Decyzja Rady
z dnia 20 grudnia 2000 r.
ustanawiająca program odnoszący się do wspólnotowej strategii ramowej w sprawie równości płci (2001-2005)
(2001/51/WE)
RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 13,
uwzględniając wniosek Komisji [1],
uwzględniając opinię Parlamentu Europejskiego [2],
uwzględniając opinię Komitetu Ekonomiczno-Społecznego [3],
uwzględniając opinię Komitetu Regionów [4],
a także mając na uwadze, co następuje:
(1) Zasada równego traktowania kobiet i mężczyzn jest podstawową zasadą prawa Wspólnoty i dyrektywy oraz inne akty przyjęte w zgodzie z nią, odgrywają główną rolę w poprawianiu sytuacji kobiet.
(2) Doświadczenie działania na poziomie wspólnotowym pokazuje, że wspieranie równości płci w praktyce wymaga różnego typu środków, w szczególności wzajemnie się wzmacniających działań prawodawczych i praktycznych. Doświadczenie pokazuje również, że działania Wspólnoty w tej dziedzinie powinny być kontynuowane, łącząc integrację wymiaru płci z działaniami szczególnymi. Ponadto, pokazuje ono znaczenie roli mężczyzn w osiąganiu równości płci.
(3) Utrzymywanie się dyskryminacji strukturalnej, opartej na różnicy płci, dyskryminacji podwójnej - a często wielokrotnej, jakiej doświadcza wiele kobiet oraz ciągła nierówność płci, uzasadniają kontynuację i wzmożenie wspólnotowych działań w tej dziedzinie oraz przyjęcie nowych metod i sposobów.
(4) Parlament Europejski, w swojej rezolucji w sprawie tymczasowego sprawozdania Komisji, dotyczącego wdrożenia średnioterminowego programu wspólnotowego działania w sprawie równych szans dla mężczyzn i kobiet (1996-2000) [5], wezwał Komisję do złożenia propozycji piątego programu działania.
(5) Rada, w swoich wnioskach z dnia 22 października 1999 r. podkreśla znaczenie nowego programu działania na rzecz równości kobiet i mężczyzn.
(6) Czwarta Światowa Konferencja na temat Kobiet, która odbyła się w Pekinie dnia 15 września 1995 r. przyjęła Deklarację i Platformę Działania, wzywającą rządy, wspólnotę międzynarodową i społeczeństwo obywatelskie do podjęcia strategicznego działania w celu wyeliminowania zarówno dyskryminacji kobiet, jak i przeszkód dla równości płci. Końcowy dokument, jaki powstał po konferencji oraz ocena dokonana na forum Zgromadzenia Ogólnego ONZ w Nowym Jorku, trwającym w dniach 5-6 czerwca 2000 r. (Pekin + 5), zatwierdziła Deklarację i Platformę Działania oraz wzmocniła tę ostatnią w niektórych obszarach. Potwierdziły one również konieczność jej szybkiego i pełnego wdrożenia.
(7) Wszystkie Państwa Członkowskie i państwa kandydujące podpisały i ratyfikowały Konwencję ONZ w Sprawie Likwidacji Wszelkich Form Dyskryminacji Kobiet (CEDAW).
(8) Rada Europejska, obradująca w Lizbonie w dniach 23 i 24 marca 2000 r. oraz w Santa Maria da Feira w dniach 19 i 20 czerwca 2000 r., wezwała Komisję i Państwa Członkowskie do kontynuowania wszystkich aspektów dotyczących równych szans w politykach zatrudnienia, na przykład poprzez ograniczanie segregacji zawodowej i ułatwianie godzenia pracy z życiem rodzinnym, w szczególności poprzez ustalenie nowego wzorca dla zapewnienia lepszej opieki nad dziećmi. Ustanowiła ona również cele ilościowe, między innymi, w odniesieniu do wzrostu liczby kobiet w zatrudnieniu, z obecnej średniej 51 % do ponad 60 % do 2010 r.
