ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (WE) NR 1099/2008
z dnia 22 października 2008 r.
w sprawie statystyki energii
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 285 ust. 1,
uwzględniając wniosek Komisji,
stanowiąc zgodnie z procedurą określoną w art. 251 Traktatu (1),
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
Wspólnota potrzebuje precyzyjnych i aktualnych danych dotyczących ilości energii, jej form, źródeł, wytwarzania, dostaw, przemian i zużycia, w celu monitorowania wpływu i konsekwencji funkcjonowania jej polityki w dziedzinie energii.
(2)
Tradycyjnie statystyka energii koncentrowała się na podaży energii oraz na energii pochodzącej ze źródeł kopalnych. W ciągu najbliższych lat statystyka ta musi w większym stopniu uwzględniać większą wiedzę na temat zużycia energii finalnej, energii ze źródeł odnawialnych i energii jądrowej oraz ich monitorowanie.
(3)
Dostępność wiarygodnych i aktualnych informacji na temat energii jest niezbędna, aby ocenić wpływ zużycia energii na środowisko naturalne, w szczególności w odniesieniu do emisji gazów cieplarnianych. Informacje te są wymagane zgodnie z decyzją nr 280/2004/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. dotyczącą mechanizmu monitorowania emisji gazów cieplarnianych we Wspólnocie i wykonania protokołu z Kioto (2).
(4)
Dyrektywa 2001/77/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 września 2001 r. w sprawie wspierania produkcji na rynku wewnętrznym energii elektrycznej wytwarzanej ze źródeł odnawialnych (3) oraz dyrektywa 2004/8/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. w sprawie wspierania kogeneracji w oparciu o zapotrzebowanie na ciepło użytkowe na rynku wewnętrznym energii (4) zobowiązują państwa członkowskie do zgłaszania danych ilościowych dotyczących energii. Aby monitorować postępy w realizacji celów określonych w tych dyrektywach, potrzebne są szczegółowe aktualne dane dotyczące energii.
(5)
Dyrektywa 2002/91/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 grudnia 2002 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (5), dyrektywa 2006/32/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 kwietnia 2006 r. w sprawie efektywności końcowego wykorzystania energii i usług energetycznych (6) oraz dyrektywa 2005/32/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 6 lipca 2005 r. ustanawiająca ogólne zasady ustalania wymogów dotyczących ekoprojektu dla produktów wykorzystujących energię (7) zobowiązują państwa członkowskie do zgłaszania danych ilościowych dotyczących zużycia energii. Dla monitorowania postępów w realizacji celów określonych w tych dyrektywach potrzebne są szczegółowe aktualne dane dotyczące energii oraz lepsze powiązanie tych danych z odnośnymi badaniami statystycznymi, takimi jak spisy powszechne ludności i mieszkań, oraz z danymi dotyczącymi transportu.
(6)
Zielone księgi Komisji z dnia 22 czerwca 2005 r. w sprawie efektywności energetycznej oraz z dnia 8 marca 2006 r. w sprawie europejskiej strategii na rzecz zrównoważonej, konkurencyjnej i bezpiecznej energii - omawiają politykę UE w zakresie energii, dla której dostępność unijnych danych statystycznych dotyczących energii jest konieczna, w tym w celu ustanowienia Europejskiego Obserwatorium Rynku Energii.
(7)
Ustanowienie modelu prognozowania energetycznego będącego własnością publiczną, zgodnie z apelem Parlamentu Europejskiego w rezolucji z dnia 14 grudnia 2006 r. w sprawie europejskiej strategii na rzecz zrównoważonej, konkurencyjnej i bezpiecznej energii (8), wymaga szczegółowych aktualnych danych dotyczących energii.
(8)
W nadchodzących latach należy zwrócić większą uwagę na bezpieczeństwo podaży najważniejszych paliw, a także potrzebę aktualniejszych i dokładniejszych danych na szczeblu UE, aby przewidywać i koordynować rozwiązywanie przez UE ewentualnych kryzysów podaży.
(9)
Liberalizacja oraz rosnąca złożoność rynku energetycznego sprawiają, że coraz trudniej otrzymuje się wiarygodne aktualne dane dotyczące energii, w szczególności w sytuacji, w której brakuje podstawy prawnej dotyczącej dostarczania takich danych.
