Dyrektywa Rady
z dnia 24 czerwca 1988 r.
w sprawie wykonania art. 67 Traktatu
(88/361/EWG)
RADA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH,
uwzględniając Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Gospodarczą, w szczególności jego art. 69 i 70 ust. 1,
uwzględniając wniosek Komisji, przedłożony po konsultacji z Komitetem Walutowym [1],
uwzględniając opinię Parlamentu Europejskiego [2],
a także mając na uwadze, co następuje:
artykuł 8a Traktatu określa, że rynek wewnętrzny obejmie obszar bez granic wewnętrznych, w obrębie którego zapewniony będzie swobodny przepływ kapitału, z zastrzeżeniem innych postanowień Traktatu;
Państwa Członkowskie powinny mieć możliwość podejmowania odpowiednich środków w celu regulowania płynności sektora bankowego; środki te powinny być ograniczone tylko do tego celu;
Państwa Członkowskie w razie potrzeby powinny mieć możliwość podejmowania środków w celu ograniczenia - przejściowo i w ramach odpowiednich procedur Wspólnoty - przepływów kapitałów krótkoterminowych, które - nawet gdy nie występują znaczne odchylenia w zakresie podstawowych wskaźników gospodarczych - mogą poważnie zakłócić prowadzenie polityki pieniężnej i kursowej tych państw;
dla osiągnięcia przejrzystości pożądane jest wskazanie, zgodnie z przepisami niniejszej dyrektywy, zakresu środków przejściowych w dziedzinie przepływów kapitału, przyjętych na rzecz Królestwa Hiszpanii i Republiki Portugalskiej przez Akt Przystąpienia z 1985 r.;
Królestwo Hiszpanii i Republika Portugalska, na mocy art. 61-66 oraz 222-232 Aktu Przystąpienia z 1985 r., mają prawo odłożyć w czasie liberalizację niektórych przepływów kapitału na zasadzie odstępstwa od zobowiązań, zawartych w pierwszej dyrektywie Rady z dnia 11 maja 1960 r. w sprawie wykonania art. 67 Traktatu [3], ostatnio zmienionej przez dyrektywę 86/566/EWG [4]; dyrektywa 86/566/EWG zawiera również przepisy przejściowe, które mają być zastosowane wobec tych dwóch Państw Członkowskich w odniesieniu do ich zobowiązań do dokonania liberalizacji przepływów kapitału; jest właściwe, aby obydwa te Państwa Członkowskie mogły odłożyć w czasie przyjęcie nowych zobowiązań w zakresie liberalizacji, wynikających z niniejszej dyrektywy;
w Republice Greckiej i Irlandii występują, choć w różnym zakresie, poważne problemy z bilansem płatniczym i wysokim zadłużeniem zewnętrznym; wprowadzenie przez oba te Państwa Członkowskie natychmiastowej i pełnej liberalizacji przepływów kapitału utrudni im dalsze stosowanie środków, które podjęły na rzecz poprawy swojej sytuacji zewnętrznej i wzmocnienia swoich systemów finansowych w celu ich dostosowania do wymogów zintegrowanego rynku finansowego Wspólnoty; właściwe jest, zgodnie z art. 8c Traktatu, aby tym dwu Państwom Członkowskim, w świetle ich szczególnej sytuacji, zapewnić dłuższy okres czasu na wypełnienie zobowiązań, wynikających z niniejszej dyrektywy;
pełna liberalizacja przepływów kapitału w niektórych Państwach Członkowskich, szczególnie w regionach przygranicznych, może przyczynić się do powstawania trudności na rynku nieruchomości dla drugich miejsc zamieszkania; wejście w życie niniejszej dyrektywy nie narusza obowiązującego ustawodawstwa krajowego Państw Członkowskich, regulującego te kwestie zakupu;
należy wykorzystać okres, przeznaczony do wprowadzenia w życie niniejszej dyrektywy, na umożliwienie Komisji przedłożenia wniosków mających na celu wyeliminowanie lub ograniczanie ryzyka zakłóceń, uchylania się od opodatkowania, wynikającego ze zróżnicowania krajowych systemów opodatkowania oraz umożliwienia Radzie ustosunkowania się do tych wniosków;
zgodnie z art. 70 ust. 1 Traktatu, Wspólnota dąży do osiągnięcia możliwie największego stopnia liberalizacji w odniesieniu do przepływu kapitału między jej rezydentami a rezydentami państw trzecich;
przepływy kapitałów krótkoterminowych o dużej skali do albo z państw trzecich mogą poważnie zakłócić sytuację pieniężną lub finansową Państw Członkowskich lub spowodować poważne napięcia na rynkach walutowych; taki rozwój wypadków może okazać się szkodliwy dla spójności Europejskiego Systemu Walutowego, prawidłowego funkcjonowania rynku wewnętrznego oraz postępującego urzeczywistnienia unii gospodarczej i walutowej; w związku z tym należy stworzyć odpowiednie warunki do podjęcia wspólnych działań przez Państwa Członkowskie, jeśli okaże się to niezbędne;
niniejsza dyrektywa zastępuje dyrektywę Rady 72/156/EWG z dnia 21 marca 1972 r. w sprawie uregulowania napływu kapitału międzynarodowego i neutralizacji jego niepożądanych skutków na płynność wewnętrzną [5]; dyrektywa 72/156/EWG traci moc,
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DYREKTYWĘ:
Artykuł 1
1. Z zastrzeżeniem następujących przepisów, Państwa Członkowskie znoszą ograniczenia w zakresie przepływów kapitału, dokonywanych między osobami zamieszkałymi w Państwach Członkowskich. W celu ułatwienia stosowania niniejszej dyrektywy przepływy kapitału klasyfikuje się zgodnie z nomenklaturą, zawartą w Załączniku I.
