DECYZJA KOMISJI
z dnia 8 marca 2006 r
w sprawie pomocy państwa przyznanej przez Niemcy na rzecz Magog Schiefergruben GmbH & Co.KG
(notyfikowana jako dokument nr C(2006) 641)
(jedynie tekst w języku niemieckim jest autentyczny)
(tekst mający znaczenie dla EOG)
(2006/744/WE)
KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH
uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności art. 88 ust. 2 akapit pierwszy,
uwzględniając Porozumienie o Europejskim Obszarze Gospodarczym, w szczególności art. 62 ust. 1 lit. a),
po wezwaniu zainteresowanych stron do przedstawienia uwag zgodnie z wyżej wymienionymi artykułami (1) oraz po uwzględnieniu tych uwag,
a także mając na uwadze, co następuje:
I. PROCEDURA
(1)
Dnia 12 listopada 2003 r. Komisja otrzymała skargę od niemieckiego konkurenta przedsiębiorstwa Magog z powodu domniemanej pomocy państwa przyznanej na rzecz Schiefergruben Magog GmbH & Co KG („Magog”). Komisja zwróciła się w dniu 25 listopada 2003 r. do Niemiec o informacje, które Niemcy przekazały w piśmie z dnia 4 marca 2004 r., zarejestrowanym tego samego dnia.
(2)
Dnia 6 października 2004 r. Komisja wszczęła formalne postępowanie wyjaśniające dotyczące powyższej pomocy. Decyzję Komisji o wszczęciu postępowania opublikowano w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (2). Komisja zwróciła się do wszystkich stron postępowania o przekazanie uwag na temat domniemanej pomocy. W związku z powyższym do Komisji wpłynęło pismo z dnia 14 grudnia 2004 r., które zarejestrowano w dniu 16 grudnia 2004 r., zawierające uwagi Rathscheck Schiefer und Dach-Systeme KG, I.B. Rathscheck Söhne KG Moselschiefer-Bergwerke i Theis-Böger GmbH („Rathscheck i Theis-Böger”) oraz pismo z dnia 7 grudnia 2004 r., zarejestrowane dnia 13 grudnia 2004 r., zawierające uwagi strony trzeciej, która pragnie zachować anonimowość.
(3)
Uwagi przekazano Niemcom w pismach z dnia 3 stycznia 2005 r. oraz z dnia 7 lipca 2005 r. Niemcy udzieliły odpowiedzi w piśmie z dnia 11 marca 2005 r., zarejestrowanym tego samego dnia, oraz w piśmie z dnia 31 sierpnia 2005 r., zarejestrowanym w dniu 1 września 2005 r.
(4)
Niemcy odpowiedziały na wszczęcie formalnego postępowania wyjaśniającego w piśmie z dnia 6 grudnia 2004 r., zarejestrowanym w dniu 13 grudnia 2004 r. Komisja zwróciła się w dniu 5 października 2005 r. o dalsze informacje, które Niemcy przekazały w piśmie z dnia 15 listopada 2005 r., zarejestrowanym w dniu 16 listopada 2005 r. Załączniki przekazano w piśmie z dnia 18 listopada 2005 r., zarejestrowanym w dniu 24 listopada 2005 r. Niemcy przekazały dalsze informacje w piśmie z dnia 21 grudnia 2005 r., zarejestrowanym tego samego dnia.
II. OPIS POMOCY
2.1. Przedsiębiorstwo będące odbiorcą pomoc
(5)
Będące odbiorcą pomocy przedsiębiorstwo Magog, z siedzibą w Bad Fredeburg, Północna Nadrenia-Westfalia, produkuje łupkowe płytki dachowe. W 2002 roku przedsiębiorstwo zatrudniało 43 pracowników i osiągnęło sumę bilansową poniżej 5 mln EUR. Ponieważ spełniono także kryterium niezależności, przedsiębiorstwo należy uznać za małe w rozumieniu zalecenia Komisji z dnia 6 maja 2003 r. w sprawie definicji mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw (3).
2.2. Projekt
(6)
Na wniosek związku producentów łupków dachowych Westfälischer Schieferverband e.V. kraj związkowy Północna Nadrenia-Westfalia (PNW) wspierał w latach 2002 oraz 2003 rozwój nowej technologii przycinania łupkowych płytek dachowych (projekt „Rozwój i testowanie produkcji łupkowych płytek dachowych przy użyciu technologii numerycznej i robotycznej”). Projekt przeprowadziło przedsiębiorstwo Magog, członek Westfälischer Schieferverband we współpracy z Hochschule für Wirtschaft und Technik (Wyższa Szkoła Ekonomiczna i Techniczna).
(7)
Zgodnie z informacjami Niemiec celem projektu było stworzenie innowacyjnej technologii obróbki łupkowych płytek dachowych, aby ograniczyć negatywny wpływ na zdrowie pracowników. Dotąd stosowana, w dużej mierze ręczna, metoda obróbki łupkowych płytek dachowych miała negatywny wpływ na zdrowie pracowników. Zdaniem Niemiec projekt przyczynił się znacznie do podwyższenia bezpieczeństwa pracy i ma charakter modelowy dla całej branży produkcji łupkowych płytek dachowych.
(8)
Zgodnie z wnioskiem projekt „Rozwój i testowanie produkcji łupkowych płytek dachowych przy użyciu technologii numerycznej i robotycznej” składał się z trzech etapów: Najpierw należało opracować prototyp. Drugi etap przewidywał budowę hali, a trzeci zastosowanie nowej technologii.
