Dyrektywa Rady
z dnia 15 lipca 1980 r.
w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich w zakresie wydobywania i wprowadzania do obrotu naturalnych wód mineralnych
(80/777/EWG)
RADA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH,
uwzględniając Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Gospodarczą, w szczególności jego art. 100,
uwzględniając wniosek Komisji [1],
uwzględniając opinię Parlamentu Europejskiego [2],
uwzględniając opinię Komitetu Ekonomiczno-Społecznego [3],
a także mając na uwadze, co następuje:
ustawodawstwa Państw Członkowskich definiują naturalne wody mineralne; różne definicje są w tym zakresie przyjęte we Wspólnocie; te przepisy ustawowe ustalają warunki, według których naturalne wody mineralne uznawane są za takie wody oraz regulują warunki wydobywania ze źródeł; ustanawiają również szczególne zasady obrotu tymi wodami;
różnice między tymi przepisami utrudniają swobodny przepływ naturalnych wód mineralnych, powodując zasadniczo różne sytuacje konkurencyjne i w związku z tym bezpośrednio wpływają na tworzenie i funkcjonowanie wspólnego rynku;
w tym szczególnym przypadku, zniesienie tych przeszkód może być osiągnięte zarówno przez nałożenie obowiązku na każde Państwo Członkowskie dopuszczenia do obrotu na swoim terytorium naturalnych wód mineralnych, uznanych za takie wody przez każde z pozostałych Państw Członkowskich, jak i przez ustanowienie wspólnych zasad dotyczących w szczególności spełnianych wymagań mikrobiologicznych oraz warunków, w których musi być stosowane szczególne nazewnictwo niektórych wód mineralnych;
do czasu zawarcia umów o wzajemnym uznawaniu naturalnych wód mineralnych między Wspólnotą i państwami trzecimi, należy ustanowić warunki, w których, do czasu wejścia w życie wymienionych umów, podobne artykuły przywożone z państw trzecich mogą być przywożone do Wspólnoty jako naturalne wody mineralne;
należy podjąć starania w celu zapewnienia, żeby naturalne wody mineralne utrzymywały w fazie obrotu określone cechy, które były podstawą uznania tych wód za naturalne wody mineralne; dlatego pojemniki używane do pakowania wód mineralnych powinny mieć odpowiednie zamknięcie;
w zakresie etykietowania naturalne wody mineralne podlegają ogólnym zasadom przewidzianym w dyrektywie Rady 79/112/EWG z dnia 18 grudnia 1978 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do etykietowania, prezentacji i reklamowania środków spożywczych przeznaczonych na sprzedaż końcowemu konsumentowi [4]; odpowiednio niniejsza dyrektywa może ograniczyć się do ustanowienia przepisów dodatkowych i odstępstw, które powinny zostać dokonane w stosunku do tych zasad ogólnych;
w celu uproszczenia i przyspieszenia procedury należy powierzyć Komisji przyjęcie technicznych środków wykonawczych, w szczególności określenie procedur pobierania próbek oraz metod analizy niezbędnych dla kontroli składu naturalnych wód mineralnych;
we wszystkich przypadkach, w których Rada nakłada na Komisję odpowiedzialność za ustanawianie przepisów wykonawczych dotyczących środków spożywczych przeznaczonych do spożycia przez ludzi, należy przewidzieć procedurę ustanawiającą ścisłą współpracę między Państwami Członkowskimi i Komisją w ramach Stałego Komitetu ds. Środków Spożywczych, powołanego decyzją 69/414/EWG [5],
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DYREKTYWĘ:
Artykuł 1
1. Niniejsza dyrektywa dotyczy wód wydobywanych z ziemi Państwa Członkowskiego i uznanych przez właściwe władze tego Państwa Członkowskiego za naturalne wody mineralne, odpowiadające wymogom sekcji I załącznika I.
2. Niniejsza dyrektywa dotyczy również wód wydobywanych z ziemi państwa trzeciego, przywożonych do Wspólnoty i uznanych za naturalne wody mineralne przez właściwe władze Państwa Członkowskiego.
Wody określone w akapicie pierwszym mogą być przedmiotem takiego uznania, jedynie jeśli zostało zaświadczone przez właściwe władze w kraju wydobywania, że wody te są zgodne z załącznikiem I sekcja I oraz że dokonuje się regularnej kontroli stosowania wymogów załącznika II pkt 2.
Okres ważności zaświadczenia określonego w akapicie drugim nie może przekroczyć dwóch lat. Nie zachodzi konieczność powtarzania procedury uznania określonej w akapicie pierwszym, jeśli zaświadczenie zostało odnowione przed końcem wspomnianego okresu.
