DECYZJA KOMISJI
z dnia 6 grudnia 2006 r.
dotycząca pomocy państwa na badania i rozwój udzielonej przez Belgię na rzecz przedsiębiorstwa Techspace Aero
(notyfikowana jako dokument nr C(2006) 5799)
(Jedynie teksty w językach francuskim i niderlandzkim są autentyczne)
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
(2007/200/WE)
KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH,
uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 88 ust. 2 akapit pierwszy,
uwzględniając Porozumienie o Europejskim Obszarze Gospodarczym, w szczególności jego art. 62 ust. 1 lit. a),
uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 659/1999 z dnia 22 marca 1999 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania art. 93 Traktatu WE (1), w szczególności jego art. 7,
uwzględniając decyzję z dnia 22 czerwca 2006 r. (2), na mocy której Komisja wszczęła procedurę przewidzianą w art. 88 ust. 2, dotyczącą środka pomocy C 28/2006 (ex NN 23/2004),
po wezwaniu zainteresowanych stron do przedstawienia uwag zgodnie z wymienionym artykułem,
a także mając na uwadze, co następuje:
1. PROCEDURA
(1)
W piśmie z dnia 13 lutego 2004 r., zarejestrowanym w Komisji dnia 18 lutego, Belgia zgłosiła Komisji program pomocy na rzecz badań i rozwoju („B & R”) na rzecz przedsiębiorstwa Techspace Aero. W pismach z dnia 23 grudnia 2004 r., 1 lipca 2005 r. i 8 marca 2006 r., zarejestrowanych w Komisji 3 stycznia, 5 lipca 2005 r. i 13 marca 2006 r., Belgia przekazała Komisji informacje uzupełniające.
(2)
Zgłoszenie to było dołączone do zgłoszenia programu pomocy na badania i rozwój w sektorze lotniczym. Ponieważ na środek pomocy przeznaczono znaczną kwotę w ramach tego programu, konieczne było odrębne zgłoszenie środka na podstawie punktu 4.7 Wspólnotowych zasad ramowych dotyczących pomocy państwa na rzecz badań i rozwoju (3) (zwanych dalej „Wspólnotowymi zasadami ramowymi na rzecz B & R”). System ten był przedmiotem odrębnego formalnego postępowania wyjaśniającego jako środek pomocy nr C 27/2006 (ex NN 22/2004).
(3)
Pismem z dnia 22 czerwca 2006 r. Komisja poinformowała Belgię o swojej decyzji o wszczęciu procedury zgodnie z art. 88 ust. 2 Traktatu w odniesieniu do pomocy indywidualnej na rzecz przedsiębiorstwa Techspace Aero.
(4)
Pismem z dnia 11 września 2006 r., zarejestrowanym tego samego dnia, Belgia przekazała Komisji swoje uwagi.
(5)
Pismem z dnia 2 października 2006 r. Komisja zwróciła się do Belgii o dodatkowe informacje, które zostały przekazane w pismach z dnia 23 i 24 listopada 2006 r., zarejestrowanych w tych samych dniach.
(6)
Decyzja Komisji o wszczęciu procedury została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (4). Komisja wezwała zainteresowane strony do przedstawienia uwag dotyczących zgłoszonych środków.
(7)
Komisja nie otrzymała żadnych uwag od zainteresowanych stron.
2. OPIS SZCZEGÓŁOWY
2.1. Beneficjent
(8)
Techspace Aero jest przedsiębiorstwem belgijskim, specjalizującym się w produkcji podzespołów do silników stosowanych w lotnictwie i kosmonautyce. Zgodnie z informacjami znajdującymi się na stronie internetowej przedsiębiorstwa w 51 % należy ono do francuskiej grupy Safran, w 28,4 % do regionu Walonii, w 19 % do amerykańskiej spółki Pratt & Whitney i w 1,6 % do Société Wallonne d’Investissement. W 2004 r. zatrudniało 1 230 osób, a jego obroty wynosiły 271 mln EUR.
