Id-Direttiva tal-Kunsill
tas-17 ta' Diċembru 1974
dwar id-dritt taċ-ċittadini ta' Stat Membru li jibqgħu fit-territorju ta' Stat Membru ieħor wara li jkunu segwew fih attività fil-kapaċità ta' persuna taħdem għal rasha
(75/34/KEE)
IL-KUNSILL TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ,
Wara li kkunsidra t-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ekonomika Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikolu 235 tiegħu,
Wara li kkunsidra l-Programm Ġenerali sabiex jiġu aboliti r-restrizzjonijiet fuq il-libertà ta' stabbiliment [1], u b'mod partikolari t-Titolu II tiegħu,
Wara li kkunsidra l-proposta mill-Kummissjoni,
Wara li kkunsidra l-Opinjoni tal-Parlament Ewropew [2],
Wara li kkunsidra l-Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali [3],
Billi skond id-Direttiva tal-Kunsill Nru 73/148/KEE [4] tal-21 ta' Mejju 1973 dwar l-abolizzjoni tar-restrizzjonijiet fuq il-moviment u r-residenza fi ħdan il-Komunità għaċ-ċittadini ta' l-Istati Membri rigward stabbiliment u provvediment tas-servizzi, kull wieħed mill-Istati Membri jikkonċedi d-dritt tar-residenza permanenti liċ-ċittadini ta' l-Istati Membri l-oħra li jistabbilixxu ruħhom ġewwa t-territorju tiegħu sabiex isegwu l-attività ta' persuni li jaħdmu għal rashom, meta r-restrizzjonijiet fuq dawn l-attivitajiet ikunu ġew aboliti skond it-Trattat;
Billi huwa normali għal persuna li ttawwal il-perjodu taż-żmien tar-residenza permanenti fit-territorju ta' Stat Membru billi tibqa' fih wara li tkun segwiet attività hemmhekk; billi n-nuqqas ta' dritt li tibqa hemmhekk f'dawn iċ-ċirkostanzi huwa ostakolu għall-kisba tal-libertà ta' stabbiliment; billi, rigward il-persuni li jaħdmu, bir-Regolament (KEE) Nru 1251/70 [5] diġà ġew stabbiliti l-kondizzjonijiet li fuqhom dan id-dritt jista' jiġi eżerċitat;
Billi l-Artikolu 48(3)(d) tat-Trattat jirrikkonoxxi d-dritt tal-ħaddiema li jibqgħu fit-territorju ta' Stat Membru wara li jkunu ġew imqabbda jaħdmu f'dan l-Istat; billi l-Artikolu 54(2) ma jipprovdix espressament dritt simili lill-persuni li jaħdmu għal rashom; billi, madankollu, in-natura ta' stabbiliment, flimkien mar-rabtiet magħmula mal-pajjiżi fejn ikunu segwew l-attivitajiet tagħhom, ifissru illi dawn il-persuni jkollhom interess definit li jgawdu l-istess dritt li jibqgħu fih bħal dak konċess lill-ħaddiema; billi sabiex tiġi ġġustifikata din il-miżura għandha ssir referenza għad-dispożizzjoni tat-Trattat li jagħmilha possibbli li din il-miżura tittieħed;
Billi l-libertà ta' stabbiliment ġewwa l-Komunità teħtieġ illi ċ-ċittadini ta' l-Istati Membri jkunu jistgħu jsegwu l-attivitajiet tax-xogħol għal rashom f'numru ta' Stati Membri wieħed wara l-ieħor mingħajr ma b'daqshekk jitqiegħdu fi żvantaġġ;
Billi ċittadin ta' Stat Membru li jirrisjedi fit-territorju ta' Stat Membru ieħor għandu jiġi ggarantit id-dritt li jibqa' f'dan it-territorju meta jieqaf milli jsegwi attività bħala persuna li taħdem għal rasha f'dan l-Istat għaliex tkun laħqet l-età ta' l-irtirar jew minħabba inkapaċità permanenti għax-xogħol; billi dan id-dritt għandu jiggarantixxi wkoll liċ-ċittadini ta' Stat Membru illi, wara perjodu ta' żmien ta' attività bħala persuni li jaħdmu għal rashom u b'residenza fit-territorju ta' Stat Membru tat-tieni, isegwu attività fit-territorju ta' Stat Membru tat-tielet, filwaqt li jibqgħu jżommu d-dritt tagħhom li jirrisjedu fit-territorju tat-tieni Stat Membru;
