DEĊIŻJONI TAL-KUMMISSJONI
ta’ l-20 ta’ Mejju 2008
dwar għajnuna mill-Istat implimentata mill-Olanda sabiex tippromwovi u tiffaċilita r-ristrutturar tas-settur tal-ortikultura (C 74/03 ex N 450/01)
(notifikata taħt id-dokument numru C(2008) 1847)
(It-test bl-Olandiż biss huwa awtentiku)
(2008/875/KE)
IL-KUMMISSJONI TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ,
Wara li kkunsidrat it-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea, u b'mod partikolari l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 88(2) tiegħu,
Wara li kkunsidrat il-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea u b’mod partikolari l-Artikolu 62(1)(a) tiegħu,
Wara li sejħet lill-partijiet interessati biex iressqu l-kummenti tagħhom, skont id-dispożizzjonijiet imsemmija fuq (1) u wara li qieset dawk il-kummenti,
Billi:
I. IL-PROĊEDURA
(1)
B’ittra tas-27 ta’ Ġunju 2001, irreġistrata nhar l-4 ta’ Lulju 2001, ir-Rappreżentanza Permanenti Olandiża għall-Unjoni Ewropea nnotifikat lill-Kummissjoni, skont l-Artikolu 88(3) tat-Trattat KE, dwar il-parteċipazzjoni f'kumpanija b'responsabbiltà limitata li tixtri l-art u l-bini fis-settur tal-kultivazzjoni fis-serer (irreġistrata bin-numru N 450/01).
(2)
Dettalji bil-miktub tressqu lill-Kumissjoni mill-awtoritajiet Olandiżi b’ittri ddatati l-11 ta’ Marzu 2002, il-15 ta’ Lulju 2002, is-17 ta’ Diċembru 2002 u l-21 ta’ Ottubru 2003, irreġistrati fit-12 ta’ Marzu 2002, it-18 ta’ Lulju 2002, is-26 ta’ Diċembru 2002, u l-25 ta’ Ottubru 2003 rispettivament.
(3)
B’ittra tal-10 ta’ Diċembru 2003 (2) il-Kummissjoni nnotifikat lill-Olanda bid-deċiżjoni tagħha li se tibda l-proċedura stipulata fl-Artikolu 88(2) tat-Trattat KE fir-rigward tan-notifika msemmija.
(4)
Id-deċiżjoni mill-Kummissjoni biex tibda l-proċedura ġiet ippubblikata f'Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea (3). Il-Kummissjoni stiednet lill-partijiet interessati jressqu l-kummenti tagħhom fi żmien xahar. Il-Kummissjoni ma rċeviet ebda kumment mill-partijiet interessati.
(5)
Informazzjoni addizzjonali bil-miktub tressqet mill-awtoritajiet Olandiżi permezz ta’ ittra tal-11 ta’ Jannar 2004, irreġistrata nhar il-21 ta’ Jannar 2004. Tul l-2004 saru bosta laqgħat bejn l-awtoritajiet Olandiżi u l-Kummissjoni. L-awtoritajiet Olandiżi kkummentaw ukoll, b’ittra tat-18 ta’Mejju 2005, irreġistrata nhar it-23 ta’ Mejju 2005, dwar il-bidu tal-proċedura.
II. DESKRIZZJONI
L-isfond għall-miżura
(6)
Fl-2001 Land- en Tuinbouw Organisatie Nederland, l-Organizzazzjoni Agrikola u Ortikulturali Olandiża (LTO-Nederland) (4) u l-kumpanija privata b’responsabbiltà limitata Ontwikkelings- en Participatiebedrijf Publiek Private Sector BV (OPP) ħabbru l-intenzjoni tagħhom li jiffurmaw kumpanija, “Stallingsbedrijf Glastuinbouw Nederland Beheer BV” (SGN). Il-kumpanija kellha tkun involuta fix-xiri, il-ġestjoni temporanja u l-bejgħ ta’ artijiet u stabbilimenti fis-settur tal-kultivazzjoni fis-serer sabiex jiġi promoss u ffaċilitat ir-ristrutturar fi ħdan is-settur ortikulturali.
(7)
Wara li twaqqfet l-SGN, il-Bord għall-Prodott tal-Ortikultura (Productschap Tuinbouw, PT) (5), il-Ministeru tal-Agrikoltura, in-Natura u l-Kwalità tal-Ikel, l-OPP u l-SGN kellhom jidħlu bħala soċji f’soċjetà b’responsabbiltà limitata. Fi ħdan din is-soċjetà b’responsabbiltà limitata, l-SGN kien se jkun is-soċju diriġenti, filwaqt li l-oħrajn kellhom ikunu soċji mhux attivi. Is-soċjetà b’responsabbiltà limitata kellha tkun involuta fix-xiri, il-ġestjoni temporanja u l-bejgħ ta’ artijiet u stabbilimenti fis-settur tal-kultivazzjoni fis-serer sabiex jiġi promoss u ffaċilitat ir-ristrutturar fi ħdan is-settur ortikulturali.
