DECYZJA KOMISJI
z dnia 18 kwietnia 2005 r.
w sprawie środków nadzwyczajnych w odniesieniu do niedozwolonego genetycznie zmodyfikowanego organizmu „Bt10” w produktach z kukurydzy
(notyfikowana jako dokument nr C(2005) 1257)
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
(2005/317/WE)
KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH,
mając na uwadze Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską,
uwzględniając rozporządzenie (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności i ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (1), w szczególności jego art. 53 ust. 1,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
Artykuł 4 ust. 2 i art. 16 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 (2) w sprawie genetycznie zmodyfikowanej żywności i paszy przewidują, że żadna genetycznie zmodyfikowana żywność ani pasza nie może zostać wprowadzona do obrotu na rynku Wspólnoty, chyba że jest ona objęta zezwoleniem wydanym zgodnie ze wspomnianym rozporządzeniem. Artykuł 4 ust. 3 i art. 16 ust. 3 tego samego rozporządzenia stanowią, że nie należy zatwierdzać żywności i paszy zmodyfikowanej genetycznie, chyba że zostało wykazane w sposób właściwy i wystarczający, iż nie wywiera ona szkodliwych skutków dla zdrowia ludzi, zwierząt lub środowiska naturalnego, nie wprowadza konsumenta lub użytkownika w błąd oraz nie odbiega od żywności lub paszy przeznaczonej do zastąpienia w takim zakresie, że jej normalne spożycie nie powoduje niekorzystnych skutków odżywczych dla ludzi lub zwierząt.
(2)
Dnia 22 marca 2005 r. władze Stanów Zjednoczonych (zwane dalej władzami USA) poinformowały Komisję, że produkty z kukurydzy zanieczyszczone genetycznie zmodyfikowaną kukurydzą zwaną „Bt10” (zwane dalej produktami zanieczyszczonymi), które nie zostały zatwierdzone do wprowadzenia do obrotu na rynku Wspólnoty, były prawdopodobnie przywożone do Wspólnoty od 2001 r. i będą prawdopodobnie przywożone w dalszym ciągu. Ponadto władze te poinformowały Komisję, że wyżej wspomniane produkty nie były również zatwierdzone do wprowadzania do obrotu w Stanach Zjednoczonych.
(3)
Bez uszczerbku dla zobowiązań kontrolnych Państw Członkowskich środki, które zostaną podjęte w odniesieniu do prawdopodobnego przywozu zanieczyszczonych produktów, powinny podlegać kompleksowemu i wspólnemu podejściu pozwalającemu na podjęcie szybkich i skutecznych działań oraz uniknięcie zasadniczych różnic między Państwami Członkowskimi w sposobie podejścia do sytuacji.
(4)
Artykuł 53 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 przewiduje możliwość przyjęcia odpowiednich wspólnotowych środków nadzwyczajnych dotyczących żywności i paszy przywożonych z kraju trzeciego w celu ochrony zdrowia ludzkiego, zdrowia zwierząt lub środowiska, w przypadku gdy takie ryzyko nie może być wystarczająco objęte za pomocą środków podjętych przez dane Państwa Członkowskie.
(5)
Pomimo że w grudniu 2004 r. firma Syngenta, która stworzyła genetycznie zmodyfikowaną kukurydzę „Bt10”, przekazała informacje o zanieczyszczeniu produktów władzom USA, ani ona, ani władze USA nie dostarczyły żadnych danych umożliwiających dokonanie oceny bezpieczeństwa genetycznie zmodyfikowanej kukurydzy „Bt10” przez Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (zwany dalej Urzędem) zgodnie z normami ustanowionymi w rozporządzeniu (WE) nr 1829/2003. Według Urzędu (3) brak takich informacji sprawia, że bezpieczeństwo „Bt10” należy jeszcze potwierdzić.
