Id-Direttiva tal-Kunsill 93/119/KE
tat-22 ta’ Diċembru 1993
dwar il-protezzjoni ta’ annimali fil-ħin tat-tbiċċir jew qtil
IL-KUNSILL TA' L-UNJONI EWROPEA,
Wara li kkunsidra t-Trattat li jwaqqaf il-Komunità Ewropea, u partikolarment l-Artikolu 43 tiegħu,
Wara li kkunsidra l-proposta mill-Kummissjoni [1],
Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Parlament Ewropew [2],
Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali [3],
Wara li kkunsidra d-Direttiva tal-Kunsill 74/577/KEE [4] li stabbiliet regoli dwar l-isturdament ta’ annimali qabel it-tbiċċir;
Billi l-Konvenzjoni Ewropea dwar il-Protezzjoni ta’ Annimali għat-Tbiċċir kienet approvata f’isem il-Komunità b’Deċiżjoni tal-Kunsill 88/306/KEE [5]; premess li l-iskop tal-Konvenzjoni hi usa’ mir-regoli eżistenti tal-Komunità fuq is-suġġett;
Billi liġijiet nazzjonali li jikkonċernaw il-protezzjoni ta’ annimali fil-ħin tat-tbiċċir jew qtil għandhom impatt fuq il-kondizzjonijiet ta’ kompetizzjoni u skond l-operazzjoni tas-suq komuni fi prodotti agrikoli;
Billi hemm bżonn għalhekk li jiġu stabbiliti livelli minimi komuni għall-protezzjoni ta’ annimali fil-ħin tat-tbiċċir jew qtil sabiex jiġi żgurat żvilupp razzjonali ta’ produzzjoni u biex tiġi faċilitata l-kompletezza tas-suq intern għall-annimali u prodotti ta’ l-annimali;
Billi fil-ħin tat-tbiċċir jew qtil l-annimali għandhom jiġu meħlusa minn xi uġigħ jew tbatija li jistgħu jiġu evitati;
Billi, iżda, hu neċessarju li esperimenti tekniċi u xjentifiċi għandhom jitħallew isiru u li jittieħed kont tal-ħtiġijiet partikolari ta’ ċerti riti reliġjużi;
Billi li r-regoli għandhom ukoll jiżguraw protezzjoni biżżejjed, fil-ħin tat-tbiċċir jew qtil, għall-annimali li mhumiex koperti mill-Konvenzjoni;
Billi fid-dikjarazzjoni dwar il-protezzjoni ta’ annimali annessa ma’ l-Att Finali tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea, il-Konferenza titlob lill-Parlament Ewropew, il-Kunsill u l-Kummissjoni, kif ukoll lill-Pajjiżi Membri, biex meta jsiru abbozzi u implimentazzjoni ta’ leġislazzjoni tal-Komunità dwar il-politika agrikola komuni, jagħtu attenzjoni sħiħa lill-ħtiġijiet ta’ l-għixien ta’ l-annimali;
Billi meta jsir hekk l-azzjoni tal-Komunità trid tikkonforma mal-ħtiġijiet li jitnisslu mill-prinċipju ta’ sussidjarjetà mqiegħda fl-Artikolu 3 b tat-Trattat;
Billi Direttiva 74/577/KEE għandha tiġi mħassra,
ADOTTA DIN ID-DIRETTIVA:
KAPITOLU 1
Disposizzjonijiet ġenerali
Artikolu 1
1. Din id-Direttiva tapplika għall-moviment, lairaging, żamma, stordament, tbiċċir jew qtil ta’ annimali mnissla u miżmuma għall-produzzjoni ta’ laħam, ġilda, suf jew prodotti oħra u għal metodi ta’ qtil ta’ annimali għall-iskop ta’ kontroll ta’ mard.
2. Ma tapplikax għal:
- esperimenti tekniċi jew xjentifiċi relatati mal-proċeduri msemmija fil-paragrafu 1, magħmula taħt is-superviżjoni ta’ l-awtorità kompetenti,
- annimali li huma maqtula f’avvenimenti kulturali jew sportivi,
- kaċċa selvaġġa maqtula skond l-Artikolu 3 tad-Direttiva 92/45/KEE.
