Decyzja 1229/2003/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
z dnia 26 czerwca 2003 r.
ustanawiająca zbiór wytycznych dla transeuropejskich sieci energetycznych oraz uchylająca decyzję nr 1254/96/WE
PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 156 ust. 1,
uwzględniając wniosek Komisji [1];
uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego [2],
uwzględniając opinię Komitetu Regionów [3],
stanowiąc zgodnie z procedurą określoną w art. 251 Traktatu [4],
a także mając na uwadze, co następuje:
(1) Od momentu przyjęcia decyzji nr 1254/96/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 czerwca 1996 r. ustanawiającej zbiór wytycznych dla transeuropejskich sieci energetycznych [5] powstała potrzeba włączenia nowych priorytetów w celu uwidocznienia szczególnie ważnych projektów, w celu uaktualnienia wykazu projektów oraz w celu przyjęcia procedury dla identyfikacji projektów.
(2) Nowe priorytety wynikają z powstania bardziej otwartego i konkurencyjnego rynku wewnętrznego energii w rezultacie wykonania dyrektywy 96/92/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 19 grudnia 1996 r. dotyczącej wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej [6] oraz dyrektywy 98/30/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. dotyczącej wspólnych zasad w odniesieniu do rynku wewnętrznego gazu ziemnego [7]. Nowe priorytety są zgodne z wnioskami z posiedzenia Rady Europejskiej w Sztokholmie w marcu 2001 r. dotyczącego rozwoju infrastruktury potrzebnej do działania rynku energii. Należy dołożyć szczególnych starań dla osiągnięcia celów zwiększenia użycia odnawialnych źródeł energii, jako wkład do wspierania polityki stałego rozwoju.
(3) Z reguły budowa i utrzymanie infrastruktury energetycznej podlega regułom rynku. Powyższe pozostaje w zgodzie z propozycjami Komisji w sprawie ustanowienia rynku wewnętrznego energii oraz wspólnych zasad dotyczących prawa konkurencji, których celem jest utworzenie bardziej otwartego i konkurencyjnego rynku wewnętrznego energii. Finansowe wsparcie Wspólnoty dla budowy i utrzymania powinno więc pozostać sprawą wyjątkową. Wszystkie wyjątki powinny być w pełni uzasadnione.
(4) Infrastruktura energetyczna powinna być zbudowana i utrzymywana tak, aby zapewniać sprawne funkcjonowanie rynku wewnętrznego energii, bez szkody dla kryteriów usług strategicznych oraz, gdzie stosowne, usługi powszechnej. Priorytety wywodzą się również z faktu wzrostu znaczenia transeuropejskich sieci energetycznych w zróżnicowaniu dostaw gazu Wspólnoty, włącznie z sieciami energetycznymi krajów kandydujących, oraz zapewnienie skoordynowanego działania sieci elektrycznych w Europie oraz w basenie Morza Śródziemnego i Morza Czarnego.
(5) Wśród projektów odnoszących się do transeuropejskich sieci energetycznych niezbędne jest wyróżnienie projektów priorytetowych, które są szczególnie istotne dla działania rynku wewnętrznego energii lub bezpieczeństwa zaopatrzenia w energię.
(6) Konieczne jest przyjęcie procedury identyfikacji projektów odnoszących się do transeuropejskich sieci energetycznych w celu zapewnienia harmonijnego zastosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 2236/95 z dnia 18 września 1995 r. ustanawiającego ogólne zasady przyznawania pomocy finansowej Wspólnoty w zakresie sieci transeuropejskich [8].
(7) Procedura identyfikacji projektów odnoszących się do transeuropejskich sieci energetycznych powinna być przyjęta poprzez działanie na dwóch poziomach: poziom pierwszy - identyfikujący ograniczoną liczbę tematycznie zdefiniowanych projektów stanowiących przedmiot wspólnego zainteresowania oraz drugi poziom - opisujący projekty w sposób szczegółowy, w formie specyfikacji.
(8) Ponieważ specyfikacje projektów podlegają zmianom, podawane są one jako orientacyjne. Dlatego też Komisja powinna pozostać uprawniona do ich aktualizacji. Ponieważ projekt może mieć znaczny wpływ polityczny i ekonomiczny, ważne jest znalezienie odpowiedniej równowagi między legislacyjnym nadzorem a elastycznością przy określaniu projektów, które zasługują na potencjalne wsparcie Wspólnoty.
