ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (WE) NR 223/2009
z dnia 11 marca 2009 r.
w sprawie statystyki europejskiej oraz uchylające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE, Euratom) nr 1101/2008 w sprawie przekazywania do Urzędu Statystycznego Wspólnot Europejskich danych statystycznych objętych zasadą poufności, rozporządzenie Rady (WE) nr 322/97 w sprawie statystyk Wspólnoty oraz decyzję Rady 89/382/EWG, Euratom w sprawie ustanowienia Komitetu ds. Programów Statystycznych Wspólnot Europejskich
(Tekst mający znaczenie dla EOG i Szwajcarii)
PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 285 ust. 1,
uwzględniając wniosek Komisji,
uwzględniając opinię Europejskiego Banku Centralnego (1),
uwzględniając opinię Europejskiego Inspektora Ochrony Danych (2)
stanowiąc zgodnie z procedurą określoną w art. 251 Traktatu (3),
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
W celu zapewnienia spójności i porównywalności statystyki europejskiej, tworzonej zgodnie z zasadami określonymi w art. 285 ust. 2 Traktatu, należy wzmocnić współpracę i koordynację pomiędzy organami, które przyczyniają się do opracowywania, tworzenia i rozpowszechniania europejskich danych statystycznych.
(2)
W tym celu współpraca i koordynacja tych organów powinna rozwijać się w sposób bardziej systematyczny i zorganizowany, przy pełnym poszanowaniu uprawnień krajowych i wspólnotowych oraz uzgodnień instytucjonalnych, jak również z uwzględnieniem potrzeby zmiany obecnie obowiązujących podstawowych ram prawnych, tak by dostosować je do obecnych realiów, aby łatwiej reagować na przyszłe wyzwania oraz by zapewnić większą harmonizację statystyki europejskiej.
(3)
Niezbędne jest zatem skonsolidowanie działań Europejskiego Systemu Statystycznego (ESS) oraz usprawnienie jego zarządzania, co w szczególności ma na celu dalsze wyjaśnienie odnośnych ról krajowych urzędów statystycznych (KUS) i innych organów krajowych oraz organu statystycznego Wspólnoty.
(4)
Z uwagi na specyficzny charakter KUS oraz innych organów krajowych, odpowiedzialnych w każdym państwie członkowskim za opracowywanie, tworzenie i rozpowszechnianie statystyki europejskiej, powinne one mieć możliwość otrzymywania dotacji bez zaproszenia do składania wniosków zgodnie z art. 168 ust. 1 lit. d) rozporządzenia Komisji (WE, Euratom) nr 2342/2002 z dnia 23 grudnia 2002 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002 w sprawie rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich (4).
(5)
Biorąc po uwagę obciążenia finansowe ponoszone wspólnie przez budżet Unii Europejskiej i budżety państw członkowskich w związku z realizacją programu statystycznego, Wspólnota powinna również zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002 z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich (5) wnieść wkład finansowy na rzecz KUS i innych organów krajowych, aby w pełni pokryć dodatkowe koszty, które KUS i inne organy krajowe mogą ponieść w trakcie przeprowadzania tymczasowych bezpośrednich działań statystycznych postanowionych przez Komisję.
(6)
Organy statystyczne krajów członkowskich Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu będące stroną Porozumienia o Europejskim Obszarze Gospodarczym (6) i Szwajcarii powinny, odpowiednio, zgodnie z Porozumieniem o Europejskim Obszarze Gospodarczym, w szczególności z jego art. 76 i Protokołem 30 do tego porozumienia, oraz z Umową między Wspólnotą Europejską a Konfederacją Szwajcarską o współpracy w dziedzinie statystyki (7), w szczególności jej art. 2, ściśle ze sobą współdziałać w zakresie wzmacniania współpracy i koordynacji.
(7)
Ponadto istotne jest zapewnienie ścisłej współpracy oraz odpowiedniej koordynacji pomiędzy ESS a Europejskim Systemem Banków Centralnych (ESBC), zwłaszcza w celu rozwijania wymiany poufnych danych między dwoma systemami do celów statystycznych, w świetle art. 285 Traktatu i art. 5 Protokołu (nr 18) Statutu Europejskiego Systemu Banków Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego, załączonego do Traktatu.
(8)
Statystyka europejska będzie tym samym opracowywana, tworzona i rozpowszechniana zarówno przez ESS, jak i ESBC, jednak na mocy odrębnych ram prawnych, odzwierciedlających ich właściwe struktury zarządzania. Niniejsze rozporządzenie powinno zatem stosować się bez uszczerbku dla rozporządzenia Rady (WE) nr 2533/98 z dnia 23 listopada 1998 r. dotyczącego zbierania informacji statystycznych przez Europejski Bank Centralny (8).
(9)
W konsekwencji, pomimo, że - zgodnie z niniejszym rozporządzeniem - członkowie ESBC nie uczestniczą w tworzeniu statystyki europejskiej, w następstwie umowy pomiędzy krajowym bankiem centralnym a organem statystycznym Wspólnoty, w granicach ich odpowiednich kompetencji i bez uszczerbku dla istniejących ustaleń krajowych między krajowym bankiem centralnym a KUS lub innymi organami krajowymi, dane sporządzone przez krajowy bank centralny mogą jednak zostać wykorzystane, bezpośrednio lub pośrednio, przez KUS, inne organy krajowe i organ statystyczny Wspólnoty, do tworzenia statystyki europejskiej. Analogicznie członkowie ESBC mogą, w granicach swoich kompetencji, bezpośrednio lub pośrednio wykorzystywać dane sporządzane przez ESS, tak długo jak konieczność ta jest zasadna.
(10)
W ogólnym kontekście stosunków między ESS a ESBC, Komitet ds. Statystyki Walutowej, Finansowej i Bilansu Płatniczego ustanowiony decyzją Rady 2006/856/WE (9) odgrywa istotną rolę, w szczególności wspomagając Komisję w sporządzaniu projektu i wdrażaniu programów pracy dotyczących statystyki walutowej, finansowej i bilansu płatniczego.
