Rozporządzenie (WE) nr 1655/1999 Parlamentu Europejskiego i Rady
z dnia 19 lipca 1999 r.
zmieniające rozporządzenie (WE) nr 2236/95 ustanawiające ogólne zasady przyznawania pomocy finansowej Wspólnoty w zakresie sieci transeuropejskich
PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 156 akapit pierwszy,
uwzględniając wniosek Komisji [1],
uwzględniając opinię Komitetu Ekonomiczno-Społecznego [2],
uwzględniając opinię Komitetu Regionów [3],
stanowiąc zgodnie z procedurą określoną w art. 251 Traktatu [4],
a także mając na uwadze, co następuje:
(1) Doświadczenie w zakresie stosowania rozporządzenia (WE) nr 2236/95 [5] pokazało, iż konieczne jest wprowadzenie do niego pewnych zmian.
(2) Konieczne jest ułatwienie finansowania niektórych projektów poprzez włączenie, jako jednej z możliwych form pomocy, wkładu w utworzenie kapitału ryzyka; pożądane jest wykorzystanie środków finansowych określonych w rozporządzeniu (WE) nr 2236/95 celem zmaksymalizowania obecności środków prywatnych;
(3) Kapitał ryzyka w pakiecie finansowym projektu może wspomóc uczestnictwo partnerstw publiczno-prywatnych w planowanych projektach sieci transeuropejskiej; możliwości pozyskiwania kapitału ryzyka na rzecz sieci transeuropejskich, w szczególności w ich początkowym stadium, są ograniczone.
(4) Właściwym jest umożliwienie uczestnictwa kapitału ryzyka w funduszach inwestycyjnych skoncentrowanych priorytetowo na dostarczaniu kapitału ryzyka na rzecz projektów sieci transeuropejskiej w wysokości do 1 % kwoty ogółem na okres 2000-2006 r. celem zdobycia doświadczenia w zakresie tej nowej formy finansowania; limit ten może zostać zwiększony do 2 % w konsekwencji przeglądu funkcjonowania tego instrumentu; jest również właściwym przeanalizowanie dalszych możliwości jego zwiększania w przyszłości.
(5) Celem zwiększenia przejrzystości oraz spełnienia oczekiwań wobec projektów lub grup projektów mających istotne długookresowe potrzeby finansowe, pożądane jest sporządzenie wieloletnich programów indykatywnych w poszczególnych sektorach lub dziedzinach; programy takie powinny wskazywać, jakie wsparcie w skali roku oraz ogółem może być przeznaczone w danym okresie na takie projekty lub grupy projektów oraz służyć jako odniesienie na potrzeby corocznych decyzji dotyczących przyznawania pomocy finansowej w ramach rocznych środków budżetowych, jeśli spełniają one wymogi zawarte w odpowiednich wieloletnich programach indykatywnych; jednakże kwoty roczne wskazane w tych programach nie stanowią zobowiązań budżetowych.
(6) Projekty lub grupy projektów powinny mieć możliwość skorzystania z kolejnych decyzji dotyczących pomocy finansowej.
(7) Wnioski o wsparcie finansowe danego projektu muszą zawierać szczegółowo rozpisane dane szacunkowe dotyczące źródeł finansowania przez Wspólnotę oraz organy krajowe, regionalne, lokalne i rządowe, jak też zakresu wkładu finansowego sektora prywatnego.
(8) Przyznana pomoc finansowa powinna zostać cofnięta, poza należycie uzasadnionymi przypadkami, jeśli w danym terminie nie rozpoczęto określonych działań.
(9) Konieczne jest włączenie działań Europejskiego Funduszu Inwestycyjnego do wspólnotowych instrumentów finansowych, z którymi działanie na mocy rozporządzenia (WE) nr 2236/95 musi być koordynowane.
(10) Komisja powinna być w stanie wymagać od beneficjentów dostarczenia oceny projektów, którym udzielono wsparcia na mocy rozporządzenia (WE) nr 2236/95 lub też koniecznych informacji, by Komisja mogła przeprowadzić ich własną ocenę.
(11) Decyzja Rady 87/373/EWG [6] ustanawia warunki wykonywania uprawnień przyznanych Komisji przez Radę w celu wykonania aktów przez nią przyjętych; warunki ustanowione w niniejszym rozporządzeniu powinny uwzględniać możliwe zmiany istniejących ustaleń przewidziane w porozumieniu międzyinstytucjonalnym lub decyzji 87/373/EWG.
