Dyrektywa Rady 97/81/WE
z dnia 15 grudnia 1997 r.
dotycząca Porozumienia ramowego dotyczącego pracy w niepełnym wymiarze godzin zawartego przez Europejską Unię Konfederacji Przemysłowych i Pracodawców /UNICE/, Europejskie Centrum Przedsiębiorstw Publicznych /CEEP/ oraz Europejską Konfederację Związków Zawodowych /ETUC/
RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Porozumienie w sprawie polityki społecznej załączone do protokołu (nr 14) dotyczącego polityki społecznej, stanowiącego Załącznik do Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 4 ust. 2,
uwzględniając wniosek Komisji,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1) Na podstawie Protokołu w sprawie polityki społecznej stanowiącego Załącznik do Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, Państwa Członkowskie - z wyjątkiem Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej - (zwane dalej "Państwami Członkowskimi"), kierując się pragnieniem dalszego podążania drogą ustanowioną w przyjętej w 1989 r. Karcie Praw Socjalnych, zawarły Porozumienie w sprawie polityki społecznej.
(2) Pracodawcy i pracobiorcy (partnerzy społeczni) mogą - zgodnie z przepisami art. 4 ust. 2 Porozumienia w sprawie polityki społecznej - wspólnie wystąpić o to, by porozumienia na szczeblu Wspólnoty zostały wprowadzone w życie decyzją Rady, przyjętą na wniosek Komisji.
(3) Wspólnotowa Karta Socjalnych Praw Podstawowych Pracowników w pkt. 7 stanowi między innymi, iż "zakończenie tworzenia rynku wewnętrznego musi prowadzić do poprawy warunków życia i pracy pracowników we Wspólnocie Europejskiej. Proces taki musi wynikać ze zbliżania tych warunków jednocześnie z utrzymaniem tendencji do ich poprawy, w szczególności jeśli chodzi o (…) formy zatrudnienia inne niż umowy o pracę na czas nieokreślony, takie jak umowy o pracę na czas określony, praca w niepełnym wymiarze godzin, praca czasowa i praca sezonowa".
(4) Rada nie podjęła decyzji w sprawie projektu dyrektywy dotyczącej niektórych stosunków zatrudnienia w odniesieniu do zakłóceń konkurencji [1], z uwzględnieniem wniesionych poprawek [2], ani w sprawie propozycji wydania dyrektywy dotyczącej niektórych aspektów stosunków zatrudnienia w odniesieniu do warunków pracy [3].
(5) W konkluzjach Rady Europejskiej w Essen podkreślona została potrzeba podjęcia środków mających na celu wspieranie zatrudnienia oraz polityki równych szans dla mężczyzn i kobiet, a także wezwano do podjęcia środków w celu zwiększenia intensywności zatrudnienia w stosunku do wzrostu gospodarczego, w szczególności poprzez bardziej elastyczną organizację pracy w sposób, który jednocześnie spełniałby życzenia pracodawców i pracowników oraz był zgodny z wymogami konkurencji.
(6) Komisja, zgodnie z przepisami art. 3 ust. 2 Porozumienia w sprawie polityki społecznej, odbyła konsultacje z partnerami społecznymi, poświęcone ewentualnemu kierunkowi wspólnotowych działań w odniesieniu do kwestii elastycznego czasu pracy i pewności zatrudnienia.
(7) Komisja, stojąc na stanowisku - w rezultacie wymienionych konsultacji - iż pożądane jest podjęcie stosownych wspólnotowych działań, przeprowadziła ponowne konsultacje z partnerami społecznymi na poziomie Wspólnoty, poświęcone materii przewidywanej propozycji, zgodnie z przepisami art. 3 ust. 3 wskazanego Porozumienia.
(8) Organizacje międzybranżowe o charakterze powszechnym: Europejska Unia Konfederacji Przemysłowych i Pracodawców (UNICE), Europejskie Centrum Przedsiębiorstw Publicznych (CEEP) oraz Europejska Konfederacja Związków Zawodowych (ETUC) poinformowały Komisję we wspólnym liście z dnia 19 czerwca 1996 r. o ich pragnieniu rozpoczęcia procedury przewidzianej w art. 4 Porozumienia w sprawie polityki społecznej; zważywszy, że wymienione organizacje zwróciły się do Komisji we wspólnym liście z dnia 12 marca 1997 r. o kolejne trzy miesiące; Komisja zastosowała się do tej prośby.