(9)
Kraj związkowy PNW wspierał finansowo wyłącznie pierwszy etap projektu. Koszty pierwszego etapu oszacowano pierwotnie na kwotę 1 293 110 EUR, z czego 60 %, tzn. 775 866 EUR, miał przejąć kraj związkowy PNW. Ostatecznie koszty pierwszego etapu wyniosły 1 223 945 EUR, z czego 702 093 EUR (57 %) sfinansował kraj związkowy PNW.
(10)
Ostateczne koszty pierwszego etapu wyniosły odpowiednio
tabela 1:
EUR
analiza wykonalności
25 565
opracowanie prototypu (załącznik 1)
464 410
zaprojektowanie i wybudowanie dwóch urządzeń produkcyjnych (załączniki 2 i 3)
733 970
ŁĄCZNIE
1 223 945
(11)
Przedsiębiorstwo Magog zleciło sporządzenie analizy wykonalności dotyczącej urządzenia do produkcji łupkowych płytek dachowych przy użyciu technologii numerycznej i robotycznej, którą zakończono w marcu 2002 r. Koszty sporządzenia analizy wyniosły 25 565 EUR.
(12)
Zgodnie z analizą wykonalności na terenie przedsiębiorstwa Magog zaprojektowano i wybudowano prototyp przeznaczony wyłącznie do testów, a nie do produkcji handlowej (załącznik 1). Próby przeprowadzono w listopadzie i grudniu 2002 r., a w styczniu 2003 r. prototyp rozmontowano. Koszty prototypu wyniosły 464 410 EUR.
(13)
Na podstawie doświadczeń zdobytych dzięki testom przy zastosowaniu prototypu w przedsiębiorstwie zbudowano urządzenie do produkcji handlowej. Testy prototypu wykazały, że w związku ze zróżnicowaną wielkością łupkowych płytek dachowych do produkcji handlowej konieczne są co najmniej dwa urządzenia. Pierwsze urządzenie wykorzystywane w produkcji handlowej zbudowano w styczniu 2003 r. (załącznik 2), drugie w kwietniu 2003 r. (załącznik 3). W 2003 roku nadal testowano urządzenia 2 i 3, aby poprawić ich funkcjonowanie. Od początku 2004 r. produkcja przy pomocy urządzeń 2 i 3 przebiega bez zarzutu. Koszty urządzenia 2 i 3 wyniosły 733 970 EUR.
(14)
Etap 1 opisany w pkt 8 do 13 stanowił część całościowej koncepcji modernizacji procesu produkcyjnego w przedsiębiorstwie Magog, który obejmował także kolejne etapy. Realizację etapu 2 i 3 rozpoczęto w 2003 r. i zakończono w 2005 r. Ponadto od 2002 r. uruchamiano inwestycje w zakresie wydobycia łupku (drążenie chodnika). Zgodnie z informacjami Niemiec etapy 2 i 3 oraz drążenie chodnika obejmowały następujące inwestycje, które stanowiły część ogólnej koncepcji modernizacji
(tabela 2):
EUR
1
hala 2002 r.
16 576
2
hala 2005 r.
213 175
3
piła
267 774
4
uzdatnianie wody
35 740
5
przyłączenie biura
2 570
6
urządzenie do przycinania
105 840
7
koszty patentu
65 128
8
drążenie chodnika 2002 - 2005
557 378
9
drążenie chodnika 2006 - 2007
176 800
10
koszty osobowe kierownik projektu/inżynier 2004/2005
84 247
11
wyburzenie budynku zakładowego
8 245
12
honorarium architekta
5 733
ŁĄCZNIE
1 539 205 (4)
(15)
Koszty w pozycji „hala 2002” w wysokości 16 576 EUR dotyczą naprawy i renowacji istniejącej hali do cięcia, w 2002 roku (pkt 1 tabeli 2).
(16)
Inwestycje w pozycji „hala 2005” dotyczą byłej hali magazynowej, która w latach 2004 i 2005 została w znacznym stopniu przebudowana i obecnie przeznaczona jest na cele produkcyjne (pkt 2). Przebudowa hali była konieczna na potrzeby nowego procesu produkcyjnego wspomaganego nową technologią robotyczną. Przebudowa hali obejmuje także skonstruowanie nowej piły (pkt 3), potrzebnej do instalowania nowych robotów.
(17)
Na potrzeby nowego procesu produkcyjnego konieczne było także zbudowanie nowego urządzenia do uzdatniania wody w celu chłodzenia nowej piły (pkt 4). Nowa piła jest większa niż stara i wymaga większej ilości wody. Koszty przyłączenia biura (pkt 5) związane są także z inwestycjami poczynionymi na rzecz hali 2005 oraz piły.
(18)
Urządzenie do przycinania (pkt 6) jest maszyną do obróbki, stosowaną w trakcie wydobycia łupku w kopalni, przedsiębiorstwo Magog nabyło ją w 2004 r.
(19)
Koszty patentów w pkt 7 dotyczą kosztów rzecznika patentowego w związku ze zgłoszeniem patentów w ramach projektu.
(20)
Koszty w zakresie wydobycia łupku w latach 2002 do 2005 dotyczą inwestycji w drążenie chodnika (pkt 8). Dla lat 2006 i 2007 podano szacunkowe koszty przedsiębiorstwa związane z drążeniem chodnika w obu tych latach (pkt 9). Koszty kierownika projektu i inżyniera 2004/2005 (pkt 10) związane są z czynnościami wydobywczymi, wymienionymi w pkt 8 i 9.