(8)
Sabiex titwaqqaf din is-soċjetà b’responsabbiltà limitata, kien meħtieġ kapital tal-bidu, kif ġej:
-
il-Ministeru tal-Agrikoltura, in-Natura u l-Kwalità tal-tal-Ikel (permezz tal-Bureau Beheer Landbouwgronden, is-Servizz tal-Ġestjoni tal-Art (BBL)): kapital: EUR 2 268 500; self subordinat (junior loans), valur tas-suq: EUR 2 268 500.
-
PT (6): kapital: EUR 2 722 500; self subordinat (junior loans), valur tas-suq: EUR 2 722 500.
-
OPP: kapital: EUR 4 991 000
-
SGN: kapital: EUR 150 000
(9)
Ir-redditu fuq il-kapital investit fis-soċjetà u s-self subordinat ġew iffissati għal 15 % fis-sena f’kontanti għal tul il-proġett (15-il sena). L-azzjonisti kellhom jirċievu dividend annwali. Ir-redditu u d-dividend jiġu stabbiliti skont ir-rata tas-suq.
(10)
Is-soċjetà b’responsabbiltà limitata u l-SGN kellhom jitwaqqfu sabiex jippromwovu r-ristrutturar tal-ispazju fis-settur ta’ l-ortikultura. L-għan ta’ dan kien li l-operaturi ortikulturali jiġu kkonċentrati f’żoni speċifiċi, sabiex is-settur jadatta aħjar għar-rekwiżiti tal-ippjanar tal-ibliet u tal-kampanja u tas-sostenibbiltà ambjentali.
(11)
Skont l-istat ta’ assoċjazzjoni tagħha, is-soċjetà b’responsabbiltà limitata ma tistax tkun involuta f’attivitajiet ta’ żvilupp ta’ proprjetà immobbli jew fi spekulazzjoni li tista’ tinfluwenza l-prezz tal-art. L-attivitajiet tagħha huma limitati għax-xiri, il-bejgħ u l-ġestjoni temporanja tal-proprjetajiet. Ix-xiri, il-bejgħ u l-ġestjoni temporanja u l-bejgħ tal-art mis-soċjetà b’responsabbiltà limitata u s-soċju diriġenti l-SGN, għandhom ikunu konformi mal-prezz tas-suq; ix-xiri, il-bejgħ u l-ġestjoni temporanja u l-bejgħ tal-art taħt il-prezz tas-suq huma pprojbiti mill-istatut ta’ assoċjazzjoni. L-impriżi privati fis-settur mhumiex obbligati jew inkoraġġiti mill-gvern li jikkoperaw (speċifikament) mas-soċjetà b’responsabbiltà limitata.
(12)
Skont l-awtoritajiet Olandiżi, l-operaturi ortikulturali mhumiex se jgawdu direttament jew indirettament mill-miżura b’mod li jinfluwenza jew jillimita l-kompetizzjoni, peress li s-soċjetà b’responsabbiltà limitata dejjem se jkollha tbigħ l-artijiet jew l-istabbilimenti bil-prezz tas-suq jekk tixtieq iżżomm il-marġni ta’ qligħ tagħha u tibqa’ vijabbli u tkompli l-attivitajiet tagħha.
(13)
Il-miżura hi valida għal 15-il sena u ma tistax tiġi akkumulata ma’ miżuri oħra ta’ għajnuna. Il-baġit totali disponibbli għal din il-miżura ta’ għajnuna se jkun ta’ EUR 15 123 000.
Il-bażi għall-bidu tal-proċedura
(14)
Il-Kummissjoni bdiet il-proċedura fir-rigward tal-miżuri tal-għajnuna notifikati minħabba li l-informazzjoni mogħtija ma kinitx biżżejjed biex tippermettilha tivvaluta l-kompatibbiltà tal-miżura mal-Artikolu 87 tat-Trattat. Fid-deċiżjoni biex tinbeda l-proċedura, il-Kummissjoni spjegat liema informazzjoni kienet meħtieġa sabiex tara jekk il-miżura notifikata kinitx tikkostitwixi għajnuna mill-Istat, u jekk kien il-każ, jekk din l-għajnuna notifikata tkunx kompatibbli mas-suq intern.