(9) Środki niezbędne do wykonania niniejszej decyzji powinny być przyjęte zgodnie z decyzją Rady 1999/468/WE z dnia 28 czerwca 1999 r. ustanawiającą warunki wykonywania uprawnień wykonawczych przyznanych Komisji [9].
(10) Identyfikacja projektów będących przedmiotem wspólnego zainteresowania, ich specyfikacje oraz projekty priorytetowe powinny pozostawać bez uszczerbku dla wyników oceny oddziaływania na środowisko samych projektów, ich planów lub programów.
(11) Terminy, w ramach których Komisja musi sporządzić okresowe sprawozdanie w sprawie wdrożenia wytycznych na mocy decyzji nr 1254/96/WE, powinny zostać wydłużone, ponieważ zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 2236/95 Komisja musi przedkładać sprawozdanie roczne zawierające informację odnośnie do postępu realizacji projektów, w szczególności projektów priorytetowych.
(12) Uwzględniając zakres zmian dokonanych w decyzji nr 1254/96/WE pożądane jest, do celów jasności i racjonalizacji, aby przedmiotowe przepisy zostały zmienione,
PRZYJMUJĄ NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
Cel
Niniejsza decyzja określa charakter i zakres działania Wspólnoty w celu ustanowienia wytycznych dla transeuropejskich sieci energetycznych. Ustanawia ona zbiór wytycznych obejmujących cele, priorytety i ogólne kierunki działań Wspólnoty w zakresie transeuropejskich sieci energetycznych. Te wytyczne wskazują projekty stanowiące przedmiot wspólnego zainteresowania, włączając sieci mające pierwszeństwo spośród transeuropejskich sieci elektrycznych i gazowych.
Artykuł 2
Zakres
Niniejsza decyzja ma zastosowanie do:
1) sieci elektrycznych:
a) wszystkich linii wysokiego napięcia, z wyjątkiem należących do sieci rozdzielczych, oraz do linii morskich, pod warunkiem że infrastruktura ta jest wykorzystywana do przesyłania/połączenia międzyregionalnego lub międzynarodowego,
b) każdego sprzętu lub instalacji istotnych dla prawidłowego funkcjonowania danego systemu, w tym systemów ochronnych, nadzorczych i kontrolnych;
2) sieci gazu ziemnego:
a) wysokociśnieniowych rurociągów gazowych, z wyjątkiem należących do sieci rozdzielczych, umożliwiających zaopatrywanie regionów Wspólnoty ze źródeł wewnętrznych lub zewnętrznych,
b) podziemnych miejsc składowania przyłączonych do wyżej wymienionych wysokociśnieniowych rurociągów gazowych,
c) urządzeń odbiorczych, magazynowych i ponownie gazyfikowanych dla skroplonego gazu ziemnego (LNG), jak również nośników gazu zgodnie z dostarczanymi pojemnościami,
d) każdego sprzętu lub instalacji istotnych dla prawidłowego funkcjonowania danego systemu, w tym systemów ochronnych, nadzorczych i kontrolnych.
Artykuł 3
Cele
Wspólnota wspiera połączenia wzajemne, współdziałanie i rozwój transeuropejskich sieci energetycznych oraz dostęp do takich sieci zgodnie z obecnym prawem wspólnotowym, w celu:
a) umożliwienia skutecznego działania rynku wewnętrznego ogólnie oraz rynku wewnętrznego energii w szczególności, wspierając racjonalną produkcję, dystrybucję i wykorzystanie zasobów energetycznych oraz rozwój i połączenie odnawialnych zasobów energetycznych, w celu obniżenia kosztów energii ponoszonych przez odbiorców oraz wniesienia wkładu w zróżnicowanie źródeł energii;
b) ułatwienia rozwoju i ograniczenia izolacji regionów mniej uprzywilejowanych i wyspiarskich Wspólnoty, pomagając przez to wzmocnić spójność gospodarczą i społeczną,
c) wzmocnienia bezpieczeństwa dostaw energii, na przykład przez wzmocnienie stosunków z państwami trzecimi w sektorze energetycznym w ich wspólnym interesie, szczególnie w ramach Traktatu w sprawie Karty Energetycznej oraz umów o współpracy zawartych przez Wspólnotę.