Artikolu 2
Għall-iskopijiet ta’ din id-Direttiva d-definizzjonijiet li ġejjin japplikaw:
1. Biċċerija: xi bini, inkluż faċilitajiet għal moviment jew lairaging ta’ annimali użat għall-qtil kummerċjali ta’ annimali msemmija fl-Artikolu 5 (1);
2. moviment: ħatt t’annimali jew tmexxija tagħhom minn pjattaformi ta’ ħatt, stalel jew xi maqjel fil-biċċeriji għall-bini jew post fejn għandhom jinqatlu;
3. lairaging: żamma t’annimali fi stallel, xi maqjel, żoni jew għelieqi koperti użati minn biċċeriji sabiex jagħtuhom l-attenzjoni neċessarja (ilma, għalf, mistrieħ) qabel ma jinqatlu;
4. żamma: l-applikazzjoni lil xi annimali ta’ xi proċedura disinjata biex iżżomm il-movimenti tagħhom sabiex tiffaċilita l-istordament jew qtil effettiv;
5. stordament: xi proċess li, meta applikat lil xi annimal, jikkawża telf mill-ewwel tas-sensi li tibqa’ sal-mewt;
6. qtil: xi proċess li jikkawża l-mewt ta’ xi annimal;
7. tbiċċir: li tikkawża l-mewt ta’ xi annimal b’tifsid;
8. awtorità kompetenti: l-awtorità ċentrali kompetenti ta’ Stat Membru li jagħmel kontrolli veterinarji jew xi awtorità li lilha ġiet delegata dik il-kompetenza.
Iżda, fl-Istati Membri, l-awtorità reliġjuża li f’isimha jsir it-tbiċċir għandha tkun kompetenti għall-applikazzjoni u l-ħarsien tad-disposizzjonijiet speċjali li japplikaw għal qatla skond ċerti riti reliġjużi. Fir-rigward tad-disposizzjonijiet imsemmija, dik l-awtorità għandha topera taħt ir-responsabbiltà tal-veterinarju uffiċjali, kif definit fl-Artikolu 2 ta’ Direttiva 64/433/KEE.
Artikolu 3
L-annimali għandhom jiġu meħlusa minn xi eċitament, uġigħ jew tbatija li jistgħu jiġu evitati waqt il-moviment, lairaging, żamma, stordament, tbiċċir jew qtil.
KAPITOLU II
Ħtiġiet applikabbli għall-biċċeriji
Artikolu 4
Il-bini, faċilitajiet u tagħmir ta’ biċċeriji, u l-operazzjoni tagħhom, għandha tkun tali li teħles l-annimali minn eċċitament, uġigħ jew tbatija li tista’ tiġi evitata.
Artikolu 5
1. Solipedi, ruminanti, ħnieżer, fniek u tjur miġjuba fil-biċċeriji għal tbiċċir għandhom ikunu:
(a) imċaqalqa u jekk meħtieġ lairaged skond id-disposizzjonijiet ta’ Anness A;
(b) miżmuma skond id-disposizzjonijiet ta’ l-Anness B;
(ċ) storduti qabel it-tbiċċir jew maqtula mill-ewwel skond id-disposizzjonijiet ta’ Anness Ċ;
(d) skarnati skond id-disposizzjonijiet ta’ Anness D.
2. Fil-każ ta’ annimali soġġetti għal metodi partikolari ta’ tbiċċir meħtieġa minn ċerti riti reliġjużi, il-ħtiġiet ta’ paragrafu 1 (ċ) ma japplikawx.
3. B’konsiderazzjoni xierqa għar-regoli ġenerali tat-Trattat, l-awtoritajiet kompetenti ta’ l-Istati Membri jistgħu, għal stabbilimenti li jikkwalifikaw għal derogi skond l-Artikoli 4 u 13 tad-Direttiva 64/433/KEE, l-Artikolu 4 tad-Direttiva 91/498/KEE u l-Artikoli 7 u 18 tad-Direttiva 71/118/KEE, jagħtu derogi minn paragrafu 1 (a) fir-rispett ta’ baqar, u minn paragrafu 1 (a) u mill-metodi ta’ stordament u qtil referuti għalihom fl-Anness Ċ fir-rispett ta’ tjur, fniek, ħnieżer, nagħaġ u mogħoż, basta li l-ħtiġiet imqiegħda fl-Artikolu 3 ikunu milħuqa.
