DEĊIŻJONI TAL-KUMMISSJONI
tal-11 ta' Diċembru 2007
dwar l-għajnuna Nru C 7/06 (eks NN 83/05) Implimentata mill-Finlandja għal Tieliikelaitos/Destia
(notifikata taħt bid-dokument numru C(2007) 6073)
(Il-verżjonijiet bil-Finlandiż u bl-Iżvediż biss huma awtentiċi)
(Test b'rilevanża għaż-ŻEE)
(2008/765/KE)
IL-KUMMISSJONI TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ,
Wara li kkunsidrat it-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea, u b'mod partikolari l-ewwel sottoparagrafu ta' l-Artikolu 88(2) tiegħu,
Wara li kkunsidrat il-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikolu 62(1)(a) tiegħu,
Wara li stiednet lill-partijiet interessati sabiex iressqu l-kummenti tagħhom skond id-dispożizzjonijiet iċċitati aktar ‘il fuq (1), u wara li kkunsidrat il-kummenti tagħhom,
Billi:
1. IL-PROĊEDURA
(1)
Fit-22 ta' Frar 2006, il-Kummissjoni ħadet deċiżjoni li tagħti bidu għall-proċedura ta' investigazzjoni formali (C(2006) 461 finali) wara diversi lmenti minn żewġ assoċjazzjonijiet industrijali Finlandiżi, li allegaw li l-awtoritajiet Finlandiżi, matul il-proċess tat-tneħħija ta' Tieliikelaitos mill-amministrazzjoni nazzjonali Finlandiża bħala intrapriża ta' l-Istat, kienu kisru numru ta' dispożizzjonijiet tat-Trattat KE, inklużi dawk dwar l-għajnuniet mill-Istat.
(2)
F'ittra li ġġib id-data tat-23 ta' Frar 2006, il-Kummissjoni informat lill-Finlandja bid-deċiżjoni tagħha li tagħti bidu għall-proċedura, fejn tat lill-awtoritajiet Finlandiżi l-opportunità li jippreżentaw l-osservazzjonijiet tagħhom fi żmien xahar.
(3)
F'ittra li ġġib id-data tat-3 ta' Mejju 2006, il-Kummissjoni ttrażmettiet kopja tad-deċiżjoni li tagħti bidu għall-proċedura lill-entitajiet li għamlu l-ilment, fejn tathom l-opportunità li jikkummentaw dwar id-deċiżjoni fi żmien xahar.
(4)
Il-Kummissjoni rċeviet ir-reazzjoni tal-Finlandja għad-deċiżjoni tal-Kummissjoni li tagħti bidu għall-proċedura b'ittra li ġġib id-data tal-31 ta' Mejju 2006, wara li għal darbtejn tawlet il-perjodu ta' żmien biex tingħata r-risposta.
(5)
F'ittra li ġġib id-data tat-22 ta' Ġunju 2006, l-entitajiet li għamlu l-ilment ittrażmettew il-kummenti tagħhom dwar id-deċiżjoni tal-Kummissjoni li tagħti bidu għall-proċedura.
(6)
Il-Kummissjoni ttrażmettiet dawn il-kummenti b'ittra li ġġib id-data tas-6 ta' Lulju 2006 lill-awtoritajiet Finlandiżi, fejn tathom opportunità li jirrispondu fi żmien xahar.
(7)
Il-Kummissjoni rċeviet ir-reazzjoni tal-Finlandja għall-kummenti ta' l-entitajiet li għamlu l-ilment b'ittra li kienet iġġib id-data tas-27 ta' Settembru 2006.
(8)
Wara l-laqgħa tas-7 ta' Settembru 2006 bejn l-awtoritajiet Finlandiżi u l-Kummissjoni, fis-6 ta' Frar 2007 l-awtoritajiet Finlandiżi ressqu informazzjoni addizzjonali.
(9)
Fl-20 ta' April 2007, il-Kummissjoni bagħtet ittra lill-awtoritajiet Finlandiżi fejn talbet kjarifiki ulterjuri. Ir-risposta ta' l-awtoritajiet Finlandiżi kienet riċevuta fit-22 ta' Mejju 2007.
(10)
Fl-ittri tagħha li kienu jġibu d-dati ta' l-4 ta' Lulju u tas-27 ta' Lulju 2007 il-Kummissjoni talbet lill-awtoritajiet Finlandiżi sabiex jipprovdu l-informazzjoni li kien għad fadlilhom jagħtu li kienet meħtieġa għall-adozzjoni tad-deċiżjoni finali. Ir-risposti kienu riċevuti fl-10 ta' Awwissu u fid-29 ta' Awwissu 2007, rispettivament.
2. IL-FATTI
2.1. Il-benefiċjarji
(11)
Tieliikelaitos hija Intrapriża ta' l-Istat Finlandiża li hija attiva, fuq in-naħa l-waħda, fid-disinn tat-toroq, fil-kostruzzjoni tat-toroq u fil-manutenzjoni tat-toroq, u fuq in-naħa l-oħra, fis-servizzi bil-laneċ. Għalkemm mill-14 ta' Frar 2007 isem l-intrapriża tbiddel għal Destia, għal raġunijiet ta' kontinwità il-Kummissjoni se tuża l-isem inizjali ta' l-entità, jiġfieri Tieliikelaitos, tul it-test kollu ta' din id-deċiżjoni.
(12)
Skond il-liġi amministrattiva Finlandiża, Intrapriża ta' l-Istat hija entità proprjetà ta' l-Istat li mhix inkorporata u li twettaq attivitajiet ta' negozju. L-Intrapriżi ta' l-Istat huma rregolati mid-dispożizzjonijiet ta' l-Att dwar l-Intrapriżi ta' l-Istat (2). L-istatus ta' Intrapriża ta' l-Istat huwa status ibridu bejn aġenzija amministrattiva u kumpanija ta' l-Istat. Intrapriża ta' l-Istat topera skond prinċipji ta' negozju; madankollu, il-Parlament, il-Gvern u l-Ministeri rilevanti għandhom setgħat ta' teħid ta' deċiżjonijiet u ta' tmexxija fuqha.
(13)
Għalkemm il-figura tal-fatturat annwali tagħha bdiet tonqos tul dawn l-aħħar 6 snin (tnaqqis ta' 15 %), b'fatturat annwali ta' EUR 474,1 miljuni fl-2006, Tieliikelaitos tibqa' parteċipanti importanti tas-suq fis-settur infrastrutturali tas-suq Finlandiż ta' l-inġinerija ċivili.
(14)
L-aktar komponenti importanti tal-fatturat tagħha huma s-servizzi ta' kostruzzjoni (47 %), is-servizzi ta' manutenzjoni (31 %), is-servizzi tal-kisi ta' l-uċuh tat-toroq u ta' l-aggregati minerali (xogħlijiet bl-asfalt, servizzi ta' mmarkar tat-toroq, produzzjoni ta' aggregati minerali - 11 %). Tieliikelaitos tiprovdi servizzi lill-Amministrazzjoni tat-Toroq Finlandiża (68 % mill-fatturat ta' Tieliikelaitos), lil intrapriżi kummerċjali (15 %), lil muniċipalitajiet u bliet (13 %), lil aġenziji governattivi oħrajn (2 %), eċċ.
(15)
Il-profitt operattiv ta' Tieliikelaitos fl-2006 kien ilaħħaq EUR 10,6 miljuni. Fl-2006, in-numru medju ta' impjegati tagħha kien ta' 2 469.
2.2. Ir-riforma fis-servizzi tat-toroq u fis-servizzi bil-laneċ fil-Finlandja
(16)
Sa tmiem l-2000, il-manutenzjoni tan-netwerk Finlandiż tat-toroq ta' l-Istat kienet titwettaq prinċipalment mis-Servizzi tat-Toroq Finlandiżi. Is-Servizzi tat-Toroq kienet parzjalment twettaq ukoll id-disinn u l-kostruzzjoni tat-toroq il-ġodda ta' l-Istat. F'dan il-kuntest, irid jissemma li fil-Finlandja hemm 78,000 km ta' toroq ta' l-Istat, 26,000 km ta' toroq muniċipali u 350,000 km ta' toroq privati “forestali” (ta' kwalità baxxa).
(17)
Is-Servizzi tat-Toroq kienet aġenzija ta' l-Istat li kienet responsabbli għall-ġestjoni u għall-manutenzjoni tat-toroq pubbliċi u għall-iżvilupp tal-kundizzjonijiet tat-traffiku fit-toroq u ta' attivitajiet ta' servizzi relatati. Skond il-liġi amministrattiva Finlandiża, aġenzija ta' l-Istat hija dipartiment ta' l-amministrazzjoni nazzjonali, li m'għandiex personalità legali proprja, imma hija parti mill-Istat.
(18)
Fil-perjodu ta' qabel il-liberalizzazzjoni, is-servizzi tal-konsulenti privati, ta' l-iżviluppaturi u tal-kumpaniji ta' manutenzjoni kienu jintużaw biss sal-punt li l-parti “tal-produzzjoni tat-toroq” (3) tas-Servizzi tat-Toroq ma kinitx tkun tista' tipprovdi s-servizz. B'mod partikolari, fis-settur tal-manutenzjoni regolari tat-toroq (4), li fil-parti l-kbira jikkonsisti f'ħidma biex it-toroq jinżammu ħielsa mis-silġ, prattikament ma kien hemm l-ebda kuntrattur privat qabel il-bidu tal-proċess ta' liberalizzazzjoni: kienu ħadu biss żewġ proġetti ċkejknin meta kien hemm it-tfigħ ta' l-offerti preliminari/ta' test tard fis-snin 90 tas-seklu 20.
(19)
F'Marzu 2000, l-awtoritajiet Finlandiżi ddeċidiew li l-attivitajiet produttivi tas-Servizzi tat-Toroq kellhom jitneħħew bħala Intrapriża ta' l-Istat u isimha jitbiddel għal Tieliikelaitos, filwaqt li l-Amministrazzjoni tat-Toroq kellha taħdem bħala aġenzija għall-klijenti fil-manutenzjoni tat-toroq. Dan sar sabiex jinqasmu r-rwoli tal-klijent li jixtri servizzi ta' manutenzjoni u ta' kostruzzjoni u tal-fornitur ta' dawn is-servizzi.
(20)
Il-Finlandja għażlet ftuħ gradwali tas-suq. F'dan il-kuntest, il-kompitu ta' l-Amministrazzjoni tat-Toroq kien li toħloq opportunitajiet għall-emerġenza ta' swieq attivi, pereżempju, billi ddaħħal proċeduri kompetittivi ġodda ta' tfigħ ta' l-offerti.
(21)
Minħabba din ir-riforma, sa tmiem l-2004, id-disinn, il-kostruzzjoni u l-manutenzjoni tat-toroq ta' l-Istat nfetħu għalkollox għall-kompetizzjoni. Rigward it-toroq muniċipali, skond il-prinċipju ta' sussidjarjetà, l-għażla tħalliet f'idejn il-muniċipalitajiet individwali dwar jekk jużawx il-kapaċitajiet produttivi interni tagħhom jew le. Madankollu, jekk jagħżlu li s-servizzi rispettivi joħorġuhom ‘il barra (outsourcing), kellhom jagħmlu dan billi jużaw proċeduri miftuħin ta' sejħiet għall-offerti.
(22)
Fejn għandhom x'jaqsmu s-servizzi bil-laneċ, il-ftuħ tas-suq għall-kompetizzjoni se jsir fl-2010.
2.3. Ir-regoli li jiggvernaw lil Tieliikelaitos, inklużi l-arranġmenti speċjali għall-perjodu tranżitorju mill-2001 sa l-2004
(23)
Matul perjodu tranżitorju mill-2001 sa l-2004, skond l-Att li jirregola lil Tieliikelaitos (5) u d-digriet governattiv dwar Tieliikelaitos (6) , Tieliikelaitos:
-
ma setgħetx topera bħala fornitriċi ta' aggregati minerali u setgħet tuża tali aggregati biss biex tiksi t-toroq; kellha toqgħod lura minn xogħol fl-ilmijiet interni, kostruzzjoni ta' għerien tal-ġebel, kostruzzjoni ta' netwerks ta' enerġija, xogħol ta' pedamenti, xogħol f'ż-żona partikolari fil-kostruzzjoni tal-bini, u xogħol li mhux relatat ma' lejns tat-traffiku u ma' l-ambjent tat-traffiku, inkluż xogħol ta' demolizzjoni;
-
kienet obbligata li ma toħoloqx kapaċità żejda fis-settur tagħha stess; ma kelliex id-dritt li tixtri magni tat-tħaffir, impjanti tat-titħin jew li żżid in-numru ta' tagħmir ieħor.
(24)
Barra minn hekk, matul il-perjodu tranżitorju, il-persunal ittrasferit f'Tieliikelaitos ingħata sigurtà ta' l-impjieg: id-deċiżjoni tal-Parlament dwar ir-riforma tas-Servizzi tat-Toroq (7) kienet tistipula li Tieliikelaitos ma kelliex tagħti avviż ta' senzja lill-istaff tagħha, tagħti s-sensja lill-istaff, jew timponi trasferimenti forzati ta' impjiegi matul il-perjodu tranżitorju.
(25)
Kienu imposti numru ta' restrizzjonijiet oħra fuq Tieliikelaitos li japplikaw għaliha fuq bażi permanenti.
(26)
L-ewwelnett, skond l-Att li jirregola lil Tieliikelaitos, l-intrapriża hija obbligata b'mod permanenti li tagħmel offerti għall-kuntratti kollha tal-manutenzjoni tat-toroq u għall-provvista kollha tat-traffiku bil-laneċ mal-pajjiż kollu.
(27)
It-tieninett, il-kumpanija trid tkun ippreparata li tipprovdi s-servizzi tagħha f'sitwazzjonijiet ta' emerġenza. L-Amministrazzjoni tat-Toroq u Tieliikelaitos huma obbligati li jagħmlu preparazzjonijiet għal sitwazzjonijiet ta' emerġenza skond att separat dwar il-kwistjoni, l-Att dwar is-Setgħat ta' Emerġenza (8). Il-preparazzjonijiet għandhom isiru permezz ta' ppjanar minn qabel, preparazzjonijiet minn qabel għal attivitajiet f'kundizzjonijiet ta' emerġenza, u miżuri oħra. Fuq il-bażi ta' l-abbozz tal-liġi tal-gvern (9), il-Ministeru tat-Trasport u tal-Komunikazzjonijiet jiddeċiedi separatament dwar il-livell ta' preparazzjoni meħtieġ, u dwar id-diviżjoni tar-responsabbiltajiet bejn l-Amministrazzjoni tat-Toroq u Tieliikelaitos. Barra minn hekk, matul il-perjodu tranżitorju Tieliikelaitos kienet obbligata li żżomm ħażniet ta' emerġenza ta' fjuwils likwidi.
(28)
Fl-aħħarnett, bħal kwalunkwe Intrapriża ta' l-Istat oħra, Tieliikelaitos hija meħtieġa li tikkonċentra fuq il-funzjonijiet prinċipali tagħha. B'mod partikolari, hija suġġetta għal restrizzjonijiet rigward l-attivitajiet li jistgħu jitwettqu mill-kumpaniji sussidjarji tagħha u rigward il-ħila tagħha li topera barra mill-pajjiż, kif ukoll projbizzjoni formali fuq ċerti tranżazzjonijiet finanzjarji fi ħdan grupp.
2.4. Deskrizzjoni tal-miżuri rilevanti
2.4.1. Is-self ta' l-Istat
(29)
Fis-sessjoni ġenerali tiegħu tal-21 ta' Diċembru 2000, il-Gvern Finlandiż iddeċieda dwar l-istruttura ta' l-assi tal-karta tal-bilanċ ta' Tieliikelaitos, li bdiet topera fil-bidu ta' l-2001. Parti mill-assi ttrasferiti għal taħt il-kontroll ta' Tieliikelaito tniżżlu bħala self tul perjodu twil ta' żmien u bħala parti mill-kapital ta' l-ishma.
(30)
B'hekk, Tieliikelaitos ngħatat mill-Istat kapital misluf tul perjodu twil ta' żmien li jlaħħaq EUR 41,44 miljun. Il-perjodu ta' ħlas lura tas-self huwa ta' 15-il sena (mill-1 ta' Jannar 2001 sal-1 ta' Jannar 2015), li minnu l-ewwel tliet snin kienu ħielsa minn ħlasijiet prinċipali. Kien deċiż ukoll li r-rata ta' l-imgħax kellha tiżdied gradwalment għal 5 %, sabiex fl-2001 kellha tkun ta' 1 %, fl-2002 ta' 1,5 %, fl-2003 ta' 2,5 %, fl-2004 ta' 3,5 %, u mill-2005 ‘il quddiem, ta' 5 %.
2.4.2. L-assi mhux finanzjarji mqiegħda għad-dispożizzjoni ta' Tieliikelaitos, inklużi s-siti ta' l-art u taż-żrar
(31)
Meta kienet deċiża l-qasma tas-Servizzi tat-Toroq fl-Amministrazzjoni tat-Toroq u f'Tieliikelaitos, il-prinċipju għad-diviżjoni tal-proprjetà tas-Servizzi tat-Toroq kien li l-assi koperti mil-leġiżlazzjoni tat-toroq, jiġifieri prinċipalment it-toroq infushom, baqgħu taħt il-kontroll ta' l-Amministrazzjoni tat-Toroq, filwaqt li l-assi li jintużaw fil-manutenzjoni tat-toroq u fil-laneċ tniżżlu fil-kotba ta' Tieliikelaitos.
(32)
It-trasferiment tat-tagħmir seħħ skond il-valur kontabbli, li kien ibbażat fuq l-ispiża ta' l-akkwist bit-tnaqqis ta' kwalunkwe deprezzament akkumulat. Barra minn hekk, ir-riżorsi estratti taż-żrar tniżżlu fil-karta tal-bilanċ ta' Tieliikelaitos skond il-valur kontabbli li kellhom.
(33)
Il-valur kontabbli tas-siti ta' l-art u taż-żrar ġie miżjud, għaliex il-Gvern Finlandiż qies li kien taħt il-valur reali tas-siti. Għal dan il-fini, il-Ministeru tat-Trasport u tal-Komunikazzjonijiet Finlandiż stabbilixxa grupp ta' ħidma (10) li kellu jagħmel proposti dwar is-siti tar-riżorsi li baqa' għand l-Amministrazzjoni tat-Toroq u dawk li kienu qed jiġu ttrasferiti lil Tieliikelaitos u dwar il-valur ġust fis-suq ta' dawn is-siti. Madankollu, ma ntlaħaqx kunsens dwar il-valur tas-siti ta' l-art.
(34)
Il-Ministeru tat-Trasport u tal-Komunikazzjonijiet iddeċieda dwar il-valutazzjoni tas-siti ta' l-art u taż-żrar huwa stess wara li talab parir mingħand konsulent indipendenti, Catella Real Estate Consulting Ltd (li minn hawn ‘il quddiem se jissejjaħ “Catella”).
2.4.3. Il-kuntratti nnegozjati għas-servizzi tat-toroq
(35)
L-arranġamenti tranżitorji għar-riforma tas-Servizzi tat-Toroq kienu jipprevedu li għas-snin mill-2001 sa l-2004, parti biss mill-kuntratti għall-ippjanar tat-toroq, għall-kostruzzjoni tat-toroq u għall-manutenzjoni tat-toroq fit-toroq ta' l-Istat kellhom jingħataw b'kuntratt permezz ta' sejħa għall-offerti mill-Amministrazzjoni tat-Toroq, imma li din il-parti kellha tiżdied gradwalment. Il-kuntratti li fadal kellhom jiġu konklużi bejn Tieliikelaitos u l-Amministrazzjoni tat-Toroq bħala kuntratti nnegozjati mingħajr proċedura ta' tfigħ ta' l-offerti.
(36)
Il-punt ta' tluq ta' l-ipprezzar li ġie applikat għall-kuntratti nnegozjati kien il-livell tal-prezzijiet tal-kuntratti li ngħataw f'sejħa għall-offerti. Għaldaqstant, l-Amministrazzjoni tat-Toroq eżaminat l-offerti tal-prezzijiet ta' Tieliikelaitos għall-kuntratti nnegozjati u pparagunathom mal-prezzijiet kompetittivi ta' l-offerti. Matul in-negozjati segwenti bejn Tieliikelaitos u l-Amministrazzjoni tat-Toroq, tqies il-fatt li Tieliikelaitos kellha staff żejjed, li kellu l-effett li jżid l-ispejjeż tagħha. Id-differenzjal ta' l-ispejjeż li kien introdott bħala fattur f'miżuri oħra ta' aġġustament ta' l-istaff (prinċipalment proġetti speċjali tas-servizzi) madankollu ma kienx ikkumpensat permezz ta' kuntratti nnegozjati.
(37)
Matul il-perjodu tranżitorju, l-Amministrazzjoni tat-Toroq u Tieliikelaitos ftiehmu kull sena dwar il-proċedura ta' l-aġġustament tan-nefqa, li permezz tagħha d-differenzi fil-marġni ġġenerat fl-ipprezzar tal-kuntratti bejn il-kuntratti nnegozjati u l-kuntratti maħruġa b'sejħa għall-offerti, sussegwentement, sa ċertu punt ġew illivellati. Il-punt safejn sar dan ġie analizzat fil-Kapitoli sussegwenti - il-Kapitoli 4, 5 u 6 (anki wara l-aġġustamenti xorta kien hemm ċerti differenzi fil-marġnijiet tal-kuntratti nnegozjati u dawk maħruġa għal sejħa għall-offerti). Dawn l-arranġamenti għenu sabiex, matul il-perjodu tranżitorju, il-marġnijiet tal-proġetti tal-kuntratti nnegozjati u tal-kuntratti maħruġa b'sejħa għall-offerti jinġiebu eqreb ta' xulxin.
2.4.4. Il-kuntratti nnegozjati għas-servizzi bil-laneċ
(38)
Fil-Finlandja, is-servizzi bil-laneċ jiġu pprovduti bħala parti mis-servizz pubbliku tat-toroq fi 43 rmiġġ għal-laneċ. L-irmiġġi għal-laneċ huma kkonċentrati fl-arċipelagu ta' Turku u fiż-żoni ta' l-ilmijiet interni fil-Lvant tal-Finlandja.
(39)
Minbarra r-riforma fl-amministrazzjoni tat-toroq, kien deċiż li, mill-2005, it-traffiku tal-laneċ ipprovdut bħala parti mis-servizz pubbliku tat-toroq għandu jinfetaħ gradwalment għall-kompetizzjoni, u li sa l-2010 il-kuntratti l-ġodda kollha għas-servizzi bil-laneċ ikunu attribwiti permezz ta' sejħiet għall-offerti.
(40)
Is-sejħa għal espressjoni ta' interess ta' l-2005, li kienet tikkonċerna 3 minn total ta' 10 kuntratti għat-traffiku tal-laneċ, ma ġabitx riżultati sodisfaċenti minħabba li kieku kienet tirriżulta f'aktar spejjeż għall-Amministrazzjoni tat-Toroq fuq in-naħa l-waħda (11) u fit-tisħiħ tal-pożizzjoni fis-suq ta' Tieliikelaitos fuq l-oħra. Għalhekk, għalissa, l-Amministrazzjoni tat-Toroq tkompli bil-kuntratti nnegozjati ma' Tieliikelaitos filwaqt li qed tfittex mudell ta' akkwist ieħor sabiex jintuża għal sensiliet futuri ta' tfigħ ta' offerti kompetittivi.
2.4.5. Id-dispożizzjonijiet speċjali għat-tnaqqis ta' l-istaff żejjed
(41)
Meta nħolqot Tieliikelaitos, l-istaff kollu tal-manutenzjoni tat-toroq tas-Servizzi tat-Toroq kien ittrasferit f'Tieliikelaitos. Dan wassal għal numru sinifikanti ta' membri żejda ta' l-istaff f'Tieliikelaitos. Dan il-fatt mhux qed jiġi kkontestati mill-entitajiet li għamlu l-ilment, fis-sottomissjoni li għamlu f'Ġunju 2006 li jirrikonoxxu li “Tieliikelaitos kellha żvantaġġ strutturali għaliex kienet obbligata timpjega l-istaff kollu tagħha u ma setgħet tagħti s-sensja lil ħadd”. Matul il-perjodu tranżitorju ttieħdu tliet tipi ta' miżuri sabiex tkun ittrattata din il-kwistjoni.
(42)
L-ewwelnett, 116-il impjegat ġew offruti u użaw possibbiltà li jimlew postijiet battala f'aġenziji governattivi oħrajn (9 minnhom kienu pożizzjonijiet fl-Amministrazzjoni tat-Toroq).
(43)
It-tieninett, kienu allokati EUR 20,1 miljuni biex jappoġġjaw l-aġġustamenti tal-persunal f'Tieliikelaitos prinċipalment, biex l-impjegati jiġu mgħejjuna jsibu impjiegi ġodda, tiġi ffinanzjata edukazzjoni supplimentari u miżuri ta' taħriġ mill-ġdid u jiġu appoġġjati pensjonijiet għal irtirar bikri.
(44)
It-tieletnett, l-individwi li għalihom ma kienx hemm xogħol disponibbli fuq il-bażi jew tal-kuntratti mogħtija lil Tieliikelaitos f'sejħa għall-offerti, jew tal-kuntratti nnegozjati bejn Tieliikelaitos u l-Amministrazzjoni tat-Toroq, u li ma kinux għadhom jistgħu jibbenefikaw minn irtirar bikri jew arranġamenti simili, kienu impjegati fi proġetti tas-servizzi kkumissjonati mill-Amministrazzjoni tat-Toroq. Dawn il-proġetti kienu relatati, pereżempju, mat-tindif tal-ġnub tat-toroq, jew mar-restawr tal-bini u taż-żoni fuq barra. B'kollox, l-Amministrazzjoni tat-Toroq ħallset EUR 68 miljun għall-finanzjament ta' dawn il-proġetti tas-servizzi. Bħala medja, il-proġetti tas-servizzi intużaw sabiex jinxtraw 600-700 snin ta' xogħol minn bniedem wieħed ta' xogħol annwali tul l-2001-2004.
(45)
Matul il-perjodu tranżitorju, l-istaff ta' Tieliikelaitos naqas minn 4 235 impjegat fl-2001 għal 3 037 impjegat fl-2004.
2.4.6. L-inapplikabbiltà tal-leġiżlazzjoni dwar il-fallimenti
(46)
L-Intrapriżi ta' l-Istat mhumiex persuni legali indipendenti u, għalhekk, l-Istat, fl-aħħar mill-aħħar, huwa responsabbli għall-impenji li tieħu Intrapriża ta' l-Istat, kif inhu pprovdut fl-Artikolu 6 ta' l-Att dwar l-Intrapriżi ta' l-Istat.
(47)
Minħabba r-responsabbiltà ta' l-Istat, skond l-Artikolu 3 tal-Kapitolu 1 ta' l-Att dwar il-Fallimenti, l-Intrapriżi ta' l-Istat ma jistgħux jiġu ddikjarati falluti.