(6)
Zważywszy na brak wystarczających danych umożliwiających dokonanie oceny bezpieczeństwa genetycznie zmodyfikowanej kukurydzy „Bt10” w celu zapewnienia wysokiego poziomu ochrony zdrowia, do którego dąży Wspólnota, oraz na domniemane ryzyko produktów niezatwierdzonych zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1829/2003, które uwzględnia zasadę ostrożności ustanowioną w art. 7 rozporządzenia (WE) nr 178/2002, należy przyjąć środki nadzwyczajne w celu zapobieżenia wprowadzania do obrotu na rynku Wspólnoty zanieczyszczonych produktów.
(7)
Zgodnie z ogólnymi wymogami ustanowionymi w rozporządzeniu (WE) nr 178/2002 podmioty działające na rynku żywności i pasz mają pierwotne prawne zobowiązanie, aby zapewnić, że żywność i pasza w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą spełniają wymogi prawa żywnościowego oraz aby kontrolować przestrzeganie tych wymogów. Obowiązek udowodnienia, że zanieczyszczone produkty nie zostały wprowadzone do obrotu spoczywa zatem na przedsiębiorstwach odpowiedzialnych za wprowadzanie do obrotu po raz pierwszy. W tym celu środki nadzwyczajne powinny wymagać, aby przesyłki określonych produktów pochodzących ze Stanów Zjednoczonych mogły być wprowadzone do obrotu jedynie jeśli zostały opatrzone analitycznym sprawozdaniem wykazującym, że produkty te nie są zanieczyszczone genetycznie zmodyfikowaną kukurydzą „Bt10”. Analityczne sprawozdanie powinno zostać sporządzone przez licencjonowane laboratorium według międzynarodowych norm.
(8)
W celu ułatwienia kontroli wszystkie genetycznie zmodyfikowane produkty żywnościowe i pasza wprowadzone do obrotu powinny zostać poddane sprawdzonej metodzie wykrywania. Firma Syngenta została poproszona o udostępnienie metody wykrywania w zależności od sytuacji genetycznie zmodyfikowanej kukurydzy „Bt10”, jak również próbek kontrolnych. W związku z tym wspólnotowe laboratorium referencyjne, o którym mowa w art. 32 rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 (zwane dalej WLR), zostało poproszone o zatwierdzenie metody wykrywania tego produktu na podstawie danych dostarczonych przez firmę Syngenta. Metoda wykrywania została udostępniona przez firmę Syngenta i można ją również znaleźć na następującej stronie internetowej: http://gmo-crl.jrc.it.
(9)
Biorąc pod uwagę, że środki przewidziane w niniejszej decyzji muszą być proporcjonalne i nieograniczające handlu bardziej niż to konieczne, powinny one objąć jedynie produkty, w przypadku których istnieje znaczne prawdopodobieństwo zanieczyszczenia genetycznie zmodyfikowaną kukurydzą „Bt10”. Według informacji otrzymanych od władz USA ani genetycznie zmodyfikowane ziarno kukurydzy, ani żaden inny produkt z niego pochodzący nie są przywożone ze Stanów Zjednoczonych do Wspólnoty, z wyjątkiem paszy z glutenu kukurydzianego oraz wysłodzin wykorzystywanych w paszach. W związku z tym produkty te należy objąć wyżej wspomnianymi środkami.
(10)
W związku z tym, że w Stanach Zjednoczonych nie rozdziela się tego typu produktów, ani nie istnieją środki mające na celu odtworzenie historii produktu, pomimo wniosków ze strony Komisji, władze USA nie były w stanie zagwarantować, że pasza z glutenu kukurydzianego oraz wysłodziny zawierające lub wyprodukowane z genetycznie zmodyfikowanych organizmów, które są przywożone do Wspólnoty, nie zawierają „Bt10”.
(11)
W odniesieniu do produktów spożywczych, zgodnie z informacjami udostępnionymi Komisji, żadna genetycznie zmodyfikowana kukurydza przywożona ze Stanów Zjednoczonych nie jest wykorzystywana do produkcji żywności we Wspólnocie. Państwa Członkowskie powinny jednakże kontrolować, czy produkty żywnościowe z genetycznie zmodyfikowanej kukurydzy są obecne na rynku oraz czy zostały one zanieczyszczone „Bt10”. Na podstawie informacji dostarczanych przez Państwa Członkowskie, Komisja będzie rozważać konieczność podjęcia stosownych środków.