(11)
Przy opracowywaniu, tworzeniu i rozpowszechnianiu statystyki europejskiej powinno się uwzględniać międzynarodowe zalecenia i najlepsze praktyki.
(12)
Ważne jest, aby zapewnić ścisłą współpracę i odpowiednią koordynację między ESS i innymi podmiotami międzynarodowego systemu statystycznego w celu promowania wykorzystania międzynarodowych koncepcji, klasyfikacji i metod, w szczególności po to, by zapewnić lepszą spójność i większą porównywalność danych statystycznych na poziomie światowym.
(13)
W celu uzgodnienia koncepcji i metodologii w statystyce należy rozwijać odpowiednią międzydyscyplinarną współpracę z instytucjami naukowymi.
(14)
Należy również dokonać przeglądu w zakresie działania ESS, ponieważ niezbędne są bardziej elastyczne metody opracowywania, tworzenia i rozpowszechniania statystyki europejskiej, i ustanawiania wyraźnie określonych priorytetów w celu zmniejszenia obciążenia respondentów i członków ESS oraz poprawy dostępności i terminowości statystyki europejskiej. W tym celu należy opracować „europejskie podejście do statystyki”.
(15)
Pomimo że statystyka europejska jest zazwyczaj oparta na danych krajowych, tworzonych i rozpowszechnianych przez krajowe organy statystyczne wszystkich państw członkowskich, może być ona również tworzona w oparciu o niepublikowane dane dostarczane przez państwa członkowskie, o podzbiory danych dostarczanych przez państwa członkowskie oraz o opracowane specjalnie w tym celu europejskie badania statystyczne lub za pomocą zharmonizowanych koncepcji lub metod.
(16)
W takich szczególnych i należycie uzasadnionych przypadkach powinno być możliwe wdrożenie „europejskiego podejścia do statystyki”, które obejmuje strategię pragmatyczną, mającą ułatwić zestawienie europejskich zbiorczych danych statystycznych, o szczególnym znaczeniu dla polityk Wspólnoty, sporządzanych dla Unii Europejskiej jako całości lub strefy euro jako całości.
(17)
Należałoby również stworzyć lub w dalszym ciągu rozwijać wspólne struktury, narzędzia i procesy z wykorzystaniem sieci współpracy, angażujących KUS lub inne organy krajowe oraz organ statystyczny Wspólnoty i ułatwiających specjalizowanie się niektórych państw członkowskich w określonych działaniach statystycznych dla dobra całego ESS. Te sieci współpracy pomiędzy partnerami ESS powinny dążyć do uniknięcia powielania prac i tym samym do zwiększenia efektywności oraz zmniejszenia obciążenia sprawozdawczego podmiotów gospodarczych.
(18)
Jednocześnie należy zwrócić szczególną uwagę na spójny sposób opracowywania danych zebranych w wyniku różnych badań. W tym celu należy ustanowić międzydyscyplinarne grupy robocze.
(19)
Udoskonalone otoczenie legislacyjne w zakresie statystyki europejskiej powinno w szczególności reagować na potrzebę ograniczenia do minimum obciążenia respondentów badań oraz przyczyniać się do realizacji bardziej ogólnego celu, jakim jest zmniejszenie obciążenia administracyjnego pojawiającego się na poziomie europejskim, zgodnie z konkluzjami Prezydencji Rady Europejskiej z posiedzenia w dniach 8 i 9 marca 2007 r. Należy jednak również podkreślić istotną rolę KUS i innych organów krajowych w ograniczaniu do minimum obciążenia przedsiębiorstw europejskich na poziomie krajowym.
(20)
W celu zwiększenia zaufania do statystyki europejskiej krajowe organy statystyczne w każdym państwie członkowskim, jak również organ statystyczny Wspólnoty wewnątrz Komisji powinny cieszyć się niezależnością zawodową i zapewniać bezstronność oraz wysoką jakość przy tworzeniu statystyki europejskiej, zgodnie z zasadami określonymi w art. 285 ust. 2 Traktatu, jak również z zasadami dokładniej rozwiniętymi w Europejskim kodeksie praktyk statystycznych, zatwierdzonymi przez Komisję w zaleceniu z dnia 25 maja 2005 r. w sprawie niezależności, wiarygodności i odpowiedzialności krajowych i wspólnotowych organów statystycznych (włączające Europejski kodeks praktyk statystycznych). Należy również uwzględnić Podstawowe zasady statystyki oficjalnej przyjęte przez Europejską Komisję Gospodarczą Organizacji Narodów Zjednoczonych w dniu 15 kwietnia 1992 r. i przez Komisję ds. Statystyki Narodów Zjednoczonych w dniu 14 kwietnia 1994 r.
(21)
Niniejsze rozporządzenie zapewnia prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego oraz do ochrony danych osobowych, określone w art. 7 i 8 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (10).
(22)
Niniejsze rozporządzenie zapewnia również ochronę osób fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych i wyszczególnia, w odniesieniu do statystyki europejskiej, przepisy określone w dyrektywie 95/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 24 października 1995 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych i swobodnego przepływu tych danych (11) oraz w rozporządzeniu (WE) nr 45/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2000 r. o ochronie osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez instytucje i organy wspólnotowe i o swobodnym przepływie takich danych (12).
(23)
Poufne informacje, zbierane przez krajowe i wspólnotowe organy statystyczne do tworzenia statystyki europejskiej, powinny być chronione w celu zdobycia i utrzymania zaufania stron odpowiedzialnych za przekazywanie tych danych. Poufność danych musi podlegać tym samym zasadom we wszystkich państwach członkowskich.
(24)
W tym celu niezbędne jest ustanowienie wspólnych zasad i wytycznych, zapewniających poufność danych wykorzystywanych przy tworzeniu statystyki europejskiej oraz dostęp do tych poufnych danych z należytym uwzględnieniem rozwoju technologicznego oraz wymogów użytkowników w społeczeństwie demokratycznym.
(25)
Dostępność poufnych danych na potrzeby ESS ma szczególne znaczenie dla maksymalnego zwiększenia korzyści uzyskiwanych dzięki danym statystycznym w celu poprawy jakości statystyki europejskiej oraz dla zapewnienia elastycznego reagowania na nowe potrzeby Wspólnoty w zakresie statystyki.
