Rozporządzenie (WE) nr 2423/2001 Europejskiego Banku Centralnego
z dnia 22 listopada 2001 r.
dotyczące skonsolidowanego bilansu sektora monetarnych instytucji finansowych
(EBC/2001/13)
RADA PREZESÓW EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO,
uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 2533/98 z dnia 23 listopada 1998 r. dotyczące zbierania informacji statystycznych przez Europejski Bank Centralny [1], w szczególności jego art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 4,
uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 2531/98 z dnia 23 listopada 1998 r. dotyczące stosowania stóp rezerw obowiązkowych przez Europejski Bank Centralny [2], w szczególności jego art. 6 ust. 4,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1) Rozporządzenie (WE) nr 2819/98 Europejskiego Banku Centralnego z dnia 1 grudnia 1998 r. dotyczące skonsolidowanych bilansów w sektorze monetarnych instytucji finansowych (EBC/1998/16) [3] zostało zmienione rozporządzeniem (WE) nr 1921/2000 (EBC/2000/8) [4]; obecnie ze względu na wprowadzenie znacznych poprawek do wspomnianego rozporządzenia, należy ponownie zredagować omawiane przepisy, scalając je w jednolitym tekście niniejszego rozporządzenia.
(2) Do wykonania swoich zadań Europejski System Banków Centralnych (ESBC) wymaga utworzenia skonsolidowanych bilansów w sektorze monetarnych instytucji finansowych (MIF). Jego głównym celem jest dostarczenie Europejskiemu Bankowi Centralnemu (EBC) pełnego statystycznego obrazu sytuacji na rynku pieniężnym w uczestniczących Państwach Członkowskich, postrzeganych jako jeden obszar gospodarczy. Statystyki te obejmują zagregowane aktywa i pasywa finansowe, obejmujące kapitały, wysokiej jakości przepływy pieniężne w zakresie pożyczek i kredytów, a także ulepszone przepływy dotyczące pakietów papierów wartościowych.
(3) Zgodnie z przepisami Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (zwanego dalej "Traktatem") i na warunkach ustanowionych w Statucie Europejskiego Systemu Banków Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego (zwanym dalej "Statutem") EBC wydaje rozporządzenia niezbędne do wykonania zadań ESBC określonych w Statucie, a w niektórych przypadkach ustanowionych w przepisach przyjętych przez Radę, określonych w art. 107 ust. 6 Traktatu.
(4) Artykuł 5.1 Statutu zobowiązuje EBC do gromadzenia z pomocą krajowych banków centralnych (KBC) od właściwych organów krajowych lub bezpośrednio od podmiotów gospodarczych, informacji statystycznych, które są konieczne do realizacji zadań Europejskiego Systemu Banków Centralnych. Artykuł 5.2 Statutu stanowi, że KBC wykonują, w możliwym zakresie, zadania określone w art. 5.1.
(5) Może okazać się konieczne, a w efekcie może zmniejszyć obciążenia sprawozdawcze, by informacje statystyczne niezbędne do spełnienia wymogów sprawozdawczych EBC w zakresie statystyki były pobierane przez KBC od rzeczywistej populacji objętej sprawozdaniem w ramach szerszego zakresu sprawozdawczego, który KBC samodzielnie określają zgodnie z prawem wspólnotowym lub krajowym albo z przyjętą praktyką, służącego innym celom statystycznym, pod warunkiem że nie zagraża to realizacji wymagań statystycznych EBC. W celu zapewnienia przejrzystości wskazane jest, aby w tych przypadkach powiadamiać podmioty objęte sprawozdaniem, że dane są gromadzone również do innych celów statystycznych. W szczególnych przypadkach EBC może opierać się na informacjach statystycznych gromadzonych do takich celów dla spełnienia jego wymagań.
(6) Artykuł 3 rozporządzenia (WE) nr 2533/98 zobowiązuje EBC do określenia rzeczywistej populacji objętej sprawozdaniem, mieszczącej się w granicach referencyjnej populacji objętej sprawozdaniem i uprawnia ją do pełnego lub częściowego zwolnienia szczególnych kategorii podmiotów objętych sprawozdaniem ze swoich wymagań w zakresie sprawozdawczości statystycznej. Artykuł 6 ust. 4 stanowi, że EBC może przyjąć rozporządzenia określające warunki, na których może być wykonywane prawo do weryfikacji lub do obowiązkowego gromadzenia informacji statystycznych.
