Id-direttiva tal-kunsill 96/97/KE
ta' l-20 ta' Diċembru 1996
li temenda d-Direttiva 86/378/KEE dwar l-implimentazzjoni tal-prinċipju ta' trattament ugwali għall-irġiel u n-nisa fi skemi tax-xogħol tas-sigurtà soċjali
IL-KUNSILL TA' L-UNJONI EWROPEA,
Wara li kkunsidra t-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikolu 100 tiegħu,
Wara li kkunsidra l-proposta mill-Kummissjoni [1],
Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Parlament Ewropew [2],
Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali [3],
Billi l-Artikolu 119 tat-Trattat jipprovdi li kull Stat Membru għandu jassigura l-applikazzjoni tal-prinċipju li rġiel u nisa għandhom jirċievu paga ugwali għal xogħol ugwali; billi l-'paga' għandha tinftiehem li tfisser il-paga jew is-salarju ordinarju bażiku jew minimu u kull kunsiderazzjoni oħra, kemm jekk fi flus jew in natura, li l-ħaddiem jirċievi, direttament jew indirettament, minn min jimpjegah fir-rigward ta' l-impjieg tiegħu;
Billi, fis-sentenza tagħha tas-17 ta' Mejju 1990, fil-Każ 262/88: Barber v. Guardian Royal Exchange Assurance Group [4], il-Qorti tal-Ġustizzja tal-Komunitajiet Ewropej tirrikonoxxi li l-forom kollha ta' pensjoni tax-xogħol jikkostitwixxu element ta' paga fis-sens ta' l-Artikolu 119 tat-Trattat;
Billi, fil-ġudizzju msemmi hawn fuq, kif iċċarat mis-sentenza ta' l-14 ta' Diċembru 1993 (il-Każ Ċ-110/91: Moroni v. Collo GmbH) [5], il-Qorti tinterpreta l-Artikolu 119 tat-Trattat b'tali mod li d-diskriminazzjoni bejn irġiel u nisa fi skemi tax-xogħol ta' sigurtà soċjali hi pprojibita inġenerali u mhux biss fir-rigward ta' l-istabbiliment ta' l-età ta' intitolament għal pensjoni jew meta pensjoni tax-xogħol hi offruta bħala kumpens għal irtirar obbligatorju fuq bażijiet ekonomiċi.
Billi, skond il-Protokoll 2 li jikkonċerna l-Artikolu 119 tat-Trattat anness mat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea, il-benefiċċji taħt skemi tax-xogħol ta' sigurtà soċjali m'għandhomx jiġu kkunsidrati bhala rimunerazzjoni jekk u sakemm huma attribwibbli għal perijodi ta' mpjieg qabel is-17 ta' Mejju 1990, ħlief fil-każ ta' impjegati jew dawk li jagħmlu talba taħthom li, qabel dik id-data, bdew proċeduri legali jew qajmu talba ekwivalenti taħt il-liġi nazzjonali applikabbli;
Billi, fil-ġudizzji tagħha tat-28 ta' Settembru 1994 [6] (il-Każ Ċ - 57/93: Vroege v. NCIV Instituut voor Volkshuisvesting BV u l-Każ Ċ-128/93: Fisscher v. Voorhuis Hengelo BV), il-Qorti tat il-verdett li l-Protokol imsemmi hawn fuq ma effettwax id-dritt ta' tisħib fi skema tax-xogħol tal-pensjoni, li tibqa' tiġi rregolata mill-ġudizzju tat-13 ta' Mejju 1986 fil-Każ 170/84: Bilka-Kaufhaus GmbH v. Hartz [7], u li l-limitazzjoni ta' l-effetti fiż-żmien tas-sentenza tas-17 ta' Mejju 1990 fil-Każ Ċ-262/88: Barber v. Guardian Royal Exchange Assurance Group ma tapplikax għad-dritt li