(9) W swojej rezolucji z dnia 29 czerwca 2000 r. [6] Rada podkreśliła wagę zrównoważonego udziału kobiet i mężczyzn w życiu rodzinnym oraz zawodowym.
(10) Nowa wspólnotowa strategia ramowa w sprawie równości płci, obejmuje wszystkie działania Wspólnot, które, zgodnie z art. 3 ust. 2 Traktatu, mają na celu wyeliminowanie nierówności, oraz działanie na rzecz równości między mężczyznami i kobietami. Niniejsza decyzja określa strukturę działań horyzontalnych i koordynujących, koniecznych dla zapewnienia spójności i rozwoju synergii, w odniesieniu do stosowania wspólnotowej strategii ramowej.
(11) W celu wzmocnienia wartości dodanej wspólnotowych działań, Komisja, we współpracy z Państwami Członkowskimi, powinna zapewnić, na wszystkich szczeblach, spójność i komplementarność działań zastosowanych w ramach niniejszej decyzji oraz innych stosowanych rodzajów polityki Wspólnoty, instrumentów i działań, w szczególności tych dotyczących skoordynowanej strategii zatrudnienia, polityki społecznej, Europejskiego Funduszu Społecznego, oświaty, kształcenia zawodowego i młodzieży.
(12) Środki w celu wzmocnienia zdolności kluczowych uczestników zaangażowanych we wspieranie równości płci, powinny obejmować wymianę informacji, doświadczeń oraz najlepszych praktyk między sieciami, w tym siecią komitetów parlamentarnych ds. równych szans dla kobiet i mężczyzn w Państwach Członkowskich i w Parlamencie Europejskim oraz siecią ekspertów Komisji. Promocja synergii między członkami sieci powinna być kwestią priorytetową.
(13) Ważnym jest, aby Komisja i Państwa Członkowskie dołożyły starań w celu zapewnienia, aby wszystkie teksty, wytyczne i wezwania do składania ofert w przetargu, opublikowane w ramach tego programu, były napisane przejrzystym, prostym i przystępnym językiem.
(14) Ważnym jest dla powodzenia jakichkolwiek wspólnotowych działań, aby rezultaty były monitorowane i oceniane pod względem zdolności do osiągania celów.
(15) Środki niezbędne do wykonania niniejszej decyzji powinny zostać przyjęte zgodnie z decyzją Rady 1999/468/WE z dnia 28 czerwca 1999 r. ustanawiającą warunki wykonywania uprawnień wykonawczych przyznanych Komisji [7].
(16) Porozumienie o Europejskim Obszarze Gospodarczym (EOG) przewiduje pogłębioną współpracę w dziedzinie społecznej między Wspólnotą Europejską oraz jej Państwami Członkowskimi, z jednej strony, a państwami Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu należącymi do Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EFTA/EOG), z drugiej strony. Ponadto, program ten powinien zostać udostępniony państwom stowarzyszonym Europy Środkowej i Wschodniej, zgodnie z warunkami ustanowionymi w Układach Europejskich, Protokołach do nich i w decyzjach odpowiednich Rad Stowarzyszenia, Cyprowi, Malcie oraz Turcji. Udział ten powinien być finansowany z dodatkowych środków przyznanych zgodnie z procedurami, które zostaną uzgodnione z tymi państwami.
(17) W wykonaniu tego programu, prace przeprowadzone przez pozostałe organizacje międzynarodowe, w szczególności Organizację Narodów Zjednoczonych, Organizację Współpracy Gospodarczej i Rozwoju, Międzynarodową Organizację Pracy i Radę Europy, będą przedmiotem szczególnego zainteresowania.
(18) Finansowa kwota referencyjna w rozumieniu pkt 34 porozumienia międzyinstytucjonalnego z dnia 6 maja 1999 r. między Parlamentem Europejskim, Radą i Komisją w sprawie dyscypliny budżetowej oraz poprawy procedury budżetowej [8], jest objęta niniejszą decyzją przez cały czas trwania programu, tym samym nie naruszając kompetencji organu budżetowego, jakie zostały określone przez Traktat.
