Decyzja Rady
z dnia 27 listopada 2000 r.
ustanawiająca wspólnotowy program działań w zakresie zwalczania dyskryminacji (2001-2006 r.)
(2000/750/WE)
RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 13,
uwzględniając wniosek Komisji,
uwzględniając opinię Parlamentu Europejskiego [1],
po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Społecznym [2],
po konsultacji z Komitetem Regionów [3],
a także mając na uwadze, co następuje:
(1) Unia Europejska opiera się na zasadach wolności, demokracji, poszanowaniu praw człowieka i podstawowych wolności oraz państwa prawa, zasadach, które są wspólne dla wszystkich Państw Członkowskich. Zgodnie z art. 6 ust. 2 Traktatu o Unii Europejskiej Unia powinna respektować podstawowe prawa zagwarantowane w Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności i wywodzące się ze wspólnych tradycji konstytucyjnych Państw Członkowskich jako zasady ogólne prawa wspólnotowego.
(2) Parlament Europejski wielokrotnie i stanowczo zalecał, aby Unia Europejska opracowała i umocniła swoją politykę w zakresie równości traktowania i równości szans wobec wszelkich przyczyn dyskryminacji.
(3) Unia Europejska odrzuca teorie mające na celu udowodnienie istnienia odrębnych ras ludzkich. Użycie w niniejszej decyzji terminu "pochodzenie rasowe" nie oznacza akceptacji takich teorii.
(4) Wprowadzając ów program, Wspólnota będzie dążyć zgodnie z Traktatem do wyeliminowania wszelkich nierówności i do promowania równości kobiet i mężczyzn, w szczególności, dlatego że kobiety są często ofiarami różnorodnych dyskryminacji.
(5) Dyskryminacja nie podlega stopniowaniu: każdy rodzaj dyskryminacji jest w jednakowym stopniu niedopuszczalny. Wspomniany program ma na celu zarówno wzajemną wymianę dobrych praktyk istniejących w Państwach Członkowskich, jak i opracowywanie nowych praktyk oraz polityki zwalczania dyskryminacji, w szczególności dyskryminacji różnorodnych. Niniejsza decyzja może pomóc w przygotowaniach do wykonania wszechstronnej strategii zwalczania wszelkich form dyskryminacji opartej na różnych podstawach, która powinna być opracowana równolegle.
(6) Doświadczenie w działaniu na poziomie wspólnotowym, w szczególności w dziedzinie społeczno-kulturowej tożsamości płci, wykazało, że w praktyce zwalczanie dyskryminacji wymaga połączenia różnych środków, w szczególności ustawodawstwa i działań praktycznych, dobranych w taki sposób, aby uzupełniały się wzajemnie. Podobną naukę można wyciągnąć z doświadczeń w podejściu do problemów dotyczących pochodzenia rasowego i etnicznego oraz niepełnosprawności.
(7) Program powinien zająć się wszelkimi formami dyskryminacji, z wyjątkiem dyskryminacji ze względu na płeć, która jest przedmiotem odrębnego działania Wspólnoty. Oparta na różnych podstawach dyskryminacja może wykazywać podobne cechy i można ją zwalczać podobnymi sposobami. Nagromadzone przez wiele lat doświadczenie w zwalczaniu dyskryminacji opartej na niektórych podstawach, łącznie z dyskryminacją ze względu na płeć, może być wykorzystane przy zwalczaniu dyskryminacji opartej na innych podstawach. Jednakże należy uwzględnić określone cechy charakterystyczne różnych form dyskryminacji. W związku z tym powinno się brać pod uwagę konkretne potrzeby osób niepełnosprawnych w zakresie dostępności poszczególnych działań i ich rezultatów.
(8) Program jest dostępny dla wszystkich organizacji publicznych i/lub prywatnych oraz dla instytucji zaangażowanych w zwalczanie dyskryminacji. W tym kontekście należy uwzględnić doświadczenie oraz możliwości zarówno lokalnych, jak i ogólnokrajowych organizacji pozarządowych.
(9) Wiele organizacji pozarządowych na poziomie europejskim posiada doświadczenie i wiedzę ekspercką zarówno w zwalczaniu dyskryminacji, jak i w działaniu na poziomie europejskim w obronie osób narażonych na dyskryminację. Mogą oni zatem wnieść znaczący wkład w lepsze zrozumienie różnorodnych form i skutków dyskryminacji oraz w zapewnienie, że opracowywanie, wdrażanie i kontynuacja programu uwzględniają doświadczenia osób narażonych na dyskryminację. W przeszłości Wspólnota zapewniała podstawowe finansowanie na rzecz różnych organizacji działających w sferze zwalczania dyskryminacji. Podstawowe finansowanie zapewnione skutecznie działającym organizacjom pozarządowym może być cennym wkładem w zwalczanie dyskryminacji.
