REGOLAMENT (KE) Nru 1889/2006 TAL-PARLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL
ta' l-20 ta’ Diċembru 2006
dwar l-istabbiliment ta’ strument ta’ finanzjament għall-promozzjoni tad-demokrazija u tad-drittijiet tal-bniedem madwar id-dinja (Strument Ewropew għad-Demokrazija u d-Drittijiet tal-Bniedem)
IL-PARLAMENT EWROPEW U L-KUNSILL TA’ L-UNJONI EWROPEA,
Wara li kkunsidraw it-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 179(1) u 181a(2) tiegħu,
Wara li kkunsidraw il-proposta min-naħa tal-Kummissjoni,
Filwaqt li jaġixxu skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 251 tat-Trattat (1),
Billi:
(1)
Qed jiġi propost qafas ġdid għall-ippjanar u għall-konsenja ta’ l-għajnuna biex l-għajnuna esterna tal-Komunità ssir iktar effettiva u trasparenti. Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1085/2006 tas-17 ta' Lulju 2006 (2) jistabbilixxi Strument għal Assistenza ta' Qabel l-Adeżjoni (IPA) għal għajnuna tal-Komunità lil pajjiżi kandidati u lil pajjiżi kandidati potenzjali. Ir-Regolament (KE) Nru 1638/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill ta' l-24 ta' Ottubru 2006 (3) jistabbilixxi Strument Ewropew għall-Viċinat u għas-Sħubija (ENPI) li jipprovdi appoġġ dirett għall-Politika Ewropea tal-Viċinat ta’ l-UE. Ir-Regolament (KE) Nru 1889/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-20 ta' Diċembru 2006 (4) jistabbilixxi strument ta’ finanzjament għall-Kooperazzjoni għall-Iżvilupp u l-Kooperazzjoni Ekonomika. Ir-Regolament (KE) Nru 1889/2006 (4) jistabilixxi strument ta' finanzjament għall-kooperazzjoni ma' pajjiżi u territorji industrializzati u pajjiżi u territorji oħra bi dħul għoli (ICI). Ir-Regolament (KE) Nru 1717/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-15 ta' Novembru 2006 (5) jistabbilixxi strument ta’ finanzjament għall-Istabbiltà li jipprovdi għajnuna f’sitwazzjonijiet ta’ kriżi u ta’ kriżi li qed titfaċċa, u theddidiet speċifiċi globali u transreġjonali. Dan ir-Regolament jistabbilixxi strument ta' finanzjament għall-promozzjoni tad-demokrazija u tad-Drittijiet tal-Bniedem madwar id-dinja (Strument Ewropew għad-Demokrazija u d-Drittijiet tal-Bniedem) li jippermetti assistenza indipendenti mill-kunsens ta' gverijiet u awtoritiajiet pubbliċi oħra ta' pajjiżi terzi.
(2)
L-Artikolu 6(1) tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea jistipula li l-Unjoni hija msejsa fuq il-prinċipji tal-libertà, tad-demokrazija, tar-rispett għad-drittijiet tal-bniedem u għal-libertajiet fundamentali, u għas-supremazija tad-dritt prinċipji li huma komuni għall-Istati Membri.
(3)
Il-promozzjoni, l-iżvilupp u l-konsolidazzjoni tad-demokrazija u tas-supremazija tad-dritt, u tar-rispett lejn id-drittijiet tal-bniedem u tal-libertajiet fundamentali tikkostitwixxi għan primarju tal-politika ta’ żvilupp u tal-kooperazzjoni ekonomika, finanzjarja u teknika ma’ pajjiżi terzi tal-Komunità (6). Impenn biex jiġu rrispettati, promossi u mħarsa l-prinċipji demokratiċi u d-drittijiet tal-bniedem hija element essenzjali tar-relazzjonijiet kuntrattwali tal-Komunità ma’ pajjiżi terzi (7).
(4)
Dan l-istrument ta’ finanzjament jikkontribwixxi biex jintlaħqu l-objettivi ta' l-istqarrija dwar il-politika ta' żvilupp dwar il-“Kunsens Ewropew dwar l-Iżvilupp” (DPS) adottat b’mod konġunt mill-Kunsill u mir-Rappreżentanti tal-Gvernijiet ta’ l-Istati Membri li ltaqgħu fi ħdan il-Kunsill, il-Parlament Ewropew u l-Kummissjoni fl-20 ta’ Diċembru 2005 (8). Id-DPS jenfasizza li “il-progress fil-ħarsien tad-drittijiet tal-bniedem, fil-governanza tajba u fid-demokratizzazzjoni huwa fundamentali għat-tnaqqis tal-faqar u għall-iżvilupp sostenibbli”, li b’hekk jikkontribwixxi sabiex jintlaħqu l-Miri ta' l-Iżvilupp tal-Millennju.
(5)
Id-DPS wara li reġa kkonferma li l-promozzjoni ta’ l-ugwaljanza bejn is-sessi u d-drittijiet tan-nisa huma drittijiet fundamentali tal-bniedem u kwistjoni ta’ ġustizzja soċjali, kif ukoll iservu bħala stument biex jintlaħqu l-Miri ta' l-Iżvilupp tal-Millennju kollha, il-Programm ta’ Azzjoni tal-Kajr u l- Konvenzjoni dwar l-Eliminazzjoni tal-forom kollha ta' Diskriminazzjoni Kontra n-Nisa, dan ir-Regolament jinkludi komponent qawwi rigward is-sessi;
(6)
Dan l-istrument ta’ finanzjament jikkontribwixxi biex jintlaħaq l-għan tal-Politika Komuni Barranija u għas-Sigurtà ta’ l-Unjoni, skond l-Artikolu 11(1) tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea u mmodifikat mill-Linji Gwida ta’ l-UE, dwar l-iżvilupp u l-konsolidazzjoni tad-demokrazija u tas-supremazija tad-dritt, u r-rispett għad-drittijiet tal-bniedem u għal-libertajiet fundamentali.
(7)
Il-kontribut tal-Komunità għall-iżvilupp u għall-konsolidazzjoni tad-demokrazija u tas-supremazija tad-dritt, u r-rispett għad-drittijiet tal-bniedem u għal-libertajiet fundamentali huwa msejjes fil-prinċipji ġenerali stabbiliti mill-Karta Internazzjonali tad-Drittijiet tal-Bniedem, u kwalunkwe strument ieħor tad-drittijiet tal-bniedem li ġie adottat fi ħdan il-qafas tan-Nazzjonijiet Uniti, inklużi strumenti tad-drittijiet tal-bniedem reġjunali relevanti;
(8)
Id-demokrazija u d-drittijiet tal-bniedem ma jistgħux jiġu sseparati minn xulxin. Il-libertajiet fundamentali ta’ l-espressjoni u ta’ l-assoċjazzjoni huma l-prerekwiżiti għall-pluraliżmu politiku u għall-proċess demokratiku, waqt li l-kontroll demokratiku u s-separazzjoni tal-poteri huma essenzjali biex ikunu sostnuti ġudikatura indipendenti u s-supremazija tad-dritt li min-naħa tagħhom huma meħtieġa għall-ħarsien effettiv tad-drittijiet tal-bniedem.
(9)
Id-drittijiet tal-bniedem jitqiesu fid-dawl ta' normi internazzjonali li huma aċċettati b'mod universali, iżda d-demokrazija għandha titqies ukoll bħala proċess, li jiżviluppa internament, li jinvolvi s-setturi kollha tas-soċjetà u firxa ta' istituzzjonijiet, b’mod partikulari l-parlamenti nazzjonali demokratiċi, li għandhom jiżguraw il-parteċipazzjoni, ir-rappreżentazzjoni, il-kapaċità ta' reazzjoni u l-obbligu ta' rendikont. Il-kompitu li tinbena u tkun sostnuta kultura ta' drittijiet tal-bniedem u li d-demokrazija ssir taħdem għaċ-ċittadini, għalkemm ferm urġenti u diffiċli f'demokraziji li qed jitfaċċaw issa, essenzjalment hija sfida kontinwa, li l-ewwel u qabel kollox tappartjeni lill-poplu tal-pajjiż ikkonċernat imma mingħajr ma jitnaqqsu l-obbligi tal-komunità internazzjonali.