(15)
In-notifika inkludiet informazzjoni dwar it-twaqqif tal-SGN, li kellha tiffinanzja 50 % tal-kapital tal-bidu tagħha billi tuża riżorsi tal-Istat (7). Il-gvern ikun ukoll is-sors primarju tal-kapital tal-bidu tas-soċjetà b’responsabbiltà limitata. Fiż-żmien meta nbdiet il-proċedura, il-Kummissjoni ma setgħetx taċċerta jekk il-prinċipju tal-’investitur tal-ekonomija tas-suq’ ġiex osservat meta kienet qed tistabbilixxi l-involviment tal-awtoritajiet Olandiżi u jekk l-iskema kinitx se tintuża biex issalva l-kumpaniji f’diffikultà. Għalhekk il-Kummissjoni baqgħet tal-fehma li l-investiment tal-kapital pubbliku fl-SGN u s-soċjetà b’responsabbiltà limitata seta’ jgawdi minnu s-settur Olandiż tal-kultivazzjoni fis-serer u għalhekk kien jikkostitwixxi għajnuna fi ħdan it-tifsira tal-Artikolu 87(1) tat-Trattat KE.
III KUMMENTI MILL-OLANDA
(16)
B’ittra tat-18 ta’ Mejju 2005, il-Kummissjoni rċeviet kummenti mill-awtoritajiet Olandiżi dwar il-bidu tal-proċedura. Informazzjoni addizzjonali ingħatat ukoll permezz ta’ ittri tal-11 ta’ Jannar 2004 u waqt bosta laqgħat bilaterali li seħħew fl-2004.
(17)
Fl-ittra tagħhom tal-11 ta’ Jannar 2004, l-awtoritajiet Olandiżi taw l-informazzjoni li ġejja:
-
Id-diriġenza tal-SGN kienet speċifikat li l-bejgħ u t-twellija lura tal-artijiet u l-istabbilimenti kienu esklużi u li dan kien se jiġi ddikjarat speċifikament fil-kuntratti tal-bejgħ.
-
L-istudju tal-fattibbiltà marbut mal-bejgħ u r-ristrutturar tal-ispazju kien twettaq (minn Deloitte & Touche, awdituri). L-istudju inkluda kalkoli dwar il-vijabbiltà ekonomika tal-politika tal-investiment u indikazzjoni tar-redditu mistenni.
-
Id-diriġenza tal-SGN kienet stqarret u ggarantiet li l-kalkoli u l-indikazzjoni tar-redditu fir-rapport Deloitte & Touche kienu ffurmaw il-bażi tar-redditu mistenni ta’ 15% (konformi mal-istennijiet tas-suq) kif mistqarr fil-pjan ta’ negozju.
(18)
Waqt il-laqgħat bilaterali l-awtoritajiet Olandiżi spjegaw li d-dividend ta’ 15 % kien se jitqassam skont il-livelli differenti ta’ riskju li ġew aċċettati mill-azzjonisti varji, jiġifieri: 50 % fil-każ tal-OPP u 25 % -il wieħed għall-PT u l-Ministeru tal-Agrikoltura, in-Natura u l-Kwalità tal-Ikel.
(19)
LTO-Nederland u OPP għandhom sehem ta’ 50 % kull wieħed fl-SGN, is-soċju diriġent tas-soċjetà b’responsabbiltà limitata. Fil-każ li l-SGN tagħmel qliegħ, dan il-qliegħ ukoll jitqassam indaqs bejn LTO-Nederland u OPP.
(20)
Fl-ittra tagħhom tat-18 ta’ Mejju 2005, l-awtoritajiet Olandiżi taw informazzjoni dwar is-soċjetà b’responsabbiltà limitata u l-attivitajiet tagħha. Stqarrew li l-istudju dwar il-fattibbiltà kien sar wara l-inzjattiva tal-LTO li jibda kumpanija tal-artijiet, u li l-istudju kien intuża bħala l-bażi għall-pjan ta’ negozju u għall-indikazzjoni tar-redditu antiċipat; ir-riskji finanzjarji kollha ġew inklużi fil-pjan ta’ negozju. Is-soċji sew pubbliċi sew privati ntalbu jieħdu sehem f'dan il-proġett. L-investituri privati mitluba jieħdu sehem bħala soċji ma kinux midħla tal-modus operandi u l-approċċ tal-attivitajiet issuġġeriti mill-SGN (8). Kienet fl-aħħar mill-aħħar inċertezza kbira wisq għal dawn l-investituri privati u għażlu li ma jinvestux fis-soċjetà b’responsabbiltà limitata. Madankollu, billi r-rapport dwar il-fattibbiltà indika redditu mill-investiment għall-attivitajiet li kellhom jitwettqu mis-soċjetà b’responsabbiltà limitata, u dawn ma kinux se jinvolvu riskju akbar minn dak misjub fis-suq, is-soċji pubbliċi ddeċidew li jieħdu sehem fil-proġett.
