Decyzja nr 2318/2003/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
z dnia 5 grudnia 2003 r.
przyjmująca wieloletni program (2004-2006) w celu skutecznej integracji technologii informacyjno-komunikacyjnych (ICT) w systemy kształcenia ogólnego i szkolenia zawodowego w Europie (Program "eLearning")
PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 149 ust. 4 i art. 150 ust. 4,
uwzględniając wniosek Komisji,
uwzględniając opinię europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego [1],
uwzględniając opinie Komitetu Regionów [2],
stanowiąc zgodnie z procedurą określoną w art. 251 Traktatu [3],
a także mając na uwadze, co następuje:
(1) Do celów programów Sokrates i Leonardo da Vinci dotyczących kształcenia ogólnego i szkolenia zawodowego ustanowionych decyzją nr 253/2000/WE [4] i decyzją 1999/382/WE [5] należą między innymi rozwój kształcenia otwartego i na odległość jak również wykorzystywanie technologii informacyjno-komunikacyjnych.
(2) We wnioskach Rady Europejskiej zebranej w Lizbonie w dniach 23 i 24 marca 2000 (Rada Lizbońska) podkreśla się potrzebę dostosowania europejskiego systemu kształcenia i szkolenia zawodowego do potrzeb gospodarki opartej na wiedzy i zadeklarowano promowanie nowych podstawowych umiejętności, w szczególności w technologiach informacyjnych, jako jeden z trzech głównych składników tego nowego podejścia.
(3) Inicjatywa "eLearning - projektowanie szkolnictwa jutra", którą Komisja rozpoczęła w maju 2000 r. w odpowiedzi na posiedzenie Rady Europejskiej w Lizbonie, została zatwierdzona przez Radę Europejską na posiedzeniu w Feirze w czerwcu 2000 r. Na posiedzeniu w Sztokholmie w marcu 2001 r. Rada Europejska przyjęła do wiadomości pozytywne wyniki tej inicjatywy.
(4) W "planie działań eLearning", na podstawie czterech linii działań inicjatywy eLearning (infrastruktury i wyposażenie, szkolenie zawodowe, europejskie przedmioty nauczania i usługi wysokiej jakości jak również współpraca na wszystkich poziomach) zostało ustalonych dziesięć kluczowych działań łączących różne programy i instrumenty wspólnotowe w celu zwiększenia spójności i synergii między nimi i w celu polepszenia dostępności dla użytkowników.
(5) W dniu 15 maja 2001 r. Parlament Europejski przyjął rezolucję [6] w sprawie obydwóch komunikatów Komisji dotyczących tego tematu, w której uznaje, że inicjatywa eLearning przyczynia się do wzmocnienia koncepcji "jednolitego europejskiego obszaru edukacyjnego", który uzupełnia europejski obszar badań i jednolity rynek europejski oraz wzywa do dalszego rozwoju tej inicjatywy w ramach nowego specjalnego programu posiadającego jasną podstawę prawną, unikającego powielania istniejących programów i zapewniającego lepszą zauważalność i dodatkową korzyść dla działań wspólnotowych.
(6) Rezolucja Rady z dnia 13 lipca 2001 r. w sprawie eLearning [7] potwierdza tę inicjatywę i wzywa Komisję do kontynuowania i zintensyfikowania jej działań w tym obszarze.
(7) Komisja w swoim komunikacie "Realizacja europejskiego obszaru kształcenia przez całe życie" przyjętym 21 listopada 2001 r. wskazała na potencjał eLearning w udostępnianiu i zarządzaniu nowymi możliwościami kształcenia w tej dziedzinie.
(8) Rada Europejska w swoich wnioskach z posiedzenia w Barcelonie w marcu 2002 r. wezwała do podjęcia działań na rzecz nawiązywania partnerstwa o europejskim zasięgu między szkołami - Komisja sporządziła następnie sprawozdanie w sprawie wykorzystania Internetu dla partnerstwa między szkołami, jak również w sprawie wprowadzenia świadectwa użytkownika Internetu i komputera dla uczniów szkół średnich, które przedstawiła Radzie Europejskiej na jej posiedzeniu w Sewilli.
