REGOLAMENT TAL-KUMMISSJONI (KE) Nru 244/2009
tat-18 ta' Marzu 2009
li jimplimenta d-Direttiva 2005/32/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill fir-rigward tar-rekwiżiti tal-ekodiżinn għal bozoz tad-dar li ma jitfgħux id-dawl f’direzzjoni waħda
(Test b’relevanza għaż-ŻEE)
IL-KUMMISSJONI TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ,
Wara li kkunsidrat it-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea,
Wara li kkunsidrat id-Direttiva 2005/32/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-6 ta’ Lulju 2005 li tistabbilixxi qafas għall-iffissar tar-rekwiżiti għall-ekodiżinn ta' prodotti li jużaw l-enerġija u li temenda d-Direttiva tal-Kunsill 92/42/KEE u d-Direttivi 96/57/KE u 2000/55/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (1), u b'mod partikolari l-Artikolu 15(1) tagħha,
Wara li kkonsultat il-Forum ta’ Konsultazzjoni dwar l-Ekodiżinn,
Billi:
(1)
Skont id-Direttiva 2005/32/KE, ir-rekwiżiti tal-ekodiżinn għandhom jiġu stabbiliti mill-Kummissjoni għal prodotti li jużaw l-enerġija li jirrappreżentaw volumi sinifikanti ta’ bejgħ u kummerċ, li għandhom impatt ambjentali sinifikanti u li jippreżentaw potenzjal sinifikanti għal titjib f’termini tal-impatt ambjentali tagħhom mingħajr ma jinvolvu spejjeż eċċessivi.
(2)
L-Artikolu 16(2), l-ewwel inċiż tad-Direttiva 2005/32/KE jipprovdi li skont il-proċedura msemmija fl-Artikolu 19(3) u l-kriterji stabbiliti fl-Artikolu 15(2), u wara konsultazzjoni mal-Forum ta’ Konsultazzjoni dwar l-Ekodiżinn, il-Kummissjoni għandha, kif xieraq, tintroduċi miżura implimentattiva dwar prodotti domestiċi tad-dawl.
(3)
Il-Kummissjoni wettqet studju ta’ tħejjija li analizza l-aspetti tekniċi, ambjentali u ekonomiċi ta’ prodotti tad-dawl li tipikament jintużaw fid-djar. L-istudju ġie żviluppat flimkien ma' partijiet konċernati u interessati mill-Komunità u minn pajjiżi terzi, u r-riżultati ġew ippubblikati fuq is-sit tal-internet EUROPA tal-Kummissjoni.
(4)
Ir-rekwiżiti obbligatorji tal-ekodiżinn japplikaw għal prodotti mqiegħda fis-suq Komunitarju kull fejn ikunu installati jew użati, għalhekk ir-rekwiżiti ta' dan it-tip ma jistgħux jiddependu fuq l-applikazzjoni li għaliha jintuża l-prodott (bħal għal dawl domestiku).
(5)
Prodotti li huma suġġetti għal dan ir-Regolament huma mfasslin essenzjalment għall-illuminazzjoni sħiħa jew parzjali ta’ kamra ta' dar, billi jissostitwixxu jew jikkumplimentaw dawl naturali bid-dawl artifiċjali, sabiex itejbu l-viżibbiltà f’dak l-ispazju. Bozoz b’użu speċjali mfasslin essenzjalment għal tipi oħrajn ta’ applikazzjonijiet (bħal sinjali tat-traffiku, tagħmir għall-ismurija, jew apparat tad-dar) u indikati b’mod ċar bħala tali mat-tagħrif dwar il-prodott, ma għandhomx ikunu suġġetti għar-rekwiżiti tal-ekodiżinn stabbiliti f’dan ir-Regolament.
(6)
Teknoloġiji ġodda li qed ifiġġu fis-suq, bħal-LEDs, għandhom ikunu suġġetti għal dan ir-Regolament.
(7)
L-aspetti ambjentali tal-prodotti koperti li huma identifikati bħala sinifikanti għall-finijiet ta' dan ir-Regolament huma l-enerġija fil-fażi tal-użu kif ukoll il-kontenut u l-emissjonijiet tal-merkurju.