(21)
L-awtoitajiet Olandiżi kkonfermaw li s-soċjetà b’responsabbiltà limitata kienet l-“attur” fis-suq. Billi s-soċji mhux attivi ma jistgħux b’definizzjoni jkunu involuti fil-ġestjoni, l-SGN bħala soċju diriġenti twettaq dawn l-attivitajiet u b’hekk taġixxi f’isem is-soċjetà b’responsabbiltà limitata f’dawn il-kwistjonijiet.
(22)
L-awtoritajiet Olandiżi spjegaw li, f’termini tal-ġestjoni tas-soċjetà b’responsabbiltà limitata, l-attivitajiet tal-SGN kienu sejrin jikkonċernaw kwazi biss kumpaniji żgħar u medji. Is-soċji pubbliċi jipprovdu biss lis-soċjetà b’responsabbiltà limitata bil-kapital u s-self subordinat. Id-deċiżjonijiet tal-investiment għandhom jittieħdu skont il-prospett tar-redditu u l-pjan ta’ negozju jintuża bħala gwida għall-investiment. Billi dan ikun jinvolvi attivitajiet ibbażati fuq proġett, investituri privati oħra se jipparteċipaw fi stadji ulterjuri wkoll. Minbarra l-kapital u s-self subordinat, ma tista’ tingħata l-ebda għajnuna oħra għall-istess għan.
(23)
L-awtoritajiet Olandiżi spjegaw li l-għan tas-soċjetà b’responsabbiltà limitata ma kienx li jgħin lil impriżi individwali, iżda li jappoġġja l-politika Olandiża tal-ippjanar tal-ibliet u tal-kampanja u biex jippromwovi żvilupp sostenibbli fis-settur tal-kultivazzjoni fis-serer f'żoni speċifiċi. Sabiex jintlaħaq dan, din is-soċjetà b’responsabbiltà limitata jkollha tixtri u tbigħ proprjetà f’żoni strateġiċi (9). Ix-xiri u l-bejgħ mill-ġdid tal-art u l-proprjetajiet għandhom ikunu konformi mal-prezzijiet tas-suq sabiex jiġi żgurat li s-soċjetà taqla’ redditu (10). Is-soċjetà b’responsabbiltà limitata ma tinvestix f’kumpaniji f’diffikultà u l-kuntratti tal-’bejgħ u t-twellija-lura’ huma speċifikament esklużi.
(24)
Fl-aħħarnett, l-awtoritajiet Olandiżi taw assigurazzjonijiet li r-regoli tal-akkwist pubbliku ġew osservati, fid-dawl tal-involviment ta’ stimaturi ċċertifikati fix-xiri tal-art u l-proporjetà mis-soċjetà b’responsabbiltà limitata. It-trasferimenti mhumiex se jaqbżu l-limitu ta’ EUR 206 000 stipulat fl-Artikolu 7 tad-Direttiva 2004/18/KE (11) u l-perit għandu jintgħażel b’konsultazzjoni mal-parti l-oħra involuta fix-xiri jew fil-bejgħ tal-proprjetà.
IV. VALUTAZZJONI TAL-GĦAJUNUNA
(25)
Is-soċjetà b’responsabbiltà limitata, u s-soċju diriġenti tagħha l-SGN, kellhom ikunu attivi fis-settur tal-kultivazzjoni fis-serer fix-xiri ta’ artijiet u proprjetà biex jiġu użati għall-produzzjoni ta’ prodotti agrikoli. Irid jiġi stabbilit l-ewwel jekk il-parteċipazzjoni fis-soċjetà b’responsabbiltà limitata u s-soċju diriġenti tagħha l-SGN tistax titqies għajnuna mill-Istat fi ħdan it-tifsira tal-Artikolu 87(1) tat-Trattat u jekk iva, jekk din l-għajnuna tkunx kompatibbli mas-suq komuni.
(26)
L-Artikolu 87(1) tat-Trattat jistipula li kull għajnuna, ta' kwalunkwe forma, mogħtija minn Stat Membru jew permezz ta’ riżorsi tal-Istat, li twassal għal distorsjoni jew theddida ta' distorsjoni għall-kompetizzjoni billi tiffavorixxi ċerti impriżi jew ċerti produtturi għandha, safejn tolqot il-kummerċ bejn l-Istati Membri, tkun inkompatibbli mas-suq komuni.