(9) Niektórzy ludzie nie są w stanie korzystać w pełnym zakresie z korzyści, jakie dają ICT i Internet w społeczeństwie opartym na wiedzy; potrzebne jest znalezienie rozwiązania dla powstającego z tego powodu problemu społecznego wykluczenia, tzw. "przepaści cyfrowej", który dotyczy często osób młodych, niepełnosprawnych i starszych, jak również grup społecznych, które już stały się ofiarami innych form wykluczenia.
(10) Szczególną uwagę należy zwrócić na kształcenie i doskonalenie zawodowe nauczycieli, tak by byli w stanie korzystać z Internetu i ICT w klasie w sposób krytyczny i wychowawczo odpowiedzialny.
(11) Szczególną uwagę należy zwrócić na różnice płci w korzystaniu z eLearning i promowanie równych szans w tej dziedzinie.
(12) eLearning posiada potencjał do wspierania Unii w pokonywaniu wyzwań społeczeństwa opartego na wiedzy, w polepszaniu jakości nauczania, w ułatwianiu dostępu do zasobów edukacyjnych, w uwzględnianiu szczególnych potrzeb i aby nauczanie, jak również kształcenie i doskonalenie w miejscu pracy, w szczególności w małych i średnich przedsiębiorstwach, uczynić skutecznym i efektywnym.
(13) W Deklaracji z Bolonii podpisanej przez 29 europejskich ministrów edukacji dnia 19 czerwca 1999 r. podkreślono potrzebę europejskiego wymiaru w szkolnictwie wyższym i równocześnie znaczenie rozwoju elektronicznego wymiaru nauczania w tym kontekście.
(14) Unia Europejska powinna zwrócić szczególną uwagę na skuteczne wsparcie wirtualnych szkół wyższych, aby uzupełnić działania w ramach programów mobilności wewnątrz Unii Europejskiej i z państwami trzecimi.
(15) Należy wzmocnić i uzupełnić istniejące instrumenty i uwzględnić rolę eLearning również w kontekście przygotowania nowych generacji instrumentów w obszarze kształcenia ogólnego i zawodowego.
(16) W celu zwiększenia dodatkowych korzyści działań wspólnotowych niezbędne jest zapewnienie spójności i komplementarności między przeprowadzanymi działaniami w ramach niniejszej decyzji i innych istotnych polityk, instrumentów i działań Wspólnoty, w szczególności tematycznego priorytetu Technologie Społeczeństwa Informacyjnego w ramach szóstego programu ramowego w dziedzinie badań ustanowionego decyzją nr 1513/2002/WE [8].
(17) Kraje kandydujące do przystąpienia do Unii Europejskiej i Państwa EOG-EFTA powinny mieć możliwość uczestniczenia w programie eLearning. Eksperci i instytucje edukacyjne z innych państw trzecich powinny mieć możliwość wymiany doświadczeń w ramach istniejącej współpracy z tymi państwami trzecimi.
(18) Komisja i Państwa Członkowskie powinny w ramach współpracy regularnie monitorować i oceniać program eLearning, aby możliwe było wprowadzanie dostosowań, w szczególności w priorytetach w celu realizacji działań. Ocena powinna również zawierać ocenę zewnętrzną dokonaną przez niezależne, bezstronne instytucje.
(19) Ponieważ cel proponowanych działań, jakim jest promowanie europejskiej współpracy w celu polepszenia jakości i rozszerzenia dostępu do kształcenia ogólnego i szkolenia zawodowego poprzez efektywne wykorzystanie eLearning, nie może być w sposób wystarczający osiągnięty na poziomie Państw Członkowskich, Wspólnota może przyjąć odpowiednie środki zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule, niniejsza decyzja nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tego celu.
(20) Niniejszą decyzją ustanawia się na cały okres trwania programu eLearning ramy finansowe stanowiące priorytetowe ramy odniesienia w rozumieniu punktu 33 porozumienia międzyinstytucjonalnego z dnia 6 maja 1999 r. pomiędzy Parlamentem Europejskim, Radą i Komisją w sprawie dyscypliny budżetowej i poprawy procedury budżetowej [9], dla władz budżetowych podczas rocznej procedury budżetowej.