2. Przelewy w odniesieniu do przepływów kapitału odbywają się na tych samych warunkach kursowych, jakie obowiązują przy realizacji płatności w transakcjach bieżących.
Artykuł 2
Państwa Członkowskie powiadomią Komitet Prezesów Banków Centralnych, Komitet Walutowy oraz Komisję o środkach podjętych w celu regulowania płynności sektora bankowego, mających szczególny wpływ na transakcje kapitałowe, dokonywane przez instytucje kredytowe z nierezydentami, najpóźniej do dnia wejścia ich w życie.
Środki te powinny ograniczać się do tego, co jest niezbędne do celów krajowej regulacji pieniężnej. Komitet Walutowy oraz Komitet Prezesów Banków Centralnych przedstawi Komisji opinie w tej sprawie.
Artykuł 3
1. W przypadku, gdy przepływy kapitału krótkoterminowego o wyjątkowo dużej skali powodują poważne napięcia na rynkach walutowych i prowadzą do poważnego zakłócenia w prowadzeniu polityki pieniężnej i walutowej Państwa Członkowskiego, co przejawia się w szczególności w znacznych wahaniach płynności wewnętrznej, Komisja może, po konsultacji z Komitetem Walutowym oraz Komitetem Prezesów Banków Centralnych, upoważnić to Państwo Członkowskie do podjęcia środków ochronnych w odniesieniu do przepływów kapitału wymienionych w Załączniku II, których warunki i szczegóły określi Komisja.
2. Zainteresowane Państwo Członkowskie może samo podjąć wyżej wspomniane środki ochronne w trybie pilnym, jeśli środki te są niezbędne. Komisja oraz pozostałe Państwa Członkowskie będą powiadamiane o tych środkach najpóźniej w dniu ich wejścia w życie. Komisja po konsultacji z Komitetem Walutowym oraz Komitetem Prezesów Banków Centralnych podejmie decyzję, czy dane Państwo Członkowskie może kontynuować stosowanie tych środków czy też powinno je zmienić lub znieść.
3. Decyzje podejmowane przez Komisję na mocy ust. 1 i 2 mogą być odwołane lub zmienione przez Radę kwalifikowaną większością.
4. Okres stosowania środków ochronnych podjętych na mocy niniejszego artykułu nie przekracza sześciu miesięcy.
5. Do dnia 31 grudnia 1992 r. Rada zbada, na podstawie sprawozdania Komisji, po uzyskaniu opinii Komitetu Walutowego oraz Komitetu Prezesów Banków Centralnych, czy przepisy niniejszego artykułu nadal odpowiadają, co do zasady jak i co do szczegółów, wymogom, które miały spełnić.
Artykuł 4
Niniejsza dyrektywa nie narusza prawa Państw Członkowskich do podejmowania wszelkich niezbędnych środków na rzecz zapobiegania naruszeniom ich przepisów ustawowych i wykonawczych, w tym w odniesieniu do opodatkowania i rozważnego nadzoru nad instytucjami finansowymi czy tworzenia procedur zgłaszania przepływów kapitału do celów informacji urzędowej lub statystycznej.
Stosowanie tych środków i procedur nie może powodować utrudnienia dla przepływów kapitału dokonywanych zgodnie z prawem wspólnotowym.
Artykuł 5
W przypadku Królestwa Hiszpanii i Republiki Portugalskiej, zgodnie z nomenklaturą przepływów kapitału zawartą w Załączniku I, zakres postanowień Aktu Przystąpienia z 1985 r. w dziedzinie przepływów kapitału, jest taki jaki określono w Załączniku III.
Artykuł 6
1. Państwa Członkowskie podejmują środki niezbędne do wykonania niniejszej dyrektywy najpóźniej do dnia 1 lipca 1990 roku. Państwa Członkowskie powiadomią o tym niezwłocznie Komisję. Państwa Członkowskie powiadomią również o wszelkich nowych środkach lub zmianach przepisów regulujących przepływy kapitału, które zostały wymienione w Załączniku I, najpóźniej do dnia ich wejścia w życie.