(27)
Kif indikat fil-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Komunitajiet Ewropej, għajnuna lil impriża tista’ avversament teffettwa l-kummerċ bejn l-Istati Membri u tgħawweġ il-kompetizzjoni, jekk dik l-impriża topera f’suq miftuħ għall-kummerċ intra-Komunitarju (12). Is-soċjetà b’responsabbiltà limitata u s-soċju diriġenti tagħha l-SGN, huma attivi fis-suq tan-negozju tal-art u speċifikament art maħsuba għall-użu fil-produzzjoni ortikulturali. Kummerċ intra-Komunitarju attiv huwa preżenti fiż-żewġt iswieq (13).
(28)
Il-kapital u s-self subordinat huma ffinanzjati mill-baġits tal-Ministeru Olandiż għall-Agrikoltura, in-Natura u l-Kwalità tal-Ikel (permezz tas-Servizz tal-Ġestjoni tal-Art (BBL), total ta’ EUR 4 537 000), il-Bord tal-Prodotti għall-Ortikultura (PT) (EUR 5 445 000), l-OPP (EUR 4 991 000) u l-SGN (EUR 150 000). PT hija entità pubblika stabbilita bil-liġi, OPP hija soċjetà b’responsabbiltà limitata, kollha kemm hi proprjetà ta’ entitajiet pubbliċi u SGN hija soċjetà b’responsabbiltà limitata li fiha OPP għandha sehem ta’ 50 % (il-50 % l-ieħor miżmum minn LTO-Nederland, organizzazzjoni privata). Minħabba l-istruttura tal-investiment kapitali fis-soċjetà b’responsabbiltà limitata, jista’ jiġi konkluż li l-gvern kellu sehem fis-soċjetà b'responsabbiltà limitata u li dan il-kapital ġej, indirettament f'partijiet, mir-riżorsi tal-Istat.
(29)
Il-miżura in kwistjoni hija selettiva, billi l-investiment isir sabiex jinxtraw, jiġu temporanjament ġestiti u jinbigħu mill-ġdid artijiet u stabbilimenti fis-settur ta’ l-ortikultura sabiex jiġi promoss u ffaċilitat ir-risturutturar spazjali f’dan is-settur. L-attivitajiet jippromwovu l-iżvilupp fis-settur u għalhekk anki l-produzzjoni ortikulturali.
(30)
Madankollu, bi qbil mal-Artikolu 87(1) tat-Trattat, il-miżuri ma jistgħux jitqiesu bħala għajnuna jekk ma jingħata l-ebda vantaġġ, billi f'każi bħal dawn, il-miżura ma xxekkilx il-kompetizzjoni jew teffettwa b'mod avvers il-kummerċ bejn l-Istati Membri. L-impatt tal-miżura għandu għalhekk jiġi eżaminat sabiex jiġi aċċertat jekk is-setturi kkonċernati ħadux xi benefiċċju bħala riżultat ta’ dan.
(31)
Skont il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar l-applikazzjoni tal-Artikoli 92 u 93 (issa 87 u 88) tat-Trattat KE u tal-Artikolu 5 tad-Direttiva tal-Kummissjoni 80/723/KEE għall-impriżi pubbliċi fis-settur tal-manifattura (14) (aktar ‘l isfel “il-Komunikazzjoni tal-1993”), injezzjoni kapitali titqies bħala għajnuna jekk issir f'ċirkostanzi li mhumiex aċċettabbli għal investitur privat li jopera f'kundizzjonijiet normali tas-suq. Għalhekk, sabiex jiġi aċċertat jekk il-miżura tagħtix vantaġġ, għandu jiġi applikat il-prinċipju tal-investitur fl-ekonomija tas-suq (MEIP) (15).
(32)
Il-Kummissjoni tinnota li din id-deċiżjoni bla ebda mod ma tantiċipa jew iżomm milli jsir aktar stħarriġ tal-Kummissjoni dwar is-suġġett tal-akkwist pubbliku u l-leġiżlazzjoni li tirregola dan il-qasam.
(33)
L-effetti tal-miżura jridu jiġu eżaminati fuq il-livelli li ġejjin: l-injezzjoni kapitali u l-parteċipazzjoni tal-awtoritajiet pubbliċi fis-soċjetà b’responsabbiltà limitata, il-benfiċċju għal SGN, l-assoċjati l-oħra fis-soċjetà b’responsabbiltà limitata u kull parti interessata tal-ġejjieni, u l-vantaġġ għall-partijiet terzi (16).