(10)
Aby system statystyki energii pomagał w podejmowaniu decyzji politycznych przez Unię Europejską i jej państwa członkowskie oraz wspierał debatę publiczną z udziałem obywateli, musi on być porównywalny, przejrzysty, elastyczny i zdolny do rozwoju. Dlatego w najbliższej przyszłości powinny zostać uwzględnione dane statystyczne dotyczące energii jądrowej, a istotne dane dotyczące energii ze źródeł odnawialnych powinny być coraz bardziej wzbogacane. Podobnie w dziedzinie efektywności energetycznej niezwykle przydatne byłyby szczegółowe dane statystyczne dotyczące mieszkalnictwa i transportu.
(11)
Tworzenie statystyki Wspólnoty podlega zasadom określonym w rozporządzeniu Rady (WE) nr 322/97 z dnia 17 lutego 1997 r. w sprawie statystyk Wspólnoty (9).
(12)
W związku z tym, że cel niniejszego rozporządzenia, mianowicie ustanowienie wspólnych ram dla tworzenia, przekazywania, oceny i rozpowszechniania porównywalnej statystyki dotyczącej energii we Wspólnocie, nie może być w wystarczającym stopniu osiągnięty przez państwa członkowskie i z tego powodu możliwe jest jego lepsze osiągnięcie na poziomie Wspólnoty, Wspólnota może przyjąć środki zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tego celu.
(13)
W tworzeniu i rozpowszechnianiu statystyki Wspólnoty na mocy niniejszego rozporządzenia krajowe i wspólnotowe organy statystyczne powinny uwzględnić zasady określone w Europejskim Kodeksie Praktyk Statystycznych, który został przyjęty dnia 24 lutego 2005 r. przez Komitet ds. Programów Statystycznych, powołany decyzją Rady 89/382/EWG, Euratom (10), i dołączony do zalecenia Komisji w sprawie niezależności, wiarygodności i odpowiedzialności krajowych i wspólnotowych organów statystycznych.
(14)
Środki niezbędne do wykonania niniejszego rozporządzenia powinny zostać przyjęte zgodnie z decyzją Rady 1999/468/WE z dnia 28 czerwca 1999 r. ustanawiającą warunki wykonywania uprawnień wykonawczych przyznanych Komisji (11).
(15)
W szczególności Komisji powinny zostać przyznane uprawnienia do zmiany listy źródeł danych, statystyk krajowych i mających zastosowanie wyjaśnień lub definicji, jak również ustaleń dotyczących przekazywania tych danych, oraz do ustalenia i zmian rocznych statystyk energii jądrowej, po ich uwzględnieniu, do zmian statystyk dotyczących energii ze źródeł odnawialnych, po ich uwzględnieniu, i do ustalania i zmian statystyk dotyczących finalnego zużycia energii. Ponieważ środki te są środkami o zasięgu ogólnym i mają na celu zmianę elementów innych niż istotne niniejszego rozporządzenia, między innymi poprzez jego uzupełnienie o nowe elementy inne niż istotne, muszą zostać przyjęte zgodnie z procedurą regulacyjną połączoną z kontrolą określoną w art. 5a decyzji 1999/468/WE.
(16)
Należy przewidzieć, że Komisja może przyznać państwom członkowskim wyłączenia lub odstępstwa w odniesieniu do tych aspektów gromadzenia danych dotyczących energii, które mogłyby stanowić zbytnie obciążenie dla respondentów. Odstępstwa i wyłączenia powinno się przyznawać wyłącznie po otrzymaniu odpowiedniego uzasadnienia opisującego obecną sytuację i wskazującego nadmierne obciążenia w sposób przejrzysty. Okres, w którym pozostają one w mocy, powinien być ograniczony do niezbędnego minimum.
(17)
Środki przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są zgodne z opinią Komitetu ds. Programów Statystycznych,
PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
Artykuł 1
Przedmiot i zakres
1. Niniejsze rozporządzenie ustanawia wspólne ramy dla tworzenia, przekazywania, oceny i rozpowszechniania porównywalnej statystyki energii we Wspólnocie.