(12) Uwzględniając znaczenie sieci transeuropejskich, właściwe jest włączenie do rozporządzenia (WE) 2236/95 ram finansowych w rozumieniu pkt 1 deklaracji Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji z dnia 6 marca 1995 r., w wysokości 4600 milionów EUR na realizację na okres 2000-2006 r.
(13) Właściwe jest, aby Rada zbadała, czy należy kontynuować czy zmienić środki na podstawie rozporządzenia (WE) nr 2236/95 w świetle wyczerpującego sprawozdania przedłożonego przez Komisję przed końcem 2006 r.
(14) W okresie przejściowym od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia 31 grudnia 2001 r. wszelkie odniesienia do EUR powinny być rozumiane jako odniesienia do EUR jako jednostki monetarnej, określonej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 974/98 z dnia 3 maja 1998 r. w sprawie wprowadzenia EUR [7].
(15) W związku z tym rozporządzenie (WE) nr 2236/95 należy odpowiednio zmienić,
PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
Artykuł 1
W rozporządzeniu (WE) nr 2236/95 wprowadza się następujące zmiany:
1. W art. 2 skreśla się ust. 2.
2. Skreśla się art. 3.
3. Artykuł 4 otrzymuje brzmienie:
"Artykuł 4
Formy pomocy
1. Pomoc wspólnotowa dla projektów może przyjmować jedną lub kilka z następujących form:
a) współfinansowanie badań związanych z projektami, w tym analiz przygotowawczych, badań wykonalności i analiz oceniających, a także techniczne wsparcie tych badań. Ogólnie udział Wspólnoty nie może przekroczyć 50 % całkowitych kosztów analiz i badań. W wyjątkowych i należycie uzasadnionych przypadkach, z inicjatywy Komisji i za zgodą zainteresowanych Państw Członkowskich udział Wspólnoty może przekroczyć limit 50 %,
b) subwencjonowanie odsetek od pożyczek udzielanych przez Europejski Bank Inwestycyjny lub inne publiczne lub prywatne jednostki finansowe. Obowiązuje generalna zasada, że okres subwencjonowania nie przekracza pięciu lat;
c) udział w opłatach na gwarancje pożyczek udzielanych przez Europejski Fundusz Inwestycyjny lub inne instytucje finansowe;
d) bezpośrednie dotacje do inwestycji w należycie uzasadnionych przypadkach;
e) udział w kapitale ryzyka na rzecz funduszy inwestycyjnych lub porównywalnych przedsięwzięć finansowych priorytetowo skoncentrowanych na dostarczaniu kapitału ryzyka na potrzeby projektów w zakresie sieci transeuropejskich z udziałem znacznych inwestycji sektora prywatnego; taki udział w kapitale ryzyka nie przekracza 1 % środków budżetowych na mocy art. 18. Zgodnie z procedurą określoną w art. 17 limit ten może być zwiększony do 2 % od 2003 r. w świetle przeglądu funkcjonowania tego instrumentu, który ma być przedstawiony przez Komisję Parlamentowi Europejskiemu oraz Radzie.
Dalsze procedury stosowania takiego udziału w kapitale ryzyka ustanawia Załącznik.
Udział może mieć miejsce bezpośrednio poprzez fundusz lub porównywalne przedsięwzięcie finansowe lub też właściwy instrument współinwestowania zarządzany przez to samo kierownictwo funduszu;
f) pomoc wspólnotowa określona w lit. a)-e) jest łączona tam, gdzie jest to właściwe, w celu maksymalnego wykorzystania stymulującej siły zaangażowanych środków budżetowych, które wykorzystuje się w najbardziej wydajny sposób.
2. Formy pomocy wspólnotowej określone w lit. a)-e) wykorzystuje się selektywnie, biorąc pod uwagę szczególne cechy różnych rodzajów sieci, których dotyczą oraz w celu zapewnienia by taka pomoc nie powodowała zniekształceń konkurencji między przedsiębiorstwami w danym sektorze.
3. Finansowanie projektów z zakresu infrastruktury transportowej w okresie określonym w art. 18 wykorzystywane jest w taki sposób, aby co najmniej 55 % zostało przeznaczone na kolej (w tym transport kombinowany), a co najwyżej 25 % na drogi.
4. Komisja szczególnie wspiera wykorzystanie prywatnych źródeł finansowania projektów finansowanych na podstawie niniejszego rozporządzenia w przypadku gdy efekt mnożnikowy wspólnotowych instrumentów finansowych może być zmaksymalizowany w partnerstwach publiczno-prywatnych. Każdy przypadek badany jest przez Komisję indywidualnie, uwzględniając, gdzie stosowne, możliwe alternatywy finansowania jedynie ze źródeł publicznych. Wsparcie każdego z zainteresowanych Państw Członkowskich w przypadku każdego projektu wymagane jest zgodnie z Traktatem."
