Dyrektywa Rady
z dnia 15 lipca 1975 r.
w sprawie odpadów
(75/442/EWG)
RADA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH,
uwzględniając Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Gospodarczą, w szczególności jego art. 100 i art. 235,
uwzględniając wniosek Komisji,
uwzględniając opinię Parlamentu Europejskiego [1],
uwzględniając opinię Komitetu Ekonomiczno-Społecznego [2],
a także mając na uwadze, co następuje:
wszelkie różnice między przepisami w sprawie unieszkodliwiania odpadów, zarówno już stosowanymi, jak i przygotowywanymi w różnych Państwach Członkowskich, mogą spowodować nierówne warunki konkurencji, a tym samym bezpośrednio wpłynąć na funkcjonowanie wspólnego rynku; dlatego jest niezbędne zbliżenie przepisów prawnych w tej dziedzinie, jak przewidziano w art. 100 Traktatu;
konieczne dla powyższego zbliżenia ustawodawstw wydaje się być jego uzupełnienie przez wspólnotowe działanie, tak aby jeden z celów Wspólnoty w dziedzinie ochrony środowiska i polepszenia jakości życia został osiągnięty za pomocą bardziej wyczerpujących przepisów; dlatego konieczne jest ustanowienie pewnych przepisów szczególnych; należy odwołać się do art. 235 Traktatu, jako że uprawnienia wymagane dla osiągnięcia tego celu nie zostały przewidziane w Traktacie;
zasadniczym celem wszystkich przepisów dotyczących unieszkodliwiania odpadów musi być ochrona zdrowia ludzi i środowiska przed szkodliwymi skutkami spowodowanymi przez zbieranie, transport, unieszkodliwianie, magazynowanie oraz składowanie odpadów;
odzysk odpadów oraz wykorzystywanie materiałów odzyskiwanych powinno być wspierane w celu zachowania zasobów naturalnych;
program działań Wspólnot Europejskich w zakresie środowiska [3] podkreśla potrzebę działania wspólnotowego, obejmującego harmonizację ustawodawstw;
efektywne i spójne przepisy dotyczące unieszkodliwiania odpadów, które nie wpływają negatywnie na handel wewnątrzwspólnotowy ani na warunki konkurencji, powinny być stosowane do mienia ruchomego, które właściciel usuwa lub ma obowiązek usunąć zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa krajowego, z wyjątkiem odpadów radioaktywnych, kopalnianych i rolnych, zwierząt padłych, ścieków, zanieczyszczeń gazowych oraz odpadów objętych szczególnymi zasadami wspólnotowymi;
w celu zapewnienia ochrony środowiska należy wprowadzić system zezwoleń dla przedsiębiorstw, które unieszkodliwiają, magazynują lub zwałują odpady w imieniu stron trzecich, system nadzoru dla przedsiębiorstw, które unieszkodliwiają własne odpady lub tych, które zbierają odpady innych, oraz plan obejmujący podstawowe czynniki, które powinny być wzięte pod uwagę w odniesieniu do różnych działalności związanych z unieszkodliwianiem odpadów;
część kosztów nieobjęta przychodami z unieszkodliwiania odpadów musi być pokryta zgodnie z zasadą "zanieczyszczający płaci",
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DYREKTYWĘ:
Artykuł 1
Do celów niniejszej dyrektywy:
a) "odpady" oznaczają wszelkie substancje lub przedmioty, które posiadacz usuwa lub powinien usunąć zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa krajowego;
b) "unieszkodliwianie" oznacza:
- zbieranie, sortowanie, transport oraz przetwarzanie odpadów, jak również ich magazynowanie oraz składowanie na powierzchni lub pod ziemią,
- działania związane z przekształcaniem niezbędnym dla ponownego wykorzystania, odzysku lub recyklingu.
Artykuł 2
1. Z zastrzeżeniem niniejszej dyrektywy, Państwa Członkowskie mogą przyjąć szczególne przepisy dotyczące poszczególnych kategorii odpadów.
2. Z zakresu niniejszej dyrektywy są wyłączone:
a) odpady radioaktywne;
b) odpady wynikające z poszukiwania, wydobywania, przetwarzania oraz magazynowania zasobów mineralnych oraz z działalności odkrywkowej;
c) zwierzęta padłe oraz następujące odpady rolnicze: obornik oraz inne substancje wykorzystywane w gospodarce rolnej;
d) ścieki, z wyjątkiem odpadów w postaci płynnej;
e) zanieczyszczenia gazowe do atmosfery;
f) odpady objęte szczególnymi zasadami wspólnotowymi.
Artykuł 3
1. Państwa Członkowskie podejmują właściwe środki w celu wspierania zapobiegania, recyklingu oraz przetwarzania odpadów, uzyskiwania z nich surowców naturalnych i, w miarę możliwości, energii oraz stosowania wszelkich procesów prowadzących do ponownego wykorzystania odpadów.