(21) Środki niezbędne do wykonania niniejszej decyzji powinny być przyjęte zgodnie z decyzją Rady 1999/468/WE z dnia 28 czerwca 1999 r. ustanawiającą warunki wykonywania uprawnień wykonawczych przyznanych Komisji [10],
PRZYJMUJĄ NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
Ustanowienie programu
1. Niniejsza decyzja ustanawia program eLearning, wieloletni program na rzecz poprawy jakości i dostępu do europejskiego systemu kształcenia i szkolenia zawodowego poprzez efektywne wykorzystanie technologii informacyjno-komunikacyjnych (ICT), zwany dalej "programem".
2. Program jest realizowany w okresie rozpoczynającym się dnia 1 stycznia 2004 r. i kończącym się dnia 31 grudnia 2006 r.
Artykuł 2
Cele programu
1. Ogólnym celem programu jest właściwe wspieranie i rozszerzenie skutecznego wykorzystania ICT w europejskich systemach kształcenia ogólnego i szkolenia zawodowego i w związku z tym przyczynianie się do wysokiej jakości kształcenia jak również dostosowywania tych systemów do potrzeb społeczeństwa opartego na wiedzy w kontekście kształcenia przez całe życie.
2. Szczególne cele programu to:
a) określenie zainteresowanych podmiotów i informowanie ich o środkach i drogach wykorzystania eLearning w celu wspierania alfabetyzacji cyfrowej, aby w ten sposób przyczynić się do wzmocnienia spójności społecznej i rozwoju osobistego i wspierania dialogu międzykulturowego;
b) wykorzystanie potencjału eLearning w celu rozszerzenia europejskiego wymiaru w szkolnictwie;
c) przygotowanie mechanizmów w celu wspierania rozwoju wysokiej jakości produktów i usług europejskich jak również wspomagania wymiany i transferu dobrych praktyk;
d) wykorzystanie potencjału eLearning w związku z wprowadzeniem nowych metod nauczania w celu poprawienia jakości procesu uczenia się i wspierania samodzielności u osób uczących się.
Artykuł 3
Obszary interwencji programu
1. Cele programu są realizowane w następujących obszarach interwencji, zgodnie z kierunkami działań opisanymi w załączniku:
a) wspieranie alfabetyzacji cyfrowej
działania w tym obszarze dotyczą wkładu ICT w szkole oraz szerzej w kontekście kształcenia przez całe życie, w szczególności skierowane są do tych, którzy z powodu ich położenia geograficznego, sytuacji socjalnej lub szczególnych potrzeb nie mają łatwego dostępu do tych technologii. Celem jest określenie dobrych przykładów i stworzenie synergii między wieloma działaniami krajowymi a europejskimi, które są skierowane do tych grup odbiorców;
b) europejskie wirtualne szkoły wyższe:
działania w tym obszarze przyczynią się do poprawy integracji wirtualnego wymiaru w szkolnictwie wyższym. Celem jest wspieranie rozwoju nowych modeli organizacyjnych dla szkolnictwa wyższego w Europie (wirtualne szkoły wyższe) i dla europejskich programów wymiany (mobilność wirtualna), opierając się na istniejących mechanizmach współpracy (Program Erasmus, Proces boloński) i ich instrumentach (europejski system transferu punktów kredytowych (ECTS), europejskie studia magisterskie, zapewnienie jakości, mobilność);
c) partnerstwo poprzez Internet między szkołami europejskimi i wspieranie szkolenia nauczycieli:
działania w tym obszarze będą wspierać a następnie rozwijać połączenie sieciowe szkół, aby umożliwić wszystkim europejskim szkołom nawiązywanie partnerskich kontaktów pedagogicznych z innymi szkołami w Europie, wspieranie nowych metod współpracy i transferu wysokiej jakości koncepcji nauczania i wspieranie nauki języków obcych, jak również rozszerzenie dialogu międzykulturowego; działania w tym obszarze będą również skierowane na aktualizację kwalifikacji zawodowych nauczycieli i trenerów, w pedagogicznym i wspólnym wykorzystywaniu ICT poprzez wymianę i rozpowszechnianie sprawdzonych praktyk i przeprowadzanie międzynarodowych i wielodyscyplinarnych projektów współpracy;
d) działania przekrojowe:
działania w tym obszarze służą wspieraniu eLearning w Europie, opierając się na monitorowaniu "Planu działań eLearning". Celem jest rozpowszechnianie, wspieranie i transfer sprawdzonych i innowacyjnych praktyk i rezultatów, powstałych w ramach projektów i programów, i pogłębienie współpracy różnych uczestniczących podmiotów, w szczególności poprzez wspieranie partnerstwa między sektorem publicznym a prywatnym.
