ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (WE) NR 244/2009
z dnia 18 marca 2009 r.
w sprawie wykonania dyrektywy 2005/32/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do wymogów dotyczących ekoprojektu dla bezkierunkowych lamp do użytku domowego
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH,
uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską,
uwzględniając dyrektywę 2005/32/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 6 lipca 2005 r. ustanawiającą ogólne zasady ustalania wymogów dotyczących ekoprojektu dla produktów wykorzystujących energię oraz zmieniającą dyrektywę Rady 92/42/EWG, oraz dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 96/57/WE i 2000/55/WE (1), w szczególności jej art. 15 ust. 1,
po konsultacji z Forum Konsultacyjnym ds. Ekoprojektu,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
Zgodnie z dyrektywą 2005/32/WE wymogi dotyczące ekoprojektu są określane przez Komisję dla produktów wykorzystujących energię, których wielkość sprzedaży we Wspólnocie jest znacząca, które mają znaczący wpływ na środowisko naturalne i które posiadają znaczący potencjał w zakresie poprawy ich ekologiczności bez pociągania za sobą nadmiernych kosztów.
(2)
Artykuł 16 ust. 2 tiret pierwsze dyrektywy 2005/32/WE stanowi, że Komisja odpowiednio wprowadza środek wykonawczy dotyczący produktów oświetleniowych przeznaczonych do użytku domowego, zgodnie z procedurą określoną w art. 19 ust. 3 i z uwzględnieniem kryteriów określonych w art. 15 ust. 2 oraz po konsultacji z Forum Konsultacyjnym ds. Ekoprojektu.
(3)
Komisja wykonała badanie przygotowawcze, w ramach którego przeanalizowano techniczne, ekologiczne i ekonomiczne aspekty produktów oświetleniowych stosowanych zwykle w gospodarstwach domowych. Badanie przeprowadzono przy udziale zainteresowanych stron ze Wspólnoty i z krajów trzecich, a jego wyniki zostały podane do publicznej wiadomości na stronach Komisji Europejskiej w portalu EUROPA.
(4)
Ponieważ obowiązkowe wymogi dotyczące ekoprojektu mają zastosowanie do produktów wprowadzanych na rynek wspólnotowy niezależnie od miejsca ich zainstalowania lub użytkowania, wymogi te nie mogą być uzależnione od zastosowania danego produktu (np. oświetlenie domowe).
(5)
Produkty podlegające przepisom niniejszego rozporządzenia przeznaczone są przede wszystkim do zapewnienia pełnego lub częściowego oświetlenia pomieszczeń domowych poprzez zastąpienie lub uzupełnienie światła naturalnego światłem sztucznym w celu poprawy widoczności w tych pomieszczeniach. Określone w niniejszym rozporządzeniu wymogi dotyczące ekoprojektu nie powinny mieć zastosowania do lamp do celów specjalnych, które przeznaczone są przede wszystkim do innych zastosowań (np. sygnalizacja świetlna, oświetlenie terrariów czy urządzenia gospodarstwa domowego), o czym wyraźnie poinformowano w dołączonych do produktu informacjach.
(6)
Pojawiające się na rynku nowe rozwiązania techniczne, np. diody elektroluminescencyjne, powinny podlegać przepisom niniejszego rozporządzenia.
(7)
Na potrzeby niniejszego rozporządzenia za istotne uważa się następujące aspekty ekologiczne objętych nim produktów: pobór energii w fazie użytkowania oraz zawartość rtęci i jej emisja.
(8)
Szacuje się, że w 2007 r. w całej Wspólnocie roczne zużycie energii elektrycznej związane z produktami, których dotyczy niniejsze rozporządzenie, wyniosło 112 TWh, co odpowiada emisji 45 mln ton CO2. Przewiduje się, że jeżeli nie zostaną podjęte konkretne działania, zużycie energii z tego tytułu wzrośnie do 135 TWh w 2020 r. Z przeprowadzonych badań przygotowawczych wynika, że zużycie energii elektrycznej przez produkty, których dotyczy niniejsze rozporządzenie, można znacznie zmniejszyć.