(7) Artykuł 5 rozporządzenia (WE) nr 2531/98 upoważnia EBC do przyjmowania rozporządzeń lub decyzji w celu zwolnienia instytucji z wymagań dotyczących stóp rezerw obowiązkowych, określenia przesłanek wyłączenia i odliczenia z podstawy rezerw zobowiązań wobec innych instytucji oraz do ustanowienia zróżnicowanych współczynników rezerw dla szczególnych kategorii zobowiązań. Na mocy art. 6 EBC ma prawo uzyskiwania od instytucji informacji koniecznych do stosowania stóp rezerw obowiązkowych oraz prawo do weryfikowania dokładności i jakości informacji, które instytucje dostarczają w celu wykazania zgodności z wymogami w zakresie stóp rezerw obowiązkowych. Jest to wskazane w celu zmniejszenia ogólnych obciążeń w zakresie sprawozdawczości w odniesieniu do informacji statystycznych, dotyczących bilansu miesięcznego, aby były one także wykorzystywane do regularnego obliczania podstawy rezerw dla instytucji kredytowych z zastrzeżeniem systemu stóp rezerw obowiązkowych ESBC.
(8) Artykuł 4 rozporządzenia (WE) nr 2533/98 stanowi, że Państwa Członkowskie prowadzą we własnym zakresie odpowiednie statystyki i w pełni współpracują z ESBC w celu zapewnienia wykonania zobowiązań wynikających z art. 5 Statutu.
(9) Uznając, że przepisy przyjęte przez EBC na mocy art. 34.1 Statutu nie przyznają żadnych praw i nie nakładają żadnych obowiązków na nieuczestniczące Państwa Członkowskie, art. 5 Statutu stosuje się zarówno do uczestniczących, jak i nieuczestniczących Państw Członkowskich. Rozporządzenie WE nr 2533/98 przypomina, że art. 5 Statutu wraz z art. 5 Traktatu nakłada obowiązek opracowania i wdrożenia na poziomie krajowym wszystkich środków uznanych przez nieuczestniczące Państwa Członkowskie za odpowiednie do gromadzenia informacji statystycznych koniecznych do spełnienia wymogów ESBC w zakresie sprawozdawczości statystycznej i do terminowego przygotowania się w dziedzinie statystyki do roli uczestniczących Państw Członkowskich.
(10) W celu ułatwienia zarządzania płynnością finansową EBC i instytucji kredytowych wymogi dotyczące rezerw powinny być potwierdzone najpóźniej pierwszego dnia okresu utrzymywania rezerw; wyjątkowo może powstać potrzeba przedłożenia przez instytucje kredytowe przeglądu w podstawie naliczania rezerw lub w wymogach dotyczących rezerw, które zostały potwierdzone; procedury potwierdzania lub uznawania wymagań dotyczących stóp rezerw obowiązkowych nie naruszają obowiązku podmiotów objętych sprawozdaniem do stałego przekazywania prawidłowych informacji statystycznych oraz do przeglądu nieprawidłowych informacji statystycznych, które mogły być już przekazane.
(11) Konieczne jest określenie szczególnych procedur odnoszących się do łączenia się i podziałów z udziałem instytucji kredytowych w celu wyjaśnienia obowiązków tych instytucji w zakresie wymagań dotyczących rezerw; definicje łączenia się i podziałów ustanowione w niniejszym rozporządzeniu opierają się na definicjach już istniejących we wtórnym prawodawstwie wspólnotowym odnoszącym się do spółek akcyjnych. Wymienione definicje zostały przystosowane do celów niniejszego rozporządzenia; procedury te pozostają bez uszczerbku dla możliwości utrzymywania stóp rezerw obowiązkowych przez pośrednika.
