DECYZJA KOMISJI
z dnia 4 czerwca 2008 r.
w sprawie pomocy państwa C 57/07 (ex N 843/06), którą Republika Słowacka zamierza przyznać na rzecz Alas Slovakia, s.r.o.
(notyfikowana jako dokument nr C(2008) 2254)
(Jedynie tekst w języku słowackim jest autentyczny)
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
(2008/734/WE)
KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH,
uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 88 ust. 2 akapit pierwszy,
uwzględniając Porozumienie o Europejskim Obszarze Gospodarczym, w szczególności jego art. 62 ust. 1 lit. a),
po wezwaniu zainteresowanych stron do przedstawienia uwag zgodnie z przywołanymi artykułami (1) i po uwzględnieniu tych uwag,
a także mając na uwadze, co następuje:
I. PROCEDURA
(1)
Pismem z dnia 15 grudnia 2006 r., zarejestrowanym przez Komisję w dniu 18 grudnia 2006 r. (A/40324), władze słowackie, zgodnie z art. 88 ust. 3 Traktatu WE, zgłosiły Komisji zamiar przyznania indywidualnej regionalnej pomocy inwestycyjnej w formie ulgi podatkowej dla działalności inwestycyjnej Alas Slovakia, s.r.o. w dziewięciu różnych lokalizacjach (2).
(2)
Wnioski o udzielenie informacji wysłano odpowiednio dnia 13 lutego 2007 r. (D/50598), 8 maja 2007 r. (D/51936), 25 lipca 2007 r. (D/53139) oraz 12 października 2007 r. (D/54058). Władze słowackie przekazały dodatkowe informacje za pośrednictwem pism z dnia 12 marca 2007 r. (A/32162), 4 czerwca 2007 r. (A/34580), 13 sierpnia 2007 r. (A/36769) oraz 31 października 2007 r. (A/39017).
(3)
Pismem z dnia 11 grudnia 2007 r. (dalej zwanym „decyzją o wszczęciu postępowania”) Komisja poinformowała Słowację o podjęciu decyzji w sprawie wszczęcia postępowania przewidzianego w art. 88 ust. 2 Traktatu WE w odniesieniu do tej pomocy.
(4)
Decyzja Komisji o wszczęciu postępowania została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (3). Komisja wezwała zainteresowane strony do przedstawienia uwag.
(5)
Komisja nie otrzymała żadnych uwag od zainteresowanych stron ani od Republiki Słowackiej.
II. SZCZEGÓŁOWY OPIS ŚRODKA POMOCY
2.1. Cel środka pomocy
(6)
Celem środka pomocy jest wsparcie rozwoju regionalnego w regionach Nitry (4), Trnavy (5) i Trenčína (6), znajdujących się w Zachodniej Słowacji, która w dniu zgłoszenia była obszarem objętym pomocą na mocy art. 87 ust. 3 lit. a) Traktatu WE; zgodnie ze słowacką mapą regionalnej pomocy państwa na lata 2004-2006 (7) pułap intensywności pomocy wynosi 50 % ekwiwalentu dotacji netto (EDN).
(7)
Przedłożony projekt stanowi środek pomocy indywidualnej zgłoszony przez władze słowackie, tzn. przedmiotowa pomoc nie jest przyznawana w ramach istniejącego systemu pomocy w rozumieniu rozporządzenia Rady (WE) nr 659/1999 z dnia 22 marca 1999 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania art. 93 Traktatu WE (8).
2.2. Forma i charakter pomocy
(8)
Zgłoszona pomoc ma zostać udzielona w formie ulgi podatkowej przyznawanej w systemie rocznym pomiędzy 2007 a 2011 r. Roczna ulga ograniczona jest do wysokości 50 % należnego od przedsiębiorstwa Alas Slovakia, s.r.o. podatku od osób prawnych. Łączna kwota zwolnienia z podatku nie może przekroczyć 100 813 444 SKK według wartości bieżącej (9) (około 2,89 mln EUR). Z pomocy nie można korzystać równocześnie z pomocą otrzymaną z innych źródeł na pokrycie tych samych kosztów kwalifikowalnych.
