Decyzja Rady
z dnia 26 stycznia 2004 r.
ustanawiająca wspólnotowy program działań na rzecz promowania aktywnego obywatelstwa europejskiego (udział społeczeństwa obywatelskiego)
(2004/100/WE)
RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 308,
uwzględniając wniosek Komisji,
uwzględniając opinię Parlamentu Europejskiego [1],
a także mając na uwadze, co następuje:
(1) Traktat ustanawia obywatelstwo Unii uzupełniające obywatelstwo krajowe, nie zastępując go jednak, które należy promować należycie uwzględniając jego pomocniczy charakter.
(2) Celem Wspólnoty i Państw Członkowskich jest promowanie zatrudnienia, poprawa warunków życia i pracy, odpowiednia ochrona socjalna i rozwój zasobów ludzkich, mając na względzie długoterminowy wysoki wskaźnik zatrudnienia, jak również walka z wyłączeniem społecznym.
(3) Skuteczne i jednolite stosowanie prawa wspólnotowego jest nowym priorytetem, niezbędnym do zapewnienia odpowiedniego funkcjonowania rynku wewnętrznego. Rada Europejska podczas posiedzenia w Tampere 15 i 16 października 1999 r. podkreśliła, że przestrzeń wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości powinna się opierać na zasadach przejrzystości i demokratycznej kontroli, co obejmuje otwarty dialog ze społeczeństwem obywatelskim na temat celów i zasad tego obszaru. Stowarzyszenie Rad Stanu oraz Najwyższego Sądownictwa Administracyjnego Unii Europejskiej promuje wymianę poglądów i doświadczeń dotyczących tych spraw, jak również koordynuje i przekazuje do wiadomości społeczeństwa orzeczenia Rad Stanu dotyczące prawa wspólnotowego.
(4) Parlament Europejski w rezolucji z dnia 15 kwietnia 1988 r. [2] uznał, że należy podjąć znaczny wysiłek w celu rozszerzenia kontaktów pomiędzy obywatelami różnych Państw Członkowskich oraz oświadczył, iż uzasadnione i pożądane jest szczególne wsparcie ze strony instytucji wspólnotowych dla rozwoju projektów twinningowych pomiędzy społecznościami lub miastami w różnych Państwach Członkowskich.
(5) Rada Europejska z Nicei w grudniu 2000 r. w deklaracji 23. wyraziła potrzebę poprawy i monitorowania legitymacji demokratycznej oraz przejrzystości Unii i jej instytucji w celu zbliżenia ich do obywateli Państw Członkowskich. Program polityki społecznej przyjęty w Nicei oparty jest na nowej formie zarządzania akcentującej rolę dialogu społecznego jako niezbędnej części promowania współpracy ze społeczeństwem obywatelskim. Program przewiduje, że organizacje pozarządowe takie jak Platforma europejskich społecznych organizacji pozarządowych są silnie związane z rozwojem polityki włączenia i równych szans dla wszystkich.
(6) Deklaracja z Laeken załączona do wniosków Rady Europejskiej, przyjęta w dniach 14 i 15 grudnia 2001 r. potwierdziła, że jednym z najważniejszych wyzwań, jakie powinna podjąć Unia Europejska, jest rozwiązanie kwestii zbliżenia obywateli do modelu europejskiego oraz instytucji europejskich.
(7) Pozycje A-321, A-3020, A-3021, A-3024, A-3026, A-3036 oraz B3-305 budżetu ogólnego Unii Europejskiej na rok budżetowy 2003 oraz lata poprzednie wykazały swoją użyteczność w promowaniu długoterminowego dialogu w zakresie budowania Europy z organizacjami społeczeństwa cywilnego oraz władzami miejskimi.
(8) Rada potwierdza swoje przekonanie o potrzebie kontynuacji wspierania programów twinningowych między miastami, biorąc pod uwagę istotną rolę, jaką odgrywają one w promowaniu tożsamości obywatelskiej oraz wzajemnego zrozumienia między narodami Europy. Podkreśla ona, że w kontekście wieloletniego programu powinno się zagwarantować odpowiedni budżet oraz stałe promowanie programów twinningowych pomiędzy miastami, jak podkreślał to również Parlament Europejski każdego roku przy okazji procedury budżetowej. Rada zwraca również uwagę na to, że należy uczynić zrozumiałymi i przybliżyć obywatelom procedurę występowania o program twinningowy między miastami oraz zarządzanie tym programem.
