Dyrektywa Rady 95/18/WE
z dnia 19 czerwca 1995 r.
w sprawie wydawania licencji przedsiębiorstwom kolejowym
RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 75,
uwzględniając wniosek Komisji [1],
uwzględniając opinię Komitetu Ekonomiczno-Społecznego [2],
działając zgodnie z procedurą ustanowioną w art. 189c Traktatu [3],
a także mając na uwadze, co następuje:
jednolity rynek obejmie obszar bez granic wewnętrznych, na którym zapewniony jest swobodny przepływ towarów, osób, usług i kapitału;
zasada swobody świadczenia usług powinna mieć zastosowanie w sektorze kolejowym z uwzględnieniem specyficznych cech charakterystycznych dla tego sektora;
dyrektywa Rady 91/440/EWG z dnia 29 lipca 1991 r. w sprawie rozwoju kolei wspólnotowych [4] przyznaje przedsiębiorstwom kolejowym i międzynarodowym ugrupowaniom przedsiębiorstw kolejowych pewne prawa dostępu w międzynarodowym transporcie kolejowym;
w celu zapewnienia, że prawa dostępu do infrastruktury kolejowej są stosowane na całym terytorium Wspólnoty w sposób jednakowy i bez dyskryminacji, właściwe jest wprowadzenie licencji dla przedsiębiorstw kolejowych świadczących usługi, określone w art. 10 dyrektywy 91/440/EWG;
właściwe jest utrzymanie zakresu stosowania dyrektywy 91/440/EWG łącznie z ustalonymi w niej wyjątkami w stosunku do usług regionalnych, miejskich i podmiejskich; ponadto należy wyszczególnić, iż działalność transportowa w formie usług wahadłowych przez tunel pod kanałem La Manche jest również wyłączona z zakresu działania niniejszej dyrektywy;
licencja wydana przez Państwo Członkowskie musi być odpowiednio uznawana na terytorium całej Wspólnoty;
warunki wspólnotowe dotyczące dostępu do infrastruktury kolejowej lub tranzytu przez tę infrastrukturę zostaną uregulowane odrębnymi przepisami prawa wspólnotowego;
biorąc pod uwagę zasadę pomocniczości oraz mając na celu zapewnienie niezbędnej jednolitości i przejrzystości, właściwym jest ustanowienie przez Wspólnotę ogólnych zasad takiego systemu licencji przy pozostawieniu Państwom Członkowskim odpowiedzialności za przyznawanie licencji i zarządzania nimi;
w celu zapewnienia świadczenia niezawodnych i właściwych usług konieczne jest zagwarantowanie, że przedsiębiorstwa kolejowe spełniać będą zawsze pewne wymagania w zakresie dobrej reputacji, zdolności finansowej oraz kwalifikacji zawodowych;
w celu ochrony klientów oraz osób trzecich ważne jest zapewnienie, aby przedsiębiorstwa kolejowe zostały dostatecznie ubezpieczone lub zawarły równoważne porozumienia w celu pokrycia kosztów odpowiedzialności cywilnej;
w tym kontekście powinna również zostać podjęta kwestia zawieszania i cofania licencji oraz przyznawania licencji tymczasowych;
przedsiębiorstwo kolejowe jest również zobowiązane do przestrzegania przepisów krajowych i wspólnotowych w zakresie świadczenia usług kolejowych, stosowanych w sposób niedyskryminacyjny, mających zapewnić całkowicie bezpieczne prowadzenie przez przedsiębiorstwo działalności na określonych odcinkach torowiska;
w celu zapewnienia efektywnego działania międzynarodowego transportu kolejowego konieczne jest respektowanie przez przedsiębiorstwa kolejowe umów obowiązujących w tej dziedzinie;
wreszcie tryb przyznawania, utrzymania i zmiany licencji dla przedsiębiorstw kolejowych musi odpowiadać ogólnym wymogom przejrzystości i niedyskryminacji,
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DYREKTYWĘ:
SEKCJA I
Cel i zakres stosowania
Artykuł 1
1. Niniejsza dyrektywa dotyczy kryteriów mających zastosowanie do wydawania, odnawiania lub zmiany przez Państwo Członkowskie licencji dla przedsiębiorstw kolejowych, które zostały lub zostaną założone we Wspólnocie, jeśli świadczą one usługi, określone w art. 10 dyrektywy 91/440/EWG, na warunkach ustanowionych w niniejszym artykule.