(19) Jako, że cele proponowanego działania Wspólnoty, a konkretnie wspieranie równości płci, nie mogą zostać wystarczająco osiągnięte przez Państwa Członkowskie, z uwagi na, między innymi, potrzebę wielostronnego partnerstwa, ponadnarodową wymianę informacji i ogólnowspólnotowe upowszechnianie dobrej praktyki, Wspólnota może przyjąć środki, zgodnie z zasadą pomocniczości, wymienione w art. 5 Traktatu. Zgodnie z zasadą proporcjonalności, ustanowioną w powyższym artykule, niniejsza decyzja nie wykracza poza to, co jest konieczne dla osiągnięcia tych celów,
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
Ustanowienie programu
Niniejsza decyzja ustala, na okres od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r., program wspólnotowego działania, zwany dalej "Programem". Program ma na celu wspieranie równości płci, w szczególności poprzez zapewnianie pomocy i wsparcia dla wspólnotowej strategii ramowej.
Artykuł 2
Zasady
1. Program jest jednym z instrumentów koniecznych dla wdrożenia całościowej strategii Wspólnoty w sprawie równości płci, która obejmuje wszystkie polityki Wspólnoty i działania mające na celu osiągnięcie równości płci, w tym politykę zintegrowanego osiągania równości płci oraz określone działania nastawione na kwestie kobiet.
2. Program koordynuje, wspiera i finansuje wykonywanie działań horyzontalnych w ramach obszarów interwencji wspólnotowej strategii ramowej w kwestii równości płci. Tymi obszarami interwencji są: życie gospodarcze, równe uczestnictwo i reprezentacja, prawa socjalne, życie obywatelskie, role poszczególnych płci oraz stereotypy. Zasada równości płci w procesie poszerzania Unii, jak również wymiar płci, zarówno w stosunkach zewnętrznych Wspólnoty, jak i w politykach współpracy na rzecz rozwoju, powinna przenikać przez wszystkie obszary interwencji wspólnotowej strategii ramowej.
Artykuł 3
Cele
W ramach zasad określonych w art. 2 i uwzględniając, tam gdzie to stosowne, przyszłą działalność prawodawczą, program ma następujące cele:
a) promowanie i rozpowszechnianie wartości i praktyk leżących u podstaw równości płci;
b) poprawę zrozumienia zagadnień odnoszących się do równości płci, w tym bezpośredniej i pośredniej dyskryminacji płci oraz wielorakiej dyskryminacji kobiet, poprzez ocenę efektywności rodzajów polityki oraz praktyki dzięki wcześniejszemu analizowaniu, monitorowanie ich wdrażania i ocenę ich skutków;
c) rozwój zdolności uczestników odnośnie do skutecznego wspierania równości płci, w szczególności poprzez wspieranie wymiany informacji i dobrej praktyki oraz tworzenia sieci na poziomie wspólnotowym.
Artykuł 4
Działania Wspólnoty
1. Dla osiągnięcia celów określonych w art. 3, zostaną wdrożone na poziomie ponadnarodowym następujące działania Wspólnoty:
a) podnoszenie świadomości, głównie poprzez podkreślanie wspólnotowego wymiaru w zakresie wspierania równości płci i przez upowszechnianie wyników Programu, w szczególności poprzez publikacje, kampanie i wydarzenia kulturalne;
b) analiza czynników i rodzajów polityki odnoszących się do równości płci, w tym gromadzenie statystyk, studia, ocena wpływu na płeć, narzędzia i mechanizmy, rozwój wskaźników i wzorców oraz efektywne upowszechnianie wyników. Będzie to również obejmować monitorowanie wykonania i stosowania prawa wspólnotowego w zakresie równości poprzez ocenę prawodawstwa i praktyki w celu dokonania oceny ich wpływu i skuteczności;
c) współpraca ponadnarodowa między stronami poprzez promocję łączności i wymiany doświadczeń na poziomie wspólnotowym.