(9)
Techspace Aero specjalizuje się w sprężarkach niskoprężnych. Przedsiębiorstwo uczestniczyło w projektowaniu wielu ważnych silników dla samolotów cywilnych, u boku takich przedsiębiorstw jak General Electric, Pratt & Whitney czy SNECMA.
2.2. Pomoc na rzecz przedsięwzięcia B & R
(10)
Techspace Aero uczestniczy w przedsięwzięciu dotyczącym silnika samolotu cywilnego GP7000. GP7000 jest silnikiem powstającym w ramach współpracy amerykańskich przedsiębiorstw General Electric i Pratt & Whitney. Inne przedsiębiorstwa europejskie, takie jak MTU (Niemcy) czy SNECMA (Francja) również uczestniczą w tym przedsięwzięciu.
(11)
Zadaniem Techspace Aero jest zaprojektowanie i konstrukcja sprężarki niskoprężnej silnika GP7000. Całkowita kwota kosztów kwalifikowanych prac badawczo-rozwojowych przedsiębiorstwa na rzecz tego przedsięwzięcia wynosi […] (5) w okresie 2002-2006. Zdaniem władz belgijskich całkowite koszty przedsięwzięcia obejmują kwotę […] przeznaczoną na badania przemysłowe (BP) oraz kwotę […] przeznaczoną na rozwój przedkonkurencyjny (RPK) w rozumieniu załącznika I do Wspólnotowych zasad ramowych na rzecz B & R.
(12)
Działania zaklasyfikowane jako BP odpowiadają etapom projektu poprzedzającym pierwsze testy silnika. Działania w ramach RPK odpowiadają etapom testów silnika. Koszty certyfikacji są wyłączone z pomocy.
2.3. Tryb przyznania pomocy
(13)
Przedsiębiorstwo Techspace Aero zwróciło się do rządu belgijskiego o pomoc przy realizacji tego przedsięwzięcia od roku 2000. Belgijskie władze przyznały tę pomoc dnia 1 października 2003 r.
(14)
Pomoc przyznana została w formie zaliczek zwrotnych w maksymalnej wysokości 41 274 000 EUR, co odpowiada 65 % kosztów BP plus 45 % kosztów RPK.
(15)
Zaliczka jest zwracana według następujących zasad: płatność za każdy gotowy sprzedany komponent - wysokość tych płatności jest uzależniona od znaczenia komponentu, a także płatności od obrotów z tytułu sprzedaży części zamiennych i napraw. Zgodnie z umową podpisaną przez państwo belgijskie i Techspace Aero przedsiębiorstwo w żadnym wypadku nie musi płacić odsetek od wypłaconych zaliczek. Wszelkie zwroty kończą się po spłaceniu głównej kwoty zaliczki.
(16)
W pismach skierowanych do Komisji władze belgijskie przewidują, opierając się między innymi na prognozowanej sprzedaży […] zestawów urządzeń do roku 2018, że Techspace Aero powinno w całości spłacić zaliczkę do 2019 r.
2.4. Motywujący efekt pomocy
(17)
Zdaniem władz belgijskich wydatki Techspace Aero na badania i rozwój wzrosły z kwoty […] rocznie przed rozpoczęciem programu do kwoty […] rocznie w roku obrachunkowym 2005. Również procentowy udział wydatków na badania i rozwój w obrotach spółki wzrósł z […] do […].
2.5. Powody wszczęcia procedury
(18)
W swojej decyzji z dnia 22 czerwca 2006 r. Komisja zbadała zgłoszony środek w świetle Wspólnotowych zasad ramowych na rzecz B & R i wyraziła wątpliwości dotyczące zgodności pomocy z tymi zasadami.
(19)
Komisja odnotowała, że pomoc została przyznana w formie zaliczki, której warunki zwrotu są powiązane ze sprzedażą produktu stworzonego w ramach działalności badawczej. Ten rodzaj zaliczek, zwracanych jedynie w przypadku powodzenia przedsięwzięcia, jest bardzo rozpowszechniony w sektorze lotniczym.