2. Przedsiębiorstwa kolejowe, których działalność jest ograniczona do świadczenia usług miejskich, podmiejskich lub regionalnych, są wyłączone z zakresu stosowania niniejszej dyrektywy.
Przedsiębiorstwa kolejowe oraz ugrupowania międzynarodowe, których działalność jest ograniczona do świadczenia usług wahadłowych, polegających na przewozie pojazdów drogowych przez tunel pod kanałem La Manche, są również wyłączone z zakresu stosowania niniejszej dyrektywy.
3. Licencja jest ważna na całym terytorium Wspólnoty.
Artykuł 2
Do celów niniejszej dyrektywy:
a) "przedsiębiorstwo kolejowe" oznacza każde przedsiębiorstwo prywatne lub publiczne, którego główna działalność polega na świadczeniu kolejowych usług przewozowych w zakresie rzeczy i/lub osób, przy założeniu, że przedsiębiorstwo zapewnia trakcję;
b) "licencja" oznacza licencję wydaną przedsiębiorstwu przez Państwo Członkowskie, poprzez które zostaje uznana jego zdolność jako przedsiębiorstwa kolejowego. Zdolność ta może być ograniczona do świadczenia określonych rodzajów usług;
c) "organy wydające licencje" oznaczają organ upoważniony przez Państwo Członkowskie do wydawania licencji;
d) - "usługi miejskie i podmiejskie" oznaczają usługi przewozowe wykonywane w celu zaspokojenia potrzeb transportowych ośrodka miejskiego lub aglomeracji, a także potrzeb transportowych między takim ośrodkiem lub aglomeracją a otaczającymi je obszarami;
- "usługi regionalne" oznaczają usługi przewozowe wykonywane w celu zaspokojenia potrzeb transportowych regionu.
Artykuł 3
Każde Państwo Członkowskie wyznaczy organ odpowiedzialny za wydawanie licencji oraz spełnianie obowiązków nałożonych niniejszą dyrektywą.
SEKCJA II
Warunki otrzymania licencji
Artykuł 4
1. Przedsiębiorstwo kolejowe jest upoważnione do ubiegania się o przyznanie licencji w Państwie Członkowskim, w którym ma siedzibę.
2. Państwa Członkowskie nie będą wydawać licencji ani przedłużać ich ważności w przypadkach, w których wymagania niniejszej dyrektywy nie są spełnione.
3. Przedsiębiorstwo kolejowe, które spełnia wymagania nałożone niniejszą dyrektywą, ma prawo do uzyskania licencji.
4. Żadne przedsiębiorstwo kolejowe nie może świadczyć kolejowych usług przewozowych objętych zakresem niniejszej dyrektywy, o ile nie została mu przyznana odpowiednia licencja na usługi, jakie zamierza świadczyć.
Taka licencja sama w sobie nie uprawnia jednakże jej posiadacza do dostępu do infrastruktury kolejowej.
Artykuł 5
1. Przedsiębiorstwo kolejowe musi być w stanie udowodnić organom wydającym zewolenia w danym Państwie Członkowskim przed rozpoczęciem swojej działalności, że w każdym momencie będzie zdolne spełnić wymagania dotyczące dobrej reputacji, zdolności finansowej i profesjonalnej oraz naprawienia szkód z tytułu odpowiedzialności cywilnej, wymienione w art. 6-9.
2. Do celów ust. l każde z ubiegających się przedsiębiorstw dostarczy wszelkie użyteczne w tym zakresie informacje.
Artykuł 6
Państwa Członkowskie określą warunki, na jakich spełnione będą wymagania dotyczące dobrej reputacji w celu zapewnienia, że ubiegające się przedsiębiorstwo lub osoby nim zarządzające:
- nie zostały skazane za poważne przestępstwo, w tym za przestępstwa o charakterze gospodarczym,
- nie wszczęto postępowania upadłościowego,
- nie zostały skazane za poważne wykroczenia na podstawie przepisów szczególnych z dziedziny transportu,
- nie zostały skazane za poważne lub wielokrotne niewykonywanie zobowiązań wynikających z przepisów prawa socjalnego i prawa pracy, w tym również zobowiązań wynikających z przepisów w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy.
Artykuł 7
1. Wymagania związane ze zdolnością finansową są spełnione wówczas, gdy ubiegające się przedsiębiorstwo kolejowe wykaże, iż będzie w stanie spełniać rzeczywiste i potencjalne zobowiązania, oparte na realistycznych założeniach, przez okres dwunastu miesięcy.