(8)
Il-konsum annwali tal-elettriku relatat ma' prodotti suġġetti għal dan ir-Regolament fil-Komunità ġie stmat li fl-2007 kien ta’ 112 TWh, ekwivalenti għal 45 Mt ta' emissjonijiet tas-CO2. Jekk ma tittieħed ebda miżura speċifika, huwa previst li fl-2020 il-konsum se jiżdied għal 135 TWh. L-istudji ta' tħejjija wrew li l-konsum tal-elettriku ta' prodotti suġġetti għal dan ir-Regolament jistgħu jitnaqqsu b'mod sinifikanti.
(9)
Ġie stmat li fl-2007 il-merkurju li joħroġ fil-fażijiet differenti taċ-ċiklu tal-perjodu ta’ utilità tal-bozoz, inkluż mill-ġenerazzjoni tal-elettriku fil-fażi tal-użu u mit-80 % ta’ bozoz florexxenti kumpatti li fihom il-merkurju u li huma mistennija li ma jiġux riċiklati fi tmiem il-perjodu ta’ utilità, huwa ta’ 2,9 tunnellati mill-ħażna installata tal-bozoz. Jekk ma jittieħdu l-ebda miżuri speċifiċi, l-emissjonijiet tal-merkurju tal-ħażna installata tal-bozoz huwa previst li se jiżdiedu għal 3,1 tunnellata fl-2020, filwaqt li ntwera li dawn jistgħu jitnaqqsu b'mod sinifikanti.
Għalkemm il-kontenut tal-merkurju ta’ bozoz florexxenti kumpatti huwa kkunsidrat bħala aspett ambjentali sinifikanti, huwa xieraq li jiġi rregolat skont id-Direttiva 2002/95/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-27 ta’ Jannar 2003 dwar ir-restrizzjoni tal-użu ta' ċerti sustanzi perikolużi fit-tagħmir elettriku u elettroniku (2).
Id-definizzjoni ta' rekwiżiti għall-effiċjenza enerġetika għal bozoz suġġetti għal dan ir-Regolament se twassal għal tnaqqis fl-emissjonijiet totali tal-merkurju.
(10)
L-Artikolu 10 paragrafu 1 punt (d) tad-Direttiva 2002/96/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-27 ta’ Jannar 2003 dwar l-Iskart ta' Tagħmir Elettriku u Elettroniku (3) għandu jiġi implimentat kompletament biex jiżgura li jitnaqqsu r-riskji potenzjali għall-ambjent u għas-saħħa tal-bniedem f’każ li l-bozoz florexxenti kumpatti jinkisru b'mod aċċidentali jew fi tmiem il-perjodu ta’ utilità tagħhom.
(11)
It-titjib fil-konsum tal-elettriku ta' prodotti suġġetti għal dan ir-Regolament għandu jintlaħaq bl-applikazzjoni ta' teknoloġiji eżistenti mhux brevettatti u li huma effettivi f'sens ta' nfiq, li jwasslu għal tnaqqis tal-ispejjeż ikkombinati għax-xiri u għat-tħaddim tat-tagħmir.
(12)
Ir-rekwiżiti tal-ekodiżinn għal prodotti suġġetti għal dan ir-Regolament għandhom jiġu definiti bl-għan li jtejbu r-rendiment ambjentali tal-prodotti affettwati, biex b'hekk jikkontribwixxu għat-tħaddim tas-suq intern u għall-objettiv Komunitarju li l-konsum tal-enerġija jitnaqqas b'20 % fl-2020 imqabbel mal-konsum tal-enerġija meqjus f’dik is-sena jekk l-ebda miżuri ma jiġu implimentati.
(13)
Dan ir-Regolament għandu jżid il-penetrazzjoni tas-suq ta’ prodotti effiċjenti fl-enerġija suġġetti għal dan ir-Regolament, li jwasslu għall-iffrankar stmat tal-enerġija ta’ 39 TWh fl-2020, imqabbel mal-konsum tal-enerġija meqjus f’dik is-sena jekk l-ebda miżura tal-Ekodiżinn ma tiġi implimentata.