(10)
Sabiex il-kwistjonijiet imsemmija aktar ’il fuq jiġu indirizzati b’mod effettiv, trasparenti, f’waqtu u flessibbli lil hinn mill-iskadenza tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 975/1999 tad-29 ta' April 1999 li tistabbilixxi l-ħtiġiet għall-implimentazzjoni ta' operazzjonijiet ta' koperazzjoni għall-iżvilupp li jikkontribwixxi bil-għan ġenerali li tiġi żviluppata u konsolidata d-demokrazija u r-regola tal-liġi u bil-għan li jiġu rispettati d-drittijiet tal-bniedem u l-libertajiet fundamentali (9) u tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 976/1999 tad-29 ta' April 1999 li jsemmi l-ħtiġiet għall-implimentazzjoni ta' l-operazzjonijiet tal-Komunità, minbarra dawk tal-koperazzjoni ta' l-iżvilupp, li, fil-qafas tal-politika ta' koperazzjoni tal-Komunità, jikkontribwixxu għal għanijiet ġenerali li jiżviluppaw u jikkonsolidaw id-demokrazija u l-istat tad-dritt u li jirrispettaw id-drittijiet umani u l-libertajiet fundamentali f'pajjiżi terzi (10), li servew bħala l-bażi legali għall-Inizjattiva Ewropea għad-Demokrazija u għd-Drittijiet tal-Bniedem u li jiskadu sal-31 ta’ Diċembru 2006, huma meħtieġa riżorsi finanzjarji speċifiċi u strument ta’ finanzjament speċifiku li jistgħu ikomplu jaħdmu b’mod indipendenti filwaqt li jibqgħu komplementari u jinfurzaw strumenti tal-Komunità relatati għall-għajnuna esterna, il-Ftehim ta’ Sħubija bejn il-Membri tal-Grupp ta’ Stati Afrikani, tal-Karibew u tal-Paċifiku, min-naħa l-waħda, u l-Komunità Ewropea u l-Istati Membri tagħha, min-naħa l-oħra (11), għall-għajnuna umanitarja.
(11)
L-għajnuna tal-Komunità skond dan ir-Regolament hija mfassla biex tikkomplementa d-diversi għodod l-oħra għall-implimentazzjoni tal-politiki ta’ l-UE dwar id-demokrazija u d-drittijiet tal-bniedem, li jvarjaw minn djalogu politiku u inizjattivi diplomatiċi għal diversi strumenti ta’ kooperazzjoni finanzjarja u teknika, li jinkludu kemm programmi ġeografiċi kif ukoll dawk tematiċi. Se tikkomplementa wkoll l-interventi ta’ l-Istrument għall-Istabbiltà li jkunu iktar relatati mal-kriżijiet.
(12)
B’mod partikolari, minbarra u b’mod komplementari għall-miżuri miftiema mal-pajjiżi msieħba fil-kuntest tal-kooperazzjoni segwita skond l-Istrument għal Qabel l-Adeżjoni, l-Istrument Ewropew għall-Viċinat u s-Sħubija, l-Istrument tal-Kooperazzjoni għall-Iżvilupp u tal-Kooperazzjoni Ekonomika, il-Ftehim ta’ Cotonou mal-pajjiżi ACP l-Istrument għall-Koperazzjoni mal-Pajjiżi Industrijalizzati u pajjiżi u territorji oħra bi dħul għoli u l-Istrument għall-Istabbiltà, il-Komunità tipprovdi għajnuna skond dan ir-Regolament li tindirizza kwistjonijiet ta’ drittijiet tal-bniedem u ta’ demokratizzazzjoni globali, reġjonali, nazzjonali u lokali, fi sħubija mas-soċjetà ċivili maħsuba biex tinfirex għat-tipi kollha ta’ azzjoni soċjali minn individwi jew gruppi li huma indipendenti mill-Istat u attivi fil-qasam tad-drittijiet tal-bniedem u tal-promozzjoni tad-demokrazija;
(13)
Barra minn hekk, filwaqt li l-istandards tad-demokrazija u tad-drittijiet tal-bniedem għandhom ikunu dejjem iktar integrati fl-istrumenti ta’ finanzjament għall-għajnuna esterna kollha, l-għajnuna tal-Komunità skond dan ir-Regolament se jkollha rwol ieħor komplementari speċifiku minħabba n-natura globali tagħha u l-indipendenza ta’ l-azzjoni tagħha mill-kunsens ta’ l-awtoritajiet statali u oħrajn pubbliċi tal-pajjiżi terzi. Dan jagħmel possibbli l-koperazzjoni mas-soċjetà ċivili dwar kwistjonijiet sensittivi ta’ drittijiet tal-bniedem u demokrazija, inklużi d-drittijiet ta' migranti, daek li jfittxu l-kenn u persuni imċaqalqa internament billi jipprovdi l-flessibilità biex ikun hemm reazzjoni għaċ-ċirkostanzi li qed jinbidlu jew sabiex tiġi appoġġjata l-innovazzjoni. Dan jipprovdi wkoll kapaċità tal-Komunità li tartikula u tappoġġja għanijiet u miżuri speċifiċi fuq il-livell internazzjonali li la huma marbuta b’mod ġeografiku u lanqas relatati ma’ xi kriżi u li jistgħu jeħtieġu metodu transnazzjonali jew jinvolvu operazzjonijiet kemm fi ħdan il-Komunità kif ukoll f’firxa ta’ pajjiżi terzi. Tipprovdi l-qafas meħtieġ għal operazzjonijiet, bħall-appoġġ għal missjonijiet ta’ osservazzjoni indipendenti ta’ l-elezzjonijiet mill-UE, li jeħtieġu koerenza politika, sistema ta’ ġestjoni unifikata u standards operattivi komuni;
(14)
L-iżvilupp u l-konsolidazzjoni tad-demokrazija skond dan ir-Regolament għandhom jinkludu l-parlamenti demokratiċi u l-kapaċità tagħhom biex jappoġġaw u javvanzaw il-proċessi ta' riforma demokratika. Għalhekk jeħtieġ li l-parlamenti nazzjonali jiġu inklużi bħala entitajiet eliġibbli għal finanzjament skond dan ir-Regolament meta dan ikun meħtieġ sabiex jinkisbu l-objettivi tiegħu, sakemm il-miżura proposta tista' tiġi finanzjata taħt strument Komunitarju għall-għajnuna esterna relatat.
(15)
Il-“Linji gwida għat-tisħiħ tal-koordinazzjoni operattiva bejn il-Komunità, irrappreżentata mill-Kummissjoni, u l-Istati Membri fil-qasam ta’ l-għajnuna esterna” tal-21 ta' Jannar 2001 jenfasizzaw il-ħtieġa ta’ koordinazzjoni mtejba ta’ l-għajnuna esterna ta’ l-UE fl-oqsma ta’ l-appoġġ għad-demokratizzazzjoni u tal-promozzjoni tar-rispett għad-drittijiet tal-bniedem u tal-libertajiet fundamentali madwar id-dinja. Il-Kummissjoni u l-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-miżuri ta’ għajnuna rispettivi tagħhom ikunu kumplimentari u koerenti, waqt li jevitaw li jirkbu fuq xulxin u d-duplikazzjoni; Il-Kummissjoni u l-Istati Membri għandhom ifittxu koordinazzjoni eqreb ma' donaturi oħra. Il-politika Komunitarja fil-qasam tal-koperazzjoni għall-iżvilupp għandha tkun kumplimentari għall-politiki segwiti mill-Istati Membri.
(16)
Ir-rilevanza u l-ambitu ta’ l-għajnuna tal-Komunità fil-promozzjoni tad-demokrazija u tad-drittijiet tal-bniedem titlob biex il-Kummissjoni tfittex skambji b’mod regolari u frekwenti ta’ l-informazzjoni mal-Parlament Ewropew.
(17)
Il-Kummissjoni teħtieġ li tikkonsulta lil rappreżentanti tas-soċjetà ċivili, kif ukoll lil donaturi u atturi oħrajn, kmieni kemm ikun xieraq fil-proċess ta’ programmazzjoni sabiex jiġu ffaċilitati l-kontributi rispettivi tagħhom u jkun żgurat li l-attivitajiet ta’ għajnuna huma komplementari għal xulxin kemm jista’ jkun possibbli.
(18)
Il-Komunità jeħtieġ li tkun tista’ tirreaġixxi malajr għal ħtiġijiet mhux previsti u f’ċirkostanzi eċċezzjonali sabiex titkabbar il-kredibilità u l-effettività ta’ l-impenn tagħha għall-promozzjoni tad-demokrazija u tad-drittijiet tal-bniedem f’pajjiżi fejn jinqalgħu sitwazzjonijiet ta’ din ix-xorta. Dan jeħtieġ li l-Kummissjoni jkollha l-possibbiltà li tiddeċiedi dwar il-Miżuri Speċjali li mhumiex koperti mid-Dokumenti ta’ Strateġija. Dan l-istrument għall-ġestjoni ta’ l-għajnuna jikkorrispondi għal dawk inklużi fl-istrumenti ta’ finanzjament ta’ l-għanjuna esterna l-oħra.