2. Realizacja tych działań następuje zgodnie z określoną w Załączniku procedurą i poprzez następujące podejścia, które mogą być łączone w odpowiednim przypadku:
a) wsparcie projektów pilotażowych, z potencjałem na strategiczny wpływ na praktykę kształcenia ogólnego i szkolenia zawodowego i mających jasne perspektywy na osiągnięcie długotrwałych efektów;
b) wsparcie rozwoju metod, instrumentów i praktyk, jak również analizy tendencji w obszarze koncepcji i wykorzystania modeli dla eLearning w kształceniu ogólnym i szkoleniu zawodowym;
c) wspieranie innowacyjnych działań prowadzonych przez europejskie sieci i partnerstwo, które skierowane są na wspieranie innowacji i jakości w projektowaniu i wykorzystaniu produktów i usług, w oparciu o odpowiednie wykorzystanie ICT dla edukacji i szkolenia;
d) wsparcie dla europejskich sieci i partnerstwa, które wspierają i wzmacniają pedagogiczne i dydaktyczne wykorzystanie Internetu i ICT, jak również dla wymiany sprawdzonych rozwiązań. Działania te służą nie tylko do zapewnienia, że nauczyciele i uczniowie potrafią nie tylko technicznie wykorzystać ICT i Internet, ale potrafią również obchodzić się z nimi w sposób krytyczny i wychowawczo odpowiedzialny;
e) wsparcie dla współpracy europejskiej, transfer produktów eLearning, jak również rozpowszechnianie i wymiana sprawdzonych rozwiązań;
f) wsparcie techniczne i administracyjne.
Artykuł 4
Realizacja programu i współpraca z Państwami Członkowskimi
1. Komisja:
a) zapewnia realizację działań wspólnotowych tego programu zgodnie z Załącznikiem;
b) zapewnia synergię z innymi programami wspólnotowymi i działaniami w obszarach kształcenia, badań, polityki społecznej i rozwoju regionalnego;
c) wspiera i ułatwia współpracę z organizacjami międzynarodowymi, które aktywnie działają w obszarze eLearning.
2. Państwa Członkowskie wskażą właściwych partnerów do kontaktu, którzy będą ściśle współpracować z Komisją w odniesieniu do przekazywania odpowiednich informacji dotyczących wykorzystania i praktycznego użycia eLearning.
Artykuł 5
Środki wykonawcze
1. Następujące środki, niezbędne dla wykonania niniejszej decyzji, zostają przyjęte zgodnie z procedurą zarządzania określoną w art. 6 ust. 2:
a) roczny plan pracy, włącznie z priorytetami, jak również kryteria wyboru i procedur i rezultaty;
b) plan rocznego budżetu i specyfikacja środków dla różnych działań programu zgodnie z art. 9 i 10.
c) środki dotyczące monitorowania i oceny programu i rozpowszechniania i transferu wyników.
2. Wszystkie inne środki niezbędne do wykonania niniejszej decyzji zostają przyjęte zgodnie z procedurą doradczą określoną w art. 6 ust. 3.
Artykuł 6
Komitet
1. Komisję wspiera Komitet.
2. W przypadku odniesienia do niniejszego ustępu, stosuje się art. 4 i 7 decyzji 1999/468/WE, uwzględniając przepisy art. 8 tej decyzji.