2. Uzgodnienia odnośnie do wykonania działań opisanych w ust. 1 określa Załącznik.
Artykuł 5
Wdrożenie programu i współpraca z Państwami Członkowskimi
1. Komisja:
a) zapewnia wykonanie wspólnotowych działań objętych niniejszym programem;
b) regularnie wymienia opinie z członkami Komitetu określonego w art. 7, z przedstawicielami partnerów społecznych na poziomie wspólnotowym oraz organizacjami pozarządowymi, w sprawie wdrożenia i kontynuacji programu i w sprawie mających z tym związek orientacji politycznych. W tym celu, Komisja udostępnia istotne informacje organizacjom pozarządowym oraz partnerom społecznym. Komisja informuje rzeczony Komitet o tych opiniach;
c) wspiera aktywne partnerstwo i dialog między wszystkimi partnerami zaangażowanymi w programie, między innymi zachęca do zintegrowanego i skoordynowanego podejścia do kwestii wspierania równości płci.
2. Komisja, we współpracy z Państwami Członkowskimi, podejmuje kroki niezbędne w celu:
a) wspierania zaangażowania w programie wszystkich zainteresowanych stron;
b) zapewnienia upowszechniania wyników działań podejmowanych w ramach programu;
c) zapewnienia dostępnych informacji i zagwarantowania odpowiedniego upowszechniania i kontynuacji, w odniesieniu do działań wspieranych przez program.
Artykuł 6
Przepisy wykonawcze
1. Środki niezbędne do wykonania niniejszej decyzji odnośnie do kwestii określonych poniżej, zostają przyjęte zgodnie z procedurą zarządzania, określona w art. 7 ust. 2:
a) ogólne wytyczne odnośnie do wdrożenia programu;
b) roczny plan prac mających na celu wykonanie działań programu;
c) wsparcie finansowe ze strony Wspólnoty;
d) roczny budżet i podział środków między różne działania programu;
e) procedury wyboru działań, które mają być wspierane przez Wspólnotę i projekt wykazu działań w celu uzyskania wsparcia ze strony Komisji;
f) kryteria odnośnie do monitorowania i oceny programu, w szczególności jego efektywności pod względem kosztów, oraz uzgodnienia odnośnie do upowszechniania wyników.
2. Środki niezbędne do wykonania niniejszej decyzji odnośnie do wszystkich pozostałych kwestii, zostają przyjęte zgodnie z procedurą doradczą, określoną w art. 7 ust. 3.
Artykuł 7
Komitet
1. Komisja jest wspomagana przez Komitet.
2. W przypadku dokonania odniesienia do niniejszego ustępu, zastosowanie mają art. 4 i 7 decyzji 1999/468/WE.
Okres ustanowiony w art. 4 ust. 3 decyzji 1999/468/WE określa się na dwa miesiące.
3. W przypadku dokonania odniesienia do niniejszego ustępu, zastosowanie mają art. 3 i 7 decyzji 1999/468/WE.
4. Komitet uchwala swój regulamin.
Artykuł 8
Współpraca z pozostałymi komitetami
W celu zapewnienia spójności i komplementarności programu z pozostałymi środkami określonymi w art. 9, Komisja regularnie informuje Komitet o pozostałych działaniach Wspólnoty przyczyniających się do wspierania równości płci. Tam gdzie to stosowne, Komisja ustanawia regularną i strukturalną współpracę między tym Komitetem a komitetami monitorującymi, ustanowionymi dla innych odpowiednich rodzajów polityki, instrumentów oraz działań.
Artykuł 9
Zgodność i komplementarność
1. Komisja zapewnia, we współpracy z Państwami Członkowskimi, całkowitą zgodność z pozostałymi politykami Unii oraz Wspólnoty, instrumentami i działaniami, w szczególności poprzez ustanawianie odpowiednich mechanizmów i narzędzi, takich jak ocena wpływu płci, narzędzia i wzorce monitorowania, w celu koordynacji działań niniejszego programu z działaniami szczególnie odnoszącymi się do wspierania kobiet, takich jak badania, zatrudnienie, niedyskryminacja, działania służące walce z ubóstwem i wykluczeniem społecznym, zdrowie, edukacja, polityka w zakresie kształcenia i młodzieży, kultura, wymiar sprawiedliwości i sprawy wewnętrzne oraz w obszarze poszerzenia, i stosunków zewnętrznych Wspólnoty (w tym zewnętrznych działań wspólnotowych w dziedzinie praw człowieka).