(48)
Biex ikunu bbilanċjati l-vantaġġi relatati ma' l-inapplikabbiltà tal-leġiżlazzjoni dwar il-fallimenti, il-leġiżlazzjoni Finlandiża tipprevedi li l-Istat għandu jingħata ħlas rigward is-self miksub u l-garanziji mogħtija minn Intrapriża ta' l-Istat wara l-1 ta' Jannar 2003 (12).
(49)
Skond l-Artikolu 15 ta' l-Att li jirregola s-self mill-Istat u l-provvista ta' garanziji mill-Istat (13) biex jiġi ddeterminat id-daqs ta' tali ħlas ta' garanzija, jeħtieġ li jitqiesu d-daqs tal-ħlasijiet obbligatorji possibbli mill-Istat ikkawżati mill-garanzija, in-natura u l-firxa ta' l-operazzjonijiet tas-suġġett tar-riskju u l-ekonomija tiegħu, l-affidabbiltà finanzjarja tas-suġġett tar-riskju, l-affidabbiltà finanzjarja ta' l-ekonomija nazzjonali tas-suġġett tar-riskju, u kwistjonijiet oħra flimkien mal-kundizzjonijiet kompetittivi li jaffetwaw ir-riskju kopert.
(50)
Rigward krediti tul perjodu twil ta' żmien, id-digriet governattiv dwar il-ħlasijiet miġbura mill-garanziji ta' l-Istat (14) jistipula s-somma f'darba li għandha tinġabar fuq il-livell ta' 0,25 fil-mija tal-kreditu (ħlas ta' mmaniġġjar). Jekk ir-riskju ta' telf relatat mal-garanzija ikun eċċezzjonalment għoli, is-somma f'darba miġbura tiġi miżjuda b'1,50 punt perċentwali. Barra minn hekk, il-ħlas annwali jiġi impost fuq il-livell ta' 0,35 fil-mija tal-kreditu. Meta jkun hemm bidliet sinifikanti fil-kundizzjonijiet tas-suq, il-livell tal-ħlas annwali għandu jiġi aġġustat mhux sa aktar tard minn fi żmien 12-il xahar.
(51)
Rigward il-krediti tul perjodu qasir ta' żmien, il-ħlas annwali huwa ffissat għal nofs il-ħlas annwali għal kreditu tul perjodu twil ta' żmien mill-Att li jirregola s-self ta' l-Istat u l-provvista ta' garanziji mill-Istat li ssemma aktar ‘il fuq.
2.4.7. Il-partikolaritajiet tat-trattament għal finijiet ta' taxxa fuq id-dħul tal-kumpaniji
(52)
It-trattament ta' l-Intrapriżi ta' l-Istat rigward it-taxxa fuq id-dħul tal-kumpaniji ġie stabbilit fl-Att dwar it-Taxxa fuq id-Dħul (15). Skond il-prinċipji stabbiliti fl-Artikolu 21(3) ta' l-Att, l-Intrapriżi ta' l-Istat li joperaw prinċipalment sabiex jissodisfaw il-ħtiġiet ta' istituzzjonijiet ta' l-Istat oħra m'għandhomx iħallsu t-taxxa.
(53)
Matul il-perjodu tranżitorju, il-parti l-kbira tal-fatturat ta' Tieliikelaitos kien iġġenerat minn kuntratti lil istituzzjoni oħra ta' l-Istat (l-Amministrazzjoni tat-Toroq), u minħabba dan, ma ġiet imposta l-ebda taxxa fuq id-dħul li ġie riċevut minn din l-attività.
(54)
Barra minn hekk, sa Lulju 2004, kuldarba li Tieliikelaitos xtrati siti ta' l-art, il-bejjiegħa kienu fil-parti l-kbira meħlusa mit-taxxa fuq il-qligħ kapitali rispettiv tagħhom skond l-Artikolu 49 ta' l-Att dwar it-Taxxa fuq id-Dħul (16). F'Lulju 2004, din il-miżura tneħħiet mill-Att dwar it-Taxxa fuq id-Dħul.
3. ID-DUBJI TAL-KUMMISSJONI
(55)
Fid-deċiżjoni tagħha li tagħti bidu għall-proċedura, il-Kummissjoni qajmet dubji:
-
Rigward il-kwistjoni jekk id-dispożizzjonijiet speċjali għat-trasferiment ta' l-istaff bejn Tieliikelaitos u l-aġenzji governattivi u l-proġetti speċjali għal ħaddiema żejda imma mhux issensjati tawx vantaġġ lil Tieliikelaitos,
-
Rigward il-kwistjoni jekk it-trasferiment tas-siti ta' l-art u taż-żrar mill-Istat Finlandiż lil Tieliikelaitos sarx skond il-valur tas-suq,
-
Rigward il-valur monetarju eżatt tal-vantaġġi li l-Gvern Finlandiż ta lil Tieliikelaitos,
-
Rigward il-kompatibbiltà tas-self b'imgħax imnaqqas, tal-kuntratti nnegozjati u tal-(potenzjalment) proġetti speċjali għall-ħaddiema żejda imma mhux issensjati, u tat-trasferiment tas-siti ta' l-art u taż-żrar mas-suq komuni fuq il-bażi ta' l-Artikolu 86(2) tat-Trattat KE, u hawnhekk speċjalment rigward il-preżenza ta' obbligu ta' servizz pubbliku u rigward in-nuqqas ta' kumpens żejjed;
-
Rigward il-kompatibbiltà tas-self b'imgħax imnaqqas, tal-kuntratti nnegozjati u tal-(potenzjalment) proġetti speċjali għall-ħaddiema żejda imma mhux issensjati u tat-trasferiment tas-siti ta' l-art u taż-żrar mas-suq komuni, fuq il-bażi ta' l-Artikolu 87(3)(c) tat-Trattat KE, u hawnhekk speċjalment rigward il-proporzjonalità tal-miżuri u rigward il-kwistjoni jekk l-effetti pożittivi ta' l-għajnuna humiex akbar mill-effetti negattivi fuq il-kompetizzjoni;
-
Rigward il-kompatibbiltà tad-dispożizzjonijiet fiskali speċjali u tan-nuqqas ta' applikazzjoni tal-liġi dwar il-fallimenti mas-suq komuni fuq il-bażi ta' l-Artikolu 87(3)(c) tat-Trattat KE.
4. IL-KUMMENTI MILL-PARTIJIET INTERESSATI - IL-KUMMENTI MRESSQA B'MOD KONĠUNT MILL-KONFEREDERAZZJONI TA' L-INDUSTRIJI TAL-KOSTRUZZJONI FINLANDIŻI RT U MILL-ASSOĊJAZZJONI ĊENTRALI TAL-KUNTRATTURI GĦAT-TNEĦĦIJA TAL-ĦAMRIJA FIL-FINLANDJA
4.1. Is-self mill-Istat
(56)
L-entitajiet li għamlu l-ilment iqisu li jidher biċ-ċar li r-rata ta' l-imgħax iffissata għas-self ta' l-Istat mogħti lil Tieliikelaitos hija inqas mir-rata tas-suq, u li l-vantaġġ monetarju korrispondenti li rċeviet Tieliikelaitos matul l-2001-2004 kien, bejn wieħed u ieħor, ta' EUR 3,2 miljuni.
(57)
L-entitajiet li għamlu l-ilment iqisu li l-ħlasijiet b'rata ogħla ta' imgħax ffissati għall-perijodu 2005-2015 ma jtaffux tabilħaqq dan il-vantaġġ. Peress li r-rati ta' l-imgħax ilhom jiżdiedu sa mill-2005, ir-rata ta' l-imgħax ta' 5 % li ġiet iddeterminata għall-perjodu 2005-2015 dalwaqt tista' tkun rata ta' imgħax ogħla minn dawk li jipprevalu bħalissa fis-suq.
4.2. Is-siti ta' l-art u taż-żrar imqiegħda għad-dispożizzjoni ta' Tieliikelaitos
(58)
L-entitajiet li għamlu l-ilment jinnotaw li l-valur li bih ir-riżorsi ta' l-art tniżżlu mill-Istat Finlandiż fil-karta tal-bilanċ tal-bidu ta' Tieliikelaitos kien ta' FIM 15-il miljun (17) aktar baxx mill-istima ta' espert indipendenti (Catella). Fuq il-bażi ta' l-istima mis-settur privat ta' xogħlijiet l-art, id-differenza għandha tkun saħansitra akbar. Barra minn hekk, fil-fehma ta' l-entitajiet li għamlu l-ilment, ikun aktar xieraq jekk Tieliikelaitos kienet qed tixtri riżorsi ta' l-art meħtieġa għat-twettiq tal-kuntratti tagħha minn fornituri esterni bil-prezz tas-suq.
(59)
L-entitajiet li għamlu l-ilment iqisu wkoll li t-tnaqqis tan-nuqqas ta' kummerċjabbiltà rigward il-valur tas-siti ta' l-art u taż-żrar li sar fil-prospetti finanzjarji ta' Tieliikelaitos matul is-snin 2002-2004 u li ġie aċċettat mill-awdituri ta' Tieliikelaitos ma jistax jitqies bħala prova ta' nuqqas ta' għajnuna fit-trasferiment tas-siti ta' l-art u taż-żrar. L-entitajiet li għamlu l-ilment jemmnu li l-awdituri ta' Tieliikelaitos ma kellhomx biżżejjed kompetenza rigward ir-riżorsi ta' l-art sabiex iwettqu din ix-xorta ta' valutazzjoni. Skond l-entitajiet li għamlu l-ilment, l-awdituri bbażaw fehmithom fuq l-istima li saret mill-maniġment ta' Tieliikelaitos.
4.3. Il-kuntratti nnegozjati għas-servizzi tat-toroq
(60)
L-entitajiet li għamlu l-ilment iqisu li l-għajnuna relatata mal-kuntratti nnegozjati mogħtija lil Tieliikelaitos mill-Amministrazzjoni tat-Toroq kienet ta' EUR 21,5 miljun li huma kkalkulaw fuq il-bażi tad-differenza fil-marġnijiet tal-kuntratti nnegozjati u tal-kuntratti maħruġa b'sejħa għall-offerti mwettqa minn Tieliikelaitos.
(61)
Barra minn hekk, l-entitajiet li għamlu l-ilment jissuspettaw li l-marġnijiet tal-kuntratti nnegozjati setgħu tbaxxew artifiċjalment billi tqiesu wkoll l-ispejjeż tal-persunal li ma kienx involut fl-implimentazzjoni tal-kuntratti nnegozjati.
(62)
Barra minn hekk, huma jemmnu li dik li tissejjaħ il-proċedura ta' aġġustament tan-nefqa relatata mal-kuntratti nnegozjati (18) tat lil Tieliikelaitos aċċess għal fondi żejda kull sena matul l-2001-2004 li setgħet tuża għal madwar sena mingħajr ma kellha tħallas l-imgħax fuqhom lill-Amministrazzjoni tat-Toroq.
(63)
L-entitajiet li għamlu l-ilment iqisu li l-għajnuna li rċeviet Tieliikelaitos, fost l-oħrajn, ippermettitilha li twettaq kuntratti “plan-and-implement” (19) li kellhom marġni aktar baxx.
(64)
L-entitajiet li għamlu l-ilment jemmnu li l-fatt li r-rendiment finanzjarju ta' Tieliikelaitos meta pparagunat mal-kompetituri tagħha kien taħt il-medja industrijali biss juri li l-operazzjonijiet ta' Tieliikelaitos ma kinux effiċjenti u li użat politika ta' pprezzar anti-kompetittiv fis-setturi liberalizzati.
4.4. Il-kuntratti nnegozjati għas-servizzi bil-laneċ
(65)
L-entitajiet li għamlu l-ilment iqisu li l-kuntratti nnegozjati għas-servizzi tat-traffiku tal-laneċ jagħtu vantaġġ fuq Tieliikelaitos. Huma jemmnu li Tieliikelaitos tista' tipprovdi servizzi bil-laneċ bi prezz komparattivament baxx biss għaliex hija rċeviet tagħmir għal-laneċ mill-Amministrazzjoni tat-Toroq li jew m'għandux għalfejn jiġi mġedded, jew għaliex fil-valur tat-tagħmir mhemmx għalfejn jitqiesu l-ispejjeż kapitali assoċjati.
4.5. Il-miżuri għat-tnaqqis ta' l-istaff ta' Tieliikelaitos
(66)
Fil-fehma ta' l-entitajiet li għamlu l-ilment, Tieliikelaitos, matul l-2001-2004, irċeviet madwar EUR 100 miljun f'għajnuna mill-Istat biex issolvi l-kwistjoni ta' l-istaff żejjed.
(67)
Fost l-oħrajn, l-entitajiet li għamlu l-ilment jemmnu li Tieliikelaitos ibbenefikat minn għajnuna relatata mal-fatt li l-impjegati tagħha kienu f'pożizzjonijiet privileġġjati biex jimlew pożizzjonijiet battala fl-aġenziji governattivi, inkluża l-Amministrazzjoni tat-Toroq. B'kollox, dan ta l-possibbiltà lil Tieliikelaitos li tnaqqas il-problema tagħha ta' staff żejjed b'116-il persuna.
(68)
L-entitajiet li għamlu l-ilment jemmnu li l-proċedura rispettiva ta' trasferiment ta' l-impjegati wasslet biex l-aġenziji governattivi involuti jitilfu l-libertà li jagħżlu l-aħjar applikanti u li l-aktar li jgħoddu għal bwiethom li kienu disponibbli fis-suq tax-xogħol għal pożizzjoni, u kkawżat spejjeż addizzjonali lill-Istat. L-Istat seta' jimpjega persunal estern b'inqas spejjeż u b'kundizzjonijiet ta' l-impjieg aktar favorevoli. L-individwi minn Tieliikelaitos kienu ttrasferiti bil-kundizzjonijiet ta' l-impjieg il-qodma tagħhom f'pożizzjonijiet ġodda u kienu ttrattati bħala staff veteran.
(69)
Barra minn hekk, l-entitajiet li għamlu l-ilment josservaw li Tielliikelaitos irċeviet EUR 20,1 miljun bħala għajnuna mill-Istat mill-baġit ta' l-Amministrazzjoni tat-Toroq sabiex tingħata l-impjegati ta' Tieliikelaitos jiġu mgħejjuna jsibu impjiegi ġodda, jiġu ffinanzjati edukazzjoni supplimentari u taħriġ mill-ġdid u jiġu appoġġjati pensjonijiet għal irtirar bikri.
(70)
L-entitajiet li għamlu l-ilment jemmnu wkoll li l-persunal involut fil-proġetti speċjali tas-servizzi kien jikkostitwixxi r-riserva ta' ħaddiema ta' Tieliikelaitos stess filwaqt li l-ispejjeż tħallsu mill-Istat Finlandiż. L-entitajiet li għamlu l-ilment qed isostnu li opportunitajiet għal din ix-xorta ta' arranġament ma jeżistux fis-settur privat; anzi, meta proġett jew kuntratt jintemm, persuna li tħaddem fis-settur privat xorta tkun obbligata tħallas lill-impjegat is-salarju tiegħu jew alternattivament tagħtih l-avviż tas-sensja u tħallaslu s-salarju waqt il-perjodu ta' l-avviż.
(71)
Fl-aħħarnett, l-entitajiet li għamlu l-ilment qed jiddubitaw jekk Tieliikelaitos ikkontribwietx biżżejjed mir-riżorsi tagħha stess għall-finanzjament tal-miżuri għat-tnaqqis ta' l-istaff. Fil-fehma tagħhom, il-prospetti finanzjarji ta' Tieliikelaitos ma juru l-ebda evidenza f'dan ir-rigward.
4.6. L-għajnuna fiskali indiretta relatata max-xiri ta' l-artijiet
(72)
L-entitajiet li għamlu l-ilment jinnotaw li sakemm Tieliikelaitos xtrat siti ta' l-art matul il-perjodu tranżitorju, il-bejjiegħa fil-biċċa l-kbira kienu meħlusa mit-taxxa fuq il-qligħ kapitali dak ukoll jikkostitwixxi wkoll għajnuna indiretta mill-Istat għall-benefiċċju ta' Tieliikelaitos.
4.7. Il-vantaġġi mogħtija lil Tieliikelaitos fuq bażi permanenti: l-inapplikabbiltà tal-liġi dwar il-fallimenti u d-devjazzjonijiet mil-liġi fiskali normali
4.7.1. Il-leġiżlazzjoni dwar il-fallimenti
(73)
L-entitajiet li għamlu l-ilment iqisu li l-fatt li Tieliikelaitos ma kinitx inkluża fl-ambitu tal-leġiżlazzjoni dwar il-fallimenti jikkostitwixxi għajnuna mill-Istat ipprojbita. Huma jiġbdu l-attenzjoni għall-fatt li għalkemm l-Att kurrenti dwar il-Fallimenti (20) daħal fis-seħħ biss fl-1 ta' Settembru 2004, il-possibbiltà li Tieliikelaitos tiġi ddikjarata falluta ma kienx jeżisti lanqas qabel.
(74)
L-entitajiet li għamlu l-ilment jemmnu li huwa biżżejjed li teżisti l-possibbiltà għal din ix-xorta ta' għajnuna, anki jekk qatt ma kien hemm it-theddida ta' falliment.
(75)
Huma jenfasizzaw li Tieliikelaitos kellha possibbiltà li tirċievi finanzjament b'kundizzjonijiet aktar favorevoli minħabba d-dispożizzjoni legali rispettiva. Barra minn hekk, Tieliikelaitos kontinwament tordna servizzi u materjali mingħand fornituri esterni, li jikkostitwixxi dejn min-naħa ta' Tieliikelaitos ma' dawn l-atturi esterni. Għaldaqstant, Tieliikelaitos tista' tikseb vantaġġ kompetittiv peress li ma tistax tiġi ddikjarata falluta.
(76)
Barra minn hekk, jiġbdu l-attenzjoni tal-Kummissjoni għall-fatt li l-ħlas ta' garanzija fuq is-self miksub u fuq il-garanziji mogħtija minn Intrapriża ta' l-Istat, li l-fini tiegħu huwa li jikkumpensa għall-fatt li organizzazzjoni li topera bħala parti mill-Istat tista' tirċievi finanzjament estern b'termini aktar favorevoli, kien introdott biss fl-2003 (l-Artikolu 5 ta' l-Att dwar l-Intrapriżi ta' l-Istat). Dan jimplika li s'issa Tieliikelaitos ma għamlitx tali ħlas (ma japplikax retroattivament għas-self ta' qabel l-2003 li kisbet Tieliikelaitos).
(77)
Ikun xi jkun il-każ, l-entitajiet li jagħmlu l-ilment jinnotaw li l-intrapriżi privati, li jistgħu jiġu ddikjarati falluti skond il-liġi Finlandiża, lill-fornitur tas-self iridu wkoll jagħtuh garanziji li jaqblu ma' l-ispiża tal-ħlas ta' garanzija ta' l-Istat. Spejjeż ta' din ix-xorta isiru minħabba, pereżempju, l-ipoteka fuq immobbli u kirjiet permanenti, kif ukoll garanziji pprovduti minn istituzzjonijiet finanzjarji u minn partijiet oħrajn.
4.7.2. It-trattament fiskali
(78)
Fil-fehma ta' l-entitajiet li għamlu l-ilment, il-fatt li Tieliikelaitos ma tħallasx taxxa fuq id-dħul tal-kumpaniji lill-Istat, peress li l-kuntratti ta' l-Istat jifformaw aktar minn nofs il-fatturat tagħha, jikkostitwixxi għajnuna pprojbita.
(79)
L-entitajiet li għamlu l-ilment iqisu li Tieliikelaitos kisbet vantaġġ ta' EUR 14,5 miljun permezz ta' din l-eżenzjoni fiskali għas-snin mill-2001 sa l-2004 biss, peress li kien ikollha tħallas EUR 14,5 miljun aktar taxxi kieku kienet suġġetta għar-rata fiskali ta' 29 % applikabbli għall-intrapriżi privati fis-snin mill-2001 sa l-2004 (fl-2005 ir-rata tbaxxiet għal 26 %).
(80)
Il-fatt li Tieliikelaitos ħarġet parti mill-qligħ tagħha lill-Istat jikkorrispondi għall-ħlas ta' dividend minn kumpanija limitata privata, li d-daqs tiegħu jiġi dejjem deċiż mill-azzjonjisti fil-Laqgħa Ġenerali Annwali. Id-dividend jitħallas biss mill-qligħ li jibqa' wara l-ħlas tat-taxxa fuq id-dħul tal-kumpaniji.
4.8. Il-piżijiet li jirriżultaw mill-istatus speċifiku ta' Tieliikelaitos
(81)
Rigward il-fatt li Tieliikelaitos hija legalment obbligata li tressaq offerti għal kull sejħa għall-offerti għall-manutenzjoni tan-netwerk tat-toroq, kemm matul il-perjodu tranżitorju kif ukoll wara li jiskadi, l-entitajiet li għamlu l-ilment ma jaraw l-ebda piż finanzjarju addizzjonali fuq Tieliikelaitos. Ikun xi jkun il-każ, l-entitajiet li għamlu l-ilment iqisu li l-prospetti finanzjarji ta' Tieliikelaitos ma juru l-ebda nefqa addizzjonali ta' din ix-xorta.
(82)
Peress li Tieliikelaitos għandha uffiċċji mal-Finlandja kollha, l-entitajiet li għamlu l-ilment jemmnu li għandha opportunità eċċellenti biex tipprovdi servizzi ta' manutenzjoni fil-pajjiż kollu. Barra minn hekk, l-Amministrazzjoni tat-Toroq introduċiet, sabiex tappoġġja l-parteċipazzjoni fl-offerti, ħlas ta' EUR 5,000 li tagħti lill-offerenti kollha li l-offerti tagħhom jikkorrispondu għad-dokumentazzjoni ta' l-offerti. Bħala medja, 4-4,7 kuntratturi ressqu l-offerti tagħhom għall kull kuntratt ta' manutenzjoni li nħareġ b'sejħa għall-offerti fl-2001-2004. Dan juri l-interess tal-kumpaniji li jitfgħu l-offerti.
(83)
B'mod simili, l-entitajiet li għamlu l-ilment jikkontestaw li Tieliikelaitos kellha spejjeż addizzjonali meta pparagunata ma' kumpaniji oħrajn attivi fis-settur minħabba l-obbligu li għandha li tkun ippreparata biex tipprovdi s-servizzi tagħha f'sitwazzjonijiet ta' emerġenza. L-ewwelnett, jenfasizzaw li fil-prospetti finanzjarji ta' Tieliikelaitos ma setgħet tiġi identifikata l-ebda spiża żejda ta' din ix-xorta. It-tieninett, l-entitajiet li għamlu l-ilment jemmnu li l-kumpaniji kollha jridu jippreparaw għall-kundizzjonijiet ta' emerġenza, u li dan huwa parti mis-sistema ta' ġestjoni tar-riskji ta' kumpanij privata.
(84)
Barra minn hekk, l-entitajiet li għamlu l-ilment jemmnu li fil-kontabbiltà finanzjarja ta' Tieliikelaitos mhemm l-ebda separazzjoni bejn l-ispejjeż u l-irċevuti assoċjati ma' servizzi identifikati b'mod ċar ta' interess ekonomiku ġenerali u dawk assoċjati ma' servizzi oħrajn, u li ma ġie ddefinit l-ebda parametru għall-allokazzjoni ta' l-ispejjeż u tad-dħul bejn żewġ kategoriji ta' servizzi ta' din ix-xorta.
(85)
Għalhekk, l-entitajiet li għamlu l-ilment jenfasizzaw li l-miżuri favur Tieliikelaitos ma jistgħux jiġu kkwalifikati bħala kumpens għal obbligu ta' servizz pubbliku.
(86)
Rigward ir-restrizzjonijiet imposti fuq l-operazzjonijiet ta' Tieliikelaitos, l-entitajiet li għamlu l-ilment jenfasizzaw li l-grupp ta' segwitu stabbilit mill-Ministeru tat-Trasport u tal-Komunikazzjonijiet innota li Tieliikelaitos ripetutament kisret ir-restrizzjonijiet rispettivi, pereżempju, billi bniet netwerks ta' enerġija u b'inġinerija muniċipali. H'hekk ma kkawżawx spejjeż sinifikanti u telf ta' dħul, u tali punti lanqas ma ġew ippreżentati fil-prospetti finanzjarji ta' Tieliikelaitos.
4.9. Il-konklużjonijiet ġenerali min-naħa ta' l-entitajiet li għamlu l-ilment
(87)
Kollox ma' kollox, l-entitajiet li għamlu l-ilment jemmnu li Tieliikelaitos irċeviet mill-inqas EUR 164-171 miljun f'għajnuna pprojbita:
(EUR)
Miżuri
Għajnuna li rriżultat
Sussidji għar-rati ta' l-imgħax mis-self ta' l-2001-2004
3 182 978
Tagħmir
13 800 000 - 20 700 000
Riżorsi ta' l-art li jistgħu jiġu estratti
7 230 000
Riżorsi ta' l-art li ġew estratti
3 750 000
Kuntratti nnegozjati fl-2001-2004
21 500 000
Aġġustament tal-persunal fl-2001-2004
100 000 000
Benefiċċji fiskali fl-2001-2004
14 454 620
(88)
Skond l-entitajiet li għamlu l-ilment, is-somom rispettivi jridu jiġu miżjuda bl-ammont ta' l-għajnuna li kien riċevut permezz ta' kuntratti nnegozjati fit-traffiku tal-laneċ u d-dħul mill-imgħax fuq fondi li sar qligħ annwali minnhom minn kuntratti nnegozjati permezz tal-proċedura ta' aġġustament tan-nefqa.
(89)
L-entitajiet li għamlu l-ilment jemmnu li Tieliikelaitos irċeviet vantaġġi li naqqsu l-ispejjeż tagħha u li ma setgħetx tirċievi f'kundizzjonijiet normali tas-suq.
(90)
Filwaqt li l-entitajiet li għamlu l-ilment ma jikkontestawx li ġew iffrankati l-ispejjeż bil-ftuħ gradwali tas-suq għall-kompetizzjoni, huma jenfasizzaw li matul il-perjodu tranżitorju Tieliikelaitos irċeviet għajnuna li kienet kważi daqs l-ammont li ffranka l-Istat għall-istess perjodu.
(91)
L-entitajiet li għamlu l-ilment iqisu li l-għajnuna mogħtija lil Tieliikelaitos għawġet il-kompetizzjoni fis-settur infrastrutturali u ppermettiet li Tieliikelaitos twettaq kuntratti b'marġni aktar baxx mill-atturi privati f'suq kompetittiv. Fil-fehma ta' l-entitajiet li għamlu l-ilment, matul il-perjodu tranżitorju kollu Tieliikelaitos gawdiet minn pożizzjoni dominanti fis-suq rigward il-kuntratti ta' manutenzjoni tat-toroq, u fl-2005 ħadet 88 % mill-kuntratti ta' manutenzjoni l-ġodda mogħtija mill-Amministrazzjoni tat-Toroq. Dan juri li l-ftuħ tas-suq falla.