(26)
Środowisko naukowe powinno mieć możliwość szerszego dostępu do poufnych danych wykorzystywanych do opracowywania, tworzenia i rozpowszechniania statystyki europejskiej dla analizy na rzecz postępu naukowego w Europie. Należy zatem poprawić dostępność poufnych danych dla pracowników naukowych do celów naukowych, bez uszczerbku dla wysokiego poziomu ochrony, jakiej wymagają poufne dane statystyczne.
(27)
Wykorzystywanie poufnych danych do celów innych niż wyłącznie statystyczne, takich jak cele administracyjne, prawne lub podatkowe, lub do kontroli jednostek statystycznych powinno być surowo zabronione.
(28)
Niniejsze rozporządzenie powinno być stosowane bez uszczerbku dla dyrektywy 2003/4/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2003 r. w sprawie publicznego dostępu do informacji dotyczących środowiska (13) oraz dla rozporządzenia (WE) nr 1367/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 6 września 2006 r. w sprawie zastosowania postanowień Konwencji z Aarhus o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska do instytucji i organów Wspólnoty (14).
(29)
Z uwagi na to, iż cel niniejszego rozporządzenia, mianowicie ustanowienie ram prawnych w zakresie opracowywania, tworzenia i rozpowszechniania statystyki europejskiej, nie może zostać osiągnięty w wystarczającym zakresie przez państwa członkowskie, ale może zostać lepiej osiągnięty na poziomie Wspólnoty, Wspólnota może podjąć środki zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu. Zgodnie z zasadą proporcjonalności, określoną w tym artykule, niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest niezbędne dla osiągnięcia tego celu, a zatem nie narusza krajowego trybu działania, zasad i warunków właściwych statystykom krajowym.
(30)
Środki niezbędne do wykonania niniejszego rozporządzenia powinny zostać przyjęte zgodnie z decyzją Rady 1999/468/WE z dnia 28 czerwca 1999 r. ustanawiającą warunki wykonywania uprawnień wykonawczych przyznanych Komisji (15).
(31)
W szczególności należy upoważnić Komisję do przyjmowania środków dotyczących kryteriów jakości europejskich danych statystycznych oraz do ustanowienia trybu, zasad i warunków, na podstawie których dostęp do poufnych danych może zostać przyznany do celów naukowych na szczeblu wspólnotowym. Ponieważ środki te mają ogólny zasięg i mają na celu zmianę innych niż istotne elementów niniejszego rozporządzenia poprzez uzupełnienie go o nowe, inne niż istotne elementy, należy przyjąć je zgodnie z procedurą regulacyjną połączoną z kontrolą, przewidzianą w art. 5a decyzji 1999/468/WE.
(32)
Środki określone w niniejszym rozporządzeniu powinny zastąpić środki przewidziane w rozporządzeniu (WE, Euratom) nr 1101/2008 Parlamentu Europejskiego i Rady (16), rozporządzeniu Rady (WE) nr 322/97 (17) oraz decyzji Rady 89/382/EWG, Euratom (18). Należy zatem uchylić te akty prawne. Środki wykonawcze określone w rozporządzeniu Rady (WE) nr 831/2002 z dnia 17 maja 2002 r. wykonującym rozporządzenie Rady (WE) nr 322/97 w sprawie statystyki Wspólnoty, dotyczącym dostępu do poufnych danych do celów naukowych (19) oraz w decyzji Komisji 2004/452/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r. określającej wykaz instytucji, których naukowcy mogą uzyskać dostęp do poufnych danych w celach naukowych (20), powinny nadal mieć zastosowanie.
(33)
Przeprowadzono konsultacje z Komitetem ds. Programu Statystycznego,
PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
ROZDZIAŁ I
PRZEPISY OGÓLNE
Artykuł 1
Przedmiot i zakres
Niniejsze rozporządzenie ustanawia ramy prawne w zakresie opracowywania, tworzenia i rozpowszechniania statystyki europejskiej.
Zgodnie z zasadą pomocniczości i z uwzględnieniem niezależności, wiarygodności i odpowiedzialności organów krajowych i wspólnotowych, statystyka europejska jest stosowną statystyką niezbędną do wykonywania działań Wspólnoty. Statystyka europejska jest określana w Europejskim programie statystycznym. Jest ona opracowywana, tworzona i rozpowszechniana zgodnie z zasadami statystycznymi określonymi w art. 285 ust. 2 Traktatu oraz dokładniej rozwiniętymi w Europejskim kodeksie praktyk statystycznych zgodnie z art. 11. Jest ona wdrażana zgodnie z niniejszym rozporządzeniem.
Artykuł 2
Zasady statystyczne
1. Opracowywanie, tworzenie i rozpowszechnianie statystyki europejskiej jest określone następującymi zasadami statystycznymi:
a)
„niezależność zawodowa” oznacza, że dane statystyczne muszą być opracowywane, tworzone i rozpowszechniane w sposób niezależny, w szczególności w odniesieniu do wyboru technik, definicji, metodologii i źródeł, z których będzie się korzystać, ram czasowych i treści merytorycznej wszelkich form rozpowszechniania, w sposób wolny od jakichkolwiek nacisków ze strony grup politycznych lub innych grup interesu lub ze strony organów wspólnotowych lub krajowych, bez uszczerbku dla ustaleń instytucjonalnych, takich jak wspólnotowe lub krajowe przepisy instytucjonalne lub przepisy budżetowe lub określone potrzeby statystyczne;
b)
„bezstronność” oznacza, że dane statystyczne muszą być opracowywane, tworzone i rozpowszechniane w sposób neutralny i że wszystkim użytkownikom należy zapewnić równe traktowanie;
c)
„obiektywność” oznacza, że dane statystyczne muszą być opracowywane, tworzone i rozpowszechniane w sposób systematyczny, wiarygodny i bezstronny; rozumie się przez to przestrzeganie standardów zawodowych i etycznych oraz że stosowane polityki i praktyki są przejrzyste dla użytkowników oraz respondentów badań;
d)
„wiarygodność” oznacza, że dane statystyczne muszą jak najwierniej, najdokładniej i w sposób jak najbardziej spójny mierzyć rzeczywistość, którą mają odzwierciedlać; wynika z tego, że do wyboru źródeł, metod i procedur stosuje się kryteria naukowe;
e)
„poufność informacji statystycznych” oznacza ochronę poufnych danych odnoszących się do każdej jednostki statystycznej, które zostały pozyskane bezpośrednio do celów statystycznych lub pośrednio ze źródeł administracyjnych lub innych, i rozumiana jest jako zakaz wykorzystywania uzyskanych danych do celów innych niż statystyczne oraz ich bezprawnego ujawnienia;
f)
„opłacalność” oznacza, że koszty tworzenia danych statystycznych muszą być współmierne do wagi oczekiwanych wyników i korzyści oraz że zasoby muszą być wykorzystywane w sposób optymalny, a obciążenie respondentów musi być ograniczone do minimum. Wymagane informacje, o których przekazanie wystąpiono z wnioskiem, są, jeżeli istnieje taka możliwość, łatwe do pobrania z dostępnych rejestrów lub źródeł.