(21)
Koszty wyburzenia budynku (pkt 11) powstały w lipcu 2005 r. i dotyczyły wyburzenia bliżej nieokreślonego budynku zakładowego.
(22)
Honorarium architekta (pkt 12) można podzielić na 3 600 EUR za zbudowanie „hali 2005” oraz 2 133 EUR za inne pozycje.
2.3. Środek finansowy
(23)
Kraj związkowy PNW przyznał dotację w wysokości 702 093 EUR na podstawie „Programu rozwoju technologii górniczych” („Technologieprogramm Bergbau”). Celem powyższego programu było wsparcie projektów, które prowadzą do poprawy bezpieczeństwa oraz ochrony zdrowia osób zatrudnionych w górnictwie, oraz do poprawy ochrony środowiska w górnictwie. Potencjalnymi beneficjentami powyższego programu były instytucje wspólnotowe o profilu techniczno-naukowym. Program zakończono z końcem 2003 r.
(24)
Decyzję o przyznaniu dotacji podjęto w dniu 19 grudnia 2001 r. Subwencję wypłacono między sierpniem 2002 r. oraz grudniem 2003 r. w kilku ratach odpowiednio do zaawansowania prac wykonywanych w ramach projektu.
(25)
Przedsiębiorstwo Magog posiada wszystkie prawa własności dotyczące wyników projektu oraz prawa użytkowania. Jest ono zobowiązane przekazywać część dochodów, które uzyskuje odpowiednio z tytułu wykorzystania wyników, na rzecz kraju związkowego PNW. Przyznanie dotacji uzależniono od dalszego rozpowszechniania wyników projektu. Przedsiębiorstwo Magog jest zobowiązane opublikować wyniki w przynajmniej jednym uznanym fachowym czasopiśmie niemieckim. Zgodnie z informacjami strony niemieckiej Magog udzielił licencji jednemu z konkurentów. W czasopiśmie Związku Górnictwa (Bergbauverband) pt. „Górnictwo” („Bergbau”) opublikowano artykuł na temat wyników prowadzonych prac.
III. PRZYCZYNY WSZCZĘCIA FORMALNEGO POSTĘPOWANIA WYJAŚNIAJĄCEGO
(26)
Komisja wszczęła formalne postępowanie wyjaśniające, ponieważ miała wątpliwości odnośnie do stanowiska Niemiec, że wspomniane środki finansowe nie stanowią pomocy państwa. Zdaniem Komisji dzięki tym środkom finansowym przedsiębiorstwo Magog uzyskało selektywną korzyść, ponieważ zastosowanie nowej technologii spowodowało wzrost produktywności przedsiębiorstwa oraz poprawiło jego konkurencyjność, przy czym przedsiębiorstwo to nie musiało samo ponosić wszystkich związanych z tym kosztów. Komisja stała ponadto na stanowisku, że została zakłócona wymiana handlowa między państwami członkowskimi.
(27)
Odnośnie do możliwych wyjątków zgodnie z art. 87 ust. 3 Traktatu WE Komisja stwierdziła, że przedsiębiorstwo Magog nie posiada siedziby w regionie wsparcia w myśl art. 87 ust. 3 lit. a) lub c) Traktatu WE.
(28)
Zdaniem Komisji projekt można w miarę możliwości uznać za inwestycję w rozumieniu rozporządzenia Komisji (WE) nr 70/2001 z dnia 12 stycznia 2001 r. w sprawie zastosowania art. 87 i 88 Traktatu WE w odniesieniu do pomocy państwa dla małych i średnich przedsiębiorstw (5), jednakże wyraziła ona wątpliwości odnośnie do przestrzegania dopuszczalnej górnej granicy intensywności pomocy brutto uznanych kosztów w wysokości 7,5 % dla średnich przedsiębiorstw oraz 15 % dla małych przedsiębiorstw.
(29)
Komisja wzięła także pod uwagę, że część projektu przyporządkowano do rozwoju przedkonkurencyjnego w rozumieniu wspólnotowych zasad ramowych dotyczących pomocy państwa na rzecz badań i rozwoju (6) (zasady ramowe dotyczące BiR), zgodnie z którymi dopuszczalna jest pomoc państwa na rzecz badań podstawowych, badań przemysłowych i rozwoju przedkonkurencyjnego. Jednocześnie wyraziła ona wątpliwości, czy przestrzegano dopuszczalnej najwyższej intensywności pomocy brutto w wysokości 35 % dla małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP).
(30)
Komisja stwierdziła następnie, iż zbada zgodność pomocy ze wspólnym interesem w pojęciu ogólnym oraz szczególnie zgodność z celem dotyczącym ochrony zdrowia i bezpieczeństwa pracowników w rozumieniu art. 137 Traktatu WE.
IV. UWAGI STRON
(31)
Komisja otrzymała uwagi od Rathscheck i Theis-Böger oraz od jednego konkurenta, który pragnie zachować anonimowość.
