Rozporządzenie Rady (EWG) NR 595/91
z dnia 4 marca 1991 r.
dotyczące nieprawidłowości i odzyskiwania kwot niesłusznie wypłaconych w związku z finansowaniem wspólnej polityki rolnej oraz organizacji systemu informacyjnego w tej dziedzinie i uchylające rozporządzenie (EWG) 283/71
RADA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH,
uwzględniając Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Gospodarczą,
uwzględniając rozporządzenie Rady (EWG) nr 729/70 z dnia 21 kwietnia 1970 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej [1] ostatnio zmienione rozporządzeniem (EWG) nr 2048/882 [2], w szczególności jego art. 8 ust. 3,
uwzględniając rozporządzenie Rady (EWG) nr 1676/85 z dnia 11 czerwca 1985 r. w sprawie wartości jednostki rozliczeniowej i kursów przeliczeniowych, jakie mają być stosowane do celów wspólnej polityki rolnej [3], ostatnio zmienione rozporządzeniem (EWG) nr 2205/904 [4], w szczególności jego art. 2 ust. 4,
uwzględniając wniosek Komisji [5],
uwzględniając opinię Parlamentu Europejskiego [6],
a także mając na uwadze, co następuje:
artykuł 8 rozporządzenia (EWG) nr 729/70 ustanawia zasady, zgodnie z którymi Wspólnota zamierza zintensyfikować kampanię przeciw nieprawidłowościom i odzyskać stracone kwoty, i zgodnie z ust. 3 niniejszego artykułu Rada musi przyjąć ogólne przepisy w celu przyjęcia tych zasad;
należy dostosować przepisy rozporządzenia (EWG) nr 283/72 [7], aby zharmonizować jego stosowanie w Państwach Członkowskich i zintensyfikować kampanię przeciw nieprawidłowościom w świetle doświadczeń; ze względu na przejrzystość, właściwe jest zastąpienie w całości rozporządzenia (EWG) nr 283/72;
w związku z tym, że Wspólnota powinna być lepiej poinformowana o środkach podejmowanych przez Państwa Członkowskie w celu zwalczania nieprawidłowości, należy wyszczególnić przepisy krajowe, jakie mają być przekazywane Komisji;
w celu ustalenia charakteru oszustw i finansowych skutków nieprawidłowości oraz zwrotu niesłusznie wypłaconych kwot należy ustanowić przepisy, aby Komisja była powiadamiana o nieprawidłowościach co kwartał; takie zawiadomienia muszą być uzupełniane informacjami o stanie zaawansowania procedur sądowych i administracyjnych;
Komisję należy systematycznie informować o postępowaniach sądowych i administracyjnych przeciw osobom, które popełniły nieprawidłowości; wskazane byłoby również systematyczne przekazywanie informacji dotyczących działań podejmowanych przez Państwa Członkowskie w celu zabezpieczenia interesów finansowych Wspólnoty;
należy wyszczególnić procedury, jakie stosować mają Państwa Członkowskie i Komisja w przypadku gdy nie można odzyskać kwot straconych wskutek nieprawidłowości;
w przypadku gdy Komisja zwraca się do Państwa Członkowskiego o przeprowadzenie dochodzenia, Komisję należy poinformować o przygotowaniach do dochodzenia oraz jego wynikach; należy określić prawa urzędników Komisji uczestniczących w takich dochodzeniach;
przepisy niniejszego rozporządzenia nie mają wpływu na przepisy krajowe dotyczące postępowania karnego i wzajemnej pomocy na szczeblu sądowniczym Państw Członkowskich w sprawach karnych;
należy stworzyć przepisy umożliwiające udział Wspólnoty w kosztach dochodzenia i odzyskiwania w oparciu o kwoty odzyskane; właściwe jest również zapewnienie Wspólnocie możliwości udziału w kosztach sądowych oraz kosztach wynikających bezpośrednio z postępowania sądowego;
w celu zapobiegania nieprawidłowościom należy pogłębić współpracę między Państwami Członkowskimi a Komisją, zapewniając równocześnie daleko posuniętą dyskrecję w prowadzeniu takich działań;
całościowe wyniki należy przekazywać co kwartał Komitetowi Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, a corocznie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie;
należy podnieść próg, powyżej którego Państwa Członkowskie muszą automatycznie powiadamiać o przypadkach nieprawidłowości; próg ten jest określony niezależnie od przepisów art. 2 ust. 1 rozporządzenia (EWG) nr 1676/85 w taki sposób, by zapewnić jednolite i porównywalne podejście, które poszczególne administracje krajowe mogą łatwo zastosować w praktyce na podstawie kursu walutowego opartego na ekonomicznej rzeczywistości;
należy wyraźnie stwierdzić, że przepisy niniejszego rozporządzenia mają również zastosowanie w przypadku gdy płatność, która miała zostać zrealizowana przez podmiot w ramach Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, zwanego dalej "Funduszem", nie została zrealizowana wskutek wystąpienia nieprawidłowości,
PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
Artykuł 1
Środki określone w niniejszym rozporządzeniu dotyczą wszystkich wydatków finansowanych z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej.