wieħed jissieħeb fi skema tax-xogħol tal-pensjoni; billi l-Qorti wkoll irregolat li r-regoli nazzjonali relatati mal-limiti ta' żmien biex jinġiebu azzjonijiet taħt il-liġi nazzjonali huma ta' min joqgħod fuqhom kontra ħaddiema li jagħmlu użu mid-dritt tagħhom li jissieħbu fi skema tax-xogħol tal-pensjoni, sakemm mhumiex anqas favorevoli għal dik it-tip ta' azzjoni milli għal azzjonijiet simili ta' natura domestika u li ma jagħmlux l-eżerċizzju ta' drittijiet mogħtija mil-liġi Komunitarja impossibbli fil-prattika; billi l-Qorti wkoll indikat li l-fatt li ħaddiem jista' jagħmel talba retroattiva biex jissieħeb fi skema tax-xogħol tal-pensjoni ma tippermettix li ħaddiem jevita milli jħallas il-kontribuzzjonijiet relatati mal-perijodu ta' sħubija konċernata;
Billi l-esklużjoni ta' ħaddiema fuq bażijiet tan-natura tal-kuntratti ta' xogħol tagħhom minn aċċess għal skema ta' sigurtà soċjali tal-kumpannija jew settorjali tista' tikkostitwixxi diskriminazzjoni indiretta kontra n-nisa;
Billi, fil-ġudizzju tagħha tad-9 ta' Novembru 1993 (il-Każ Ċ-132/92: Birds Eye Walls Ltd v. Friedel M. Roberts) [8], il-Qorti speċifikat ukoll li mhuwiex kuntrarju għall-Artikolu 119 tat-Trattat, meta fil-kalkolu ta' l-ammont ta' pensjoni temporanja li hi mħallsa minn min iħaddem lill-impjegati maskili u femminili li jkunu rtiraw kmieni minħabba nuqqas ta' saħħa u li hi maħsuba biex tikkompensa, b'mod partikolari, għal telf ta' dħul li jirriżulta mill-fatt li ma jkunux għadhom waslu sa l-età meħtieġa għal pagament tal-pensjoni ta' l-Istat li huma sussegwent jirċievu u biex inaqqsu l-ammont tal-pensjoni temporanja kif xieraq, anke għalkemm, fil-każ ta' rġiel u nisa ta' l-età' bejn is-60 u l-65, ir-riżultat hu li ex impjegata femminili tirċievi pensjoni temporanja inqas minn dik imħallsa lil kontroparti maskili, u d-differenza tkun ugwali għall-ammont tal-pensjoni ta' l-Istat li hi intitolata għaliha mill-età ta' 60 fir-rigward tal-perijodi ta' servizz kompletati ma' dik il persuna li timpjegaha;
Billi fis-sentenza tagħha tas-6 ta' Ottubru 1993 (il-Każ Ċ-109/91: Ten Oever v. Stichting Bedrijfpensioenfonds voor het Glazenwassers-en Schoonmaakbedrijf) [9] u fis-sentenzi tagħha ta' l-14 ta' Diċembru 1993 (il-Każ Ċ-110/91: Moroni v. Collo GmbH), it-22 ta' Diċembru 1993 (il-Każ Ċ-152/91: Neath v. Hugh Steeper Ltd) [10] u t-28 ta' Settembru 1994 (il-Każ Ċ-200/91: Coloroll Pension Trustees Limited v. Russell u Oħrajn) [11], il-Qorti tikkonferma li, permezz tas-sentenza tas-17 ta' Mejju 1990 (il-Każ Ċ-262/88: Barber v. Guardian Royal Exchange Assurance Group), l-effett dirett ta' l-Artikolu 119 tat-Trattat jista' wieħed joqgħod fuqu, għall-iskop li jiġi mitlub trattament ugwali fil-materja ta' pensjonijiet tax-xogħol, biss fir-rigward ta' benefiċċji pagabbli fir-rigward ta' perijodi ta' servizz sussegwenti wara s-17 ta' Mejju 1990, ħlief fil-każ ta' ħaddiema jew dawk li qegħdin jitolbu taħthom li jkunu, qabel dik id-data, bdew proċeduri legali jew għamlu talba ekwivalenti taħt il-liġi nazzjonali applikabbli;