Injezzjoni kapitali u parteċipazzjoni pubblika fil-ġestjoni tas-soċjetà b’responsabbiltà limitata
(34)
Intuża approċċ konservattiv għall-ippjanar meta tħejjew il-mudelli tal-pjan ta’ negozju tas-soċjetà b’responsabbiltà limitata. L-ewwel mudell ġie prodott fuq il-bażi ta’ ppjanar fuq medda ta’ 10 snin u l-ieħor fuq mudell li juża perjodu ta’ 15-il sena. Fuq il-bażi tal-kalkoli fil-pjan ta’ negozju u r-riskji finanzjarji identifikati, intgħażel perjodu ta’ investiment ta’ 15-il sena.
(35)
Il-pjan ta’ negozju jkopri provvista tal-art medja ta’ 140 ettaru, li għandha tinxtara gradwalment. Fl-ewwel tliet snin l-ebda art ma tista’ tinbigħ, u huma biss attivitajiet ta’ xiri u kiri li jkollhom jintużaw sabiex jiġi assigurat l-investiment (bħala garanzija jkun hemm livell minimu ta’ art disponibbli). Wara dan il-perjodu tal-bidu, ir-rata tal-bejgħ tkun ristretta għal 50 ettaru fis-sena. Minimu ta’ EUR 27 miljun qed jiġi ffissat bħala ekwità ta’ sjieda. Sabiex jitnaqqsu r-riskji, il-kapital proprju qed jiġi ffissat kemmxejn ogħla. Dan madankollu jsir permezz tas-self subordinat minflok bl-investiment dirett tal-kapital. Skont il-kalkoli pprovduti, il-valur nett preżenti tal-investiment huwa pożittiv.
(36)
Instab ukoll li huwa meħtieġ għall-impriża li tkun flessibbli kemm jista’ jkun u li missha taħdem proġett proġett sabiex tkun tista' tirreaġixxi għaċ-ċiklu ekonomiku. Il-pjan ta’ negozju jirreferi għal redditu fuq l-investiment ta’ 17.13 % fis-sena. Jekk jitqiesu r-riskji tas-suq, ir-redditu finali fuq l-investiment huwa ta’ 15 % fis-sena għal perjodu tal-investiment ta' total ta' 15-il sena.
(37)
Fil-każ T-296/97 (Alitalia / il-Kummissjoni (17), ġie stabbilit li l-imġiba ta’ investitur privat f’ekonomija tas-suq hija mmexxija minn prospetti ta’ profittabbiltà.
(38)
Il-Qorti ta’ Prim’Istanza, fis-sentenza tagħha fil-każ T-228/99 (Westdeutsche Landesbank Girozentrale / il-Kummissjoni (18) iddeċidiet li r-rata medja tar-redditu ma tistax tkun kriterju awtomatiku biex jiġu ddeterminati l-eżistenza u l-ammont tal-għajnuna mill-Istat. L-użu ta’ redditu medju għandu jkun konsistenti man-nozzjoni li investitur privat infurmat, fi kliem ieħor, investitur li jixtieq jimmassimizza l-profitti iżda mingħajr ma jissogra żżejjed meta mqabbel ma’ parteċipanti oħra fis-suq, meta jkun qed jikkalkula r-redditu xieraq li għandu jkun mistenni mill-investiment, għandu, fil-prinċipju, jkun jeħtieġ redditu minimu ekwivalenti għar-redditu minimu fis-settur ikkonċernat. Fis-sentenza tagħha fil-każ C-305/89 (Italian Republic v Commission of the European Communities (19), il-Qorti kienet tal-fehma li investitur privat, li l-involviment tiegħu għandu jitqabbel ma’ dak ta’ investitur pubbliku li qed jimxi lejn għanijiet ta’ politika ekonomika, mhux neċessarjament se jġib ruħu bħal investitur komuni li joħroġ il-kapital bil-għan li jara redditu fi żmien (xi ftit jew wisq) qasir, iżda jrid mill-inqas iġib ruħu bħala kumpanija possedenti privata jew grupp jew impriżi privati li jimxu ma' politika strutturali u huma mmexxija mill-prospetti ta’ profittabbiltà għal żmien aktar fit-tul.
(39)
Billi l-gvern għandu sehem f’soċjetà b’responsabbiltà limitata, l-Istat, bħal sid tal-kapital tal-ishma (biċċa minnu) jkun biss responsabbli mid-djun tas-soċjetà sal-valur ta’ likwidazzjoni tal-assi. Ir-riskju finanzjarju tal-investiment li l-gvern jipparteċipa fih ikun għalhekk limitat.