4.1. Rathscheck i Theis-Böger
(32)
W uwagach dotyczących wszczęcia formalnego postępowania wyjaśniającego przedsiębiorstwa Rathscheck i Theis-Böger stwierdziły, że rynek łupkowych płytek dachowych jest jednorodny oraz, że nie ma odrębnego rynku dla „krycia staroniemieckiego” („altdeutsche Deckung”). Nawet gdyby „krycie staroniemieckie” stanowiło odrębny rynek, wsparcie nadal powodowałoby zakłócenie konkurencji, ponieważ nowy robot może służyć także do produkcji popularnych łupkowych płytek dachowych, a hiszpańscy producenci łupkowych płytek dachowych działają nie tylko na rynku produktu końcowego, lecz także na rynku produktu pośredniego. Przedsiębiorstwa Rathscheck i Theis-Böger zwróciły także uwagę na fakt, że w coraz większym stopniu produkują „krycie staroniemieckie” z hiszpańskich łupków surowych.
(33)
Odnośnie do możliwej zgodności ze wspólnym rynkiem przedsiębiorstwa Rathscheck i Theis-Boger stwierdziły, że pomoc nie jest zgodna ze wspólnym rynkiem, ponieważ umożliwia ona przedsiębiorstwu Magog oferowanie własnych produktów na rynku po niższych cenach niż jego konkurenci, a nawet niż przedsiębiorstwa hiszpańskie.
(34)
Przedsiębiorstwa Rathscheck i Theis-Boger odrzuciły twierdzenie Niemiec, że subwencje nie przyniosły korzyści przedsiębiorstwu Magog. Samo przedsiębiorstwo Magog nie zaprzecza, że wsparcie spowodowało znaczne podwyższenie jego rentowności.
(35)
Przedsiębiorstwa Rathscheck i Theis-Böger przedstawiły także ogólne informacje na temat rynku łupkowych płytek dachowych. Zwróciły one uwagę na fakt, że całkowita produkcja łupkowych płytek dachowych we Wspólnocie spada od 2001 r. Na Hiszpanię, jedyny kraj posiadający znaczną nadwyżkę eksportową, przypada 95 % produkcji wspólnotowej. Wszyscy producenci łupkowych płytek dachowych we Wspólnocie to małe i średnie przedsiębiorstwa.
(36)
Przedsiębiorstwa Rathscheck i Theis-Böger nie zgadzają się z twierdzeniem, że rozwój produkcji łupkowych płytek dachowych przy użyciu technologii numerycznej i robotycznej stanowi prawdziwą innowację. Popularne łupkowe płytki dachowe już od wielu lat produkuje się w Hiszpanii przy wykorzystaniu najnowocześniejszych wykańczających. Odnośnie do uznania części projektu za rozwój przedkonkurencyjny przedsiębiorstwa Rathscheck i Theis-Böger zwracają uwagę, że dopuszczalna intensywność pomocy w żadnym przypadku nie została zachowana.
(37)
Przedsiębiorstwa Rathscheck i Theis-Boger odrzuciły twierdzenie Niemiec, że pomoc doprowadziła do poprawy warunków pracy pracowników. Pomocy nie można uznać za zgodną ze wspólnym rynkiem w związku z tym, że przyczyniałaby się ona do poprawy ochrony zdrowia i bezpieczeństwa pracowników w rozumieniu art. 137 Traktatu WE.
4.2 Konkurent, który pragnie zachować anonimowość
(38)
Konkurent, który pragnie zachować anonimowość, podkreśla w swoich uwagach do wszczęcia formalnego postępowania wyjaśniającego, że niemiecka branża budowlana oraz rynek pokryć dachowych w ostatnich latach wykazują tendencje spadkowe. Subwencje na rzecz jednego niemieckiego producenta byłyby zatem szczególnie szkodliwe. Wypowiadający się konkurent jest producentem łupków surowych, które stosowane są w Niemczech w produkcji „krycia staroniemieckiego”.
V. UWAGI NIEMIEC
(39)
W uwagach do wszczęcia formalnego postępowania wyjaśniającego Niemcy argumentują, że w przypadku niniejszej subwencji nie mamy do czynienia z pomocą państwa, ponieważ nie zakłócono wymiany handlowej między państwami członkowskimi. Płytki łupkowe, które przedsiębiorstwo Magog produkuje w nowo powstałym urządzeniu, to łupkowe płytki dachowe szczególnie wysokiej jakości, tzw. krycie staroniemieckie. Rynek tego łupku jest regionalny i ogranicza się do określonych obszarów Niemiec. Wymiana handlowa między państwami członkowskimi nie została zatem zakłócona.
(40)
Jeśli Komisja będzie stała na stanowisku, że wymiana handlowa między państwami członkowskimi została zakłócona, subwencję, zdaniem Niemiec, możnaby uznać za zgodną ze wspólnym rynkiem w myśl art. 87 ust. 3 lit. c) Traktatu WE. Środki spełniają założenia analizy wykonalności dotyczącej rozwoju przedkonkurencyjnego w rozumieniu pkt 5.4 zasad ramowych dotyczących BiR oraz rozwoju przedkonkurencyjnego małego przedsiębiorstwa. Ponadto wsparcie można uznać za zgodne ze wspólnym rynkiem bezpośrednio na podstawie art. 87 ust. 3 lit. c) Traktatu WE. Środek przyczynia się do spełnienia ważnego celu wspólnotowego w myśl art. 137 Traktatu WE i dotyczy działalności gospodarczej, odnośnie do której brak wzmożonej konkurencji na poziomie wspólnotowym, o ile w ogóle zakłóca ona konkurencję. Niemcy przedstawiły ponadto dokładny opis projektu oraz zestawienie kosztów i informacje dotyczące statusu MŚP wspomnianego przedsiębiorstwa.