Artikolu 6
1. Strumenti, żamma u tagħmir u installazzjonijiet oħra użati għall-istordament jew tbiċċir iridu jkunu diżinjati, magħmula, miżmuma u użati b’tali mod li jkollhom stordament jew qtil malajr u effettiv skond id-disposizzjonijiet ma’ din id-Direttiva. L-awtorità kompetenti għandha tikkontrolla li l-istrumenti, żamma u tagħmir ieħor użat għall-istordament jew qtil jikkonformaw mal-prinċipji hawn fuq u għandha tikkontrolla regolarment biex tiżgura li huma fi stat tajjeb ta’ tiswija u jħallu l-oġġettiv imsemmi hawn fuq jintlaħaq.
2. Tagħmir u strumenti spare tajbin iridu jiġu miżmuma fil-post tat-tbiċċir għal użu t’emerġenza. Jiġu miżmuma tajjeb u spezzjonati regolarment.
Artikolu 7
L-ebda persuna ma tidħol għal xi moviment, lairaging, żamma, stordament jew tbiċċir t’annimali sakemm ma jkollhiex it-tagħrif u s-sengħa neċessarja biex tagħmel ix-xogħol b’mod uman u effiċjenti, skond il-ħtiġiet ta’ din id-Direttiva.
L-awtorità kompetenti għandha tiżgura li persuni impjegati għal tbiċċir għandhom is-sengħa, abilità u għarfien professjonali neċessarji.
Artikolu 8
Spezzjonijiet u kontroll fil-biċċeriji għandhom jiġu magħmula taħt ir-responsabbilità ta’ l-awtorità kompetenti, li f’kull ħin ikollha aċċess liberu għall-partijet kollha tal-biċċerija sabiex taċċerta konformità ma’ din id-Direttiva. Iżda, spezzjonijiet u kontrolli bħal dawn jistgħu jsiru fl-istess ħin bħal kontrolli magħmula għal skopijiet oħra.
KAPITOLU III
Tbiċċir u qtil barra biċċeriji
Artikolu 9
1. Fejn annimali referuti għalihom fl-Artikolu 5 (1) huma maqtula barra biċċeriji, l-Artikolu 5 (1) (b), (ċ) u (d) japplikaw.
2. Stati Membri jistgħu, iżda, jagħtu derogi minn paragrafu 1 fir-rispett ta’ tjur, fniek, ħnieżer, nagħaġ u mogħoż maqtula barra biċċeriji mis-sid tagħhom għall-konsum personali tiegħu, provdut li l-Artikolu 3 jitħares u li ħnieżer, nagħaġ u mogħoż ikunu storduti bil-quddiem.
Artikolu 10
1. Fejn annimali referuti għalihom f’Artikolu 5 (1) huma maqtula għal skopijiet ta’ kontroll ta’ mard, dan għandu jsir skond l-Anness E.
2. Annimali miżmuma għall-fur tagħhom jinqatlu skond l-Anness F.
3. Flieles żejda xjuħ bi ġranet, kif definit fl-Artikolu 2 (3) ta’ id-Direttiva 90/539/KEE, u feti fir-rifjut ta’ maqfes għandhom jinqatlu malajr kemm jista’ jkun skond l-Anness Ġ.
Artikolu 11
L-Artikoli 9 u 10 ma japplikawx fil-każ ta’ xi annimal li għandu jinqatel immedjatament għal raġunijiet ta’ emerġenza.
Artikolu 12
Annimali mweġġa’ jew morda għandhom jinqatlu fuq il-post. Iżda, l-awtorità kompetenti tista’ tawtorizza t-trasport ta’ annimali mweġġa’ jew morda għall-iskop ta’ tbiċċir provdut li dan it-trasport ma jikkawżax aktar tbatija għall-annimali.