(10) Środki konieczne do wykonania niniejszej decyzji należy przyjmować zgodnie z decyzją Rady 1999/468/WE z dnia 28 czerwca 1999 r. ustanawiającą warunki wykonywania uprawnień wykonawczych przyznanych Komisji [4].
(11) Aby wzmocnić wartość działań Wspólnoty, konieczne jest, by Komisja we współpracy z Państwami Członkowskimi zapewniła spójność oraz komplementarność na wszystkich poziomach działań wykonywanych w ramach niniejszej decyzji oraz innych stosownych polityk, instrumentów i działań wspólnotowych, w szczególności w zakresie oświaty i szkolenia oraz równości szans mężczyzn i kobiet zgodnie z Europejskim Funduszem Społecznym, oraz działań wspierających integrację społeczną. Należy także zapewnić spójność i komplementarność z odnośnymi działaniami Europejskiego Centrum Monitorowania Rasizmu i Ksenofobii.
(12) Porozumienie o Europejskim Obszarze Gospodarczym (Porozumienie EOG) przewiduje szerszą współpracę w kwestiach społecznych pomiędzy Wspólnotą Europejską a jej Państwami Członkowskimi z jednej strony, a krajami należącymi do Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu, uczestniczącymi w Europejskim Obszarze Gospodarczym (EFTA/EOG), z drugiej. Należy wprowadzić przepisy umożliwiające uczestnictwo w tym programie krajów kandydujących z Europy Środkowej i Wschodniej, zgodnie z warunkami ustanowionymi w układach europejskich, w ich protokołach dodatkowych oraz w decyzjach odpowiednich Rad Stowarzyszenia, oraz uczestnictwo Cypru, Malty i Turcji, finansowane z dodatkowych środków przyznanych zgodnie z procedurami uzgodnionymi z tymi krajami.
(13) Finansowa kwota referencyjna w rozumieniu pkt 34 Porozumienia Międzyinstytucjonalnego z dnia 6 maja 1999 r. między Parlamentem Europejskim, Radą a Komisją [5] jest zawarta w niniejszej decyzji na cały okres trwania programu, co nie wpływa na kompetencje władzy budżetowej określone w Traktacie.
(14) Komisja i Państwa Członkowskie powinny starać się, aby wszystkie teksty, wytyczne i wezwania do składania wniosków, publikowane w ramach tego programu, były napisane jasnym, prostym i zrozumiałym językiem.
(15) Stosowne jest wzięcie pod uwagę potrzeby zapewnienia, gdzie jest to konieczne, szczególnej pomocy umożliwiającej ludziom przezwyciężenie przeszkód utrudniających im uczestnictwo w programie.
(16) Aby wszelkie działania Wspólnoty zakończyły się sukcesem, należy je monitorować i oceniać ich rezultaty w zestawieniu z zamierzonymi celami.
(17) Zgodnie z zasadą subsydiarności określoną w art. 5 Traktatu cele proponowanych działań dotyczących udziału Wspólnoty w zwalczaniu dyskryminacji nie mogą być osiągnięte w sposób wystarczający przez Państwa Członkowskie z uwagi na między innymi konieczność stworzenia wielostronnego partnerstwa, międzynarodowej wymiany informacji oraz wspólnotowego upowszechniania dobrych praktyk. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną we wspomnianym artykule niniejsza decyzja nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tych celów,
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
Ustanowienie programu
Niniejsza decyzja ustanawia wspólnotowy program działań, zwany dalej "programem", w celu wsparcia środków zwalczania bezpośredniej lub pośredniej dyskryminacji ze względu na rasę lub pochodzenie etniczne, religię lub przekonania, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną, na okres od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2006 r.