Niniejsze rozporządzenie nadal obowiązuje w przypadku nieprawidłowości, które dotyczą wydatków z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej i o których poinformowano przed dniem 1 stycznia 1989 r.
Niniejsze rozporządzenie nie ma wpływu na stosowanie w Państwach Członkowskich przepisów dotyczących postępowania karnego i wzajemnej pomocy w sprawach karnych Państw Członkowskich na szczeblu sądowniczym.
Artykuł 2
1. Państwa Członkowskie przekażą Komisji w terminie trzech miesięcy od wejścia w życie niniejszego rozporządzenia:
- przepisy ustanowione na mocy przepisów ustawowych, rozporządzeń lub postępowania administracyjnego w celu stosowania środków przewidzianych w art. 8 ust. 1 rozporządzenia (EWG) nr 729/70, oraz
- wykaz władz i organów odpowiadających za stosowanie tych środków oraz główne przepisy dotyczące roli i funkcjonowania tych władz i organów oraz procedur, za których stosowanie są odpowiedzialne.
2. Państwa Członkowskie niezwłocznie powiadamiają Komisję o wszelkich zmianach dotyczących informacji dostarczonych zgodnie z ust. 1.
3. Komisja analizuje informacje przekazane przez Państwa Członkowskie i informuje Komitet Funduszu o wnioskach, jakie zamierza z nich wyciągnąć. Komisja utrzymuje kontakt z Państwami Członkowskimi, w stosownych przypadkach w ramach Komitetu Funduszu, w zakresie niezbędnym dla stosowania niniejszego artykułu.
Artykuł 3
1. W ciągu dwóch miesięcy po zakończeniu każdego kwartału Państwa Członkowskie przekazują Komisji wykaz nieprawidłowości, które były przedmiotem wstępnego postępowania administracyjnego lub sądowego służącego ustaleniu faktów.
W tym celu Państwa Członkowskie w miarę możliwości przekazują szczegółowe informacje dotyczące:
- przepisów, jakie zostały naruszone,
- charakteru i kwoty wydatków; w przypadku gdy nie dokonano żadnej płatności, kwot które zostałyby niesłusznie wypłacone, gdyby nie wykryto nieprawidłowości, z wyjątkiem przypadków, gdy podmiot gospodarczy jest winny błędu lub zaniedbania wykrytego przed dokonaniem płatności i nieskutkującego żadną karą administracyjną lub sądową,
- wspólnej organizacji rynku oraz produktu lub produktów lub środka będącego przedmiotem nieprawidłowości,
- okresu lub momentu, w którym dopuszczono się nieprawidłowości,
- praktyk stosowanych przy dopuszczaniu się nieprawidłowości,
- sposobu wykrycia nieprawidłowości,
- krajowych władz lub organizacji, które zarejestrowały nieprawidłowości,
- konsekwencji finansowych oraz możliwości odzyskania kwot,
- daty otrzymania i źródła pierwszej informacji prowadzącej do podejrzenia, że wystąpiły nieprawidłowości,
- daty wykrycia nieprawidłowości,
- w stosownych przypadkach zaangażowanych Państw Członkowskich i państw trzecich,
- tożsamości powiązanych z nieprawidłowością osób fizycznych i prawnych, z wyjątkiem przypadków, gdy takie informacje nie mają żadnego znaczenia dla zwalczania nadużyć z uwagi na charakter danego nadużycia.