(40)
Il-pjan ta’ negozju huwa maħsub sew u huwa bbażat fuq stennijiet moderati. Is-soċjetà b’responsabbiltà limitata u l-SGN it-tnejn qed jaħdmu fuq il-bażi ta’ viżjoni għaż-żmien fit-tul b’mudell ta’ tkabbir moderat. Ir-riskji finanzjarji li jiddependu miċ-ċiklu ekonomiku huma għalhekk imneħħija sabiex jissaħħu l-possibbiltà u d-daqs tar-redditu fuq l-investiment. Il-pjan fih għanijiet ta’ politika, rati mistennija ta’ redditu u kalkoli dwar ir-riskju finanzjarju. Fuq il-bażi tal-konklużjonijiet tar-rapport dwar il-fattibbiltà ta’ Deloitte & Touche, il-proġett jista’ jitqies bħala vijabbli. Is-suq privat beda joqgħod lura milli jiffinanzja l-fażi tal-bidu tal-proġett minħabba li ma kienx midħla tar-ristrutturar tal-art u tal-karatteristiċi speċifiċi tas-suq agrikolu u tal-kultivazzjoni fis-serer.
(41)
L-injezzjonijiet kapitali f’dan il-każ kienu msejsa fuq rati ta’ redditu antiċipat li kienu raġonevoli għaż-żmien mezzan sa dak fit-tul. Il-partijiet differenti ħtieġu redditu mill-investiment ta’ 15 % fis-sena fuq perjodu ta’ 15-il sena. Dan ir-redditu kien konformi mar-rati ta’ redditu medji fis-settur ikkonċernat (20). L-investituri użaw l-istess kriterji bħal min jipprovdi l-kapital taħt kundizzjonijiet normali tas-suq.
(42)
Il-Kummissjoni ma tarax għala investitur fl-ekonomija tas-suq m'għandux jipprovdi l-kapital, jekk ikun mistenni li dawn l-investimenti tal-bidu jkunu jistgħu jgħinu lill-kumpanija tagħmel il-qligħ fil-ġejjieni.
(43)
Jista’ għalhekk jitqies li, billi pprovdew il-kapital tal-bidu ta’ EUR 15 123 000, l-awtoritajiet Olandiżi ma kkonferewx vantaġġ fuq l-SGN u aġixxew bħal investitur u sellief tal-ekonomija tas-suq.
Il-benefiċċju għall-SGN, is-soċji l-oħra fis-soċjetà b’responsabbiltà limitata u kull parti interessata tal-ġejjieni
(44)
Skont l-informazzjoni pprovduta mill-awtoritajiet Olandiżi, ix-xiri, il-ġestjoni u l-bejgħ tal-art u l-istabbilimenti saru bil-prezz tas-suq. Id-deċiżjoni li jipparteċipaw f’soċjetà kienet ibbażata fuq il-ħtieġa essenjzali għall-flessibbiltà fi ħdan l-impriża u l-possibbiltà li jaħdmu fuq bażi ta' proġetti. Dan il-metodu ta’ ħidma jippermetti lill-investituri jipparteċipaw fi proġetti individwali, u dan inaqqas ir-riskju finanzjarju u jiżgura redditu fuq l-investiment inizjali (21). Ir-regolamenti li jistabbilixxu s-soċjetà b’responsabbiltà limitata u l-SGN jiżguraw li l-pożizzjoni fis-suq tas-soċjetà b'responsabbiltà limitata nnifisha u l-SGN (li taġixxi f'isimha), ma tvarjax minn dik ta' investituri oħra u li huma jkunu biss involuti fl-attivitajiet imsemmija fuq (bl-investiment fl-iżvilupp ta’ siti oħra jkun espressament eskluż). Barra minn hekk, il-prezz tas-suq għall-art u l-proprjetà li s-soċjetà b’responsabbiltà limitata u l-SGN (li taġixxi f’isimha) tixtieq tixtri hija dik stabbilita bl-għajnuna ta’ stimaturi indipendenti maħtura mill-partijiet bejjiegħa u xerrejja. L-SGN, bħala soċju diriġenti, jista’ jinżamm responsabbli għan-nuqqasijiet kollha tas-soċjetà b’responsabbiltà limitata.
(45)
Skont l-informazzjoni pprovduta mill-awtoritajiet Olandiżi, ġie pprovdut biss il-kapital tal-bidu bl-użu ta’ riżorsi tal-Istat u l-ebda għajnuna jew riżorsi tal-Istat oħra ma ntgħamlu disponibbli għas-soċjetà b’responsabbiltà limitata jew is-soċju diriġenti SGN.