Zasady statystyczne określone w niniejszym ustępie są dokładniej omówione w kodeksie praktyk zgodnie z art. 11.
2. Przy opracowywaniu, tworzeniu i rozpowszechnianiu statystyki europejskiej uwzględnia się międzynarodowe zalecenia i najlepsze praktyki.
Artykuł 3
Definicje
Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje:
1)
„dane statystyczne” oznaczają ilościowe i jakościowe, zagregowane i reprezentatywne informacje opisujące złożone zjawisko w rozpatrywanej populacji;
2)
„opracowywanie” oznacza działania zmierzające do utworzenia, usprawnienia i udoskonalenia metod, standardów i procedur statystycznych stosowanych przy tworzeniu i rozpowszechnianiu danych statystycznych, jak również do projektowania nowych danych i wskaźników;
3)
„tworzenie” oznacza wszelką działalność związaną ze zbieraniem, przechowywaniem, przetwarzaniem, zestawianiem i analizą, niezbędnymi do zestawienia danych statystycznych;
4)
„rozpowszechnianie” oznacza działanie, którego celem jest udostępnianie danych statystycznych i analiz statystycznych użytkownikom;
5)
„zbieranie danych” oznacza badania oraz wszelkie inne formy pozyskiwania informacji z różnych źródeł, w tym ze źródeł administracyjnych;
6)
„jednostka statystyczna” oznacza podstawową jednostkę objętą obserwacją - mianowicie osobę fizyczną, gospodarstwo domowe, podmiot gospodarczy i inne podmioty - do której odnoszą się dane;
7)
„poufne dane” oznaczają dane umożliwiające bezpośrednią lub pośrednią identyfikację jednostek statystycznych, co skutkuje ujawnieniem informacji indywidualnych. Aby określić, czy możliwa jest identyfikacja danej jednostki statystycznej, należy wziąć pod uwagę wszystkie przewidywalne środki, które mogą być użyte przez osobę trzecią do zidentyfikowania jednostki statystycznej;
8)
„wykorzystanie do celów statystycznych” oznacza wykorzystanie wyłącznie do celów opracowywania i tworzenia wyników oraz analiz statystycznych;
9)
„bezpośrednia identyfikacja” oznacza identyfikację jednostki statystycznej według jej nazwy lub adresu lub według publicznie dostępnego numeru identyfikacyjnego;
10)
„pośrednia identyfikacja” oznacza identyfikację jednostki statystycznej z użyciem wszelkich innych środków niż środki bezpośredniej identyfikacji;
11)
„urzędnicy Komisji (Eurostatu)” oznaczają urzędników Wspólnot, w rozumieniu art. 1 Regulaminu pracowniczego urzędników Wspólnot Europejskich, pracujących w organie statystycznym Wspólnoty;
12)
„inny personel Komisji (Eurostatu)” oznacza pracowników Wspólnot, w rozumieniu art. 2-5 Warunków zatrudnienia innych pracowników Wspólnot Europejskich, pracujących w organie statystycznym Wspólnoty.
ROZDZIAŁ II
ZARZĄDZANIE STATYSTYKĄ
Artykuł 4
Europejski System Statystyczny
Europejski System Statystyczny (ESS) jest partnerstwem pomiędzy organem statystycznym Wspólnoty, którym jest Komisja (Eurostat), oraz krajowymi urzędami statystycznymi (KUS) i innymi organami krajowymi odpowiedzialnymi w każdym państwie członkowskim za opracowywanie, tworzenie i rozpowszechnianie statystyki europejskiej.
Artykuł 5
Krajowe urzędy statystyczne i inne organy krajowe
1. Krajowy urząd statystyczny wyznaczony przez każde państwo członkowskie jako organ odpowiedzialny za koordynowanie wszelkich działań prowadzonych na poziomie krajowym do celów opracowywania, tworzenia i rozpowszechniania statystyki europejskiej (KUS) działa jako punkt kontaktowy Komisji (Eurostatu) w sprawach dotyczących statystyki. Państwa członkowskie podejmują niezbędne działania w celu zapewnienia stosowania niniejszego przepisu.
2. Komisja (Eurostat) utrzymuje i publikuje na swoich stronach internetowych wykaz KUS i innych organów krajowych odpowiedzialnych za opracowywanie, tworzenie i rozpowszechnianie statystyki europejskiej wyznaczonych przez państwa członkowskie.
3. KUS i inne organy krajowe ujęte w wykazie, o którym mowa w ust. 2 niniejszego artykułu, mogą otrzymywać dotacje bez zaproszenia do składania wniosków zgodnie z art. 168 ust. 1 lit. d) rozporządzenia (WE, Euratom) nr 2342/2002.
Artykuł 6
Komisja (Eurostat)
1. Organ statystyczny Wspólnoty, zwany dalej w niniejszym rozporządzeniu „Komisja (Eurostat)” wyznaczony jest przez Komisję do opracowywania, tworzenia i rozpowszechniania statystyki europejskiej.