(92)
B'hekk, l-entitajiet li għamlu l-ilment qed jikkontestaw li l-miżuri ta' l-għajnuna mill-Istat kienu meħtieġa u proporzjonati għar-riżultati, fi kliem ieħor, il-liberalizzazzjoni tas-swieq Finlandiżi tal-manutenzjoni tat-toroq u tat-traffiku tal-laneċ. B'hekk, fil-fehma ta' l-entitajiet li għamlu l-ilment, l-għajnuna ta' l-Istat li rċeviet Tieliikelaitos ma kinitx iġġustifikata u b'hekk mhix kompatibbli mas-suq komuni.
5. IL-KUMMENTI MRESSQA MILL-AWTORITAJIET FINLANDIŻI
(93)
L-ewwelnett, l-awtoritajiet Finlandiżi spjegaw ir-raġunijiet sottostanti l-metodu li ntgħażel għal-liberalizzazzjoni tas-servizzi tat-toroq fil-Finlandja.
(94)
Fil-fehma tagħhom, il-ftuħ gradwali tas-suq flimkien ma' l-għoti ta' sigurtà ta' impjieg lill-impjegati ta' Tieliikelaitos kienu meħtieġ sabiex jintlaħaq kompromess politiku dwar il-ftuħ tas-swieq.
(95)
Fil-fatt, fl-1994il-Gvern Finlandiż diġà kien beda jaħdem fuq it-tfassil tar-riforma fis-servizzi tat-toroq. Madankollu, meta jitqiesu l-interessi qawwija involuti, għal żmien twil ma kienx possibbli li jintlaħaq ftehim dwar il-liberalizzazzjoni tas-suq u fl-20 ta' Mejju 1997 il-Kumitat Governattiv dwar il-Politika Ekonomika ddeċieda li jżomm is-sistema eżistenti fil-parti l-kbira l-istess ħlief għall-introduzzjoni ta' ċerti “linji ta' konfini” bejn il-funzjonijiet amministrattivi u dawk “ta' produzzjoni” tas-Servizzi tat-Toroq. Kien biss fil-bidu ta' l-2000 li l-Gvern seta' jilħaq ftehim politiku dwar il-liberalizzazzjoni gradwali tas-suq tas-servizzi tat-toroq. Dan il-ftehim kien rifless fil-pakkett tal-proposti leġiżlattivi mressqa quddiem il-Parlament, prinċipalment il-proposti għall-Att dwar l-Amministrazzjoni tat-Toroq u għall-Att li jirregola lil Tieliikelaitos, kif ukoll il-proposta preliminari għal-liġi dwar il-baġit annwali (b'din ta' l-aħħar tinkludi l-finanzjament previst meħtieġ għall-miżuri li jakkumpanjaw ir-riforma). Meta approva l-atti rispettivi, il-Parlament mhux biss approva l-pakkett tal-miżuri ta' appoġġ għall-benefiċċju ta' Tieliikelaitos proposti mill-Gvern, imma ddeċieda li għandhom jiġu introdotti salvagwardji addizzjonali għall-benefiċċju ta' l-impjegati ta' l-intrapriża.
(96)
Minbarra l-konsiderazzjonijiet politiċi u soċjali, kien hemm ukoll aspett relatat mal-kompetizzjoni li rifed il-mudell ta' liberalizzazzjoni tas-suq magħżul mill-Gvern Finlandiż. Fil-fehma ta' l-awtoritajiet Finlandiżi, il-ftuħ tas-suq mingħajr tranżizzjoni seta' wassal għal oligopolju jew saħansitra monopolju fis-suq, peress li Tieliikelaitos kienet tgħib mis-suq, bis-sehem tagħha jinġabar mill-akbar kompetituri privati.
(97)
Il-Finlandja temmen li l-azzjonijiet li wettqet ma jikkostitwux għajnuna mill-Istat. Anki jekk il-Kummissjoni kellha ssostni li l-azzjonijiet jinkludu għajnuna mill-Istat, l-awtoritajiet Finlandiżi jemmnu li l-għajnuna għandha tkun iddikjarata kompatibbli mas-suq komuni.
(98)
Sabiex tissostanzja l-pożizzjoni tagħha, il-Finlandja ressqet, fost l-oħrajn, dikjarazzjoni ekonomika ta' espert minn kumpanija ta' sensarija Icecapital Securities Ltd relatata mal-vantaġġi ekonomiċi allegati mogħtija lil Tieliikelaitos (li minn hawn ‘il quddiem se tissejjaħ “id-dikjarazzjoni ta' l-espert”).
(99)
Filwaqt li l-entitajiet li għamlu l-ilment jiddubitaw il-validità ta' din id-dikjarazzjoni ekonomika ta' l-esperti, minħabba li Icecapital hija ekonomikament dipendenti fuq Tieliikelaitos, l-awtoritajiet Finlandiżi qed jargumentaw li Tieliikelaitos hija biss waħda mill-klijenti ta' Icecapital fost bosta oħrajn. Ħidmet Icecapital għal Tieliikelaitos kienet okkażjonali matul is-sentejn li kellhom relazzjoni ta' negozju. (Fl-2005 ħidmet IceCapital għal Tieliikelaitos issarfet f'4,7 % mid-dħul annwali tagħha; fl-2006 - 3,1 %). Il-Gvern Finlandiż issottopona l-provvista tad-dikjarazzjoni ta' l-espert għal sejħa għall-offerti, u Icecapital intgħażlet biex tipprovdi d-dikjarazzjoni. L-awtoritajiet Finlandiżi josservaw ukoll li l-fatt li Tieliikelaitos użat is-servizzi ta' Icecapital fl-imgħoddi approfondixxa l-fehim li għandha Icecapital tas-settur tat-tneħħija tal-ħamrija, li kien ta' benefiċċju fil-preparazzjoni tad-dikjarazzjoni ta' l-espert.
5.1. Is-self ta' l-Istat
(100)
L-awtoritajiet Finlandiżi jasserixxu li ma kienx każ ta' għotja normali ta' self, fejn kumpanija tingħata self ta' ċertu daqs, li jitħallas lura bl-imgħax f'ċertu perjodu ta' żmien. Anzi, kien trasferiment ta' assi lil Tieliikelaitos b'obbligu ta' ħlas lura.
(101)
Il-Finlandja temmen li jekk il-ħażna kollha ta' l-assi ngħatat lil Tieliikelaitos bħala ishma, seta' jinħoloq tgħawiġ tal-kompetizzjoni. Meta jiġu eżaminati l-karti tal-bilanċ ta' l-intrapriżi privati f'dan is-settur, l-intrapriżi għandhom assi fissi fil-karti tal-bilanċ tagħhom li ġew akkwistati kemm bħala ishma kif ukoll bħala self. Għalhekk, kien importanti li l-karta tal-bilanċ ta' Tieliikelaitos kienet tinkludi l-assi akkwistati bħala self. Jekk dan ma sarx, il-Finlandja qed issostni li Tieliikelaitos kienet tikseb vantaġġ kompetittiv finanzjarjament daqs il-ħlas lura kapitali tas-self. L-awtoritajiet Finlandiżi jemmnu li l-istruttura tal-karta tal-bilanċ tal-bidu ta' Tieliikelaitos inħolqot f'konformità mal-karti tal-bilanċ ta' l-intrapriżi privati fis-settur.
(102)
Jekk il-miżura tiġi eżaminata bħala self normali tul perjodu twil ta' żmien, il-Finlandja temmen li l-ispiża tas-self għandha tiġi pparagunata mal-finanzjament disponibbli fis-suq matul it-terminu kollu tas-self. Paragun li jipparaguna biss uħud mis-snin tas-self ma' alternattivi tas-suq ma jagħtix stampa sħiħa ta' l-ispiża tas-self. Għalhekk, il-Finlandja temmen li l-perjodu 2005-2015 irid jitqies flimkien mal-perjodu tranżitorju 2001-2004.
(103)
L-awtoritajiet Finlandiżi qed jiddikjaraw li Tieliikelaitos m'għandiex il-possibbiltà li ttemm il-ftehim ta' self matul it-terminu tas-self mingħajr il-kunsens tas-sellief. Għalhekk, fil-kalkolu tal-vantaġġ possibbli mogħti mis-self tul perjodu twil ta' żmien, irid jitqies kif inhu xieraq il-perjodu kollu ta' żmien li matulu Tieliikelaitos kellha tħallas l-imgħax. Tali kalkolu jirriżulta f'riżultat ferm differenti mill-kalkoli ta' l-entitajiet li għamlu l-ilment.
(104)
Rigward ir-rata rilevanti ta' l-imgħax, l-awtoritajiet Finlandiżi josservaw li bħala r-rata ta' l-imgħax ta' referenza fis-self lill-kumpaniji ġeneralment jintuża Euribor ta' 12-il xahar. Il-Finlandja tinnota li teżisti kurva futura (jiġifieri l-kurva tar-rati ta' l-imgħax futuri mad-dati tal-maturità tal-bonds) li tipprevedi x'se jkun il-livell tar-rati ta' l-imgħax tas-suq sa l-2015. Il-kurva hija bbażata fuq l-aspettattivi ta' l-iżvilupp tar-rati ta' l-imgħax minn diversi parteċipanti fis-suq. Ir-rati ta' l-imgħax ta' referenza li ntużaw fil-kalkoli tad-dikjarazzjoni ta' l-espert huma bbażati fuq l-informazzjoni disponibbli mis-suq futur, u b'hekk jiddeskrivu l-fehim tas-suq ta' x'se tkun ir-rata futura ta' l-imgħax.
(105)
Fuq il-bażi ta' dan, huwa evidenti mild-dikjarazzjoni ta' l-espert li minn tmiem il-perjodu tranżitorju sa tmiem it-terminu tas-self, Tieliikelaitos trid tħallas madwar EUR 2,0 miljuni aktar milli għal finanzjament bir-rata ta' l-imgħax tas-suq, kif kien previst mill-analisti tas-suq mit-8 ta' Mejju 2006 (21).
(106)
B'hekk, il-Finlandja tikkonkludi li, ikun xi jkun il-każ, dan l-ammont ta' EUR 2 miljuni għandu jitnaqqas mill-EUR 3,2 miljuni evalwati mill-entitajiet li għamlu l-ilment, bir-riżultat li l-vantaġġ massimu possibbli ta' Tieliikelaitos mis-self ta' l-Istat huwa ta' EUR 1,2 miljun.
5.2. Is-siti ta' l-art u taż-żrar imqiegħda għad-dispożizzjoni ta' Tieliikelaitos
(107)
L-ewwelnett, l-awtoritajiet Finlandiżi jispjegaw li wieħed mill-prinċipji prinċipali li jirfdu l-qasma tas-Servizzi tat-Toroq fl-Amministrazzjoni tat-Toroq u f'Tieliikelaitos kien li l-assi koperti mil-leġiżlazzjoni dwar it-toroq, jiġifieri prinċipalment it-toroq stess, kellhom jinżammu mill-Amministrazzjoni tat-Toroq, filwaqt li l-assi li preċedentement kienu jintużaw mill-“parti ta' produzzjoni” tas-Servizzi tat-Toroq (il-predeċessur ta' Tieliikelaitos) matul il-manutenzjoni tat-toroq kellhom jintużaw għal finijiet ta' manutenzjoni tat-toroq minn Tieliikelaitos.
(108)
Rigward il-valutazzjoni tas-siti ta' l-art u taż-żrar għad-dispożizzjoni ta' Tieliikelaitos, l-awtoritajiet Finlandiżi jemmnu li l-valutazzjoni tas-siti ta' l-art u tas-siti taż-żrar twettqet skond il-prinċipji deskritti fil-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar elementi ta' għajnuna Statali dwar bejgħ ta' art u bini ta' awtoritajiet pubbliċi (22).
(109)
Il-Finlandja ssostni li l-valutazzjoni ta' Catella li tqieset bħala l-bażi biex ikun stabbilit il-valur tas-siti ta' l-art u taż-żrar tista' titqies bħala r-riżultat ta' stima minn stimatur imparzjali.
(110)
L-aġġustament ta' l-istima ta' Catella (reviżjoni ‘l isfel minn FIM 128 miljun għal FIM 113-il miljun (23) saret għaliex il-Ministeru tat-Trasport u tal-Komunikazzjonijiet Finlandiż qies li l-prezz taż-żrar għall-konkrit kien jonqos meta Tieliikelaitos tidħol fis-suq rispettiv bħala bejjiegħa, li l-valur miżjud fil-proċess ta' estrazzjoni kien aktar baxx fuq il-bażi tas-Servej Nazzjonali ta' l-Artijiet tal-Finlandja u li l-ispejjeż tat-trattament ta' wara jkunu ogħla minħabba r-rekwiżiti l-ġodda li jikkonċernaw it-trattament ta' wara taż-żoni tar-riżorsi ta' l-art.
(111)
Minħabba r-reviżjoni ‘l isfel tal-valur ta' l-assi ta' l-art li sar fir-rapporti finanzjarji ta' Tieliikelaitos matul il-perjodu trażitorju u li ġiet aċċetata mill-awdituri ta' Tieliikelaitos (Ernst and Young), l-awtoritajiet Finlandiżi jistmaw li s-siti ta' l-art u taż-żrar xorta tniżżlu fil-karta tal-bilanċ ta' Tieliikelaitos b'valur eċċessiv meta pparagunat mal-valuri kontabbli vverifikati. Din il-konklużjoni kienet ikkonfermata minn IceCapital li wettqet l-evalwazzjoni ġenerali ta' l-arranġamenti għall-benefiċċju ta' Tieliikelaitos. Għalhekk, Tieliikelaitos ma kisbitx vantaġġ ekonomiku, imma pjuttost tgħabbiet bi żvantaġġ ekonomiku ta' EUR 4,3 miljuni.
(112)
Il-Finlandja tinnota li l-awdituri huma esperti fl-evalwazzjoni tal-bażijiet tad-dħul mistenni u għalhekk kellhom il-kwalifiki meħtieġa sabiex jivverifikaw il-validità tat-tnaqqis mhux kummerċjabbli li sar mill-kumpanija.
(113)
Rigward il-preferenza ta' l-entitajiet li għamlu l-ilment sabiex fil-kotba ta' Tieliikelaitos ma titniżżel l-ebda art u sabiex Tieliikelaitos tixtri r-riżorsi kollha ta' l-art li kienet teħtieġ esternament bi prezzijiet tas-suq (ara t-Taqsima 4.2), il-Finlandja tinnota li matul il-perjodu tranżitorju Tieliikelaitos xtrat ammonti sinifikanti ta' riżorsi ta' l-art mingħand partijiet esterni bi prezzijiet tas-suq: 47 % fl-2001, 39 % fl-2002, 41 % fl-2003 u 34 % fl-2004.
5.3. Il-kuntratti nnegozjati għas-servizzi tat-toroq
(114)
L-ewwelnett, l-awtoritajiet Finlandiżi jfakkru li l-proċedura li tirrettifika n-nefqa annwali, li kien hemm matul il-perjodu tranżitorju (ara t-Taqsima 2.4.3), żgurat li d-differenzi fil-marġnijiet bejn il-kuntratti nnegozjati u l-kuntratti li nħarġu b'sejħa għall-offerti sa ċertu punt ġew illivellati. L-aġġustamenti għan-nefqa matul il-perjodu tranżitorju kienu jlaħħqu total ta' EUR 16,8 miljun.
(115)
Rigward id-differenzi fil-marġnijiet li baqa', skond il-Finlandja, mhux xieraq li l-marġni tal-kuntratti nnegozjati ta' Tieliikelaitos jiġi pparagunat mal-marġni medju li rċeviet Tieliikelaitos fuq il-kuntratti maħruġa b'sejħa għall-offerti matul il-perjodu tranżitorju kollu kif sar mill-entitajiet li għamlu l-ilment.
(116)
Fil-fehma ta' l-awtoritajiet Finlandiżi, wieħed għandu jikkalkula d-differenzi fil-marġnijiet għal kuntratti li jistgħu jiġu pparagunati ma' xulxin.
(117)
F'dan ir-rigward, l-ispeċifiċità tas-snin 2001 u 2002 kienet li bosta mill-kuntratti maħruġa b'sejħa għall-offerti matul dawn is-snin kienu xorta ġdida ta' kuntratti “plan-and-implement” (kuntratti ST). Għall-bidu, Tieliikelaitos ma kinitx ipprepara għal livell ferm ogħla ta' riskju meta pparagunat mal-kuntratti tradizzjonali. Għal din ir-raġuni, il-livell ta' marġni tal-kuntratti “plan-and-implement” rriżulta li kien ferm aktar baxx mill-marġni mistenni. Il-kuntratti nnegozjati, min-naħa tagħhom, ma kinux jinkludu kuntratti “plan-and-implement”. Għalhekk, huwa xieraq li l-kuntratti “plan-and-implement” jiġu esklużi mill-kalkolu.
(118)
Min-naħa tagħha, l-ispeċifiċità tas-snin 2003 u 2004, kienet li l-kuntratti nnegozjati li kienu riċevuti mill-Amministrazzjoni tat-Toroq fl-2003 u 2004 kienu esklussivament kuntratti ta' manutenzjoni u ta' disinn tat-toroq. Għalhekk, il-livell ta' marġni jrid jiġi pparagunat ma' livell ta' marġni ta' kuntratti li b'mod simili nħarġu b'sejħa għall-offerti.
(119)
Barra minn hekk, l-awtoritajiet Finlandiżi josservaw li parti mill-kuntratti li kienu implimentati bħala kuntratti nnegozjati setgħu- anki mingħajr id-dispożizzjoni tranżitorja inkluża fl-Artikolu 9 ta' l-Att li jirregola lil Tieliikelaitos - kienu implimentati b'mod ieħor permezz ta' nnegozjar dirett skond il-leġiżlazzjoni dwar l-akkwist fis-seħħ.
(120)
Skond id-dikjarazzjoni ta' l-espert, Tieliikelaitos kisbet vantaġġ, ta' mhux aktar minn EUR 8,5 miljuni mill-kuntratti nnegozjati, meta tiġi kkalkulata d-differenza fil-marġnijiet bejn kuntratti nnegozjati u maħruġa b'sejħa għall-offerti paragunabbli:
Sena
2001
2002
2003
2004
Total
Kuntratti nnegozjati
MEUR
451,4
346,3
207,1
85,9
1 090,7
marġni
12 %
9,3 %
8,9 %
11,9 %
Kuntratti maħruġa b'sejħa għall-offerti paragunabbli
MEUR
88,4
183,8
231,7
280,5
784,4
marġni
10,1 %
8,5 %
10,2 %
12,1 %
Differenza fil-marġnijiet (24)
MEUR
8,6
2,8
-2,7
-0,2
8,5
(121)
Anki jekk Tieliikelaitos irċeviet vantaġġ ekonomiku ta' EUR 8,5 miljuni, dan il-vantaġġ kien kumpens iġġustifikat għall-obbligu li twettaq servizzi pubbliċi, u għall-ispejjeż ikkawżati mill-iżvantaġġi strutturali (ara t-Taqsima 2.3).
(122)
Matul il-perjodu tranżitorju, l-ispejjeż addizzjonali li rriżultaw partikolarment mill-ispejjeż eċċessivi tal-persunal kellhom jitqiesu fl-ipprezzar tal-kuntratti nnegozjati sal-punt li ma tqisux permezz ta' miżuri ta' aġġustament ta' l-istaff oħrajn. Għalkemm, parti kbira mill-istaff eċċessiv kienu involuti fi proġetti speċjali tas-servizzi, xorta kien hemm, bħala medja, 100 impjegat aktar f'Tieliikelaitos milli kien ikun in-numru ottimali matul il-perjodu tranżitorju.
(123)
L-awtoritajiet Finlandiżi jiċħdu allegazzjonijiet li l-għajnuna li rċeviet Tieliikelaitos ippermetti li l-Intrapriża ta' l-Istat taċċetta livell ta' marġni aktar baxx fuq kuntratti “plan-and-implement”. Kif ġie spjegat aktar ‘il fuq, il-livell ta' marġni tal-kuntratti “plan-and-implement” kien baxx għaliex Tieliikelaitos ma kinitx ipprepara għal-livell ta' riskju li jinvolvu.
(124)
Rigward id-dikjarazzjoni ta' l-entitajiet li għamlu l-ilment li l-ispejjeż ikkawżati minn persunal addizzjonali tqiesu bħala spiża li artifiċjalment naqqas il-marġni ta' Tieliikelaitos fil-kuntratti nnegozjati, l-awtoritajiet Finlandiżi jinnotaw li l-persunal eċċessiv ma kienx inkluż fil-kalkolu tal-livell ta' marġni tal-kuntratti nnegozjati. Il-persunal eċċessiv tqiegħed fil-proġetti tas-servizzi.
(125)
Fl-aħħarnett, il-Finlandja tiċħad l-allegazzjoni li r-rendiment finanzjarju komparattivament fqir ta' Tieliikelaitos jiġbed l-attenzjoni għall-ineffiċjenzi min-naħa ta' l-operazzjonijiet ta' Tieliikelaitos u għall-użu ta' politika ta' pprezzar mhux kompetittiv fi swieq liberalizzati. Skond il-Finlandja, ir-riżultat fqir jista' jiġi spjegat bl-ispejjeż addizzjonali minħabba l-aġġustament tal-persunal ta' Tieliikelaitos, u minħabba l-fatt li l-arranġamenti speċjali li saru għall-persunal ma setgħux ikopru l-ispejjeż kollha tal-pesunal addizzjonali.
5.4. Il-kuntratti nnegozjati għas-servizzi bil-laneċ
(126)
Skond l-awtoritajiet Finlandiżi, għalissa huwa irħas li l-Amministrazzjoni tat-Toroq tkompli bil-kuntratti nnegozjati. L-ewwel tentattiv li parti mis-servizzi bil-laneċ jinħarġu b'sejħa għall-offerti ma rnexxiex għar-raġunijiet li ġejjin.
(127)
L-ewwelnett, il-prezzijiet offruti mill-offerenti kienu 17-25 % ogħla mill-prezzijiet tal-kuntratti nnegozjati fis-seħħ bejn l-Amministrazzjoni tat-Toroq u Tieliikelaitos, li dwarhom il-partijiet kellhom negozjati separati għall-prezz annwali. Għalhekk, wara li tkun aċċettat ir-riżultati ta' l-offerta, l-Amministrazzjoni tat-Toroq kien ikollha tħallas aktar għas-servizzi rispettivi.
(128)
It-tieninett, il-pożizzjoni fis-suq ta' Tieliikelaitos kienet tissaħħaħ (peress li l-prezzijiet ikkwotati minn Tieliikelaitos kienu l-aktar prezzijiet baxxi offruti, għalkemm minkejja li xorta kienu ogħla mill-prezzijiet fil-kuntratti nnegozjati, l-Amministrazzjoni tat-Toroq kien ikollha taċċetta lil Tieliikelaitos bħala l-offerenti rebbieħa).
(129)
Għalhekk, l-awtoritajiet Finlandiżi ċaħdu l-allegazzjoni li l-kuntratti nnegozjati bejn l-Amministrazzjoni tat-Toroq u Tieliikelaitos jinvolvu kwalunkwe vantaġġ kompetittiv għal Tieliikelaitos. Anzi, dawn jistgħu jikkostitwixxu żvantaġġ, peress li l-kundizzjonijiet tal-kuntratti nnegozjati ma jirriflettux b'mod adegwat il-ħtieġa għat-tiġdid tat-tagħmir (l-ispejjeż kapitali mhumiex inklużi kollha fil-prezz tas-servizzi bil-laneċ).
(130)
Il-Finlandja qed jiżviluppa mudell ta' akkwist ġdid għas-sensieliet futuri ta' tfigħ ta' offerti kompettivi, billi jiġu riveduti l-kundizzjonijiet tal-liberalizzazzjoni assoċjati ma' l-ispejjeż kapitali u mar-rinnovazzjoni tal-laneċ. Opportunità biex isir dan tista' tinkiseb billi jitnaqqsu l-ispejjeż assoċjati ma' l-investimenti permezz ta' kundizzjonijiet ta' ammortament għat-tagħmir tal-laneċ mehmuż mal-ftehim. Possibbiltà oħra hija jinħtieġ li l-offerenti kollha jkollhom laneċ ġodda. Sadanittant, il-kuntratti eżistenti tal-laneċ ġew estiżi sa tmiem l-2009.
5.5. Id-dispożizzjonijiet speċjali għat-tnaqqis ta' l-istaff żejjed
(131)
L-awtoritajiet Finlandiżi qed jargumentaw li l-arranġamenti speċjali u l-proġetti speċjali ma jistax jitqies li jikkostitwixxu vantaġġ.
(132)
Meta Tieliikelaitos bdiet topera fl-1 ta' Jannar 2001, hija kellha 4 235 impjegat, għalkemm fir-realtà kienet teħtieġ ferm inqas persunal. Jidher ċar li dak li kien is-Servizzi tat-Toroq, bħala isitituzzjoni uffiċjali bbażata fuq il-ġerarkija, kellha numru sinifikanti ta' pożizzjonijiet u ta' kompiti li ma kinux meħtieġa f'Tieliikelaitos, li b'hekk wassal għal staff żejjed sinifikanti f'Tieliikelaitos.
(133)
Skond il-Finlandja, il-fatt li Tieliikelaitos kienet meħtieġa timpjega l-istaff kollu tagħha u kienet ipprojbita milli tissensja lil xi ħadd kien żvantaġġ strutturali għal Tieliikelaitos. L-ispejjeż li nefqet il-kumpanija minħabba l-iżvantaġġ strutturali eċċedew kwalunkwe vantaġġ ekonomiku, anki teoretiku, li kisbet Tieliikelaitos. Il-proċeduri ta' trasferiment tal-persunal disponibbli għal Tieliikelaitos qamu aktar u kienu aktar bil-mod mill-politiki għall-persunal disponibbli għall-kompetituri ta' Tieliikelaitos.
(134)
Skond il-Finlandja, l-Istat Finlandiż seta' għażel li ma jittrasferix l-impjegati eċċessivi f'Tieliikelaitos meta din ġiet stabbilita.
(135)
Il-Finlandja tirreferi wkoll għas-sentenza Combus tal-Qorti tal-Prim'Istanza (25) fejn il-Qorti tal-Ġustizzja trattat sitwazzjoni simili li kienet tikkonċerna t-trasferimenti tal-persunal. F'din il-kawża kien konkluż li ħlas ta' darba mill-Istat Daniż lil uffiċjali li kienu impjegati minn Combus u li qablu li jċedu l-istatus tagħhom bħala uffiċjali u li jiġu impjegati fuq bażi kuntrattwali ma' dik l-intrapriża ma kienx jikkostitwixxi għajnuna mill-Istat. Il-Qorti tal-Prim'Istanza qieset li l-miżura ma wasslitx biex jitħaffef il-piż li normalment ikun hemm fil-baġit ta' intrapriża.
(136)
Ir-riforma tas-settur ta' l-amministrazzjoni u tal-manutenzjoni tat-toroq fil-Finlandja twettqet f'sitwazzjoni simili għal dik f'Combus. Il-fatt li Tieliikelaitos ma ħallset l-ebda kumpens lill-persunal li kien ittrasferit f'aġenziji governattivi, inkluża l-Amministrazzjoni tat-Toroq, ma jistax jitqies bħala li jikkostitwixxi għajnuna mill-Istat.