(9)
Szacuje się, że ilość rtęci emitowanej podczas poszczególnych etapów cyklu życia zainstalowanych lamp, w tym emisji w następstwie wytwarzania energii elektrycznej zużywanej podczas fazy użytkowania oraz emisji pochodzącej z 80 % zużytych kompaktowych lamp fluorescencyjnych zawierających rtęć, co do których zakłada się, że nie trafiają do recyklingu, wyniosła w 2007 r. 2,9 tony. Przewiduje się, że jeżeli nie zostaną podjęte konkretne działania, emisja rtęci pochodząca z zainstalowanych lamp wzrośnie do 3,1 tony w 2020 r.; jednocześnie wykazano, że ilość tę można znacznie zmniejszyć.
Zawartość rtęci w kompaktowych lampach fluorescencyjnych uważa się wprawdzie za istotny aspekt środowiskowy, jednak kwestię tę należy uregulować na podstawie dyrektywy 2002/95/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 stycznia 2003 r. w sprawie ograniczenia stosowania niektórych niebezpiecznych substancji w sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (2).
Ustalenie wymagań w zakresie energooszczędności dla lamp, których dotyczy niniejsze rozporządzenie, doprowadzi do zmniejszenia łącznej emisji rtęci.
(10)
Aby zapewnić ograniczenie do minimum potencjalnych zagrożeń dla środowiska naturalnego i zdrowia ludzkiego w razie przypadkowego uszkodzenia kompaktowej lampy fluorescencyjnej lub po zakończeniu jej cyklu życia, należy w pełni wprowadzić w życie przepisy art. 10 ust. 1 lit. d) dyrektywy 2002/96/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 stycznia 2003 r. w sprawie zużytego sprzętu elektrotechnicznego i elektronicznego (3).
(11)
Zmniejszenie zużycia energii elektrycznej przez produkty, których dotyczy niniejsze rozporządzenie, należy osiągnąć poprzez zastosowanie istniejących, niezastrzeżonych i oszczędnych rozwiązań technicznych, prowadzących do zmniejszenia łącznych wydatków na zakup i eksploatację urządzeń.
(12)
Ustanawiając wymogi dotyczące ekoprojektu w odniesieniu do produktów, których dotyczy niniejsze rozporządzenie, należy mieć na celu poprawę ich ekologiczności, co przyczyni się do funkcjonowania rynku wewnętrznego oraz do realizacji wspólnotowego celu, jakim jest ograniczenie zużycia energii o 20 % do 2020 r. w porównaniu z zakładanym zużyciem energii w tym roku, w przypadku gdyby nie podjęto żadnych środków.
(13)
Niniejsze rozporządzenie powinno spowodować rozpowszechnienie na rynku energooszczędnych produktów objętych jego przepisami, prowadząc do oszczędności energii rzędu 39 TWh w 2020 r. w porównaniu z zakładanym zużyciem energii w tym roku, w przypadku gdyby nie podjęto żadnych środków związanych z ekoprojektem.
(14)
Wymogi dotyczące ekoprojektu nie powinny mieć negatywnego wpływu na funkcjonalność produktu z punktu widzenia użytkownika i nie powinny nieść za sobą negatywnych skutków dla zdrowia, bezpieczeństwa oraz środowiska naturalnego. W szczególności korzyści płynące z ograniczenia zużycia energii elektrycznej podczas fazy użytkowania produktów, których dotyczy niniejsze rozporządzenie, powinny wyrównywać z nadwyżką ewentualne dodatkowe negatywne oddziaływanie na środowisko w fazie ich produkcji.
(15)
Wymogi dotyczące ekoprojektu wchodzą w życie etapowo, dzięki czemu producenci powinni mieć wystarczająco dużo czasu na odpowiednie zmodyfikowanie konstrukcji produktów, których dotyczy niniejsze rozporządzenie. Harmonogram tych etapów należy określić tak, aby uniknąć negatywnych skutków dla funkcjonalności urządzeń znajdujących się na rynku oraz uwzględnić wpływ na koszty ponoszone przez użytkowników i producentów (w szczególności małe i średnie przedsiębiorstwa), przy jednoczesnym zapewnieniu terminowego osiągnięcia celów niniejszego rozporządzenia.
