Rozporządzenie (WE) nr 806/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady
z dnia 21 kwietnia 2004 r.
w sprawie wspierania równości płci w ramach współpracy na rzecz rozwoju
PARLAMENT EUROPEJSKI ORAZ RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego artykuł 179,
uwzględniając wniosek Komisji,
działając zgodnie z procedurą określoną w artykule 251 Traktatu [1],
a także mając na uwadze, co następuje:
(1) Milenijne Cele Rozwoju Organizacji Narodów Zjednoczonych wzywają do równości płci oraz przyznania praw kobietom, ustalenia jasnych celów w dziedzinie edukacji, które należy osiągnąć nie później niż w 2015 roku.
(2) Dwie trzecie dzieci w wieku szkolnym stanowią dziewczynki. Wskaźniki przyjęć dziewczynek do szkół są nadal niższe niż chłopców, a wskaźniki wypisów są wyższe w przypadku dziewczynek.
(3) Artykuł 3 ustęp 2 Traktatu stanowi, że we wszystkich działaniach określonych w Traktacie, włączając politykę w dziedzinie współpracy na rzecz rozwoju, Wspólnota ma dążyć do usunięcia nierówności, oraz do wspierania równości płci.
(4) Kobiety stanowią na świecie nieproporcjonalną większość osób biednych. Dlatego wspieranie równości płci jest istotne dla zdecydowanie najważniejszego celu, jakim jest zmniejszenie ubóstwa najpóźniej do 2015 roku.
(5) Równouprawnienie mężczyzn i kobiet bez względu na wiek zostało uznane za istotne dla skutecznych i pomyślnych działań przeciwko ubóstwu. Aby osiągnąć cel równości płci poprzez strategię zintegrowanego osiągania równości płci, istnieje potrzeba połączenia tej strategii ze szczególnymi środkami na korzyść kobiet w każdym wieku.
(6) Kobiety wnoszą wkład w rozwój, stając w obliczu licznych przeszkód, ograniczających wyniki ich prac oraz zmniejszających korzyści dla nich samych, a także dla społeczeństwa jako całości. Znaczenie życiowej roli kobiet w zakresie gospodarczym, społecznym i środowiskowym w krajach rozwijających się, doprowadziło do międzynarodowego uznania, że ich pełne uczestnictwo bez dyskryminacji, jest niezbędne dla trwałego i skutecznego rozwoju.
(7) Wspólnota i jej Państwa Członkowskie są sygnatariuszami Deklaracji oraz Platformy Działań Światowej Konferencji Kobiet w Pekinie w 1995 roku, w której podkreślono potrzebę działań przeciwko występującym na całym świecie przeszkodom w równości płci oraz ustanowiono zintegrowane osiąganie równości płci jako strategię mającą na celu wspieranie równości płci.
(8) Konwencja Narodów Zjednoczonych w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet, uznaje dyskryminację kobiet za przeszkodę dla rozwoju, a strony Konwencji zgadzają się eliminować tę dyskryminację przy użyciu wszelkich właściwych środków.
(9) Celem rozporządzenia Rady (WE) nr 2836/98 z dnia 22 grudnia 1998 r. w sprawie włączenia spraw płci do współpracy na rzecz rozwoju [2] jest wspieranie analizy zintegrowanego osiągania równości płci we wszystkich obszarach polityk współpracy na rzecz rozwoju, a także wspieranie i ułatwienie włączenia działań wymierzonych w największe nierówności w traktowaniu kobiet i mężczyzn. Zapewnia ono, że równość płci będzie wspierana w krajowych planach przygotowanych w celu wprowadzenia najważniejszych elementów Pekińskiej Platformy Działań. Rozporządzenie to przestało obowiązywać dnia 31 grudnia 2003 r.
(10) Deklaracja Rady i Komisji w sprawie polityki rozwoju Wspólnoty Europejskiej, przyjęta w dniu 10 listopada 2000 r., stanowi, że równość płci jest zagadnieniem priorytetowym.
(11) Komunikat Komisji do Rady i Parlamentu Europejskiego z dnia 21 czerwca 2001 r. w sprawie programu działania na rzecz włączenia zintegrowanego osiągania równości płci do wspólnotowej współpracy na rzecz rozwoju, ustala ramy realizacji tego włączenia. Rada zatwierdziła ten program działania w swoich wnioskach z dnia 8 listopada 2001 r.