(137)
Skond il-Finlandja, l-applikabbiltà tas-sentenza Combus bl-ebda mod ma tnaqqset bis-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja ċċitati mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni tagħha biex tagħti bidu għall-proċedura (Altmark Trans (26) u Franza vs Il-Kummissjoni (27). Tabilħaqq dawn is-sentenzi ngħataw qabel is-sentenza Combus u b'hekk bilfors tqiesu mill-Qorti tal-Prim'Istanza.
(138)
Barra minn hekk, il-Finlandja qed targumenta li jekk miżura mhix maħsuba biex tagħti vantaġġ li jkollu effett fuq il-baġit, mhix każ ta' trasferiment ta' fondi ta' l-Istati u għalhekk ma tikkostitwix għajnuna mill-Istat (28). Il-Finlandja tqis li l-miżuri amministrattivi li m'għandhom l-ebda effett fuq il-finanzi ta' l-Istat ma jikkostitwux għajnuna mill-Istat.
(139)
B'hekk, il-Finlandja temmen li l-Istat ma tilifx dħul għaliex qabel li jimpjega 115-il membru tal-persunal preċedenti ta' Tieliikelaitos u jħallas is-salarji tagħhom. L-ebda wieħed minn dawn l-impjegati ma nħatar mingħajr ma saret valutazzjoni ta' kemm kien/et adattat/a għall-pożizzjoni. It-trasferimenti tal-persunal bejn Tieliikelaitos u d-dipartimenti tas-servizz Ċivili kienu possibbli biss meta tbattal post u dan kien ippubblikat. Jekk fi ħdan Tieliikelaitos ma setax jinstab applikant xieraq, tqiesu applikanti oħrajn.
(140)
Rigward it-trasferimenti finanzjarji mill-Istat sabiex tissolva l-problema ta' l-istaff żejjed ta' Tieliikelaitos, il-Finlandja tenfasizza li Tieliikelaitos ma rċevietx EUR 100 miljun f'għajnuna mill-Istat kif qed isostnu l-entitajiet li għamlu l-ilment. Tieliikelaitos irċeviet EUR 68 miljun mill-Amministrazzjoni tat-Toroq sabiex ikunu ffinanzjati proġetti tas-servizzi (minn 68 miljun, madwar 56 miljun marru biex ikopru l-ispejjeż tal-persunal u l-bqija ntefqu fuq materjali u fuq elementi oħra “mhux relatati mal-persunal”). Barra minn hekk, l-Amministrazzjoni tat-Toroq ħallset EUR 20,1 miljun biex tappoġġja l-aġġustament ta' l-istaff. Il-kumpens totali ta' EUR 88,1 miljun ma kopriex l-ispejjeż kollha li ntefqu minħabba l-istaff eċċessiv. Skond id-dikjarazzjoni ta' l-espert, tul il-perjodu 2001-2004, l-istaff eċċessiv ikkawża żvantaġġi strutturali li jammontaw għal EUR 157 miljun.
(141)
Il-Finlandja tinnota li, fil-preparazzjoni tal-prospetti finanzjarji ta' Tieliikelaitos, kienu segwiti proċeduri tajba ta' kontabbiltà u li l-prospetti finanzjarji ġew ivverifikati. Il-prospett finanzjarju ma jinkludix noti fuq il-livell ta' dettall li jirreferu għalih l-entitajiet li għamlu l-ilment. Minkejja dan, id-dikjarazzjoni ta' l-espert tipprovdi l-ġustifikazzjonijiet li ġejjin għal żvantaġġ strutturali mhux kopert relatat ma' l-istaff eċċessiv (EUR 69 miljun b'kollox, jiġifieri EUR 157 miljun - EUR 88 miljun):
(142)
L-ewwelnett, l-Amministrazzjoni tat-Toroq ma koprietx l-ispejjeż kollha relatati mal-proġetti speċjali tas-servizzi. Pereżempju, ma koprietx l-ispejjeż rispettivi ta' superviżjoni li kien stmat li jlaħħqu EUR 2,8 miljuni tul erba' snin. Barra minn hekk, il-proġetti tas-servizzi rreġistraw telf totali ta' EUR 1,4 miljun matul il-perjodu tranżitorju minbarra l-ispejjeż rispettivi ta' superviżjoni (id-defiċit kien ikkalkulat billi n-nefqa għall-pagi u għall-materjali għall-proġetti tas-servizzi tnaqqset mid-dħul relatat ma' dawk il-proġetti). Għalhekk, il-proġetti tas-servizzi ikkawżaw żvantaġġ nett ta' EUR 4,2 miljuni lil Tieliikelaitos.
(143)
It-tieninett, il-fondi pprovduti mill-Amministrazzjoni tat-Toroq sabiex ikunu ffinanzjati miżuri relatati mat-tiftix għal impjiegi ġodda, mat-taħriġ supplimentari u mat-taħriġ mill-ġdid u ma' l-appoġġ għal irtirar bikri antiċipat ma kinux biżżejjed. Għaldaqstant, Tieliikelaitos kellha talloka aktar minn EUR 20 miljun fi spejjeż ta' aġġustament tal-persunal mill-fondi tagħha stess (EUR 12,8 miljun minnhom tħallsu fl-2004 u 2005).
(144)
It-tieletnett, Tieliikelaitos kellha titgħabba bi nfiq amministrattiv addizzjonali relatat ma' l-aġġustamenti tal-persunal, li kien stmat li jilħaq livell ta' EUR 2,8 miljuni għall-perjodu tranżitorju.
(145)
Ir-rabanett, Tieliikelaitos kellha tiffaċċja spejjeż addizzjonali, dawn ukoll minħabba kundizzjonijiet ta' btajjel aktar favorevoli għal dawk l-impjegati ta' Tieliikelaitos li kienu jaqgħu fil-kategorija ta' impjegati ta' l-Istat li ilhom perjodu twil ta' żmien (btala itwal b'50 %). Dawn l-ispejjeż addizzjonali kien stmat li jilħqu l-livell ta' EUR 42 miljun matul l-erba' snin tal-perjodu tranżitorju.
(146)
Ikun xi jkun il-każ, l-iskemi ta' pensjoni għabbew lil Tieliikelaitos b'piż tqil. Anki wara l-konverżjoni tagħha f'Intrapriża ta' l-Istat, l-istaff ta' Tieliikelaitos baqa' rregolat mill-Att dwar il-Pensjonijiet ta' l-Istat Nru 280 ta' l-20 ta' Mejju 1966, li jimplika li l-Intrapriża ta' l-Istat kellha tħallas kontribuzzjoni ta' min iħaddem tal-pensjoni ta' l-Istat, li hija ogħla mill-kontribuzzjoni tal-pensjoni ta' min iħaddem fis-settur privat. L-Emenda għall-Att dwar il-Pensjonijiet ta' l-Istat (Nru 679 tat-30 ta' Lulju 2004) se twassal għall-approssimazzjoni tal-kontribuzzjonijiet tal-pensjoni u tal-benefiċċji tal-pensjoni ta' l-impjegati bejn is-settur privat u s-settur pubbliku, imma biss eventwalment. Fl-2005, il-kontribuzzjoni tal-pensjoni ġenerali għal min iħaddem fis-settur privat kienet ta' 16,8 fil-mija. B'kuntrast, il-kontribuzzjoni tal-pensjoni ta' Tieliikelaitos kienet iddeterminata individwalment u fl-2005 kienet tlaħħaq il-21,13 fil-mija.
(147)
Barra minn hekk, huwa biss fis-16 ta' Frar 2005 li d-dispożizzjonijiet tal-ftehimiet kollettivi ta' Tieliikelaitos dwar il-pagi mħallsa waqt lif għall-mard kienu adattati biex jikkorrispondu għall-kundizzjonijiet ekwivalenti tal-ftehimiet tas-settur privat. Qabel dak, dawn id-dispożizzjonijiet kienu aktar għaljin għal Tieliikelaitos minn dawk applikabbli għal min iħaddem fis-settur privat.
(148)
Mill-perspettiva globali, il-Finlandja tiddikjara li l-kundizzjonijiet ta' l-impjieg ta' l-istaff xorta għadhom aħjar minn dawk ta' l-istaff fil-kumpaniji privati. Dan huwa minnu irrispettivament mill-fatt li l-emendi għall-ftehimiet kollettivi ta' l-2005 ġabu l-kundizzjonijiet ta' l-impjieg eqreb ta' dawk li hemm fis-settur privat. Id-dritt għal-lif annwali, pereżempju, li huwa bbażat fuq dispożizzjonijiet kuntrattwali ekwivalenti għal dawk fil-kuntratti ta' l-Istat, xorta għadu aħjar minn dak li għandu l-istaff fis-settur privat. B'hekk il-kundizzjonijiet ta' l-impjieg kollha, inklużi l-benefiċċji tal-pensjoni, xorta jistgħu jitqiesu, b'mod ċar, bħala piż meta pparagunati ma' dawk li jipprevalu għall-operaturi fis-settur privat.
5.6. Il-miżura fiskali relatata max-xiri ta' l-artijiet minn Tieliikelaitos
(149)
Skond l-Artikolu 49(1)(4) ta' l-Att dwar it-Taxxa fuq id-Dħul, l-ammont taxxabbli tal-qligħ kapitali riċevut minn persuna taxxabbli għajr korporazzjoni, sħubija jew sħubija limitata kien jiġi kkalkulat billi jitnaqqas jew 80 % mill-prezz tal-bejgħ jew mill-ispiża reali ta' l-akkwist, liema somma minnhom hija l-akbar, sakemm il-proprjetà tal-beni immobbli tinbiegħ lill-Istat, lil provinċja, lil muniċipalità jew lil awtorità muniċipali konġunta. Għalhekk, l-ammont ta' qligħ kapitali taxxabbli jlaħħaq mhux aktar minn 20 % tal-prezz tal-bejgħ. B'hekk, għall-finijiet tad-determinazzjoni ta' l-ammont ta' qligħ kapitali taxxabbli, il-bejjiegħa rispettivi jistgħu jnaqqsu mill-prezz tal-bejgħ 30 % jew 60 % aktar milli jistgħu jnaqqsu taħt regoli normali ta' tassazzjoni, jiddependi minn jekk ibigħux l-art tagħhom qabel jew wara li kienet tagħhom għal aktar minn 10 snin.
(150)
It-trasferimenti ta' l-artijiet lil Tieliikelaitos/lill-predeċessur tagħha kien inklużi mill-bidunett fl-ambitu ta' l-iskema ta' konċessjonijiet (29). Dan ifisser li anki l-predeċesur ta' Tieliikelaitos, jiġifieri s-Servizzi tat-Toroq, indirettament ibbenefika mill-istess miżura. Għalhekk, l-awtoritajiet Finlandiżi jenfasizzaw li anki jekk din il-miżura kienet tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat indiretta għall-benefiċċju ta' Tieliikelaitos, hija konformi mad-definizzjoni ta' “għajnuna eżistenti” skond l-Artikolu 1(b) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 659/1999.
(151)
F'Lulju 2004, l-Artikolu 49 ta' l-Att kien emendat b'tali mod (30) li m'għadux japplika meta l-proprjetà tinbiegħ lil Intrapriża ta' l-Istat għal finijiet li mhumiex il-ħarsien tan-natura, l-użu mill-forzi armati, u r-riċerka jew finijiet soċjali simili. Għaldaqstant, id-dħul mill-bejgħ tas-siti ta' l-art lil Tieliikelaitos issa huwa suġġett għat-taxxa standard fuq il-qligħ kapitali.
5.7. Il-vantaġġi mogħtija lil Tieliikelaitos fuq bażi permanenti: l-inapplikabbiltà tal-liġi dwar il-fallimenti u tal-liġi dwar it-taxxa fuq id-dħul tal-kumpaniji għal Tieliikelaitos
(152)
Rigward il-vantaġġi mogħtija lil Tieliikelaitos fuq bażi permanenti, l-awtoritajiet Finlandiżi jenfasizzaw li anki jekk dawn il-miżuri jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat, huma konformi mad-definizzjoni ta' “għajnuna eżistenti” skond l-Artikolu 1(b) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 659/1999.
(153)
Tieliikelaitos u l-predeċessuri ta' l-entità ekonomika rispettiva (sal-31.12.1997 - is-Servizzi tat-Toroq bħala tali, mill-1.1.1998 sal-31.12.2000 - il-parti tal-produzzjoni tas-Servizzi tat-Toroq) qatt ma kienu suġġetti la għar-regoli normali dwar il-fallimenti u lanqas għar-regoli dwar it-taxxa fuq id-dħul tal-kumpaniji.
(154)
Din is-sitwazzjoni ilha teżisti minn qabel mhux biss il-bidu tal-liberalizzazzjoni tas-settur tas-servizzi tat-toroq fil-Finlandja (l-Artikolu 1(b)(v) tar-Regolament 659/1999), imma anki l-adeżjoni tal-Finlandja ma' l-UE (l-Artikolu 1(b)(i) tar-Regolament 659/1999).
(155)
L-awtoritajiet Finlandiżi qed jimpenjaw irwieħhom li, sa mhux aktar tard mill-1 ta' Marzu 2008, jittrasformaw lil Tieliikelaitos f'kumpanija limitata ta' l-Istat li se tkun suġġetta għar-regoli normali dwar il-fallimenti u dwar it-tassazzjoni fuq id-dħul tal-kumpaniji.
5.7.1. Il-liġi dwar il-fallimenti
(156)
Dan ġej mill-istatus ta' Tieliikelaitos bħala Intrapriża ta' l-Istat u mill-istatus tas-Servizzi tat-Toroq bħala aġenzija governattiva li ma setgħux ifallu.
(157)
L-awtoritajiet Finlandiżi josservaw li skond l-avviż tal-Kummissjoni dwar l-applikazzjoni ta' l-Artikoli 87 u 88 tat-Trattat KE għall-għajnuna mill-Istat fil-forma ta' garanziji aktar favorevoli, it-termini ta' finanzjament miksuba mill-intrapriżi li l-forma legali tagħhom teskludi l-falliment jitqies bħala li jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat. Madankollu, l-awtoritajiet Finlandiżi jqisu li Tieliikelaitos ma rċevietx termini ta' finanzjament aktar favorevoli ta' din ix-xorta peress li Tieliikelaitos ma kelliex għalfejn tissellef fondi.
(158)
Qatt ma kien hemm theddida li Tieliikelaitos tfalli u li dan iwassal biex tidħol fil-prattika r-responsabbiltà ta' l-Istat.
(159)
Għalhekk, skond l-awtoritajiet Finlandiżi, ma kienx possibbli li Tieliikelaitos tikseb vantaġġ kompetittiv meta tiġi pparagunata ma' kompetituri privati.
(160)
Rigward l-użu ta' finanzjament estern fil-ġejjieni qrib, ħlas ta' garanzija preskritt mill-Att dwar l-Intrapriżi ta' l-Istat jqiegħed lill-Intrapriżi ta' l-Istat finanzjarjament fuq l-istess livell fis-suq tas-self ta' kumpaniji oħra li joperaw mingħajr garanziji ta' l-Istat (ara t-Taqsima 2.4.6).
(161)
Ir-referenza li uża l-Gvern Finlandiż għar-reviżjoni perjodika tal-ħlas annwali huwa l-qligħ mifrux fuq is-suq bejn il-bonds serjali ta' l-Istat u l-bonds tal-kumpaniji ta' grad ta' investiment fl-indiċi JP Morgan tas-self tan-negozji. Il-ħlas il-ġdid huwa applikabbli għas-self maħruġ wara l-aġġustament in kwistjoni.
(162)
L-awtoritajiet Finlandiżi ma jaqblux mal-fehma ta' l-entitajiet li għamlu l-ilment li l-ħlas ta' garanzija huwa paragunabbli ma' l-ispejjeż tal-kumpaniji privati li ġejjin minn ipoteka. L-ipoteki huma spejjeż ta' darba, filwaqt li l-ħlas ta' garanzija huwa spiża annwali. Il-ħlasijiet ta' l-ipoteka huma relattivament żgħar fil-każ ta' self kbir, u f'self korrispondenti l-kollaterali kienet tiġi mmaniġġjata permezz ta' ipoteka fuq il-kumpanija. Fil-prattika, il-ħlas ta' garanzija jikkorrispondi pjuttost għal marġni kkalkulat flimkien ma' l-Euribor.
5.7.2. Il-liġi fiskali
(163)
L-ammont kemm għandhom jiġu intaxxati fuq id-dħul l-intrapriżi li joperaw fi ħdan l-amministrazzjoni ta' l-Istat jiġi ddeterminat bl-istess mod bħall-ammont kemm għandhom jiġu intaxxati l-Intrapriżi ta' l-Istat, jiġifieri skond l-Artikolu 21 ta' l-Att dwar it-Taxxa fuq id-Dħul. B'hekk il-predeċessur ta' Tieliikelaitos (“il-parti tal-produzzjoni” ta' dik li kienet is-Servizzi tat-Toroq) ma kienx suġġett għat-taxxa fuq id-dħul. L-Artikolu 21 ta' l-Att dwar it-Taxxa fuq id-Dħul kien diġà inkluż fil-verżjoni inizjali ta' l-Att dwar it-Taxxa fuq id-Dħul, li daħal fis-seħħ fl-1 ta' Jannar 1993. L-Atti dwar it-Taxxa fuq id-Dħul u dwar il-Ġid (31), li kienu fis-seħħ qabel, kienu jinkludu dispożizzjonijiet simili dwar kemm l-Istat u l-intrapriżi tiegħu għandhom jiġu intaxxati fuq id-dħul.
(164)
Għalkemm Tieliikelaitos ma tħallasx taxxa fuq id-dħul tal-kumpaniji lill-Istat fuq il-profitti tagħha, l-awtoritajiet Finlandiżi qed jargumentaw li dan il-fattur qed jitqies meta jittieħdu deċiżjonijiet annwali dwar l-ikkreditar tal-profitti (profit-crediting) lill-Istat minn Tieliikelaitos.
(165)
Il-profitt totali ta' Tieliikelaitos matul il-perjodu tranżitorju kien ta' EUR 62 miljun, u matul l-ewwel erba' snin, Tieliikelaitos ħarġet lill-Istat ikkreditar tal-profitti totali ta' 59 % (EUR 37,3 miljun). Il-perċentwali ta' l-ikkreditar tal-profitti varjat bejn 47 % u 71 %. Matul il-perjodu tranżitorju, it-taxxi teoretiċi ta' Tieliikelaitos b'rata ta' taxxa ta' 29 % kienu jkunu inqas minn EUR 18-il miljun.
(166)
Fil-fehma ta' l-awtoritajiet Finlandiżi, kumpaniji bħall-Grupp YIT u l-Grupp Lemminkäinen (ta' l-ewwel - grupp b'bejgħ annwali li jeċċedi t-EUR 3 biljuni u ta' l-aħħar - grupp b'bejgħ annwali qrib iż-EUR 2 biljuni), li huma l-kompetituri privati prinċipali ta' Tieliikelaitos, jistgħu jitqiesu bħala kumpaniji ta' referenza għall-analiżi komparattiva ta' l-informazzjoni rispettiva. Fuq il-bażi ta' l-informazzjoni minn Bloomberg, fl-2001-04 is-sehem ikkombinat tad-dividendi u tat-taxxa fuq id-dħul tal-kumpaniji kien jammonta għal 68 % tal-profitt ta' qabel it-taxxi għall-grupp YIT u għal 63 % għall-Grupp Lemminkäinen. L-indiċijiet annwali għal dan il-perjodu kienu jvarjaw bejn 58 % u 85 % tal-profitti qabel it-taxxi għal YIT u bejn 37 % u 98 % għall-Grupp Lemminkäinen.
(167)
Fl-2005, l-ewwel sena wara l-perjodu tranżitorju, l-ikkreditar tal-profitti kien ta' 69 % tal-profitt (EUR 4,6 miljuni). Fl-2006, kien ta' 50 % (EUR 4,8 miljuni). Fuq il-bażi ta' l-informazzjoni mir-rapporti annwali tal-kumpaniji kompetituri, il-perċentwali tal-profitti tal-grupp YIT u tal-grupp Lemminkäinen naqas hekk kif id-dividendi u t-taxxa fuq id-dħul tal-kumpaniji ammontat, rispettivament, għal 52 % u 59 % fl-2005, u għal 50 % u 61 % fl-2006, rispettivament.
(168)
Il-Finlandja tqis li, bl-eżerċizzju tad-drittijiet li għandha bħala proprjetarju, l-Istat irċieva ferm aktar minn Tieliikelaitos matul il-perjodu kollu ta' operat tagħha milli kieku kieku kien jikseb mit-taxxa fuq id-dħul tal-kumpaniji fuq profitt ta' l-istess ammont.
(169)
Il-Finlandja tinnota wkoll li r-rata tat-taxxa fuq il-valur miżjud, ir-rata tat-taxxa fuq it-trasferiment kapitali u r-rata tat-taxxa fuq il-proprjetà tal-beni immobbli applikati għall-Intrapriżi ta' l-Istat huma l-istess kif inhuma għall-kumpaniji limitati.
5.8. Il-piżijiet li rriżultaw mill-istatus speċifiku ta' Tieliikelaitos
5.8.1. L-obbligi ta' servizz pubbliku
(170)
Il-Finlandja tqis li, anki jekk il-Kummissjoni kellha tikkonkludi li Tieliikelaitos ingħatat għajnuna mill-Istat, tali għajnuna għandha titqies bħala meħtieġa sabiex jiġu kkumpensati l-ispejjeż li qed tiffaċċja Tieliikelaitos minħabba l-kompiti speċjali li ġew imposti fuqha mill-Att li jirregola lil Tieliikelaitos. (ara l-Kapitolu 2.3).
(171)
Bl-impożizzjoni fuq Tieliikelaitos ta' l-obbligu li titfa' offerti għall-kuntratti kollha tal-manutenzjoni tat-toroq, minbarra li jkun żgurat li jkunu sodisfatti r-rekwiżiti u l-monitoraġġ tal-kwalità inklużi fil-proċeduri ta' l-ordnijiet u fil-ftehimiet kuntrattwali, dan il-kompitu speċjali għandu wkoll jippromwovi l-implimentazzjoni tal-kompetizzjoni funzjonanti fil-kuntratti ta' manutenzjoni, għaliex minbarra l-intrapriżi privati, Tieliikelaitos għandha titfa' l-offerti wkoll għall-kuntratti maħruġa b'sejħa għall-offerti.
(172)
Rigward l-obbligu ta' l-intrapriża li tkun ippreparata biex tipprovdi s-servizzi tagħha waqt sitwazzjonijiet ta' emerġenza, dan l-arranġament tqies mill-Finlandja bħala meħtieġ għaliex waqt sitwazzjonijiet ta' emerġenza ta' din ix-xorta jista' jkun hemm ħtieġa li jiġu mmaniġġjati diversi attivitajiet ta' manutenzjoni tat-toroq tul perjodu ta' żmien ristrett ħafna u b'mod li jiddevja mill-ordinarju.
(173)
Il-Finlandja temmen li dawn il-kompiti speċjali jistgħu jitqiesu bħala l-obbligi tas-servizz pubbliku li jissemmew fl-Artikolu 86(2) tat-Trattat KE. Hija temmen li l-obbligi in kwistjoni jirriżultaw fi spejjeż sostanzjali għal Tieliikelaitos.
(174)
Rigward l-obbligu li jintefgħu offerti għall-manutenzjoni tat-toroq pubbliċi u għall-provvista tat-traffiku tal-laneċ mal-pajjiż kollu, l-awtoritajiet Finlandiżi josservaw li huwa diffiċli li jiġu stmati eżattament l-ispejjeż korrispondenti.
(175)
Rigward il-preparazzjoni għall-kundizzjonijiet ta' emerġenza, skond id-dikjarazzjoni ta' l-espert, matul il-perjodu tranżitorju (2001-2004), din irriżultat f'madwar EUR 4,6 miljuni fi spejjeż addizzjonali għal Tieliikelaitos. Dawn l-ispejjeż irriżultaw partikolarment mill-obbligu li għandha Tieliikelaitos li żżomm ħażniet ta' emerġenza ta' fjuwils likwidi sa tmiem l-2004 (l-ispiża rispettiva ammontat għal EUR 2,2 miljuni). Elementi oħrajn ta' spiża jinkludu:
-
il-ħażna, il-manutenzjoni u t-tiswija ta' pont ta' emerġenza bla ħlas fl-2001 (EUR 0,4 miljun);
-
l-immaniġġjar tal-kwistjonijiet ta' preparazzjoni fuq il-livell ta' grupp ta' servizzi u ta' uffiċċju ċentrali (EUR 0,6 miljun) u
-
l-obbligu li tagħmel preparazzjonijiet u arranġamenti għal taħriġ inklużi fil-ftehimiet ta' servizz (EUR 1,4 miljun).
(176)
Ikun xi jkun il-każ, l-awtoritajiet Finlandiżi jqisu li l-ammont ta' dawn l-ispejjeż jidher biċ-ċar li huwa akbar mir-riżorsi li tqiegħdu għad-dispożizzjoni ta' Tieliikelaitos.
(177)
L-awtoritajiet Finlandiżi jinnotaw li spejjeż bħal dawn ma jridux jitgħabbew bihom l-atturi tas-settur privat fis-setturi ta' xogħlijiet l-art u tal-bini.
(178)
Rigward id-dikjarazzjoni ta' l-entitajiet li għamlu l-ilment li l-Amministrazzjoni tat-Toroq toħroġ ħlas ta' EUR 5,000 għall-offerti kuntrattwali, l-awtoritajiet Finlandiżi jinnotaw li l-Amministrazzjoni tat-Toroq ħarġet il-ħlas imsemmi mill-entitajiet li għamlu l-ilment għall-offerti kollha għal kuntratti ta' manutenzjoni li jissodisfaw il-kriterji ta' kwalità ta' l-offerti. Trid issir distinzjoni bejn dan ix-xorta ta' kumpens imħallas lill-offerenti kollha u l-kumpens imħallas għal obbligi ta' servizz pubbliku. Il-kumpens imħallas lill-offerenti kollha ma jneħħix il-fatt li Tieliikelaitos akkumulat spejjeż mill-obbligu li għandha li tagħmel offerta fit-tfigħ ta' l-offerti kompettitivi kollu.
5.8.2. Kundizzjonijiet oħrajn imposti fuq l-operat ta' Tieliikelaitos
(179)
Matul il-perjodu tranżitorju, Tieliikelaitos kellha tirrispetta restrizzjonijiet pjuttost sinfikanti li ma kinux imposti fuq l-atturi privati, eż. ir-regolamentazzjoni tas-settur, resrizzjonijiet fuq il-kumpaniji sussidjarji, il-projbizzjoni ta' kontribuzzjonijiet ta' grupp, u restrizzjonijiet fuq l-operazzjonijiet barranin.
(180)
Kif inhu evidenti mid-dikjarazzjoni ta' l-espert, ir-restrizzjonijiet relatati ma' l-operazzjonijiet barranin ikkawżaw xi diffikultajiet biex Tieliikelaitos titfa' offerti fuq kuntratti għall-manutenzjoni tat-toroq barra mill-pajjiż (fl-Estonja, pereżempju). Tieliikelaitos ma setgħetx titfa' l-offerti direttament fuq proġetti barranin.