2. Na poziomie Wspólnoty Komisja (Eurostat) zapewnia tworzenie statystyki europejskiej zgodnie z ustalonymi przepisami i zasadami statystycznymi. W tym zakresie ponosi ona wyłączną odpowiedzialność za podejmowanie decyzji w sprawie procesów, metod, standardów i procedur statystycznych, jak również w sprawie treści i ram czasowych publikacji statystycznych.
3. Bez uszczerbku dla art. 5 Protokołu w sprawie Statutu Europejskiego Systemu Banków Centralnych (ESBC) i Europejskiego Banku Centralnego, Komisja (Eurostat) koordynuje działania statystyczne instytucji i organów Wspólnoty, mając w szczególności na względzie zapewnienie spójności i jakości danych oraz ograniczenie do minimum obciążenia sprawozdawczego. W tym celu Komisja (Eurostat) może zwrócić się do instytucji lub organów Wspólnoty z prośbą o konsultację lub współpracę w celu opracowania metodologii i systemów dla celów statystycznych w granicach ich odpowiednich kompetencji. Każda z tych instytucji lub każdy z tych organów, który wnosi o tworzenie danych statystycznych, czyni to w konsultacji z Komisją (Eurostatem) i przy uwzględnieniu wszelkich zaleceń, które Komisja może w tym celu wydać.
Artykuł 7
Komitet ds. Europejskiego Systemu Statystycznego
1. Niniejszym ustanawia się Komitet ds. Europejskiego Systemu Statystycznego („Komitet ds. ESS”). Zapewnia on fachowe doradztwo w zakresie opracowywania, tworzenia i rozpowszechniania statystyki europejskiej zgodnie z zasadami statystycznymi określonymi w art. 2 ust. 1.
2. Komitet ds. ESS składa się z przedstawicieli KUS, którymi są eksperci krajowi ds. statystyki. Komitetowi przewodniczy Komisja (Eurostat).
3. Komitet ds. ESS przyjmuje własny regulamin odzwierciedlający jego zadania.
4. Komisja zasięga opinii Komitetu ds. ESS w odniesieniu do:
a)
środków, które Komisja zamierza przyjąć w celu opracowania, tworzenia i rozpowszechniania statystyki europejskiej, uzasadnienia jej opłacalności, środków i harmonogramu jej realizacji, obciążenia sprawozdawczego respondentów badań;
b)
proponowanych kierunków rozwoju i priorytetów Europejskiego programu statystycznego;
c)
inicjatyw służących wprowadzeniu w życie ponownego ustalania i zmniejszaniu obciążeń respondentów;
d)
zagadnień związanych z poufnością informacji statystycznych;
e)
dalszego opracowywania kodeksu praktyk; oraz
f)
wszelkich innych kwestii, w szczególności zagadnień dotyczących metodologii, które pojawiają się w związku z tworzeniem lub wdrażaniem programów statystycznych, i które są poruszane przez przewodniczącego Komitetu ds. ESS z jego inicjatywy lub na wniosek państwa członkowskiego.
Artykuł 8
Współpraca z innymi organami
Konsultacje z Europejskim Komitetem Doradczym ds. Statystyki i Europejską Radą Konsultacyjną ds. Zarządzania Statystyką odbywają się w granicach ich kompetencji.
Artykuł 9
Współpraca z ESBC
Aby ograniczyć do minimum obciążenie sprawozdawcze i zagwarantować spójność niezbędną do tworzenia statystyki europejskiej, ESS i ESBC ściśle ze sobą współpracują, przestrzegając jednocześnie zasad statystycznych określonych w art. 2 ust. 1.
Artykuł 10
Współpraca międzynarodowa
Bez uszczerbku dla pozycji i roli poszczególnych państw członkowskich, stanowisko ESS odnośnie do kwestii o szczególnym znaczeniu dla statystyki europejskiej na poziomie międzynarodowym, jak również szczegółowych uzgodnień dotyczących reprezentacji w międzynarodowych organach statystycznych, jest przygotowywane przez Komitet ds. ESS i koordynowane przez Komisję (Eurostat).
Artykuł 11
Europejski kodeks praktyk statystycznych
1. Celem kodeksu praktyk jest zapewnienie zaufania publicznego do statystyki europejskiej poprzez określenie, w jaki sposób statystyka europejska ma być opracowywana, tworzona i rozpowszechniana zgodnie z zasadami statystycznymi określonymi w art. 2 ust. 1 i najlepszymi praktykami międzynarodowymi w dziedzinie statystyki.
2. Komitet ds. ESS dokonuje, w razie konieczności, przeglądu i aktualizacji kodeksu praktyk. Komisja publikuje wnoszone do niego zmiany.
Artykuł 12
Jakość statystyczna
1. W celu zagwarantowania jakości wyników europejskie dane statystyczne są opracowywane, tworzone i rozpowszechniane w oparciu o jednolite standardy i zharmonizowane metody. W tym zakresie stosuje się następujące kryteria jakości:
a)
„przydatność”, która dotyczy stopnia, w jakim dane statystyczne zaspokajają obecne i potencjalne potrzeby ich użytkowników;
b)
„dokładność”, która dotyczy stopnia, w jakim dane szacunkowe są zbliżone do nieznanych wartości faktycznych;
c)
„aktualność”, która dotyczy okresu czasu pomiędzy momentem uzyskania informacji a wydarzeniem lub zjawiskiem, które opisują;
d)
„terminowość”, która dotyczy odstępu czasu pomiędzy momentem, w którym dane zostały udostępnione, a datą docelową (datą, do której dane powinny były zostać przedłożone);
e)
„dostępność” i „przejrzystość”, które dotyczą warunków i sposobów uzyskiwania, wykorzystywania i interpretowania danych przez użytkowników;
f)
„porównywalność”, która dotyczy pomiaru skutków wywołanych przez różnice w stosowanych koncepcjach statystycznych, w narzędziach i procedurach pomiaru, w przypadku gdy porównywane są dane statystyczne z różnych obszarów geograficznych, dziedzin sektorowych lub z różnych okresów;
g)
„spójność”, która dotyczy możliwość łączenia danych na różne sposoby i do różnych celów z zachowaniem ich wiarygodności.