(19)
Il-Komunità għandha tkun tista' wkoll tirrispondi b'mod flessibbli u f'waqtu għall-bżonnijiet speċifiċi tad-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem permezz ta' miżuri ad hoc li mhumiex suġġetti għal sejħiet għal proposti. Barra minn hekk, l-eliġibilità ta' l-entitajiet li m'għandhomx personalità legali skond il-liġi nazzjonali applikabbli hija possibbli wkoll skond il-kundizzjonijiet tar-Regolament Finanzjarju.
(20)
Dan ir-Regolament jistabbilixxi pakkett finanzjarju għall-perjodu 2007-2013 li jikkostitwixxi l-ammont primarju ta’ referenza għall-awtorità baġitarja, skond il-punt 37 tal-Ftehim Interistituzzjonali tas-17 ta’ Mejju 2006 bejn il-Parlament Ewropew, il-Kunsill u l-Kummissjoni dwar dixxiplina baġitarja u ġestjoni finanzjarja soda (12).
(21)
Jeħtieġ li jiġi żgurat appoġġ finanzjarju għaċ-Ċentru Inter-Universitarju Ewropew għad-Drittijiet tal-Bniedem u għad-Demokratizzazzjoni, li jipprovdi Lawrja Ewropea ta’ Masters fid-Drittijiet tal-Bniedem u fid-Demokratizzazzjoni u l-Programm ta’ Borża ta’ Studju UE-NU, lil hinn mill-iskadenza sa l-aħħar tas-sena 2006 tad-Deċiżjoni Nru 791/2004/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-21 ta’ April 2004 li tistabbilixxi programm ta’ azzjoni Komunitarja għall-promozzjoni ta’ korpi attivi f’livell Ewropew u għall-appoġġ ta’ attivitajiet speċifiċi fil-qasam ta’ l-edukazzjoni u t-taħriġ (13), li serviet bħala l-bażi legali għall-finanzjament.
(22)
Il-Missjonijiet ta' Osservazzjoni Elettorali ta' l-Unjoni Ewropea jikkontribwixxu b'mod sinifikanti u b'suċċess għall-proċessi demokratiċi f'pajjiżi terzi (14). Madankollu, l-promozzjoni tad-demokrazija testendi lil hinn ħafna mill-proċess elettorali waħdu. In-nefqa għall-Missjonijiet ta' Osservazzjoni Elettorali ta' l-UE għalhekk m'għandhiex tieħu ammont sproporzjonat tal-fondi totali disponibbli skond dan ir-Regolament.
(23)
Il-miżuri meħtieġa għall-implimentazzjoni ta’ dan ir-Regolament għandhom ikunu adottati skond id-Deċiżjoni tal-Kunsill 1999/468/KE tat-28 ta’ Ġunju 1999 li tipprovdi l-proċeduri għall-eżerċizzju tas-setgħat ta’ l-implimentazzjoni konferiti fuq il-Kummissjoni (15).
(24)
Skond il-prinċipju tal-proporzjonalità, huwa meħtieġ u xieraq sabiex jintlaħqu l-għanijiet bażiċi ta’ dan ir-Regolament li jiġu stabbiliti regoli dwar Strument Ewropew għad-Demokrazija u għad-Drittijiet tal-Bniedem. Dan ir-Regolament ma jmurx lil hinn minn dak li huwa meħtieġ sabiex jinkiseb l-għan segwit, skond it-tielet paragrafu ta’ l-Artikolu 5 tat-Trattat,
ADOTTAW DAN IR-REGOLAMENT:
TITOLU I
L-GĦANIJIET U L-AMBITU
Artikolu 1
L-għanijiet
1. Dan ir-Regolament jistabbilixxi Strument Ewropew għad-Demokrazija u għad-Drittijiet tal-Bniedem skond liema l-Komunità għandha tipprovdi għajnuna, fi ħdan il-qafas tal-politika Komunitarja dwar il-koperazzjoni għall-iżvilupp u l-koperazzjoni ekonomika, finanzjarja u teknika ma’ pajjiżi terzi, b'mod konsistenti mal-politika barranija kollha kemm hi ta' l-Unjoni Ewropea, li tikkontribwixxi għall-iżvilupp u għall-konsolidazzjoni tad-demokrazija u ta' l-istat tad-dritt, u r-rispett għad-drittijiet tal-bniedem u għal-libertajiet fundamentali.
2. B’mod partikolari, għajnuna ta’ din ix-xorta għandu jkollha l-għan li
(a)
ittejjeb ir-rispett għad-drittijiet tal-bniedem u għal-libertajiet fundamentali u l-osservanza tagħhom, kif proklamat fid-Dikjarazzjoni Universali tad-Drittijiet tal-Bniedem u fi strumenti internazzjonali u reġjonali oħra dwar id-drittijiet tal-bniedem, u tippromwovi u tikkonsolida d-demokrazija u r-riforma demokratika f'pajjiżi terzi, prinċipalment permezz ta' l-appoġġ għall-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili, tipprovdi appoġġ u solidarjetà lid-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem u lill-vittmi tar-ripressjoni u ta’ l-abbuż u ssaħħaħ lis-soċjetà ċivili attiva fil-qasam tad-drittijiet tal-bniedem u tal-promozzjoni tad-demokrazija;
(b)
tappoġġa u ssaħħaħ il-qafas internazzjonali u reġjonali għall-ħarsien, il-promozzjoni u l-monitoraġġ tad-drittijiet tal-bniedem, għall-promozzjoni tad-demokrazija u l-istat tad-dritt, u ssaħħaħ rwol attiv għas-soċjetà ċivili fi ħdan dawn l-oqfsa;
(c)
tibni l-kunfidenza fl-affidabilità tal-proċessi elettorali u ssaħħaħha, b'mod partikulari permezz tal-missjonijiet ta' osservazzjoni elettorali, u permezz ta' l-appoġġ għall-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili lokali involuti f'dawn il-proċessi.
Artikolu 2
L-ambitu
1. Wara li jitqiesu l-Artikoli 1 u 3, l-għajnuna tal-Komunità għandha tirrelata ma’ l-oqsma li ġejjin:
(a)
il-promozzjoni u tisħiħ tad-demokrazija parteċipatorja u rappreżentattiva, inkluża d-demokrazija parlamentari, u tal-proċessi tad-demokratizzazzjoni, prinċipalment permezz ta' l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili, inter alia:
i)
fil-promozzjoni tal-libertà ta' assoċjazzjoni u ta' assemblea, taċ-ċaqliq mhux imxekkel tal-persuni, tal-libertà ta' opinjoni u ta' espressjoni, inklużi l-espressjoni artistika u kulturali, ta' midja indipendenti, ta' aċċess bla xkiel għall-informazzjoni, u tal-miżuri biex jiġu miġġielda l-ostakli amministrattivi għall-eżerċitar ta' dawn il-libertajiet, inkluża l-ġlieda kontra ċ-ċensura;
ii)
fit-tisħiħ ta' l-istat tad-dritt, fil-promozzjoni ta' l-indipendenza tal-ġudikatura, fit-tħeġġiġ u l-evalwazzjoni tar-riformi legali u istituzzjonali u fil-promozzjoni ta' l-aċċess għall-ġustizzja;
iii)
fil-promozzjoni u t-tisħiħ tal-Qorti Kriminali Internazzjonali, tat-tribunali kriminali internazzjonali ad hoc u tal-proċessi tal-ġustizzja tranżitorja u tal-mekkaniżmi ta’ verità u ta' rikonċiljazzjoni;
iv)
fl-appoġġ ta’ riformi biex jinkisbu l-obbligi ta’ rendikont u ta’ sorveljanza demokratiċi effettivi u trasparenti, inkluża s-sorveljanza tas-settur tas-sigurtà u tal-ġustizzja, u fl-inkoraġġiment tal-miżuri kontra l-korruzzjoni;
v)
fil-promozzjoni ta' pluraliżmu politiku u ta' rappreżentanza politika demokratika u fit-tħeġġiġ tal-parteċipazzjoni politika miċ-ċittadini, b'mod partikulari mill-gruppi marġinalizzati, fil-proċessi ta' riforma demokratika fil-livelli lokali, reġjonali u nazzjonali;
vi)
fil-promozzjoni tal-parteċipazzjoni ugwali ta' l-irġiel u n-nisa fil-ħajja soċjali, ekonomika u politika, u fl-appoġġ ta' l-ugwaljanza ta' opportunità u l-parteċipazzjoni u r-rappreżentanza politika tan-nisa;
vii)
fl-appoġġ ta' miżuri li jiffaċilitaw il-konċiljazzjoni paċifika ta' l-interessi ta' gruppi, inkluż l-appoġġ għall-miżuri li jibnu l-kunfidenza f'dak li għandu x'jaqsam mad-drittijiet tal-bniedem u mad-demokratizzazzjoni.