(9)
Zgłoszona pomoc jest kontynuacją wcześniej udzielonej pomocy w formie zwolnienia z podatku (na podstawie art. 35a ustawy o podatku dochodowym), która została zatwierdzona przez słowacki urząd ds. pomocy państwa przed przystąpieniem Republiki Słowackiej do UE (10).
(10)
Zgodnie z art. 35a ustawy o podatku dochodowym beneficjentowi pomocy przyznaje się ulgę od podatku od osób prawnych w wysokości 100 % na okres pięciu kolejnych lat, następnie beneficjent uprawniony jest do wnioskowania o przyznanie mu dalszej ulgi podatkowej w wysokości 50 % na okres kolejnych pięciu lat. Przesłane zgłoszenie dotyczy drugiego okresu pięcioletniego. Zgłoszona pomoc obejmuje inne wydatki kwalifikowalne oraz częściowo inne zakłady niż te objęte pomocą udzieloną przed przystąpieniem do UE.
2.3. Podstawa prawna udzielenia pomocy indywidualnej
(11)
Krajową podstawę prawną dla udzielenia pomocy stanowią: ustawa nr 231/1999 Z. z. w sprawie pomocy państwa z późn. zm., ustawa nr 595/2003 Z. z. w sprawie podatku dochodowego z późn. zm. oraz ustawa nr 366/1999 Z. z. w sprawie podatku dochodowego z późn. zm. obowiązująca na dzień 31 grudnia 2003 r., w szczególności art. 52 ust. 3 ustawy nr 595/2003 Z. z. w sprawie podatku dochodowego z późn. zm., na warunkach określonych w art. 35a ustawy nr 366/1999 Z. z. w sprawie podatku dochodowego z późn. zm. obowiązującej na dzień 31 grudnia 2003 r. (11).
2.4. Beneficjenci
(12)
Beneficjent pomocy, Alas Slovakia, s.r.o., to duże przedsiębiorstwo. Przejęło ono działalność prowadzoną przez wcześniejsze przedsiębiorstwa państwowe „Západoslovenské kameňolomy a štrkopiesky” oraz „Strmáč Comp. Ltd.”. Działalność beneficjenta w zakresie wydobycia i przetwarzania niezastrzeżonych surowców mineralnych (żwir, kamień) należy do działu 08, grupy 08.1, klas 08.11 i 08.12 w statystycznej klasyfikacji działalności gospodarczej NACE. Beneficjent zajmuje się również produkcją i sprzedażą cementu i mieszanek betonowych - dział 23, grupa 23.6 w klasyfikacji NACE.
(13)
Zgodnie z informacjami na stronie internetowej spółki, Alas Slovakia, s.r.o. jest jednym z głównych producentów kamionki w Republice Słowackiej. Jej udział w rynku słowackim wynosi około 15 %.
(14)
Głównym udziałowcem (67,45 %) Alas Slovakia, s.r.o. jest spółka Alas International Baustoffproduktions AG (dalej zwana „Alas International”), z siedzibą w Ohlsdorf (Austria), należąca do grupy holdingowej ASAMER. Alas International założona została w 1998 r. jako spółka holdingowa prowadząca działalność międzynarodową w dziedzinie kruszyw i betonu.
2.5. Projekt inwestycyjny
(15)
Według władz słowackich pomoc dotyczy zarówno stworzenia trzech nowych zakładów (Červeník, Okoč i Prievidza), oraz modernizacji, racjonalizacji i dywersyfikacji w sześciu istniejących zakładach produkcyjnych (Veľký Grob, Veľký Cetín, Komjatice, Kamenec pod Vtáčnikom, Hontianske Trsťany-Hrondín i Nitra). Projekt inwestycyjny obejmie zakup nowoczesnego i przyjaznego środowisku wyposażenia technicznego od osób trzecich oraz stworzenie i ulepszenie różnych miejsc wydobycia surowców (kamienia i żwiru, kruszyw). Mogłoby się wydawać, że wszystkie te zakłady są zupełnie niezależne od siebie, ponieważ nie istnieją między nimi żadne związki funkcjonalne ani gospodarcze.