(12) Statystyki pieniężne EBC pochodzą z danych statystycznych bilansów MIF, gromadzonych zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 2819/98 (EBC/1998/16), przygotowanym podczas drugiego etapu unii gospodarczej i walutowej, dlatego też zostały uznawane jedynie za minimalny zbiór danych wymaganych do celów polityki pieniężnej. Co więcej, rozporządzenie obejmowało jedynie gromadzenie danych na temat kapitałów ujętych w bilansie, nie uwzględniając sprawozdawczości w zakresie danych dotyczących rewaluacji, wymaganej do zestawienia statystyk przepływów pieniężnych dla odpowiedników szerokiego agregatu pieniężnego M3, na podstawie którego ustalane są stopy wzrostu. Po uwzględnieniu tych ograniczeń konieczne było wzmocnienie statystyki bilansu MIF.
(13) Konieczne jest rozszerzenie miesięcznych wymagań w celu zapewnienia podziału zobowiązań z tytułu depozytów według podsektora, i dalej według zapadalności/waluty, a pożyczek według podsektora/zapadalności i przeznaczenia, ponieważ te podziały uznaje się za istotne do celów polityki pieniężnej. Obejmuje to integrację danych wcześniej gromadzonych jedynie co kwartał.
(14) Konieczne jest terminowe uzyskiwanie danych statystycznych dotyczących kapitału i przepływów dla pieniężnych wielkości zagregowanych i ich odpowiedników. Ze skonsolidowanego bilansu w ujęciu kapitałowym uzyskuje się statystyki przepływów, wykorzystując dodatkowe informacje statystyczne odnoszące się do zmian kursów walutowych, innych zmian w wartości papierów wartościowych, do odpisów/przeszacowań pożyczek oraz do pozostałych dostosowań, takich jak ponowne klasyfikacje.
(15) Konieczne jest zapewnienie dostępności odpowiednio zharmonizowanych i wysokiej jakości danych w odniesieniu do odpisów poprzez skierowanie żądania do podmiotów składających sprawozdania statystyczne. Istnieje również potrzeba gromadzenia danych na temat przeszacowania papierów wartościowych.
(16) Usuwa się oddzielną kategorię bilansową o nazwie "papier wartościowy rynku pieniężnego" i łączy się ją z kategorią danych "wyemitowane dłużne papiery wartościowe" po stronie pasywów. Instrumenty zaliczane do tej kategorii księguje się w pozycji "wyemitowane dłużne papiery wartościowe" i przyporządkowuje się według ich pierwotnego okresu zapadalności. Odpowiednie ponowne przyporządkowanie zostało dokonane również po stronie aktywów w bilansie monetarnych instytucji finansowych.
(17) W definicji depozytów należy również uwzględnić wykorzystywanie sald stanowiących kwoty przedpłat w kontekście pieniądza elektronicznego,
PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
Artykuł 1
Definicje
Do celów niniejszego rozporządzenia określenia "podmioty składające sprawozdanie", "uczestniczące Państwo Członkowskie", "rezydent" i "będący rezydentem" mają takie samo znaczenie jak zdefiniowane w art. 1 rozporządzenia (WE) nr 2533/98.
Artykuł 2
Rzeczywista populacja objęta sprawozdaniem
1. Rzeczywista populacja objęta sprawozdaniem obejmuje monetarne instytucje finansowe będące rezydentami na terytorium uczestniczących Państw Członkowskich. Do celów statystycznych do MIF zalicza się instytucje kredytowe będące rezydentami, jak określono w prawie wspólnotowym, oraz wszystkie pozostałe instytucje finansowe będące rezydentami, których działalność gospodarcza polega na przyjmowaniu depozytów i/lub bliskich substytutów depozytów od podmiotów innych niż MIF, a także udzielających na własny rachunek (przynajmniej w sensie ekonomicznym) pożyczek i/lub inwestujących w papiery wartościowe.
2. KBC mogą odstąpić od niektórych wymagań w odniesieniu do małych MIF, pod warunkiem że ich udział w miesięcznym skonsolidowanym bilansie wynosi co najmniej 95 % ogólnego bilansu MIF w ujęciu kapitałowym w każdym uczestniczącym Państwie Członkowskim. KBC sprawdzają wypełnienie tego warunku w odpowiednim czasie w celu udzielenia lub wycofania, gdy konieczne, odstępstwa z mocą obowiązującą od początku każdego roku.