KAPITOLU IV
Disposizzjonijiet finali
Artikolu 13
1. Jekk neċessarju, regoli dwar il-protezzjoni ta’ annimali fil-ħin tat-tbiċċir jew qtil minbarra dawk f’din id-Direttiva għandhom jiġu adottati mill-Kunsill li jaġixxi b’maġġoranza kwalifikata fuq proposta mill-Kummissjoni.
2. (a) L-Annessi ma’ din id-Direttiva għandhom jiġu emendati mill-Kunsill li jaġixxi fuq proposta mill-Kummissjoni, skond il-proċedura mqiegħda fil-paragrafu 1, partikolarment sabiex jaddattawhom għal progress teknoloġiku u xjentifiku;
(b) minbarra dan, u mhux aktar tard mill-31 ta’ Diċembru 1995, il-Kummissjoni għandha tissottometti lill-Kunsill rapport magħmul fuq il-bażi ta’ opinjoni mill-Kumitat Veterinarju Xjentifiku flimkien ma’ proposti xierqa li jikkonċernaw l-użu, partikolarment, ta’:
- pistoli tal-balla libera, applikati mal-moħħ, jew gassijiet minbarra dawk referuti għalihom fl-Anness Ċ jew taħlita minnhom għall-istordament u aktar partikolarment dijossidu tal-karbonju għall-istordament ta’ tjur,
- gassijiet minbarra dawk referuti għalihom fl-Anness Ċ jew taħlita minnhom għal tbiċċir,
- xi proċedura oħra rikonoxxuta xjentifikament għal stordament jew qtil.
Il-Kunsill jaġixxi b’maġġoranza kwalifikata fuq dawn il-proposti;
(ċ) permezz ta’ deroga minn (a), u mhux aktar tard mill-31 ta’ Diċembru 1995, il-Kummissjoni, skond il-proċedura mqiegħda fl-Artikolu 16, għandha tissottometti lill-Kumitat Veterinarju Mwaqqaf rapport magħmul fuq il-bażi ta’ opinjoni mill-Kumitat Veterinarju Xjentifiku, flimkien ma’ proposti xierqa, biex jipprovdu:
(i) il-qawwa u t-tul ta’ użu tal-kurrent neċessarju biex jistordu speċi varji konċernati;
(ii) il-konċentrazzjoni ta’ gass u tul ta’ esposizzjoni neċessarju biex tistordi speċi varji konċernati;
(d) implimentazzjoni pendenti ta’ paragrafi (b) u (ċ), regoli nazzjonali fil-materja għandhom japplikaw, f’konformità mad-disposizzjonijiet ġenerali tat-Trattat.
Artikolu 14
1. Esperti tal-Kummissjoni jistgħu jagħmlu kontrolli fuq il-post sakemm hu neċessarju jiżguraw applikazzjoni uniformi ma’ din id-Direttiva. Sabiex isir dan, jistgħu jikkontrollaw kampjun rappreżentattiv ta’ stabbilimenti biex jiżguraw li l-awtorità kompetenti qiegħda tikkontrolla li l-istabbilimenti msemmija qegħdin iwettqu l-ħtiġiet ta’ din id-Direttiva.
Il-Kummissjoni għandha tgħarraf lill-Istati Membri bir-riżultat tal-kontrolli mwettqa.
2. Il-kontrolli msemmija fil-paragrafu 1 għandhom isiru f’kollaborazzjoni ma’ l-awtorità kompetenti.
3. Stat Membru li fit-territorju tiegħu qiegħed isir kontroll jagħti l-assistenza kollha neċessarja lill-esperti fl-għemil tad-doveri tagħhom.
4. Ir-regoli dettaljati għall-implimentazzjoni ta’ dan l-Artikolu għandhom jiġu determinati skond il-proċedura mqiegħda fl-Artikolu 16.
Artikolu 15
Tul l-ispezzjoni tal-biċċeriji jew stabbilimenti li ġew jew għandhom jiġu approvati minn pajjiżi terzi għall-iskop li jkunu jistgħu jesportaw lill-Komunità skond ir-regoli tal-Komunità, l-esperti tal-Kummissjoni għandhom jiżguraw li l-annimali referuti għalihom fl-Artikolu 5 ġew maqtula taħt kondizzjonijiet li joffru garanziji ta’ trattament uman minn ta’ lanqas daqs dawk provduti għalihom f’din id-Direttiva.