(b)
il-promozzjoni u l-ħarsien tad-drittijiet tal-bniedem u tal-libertajiet fundamentali kif ipproklamati fid-Dikjarazzjoni Universali tad-Drittijiet tal-Bniedem u fi strumenti internazzjonali oħrajn li jikkonċernaw id-drittijiet ċivili, politiċi, ekonomiċi, soċjali u kulturali, prinċipalment permezz ta' l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili, li inter alia huma relatati ma':
i)
l-abolizzjoni tal-piena tal-mewt, il-prevenzjoni tat-tortura, tat-trattament ħażin u ta' forom oħra ta' trattament krudili, diżuman u degradanti u r-rijabilitazzjoni tal-vittmi tat-tortura;
ii)
l-appoġġ, il-ħarsien u l-għajnuna għad-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem, skond it-termini ta' l-Artikolu 1 tad-Dikjarazzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar id-Dritt u r-Responsabilità ta' Individwi, Gruppi u Organi tas-Soċjetà li jippromwovu u jħarsu d-Drittijiet tal-Bniedem u l-Libertajiet Fundamentali li huma Universalment Rikonoxxuti;
iii)
il-ġlieda kontra r-razziżmu u l-ksenofobija, u d-diskriminazzjoni minħabba kwalunkwe raġuni, inklużi s-sess, ir-razza, il-kulur, l-oriġini etnika jew soċjali, il-karatterisitiċi ġenetiċi, il-lingwa, ir-reliġjon jew it-twemmin, l-opinjoni politika jew kwalunkwe opinjoni oħra, is-sħubija f’minoranza nazzjonali, il-proprjetà, it-twelid, id-diżabilità, l-età jew l-orjentazzjoni sesswali;
iv)
id-drittijiet tal-popli indiġeni u d-drittijiet tal-persuni li jagħmlu parti minn minoranzi u gruppi etniċi;
v)
id-drittijiet tan-nisa kif proklamati fil-Konvenzjoni dwar l-Eliminazzjoni tal-Forom Kollha ta' Diskriminazzjoni kontra n-Nisa u l-Protokolli mhux obbligatorji tagħha, inklużi l-miżuri biex jiġu miġġielda l-mutilazzjoni tal-ġenitali femminili, iż-żwiġijiet sfurzati, ir-reati ta' l-unur u kwalunkwe forma oħra ta' vjolenza kontra n-nisa;
vi)
id-drittijiet tat-tfal, kif proklamati fil-Konvenzjoni dwar id-Drittijiet tat-Tfal u l-Protokolli mhux obbligatorji tagħha, inklużi l-ġlieda kontra t-tħaddim, it-traffikar u l-prostituzzjoni tat-tfal, u r-reklutaġġ u l-użu ta' suldati tfal;
vii)
id-drittijiet tal-persuni b'diżabilità;
viii)
il-promozzjoni ta' l-istandards fundamentali tax-xogħol u tar-responsabilità soċjali korporattiva;
ix)
l-edukazzjoni, it-taħriġ u l-monitoraġġ fil-qasam tad-drittijiet tal-bniedem u tad-demokrazija, u fil-qasam kopert mill-paragrafu 1(a) (vii);
x)
l-appoġġ għall-organizzazzjonijiet lokali, reġjonali, nazzjonali u internazzjonali tas-soċjetà ċivili involuti fil-ħarsien, fil-promozzjoni jew fid-difiża tad-drittijiet u fil-miżuri msemmija fil-paragrafu 1(a) (vii);
(ċ)
it-tisħiħ tal-qafas internazzjonali għall-ħarsien tad-drittijiet tal-bniedem, tal-ġustizzja, ta' l-istat tad-dritt u l-promozzjoni tad-demokrazija, b’mod partikolari billi
i)
ikun provdut appoġġ għal strumenti internazzjonali u reġjonali li jikkonċernaw id-drittijiet tal-bniedem, il-ġustizzja, l-istat tad-dritt u d-demokrazija;
ii)
titrawwem koperazzjoni mis-soċjetà ċivili ma’ organizzazzjonijiet internazzjonali u reġjonali intergovernattivi, u jiġu appoġġati l-attivitajiet tas-soċjetà ċivili mirati lejn il-promozzjoni u l-monitoraġġ ta' l-implimentazzjoni ta' l-istrumenti internazzjonali u reġjonali li jikkonċernaw id-drittijiet tal-bniedem, il-ġustizzja, l-istat tad-dritt u d-demokrazija;
iii)
tkun promossa l-osservanza tal-liġi umanitarja internazzjonali;
(d)
il-bini tal-kunfidenza fil-proċessi elettorali demokratiċi u t-tisħiħ ta' l-affidabilità u t-trasparenza tagħhom, b’mod partikolari
i)
permezz ta’ l-użu tal-Missjonijiet ta’ Osservazzjoni Elettorali ta’ l-Unjoni Ewropea;
ii)
permezz ta' miżuri oħra għall-monitoraġġ tal-proċessi elettorali;
iii)
billi jingħata kontribut għall-iżvilupp tal-kapaċita’ ta’ osservazzjoni elettorali ta' l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili fil-livelli reġjonali u lokali, u billi jiġu appoġġati l-inizjattivi tagħhom biex jissaħħu l-parteċipazzjoni fil-proċess elettorali u s-segwitu għalih
iv)
billi jiġu appoġġati l-miżuri mirati lejn l-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet tal-Missjonijiet ta' Osservazzjoni Elettorali ta' l-Unjoni Ewropew, b'mod partikulari permezz ta' l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili.
2. Il-promozzjoni u l-protezzjoni ta’ l-ugwaljanza bejn is-sessi, tad-drittijiet tat-tfal, tad-drittijiet tal-popli indiġeni, tad-drittijiet ta' persuni b'diżabilità, u tal-prinċipji ta' l-għoti tas-setgħa, tal-parteċipazzjoni, tan-nuqqas ta' diskriminazzjoni ta' gruppi vulnerabbli u ta' responsabilità għandhom jitqiesu mill-miżuri kollha ta’ għajnuna msemmija f’dan ir-Regolament.
3. Il-miżuri ta’ għajnuna msemmija f'dan ir-Regolament għandhom jiġu implimentati fit-territorju tal-pajjiżi terzi jew għandhom ikunu relatati b’mod dirett mas-sitwazzjonijiet li jinqalgħu fil-pajjiżi terzi, jew ikunu relatati b'mod dirett ma' azzjonijiet globali jew reġjonali.
Artikolu 3
Il-Komplementarjetà u l-Koerenza ta’ l-Għajnuna tal-Komunità
1. L-għajnuna tal-Komunità skond dan ir-Regolament għandha tkun konsistenti mal-qafas tal-politika tal-Komunità dwar koperazzjoni għall-iżvilupp u b'mod ġenerali mal-politika barranija ta' l-Unjoni Ewropea u komplementari għal dik provduta skond strumenti relattivi tal-Komunità għal għajnuna esterna, il-Ftehim ta’ Sħubija bejn il-Membri tal-Grupp ta’ Stati Afrikani, tal-Karibew u tal-Paċifiku, min-naħa l-waħda, u l-Komunità Ewropea u l-Istati Membri tagħha, min-naħa l-oħra. L-għajnuna kumplementari tal-Komunità skond dan ir-Regolament għandha tkun provduta biex tiġi rinforzata l-azzjoni skond strumenti relattivi ta' assistenza esterna.
2. Il-Kummissjoni għandha tiżgura li l-miżuri adottati skond dan ir-Regolament ikunu konsistenti mal-qafas ġenerali tal-politika strateġika tal-Komunità u b’mod partikolari ma’ l-għanijiet ta’ l-istrumenti t’aktar ’il fuq, kif ukoll ma’ miżuri rilevanti oħrajn tal-Komunità.