Artykuł 3
Wykaz MIF do celów statystycznych
1. Zgodnie z zasadami klasyfikacji określonymi w sekcji I część 1 załącznika I, EBC ustala i prowadzi wykaz MIF do celów statystycznych, biorąc pod uwagę wymagania w zakresie częstotliwości i terminów, które wynikają z jego stosowania w kontekście systemu stóp rezerw obowiązkowych ESBC. Ustanowienie i prowadzenie wykazu MIF do celów statystycznych należy do Zarządu EBC.
2. Wykaz MIF do celów statystycznych oraz jego aktualizacja jest w odpowiedni sposób udostępniana przez KBC i EBC zainteresowanym instytucjom, w tym elektronicznie przez internet lub na wniosek zainteresowanych podmiotów składających sprawozdanie w formie tradycyjnej (na papierze).
3. Wykaz MIF do celów statystycznych ma charakter wyłącznie informacyjny. Jednakże w przypadku gdy ostatnia dostępna wersja wykazu zgodnie z ust. 2 jest nieprawidłowa, EBC nie nakłada sankcji na żaden podmiot, który nie wypełnił ściśle stawianych mu wymagań w zakresie sprawozdawczości w takim zakresie, w jakim opierał się on w dobrej wierze na wykazie nieprawidłowym.
Artykuł 4
Wymagania w zakresie sprawozdawczości statystycznej
1. Do realizacji celów systematycznego tworzenia skonsolidowanego bilansu sektora MIF, w ujęciu kapitałowym i przepływów, rzeczywista populacja objęta sprawozdaniem przekazuje KBC w Państwie Członkowskim, w którym dana MIF jest rezydentem, miesięczne sprawozdania zawierające informacje statystyczne odnoszące się do bilansu na koniec miesiąca i miesięcznych dostosowań przepływów w odniesieniu do odpisów oraz rewaluację cen w odniesieniu do pakietów papierów wartościowych w okresie sprawozdawczym. Dane szczegółowe dotyczące niektórych pozycji bilansowych przekazywane są kwartalnie, w ujęciu kapitałowym.
2. Wymagane informacje statystyczne są wymienione w załączniku I do niniejszego rozporządzenia.
3. Wymagane informacje statystyczne są przekazywane zgodnie z minimalnymi normami regulującymi tryb ich przekazywania, dokładność, zgodność pojęciową oraz tryb zgłaszania poprawek, jak określono w załączniku IV do niniejszego rozporządzenia.
4. KBC określają i wdrażają uzgodnienia sprawozdawcze obowiązujące rzeczywistą populację objętą sprawozdaniem, z uwzględnieniem rozwiązań przyjętych w danym kraju. KBC zapewniają, że te uzgodnienia sprawozdawcze dają wymagane informacje statystyczne i pozwalają na dokładne sprawdzenie ich zgodności z minimalnymi normami w zakresie przekazywania, dokładności, zgodności pojęciowej i przeglądów, określonych w art. 4 ust. 3.
5. Odstępstwa określone w art. 2 ust. 2 obniżają wymagania w zakresie sprawozdawczości statystycznej MIF w sposób następujący:
- instytucje kredytowe, do których stosuje się odstępstwa, podlegają obniżonym wymaganiom w zakresie sprawozdawczości określonym w załączniku II do niniejszego rozporządzenia,
- małe MIF, niebędące instytucjami kredytowymi, podlegają obniżonym wymaganiom w zakresie sprawozdawczości określonym w załączniku III do niniejszego rozporządzenia.
Małe MIF mogą nie korzystać z odstępstw i stosować się do pełnych wymagań w zakresie sprawozdawczości.
6. Bez uszczerbku dla przepisów art. 2 ust. 2, KBC mogą udzielić odstępstwa funduszom rynku pieniężnego (FRP) w odniesieniu do sprawozdawczości w zakresie sprawozdań dotyczących zmian wyceny, zwalniając FRP ze wszystkich wymagań w zakresie składania sprawozdań dotyczących zmian wyceny.