2. W przypadku gdy niektóre z tych informacji, a zwłaszcza informacje dotyczące praktyk zastosowanych przy dopuszczeniu się nieprawidłowości oraz sposobu ich wykrycia, nie są dostępne, Państwa Członkowskie w miarę możliwości dostarczają brakujące informacje w momencie przekazywania Komisji kolejnych kwartalnych wykazów nieprawidłowości.
3. Jeżeli przepisy krajowe zastrzegają poufność dochodzeń, przekazywanie tych informacji uzależnione jest od wydania zezwolenia przez właściwy sąd.
Artykuł 4
Każde Państwo Członkowskie niezwłocznie powiadamia pozostałe zainteresowane Państwa Członkowskie i Komisję o wszelkich nieprawidłowościach, które zostały wykryte lub których istnienie się podejrzewa, gdy istnieje obawa, że mogą one bardzo szybko wywoływać skutki poza terytorium danego państwa lub gdy wskazują one na to, że zastosowano nowe praktyki oszustwa.
Artykuł 5
1. W ciągu dwóch miesięcy po zakończeniu każdego kwartału Państwa Członkowskie informują Komisję o postępowaniach wszczętych z tytułu nieprawidłowości, zgłaszanych zgodnie z art. 3 oraz o wszelkich istotnych zmianach z nich wynikających, a w tym o:
- kwotach, które odzyskano lub które przewiduje się odzyskać,
- środkach zapobiegawczych podjętych przez Państwa Członkowskie, by zapewnić odzyskanie kwot niesłusznie wypłaconych,
- postępowaniach sądowych i administracyjnych wszczętych w celu odzyskania niesłusznie wypłaconych kwot i zastosowania sankcji,
- powodach każdego zaniechania postępowania windykacyjnego; Komisję należy, w miarę możliwości, powiadomić przed podjęciem decyzji,
- każdym zaniechaniu wszczęcia trybu postępowania karnego.
Państwa Członkowskie powiadomią Komisję o decyzjach administracyjnych lub sądowych dotyczących zakończenia takich postępowań, bądź o głównych punktach tych decyzji.
2. Jeżeli Państwo Członkowskie uzna, że danej kwoty nie można odzyskać w całości bądź że nie można oczekiwać, iż zostanie ona w całości odzyskana, poinformuje Komisję, w specjalnym powiadomieniu, o wysokości nieodzyskanej kwoty oraz powodach, dla których tą kwotą powinno się, jego zdaniem, obciążyć Wspólnotę bądź Państwo Członkowskie.
Informacje te muszą być na tyle szczegółowe, by Komisja mogła zadecydować o tym, kto ponosi konsekwencje finansowe, zgodnie z art. 8 ust. 2 rozporządzenia (EWG) nr 729/70. Taka decyzja jest podejmowana zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 5 niniejszego rozporządzenia.
Artykuł 6
1. W przypadku gdy Komisja uzna, że nieprawidłowości zostały popełnione w jednym lub większej liczbie Państw Członkowskich, informuje o tym zainteresowane Państwo Członkowskie lub Państwa Członkowskie, a państwo lub państwa te jak najszybciej przeprowadzą dochodzenie, w którym mogą brać udział urzędnicy Komisji.
Dla celów niniejszego artykułu "dochodzenie" oznacza wszelkiego rodzaju inspekcje, weryfikacje lub działania prowadzone przez urzędników krajowej administracji w celu stwierdzenia, czy popełnione zostało nadużycie, z wyjątkiem działań prowadzonych na wniosek bądź z bezpośredniego upoważnienia sądu.
2. Państwa Członkowskie w jak najkrótszym czasie przekazują Komisji wyniki dochodzenia.
W przypadku gdy dochodzenie wykaże, że wystąpiły nieprawidłowości, Państwo Członkowskie powiadamia o tym Komisję, zgodnie z art. 3, 4 i 5, oraz, w stosownych przypadkach, pozostałe zainteresowane Państwa Członkowskie, zgodnie z art. 4.
3. W przypadku gdy w dochodzeniu biorą udział urzędnicy Komisji, Państwo Członkowskie jest o tym informowane. Z wyjątkiem pilnych przypadków Państwo Członkowskie przekazuje Komisji podstawowe fakty dotyczące dochodzenia z co najmniej tygodniowym wyprzedzeniem.