(20)
W punkcie 5.6 Wspólnotowych zasad ramowych na rzecz B & R szczegółowo określono możliwości udzielenia tego rodzaju zaliczki. Wskazano w nim, że przy tego typu środkach możliwe będzie zaakceptowanie intensywności pomocy przewyższającej zwykle stosowany pułap (25 % dla RPK i 50 % dla BP), na podstawie oceny przewidywanych warunków zwrotu dla konkretnego przypadku.
(21)
Od wejścia w życie Wspólnotowych zasad ramowych na rzecz B & R Komisja otrzymała wiele zgłoszeń dotyczących środków pomocy w formie zaliczek, zwracanych w przypadku powodzenia przedsięwzięcia. Dzięki temu Komisja stworzyła określoną wykładnię punktu 5.6 zasad ramowych (6).
(22)
W sprawach zbadanych do dnia dzisiejszego przez Komisję warunki zwrotu zaliczek przewidywały, w razie powodzenia przedsięwzięcia, zwrot nie tylko kwoty głównej zaliczki, lecz także odsetek, naliczonych zgodnie ze stopą referencyjną i dyskontową, określoną przez Komisję dla danego państwa członkowskiego w chwili przyznania pomocy. Zwrot był nawet wyższy w razie przedsięwzięcia, które odniosło duży sukces.
(23)
W tych okolicznościach Komisja postanowiła ograniczyć „kwotę zaliczki w stosunku do kosztów kwalifikowanych” do maksymalnie 40 % dla RPK i 60 % dla BP, przy czym te współczynniki bazowe mogą ewentualnie zostać zwiększone o punkty procentowe zgodnie z punktem 5.10 Wspólnotowych zasad ramowych na rzecz B & R.
(24)
W badanej sprawie Komisja stwierdziła, że władze belgijskie zastosowały progi 40 % i 60 % (plus premię 5 % w związku z punktem 5.10.2 akapit drugi Wspólnotowych zasad ramowych na rzecz B & R), podczas gdy warunki zwrotu wypłaconej zaliczki nie przewidują spłaty żadnych odsetek, nawet w razie powodzenia przedsięwzięcia.
(25)
W związku z powyższym, zgodnie z decyzją Komisji z dnia 22 czerwca 2006 r., warunki zwrotu pomocy dla Techspace Aero są dużo korzystniejsze niż zwykłe warunki zwrotu przewidziane dla beneficjentów pomocy, badane dotąd przez Komisję. Brak zwrotu odsetek prowadzi do pewności otrzymania elementu pomocy we wszystkich przypadkach, podczas gdy - zgodnie ze zwykłymi warunkami zwrotu pomocy - element ten może zupełnie nie występować w razie powodzenia przedsięwzięcia (i może nawet stać się ujemny w razie dużego sukcesu, a przedsiębiorstwo zapewni państwu zyski, również w wartościach realnych).
3. UWAGI BELGII
(26)
Władze belgijskie zmieniły warunki przyznawania pomocy na rzecz Techspace Aero za pomocą aneksu do umowy, podpisanego przez strony i przekazanego Komisji dnia 24 listopada 2006 r. Zgodnie z tym aneksem część udzielonej pomocy zostanie zwrócona w celu utrzymania intensywności pomocy na poziomie przewidzianym dla dotacji we Wspólnotowych zasadach ramowych na rzecz B & R (maksymalnie 50 % dla BP i 25 % dla RPK, intensywność pomocy powiększona o 5 %, gdyż projekt jest realizowany w regionie objętym art. 87 ust. 3 lit. c)). Belgijskie władze odzyskają nadwyżkę pomocy najpóźniej dnia 31 marca 2007 r., przy zastosowaniu stopy oprocentowania równej stopie referencyjnej i dyskontowej Komisji, obowiązującej w chwili przyznania pomocy. Poza początkowym zwrotem i zgodnie z umową przyznania pomocy, władze belgijskie wniosą, w razie powodzenia przedsięwzięcia, o zwrot bez odsetek pomocy zachowanej przez przedsiębiorstwo.