(14)
Ir-rekwiżiti tal-ekodiżinn ma għandhomx jaffettwaw il-funzjonalità mill-perspettiva tal-utent u ma għandhomx jaffettwaw b’mod negattiv is-saħħa, is-sikurezza jew l-ambjent. B'mod partikolari, il-benefiċċji tat-tnaqqis fil-konsum tal-elettriku waqt il-fażi tal-użu għandha, jekk ikun hemm, tikkumpensa sew impatti ambjentali addizzjonali potenzjali waqt il-fażi tal-produzzjoni ta' prodotti suġġetti għal dan ir-Regolament.
(15)
Id-dħul fis-seħħ gradwali tar-rekwiżiti tal-ekodiżinn għandu jipprovdi qafas ta' żmien suffiċjenti biex il-manifatturi jerġgħu jfasslu l-prodotti suġġetti għal dan ir-Regolament kif xieraq. It-tqassim tal-fażijiet f’termini ta’ żmien għandu jkun b’tali mod li l-impatti negattivi relatati mal-funzjonalità tat-tagħmir fis-suq jiġu evitati, u l-impatti tal-ispejjeż għall-utenti aħħarija u l-manifatturi, partikolarment l-impriżi żgħar u ta' daqs medju jiġu meqjusa, filwaqt li tiġi żgurata l-kisba f'waqtha tal-għanijiet ta’ dan ir-Regolament.
(16)
Il-kejl tal-parametri rilevanti tal-prodotti għandu jitwettaq billi jitqiesu l-metodi l-iktar riċenti ta' kejl rikonoxxuti b'mod ġenerali; il-manifatturi jistgħu japplikaw standards armonizzati stabbiliti skont l-Artikolu 10 tad-Direttiva 2005/32/KE hekk kif ikunu disponibbli u ppubblikati għal dik il-fini f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea.
(17)
Skont l-Artikolu 8 tad-Direttiva 2005/32/KE, dan ir-Regolament għandu jispeċifika l-proċeduri applikabbli għall-valutazzjoni tal-konformità.
(18)
Sabiex jiġu ffaċilitati l-kontrolli tal-konformità, il-manifatturi għandhom jipprovdu tagħrif fid-dokumentazzjoni teknika msemmija fl-Annessi V u VI tad-Direttiva 2005/32/KE sa fejn dan it-tagħrif ikun relatat mar-rekwiżiti stipulati f’dan ir-Regolament.
(19)
Minbarra r-rekwiżiti li jorbtu legalment, l-identifikazzjoni ta' punti ta' referenza indikattivi għall-aqwa teknoloġiji disponibbli għal prodotti suġġetti għal dan ir-Regolament għandha tikkontribwixxi biex tiżgura disponibbiltà wiesgħa u tiffaċilita l-aċċess għat-tagħrif. Dan jista’ jkompli jiffaċilita l-integrazzjoni ta’ teknoloġiji bl-aqwa diżinn li jtejbu r-rendiment ambjentali taċ-ċiklu tal-perjodu ta’ utilità tal-prodotti suġġetti għal dan ir-Regolament.
(20)
Reviżjoni ta' din il-miżura għandha tagħti attenzjoni partikolari lill-evoluzzjoni tal-bejgħ ta’ tipi ta’ bozoz għal użu speċjali sabiex tivverifika li mhumiex użati għal użi ta' illuminazzjoni ġenerali, lill-iżvilupp ta' teknoloġiji ġodda bħal-LEDs u lill-probabbiltà li tistabbilixxi rekwiżiti għall-effiċjenza tal-enerġija fuq il-livell tal-klassi “A” kif definit fid-Direttiva tal-Kummissjoni 98/11/KE (4).
(21)
Ir-rekwiżiti li jinsabu f’din il-miżura jħallu lill-bozoz aloġeni bis-sokit G9 u R7 jibqgħu fis-suq għal perjodu limitat ta’ żmien, jirrikonoxxu l-ħtieġa li jieħdu ħsieb il-ħażna eżistenti tal-bozoz, sabiex jimpedixxu spejjeż mhux meħtieġa fuq il-konsumaturi u jagħtu żmien lill-manifatturi biex jiżviluppaw bozoz ddedikati għal teknoloġiji aktar effiċjenti ta’ dawl.