Billi, fis-sentenzi tagħha msemmija hawn fuq (il-Każ Ċ-109/91: Ten Oever v. Stichting Bedrijfpensioenfonds voor het Glazenwassers-en Schoonmaakbedrijf u l-Każ Ċ-200/91: Coloroll Pension Trustees Limited v. Russell u Oħrajn), il-Qorti tikkonferma li l-limitazzjoni ta' l-effetti fil-ħin tas-sentenza Barber tapplika għal pensjonijiet tas-superstiti u, konsegwentement, trattament ugwali f'din il-kwistjoni jista' jiġi mitlub biss fir-rigward tal-perijodi ta' servizz sussegwenti għas-17 ta' Mejju 1990, ħlief fil-każ ta' dawk li, qabel dik id-data, bdew proċeduri legali jew għamlu talba ekwivalenti taħt il-liġi nazzjonali applikabbli;
Billi, barra minn hekk, fis-sentenzi tagħha fil-Każ Ċ-152/91 u l-Każ Ċ-200/91, il-Qorti tispeċifika li l-kontribuzzjonijiet ta' ħaddiema maskili u femminili għal skema ta' pensjoni b'benefiċċju definit għandhom ikunu l-istess, minħabba li huma koperti bl-Artikolu 119 tat-Trattat, billi l-inugwaljanza ta' kontribuzzjonijiet imħallsa ta' min iħaddem taħt skemi mogħtija fondi ta' benefiċċji definiti, li hija dovuta għall-użu ta' fatturi attwarjali li jvarjaw skond is-sess, m'għandhiex tiġi vvalutata fid-dawl ta' l-istess dispożizzjoni;
Billi, fis-sentenzi tagħha tat-28 ta' Settembru 1994 [12] (il-Każ Ċ-408/92: Smith v. Advel Systems u l-Każ Ċ-28/93: Van den Akker v. Stichting Shell Pensioenfonds), il-Qorti tindika li l-Artikolu 119 tat-Trattat jipprekludi persuna li tħaddem milli tadotta miżuri neċessarji biex jikkonformaw mas-sentenza Barber tas-17 ta' Mejju 1990 (il-Każ - 262/88) milli tgħolli l-età ta' rtirar għal nisa għal dik li teżisti għall-irġiel fir-rigward ta' perijodi ta' servizz kompletati bejn is-17 ta' Mejju 1990 u d-data li fiha dawk il-miżuri jidħlu fis-seħħ; min-naħa l-oħra, fir-rigward ta' perijodi ta' servizz kompletati wara d-data ta' l-aħħar, l-Artikolu 119 ma jipprevenix persuna li timpjiega milli tieħu dak il-pass; fir-rigward ta' perijodi ta' servizz wara s-17 ta' Mejju 1990, il-liġi Komunitarja ma mponiet ebda obbligu li kien jiġġustifika tnaqqis retroattiv tal-vantaġġili n-nisa kienu jgawdu;
Billi, fis-sentenzi hawn fuq imsemmija f' Każ Ċ− 200/91 Coloroll Pension Trustees Limited v. Russell u Oħrajn), il-Qorti ddeċidiet li benefiċċji addizzjonali li joħorġu minn kontribuzzjonijiet imħallsa minn impjegati fuq bażi purament volontarja mhumiex koperti minn Artikolu 119 tat-Trattat;
Billi, fost il-miżuri inklużi fil-programm tat-tielet azzjoni ta' terminu medju dwar opportunitajiet ugwali għal nisa u rġiel (1991 sa l-1995) [13], il-Kummissjoni temfasizza għal darb' oħra l-adozzjoni ta' miżuri xierqa biex jieħdu kont tal-konsegwenzi tas-sentenza tas-17 ta' Mejju 1990 fil-Każ 262/88 (Barber v. Guardian Royal Exchange Assurance Group);
