Dyrektywa Rady 93/119/WE
z dnia 22 grudnia 1993 r.
w sprawie ochrony zwierząt podczas uboju lub zabijania
RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 43,
uwzględniając wniosek Komisji [1],
uwzględniając opinię Parlamentu Europejskiego [2],
uwzględniając opinię Komitetu Ekonomiczno-Społecznego [3],
a także mając na uwadze, co następuje:
dyrektywa 74/577/EWG [4] ustanowiła zasady dotyczące ogłuszania zwierząt przed ubojem;
Europejska Konwencja w sprawie Ochrony Zwierząt Przeznaczonych do Uboju została zatwierdzona w imieniu Wspólnoty przez decyzję Rady 88/306/EWG [5]; zakres Konwencji jest szerszy niż obowiązujące przepisy wspólnotowe w tym przedmiocie;
przepisy narodowe dotyczące ochrony zwierząt podczas uboju lub zabijania mają wpływ na warunki konkurencji i w związku z tym na funkcjonowanie Wspólnego Rynku produktów rolnych;
dlatego istnieje konieczność ustanowienia wspólnych minimalnych norm ochrony zwierząt podczas uboju lub zabijania, w celu zapewnienia racjonalnego rozwoju produkcji i ułatwienia urzeczywistnienia rynku wewnętrznego zwierząt i produktów zwierzęcych;
podczas uboju lub zabijania zwierzętom powinno się oszczędzić zbędnego bólu lub cierpienia;
jednakże niezbędne jest zezwolenie na przeprowadzanie doświadczeń technicznych i naukowych oraz uwzględnienie szczególnych wymagań niektórych obyczajów religijnych;
przepisy powinny także zapewniać zadowalającą ochronę, podczas uboju lub zabijania, zwierząt nieobjętych Konwencją;
w deklaracji o ochronie zwierząt, załączonej do Aktu Końcowego Traktatu o Unii Europejskiej, Konferencja wzywa Parlament Europejski, Radę i Komisję, jak również Państwa Członkowskie, aby opracowując i wdrażając legislację wspólnotową w zakresie wspólnej polityki rolnej, w pełni uwzględniały wymagania dobrostanu zwierząt;
w tak przeprowadzanych działaniach wspólnotowych należy zapewnić zgodność z wymaganiami wynikającymi z zasady pomocniczości ustanowionej w art. 3b Traktatu;
dyrektywa 74/577/EWG powinna zostać uchylona,
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DYREKTYWĘ:
ROZDZIAŁ I
Przepisy ogólne
Artykuł 1
1. Niniejszą dyrektywę stosuje się do przemieszczania, przetrzymywania, krępowania, ogłuszania, uboju lub zabijania zwierząt hodowanych i utrzymywanych dla produkcji mięsa, skóry, futra i innych produktów oraz do zabijania zwierząt w celu zwalczania chorób.
2. Niniejszej dyrektywy nie stosuje się do:
- technicznych i naukowych eksperymentów, odnoszących się do procedur wymienionych w ust. 1, przeprowadzanych pod nadzorem właściwych władz,
- zwierząt zabijanych podczas imprez kulturalnych i sportowych,
- dzikiej zwierzyny zabijanej zgodnie z art. 3 dyrektywy 92/45/EWG.
Artykuł 2
Do celów niniejszej dyrektywy stosuje się następujące definicje:
1) "rzeźnia": każde miejsce, łącznie z urządzeniami do przemieszczania i przetrzymywania zwierząt, używane do przemysłowego uboju zwierząt określonych w art. 5 ust. 1;
2) "przemieszczanie": rozładunek zwierząt lub ich przewóz z platformy rozładunkowej, obór lub zagród w rzeźni do lokalu lub miejsca, gdzie mają być poddane ubojowi;
3) "przetrzymywanie": utrzymywanie zwierząt w oborach, zagrodach, wydzielonych obszarach terenu użytkowanego przez rzeźnie, w celu zapewnienia im niezbędnej opieki przed ubojem (wody, paszy, odpoczynku);
4) "krępowanie": zastosowanie wobec zwierzęcia jakiejkolwiek procedury przeznaczonej do ograniczenia jego ruchów w celu ułatwienia skutecznego ogłuszenia lub zabicia;
5) "ogłuszenie": jakikolwiek szereg czynności, którego zastosowanie wobec zwierzęcia powoduje natychmiastową utratę przytomności, trwającą aż do śmierci;
6) "zabijanie": jakikolwiek szereg czynności, który powoduje śmierć zwierzęcia;
7) "ubój": spowodowanie śmierci zwierzęcia przez wykrwawienie;
8) "właściwy organ": organ centralny Państwa Członkowskiego właściwy do przeprowadzania kontroli weterynaryjnych lub organ, któremu przekazano takie uprawnienia.