Billi sabiex jiġu stabbiliti l-kondizzjonijiet li fuqhom jinħoloq id-dritt li persuna tibqa' f'post, għandhom jitqiesu r-raġunijiet li jkunu waslu għat-tmiem ta' l-attività fit-territorju ta' l-Istat Membru interessat u, b'mod partikolari, tad-differenza bejn l-irtirar, it-tmiem normali u previst tal-ħajja tax-xogħol, u l-inkapaċità permanenti għax-xogħol li twassal għal tmiem qabel iż-żmien u imprevist ta' l-attività; billi għandhom jiġu stabbiliti l-kondizzjonijiet speċjali meta waħda mill-partijiet fiż-żwieġ tkun jew kienet ċittadin ta' l-Istat Membru interessat, jew meta t-temma ta' l-attività tkun ir-riżultat ta' inċident fuq ix-xogħol jew ta' marda kkawżata mix-xogħol;
Billi ċittadin ta' Stat Membru li jkun laħaq it-tmiem tal-ħajja tiegħu tax-xogħol, wara li jkun ħadem fil-kapaċità ta' persuna li taħdem għal rasha fit-territorju ta' Stat Membru ieħor, għandu jkollu żmien biżżejjed sabiex jiddeċiedi fejn jixtieq jistabbilixxi r-residenza aħħarija tiegħu;
Billi l-eżerċizzju tad-dritt ta' ċittadin ta' Stat Membru li jaħdem għal rasu li jibqa' f'post ifisser l-estensjoni ta' dan id-dritt għall-membri tal-familja tiegħu; billi fil-każ tal-mewt ta' ċittadin ta' Stat Membru li jaħdem fil-kapaċità ta' persuna li taħdem għal rasha matul il-ħajja tiegħu tax-xogħol, għandu jiġi rrikonoxxut ukoll id-dritt tar-residenza tal-membri tal-familja tiegħu u li jkun bla ħsara għall-kondizzjonijiet speċjali;
Billi l-persuni li għalihom japplika d-dritt li jibqgħu f'post għandhom igawdu l-ugwaljanza fit-trattament bħaċ-ċittadini ta' l-Istat interessat fejn ikunu laħqu t-tmiem tal-ħajja tagħhom tax-xogħol,
ADOTTA DIN ID-DIRETTIVA:
L-Artikolu 1
L-Istati Membri għandhom, skond il-kondizzjonijiet stabbiliti f'din id-Direttiva, jabolixxu r-restrizzjonijiet rigward id-dritt li jibqgħu fit-territorju tiegħu dawk iċ-ċittadini ta' Stat Membru ieħor li jkunu segwew attivitajiet bħala persuni li jaħdmu għal rashom fit-territorju tiegħu, u l-membri tal-familja tagħhom, kif iddefinit fl-Artikolu 1 tad-Direttiva Nru 73/148/KEE.
L-Artikolu 2
1. Kull Stat Membru għandu jirrikonoxxi d-dritt li jibqgħu b'mod permanenti fit-territorju tiegħu:
(a) kull persuna li, mat-temma ta' l-attivitajiet tagħha, tkun laħqet l-età stabbilita bil-liġi għall-intitolament ta' pensjoni tax-xjuħija u li tkun segwiet l-attività tagħha f'dan l-Istat għall mill-inqas it-tnax-il xahar ta' qabel u li tkun irresidiet fih mingħajr waqfien għal iktar minn tliet snin.
Meta l-liġi ta' dan l-Istat Membru ma tikkonċedix id-dritt għall-pensjoni tax-xjuħija lil ċerti kategoriji ta' persuni li jaħdmu għal rashom, għandha titqies il-ħtieġa ta' l-età bħala sodisfatta meta l-benefiċjarju jilħaq il-65 sena;
(b) kull persuna li, wara li tkun irrisediet mingħajr waqfien fit-territorju ta' dan l-Istat għal iktar minn sentejn, ma tibqax issegwi l-attività tagħha b'riżultat ta' inkapaċità permanenti għax-xogħol.