(41)
W odpowiedzi na uwagi przedsiębiorstw Rathscheck i Theis-Böger Niemcy podkreślają, że wymiana handlowa między państwami członkowskimi nie została zakłócona. Niemcy zwracają uwagę, że na rynku regionalnym panuje nasilona konkurencja. Zdaniem Niemiec realizacja tego projektu nie powoduje spadku kosztów produkcji przedsiębiorstwa Magog. Ponadto projekt ten kwalifikuje się do otrzymania pomocy zgodnie z zasadami ramowymi dotyczącymi BiR, stąd pomoc można byłoby uznać za zgodną ze wspólnym rynkiem. Niemcy wątpią w prawdziwość wypowiedzi przedsiębiorstw Rathscheck i Theis-Böger, zgodnie z którą produkują one „krycie staroniemieckie” z hiszpańskich łupków surowych.
(42)
Odnośnie do uwag konkurenta, który pragnie zachować anonimowość Niemcy podkreślają, że robot, na którego przeznaczono dotacje,, nie jest stosowany do produkcji łupków popularnych w Hiszpanii. Stąd nie występuje zakłócenie konkurencji w odniesieniu do łupków hiszpańskich. Oświadczenie konkurenta, który pragnie zachować anonimowość, że produkuje on łupki, które stosowane są w Niemczech do produkcji „krycia staroniemieckiego”, jest nieprawdziwe.
VI. OCENA
6.1. Pomoc w rozumieniu art. 87 ust. 1 Traktatu WE
(43)
W myśl art. 87 ust. 1 Traktatu WE wszelka pomoc przyznawana przez państwo członkowskie lub przy użyciu zasobów państwowych w jakiejkolwiek formie, która zakłóca lub grozi zakłóceniem konkurencji poprzez sprzyjanie niektórym przedsiębiorstwom lub produkcji niektórych towarów, jest niezgodna ze wspólnym rynkiem w zakresie, w jakim wpływa na wymianę handlową między państwami członkowskimi. Zgodnie ze stałym orzecznictwem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości warunek zakłócenia wymiany handlowej zostaje spełniony, jeśli przedsiębiorstwo-beneficjent prowadzi działalność handlową, która stanowi przedmiot wymiany handlowej między państwami członkowskimi.
(44)
Zdaniem Komisji projekt oraz subwencja kraju związkowego PNW stawiają przedsiębiorstwo Magog w uprzywilejowanej sytuacji. Subwencja pomogła przedsiębiorstwu w przeprowadzeniu modernizacji procesu produkcyjnego dzięki wybudowaniu nowych urządzeń. To stanowisko potwierdza także strona internetowa przedsiębiorstwa, zgodnie z którą projekt przeprowadzono w celu zautomatyzowania procesu przycinania, dzięki czemu przedsiębiorstwo może produkować łupki o wysokiej jakości po niższych cenach oraz poprawiać swoją konkurencyjność. Ponieważ przedsiębiorstwo Magog nie uzyskałoby subwencji na rynku, subwencja przysparza mu korzyści i może powodować zakłócenie konkurencji.
(45)
W odniesieniu do zakłócenia wymiany handlowej między państwami członkowskimi Komisja stwierdza, że wysokiej jakości łupkowe płytki dachowe produkowane przez przedsiębiorstwo Magog, nie tworzą odrębnego rynku, lecz stanowią część całego rynku łupkowych płytek dachowych. Niemcy uważają, że produkcja i sprzedaż „krycia staroniemieckiego” jest ograniczona do określonych regionów, a popytu na „krycie staroniemieckie”, ze względu na cenę i zastosowanie, nie można zamiennie zaspokoić standardowymi łupkowymi płytkami dachowymi. Komisja uważa jednak, że fakt, że „krycie staroniemieckie” jest droższe niż standardowe łupkowe płytki dachowe, a zapotrzebowanie na ten towar zgłaszają wyłącznie konsumenci zainteresowani jego szczególnym „historycznym” wyglądem, nie usprawiedliwia uznania „krycia staroniemieckiego” za odrębny rynek.
(46)
Zgodnie z informacjami głównego skarżącego całkowita produkcja łupkowych płytek dachowych we Wspólnocie wynosi 743 000 ton. Hiszpania jest zdecydowanie największym producentem łupkowych płytek dachowych i eksportuje znaczną część swojej produkcji. Niemcy produkują ok. 9 000 do 10 000 ton łupkowych płytek dachowych. Według danych Niemiec w 2002 roku wwieziono ponad 100 000 ton hiszpańskich łupkowych płytek dachowych. Komisja stoi zatem na stanowisku, że na rynku łupkowych płytek dachowych ma miejsce wymiana handlowa między państwami członkowskimi, a przedsiębiorstwo Magog konkuruje z producentami z pozostałych państw członkowskich.
(47)
Środek przeprowadził kraj związkowy Północna Nadrenia-Westfalia. Jest on zatem finansowany z zasobów państwowych i należy przypisać go państwu.
(48)
W związku z tym Komisja doszła do wniosku, że dotację należy uznać za pomoc państwa w myśl art. 87 ust. 1 Traktatu WE i zbadać jej zgodność ze wspólnym rynkiem.
6.2 Wyjątki zgodnie z art. 87 ust. 2 i 3 Traktatu WE
(49)
Art. 87 ust. 2 i 3 Traktatu WE przewiduje wyjątki od ogólnego zakazu pomocy określonego w ust. 1.