(9) Stowarzyszenie "Nasza Europa" przybiera postać komitetu ekspertów zrzeszającego przedstawicieli społeczeństwa europejskiego oraz świata politycznego, społecznego, gospodarczego i naukowego. Pełnią oni funkcję banku pomysłów dla promowania bliższej Unii Europejskiej; jako takie, stowarzyszenie realizuje więc cel stanowiący przedmiot interesu ogólnoeuropejskiego.
(10) Izby im. Jeana Monneta i Roberta Schumana to miejsca spotkań ludzi Europy, których celem jest wyłanianie pionierów i pionierskich działań wspierających europejską integrację w tym samym kontekście, w którym dwaj ojcowie założyciele Europy żyli i pracowali, jak również dostarczanie informacji na temat Europy dziś i jutro; jako takie, organizacje te realizują więc cel stanowiący przedmiot interesu ogólnoeuropejskiego.
(11) Rada Europejska ds. Uchodźców i Wychodźstwa reprezentuje organizacje uchodźców i wysiedleńców przed Unią Europejską, promując zasady i politykę przyczyniające się do realizacji celów Traktatu w odniesieniu do azylu i zwalczania wyłączenia społecznego.
(12) Rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002 z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich [3], zwane dalej "rozporządzeniem finansowym", wymaga wydania aktu podstawowego, który objąłby istniejące działania wspierające.
(13) Parlament Europejski, Rada i Komisja postanowiły, przyjmując rozporządzenie finansowe, że stawiają sobie za cel, by ten akt podstawowy wszedł w życie w roku budżetowym 2004. Komisja podjęła się uwzględnienia uwag wniesionych do budżetu w kontekście wykonania.
(14) W deklaracji międzyinstytucjonalnej z dnia 24 listopada 2003 r. dotyczącej podstawowych aktów Parlamentu Europejskiego w dziedzinie dotacji Rada i Komisja ustanawiają, w drodze wyjątku, przejściowe klauzule dotyczące okresu kwalifikowalności wydatków, który ma zostać wprowadzony w niniejszym programie.
(15) Powyższa deklaracja międzyinstytucjonalna przewiduje również przejściowe środki na dotacje w ramach części 2 programu, które mają być wprowadzone w latach 2004 i 2005.
(16) Należy zapewnić, aby program geograficznie objął również państwa przystępujące do Unii oraz, w miarę możliwości, w przypadku niektórych działań, kraje EFTA/EEA oraz kraje kandydujące.
(17) Kwota odniesienia finansowego w rozumieniu punktu 34 porozumienia międzyinstytucjalnego z dnia 6 maja 1999 r. pomiędzy Parlamentem Europejskim, Radą oraz Komisją w sprawie dyscypliny budżetowej i poprawy procedury budżetowej [4], przewidziana jest na mocy niniejszej decyzji na cały okres trwania programu, co nie wpływa na uprawnienia władzy budżetowej określone w Traktacie.
(18) Wszelkie finansowanie pozawspólnotowe ze środków Państwa musi być zgodne z art. 87 i 88 Traktatu.
(19) Podmioty, których działania nie są zgodne z celami Unii Europejskiej i jej Państw Członkowskich w dziedzinach porządku publicznego i bezpieczeństwa publicznego powinny zostać wykluczone z możliwości korzystania z niniejszego programu.
(20) Wszelkie wsparcie przyznane na podstawie niniejszej decyzji powinno ściśle odpowiadać zasadom pomocniczości i proporcjonalności,
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
Cel programu
1. Niniejsza decyzja ustanawia program działań Wspólnoty na rzecz wspierania podmiotów działających na polu aktywnego obywatelstwa europejskiego oraz promowania działań w tym obszarze.
Program ma następujące cele:
a) promowanie i propagowanie wartości i celów Unii Europejskiej;
b) zbliżenie obywateli do Unii Europejskiej i jej instytucji oraz zachęcenie ich do częstszego angażowania się w działania tych instytucji;
c) ścisłe zaangażowanie obywateli w rozważania i debaty na temat budowy Unii Europejskiej;
d) poszerzenie kontaktów i wymiany między obywatelami z krajów uczestniczących w programie, w szczególności poprzez programy twinningowe między miastami;
e) pobudzanie inicjatyw przez organizacje działające na rzecz promowania aktywnego i zaangażowanego obywatelstwa.
2. Działania w ramach programu mają na celu wspieranie funkcjonowania i promocję działań podmiotów realizujących cele programowe zgodnie z kryteriami przedstawionymi w Załączniku.