3. Niniejsza dyrektywa nie ma zastosowania:
- do wód, które są produktami leczniczymi w rozumieniu dyrektywy 65/65/EWG [6],
- do naturalnych wód mineralnych wykorzystywanych w celach leczniczych u źródła w zakładach termalnych lub wodoleczniczych.
4. Podstawy uznania określone w ust. 1 i 2 są przedstawiane w odpowiedniej formie przez właściwe władze Państwa Członkowskiego oraz są urzędowo publikowane.
5. Każde Państwo Członkowskie powiadamia Komisję o przypadkach, w których dokonano uznania określonego w ust. 1 i 2 lub cofnięcia takiego uznania. Wykaz wód uznanych za naturalne wody mineralne jest publikowany w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich.
Artykuł 2
Państwa Członkowskie podejmują środki niezbędne w celu, aby tylko wody określone w art. 1 i które odpowiadają przepisom niniejszej dyrektywy mogły być wprowadzane do obrotu jako naturalne wody mineralne.
Artykuł 3
Naturalne wody mineralne mogą być wydobywane ze źródeł i butelkowane jedynie zgodnie z załącznikiem II.
Artykuł 4
1. Naturalna woda mineralna, w stanie u źródła, nie może być przedmiotem żadnych procesów lub uzupełnienia innych niż:
a) usuwanie nietrwałych związków, takich jak związki żelaza i siarki, przez filtrację lub dekantację, poprzedzone ewentualnie natlenianiem, w zakresie w jakim przetwarzanie takie nie zmienia składu wody w odniesieniu do jej zasadniczych składników, nadających jej właściwości;
b) usuwanie całkowite lub częściowe wolnego ditlenku węgla wyłącznie fizycznymi metodami;
c) nasycanie lub ponowne nasycanie ditlenkiem węgla na warunkach określonych w załączniku I sekcja III.
2. W szczególności zabrania się stosowania jakichkolwiek procesów dezynfekcyjnych niezależnie od sposobu; z zastrzeżeniem ust. 1 lit. c) zakazane jest dodawanie składników hamujących rozwój bakterii lub innych procesów mogących zmienić zawartość żywotnych kolonii w naturalnej wodzie mineralnej.
3. Ustęp 1 nie stanowi podstawy dla zakazu używania naturalnej wody mineralnej do produkcji napojów bezalkoholowych.
Artykuł 5
1. U źródła całkowita zawartość odradzających się kolonii w naturalnej wodzie mineralnej musi odpowiadać jej normalnej zawartości żywotnych kolonii i świadczyć o skutecznej ochronie źródła przed wszelkim skażeniem. Całkowita zawartość kolonii ustalana jest na warunkach określonych w załączniku I sekcja II pkt 1.3.3.
Po butelkowaniu całkowita zawartość kolonii u źródła nie może przekroczyć 100 na mililitr przy 20-22 °C w czasie 72 godzin na agarze lub mieszance agaru i żelatyny oraz nie może przekroczyć 20 na mililitr przy 37 °C w czasie 24 godzin na agarze. Całkowita zawartość kolonii jest mierzona w czasie 12 godzin następujących po butelkowaniu, przy czym woda przechowywana jest przez te 12 godzin w temperaturze 4 ± 1 °C.
U źródła wartości te nie powinny normalnie przekroczyć, odpowiednio, 20 na mililitr w 20-22 °C w czasie 72 godzin i 5 na mililitr w 37 °C w czasie 24 godzin, w rozumieniu, że są to wartości wzorcowe a nie maksymalne dopuszczalne zagęszczenia.
2. U źródła i podczas obrotu naturalna woda mineralna musi być wolna od:
a) pasożytów i mikroorganizmów chorobotwórczych;
b) escherichia coli i innych bakterii grupy coli oraz paciorkowców kałowych w 250 ml badanej próbki;
c) zarodnikowych beztlenowców redukujących siarczyny w 50 ml badanej próbki;
d) pseudomonas aeruginosa w 250 ml badanej próbki.
3. Bez uszczerbku dla ust. 1 i 2 oraz dla warunków wydobywania przewidzianych w załączniku II, w fazie obrotu:
- całkowita zawartość kolonii odradzających się w naturalnej wodzie mineralnej może wynikać tylko z normalnego wzrostu zawartości bakterii, które znajdowały się w niej u źródła,
- naturalna woda mineralna nie ma żadnych wad organoleptycznych.
Artykuł 6
Każdy pojemnik używany do pakowania naturalnych wód mineralnych musi być wyposażony w zamknięcie przewidziane dla uniknięcia wszelkiej możliwości zafałszowania lub skażenia.