(16)
Poprzez takie działania inwestycyjne spółka pragnie podwyższyć jakość swoich produktów i świadczonych usług, a także zagwarantować niezawodność dostaw wymaganych ilości i rodzajów produktów do inwestorów budowlanych. Kwalifikowalne koszty projektu szacowane są na 345 026 285 SKK (około 9,90 mln EUR) według wartości bieżącej.
(17)
Według zgłoszenia prace nad projektem miały rozpocząć się w 2007 r. Realizacja projektu powinna zostać zakończona do 2011 r. Szczegóły podano w tabeli zamieszczonej poniżej.
Zakład
Rodzaj nowej inwestycji
Okres inwestycji
Liczba nowych miejsc pracy
Kwota inwestycji - wartość nominalna
(w tys. SKK)
Veľký Grob
Racjonalizacja Rozbudowa istniejącego zakładu
2007, 2008
-
26 400
Veľký Cetín
Modernizacja
2007
-
9 000
Komjatice
Modernizacja
2008
-
10 200
Kamenec pod Vtáčnikom
Modernizacja Dywersyfikacja
2007, 2008
2010, 2011
27
151 000
Hontianske Trsťany-Hrondín
Dywersyfikacja
2008, 2009
20
49 000
Červeník
Stworzenie nowego zakładu
2007, 2009
16
40 000
Okoč
Stworzenie nowego zakładu
2007
14
29 000
Nitra
Dywersyfikacja
2008
-
14 000
Prievidza
Stworzenie nowego zakładu
2009, 2010
4
51 000
Ogółem
81
379 600
III. POWODY WSZCZĘCIA POSTĘPOWANIA
(18)
W decyzji o wszczęciu formalnego postępowania wyjaśniającego w przedmiotowej sprawie Komisja zauważyła, że ma wątpliwości co do zgodności pomocy ze wspólnym rynkiem na podstawie art. 87 ust. 3 lit. a) Traktatu WE oraz Wytycznych w sprawie krajowej pomocy regionalnej (12) (dalej zwanych „wytycznymi KPR z 1998 r.”) z następujących przyczyn:
-
Po pierwsze, Komisja miała wątpliwości, czy spełnione zostały warunki dotyczące ograniczeń regionalnej pomocy inwestycyjnej dla nowych inwestycji, określone w pkt 4.4 wytycznych KPR z 1998 r. Zgodnie z pkt 4.4 wytycznych KPR z 1998 r. nowa inwestycja definiowana jest jako inwestycja w środki trwałe związana z tworzeniem nowego zakładu, rozbudową istniejącego zakładu bądź rozpoczęciem nowej działalności, która pociąga za sobą fundamentalną zmianę produktu lub procesu produkcyjnego w istniejącym zakładzie (poprzez racjonalizację, dywersyfikację lub modernizację). Definicja ta wyklucza ze swojego zakresu inwestycje odtworzeniowe. Pomoc na inwestycje odtworzeniowe uznaje się za pomoc operacyjną, która dopuszczana jest jedynie, jeżeli spełnione zostały szczególne warunki (zob. pkt 4.15, 4.16 i 4.17 wytycznych KPR z 1998 r.).
-
Okazało się, że w przynajmniej trzech zakładach (Veľký Grob, Veľký Cetín i Kamenec pod Vtáčnikom) beneficjent dokonuje zakupu tego samego rodzaju maszyn/sprzętu, jaki obecnie jest używany i dzierżawiony. Można kwestionować lepszą jakość zakupionego sprzętu i znaczne zwiększenie produkcji, mimo że beneficjent twierdził, że nowy sprzęt będzie nowocześniejszy niż sprzęt dzierżawiony obecnie.
-
W zakładzie w Nitrze beneficjent oferować będzie swoim klientom jedynie usługi „uzupełniające” w celu „utrzymania udziału spółki w rynku, przepływu środków pieniężnych i wyników gospodarczych” (13). Trudno było uzasadnić pomoc w sytuacji, kiedy nie jest planowane wprowadzenie żadnej dodatkowej działalności.