(46)
Billi s-soċjetà b’responsabbiltà limitata jkollha tħallas rata normali ta’ redditu lill-investituri tagħha, ma tgawdix pożizzjoni tas-suq benefika jew privileġġjata, u topera fuq il-bażi ta’ prezzijiet tas-suq stabbiliti b’mod ħieles, il-Kummissjoni ma tistax tistabbilixxi l-eżistenza ta’ vantaġġ kompetittiv li s-soċjetà b’responsabbiltà limitata ma setgħetx ikollha taħt kundizzjonijiet normali tas-suq. Il-Kummissjoni hija tal-fehma li l-ebda vantaġġ ma ġie kkonferit fuq is-soċjetà b’responsabbiltà limitata nnifisha jew is-soċji tagħha (LTO-Nederland) jew kwalunkwe parti interessata tal-ġejjieni.
Vantaġġ għall-partijiet terzi
(47)
Skont l-informazzjoni pprovduta mill-awtoritajiet Olandiżi, ix-xiri, il-ġestjoni u l-bejgħ tal-art u tas-serer fuqha jsiru bir-rati tas-suq. Ir-rati tas-suq għall-art u l-proprjetà japplikaw għall-art u l-proprjetà mixtrija mis-soċjetà b’responsabbiltà limitata u huma stabbiliti bl-għajnuna ta’ stimaturi indipendenti maħtura mill-partijiet varji.
(48)
Ir-regolamenti li jistabbilixxu s-soċjetà b’responsabbiltà limitata u s-soċju diriġenti tagħha l-SGN, jiżguraw li ma huma se jidħlu għal ebda attività oħra u li s-soċjetà b’responsabbiltà limitata trid taħdem għal redditu massimu. L-għoti ta’ vantaġġ lil ċerti partijiet terzi mhuwiex qed jimxi mal-għan stipulat f’dawn id-dispożizzjonijiet. Il-possibbiltà tas-soċjetà b’responsabbiltà limitata li tixtri, tbigħ u tiġġestixxi proprjetà mixtrija bi prezzijiet li mhumiex prezz tas-suq hija eskluża, u dan jiżgura li ma tingħata ebda għajnuna lill-kumpaniji f’diffikultà.
(49)
Sabiex jiġi stabbilit il-prezz tas-suq, għandhom jinħatru stimaturi ċċertifikati. Permezz tal-użu ta’ dawn u servizzi oħra, id-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2004/81/KE qed jiġu osservati.
(50)
Skont l-informazzjoni pprovduta mill-awtoritajiet Olandiżi, is-soċjetà b’responsabbiltà limitata u l-SGN (li taġixxi f’isimha) iġibu ruħhom bħal kull attur fis-suq lejn il-klijenti tiegħu (l-individwi li mingħandhom tinxtara l-art jew il-proprjetà, li jżommu din l-art jew proprjetà jew li jixtru din l-art jew proprjetà). Jista’ għalhekk jiġi konkluż li l-partijiet terzi involuti fl-attivitajiet tas-soċjetà b’responsabbiltà limitata u s-soċju diriġenti SGN m'għandhomx vantaġġ u għalhekk ma jirċievu ebda forma ta' għajnuna.
V. KONKLUŻJONI
(51)
Abbażi ta’ li ntqal fuq, id-dubji tal-Kummissjoni, li wassluha biex tibda l-proċedura u wasslet għall-konklużjonijiet proviżorji misjuba fid-deċiżjoni li tat bidu għall-proċedura, issa tneħħew.
(52)
Il-Kummissjoni għalhekk tikkonkludi li l-involviment tal-awtoritajiet Olandiżi fis-soċjetà b’responsabbiltà limitata u l-SGN permezz tal-għoti ta’ kapital u self subordinat huwa konformi mal-prinċipju tal-investitur fl-ekonomija tas-suq u għalhekk ma jikkostitwix għajnuna mill-Istat fi ħdan it-tifsira tal-Artikolu 87(1) tat-Trattat KE,
ADOTTAT DIN ID-DEĊIŻJONI:
Artikolu 1
L-involviment tal-awtoriatjiet Olandiżi fis-soċjetà b’responsabbiltà limitata sabiex tippromwovi u tiffaċilita r-ristrutturar tas-settur ta’ l-ortikultura, li jammonta għal kapital u self subordinat ta’ EUR 15 123 000, ma tikkostitwix għajnuna fi ħdan it-tifsira tal-Artikolu 87(1) tat-Trattat.
Artikolu 2
Din id-Deċiżjoni hija indirizzata lir-Renju tal-Olanda.
Magħmula fi Brussell, 20 ta’ Mejju 2008.