(50)
Wyjątki wymienione w art. 87 ust. 2 Traktatu WE nie mają zastosowania w niniejszym przypadku, ponieważ pomoc nie ma charakteru socjalnego, nie została przyznana indywidualnym konsumentom, nie ma na celu naprawienia szkód spowodowanych klęskami żywiołowymi lub innymi zdarzeniami nadzwyczajnymi; ponadto pomocy nie przyznano gospodarce niektórych regionów Republiki Federalnej Niemiec dotkniętych podziałem Niemiec.
(51)
Odnośnie do możliwych wyjątków w myśl art. 87 ust. 3 Traktatu WE należy po pierwsze stwierdzić, że projektu nie przeprowadzono w regionie wsparcia w myśl art. 87 ust. 3 lit. a) lub c) Traktatu WE, zatem nie można uznać go za wsparcie regionalne.
(52)
Rozporządzenie Komisji (WE) nr 70/2001 w wersji rozporządzenia (WE) nr 364/2004 (7), które rozszerza zakres stosowania pomocy na rzecz badań i rozwoju, dopuszcza pomoc państwa na rzecz MŚP ukierunkowaną na badania podstawowe, badania przemysłowe oraz rozwój przedkonkurencyjny. Chociaż niniejszy środek przyznano przed wejściem w życie rozporządzenia (WE) nr 364/2004, rozporządzenie (WE) nr 70/2001 stosuje się w zmienionej formie, ponieważ w myśl art. 9a tego rozporządzenia, pomoc indywidualna, którą przyznano przed wejściem w życie rozporządzenia (WE) nr 364/2004 bez pozwolenia Komisji i niezgodnie z art. 88 ust. 3, jest zgodna ze wspólnym rynkiem, jeśli spełnia warunki rozporządzenia (WE) nr 70/2001 w zmienionej wersji.
(53)
W art. 2 rozporządzenia (WE) nr 70/2001 badania podstawowe oznaczają działanie mające na celu rozszerzenie wiedzy technicznej i naukowej, niezwiązane z celem przemysłowym czy też handlowym. Badania przemysłowe oznaczają planowane prace badawcze lub też badania rozstrzygające mające na celu zdobycie nowych wiadomości z założeniem, że wiedza taka może być przydatna w rozwoju nowych produktów, procesów lub usług czy też może doprowadzić do znacznego ulepszenia już istniejących produktów, procesów lub usług. Ponieważ niniejszy projekt dotyczy rozwoju prototypu oraz dwóch urządzeń, które zostaną zastosowane w produkcji, jednoznacznie nie chodzi o badania podstawowe lub przemysłowe.
(54)
Ten sam artykuł definiuje rozwój przedkonkurencyjny jako przekształcenie rezultatów badań przemysłowych w plan, organizację lub projekt nowych, zmienionych lub udoskonalonych produktów, procesów lub usług, zarówno tych planowanych na sprzedaż, jak i do użytku, łącznie z tworzeniem wstępnych prototypów, które nie mogą być wykorzystywane w celach handlowych. Termin ten może również obejmować sformułowania i projekty koncepcyjne innych produktów, procesów lub usług oraz wstępne projekty demonstracyjne lub projekty pilotażowe, przy założeniu, że projektów takich nie można przetworzyć lub wykorzystać w przemyśle lub do celów handlowych.
(55)
Komisja stwierdziła, że pierwszy etap projektu obejmował powstanie prototypu oraz dwóch urządzeń, które ostatecznie włączono do procesu produkcyjnego. Rozwój przedkonkurencyjny nie dotyczy dwóch wyżej wymienionych urządzeń, ponieważ są one stosowane w produkcji. Jednakże powstanie prototypu można, zdaniem Komisji, uznać za rozwój przedkonkurencyjny. Prototyp jest częścią projektu ulepszonego procesu produkcyjnego. Nie jest on stosowany w produkcji, ponieważ został zdemontowany w 2003 r. Jeżeli chodzi o innowacyjny charakter, Komisja przyjmuje do wiadomości twierdzenie Niemiec, że powstały prototyp różni się znacznie od maszyn do wykańczania stosowanych w produkcji popularnego łupku w Hiszpanii, które nie nadają się do produkcji „krycia staroniemieckiego”. Ponadto projekt zaowocował przyznaniem patentów przedsiębiorstwu Magog.
(56)
W myśl art. 5a ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 70/2001 dopuszczalna intensywność pomocy na rozwój przedkonkurencyjny małych i średnich przedsiębiorstw wynosi 35 % brutto uznanych kosztów projektu. Art. 5a ust. 4 dopuszcza wyższy pułap pomocy, do 10 punktów procentowych, jeśli wyniki projektu zostaną szeroko udostępnione na konferencjach technicznych i naukowych lub opublikowane w fachowych czasopismach technicznych i naukowych.
(57)
Część wyników udostępniono innemu przedsiębiorstwu w formie licencji. Ponadto wyniki projektu należy opublikować w czasopiśmie fachowym. Komisja doszła zatem do wniosku, że można podwyższyć pułap pomocy brutto w wysokości 35 % o dalsze 10 punktów procentowych, co daje dopuszczalny pułap pomocy w wysokości 45 %. Ponieważ koszty prototypu wyniosły 464 410 EUR, dopuszczalna pomoc wynosi 208 985 EUR.