Jednakże w Państwach Członkowskich władze religijne, na rzecz których przeprowadzany jest ubój, są uprawnione do stosowania i monitorowania szczególnych przepisów, które stosuje się do uboju zgodnego z niektórymi obyczajami religijnymi. Odnośnie do wspomnianych przepisów władze te działają na odpowiedzialność urzędowego lekarza weterynarii, którego definicję przedstawiono w art. 2 dyrektywy 64/433/EWG.
Artykuł 3
Podczas przemieszczania, przetrzymywania, krępowania, ogłuszania, uboju lub zabijania oszczędza się zwierzętom wszelkiego zbędnego niepokoju, bólu i cierpienia.
ROZDZIAŁ II
Wymagania w stosunku do rzeźni
Artykuł 4
Budowa, urządzenia i wyposażenie rzeźni oraz ich działanie mają zaoszczędzić zwierzętom zbędnego niepokoju, bólu lub cierpienia.
Artykuł 5
1. Zwierzęta jednokopytne, przeżuwacze, świnie, króliki i drób sprowadzone do rzeźni w celu uboju są:
a) przemieszczane, a jeśli to konieczne - przetrzymywane, zgodnie z przepisami załącznika A;
b) krępowane, zgodnie z przepisami załącznika B;
c) ogłuszane przed ubojem lub natychmiastowo zabijane, zgodnie z przepisami załącznika C;
d) wykrwawiane zgodnie z przepisami załącznika D.
2. Wymagania ust. 1 lit. c) nie mają zastosowania w przypadku zwierząt poddawanych szczególnym metodom uboju, przewidzianym przez niektóre obyczaje religijne.
3. W poszanowaniu ogólnych zasad Traktatu właściwe władze Państw Członkowskich mogą zezwolić przedsiębiorstwom, kwalifikującym się do odstępstw zgodnie z art. 4 i 13 dyrektywy 64/433/EWG, art. 4 dyrektywy 91/498/EWG i art. 7 i 18 dyrektywy 71/118/EWG, na odstępstwa od ust. 1 lit. a) w odniesieniu do bydła oraz od ust. 1 lit. a) i metod ogłuszania i zabijania określonych w załączniku C w odniesieniu do drobiu, królików, świń, owiec i kóz pod warunkiem, że spełnione są wymagania przewidziane w art. 3.
Artykuł 6
1. Narzędzia, pęta, inny sprzęt i instalacje używane do ogłuszania lub zabijania muszą być zaprojektowane, wykonane, utrzymywane i używane w taki sposób, aby uzyskać szybkie i skuteczne ogłuszenie lub zabicie, zgodnie z przepisami niniejszej dyrektywy. Właściwy organ sprawdza, czy narzędzia, pęta i inny sprzęt używany do ogłuszania i zabijania zgodne są z powyższymi zasadami, oraz regularnie sprawdza, czy są one w dobrym stanie i pozwalają na osiągnięcie wyżej wymienionego celu.
2. W miejscu uboju musi być przetrzymywane odpowiednie, zapasowe wyposażenie i narzędzia do awaryjnego użytku. Mają one być właściwie utrzymane i regularnie kontrolowane.
Artykuł 7
Przemieszczaniem, przetrzymywaniem, krępowaniem, ogłuszaniem, ubojem i zabijaniem zwierząt nie mogą zajmować się osoby, które nie posiadają wiedzy i umiejętności niezbędnych do wykonywania tych zadań w sposób humanitarny i skuteczny, zgodnie z wymaganiami niniejszej dyrektywy.
Właściwy organ zapewnia, aby osoby zatrudnione przy uboju posiadały niezbędne umiejętności, kompetencje i wiedzę zawodową.
