Rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 723/2004
z dnia 22 marca 2004 r.
zmieniające Regulamin pracowniczy urzędników Wspólnot Europejskich i Warunki zatrudnienia innych pracowników Wspólnot Europejskich
RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 283,
uwzględniając Protokół w sprawie przywilejów i immunitetów Wspólnot Europejskich, w szczególności jego art. 13,
uwzględniając wniosek Komisji przedłożony po konsultacji z Komitetem ds. Regulaminu pracowniczego [1],
uwzględniając opinię Parlamentu Europejskiego [2],
uwzględniając opinię Trybunału Sprawiedliwości [3],
uwzględniając opinię Trybunału Obrachunkowego [4],
a także mając na uwadze, co następuje:
(1) Od momentu przyjęcia Regulaminu pracowniczego i Warunków zatrudnienia w 1962 r. nastąpiły istotne postępy i innowacje w społeczeństwie. Powinny one znaleźć swoje odbicie w uregulowaniach mających zastosowanie do europejskiej służby publicznej celem zaspokojenia zmieniających się potrzeb instytucji i ich pracowników przy jednoczesnym poszanowaniu kultury i tradycji administracyjnej Wspólnoty opartej na zasadzie służby na rzecz obywateli.
(2) Wspólnota powinna posiadać wysokiej jakości administrację publiczną, tak aby mogła ona wykonywać swoje zadania na najwyższym możliwym poziomie zgodnie z Traktatami oraz sprostać wyzwaniom, zarówno wewnętrznym, jak i zewnętrznym, przed którymi może stanąć w przyszłości.
(3) W związku z tym konieczne jest zapewnienie uregulowań w zakresie naboru przez Wspólnotę pracowników najwyższego formatu w zakresie wydajności i uczciwości, opartego na podstawie jak najszerszej bazy geograficznej spośród obywateli Państw Członkowskich oraz umożliwienie takim pracownikom realizacji swoich obowiązków w warunkach umożliwiających funkcjonowanie służb możliwie bez zakłóceń.
(4) Szerszym celem będzie zapewnienie, aby zarządzanie zasobami ludzkimi odbywało się tak skutecznie, jak to możliwe w europejskiej służbie publicznej, która charakteryzuje się kompetencją, niezależnością, lojalnością, bezstronnością oraz stałością, a także różnorodnością kulturową i językową.
(5) Właściwe jest zapewnienie jednolitej europejskiej służby publicznej oraz zastosowanie wspólnych zasad w stosunku do wszystkich instytucji i agencji działających w imieniu Wspólnoty. Dostępność jednej wersji Regulaminu pracowniczego powinna zapewnić użyteczne narzędzie służące do umacniania współpracy między instytucjami i agencjami w zakresie polityki zatrudnienia, w interesie kierowania Wspólnotą bez zakłóceń oraz skutecznego wykorzystania zasobów ludzkich.
(6) Należy włączyć agencje w zakres stosowania uregulowań dotyczących pracowników celem zabezpieczenia harmonijnego stosowania tych uregulowań, w szczególności dla zapewnienia mobilności pracowników.
(7) Należy przestrzegać zgodności z zasadą niedyskryminacji określoną w Traktacie WE, która stwarza potrzebę dalszego rozwoju polityki pracowniczej zapewniającej wszystkim równe szanse bez względu na płeć, możliwości fizyczne, wiek, przynależność rasową lub etniczną, orientację seksualną oraz stan cywilny.
(8) Urzędnikom pozostającym w związku nieformalnym uznanym przez Państwo Członkowskie za związek stały, którzy prawnie nie mają możliwości zawarcia związku małżeńskiego, powinno się przyznać taki sam zakres świadczeń, jak parom małżeńskim.
(9) Powinno zostać dokonane wyraźne odniesienie do środków socjalnych i warunków pracy spełniających odpowiednie normy dotyczące zdrowia i bezpieczeństwa; środki takie mają pomóc w pogodzeniu pracy i życia prywatnego, promować równość możliwości, a także chronić zdrowie i bezpieczeństwo jednostki.