3. Program rozpoczyna się dnia 1 stycznia 2004 r., a kończy się dnia 31 grudnia 2006 r.
Artykuł 2
Przystąpienie do programu
Aby kwalifikować się do dotacji wspólnotowej w zakresie danego działania, organizacje powinny spełniać wymogi zamieszczone w Załączniku.
Działanie to musi być zgodne z zasadami leżącymi u podstaw działalności Wspólnoty w dziedzinie aktywnego obywatelstwa.
Aby kwalifikować się do dotacji operacyjnej w zakresie realizowanego programu działań podmiotu realizującego cel stanowiący przedmiot interesu ogólnoeuropejskiego w dziedzinie aktywnego obywatelstwa lub cel stanowiący część działań Unii Europejskiej w tym obszarze, organizacje powinny spełniać wymogi zamieszczone w Załączniku oraz posiadać taką strukturę, by podjąć działania mogące potencjalnie wywrzeć wpływ na Unię Europejską.
Artykuł 3
Przystąpienie do programu państw przystępujących do Unii, krajów EFTA/EOG oraz krajów kandydujących do Unii Europejskiej
Udział w działaniach w ramach programu może być otwarty dla podmiotów utworzonych w:
a) państwach przystępujących do Unii, które dnia 16 kwietnia 2003 r. podpisały Traktat o Przystąpieniu;
b) państwach EFTA/EOG, zgodnie z warunkami określonymi w Porozumieniu EOG;
c) Rumunii i Bułgarii, dla których warunki udziału określane są zgodne z postanowieniami Układów Europejskich, ich protokołami dodatkowymi oraz decyzjami odpowiednich Rad Stowarzyszenia;
d) Turcji, dla której warunki udziału określane są zgodne z postanowieniami Umowy Ramowej zawartej między Wspólnotą Europejską a Republiką Turcji lub ogólne zasady udziału Republiki Turcji w programach Wspólnoty [5].
Artykuł 4
Wybór beneficjentów
1. Dotacje operacyjne na realizowany program działań podmiotu realizującego cel stanowiący przedmiot interesu ogólnoeuropejskiego w dziedzinie aktywnego obywatelstwa lub cel stanowiący część działań Unii Europejskiej w tym obszarze przyznawane są na podstawie ogólnych kryteriów przedstawionych w Załączniku.
2. Dotacje na działania określone w programie przyznawane są na podstawie ogólnych kryteriów przedstawionych w Załączniku. Działania wybierane są w drodze konkursu.
Artykuł 5
Przyznawanie dotacji
Dotacje w ramach różnych działań programu przyznawane są zgodnie z przepisami przedstawionymi w odpowiedniej części Załącznika.
Artykuł 6
Przepisy finansowe
Kwota odniesienia finansowego przeznaczona na realizację tego programu w okresie od 2004 r. do 2006 r. wynosi 72 miliony EUR.
Korekty roczne zatwierdzane są przez władzę budżetową w ramach limitów perspektywy finansowej.
Artykuł 7
Kontrola i ocena
Nie później niż dnia 31 grudnia 2007 r. Komisja przedstawi Parlamentowi Europejskiemu oraz Radzie sprawozdanie z realizacji celów programu. Sprawozdanie zostanie przygotowane między innymi na podstawie sprawozdania oceny zewnętrznej, które musi być gotowe nie później niż na koniec 2006 r. i które oceni przynajmniej ogólną trafność i spójność programu, skuteczność jego realizacji (przygotowanie, wybór, wykonanie działań) oraz ogólną i indywidualną skuteczność różnych działań pod kątem realizacji celów przedstawionych w art. 1 oraz w Załączniku.
Artykuł 8
Przepisy końcowe
W przypadku dotacji przyznanych w 2004 r. zgodnie z sekcjami 1 i 2 Załącznika, okres kwalifikowalności wydatków może się rozpoczynać 1 stycznia 2004 r., jeżeli wydatki nie zostały dokonane przed datą złożenia wniosku o dotację lub przed datą rozpoczęcia roku budżetowego beneficjenta.
W przypadku takich dotacji, w drodze wyjątku, umowy określone w art. 112 ust. 2 rozporządzenia finansowego mogą być podpisane nie później niż dnia 30 czerwca 2004 r.
Artykuł 9
Skuteczność
Niniejsza decyzja staje się skuteczna pierwszego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Niniejszą decyzję stosuje się od dnia 1 stycznia 2004 r.
Sporządzono w Brukseli, dnia 26 stycznia 2004 r.