Jekk din l-inkapaċità tkun ir-riżultat ta' inċident fuq ix-xogħol jew ta' marda kkawżata mix-xogħol li tintitolaha għall-pensjoni li titħallas fl-intier tagħha jew f'parti minnha minn istituzjoni ta' dan l-Istat, m'għandha tiġi imposta l-ebda kondizzjoni dawr it-tul taż-żmien tar-residenza;
(ċ) kull persuna li, wara tliet snin ta' l-attività tagħha bla waqfien fit-territorju ta' Stat Membru ieħor, filwaqt li żżomm ir-residenza tagħha fit-territorju ta' l-ewwel Stat, li bħala regola ġenerali tirritorna lejh kuljum jew mill-inqas darba fil-ġimgħa.
Il-perjodi taż-żmien ta' l-attività hekk ikkompletati fit-territorju ta' l-Istat Membru l-ieħor għandhom, għall-għanijiet ta' l-intitolament għad-drittijiet referiti fl-(a) u fil-(b), jitqiesu bħala li kienu kkompletati fit-territorju ta' l-Istat Membru tar-residenza permanenti.
2. Il-kondizzjonijiet dwar it-tul taż-żmien tar-residenza u ta' l-attività stabbiliti fil-paragrafu 1(a) u l-kondizzjoni dwar it-tul taż-żmien tar-residenza stabbilita fil-paragrafu 1(b) m'għandhomx japplikaw jekk il-parti l-oħra taż-żwieġ tal-persuna li taħdem għal rasha tkun ċittadin ta' l-Istat Membru interessat jew tkun tilfet in-nazzjonalità ta' dan l-Istat biż-żwieġ lil din il-persuna.
L-Artikolu 3
1. Kull Stat Membru għandu jirrikonoxxi d-dritt tal-membri tal-familja tal-persuna li taħdem għal rasha riferita fl-Artikolu 1 li jkunu jirrisiedu magħha f'dan l-Istat li jibqgħu fih b'mod permanenti, jekk il-persuna interessata tkun kisbet id-dritt li tibqa' fit-territorju ta' dan l-Istat skond l-Artikolu 2. Din id-dispożizzjoni għandha tissokta tapplika saħansitra wara l-mewt tal-persuna interessata.
2. Jekk, madankollu, il-persuna li taħdem għal rasha tmut matul il-ħajja tagħha tax-xogħol u qabel ma tkun kisbet id-dritt li tibqa' fit-territorju ta' l-Istat interessat, dan l-Istat għandu jirrikonoxxi d-dritt tal-membri tal-familja tagħha li jibqgħu fih b'mod permanenti bil-kondizzjoni li:
- il-persuna interessata, fid-data tal-mewt tagħha, kienet tirrisiedi bla waqfien fit-territorju tagħha għal mill-inqas sentejn; jew
- il-mewt tagħha tkun irriżultat minn inċident fuq ix-xogħol jew minn marda kkawżata mix-xogħol; jew
- il-parti l-oħra sopraviventi miż-żwieġ tkun ċittadin/a ta' dan l-Istat jew tkun tilfet din in-nazzjonalità biż-żwieġ mal-persuna interessata.
L-Artikolu 4
1. Il-kontinwità tar-residenza kif ipprovdut fl-Artikoli 2(1) u 3(2) tista' tiġi attestata b'kull mezz ta' prova fl-użu fil-pajjiż tar-residenza permanenti. Tista ma tiġix affettwata b'assenzi temporanji li ma jaqbżux it-total ta' tliet xhur fis-sena, lanqas minn assenzi itwal minħabba l-ħarsien ta' l-obbligi tas-servizz militari.
2. Il-perjodi taż-żmien ta' l-inattività minħabba ċirkostanzi mhux fil-kontroll tal-persuna interessata jew l-inattività minħabba l-mard jew inċident għandhom jitqiesu bħala perjodi taż-żmien ta' inattività fit-tifsira ta' l-Artikolu 2(1).