(10) Istnieje wyraźna potrzeba wzmocnienia zasady przebiegu kariery uzależnionego od osiągnięć, ustanawianiu bliższej zależności między wykonywaniem pracy a wynagrodzeniem przez zapewnienie wyższych premii za dobre wyniki w pracy dzięki zmianom strukturalnym w systemie awansów, przy jednoczesnym zapewnieniu równości profilu przeciętnej kariery między nowymi i starymi strukturami, z zachowaniem wykazu stanowisk oraz dyscypliny budżetowej.
(11) Unowocześnienie systemu kariery wymaga większego uznania dla doświadczenia zawodowego urzędników oraz dla zasady trwającej przez całe życie nauki. Stosownie pożądane jest zastąpienie istniejących kategorii pracowniczych oraz zmiana klasyfikacji pracowników w nowe kategorie administratorów (AD) i asystentów (AST), a także ułatwienie awansu z kategorii niższej do wyższej za pomocą nowego mechanizmu certyfikacji.
(12) Pojawiła się konieczność opracowania systemu zapewniającego równość profili przeciętnej kariery, który rozpatrywany całościowo zrekompensuje sprawiedliwie i rozsądnie po pierwsze, wzrost ogólnej liczby grup zaszeregowania oraz po drugie, ograniczenie ilości stopni w każdej grupie zaszeregowania.
(13) Celem zachowania wielojęzykowości instytucji powinno się, dla celów naboru i awansowania, położyć większy nacisk na biegłość językową oraz możliwość posługiwania się w pracy trzecim językiem wspólnotowym.
(14) Bezstronność jest podstawową zasadą służb publicznych uznaną w Karcie Praw Podstawowych Unii Europejskiej [5]. Konieczne jest zatem wyjaśnienie obowiązków urzędników w sytuacjach gdy istnieje rzeczywisty lub potencjalny konflikt interesów, zarówno przed, jak i po odejściu ze służby.
(15) Należy opracować udoskonalone uregulowania w celu zwrócenia uwagi na molestowanie psychiczne i seksualne. W tym celu powinny zostać określone jasne i właściwe definicje.
(16) Ponieważ prawo wolności słowa jest chronione w Karcie Praw Podstawowych, właściwe jest zapewnienie tego podstawowego prawa urzędnikom oraz wyznaczenie rozsądnych granic dla jego wykonywania. Jednocześnie wymagane są jasne zasady określające publikację spraw związanych z pracą Wspólnoty, jeżeli tylko może być zagrożony jej uzasadniony interes.
(17) Należy zapewnić nowe uregulowania i gwarancje w celu prawnej ochrony urzędników, zgłaszających ewentualne nielegalne działania lub zachowania, stanowiące poważne niedopełnienie obowiązków urzędnika wspólnoty w ramach służby, w stosunku do niektórych wyraźnie wskazanych osób lub organów.
(18) Stosowne jest bardziej spójne usprawnienie sposobu wszczynania i prowadzenia postępowania dyscyplinarnego. Powinna również istnieć większa stabilność w zakresie składu Komisji dyscyplinarnych, a zasady dotyczące zawieszania urzędników powinny zostać zmienione.
(19) Wyjaśnione powinny zostać procedury monitorowania nieobecności oraz przedkładania zaświadczeń lekarskich.
(20) Konieczne jest wprowadzenie nowych uregulowań dotyczących ogólnej procedury w przypadku niedostatecznego wykonywania obowiązków zawodowych, dających zainteresowanym urzędnikom prawo obrony. Przypadki urzędników, którzy nie mogą sprostać stawianym wymogom w ciągu rozsądnego okresu czasu, będą rozpatrywane zgodnie z tymi nowymi ramami prawnymi.
(21) Należy opracować przepisy wprowadzające elastyczny system pracy, obejmujące zwłaszcza i przy spełnieniu pewnych warunków, prawo do pracy w niepełnym wymiarze godzin, prawo do korzystania z systemu podziału obowiązków oraz do uzyskania wydłużonego urlopu z powodów osobistych. Podobnie właściwe jest wprowadzenie przepisów w sprawie urlopów rodzinnych oraz, szczególnie, prawa do bardziej elastycznego urlopu macierzyńskiego, urlopu ojcowskiego, urlopu z tytułu adopcji oraz urlopu wychowawczego, a także urlopu w przypadku poważnej choroby członka rodziny.