4. W przypadku gdy w dochodzeniu uczestniczą urzędnicy Komisji, dochodzenie takie jest za każdym razem prowadzone przez urzędników Państwa Członkowskiego. Urzędnicy Komisji nie mogą z własnej inicjatywy korzystać z uprawnień inspekcyjnych przyznanych urzędnikom krajowym; natomiast mają oni dostęp do tych samych pomieszczeń oraz dokumentów co urzędnicy krajowi.
W zakresie, w jakim przepisy krajowe dotyczące postępowania karnego zastrzegają, że pewne działania mogą być prowadzone jedynie przez urzędników specjalnie wyznaczonych na mocy prawa krajowego, urzędnicy Komisji nie biorą udziału w takich działaniach. Nie uczestniczą oni w rewizjach lokali ani w formalnych przesłuchaniach osób prowadzonych zgodnie z krajowym prawem karnym. Mają oni natomiast dostęp do informacji w ten sposób otrzymanych.
Aby uczestniczyć w inspekcjach określonych w ust. 1, urzędnicy Komisji przedstawią pisemne instrukcje stwierdzające ich tożsamość oraz ich funkcje.
Artykuł 7
1. W przypadku gdy odzyskane kwoty oddaje się do dyspozycji Funduszu, Państwo Członkowskie może zatrzymać 20 % takich kwot, jeżeli przepisy ustanowione w niniejszym rozporządzeniu nie zostały w sposób rażący naruszone.
2. W przypadku gdy właściwe władze Państwa Członkowskiego zdecydują się, na wyraźny wniosek Komisji, na wszczęcie lub kontynuowanie postępowania sądowego w celu odzyskania niesłusznie wypłaconych kwot, Komisja może zobowiązać się wobec Państwa Członkowskiego do zwrotu całości lub części kosztów sądowych i kosztów bezpośrednio wynikających z postępowania sądowego po przedłożeniu dokumentacji dowodowej, nawet jeżeli postępowanie zakończyło się niepomyślnie.
Artykuł 8
1. Komisja utrzymuje odpowiednie kontakty z zainteresowanymi Państwami Członkowskimi w celu uzupełniania informacji o nieprawidłowościach określonych w art. 3, postępowaniach określonych w art. 5 oraz, w szczególności, o możliwości odzyskania kwot.
2. Niezależnie od takich kontaktów sprawa jest przedstawiana Komitetowi Funduszu, w przypadku gdy charakter nieprawidłowości wskazuje na to, iż takie same lub podobne praktyki mogły mieć miejsce w innych Państwach Członkowskich.
3. Ponadto Komisja organizuje spotkania o charakterze informacyjnym na poziomie wspólnotowym dla odpowiednich przedstawicieli Państw Członkowskich w celu wspólnego przeanalizowania informacji uzyskanych na podstawie art. 3, 4 i 5 oraz powyższego ust. 1, w szczególności pod względem doświadczenia, jakie można uzyskać w związku z nieprawidłowościami, środkami zapobiegawczymi oraz postępowaniem sądowym. W zakresie, w jakim to jest konieczne, Komisja informuje Komitet Funduszu o tych pracach i konsultuje się z Komitetem w spra- wie wszelkich propozycji, jakie zamierza przedłożyć Radzie w celu zapobiegania nieprawidłowościom.
4. Na wniosek Państwa Członkowskiego lub, zgodnie z ustaleniami ust. 3, na wniosek Komisji Państwa Członkowskie konsultują się wzajemnie, w stosownych przypadkach, w ramach Komitetu Funduszu lub każdego innego właściwego organu, w celu wypełnienia luk, które ujawnią się w trakcie stosowania obowiązujących przepisów i które mogą narazić na szkodę interesy wspólnotowe.
Artykuł 9
Komitet Funduszu jest co kwartał informowany przez Komisję o tym, jakiego rzędu kwoty były przedmiotem wykrytych nieprawidłowości oraz o różnych kategoriach nieprawidłowości, z podziałem na rodzaj wraz z podaniem liczby. W specjalnym rozdziale rocznego sprawozdania na temat zarządzania Funduszem, przewidzianego w art. 10 rozporządzenia (EWG) nr 729/70, Komisja podaje liczbę spraw, o których zostało przesłane powiadomienie oraz spraw, które zostały zamknięte, wraz z kwotami odzyskanymi oraz kwotami odpisanymi jako nieściągalne.