(22)
Il-miżuri pprovduti f’dan ir-Regolament huma skont l-opinjoni tal-Kumitat stabbilit skont l-Artikolu 19(1) tad-Direttiva 2005/32/KE,
ADOTTAT DAN IR-REGOLAMENT:
Artikolu 1
Is-suġġett u l-ambitu
Dan ir-Regolament jistabbilixxi rekwiżiti tal-ekodiżinn għat-tqegħid fis-suq ta’ bozoz tad-dar li ma jitfgħux id-dawl f’direzzjoni waħda, inkluż meta jkunu kkumerċalizzati għall-użu mhux tad-dar jew meta jkunu integrati fi prodotti oħrajn. Ir-Regolament jistabbilixxi wkoll rekwiżiti ta’ tagħrif dwar il-prodott għal bozoz b’użu speċjali.
Ir-rekwiżiti stabbiliti f’dan ir-Regolament ma għandhomx japplikaw għal bozoz tad-dar u għal bozoz b’użu speċjali li ġejjin:
(a)
bozoz li għandhom il-koordinati ta' kromatiċità x u y li ġejjin:
-
x 0,200 jew x 0,600
-
y - 2,3172 x2 + 2,3653 x - 0,2800 jew
y - 2,3172 x2 + 2,3653 x - 0,1000;
(b)
bozoz li jitfgħu d-dawl f’direzzjoni waħda;
(ċ)
bozoz li għandhom fluss tal-luminożità inqas minn 60 lumens jew ogħla minn 12 000 lumens;
(d)
bozoz li għandhom:
-
6 % jew iktar tar-radjazzjoni totali tal-firxa ta' 250-780 nm fil-firxa ta' 250-400 nm,
-
il-punt massimu tar-radjazzjoni bejn 315 - 400 nm (UVA) jew 280 - 315 nm (UVB),
(e)
bozoz florexxenti mingħajr saborra (ballast) integrata;
(f)
bozoz b’ċarġ elettriku ta’ intensità għolja;
(g)
bozoz inkandexxenti bil-kapep E14/E27/B22/B15, b’vultaġġ daqs jew inqas minn 60 volt u mingħajr transformer integrat fil-Fażijiet 1-5 skont l-Artikolu 3.
Artikolu 2
Tifsiriet
Għall-finijiet ta’ dan ir-Regolament, id-definizzjonijiet stabbiliti fid-Direttiva 2005/32/KE għandhom japplikaw. It-tifsiriet li ġejjin għandhom japplikaw ukoll:
(1)
“illuminazzjoni ta’ kamra ta’ dar” tfisser l-illuminazzjoni sħiħa jew parzjali ta’ kamra ta’ dar, billi tissostitwixxi jew tikkumplimenta dawl naturali b’ dawl artifiċjali, sabiex ittejjeb il-viżibbiltà f’dak l-ispazju;
(2)
“bozza (lampa)” tfisser sors magħmul sabiex jipproduċi radjazzjoni ottika, normalment viżibbli, inkluż kwalunkwe komponenti addizzjonali meħtieġa biex tixgħel, provvista tal-enerġija jew operat stabbli ta’ bozza jew għad-distribuzzjoni, il-filtrazzjoni jew it-trasformazzjoni tar-radjazzjoni ottika, f'każ li dawk il-komponenti ma jistgħux jitneħħew mingħajr ma jagħmlu ħsara permanenti lill-unit;
(3)
“bozza tad-dar” tfisser bozza maħsuba għall-illuminazzjoni ta’ kamra ta’ dar; ma tinkludix bozoz b’użu speċjali;
(4)
“bozza b’użu speċjali” tfisser bozza mhux magħmula għall-illuminazzjoni ta’ kamra ta’ dar għax il-parametri tekniċi tagħha jew għax it-tagħrif relatat dwar il-prodott jindika li mhijiex adattata għall-illuminazzjoni ta’ kamra ta’ dar;
(5)
“bozza li titfa’d-dawl f’direzzjoni waħda” tfisser bozza li għall-inqas għandha output ta' dawl ta' 80 % fi ħdan angolu solidu ta' π sr (li jikkorrispondi għal kon b'angolu ta' 120°);
(6)
“bozza li ma titfax id-dawl f’direzzjoni waħda” tfisser bozza li mhijiex bozza li titfa’ d-dawl f’direzzjoni waħda;
(7)