(9) Wymienione organizacje międzybranżowe zawarły w dniu 6 czerwca 1997 r. Porozumienie ramowe w sprawie pracy w niepełnym wymiarze godzin; zważywszy, że organizacje te przekazały Komisji wspólną prośbę o wprowadzenie w życie przepisów wymienionego Porozumienia ramowego poprzez decyzję Rady przyjętą na wniosek Komisji, zgodnie z przepisami art. 4 ust. 2 wskazanego Porozumienia.
(10) Rada, w rezolucji z dnia 6 grudnia 1994 r., dotyczącej perspektyw polityki społecznej Unii Europejskiej: udziału w procesie osiągania konwergencji społeczno-gospodarczej w Unii [4], zwróciła się do partnerów społecznych o korzystanie z możliwości zawierania porozumień, jako że z zasady znajdują się oni bliżej rzeczywistości społecznej i problemów socjalnych.
(11) Pragnieniem sygnatariuszy było zawarcie Porozumienia ramowego w sprawie pracy w niepełnym wymiarze godzin, ustanawiającego zasady ogólne i minimalne wymagania w odniesieniu do problematyki pracy w niepełnym wymiarze godzin; zważywszy, że wykazali oni swój zamiar stworzenia ogólnych ram służących eliminacji dyskryminacji wobec pracowników pracujących w niepełnym wymiarze godzin oraz przyczynienia się do zwiększania potencjalnych możliwości pracy w niepełnym wymiarze godzin w oparciu o zasady, które mogą zostać zaakceptowane zarówno przez pracodawców jak i pracowników.
(12) Pragnieniem partnerów społecznych było zwrócenie szczególnej uwagi na problematykę pracy w niepełnym wymiarze godzin, wskazali oni jednocześnie, iż ich zamiarem jest rozważenie potrzeby zawarcia podobnych porozumień dotyczących innych elastycznych form zatrudnienia.
(13) W konkluzjach Rady Europejskiej w Amsterdamie głowy państw lub szefowie rządów Unii Europejskiej z satysfakcją przyjęli zawarte przez partnerów społecznych Porozumienie w sprawie pracy w niepełnym wymiarze godzin.
(14) Właściwym instrumentem prawnym dla wprowadzenia w życie przepisów Porozumienia ramowego jest dyrektywa w rozumieniu art. 189 Traktatu; wiąże ona Państwa Członkowskie jeśli chodzi o osiągnięcie rezultatu, pozostawia jednak organom krajowym swobodę wyboru formy i środków.
(15) Zgodnie z zasadami subsydiarności i proporcjonalności określonymi w art. 3 lit. b) Traktatu, cele niniejszej dyrektywy nie mogą zostać w wystarczającym zakresie osiągnięte przez Państwa Członkowskie, w związku z czym mogą zostać zrealizowane w lepszy sposób przez Wspólnotę; niniejsza dyrektywa nie zawiera innych przepisów poza tymi, które są konieczne dla osiągnięcia tych celów.
(16) W odniesieniu do pojęć zastosowanych w treści Porozumienia ramowego, które nie zostały w nim szczegółowo zdefiniowane, dyrektywa pozostawia Państwom Członkowskim swobodę definiowania tych pojęć zgodnie z krajowym prawem i praktyką, analogicznie jak to ma miejsce w przypadku innych dyrektyw dotyczących polityki społecznej, w których treści stosowane są podobne pojęcia, o ile wymienione definicje pozostawać będą zgodne z treścią Porozumienia ramowego.
(17) Komisja opracowała projekt dyrektywy zgodnie z treścią jej komunikatu z dnia 14 grudnia 1993 r., dotyczącego stosowania przepisów protokołu (nr 14) w sprawie polityki społecznej oraz komunikatu z dnia 18 września 1996 r., dotyczącego rozwoju dialogu społecznego na szczeblu Wspólnoty, uwzględniając reprezentatywność sygnatariuszy oraz zgodność z prawem każdego punktu Porozumienia ramowego.
(18) Komisja opracowała projekt dyrektywy zgodnie z treścią art. 2 ust. 2 Porozumienia w sprawie polityki społecznej stanowiącego, iż dyrektywy dotyczące sfery polityki społecznej powinny unikać narzucania ograniczeń administracyjnych, finansowych i prawnych, które mogłyby powstrzymywać powstawanie i rozwój małych i średnich przedsiębiorstw.