Artykuł 2
Cele
W zakresie uprawnień Wspólnoty program wspiera i uzupełnia starania podejmowane na poziomie wspólnotowym i w Państwach Członkowskich w celu wsparcia środków zapobiegających i zwalczających dyskryminację opartą na jednej lub kilku czynnikach, mając na uwadze, gdzie jest to stosowne, przyszły rozwój ustawodawstwa. Cele programu obejmują:
a) poprawę rozumienia kwestii związanych z dyskryminacją poprzez poszerzenie wiedzy na temat tego zjawiska i poprzez ocenę skuteczności prowadzonej polityki i praktyki;
b) rozwijanie zdolności skutecznego zapobiegania i radzenia sobie z dyskryminacją, w szczególności poprzez wzmocnienie środków działania organizacji i poprzez wspieranie wymiany informacji i dobrych praktyk oraz tworzenia sieci współpracy na poziomie europejskim, z jednoczesnym uwzględnieniem specyficznych cech charakterystycznych dla różnych form dyskryminacji;
c) wspieranie i upowszechnianie wartości i praktyk leżących u podstaw zwalczania dyskryminacji, łącznie z wykorzystaniem kampanii budzących świadomość istnienia problemów w tej dziedzinie.
Artykuł 3
Działania wspólnotowe
1. W związku z dążeniem do osiągnięcia celów określonych w art. 2 w ponadnarodowych ramach można przeprowadzać następujące działania:
a) analizę czynników związanych z dyskryminacją, łącznie z badaniami oraz opracowywaniem wskaźników i wzorców jakościowych i ilościowych, zgodnie z prawem i praktykami krajowymi, oraz ocena ustawodawstwa antydyskryminacyjnego i praktyk, mających na względzie jego skuteczność i wpływ, wraz z efektywnym upowszechnianiem rezultatów;
b) ponadnarodową współpracę i wspieranie tworzenia sieci współpracy na poziomie europejskim pomiędzy partnerami zaangażowanymi w zapobieganie i zwalczanie dyskryminacji, łącznie z organizacjami pozarządowymi;
c) podnoszenie poziomu świadomości, w szczególności podkreślanie europejskiego wymiaru zwalczania dyskryminacji i podanie do wiadomości publicznej wyników programu, w szczególności poprzez komunikaty, publikacje, kampanie i imprezy okolicznościowe.
2. Uzgodnienia dotyczące wdrażania działań wspólnotowych opisanych w ust. 1 są wymienione w Załączniku.
Artykuł 4
Wykonanie programu i współpraca z Państwami Członkowskimi
1. Komisja:
a) zapewnia wykonanie działań wspólnotowych objętych programem zgodnie z Załącznikiem;
b) dokonuje regularnej wymiany poglądów z przedstawicielami organizacji pozarządowych oraz partnerami społecznymi na poziomie europejskim w sprawie opracowania, wykonania i kontynuacji programów oraz kierunków prowadzenia związanej z nimi polityki. W tym celu Komisja udostępnia wszelkie istotne informacje organizacjom pozarządowym i przedstawicielom pracodawców i pracowników. Komisja informuje Komitet ustanowiony na mocy art. 6 o wymianie poglądów między nimi.
2. Komisja we współpracy z Państwami Członkowskimi podejmuje konieczne kroki w celu:
a) wspierania zaangażowania w program wszystkich zainteresowanych stron, łącznie z różnej wielkości organizacjami pozarządowymi;
b) wspierania aktywnego partnerstwa i dialogu między wszystkimi partnerami zaangażowanymi w program, między innymi zachęcania do zintegrowanego i skoordynowanego podejścia do zwalczania dyskryminacji;
c) zapewniania upowszechniania wyników działań podejmowanych w ramach programu;
d) dostarczania dostępnych informacji i stosownego podania do publicznej wiadomości i kontynuacji w odniesieniu do działań wspieranych przez program.
Artykuł 5
Środki wykonawcze
1. Środki konieczne do wprowadzenia w życie niniejszej decyzji, dotyczące spraw wymienionych poniżej, przyjmuje się zgodnie z procedurą zarządzającą wymienioną w art. 6 ust. 2:
a) ogólne wytyczne do wykonania programu;
b) roczny plan prac nad wykonaniem działań przewidzianych w programie, łącznie z możliwością dostosowania lub uzupełniania tematyki programu;
c) wsparcie finansowe zapewniane przez Wspólnotę;
d) budżet roczny i rozdział funduszy między różne działania w ramach programu;
e) uzgodnienia dotyczące wyboru działań i organizacji, którym Wspólnota przyznaje wsparcie, oraz wstępny wykaz działań i organizacji zgłoszonych przez Komisję do otrzymania takiego wsparcia;
f) kryteria monitorowania i oceny programu oraz, w szczególności, jego efektywność pod względem kosztów i uzgodnienia dotyczące upowszechniania i przekazywania wyników.
