej do dnia 31 stycznia 2007 r. Kredyty już podpisane należy uwzględnić jako odliczenie od pułapów regionalnych.
Komisja przedstawia sprawozdanie ze stosowania niniejszej decyzji najpóźniej na sześć miesięcy przed wejściem w życie nowych traktatów o przystąpieniu i przedkłada wnioski o zmiany do niniejszej decyzji, stosownie do potrzeb. Rada omawia wszelkie wnioski i podejmuje odpowiednie działania ze skutkiem od daty wejścia w życie nowych traktatów o przystąpieniu.
Jeśli do dnia 31 stycznia 2007 r., w którym upływa okres przyznawania pożyczek objętych gwarancją, suma pożyczek przyznanych przez EBI nie osiągnie łącznych kwot wymienionych w akapicie drugim, okres ten ulega automatycznemu przedłużeniu o sześć miesięcy.
2. Kraje objęte przepisami ust. 1 to:
-
południowo-wschodnie kraje sąsiedzkie: Albania, Bośnia i Hercegowina, Chorwacja, Była Jugosłowiańska Republika Macedonii, Serbia, Czarnogóra oraz Turcja,
-
kraje basenu Morza Śródziemnego: Algieria, Egipt, Izrael, Jordania, Liban, Maroko, Syria, Tunezja oraz strefa Gazy oraz Zachodni Brzeg Jordanu,
-
Ameryka Łacińska: Argentyna, Boliwia, Brazylia, Chile, Ekwador, Gwatemala, Honduras, Kolumbia, Kostaryka, Meksyk, Nikaragua, Panama, Paragwaj, Peru, Salwador, Urugwaj oraz Wenezuela,
-
Azja: Bangladesz, Brunei, Chiny, Filipiny, Indie, Indonezja, Jemen, Korea Południowa, Laos, Makau, Malediwy, Malezja, Mongolia, Nepal, Pakistan, Singapur, Sri Lanka, Tajlandia oraz Wietnam,
-
Republika Południowej Afryki.
3. Wzywa się EBI do podjęcia działań mających na celu zabezpieczenie przed ryzykiem kredytowym poprzez objęcie 30 % kredytów i pożyczek udzielonych przez niego na mocy tej decyzji gwarancjami niepaństwowymi w stopniu najwyższym z możliwych, w ramach upoważnień odnoszących się do poszczególnych regionów. Ten współczynnik procentowy zostanie zwiększony, o ile zezwoli na to sytuacja rynkowa.
Artykuł 2
Komisja informuje Parlament Europejski i Radę w każdym roku obowiązywania decyzji o operacjach związanych z udzielaniem pożyczek i postępów dokonanych w dziedzinie podziału ryzyka na mocy art. 1 ust. 3 i przedstawi jednocześnie ocenę funkcjonowania systemu oraz koordynacji prac pomiędzy instytucjami finansowymi działającymi na danym obszarze. Informacja przedstawiona przez Komisję Parlamentowi Europejskiemu oraz Radzie zawiera ocenę wkładu udzielanych pożyczek i kredytów w realizację stosownych celów polityki zewnętrznej Wspólnoty, biorąc pod uwagę cele operacyjne i odpowiednie sposoby oceny ich realizacji, opracowane przez EBI dla celów związanych z udzielaniem pożyczek i kredytów zgodnie z niniejszą decyzją.
Do celów określonych w akapicie pierwszym EBI przekazuje Komisji odpowiednie informacje.
Artykuł 3
EBI i Komisja określają warunki udzielenia gwarancji.
Artykuł 4
Decyzja 2000/24/WE, zmieniona decyzjami wymienionymi w załączniku I, zostaje uchylona.
Odesłania do uchylonej decyzji należy odczytywać jako odesłania do niniejszej decyzji, zgodnie z tabelą korelacji w załączniku II.
Artykuł 5
Niniejsza decyzja wchodzi w życie dwudziestego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Sporządzono w Luksemburgu, dnia 23 czerwca 2008 r.