2. Przy stosowaniu kryteriów jakości, określonych w ust. 1 niniejszego artykułu, w odniesieniu do danych objętych prawodawstwem sektorowym w określonych dziedzinach statystycznych, metody, struktura i cykliczność sprawozdań dotyczących jakości ustanowionych w prawodawstwie sektorowym są określane przez Komisję zgodnie z procedurą regulacyjną określoną w art. 27 ust. 2.
Szczególne wymogi jakości, takie jak wartości docelowe i minimalne standardy w zakresie tworzenia statystyk, mogą być określone w prawodawstwie sektorowym. W przypadku gdy prawodawstwo sektorowe tego nie przewiduje, środki mogą zostać przyjęte przez Komisję. Środki te, mające na celu zmianę innych niż istotne elementów niniejszego rozporządzenia przez uzupełnienie go, przyjmuje się zgodnie z procedurą regulacyjną połączoną z kontrolą, przewidzianą w art. 27 ust. 3.
3. Państwa członkowskie przekazują Komisji (Eurostatowi) sprawozdania dotyczące jakości przekazanych danych. Komisja (Eurostat) dokonuje oceny jakości przekazanych danych oraz przygotowuje i publikuje sprawozdania na temat jakości statystyki europejskiej.
ROZDZIAŁ III
TWORZENIE STATYSTYKI EUROPEJSKIEJ
Artykuł 13
Europejski program statystyczny
1. Europejski program statystyczny zapewnia ramy w zakresie opracowywania, tworzenia i rozpowszechniania statystyki europejskiej, wyznacza główne dziedziny i cele przewidywanych działań na okres nieprzekraczający pięciu lat. Przyjmuje go Parlament Europejski i Rada. Dokonuje się oceny skutków i opłacalności tego programu przy udziale niezależnych ekspertów.
2. W Europejskim programie statystycznym określa się priorytety dotyczące potrzeb w zakresie informacji do celów prowadzenia działań Wspólnoty. Potrzeby te powinny być równoważne z zasobami, jakie są potrzebne na poziomie wspólnotowym i krajowym do zapewniania wymaganych statystyk, a także w odniesieniu do obciążenia respondentów i kosztów dotyczących respondentów.
3. Komisja podejmuje inicjatywy, aby ustalić priorytety i zmniejszyć obciążenie sprawozdawcze dla całego Europejskiego programu statystycznego lub jego części.
4. Komisja przedstawia Komitetowi ds. ESS projekt Europejskiego programu statystycznego do wstępnej analizy.
5. W przypadku każdego Europejskiego programu statystycznego Komisja, po zasięgnięciu opinii Komitetu ds. ESS, przygotowuje międzyokresowe sprawozdanie z postępów prac i końcowe sprawozdanie z ewaluacji, a następnie przedstawia je Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.
Artykuł 14
Wdrożenie Europejskiego programu statystycznego
1. Europejski program statystyczny jest realizowany w ramach poszczególnych działań w dziedzinie statystyki, które są ustalane:
a)
przez Parlament Europejski i Radę;
b)
przez Komisję w określonych i należycie uzasadnionych przypadkach, w szczególności w celu zaspokojenia nagłych potrzeb, zgodnie z przepisami ust. 2; lub
c)
w drodze porozumienia pomiędzy KUS lub innymi organami krajowymi a Komisją (Eurostatem) w granicach ich odpowiednich kompetencji. Takie porozumienia sporządzane są na piśmie.
2. Komisja może podjąć decyzję w sprawie tymczasowego bezpośredniego działania w dziedzinie statystyki zgodnie z procedurą regulacyjną, o której mowa w art. 27 ust. 2, pod warunkiem że:
a)
działanie to nie przewiduje gromadzenia danych obejmujących okres dłuższy niż trzy lata referencyjne;
b)
dane są już osiągalne lub dostępne w KUS i innych właściwych organach krajowych lub można je uzyskać bezpośrednio, wykorzystując odpowiednie próby do celów obserwacji populacji statystycznej na poziomie europejskim przy odpowiedniej koordynacji z KUS i innymi organami krajowymi; oraz
c)
zgodnie z rozporządzeniem (WE, Euratom) nr 1605/2002 Wspólnota dokonuje wkładów finansowych na rzecz KUS i innych organów krajowych w celu pokrycia ponoszonych przez nie dodatkowych kosztów.
3. W trakcie realizacji działania określonego w ust. 1 lit. a) i b) Komisja zapewnia informacje dotyczące:
a)
powodów uzasadniających to działanie, w szczególności w świetle celów odpowiedniej polityki Wspólnoty;
b)
celów działania i oczekiwanych skutków;
c)
analizy opłacalności, w tym oceny obciążenia respondentów i kosztów związanych z tworzeniem statystyk; oraz
d)
sposobów realizacji działania, w tym czasu jego trwania oraz roli Komisji i państw członkowskich.
Artykuł 15
Sieci współpracy
W ramach poszczególnych działań statystycznych podejmuje się współdziałanie, jeżeli zaistnieje taka możliwość, w obrębie ESS za pośrednictwem sieci współpracy, poprzez wzajemne udostępnianie wiedzy specjalistycznej i wyników lub poprzez wspieranie specjalizacji w zakresie szczególnych zadań. W tym celu opracowuje się właściwą strukturę finansową.
Wyniki tych działań, takie jak wspólne struktury, narzędzia, procesy i metody, są dostępne w ramach ESS. Komitet ds. ESS analizuje zarówno inicjatywy służące utworzeniu sieci współpracy, jak i osiągnięte wyniki.
Artykuł 16
Europejskie podejście do statystyki
1. W określonych i należycie uzasadnionych przypadkach, w ramach Europejskiego programu statystycznego, europejskie podejście do statystyki ma na celu:
a)
zapewnienie jak największej dostępności zbiorczych danych statystycznych na poziomie europejskim i poprawę terminowości statystyki europejskiej;
b)
zmniejszenie obciążenia respondentów, KUS i innych organów krajowych na podstawie analizy opłacalności.
