DYREKTYWA KOMISJI 2006/13/WE
z dnia 3 lutego 2006 r.
zmieniająca załączniki I i II do dyrektywy 2002/32/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie niepożądanych substancji w paszach zwierzęcych w odniesieniu do dioksyn i dioksynopodobnych PCB
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH,
Uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską,
uwzględniając dyrektywę 2002/32/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 maja 2002 r. w sprawie niepożądanych substancji w paszach zwierzęcych (1), w szczególności jej art. 8 ust. 1,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
Dyrektywa 2002/32/WE stanowi, że wprowadzanie do obrotu i stosowanie produktów przeznaczonych do żywienia zwierząt, zawierających substancje niepożądane na poziomie przekraczającym maksymalne zawartości określone w załączniku I do tej dyrektywy, jest zabronione.
(2)
Termin „dioksyny”, przywołany w tej dyrektywie, obejmuje grupę 75 polichlorowanych dibenzo-p-dioksyn (PCDD) oraz grupę 135 polichlorowanych dibenzofuranów (PCDF), kongenerów, z których 17 ma charakter toksyczny. Polichlorowane bifenyle (PCB) stanowią grupę 209 różnych kongenerów, które mogą być podzielone, ze względu na swoje właściwości toksykologiczne, na dwie grupy: 12 kongenerów wykazuje własności toksykologiczne podobne do dioksyn i dlatego często są one nazywane dioksynopodobnymi PCB. Inne PCB nie wykazują toksyczności dioksynopodobnej, lecz mają inny profil toksykologiczny.
(3)
Każdy kongener dioksyn lub dioksynopodobnych PCB prezentuje inny poziom toksyczności. Aby móc podsumować toksyczność tych różnych kongenerów, w celu ułatwienia oceny ryzyka i kontroli regulacyjnej wprowadzona została koncepcja współczynników równoważności toksycznej (TEF). Oznacza to, że wyniki analizy odnoszące się do poszczególnych 17 kongenerów dioksyn i 12 kongenerów dioksynopodobnych PCB są wyrażone w postaci jednej jednostki wartościującej: „równoważnik toksyczny TCDD” (TEQ).
(4)
W dniu 30 maja 2001 r. Komitet Naukowy ds. Żywności (SCF) wydał opinię w sprawie oceny ryzyka dioksyn i dioksynopodobnych PCB w żywności, aktualizując swoją opinię w tej sprawie z dnia 22 listopada 2000 r. w oparciu o nowe informacje naukowe dostępne od czasu wydania poprzedniej opinii (2). SCF ustalił dopuszczalną tygodniową dawkę (TWI) dla dioksyn i dioksynopodobnych PCB na 14 pg WHO-TEQ/kg masy ciała. Szacunki dotyczące narażenia wskazują, że u znacznej części populacji Wspólnoty w pokarmie przekraczana jest dopuszczalna tygodniowa dawka. Dla pewnych grup ludności w niektórych krajach ryzyko może być większe ze względu na szczególne nawyki żywieniowe.
(5)
Narażenie ludzi na działanie dioksyn i dioksynopodobnych PCB w ponad 90 % pochodzi ze środków spożywczych. Środki spożywcze pochodzenia zwierzęcego są zazwyczaj odpowiedzialne za 80 % całkowitego narażenia. Obciążenie dioksynami i dioksynopodobnymi PCB u zwierząt pochodzi głównie z paszy. Dlatego pasze i w niektórych przypadkach gleba są uważane za potencjalne źródła dioksyn i dioksynopodobnych PCB.
(6)
Komitet Naukowy ds. Żywienia Zwierząt (SCAN) został poproszony o informacje na temat źródeł zanieczyszczenia pasz dioksynami i PCB, w tym dioksynopodobnymi PCB, narażenia zwierząt służących do produkcji żywności na dioksyny i PCB, przenoszenia tych składników na produkty spożywcze pochodzenia zwierzęcego i wszelkiego wpływu dioksyn i PCB zawartych w paszach na zdrowie zwierząt. W dniu 6 listopada 2000 r. SCAN wydał opinię. Określiła ona mączkę rybną i olej z ryb jako najbardziej skażone materiały paszowe. Tłuszcz zwierzęcy został określony jako następny najpoważniej skażony materiał. Wszystkie inne materiały paszowe pochodzenia zwierzęcego i roślinnego miały stosunkowo niski poziom zanieczyszczenia dioksynami. Nietrawione części pożywienia wykazały szeroki zakres zanieczyszczenia dioksynami w zależności od lokalizacji, stopnia zanieczyszczenia glebą i narażenia na źródła zanieczyszczenia atmosfery. SCAN zalecił, między innymi, położenie nacisku na zmniejszenie wpływu najbardziej skażonych materiałów na całkowite skażenie pokarmu.