(181)
Barra minn hekk, Tieliikelaitos daħlet fi spejjeż minħabba obbligi ta' rapportaġġ aktar ġenerali imposti fuq l-Intrapriżi ta' l-Istat b'paragun ma' l-intrapriżi privati, u minħabba l-burokrazija amministrattiva ta' l-Intrapriżi ta' l-Istat.
(182)
Ir-rekwiżiti li Tieliikelaitos tiffoka fuq l-operazzjonijiet ċentrali tagħha, pereżempju, wasslet għal dewmien fid-diversifikazzjoni ta' l-operat ta' Tieliikelaitos f'eż. kuntratti ta' netwerk ta' l-enerġija elettrika, li wassal għal telf ta' dħul.
(183)
Il-Finlandja, madankollu, tirrikonoxxi li l-istima ta' l-ispejjeż minħabba l-iżvantaġġi strutturali elenkati aktar ‘il fuq kienet ferm diffiċli.
(184)
Il-Finlandja tistma li, minħabba r-restrizzjoni fuq il-bejgħ ta' l-aggregati minerali lil partijiet barranin, matul il-perjodu tranżitorju, Tieliikelaitos tilfet profitti ta' madwar EUR 1,6 miljun. Din l-istima hija bbażata fuq bejgħ annwali potenzjali ta' aggregati minerali ta' EUR 3 miljuni (dan kien jikkorrispondi għall-previżjoni tal-bejgħ għall-2006) li kieku ma kinitx preżenti r-restrizzjoni, u fuq l-istruttura ta' l-ispejjeż ta' l-2006 (32).
(185)
Rigward id-dikjarazzjoni ta' l-entitajiet li għamlu l-ilment li Tieliikelaitos kontinwament kisret ir-restrizzjonijiet kollha fuq l-operat tagħha li kien hemm matul il-perjodu tranżitorju, l-awtoritajiet Finlandiżi josservaw li l-allegat ksur kien investigat u nstab li ma kienx sinifikanti. Ksur insinfikanti ma jbiddilx il-fatt li r-restrizzjonijiet ikkawżaw żvantaġġi lil Tieliikelaitos.
5.9. L-evalwazzjoni globali tal-vantaġġi u ta' l-iżvantaġġi ta' Tieliikelaitos
(186)
Fid-dikjarazzjoni ta' l-espert mressqa mill-awtoritajiet Finlandiżi il-vantaġġi u l-iżvantaġġi possibbli ta' Tieliikelaitos matul il-perjodu tranżitorju inġabru fil-qosor bil-mod grafiku li ġej:
(EUR)
Sors ta' vantaġġ/żvantaġġ
Effett
Self ta' l-Istat
+ EUR 1,2 miljun
Kuntratti nnegozjati
+ EUR 8,5 miljuni
Trasferiment tas-siti ta' l-art u taż-żrar
- EUR 4,3 miljuni
Obbligi ta' servizz pubbliku
- EUR 4,6 miljuni
Żvantaġġi strutturali (33)
- EUR 70,6 miljuni
(187)
Fuq il-bażi ta' l-istimi t'hawn fuq, il-Finlandja qed tikkonkludi li l-effett totali tal-vantaġġi u ta' l-iżvantaġġi li kellha Tieliikelaitos matul il-perjodu tranżitorju kien telf totali ta' EUR 69,8 miljun għal Tieliikelaitos.
5.10. L-iżviluppi fis-suq
(188)
L-awtoritajiet Finlandiżi qed jargumentaw li l-kompetizzjoni żviluppat b'rata mgħaġġla fil-gruppi tal-prodotti kollha tal-manutenzjoni, ta' l-ippjanar u tal-kostruzzjoni tat-toroq. Ir-riforma ta' l-istrateġija ta' akkwist ta' l-Amministrazzjoni tat-Toroq wasslet għall-iżvilupp ta' komunità ta' kuntratturi u ta' konsulenti indipendenti.
(189)
Jekk wieħed iħares lejn it-tipi kollha ta' xogħlijiet u ta' servizzi pprovduti minn Tieliikelaitos fil-Finlandja, is-sehem tagħha naqas minn 31 % fil-bidu tal-proċess ta' riforma għal 17 % fl-2006.
5.10.1. L-evoluzzjoni tal-kuntratti ta' l-Amministrazzjoni tat-Toroq matul il-perjodu tranżitorju
(190)
Il-valur tas-servizzi tat-toroq maħruġa b'sejħa għall-offerti kkummissjonati mill-Amministrazzjoni tat-Toroq żdied minn EUR 54,1 miljun fl-2000 għal EUR 549,1 miljun fl-2004. Matul l-istess perjodu, il-valur tal-kuntratti nnegozjati kkummissjonati mill-Amministrazzjoni tat-Toroq naqas minn EUR 451,4 miljun għal EUR 85,9 miljun. Fl-2005 il-kuntratti kollha kkummissjonati mill-Amministrazzjoni tat-Toroq ngħataw permezz ta' proċedura ta' tfigħ ta' l-offerti. Min-naħa tiegħu, il-valur tas-servizzi tat-toroq imwettqa mill-kuntratturi għajr Tieliikelaitos żdied minn EUR 20,2 miljun fl-2000 għal EUR 203,5 miljun fl-2004. Minbarra l-kuntratturi prinċipali, ir-riforma bbenefikat lill-kumpaniji privati li jagħmluha ta' sottokuntratturi għal Tieliikelaitos.
(191)
Ġew riċevuti biżżejjed offerti għat-tipi kollha ta' kuntratti magħruġa b'sejħa għall-offerti (ibda bil-kuntratti ta' ppjanar u spiċċa bil-kuntratti ta' kostruzzjoni) b'medja ta' 4,0-4,7 offerti għal kull kuntratt.
(192)
Il-livell tal-prezzijiet tal-kuntratti naqas b'mod ċar meta pparagunat mal-perjodu qabel ir-riforma. Skond stima mill-Amministrazzjoni tat-Toroq Finlandiża, ir-riforma tas-Servizzi tat-Toroq b'hekk wasslet biex jiġu ffrankati total ta' EUR 60 miljun fis-sena. Dawn jinkludu EUR 48 miljun fis-sena li ġew iffrankati f'kuntratti ta' manutenzjoni reġjonali (ix-xogħol regolari tal-manutenzjoni tat-toroq kollu (34) jingħata b'kuntratti permezz ta' kuntratti għall-manutenzjoni reġjonali); fi tmiem il-perjodu tranżitorju, l-ispejjeż tal-kuntratti ta' manutenzjoni mogħtija b'sejħa għall-offerti kompettitiva li ġew konklużi mill-Amministrazzjoni tat-Toroq kienu 21,7 % aktar baxxi mill-ispejjeż tal-kuntratti konklużi permezz ta' proċedura nnegozjata fil-bidu tal-perjodu. Il-bqija tas-EUR 60 miljun li ġew iffrankati fil-parti l-kbira huma magħmula minn servizzi ta' kostruzzjoni u ta' ppjanar.
(193)
B'mod aktar speċifiku, għall-kuntratti ta' manutenzjoni reġjonali, l-akbar sors biex jiġu ffrankati l-ispejjeż kien il-manutenzjoni fix-Xitwa (35) (EUR 15,2 miljun fis-sena), segwit mill-manutenzjoni tat-toroq biż-żrar (EUR 8,6 miljuni) u mill-manutenzjoni ta' l-ambjent tat-traffiku (36) (EUR 8,3 miljuni).
(194)
Skond l-awtoritajiet Finlandiżi, illum il-kompetituri ta' Tieliikelaitos jinkludu diversi kompetituri kbar nazzjonali u barranin bħal Skanska Oy (kumpanija sussidjarja ta' l-Iżvediża Skanska AB) u NCC Roads Oy (kumpanija sussidjarja ta' l-Iżvediża NCC Ab) (37) kif ukoll numru sinifikanti ta' kompetituri reġjonali u lokali żgħar u ta' daqs medju, dinamiċi u li jagħmlu ħafna qligħ, li huma kumpaniji limitati.
5.10.2. L-evoluzzjoni tal-kuntratti ta' manutenzjoni tat-toroq reġjonali kkummissjonati mill-Amministrazzjoni tat-Toroq
(195)
B'mod speċifiku, tqies is-settur tal-kuntratti ta' manutenzjoni tat-toroq reġjonali ta' l-Amministrazzjoni tat-Toroq minħabba l-allegazzjoni ta' l-entitajiet li għamlu l-ilment li s-sehem ta' Tieliikelaitos ta' 88 % mill-kuntratti ta' manutenzjoni l-ġodda mogħtija b'sejħa għall-offerti fl-2005 f'dan is-settur jindika li l-liberalizzazzjoni tas-suq falliet.
(196)
L-awtoritajiet Finlandiżi jqisu li mhux xieraq li jsiru ġudizzji bbażati fuq dak li rriżulta mir-riżultati ta' l-offerti ta' sena speċifika. F'dan il-kuntest, jispjegaw li l-Amministrazzjoni tat-Toroq Finlandiża qasmet lill-Finlandja f'84 żona/kuntratt. Kuntratt wieħed idum bejn 3-7 snin u l-parti l-kbira tax-xogħol/ta' l-ispejjeż jikkonstiti f'ħidma biex it-toroq jinżammu ħielsa mis-silġ. Kull sena, perċentwali relattivament żgħira biss ta' dawn il-kuntratti għandha tinħareġ b'sejħa għall-offerti. Għalhekk, ir-riżultati għal sena waħda mhux bilfors ikunu rappreżentattivi.
(197)
Rigward ir-riżultati ta' l-2005, kien hemm diversi kuntratti ta' EUR 10 miljuni li Tieliikelaitos rebħet biss b'marġni ferm dejjaq (EUR 20 000-30 000). Dawk il-kuntratti setgħu faċilment marru għand il-kompetituri tagħha.
(198)
Fir-rigward tar-riżultati tat-tfigħ ta' l-offerti għall-2006, dawn kienu radikalment differenti: Tieliikelaitos rebħet biss ħamsa mill-15-il kuntratt ta' manutenzjoni li l-Amministrazzjoni tat-Toroq Finlandiża ħarġet għal sejħa ta' offerti kompetittivi. Il-valur totali tal-kuntratti mogħtija kien ta' EUR 48,2 miljun, u, fuq il-bażi tal-valuri tal-kuntratti, is-sehem mis-suq ta' Tieliikelaitos kien ta' 31 %.
(199)
F'dan il-kuntest, l-awtoritajiet Finlandiżi huma tal-fehma li jeħtieġ li jipprovdu informazzjoni dwar l-iżvilupp tal-pakkett kollu tal-kuntratti kurrenti li għandha Tieliikelaitos. Fl-2000, il-predeċessur ta' Tieliikelaitos kien responsabbli għal kważi 100 % mix-xogħol ta' manutenzjoni tat-toroq reġjonali rispettiv filwaqt li fi tmiem l-2006 sehem Tieliikelaitos fil-portafoll ta' l-Amministrazzjoni tat-Toroq tal-kuntratti ta' manutenzjoni tat-toroq kien ta' 68 %. Jekk wieħed jiffoka fuq sehem il-kuntratti ta' Tieliikelaitos li kienu attribwiti permezz ta' proċedura miftuħa ta' sejħa għal offerti, dan naqas minn 77 % fl-2001 għal 68 % fi tmiem l-2006.
(200)
Dan is-sehem mis-suq tal-manutenzjoni tat-toroq ta' Tieliikelaitos li għadu relattivament għoli kien xi ħaġa li kellha tkun mistennija fis-sens li fil-bidu tal-proċess ta' liberalizzazzjoni Tieliikelaitos kellha vantaġġ konness mal-pożizzjoni sokkombenti tagħha u l-kumpaniji l-ġodda kienu jeħtieġu xi ftit taż-żmien sabiex jistabbilixxu preżenza fis-suq Finlandiż għas-servizzi ta' manutenzjoni tat-toroq.
(201)
Barra minn hekk, numru ta' indikaturi jissuġġerrixu li kien hemm żvilupp fil-kompetizzjoni effettiva.
(202)
L-ewwelnett, in-numru ta' l-offerti dejjem qiegħed jiżdied u fl-2006 għal kull kuntratt ġdid maħruġ b'sejħa għall-offerti kien hemm 5,7 offerti riċevuti li ssodisfaw l-ispeċifikazzjonijiet tas-sejħa għall-offerti. Minħabba s-sejħa għall-offerti ta' l-2006, disgħa minn 15-il kuntratt marru għand operaturi oħra għajr is-sokkombenti.
(203)
It-tieninett, il-prezzijiet naqsu. Il-prezzijiet li kienu r-riżultat ta' offerti kienu irħas mill-istima ex-ante ta' l-Amministrazzjoni tat-Toroq b'16 % fl-2005, bi 18 % fl-2006 u b'14 % fl-2007. Għalhekk, il-kompetizzjoni fis-suq kienet effettiva u intensiva.
(204)
Bħalissa, hemm sitt kuntratturi differenti li qed iwettqu kuntratti ta' manutenzjoni reġjonali. Minbarra r-Road Enterprise Finlandiża, huma involuti l-kuntratturi li ġejjin (fil-parenteżi hemm is-sehem mis-suq): YIT Rakennus Oy li tappartjeni lill-grupp YIT (20 %), NCC Roads Oy (5 %), Koillistie Määttä Oy (3 %), Savon Kuljetus Oy (2 %) u kuntrattur Estonjan, AS Teho (2 %).
5.11. Il-konklużjonijiet ġenerali mill-awtoritajiet Finlandiżi
(205)
L-awtoritajiet Finlandiżi jenfasizzaw li l-allegati miżuri ta' għajnuna kienu prinċipalment assoċjati mal-perjodu tranżitorju, li ntemm fl-2004. L-attivitajiet ta' Tieliikelaitos fi Stati Membri oħra kienu insinifikanti matul il-perjodu tranżitorju.
(206)
Il-liberalizzazzjoni ta' swieq nazzjonali magħluqa huwa mira ċentrali tal-politika ta' kompetizzjoni ta' l-UE. F'dan ir-rigward, il-Finlandja tirreferi għal diversi dokumenti (38).
(207)
L-arranġament tranżitorju tas-suq kien prerekwiżit meħtieġ tal-liberalizzazzjoni tas-suq ta' manutenzjoni tat-toroq tal-Finlandja. Għalhekk, il-miżuri ta' l-għajnuna kienu meħtieġa sabiex ikun iffaċilitat proġett li huwa skond l-interessi ġenerali Komunitarji.
(208)
Barra minn hekk, l-allegati miżuri ta' l-għajnuna mill-entitajiet li għamlu l-ilment kienu proporzjonati għar-riżultati ippjanati, fi kliem ieħor il-liberalizzazzjoni tas-swieq tal-manutenzjoni tat-toroq u tat-traffiku tal-laneċ tal-Finlandja. Il-benefiċċji mill-għajnuna eċċedew l-effetti avversi possibbli tagħha.
(209)
Fl-aħħarnett, il-Finlandja tirreferi għall-impenn li ħadet li titrasforma lil Tieliikelaitos f'kumpanija limitata ta' l-Istat suġġetta għar-regoli normali dwar il-fallimenti u dwar it-taxxa fuq id-dħul tal-kumpaniji sa mhux aktar tard mill-1 ta' Marzu 2008.
6. L-EŻISTENZA TA' GĦAJNUNA FIT-TIFSIRA TA' L-ARTIKOLU 87(1) KE
(210)
L-Artikolu 87(1) tat-Trattat KE, fil-prinċipju, jipprojbixxi kwalunkwe għajnuna mogħtija minn Stat Membru jew permezz ta' riżorsi ta' l-Istat fi kwalunkwe forma li tgħawweġ jew thedded li tgħawweġ il-kompetizzjoni billi tiffavorixxi lil ċerti intrapriżi jew il-produzzjoni ta' ċerti oġġetti, sakemm taffetwa l-kummerċ bejn l-Istati Membri.
(211)
Tieliikelaitos, minkejja l-istatus legali tagħha, hija entità involuta f'attività ekonomika, u bħala tali, hija intrapriża fit-tifsira ta' l-Artikolu 87 tat-Trattat KE. Dan ma ġiex ikkontestat mill-awtoritajiet Finlandiżi.
6.1. L-applikabbiltà tal-ġurisprudenza Altmark
(212)
Kif ġie spjegat fil-qosor aktar ‘il fuq, l-awtoritajiet Finlandiżi qed jargumentaw li l-miżuri meqjusa hawnhekk jikkostitwixxu kumpens għall-ispejjeż addizzjonali li Tieliikelaitos kellha titgħabba bihom minħabba l-kompiti speċjali imposti fuqha.
(213)
F'Altmark (39), il-Qorti tal-Ġustizzja sostniet li l-kumpens ta' servizz pubbliku ma jikkostitwix għajnuna mill-Istat fit-tifsira ta' l-Artikolu 87 tat-Trattat KE sakemm jiġu sodisfatti erba' kriterji kumulattivi. L-ewwelnett, l-intrapriża riċeventi trid effettivament ikollha obbligi ta' servizz pubbliku x'taqdi, u l-obbligi jridu jiġu ddefiniti b'mod ċar. It-tieninett, il-parametri li fuq il-bażi tagħhom jiġi kkalkulat il-kumpens iridu jiġu stabbiliti bil-quddiem b'mod oġġettiv u trasparenti. It-tieletnett, il-kumpens ma jistax jeċċedi dak li huwa meħtieġ sabiex ikunu koperti l-ispejjeż kollha, jew parti minnhom, li saru sabiex jiġu sodisfatti l-obbligi ta' servizz pubbliku, fejn jitqiesu l-ammonti riċevuti rilevanti u profitt raġonevoli. Fl-aħħarnett, fejn l-intrapriża li se taqdi obbligi ta' servizz pubbliku f'każ speċifiku ma tingħażilx skond proċedura ta' akkwist pubbliku li tippermetti l-għażla ta' l-offerent li kapaċi jipprovdi dawk is-servizzi bl-inqas spiża għall-komunità, il-livell ta' kumpens meħtieġ irid jiġi ddeterminat fuq il-bażi ta' analiżi ta' l-ispejjeż li kieku kienet toħroġ intrapriża tipika, ġestita sew u mgħammra b'mod adegwat. Meta dawn l-erba' kriterji (minn hawn ‘il quddiem, “il-kriterji ta' Altmark”) jiġu sodisfatti kumulattivament, l-intervent ta' l-Istat ma jinvolvix l-għotja ta' vantaġġ lil intrapriża.
(214)
Rigward l-ewwel kriterju ta' Altmark, il-Kummissjoni tinnota li l-kompitu impost fuq l-intrapriża mill-Artikolu 3 ta' l-Att li jirregola lil Tieliikelaitos, jiġifieri l-obbligu li tagħmel offerti għall-kuntratti kollha ta' manutenzjoni tat-toroq u għall-provvista kollha tat-traffiku tal-laneċ mal-pajjiż kollu, jidher li jikostitwixxi obbligu ta' servizz pubbliku, jiġifieri l-obbligu li jkunu pprovduti servizzi ta' interess ekonomiku ġenerali. L-istess jista' jingħad rigward l-obbligu li tieħu ħsieb il-ħażniet ta' emerġenza tal-fjuwils likwidi matul il-perjodu tranżitorju u l-obbligu li taħżen, iżżomm f'kundizzjoni tajba u ssewwi t-tagħmir tal-pontijiet ta' emerġenza ta' l-Amministrazzjoni tat-Toroq b'xejn (l-obbligu ta' l-aħħar kien limitat għall-2001) (40).
(215)
Fil-fatt, bl-eċċezzjoni tas-setturi fejn hemm regoli Komunitarji li jiggvernaw il-kwistjoni, l-Istati Membri għandhom diskrezzjoni wiesgħa biex jiddefinixxu s-servizzi li jistgħu jiġu kklassifikati bħala servizzi ta' interess ekonomiku ġenerali, li hija suġġetta biss għall-kontroll tal-Kummissjoni sabiex ma jkun sar l-ebda żball manifest f'tali klassifikazzjoni (41).
(216)
B'hekk il-Kummissjoni qablet li l-kompitu ta' Tieliikelaitos li tieħu ħsieb il-ħażniet ta' emerġenza tal-fjuwils likwidi matul il-perjodu tranżitorju, l-obbligu kontinwu tagħha li titfa' offerti għall-kuntratti kollha ta' manutenzjoni tat-toroq u tas-servizzi bil-laneċ maħruġa b'sejħa għall-offerti mill-Amministrazzjoni tat-Toroq, kif ukoll l-obbligu li taħżen, iżżomm f'kundizzjoni tajba u ssewwi l-pont ta' emerġenza bla ħlas matul l-2001 jidher biċ-ċar li huma piżijiet li l-kompetituri ta' Tieliikelaitos mhumiex suġġetti għalihom u li jistgħu jiġu kklassifikati bħala obbligi ta' servizz pubbliku.
(217)
Rigward miżuri oħra ta' preparazzjoni f'każ ta' emerġenza u obbligi oħra ta' taħriġ ta' l-istaff imposti fuq Tieliikelaitos, il-Kummissjoni ma ġietx ipprovduta b'biżżejjed informazzjoni biex teskludi li, kif sostnew l-entitajiet li għamlu l-ilment, dawn mhumiex ta' piż aktar mill-miżuri ta' ġestjoni tar-riskji li jwettqu l-kompetituri tagħha (42) (l-intrapriżi kollha jridu jippreparaw għal kundizzjonijiet ta' emerġenza, peress li dan huwa parti mis-sistema ta' ġestjoni tar-riskji ta' l-intrapriżi kollha). Barra minn hekk, il-Kummissjoni tinnota li l-obbligi rispettivi kienu jestendu biss sat-toroq li l-manutenzjoni tagħhom kienet fdata f'idejn Tieliikelaitos stess. Madankollu, mhemmx għalfejn jiġi segwit ulterjorment l-eżami ta' dan il-punt peress li jidher li hemm xi problemi biex jiġu sodisfatti l-kriterji l-oħra ta' Altmark.
(218)
L-ebda waħda mill-miżuri li ġew deskritti fit-Taqsima 2,4 ma kienet fil-mira għall-kumpens tal-piż finanzjarju possibbli maħluq mill-kompiti rispettivi. Dan imur kontra l-punti 90 u 91 tas-sentenza Altmark, li jippreżupponu konnessjoni bejn l-ispejjeż u l-kumpens (kumpens li għandu jiġi ffissat ex ante fuq il-bażi ta' parametri oġġettivi). Mhemm xejn ta' din ix-xorta fil-każ ta' Tieliikelaitos. Fil-fatt, id-diversi vantaġġi ngħataw u ġew ikkalkulati fuq il-bażi ta' għanijiet li mhuma relatati bl-ebda mod ma' l-allegati obbligi ta' servizz pubbliku. B'hekk, it-tieni kriterju ta' Altmark ma ġiex sodisfatt.
(219)
Barra minn hekk, id-data pprovduta mill-awtoritajiet Finlandiżi ma tagħmilix possibbli li l-Kummissjoni tikkonkludi li l-kumpens ma jeċċedix dak li huwa meħtieġ sabiex ikunu koperti l-ispejjeż li saru biex jinqdew l-obbligi ta' servizz pubbliku (it-tielet kriterju ta' Altmark). Il-fatt li ma kien hemm l-ebda kumpens għal servizz pubbliku fil-baġit wara tmiem il-perjodu tranżitorju jappoġġja ulterjormnet l-argument li l-pakkett ta' miżuri mwettaq għall-benefiċċju ta' Tieliikelaitos ma kienx meħtieġ sabiex tkun mgħejjuna taqdi l-allegati obbligi ta' servizz pubbliku.
(220)
Fl-aħħarnett, Tieliikelaitos ma ntgħażlitx biex tipprovdi s-servizzi rispettivi permezz ta' proċedura miftuħa ta' sejħa għall-offerti. L-ispejjeż involuti lanqas ma kienu ddeterminati fuq il-bażi ta' analiżi ta' l-ispejjeż li kieku kien ikollha intrapriża tipika, li tkun ġestita sew u tkun mgħammra b'mod adegwat.
(221)
Is-sett ta' miżuri meħuda flimkien għalhekk ma jistax jitqies li jeskludi l-involviment ta' l-għajnuna mill-Istat fuq il-bażi tal-kriterji ta' Altmark. Għalhekk, il-Kummissjoni trid tanalizza jekk il-miżuri kkonċernati humiex selettivi (il-Kapitolu 6,2 t'aktar ‘l isfel), jagħtux vantaġġ lil Tieliikelaitos li huwa ffinanzjat mir-riżorsi ta' l-Istat (il-Kapitolu 6,3 t'aktar ‘l isfel), u jekk jgħawġux jew jheddu li jgħawġu l-kompetizzjoni u jaffetwaw il-kummerċ bejn l-Istati Membri (il-Kapitolu 6,4 t'aktar ‘l isfel). Dawn l-elementi kollha huma kundizzjonijiet kumulattivi sabiex jinstab jekk miżura tinvolvix għajnuna mill-Istat fit-tifsira ta' l-Artikolu 87(1) KE.
6.2. Is-selettività tal-miżuri
(222)
Mhux ikkontestat li l-miżuri rilevanti kollha kienu jew speċifikatament imfassla għal Tieliikelaitos jew huma limitati għal intrapriżi li jibbenefikaw mill-istatus ta' Intrapriża ta' l-Istat Finlandiża. Huwa ugwalment ċar li, fis-sweiq fejn hija attiva, Tieliikelaitos tinsab f'kompetizzjoni ma' intrapriżi li mhumiex Intrapriżi ta' l-Istat. Bħala tali, il-Kummissjoni tqis li l-miżuri involuti huma selettivi.
6.3. L-eżistenza ta' vantaġġ selettiv mogħti permezz ta' l-użu tar-riżorsi ta' l-Istat
(223)
Taħt din l-intestatura, il-Kummissjoni se tivverifika jekk il-miżuri stabbiliti mill-Gvern Finlandiż ġewx iffinanzjati jew le permezz ta' riżorsi ta' l-Istat u jagħtux vantaġġ selettiv lil Tieliikelaitos. Ta' l-aħħar jinvolvi l-valutazzjoni jekk il-miżuri in kwistjoni jħaffux għal Tieliikelaitos il-piżijiet li normalment jitgħabba bihom baġit ta' intrapriża u għalhekk għandhomx jitqiesu bħala vantaġġ ekonomiku li kieku ma kinitx tikseb f'kundizzjonijiet normali tas-suq (43).
6.3.1. L-għotja ta' self preferenzjali mill-Istat
(224)
Il-kapital li Tieliikelaitos sselfet tul perjodu twil ta' żmien, li jlaħħaq l-ammont ta' EUR 39,5 miljun (FIM 237 miljun), li kien ipprovdut lil Tieliikelaitos fil-waqt tal-formazzjoni tagħha ġie ddefinit b'mod differenti mill-entitajiet li għamlu l-ilment u mill-awtoritajiet Finlandiżi. Filwaqt li ta' l-ewwel qisuh bħala self, ta' l-aħħar qisuh bħala t-trasferiment ta' l-assi b'obbligu ta' ħlas lura. F'dan ir-rigward, il-Kummissjoni tqis li d-definizzjoni tal-miżura hija inqas importanti mill-impatt effettiv tagħha fuq il-ħlasijiet li tgħabbiet bihom l-intrapriża kkonċernata, jiġifieri jekk teħlisx lil dik l-intrapriża mill-ħlasijiet li normalment ikollha titgħabba bihom.