-
Po drugie, omawiana pomoc stanowi pomoc indywidualną, która ma zostać przyznana spółce działającej w konkretnym sektorze wydobycia surowców. Ten środek pomocy zatem należy potraktować jako środek selektywny o większym oddziaływaniu na inne spółki prowadzące działalność w tym samym sektorze. Zgodnie z pkt 2 wytycznych KPR z 1998 r. indywidualna pomoc ad hoc udzielona pojedynczej spółce lub ograniczona do jednego obszaru działalności może oddziaływać negatywnie na konkurencję na właściwym rynku, a jej wpływ na rozwój regionalny będzie raczej ograniczony. Pomoc taka zazwyczaj udzielana jest w ramach specyficznej polityki przemysłowej sektora i nie pozostaje w zgodzie z zamysłem polityki pomocy regionalnej jako takiej. Polityka pomocy regionalnej musi zachować neutralny charakter w zakresie przyznawania zasobów produkcyjnych różnym sektorom i formom działalności gospodarczej. Podsumowując, z wytycznych KPR z 1998 r. wynika negatywne stanowisko wobec pomocy indywidualnej, chyba że można dowieść, że korzyści dla regionu wynikające z zastosowania środka pomocy są większe niż zakłócenie konkurencji i wpływ na wymianę handlową. W omawianym przypadku Komisja miała wątpliwości, czy ograniczone korzyści dla rozwoju regionalnego mogą uzasadniać stosunkowo wysoką kwotę pomocy przypadającą na jedno nowe miejsce pracy.
-
Z przekazanych informacji wynika, że bezpośrednio w wyniku projektu stworzonych zostanie jedynie 81 miejsc pracy, zaś 57 miejsc pracy bezpośrednio związanych z projektem stworzonych już w przeszłości przez beneficjenta zostałoby zachowanych dzięki pomocy inwestycyjnej. Nowe miejsca pracy byłyby zlokalizowane jedynie w pięciu z dziewięciu zakładów objętych projektem (zob. tabela powyżej). Komisja odnotowała, że 34 z 81 nowych miejsc pracy miałoby powstać w przewidywanych trzech nowych zakładach (14). W konsekwencji Komisja miała wątpliwości, czy uzasadniona jest stosunkowo wysoka kwota pomocy przyznanej na jedno nowe miejsce pracy bezpośrednio związane z projektem, w szczególności w sektorze niskich wynagrodzeń (kwota pomocy przypadającej na jedno nowe miejsce pracy bezpośrednio związane z projektem równa byłaby około siedmiu rocznym wynagrodzeniom).
-
Co się tyczy liczby nowych miejsc pracy pośrednio związanych z projektem, władze słowackie w piśmie z dnia 17 lutego 2007 r. wstępnie wskazały, że liczba takich miejsc pracy wyniesie 100. Następnie, w piśmie z dnia 4 czerwca 2007 r. zawierającym dodatkowe informacje, władze słowackie nawiązały do statystyk Europejskiego Stowarzyszenia Producentów Kruszyw, twierdząc, że liczba stworzonych miejsc pracy pośrednio związanych z projektem wyniesie 414-690. Zgodnie z tymi badaniami, w sektorze, w którym omawiana spółka prowadzi działalność gospodarczą, każde nowe miejsce pracy powoduje powstanie około 3-5 kolejnych miejsc pracy. Wreszcie w ramach informacji udzielonych dnia 13 sierpnia 2007 r., władze słowackie odniosły się o badań dostarczonych spółce Alas przez Uniwersytet w Leoben (Austria), według których w sektorze przetwórstwa surowców na każde miejsce pracy stworzone bezpośrednio w wyniku realizacji projektu inwestycyjnego przypada 30-40 nowym miejscom pracy pośrednio związanych z projektem (15). Komisja wyraziła wątpliwość, czy to ogólne stwierdzenie dotyczące wydobycia minerałów może być przeniesione na grunt sektora materiałów budowlanych.
-
Ponadto pomoc udzielana jest na działalność w przemyśle wydobywczym, którego lokalizacji nie określa przyznanie pomocy, ale dostępność materiałów; mniejszy wpływ mają tutaj niekorzystne warunki na poziomie regionu, które zazwyczaj hamują rozwój regionalny. W związku z powyższym można założyć, że wykorzystanie zasobów byłoby możliwe nawet bez przyznanej pomocy. Dodatkowo, ponieważ przedsiębiorstwo Alas prowadziło już działalność w większości z tych zakładów na podstawie długoterminowych licencji, stymulujący charakter dodatkowej pomocy był wątpliwy.