4. W art. 5 ust. 3 dodaje się akapit w brzmieniu:
"Wyjątkowo, w przypadku projektów związanych z systemami pozycjonowania i nawigacji satelitarnej określone w art. 17 decyzji nr 1692/96/WE [8], całkowita kwota pomocy wspólnotowej ogółem na podstawie niniejszego rozporządzenia może wynieść 20 % całkowitego kosztu inwestycji, począwszy od dnia 1 stycznia 2003 r., po przeglądzie."
5. Dodaje się art. 5a w brzmieniu:
"Artykuł 5a
Wieloletni wspólnotowy program indykatywny
1. Bez uszczerbku dla stosowania art. 6 i w celu poprawy wydajności działań Wspólnoty, Komisja może, zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 17, opracować sektorowo wieloletni program indykatywny (zwany dalej "programem") na podstawie wytycznych określonych w art. 155 Traktatu. Program zostanie oparty o wnioski o pomoc finansową wniesione przez Państwa Członkowskie na mocy art. 8 i będzie odzwierciedlał, między innymi, informacje przedstawione w art. 9.
2. Program zawiera wyłącznie projekty stanowiące przedmiot wspólnego zainteresowania i/lub spójne grupy projektów stanowiących przedmiot wspólnego zainteresowania, według uprzednich określeń w ramach wytycznych określonych w art. 155 ust. 1 Traktatu, w szczególnych dziedzinach, w których istnieją znaczące potrzeby finansowe w dłuższym okresie czasu.
3. Dla każdego projektu lub grupy projektów określonych w ust. 2, program określać będzie indykatywne kwoty przyznawania pomocy finansowej będące przedmiotem corocznych decyzji władz budżetowych. Na cele wieloletnich programów indykatywnych nie wykorzystuje się więcej niż 75 % środków budżetowych określonych w art. 18.
4. Program służy jako odniesienie w podejmowaniu corocznych decyzji przeznaczających pomoc wspólnotową na projekty w ramach rocznych środków budżetowych. Komisja regularnie powiadamia Komitet określony w art. 17 o postępach programów oraz wszelkich decyzjach podjętych przez Komisję w rozdzielaniu pomocy wspólnotowej na rzecz projektów. Dokumenty towarzyszące wstępnemu projektowi budżetu Komisji zawierają sprawozdanie dotyczące postępów w wykonaniu każdego z wieloletnich programów indykatywnych zgodnie z rozporządzeniem finansowym.
Program podlega przeglądowi, przynajmniej w połowie okresu wykonania lub w świetle rzeczywistego postępu projektu(ów) lub grupy) projektów, i w razie konieczności zmianie, zgodnie z procedurą określoną w art. 17.
Program wskazuje również inne źródła finansowania danych projektów, w szczególności z innych instrumentów wspólnotowych oraz Europejskiego Banku Inwestycyjnego.
5. W przypadku znaczących zmian w wykonaniu projektu(-ów) lub grup(-y) projektów, zainteresowane Państwo Członkowskie bezzwłocznie powiadamia o tym Komisję.
Zmiany całkowitych kwot indykatywnych ustalonych w ramach programu dla projektu(ów) lub grupy) projektów, które mogą być konieczne w następstwie tych zmian, podejmuje zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 17."
6. W art. 6 dodaje się ust. 1a w brzmieniu:
"1.a. Wykonując niniejsze rozporządzenie Komisja zapewnia zgodność swoich decyzji dotyczących przyznawania pomocy wspólnotowej z priorytetami ustanowionymi w wytycznych dla różnych sektorów ustalonych na podstawie art. 155 ust. 1 Traktatu. Obejmuje to ich zgodność z wszelkimi wymogami, jakie mogą być ustanowione w tych wytycznych w dziedzinie procentowego udziału pomocy wspólnotowej."
7. Artykuł 8 otrzymuje brzmienie:
"Artykuł 8
Złożenie wniosków o przyznanie pomocy finansowej
Wnioski o przyznanie pomocy finansowej przedkładają Komisji zainteresowane Państwa Członkowskie lub, za zgodą Państw(-a) Członkowskiego(-ich), bezpośrednio zainteresowane przedsiębiorstwa publiczne lub prywatne. Komisja ustala zgodę zainteresowanych Państw Członkowskich."