(12) Parlament Europejski podkreślił w swojej rezolucji z dnia 25 kwietnia 2002 r. [3], dotyczącej tego programu działania, swoje zaangażowanie w zintegrowane osiąganie równości płci, jako podejście do wspierania celu, jakim jest równość płci, oraz poprawa pozycji kobiet w krajach rozwijających się.
(13) Niniejsze rozporządzenie ustanawia, na cały okres trwania programu, ramy finansowe stanowiące w pierwszym rzędzie odniesienie do organu budżetowego podczas rocznego postępowania budżetowego w rozumieniu pkt 33 Międzyinstytucjonalnego Porozumienia z dnia 6 maja 1999 r. w sprawie dyscypliny budżetowej i poprawy procedury budżetowej [4]. Ogólnie rzecz biorąc, finansowanie przez Wspólnotę, powiązane z rozwojem, powinno również wnosić wkład w działania na rzecz równości płci jako w zagadnienie priorytetowe.
(14) Środki niezbędne do wykonania niniejszego rozporządzenia powinny zostać przyjęte zgodnie z decyzją Rady 1999/468/WE z dnia 28 czerwca 1999 r. ustanawiającą warunki wykonywania uprawnień wykonawczych przyznanych Komisji [5].
(15) Ponieważ cel proponowanego działania, czyli popieranie równości płci w ramach współpracy na rzecz rozwoju, nie może zostać osiągnięty przez Państwa Członkowskie w wystarczającym stopniu, i dlatego z uwagi na skalę i skutki takich działań, można go lepiej zrealizować, na szczeblu wspólnotowym. Wspólnota może przyjąć środki zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu. Zgodnie z zasadą proporcjonalności, określoną w tym artykule, niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest niezbędne dla osiągnięcia tego celu,
PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
ROZDZIAŁ I
ZAKRES
Artykuł 1
1. Celem niniejszego rozporządzenia jest wprowadzenie środków mających na celu popieranie równości płci we wspólnotowych politykach współpracy na rzecz rozwoju, w strategiach oraz interwencjach.
W tym celu Wspólnota świadczy pomoc finansową oraz dostarcza właściwej wiedzy fachowej skierowanej na wspieranie równości płci w ramach wszelkich wspólnotowych polityk współpracy na rzecz rozwoju oraz interwencji w krajach rozwijających się.
2. Celem wsparcia wspólnotowego jest uzupełnienie i umocnienie polityk i możliwości krajów rozwijających się, jak również pomoc świadczona przy użyciu innych instrumentów współpracy na rzecz rozwoju.
Artykuł 2
Do celów niniejszego rozporządzenia:
a) "zintegrowane osiąganie równości płci" dotyczy planowania, organizacji, reorganizacji, poprawy oraz oceny procesów politycznych, aby perspektywa równości płci została włączona do wszelkich polityk rozwoju, strategii i interwencji, na wszystkich szczeblach i na wszystkich etapach, przez normalnie uczestniczące w niej podmioty;
b) środki szczególne do zapobiegania lub zadośćuczynienia niekorzystnym aspektom związanym z płcią, mogą być utrzymywane lub wprowadzane w celu zapewnienia równości pomiędzy mężczyznami i kobietami w praktyce; celem takich środków powinna być, w pierwszej kolejności, poprawa sytuacji kobiet w dziedzinach objętych niniejszym rozporządzeniem.
Artykuł 3
Zadania, jakie ma wypełniać niniejsze rozporządzenie, zgodnie z celem wspierania równości płci oraz przyznania praw kobietom, określonym w Milenijnych Celach Rozwoju Organizacji Narodów Zjednoczonych, Konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet, Deklaracji Pekińskiej oraz Platformy Działań, przyjętych w trakcie Czwartej Światowej Konferencji ds. Kobiet, Sesji Specjalnej Zgromadzenia Ogól nego "Kobiety 2000: równość płci, rozwój i pokój na 21 wiek", są następujące:
a) wspieranie zintegrowanego osiągania równości płci we wszystkich dziedzinach współpracy na rzecz rozwoju, połączone ze środkami szczególnymi z korzyścią dla kobiet w każdym wieku, w celu wspierania równości płci, będącego znaczącym wkładem w zmniejszenie ubóstwa.
b) wspieranie endogenicznych możliwości publicznych i prywatnych w krajach rozwijających się, które mogą wziąć odpowiedzialność i przejąć inicjatywę w zakresie wspierania równości płci.