(225)
Għall-finijiet ta' l-evalwazzjoni ta' l-element ta' għajnuna tal-miżura, is-sitwazzjoni għandha titqies mill-perspettiva tas-sellief privat fil-waqt meta ġie approvat is-self (44). Peress li l-kambjala rispettiva tat-Teżor ta' l-Istat tal-Finlandja kienet iffirmata fit-28 ta' Diċembru 2000 (self ta' Intprapriża ta' l-Istat Nru 6030-14) (45), għall-finijiet tal-kalkolu ta' l-element ta' għajnuna mill-Istat tas-self preferenzjali, il-Kummissjoni trid tuża r-rata ta' referenza li kienet fis-seħħ f'dik id-data għall-Finlandja. B'hekk, skond l-avviż rilevanti tal-Kummissjoni (46) ir-rata applikabbli li għandha tiġi applikata kemm idum validu l-ftehim ta' kreditu hija ta' 5,7 % - bir-rata ta' l-imgħax tkun ikkalkolata bħala s-swap rate interbankarja ta' ħames snin flimkien ma' primjum ta' 75 punt bażi.
(226)
B'hekk, fl-2001 Tieliikelaitos ibbenefikat minn rata ta' l-imgħax aktar baxxa b'4,7 punti perċentwali, fl-2002, 2003 u 2004, rispettivament b'4,2, bi 3,2 u bi 2,2, u fis-snin sussegwenti - rata ta' l-imgħax aktar baxxa b'0,7 punt perċentwali. Bil-multiplikazzjoni tad-differenza rispettiva fir-rati ta' l-imgħax mas-somma ta' kreditu li baqa' x'titħallas fil-bidu ta' kull sena (47), il-Kummissjoni waslet għall-element totali ta' għajnuna ta' EUR 7,2 miljuni.
(227)
Sakemm is-self ingħata b'rata ta' l-imgħax aktar baxxa mir-rata tas-suq, l-Istat tilef riżorsi li setgħu jakkumulawlu, li kieku pprovda s-self in kwistjoni b'rata tas-suq. Bħala tali, Tieliikelaitos tirċievi vantaġġ mogħti permezz tar-riżorsi ta' l-Istat.
6.3.2. Is-siti ta' l-art u taż-żrar
(228)
Rigward is-siti ta' l-art u taż-żrar imqiegħda għad-dispożizzjoni ta' Tieliikelaitos, l-ewwelnett tinqala' l-kwistjoni dwar jekk dan jimplikax għajnuna mill-Istat. F'dan ir-rigward, il-Kummissjoni tinnota li s-siti ta' l-art u taż-żrar in kwistjoni diġà kienu għad-dispożizzjoni ta' Tieliikelaitos qabel l-inkorporazzjoni tagħha. Tabilħaqq, il-predeċessur ta' Tieliikelaitos, is-Servizzi tat-Toroq fi ħdan l-amministrazzjoni Finlandiża, diġà kellha għad-dispożizzjoni tagħha l-istess siti ta' l-art u taż-żrar. Il-ħolqien ta' Tieliikelaitos jidher li stabbilixxa sempliċement lit-taqsima “tal-produzzjoni tat-toroq” tas-Servizzi tat-Toroq bħala entità separata, mingħajr ma ġew affetwati l-mezzi għad-dispożizzjoni ta' din l-entità.
(229)
It-tieninett, id-deċiżjoni li jingħata bidu għal proċeduri formali qajmet il-kwistjoni tal-valutazzjoni adegwata tas-siti ta' l-art u taż-żrar.
(230)
F'dan il-każ, il-valur tas-siti ta' l-art u taż-żrar ġie vvalutat minn stimatur indipendenti ta' l-assi jiġifieri Catella Real Estate Consulting Ltd. L-awtoritajiet Finlandiżi ddeċidew li jirrivedu l-valur stabbilit mill-istimatur indipendenti ta' l-assi minn EUR 21,5 miljun għal EUR 19-il miljun għaliex, fl-opinjoni ta' l-awtoritajiet Finlandiżi, il-valutazzjoni ta' Catella ma qisitx b'mod xieraq tliet fatturi spjegati fil-Kapitolu 5.2.
(231)
Barra minn hekk, skond l-awditur (Ernst and Young) tal-kotba ta' Tieliikelaitos matul il-perjodu tranżitorju, il-valur imniżżel fil-kotba ta' Tieliikelaitos kien għadu wisq għoli u kien approva deprezzamenti straordinarji tal-valur tas-siti ta' l-art u taż-żrar fil-livell ta' EUR 4,3 miljuni. Barra minn hekk, il-valutazzjoni minn Ernst and Young kienet ivverifikata mill-kumpanija ta' sensarija IceCapital Securities Ltd, li ċċertifikat li s-siti ta' l-art u taż-żrar, fil-karta tal-bilanċ ta' Tieliikelaitos, kienu vvalutati bi prezz ogħla mill-valur tas-suq tagħhom.
(232)
L-entitajiet li għamlu l-ilment jikkontestaw il-valutazzjonijiet imwettqa.
(233)
Il-Kummissjoni tqis li mhemmx għalfejn li tiddeċiedi definittivament jekk ingħatatx għajnuna mill-Istat b'konnessjoni mas-siti ta' l-art u taż-żrar, peress li kwalunkwe għajnuna ta' din ix-xorta tkun kompatibbli mas-suq komuni għar-raġunijiet stabbiliti fit-Taqsima 7.2.
6.3.3. L-attribuzzjoni tal-kuntratti nnegozjati fis-servizzi tat-toroq
(234)
Il-metodu kif jiġi kkalkulat il-prezz għall-kuntratti nnegozjati fis-settur tat-toroq bilfors iwassal għal prezz li huwa ogħla mill-prezz tas-suq, peress li bħala punt ta' tluq jieħu l-prezz ta' kuntratt komparabbli maħruġ b'sejħa għall-offerti, li minnu nnifsu huwa komparabbli mal-prezz tas-suq, u mbagħad iżid tali prezz sabiex jitqiesu l-iżvantaġġi strutturali ta' Tieliikelaitos, li altrimenti mhumiex ikkumpensati. Dan jagħti vantaġġ ekonomiku lil Tieliikelaitos, li huwa ffinanzjat permezz ta' riżorsi ta' l-Istat: Tieliikelaitos tikseb mill-Istat aktar flus milli kieku jikseb operatur normali tas-suq għal servizz ekwivalenti.
(235)
Filwaqt li l-entitajiet li għamlu l-ilment jemmnu li l-għajnuna totali relatata mal-kuntratti nnegozjati kienet tammonta għal EUR 21,5 miljun, l-awtoritajiet Finlandiżi, fuq il-bażi tad-dikjarazzjoni ta' l-espert, iqisu li, mill-kuntratti nnegozjati, Tieliikelaitos kisbet vantaġġ ta' mhux aktar minn EUR 8,5 miljuni.
(236)
Il-Kummissjoni tinnota li hemm eteroġeneità konsiderevoli rigward il-grad ta' riskju involut u x-xorta ta' xogħol mitlub fil-kuntratti differenti konklużi bejn l-Amministrazzjoni tat-Toroq u l-operaturi differenti, inkluża Tieliikelaitos. Iż-żewġ tipi ta' kuntratti prinċipali kienu, fuq in-naħa l-waħda, il-kuntratti ta' manutenzjoni u ta' ppjanar u, fuq l-oħra, il-kuntratti “plan-and-implement”. Sabiex ikun stabbilit il-vantaġġ li rċeviet Tieliikelaitos permezz tal-kuntratti nnegozjati tagħha, il-Kummissjoni tqis li huwa xieraq li jiġi pparagunat il-prezz imħallas mill-Gvern Finlandiż għal dawn il-kuntratti nnegozjati mal-prezz imħallas mill-Gvern Finlandiżi għall-kuntratti maħruġa b'sejħa għall-offerti, li għandhom grad ta' riskju komparabbli u jinvolvu xorta ta' xogħol komparabbli.
(237)
Il-kuntratti nnegozjati kienu esklussivamenti kuntratti ta' manutenzjoni u ta' ppjanar. Għaldaqstant, biex ikun stabbilit il-vantaġġ li rċeviet Tieliikelaitos, il-Kummissjoni għandha tipparaguna l-marġnijiet ta' Tieliikelaitos fil-kuntratti ta' manutenzjoni u ta' ppjanar li kienu nnegozjati mal-marġnijiet ta' Tieliikelaitos fil-kuntratti ta' manutenzjoni u ta' ppjanar maħruġa b'sejħa għall-offerti (48).
(238)
IceCapital wettqet analiżi tal-marġnijiet rispettivi ta' profitt. Ir-rapport tagħha juri li d-differenza fil-marġnijiet tal-profitti ta lil Tieliikelaitos vantaġġ ta' EUR 8,5 miljuni.
(239)
Fl-istess ħin, il-Kummissjoni tqis li l-benefiċċju totali ta' Tieliikelaitos relatat mal-kuntratti nnegozjati huwa ftit akbar minn EUR 8,5 miljuni. Id-differenza ta' EUR 8,5 miljuni kienet ikkalkulata billi ntuża l-marġni finali tal-kuntratti nnegozjati (il-marġni wara l-proċedura ta' aġġustament tan-nefqa annwali). Kif ġie enfasizzat mill-entitajiet li għamlu l-ilment, u ma kienx ikkontestat mill-awtoritajiet Finlandiżi, matul il-perjodu tranżitorju l-intrapriża, kull sena, b'hekk setgħet tibbenefika mill-valur ta' “aġġustament” annwali ‘l isfel mingħajr ma tħallas l-imgħax korrispondenti. Għalhekk, minbarra d-differenza ta' EUR 8,5 miljuni fil-marġnijiet, Tieliikelaitos ibbenefikat minn krediti ħielsa mill-imgħax tul perjodu qasir ta' żmien (49). Billi huwa magħruf li l-ammont ta' l-aġġustamenti ‘l isfel tan-nefqa matul il-perjodu tranżitorju kienu jammontaw għal EUR 16,8 miljun u li r-rati ta' l-imgħax tal-krediti f'dan il-perjodu ma kinux jeċċedi 5,7 %, il-valur tal-benefiċċju li Tieliikelaitos żammet minn dawn il-krediti ħielsa mill-imgħax tul perjodu qasir ta' żmien mhux akbar minn EUR 1 miljun.
(240)
B'hekk l-element totali ta' għajnuna relatat mal-kundizzjonijiet tal-kuntratti tas-servizzi tat-toroq attribwit lil Tieliikelaitos bi proċedura nnegozjata matul il-perjodu tranżitorju bejn wieħed u ieħor jammonta għal EUR 9,5 miljuni.
6.3.4. L-attribuzzjoni tal-kuntratti għas-servizzi bil-laneċ skond proċedura nnegozjata
(241)
Il-Kummissjoni tinnota li l-ewwel tentattiv mill-awtoritajiet Finlandiżi biex jiċċaqilqu minn kuntratti nnegozjati għal kuntratti maħruġa b'sejħa għall-offerti għas-servizzi bil-laneċ ma ġabx ir-riżultati mistennija. Il-prezzijiet miksuba fis-sejħa għall-offerti kienu ferm ogħla mill-prezzijiet tal-kuntratti nnegozjati fis-seħħ bejn l-Amministrazzjoni tat-Toroq u Tieliikelaitos. Barra minn hekk, l-aċċettazzjoni tar-riżultati tat-tfigħ ta' l-offerti ma jaqdux il-mira tal-liberalizzazzjoni tas-suq peress li jirriżulta fit-tisħiħ tal-pożizzjoni ta' Tieliikelaitos (l-offerta ta' Tieliikelaitos xorta kienet l-irħas waħda). Għalhekk, il-Finlandja qed tfittex mudell ġdid ta' akkwist li għandu jqiegħed lill-offerenti potenzjali kollha fl-istess kundizzjonijiet.
(242)
Il-kontinwazzjoni tal-kuntratti nnegozjati ma tagħti l-ebda vantaġġ lil Tieliikelaitos peress li l-kundizzjonijiet tal-kuntratti nnegozjati ma jirriflettux b'mod adegwat il-ħtieġa għat-tiġdid tat-tagħmir. Anzi, il-kontinwazzjoni tal-kuntratti nnegozjati b'hekk toħloq żvantaġġ għal Tieliikelaitos
(243)
Għaldaqstant, il-Kummissjoni hija tal-fehma li l-prezz imħallas mill-Amministrazzjoni tat-Toroq lil Tieliikelaitos għall-kuntratti nnegozjati tal-laneċ mhux ogħla mill-prezz tas-suq. B'hekk, il-Kummissjoni tikkonkludi li r-remunerazzjoni ma tinvolvix għajnuna mill-Istat.
6.3.5. Id-dispożizzjonijiet speċjali għat-tnaqqis ta' l-istaff żejjed
(244)
Tieliikelaitos kienet obbligata, mill-Att li jirregola t-trasformazzjoni tagħha minn parti mill-amministrazzjoni għal Intrapriża ta' l-Istat, li tieħu magħha l-forza tax-xogħol kollha tal-fergħa tal-produzzjoni tat-toroq ta' dik li kienet is-Servizzi tat-Toroq, anki jekk dan l-istaff kien kbir wisq meta pparagunat ma' ħtiġijietha. Barra minn hekk, l-att kien jipprojbixxi li Tieliikelaitos tagħti s-sensja lil xi ħadd fil-perjodu tranżitorju.
(245)
L-awtoritajiet Finlandiżi qed jikkontestaw li kwalunkwe waħda mill-miżuri li għandhom l-għan li jsolvu l-problema ta' staff żejjed ta' Tieliikelaitos tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat. Tabilħaqq, tali miżuri jservu biss biex jikkumpensaw parzjalment għal żvantaġġ strutturali li għandha Tieliikelaitos minħabba l-problema ta' staff żejjed u minħabba kundizzjonijiet ta' impjieg għaljin li wirtet miż-żmien ta' qabel il-liberalizzazzjoni kif ukoll minħabba l-projbizzjoni imposta mill-Parlament Finlandiż fuq li l-impjegati jingħataw is-sensja matul il-perjodu tranżitorju. F'dan ir-rigward, l-awtoritajiet Finlandiżi jinvokaw is-sentenza Combus tal-Qorti tal-Prim'Istanza kif ġie deskritt aktar ‘il fuq.
(246)
Fiċ-ċirkostanzi speċifiċi tal-kawża Combus, il-Qorti tal-Prim'Istanza invokat l-argument li, “minflok ma ħallas il-DKK 100 miljun direttament lill-uffiċjali impjegati minn Combus, il-Gvern Daniż seta' kiseb l-istess riżultat billi assenja mill-ġdid dawk l-uffiċjali fi ħdan l-amministrazzjoni pubblika, mingħajr ma ħallas l-ebda bonus partikolari, li kien jippermetti li Combus timpjega immedjatament lill-impjegati fuq bażi kuntrattwali li taqa' taħt id-dritt privat” (50).
(247)
Il-Kummissjoni tfakkar li r-raġunament espress fis-sentenza Combus u li jissemma mill-awtoritajiet Finlandiżi ma kienx espliċitament ikkonfermat mill-Qorti tal-Ġustizzja jew tabilħaqq issemma fi kwalunkwe sentenza sussegwenti mill-Qorti tal-Prim'Istanza. Ikun xi jkun il-każ, ċerti elementi tal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja huma kontra s-suppożizzjoni li l-għotja min-naħa ta' l-Istat ta' kumpens għal żvantaġġ strutturali ma tistax tikkwalifika bħala għajnuna u b'hekk jissuġġerixxu li s-sentenza Combus m'għandiex tingħata interpretazzjoni wiesgħa żżejjed.
(248)
Fil-ġurisprudenza kostanti tagħha, il-Qorti tal-Ġustizzja sostniet li jekk miżura tikkostitwix għajnuna jew le jrid jiġi stabbilit fuq il-bażi ta' l-effetti tal-miżura u mhux fuq il-bażi tal-kawżi jew tal-miri ta' dik il-miżura (51). Il-Qorti tal-Ġustizzja sostniet ukoll li kwalunkwe miżura li teħles lil intrapriża mill-ħlasijiet li normalment ikunu inklużi fil-baġit ta' l-intrapriża tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat (52). Il-Qorti tal-Ġustizzja ċċarat li dan jinkludi b'mod partikolari l-ispejjeż relatati mar-remunerazzjoni ta' l-impjegati (53). Fuq din il-bażi, il-Qorti tal-Ġustizzja m'aċċettatx li miżura ma tagħtix vantaġġ lill-intrapriża in kwistjoni sempliċement għaliex tikkumpensa “żvantaġġ” li għandha l-intrapriża (54).
(249)
Fuq il-bażi ta' dawn il-konsiderazzjonijiet, il-Kummissjoni se tivvaluta separatament kull waħda mill-miżuri speċifiċi kkonċernati.
6.3.5.1. It-trasferiment ta' l-istaff fl-Amministrazzjoni tat-Toroq u f'dipartimenti oħra ta' l-amministrazzjoni pubblika
(250)
Rigward it-trasferiment ta' 116-il impjegat ta' Tieliikelaitos f'pożizzjonijiet battala ta' l-amministrazzjoni pubblika, il-Kummissjoni l-ewwelnett jeħtieġ li tivvaluta jekk dan it-trasferiment kienx iffinanzjat permezz ta' riżorsi ta' l-Istat. Dan ikun il-każ biss jekk il-mili tal-postijiet battala fl-amministrazzjoni Finlandiża b'impjegati preċedenti ta' Tieliikelaitos kien iqum aktar għall-Istat Finlandiż mill-mili ta' dawk il-postijiet battala b'kandidati oħrajn. F'dan il-kuntest, huwa importanti li wieħed jinnota li l-amministrazzjoni Finlandiża ma ħolqot l-ebda post addizzjonali għall-impjegati preċedenti ta' Tieliikelaitos, imma biss imliet postijiet li saru battala minħabba t-tluq ta' uffiċċjal ċivili.
(251)
L-entitajiet li għamlu l-ilment isostnu li l-impjegati minn Tieliikelaitos kienu ttrasferiti lura lejn l-amministrazzjoni bla ebda bidla fil-kundizzjonijiet ta' l-impjieg tagħhom, u b'hekk ġew iqumu aktar għall-amministrazzjoni minn applikanti potenzjali oħrajn.
(252)
Il-Gvern Finlandiż impenja ruħu li t-trasferimenti tal-persunal bejn Tieliikelaitos u l-amministrazzjoni Finlandiża kienu possibbli biss meta post fl-amministrazzjoni tbattal u kien ippubblikat. L-impjegati ta' Tieliikelaitos ġew impjegati biss jekk kien hemm post battal fil-livell korrispondenti ta' anzjanità, u jekk il-livell tal-kwalifiki tagħhom kien jikkorrispondi għall-post battal ippubblikat. Qabel it-trasferiment, l-impjegati ta' Tieliikelaitos kellhom jgħaddu minn valutazzjoni ta' kemm kienu adattati għall-pożizzjoni li kellhom.
(253)
Il-Kummissjoni tinnota li l-entitajiet li għamlu l-ilment ma ressqu l-ebda prova għall-allegazzjoni li għamlu, jiġifieri li l-mili tal-postijiet battala bl-impjegati preċedenti ta' Tieliikelaitos aktar milli b'kandidati oħrajn kien iqum iktar lill-Gvern Finlandiż.
(254)
Fil-fehma tal-Kummissjoni, il-valutazzjoni ta' l-informazzjoni kollha għad-dispożizzjoni tagħha ma żvelat l-ebda indikazzjoni li l-amministrazzjoni Finlandiża daħlet għal spiża addizzjonali permezz tat-trasferiment ta' 116-il impjegat ta' Tieliikelaitos f'pożizzjonijiet battala ta' l-amministrazzjoni pubblika. B'mod partikolari, il-Kummissjoni tinnota li l-116-il impjegat, qabel, meta kienu għadhom jaħdmu mas-servizzi tat-toroq, kienu ġew suġġetti għall-istess kundizzjonijiet ta' impjieg bħall-uffiċjali taċ-Ċivil fl-amministrazzjoni Finlandiża. Bl-integrazzjoni mill-ġdid ta' l-eks-uffiċjali taċ-Ċivil fl-amministrazzjoni pubblika, f'pożizzjonijiet li jikkorrispondu għall-anzjanità tagħhom u għall-profil tal-kwalifiki tagħhom, l-Istat Finlandiż kellu l-istess spejjeż bħallikieku impjiega persuni oħra f'dawn il-pożizzjonijiet.
(255)
Fid-dawl ta' dawn il-konsiderazzjonijiet, il-Kummissjoni tikkonkludi li t-trasferiment ta' 116-il impjegat ma ħoloq l-ebda spiża addizzjonali għall-Istat Finlandiż. Għaldaqstant, ma jikkostitwix għajnuna mill-Istat peress li ma kienx jinvolvi t-traferiment ta' riżorsi ta' l-Istat.
6.3.5.2. Il-finanzjament tal-proġett ta' servizzi speċjali
(256)
Safejn huma kkonċernati il-proġetti speċjali għal ħaddiema żejda, imma li ma ngħatawx is-sensja, l-Amministrazzjoni tat-Toroq ħallset total ta' madwar EUR 68 miljun sabiex tiffinanzjahom, inkluż finanzjament ta' EUR 56 miljun ta' spejjeż tal-persunal (ara t-Taqsima 5.5)
(257)
Il-Kummissjoni tirrikonoxxi li jidher biċ-ċar li l-proġetti tas-servizzi rispettivi kienu fil-mira biex jittaffa l-iżvantaġġ strutturali ta' l-intrapriża relatat ma' l-istaff żejjed.
(258)
Mill-ispjegazzjonijiet li ngħataw mill-awtoritajiet Finlandiżi kif kienu kkonfermati mid-dikjarazzjoni ta' l-espert, jitqies li l-ħlas ta' EUR 68 miljun mill-Istat ma kienx jinvolvi kumpens żejjed għat-twettiq tas-servizzi rispettivi (it-tindif tal-ġnub tat-toroq, ir-restawr tal-bini u taż-żoni fuq barra). Anzi, il-proġetti tas-servizzi iġġeneraw telf (ara t-Taqsima 5.5).
(259)
Minkejja dan, il-Kummissjoni tqis li fin-nuqqas ta' tali proġetti speċjali tas-servizzi l-intrapriża kien ikkollha tirremunera lill-ħaddiema żejda tagħha mingħajr ma dawn jikkontribwixxu għaż-żieda fid-dħul ta' l-intrapriża. Mhemm l-ebda prova li f'ċirkostanzi oħrajn l-awtoritajiet Finlandiżi xorta kienu jqisu li joħorġu kuntratti għas-servizzi rispettivi u li din kienet l-aktar soluzzjoni vantaġġjuża mil-lat ekonomiku għall-Istat sabiex jingħata(w) il-kuntratt(i) rispettiv(i) għal Tieliikelaitos. Bħala tali, il-miżura trid titqies bħala li ġiet iffinanzjata permezz ta' riżorsi ta' l-Istat.
(260)
Barra minn hekk, b'differenza għat-trasferiment ta' l-istaff fl-amministrazzjoni, is-sitwazzjoni ta' Tieliikelaitos rigward il-proġetti speċjali tas-servizzi hija differenti mis-sitwazzjoni kkontemplata mill-Qorti tal-Prim'Istanza f'Combus.
(261)
B'differenza għal dak li jiġri meta l-116-il impjegati jiġu ttrasferiti lura fl-amministrazzjoni, b'din il-miżura l-istaff żejjed mhux qed jiġi indirizzat direttament. Anzi, l-Istat qed jakkwista esklussivament mingħand Tieliikelaitos u bla ebda forma ta' sejħa għal offerti kompetittivi, ir-realizzazzjoni ta' proġetti speċjali tas-servizzi li jidher li kieku ma kienx jakkwista, jew ma kien jakkwista sa l-istess punt. Għalhekk, bl-istess mod l-Istat qed jgħawweġ b'mod ċar il-kundizzjonijiet ugwali u kompetittivi għal kulħadd fis-suq li għaddej mill-proċess ta' liberalizzazzjoni. Il-miżura ma tneħħix l-iżvantaġġ strutturali tal-kumpanija, anzi tippermetti li din tibqa' attiva minkejja dak l-iżvantaġġ, u minnha nfisha ma tipprovdi l-ebda inċentiv biex ittemm din is-sitwazzjoni.
(262)
Il-konsiderazzjonijiet t'aktar ‘il fuq, eżaminati flimkien mal-ġurisprudenza rilevanti, inkluża s-sentenza Combus, b'hekk iwasslu għall-konklużjoni li l-miżura kkonċernata trid titqies bħala għajnuna.
6.3.5.3. Il-miżuri ta' aġġustament ta' l-istaff
(263)
Minbarra ż-żewġ miżuri li ġew deskritti aktar ‘il fuq, ġew ittrasferiti EUR 20,1 miljun mill-baġit ta' l-Amministrazzjoni tat-Toroq sabiex l-impegati ta' Tieliikelaitos jiġu mgħejjuna jsibu impjiegi ġodda, jiġu ffinanzjati edukazzjoni supplimentari u taħriġ mill-ġdid u għall-appoġġ tal-pensjonijiet għal irtirar bikri.
(264)
L-awtoritajiet Finlandiżi ma pprovdewx informazzjoni dettaljata dwar il-miżuri rilevanti. Kif issemma aktar ‘il fuq, il-ġurisprudenza Combus trid tiġi interpretata b'mod ristrett u, għalhekk, il-Kummissjoni ma tistax tikkonkludi li dawn il-miżuri ma jwasslux għall-għotja ta' vantaġġ selettiv lil Tieliikelaitos.
6.3.6. Il-miżuri fiskali relatati max-xiri ta' l-artijiet minn Tieliikelaitos
(265)
Rigward il-fatt li matul il-perjodu tranżitorju, dawk il-persuni li biegħu l-art lil Tieliikelaitos fil-biċċa l-kbira nħelsu mit-taxxa fuq il-qligħ kapitali, il-Kummissjoni tinnota li l-awtoritajiet Finlandiżi fil-fatt ma pprovdew l-ebda argument li jikkontesta l-kwalifika ta' dik il-miżura bħala għajnuna, kif sostnew l-entitajiet li għamlu l-ilment. Fuq il-bażi ta'l-informazzjoni għad-dispożizzjoni tagħha, trid tikkonkludi li l-miżura in kwistjoni tista' tinvolvi l-għotja ta' vantaġġ lil Tieliikelaitos.
(266)
Il-Kummissjoni tinnota li Tieliikelaitos ma kinitx il-benefiċjarja diretta tal-vantaġġi fiskali rispettivi. Barra minn hekk, il-Kummissjoni tinnota li mhux il-bejjiegħa kollha ta' l-artijiet setgħu jibbenefikaw minn dawn il-vantaġġi - il-bejjiegħa li mhumiex korporazzjoni, sħubija, jew sħubija limitata biss. Tieliikelaitos setgħet tibbenefika mill-miżura sakemm il-benefiċjarji diretti jkunu għaddew (parzjalment) dawn il-vantaġġi lil Tieliikelaitos.