(22) W celu zapewnienia, by siła nabywcza urzędników Wspólnoty rozwija się równolegle z siłą nabywczą pracowników centralnych administracji publicznych Państw Członkowskich istotne jest zachowanie zasady wieloletniego mechanizmu dostosowania płacy, znanej jako "metoda", przez przedłużenie jej stosowania do dnia 31 grudnia 2012 r. przy przeprowadzeniu po czterech latach oceny zgodności w zakresie dyscypliny budżetowej.
(23) Korzyści dla urzędników wynikające z wieloletniego systemu dostosowania płacy będą zrównoważone przez wprowadzenie specjalnego potrącenia w celu odzwierciedlenia kosztów polityki socjalnej, poprawionych warunków pracy oraz szkół europejskich. To specjalne potrącenie powinno corocznie stopniowo wzrastać i mieć zastosowanie w stosunku do wszystkich urzędników przez taki sam okres, jak sam system.
(24) Ponieważ koszty stosowania współczynników korygujących przy przekazywaniu części wynagrodzenia do innych Państw Członkowskich stały się nieproporcjonalne, przekazywanie części wynagrodzenia z zastosowaniem współczynników korygujących powinno zostać ograniczone do niższej części wynagrodzenia i do przypadków, kiedy przekazanie jest konieczne w celu umożliwienia urzędnikowi uregulowania zobowiązań prawnych w stosunku do członków rodziny w innych Państwach Członkowskich.
(25) Kryterium pozwalające byłym urzędnikom na dalsze objęcie systemem wspólnego ubezpieczenia chorobowego okazało się niejasne w zastosowaniu i wobec tego powinno zostać uproszczone.
(26) Należy zracjonalizować niektóre świadczenia poprzez gruntowną kontrolę niektórych z nich i rezygnację z innych w celu uproszczenia zasad administracyjnych i uczynienia ich bardziej przejrzystymi. Zwrot kosztów podróży oraz podróży służbowych powinien zatem być bardziej zbliżony do kosztów rzeczywistych, a administracja powinna zostać uproszczona. Podobnie dodatek edukacyjny powinien w przyszłości zostać w większym stopniu dostosowany do faktycznie ponoszonych wydatków.
(27) System dodatków rodzinnych wymaga reformy w celu doprowadzenia do polepszenia sytuacji rodzin, w szczególności jeżeli chodzi o sytuację rodziców z małymi dziećmi.
(28) Ponieważ świadczenia emerytalno-rentowe wyrażone są jako odsetek wynagrodzenia, stosowne jest zapewnienie, że w przyszłości wynagrodzenia i emerytury oraz renty będą określane równolegle, przy jednoczesnym zabezpieczeniu schematu podstaw ubezpieczenia i utrzymaniu odpowiednich wkładów własnych ponoszonych przez urzędnika, pracownika i przełożonego, których renty obciążają budżet Wspólnoty. Cel ten wymaga stworzenia mechanizmu zapewniającego krótkoterminowy i długoterminowy system równowagi ubezpieczeniowej.
(29) Zmiany demograficzne i zmieniająca się struktura wieku ludności nakłada wciąż rosnące obciążenie na wspólnotowy system rent i wymaga podniesienia wieku emerytalnego, a obniżenia rocznej stawki wzrostu emerytury, z zastrzeżeniem jednak zastosowania środków przejściowym wobec urzędników będących w trakcie służby.
(30) Coraz głębsza integracja Unii Europejskiej oraz wolny wybór emerytów dotyczący ich miejsca zamieszkania w obrębie Unii Europejskiej sprawiły, że system współczynników korygujących dla emerytur staje się nieaktualny. System ten stworzył również problemy z monitorowaniem miejsca zamieszkania emerytów, które to problemy muszą zostać przezwyciężone. System ten wobec tego powinien zostać zniesiony z zachowaniem stosownego okresu przejściowego dla emerytów i urzędników zatrudnionych przed wejściem w życie niniejszego rozporządzenia.
(31) Warunki stanowiące podstawę aktualnych przepisów w zakresie rent inwalidzkich i rent rodzinnych uległy zmianie od czasu przyjęcia ich po raz pierwszy i w związku z tym powinny zostać uaktualnione i uproszczone.