Billi dik is-sentenza awtomatikament tinvalida ċerti dispożizzjonijiet tad-Direttiva tal-Kunsill 86/378/KEE ta' l-24 ta' Lulju 1986 dwar l-implimentazzjoni tal-prinċipju ta' trattament ugwali għal irġiel u nisa fi skemi tax-xogħol ta' sigurtà soċjali [14] fir-rigward ta' ħaddiema salarjati;
Billi l-Artikolu 119 tat-Trattat hu direttament applikabbli u jista' jiġi invokat quddiem il-qrati nazzjonali kontra kull min iħaddem, kemm jekk persuna privata jew persuna ġuridika, u billi hu f'idejn dawn il-qrati biex jissalvagwardjaw id-drittijiet li dik id-dispożizzjoni tagħti lill- individwi;
Billi, fuq bażi ta' ċertezza ġuridika, huwa neċessarju li tiġi emendata d-Direttiva 86/378/KEE sabiex jiġu addattati d-dispożizzjonijiet effettwati mill-ġurisprudenza Barber,
ADOTTA DIN ID-DIRETTIVA:
L-Artikolu 1
Id-Direttiva 86/378/KEE għandha tiġi emendata kif ġej:
1. L-Artikolu 2 għandu jiġi sostitwit b' li ġej:
"L-Artikolu 2
1. "Skemi tax-xogħol ta' sigurtà soċjali" tfisser skemi li mhumiex regolati bid-Direttiva 79/7/KEE li l-iskop tagħhom hu li jipprovdu lill-ħaddiema, kemm jekk impjegati jew għal rashom, f'impriża jew fi grupp ta' impriżi, żona ta'attività ekonomika, settur okkupazzjonali jew grupp ta' setturi bil-benefiċċji maħsuba biex jissupplimentaw il-benefiċċji pprovduti bi skemi statutorji tas-sigurtà soċjali jew biex jissostitwuhom, kemm jekk is-sħubija fi skemi bħal dawn hi obbligatorja jew b' għażla.
2. Din id-Direttiva ma tapplikax għal:
(a) kuntratti individwali għal ħaddiema li jaħdmu għal rashom;
(b) skemi għal ħaddiema li jaħdmu għal rashom li għandhom biss membru wieħed,
(ċ) kuntratti ta'assikurazzjoni li min iħaddem mhuwiex parti għalihom, fil-każ ta' ħaddiema salarjati;
(d) dispożizzjonijiet ta' għażla ta' skemi tax-xogħol offruti lil parteċipanti individwalment biex jiggarantulhom:
- jew benefiċċji addizzjonali, jew
- għażla ta' data li fiha l-benefiċċji normali għal ħaddiema li jaħdmu għal rashom jinbdew, jew għażla bejn benefiċċji varji.
(e) skemi tax-xogħol sa fejn il-benefiċċji huma ffinanzjati minn kontribuzzjonijiet imħallsa minn ħaddiema fuq bażi volontarja.
3. Din id-Direttiva ma tipprekludix lil min iħaddem li jagħti lil persuni li jkunu digà waslu għall-età ta' rtirar għall-iskopijiet ta' għoti ta' pensjoni permezz ta' skema tax-xogħol, imma li ma jkunux għadhom laħqu l-età ta' irtirar għall-iskopijiet ta'għoti ta' pensjoni statutorja ta' rtirar, suppliment ta' pensjoni, li l-iskop tiegħu hu li jagħmel ugwali jew iktar ugwali l-ammont globali ta' benefiċċju mħallas lil dawn il-persuni għar-rigward ta' l-ammont imħallas lil persuni tas-sess l-ieħor fl-istess sitwazzjoni li jkunu diġà laħqu l-età ta' rtirar statutorja, sakemm il-persuni li jibbenefikaw mis-suppliment jilħqu l-età statutorja ta' rtirar"
.