2. Środki konieczne do wykonania niniejszej decyzji, dotyczące wszystkich innych spraw, przyjmuje się zgodnie z procedurą doradczą wymienioną w art. 6 ust. 3.
Artykuł 6
Komitet
1. Komisja jest wspomagana przez Komitet.
2. W przypadku powoływania się na niniejszy ustęp stosuje się art. 4 i 7 decyzji 1999/468/WE.
Okres ustanowiony w art. 4 ust. 3 decyzji 1999/468/WE ustala się na dwa miesiące.
3. W przypadku powoływania się na niniejszy ustęp stosuje się art. 3 i 7 decyzji 1999/468/WE.
4. Komitet uchwala swój regulamin.
Artykuł 7
Współpraca z innymi komitetami
W celu zapewnienia spójności i komplementarności programu z innymi środkami wymienionymi w art. 8 Komisja regularnie informuje Komitet o innych działaniach Wspólnoty przyczyniających się do zwalczania dyskryminacji. O ile to konieczne, Komisja nawiązuje regularną i zorganizowaną współpracę między tym Komitetem a komitetami monitorującymi, ustanowionymi z myślą o innych podobnych politykach, instrumentach i działaniach.
Artykuł 8
Spójność i komplementarność
1. Komisja we współpracy z Państwami Członkowskimi zapewnia ogólną spójność z innymi politykami, instrumentami i działaniami Unii oraz Wspólnoty, w szczególności przez ustanawianie odpowiednich mechanizmów koordynowania działań prowadzonych w ramach programów z odpowiednimi działaniami w zakresie prac badawczych, zatrudnienia, równości kobiet i mężczyzn, włączania do społeczeństwa, kultury, edukacji, szkolenia i polityki wobec młodzieży oraz w dziedzinie stosunków zewnętrznych Wspólnoty.
2. Komisja oraz Państwa Członkowskie zapewniają spójność i komplementarność działań podejmowanych w ramach tego programu z innymi działaniami Unii i Wspólnoty, w szczególności w ramach funduszy strukturalnych oraz wspólnotowej inicjatywy Equal.
3. Państwa Członkowskie dołożą wszelkich starań, aby zapewnić spójność i komplementarność działań prowadzonych w ramach tego programu i działań prowadzonych na poziomie krajowym, regionalnym i lokalnym.
Artykuł 9
Uczestnictwo krajów EFTA/EOG, państw stowarzyszonych Europy Środkowej i Wschodniej, Cypru, Malty i Turcji
Uczestnictwo w programie jest dostępne dla:
a) krajów EFTA/EOG, zgodnie z warunkami ustanowionymi w Porozumieniu EOG;
b) krajów kandydujących z Europy Środkowej i Wschodniej (CCEE), zgodnie z warunkami ustanowionymi w układach europejskich, w protokołach dodatkowych do nich oraz w decyzjach właściwych Rad Stowarzyszenia;
c) Cypru, Malty i Turcji, finansowane z dodatkowych przyznanych środków, zgodnie z procedurami pozostającymi do uzgodnienia z tymi krajami.
Artykuł 10
Finansowanie
1. Niniejszym ustala się finansową kwotę referencyjną na wykonanie programu na okres 2001-2006 na 98,4 miliona EUR.
2. Roczne przyznane środki podlegają zatwierdzeniu przez władze budżetowe w granicach prognoz finansowych.
Artykuł 11
Monitorowanie i ocena
1. Komisja regularnie monitoruje program we współpracy z Państwami Członkowskimi, zgodnie z procedurami określonymi w art. 6 ust. 2 lub 3.
2. Program jest oceniany przez Komisję z pomocą niezależnych ekspertów. Ocena taka odnosi się do proporcji między współczynnikiem przydatności, skuteczności i efektywności pod względem kosztów działań wdrażanych w odniesieniu do celów wymienionych w art. 2. Bada także oddziaływanie ogólne programu.
W ramach oceny badana jest także komplementarność działań podejmowanych w ramach programu i działań przeprowadzanych w ramach innych rodzajów stosownej polityki, instrumentów i działań Wspólnoty.
3. Do dnia 31 grudnia 2005 r. Komisja przedkłada Parlamentowi Europejskiemu, Radzie, Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu i Komitetowi Regionów sprawozdanie oceniające wdrażanie programu.
Artykuł 12
Wejście w życie
Niniejsza decyzja wchodzi w życie z dniem jej opublikowania w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich.
Sporządzono w Brukseli, dnia 27 listopada 2000 r.