2. Przypadki, w których europejskie podejście do statystyki jest istotne, obejmują:
a)
tworzenie statystyki europejskiej z wykorzystaniem:
(i)
niepublikowanych danych krajowych lub danych krajowych z podzbioru danych dostarczanych przez państwa członkowskie;
(ii)
specjalnie zaprojektowanych systemów badań;
(iii)
częściowych informacji uzyskanych za pomocą technik modelowania;
b)
rozpowszechnianie zbiorczych danych statystycznych na poziomie europejskim poprzez zastosowanie szczegółowych technik kontroli ujawniania danych statystycznych, przy jednoczesnym poszanowaniu przepisów krajowych dotyczących rozpowszechniania.
3. Środki wdrażające europejskie podejście do statystyki realizowane są przy pełnym zaangażowaniu państw członkowskich. Środki służące wdrożeniu europejskiego podejścia do statystyki określane są w ramach poszczególnych działań w dziedzinie statystyki, o których mowa w art. 14 ust. 1.
4. W razie konieczności ustanawia się we współpracy z państwami członkowskimi skoordynowaną politykę w zakresie publikowania i weryfikacji danych.
Artykuł 17
Roczny program prac
Każdego roku przed końcem maja Komisja przedkłada Komitetowi ds. ESS swój program prac na rok następny. Komisja przykłada najwyższą wagę do uwag Komitetu ds. ESS. Program prac sporządzany jest w oparciu o Europejski program statystyczny i określa w szczególności:
a)
działania, które Komisja uznaje za priorytetowe, biorąc pod uwagę potrzeby polityczne Wspólnoty oraz krajowe i wspólnotowe ograniczenia finansowe, a także obciążenie sprawozdawcze;
b)
inicjatywy służące przeglądowi priorytetów i zmniejszeniu obciążenia sprawozdawczego;
c)
procedury oraz wszelkie instrumenty prawne przewidziane przez Komisję w celu realizacji programu.
ROZDZIAŁ IV
ROZPOWSZECHNIANIE EUROPEJSKICH DANYCH STATYSTYCZNYCH
Artykuł 18
Środki rozpowszechniania
1. Rozpowszechnianie statystyki europejskiej jest podejmowane w pełnej zgodności z zasadami statystycznymi określonymi w art. 2 ust. 1, w szczególności w odniesieniu do ochrony poufności informacji statystycznych i zapewnienia równego dostępu zgodnie z wymogami zasady bezstronności.
2. Rozpowszechnianie statystyki europejskiej jest dokonywane przez Komisję (Eurostat), KUS oraz inne organy krajowe w granicach ich odpowiednich kompetencji.
3. Państwa członkowskie oraz Komisja udzielają w zakresie ich odpowiednich kompetencji niezbędnego wsparcia w celu zapewnienia wszystkim użytkownikom równego dostępu do statystyki europejskiej.
Artykuł 19
Zbiory do użytku publicznego
Dane dotyczące poszczególnych jednostek statystycznych mogą być rozpowszechniane w formie zbioru do użytku publicznego, obejmującego anonimowe rekordy opracowane w taki sposób, że jednostka statystyczna nie może być ani bezpośrednio, ani pośrednio zidentyfikowana przy uwzględnieniu wszelkich odpowiednich środków, które mogłyby zostać w należyty sposób użyte przez osobę trzecią.
W przypadku gdy dane zostały przekazane Komisji (Eurostatowi), wymagana jest wyraźna zgoda KUS lub innego organu krajowego, który dostarczył te dane.
ROZDZIAŁ V
POUFNOŚĆ INFORMACJI STATYSTYCZNYCH
Artykuł 20
Ochrona poufnych danych
1. Aby zapewnić, że poufne dane są wykorzystywane wyłącznie do celów statystycznych, a także w celu zapobieżenia ich bezprawnemu ujawnieniu, stosuje się następujące zasady i środki.
2. KUS i inne organy krajowe oraz Komisja (Eurostat) wykorzystują poufne dane uzyskane wyłącznie do celów tworzenia statystyki europejskiej wyłącznie do celów statystycznych, chyba że jednostka statystyczna wyrazi jednoznaczną zgodę na wykorzystanie tych danych do innych celów.
3. Wyniki statystyczne, dzięki którym możliwa jest identyfikacja jednostki statystycznej, mogą być rozpowszechniane przez KUS i inne organy krajowe oraz Komisję (Eurostat) w następujących wyjątkowych przypadkach:
a)
jeżeli szczególne warunki i tryb zostały określone w akcie prawnym Parlamentu Europejskiego i Rady działających zgodnie z art. 251 Traktatu, a wyniki statystyczne wprowadzane są w taki sposób, że ich rozpowszechnianie nie stanowi uszczerbku dla poufności informacji statystycznych; lub
b)
jeżeli jednostka statystyczna w jednoznaczny sposób wyraziła zgodę na ujawnienie tych danych.
4. W zakresie ich odpowiednich kompetencji KUS i inne organy krajowe oraz Komisja (Eurostat) podejmują wszelkie niezbędne środki regulacyjne, administracyjne, techniczne i organizacyjne działania w celu zapewnienia ochrony fizycznej i logicznej poufnych danych (kontrola ujawniania danych statystycznych).
KUS i inne organy krajowe oraz Komisja (Eurostat) stosują wszelkie środki konieczne do zapewnienia harmonizacji zasad i wytycznych dotyczących fizycznej i logicznej ochrony poufnych danych. Środki te są przyjmowane przez Komisję zgodnie z procedurą regulacyjną przewidzianą w art. 27 ust. 2.
5. Urzędnicy i inny personel KUS i innych organów krajowych, mający dostęp do poufnych danych, obowiązani są przestrzegać wymogu poufności nawet po zakończeniu pełnienia swoich funkcji.
Artykuł 21
Przekazywanie poufnych danych
1. Do przekazywania poufnych danych z organu ESS, o którym mowa w art. 4, który zebrał dane, do innego organu ESS może dojść pod warunkiem, że przekazywanie takie jest niezbędne dla sprawnego opracowywania, tworzenia i rozpowszechniania statystyki europejskiej lub podniesienia jej jakości.