Artykuł 10
1. Państwa Członkowskie i Komisja podejmują wszelkie środki zapobiegawcze niezbędne dla zapewnienia poufności wymienianych informacji.
2. Informacji wskazanych w ust. 1 nie wolno, w szczególności, udostępniać innym osobom poza tymi osobami w Państwach Członkowskich lub instytucjach Wspólnoty, które z racji swoich obowiązków powinny mieć do nich dostęp, chyba że Państwo Członkowskie dostarczające te informacje wyraźnie na to zezwoliło.
3. Nazwiska osób fizycznych lub prawnych można ujawnić innemu Państwu Członkowskiemu lub instytucji Wspólnoty jedynie w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne dla zapobieżenia powstania nieprawidłowości lub ścigania nieprawidłowości bądź w celu stwierdzenia, czy domniemane nieprawidłowości miały miejsce.
4. Informacje przekazywane i otrzymywane w jakiejkolwiek formie na podstawie niniejszego rozporządzenia są objęte tajemnicą zawodową i chronione w taki sam sposób, w jaki ustawodawstwo krajowe Państwa Członkowskiego, które je otrzymało, chroni podobne informacje, oraz podlegają odpowiednim przepisom stosującym się do instytucji wspólnotowych.
Ponadto informacji tych nie można wykorzystywać do żadnych innych celów niż cele przewidziane w niniejszym rozporządzeniu, chyba że władze, które je dostarczyły, wyraźnie na to zezwoliły oraz pod warunkiem że przepisy obowiązujące w Państwie Członkowskim, gdzie usytuowane są władze, które je otrzymały, nie zakazują przekazywania lub wykorzystywania takich informacji.
5. Przepisy ust. 1-4 nie stanowią przeszkody dla wykorzystywania informacji uzyskanych zgodnie z niniejszym rozporządzeniem w jakichkolwiek czynnościach prawnych lub postępowaniach sądowych wszczętych po ich uzyskaniu w związku z nieprzestrzeganiem przepisów prawa rolniczego. O takim wykorzystaniu są bezzwłocznie informowane właściwe władze Państwa Członkowskiego, które dostarczyły tych informacji.
6. W przypadku gdy Państwo Członkowskie powiadamia Komisję, że po dalszym dochodzeniu okazało się, iż osoba fizyczna lub prawna, której nazwisko zostało przekazane Komisji zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, nie jest powiązana z nieprawidłowościami, Komisja bezzwłocznie informuje o tym wszystkich, którym zgodnie z niniejszym rozporządzeniem ujawniła to nazwisko. Osoba taka przestanie na tej podstawie być traktowana, jak to miało miejsce z uwagi na wcześniejsze powiadomienie, jako osoba zamieszana w dane nadużycie.
Artykuł 11
W przypadku współfinansowania przez Fundusz i Państwo Członkowskie odzyskane kwoty rozdzielane będą między Państwo Członkowskie a Wspólnotę, proporcjonalnie do ich odpowiednich wydatków.
Artykuł 12
1. W przypadku gdy nieprawidłowości dotyczą kwot niższych niż 4000 ECU, Państwa Członkowskie nie przekazują Komisji informacji przewidzianych w art. 3 i 5, chyba że Komisja wyraźnie sobie tego zażyczy.
2. Kwotę podaną w ust. 1 przelicza się na walutę krajową przy stosowaniu kursu wymiany ogłaszanego w serii C Dziennika Urzędowego Wspólnot Europejskich, obowiązującego pierwszego roboczego dnia roku, w którym ogłaszane są informacje o nieprawidłowościach.
Artykuł 13
Przepisy niniejszego rozporządzenia mają zastosowanie mutatis mutandis do przypadków, gdy płatności pewnej kwoty na rzecz funduszu nie dokonano zgodnie z tymi przepisami.
Artykuł 14
1. Rozporządzenie (EWG) nr 283/72 niniejszym traci moc.
2. Odniesienia do rozporządzenia (EWG) nr 283/72 uważa się za odniesienia do niniejszego rozporządzenia.
Artykuł 15
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie trzeciego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich.
Artykuł 3 ust. 1 akapit drugi ostatnie cztery tiret obowiązują od dnia przekazania informacji dotyczących drugiego kwartału 1991 r.
Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich Państwach Członkowskich.
Sporządzono w Brukseli, dnia 4 marca 1991 r.