2. Niniejsze rozporządzenie stosuje się do danych statystycznych dotyczących nośników energii oraz dotyczących ich danych zagregowanych we Wspólnocie.
Artykuł 2
Definicje
Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje:
a)
„statystyka Wspólnoty” oznacza statystyki Wspólnoty w rozumieniu art. 2 tiret pierwsze rozporządzenia (WE) nr 322/97;
b)
„tworzenie statystyki” oznacza tworzenie statystyk w rozumieniu art. 2 tiret drugie rozporządzenia (WE) nr 322/97;
c)
„Komisja (Eurostat)” oznacza organ Wspólnoty w rozumieniu art. 2 tiret czwarte rozporządzenia (WE) nr 322/97;
d)
„nośniki energii” oznaczają paliwa, energię cieplną, energię odnawialną, energię elektryczną lub każdą inną formę energii;
e)
„dane zagregowane” oznaczają dane zagregowane na poziomie krajowym dotyczące przetwarzania lub wykorzystywania nośników energii, czyli dotyczące produkcji, handlu, magazynowania, przemian, zużycia i cech strukturalnych systemu energetycznego, takich jak zainstalowanych mocy służących wytwarzaniu energii elektrycznej lub mocy produkcyjnych dla produktów naftowych;
f)
„jakość danych” oznacza następujące aspekty jakości statystycznej: przydatność, dokładność, aktualność i terminowość, dostępność i przejrzystość, porównywalność, spójność i kompletność.
Artykuł 3
Źródła danych
1. Stosując zasady utrzymywania zmniejszonego obciążenia respondentów i uproszczenia czynności administracyjnych, państwa członkowskie zestawiają dane dotyczące nośników energii oraz dane zagregowane sporządzone na ich podstawie we Wspólnocie, korzystając z następujących źródeł:
a)
specjalne badania statystyczne skierowane do producentów energii pierwotnej oraz przetworzonej, a także podmiotów handlowych, dystrybutorów i przewoźników oraz importerów i eksporterów nośników energii;
b)
inne badania statystyczne skierowane do użytkowników energii finalnej w sektorach przemysłu przetwórczego i transportu oraz w innych sektorach, w tym w gospodarstwach domowych;
c)
inne procedury estymacji statystycznej lub inne źródła, w tym źródła administracyjne, takie jak informacje organów regulacji rynków energii elektrycznej i gazu.
2. Państwa członkowskie ustalają szczegółowe zasady przedstawiania danych potrzebnych dla statystyki krajowej, określonych w art. 4, przez przedsiębiorstwa i inne podmioty.
3. Wykaz źródeł danych może być modyfikowany zgodnie z procedurą regulacyjną połączoną z kontrolą, o której mowa w art. 11 ust. 2.
Artykuł 4
Kategorie danych zagregowanych, nośniki energii i częstotliwość przekazywania statystyki krajowej
1. Krajowa statystyka, którą należy przekazywać, jest określona w załącznikach. Przekazuje się ją zgodnie z następującą częstotliwością:
a)
raz w roku dla danych statystyki energetycznej określonych w załączniku B;
b)
raz w miesiącu dla danych statystyki energetycznej określonych w załączniku C;
c)
krótkoterminowo raz w miesiącu dla danych statystyki energetycznej określonych w załączniku D.
2. Wyjaśnienia lub definicje dotyczące stosowanych pojęć technicznych są zawarte w poszczególnych załącznikach oraz w załączniku A (Wyjaśnienia dotyczące terminologii).
3. Przekazywane dane oraz odnoszące się do nich wyjaśnienia lub definicje mogą być modyfikowane zgodnie z procedurą regulacyjną połączoną z kontrolą, o której mowa w art. 11 ust. 2.
Artykuł 5
Przekazywanie i rozpowszechnianie
1. Państwa członkowskie przekazują Komisji (Eurostat) krajową statystykę, o której mowa w art. 4.
2. Ustalenia dotyczące jej przekazania, w tym obowiązujące terminy, odstępstwa oraz wyłączenia są określone w załącznikach.
3. Ustalenia dotyczące przekazywania krajowej statystyki mogą być modyfikowane w sposób zgodny z procedurą regulacyjną połączoną z kontrolą, o której mowa w art.11 ust. 2.