Artykuł 7
1. Nazwą handlową naturalnych wód mineralnych jest "naturalna woda mineralna" lub, w przypadku naturalnej wody mineralnej musującej zdefiniowanej w sekcji III załącznika I, w zależności od przypadku: "naturalna woda mineralna z naturalną zawartością ditlenku węgla", "naturalna woda nasycona ditlenkiem węgla naturalnego pochodzenia", "naturalna woda mineralna nasycona ditlenkiem węgla".
Nazwa handlowa naturalnych wód mineralnych, które podlegały obróbce określonej w art. 4 ust. 1 lit. b), jest uzupełniona następującymi oznaczeniami, w zależności od przypadku: "całkowicie odgazowana" lub "częściowo odgazowana".
2. Oznakowanie naturalnych wód mineralnych musi również zawierać obowiązkowo następujące oznaczenia:
a) - albo słowa "skład zgodny z wynikami urzędowo uznanej analizy z dnia… (data analizy)",
- albo określenie składu analitycznego, wymieniające składniki charakterystyczne;
b) miejsce, gdzie odbywa się wydobycie ze źródła oraz jego nazwa.
3. Państwa Członkowskie mogą również:
a) utrzymać przepisy, które wymagają wskazania kraju pochodzenia; jednakże takie oznaczenie nie może być wymagane dla naturalnych wód mineralnych pochodzących ze źródła znajdującego się na terytorium Wspólnoty;
b) wprowadzić przepisy wymagające wskazania wszelkich procesów określonych w art. 4 ust. 1 lit. a).
Artykuł 8
1. Nazwa lokalizacji, osady lub miejsca może znaleźć się na druku określenia handlowego pod warunkiem, że odnosi się do naturalnej wody mineralnej, która jest wydobywana ze źródła w miejscu wskazanym przez to określenie handlowe i pod warunkiem, że nie wprowadza przez to w błąd co do miejsca wydobywania ze źródła.
2. Zabrania się wprowadzenia do obrotu pod wieloma określeniami handlowymi naturalnej wody mineralnej pochodzącej z jednego i tego samego źródła.
3. Jeżeli etykiety lub napisy umieszczone na pojemnikach, w których naturalne wody mineralne oferowane są do sprzedaży, zawierają określenie handlowe różne od nazwy źródła lub wydobywania, to określenie tego miejsca lub nazwa źródła musi być naniesiona czcionką, której wysokość i szerokość stanowi co najmniej 1,5 wysokości i szerokości największej czcionki użytej w tym określeniu handlowym.
Akapit pierwszy ma zastosowanie, mutatis mutandis i w takim samym celu w zakresie wagi nazwy źródła lub miejsca wydobywania, w odniesieniu do określenia handlowego używanego w reklamie naturalnych wód mineralnych w każdej jej formie.
Artykuł 9
1. Zabrania się, zarówno na opakowaniach lub etykietach, jak też w reklamie w każdej formie, używania oznaczeń, zastrzeżonych nazw, znaków towarowych lub firmowych, nazw gatunkowych, obrazów lub innych znaków symbolicznych lub nie, które:
a) w przypadku naturalnej wody mineralnej sugerują właściwości, których ona nie posiada, w szczególności, w odniesieniu do pochodzenia, daty zezwolenia na wydobywanie, wyniki analiz lub wszelkie podobne odniesienie do gwarancji autentyczności;
b) na opakowaniach wody pitnej nieodpowiadającej wymogom załącznika I sekcja I, mogą przyczynić się do pomylenia tej wody z naturalną wodą mineralną, w szczególności oznaczenia "woda mineralna".
2. a) Zabrania się wszelkich oznaczeń nadających naturalnej wodzie mineralnej własności dotyczących zapobiegania, leczenia lub uzdrawiania chorób ludzkich.
b) Jednakże dopuszcza się oznaczenia określone w załączniku III, o ile zostaną zachowane odpowiednie kryteria tam ustanowione lub, w razie ich braku, kryteria ustanowione w przepisach prawa krajowego i pod warunkiem, że zostały one sporządzone na podstawie analiz fizyko-chemicznych, a w razie potrzeby, badań farmakologicznych, fizjologicznych i klinicznych przeprowadzonych według metod uznanych naukowo, zgodnie z załącznikiem I sekcja I pkt 2.
c) Państwa Członkowskie mogą zezwolić na oznaczenia: „pobudzające trawienie”, „może polepszyć funkcje wątrobowo-żółciowe” lub oznaczenia podobne. Ponadto Państwa Członkowskie mogą zezwolić na inne oznaczenia, z zastrzeżeniem, że nie naruszają zasad określonych w lit. a) oraz są zgodne z zasadami określonymi w lit. b).