3. Sabiex tiżdied l-effettività u l-konsistenza tal-miżuri ta’ għajnuna tal-Komunità u ta’ l-Istati Membri, il-Kummissjoni għandha tiżgura koordinazzjoni mill-qrib bejn l-attivitajiet tagħha stess u dawk ta’ l-Istati Membri, kemm fuq il-livell tat-teħid tad-deċiżjonijiet kif ukoll fil-prattika. Il-koordinazzjoni għandha tinvolvi konsultazzjonijiet regolari u skambji frekwenti ta’ l-informazzjoni rilevanti, inkluż ma donaturi oħra, matul id-diversi fażijiet taċ-ċiklu ta’ l-għajnuna, b’mod partikolari fuq il-livell lokali.
4. Il-Kummissjoni għandha tinforma lill-Parlament Ewropew u jkollha skambji regolari ta’ opinjonijiet miegħu.
5. Il-Kummissjoni għandha tfittex skambji regolari ta' informazzjoni mas-soċjetà ċivili, fil-livelli kollha, inkluż f'pajjiżi terzi.
TITOLU II
L-IMPLIMENTAZZJONI
Artikolu 4
Il-qafas ġenerali għall-implimentazzjoni
L-għajnuna tal-Komunità skond dan ir-Regolament għandha tkun implimentata permezz tal-miżuri li ġejjin:
a)
id-Dokumenti ta’ Strateġija u r-reviżjonijiet tagħhom kif ikun xieraq;
b)
il-Programmi Annwali ta’ Azzjoni;
c)
il-Miżuri Speċjali;
d)
Miżuri ad hoc.
Artikolu 5
Id-Dokumenti ta’ Strateġija u r-Reviżjonijiet
1. Id-Dokumenti ta’ Strateġija għandhom jistabbilixxu l-istrateġija tal-Komunità għall-għajnuna tal-Komunità skond dan ir-Regolament, il-prijoritajiet tal-Komunità, is-sitwazzjoni internazzjonali u l-attivitajiet ta’ l-imsieħba prinċipali. Huma għandhom ikunu konsistenti ma' l-iskop ġenerali, l-objettivi, il-kamp ta' applikazzjoni u l-prinċipji ta' dan ir-Regolament.
2. Id-Dokumenti ta’ Strateġija għandhom jistabbilixxu l-oqsma ta’ prijorità magħżula għall-finanzjament mill-Komunità, l-għanijiet speċifiċi, ir-riżultati mistennija u l-indikaturi tar-rendiment. Għandhom jagħtu wkoll l-allokazzjoni finanzjarja indikattiva, kemm ġenerali kif ukoll għal kull qasam ta’ prijorità; din tista’ tingħata fil-forma ta’ medda, fejn ikun xieraq.
3. Id-Dokumenti ta’ Strateġija, u kwalunkwe reviżjoni jew estensoni tagħhom, għandhom ikunu adottati skond il-proċedura stabbilita fl-Artikolu 17(2). Għandhom ikopru mhux aktar mill-perjodu ta’ validità ta’ dan ir-Regolament. Id-dokumenti ta’ strateġija għandhom jiġu riveduti f’nofs it-term, jew ad hoc jekk ikun meħtieġ.
4. Il-Kummissjoni u l-Istati Membri għandhom jaqsmu informazzjoni bejniethom u jikkonsultaw lil xulxin, kif ukoll lil donaturi u atturi oħrajn inklużi r-rappreżentanti tas-soċjetà ċivili, fi stadju bikri tal-proċess ta’ programmazzjoni sabiex jippromwovu l-komplementarjetà bejn l-attivitajiet ta’ kooperazzjoni tagħhom.
Artikolu 6
Il-Programmi Annwali ta’ Azzjoni
1. Minkejja l-Artikolu 7, il-Kummissjoni għandha tadotta Programmi Annwali ta’ Azzjoni bbażati fuq id-Dokumenti ta’ Strateġija u r-reviżjonijiet msemmija fl-Artikolu 5.
2. Il-Programmi Annwali ta’ Azzjoni għadhom jispeċifikaw l-għanijiet segwiti, l-oqsma ta’ intervent, ir-riżultati mistennija, il-proċeduri ta’ ġestjoni u l-ammont totali ta’ finanzjament ippjanat. Huma għandhom iqisu t-tagħlim miksub mill-implimentazzjoni li diġà seħħet ta' l-assistenza Komunitarja. Għandhom jinkludu deskrizzjoni ta’ l-operazzjonijiet li għandhom ikunu ffinanzjati, indikazzjoni ta’ l-ammonti allokati għal kull operazzjoni u skeda indikattiva ta’ l-implimentazzjoni. L-għanijiet għandhom ikunu miżurabbli u għandhom ikollhom punti ta’ referenza marbutin biż-żmien.
3. Il-Programmi Annwali ta’ Azzjoni, u kwalunkwe reviżjoni jew estensjoni tagħhom, għandhom ikunu adottati skond il-proċedura stabbilita fl-Artikolu 17(2). F’każijiet fejn l-emendi għall-Programmi Annwali ta’ Azzjoni ma jaqbżux l-20 % ta’ l-ammont globali allokat lilhom, il-Kummissjoni għandha tadotta emendi ta’ din ix-xorta. Hija għandha tinforma lill-Kumitat imsemmi fl-Artikolu 17(1).
4. F’każ li Programm Annwali ta’ Azzjoni ma jkunx għadu ġie adottat, b’mod eċċezzjonali, fuq il-bażi tad-Dokumenti ta’ Strateġija msemmija fl-Artikolu 5, il-Kummissjoni tista’ tadotta miżuri li ma jkunx hemm provvediment għalihom fi Programm Annwali ta’ Azzjoni, skond l-istess regoli u proċeduri bħall-Programmi Annwali ta’ Azzjoni.
Artikolu 7
Il-Miżuri Speċjali
1. Minkejja l-Artikolu 5, fil-każ ta' ħtiġijiet mhux previsti u ġġustifikati kif xieraq jew ċirkostanzi eċċezzjonali, il-Kummissjoni tista' tadotta Miżuri Speċjali li mhumiex koperti fid-Dokumenti ta' Strateġija.
2. Il-Miżuri Speċjali għandhom jispeċifikaw l-għanijiet segwiti, l-oqsma ta’ attività, ir-riżultati mistennija, il-proċeduri ta' ġestjoni u l-ammont totali ta’ finanzjament. Għandhom jinkludu deskrizzjoni ta’ l-operazzjonijiet li għandhom ikunu ffinanzjati, indikazzjoni ta’ l-ammonti allokati għal kull operazzjoni u l-iskeda indikattiva għall-implimentazzjoni tagħhom. Għandhom jinkludu definizzjoni tat-tip ta' indikaturi tar-rendimant li jridu jiġu mmonitorjati waqt l-implimentazzjoni ta' miżuri speċjali.
3. Fejn l-ispiża ta’ miżuri ta’ din ix-xorta hija ekwivalenti għal jew taqbeż l-EUR 3 000 000, il-Kummissjoni għandha tadottahom skond il-proċedura stabbilita fl-Artikolu 17(2).
4. Għal Miżuri Speċjali li jiswew inqas minn EUR 3 000 000, il-Kummissjoni għandha tibgħat il-miżuri lill-Parlament Ewropew u lill-Istati Membri bħala informazzjoni fi żmien 10 ġranet ta' xogħol mill-adozzjoni tad-deċiżjoni tagħha.
Artikolu 8
Il-miżuri ta’ appoġġ
1. Il-finanzjament tal-Komunità skond dan ir-Regolament jista’ jkopri n-nefqa assoċjata mal-preparazzjoni, ma’ l-azzjoni ta’ segwitu, mal-monitoraġġ, ma’ l-attivitajiet ta’ verifika u ta’ evalwazzjoni meħtieġa b’mod dirett għall-implimentazzjoni ta’ dan ir-Regolament u għall-kisba ta’ l-għanijiet tiegħu, bħal studji, laqgħat, informazzjoni, attivitajiet li jqajmu kuxjenza, attivitajiet ta’ taħriġ u ta’ pubblikazzjoni, inklużi miżuri ta' taħriġ u edukattivi għal sħab mis-soċjetà ċivili, in-nefqa assoċjata ma’ netwerks tal-kompjuter għall-iskambju ta’ l-informazzjoni, u kwalunkwe spiża għal għajnuna amministrattiva jew teknika oħra li tkun meħtieġa għall-ġestjoni tal-programm. Jista’ jkopri wkoll nefqa, fejn ikun xieraq, għal azzjonijiet biex ikun enfasizzat il-karattru tal-Komunità tal-miżuri ta’ għajnuna, għal attivitajiet biex ikunu spjegati l-għanijiet u r-riżultati tal-miżuri ta’ għajnuna lill-pubbliku ġenerali fil-pajjiżi kkonċernati.