(58)
Ponadto analizę wykonalności w ramach etapu 1 można uznać za techniczną analizę możliwości wykonania poprzedzającą rozwój przedkonkurencyjny w rozumieniu art. 5b rozporządzenia (WE) nr 70/2001, dla której dopuszczalna jest intensywność pomocy do 75 %. Koszty analizy wykonalności wyniosły 25 565 EUR, zatem dopuszczalna kwota pomocy to 19 174 EUR. Łącznie dopuszczalna pomoc w myśl rozporządzeniem (WE) nr 70/2001 wynosi 228 158 EUR.
(59)
Zgodnie z pkt 55 powstanie urządzeń 2 i 3 używanych do produkcji handlowej nie stanowi rozwoju przedkonkurencyjnego, stąd nie można ich uwzględnić w pomocy na rzecz badań i rozwoju. Jednocześnie powstanie wspomnianych urządzeń można postrzegać jako inwestycję w aktywa materialne i wartości niematerialne i prawne w rozumieniu rozporządzenia (WE) nr 70/2001, ponieważ w ten sposób osiągnięto zdecydowaną zmianę procesu produkcyjnego w przedsiębiorstwie Magog dzięki racjonalizacji i modernizacji istniejącego procesu produkcyjnego.
(60)
Art. 4 rozporządzenia (WE) nr 70/2001 dopuszcza pomoc na rzecz inwestycji w aktywa materialne i wartości niematerialne i prawne do 15 % intensywności pomocy brutto w przypadku małych przedsiębiorstw. W myśl art. 2 inwestycje w aktywa materialne oznaczają inwestycję w fizykalne aktywa trwałe związane z tworzeniem nowego przedsiębiorstwa, rozszerzeniem istniejącego przedsiębiorstwa lub zaangażowanie w działalność wymagającą fundamentalnej zmiany w wytwarzanym produkcie lub procesie produkcyjnym istniejącego przedsiębiorstwa (w szczególności poprzez racjonalizację, dywersyfikację lub modernizację). Inwestycje w aktywa materialne oznaczają inwestycje w transfer technologii poprzez nabycie praw patentowych, licencji, know-how lub nieopatentowanej wiedzy technicznej.
(61)
Koszty urządzenia 2 i 3 wynoszą 733 970 EUR. Niemcy stoją na stanowisku, że także koszty etapu 2 i 3 oraz drążenie chodnika zostaną uznane za inwestycje w aktywa materialne i wartości niematerialne i prawne w myśl rozporządzenia (WE) nr 70/2001 oraz na tej podstawie stanowią koszt uznany.
(62)
Zdaniem Komisji koszty wybudowania hali na potrzeby nowego procesu produkcyjnego (pkt 2 tabeli 2), zakup piły na potrzeby nowego procesu produkcyjnego (pkt 3) oraz inwestycje w uzdatnianie wody (pkt 4) i przyłączenie biura (pkt 5) stanowią inwestycje w aktywa materialne w rozumieniu rozporządzenia (WE) nr 70/2001. Inwestycje te stanowią część projektu na rzecz racjonalizacji i modernizacji procesu produkcyjnego przedsiębiorstwa Magog, zatem są w myśl rozporządzenia (WE) nr 70/2001 kosztami uznanymi. Zdaniem Komisji także honorarium architekta za zbudowanie „hali 2005” (3 600 EUR) kwalifikuje się do objęcia pomocą, ponieważ wchodzi w skład kosztów „hali 2005”. Koszty tych środków wynoszą łącznie 522 859 EUR.
(63)
Inaczej niż Niemcy Komisja doszła do wniosku, że pozostałe koszty etapu 2 i 3 oraz drążenia chodnika nie kwalifikują się do objęcia pomocą. Koszty inwestycji w „hali 2002” (pkt 1 tabela 2) dotyczą remontu i renowacji istniejącej hali do cięcia w 2002 roku oraz jako takie stanowią wyłącznie inwestycję zastępczą, która w myśl rozporządzenia (WE) nr 70/2001 nie kwalifikuje się do objęcia pomocą.
(64)
Urządzenie do przycinania jest maszyną stosowaną w wydobyciu łupku w kopalni (pkt 6). Zdaniem Komisji nabycie tej maszyny nie stanowi inwestycji w aktywa materialne w rozumieniu rozporządzenia (WE) nr 70/2001, w przypadku nabycia tej maszyny mamy raczej do czynienia wyłącznie z kosztami działalności. Nabycie urządzenia do przycinania nie stanowi części projektu inwestycyjnego na rzecz racjonalizacji oraz modernizacji procesu produkcyjnego przedsiębiorstwa Magog.
(65)
Koszty patentów w formie honorarium adwokackiego za zgłoszenie patentów (pkt 7) powiązane są wprawdzie z projektem racjonalizacji i modernizacji, lecz nie kwalifikują się do objęcia ich pomocą w rozumieniu rozporządzenia (WE) nr 70/2001, ponieważ nie są inwestycją w wartości niematerialne i prawne.
(66)
Koszty drążenia chodnika w latach 2002 do 2005 (pkt 8) oraz planowane koszty drążenia chodnika w latach 2006 do 2007 (pkt 9) stanowią zdaniem Komisji zwykłe koszty działalności i nie należy ich postrzegać jako inwestycji w aktywa materialne w rozumieniu rozporządzenia (WE) nr 70/2001. To samo dotyczy kosztów kierownika projektu i inżyniera 2004/2005 związanych z drążeniem chodnika (pkt 10).