3. Państwa Członkowskie mogą przyjąć specjalne przepisy dotyczące oznaczeń, zarówno tych na opakowaniach lub etykietach, jak i w reklamie, które odnoszą się do przydatności naturalnej wody mineralnej do karmienia niemowląt. Przepisy takie mogą dotyczyć również właściwości wody, które ustalają użycie wspomnianych oznaczeń.
Państwa Członkowskie, które zamierzają przyjąć takie przepisy, informują o tym wcześniej inne Państwa Członkowskie oraz Komisję.
4. Najpóźniej trzy lata po notyfikacji niniejszej dyrektywy, Komisja przedkłada Radzie sprawozdanie i, gdy sytuacja tego wymaga, właściwe propozycje dotyczące stosowania wymogów załącznika I sekcja II pkt 1.2.12.
Artykuł 10
1. Państwa Członkowskie podejmą niezbędne środki w celu zapewnienia, że handel naturalnymi wodami mineralnymi, które spełniają definicje i zasady przewidziane w niniejszej dyrektywie, nie będzie utrudniony przez stosowanie niezharmonizowanych przepisów krajowych dotyczących właściwości, składu, warunków wydobywania, pakowania, etykietowania lub reklamowania naturalnych wód mineralnych lub środków spożywczych w ogóle.
2. Ustęp 1 nie ma zastosowania do niezharmonizowanych przepisów krajowych uzasadnionych powodami związanymi z:
- ochroną zdrowia publicznego,
- zapobieganiem nadużyć finansowych, pod warunkiem, że przepisy te nie będą ze swej istoty utrudniały stosowania definicji i zasad przewidzianych w niniejszej dyrektywie,
- ochroną własności przemysłowej i handlowej, wskazaniem ujęcia, oznaczeniem pochodzenia oraz zapobieganiem nieuczciwej konkurencji.
Artykuł 11
Procedury pobierania próbek oraz metody analizy niezbędne dla kontroli właściwości mikrobiologicznych określonych w art. 5 oraz właściwości składu określonych w załączniku I sekcja II pkt 1.2 zostaną ustalone zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 12.
Artykuł 12
1. W przypadku odwołania się do procedury ustalonej w niniejszym artykule sprawa zostaje przedłożona Stałemu Komitetowi ds. Środków Spożywczych, zwanemu dalej „Komitetem” przez jego przewodniczącego z jego inicjatywy lub na wniosek przedstawiciela Państwa Członkowskiego.
2. Przedstawiciel Komisji przedkłada Komitetowi projekt środków, które należy podjąć. Komitet przedstawia swoją opinię na temat tego projektu w terminie ustalonym przez przewodniczącego uwzględniając stopień pilności sprawy. Opinie przyjmuje się większością 41 głosów; liczba głosów Państw Członkowskich jest ważona zgodnie z art. 148 ust. 2 Traktatu. Przewodniczący nie bierze udziału w głosowaniu.
3. a) Komisja podejmuje przewidziane środki, jeśli są one zgodne z opinią Komitetu;
b) jeżeli przewidziane środki nie są zgodne z opinią komitetu lub w przypadku braku opinii, Komisja bezzwłocznie przedłoży Radzie wniosek w sprawie środków jakie powinny zostać podjęte. Rada stanowi kwalifikowaną większością;
c) jeśli Rada nie podejmie decyzji w ciągu trzech miesięcy po przekazaniu jej powyższej propozycji, Komisja przyjmie przewidziane środki.
Artykuł 13
Artykuł 12 stosuje się przez okres osiemnastu miesięcy, licząc od daty zwołania Komitetu po raz pierwszy na mocy art. 12 ust. 1.
Artykuł 14
Niniejsza dyrektywa nie ma zastosowania do naturalnych wód mineralnych przeznaczonych na wywóz do państw trzecich.
Artykuł 15
Państwa Członkowskie wprowadzą w prawie krajowym zmiany konieczne do zapewnienia zgodności z niniejszą dyrektywą i niezwłocznie powiadomią o tym Komisję; przepisy prawa w ten sposób zmienione będą stosowane tak, aby:
- dopuścić handel produktami zgodnymi z niniejszą dyrektywą nie później niż dwa lata po jej notyfikacji,
- zabronić handlu produktami niezgodnymi z niniejszą dyrektywą cztery lata po jej notyfikacji.
Artykuł 16
Niniejszą dyrektywę stosuje się również we Departamentach Zamorskich Republiki Francuskiej.
Artykuł 17
Niniejsza dyrektywa jest skierowana do Państw Członkowskich.
Sporządzono w Brukseli, dnia 15 lipca 1980 r.