2. Do przekazywania poufnych danych pomiędzy organem ESS, który zebrał dane, i członkiem ESBC może dojść pod warunkiem, że przekazywanie takie jest niezbędne dla sprawnego opracowywania, tworzenia i rozpowszechniania statystyki europejskiej lub podniesienia jakości statystyki europejskiej w zakresie odpowiednich kompetencji ESS i ESBC, oraz pod warunkiem, że uzasadniono taką konieczność.
3. Każde dalsze przekazywanie danych, z wyjątkiem pierwszego przekazania, wymaga wyraźnego zezwolenia organu, który zebrał dane.
4. Nie można w oparciu o krajowe przepisy dotyczące poufności informacji statystycznych uniemożliwić przekazania poufnych informacji na mocy ust. 1 i 2, jeżeli akt prawny Parlamentu Europejskiego i Rady działających zgodnie z art. 251 Traktatu przewiduje przekazywanie wspomnianych danych.
5. Poufne dane przekazywane zgodnie z niniejszym artykułem są wykorzystywane wyłącznie do celów statystycznych i są one dostępne wyłącznie dla personelu zajmującego się działalnością statystyczną w ramach wykonywanej przez niego pracy.
6. Postanowienia dotyczące poufności danych statystycznych, przewidziane w niniejszym rozporządzeniu, stosuje się w odniesieniu do wszelkich poufnych danych przekazywanych w ramach ESS i pomiędzy ESS a ESBC.
Artykuł 22
Ochrona poufnych danych w Komisji (Eurostacie)
1. Poufne dane są dostępne, z uwzględnieniem zastrzeżeń określonych w ust. 2, jedynie dla urzędników Komisji (Eurostatu) w ramach wykonywanej przez nich pracy.
2. Komisja (Eurostat) może w wyjątkowych przypadkach przyznać dostęp do poufnych danych swojemu innemu personelowi oraz innym osobom fizycznym pracującym dla Komisji (Eurostatu) na podstawie umowy w ramach wykonywanej przez nie pracy.
3. Osoby mające dostęp do poufnych danych wykorzystują te dane wyłącznie do celów statystycznych. Osoby te objęte są powyższym zastrzeżeniem nawet po zakończeniu pełnienia swoich funkcji.
Artykuł 23
Dostęp do poufnych danych do celów naukowych
Komisja (Eurostat) lub KUS lub inne organy krajowe w granicach swoich odpowiednich kompetencji mogą przyznać dostęp do poufnych danych pracownikom naukowym prowadzącym analizy statystyczne do celów naukowych, pod warunkiem że dane te umożliwiają tylko pośrednią identyfikację jednostek statystycznych. W przypadku gdy dane zostały przekazane Komisji (Eurostatowi), wymagana jest zgoda KUS lub innego organu krajowego, który dostarczył te dane.
Tryb, zasady i warunki dostępu na poziomie Wspólnoty są ustalane przez Komisję. Środki te, mające na celu zmianę innych niż istotne elementów niniejszego rozporządzenia przez uzupełnienie go, są przyjmowane zgodnie z procedurą regulacyjną połączoną z kontrolą, przewidzianą w art. 27 ust. 3.
Artykuł 24
Dostęp do rejestrów administracyjnych
W celu zmniejszenia obciążenia respondentów KUS i inne organy krajowe oraz Komisja (Eurostat) mają dostęp do administracyjnych źródeł danych, pochodzących z ich odpowiedniego systemu administracji publicznej, w stopniu, w jakim dane te są niezbędne do opracowywania, tworzenia i rozpowszechniania statystyki europejskiej.
Praktyczne ustalenia i warunki niezbędne do osiągnięcia skutecznego dostępu określa, w miarę potrzeb, każde państwo członkowskie oraz Komisja w zakresie swoich odpowiednich kompetencji.
Artykuł 25
Dane ze źródeł ogólnodostępnych
Dane pozyskane ze źródeł, które zgodnie z prawem są ogólnodostępne i które pozostają ogólnodostępne zgodnie z przepisami krajowymi, nie są uznawane za poufne dla celów rozpowszechniania danych statystycznych uzyskanych na podstawie tych danych.
Artykuł 26
Naruszenie poufności informacji statystycznych
Państwa członkowskie i Komisja podejmują właściwe działania w celu zapobiegania naruszeniom i nakładania sankcji wobec wszelkich naruszeń poufności informacji statystycznych.
ROZDZIAŁ VI
PRZEPISY KOŃCOWE
Artykuł 27
Komitet
1. Komisję wspomaga Komitet ds. ESS.
2. W przypadku odesłania do niniejszego ustępu stosuje się art. 5 i 7 decyzji 1999/468/WE, z uwzględnieniem przepisów art. 8 tej decyzji.
Okres ustanowiony w art. 5 ust. 6 decyzji 1999/468/WE wynosi trzy miesiące.
3. W przypadku odesłania do niniejszego ustępu stosuje się art. 5a ust. 1 do ust. 4 i art. 7 decyzji Rady 1999/468/WE, z uwzględnieniem przepisów art. 8 tej decyzji.
Artykuł 28
Uchylenie
1. Niniejszym uchyla się rozporządzenie (WE, Euratom) nr 1101/2008.
Odesłania do uchylonego rozporządzenia odczytywane są jako odesłania do niniejszego rozporządzenia.
Odesłania do Komitetu ds. Poufności Danych Statystycznych ustanowionego na mocy uchylonego rozporządzenia odczytywane są jako odesłania do Komitetu ds. ESS ustanowionego na mocy art. 7 niniejszego rozporządzenia.
2. Niniejszym uchyla się rozporządzenie (WE) nr 322/97.
Odesłania do uchylonego rozporządzenia odczytywane są jako odesłania do niniejszego rozporządzenia.
3. Niniejszym uchyla się decyzję 89/382/EWG, Euratom.
Odesłania do Komitetu ds. Programu Statystycznego odczytywane są jako odesłania do Komitetu ds. ESS ustanowionego na mocy art. 7 niniejszego rozporządzenia.
Artykuł 29
Wejście w życie
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.
Sporządzono w Strasburgu dnia 11 marca 2009 r.