2. Do celów ust. l każde przedsiębiorstwo ubiegające się o licencję dostarczy co najmniej informacje wymienione w załączniku w sekcji I.
Artykuł 8
1. Wymagania dotyczące zdolności profesjonalnej są spełnione wówczas, gdy:
a) ubiegające się przedsiębiorstwo kolejowe ma lub będzie mieć organ zarządzający, posiadający wiedzę i/lub doświadczenie niezbędne dla zapewnienia bezpiecznej i rzetelnej kontroli i nadzoru nad rodzajem działalności wyszczególnionym w licencji,
b) personel przedsiębiorstwa odpowiedzialny za bezpieczeństwo, w szczególności maszyniści, posiada odpowiednie kwalifikacje w swojej dziedzinie działalności, oraz
c) personel przedsiębiorstwa, jego tabor kolejowy i organizacja są w stanie zapewnić wysoki poziom bezpieczeństwa świadczonych usług.
2. Do celów ust. l każde przedsiębiorstwo ubiegające się o licencję dostarczy przynajmniej informacje wymienione w załączniku w sekcji II.
3. Wymagane będzie okazanie odpowiedniego pisemnego zaświadczenia o zgodności z wymaganiami w zakresie kwalifikacji zawodowych.
Artykuł 9
Przedsiębiorstwo kolejowe będzie odpowiednio ubezpieczone lub zawrze równoważne porozumienia w celu pokrycia, zgodnie z prawem międzynarodowym i krajowym, odpowiedzialności cywilnej od wypadku, w szczególności w odniesieniu do pasażerów, bagażu, przesyłek, poczty i osób trzecich.
SEKCJA III
Ważność licencji
Artykuł 10
1. Licencja zachowuje ważność tak długo, jak długo przedsiębiorstwo kolejowe spełnia obowiązki ustanowione w niniejszej dyrektywie. Organ wydający licencje może jednakże wprowadzić obowiązek regularnych przeglądów przeprowadzanych przynajmniej co pięć lat.
2. Przepisy szczególne regulujące warunki zawieszenia lub cofnięcia licencji mogą zostać włączone do samej licencji.
Artykuł 11
1. Jeśli istnieje poważna wątpliwość, czy przedsiębiorstwo kolejowe, które otrzymało licencję, spełnia wymagania niniejszej dyrektywy, w szczególności jej art. 5, organ udzielający licencji może w dowolnym momencie sprawdzić, czy dane przedsiębiorstwo rzeczywiście spełnia te wymagania.
Jeśli organ wydający licencję jest przekonany, że dane przedsiębiorstwo kolejowe nie jest już w stanie spełniać wymagań niniejszej dyrektywy, w szczególności jej art. 5, zawiesza lub cofa licencję.
2. W przypadku gdy organ Państwa Członkowskiego wydający licencje stwierdzi że zachodzi poważna wątpliwość co do spełniania wymagań ustanowionych w niniejszej dyrektywie przez przedsiębiorstwo kolejowe, któremu licencję przyznał organ innego Państwa Członkowskiego, niezwłocznie powiadomi on ten organ.
3. Nie naruszając ust. l, jeśli licencja została zawieszona lub cofnięta z powodu niestosowania się do wymagań w zakresie zdolności finansowej, organ wydający licencję może wydać licencję tymczasową w oczekiwaniu na reorganizację przedsiębiorstwa kolejowego, pod warunkiem, że nie zagraża to bezpieczeństwu. Licencja tymczasowa jest jednak ważna najdłużej przez sześć miesięcy od daty jej wydania.
4. Jeśli przedsiębiorstwo kolejowe wstrzymało prowadzenie działalności na sześć miesięcy lub też nie rozpoczęło działalności przez sześć miesięcy od dnia wydania licencji, organ wydający licencje może podjąć decyzję, że licencja zostanie ponownie przedłożona do zatwierdzenia albo zawieszona.
Jeśli chodzi o rozpoczęcie działalności, przedsiębiorstwo kolejowe może wystąpić o przyznanie dłuższego okresu na jej rozpoczęcie z uwagi na specyficzny charakter usług, jakie mają być przez nie świadczone.