(16)
Pomiary odpowiednich parametrów produktów należy przeprowadzać przy uwzględnieniu powszechnie uznanych najnowocześniejszych metod; producenci mogą stosować zharmonizowane normy ustanowione zgodnie z art. 10 dyrektywy 2005/32/WE, gdy tylko zostaną one udostępnione i opublikowane w tym celu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
(17)
Zgodnie z art. 8 dyrektywy 2005/32/WE w niniejszym rozporządzeniu należy określić stosowne procedury oceny zgodności.
(18)
Aby ułatwić przeprowadzanie kontroli zgodności, producenci powinni przedstawiać informacje w postaci dokumentacji technicznej określonej w załącznikach V i VI do dyrektywy 2005/32/WE, w zakresie w jakim dotyczą one wymogów określonych w niniejszym rozporządzeniu.
(19)
W uzupełnieniu obowiązujących zgodnie z prawem wymogów, określenie orientacyjnych kryteriów referencyjnych dotyczących najlepszych dostępnych rozwiązań technicznych dla produktów, których dotyczy niniejsze rozporządzenie, powinno przyczynić się do zapewnienia szerokiej dostępności informacji i ułatwienia dostępu do nich. Może to dodatkowo ułatwić zastosowanie najlepszych rozwiązań konstrukcyjnych celem poprawy ekologiczności produktów, których dotyczy niniejsze rozporządzenie, podczas całego cyklu życia.
(20)
W ramach przeglądu niniejszego środka należy zwrócić szczególną uwagę na zmiany wielkości sprzedaży lamp do celów specjalnych, celem weryfikacji, czy nie są one wykorzystywane na potrzeby oświetlenia ogólnego, a także na rozwój nowych rozwiązań technicznych takich jak diody elektroluminescencyjne oraz na możliwość ustalenia wymogów w zakresie energooszczędności na poziomie klasy „A” zgodnie z definicją w dyrektywie 98/11/WE z dnia 27 stycznia 1998 r. wykonującej dyrektywę Rady 92/75/EWG w zakresie etykietowania energii lamp gospodarstwa domowego (4).
(21)
Zgodnie z zawartymi w niniejszym rozporządzeniu wymogami lampy halogenowe z trzonkiem G9 i R7 mogą przez ograniczony czas pozostać na rynku, umożliwiając zaspokojenie zapotrzebowania na źródła światła na wymianę do zainstalowanych obecnie opraw oświetleniowych, aby nie obciążać użytkowników niepotrzebnymi kosztami oraz dać producentom czas na opracowanie opraw oświetleniowych przeznaczonych do wydajniejszych źródeł światła.
(22)
Środki przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są zgodne z opinią komitetu powołanego na podstawie art. 19 ust. 1 dyrektywy 2005/32/WE,
PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
Artykuł 1
Przedmiot i zakres
Niniejsze rozporządzenie określa wymogi dotyczące ekoprojektu dla wprowadzania na rynek bezkierunkowych lamp do użytku domowego, również w przypadku ich sprzedaży do użytku innego niż domowy oraz w przypadku gdy są one wbudowane w inne produkty. W rozporządzeniu określono także wymogi w zakresie informacji o produkcie dotyczące lamp do celów specjalnych.
Określone w niniejszym rozporządzeniu wymogi nie mają zastosowania do następujących lamp do użytku domowego i lamp do celów specjalnych:
a)
lampy o następujących współrzędnych chromatyczności x i y:
-
x 0,200 lub x 0,600
-
y - 2,3172 x2 + 2,3653 x - 0,2800 lub
y - 2,3172 x2 + 2,3653 x - 0,1000;
b)
lampy kierunkowe;
c)
lampy o strumieniu świetlnym poniżej 60 lumenów lub powyżej 12 000 lumenów;
d)
lampy, w których:
-
co najmniej 6 % łącznego promieniowania w zakresie 250-780 nm przypada na zakres 250-400 nm,
-
szczytowa wartość promieniowania przypada w zakresie 315-400 nm (UVA) lub 280-315 nm (UVB);
e)
lampy fluorescencyjne bez wbudowanego statecznika;
f)
lampy wyładowcze dużej intensywności;
g)
żarówki z trzonkiem E14/E27/B22/B15, o napięciu zasilania równym lub niższym od 60 V, bez wbudowanego transformatora, na etapach 1-5 zgodnie z art. 3.