(32) Zasady dotyczące odpraw pracowniczych powinny zostać zmienione, tak aby ująć w nich przepisy Wspólnoty w sprawie przenoszenia uprawnień emerytalnych. Powinno się tego dokonać poprzez skorygowanie pewnych niezgodności i wprowadzenie większej elastyczności.
(33) Zasady dotyczące elastycznego systemu emerytalnego powinny brać pod uwagę zarówno interesy urzędników, jak i instytucji oraz uwzględniać konsekwencje budżetowe. Stosowane środki powinny być uzależnione od wniosku urzędnika i powinny im towarzyszyć odpowiednie warunki finansowe; wykorzystanie tego mechanizmu powinno zostać zgłoszone do organu budżetowego. Przepis ten powinien mieć na celu ułatwienie zarządzania personelem, zwłaszcza w mniejszych instytucjach. Realny wybór na korzyść wcześniejszej emerytury przed osiągnięciem wieku emerytalnego zależy od zachowania ubezpieczenia zdrowotnego i zasiłków rodzinnych. Środki te powinny jednak być zrównoważone przez podniesienie minimalnego wieku do 55 lat oraz wprowadzenie opcji pracy po przekroczeniu aktualnego wieku emerytalnego.
(34) Warunki zatrudnienia obejmujące cały poziom wynagrodzeń i emerytur dla urzędników i innych pracowników pozostają na poziomie, który zachęca i zatrzymuje najlepszych kandydatów ze wszystkich Państw Członkowskich w niezależnej i stałej służbie publicznej.
(35) Powinno się przystosować, wyjaśnić i uzgodnić z przepisami ogólnymi przepisy stosowane w stosunku do urzędników służb naukowych i technicznych oraz urzędników pracujących w państwach trzecich.
(36) Należy ustanowić nową kategorię niestałych pracowników, mianowicie pracowników kontraktowych. Pracownicy ci, których zakres obowiązków ma bardziej ograniczony charakter, będą z reguły musieli pracować pod nadzorem urzędników lub pracowników zatrudnionych na czas określony. Ich zatrudnienie między innymi będzie miało na celu ostateczne zastąpienie personelu pomocniczego i urzędników Kategorii D w instytucjach, urzędach i przedstawicielstwach Komisji, delegacjach i agencjach, a także w agencjach wykonawczych i innych organach utworzonych na mocy określonych aktów prawnych. Prawa i obowiązki takich pracowników kontraktowych będą określone przez analogię do praw i obowiązków pracowników tymczasowych, w szczególności w zakresie zabezpieczenia społecznego, zasiłków i warunków pracy.
(37) Należy opracować przepisy w sprawie uregulowań przejściowych celem umożliwienia stopniowego stosowania nowych zasad i środków przy jednoczesnym poszanowaniu praw nabytych pracowników w ramach systemu wspólnotowego przed wejściem w życie niniejszych zmian Regulaminu pracowniczego, przy uwzględnieniu uzasadnionych oczekiwań pracowników.
(38) Środki, w szczególności środki unowocześnienia przebiegu kariery i środki finansowe, zostały przyjęte w całości przez organizacje reprezentujące pracowników, z którymi przeprowadzono konsultacje w ramach Komitetu konsultacyjnego powołanego decyzją Rady z dnia 23 czerwca 1981 r.
(39) Regulamin pracowniczy urzędników Wspólnot Europejskich i Warunki zatrudnienia innych pracowników Wspólnot Europejskich określone w rozporządzeniu (EWG, Euratom, EWWiS) nr 259/68 [6], ostatnio zmienionym rozporządzeniem (WE, Euratom) nr 2182/2003 [7], powinny zatem zostać zmienione, jak określono poniżej,
PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
Artykuł 1
Regulamin pracowniczy urzędników Wspólnot Europejskich i Warunki zatrudnienia innych pracowników Wspólnot Europejskich zostają niniejszym zmienione zgodnie z załącznikiem I w odniesieniu do Regulaminu pracowniczego urzędników oraz załącznikiem II w odniesieniu do Warunków zatrudnienia innych pracowników.
Artykuł 2
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dnia 1 maja 2004 r.
Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich Państwach Członkowskich.
Sporządzono w Brukseli, dnia 22 marca 2004 r.