(267)
Li kieku kien hemm kwalunkwe vantaġġ għal Tieliikelaitos, ikun xi jkun il-każ din il-miżura għandha tiġi kklassifikata bħala għajnuna eżistenti skond l-Artikolu 1 (b)(v) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 659/1999 - “għajnuna li tinftiehem li hi għajnuna eżisteni minħabba li jista' jitwaqqaf li meta daħlet fis-seħħ ma kkostitwietx għajnuna, u sussegwentement saret għajnuna minħabba l-evoluzzjoni tas-suq komuni u mingħajr ma nbidlet mill-Istat Mem[br]u” - għar-raġunijiet li ġejjin:
(268)
Meta daħlet fis-seħħ ma kkostitwietx għajnuna. Meta l-predeċessur ta' Tieliikelaitos (il-parti “tal-produzzjoni tat-toroq”) tas-Servizzi tat-Toroq) kienet għadha parti mill-amministrazzjoni Finlandiża, ibbenefikat mill-vantaġġi fiskali in kwistjoni: skond l-Artikolu 49(1)(4) ta' l-Att dwar it-Taxxa fuq id-Dħul, l-aġenziji ta' l-Istat u l-Intrapriżi ta' l-Istat kollha jibbenefikaw minn din l-eżenzjoni fiskali.
(269)
Madankollu, is-Servizzi tat-Toroq ma eżerċitat l-ebda attività ekonomika fiż-żmien meta l-miżura ġiet implimentata, għar-raġuni li ġejja: skond l-istatut tagħha, is-“Servizzi tat-Toroq” ma tħallitx toffri servizzi bi ħlas fis-suq. Kienet limitata għal ħidma esklussivament fi ħdan l-amministrazzjoni. Għalhekk, l-attività ta' ppjanar, ta' kostruzzjoni u ta' manutenzjoni tagħha tat-toroq pubbliċi kienet kostitwita f'qasam riservat. Fl-1993, meta daħal fis-seħħ l-Att dwar it-Taxxa fuq id-Dħul, Tieliikelaitos kienet tifforma parti mill-amministrazzjoni Finlandiża u ma kienet attiva fl-ebda suq ieħor. Il-Kummissjoni tikkonkludi li fiż-żmien li ġiet implimentata l-miżura, ma kinitx tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat, għaliex ma kinitx tibbenefika lil intrapriża fis-sens ta' l-Artikolu 87(1) tat-Trattat KE.
(270)
Sussegwentement saret għajnuna minħabba l-evoluzzjoni tas-suq komuni. Mill-2001, il-“parti tal-produzzjoni” tas-Servizzi tat-Toroq, issa stabbilita taħt l-isem Tieliikelaitos, setgħet toffri s-servizzi tagħha fis-suq, minħabba r-riforma tas-suq tas-servizzi tat-toroq Finlandiż li huwa l-għan ta' din id-deċiżjoni. Id-deċiżjoni tal-Gvern Finlandiż li jilliberalizza l-provvista tas-servizzi tat-toroq kienet parti minn moviment prinċipali ta' liberalizzazzjoni, li ġiegħel ukoll lil Stati Membri oħra ta' l-UE u taż-ŻEE jiftħu suċċessivament is-swieq tagħhom għas-servizzi tat-toroq fuq bażi volontarja (bl-aktar wieħed reċenti jitwettaq min-Norveġja). Illum, bosta kumpaniji joffru s-servizzi tagħhom fis-settur tal-manutenzjoni u tal-kostruzzjoni tat-toroq (55) fuq it-territorju kollu ta' l-UE u taż-ŻEE.
(271)
Dawn ir-riformi biddlu s-suq f'żewġ modi: fuq in-naħa l-waħda, dawk li kienu aġenziji governattivi daħlu fis-suq; fuq in-naħa l-oħra, id-daqs kollu tas-suq kontestabbli żdied b'mod sostanzjali (eż. b'riżultat tal-liberalizzazzjoni mwettqa mill-Finlandja, id-daqs tas-suq kontestabbli żdied b'aktar minn EUR 400 miljun).
(272)
Fid-dawl ta' dawn l-iżviluppi, il-Kummissjoni tikkonkludi li mill-2001, Tieliikelaitos qed twettaq attività ekonomika, jiġifieri qed toffri servizzi tat-toroq bi ħlas, u b'hekk tikkostitwixxi intrapriża fis-sens ta' l-Artikolu 87(1) tat-Trattat KE. Minħabba l-evoluzzjoni tas-suq komuni, il-miżura li fi żmien l-introduzzjoni tagħha ma kinitx tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat b'hekk saret għajnuna mill-Istat.
(273)
Mingħajr ma nbidlet mill-Istat Membru. Sakemm l-Artikolu 49(1)(4) ta' l-Att dwar it-Taxxa fuq id-Dħul kien applikabbli għal Tieliikelaitos (sa l-1 ta' Jannar 2005), kien applikat mingħajr ma tbiddel sa mill-1993 meta daħal fis-seħħ l-Att dwar it-Taxxa fuq id-Dħul.
6.3.7. L-inapplikabbiltà tal-liġi dwar il-fallimenti
(274)
Il-Kummissjoni tqis li l-inapplikabbiltà tal-liġi dwar il-fallimenti tipprovdi vantaġġ lil Tieliikelaitos.
(275)
Il-Kummissjoni tirreferi għall-Avviż tagħha dwar l-applikazzjoni ta' l-artikoli 87 u 88 tat-trattat tal-komunità ewropea għal għajnuna mill-Istat f'forma ta' garanziji (56), fejn fil-punt 2.1,3 jiġi ddikjarat li: “Il-Kummissjoni tqis ukoll bħala għajnuna f'forma ta' garanzija, kondizzjonijiet ta' ffinanzjar aktar favorevoli miksuba minn intrapriżi li l-forma legali tagħhom teskludi falliment jew proċeduri oħra ta' falliment (insolvency) jew fejn tiġi provduta garanzija ta' l-Istat espliċita jew fejn l-Istat jagħmel tajjeb ghat-telf (57).”
(276)
L-awtoritajiet Finlandiżi jirrikonoxxu li l-fatt li Tieliikelaitos ma tistax tfalli skond l-Att dwar il-Fallimenti teoretikament jista' jikkostitwixxi vantaġġ peress li l-ispejjeż tal-finanzjament ta' Tieliikelaitos setgħu tnaqqsu minħabba tnaqqis fir-riskji tas-sellief. Imma Tieliikelaitos ma sselfitx fondi ġodda fuq is-suq finanzjarju wara li ġiet ifformata. Għalhekk, skond l-awtoritajiet Finlandiżi, ma kienx possibbli li Tieliikelaitos tirbaħ vantaġġ kompetittiv meta tiġi pparagunata ma' kompetituri privati minħabba n-nuqqas ta' applikabbiltà tal-liġi dwar il-fallimenti.
(277)
Rigward is-self estern futur min-naħa ta' Tieliikelaitos, il-Kummissjoni ma taqbilx li l-eżistenza ta' ħlas ta' garanzija għas-self li daħlet għalih Tieliikelaitos se jelimina l-preżenza ta' l-għajnuna peress li mhux possibbli li jiġi kkwantifikat il-prezz tas-suq ta' garanzija illimitata, sempliċement għaliex l-ebda operatur tas-suq ma jagħti tali garanzija.
(278)
Barra minn hekk, Tieliikelaitos kontinwament tordna servizzi u materjali mingħand fornituri esterni, li jikkostitwixxi dejn min-naħa ta' Tieliikelaitos ma' dawn l-atturi esterni. Minħabba n-nuqqas ta' applikabbiltà tal-liġi dwar il-fallimenti fir-rigward ta' Tieliikelaitos il-Kummissjoni tqis li mhux eskluż li Tieliikelaitos tibbenefika minn termini ta' ħlas aktar favorevoli milli altrimenti kien ikun possibbli. Peress li l-Istat għandu r-responsabbiltà għan-nuqqas ta' ħlas eventwali min-naħa ta' Tieliikelaitos rigward il-fornituri tagħha mingħajr ma jiġi remunerat għal din il-garanzija, il-miżura hija “ffinanzjata mir-riżorsi ta' l-Istat”.
(279)
Madankollu, il-Kummissjoni taqbel ma' l-awtoritajiet Finlandiżi li din il-miżura għandha tiġi kklassifikata bħala għajnuna eżistenti skond l-Artikolu 1(b) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 659/1999 “minħabba li jista' jiġi stabblit li meta daħlet fis-seħħ ma kkostitwietx għajnuna”. Tabilħaqq, l-entità ekonomika rispettiva (58) qatt ma kienet suġġetta għal leġiżlazzjoni dwar il-fallimenti fil-Finlandja, inkluż il-perjodu qabel il-liberalizzazzjoni tas-settur tas-servizzi tat-toroq. Għar-raġunijiet stabbiliti filpremessa 267 et seq., il-miżura ma tikkostitwix għajnuna mill-Istat fil-waqt meta ġiet introdotta, u saret għajnuna mill-Istat minħabba l-evoluzzjoni tas-suq komuni.
6.3.8. Il-partikolaritajiet tat-trattament għal finijiet ta' taxxa fuq id-dħul tal-kumpaniji
(280)
Il-Kummissjoni tqis li l-eċċezzjoni sħiħa, kontinwa u de facto mit-taxxa fuq id-dħul tal-kumpaniji tipprovdi vantaġġ lil Tieliikelaitos (59).
(281)
Il-Kummissjoni tqis li, bħala tali, l-eżenzjoni mit-taxxa fuq id-dħul tal-kumpaniji tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat. Mhix iġġustifikata min-natura u mill-ekonomija tas-sistema fiskali.
(282)
Rigward id-determinazzjoni ta' l-element ta' għajnuna mill-Istat, l-awtoritajiet Finlandiżi qed jargumentaw li għalkemm Tieliikelaitos ma tħallasx taxxa fuq id-dħul tal-kumpaniji lill-Istat fuq il-profitti tagħha, dan qed jitqies meta jittieħdu deċiżjonijiet annwali dwar l-ikkreditar tal-profitti lill-Istat minn Tieliikelaitos, jiġifieri, il-perċentwali tal-profitt li l-intrapriża tagħti fi kkreditar tal-profitti huwa qrib dak li l-kumpaniji kompetituri jħallsu bħala taxxa fuq id-dħul tal-kumpaniji u bħala dividendi.
(283)
Fil-fehma tal-Kummissjoni, dan l-argument ta' l-awtoritajiet Finlandiżi jħallat ir-rwol ta' l-Istat bħala awtorità fiskali u r-rwol ta' l-Istat bħala s-sid ta' l-intrapriżi. Il-Kummissjoni tqis li għall-fini tal-kontroll ta' l-għajnuna mill-Istat, huwa importanti li ssir distinzjoni ċara bejn dawn iż-żewġt irwoli, f'konformità mal-ġurisprudenza (60). Fuq in-naħa l-waħda, il-Kummissjoni jeħtieġ li tivverifika jekk l-Istat, fir-rwol tiegħu bħala awtorità fiskali, ittrattatx lill-intrapriżi kollha bl-istess mod; fuq in-naħa l-oħra, il-Kummissjoni jeħtieġ li tivverifika jekk l-Istat, fir-rwol tiegħu bħala s-sid ta' l-intrapriżi, hux qed jaġixxi ta' investitur privat, pereżempju meta jiddeċiedi dwar il-ħlasijiet tad-dividendi.
(284)
Għalhekk, il-Kummissjoni tqis li sabiex ikun żgurat li Tieliikelaitos ma tibbenefikax minn kundizzjonijiet tan-negozju aktar favorevoli mill-kompetituri tagħha, jeħtieġ li l-intrapriża tkun suġġetta għar-regoli standard dwar it-tassazzjoni.
(285)
Il-Kummissjoni tinnota li l-eżenzjoni mit-taxxa fuq id-dħul tal-kumpaniji għandha tiġi kklassifikata bħala għajnuna eżistenti skond l-Artikolu 1(b) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 659/1999 “minħabba li jista' jitwaqqaf li meta daħlet fis-seħħ ma kkostitwietx għajnuna”. Tabilħaqq, l-entità ekonomika rispettiva qatt ma kienet suġġetta għal regoli standard dwar it-taxxa fuq id-dħul tal-kumpaniji. Għar-raġunijiet stabbiliti filpremessa 267 et seq., il-miżura ma kinitx tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat fil-waqt meta ġiet introdotta u saret għajnuna mill-Istat minħabba l-evoluzzjoni tas-suq komuni.
6.4. L-impatt fuq il-kompetizzjoni u fuq il-kummerċ bejn l-Istati Membri
(286)
Hija ġurisprudenza stabbilita li, “fejn intrapriża topera f'settur fejn jikkompetu produtturi minn diversi Stati Membri, kwalunkwe għajnuna li tista' tirċievi mill-awtoritajiet pubbliċi tista' taffetwa lill-kummerċ bejn l-Istati Membri u ddgħajjef lill-kompetizzjoni, peress li l-preżenza kontinwa tagħha fis-suq ma tħallix li l-kompetituri minn Stati Membri oħra jżidu s-sehem mis-suq tagħhom u tnaqqas il-possibbiltajiet li jkollhom biex iżidu l-esportazzjonijiet tagħhom lejn dak l-Istat Membru” (61).
(287)
F'dan il-każ, il-Kummissjoni tosserva li l-grad ta' ftuħ tas-swieq għall-manutenzjoni ta' l-infrastruttura tat-toroq fid-diversi Stati Membri kien biżżejjed sabiex il-gruppi interanzzjonali, li huma attivi f'aktar minn Stat Membru wieħed, ikunu jistgħu jemerġu. Tieliikelaitos stess, fl-2004, stabbiliet kumpanija sussidjarja fl-Estonja, biex b'hekk kienet involuta barra mill-Finlandja. Barra minn hekk, bħalissa Tieliikelaitos hija involuta f'intrapriża konġunta fl-Iżvezja. Għalhekk, jidher biċ-ċar li Tieliikelaitos“topera f'settur fejn jikkompetu produtturi minn diversi Stati Membri”. Bħala tali, irid jingħad li l-għotja ta' vantaġġ selettiv għall-finanzi ta' Tieliikelaitos mir-riżorsi ta' l-Istat tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat li, fil-prinċipju, hija pprojbita skond l-Artikolu 87(1) KE.
6.5. Konklużjoni dwar il-preżenza ta' l-għajnuna mill-Istat
(288)
B'hekk, il-Kummissjoni tikkonkludi li l-miżuri “Il-kuntratti nnegozjati għall-provvista ta' servizzi bil-laneċ” u “It-trasferiment ta' l-istaff f'dipartimenti ta' l-amministrazzjoni pubblika” ma jikkostitwux għajnuna mill-Istat fis-sens ta' l-Artikolu 87(1) KE, peress li ma jagħtux vantaġġ ekonomiku lil Tieliikelaitos.
(289)
Madankollu, il-miżuri deskritti aktar ‘il fuq bit-termini li ġejjin: “l-għotja ta' self preferenzjali ta' l-Istat”, “l-attribuzzjoni ta' kuntratti nnegozjati fis-servizzi tat-toroq”, “il-finanzjament ta' proġetti speċjali tas-servizzi”, “il-miżuri ta' aġġustament ta' l-istaff”, “l-inapplikabbiltà tal-liġi dwar il-fallimenti”, “l-inapplikabbiltà tal-liġi normali dwar it-taxxa fuq id-dħul tal-kumpaniji”, u “il-miżuri fiskali relatati max-xiri ta' l-artijiet minn Tieliikelaitos” jikkostitwixxu għajnuna li fil-prinċipju hija pprojbita skond l-Artikolu 87(1) tat-Trattat KE. Seta' kien hemm involuta anki xi għajnuna b'relazzjoni għas-siti ta' l-art u taż-żrar.
7. IL-KOMPATIBBILTÀ TA' L-GĦAJNUNA MAS-SUQ KOMUNI
(290)
L-istess raġunijiet li waqqfu lill-Kummissjoni milli tiddikjara l-pakkett ta' miżuri mwettqa għall-benefiċċju ta' Tieliikelaitos bħala “mhux għajnuna” fuq il-bażi tal-kriterji żviluppati fis-sentenza Altmark (ara l-Kapitolu 6.1), jagħmluha impossibbli li l-Kummissjoni tawtorizza dawk il-miżuri tal-pakkett, li fihom elementi ta' għajnuna mill-Istat, bħala kompatibbli mas-suq komuni fuq il-bażi ta' l-Artikolu 86(2) tat-Trattat KE. Skond il-qafas Komunitarju għall-għajnuna mill-Istat fil-forma ta' kumpens għal servizz pubbliku (62), il-Kummissjoni, fuq il-bażi ta' l-Artikolu 86(2) tat-Trattat, ma tistax tiddikjara bħala kompatibbli mas-suq komuni għajnuna li jidher biċ-ċar li mhix meħtieġa għat-twettiq tal-kompiti assenjati u mhix proporzjonali għal dak il-għan.
(291)
Peress li ma teżisti l-ebda bażi legali speċifika oħra biex jiġi eżaminat il-pakkett ta' għajnuna in kwistjoni, il-Kummissjoni trid tivvaluta jekk l-għajnuna mogħtija lil Tieliikelaitos hiex kompatibbli mas-suq komuni fuq il-bażi ta' l-Artikolu 87(3)(c) KE, li jipprevedi li “għajnuna maħsuba biex tiffaċilita l-iżvilupp ta' ċerti attivitajiet jew ta' ċerti reġjuni ekonomiċi, basta dik l-għajnuna ma tfixkilx il-kundizzjonijiet tal-kummerċ sa grad li jkun kuntrarju għall-interess komuni” tista' tiġi ddikjarata kompatibbli mas-suq komuni.
(292)
Sabiex miżura ta' għajnuna tkun kompatibbli mas-suq komuni skond l-Artikolu 87(3)(c) tat-Trattat KE, l-għajnuna trid tissodisfa l-kriterji li ġejjin:
-
l-għajnuna trid tippromwovi jew tavvanza proġett li huwa fl-interess tal-Komunità kollha,
-
l-għajnuna trid tkun meħtieġa sabiex jintlaħaq dan ir-riżultat, billi l-għan li qed tfittex li tippromwovi ma setax jintlaħaq fin-nuqqas tagħha, u t-tul, l-intensità u l-ambitu ta' l-għajnuna jridu jkunu proporzjonali għall-importanza tar-riżultat ippjanat,
-
l-effetti pożittivi li b'hekk ikunu direttament attribwibbli lill-miżura ta' l-għajnuna għaldaqstant iridu jkunu bbilanċjati ma' l-effetti negattivi ta' l-għajnuna fuq il-kompetizzjoni u l-kummerċ bejn l-Istati membri, biex ikun jista' jiġi konkluż li l-għajnuna ma taffetwax b'mod ħażin il-kundizzjonijiet kummerċjali sa punt li jmur kontra l-interess komuni.
(293)
Fil-valutazzjoni tal-miżuri rilevanti skond dawn il-kriterji, il-Kummissjoni se tagħmel distinzjoni bejn id-diversi miżuri ta' l-għajnuna mill-Istat li ġew identifikati aktar ‘il fuq fi ħdan żewġ gruppi:
-
Miżuri ta' għajnuna eżistenti (vantaġġi relatati ma' l-inapplikabbiltà tal-liġi dwar il-fallimenti, ma' l-inapplikabbiltà tal-liġi dwar it-taxxa normali fuq id-dħul tal-kumpaniji, u l-miżura fiskali relatata ma' l-akkwist ta' l-artijiet minn Tieliikelaitos).
-
Miżuri ta' għajnuna ġdida prinċipalment konnessi mal-perjodu tranżitorju (vantaġġi relatati mas-self mill-Istat, mal-kuntratti nnegozjati fis-settur tat-toroq, mal-proġetti speċjali tas-servizzi, mal-miżuri ta' aġġustament ta' l-istaff, ma' għajnuna possibbli relatata ma' siti ta' l-art u taż-żrar).
7.1. Il-kompatibbiltà tal-miżuri ta' l-għajnuna eżistenti
(294)
Il-Kummissjoni tinnota li d-dispożizzjonijiet speċjali tat-taxxa fuq id-dħul tal-kumpaniji u n-nuqqas ta' applikazzjoni tal-liġi dwar il-fallimenti huma miżuri inerenti fl-istatus legali ta' Tieliikelaitos bħala Intrapriża ta' l-Istat. L-istess jista' jingħad rigward il-miżura fiskali relatata ma' l-akkwist ta' l-artijiet minn Tieliikelaitos.
(295)
Barra minn hekk, dawn il-miżuri mhumiex konnessi la mal-ftuħ tas-suq Finlandiż għall-kostruzzjoni tat-toroq, għall-ippjanar tat-toroq, għall-manutenzjoni tat-toroq lanqas ma' l-iżvilupp ta' attivitajiet ekonomiċi oħrajn. Għaldaqstant, fuq il-bażi ta' l-informazzjoni disponibbli għall-Kummissjoni, il-kompatibbiltà tal-miżuri skond l-Artikolu 87(3)(c) tat-Trattat KE ma tistax tiġi stabbilita.
(296)
Il-Kummissjoni tqis li dawk li jissejħu mekkaniżmu ta' kkreditar tal-profitti u mekkaniżmu ta' ħlas ta' garanzija ma jiggarantux li l-vantaġġi relatati ma' l-inapplikabbiltà tal-leġiżlazzjoni dwar il-fallimenti u tal-leġiżlazzjoni dwar it-taxxa fuq id-dħul tal-kumpanija jiġu għalkollox eliminati (ara l-Kapitolu 6.2).
(297)
Il-Kummissjoni tinnota wkoll li l-arranġamenti li jinvolvu garanziji ta' l-Istat illimitati għall-benefiċċju ta' entitajiet involuti f'attivitajiet kummerċjali dejjem instab li kienu inkompatibbli mar-regoli ta' l-għajnuna mill-Istat tat-Trattat KE (63).
(298)
Konsegwentement, il-Kummissjoni tikkonkludi li l-kontinwazzjoni tad-derogi mir-regoli normali dwar it-tassazzjoni fuq id-dħul tal-kumpaniji u mil-leġiżlazzjoni normali dwar il-fallimenti huma inkompatibbli mas-suq komuni.
(299)
F'dan ir-rigward, il-Kummissjoni tilqa' l-impenn tal-Gvern Finlandiż li jorganizza mill-ġdid lil Tieliikelaitos bħala kumpanija limitata tal-gvern sa l-1 ta' Marzu 2008. Il-Kummissjoni taqbel ma' din l-iskadenza peress li jidher li huwa limitu ta' żmien raġonevoli sabiex titwettaq tali proċedura, fid-dawl tal-komplessità tagħha mil-lat legali.
(300)
Fl-aħħarnett, il-Kummissjoni tinnota li l-parti ta' l-għajnuna eżistenti tal-miżura fiskali relatata ma' l-akkwist ta' l-artijiet minn Tieliikelaitos kienet revokata fl-2004.
7.2. Il-kompatibbiltà tal-miżuri ta' l-għajnuna ġdida
(301)
Din it-taqsima tikkonċerna għajnuna involuta fl-għotja ta' self preferenzjali ta' l-Istat, fil-finanzjament ta' proġetti speċjali tas-servizzi, fl-attribuzzjoni tal-kuntratti nnegozjati, u fil-finanzjament tal-miżuri ta' aġġustament ta' l-istaff, kif ukoll għajnuna possibbli relatata mas-siti ta' l-artijiet u taż-żrar.
(302)
Bħala osservazzjoni preliminari, il-Kummissjoni tinnota li, kif jidher biċ-ċar mis-sottomissjoni ta' l-awtoritajiet Finlandiżi, l-għajnuna in kwistjoni, li prinċipalment kienet ta' natura tranżitorja, ma jidhirx li affettwat b'mod negattiv l-istruttura kompetittiva tas-swieq fejn topera Tieliikelaitos. Tabilħaqq, l-informazzjoni mressqa mill-awtoritajiet Finlandiżi u li ġiet deskritta aktar ‘il fuq fit-Taqsima 5.10, turi li l-kompetizzjoni fl-attività rilevanti żdiedet b'mod sinifikanti matul il-perjodu tranżitorju kollu u li Tieliikelaitos issa hija suġġetta għal pressjoni kompettiva sostanzjali. L-evidenza mressqa mill-entitajiet li għamlu l-ilment ma ddgħajjifx din il-konklużjoni.
(303)
Rigward l-allegat sehem kbir mis-suq ta' Tieliikelaitos fl-isfera tal-manutenzjoni regolari tat-toroq (ara aktar ‘il fuq, fit-Taqsima 5.10), il-Kummissjoni tqis li, meta l-figura rilevanti mressqa mill-entitajiet li għamlu l-ilment titqies fil-kuntest ekonomiku xieraq tagħha, ma jistax jiġi stabbilit li l-kompetizzjoni ma taħdimx sew fis-suq rispettiv. Dan huwa partikolarment il-każ meta jitqiesu n-numru kbir ta' offerti mressqa, ir-rata tat-tbiddil tal-klijenti, u r-riżultat tas-sejħiet għall-offerti organizzati fl-2006 (64).
(304)
F'dan ir-rigward, il-Kummissjoni tinnota li skond l-entitajiet li għamlu l-ilment stess, diġà matul il-perjodu tranżitorju, fl-2001-2004, l-operaturi barranin kienu attivi fis-suq infrastrutturali Finlandiż, inklużi Skanska AB u NCC AB ta' l-Iżvezja permezz tal-kumpanniji sussidjarji Finlandiżi tagħhom. Barra minn hekk, intrapriżi barranin ikkompetew għall-kuntratt ta' EUR 630 miljun biex tinbena awtostrada bejn Muurla u Lohja; il-kuntratturi Estonjani, fost l-oħrajn, ikkompetew għall-kuntratti ta' manutenzjoni Finlandiżi (65).
(305)
L-iżvilupp tal-prezzijiet għas-servizzi ta' manutenzjoni tat-toroq (ara t-Taqsima 5.10) kien għall-benefiċċju tal-Finlandiżi li jħallsu t-taxxi u ta' l-ekonomija kollha. L-awtoritajiet Finlandiżi pprovdew evidenza konvinċenti f'dan ir-rigward, li ma ġietx ikkontestata mill-entitajiet li għamlu l-ilment.
(306)
Għalhekk, il-Kummissjoni tikkonkludi li l-miżuri ta' l-għajnuna relatati mal-perjodu tranżitorju ma jidhirx li affetwaw il-kompetizzjoni u l-kummerċ sa punt li jmur kontra l-interess komuni. Huwa f'dan l-isfond li l-ħtieġa u l-proporzjonalità ta' l-għajnuna se jkollhom jiġu vvalutati, fi ħdan it-test ta' l-ibbilanċjar totali li huwa meħtieġ skond l-Artikolu 87(3)(c).
7.2.1. Proġett li huwa fl-interess tal-Komunità kollha
(307)
L-interess komuni invokat mill-awtoritajiet Finlandiżi huwa l-ftuħ effettiv għall-kompetizzjoni tas-segment ta' l-Istat tas-suq Finlandiż tas-servizzi tat-toroq, flimkien mal-preservazzjoni tal-potenzjal industrijali tat-taqsima “tal-Produzzjoni tat-Toroq” tas-Servizzi tat-Toroq (il-predeċessur ta' Tieliikelaitos), u li ppermetta li tiġi ttrasformata f'intrapriża kompetittiva filwaqt li jiġu evitati s-sensji sfurzati ta' l-impjegati eżistenti, għallinqas matul il-perjodu tranżitorju.