2. Il-finanzjament tal-Komunità għandu jkopri wkoll in-nefqa tad-delegazzjonijiet tal-Kummissjoni dwar l-appoġġ amministrattiv meħtieġ biex ikunu ġestiti l-operazzjonijiet iffinanzjati skond dan ir-Regolament.
3. Il-Kummissjoni għandha tadotta Miżuri ta’ Appoġġ li mhumiex koperti minn Dokumenti ta’ Strateġija kif imsemmija fl-Artikolu 5 skond l-Artikolu 7(3) u (4). Artikolu
Artikolu 9
Miżuri ad hoc
1. Minkejja l-Artikolu 5, il-Kummissjoni tista' talloka għotjiet żgħar fuq bażi ad hoc lil difensuri tad-drittijiet tal-bniedem biex twieġeb għal bżonnijiet urġenti ta' protezzjoni.
2. Il-Kummissjoni għandha tinforma b'mod regolari lill-Parlament Ewropew u lill-Istati Membri bil-miżuri ad hoc li jkunu ttieħdu.
Artikolu 10
Eliġibiltà
1. Bla preġudizzju għall-Artikolu 14, il-korpi u l-atturi li ġejjin, filwaqt li joperaw fuq bażi indipendenti u responsabbli, għandhom ikunu eliġibbli għal finanzjament skond dan ir-Regolament għall-finijiet ta’ l-implimentazzjoni tal-miżuri ta’ għajnuna msemmija fl-Artikoli 6, 7 u 9:
a)
organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili, inklużi organizzazzjonijiet mhux governattivi mingħajr qligħ, organizzazzjonijiet ibbażati fil-Komunità, u aġenziji, istituzzjonijiet u organizzazzjonijiet mingħajr qligħ tas-settur privat, u networks tagħhom fuq il-livell lokali, nazzjonali, reġjonali, u internazzjonali;
b)
l-aġenziji, l-istituzzjonijiet u l-organizzazzjonijiet mingħajr qligħ tas-settur pubbliku, u n-netwerks fuq il-livell lokali, nazzjonali, reġjonali, u internazzjonali;
c)
korpi parlamentari nazzjonali, reġjonali u internazzjonali, meta dan ikun meħtieġ biex jinkisbu l-għanijiet ta' dan l-istrument u sakemm il-miżura proposta ma tistax tkun iffinanzjata skond strument relatat tal-Komunità għal għajnuna esterna;
d)
l-organizzazzjonijiet inter-governattivi internazzjonali u reġjonali;
e)
il-persuni naturali meta dan ikun meħtieġ biex jinkisbu l-għanijiet ta’ dan ir-Regolament.
2. Korpi jew atturi oħrajn mhux elenkati fil-paragrafu 1 jistgħu jkunu ffinanzjati, b'mod eċċezzjonali u f'każijiet iġġustifikati kif xieraq, sakemm dan ikun meħtieġ biex jinkisbu l-għanijiet ta’ dan ir-Regolament.
Artikolu 11
Il-Proċeduri ta’ Ġestjoni
1. Il-miżuri ta’ għajnuna ffinanzjati skond dan ir-Regolament għandhom jiġu implimentati skond ir-Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 1605/2002 tal-25 ta' Gunju 2002 rigward ir-Regolament Finanazjarju applikabbli ghall-bagit generali tal-Komunitajiet Ewropej (16) u kwalunkwe reviżjoni tiegħu fuq bażi ċċentralizzata jew permezz ta’ ġestjoni konġunta ma’ organizzazzjonijiet internazzjonali skond l-Artikolu 53(1) ta’ dak ir-Regolament.
2. Fil-każ ta' ffinanzjar konġunt u f'każijiet oħra ġġustifikati, skond l-Artikolu 54 tar-Regolament (KE, Euratom) Nru 1605/2002, il-Kummissjoni tista’, tiddeċiedi li tafda l-kompiti ta’ awtorità pubblika, u b’mod partikolari kompiti ta’ implimentazzjoni tal-baġit, lill-korpi msemmija fl-Artikolu 54(2)(c) ta’ dak ir-Regolament.
Artikolu 12
L-impenji baġitarji
1. L-impenji baġitarji għandhom isiru fuq il-bażi tad-deċiżjonijiet meħuda mill-Kummissjoni skond l-Artikoli 6, 7, 8 u 9.
2. Il-finanzjament tal-Komunità jista’ jieħu waħda mill-forom legali li ġejjin, inter alia:
a)
il-ftehimiet ta’ għotja, id-deċiżjonijiet ta’ għotja jew il-ftehimiet ta’ kontribut;
b)
il-ftehimiet skond l-Artikolu 54 tar-Regolament (KE, Euratom) Nru 1605/2002;
c)
il-kuntratti ta’ akkwist;
d)
il-kuntratti ta’ impjieg.
Artikolu 13
It-tipi ta’ finanzjament
1. Il-finanzjament tal-Komunità jista’ jieħu l-forom li ġejjin:
a)
il-proġetti u l-programmi;
b)
l-għotjiet biex ikunu ffinzanzjati proġetti mressqa mill-organizzazzjonijiet inter-governattivi internazzjonali u reġjonali kif imsemmija fl-Artikolu 10(1) (d);
c)
għotjiet żgħar lid-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem kif msemmija fl-Artikolu 2(1)(b)(ii) sabiex jiffinanzjaw l-miżuri ta' protezzjoni urġenti taħt l-Artikolu 9(1);
d)
għotjiet għall-iffinanzjar ta' l-ispejjeż ta' l-operat ta' l-Uffiċċju tal-Kummissarju Għoli tan-Nazzjonijiet Uniti għad-Drittijiet tal-Bniedem;
e)
l-għotjiet li jappoġġjaw l-ispejjeż operattivi taċ-Ċentru Ewropew Inter-Universitarju għad-Drittijiet tal-Bniedem u għad-Demokratizzazzjoni (EIUC), b’mod partikolari għall-Programm tal-Lawrja Ewropea ta’ Masters fid-Drittijiet tal-Bniedem u fid-Demokratizzazzjoni, u l-Programm ta’ Borża ta’ Studju UE-NU, aċċessibbli għal kollox lil ċittadini ta’ pajjiżi terzi, kif ukoll attivitajiet oħra edukattivi, ta’ taħriġ u ta’ riċerka li jippromwovu d-drittijiet tal-bniedem u d-demokratizzazzjoni;
f)
il-kontributi għal fondi internazzjonali, bħal dawk ġestiti minn organizzazzjonijiet internazzjonali jew reġjonali;
g)
ir-riżorsi umani u l-materjali għall-implimentazzjoni effettiva tal-Missjonijiet ta’ Osservazzjoni ta’ l-Elezzjonijiet ta’ l-Unjoni Ewropea;
h)
il-kuntratti pubbliċi kif iddefiniti fl-Artikolu 88 tar-Regolament (KE, Euratom) Nru 1605/2002.
2. Il-miżuri ffinanzjati skond dan ir-Regolament huma eliġibbli għal ko-finanzjament mingħand dawn li ġejjin, b’mod partikolari mingħand:
a)
l-Istati Membri u l-awtoritajiet lokali tagħhom, u b’mod partikolari l-aġenziji pubbliċi u parastatali tagħhom;
b)
pajjiżi donaturi oħrajn, u b’mod partikolari l-aġenziji pubbliċi u parastatali tagħhom;
c)
l-organizzazzjonijiet inter-governattivi internazzjonali u reġjonali;
d)
il-kumpaniji, id-ditti, organizzazzjonijiet u negozji privati oħrajn, trejd unjons, federazzjonijiet tat-trejd unjons, u atturi oħra mhux Statali.
3. Fil-każ ta’ ko-finanzjament parallel, il-proġett jew il-programm għandu jinqasam f’numru ta’ komponenti li jistgħu ikunu identifikati b’mod ċar, li kull wieħed minnhom jiġi ffinanzjat minn imsieħba differenti li jipprovdu ko-finanzjament b’tali mod li l-użu finali tal-finanzjament jista’ dejjem jiġi identifikat. Fil-każ ta’ ko-finanzjament konġunt, l-ispiża totali tal-proġett jew tal-programm għandha tinqasam bejn l-imsieħba li jipprovdu l-ko-finanzjament u r-riżorsi jiġu ppuljati b’tali mod li ma jkunx possibbli li jiġi identifikat is-sors tal-finanzjament għal kwalunkwe attività partikolari li titwettaq bħala parti mill-proġett jew mill-programm.