Artykuł 8
W celu zapewnienia zgodności z niniejszą dyrektywą przeprowadzane są w rzeźniach inspekcje i kontrole na odpowiedzialność właściwego organu, który przez cały czas ma wolny dostęp do wszystkich części rzeźni. Jednakże takie inspekcje i kontrole mogą być przeprowadzane w tym samym czasie co kontrole przeprowadzane w innych celach.
ROZDZIAŁ III
Ubój i zabijanie poza rzeźniami
Artykuł 9
1. Gdy zwierzęta określone w art. 5 ust. 1 poddawane są ubojowi poza rzeźniami, stosuje się art. 5 ust. 1 lit. b), c) i d).
2. Jednakże Państwa Członkowskie mogą zezwolić na odstępstwa od ust. 1 w odniesieniu do drobiu, królików, świń, owiec i kóz poddanych ubojowi lub zabijaniu poza rzeźniami przez właściciela, dla jego osobistego spożycia, pod warunkiem że jest to zgodne z art. 3 i że świnie, owce i kozy zostały wcześniej ogłuszone.
Artykuł 10
1. Ubój lub zabijanie zwierząt określonych w art. 5 ust. 1, dokonywany w celach zwalczania choroby, przeprowadza się zgodnie z załącznikiem E.
2. Zwierzęta hodowane dla skór zabija się zgodnie z załącznikiem F.
3. Nadwyżki jednodniowych kurcząt, których definicję przedstawiono w art. 2 ust. 3 dyrektywy 90/539/EWG, oraz nadwyżki zarodków w odpadach z wylęgarni zabija się jak najszybciej, zgodnie z załącznikiem G.
Artykuł 11
Nie stosuje się art. 9 i 10 w przypadku zwierząt, które muszą być zabite niezwłocznie z przyczyn bezpieczeństwa.
Artykuł 12
Zwierzęta okaleczone lub chore muszą być poddane ubojowi lub zabite na miejscu. Jednakże właściwy organ może zezwolić na transport zwierząt okaleczonych lub chorych przeznaczonych do uboju lub zabicia pod warunkiem, że transport ten nie pociągnie za sobą dalszych cierpień zwierząt.
ROZDZIAŁ IV
Przepisy końcowe
Artykuł 13
1. W razie potrzeby przepisy dotyczące ochrony zwierząt podczas uboju lub zabijania inne niż w niniejszej dyrektywie są przyjmowane przez Radę stanowiącą większością kwalifikowaną na wniosek Komisji.
2. a) Załączniki do niniejszej dyrektywy są zmieniane przez Radę stanowiącą na wniosek Komisji, zgodnie z procedurą ustanowioną w ust. 1, w szczególności w celu dostosowania ich do postępu technologicznego i naukowego;
b) ponadto, najpóźniej do dnia 31 grudnia 1995 r., Komisja przedstawi Radzie sprawozdanie sporządzone w oparciu o opinię Komitetu Nauk Weterynaryjnych, wraz z odpowiednimi projektami, w szczególności dotyczącymi stosowania:
- pistoletów na ślepe naboje, stosowane domózgowo, lub gazów innych niż te określone w załączniku C albo ich kombinacji stosowanych do ogłuszania, szczególnie dwutlenku węgla do ogłuszania drobiu,
- gazów innych niż te, określone w załączniku C lub ich kombinacji przeznaczonych do zabijania,
- każdej innej naukowo uznanej procedury ogłuszania lub zabijania.
Rada stanowi o tych projektach większością kwalifikowaną;
c) na zasadzie odstępstwa od lit. a), najpóźniej do dnia 31 grudnia 1995 r., Komisja, zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 16, przedłoży Stałemu Komitetowi Weterynaryjnemu sprawozdanie sporządzone w oparciu o opinię Komitetu Nauk Weterynaryjnych, wraz z właściwymi projektami w celu ustalenia:
i) mocy i czasu trwania użycia prądu, niezbędnych do ogłuszenia różnych gatunków zwierząt;
ii) stężenia gazu i długości poddania jego działaniu, niezbędnych do ogłuszenia różnych gatunków zwierząt;
d) do czasu wykonania przepisów lit. b) i c) stosuje się w tym przedmiocie przepisy krajowe, zgodnie z przepisami ogólnymi Traktatu.