2. L-Artikolu 3 għandu jiġi sostitwit b'dan li ġej:
"L-Artikolu 3
Din id-Direttiva għandha tapplika għal membri tal-popolazzjoni tax-xogħol, inklużi persuni li jaħdmu għal rashom, persuni li l-attività tagħhom hi interrotta minħabba mard, maternità, xi inċident jew qgħad involontarju u persuni li jfittxu mpjieg, għal ħaddiema rtirati u b'diżabilità u għal dawk li jitolbu taħthom, skond il-liġi u/jew il-prattika nazzjonali."
3. L-Artikolu 6 għandu jiġi sostitwit b'dan li ġej:
"L-Artikolu 6
1. Dispożizzjonijiet kuntrarja għall-prinċipju ta' trattament ugwali għandhom jinkludu dawk ibbażati fuq sess, kemm direttament jew indirettament, b'mod partikolari b'referenza għall-istat taż-żwieġ jew tal-familja biex:
(a) jiġu stabbiliti l-persuni li jistgħu jipparteċipaw fi skema tax-xogħol;
(b) tiġi ffissata n-natura obbligatorja jew ta' għażla ta' parteċipazzjoni fi skema tax-xogħol;
(ċ) jiġu stabbiliti regoli differenti fir-rigward ta' l-età tad-dħul fl-iskema jew il-perijodu minimu ta' impjieg jew sħubija ta' l-iskema meħtieġa biex jinkisbu l-benefiċċji minnhom;
(d) jiġu stabbiliti regoli differenti, ħlief kif provdut fil-punti (h) u (i) għar-rimbors ta' kontribuzzjonijiet meta mpjegat jitlaq skema mingħajr ma jkun issodisfa l-kundizzjonijiet li jiggarantixxu dritt diferit għal benefiċċji fit-tul;
(e) jiġu stabbiliti kundizzjonijiet differenti għall-għoti ta' benefiċċji jew li jirrestrinġu dawn il-benefiċċji għal ħaddiema ta' sess wieħed jew ieħor;
(f) jiġu ffissati etajiet differenti ta' rtirar;
(g) jiġu sospiżi ż-żamma jew l-akkwist ta' drittijiet matul il-perijodi ta' leave tal-maternità jew leave għal raġunijiet familjari li jingħataw b' ligi jew bi ftehim u huma mħallsa minn min iħaddem;
(h) jiġu stabbiliti livelli differenti ta' benefiċċju, sa fejn jistgħu ikunu neċessarji biex jittieħed kont tal-fatturi ta' kalkolu attwarjali li jvarjaw skond is-sess fil-każ ta' skemi ta' kontribuzzjoni diferita.
Fil-każ ta' skemi ta' benefiċċju definit mogħtija fondi, ċerti elementi (li eżempji tagħhom huma annessi) jistgħu ma jkunux ugwali meta l-inegwaljanza ta' l-ammonti tirriżulta mill-effetti ta' l-użu ta' fatturi attwarjali li jvarjaw skond is-sess fil-ħin meta l-għoti ta' fondi ta' l-iskema tiġi implimentata;
(i) jiġu stabbiliti livelli differenti għal kontribuzzjonijiet tal-ħaddiema;
jiġu stabbiliti livelli differenti għall-kontribuzzjonijiet tal-ħaddiema, ħlief:
- fil-każ ta' skemi ta' kontribuzzjonijiet definiti, jekk l-iskop hu li jinġjieb indaqs l-ammont tal-benefiċċji finali jew li jinġjiebu kważi iktar indaqs għaż-żewġ sessi,
- fil-każ ta' skemi ta' benefiċċju definit mogħtija fondi meta l-kontribuzzjonijiet tal-ħaddiema huma maħsuba biex jassiguraw li l-fondi neċessarja huma biżżejjed biex ikopru l-ispiża tal-benefiċċji definiti,
(j) jiġu stabbiliti standards differenti jew standards applikabbli biss għal ħaddiema ta' sess speċifikat, ħlief kif ipprovdut fil-punti (h) u (i), fir-rigward tal-garanzija jew iż-żamma ta' intitolament għal benefiċċji diferiti meta ħaddiem jitlaq minn skema.