(19) Komisja, zgodnie z treścią swojego komunikatu z dnia 14 grudnia 1993 r. dotyczącego stosowania przepisów protokołu (nr 14) w sprawie polityki społecznej, przekazała stosowną informację do Parlamentu Europejskiego, przesyłając tekst projektu dyrektywy zawierającej Porozumienie ramowe.
(20) Komisja poinformowała również o swoim wniosku Komitet Ekonomiczno-Społeczny.
(21) Punkt 6.1 Porozumienia ramowego stanowi, że Państwa Członkowskie i/lub partnerzy społeczni mogą utrzymać lub wprowadzić przepisy korzystniejsze w stosunku do jego treści.
(22) Punkt 6.2 Porozumienia ramowego stanowi, iż stosowanie niniejszej dyrektywy nie może posłużyć jako uzasadnienie pogorszenia warunków już obowiązujących w każdym Państwie Członkowskim.
(23) Wspólnotowa Karta Socjalnych Praw Podstawowych Pracowników uznaje znaczenie zwalczania wszelkich form dyskryminacji, zwłaszcza ze względu na płeć, kolor skóry, rasę, światopogląd lub wyznanie.
(24) Artykuł F ust. 2 Traktatu o Unii Europejskiej stanowi, iż Unia szanuje prawa podstawowe zagwarantowane w Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz wynikające z tradycji konstytucyjnych wspólnych dla Państw Członkowskich, jako zasady ogólne prawa wspólnotowego.
(25) Państwa Członkowskie mogą powierzyć partnerom społecznym, na ich wspólne życzenie, wdrażanie przepisów niniejszej dyrektywy, o ile Państwa Członkowskie podejmą wszelkie niezbędne czynności w celu zapewnienia, iż będą oni w stanie zagwarantować skuteczność rozwiązań nakazanych przez niniejszą dyrektywę.
(26) Wdrażanie Porozumienia ramowego sprzyja osiągnięciu celów wskazanych w art. 1 Porozumienia w sprawie polityki społecznej.
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DYREKTYWĘ:
Artykuł 1
Celem niniejszej dyrektywy jest wprowadzenie w życie przepisów Porozumienia ramowego w sprawie pracy w niepełnym wymiarze godzin, zawartego dnia 6 czerwca 1997 r. przez organizacje międzybranżowe o charakterze powszechnym: Europejską Unię Konfederacji Przemysłowych i Pracodawców (UNICE), Europejskie Centrum Przedsiębiorstw Publicznych (CEEP) oraz Europejską Konfederację Związków Zawodowych (ETUC), stanowiącego Załącznik do niniejszej dyrektywy.
Artykuł 2
1. Państwa Członkowskie wprowadzają w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do wykonania niniejszej dyrektywy nie później niż do dnia 20 stycznia 2000 r. lub zapewniają, iż najpóźniej do tego dnia zostaną podjęte odpowiednie działania w tym zakresie przez partnerów społecznych w drodze porozumienia, przy czym Państwa Członkowskie mają obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych środków w celu zapewnienia im w każdym czasie możliwości skorzystania z rozwiązań narzuconych przez niniejszą dyrektywę. Państwa Członkowskie niezwłocznie powiadamiają o tym Komisję.
W razie konieczności uwzględnienia wyjątkowych trudności lub w przypadku zamiaru wprowadzenia w życie przepisów niniejszej dyrektywy poprzez zawarcie zbiorowego układu pracy termin realizacji przepisów niniejszego artykułu przez Państwa Członkowskie może ulec przesunięciu maksymalnie o jeden rok.
W przypadku zaistnienia takich okoliczności Państwa Członkowskie mają obowiązek bezzwłocznego powiadomienia o tym fakcie Komisji.
W przypadku podjęcia przez Państwa Członkowskie środków określonych w pierwszym akapicie, zawierają one odniesienie do treści niniejszej dyrektywy lub odniesienie takie może towarzyszyć ich urzędowej publikacji. Metodę dokonania odniesienia określają poszczególne Państwa Członkowskie.
2. Państwa Członkowskie przekazują Komisji teksty podstawowych przepisów prawa krajowego, które zostały przez nie przyjęte lub są przyjmowane w zakresie objętym niniejszą dyrektywą.
Artykuł 3
Niniejsza dyrektywa wchodzi w życie w dniu jej opublikowania w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich.
Artykuł 4
Niniejsza decyzja skierowana jest do Państw Członkowskich.
Sporządzono w Brukseli, dnia 15 grudnia 1997 r.