2. Królestwo Hiszpanii i Republika Portugalska, z zastrzeżeniem art. 61-66 oraz 222-232 Aktu Przystąpienia z 1985 r., a także Republika Grecka i Irlandia, mogą czasowo kontynuować stosowanie ograniczeń wobec przepływów kapitału wymienionych w Załączniku IV, zgodnie z warunkami i terminami ustalonymi w tym Załączniku.
Jeśli przed wygaśnięciem terminu, ustalonego w odniesieniu do liberalizacji przepływów kapitału, określonych w wykazie III oraz IV Załącznika IV, Republika Portugalska i Republika Grecka uzna, że nie jest w stanie kontynuować liberalizacji, w szczególności z powodu występowania trudności w bilansie płatniczym lub ponieważ krajowy system finansowy jest niedostatecznie dostosowany, na wniosek jednego z tych Państw Członkowskich oraz we współpracy z Komitetem Walutowym, Komisja dokona oceny sytuacji gospodarczej i finansowej Państwa Członkowskiego, którego to dotyczy. Na podstawie wyników tej oceny Komisja zaproponuje Radzie przedłużenie terminu liberalizacji całości lub części określonych przepływów kapitału. Takie przedłużenie nie może przekroczyć trzech lat. Rada będzie działać zgodnie z procedurą ustaloną w art. 69 Traktatu.
3. Królestwo Belgii oraz Wielkie Księstwo Luksemburga mogą czasowo kontynuować funkcjonowanie podwójnego rynku walutowego na warunkach i w terminach określonych w Załączniku V.
4. Istniejące prawo krajowe regulujące zakup drugich miejsc zamieszkania może być utrzymane w mocy do czasu, kiedy Rada przyjmie dalsze przepisy w tym obszarze zgodnie z art. 69 Traktatu. Przepis ten nie narusza stosowania innych przepisów prawa wspólnotowego.
5. Komisja przedłoży Radzie najpóźniej do dnia 31 grudnia 1988 r. wnioski mające na celu wyeliminowanie lub zmniejszenie ryzyka zakłóceń, uchylania się od opodatkowania, wynikających z różnych krajowych systemów opodatkowania oszczędności oraz kontrolę stosowania tych systemów.
Rada zajmie stanowisko wobec wniosków Komisji najpóźniej do dnia 30 czerwca 1989 r. Wszelkie wspólnotowe przepisy podatkowe będą, zgodnie z Traktatem, przyjmowane jednogłośnie.
Artykuł 7
1. W traktowaniu przelewów w odniesieniu do przepływów kapitału do i z państw trzecich, Państwa Członkowskie będą dążyły do osiągnięcia tego samego stopnia liberalizacji, który stosowany jest przy operacjach z rezydentami innych Państw Członkowskich, z zastrzeżeniem innych przepisów niniejszej dyrektywy.
Przepisy poprzedniego akapitu nie naruszają stosowania wobec państw trzecich krajowych reguł lub prawa wspólnotowego, w szczególności dotyczących warunków wzajemności, odnośnie operacji tworzenia i świadczenia usług finansowych oraz dopuszczenia papierów wartościowych do rynków kapitałowych.
2. Gdy przepływy kapitału krótkoterminowego na dużą skalę do i z państw trzecich poważnie naruszą krajową lub zewnętrzną sytuację pieniężną lub finansową Państw Członkowskich lub kilku z nich, bądź też powodują napięcia w relacjach wymiany walut we Wspólnocie lub między Wspólnotą a państwami trzecimi, wówczas Państwa Członkowskie przeprowadzą między sobą konsultacje na temat wszelkich środków, które należy wprowadzić, aby przeciwdziałać tym trudnościom. Konsultacje te odbywać się będą w ramach Komitetu Prezesów Banków Centralnych i Komitetu Walutowego z inicjatywy Komisji lub jakiegokolwiek Państwa Członkowskiego.
Artykuł 8
Co najmniej raz w roku Komitet Walutowy zbada sytuację odnośnie swobodnego przepływu kapitału, wynikającej ze stosowania niniejszej dyrektywy. Kontrola obejmuje środki dotyczące krajowych uregulowań rynków kredytowych, finansowych i pieniężnych, które mogą mieć szczególny wpływ na międzynarodowe przepływy kapitału oraz na wszystkie pozostałe aspekty niniejszej dyrektywy. Komitet składa sprawozdanie Komisji z wyników tej kontroli.
Artykuł 9
Pierwsza dyrektywa z dnia 11 maja 1960 r. oraz dyrektywa 72/156/EWG tracą moc z dniem 1 lipca 1990 r.
Artykuł 10
Niniejsza dyrektywa skierowana jest do Państw Członkowskich.
Sporządzono w Luksemburgu, dnia 24 czerwca 1988 r.