(7)
Z toksykologicznego punktu widzenia najwyższy dopuszczalny poziom powinien dotyczyć dioksyn i dioksynopodobnych PCB, jednakże najwyższe dopuszczalne poziomy ustalono jedynie dla dioksyn, a nie dla dioksynopodobnych PCB, ponieważ dostępne dane dotyczące obecności dioksynopodobnych PCB były wówczas bardzo ograniczone. W międzyczasie jednak udostępniono więcej danych dotyczących obecności dioksynopodobnych PCB.
(8)
Zgodnie z dyrektywą 2002/32/WE Komisja miała po raz pierwszy dokonać przeglądu przepisów dotyczących dioksyn najpóźniej do końca 2004 r., w świetle nowych danych dotyczących obecności dioksyn i dioksynopodobnych PCB, w szczególności w celu włączenia dioksynopodobnych PCB do poziomów, jakie mają zostać ustalone.
(9)
Wszystkie podmioty w łańcuchu żywnościowym i paszowym nadal muszą dokładać wszelkich starań i podejmować niezbędne działania w celu ograniczenia obecności dioksyn i dioksynopodobnych PCB w paszy i żywności. Dyrektywa 2002/32/WE stanowi, odpowiednio, że najwyższe dopuszczalne poziomy powinny zostać poddane kolejnemu przeglądowi najpóźniej do dnia 31 grudnia 2006 r. w celu znacznego ich obniżenia. Biorąc pod uwagę czas niezbędny do otrzymania danych z monitorowania wystarczających do ustalenia znacznie niższych poziomów, należy ten termin przedłużyć.
(10)
Proponuje się ustalić najwyższe dopuszczalne poziomy sumy dioksyn i dioksynopodobnych PCB wyrażonej w równoważnikach toksyczności Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), przy zastosowaniu WHO-TEF, gdyż jest to najbardziej odpowiednie podejście z toksykologicznego punktu widzenia. W celu zapewnienia płynnego przejścia do nowych zasad, w okresie przejściowym oprócz nowo ustalonych poziomów sumy dioksyn i dioksynopodobnych PCB nadal powinno się stosować dotychczas obowiązujące poziomy dioksyn. Odrębny najwyższy dopuszczalny poziom dla dioksyn (PCDD/F) obowiązuje nadal w okresie tymczasowym. Produkty przeznaczone do żywienia zwierząt, określone w pkt 27a, muszą w tym okresie spełniać wymagania dotyczące najwyższych dopuszczalnych poziomów dla dioksyn oraz dla sumy dioksyn i dioksynopodobnych PCB. Do dnia 31 grudnia 2008 r. zostanie rozpatrzona kwestia zrezygnowania z odrębnego najwyższego dopuszczalnego poziomu dla dioksyn.
(11)
Bardzo ważne jest, aby wyniki analiz były przekazywane i interpretowane w sposób jednolity w celu zapewnienia zharmonizowanej metody wdrożenia w całej Wspólnocie. Dyrektywa Komisji 2002/70/WE z dnia 26 lipca 2002 r. ustanawiająca wymagania dotyczące określania poziomów dioksyn i dioksynopochodnych PCB w paszach (3) stanowi, że produkt przeznaczony do żywienia zwierząt należy uznać za niezgodny z ustanowionym najwyższym dopuszczalnym poziomem, jeżeli wyniki analiz potwierdzone po przeprowadzeniu powtórnej analizy i wyliczone jako średnia przynajmniej z dwóch odrębnych oznaczeń ponad uzasadnioną wątpliwość przekraczają najwyższy dopuszczalny poziom, biorąc pod uwagę niepewność pomiaru. Istnieją różne możliwości szacowania niepewności rozszerzonej (4).
(12)
Zakres dyrektywy 2002/32/WE obejmuje możliwość ustalenia najwyższych dopuszczalnych poziomów niepożądanych substancji w dodatkach paszowych. Duże ilości dioksyn wykryto w pierwiastkach śladowych, dlatego należy ustalić najwyższy dopuszczalny poziom dla dioksyn oraz sumy dioksyn i dioksynopodobnych PCB dla wszystkich dodatków należących do grupy funkcyjnej mieszanek pierwiastków śladowych oraz należy rozszerzyć najwyższe dopuszczalne poziomy na wszystkie dodatki należące do grupy funkcyjnej spoiw, środków przeciwzbrylających i koagulantów.
(13)
W celu stymulowania proaktywnego podejścia do zmniejszenia obecności dioksyn i dioksynopodobnych PCB w żywności i paszy w zaleceniu Komisji 2002/201/WE z dnia 4 marca 2002 r. w sprawie zmniejszenia obecności dioksyn, furanów i PCB w paszach i środkach spożywczych (5) określono progi podejmowania działań. Progi podejmowania działań są narzędziem dla właściwych władz i podmiotów gospodarczych umożliwiającym wyodrębnienie przypadków wymagających zidentyfikowania źródła zanieczyszczeń i podjęcia odpowiednich działań, aby je zredukować lub zlikwidować. Ponieważ źródła dioksyn i dioksynopodobnych PCB są różne, należy ustalić odrębne progi podejmowania działań z jednej strony dla dioksyn, a z drugiej strony dla dioksynopodobnych PCB.