4. Fil-każ ta’ ko-finanzjament konġunt, il-Kummissjoni tista’ tirċievi u tiġġestixxi fondi f’isem il-korpi msemmija fil-paragrafu 2 (a), (b), u (c), għall-fini ta’ l-l-implimentazzjoni tal-miżuri konġunti. Fondi ta’ din ix-xorta għandhom jiġu trattati bħala dħul assenjat skond l-Artikolu 18 tar-Regolament (KE, Euratom) Nru 1605/2002.
5. Fil-każ ta’ ko-finanzjament u f’każijiet oħra ġġustifikati b’mod xieraq, il-Kummissjoni tista’ tafda kompiti ta’ awtorità pubblika, u b’mod partikolari kompiti ta’ implimentazzjoni tal-baġit, lill-korpi msemmija fl-Artikolu (2)(c) tar-Regolament (KE) Nru 1605/2002.
6. Għajnuna mill-Komunità m'għandhiex tintuża għall-ħlas ta' taxxi, dazji jew tariffi fl-pajjiżi benefiċjarji.
Artikolu 14
Ir-regoli tal-parteċipazzjoni u r-regoli ta’ l-oriġini
1. Il-parteċipazzjoni fl-għotja ta’ kuntratti ta’ akkwist jew għal ta’ għotjiet iffinanzjati skond dan ir-Regolament għandha tkun miftuħa għall-persuni naturali kollha li huma ċittadini ta’ jew persuni legali li huma stabbiliti fi Stat Membru tal-Komunità, f’pajjiż li qed jaderixxi jew kandidat uffiċjali kif inhu rikonoxxut mill-Komunità Ewropea jew fi Stat Membru taż-Żona Ekonomika Ewropea.
Il-parteċipazzjoni fl-għotja ta’ kuntratti ta’ akkwist jew ta’ għotjiet iffinanzjati skond dan ir-Regolament għandha tkun miftuħa wkoll għall-persuni naturali kollha li huma ċittadini ta’ jew persuni legali li huma stabbiliti f’pajjiż li qiegħed jiżviluppa, kif speċifikat mill-Kumitat ta’ Għajnuna għall-Iżvilupp ta’ l-Organizzazzjoni għall-Kooperazzjoni u l-Iżvilupp Ekonomiku (OECD/DAC), flimkien mal-persuni naturali jew legali eliġibbli minħabba dan ir-Regolament. Il-Kummissjoni għandha tippubblika u taġġorna l-lista tal-pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw li ġiet stabbilita mill-OECD/DAC, skond ir-reviżjonijiet regolari ta’ din il-lista u tinforma l-Kunsill b'dan.
2. Il-parteċipazzjoni fl-għotja ta’ kuntratti ta’ akkwist jew ta’ għotjiet iffinanzjati skond dan ir-Regolament għandha tkun miftuħa wkoll għall-persuni naturali kollha li huma ċittadini ta’ jew persuni legali li huma stabbiliti fi kwalunkwe pajjiż minbarra dawk imsemmija fil-paragrafu 1, fejn ġie stabbilit aċċess reċiproku għall-għajnuna esterna tagħhom. L-aċċess reċiproku għandu jingħata kulmeta pajjiż jagħti l-eliġibilità b’termini ndaqs lill-Istati Membri u lill-pajjiż riċeventi kkonċernat.
L-aċċess reċiproku għandu jiġi stabbilit permezz ta’ deċiżjoni speċifika li tikkonċerna pajjiż partikolari jew grupp reġjonali ta’ pajjiżi partikolari. Deċiżjoni ta’ din ix-xorta għandha tiġi adottata skond il-proċedura stabbilita fl-Artikolu 17(2) u għandha tkun fis-seħħ għal perjodu minimu ta’ sena.
3. Il-parteċipazzjoni fl-għotja ta’ għotjiet u ta’ kuntratti pubbliċi ffinanzjati skond dan ir-Regolament għandha tkun miftuħa għall-organizzazzjonijiet internazzjonali.
4. Id-dispożizzjonijiet tal-paragrafi 1, 2 u 3 huma bla preġudizzju għall-parteċipazzjoni tal-kategoriji ta’ organizzazzjonijiet eliġibbli minħabba n-natura jew il-lokalizzazzjoni fir-rigward ta’ l-għanijiet ta’ l-azzjoni li għandha titwettaq.
5. L-esperti jistgħu ikunu ta’ kwalunkwe nazzjonalità. Dan huwa bla preġudizzju għar-rekwiżiti kwalitativi u finanzjarji stabbiliti fir-regoli dwar l-akkwisti tal-Komunità.
6. Jekk il-miżuri ffinanzjati skond dan ir-Regolament jiġu implimentati fuq bażi ċentralizzata u b’mod indirett permezz ta’ delega lil korpi speċjalizzati tal-Komunità, korpi tas-settur pubbliku internazzjonali jew nazzjonali, jew korpi rregolati mil-liġi privata b’missjoni ta’ servizz pubbliku skond l-Artikolu 54(2) c) tar-Regolament (KE, Euratom) Nru 1605/2002, il-parteċipazzjoni fil-proċeduri ta’ akkwist pubbliku u ta’ għotja ta’ għotjiet ta’ l-enitità li tiġġestixxi għandha tkun miftuħa għall-persuni naturali li huma ċittadini tal-pajjiżi li għandhom aċċess għall-kuntratti u għall-għotjiet tal-Komunità skond il-prinċipji stabbiliti fil-paragrafu 1 ta' dan l-Artikolu, u ta’ kwalunkwe pajjiż ieħor eliġibbli skond ir-regoli u l-proċeduri ta’ l-entità li tiġġestixxi, u għall-persuni legali li huma stabbiliti f’dawk il-pajjiżi.
7. Kulmeta l-għajnuna tal-Komunità tkopri operazzjoni implimentata permezz ta’ organizzazzjoni internazzjonali, il-parteċipazzjoni fil-proċeduri kuntrattwali xierqa għandha tkun miftuħa għall-persuni naturali u għall-persuni legali kollha li huma eliġibbli skond dan l-Artikolu kif ukoll għall-persuni naturali u għall-persuni legali kollha li huma eliġibbli skond ir-regoli ta’ dik l-organizzazzjoni, filwaqt li tingħata attenzjoni ħalli jiġi żgurat li jingħata trattament indaqs lid-donaturi kollha. L-istess regoli għandhom japplikaw fir-rigward tal-provvisti, tal-materjali u ta’ l-esperti.
8. Kulmeta l-finanzjament tal-Komunità jkopri operazzjoni li hija ko-finanzjata ma’ pajjiż terz, soġġett għar-reċiproċità, jew ma’ organizzazzjoni reġjonali, jew ma’ Stat Membru, il-parteċipazzjoni fil-proċeduri kuntrattwali xierqa għandha tkun miftuħa għall-persuni naturali u għall-persuni legali kollha li huma eliġibbli skond dan l-Artikolu, kif ukoll għall-persuni naturali u għall-persuni legali kollha li huma eliġibbli skond ir-regoli ta’ pajjiż terz, organizzazzjoni reġjonali jew Stat Membru ta’ din ix-xorta. L-istess regoli għandhom japplikaw fir-rigward tal-provvisti, tal-materjali u ta’ l-esperti.
9. Il-provvisti u l-materjali kollha li jinxtraw skond kuntratt iffinanzjat skond dan ir-Regolament iridu joriġinaw mill-Komunità jew minn pajjiż eliġibbli kif iddefinit fil-paragrafi 1 u 2. It-terminu “oriġini” għall-fini ta’ dan ir-Regolament huwa definit fil-leġiżlazzjoni rilevanti tal-Komunità dwar ir-regoli ta’ l-oriġini għal finijiet doganali.
10. F’każijiet issostanzjati b’mod xieraq, il-Kummissjoni tistà tawtorizza l-parteċipazzjoni ta’ persuni naturali u legali jew minn pajjiżi li għandhom rabtiet ekonomiċi, kummerċjali jew ġeografiċi tradizzjonali ma’ pajjiżi ġirien, jew minn pajjiżi terzi oħrajn, u x-xiri u l-użu tal-provvisti u tal-materjali ta’ oriġini differenti.