Artykuł 2
Definicje
Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się definicje zawarte w dyrektywie 2005/32/WE. Ponadto zastosowanie mają następujące definicje:
1)
„oświetlenie pomieszczeń domowych” oznacza pełne lub częściowe oświetlenie pomieszczeń domowych poprzez zastąpienie lub uzupełnienie światła naturalnego światłem sztucznym w celu poprawy widoczności w tych pomieszczeniach;
2)
„lampa” oznacza urządzenie przeznaczone do wytwarzania promieniowania świetlnego, zwykle w zakresie widzialnym, wraz z wszystkimi dodatkowymi elementami niezbędnymi do uruchomienia, zasilania i zapewnienia stabilnej pracy lampy lub do rozprowadzania, filtrowania i przekształcania promieniowania świetlnego, w przypadku gdy elementów tych nie można zdemontować bez trwałego uszkodzenia urządzenia;
3)
„lampa do użytku domowego” oznacza lampę przeznaczoną do oświetlenia pomieszczeń domowych; pojęcie to nie obejmuje lamp do celów specjalnych;
4)
„lampa do celów specjalnych” oznacza lampę nieprzeznaczoną do oświetlenia pomieszczeń domowych ze względu na jej parametry techniczne lub na fakt, że w dotyczących jej informacjach o produkcie podano, iż nie nadaje się ona do oświetlenia pomieszczeń domowych;
5)
„lampa kierunkowa” oznacza lampę, w której co najmniej 80 % strumienia świetlnego przypada wewnątrz kąta bryłowego wynoszącego π sr (co odpowiada stożkowi o kącie 120°);
6)
„lampa bezkierunkowa” oznacza lampę, która nie jest lampą kierunkową;
7)
„lampa żarowa” oznacza lampę, w której źródłem światła jest cienki przewód rozżarzony na skutek przepływu prądu elektrycznego. Lampa taka może zawierać gazy, których obecność ma wpływ na proces żarzenia;
8)
„żarówka” oznacza lampę żarową, w której żarnik umieszczony jest w bańce, w której panuje próżnia lub która jest wypełniona gazem obojętnym;
9)
„żarówka halogenowa” oznacza lampę żarową, w której żarnik wykonany jest z wolframu i umieszczony w bańce wypełnionej gazem z domieszką halogenu lub jego związków. Żarówki halogenowe sprzedawane są w wykonaniu z wbudowanym zasilaczem lub bez niego;
10)
„lampa wyładowcza” oznacza lampę, w której światło wytwarzane jest w sposób bezpośredni lub pośredni za pomocą wyładowań elektrycznych w środowisku gazowym, w środowisku par metalu lub w mieszaninie kilku gazów i par;
11)
„lampa fluorescencyjna” oznacza lampę wyładowczą typu rtęciowego niskoprężnego, w której większość światła emitowana jest przez co najmniej jedną warstwę fosforu w wyniku jej pobudzenia promieniowaniem ultrafioletowym powstałym w następstwie wyładowań. Lampy fluorescencyjne sprzedawane są w wykonaniu z wbudowanym statecznikiem lub bez niego;
12)
„statecznik” oznacza urządzenie służące do ograniczenia poboru prądu przez lampę lub lampy do wymaganej wartości, w przypadku gdy jest podłączone pomiędzy źródłem zasilania a lampą wyładowczą lub większą liczbą takich lamp. Statecznik może również zawierać środki przekształcania napięcia zasilającego, przyciemniania lampy i korygowania współczynnika mocy oraz może - sam lub w połączeniu z urządzeniem zapłonowym - zapewniać warunki niezbędne do zapłonu lampy lub lamp. Statecznik może być wbudowany w lampę lub zewnętrzny;
13)
„zasilacz” oznacza urządzenie zaprojektowane do przetwarzania prądu przemiennego pobieranego z sieci zasilającej na prąd stały lub przemienny o innym napięciu;
14)
„kompaktowa lampa fluorescencyjna” oznacza urządzenie, którego nie można zdemontować bez jego trwałego uszkodzenia, wyposażone w trzonek oraz zawierające lampę fluorescencyjną wraz ze wszystkimi dodatkowymi elementami niezbędnymi do uruchomienia i zapewnienia stabilnej pracy lampy;
15)
„lampa fluorescencyjna bez wbudowanego statecznika” oznacza jedno- lub dwutrzonkową lampę fluorescencyjną bez wbudowanego statecznika;
16)
„lampa wyładowcza dużej intensywności” oznacza lampę wyładowczą, w której łuk wytwarzający światło jest stabilizowany temperaturą ścianek, a ładunek przekazywany przez ścianki lampy wyładowczej przekracza 3 waty na centymetr kwadratowy;
17)
„dioda elektroluminescencyjna” lub „LED” oznacza element półprzewodnikowy zawierający złącze p-n, który w stanie pobudzenia prądem elektrycznym emituje promieniowanie świetlne;
18)
„lampa LED” oznacza lampę zawierającą co najmniej jedną diodę elektroluminescencyjną.