Okres ustanowiony w art. 4 ust. 3 decyzji 1999/468/WE ustala się na dwa miesiące.
3. W przypadku odniesienia do niniejszego ustępu, stosuje się art. 3 i 7 decyzji 1999/468/WE, uwzględniając przepisy art. 8 tej decyzji.
4. Komitet uchwala swój regulamin wewnętrzny.
Artykuł 7
Spójność i komplementarność
1. Komisja we współpracy z Państwami Członkowskimi zapewnia całościową spójność i komplementarność tego programu z innymi odpowiednimi politykami wspólnotowymi, instrumentami i działaniami, w szczególności z programami dotyczącymi kształcenia ogólnego i szkolenia zawodowego, Sokrates, Leonardo da Vinci i programem Młodzież.
2. Komisja zapewnia efektywne powiązania i, w odpowiednim przypadku, skoordynowane działania tego programu z programami i działaniami w obszarze nowych technologii dla kształcenia ogólnego i szkolenia zawodowego, w szczególności z odpowiednimi działaniami w obszarze badań, rozwoju technologicznego i prezentacji w ramach szóstego programu ramowego.
Artykuł 8
Finansowanie
1. Ramy finansowe dla wykonania tego programu są ustalone na 44 miliony EUR na okres określony w art. 1.
2. Roczne środki zostają zatwierdzone przez władze budżetowe w ramach limitu perspektywy finansowej.
Artykuł 9
Podział budżetu
Środki zostają podzielone na działania w następujący sposób:
a) eLearning w celu wsparcia alfabetyzacji cyfrowej: około 10 % łącznego budżetu;
b) europejskie wyższe szkoły wirtualne: około 30 % łącznego budżetu;
c) partnerstwo poprzez Internet między europejskimi szkołami i wsparcie szkolenia nauczycieli: około 45 % łącznego budżetu;
d) działania przekrojowe i monitorowanie planu działań eLearning: maksimum 7,5 % łącznego budżetu;
e) wsparcie techniczne i administracyjne: maksimum 7,5 % łącznego budżetu.
Artykuł 10
Uczestnictwo krajów kandydujących do przystąpienia do Unii Europejskiej i państw EOG-EFTA
Warunki i szczegółowe zasady uczestnictwa krajów kandydujących do przystąpienia do Unii Europejskiej i Państw EOG-EFTA w programie zostają ustanowione zgodnie z odpowiednimi przepisami umów regulujących stosunki pomiędzy Wspólnotą a tymi krajami.
Artykuł 11
Współpraca z państwami trzecimi
Z inicjatywy Komisji eksperci z państw trzecich innych niż te określone w art. 10 mogą być zapraszani do udziału w konferencjach i posiedzeniach, z wyjątkiem posiedzeń Komitetu określonego w art. 6.
Środki na zwrot kosztów podróży i utrzymania tych ekspertów, zgodnie z obowiązującymi regulacjami Komisji, nie powinny przekraczać 0,5 % całkowitego budżetu programu.
Artykuł 12
Monitorowanie i ocena
1. Komisja we współpracy z Państwami Członkowskimi monitoruje regularnie realizację programu. Monitorowanie to obejmuje sprawozdanie określone w ust. 2 i szczególne działania.
2. Komisja zapewnia zewnętrzną ocenę programu, gdy tylko zostaje on zakończony. W ramach tej oceny należy ocenić adekwatność, efektywność i wpływ pojedynczych działań, jak również ogólny wpływ programu. Szczególną uwagę należy zwrócić na kwestie spójności społecznej i równości szans.
Ocena ta obejmuje również komplementarność działań tego programu z działaniami w ramach innych odpowiednich polityk, instrumentów i działań Wspólnoty.
Komisja przedłoży Parlamentowi Europejskiemu, Radzie, Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu jak również Komitetowi Regionów, sprawozdanie w sprawie oceny ex post do końca 2007 r.
Artykuł 13
Wejście w życie
Niniejsza decyzja wchodzi w życie dwudziestego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Sporządzono w Brukseli, dnia 5 grudnia 2003 r.