L-Artikolu 5
1. L-Istati Membri għandhom jippermettu lill-persuna intitolata għad-dritt li tibqa' teżerċita dan id-dritt fi żmien sentejn miż-żmien li fih tkun intitolata għalih skond l-Artikolu 2(1)(a) u (b) u l-Artikolu 3. Matul dan il-perjodu taż-żmien il-benefiċjarju għandu jkun jista jħalli t-territorju ta' l-Istat Membru mingħajr ma jaffettwa dan id-dritt b'mod negattiv.
2. L-Istati Membri m'għandhomx jeħtieġu illi l-persuna interessata tħares kull formalità partikolari sabiex teżerċita d-dritt li tibqa' fih.
L-Artikolu 6
1. L-Istati Membri għandhom jirrikonoxxu d-dritt tal-persuni li jkollhom id-dritt li jibqgħu fit-territorju tagħhom għall-permess tar-residenza permanenti, li għandu:
(a) jinħareġ u jiġġedded mingħajr imposti jew bil-ħlas ta' somma li ma taqbiżx id-drittijiet jew it-taxxi li jitħallsu miċ-ċittadini għall-ħruġ jew it-tiġdid tal-karti ta' l-identità;
(b) ikun validu fit-territorju kollu ta' l-Istat Membru li joħorġu;
(ċ) ikun validu għal ħames snin u jiġġedded awtomatikment.
2. Il-perjodi taż-żmien tan-nuqqas ta' residenza permanenti li ma jaqbżux is-sitt xhur wara xulxin u assenzi itwal minħabba l-ħarsien ta' l-obbligi tas-servizz militari ma jistgħux jaffettwaw il-validità ta' permess tar-residenza permanenti.
L-Artikolu 7
L-Istati Membri għandhom japplikaw lill-persuni bid-dritt li jibqgħu fit-territorju tagħhom id-dritt ta' l-ugwaljanza tat-trattament irrikonoxxut bid-Direttivi tal-Kunsill dwar l-abolizzjoni tar-restrizzjonijiet dwar il-libertà li l-persuni jistabbilixu ruħhom skond it-Titolu III tal-Programm Ġenerali li jipprovdi din l-abolizzjoni.
L-Artikolu 8
1. Din id-Direttiva m'għandha taffettwa l-ebda dispożizzjoni stabbilita bil-liġijiet, ir-regolamenti jew l-azzjonijiet amministrattivi ta' kull Stat Membru li tkun iktar favorevoli għaċ-ċittadini ta' l-Istati Membri l-oħra.
2. L-Istati Membri għandhom jiffaċilitaw id-dħul mill-ġdid fit-territorji tagħhom tal-persuni li jaħdmu għal rashom li jkunu ħallew dawn it-territorji wara li jkunu rrisiedu hemm permanentament għall-perjodi twal taż-żmien huma u jsegwu attività fih u li jkunu jixtiequ li jmorru lura meta jkunu laħqu l-età ta' l-irtirar kif definit fl-Artikolu 2(1)(a) jew ikunu inkapaċitati b'mod permanenti għax-xogħol.
L-Artikolu 9
L-Istati Membri ma jistgħux jidderogaw mid-dispożizzjonijiet ta' din id-Direttiva għajr għar-raġunijiet tal-politika pubblika, is-sigurtà pubblika jew is-saħħa pubblika.
L-Artikolu 10
1. L-Istati Membri għandhom, fi żmien tnax-il xahar min-notifika ta' din id-Direttiva, idaħħlu fis-seħħ il-miżuri meħtieġa sabiex jikkonformaw mad-dispożizzjonijiet tagħha u għandhom jgħarrfu minnufih b'dan lill-Kummissjoni.
2. Wara n-notifika ta' din id-Direttiva, l-Istati Membri għandhom jiżguraw ukoll illi l-Kummissjoni tiġi mgħarrfa, fi żmien biżżejjed għaliha sabiex tati l-kummenti tagħha, bil-liġijiet, ir-regolamenti jew id-dispożizzjonijiet amministrattivi kollha proposti li jkunu bi ħsiebhom jadottaw fil-qasam kopert b'din id-Direttiva.
L-Artikolu 11
Din id-Direttiva hija indirizzata lill-Istati Membri.
Magħmula fi Brussel, fis-17 ta' Diċembru 1974.