(67)
Ponadto zdaniem Komisji koszty powstałe w 2005 r. z tytułu wyburzenia budynku (pkt 11) nie kwalifikują się do objęcia ich pomocą, gdyż wyburzenie nie jest częścią projektu inwestycyjnego na rzecz racjonalizacji oraz modernizacji procesu produkcyjnego. Jest to raczej zwykła działalność handlowa prowadzona przez przedsiębiorstwo Magog i definicja inwestycji w aktywa materialne i wartości niematerialne i prawne rozporządzenia (WE) nr 70/2001 jej nie obejmuje. Pozostała część honorarium architekta (pkt 12), niezwiązana z „halą 2005”, zdaniem Komisji, również nie stanowi części projektu inwestycyjnego, ponieważ to honoriarium nie jest powiązane z inwestycjami, które są częścią projektu modernizacji i racjonalizacji.
(68)
Komisja doszła zatem do wniosku, że w rozumieniu rozporządzenia (WE) nr 70/2001 kwalifikujące się do objęcia pomocą koszty z tytułu inwestycji w aktywa materialne i wartości niematerialne i prawne wynoszą 733 970 EUR za etap 1 oraz 522 859 EUR za etapy 2 i 3, tzn. łącznie 1 256 829 EUR. Dopuszczalna intensywność pomocy dla małych przedsiębiorstw to 15 %, stąd dopuszczalna kwota pomocy z tytułu inwestycji w aktywa materialne i wartości niematerialne i prawne wynosi 188 524 EUR.
(69)
Komisja stoi na stanowisku, że w niniejszym przypadku nie można zastosować żadnych innych wytycznych wspólnotowych lub rozporządzeń dotyczących m. in. pomocy na rzecz ratowania przedsiębiorstw i restrukturyzacji, ochrony środowiska, wykształcenia, zatrudnienia lub kapitału ryzyka.
(70)
Komisja zbadała także, czy pomocy jest zgodna ze wspólnym interesem oraz szczególnie z celem dotyczącym ochrony zdrowia i bezpieczeństwa pracowników w rozumieniu art. 137 Traktatu WE. W myśl art. 137 Traktatu WE Wspólnota wspiera i uzupełnia działania państw członkowskich między innymi w dziedzinach polepszania w szczególności środowiska pracy w celu ochrony zdrowia i bezpieczeństwa pracowników, i warunków pracy. Komisja doszła do wniosku, że na tej podstawie pomocy nie można uznać za zgodną ze wspólnym rynkiem, ponieważ nie jest ona przede wszystkim ukierunkowana na polepszenie środowiska pracy w celu ochrony zdrowia i bezpieczeństwa pracowników, lecz racjonalizację i modernizację procesu produkcyjnego przedsiębiorstwa Magog. Fakt, że projekt (efekt uboczny) przyczynia się także do polepszenia warunków pracy pracowników oraz ogranicza pracę ręczną i obciążenie hałasem w miejscu pracy, nie przeczy powyższemu wnioskowi.
VII. WNIOSEK
(71)
Komisja stwierdza, że pomoc w wysokości 702 093 EUR, którą Niemcy przyznały przedsiębiorstwu Magog, jest nielegalna i narusza art. 88 ust. 3 Traktatu WE. Zdaniem Komisji kwotę 416 683 EUR (228 158 EUR na BiR oraz 188 524 EUR na inwestycje w majątek trwały i wartości niematerialne i prawne (8) w myśl rozporządzenia (WE) nr 70/2001 można uznać za zgodną ze wspólnym rynkiem. Pozostała kwota 285 410 EUR nie jest zgodna ze wspólnym rynkiem i należy ją zwrócić,
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
Pomoc państwa w wysokości 416 683 EUR przyznana przez Niemcy na rzecz przedsiębiorstwa Schiefergruben Magog GmbH & Co. KG jest zgodna ze wspólnym rynkiem w myśl art. 87 ust. 3 lit. c).
Artykuł 2
Pomoc państwa w wysokości 285 410 EUR przyznana przez Niemcy na rzecz przedsiębiorstwa Schiefergruben Magog GmbH & Co. KG nie jest zgodna ze wspólnym rynkiem.
Artykuł 3
1. Niemcy podejmą wszystkie konieczne środki w celu windykacji od beneficjenta przyznanej nielegalnie pomocy, o której mowa w art. 2.
2. Windykacja pomocy nastąpi natychmiast zgodnie z procedurami przewidzianymi w prawie krajowym, pod warunkiem, że przewidują one bezzwłoczne wykonanie tej decyzji. Pomoc podlegająca windykacji obejmuje odsetki naliczone od dnia, w którym pomoc przyznana bezprawnie została udostępniona beneficjentowi, do daty jej faktycznej windykacji.
3. Odsetki podlegające windykacji w myśl ust. 2 zostaną naliczone zgodnie z art. 9 i 11 rozporządzenia Komisji (WE) nr 794/2004 (9).
4. W terminie dwóch miesięcy od daty ogłoszenia niniejszej decyzji Niemcy rozpoczną formalną procedurę windykacji w stosunku do beneficjenta określonego w art. 2 o zwrot nielegalnej i niezgodnej ze wspólnym rynkiem pomocy oraz naliczonych odsetek.
Artykuł 4
W terminie dwóch miesięcy od daty ogłoszenia niniejszej decyzji Niemcy poinformują Komisję o środkach podjętych celem wykonania decyzji, stosując w tym celu załączony do niniejszej decyzji formularz.
Artykuł 5
Decyzja jest skierowana do Republiki Federalnej Niemiec.
Bruksela, dnia 8 marca 2006 r.