Artykuł 4
Priorytety
Priorytety działania Wspólnoty dotyczące transeuropejskich sieci energetycznych są zgodne ze stałym rozwojem i są następujące:
1) zarówno dla sieci elektrycznych jak gazowych:
a) adaptowanie i rozwój sieci energetycznych w celu wsparcia funkcjonowania rynku wewnętrznego energii, a przede wszystkim rozwiązywania problemu "wąskich gardeł" (zwłaszcza transgranicznych), ograniczeń przesyłowych i przerw, jak również uwzględnienie potrzeb powstających z funkcjonowania rynku wewnętrznego energii elektrycznej i gazu ziemnego, a także z rozszerzania Wspólnoty Europejskiej.
b) zakładanie sieci energetycznych w regionach wyspiarskich, odizolowanych, peryferyjnych i ultraperyferyjnych, przy jednoczesnym wspieraniu zróżnicowania źródeł energii oraz wykorzystywaniu odnawialnych źródeł energii, wraz z przyłączaniem takich sieci, w miarę potrzeb;
2) dla sieci energii elektrycznej:
a) adaptowanie i rozwój sieci w celu ułatwienia integracji/podłączania produkcji energii odnawialnej;
b) współdziałanie sieci energii elektrycznej wewnątrz Wspólnoty Europejskiej z sieciami Państw Członków kandydujących i innymi krajami w Europie oraz w basenie Morza Śródziemnego oraz Morza Czarnego;
3) dla sieci gazowych:
rozwój sieci gazowych w celu sprostania potrzebom konsumpcyjnym Wspólnoty Europejskiej, kontrola systemów dostaw gazu Wspólnoty oraz współdziałanie sieci gazowych z sieciami w państwach trzecich w Europie oraz w basenie Morza Śródziemnego oraz Morza Czarnego, a także zróżnicowanie źródeł i tras zaopatrzenia w gaz ziemny.
Artykuł 5
Kierunki działania
Ogólnymi kierunkami działań Wspólnoty dotyczącymi transeuropejskich sieci energetycznych są:
a) identyfikacja projektów będących przedmiotem wspólnego zainteresowania,
b) stworzenie bardziej korzystnych warunków do rozwoju tych sieci, zgodnie z art. 156 ust. 1 Traktatu.
Artykuł 6
Dodatkowe kryteria dla projektów będących przedmiotem wspólnego zainteresowania
1. Kryteria rodzajowe do stosowania przy podejmowaniu decyzji odnośnie do zmian, specyfikacji lub wniosków o uaktualnienie projektów będących przedmiotem wspólnego zainteresowania są następujące:
a) projekt powinien mieścić się w zakresie art. 2;
b) projekt odpowiada celom i priorytetom określonym odpowiednio w art. 3 i 4,
c) projekt wykazuje potencjalną efektywność gospodarczą,
Projekty będące przedmiotem wspólnego zainteresowania, które dotyczą terytorium Państwa Członkowskiego, wymagają zgody tego Państwa Członkowskiego.
2. Dodatkowe kryteria dla identyfikacji projektów będących przedmiotem wspólnego zainteresowania są wymienione w załączniku II.
3. Wszelkie modyfikacje - które zmieniają opis dodatkowych kryteriów dla projektów będących przedmiotem wspólnego zainteresowania, jak wykazano w załączniku II, włącznie z zasadniczymi zmianami mającymi wpływ na kryteria, takimi jak w odniesieniu do całkowicie nowych projektów lub miejsca przeznaczenia w nowym kraju - są ustalane zgodnie z procedurą ustanowioną w art. 251 Traktatu.
4. Jedynie projekty wymienione w załączniku III, które spełniają kryteria określone w ust. 1 i 2, są uprawnione do przyznania pomocy finansowej Wspólnoty, przewidzianej na mocy rozporządzenia (WE) nr 2236/95.
5. Ogólne specyfikacje projektów łącznie, gdzie stosowne, z opisem geograficznym są wymienione w załączniku III. Specyfikacje te są aktualizowane zgodnie z procedurą określoną w art. 10 ust. 2. Aktualizacje są natury technicznej i muszą być ograniczone do technicznych zmian projektu, potrzeby zmiany na przykład konkretnej części określonej trasy lub ograniczonej adaptacji lokalizacji projektu.
6. Państwa Członkowskie podejmują wszelkie środki, które uważają za niezbędne do ułatwienia i przyspieszenia zakończenia projektów będących przedmiotem wspólnego zainteresowania oraz do zminimalizowania opóźnień, stosując się do prawa wspólnotowego oraz konwencji międzynarodowych w sprawie środowiska. W szczególności niezbędne procedury upoważniające są szybko wykonywane.