(14)
Dyrektywa 2002/32/WE przewiduje możliwość ustalenia progów podejmowania działań. W związku z tym właściwe jest przeniesienie progów podejmowania działań z zalecenia 2002/201/WE do załącznika II do dyrektywy 2002/32/WE.
(15)
Zmniejszenie wynikającego ze spożycia żywności narażenia ludności na dioksyny i dioksynopodobne PCB jest ważne i konieczne dla zapewnienia ochrony konsumentów. Ponieważ zanieczyszczenie żywności jest bezpośrednio zależne od zanieczyszczenia paszy, należy przyjąć jednolite podejście, aby zmniejszyć występowanie dioksyn i dioksynopodobnych PCB w poszczególnych ogniwach łańcucha żywnościowego, począwszy od materiałów paszowych poprzez zwierzęta służące do produkcji żywności do ludzi. Aby znacznie zmniejszyć obecność dioksyn i dioksynopodobnych PCB w paszy i żywności, stosuje się proaktywne podejście, dlatego najwyższe dopuszczalne poziomy należy poddać przeglądowi w określonym terminie w celu ustalenia niższych poziomów. W związku z powyższym najpóźniej do dnia 31 grudnia 2008 r. zostanie rozpatrzona kwestia znacznego obniżenia najwyższych dopuszczalnych poziomów sumy dioksyn i dioksynopodobnych PCB.
(16)
Podmioty gospodarcze muszą dołożyć starań, aby skutecznie zwiększyć swoje zdolności w zakresie usuwania dioksyn i dioksynopodobnych PCB z oleju z ryb. Muszą one dokonywać dalszych wysiłków w celu zbadania różnych możliwości usuwania dioksyn i dioksynopodobnych PCB z mączki rybnej i hydrolizatów białka rybnego. Gdy technologia usuwania zanieczyszczeń będzie dostępna także dla mączki rybnej i hydrolizatów białka rybnego, podmioty gospodarcze będą musiały podjąć wysiłki, aby zapewnić wystarczające zdolności w zakresie usuwania zanieczyszczeń. Znacznie niższy najwyższy dopuszczalny poziom dla sumy dioksyn i dioksynopodobnych PCB, którego wprowadzenie zostanie rozpatrzone do dnia 31 grudnia 2008 r., będzie dotyczyć oleju z ryb, mączki rybnej i hydrolizatów białka rybnego i będzie oparty na możliwościach technicznych najskuteczniejszej, ekonomicznie opłacalnej procedury usuwania zanieczyszczeń. Jeśli chodzi o karmę dla ryb, ten znacznie niższy poziom zostanie ustalony w oparciu o techniczne możliwości najskuteczniejszej, ekonomicznie opłacalnej procedury usuwania zanieczyszczeń z oleju z ryb i mączki rybnej.
(17)
Procedura ekstrakcji stosowana do analizy dioksyn i dioksynopodobnych PCB ma znaczny wpływ na wyniki analiz, w szczególności na produkty przeznaczone na paszę zwierzęcą pochodzenia mineralnego, w związku z czym właściwe jest określenie procedury ekstrakcji, jaka ma być wykorzystana do analizy dioksyn i dioksynopodobnych PCB, przed datą stosowania.
(18)
W związku z powyższym należy odpowiednio zmienić dyrektywę 2002/32/WE.
(19)
Środki przewidziane w niniejszej dyrektywie są zgodne z opinią Stałego Komitetu ds. Łańcucha Żywnościowego i Zdrowia Zwierząt,
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DYREKTYWĘ:
Artykuł 1
W załącznikach I i II do dyrektywy 2002/32/WE wprowadza się zmiany zgodnie z Załącznikiem do niniejszej dyrektywy.
Artykuł 2
1. Państwa członkowskie wprowadzają w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do zachowania zgodności z niniejszą dyrektywą najpóźniej do dnia 4 listopada 2006 r. Państwa członkowskie niezwłocznie przekazują Komisji teksty tych przepisów wraz z tabelą korelacji pomiędzy tymi przepisami a niniejszą dyrektywą.
Przepisy przyjęte przez państwa członkowskie zawierają odesłanie do niniejszej dyrektywy lub odesłanie takie towarzyszy ich urzędowej publikacji. Metody dokonywania takiego odesłania określane są przez państwa członkowskie.
2. Państwa członkowskie przekazują Komisji teksty przepisów prawa krajowego, przyjętych w dziedzinie objętej niniejszą dyrektywą.
Artykuł 3
Niniejsza dyrektywa wchodzi w życie dwudziestego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Artykuł 4
Niniejsza dyrektywa skierowana jest do państw członkowskich.
Sporządzono w Brukseli, dnia 3 lutego 2006 r.