2. Komisja i Państwa Członkowskie zapewniają spójność i komplementarność między działaniami podjętymi w ramach niniejszego programu, a pozostałymi odpowiednimi działaniami Unii i Wspólnot, takimi jak działania wspierane przez programy DAPHNE, STOP, Phare i MEDA, ramowe programy badawcze do walki z wykluczeniem społecznym, agenda społeczna i program wspólnotowych działań na rzecz walki z dyskryminacją (2001-2006).
Program musi uwzględniać określone działania wspierające równość traktowania kobiet i mężczyzn w obszarze zatrudnienia oraz pracy, które mogą zostać podjęte przez Wspólnotę w ramach funduszy strukturalnych, inicjatywę wspólnotową EQUAL lub środki wspierające współpracę w celu wzmocnienia strategii zatrudnienia.
3. Państwa Członkowskie ułatwiają i podejmują wszelkie możliwe wysiłki w celu zapewnienia, aby działania w ramach niniejszego programu były zgodne i stanowiły uzupełnienie w stosunku do działań przeprowadzanych na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym.
Artykuł 10
Udział państw EFTA/EOG, państw stowarzyszonych Europy Środkowej i Wschodniej, Cypru, Malty i Turcji
Program jest dostępny dla:
a) państw EFTA/EOG, zgodnie z warunkami ustanowionymi w Porozumieniu o EOG;
b) ubiegających się o członkostwo Państw Europy Środkowej i Wschodniej (PEŚW), zgodnie z warunkami ustanowionymi w Układach Europejskich, w Protokołach dodatkowych do nich i w decyzjach odpowiednich Rad Stowarzyszenia;
c) Cypru, Malty i Turcji, finansowanych z dodatkowych środków, przyznanych zgodnie z procedurami, które zostaną uzgodnione z tymi państwami.
Artykuł 11
Finansowanie
1. Finansowa kwota referencyjna na wdrożenie programu na okres 2001-2005, wynosi 50 milionów EUR.
2. Roczne przyznawane środki zatwierdzane są przez organ budżetowy w ramach limitów Perspektywy finansowej.
Artykuł 12
Monitorowanie i ocena
1. Komisja regularnie monitoruje program we współpracy z Komitetem, określonym w art. 7.
2. Program jest oceniany przez Komisję na etapie środkowym oraz pod koniec programu, z pomocą niezależnych ekspertów. Oceniana będzie adekwatność, efektywność i współczynnik koszt-zysk wdrażanych działań, w odniesieniu do celów określonych w art. 2. Analizowany będzie również wpływ programu jako całości.
Ocena uwzględniać będzie także komplementarność między działaniami w ramach programu a działaniami przeprowadzanymi w ramach pozostałych odpowiednich polityk Wspólnoty, instrumentów oraz działań.
3. Komisja składa Parlamentowi Europejskiemu, Radzie, Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu i Komitetowi Regionów, najpóźniej do dnia 31 grudnia 2003 r., tymczasowe sprawozdanie dotyczące wykonania.
4. Komisja składa Parlamentowi Europejskiemu, Radzie, Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu i Komitetowi Regionów, najpóźniej do dnia 31 grudnia 2006 r., końcowe sprawozdanie dotyczące wykonania strategii ramowej i programu.
5. Wszelkie sprawozdania dotyczące wykonania, określone w ust. 3 i 4, wskazują zakres, w jakim środki finansowe zostały udostępnione Komisji, Państwom Członkowskim i instytucjom publicznym oraz organizacjom pozarządowym.
Artykuł 13
Adresaci decyzji
Niniejsza decyzja skierowana jest do Państw Członkowskich.
Sporządzono w Brukseli, dnia 20 grudnia 2000 r.