Na potrzeby załączników II do IV zastosowanie mają ponadto definicje określone w załączniku I.
Artykuł 3
Wymogi dotyczące ekoprojektu
1. Wymogi dotyczące ekoprojektu dla bezkierunkowych lamp do użytku domowego określono w załączniku II.
Poszczególne wymogi dotyczące ekoprojektu obowiązywać będą zgodnie z następującym harmonogramem:
Etap 1: 1 września 2009 r.
Etap 2: 1 września 2010 r.
Etap 3: 1 września 2011 r.
Etap 4: 1 września 2012 r.
Etap 5: 1 września 2013 r.
Etap 6: 1 września 2016 r.
Dany wymóg obowiązuje wraz z pozostałymi wymogami wprowadzonymi w późniejszym terminie, chyba że zostanie zastąpiony lub o ile nie określono inaczej.
2. Od dnia 1 września 2009 r.:
W przypadku lamp do celów specjalnych na opakowaniu oraz we wszelkiego rodzaju informacjach o produkcie dołączanych do niego przy wprowadzaniu na rynek podaje się w sposób wyraźny i dobrze widoczny następujące informacje:
a)
ich przeznaczenie; oraz
b)
informację, że lampa nie nadaje się do oświetlenia pomieszczeń domowych.
W dokumentacji technicznej przygotowanej na potrzeby oceny zgodności zgodnie z art. 8 dyrektywy 2005/32/WE należy zamieścić wykaz ewentualnych parametrów technicznych, na podstawie których lampę uznaje się za przeznaczoną do wskazanego na opakowaniu celu specjalnego.
Artykuł 4
Ocena zgodności
1. Procedurę oceny zgodności, o której mowa w art. 8 dyrektywy 2005/32/WE, stanowi wewnętrzna kontrola projektu określona w załączniku IV do tej dyrektywy lub system zarządzania określony w załączniku V do niej.
2. Na potrzeby oceny zgodności zgodnie z art. 8 dyrektywy 2005/32/WE do dokumentacji technicznej dołącza się kopię informacji o produkcie przedstawionych zgodnie z załącznikiem II część 3 do niniejszego rozporządzenia.
Artykuł 5
Procedura weryfikacji do celów nadzoru rynku
Podczas przeprowadzania kontroli w ramach nadzoru rynku, o których mowa w art. 3 ust. 2 dyrektywy 2005/32/WE, organy państw członkowskich stosują w odniesieniu do wymogów określonych w załączniku II do niniejszego rozporządzenia procedurę weryfikacji przedstawioną w załączniku III do niego.
Artykuł 6
Orientacyjne kryteria referencyjne
Orientacyjne kryteria referencyjne dla najlepiej działających produktów i technologii dostępnych na rynku w chwili przyjęcia niniejszego rozporządzenia są określone w załączniku IV.
Artykuł 7
Przegląd
Przed upływem 5 lat od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia Komisja dokona jego przeglądu w kontekście postępu technicznego i przedstawi wyniki tego przeglądu Forum Konsultacyjnemu.
Artykuł 8
Wejście w życie
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.
Sporządzono w Brukseli, dnia 18 marca 2009 r.