“bozza bil-filament” tfisser bozza li fiha d-dawl jiġi prodott permezz ta’ konduttur li qisu ħajta li jiġi msaħħan biex jitfa’ d-dawl ħdejn il-passaġġ ta’ kurrent elettriku. Il-bozza jista’ jkollha jew ma jkollhiex gassijiet li jinfluwenzaw il-proċess tal-inkandexxenza;
(8)
“bozza inkandexxenti” tfisser bozza bil-filament li fiha l-filament jaħdem f’bozza evakwata jew ikun imdawwar b’gass inerti;
(9)
“bozza aloġena tat-tungstenu” tfisser bozza bil-filament li fiha l-filament huwa magħmul mit-tungstenu u huwa mdawwar b'gass li fih l-aloġeni jew komposti tal-aloġenu. Bozoz aloġeni tat-tungstenu huma pprovduti jew bi provvista tal-enerġija integrata jew mingħajrha;
(10)
“bozza bi skarikubi skariku elettriku” tfisser bozza li fiha d-dawl jiġi prodott, b'mod dirett jew indirett, permezz ta' skariku elettriku minn ġo gass, fwar ta' metall jew taħlita ta' diversi gassijiet u fwar;
(11)
“bozza florexxenti” tfisser bozza bi skarikubi skariku elettriku tat-tip bil-merkurju ta’ pressjoni baxxa li l-parti l-kbira tad-dawl toħroġ minn saff wieħed jew iktar ta' fosfri mqanqla mir-radjazzjoni ultravjola li tkun ġejja miċ-ċarġ tal-elettriku. Il-bozoz florexxenti huma pprovduti jew b’saborri integrati jew mingħajrhom;
(12)
“saborra” tfisser apparat li jservi biex jillimita l-kurrent tal-bozza/bozoz għall-valur meħtieġ f'każ li tkun/jkunu kkonnettjata/i bejn il-provvista tal-elettriku u bozza ta’ ċarġ elettriku waħda jew iktar. Is-saborra tista' tinkludi wkoll mezz li jittrasforma l-vultaġġ tal-provvista tal-elettriku, ibaxxi d-dawl tal-bozza, jirranġa l-fattur tal-enerġija u, waħedha jew ikkombinata ma' apparat li jixgħel, tipprovdi l-kundizzjonijiet meħtieġa biex tixgħel il-bozza/bozoz. Hija tista’ tkun integrata mal-bozza jew barra minnha;
(13)
“provvista tal-enerġija” tfisser apparat li huwa mfassal biex ibiddel l-input ta’ enerġija elettrika b’kurrent li jalterna (AC) mis-sors ta’ elettriku tal-mains għal output b’kurrent dirett (DC) jew AC ieħor.
(14)
“bozza (lampa) florexxenti kumpatta” tfisser unità li ma tistax tiżżarma mingħajr ma ssirilha ħsara permanenti, ipprovduta b'kappa tal-bozza u tinkorpora bozza florexxenti u kwalunkwe komponenti oħrajn meħtieġa biex tixgħel il-bozza u taħdem b’mod stabbli;
(15)
“bozza florexxenti mingħajr saborra integrata” tfisser bozza florexxenti b’kappa waħda u b’kappa doppja mingħajr saborra integrata;
(16)
“bozza bi skarikubi skariku elettriku ta’ intensità għolja” tfisser bozza bi skarikubi skariku elettriku li fiha l-arka li tipproduċi d-dawl tiġi stabbilizzata bit-temperatura tas-superfiċje u l-arka jkollha l-karga tas-superfiċje tal-bozza ogħla minn 3 watts għal kull ċentimetru kwadru;
(17)
“LED” tfisser apparat fi stat solidu li jinkorpora punt p-n, joħroġ radjazzjoni ottika meta mqanqal minn kurrent elettriku;
(18)
“Bozza LED” tfisser bozza li tinkorpora LED waħda jew diversi LEDs;
Għall-finijiet tal-Annessi II sa IV, it-tifsiriet stabbiliti fl-Anness I għandhom japplikaw ukoll.