-
Po trzecie, prawdopodobny ograniczony charakter korzyści dla rozwoju regionu musi równoważyć wynikający z zastosowania środka pomocy wpływ na wymianę handlową i zakłócenie konkurencji, który według władz słowackich również będzie niewielki. Zasięg sprzedaży produktów spółki jest ograniczony (ok. 50 km w przypadku transportu drogowego lub 150 km w przypadku transportu kolejowego) ze względu na ich stosunkowo niewielką wartość w stosunku do kosztów transportu. Władze słowackie wskazały, że tylko jeden zakład (Hontianske Trsťany-Hrondín) byłby w stanie prowadzić wywóz części swojej produkcji (do 50 tys. ton kamienia budowlanego rocznie o wartości 9 mln SKK) na Węgry. Oczekuje się, że trzy inne zakłady (Veľký Cetín, Okoč i Komjatice) konkurować będą z przywozem z Węgier. Alas Slovakia, s.r.o. nie spodziewa się konkurencji z innymi spółkami wydobywającymi i przetwarzającymi minerały w Austrii i Republice Czeskiej. Zdaje się to jednak stanowić zaprzeczenie informacji zawartych we wniosku o pierwszą część pomocy, złożonym przez władze słowackie dnia 16 kwietnia 2003 r., w którym wymienieni byli potencjalni konkurenci z tych dwóch krajów.
Biorąc pod uwagę lokalizację zakładów spółki, Komisja miała wątpliwości odnośnie do stopnia, w jakim handel z innymi państwami członkowskimi (np. Austrią i Republiką Czeską) zostałby zakłócony.
-
Ponadto zgodnie z obwieszczeniem Komisji w sprawie definicji rynku właściwego dla celów wspólnotowego prawa konkurencji (16), w niektórych przypadkach, nawet jeżeli dostawy z danego zakładu są ograniczone do konkretnego obszaru wokół niego, może się zdarzyć, że rozmieszczenie zakładów spowoduje, że obszary wokół różnych zakładów będą znacznie na siebie zachodzić. Jeżeli taka sytuacja ma miejsce, na ustalanie cen produktów z takich zakładów mogą mieć wpływ skutki łańcucha substytucji, co prowadzi do konsekwencji dla szerszego rynku geograficznego.
W rezultacie Komisja miała wątpliwości, czy oczekiwane korzyści dla rozwoju regionalnego płynące z udzielonej pomocy zrekompensują jej negatywny wpływ na wymianę handlową.
IV. UWAGI OD REPUBLIKI SŁOWACKIEJ I ZAINTERESOWANYCH STRON
(19)
Nie otrzymano żadnych uwag od władz słowackich ani od stron trzecich, które rozwiewałyby wątpliwości wyrażone w chwili wszczęcia formalnego postępowania.
V. OCENA ŚRODKA POMOCY
V.1. Zgodność z prawem
(20)
Zgłaszając środek pomocowy z klauzulą zawieszającą do momentu zatwierdzenia przez Komisję, władze słowackie spełniły wymogi proceduralne art. 88 ust. 3 Traktatu WE.
V.2. Charakter pomocy otrzymywanej od państwa
(21)
Komisja uznała, że środek pomocy stanowi pomoc państwa w rozumieniu art. 87 ust. 1 Traktatu WE z przyczyn wskazanych wcześniej w decyzji o wszczęciu postępowania.
V.2.1. Wykorzystanie środków publicznych
(22)
Pomoc obejmuje wykorzystanie środków publicznych, ponieważ formę pomocy stanowi zwolnienie z podatku od osób prawnych.
V.2.2. Przewaga ekonomiczna
(23)
Środek pomocy zwalnia spółkę Alas Slovakia, s.r.o. z kosztów, które musiałaby ona ponosić w normalnych warunkach rynkowych. Zapewni zatem spółce Alas Slovakia, s.r.o. przewagę nad innymi spółkami.
V.2.3. Selektywność
(24)
Środek pomocy jest selektywny, ponieważ odnosi się tylko do jednego przedsiębiorstwa.