7. KBC mogą odstąpić od częstotliwości i terminów składania sprawozdań w zakresie rewaluacji ceny papierów wartościowych oraz żądać tych danych w układzie kwartalnym w tych samych terminach jak danych dotyczących kapitału przekazywanych w układzie kwartalnym, z zastrzeżeniem zachowania zgodności z następującymi wymaganiami:
- podmioty składające sprawozdanie dostarczają KBC istotne informacje na temat zastosowanych metod wyceny, w tym ilościowych wskazań określających procentowo udział instrumentów podlegających różnym metodom wyceny w całości pakietu,
- w przypadku znacznej rewaluacji ceny, KBC są uprawnione do zażądania od podmiotów składających sprawozdanie dodatkowych informacji odnoszących się do miesiąca wystąpienia tego zjawiska.
8. W przypadku łączenia się, podziału lub innego rodzaju reorganizacji mogącej wpływać na wywiązanie się z obowiązków statystycznych, podmiot składający sprawozdanie uczestniczący w tym procesie informuje odpowiedni KBC, gdy zamiar przeprowadzenia takiej operacji zostaje ogłoszony, we właściwym czasie przed łączeniem, podziałem czy reorganizacją, o planowanych procedurach mających na celu spełnienie wymagań w zakresie sprawozdawczości statystycznej wymienionych w niniejszym rozporządzeniu.
Artykuł 5
Wykorzystanie przekazywanych informacji statystycznych do celów rozporządzenia (WE) nr 2818/98 (EBC/1998/15)
1. Informacje statystyczne przekazywane przez instytucje kredytowe zgodnie z niniejszym rozporządzeniem są wykorzystywane przez każdą instytucję kredytową do wyliczenia podstawy rezerw zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 2818/98 Europejskiego Banku Centralnego z dnia 1 grudnia 1998 r. w sprawie stosowania stóp rezerw obowiązkowych (EBC/1998/15) [5], ostatnio zmienionego rozporządzeniem (WE) nr 1921/2000 (EBC/2000/8). W szczególności każda instytucja kredytowa wykorzystuje tę informację do weryfikacji wypełnienia wymagania dotyczącego rezerw w trakcie okresu utrzymania.
2. Bez uszczerbku dla obowiązków nałożonych na podmioty składające sprawozdanie na mocy art. 4 i załącznika IV do niniejszego rozporządzenia, instytucje kredytowe zobowiązane do utrzymania stóp rezerw obowiązkowych mogą zgłaszać korekty do podstawy wymiaru rezerw oraz do wymagań, co do wysokości rezerw, zgodnie z procedurami wymienionymi w art. 5 rozporządzenia (WE) nr 2818/98 (EBC/1998/15).
3. Przepisy szczególne i przejściowe do celów zastosowania systemu stóp rezerw obowiązkowych ESBC są określone w załączniku II do niniejszego rozporządzenia. Przepisy szczególne tego załącznika mają pierwszeństwo przed przepisami rozporządzenia (WE) nr 2818/98 (EBC/1998/15).
Artykuł 6
Weryfikacja i obowiązkowe gromadzenie danych
Prawo do weryfikacji lub obowiązkowego gromadzenia informacji, które podmioty składające sprawozdanie powinny dostarczać zgodnie z wymaganiami w zakresie sprawozdawczości statystycznej określonymi w niniejszym rozporządzeniu, jest wykonywane przez KBC bez uszczerbku dla prawa EBC do samodzielnego wykonania powyższego prawa. Prawo to jest wykonywane w szczególności wówczas, gdy instytucja znajdująca się w rzeczywistej populacji objętej sprawozdaniem nie przestrzega norm minimalnych w zakresie przekazywania, dokładności, zgodności pojęciowej i korekt, przedstawionych w załączniku IV do niniejszego rozporządzenia.
Artykuł 7
Przepisy przejściowe
Przepisy przejściowe dotyczące stosowania części niniejszego rozporządzenia są ustanowione w załączniku V do niniejszego rozporządzenia.
Artykuł 8
Uchylenie
1. Rozporządzenie (WE) nr 2819/98 (EBC/1998/16) traci moc.
2. Odniesienia do uchylonego rozporządzenia traktuje się jak odniesienia do niniejszego rozporządzenia.
Artykuł 9
Postanowienie końcowe
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2002 r.
Sporządzono we Frankfurcie nad Menem, dnia 22 listopada 2001 r.