4. Na należycie uzasadniony wniosek państwa członkowskiego Komisja może przyznać dodatkowe wyłączenia lub odstępstwa zgodnie z procedurą regulacyjną, o której mowa w art. 11 ust. 3, w odniesieniu do tych części statystyki krajowej, których gromadzenie mogłoby stanowić zbytnie obciążenie dla respondentów.
5. Komisja (Eurostat) rozpowszechnia roczne statystyki dotyczące energii do dnia 31 stycznia drugiego roku po okresie sprawozdawczym.
Artykuł 6
Ocena jakości i sprawozdania
1. Państwa członkowskie zapewniają jakość przekazywanych danych.
2. Należy podjąć każdy rozsądny wysiłek, aby zapewnić spójność między danymi o energii zgłoszonymi zgodnie z załącznikiem B oraz danymi zgłoszonymi zgodnie z decyzją Komisji 2005/166/WE z dnia 10 lutego 2005 r. ustanawiającą zasady wykonania decyzji nr 280/2004/WE Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczącej mechanizmu monitorowania emisji gazów cieplarnianych we Wspólnocie i wykonania protokołu z Kioto (12).
3. Do celów niniejszego rozporządzenia do jakości przekazywanych danych stosuje się następujące kryteria oceny:
a)
„przydatność” dotyczy stopnia, w jakim statystyki zaspokajają obecne i potencjalne potrzeby użytkowników;
b)
„dokładność” dotyczy stopnia, w jakim dane szacunkowe są zbliżone do nieznanych wartości faktycznych;
c)
„aktualność” dotyczy odstępu czasu pomiędzy momentem uzyskania informacji a wydarzeniem lub zjawiskiem, które opisują;
d)
„terminowość” odnosi się do odstępu czasu pomiędzy momentem, w którym dane zostały udostępnione, a terminem, w którym powinny były zostać przedłożone;
e)
„dostępność” i „przejrzystość” dotyczą warunków i sposobów uzyskiwania, wykorzystania i interpretowania danych przez użytkowników;
f)
„porównywalność” dotyczy pomiaru skutków wywoływanych przez różnice w stosowanych koncepcjach statystycznych oraz w narzędziach i procedurach pomiaru, w przypadku gdy porównywane są statystyki z różnych obszarów geograficznych, dziedzin sektorowych lub z różnych okresów;
g)
„spójność” dotyczy możliwości łączenia danych na różne sposoby i do różnych celów z zachowaniem ich wiarygodności.
4. Co pięć lat państwa członkowskie przedstawiają Komisji (Eurostat) sprawozdanie dotyczące jakości przekazanych danych oraz o ewentualnych dokonanych zmianach metodologicznych.
5. W terminie sześciu miesięcy od otrzymania wniosku od Komisji (Eurostat) i aby umożliwić jej ocenę jakości przekazanych danych, państwa członkowskie przesyłają Komisji (Eurostat) sprawozdanie zawierające wszystkie istotne informacje dotyczące wykonania niniejszego rozporządzenia.
Artykuł 7
Czas odniesienia i częstotliwość
Państwa członkowskie zestawiają wszystkie dane wymienione w niniejszym rozporządzeniu od początku roku kalendarzowego następującego po przyjęciu niniejszego rozporządzenia i przekazują je następnie z częstotliwością określoną w art. 4 ust. 1.
Artykuł 8
Roczne statystyki dotyczące energii jądrowej
Komisja (Eurostat), we współpracy z sektorem energii jądrowej w UE, określa - w razie potrzeby z zastrzeżeniem poufności oraz unikając podwójnego gromadzenia danych, utrzymując jednocześnie na niskim poziomie koszty produkcji i zachowując rozsądne obciążenie sprawozdawcze - zestaw rocznych statystyk dotyczących energii jądrowej, które będą gromadzone i rozpowszechniane od 2009 r., przy czym rok ten będzie pierwszym okresem sprawozdawczym.
Zestaw rocznych statystyk dotyczących energii jądrowej jest tworzony i może być modyfikowany zgodnie z procedurą regulacyjną połączoną z kontrolą, o której mowa w art. 11 ust. 2.