Biex laħam jitħalla jiġi importat minn xi pajjiż terzi ċ-ċertifikat tas-saħħa li jakkompanja laħam bħal dan irid ikun supplimentat minn attestazzjoni li tiċċertifika li r-rekwiżit ta’ hawn fuq ikun intlaħaq.
Artikolu 16
1. Fejn il-proċedura mqiegħda f’dan l-Artikolu għandha tiġi segwita, il-każ għandu jkun referut mingħajr dewmien lill-Kumitat Veterinarju Mwaqqaf mill-President tiegħu, jew fuq l-inizjattiva tiegħu jew fuq it-talba tar-rappreżentant ta’ Stat Membru.
2. Ir-rappreżentant tal-Kummissjoni għandu jissottometti lill-kumitat abbozz tal-miżuri li għandhom jittieħdu. Il-kumitat għandu jagħti l-opinjoni tiegħu fuq l-abboż fi żmien limitat li l-president jista’ jqiegħed skond l-urġenza tal-każ. L-opinjoni għandha tingħata b’maġġoranza preskritta fl-Artikolu 148 (2) tat-Trattat fil-każ tad-deċiżjonijiet li l-Kunsill ikun meħtieġ li jadotta fuq proposta mill-Kummissjoni. Il-voti tar-rappreżentanti ta’ l-Istati Membri fil-kumitat għandhom ikollhom is-saħħa skond il-mod provdut fl-dak l-Artikolu. Il-President ma jivvotax.
3. (a) Il-Kummissjoni għandha tadotta l-miżuri maħsuba meta huma skond l-opinjoni tal-kumitat.
(b) Fejn il-miżuri maħsuba mhumiex skond l-opinjoni tal-kumitat, jew jekk l-ebda opinjoni ma kienet mogħtija, il-Kummissjoni għandha mingħajr dewmien tissottometti lill-Kunsill proposta relatata mal-miżuri li għandhom jittieħdu.. Il-Kunsill għandu jaġixxi b'maġġoranza kwalifikata.
Jekk, meta jiskadi perjodu ta’ tliet xhur mid-data li fiha l-każ ikun ġie referut lilu, il-Kunsill ma jkunx aġixxa, il-miżuri proposti għandhom jiġu adottati mill-Kummissjoni, minbarra fejn il-Kunsill ikun iddeċieda kontra l-miżuri msemmija b’maġġoranza sempliċi.
Artikolu 17
Direttiva 74/577/KEE tiġi mħassra b’effett mill-1 ta’ Jannar 1995.
Artikolu 18
1. Stati Membri għandhom idaħħlu fis-seħħ il-liġijiet, regolament u disposizzjonijiet amministrattivi, inkluż xi penali, bżonnjużi biex ikunu konformi ma’ din id-Direttiva nhar l-1 ta’ Jannar 1995. Huma għandhom imbagħad jinformaw lill-Kummissjoni b’dan.
Meta Stat Membru jadotta dawn il-miżuri, dawn għandhom ikollhom referenza għal din id-Direttiva jew għandhom ikunu akkumpanjati b'din ir-referenza fl-okkażjoni tal-pubblikazzjoni uffiċjali tagħhom. Il-metodi ta' l-għamla ta' referenza bħal din għandha titqiegħed mill-Istati Membri.
2. Iżda, mid-data mqiegħda fil-paragrafu 1, Stati Membri jistgħu, bi ħsieb għar-regoli ġenerali tat-Trattat, iżommu jew japplikaw fit-territorju tagħhom disposizzjonijiet aktar strinġenti minn dawk misjuba f’din id-Direttiva. Huma għandhom jinfurmaw lill-Kummissjoni b’miżuri bħal dawn.
3. L-Istati Membri għandhom jikkomunikaw lill-Kummissjoni t-testi tad-disposizzjonijiet ewlenin tal-liġi nazzjonali li jadottaw fil-qasam regolat minn din id-Direttiva.
Artikolu 19
Din id-Direttiva hi indirizzata lill-Pajjiżi Membri.
Magħmula Brussel, 22 ta’ Diċembru 1993.