Artykuł 4
1. Działania w dziedzinie wspierania równości płci, kwalifikujące się do finansowania, obejmują w szczególności:
a) wspieranie środków szczególnych, dotyczących dostępu kobiet do dóbr i usług, oraz monitorowania tego dostępu, w szczególności w obszarze edukacji i kształcenia, zdrowia, gospodarki i działalności społecznej, zatrudnienia i infrastruktury, oraz uczestnictwa w politycznych procedurach decyzyjnych;
b) wspieranie gromadzenia, rozpowszechniania, analizy i poprawy danych statystycznych pogrupowanych według płci i wieku, rozwijania i rozpowszechniania metodologii, wytycznych, zintegrowane osiąganie równości płci, oceny ex-ante i ex-post znaczenia płci, badań tematycznych, wskaźników jakościowych i ilościowych, a także innych instrumentów operacyjnych;
c) wspieranie podnoszenia poziomu świadomości oraz działań promocyjnych, a także ustanawianie sieci osób zainteresowanych w dziedzinie równości płci;
d) wspieranie działalności, mających na celu umocnienie instytucjonalnych i operacyjnych możliwości kluczowych osób zainteresowanych, w krajach partnerskich, w ramach procesu rozwoju, takich jak zapewnienie specjalistów ds. problematyki traktowania kobiet i mężczyzn, kształcenie i pomoc techniczna.
2. Instrumenty finansowane przez cały czas prowadzenia działań określonych w ust. 1 mogą przybrać postać:
a) metodologicznych i organizacyjnych badań dotyczących zintegrowanego osiągania równości płci, odnoszących się do wszystkich grup wiekowych;
b) pomocy technicznej, obejmującej ocenę znaczenia problematyki płci, edukację, kształcenie, społeczeństwo informacyjne lub inne usługi;
c) misji w zakresie dostaw, badania, oceny i monitorowania.
3. Finansowanie wspólnotowe może obejmować:
a) projekty inwestycyjne, z wyjątkiem nabywania nieruchomości; oraz
b) wydatki operacyjne podmiotu będącego beneficjentem, w tym stałe koszty administracyjne i utrzymania, które nie powinny przekroczyć kosztów przewidzianych dla wydatków administracyjnych.
Dotacje operacyjne przyznawane są według stopniowo obniżanej podstawy.
Artykuł 5
Podczas wyboru oraz wykonywania działań, o których mowa w art. 4 ust. 1, szczególną uwagę zwraca się na:
a) potencjał interwencji i programów działania, mających charakter czynników katalizujących i powielających, w celu popierania strategii zintegrowanego osiągania równości płci na dużą skalę w ramach interwencji wspólnotowych;
b) wzmocnienie partnerstwa strategicznego oraz inicjowanie współpracy ponadnarodowej, która umacnia, w szczególności, współpracę regionalną w dziedzinie równości płci;
c) starania o efektywność pod względem kosztów oraz zrównoważony wpływ opracowywania i planowania interwencji;
d) jasne określenie oraz monitorowanie celów i wskaźników;
e) wysiłki w celu popierania współdziałania z politykami i programami, których celem jest zdrowie w sferze rozrodczej i seksualnej, a także prawa i choroby ludzi ubogich, w szczególności programy dotyczące HIV/AIDS, środki zwalczania przemocy, problemy dzieci płci żeńskiej, edukacja i kształcenie kobiet w każdym wieku, ludzie starsi, środowisko naturalne, prawa człowieka, zapobieganie konfliktom, demokratyzacja oraz udział kobiet w decyzyjnych procesach politycznych, gospodarczych i społecznych;
f) zintegrowane osiąganie równości płci w sześciu priorytetowych dziedzinach polityki rozwoju WE;
g) znaczenie zwrócenia szczególnej uwagi na edukację dziewczynek oraz na fakt, że należy zacząć rekompensować sytuację nierównych możliwości dla dziewczynek poprzez nabór oraz szkolenie miejscowych nauczycielek.
ROZDZIAŁ II
REALIZACJA POMOCY
Artykuł 6
1. Zgodnie z niniejszym rozporządzeniem pomoc finansowa przybiera postać dotacji lub umów.
2. Przy pomocy dotacji można sfinansować pełne koszty działania, jeżeli zostanie wykazane, że ma to zasadnicze znaczenie dla jego przeprowadzenia, z wyjątkiem działań wynikających z wykonania porozumień finansowych z państwami trzecimi lub działań prowadzonych przez organizacje międzynarodowe. W innych przypadkach oczekiwany jest udział finansowy beneficjentów określonych w art. 7. Przy określaniu kwoty wnioskowanego wkładu, zwraca się uwagę na możliwości zainteresowanych partnerów oraz charakter danego działania.