Artykuł 9
Statystyka dotycząca energii ze źródeł odnawialnych i statystyka dotycząca zużycia energii finalnej
1. W celu poprawy jakości statystyk dotyczących energii ze źródeł odnawialnych oraz statystyki dotyczącej zużycia energii finalnej Komisja (Eurostat) we współpracy z państwami członkowskimi zapewnia porównywalność, przejrzystość, szczegółowość i elastyczność tych statystyk poprzez:
a)
przegląd metod wykorzystywanych do corocznego i efektywnego pod względem kosztów opracowywania statystyk dotyczących energii ze źródeł odnawialnych, w celu udostępnienia dodatkowych, adekwatnych i szczegółowych statystyk dotyczących każdego źródła energii odnawialnej. Komisja (Eurostat) przedstawia i rozpowszechnia statystyki zebrane, począwszy od 2010 r. (rok referencyjny);
b)
przegląd i określenie metod stosowanych na szczeblu krajowym i wspólnotowym dla tworzenia statystyk dotyczących zużycia energii finalnej (źródła, zmienne, jakość, koszty), w oparciu o aktualną sytuację, dostępne analizy i pilotażowe badania wykonalności, a także analizy kosztów i korzyści, które mają dopiero zostać przeprowadzone, oraz ocenę wyników badań pilotażowych i analizy kosztów i korzyści w celu ustalenia rozdziału energii finalnej według sektorów i głównych kierunków użytkowania oraz stopniowe włączanie rezultatów do statystyk, począwszy od 2012 r. (rok referencyjny).
2. Zbiór statystyk dotyczących energii ze źródeł odnawialnych może być modyfikowany zgodnie z procedurą regulacyjną połączoną z kontrolą, o której mowa w art. 11 ust. 2.
3. Zestaw statystyk dotyczących finalnego zużycia energii jest tworzony i może być modyfikowany zgodnie z procedurą regulacyjną połączoną z kontrolą, o której mowa w art. 11 ust. 2.
Artykuł 10
Środki wykonawcze
1. Następujące środki niezbędne dla wykonania niniejszego rozporządzenia, mające na celu zmianę elementów innych niż istotne niniejszego rozporządzenia, między innymi poprzez jego uzupełnienie, są przyjmowane zgodnie z procedurą regulacyjną połączoną z kontrolą, o której mowa w art. 11 ust. 2:
a)
zmiany w wykazie źródeł danych (art. 3 ust. 3);
b)
zmiany w statystyce krajowej oraz w odnoszących się do niej objaśnieniach lub definicjach (art. 4 ust. 3);
c)
zmiany w zakresie ustaleń dotyczących przekazywania danych (art. 5 ust. 3);
d)
tworzenie i modyfikacja rocznych statystyk dotyczących energii (art. 8 akapit drugi);
e)
modyfikacja zbioru statystyk dotyczących energii ze źródeł odnawialnych (art. 9 ust. 2);
f)
tworzenie i modyfikacja statystyk dotyczących finalnego zużycia energii (art. 9 ust. 3).
2. Dodatkowych wyłączeń i odstępstw (art. 5 ust. 4) udziela się zgodnie z procedurą regulacyjną, o której mowa w art. 11 ust. 3.
3. Należy przy tym mieć na uwadze zasadę utrzymania dodatkowych kosztów i obciążeń sprawozdawczych w rozsądnych granicach.
Artykuł 11
Komitet
1. Komisja jest wspierana przez Komitet ds. Programów Statystycznych.
2. W przypadku odesłania do niniejszego ustępu stosuje się art. 5a ust. 1-4 oraz art. 7 decyzji 1999/468/WE, z uwzględnieniem przepisów art. 8 tej decyzji.
3. W przypadku odesłania do niniejszego ustępu stosuje się art. 5 i 7 decyzji 1999/468/WE, z uwzględnieniem przepisów art. 8 tej decyzji.
Okres przewidziany w art. 5 ust. 6 decyzji 1999/468/WE ustala się na trzy miesiące.
Artykuł 12
Wejście w życie
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.
Sporządzono w Strasburgu dnia 22 października 2008 r.