5. W przypadku zmiany mającej wpływ na sytuację prawną przedsiębiorstwa, w szczególności w przypadku fuzji lub przejęcia przedsiębiorstwa, organ wydający licencję może podjąć decyzję, że licencja zostanie ponownie przedłożona do zatwierdzenia. Dane przedsiębiorstwo kolejowe może kontynuować działalność, o ile organ wydający licencje nie stwierdzi zagrożenia bezpieczeństwa; w takim przypadku decyzja musi być uzasadniona.
6. Jeśli przedsiębiorstwo kolejowe zamierza znacznie zmienić lub rozszerzyć swoją działalność, jego licencja zostanie ponownie przedłożona do zatwierdzenia organowi wydającemu licencje.
7. Organ wydający licencje nie zezwala na jej zachowanie przez przedsiębiorstwo, w stosunku do którego wszczęte zostało postępowanie upadłościowe lub inne podobne postępowanie, jeśli jest przekonany, że nie istnieją faktyczne możliwości zadowalającej restrukturyzacji finansowej przedsiębiorstwa w możliwym do przyjęcia czasie.
8. Jeśli organ wydający licencje zawiesza, cofa lub zmienia licencję, Państwo Członkowskie natychmiast powiadomia o tym Komisję. Komisja powiadamia niezwłocznie inne Państwa Członkowskie.
Artykuł 12
Oprócz wymagań niniejszej dyrektywy przedsiębiorstwo kolejowe musi także stosować się do tych przepisów prawa krajowego, które są zgodne z przepisami wspólnotowymi i są stosowane w sposób niedyskryminacyjny, a w szczególności do:
- specyficznych wymagań technicznych i eksploatacyjnych w zakresie usług kolejowych,
- wymagań bezpieczeństwa w stosunku do personelu, taboru kolejowego oraz wewnętrznej organizacji przedsiębiorstwa,
- przepisów dotyczących zdrowia, bezpieczeństwa, warunków socjalnych oraz praw pracowników i konsumetów.
Artykuł 13
Przedsiębiorstwa kolejowe będą szanować porozumienia mające zastosowanie do międzynarodowego transportu kolejowego obowiązujące w Państwach Członkowskich, w których prowadzą działalność.
SEKCJA IV
Przepisy przejściowe
Artykuł 14
Przedsiębiorstwom kolejowym wykonującym usługi kolejowe przyznaje się okres przejściowy o długości dwunastu miesięcy od ostatecznej daty transpozycji, określonej w art. 16 ust. 2, w celu dostosowania się do przepisów niniejszej dyrektywy. Okres przejściowy nie obejmuje żadnych przepisów, które mogłyby wpłynąć na bezpieczeństwo wykonywania usług kolejowych.
SEKCJA V
Przepisy końcowe
Artykuł 15
1. Tryb wydawania licencji zostanie podany do wiadomości przez zainteresowane Państwa Członkowskie, które powiadomią o tym Komisję.
2. Organy wydające licencje podejmują decyzję w sprawie złożonego wniosku w możliwie najkrótszym czasie, lecz nie później niż w trzy miesiące po przedłożeniu wszystkich istotnych dla sprawy informacji, zwłaszcza danych wymienionych w załączniku. Przedsiębiorstwo ubiegające się o licencję zostanie poinformowane o podjętej przezorgan decyzji. Decyzja odmowna musi być uzasadniona.
3. Państwa Członkowskie podejmą niezbędne środki w celu zagwarantowania, że decyzje organów wydających licencje będą podlegać kontroli sądowej.
Artykuł 16
1. Po upływie dwóch lat od stosowania niniejszej dyrektywy Komisja przedstawi Radzie sprawozdanie z jej stosowania, a tam gdzie stosowne, łącznie z propozycjami dotyczącymi kontynuacji działań Wspólnoty, ze szczególnym uwzględnieniem możliwości rozszerzenia zakresu zastosowania niniejszej dyrektywy.
2. Państwa Członkowskie przyjmą przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne konieczne do wdrożenia niniejszej dyrektywy w terminie dwóch lat od daty jej wejścia w życie. Niezwłocznie powiadomią o tym Komisję.
3. Wspomniane przepisy muszą zawierać odniesienie do niniejszej dyrektywy albo odniesienie to powinno towarzyszyć ich urzędowej publikacji. Metody dokonywania takiego odniesienia określane są przez Państwa Członkowskie.
Artykuł 17
Niniejsza dyrektywa wchodzi w życie z dniem jej opublikowania w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich.
Artykuł 18
Niniejsza dyrektywa skierowana jest do Państw Członkowskich.
Sporządzono w Luksemburgu, dnia 19 czerwca 1995 r.