3. Umowy z beneficjentami mogą obejmować ich wydatki operacyjne zgodnie z art. 4 ust. 3 lit. b).
4. Przepisy dotyczące pomocy finansowej wydane na mocy niniejszego rozporządzenia mogą pociągać za sobą współfinansowanie ze strony innych donatorów, w szczególności Państw Członkowskich, Organizacji Narodów Zjednoczonych, oraz międzynarodowych i regionalnych banków rozwoju lub instytucji finansowych.
Artykuł 7
1. Partnerów kwalifikujących się do uzyskania pomocy finansowej na mocy niniejszego rozporządzenia stanowią:
a) organy administracji oraz agencje na szczeblach rządów krajowych, regionalnych i lokalnych;
b) wspólnoty lokalne, organizacje pozarządowe, w szczególności działające w dziedzinie równości płci, organizacje kobiet, organizacje lokalne, związki zawodowe, oraz inne osoby fizyczne i osoby prawne o celach niedochodowych;
c) lokalny sektor prywatny;
d) organizacje regionalne;
e) organizacje międzynarodowe, takie jak Organizacja Narodów Zjednoczonych i jej agencje, fundusze i programy, jak również banki rozwoju, instytucje finansowe, inicjatywy globalne, międzynarodowe partnerstwo publiczno-prywatne;
f) instytuty badawczo-rozwojowe oraz szkoły wyższe.
2. Bez uszczerbku dla ust. 1 lit. e), wspólnotowa pomoc finansowa w postaci dotacji dostępna jest dla partnerów, których siedziba główna mieści się w Państwie Członkowskim lub w państwie trzecim, które jest beneficjentem lub potencjalnym beneficjentem pomocy wspólnotowej zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, pod warunkiem że to biuro jest rzeczywistym ośrodkiem zarządzania działaniami biznesowymi. W wyjątkowych przypadkach to biuro może się mieścić w innym państwie trzecim. Priorytet nadaje się strukturom endogenicznym, które mogą odegrać rolę w rozwijaniu możliwości lokalnych w zakresie statusu kobiet i mężczyzn.
Artykuł 8
1. W przypadku gdy działania podlegają porozumieniom finansowym pomiędzy Wspólnotą a państwem otrzymującym, porozumienia te zastrzegają, że Wspólnota nie pokrywa płatności podatków, należności celnych, ani innych opłat.
2. Wszelkie porozumienia finansowe, umowy o dotacje, lub umowy zawarte zgodnie z niniejszym rozporządzeniem zapewniają Komisji oraz Trybunałowi Obrachunkowemu prawo przeprowadzania kontroli na miejscu, zgodnie ze zwykłymi procedurami ustalonymi przez Komisję na mocy obowiązujących przepisów, w szczególności Rozporządzenia Finansowego mającego zastosowanie do budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich [6].
3. Podejmuje się niezbędne środki w celu podkreślenia wspólnotowego charakteru pomocy świadczonej zgodnie z niniejszym rozporządzeniem.
Artykuł 9
1. Udział w zaproszeniach do składania ofert oraz przyznawaniu kontraktów na zamówienia jest otwarty na równych warunkach dla wszystkich osób fizycznych i prawnych z Państw Członkowskich, państw stowarzyszonych, oraz we wszystkich krajach rozwijających się. Jest on otwarty dla innych państw trzecich pod warunkiem wzajemności. W wyjątkowych i należycie uzasadnionych okolicznościach można go rozszerzyć na inne państwa trzecie.
2. Dostawy pochodzą z Państw Członkowskich, państw będących beneficjentami lub innych krajów rozwijających się. W przypadkach określonych w ust. 1, dostawy mogą pochodzić z innych państw trzecich.
Artykuł 10
1. W celu zabezpieczenia realizacji celów spójności i komplementarności, określonych w Traktacie, oraz w celu zapewnienia maksymalnej skuteczności tych działań jako całości, Komisja może podjąć wszelkie niezbędne środki koordynujące, w tym w szczególności:
a) ustanowienie systemu systematycznej wymiany i analizy informacji dotyczących finansowanych działań, oraz działań, które Państwa Członkowskie i Wspólnota proponują finansować;
b) koordynację oraz wykonywanie działań na miejscu, w drodze regularnych spotkań oraz wymiany informacji pomiędzy przedstawicielami Komisji i Państw Członkowskich w państwie otrzymującym pomoc, lokalnymi organami, oraz innymi zdecentralizowanymi podmiotami.