V.2.4. Zakłócenie konkurencji i wymiany handlowej
(25)
Produkcja objęta projektem jest przedmiotem wymiany handlowej. W związku z tym wywierany jest wpływ na wymianę handlową pomiędzy państwami członkowskimi. Ponadto korzyści przyznane spółce Alas Slovakia, s.r.o. i jej działalność produkcyjna zakłócają bądź mogą zakłócić konkurencję.
V.3. Zgodność
(26)
Środek stanowi pomoc państwa w rozumieniu art. 87 ust. 1 Traktatu WE, ale jego zgodność należy ocenić pod kątem odstępstw przewidzianych w art. 87 ust. 2 i 3 Traktatu WE. Odstępstwa przewidziane w art. 87 ust. 2 Traktatu WE, dotyczące pomocy o charakterze socjalnym przyznawanej indywidualnym konsumentom, pomocy mającej na celu naprawienie szkód spowodowanych klęskami żywiołowymi lub innymi zdarzeniami nadzwyczajnymi oraz pomocy przyznawanej gospodarce niektórych regionów Republiki Federalnej Niemiec nie mają w tym przypadku zastosowania. Pomocy nie można uznać za projekt stanowiący przedmiot wspólnego europejskiego zainteresowania lub za środek mający na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce Republiki Słowackiej, zgodnie z art. 87 ust. 3 lit. b) Traktatu WE. Środek nie kwalifikuje się również do odstępstwa z art. 87 ust. 3 lit. c) Traktatu WE, przewidującego zatwierdzenie pomocy przeznaczonej na ułatwianie rozwoju niektórych działań gospodarczych lub niektórych regionów gospodarczych, gdzie pomoc taka nie zmienia warunków wymiany handlowej w zakresie sprzecznym ze wspólnym interesem. Podobnie środek nie ma również na celu wspierania kultury i zachowania dziedzictwa kulturowego, zgodnie z art. 87 ust. 3 lit. d) Traktatu WE.
(27)
Zgodnie z art. 87 ust. 3 lit. a) dozwolona jest pomoc przeznaczona na sprzyjanie rozwojowi regionów, w których poziom życia jest rażąco niski lub regionów, w których istnieje poważny stan niedostatecznego zatrudnienia. Regiony Nitra, Trnava i Trenčín (Słowacja Zachodnia) kwalifikują się do skorzystania z tego odstępstwa.
(28)
W swojej decyzji o wszczęciu formalnego postępowania Komisja wyjaśniła przyczyny, podsumowane w części III niniejszej decyzji, dla których ma wątpliwości, czy rozpatrywany środek pomocy może kwalifikować się do zastosowania odstępstwa na mocy art. 87 ust. 3 lit. a) Traktatu WE. Wobec braku jakichkolwiek uwag ze strony Republiki Słowackiej i stron trzecich, Komisja może jedynie stwierdzić, że jej wątpliwości zostały potwierdzone.
VI. WNIOSEK
(29)
Zdaniem Komisji pomoc zgłoszona przez Republikę Słowacką zgodnie z powyższymi motywami 6-10 nie jest zgodna ze wspólnym rynkiem na mocy żadnego odstępstwa przewidzianego w Traktacie WE i musi zostać zabroniona. Według władz słowackich pomoc nie została jeszcze przyznana, zatem nie ma potrzeby występowania o jej zwrot,
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
Zwolnienie z podatku, którego dotyczy zgłoszenie, stanowi pomoc państwa w rozumieniu art. 87 ust. 1 Traktatu WE.
Środki pomocy państwa w wysokości 100 813 444 SKK (około 2,89 mln EUR), które Republika Słowacka zamierza przyznać na rzecz Alas Slovakia, s.r.o., nie są zgodne ze wspólnym rynkiem.
W związku z powyższym pomoc nie może zostać przyznana.
Artykuł 2
W ciągu dwóch miesięcy od daty powiadomienia o niniejszej decyzji Republika Słowacka ma obowiązek poinformować Komisję o środkach podjętych w celu dostosowania się do decyzji.
Artykuł 3
Niniejsza decyzja skierowana jest do Republiki Słowackiej.
Sporządzono w Brukseli, dnia 4 czerwca 2008 r.