2. Meta l-għoti ta' benefiċċji fl-iskop ta' din id-Direttiva jitħalla għad-diskrezzjoni tal-korpi ta' amministrazzjoni ta' l-iskema, dawn ta' l-aħħar għandhom jikkonformaw mal-prinċipju ta' trattament ugwali."
4. L-Artikolu 8 għandu jiġi sostitwit b'dan li ġej:
"L-Artikolu 8
1. L-Istati Membri għandhom jieħdu l-passi neċessarja biex jassiguraw li d-disposizzjonijiet ta' skemi tax-xogħol għal ħaddiema li jaħdmu għal rashom li huma kuntrarju għall-prinċipju ta' trattament ugwali huma riveduti b'effett mill-1 ta' Jannar 1993 fl-aktar tard.
2. Din id-Direttiva m' għandhiex tipprekludi drittijiet u obbligi relatati ma' perijodu ta' sħubija ta' skema okkupazzjonali għal ħaddiema li jaħdmu għal rashom qabel ir-reviżjoni ta' dik l-iskema milli jibqgħu soġġetti għad-dispożizzjonijiet ta' l-iskema fis-seħħ matul dak il-perijodu."
5. L-Artikolu 9 għandu jiġi sostitwit b'dan li ġej:
"L-Artikolu 9
Fir-rigward ta' skemi għal ħaddiema li jaħdmu għal rashom, l-Istati Membri jistgħu jiddeferixxu applikazzjoni obbligatorja tal-prinċipju ta' trattament ugwali fir-rigward ta':
(a) determinazzjoni ta' l-età tal-pensjoni għall-għoti ta' pensjonijiet ta' xjuħija jew irtirar, u l-implikazzjonijiet possibbli għal benefiċċji oħrajn:
- jew sad-data li fiha din l-ugwaljanza tiġi akkwistata fi skemi statutorji,
- jew, fl-aktar tard, sakemm din l-ugwaljanza hi preskritta b'direttiva;
(b) pensjonijiet tas-superstiti sakemm il-liġi Komunitarja tistabbilixxi l-prinċipju ta' trattament ugwali fi skemi statutorji tas-sigurtà soċjali f'dak ir-rigward;
(ċ) l-applikazzjoni ta' l-ewwel subparagrafu tal-punt (għ) ta' l-Artikolu 6(1) biex jieħu kont tal-fatturi differenti attwarjali ta' kalkolu, fl-aktar tard sa l-1 ta' Jannar 1999"
.
6. L-artikolu li ġej għandu jiġi inserit:
"L-Artikolu 9a
Meta irġiel u nisa jistgħu jitolbu età flessibbli ta' pensjoni taħt l-istess kundizzjonijiet, dan m'għandux jitqies inkompatibbli ma' din id-Direttiva."
7. L-Artikolu li ġej għandu jiżdied:
"L-ANNESS
Eżempji ta' elementi li jistgħu ma jkunux ugwali, fir-rigward ta' skemi ta' benefiċċju definit mogħtija fondi, kif imsemija fl-Artikolu 6(h):
- il-konverżjoni għal somma kapitali ta' parti minn pensjoni perijodika,
- it-trasferiment ta' drittijiet ta' pensjoni,
- pensjoni ta' reverżjoni pagabbli lil dipendent inkambju għar-rilaxx ta' parti minn pensjoni,
- pensjoni mnaqqsa meta l-ħaddiem jagħżel li jirtira kmieni."