(12)
Środki te należy poddać ocenie najpóźniej po sześciu miesiącach w celu sprawdzenia, czy są one w dalszym ciągu konieczne.
(13)
Środki przewidziane niniejszą decyzją są zgodne z opinią Stałego Komitetu ds. Łańcucha Pokarmowego i Zdrowia Zwierząt,
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
Zakres
Niniejsza decyzja ma zastosowanie do następujących produktów pochodzących ze Stanów Zjednoczonych:
-
pasza z glutenu kukurydzianego zawierająca lub wyprodukowana z genetycznie zmodyfikowanej kukurydzy objętej kodem CN 2309 90 20
-
wysłodziny zawierające lub wyprodukowane z genetycznie zmodyfikowanej kukurydzy objętej kodem CN 2303 30 00.
Artykuł 2
Warunki wprowadzenia do obrotu po raz pierwszy
1. Państwa Członkowskie zezwalają na wprowadzenie do obrotu po raz pierwszy produktów wymienionych w art. 1, jedynie jeśli oryginalne analityczne sprawozdanie towarzyszące przesyłce, oparte na odpowiedniej i zatwierdzonej metodzie wykrywania genetycznie zmodyfikowanej kukurydzy „Bt10” w zależności od sytuacji oraz sporządzone przez licencjonowane laboratorium, wykazuje, że produkt nie zawiera kukurydzy „Bt10” lub paszy wyprodukowanej z kukurydzy „Bt10”.
Jeśli przesyłka produktów wymienionych w art. 1 jest podzielona, każdej części podzielonej przesyłki towarzyszy uwierzytelniony odpis sprawozdania analitycznego przewidzianego w ust. 1.
2. W przypadku braku takiego analitycznego sprawozdania przedsiębiorca mający siedzibę we Wspólnocie, odpowiedzialny za wprowadzenie do obrotu po raz pierwszy produktu, zleca badanie produktów wymienionych w art. 1 w celu wykazania, że nie zawierają one kukurydzy „Bt10” lub paszy wyprodukowanej z kukurydzy „Bt10”. Do czasu otrzymania analitycznego sprawozdania, przesyłka nie jest wprowadzana do obrotu we Wspólnocie.
3. Państwa Członkowskie informują Komisję o pozytywnych (niekorzystnych) wynikach za pomocą systemu szybkiego alarmowania w zakresie żywności i paszy.
Artykuł 3
Inne środki kontroli
Państwa Członkowskie podejmują stosowne środki, łącznie z wyrywkowym pobieraniem próbek i analizą w odniesieniu do produktów wymienionych w art. 1 już wprowadzonych do obrotu w celu zweryfikowania nieobecności kukurydzy „Bt10” lub paszy wyprodukowanej z kukurydzy „Bt10”. Informują one Komisję o pozytywnych (niekorzystnych) wynikach za pomocą systemu szybkiego alarmowania w zakresie żywności i paszy.
Artykuł 4
Przesyłki zanieczyszczone
Państwa Członkowskie podejmują stosowne środki w celu zapewnienia, że produkty wymienione w art. 1, które zawierają kukurydzę „Bt10” lub paszę wyprodukowaną z kukurydzy „Bt10”, nie są wprowadzane do obrotu.
Artykuł 5
Zwrot kosztów
Państwa Członkowskie zapewniają, że koszty wynikłe z wdrażania art. 2 i art. 4 są ponoszone przez zainteresowane przedsiębiorstwa odpowiedzialne za wprowadzanie do obrotu po raz pierwszy.
Artykuł 6
Przegląd środków
Niniejsza decyzja zostaje poddana przeglądowi najpóźniej do dnia 31 października 2005 r.
Artykuł 7
Adresaci decyzji
Niniejsza decyzja jest skierowana do Państw Członkowskich.
Sporządzono w Brukseli, dnia 18 kwietnia 2005 r.