Tabela
Zaliczka po dostosowaniu do dopuszczalnej intensywności dotacji
Beneficjent
Koszty kwalifikowane
(tys. EUR)
Intensywność końcowa
Wypłacona zaliczka
(tys. EUR)
Zwrot z odsetkami
(tys. EUR)
Stopa
BP
RPK
BP
RPK
Techspace Aero
[…]
[…]
55 %
30 %
34 800
8 397
3,95 %
(27)
Zaliczka przyznana ostatecznie na rzecz Techspace Aero wynosi 31 978 850 EUR (intensywność […]), co odpowiada średniej ważonej intensywności stosowanych odpowiednio dla kosztów związanych z BP i RPK.
4. OCENA
4.1. Istnienie pomocy państwa
(28)
Zaliczkę przyznaje się ze środków belgijskiego państwa federalnego. Dotyczy ona jednego przedsiębiorstwa. Zwracana jest ona jedynie w przypadku sukcesu komercyjnego produktu będącego przedmiotem badań. Stanowi to korzyść w porównaniu do pożyczki udzielanej na warunkach rynkowych. Poza tym spółka Techspace Aero jest aktywna w dziedzinie, w której istnieje znaczna wymiana handlowa między państwami członkowskimi. Środek ten spełnia więc kryteria zbiorcze definiujące pomoc państwa w rozumieniu art. 87 ust. 1 Traktatu WE.
4.2. Bezprawność pomocy państwa
(29)
Pomoc została przyznana dnia 1 października 2003 r., jeszcze przed zgłoszeniem Komisji tego środka i, co oczywiste, przed jego zatwierdzeniem przez Komisję. Nie istnieje klauzula zawieszająca wypłaty zaliczek w związku z badaniem programu przez Komisję zgodnie z przepisami wspólnotowymi w zakresie pomocy państwa. Ponieważ środek został już wdrożony, musi on zostać uznany za bezprawny w rozumieniu art. 1 lit. b) i f) rozporządzenia (WE) nr 659/1999.
4.3. Zgodność pomocy państwa
(30)
Zmiany opisane w motywach 26 i 27 usuwają korzyść przyznaną początkowo na rzecz beneficjenta, zmniejszając intensywność pomocy do poziomu przewidzianego dla dotacji we Wspólnotowych zasadach ramowych na rzecz B & R (50 % na BP i 25 % na RPK, intensywność pomocy powiększona o 5 %, gdyż projekt jest realizowany w regionie objętym art. 87 ust. 3 lit. c)). Oprócz zwrotu nadwyżki pomocy z odsetkami zwrot pozostałej pomocy wykracza poza wymogi wspólnotowych zasad ramowych na rzecz B & R. Pomoc przyznawana na tak zmienionych warunkach jest zgodna z tymi zasadami.
(31)
Belgijskie władze likwidują w związku z tym dodatkową korzyść, którą tymczasowo przyznały przedsiębiorstwu Techspace Aero w porównaniu z beneficjentami pomocy w formie pożyczek zwrotnych zbadanych dotąd przez Komisję.
5. WNIOSEK
(32)
Komisja stwierdza, że Belgia bezprawnie przyznała pomoc na rzecz badań i rozwoju na rzecz spółki Techspace Aero, naruszając art. 88 ust. 3 Traktatu WE. Belgia dostosowała jednak udzieloną przez państwo pomoc, by stała się ona zgodna ze wspólnotowymi zasadami ramowymi dotyczącymi pomocy państwa na rzecz badań i rozwoju,
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
Pomoc na rzecz badań i rozwoju, przyznana przez Belgię na rzecz przedsiębiorstwa Techspace Aero w wysokości początkowej 41 274 000 EUR i zmieniona w sposób opisany w motywach 26 i 27, jest zgodna ze wspólnym rynkiem.
Artykuł 2
Niniejsza decyzja skierowana jest do Królestwa Belgii.
Sporządzono w Brukseli, dnia 6 grudnia 2006 r.