L-Artikolu 2
1. Kull miżura li timplimenta din id-Direttiva, fir-rigward ta' ħaddiema salarjati, għandha tkopri l-benefiċċji kollha derivati minn perijodi ta' mpjieg sussegwenti għas-17 ta' Mejju 1990 u għandha tapplika retroattivament għal dik id-data, mingħajr preġudizzju għal ħaddiema jew għal dawk li jagħmlu talba taħthom li, qabel dik id-data, bdew proċeduri legali jew għamlu talba ekwivalenti taħt liġi nazzjonali. F'dak il-każ, il-miżuri ta' implimentazzjoni għandhom japplikaw retroattivament għat-8 ta' April 1976 u għandhom ikopru l-benefiċċji kollha derivati mill-perijodi ta' mpjieg wara dik id-data. Għall-Istati Membri li daħlu fil-Komunità wara t-8 ta' April 1976 u qabel is-17 ta' Mejju 1990, dik id-data għandha tiġi sostitwita bid-data li fiha l-Artikolu 119 tat-Trattat sar applikabbli fit-territorju tagħhom.
2. It-tieni sentenza tal-paragrafu 1 m'għandhiex tipprevjeni regoli nazzjonali li jirrigwardaw limiti ta' żmien biex jinġiebu azzjonijiet taħt liġi nazzjonali milli wieħed joqgħod fuqhom kontra ħaddiema jew dawk li jagħmlu talbiet taħthom li bdew proċeduri legali jew qajmu talba ekwivalenti taħt liġi nazzjonali qabel is-17 ta' Mejju 1990, sakemm mhumiex inqas favorevoli għal dik it-tip ta' azzjoni milli għal azzjonijiet simili ta' natura domestika u li ma jagħmlux l-eżerċizzju tal-liġi Komunitarja impossibbli fil-prattika.
3. Għal Stati Membri li l-adeżjoni tagħhom seħħet wara s-17 ta' Mejju 1990 u li kienu fl-1 ta' Jannar 1994 Partijiet Kuntrattwali għall-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea, id-data tas-17 ta' Mejju 1990 fl-ewwel sentenza ta' paragrafu 1 ta' dan l-Artikolu tiġi sostitwita bl-1 ta' Jannar 1994.
L-Artikolu 3
1. L-Istati Membri għandhom iġibu fis-seħħ il-liġijiet, ir-regolamenti u d-dispożizzjonijiet amministrattivi neċessarji biex jikkonformaw ma' din id-Direttiva sa l-1 ta' Lulju 1997. Għandhom imbagħad jinfurmaw lill-Kummissjoni bihom.
Meta l-Istati Membri jadottaw dawn id-dispożizzjonijiet, għandu jkollhom referenza għal din id-Direttiva jew ikollhom magħhom din ir-referenza meta jiġu ppubblikati uffiċjalment. Il-metodi li bihom issir din ir-referenza għandhom jiġu stabbiliti mill-Istati Membri.
2. L-Istati Membri għandhom jikkomunikaw lill-Kummissjoni, sa mhux aktar tard minn sentejn wara d-dħul fis-seħħ ta' din id-Direttiva, l-informazzjoni kollha neċessarja biex il-Kummissjoni tagħmel rapport dwar l-applikazzjoni ta' din id-Direttiva.
L-Artikolu 4
Din id-Direttiva għandha tidħol fis-seħħ fl-20 jum wara l-publikazzjoni tagħha fil-Ġurnal Uffiċjali tal-Komunitajiet Ewropej.
L-Artikolu 5
Din id-Direttiva hi indirizzata lill-Pajjiżi Membri.
Magħmula fi Brussel, fl-20 ta' Diċembru 1996.