8. W art. 9 ust. 1 lit. a) tiret ósmy otrzymuje brzmienie:
"- plan finansowy wymieniający, w EUR lub walucie krajowej, wszystkie części składowe pakietu finansowego, w tym pomoc finansową wnioskowaną od Wspólnoty, w różnych formach określonych w art. 4 oraz od organów krajowych, regionalnych, lokalnych i rządowych, jak też ze źródeł prywatnych, oraz pomoc już udzieloną;"
9. W art. 9 ust. 2 otrzymuje brzmienie:
"2. Wnioskodawcy przekazują Komisji wszelkie istotne informacje dodatkowe, jakich Komisja żąda, takie jak parametry, wytyczne i hipotezy, na których opiera się analiza kosztów i korzyści."
10. Artykuł 10 otrzymuje brzmienie:
"Artykuł 10
Przyznawanie pomocy finansowej
Zgodnie z art. 274 Traktatu Komisja podejmuje decyzję w sprawie przyznania pomocy finansowej na mocy niniejszego rozporządzenia, na podstawie swojej oceny wniosku w oparciu o kryteria selekcji. W przypadku projektów określonych w odpowiednim wieloletnim programie indykatywnym ustalonym na podstawie art. 5a, Komisja podejmuje coroczną decyzję o przyznaniu pomocy w ramach kwot indykatywnych określonych w tym programie. W przypadku innych projektów, podejmuje się środki zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 17. Komisja powiadamia o swojej decyzji bezpośrednio beneficjentów oraz Państwa Członkowskie."
11. W art. 11 ust. 7 otrzymuje brzmienie:
"7. Zgodnie z procedurą określoną w art. 17 Komisja ustanawia ramy proceduralne, harmonogram oraz kwoty płatności subwencji odsetek, subwencje opłat przy udzielaniu gwarancji oraz wsparcie w formie udziału w kapitale ryzyka, dla funduszy inwestycyjnych lub porównywalnych przedsiębiorstw finansowych priorytetowo skoncentrowanych na dostarczaniu kapitału ryzyka na potrzeby projektów sieci transeuropejskich."
12. W art. 12:
a) w ust. 1 zdanie wstępne otrzymuje brzmienie:
"1. Celem zapewnienia pełnego wykonania projektów finansowanych na mocy niniejszego rozporządzenia, Państwa Członkowskie oraz Komisja, każde w zakresie swojej właściwości, podejmą środki niezbędne dla:".
b) w ust. 1 tiret trzecie otrzymuje brzmienie:
"- odzyskiwania wszelkich kwot straconych w wyniku nieprawidłowości, w tym odsetek za zwłokę w płatnościach, zgodnie z zasadami ustalonymi przez Komisję. Z wyjątkiem przypadków, w których Państwa Członkowskie i/lub wykonujące władze publiczne dostarczą dowód, że nie były odpowiedzialne za takie nieprawidłowości, Państwo Członkowskie jest odpowiedzialne zastępczo za zwrot wszelkich kwot nienależnie wypłaconych."
c) ust. 6 otrzymuje brzmienie:
"6. W przypadku pomocy wspólnotowej przyznanej bezpośrednio zainteresowanym publicznym lub prywatnym przedsiębiorstwom lub organom, środki kontrolne wykonuje Komisja we współpracy z Państwami Członkowskimi, gdy jest to właściwe."
d) ust. 7 otrzymuje brzmienie:
"7. Odpowiedzialne organy i władze oraz bezpośrednio zainteresowane przedsiębiorstwa lub organy publiczne lub prywatne przechowują wszelkie dokumenty towarzyszące dotyczące wydatków na każdy z projektów przez okres pięciu lat od ostatniej wypłaty na rzecz danego projektu, tak by mogły być one udostępnione Komisji."
13. W art. 13 dodaje się ustęp w brzmieniu:
"2.a. Z wyjątkiem odpowiednio uzasadnionych przed Komisją przypadków, pomoc przyznana projektom, których nie rozpoczęły się w ciągu dwóch lat od daty ich oczekiwanego rozpoczęcia, jak wskazano w decyzji przyznającej pomoc, zostanie przez Komisję cofnięta."
14. Artykuł 14 otrzymuje brzmienie:
"Artykuł 14
Koordynacja
Komisja jest odpowiedzialna za koordynację i spójność między projektami i programami określonymi w art. 5a ust. 1 podjętymi na mocy niniejszego rozporządzenia oraz projektami podjętymi z pomocą wkładów z budżetu Wspólnoty, Europejskiego Banku Inwestycyjnego, Europejskiego Funduszu Inwestycyjnego lub innych wspólnotowych instrumentów finansowych."