11. Id-derogi jistgħu jkunu ġġustifikati fuq il-bażi tan-nuqqas ta’ disponibilità tal-prodotti u tas-servizzi fis-swieq tal-pajjiżi kkonċernati, għal raġunijiet ta’ urġenza kbira, jew jekk ir-regoli ta’ eliġibiltà għandhom jagħmlu t-twettiq ta’ proġett, programm jew azzjoni impossibbli jew diffiċli immens.
12. Dawk li tefgħu l-offerti u ngħataw il-kuntratti għandhom jirrispettaw l-istandards tax-xogħol ċentrali mifthiema internazzjonalment, bħall-istandards ċentrali tax-xogħol ta’ l-ILO, il-konvenzjonijiet dwar il-libertà ta’ assoċjazzjoni u n-negozjar kollettiv, l-eliminazzjoni ta’ xogħol forzat u ta’ bilfors, l-eliminazzjoni tad-diskriminazzjoni fir-rigward ta’ l-impiegi u ta’ l-okkupazzjoni, u l-abolizzjoni tax-xogħol tat-tfal.
Artikolu 15
Il-ħarsien ta’ l-interessi finanzjarji tal-Komunità
1. Kwalunkwe ftehim jew kuntratt li jirriżulta mill-implimentazzjoni ta’ dan ir-Regolament għandu jinkludi dispożizzjonijiet li jiżguraw il-ħarsien ta’ l-interessi finanzjarji tal-Komunità, b’mod partikolari fir-rigward tal-frodi, tal-korruzzjoni u ta’ kwalunkwe irregolarità oħra skond ir-Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 2988/1995 tat-18 ta' Diċembru 1995 dwar il-protezzjoni ta' l-interessi finanzjarji tal-Komunità Ewropea (17), ir-Regolament tal-Kunsill (Euratom, KE) Nru 2185/1996 tal-11 ta' Novembru 1996 dwar il-verifiki u l-ispezzjonijiet fuq il-post imwettqa mill-Kummissjoni sabiex tipproteġi l-interessi finanzjarji tal-Komunità Ewropea kontra l-frodi u irregolarijiet oħra (18), u r-Regolament (KE, Euratom) Nru 1073/1999 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-25 ta' Mejju 1999 dwar investigazzjonijiet immexxija mill-Uffiċċju Ewropew ta' Kontra l-Frodi (OLAF) (19).
2. Il-ftehimiet u l-kuntratti għandhom jagħtu d-dritt b’mod espliċitu lill-Kummissjoni u lill-Qorti ta’ l-Awdituri li jkollhom is-setgħa ta’ verifika, fuq il-bażi tad-dokumenti u fuq il-post, fuq il-kuntratturi u s-sottokuntratturi kollha li jkunu rċevew fondi tal-Komunità. B’mod espliċitu, għandhom jawtorizzaw ukoll lill-Kummissjoni biex twettaq kontrolli u spezzjonijiet fuq il-post, kif provdut fir-Regolament (Euratom, KE) Nru 2185/1996.
Artikolu 16
L-evalwazzjoni
1. Il-Kummissjoni għandha timmonitorja u tirrivedi b’mod regolari il-programmi tagħha, u għandha tevalwa l-effettività, il-koerenza u l-konsistenza tal-programmazzjoni, fejn xieraq permezz ta' evalwazzjonijiet esterni indipendenti, sabiex tiżgura ruħha jekk l-għanijiet intlaħqux u sabiex tkun tista’ tifformula rakkomandazzjonijiet bil-għan li ttejjeb l-operazzjonijiet futuri. Għandhom jitqiesu l-proposti tal-Parlament Ewropew jew tal-Kunsill għal evalwazzjonijiet esterni indipendenti.
2. Il-Kummissjoni għandha tibgħat ir-rapporti ta’ evalwazzjoni tagħha lill-Kumitat imsemmi fl-Artikolu 17(1) u lill-Parlament Ewropew bħala informazzjoni. L-Istati Membru jistgħu jitolbu diskussjoni ta’ evalwazzjonijiet speċifiċi fil-Kumitat imsemmi fl-Artikolu 17(1). Ir-riżultati għandhom jerġgħu jidħlu bħala informazzjoni fit-tfassil tal-programmi u fl-allokazzjoni tar-riżorsi.
3. Il-Kummissjoni għandha tassoċja lill-partijiet interessati kollha kif ikun xieraq fil-fażi ta’ l-evalwazzjoni ta’ l-għajnuna tal-Komunità provduta skond dan ir-Regolament. Għandhom jiġu mħeġġa evalwazzjonijiet konġunti ma’ l-Istati Membri, ma’ organizzazzjonijiet jew korpi internazzjonali oħrajn.
TITOLU III
ID-DISPOŻIZZJONIJIET FINALI
Artikolu 17
Il-Kumitat
1. Il-Kummissjoni għandha tkun mgħejjuna minn Kumitat għad-Demokrazija u għad-Drittijiet tal-Bniedem, li minn hawn ’il quddiem se jissejjaħ “il-Kumitat”.
2. Fejn issir referenza għal dan il-paragrafu, għandhom japplikaw l-Artikoli 4 u 7 tad-Deċiżjoni 1999/468/KE, filwaqt li jitqiesu d-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikolu 8 tagħha. Il-perjodu provdut fl-Artikolu 4(3) tad-Deċiżjoni 1999/468/KE għandu jkun ta’ 30 ġurnata.
3. Il-Kumitat għandu jadotta r-regoli ta’ proċedura tiegħu.
Artikolu 18
Ir-Rapport Annwali
1. Il-Kummissjoni għandha teżamina l-progress miksub fl-implimentazzjoni tal-miżuri ta’ għajnuna mwettqa skond dan ir-Regolament u għandha tressaq quddiem il-Parlament Ewropew u l-Kunsill rapport annwali dwar l-implimentazzjoni u r-riżultati u, safejn ikun possibbli, ir-riżultati u l-impatti ewlenin ta’ l-għajnuna. Ir-rapport għandu jkun parti integrali mir-Rapport Annwali dwar l-implimentazzjoni tal-politika ta’ żvilupp tal-Komunità Ewropea u dwar l-implimentazzjoni ta’ l-għajnuna esterna u mir-Rapport Annwali ta’ l-UE dwar id-Drittijiet tal-Bniedem.
2. Ir-rapport annwali għandu jinkludi informazzjoni relatata mas-sena ta’ qabel dwar il-miżuri ffinanzjati, ir-riżultati ta’ l-eżerċizzji ta’ monitoraġġ u ta’ evalwazzjoni, l-involviment ta’ l-imsieħba rilevanti, u l-implimentazzjoni ta’ l-impenji u tal-ħlasijiet baġitarji, analizzati statistikament skond il-miżuri globali, reġjonali, u tal-pajjiżi, u l-oqsma ta’ l-għajnuna. Huwa għandu jivvaluta r-riżultati ta’ l-għajnuna, billi juża kemm jista' jkun indikaturi speċifiċi u li jistgħu jitkejlu ta' l-irwol tiegħu biex jintlaħqu l-għanijiet ta’ dan ir-Regolament.
Artikolu 19
Pakkett finanzjarju
Il-pakkett finanzjarju għall-implimentazzjoni ta’ dan ir-Regolament għall-perjodu 2007-2013 għandu jkun ta’ EUR 1 103 702 000. L-approprjazzjonijiet annwali għandhom ikunu awtorizzati mill-awtorità baġitarja fi ħdan il-limiti tal-Qafas Finanzjarju 2007 - 2013.
Artikolu 20
Reviżjoni
Il-Kummissjoni għandha tressaq quddiem il-Parlament Ewropew u l-Kunsill, mhux aktar tard mill-31 ta’ Diċembru 2010, rapport li jevalwa l-implimentazzjoni ta’ dan ir-Regolament fl-ewwel tliet snin, jekk ikun xieraq bi proposta leġiżlattiva li tintroduċi l-modifiki meħtieġa għal dan ir-Regolament.
Artikolu 21
Id-dħul fis-seħħ
Dan ir-Regolament għandu jidħol fis-seħħ fil-ġurnata wara dik tal-pubblikazzjoni tiegħu fil-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea.
Għandu japplika mill-1 ta’ Jannar 2007 sal-31 ta’ Diċembru 2013.
Dan ir-Regolament għandu jorbot fl-intier tiegħu u għandu japplika direttament fl-Istati Membri kollha.
Magħmul fi Brussel, ta' l-20 ta’ Diċembru 2006