Artikolu 3
Rekwiżiti tal-ekodiżinn
1. Bozoz tad-dar li ma jitfgħux id-dawl f’direzzjoni waħda għandhom jilħqu r-rekwiżiti stabbiliti fl-Anness II.
Kull rekwiżit tal-ekodiżinn għandu japplika skont il-fażijiet li ġejjin:
Fażi 1: l-1 ta' Settembru 2009
Fażi 2: l-1 ta' Settembru 2010
Fażi 3: l-1 ta' Settembru 2011
Fażi 4: l-1 ta' Settembru 2012
Fażi 5: l-1 ta' Settembru 2013
Fażi 6: l-1 ta' Settembru 2016
Sakemm rekwiżit ma jinbidilx b'rekwiżit ieħor jew dan jiġi speċifikat b'xi mod ieħor, għandu jkompli japplika flimkien mar-rekwiżiti l-oħrajn li jiġu introdotti f’fażijiet iktar ′il quddiem.
2. Jibdew mill-1 ta’ Settembru 2009:
Għal bozoz b’użu speċjali, it-tagħrif li ġej għandu jkun indikat b’mod ċar u prominenti fuq l-ippakkjar u f’kull forma ta’ tagħrif dwar il-prodott li jkun mal-bozza meta titpoġġa fis-suq.
(a)
il-fini intenzjonata tagħhom; u
(b)
li mhumiex adattati għall-iluminazzjoni ta’ kamra ta’ dar.
Il-fajl ta’ dokumentazzjoni teknika mfassal għall-finijiet tal-valutazzjoni tal-konformità skont l-Artikolu 8 tad-Direttiva 2005/32/KE għandu jniżżel il-parametri tekniċi (jekk hemm) li jagħmlu d-diżinn speċifiku tal-bozza għall-fini speċjali indikata fuq l-ippakkjar.
Artikolu 4
Valutazzjoni tal-konformità
1. Il-proċedura tal-valutazzjoni tal-konformità msemmija fl-Artikolu 8 tad-Direttiva 2005/32/KE għandha tkun is-sistema tal-kontroll intern tad-diżinn stabbilita fl-Anness IV ta’ dik id-Direttiva jew is-sistema tal-ġestjoni stabbilita fl-Anness V ta’ dik id-Direttiva.
2. Għall-finijiet tal-valutazzjoni tal-konformità skont l-Artikolu 8 tad-Direttiva 2005/32/KE, il-fajl ta' dokumentazzjoni teknika għandu jinkludi kopja tat-tagħrif dwar il-prodott provdut skont l-Anness II parti 3 ta’ dan ir-Regolament.
Artikolu 5
Proċedura ta’ verifika għall-finijiet tas-sorveljanza tas-suq
Fit-twettiq tal-kontrolli tas-sorveljanza tas-suq imsemmija fl-Artikolu 3(2) tad-Direttiva 2005/32/KE, l-awtoritajiet tal-Istati Membri għandhom japplikaw il-proċedura ta’ verifika deskritta fl-Anness III ta’ dan ir-Regolament għar-rekwiżiti stabbiliti fl-Anness II ta’ dan ir-Regolament.
Artikolu 6
Punti ta' referenza indikattivi
Il-punti ta' referenza indikattivi għall-prodotti u teknoloġiji bl-aqwa rendiment, li jkunu disponibbli fis-suq fiż-żmien li jiġi adottat dan ir-Regolament huma identifikati fl-Anness IV.
Artikolu 7
Reviżjoni
Il-Kummissjoni għandha tirrevedi dan ir-Regolament fid-dawl tal-progress teknoloġiku mhux iktar tard minn ħames snin wara d-dħul fis-seħħ u tippreżenta r-riżultat ta’ din ir-reviżjoni lill-Forum tal-Konsultazzjoni.
Artikolu 8
Dħul fis-seħħ
Dan ir-Regolament għandu jidħol fis-seħħ fl-għoxrin jum ta’ wara l-pubblikazzjoni tiegħu f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea.
Dan ir-Regolament għandu jorbot fl-intier tiegħu u japplika direttament fl-Istati Membri kollha.
Magħmul fi Brussell, 18 ta’ Marzu 2009.