Artykuł 14
1. Biegli Komisji mogą przeprowadzać kontrole na miejscu tak długo, jak jest to konieczne dla zapewnienia jednolitego stosowania niniejszej dyrektywy. W tym celu mogą oni badać reprezentatywne próbki z przedsiębiorstw, żeby zapewnić, że właściwy organ sprawdza, czy dane przedsiębiorstwa spełniają wymagania niniejszej dyrektywy.
Komisja powiadamia Państwa Członkowskie o wynikach przeprowadzonych kontroli.
2. Kontrole określone w ust. 1 przeprowadzane są we współpracy z właściwym organem.
3. Państwo Członkowskie, na którego terytorium przeprowadzana jest kontrola, udziela biegłym wszelkiej niezbędnej pomocy w wypełnianiu ich obowiązków.
4. Szczegółowe przepisy dotyczące wykonania niniejszego artykułu zostaną ustalone zgodnie z procedurą ustanowioną w art. 16.
Artykuł 15
W trakcie przeprowadzania kontroli w rzeźniach lub przedsiębiorstwach, które zostały zatwierdzone lub mają być zatwierdzone w państwach trzecich do celów umożliwienia wywozu do Wspólnoty, zgodnie z regułami wspólnotowymi, biegli Komisji zapewniają, że zwierzęta określone w art. 5 zostały poddane ubojowi zgodnie z warunkami gwarantującymi humanitarne traktowanie przynajmniej równoznaczne z przewidzianymi w niniejszej dyrektywie.
W celu umożliwienia przywozu mięsa z państwa trzeciego świadectwo zdrowia towarzyszące takiemu mięsu musi być uzupełnione zaświadczeniem potwierdzającym, że powyższy warunek został spełniony.
Artykuł 16
1. Gdy ma być zastosowana procedura określona w niniejszym artykule, sprawa zostaje niezwłocznie przedstawiona Stałemu Komitetowi Weterynaryjnemu przez jego przewodniczącego, z własnej inicjatywy albo na żądanie przedstawiciela Państwa Członkowskiego.
2. Przedstawiciel Komisji przedstawia Komitetowi projekt środków, które należy podjąć. Komitet wydaje opinię o projekcie w terminie, który przewodniczący może ustalić stosownie do pilności sprawy. Opinia zostaje przyjęta większością ustanowioną w art. 148 ust. 2 Traktatu w odniesieniu do decyzji, które Rada przyjmuje na wniosek Komisji. Głosy przedstawicieli Państw Członkowskich w Komitecie są ważone w sposób określony w tym artykule. Przewodniczący nie bierze udziału w głosowaniu.
3. a) Komisja przyjmuje planowane środki, jeżeli są one zgodne z opinią Komitetu;
b) jeżeli planowane środki nie są zgodne z opinią Komitetu lub jeżeli opinia nie została wydana, Komisja niezwłocznie przedstawia Radzie wniosek w sprawie środków, które należy podjąć. Rada stanowi większością kwalifikowaną.
Jeżeli Rada nie podejmie działań w ciągu trzech miesięcy od daty przedłożenia jej sprawy, Komisja przyjmuje projektowane środki, chyba że Rada odrzuciła te środki zwykłą większością.
Artykuł 17
Dyrektywa 74/577/EWG traci moc z dniem 1 stycznia 1995 r.
Artykuł 18
1. Państwa Członkowskie wprowadzą w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne, łącznie z sankcjami, niezbędne do wykonania niniejszej dyrektywy z dniem 1 stycznia 1995 r. i niezwłocznie powiadomią o tym Komisję.
Przepisy przyjęte przez Państwa Członkowskie zawierają odniesienie do niniejszej dyrektywy lub odniesienie to towarzyszy ich urzędowej publikacji. Metody dokonywania takiego odniesienia określane są przez Państwa Członkowskie.
2. Jednakże, od daty ustanowionej w ust. 1, Państwa Członkowskie mogą, w poszanowaniu ogólnych zasad Traktatu, zachować lub stosować na swoim terytorium surowsze przepisy niż te zawarte w niniejszej dyrektywie. Państwa Członkowskie powiadomią Komisję o wszelkich takich środkach.
3. Państwa Członkowskie przekażą Komisji teksty podstawowych przepisów prawa krajowego przyjętych w dziedzinach objętych niniejszą dyrektywą.
Artykuł 19
Niniejsza dyrektywa skierowana jest do Państw Członkowskich.
Sporządzono w Brukseli, dnia 22 grudnia 1993 r.