7. W przypadku gdy części projektów będących przedmiotem wspólnego zainteresowania są umiejscowione na terytorium państw trzecich, Komisja może, w porozumieniu z zainteresowanymi Państwami Członkowskimi, przedłożyć propozycje, gdzie właściwe, w ramach zarządzania porozumieniami między Wspólnotą a tymi państwami trzecimi oraz zgodnie z Traktatem w sprawie Karty Energetycznej w odniesieniu do państw trzecich będących sygnatariuszami tego Traktatu, aby projekty te były również uznawane za przedmiot obopólnego zainteresowania przez zainteresowane państwa trzecie, w celu ułatwienia ich wdrożenia.
8. Ocena efektywności gospodarczej określonej w ust. 1 lit. c) oparta jest na analizie kosztów korzyści, uwzględniającej wszystkie koszty i korzyści, włączając również te średnio- i/lub długoterminowe, w związku z kwestiami ochrony środowiska, bezpieczeństwem dostaw oraz wkładem w spójność gospodarczą i społeczną.
Artykuł 7
Projekty priorytetowe
1. Projekty będące przedmiotem wspólnego zainteresowania określone w art. 6 ust. 4 i objęte załącznikiem I posiadają pierwszeństwo w otrzymywaniu dotacji z pomocy finansowej Wspólnoty udzielanych na mocy rozporządzenia (WE) nr 2236/95. Zmiany w załączniku I są ustalane zgodnie z procedurą ustanowioną w art. 251 Traktatu.
2. Zainteresowane Państwa Członkowskie oraz Komisja dołożą starań, każde w zakresie swych kompetencji, dla wspomagania realizacji projektów priorytetowych, w szczególności projektów transgranicznych.
3. Projekty priorytetowe są zgodne z zasadą stałego rozwoju oraz spełniają następujące kryteria:
a) mają znaczący wpływ na działanie konkurencji na rynku wewnętrznym, i/lub
b) wzmacniają bezpieczeństwo dostaw we Wspólnocie.
Artykuł 8
Oddziaływanie na konkurencję
Przy rozpatrywaniu projektów należy brać pod uwagę efekt oddziaływania na konkurencję. Popierane jest finansowanie prywatne lub finansowanie przez dane podmioty gospodarcze. Należy unikać wszelkich zakłóceń w konkurencji między podmiotami rynkowymi, zgodnie z postanowieniami Traktatu.
Artykuł 9
Ograniczenia
1. Niniejsza decyzja pozostaje bez uszczerbku dla zobowiązań finansowych Państwa Członkowskiego lub Wspólnoty.
2. Niniejsza decyzja pozostaje bez uszczerbku dla wyników oceny wpływu na środowisko projektów, planów lub programów, które określają przyszły zakres upoważnień dla takich projektów. Wyniki oceny wpływu na środowisko, gdzie taka ocena jest wymagana zgodnie z odpowiednim prawodawstwem wspólnotowym, są brane pod uwagę przed podjęciem decyzji o realizacji projektów, zgodnie z odpowiednim prawodawstwem Wspólnoty.
Artykuł 10
Komitet
1. Komisja jest wspomagana przez Komitet.
2. W przypadku gdy przywołuje się niniejszy ustęp, mają zastosowanie art. 5 i 7 decyzji 1999/468/WE, uwzględniając przepisy jej art. 8.
Okres ustanowiony w art. 5 ust. 6 decyzji 1999/468/WE ustala się na trzy miesiące.
3. Komitet uchwala swój regulamin wewnętrzny
Artykuł 11
Sprawozdanie
Co dwa lata Komisja opracowuje sprawozdanie z wykonywania niniejszej decyzji, które przedkłada Parlamentowi Europejskiemu, Radzie, Europejskiemu Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu oraz Komitetowi Regionów. W sprawozdaniu tym zwraca się uwagę na wdrożenie i postęp w realizacji projektów priorytetowych, jak również na rodzaje ich finansowania, w szczególności w odniesieniu do wkładu Wspólnoty w finansowanie, które dotyczy połączeń transgranicznych, jak określono w pkt 1, 2 i 7 załącznika II.
Artykuł 12
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie trzeciego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Artykuł 13
Uchylona zostaje decyzja nr 1254/96/WE, bez uszczerbku dla zobowiązań Państw Członkowskich dotyczących stosowania tej decyzji. Odwołania do decyzji nr 1254/96/WE należy traktować jako odwołania do niniejszej decyzji.
Artykuł 14
Niniejsza decyzja jest skierowana do Państw Członkowskich.
Sporządzono w Brukseli, dnia 26 czerwca 2003 r.