(308)
Il-Kummissjoni tqis li tali proġett tabilħaqq jista' jaqdi l-interess komuni tal-Komunità.
(309)
Kif ġustament isemmu l-awtoritajiet Finlandiżi, il-ftuħ għall-kompetizzjoni tas-swieq nazzjonali magħluqa fuq il-livell Ewropew jikkostitwixxi żvilupp pożittiv u għan ta' politika importanti tal-Komunità. (66)
(310)
Il-Kummissjoni tqis li l-liberalizzazzjoni tas-suq tas-servizzi tat-toroq u l-preservazzjoni ta' l-għodda industrijali ta' Tieliikelaitos kienu konnessi mill-qrib. L-ewwelnett, tinnota li l-adozzjoni tal-leġiżlazzjoni dwar il-liberalizzazzjoni kienet direttament konnessa ma' l-adozzjoni ta' dispożizzjoni li tiggarantixxi li Tieliikelaitos ma setgħetx tagħti s-sensja lill-persunal - għalkemm f'dak iż-żmien il-kumpanija kellha problema serja ta' staff żejjed. It-tieninett, kif inhu evidenti mill-evoluzzjoni tas-suq, kien hemm ambitu wiesa' biex Tieliikelaitos ikollha rwol sinifikanti fix-xenarju kompetittiv u biex toffri servizzi tat-toroq li jissodisfaw b'mod adegwat id-domanda tad-diversi klijenti, f'termini kemm ta' prezz kif ukoll ta' kwalità.
(311)
Il-pakkett eżaminat ta' l-għajnuna mill-Istat, billi jeħles lil Tieliikelaitos mill-ispejjeż tal-persunal żejjed li kellha titgħabba bihom minħabba r-responsabbiltajiet li wirtet miż-żmien meta s-servizzi rispettivi kienu parti mis-sistema ta' l-amministrazzjoni pubblika (servizzi interni), għandu jippermetti li l-kumpanija topera bil-libertà kollha fis-suq liberalizzat u tagħmel l-aġġustamenti meħtieġa sabiex tirreaġixxi għall-iżviluppi fis-swieq u għal żviluppi teknoloġiċi oħrajn li jaffetwaw il-vijabbiltà tal-kumpanija tul perjodu twil ta' żmien.
(312)
Il-Kummissjoni tinnota wkoll li l-entitajiet li għamlu l-ilment sostanzjalment mhumiex jimpunjaw l-argument ta' l-awtoritajiet Finlandiżi li l-ftuħ tas-suq għll-kompetizzjoni huwa fl-interess komuni tal-Komunità. Lanqas mhuma jikkontestaw li ma kien hemm l-ebda konnessjoni bejn il-ftuħ tas-suq u ż-żamma ta' l-istaff f'Tieliikelaitos. Essenzjalment huma qed jargumentaw li r-riżultati mixtieqa setgħu wkoll inkisbu mingħajr għajnuna.
7.2.2. Il-ħtieġa u l-proporzjonalità tal-miżuri ta' l-għajnuna, l-ebda effett fuq il-kompetizzjoni u fuq il-kummerċ li jmur kontra l-interess komuni
(313)
Sabiex ikun ivvalutat jekk il-miżuri ta' l-għajnuna rilevanti humiex meħtieġa u proporzjonati għall-għan ta' l-interess komuni li ġie identifikat aktar ‘il fuq, huwa xieraq li l-ewwelnett issir distinzjoni bejn id-diversi miżuri ta' għajnuna.
7.2.2.1. Is-siti ta' l-art u taż-żrar
(314)
Kif ġie stabbilit fit-Taqsima 6.3,2 ta' din id-deċiżjoni, l-għajnuna ta' l-Istat setgħet ingħatat lil Tieliikelaitos mill-Gvern Finlandiż b'relazzjoni għas-siti ta' l-art u taż-żrar.
(315)
Il-Kummissjoni tirrikonoxxi li jekk l-awtoritajiet Finlandiżi kellhom jintroduċu l-kompetizzjoni fis-servizzi tat-toroq u bil-laneċ, kellhom jittrasformaw lil Tieliikelaitos f'entità separata u jipprovduha jew bl-assi meħtieġa sabiex twettaq il-kompiti tagħha jew bil-kapital meħtieġ sabiex tixtri dawn l-assi. Għalhekk, f'dan il-każ, meta jitqies il-proċess imwettaq mill-awtoritajiet Finlandiżi sabiex jiftħu s-servizzi ta-toroq għall-kompetizzjoni, l-għajnuna ta' l-Istat possibbli b'relazzjoni għas-siti ta' l-art u taż-żrar tista' titqies bħala miżura proporzjonata.
(316)
Il-Kummissjoni tikkonkludi li, jekk ikun hemm għajnuna mill-Istat b'relazzjoni għas-siti ta' l-art u taż-żrar, din l-għajnuna mill-Istat hija meħtieġa u proporzjonata.
7.2.2.2. Il-miżuri ta' aġġustament ta' l-istaff
(317)
Id-diversi miżuri ta' aġġustament ta' l-istaff, li ġew deskritti aktar ‘il fuq fit-Taqsima 5.5, ipprovdew inċentivi lill-impjegati ta' Tieliikelaitos sabiex jitilqu mill-kumpanija. Deher biċ-ċar li tali miżuri kienu meħtieġa għall-għan mixtieq, minħabba l-istaff żejjed li kellha Tieliikelaitos, li mhux ikkontestat mill-entitajiet li għamlu l-ilment. Deher ukoll biċ-ċar li kienu proporzjonati, peress li l-Istat iffinanzja biss 50 % tan-nefqa rispettiva (EUR 20,1 miljun kienu ffinanzjati mill-Istat u EUR 20 miljun mill-intrapriża). Peress li l-effett tagħhom kien fil-parti l-kbira dipendenti fuq jekk l-istaff rilevanti kienx se jaħtaf l-opportunità li jitlaq mill-kumpanija, ma kinux biżżejjed sabiex jikkumpensaw l-ispejjeż sinifikanti ta' l-istaff żejjed ta' Tieliikelaitos.
7.2.2.3. Il-finanzjament tal-proġetti speċjali tas-servizzi
(318)
Kif ġie deskritt aktar ‘il fuq, il-proġetti speċjali tas-servizzi pprovdew attività għal parti mill-istaff eċċessiv ta' Tieliikelaitos. Li kieku ma ġewx stabbiliti tali proġetti, jidher biċ-ċar li, minħabba l-fatt li l-miżuri ta' aġġustament ta' l-istaff setgħu jsolvu biss parti mill-problema ta' l-istaff żejjed, Tieliikelaitos kienet jew iżżomm il-bqija ta' l-istaff eċċessiv temporanjament mingħajr xogħol jew kienet tużah għall-kuntratti ta' manutenzjoni. Iż-żewġ possibbiltajiet kienu jkunu ta' detriment għall-għan ta' interess komuni li huwa l-għan tal-miżura. Iż-żamma ta' l-istaff ikkonċernat inattiv kien ikun qed jaħli l-kapital uman akkumulat fil-perjodu qabel il-liberalizzazzjoni, f'termini ta' ħiliet u ta' għarfien speċifiċi. L-użu ta' l-istaff għall-kuntratti ta' manutenzjoni ma jħallix li Tieliikelaitos tadatta progressivament il-mod kif taħdem sabiex twassal is-servizzi tat-toroq rilevanti b'mod effettiv fl-infiq. Għalhekk, il-Kummissjoni tqis li l-finanzjament tal-proġetti speċjali tas-servizzi permezz ta' l-għajnuna mill-Istat jista' jissodisfa l-kriterju tal-ħtieġa ta' l-għajnuna għal għan ta' interess komuni.
(319)
Rigward il-proporzjonalità ta' dik il-miżura, il-Kummissjoni tinnota li ma kien hemm l-ebda kumpens żejjed għax-xogħol imwettaq fil-proġetti speċjali tas-servizzi. L-awtoritajiet Finlandiżi ressqu evidenza konvinċenti f'dak ir-rigward (ara aktar ‘il fuq, it-Taqsima 5.5).
7.2.2.4. L-attribuzzjoni tal-kuntratti nnegozjati fis-servizzi tat-toroq
(320)
Naturalment kien hemm limitu għall-ammont ta' xogħol li seta' jsir permezz tal-proġetti speċjali tas-servizzi, b'dan il-limiti jkun qiegħed fil-ħtieġa effettiva ta' l-Istat biex ikunu pprovduti tali servizzi. Mid-data differenti mressqa mill-awtoritajiet Finlandiżi, il-Kummissjoni qed tikkonkludi li l-proġett speċjali tas-servizzi assorba biss parti mill-ispejjeż ta' l-istaff żejjed ta' Tieliikelaitos. Kif issemma aktar ‘il fuq fil-Kapitolu 5.3, matul il-perjodu tranżitorju, Tieliikelaitos, bħala medja, kien għad kellha 100 impjegat aktar min-numru ottimali, minkejja l-miżuri ta' aġġustament ta' l-istaff u l-proġetti speċjali tas-servizzi.
(321)
Għall-istess raġunijiet stabbiliti aktar ‘il fuq b'relazzjoni għall-proġetti speċjali tas-servizzi, ma kienx fl-interess komuni ta' Tieliikelaitos li żżomm dan l-istaff żejjed inattiv. Il-ħila li ma tgħabbix iżżejjed il-kuntratti maħruġa b'sejħa għall-offerti, fejn kienet qed titfa' l-offerti f'sejħa għall-offerti miftuħa, bl-ispejjeż relatati ma' l-istaff żejjed kien tabilħaqq essenzjali jekk Tieliikelaitos kienet se tadatta ruħha għal suq kompetittiv. Għalhekk, il-piż finanzjarju rispettiv kien ikkumpensat permezz tal-kuntratti nnegozjati.
(322)
Rigward il-kuntratti nnegozjati, l-eżistenza tagħhom kienet konnessa man-natura gradwali tal-proċess ta' liberalizzazzjoni kif kien ippjanat mill-Finlandja. Fil-bidu tal-perjodu, dawn il-kuntratti kienu jirrappreżentaw porzjon kbir ta' l-attività ta' Tieliikelaitos li mbagħad naqset gradwalment. Jekk ma jitqiesux l-ispejjeż addizzjonali li tgħabbiet bihom l-intrapriża minħabba l-istaff żejjed li kellha kien iwassal għal deterjorament sinifikanti fis-sitwazzjoni finanzjarja tagħha.
(323)
Fid-dawl tal-konsiderazzjonijiet t'aktar ‘il fuq, il-Kummissjoni tqis li l-mekkaniżmu ta' għajnuna konness mal-kuntratti nnegozjati kien meħtieġ.
(324)
Rigward il-kundizzjoni tal-proporzjonalità, kienet organizzata proċedura sabiex ir-riskji ta' kumpens żejjed jiġu limitati. Il-Kummissjoni tqis li l-proċedura ta' aġġustament tan-nefqa annwali, li ġiet deskritta aktar ‘il fuq fil-bidu tat-Taqsima 5.3, kienet adattata f'dan ir-rigward.
7.2.2.5. Is-self preferenzjali u l-konklużjoni ġenerali dwar il-ħtieġa u l-proporzjonalità
(325)
Fl-aħħarnett, rigward is-self preferenzjali mogħti lil Tieliikelaitos, il-Kummissjoni tinnota l-ewwelnett li dan jagħti vantaġġ nett lill-intrapriża ta' EUR 7,2 miljuni, li huwa bejn wieħed u ieħor 8 % ta' l-ammont totali ta'l-għajnuna mogħtija lil Tieliikelaitos.
(326)
Meta dan l-ammont ta' għajnuna jiġi miżjud ma' l-ammont irrappreżentat mill-miżuri ta' l-għajnuna li ssemmew aktar ‘il fuq, Tieliikelaitos irċeviet mingħand l-Istat direttament jew indirettament EUR 92,8 miljun (67). Dan jidher biċ-ċar li ma kkumpensax l-iżvantaġġ strutturali li kellha Tieliikelaitos, li kien stmat li jlaħħaq EUR 157 miljun (68). Bħala tali, Tieliikelaitos tat kontribuzzjoni sinifikanti mir-riżorsi tagħha sabiex tissolva l-problema ta' staff żejjed li wirtet mill-perjodu ta' qabel il-liberalizzazzjoni. F'dan ir-rigward, wieħed għandu jsemmi b'mod partikolari l-EUR 20 miljun li kienu allokati minn Tieliikelaitos għall-finanzjament tal-pakketti ta' indenizz ta' tmiem l-impjieg (69).
(327)
Fid-dawl tal-prospetti finanzjarji ta' Tieliikelaitos, jidher li l-intrapriża setgħet iffaċċat diffikultajiet, li kieku kkontribwiet ferm aktar mir-riżorsi tagħha għall-miżuri ta' aġġustament tal-persunal. Il-proporzjon ta' profitt operattiv/fatturat ta' Tieliikelaitos matul il-perjodu tranżitorju kien f'livell baxx ta' 2,4 % filwaqt li għall-kompetituri tiegħu l-indikatur medju kien ta' 4,5 % (70). Peress li l-miżuri għat-tnaqqis ta' l-istaff ma kinux ikkompletati matul il-perjodu tranżitorju, l-indikatur rispettiv kien saħansitra agħar fl-2005 (1,6 %). Fl-2005, l-intrapriża kellha titgħabba bl-ispiża finanzjarja li tnaqqas in-numru ta' l-istaff tagħha b'aktar minn 400 persuni bla ebda appoġġ mill-Istat. Fl-2006 l-indikatur tal-profitt operattiv tjieb għal darb'oħra (2,2 %) u qed ikompli jitjieb (71). Għaldaqstant jidher li l-kontribuzzjoni proprja ta' Tieliikelaitos biex tneħħi l-iżvantaġġ strutturali rispettiv kellha impatt negattiv fuq il-profittabbiltà ta' l-intrapriża u b'hekk fuq il-pożizzjoni kompetittiva tagħha.
(328)
Barra minn hekk, wieħed irid jiftakar li l-pakkett ta' miżuri ta' għajnuna ma jidher li kellu l-ebda impatt dejjiemi fuq l-istruttura tal-kompetizzjoni (ara t-Taqsima 5.10).
(329)
F'dan ir-rigward, il-Kummissjoni tinnota li l-awtoritajiet Finlandiżi kienu fasslu l-pakkett ta' għajnuna għal Tieliikelaitos b'mod li jkun limitat it-tgħawwiġ possibbli tal-kompetizzjoni. B'mod partikolari dan jikkonċerna l-metodu magħżul rigward l-istruttura tal-karta tal-bilanċ tal-bidu ta' Tieliikelaitos (in-nuqqas ta' tqassim tal-ħażna kollha ta' l-assi finanzjarji bħala ishma) sabiex tkun allinjata mal-karti tal-bilanċ ta' l-intrapriżi privati fis-settur. Dan jikkonċerna wkoll l-isforzi biex ikunu limitati kemm jista' jkun id-differenzi bejn il-marġnijiet tal-kuntratti nnegozjati u dawk maħruġa b'sejħa għall-offerti, fost l-oħrajn, permezz tal-proċedura ta' aġġustament tan-nefqa annwali.
(330)
Il-Kumissjoni tinnota wkoll li l-Amministrazzjoni tat-Toroq wettqet numru ta' miżuri sabiex tiffaċilta d-dħul ta' parteċipanti ġodda fis-suq. Sabiex jitnaqqsu l-barrieri possibbli għad-dħul fis-suq li setgħu ġew ikkawżati, pereżempju, mill-komplessità tad-dokumenti tas-sejħa għall-offerti, l-Amministrazzjoni tat-Toroq għamlet arranġamenti biex il-kuntratturi jingħataw spjegazzjonijiet u informazzjoni u ppreparat il-programmi ta' akkwist u r-regoli tat-tfigħ ta' l-offerti billi involviet sakemm kien possibbli lill-partijiet interessati kollha. L-istrateġija ta' akkwist ta' l-Amministrazzjoni tat-Toroq ġiet ippreparata billi tqiesu l-opinjonijiet ta' l-atturi fis-settur dwar, eż., kemm għandhom ikunu kbar il-kuntratti ta' manutenzjoni. Il-ħlasijiet ta' l-offerti li nħarġu (€5 000 għal kull offerta) rigward l-offerti li jissodisfaw ir-rekwiżiti minimi stabbiliti mill-Amministrazzjoni tat-Toroq wasslu wkoll għad-dħul ta' parteċipanti ġodda fis-suq (72).
(331)
Fl-2006, il-Ministeru tal-Kummerċ u ta' l-Industrija imblokka n-negozjati ta' Tieliikelaitos ma' diversi bliet dwar l-istabbiliment ta' intrapriżi konġunti li kellhom jikkombinaw l-unitajiet ta' servizz tekniku ta' l-ibliet ma' l-unitajiet ta' servizz lokali ta' Tieliikelaitos. Il-Ministeru ħtieġ li l-ibliet li xtaqu jistabbilixxu l-intrapriżi konġunti ppjanati jagħżlu l-imsieħeb tagħhom permezz ta' sejħa għall-offerti kompetittiva u miftuħa (73).
(332)
Il-Kummissjoni qed tiċħad l-allegazzjoni li għamlu l-entitajiet li għamlu l-ilment, jiġifieri li Tieliikelaitos kienet tkun qed tuża prattiki ta' pprezzar predatorju matul il-perjodu tranżitorju jew fl-2005. L-informazzjoni pprovduta mill-awtoritajiet Finlandiżi turi li Tieliikelaitos kellha marġnijiet pożittivi mill-kuntratti li nħarġu b'sejħa għall-oferti li daħlet għalihom. Fil-fatt, il-Kummissjoni tinnota li l-livell tal-profitt ta' Tieliikelaitos matul il-perjodu tranżitorju kien jikkorrispondi għall-medja tal-kompetituri tiegħu kieku ma kelliex l-ispejjeż addizzjonali mhux ikkumpensati (EUR 65 miljun - ara t-Taqsima 7.1.2) li jirriżultaw mill-wirt tar-reġim preċedenti.
(333)
Fid-dawl ta' dak li ngħad aktar ‘il fuq, il-Kummissjoni tikkonkludi li, kollox ma' kollox, il-miżuri ta' l-għajnuna l-ġdida eżaminati, li kienu ta' natura tranżitorja peress li kienu konnessi mal-perjodu tranżitorju, huma kompatibbli mas-suq komuni, peress li huma meħtieġa u proporzjonati għal għan ta' interess komuni u ma jgħawwġux il-kummerċ u l-kompetizzjoni sa punt li jmur kontra l-interess komuni.
(334)
Din il-konklużjoni hija konformi mal-prattika deċiżjonali tal-Kummissjoni, prinċipalment fil-kawżi OTE (74) u EDF (75).
(335)
F'EDF, il-Kummissjoni ddikjarat kompatibbli miżura li permezz tagħha l-Istat Franċiż ħeles lil intrapriżi fis-setturi ta' l-elettriku u tal-gass Franċiżi mill-ħlas ta' wħud mid-drittijiet speċifiċi tal-pensjoni li l-impjegati kienu kisbu fl-imgħoddi, fi żmien meta l-kumpaniji kienu qed joperaw taħt monopolju legali. Il-Kummissjoni qieset li f'dak iż-żmien il-kumpaniji kienu mħarsa minn kwalunkwe kompetizzjoni fi ħdan l-industrija, u b'hekk setgħu jitgħabbew bi drittijiet tal-pensjonijiet akbar mingħajr ma jbatu l-ebda żvantaġġ ekonomiku sinifikanti. Il-Kummissjoni rrikkonoxxiet li dawn “ir-responsabbiltajiet imgħoddija” kienu jirrappreżentaw diffikultà sinifikanti għal dawn l-intrapriżi, ladarba kienu qed joperaw f'kompetizzjoni ma' intrapriżi oħrajn ta' l-elettriku jew tal-gass li ma kellhomx jitgħabbew bi spejjeż simili mill-imgħoddi (il-paragrafu 143 tad-Deċiżjoni). Il-Kummissjoni qieset l-għajnuna mogħtija “bil-għan ta' tali organizzazzjoni settorjali mill-ġdid” bħala meħtieġa u proporzjonata għaliex l-aspetti l-oħra tar-riforma settorjali ma kienu jinvolvu l-ebda għajnuna mill-Istat (il-paragrafu 146 tad-Deċiżjoni.). F'dan il-każ, b'mod simili, l-istaff żejjed li tgħabbiet bih Tieliikelaitos intwiret mill-perjodu ta' qabel il-liberalizzazzjoni; il-miżuri kkontribwew biex jitaffa dak il-piż b'mod proporzjonat u sabiex Tieliikelaitos tkun tista' tipparteċipa b'mod sħiħ fil-proċess kompetittiv u b'hekk tieħu sehem fl-organizzazzjoni mill-ġdid tas-settur tas-servizzi tat-toroq.
(336)
F'OTE, fejn il-Kummissjoni rreferiet b'mod espliċitu għad-deċiżjoni EDF (76), il-Kummissjoni vvalutat il-kontribuzzjoni tal-Gvern Grieg għall-iskema ta' rtirar bikri volontarju ta' l-Operatur Elleniku tat-Telekomunikazzjonijiet (OTE). Minħabba l-istatus ta' impjieg permanenti ta' l-imjiegati ta' l-OTE, li intiret miż-żmien meta l-OTE kellha pożizzjoni ta' monopolju, l-OTE ma setax unilaterlalment jissensja lill-persunal, imma kellu jirrikorri għal offerti ta' tmiem l-impjieg volonatarju. Sabiex jagħmel tali offerti attraenti, l-OTE kellu joffri lill-impjegati tiegħu termini u kundizzjonijiet ta' tmiem l-impjieg volontarju li jirriflettu l-istatus permanenti ta' dawn ta' l-aħħar, li, min-naħa tagħhom, wasslu għal aktar spejjeż għall-OTE mill-ispejjeż ta' skemi komparabbli ta' rtirar bikri offruti minn kumpaniji oħra skond liġijiet u regolamenti tax-xogħol ġenerali. Il-Kummissjoni vverifikat li l-miżura rispettiva ta' l-għajnuna kienet se tikkumpensa l-ispejjeż straordinarji kkważati mill-iżvantaġġi strutturali li jirriżultaw mill-pożizzjoni preċedenti ta' l-OTE bħala monopolju proprjetà ta' l-Istat biss b'mod parzjali, u li dak il-piż ma kienx assoċċjat ma' vantaġġi direttament relatati ma' l-istatus preċedenti tiegħu li jtaffuh. Il-Kummissjoni vvalutat ukoll jekk is-suq rilevanti kienx għalkollox liberalizzat fis-sens li kien jeżisti qafas legali jew regolatorju xieraq u kkonkludiet li l-miżura ta' l-għajnuna kienet kompatibbli ma' l-Artikolu 87(3) tat-Trattat KE. F'dan il-każ, il-kumpens totali miksub minn Tieliikelaitos ma jmurx lilhinn mill-piż li ġej minn staff żejjed, li mhux ikkumpensat permezz ta' vantaġġ ieħor, u l-iżvilupp tas-suq jiġbdu l-attenzjoni għal żvilupp ta' kompetizzjoni effettiva fis-suq rilevanti.
8. KONKLUŻJONI
(337)
Fid-dawl tal-konsiderazzjonijiet t'aktar ‘il fuq, il-Kummissjoni tqis li l-għajnuna pprovduta matul il-perjodu tranżitorju (2001-2004) lil Tieliikelaitos hija kompatibbli mas-suq komuni fuq il-bażi ta' l-Artikolu 87(3)(c) tat-Trattat KE. Fl-istess ħin, il-Kummissjoni tqis li l-kontinwazzjoni ta' l-eżenzjonijiet mill-applikazzjoni tal-liġi normali dwar il-fallimenti u tar-regoli normali dwar it-taxxa fuq id-dħul tal-kumpaniji mhumiex iġġustifikati u li tali derogi għaldaqstant għandhom jiġu aboliti.
ADOTTAT DIN ID-DEĊIŻJONI:
Artikolu 1
L-għajnuna mill-Istat ipprovduta lil Tieliikelaitos fuq bażi tranżitorja u li tikkonsisti mill-miżuri li ġejjin:
-
kreditu preferenzjali ta' l-Istat li jlaħħaq l-ammont ta' EUR 41,44 miljun mogħti fi żmien it-trasformazzjoni ta' l-intrapriża mill-parti tal-produzzjoni tas-Servizzi tat-Toroq fl-Intrapriża ta' l-Istat
-
għajnuna li tammonta għal EUR 9,5 miljuni pprovduti permezz ta' kuntratti nnegozjati għal kuntratti ta' servizzi/xogħlijiet rigward it-toroq ta' l-Istat matul il-perjodu 2001-2004
-
għajnuna pprovduta permezz ta' proġetti speċjali tas-servizzi għall-impjieg ta' l-istaff eċċessiv ta' Tieliikelaitos, li kienu ffinanzjati mill-Amministrazzjoni tat-Toroq li tlaħħaq il-livell ta' EUR 68 miljun
-
miżuri ta' aġġustament ta' l-istaff iffinanzjati mill-Amministrazzjoni tat-Toroq li jlaħħqu l-ammont ta' EUR 20,1 miljun (miżuri li jgħinu lill-impjegati jsibu impjiegi ġodda, jiffinanzjaw edukazzjoni supplimentari u taħriġ mill-ġdid u jappoġġjaw pensjonijiet għal irtirar bikri)
-
għajnuna possibbli relatata mas-siti ta' l-art u taż-żrar imqiegħda għad-dispożizzjoni ta' Tieliikelaitos
hija kompatibbli mas-suq komuni fuq il-bażi ta' l-Artikolu 87(3)(c) KE.
Artikolu 2
Il-miżuri ta' l-għajnuna eżistenti għall-benefiċċju ta' Tieliikelaitos li jikkonsistu fl-inapplikabbiltà tal-leġiżlazzjoni dwar il-falliment, l-inapplikabbiltà tat-taxxa normali fuq id-dħul tal-kumpaniji u l-miżura ta' l-għajnuna fiskali relatata max-xiri ta' l-artijiet minn Tieliikelaitos mhumiex kompatibbli mas-suq komuni. Dawk il-miżuri ta' l-għajnuna eżistenti li għadhom fis-seħħ (l-inapplikabbiltà tal-leġiżlazzjoni dwar il-fallimenti u l-inapplikabbiltà tat-taxxa normali fuq id-dħul tal-kumpaniji) iridu jiġu revokati sa mhux aktar tard mill-1 ta' Marzu 2008 skond l-impenn li ħadu l-awtoritajiet Finlandiżi.
Artikolu 3
Din id-Deċiżjoni hija indirizzata lill-Finlandja.
Ir-Repubblika tal-Finlandja għandha tinforma lill-Kummissjoni, fi żmien xahrejn wara n-notifika ta' din id-deċiżjoni, bil-miżuri li diġà ħadet u dawk ippjanati sabiex tkun konformi magħha.
Magħmula fi Brussell, 11 ta' Diċembru 2007