2. Państwa Członkowskie informują Komisję we właściwym czasie o wszelkich projektach przepisów w tym celu oraz, w szczególności, o wszelkich projektach przepisów dotyczących:
a) używania produktów, które mogą być źródłem trudności technicznych przy unieszkodliwianiu lub które mogą prowadzić do zwiększonych kosztów unieszkodliwiania;
b) wspierania:
- zmniejszania ilości niektórych odpadów,
- przetwarzania odpadów w celu ich recyklingu oraz ponownego wykorzystania,
- odzyskiwania surowców lub wytwarzania energii z niektórych odpadów;
c) wykorzystywania niektórych zasobów naturalnych, w tym zasobów energetycznych, w których zastosowaniu mogą być one zastępowane odzyskiwanymi materiałami.
Artykuł 4
Państwa Członkowskie podejmują niezbędne środki w celu zapewnienia, aby odpady były unieszkodliwiane bez narażania zdrowia ludzkiego oraz bez szkody dla środowiska, w szczególności:
- bez zagrożenia dla wody, powietrza, gleby oraz roślin i zwierząt,
- bez powodowania uciążliwości przez hałas lub zapachy,
- bez negatywnego wpływania na tereny wiejskie lub miejsca o szczególnym znaczeniu.
Artykuł 5
Państwa Członkowskie ustanawiają lub wyznaczają właściwe władze, które są odpowiedzialne, w danej strefie, za planowanie, organizację, zezwolenia oraz nadzór nad działalnością związaną z unieszkodliwianiem odpadów.
Artykuł 6
Właściwe władze, określone w art. 5, powinny najszybciej, jak to możliwe, przygotować jeden lub kilka planów dotyczących w szczególności:
- rodzaju i ilości odpadów, które mają być unieszkodliwiane,
- ogólnych wymogów technicznych,
- stosownych miejsc unieszkodliwiania odpadów,
- wszelkich szczególnych ustaleń dotyczących poszczególnych odpadów.
Plan lub plany mogą przykładowo obejmować:
- osoby fizyczne lub prawne upoważnione do przeprowadzenia czynności unieszkodliwiania odpadów,
- szacowane koszty działalności związanej z unieszkodliwianiem odpadów,
- właściwe środki w celu wspierania racjonalizacji, zbierania, sortowania oraz przetwarzania odpadów.
Artykuł 7
Państwa Członkowskie podejmują niezbędne środki w celu zapewnienia, aby każdy posiadacz odpadów:
- oddał je prywatnemu lub publicznemu podmiotowi zbierającemu odpady lub przedsiębiorstwu unieszkodliwiającemu odpady,
- lub unieszkodliwiał odpady na własną rękę zgodnie ze środkami podjętymi na podstawie art. 4.
Artykuł 8
W celu zastosowania się do środków podjętych na podstawie art. 4 wszelkie instalacje lub przedsiębiorstwa przetwarzające, magazynujące lub składujące odpady w imieniu stron trzecich muszą uzyskać zezwolenie od właściwych władz określonych w art. 5, dotyczące w szczególności:
- rodzaju i ilości odpadów, które mają być przetworzone,
- ogólnych wymogów technicznych,
- podejmowanych środków ostrożności,
- informacji udostępnianych na wniosek właściwych władz, dotyczących miejsca pochodzenia, przeznaczenia oraz przetwarzania odpadów oraz rodzaju i ilości takich odpadów.
Artykuł 9
Instalacje i przedsiębiorstwa określone w art. 8 podlegają okresowym kontrolom dokonywanym przez właściwe władze określone w art. 5, w celu zapewnienia, w szczególności, przestrzegania warunków określonych w zezwoleniu.
Artykuł 10
Przedsiębiorstwa transportujące, zbierające, magazynujące, składujące lub przetwarzające własne odpady oraz które zbierają lub transportują odpady w imieniu stron trzecich podlegają nadzorowi sprawowanemu przez właściwe władze określone w art. 5.
Artykuł 11
Zgodnie z zasadą "zanieczyszczający płaci" koszty unieszkodliwiania odpadów, pomniejszone o wszelkie przychody uzyskane z przetwarzania odpadów, są ponoszone przez:
- posiadacza, którego odpadami zajmuje się podmiot zbierający odpady lub przedsiębiorstwo określone w art. 8,
- lub poprzednich posiadaczy lub producentów produktu, z którego odpady pochodzą.
Artykuł 12
Co trzy lata Państwa Członkowskie opracowują sprawozdanie sytuacyjne dotyczące unieszkodliwiania odpadów w swoich krajach oraz przesyłają je Komisji. W tym celu instalacje lub przedsiębiorstwa określone w art. 8 i 10 muszą przekazać właściwym władzom, określonym w art. 5, dane szczegółowe dotyczące unieszkodliwiania odpadów. Komisja przekazuje wymienione sprawozdanie innym Państwom Członkowskim.
Raz na trzy lata Komisja składa Radzie i Parlamentowi Europejskiemu sprawozdanie dotyczące stosowania niniejszej dyrektywy.
Artykuł 13
Państwa Członkowskie wprowadzą w życie przepisy niezbędne do wykonania niniejszej dyrektywy w terminie 24 miesięcy od jej notyfikacji i niezwłocznie powiadomią o tym Komisję.
Artykuł 14
Państwa Członkowskie przekażą Komisji teksty podstawowych przepisów prawa krajowego przyjętych w dziedzinach objętych niniejszą dyrektywą.
Artykuł 15
Niniejsza dyrektywa skierowana jest do Państw Członkowskich.
Sporządzono w Brukseli, dnia 15 lipca 1975 r.