2. Komisja powinna podnieść kwestię traktowania mężczyzn i kobiet jako stały punkt porządku obrad pomiędzy przedstawicielami Komisji, Państw Członkowskich i krajów partnerskich w celu lepszej świadomości zagadnień dotyczących traktowania mężczyzn i kobiet w pojawiających się dziedzinach współpracy na rzecz rozwoju.
3. Komisja przybliża doświadczenia Państw Członkowskich, innych donatorów oraz państw partnerskich w dziedzinie zintegrowanego osiągania równości płci oraz przyznawania praw kobietom.
4. Komisja, wraz z Państwami, może podjąć każdą inicjatywę niezbędną dla zapewnienia właściwej koordynacji działań z innymi zainteresowanymi donatorami, w szczególności z tymi, którzy stanowią część systemu Organizacji Narodów Zjednoczonych.
ROZDZIAŁ III
PRZEPISY FINANSOWE ORAZ ODPOWIEDNIE PROCEDURY DECYZYJNE
Artykuł 11
1. Ramy finansowe wykonania niniejszego rozporządzenia na okres od 2004 do 2006 roku zostają ustalone na 9 milionów EUR
2. Przyznawane corocznie środki pieniężne zatwierdzane są przez organ budżetowy, w granicach perspektyw finansowych.
Artykuł 12
1. Komisja jest odpowiedzialna za przygotowanie strategicznych wytycznych programowych, określające współpracę wspólnotową, określające współpracę wspólnotową w kategoriach wymiernych celów, priorytetów, terminów w szczególnych dziedzinach działalności, założeń i oczekiwanych wyników. Tworzenie programów ma charakter wieloletni i indykatywny.
2. Roczna wymiana poglądów ma miejsce raz w roku, na podstawie przedstawienia przez przedstawiciela Komisji, ogólnych wytycznych działań, które mają zostać przeprowadzone, w ramach wspólnych posiedzeń komitetów, określonych w art. 14 ust. 1.
Artykuł 13
1. Komisja jest odpowiedzialna za ocenę, decydowanie o działaniach oraz zarządzanie działaniami objętymi niniejszym rozporządzeniem, zgodnie z procedurami budżetowymi oraz innymi obowiązującymi procedurami, w szczególności ustanowionymi w Rozporządzeniu Finansowym.
2. Program roboczy przyjmowany jest zgodnie z procedurą określoną w art. 14 ust. 2.
Artykuł 14
1. Komisję wspomaga właściwy geograficznie Komitet ds. Rozwoju.
2. Ilekroć dokonywane jest odniesienie do niniejszego ustępu, stosuje się art. 4 i art. 7 decyzji 1999/468/WE, z uwzględnieniem przepisów art. 8 tej decyzji.
Okres ustalony w art. 4 ust. 3 decyzji 1999/468/WE ustala się na 45 dni.
3. Komitet uchwala swój regulamin.
ROZDZIAŁ IV
SPRAWOZDANIA
Artykuł 15
1. Po zakończeniu każdego roku budżetowego, Komisja przedstawia, w swoim rocznym sprawozdaniu dla Parlamentu Europejskiego i Rady, dotyczącym polityki rozwoju WE, informacje na temat działań finansowanych w trakcie tego roku, oraz wnioski Komisji dotyczące wykonania niniejszego rozporządzenia podczas minionego roku budżetowego.
W podsumowaniu dostarczane są w szczególności informacje na temat silnych i słabych stron oraz wyników działań, podmiotów, z którymi zostały zawarte umowy, jak również wyniki wszelkich niezależnych ocen poszczególnych działań.
2. Na rok przed końcem obowiązywania niniejszego rozporządzenia, Komisja dostarcza Parlamentowi Europejskiemu i Radzie niezależny raport oceniający wykonanie rozporządzenia w celu stwierdzenia, czy zostały osiągnięte jego cele oraz ustalone wytyczne poprawy skuteczności przyszłych działań. Na podstawie tego sprawozdania oceniającego, Komisja może składać wnioski dotyczące przyszłości niniejszego rozporządzenia oraz, jeżeli to konieczne, propozycje jego zmiany.
Artykuł 16
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Niniejsze rozporządzenie stosuje się do dnia 31 grudnia 2006 r.
Sporządzono w Strasburgu, dnia 21 kwietnia 2004 r.