15. Artykuł 15 otrzymuje brzmienie:
"Artykuł 15
Ocena, monitorowanie i oszacowanie
1. Państwa Członkowskie i Komisja zapewniają, aby wykonanie projektów na mocy niniejszego rozporządzenia, podlegało skutecznemu monitorowaniu i oszacowaniu. Projekty dostosowuje się zgodnie z wynikami monitorowania i oszacowania.
2. W celu zapewnienia skutecznego wykorzystania pomocy wspólnotowej, Komisja oraz zainteresowane Państwa Członkowskie systematycznie monitorują postęp projektów, gdzie jest to właściwe przy współpracy z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym lub odpowiednimi organami.
3. Po otrzymaniu wniosku o przyznanie pomocy, a przed jego zatwierdzeniem, Komisja przeprowadza ocenę w celu stwierdzenia zgodności projektu z warunkami i kryteriami określonymi w art. 5 i 6. Gdzie jest to konieczne, Komisja zaprasza Europejski Bank Inwestycyjny lub inne właściwe organy do udziału w ocenie.
4. Komisja i Państwa Członkowskie oceniają sposób, w jaki wykonano projekty i programy oraz wpływ ich wykonania, w celu ocenienia, czy pierwotne cele mogą zostać lub zostały osiągnięte. Ocena taka zawiera, między innymi, oddziaływanie projektów na środowisko, z uwzględnieniem obowiązującego prawa Wspólnoty. Komisja może, po konsultacji z zainteresowanym Państwem Członkowskim, wymagać od beneficjenta dostarczenia szczególnej oceny projektów lub grup projektów, które objęto wsparciem na podstawie niniejszego rozporządzenia, lub udzielenia informacji oraz pomocy koniecznych do oceny tych projektów.
5. Kontrolę przeprowadza się, gdzie jest to właściwe, poprzez odniesienie do wskaźników rzeczowych i finansowych. Wskaźniki te odnoszą się do szczególnego charakteru projektów i ich celów. Określa się je w taki sposób, aby zademonstrować:
- etap projektu zrealizowany zgodnie z planem i pierwotnie założone cele operacyjne,
- postęp osiągnięty w zakresie zarządzania i inne związane z tym problemy.
6. Sprawdzając poszczególne wnioski o pomoc, Komisja bierze pod uwagę dane zebrane na temat oceny i oszacowania zgodnie z niniejszym artykułem.
7. Procedury oszacowania i monitorowania, określone w ust. 4 i 5, są określane w decyzjach zatwierdzających projekty i/lub przepisach umownych odnoszących się do pomocy finansowej."
16. W art. 16 ust. 1 otrzymuje brzmienie:
"1. Komisja przedstawia sprawozdanie roczne z działalności prowadzonej na mocy niniejszego rozporządzenia do oceny Parlamentowi Europejskiemu, Radzie, Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu oraz Komitetowi Regionów. Sprawozdanie takie zawiera oszacowanie wyników osiągniętych przy udziale pomocy wspólnotowej w różnych dziedzinach zastosowania, w porównaniu z pierwotnymi celami, jak również rozdział poświęcony treści i wykonaniu bieżących programów wieloletnich, w szczególności sprawozdanie z przeglądów określonych w art. 5a."
17. Artykuł 18 otrzymuje brzmienie:
"Artykuł 18
Środki budżetowe
Ramy finansowe dla wykonania niniejszego rozporządzenia na okres 2000-2006 r. są ustalone na 4600 milionów EUR
Środki w skali roku zatwierdzają władze budżetowe w ramach limitów perspektywy finansowej."
18. Artykuł 19 otrzymuje brzmienie:
"Artykuł 19
Klauzula rewizyjna
Przed końcem 2006 r. Komisja przedstawi Parlamentowi Europejskiemu i Radzie wyczerpujące sprawozdanie dotyczące doświadczenia zdobytego w użyciu mechanizmów przyznawania pomocy wspólnotowej na mocy niniejszego rozporządzenia, w szczególności mechanizmów i przepisów ustanowionych w art. 4. Parlament Europejski i Rada, działając zgodnie z procedurą ustanowioną w art. 156 akapit pierwszy Traktatu, badają, czy i na jakich warunkach środki przewidziane w niniejszym rozporządzeniu będą kontynuowane lub zmienione po zakończeniu okresu określonego w art. 18."
19. W całym tekście wyraz "ecu" zastępuje się wyrazem "EUR".
20. Dodaje się tekst znajdujący się w Załączniku do niniejszego rozporządzenia.
Artykuł 2
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich.
Artykuł 1 pkt 19 stosuje się od dnia 1 stycznia 1999 r.
Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich Państwach Członkowskich.
Sporządzono w Brukseli, dnia 19 lipca 1999 r.