DEĊIŻJONI TAL-KUMMISSJONI
tas-26 ta' Frar 2007
li tistabbilixxi li l-Artikolu 30(1) tad-Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 2004/17/KE tal-31 ta' Marzu 2004 li tikkoordina l-proċeduri ta' akkwisti ta' entitajiet li joperaw fis-setturi tas-servizzi ta' l-ilma, l-enerġija, t-trasport u postali japplika għall-provvista ta' l-elettriku fl-Ingilterra, fl-Iskozja u f'Wales
(notifikat bid-dokument numru C(2007) 559)
(It-test bl-Ingliż biss huwa awtentiku)
(Test b'rilevanza għaż-ŻEE)
(2007/141/KE)
IL-KUMMISSJONI TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ,
Wara li kkunsidrat it-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea,
Wara li kkunsidrat id-Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 2004/17/KE tal-31 ta' Marzu 2004 li tikkoordina l-proċeduri ta' akkwisti ta' entitajiet li joperaw fis-setturi tas-servizzi ta' l-ilma, l-enerġija, t-trasport u postali (1), u b’mod partikulari l-Artikolu 30(4) u (6) tagħha,
Wara li kkunsidrat it-talba mressqa mir-Renju Unit b’ittra elettronika ta' l-24 ta' Otttubru 2006 u kkonfermata b’faks iffirmata fl-istess data, u l-informazzjoni addizzjonali mitluba mis-Servizzi tal-Kummissjoni b’ittra elettronika fis-17.11.2006 u sottomessa mir-Renju Unit b'ittra elettronika ta' 27.11.2006,
Wara li kkunsidrat il-konklużjonijiet ta' l-awtorità nazzjonali indipendenti, ta' l-Uffiċju tas-Swieq tal-Gass u ta' l-Elettriku (OFGEM), li l-kundizzjonijiet għall-applikabbilità ta' l-Artikolu 30(1) tad-Direttiva 2004/17/KE kienu sejrin jintlaħqu,
Filwaqt li:
(1)
L-Artikolu 30 tad-Direttiva 2004/17/KE jistipula li l-kuntratti previsti biex jippermettu li l-prestazzjoni ta' waħda mill-attivitajiet li għaliha tapplika d-Direttiva ma għandhiex tkun suġġetta għad-Direttiva jekk, fl-Istat Membru li fih issir, l-attività tkun esposta direttament għall-kompetizzjoni fi swieq li mhemmx restrizzjonijiet ta' aċċess għalihom. L-espożizzjoni diretta għall-kompetizzjoni tiġi evalwata fuq il-bażi ta' kriterji oġġettivi, filwaqt li jiġu kkunsidrati l-karatteristiċi speċifiċi tas-settur involut. L-aċċess jitqies mhux ristrett jekk l-Istat Membru implimenta u applika l-leġiżlazzjoni rilevanti tal-Komunità għall-ftuħ ta' settur partikulari jew parti minnu.
(2)
Din il-leġiżlazzjoni hija elenkata fl-Anness XI tad-Direttiva 2004/17/KE, li, fil-qasam ta' l-elettriku, tirreferi għad-Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 96/92/KE tad-19 ta' Diċembru 1996 dwar ir-regoli komuni għas-suq intern ta' l-elettriku (2). Id-Direttiva 96/92/KE ġiet sostitwita bid-Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 2003/54/KE tas-26 ta' Ġunju 2003 dwar ir-regoli komuni għas-suq intern ta' l-elettriku u li tirrevoka d-Direttiva 96/92/KE (3), li tirrikjedi grad saħansitra ogħla ta' ftuħ tas-suq. Fir-rigward tas-settur tal-gass, l-Anness XI jirreferi għad-Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 98/30/KE tat-22 ta' Ġunju 1998 dwar ir-regoli komuni tas-suq intern tal-gass naturali (4). Id-Direttiva 98/30/KE ġiet sostitwita bid-Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 2003/55/KE tas-26 ta' Ġunju 2003 dwar ir-regoli komuni għas-suq intern tal-gass naturali u li tirrevoka d-Direttiva 98/30/KE (5), li tirrikjedi grad saħansitra ogħla ta' ftuħ tas-suq.
(3)
Skond l-Artikolu 62(2)(2) tad-Direttiva 2004/17/KE, it-Titolu III ta' dik id-Direttiva li jistabbilixxi r-regoli dwar il-kompetizzjonijiet tad-disinn ta' servizzi ma japplikax għall-kompetizzjonijiet organizzati għall-iskop, fl-Istat Membru kkonċernat, ta' attività li għaliha l-applikabilità ta' l-Artikolu 30(1) tad-Direttiva kienet stabbilita minn Deċiżjoni tal-Kummisjoni jew li kienet ikkunsidrata applikabbli taħt it-tieni jew it-tielet subparagrafu ta' l-Artikolu 30(4) jew ir-raba’ subparagrafu ta' l-Artikolu 30(5).
(4)
It-talba mressqa mir-Renju Unit tirrigwarda l-provvista, kemm bl-ingrossa kif ukoll bl-imnut, ta' l-elettriku fl-Ingilterra, fl-Iskozja u f'Wales. Għalkemm jista' jkun hemm xi xebh, il-karetteristiċi rispettivi, b'mod partikulari il-grad ferm limitat tas-sostitibbilità, madankollu jagħmluha plawsibbli li jiġi kkunsidrat il-fatt li hemm żewg swieq ta' produzzjoni differenti, wieħed għall-gass u l-ieħor għall-elettriku, aktar milli suq wieħed ta' produzzjoni għall-“enerġija”.
(5)
Minħabba l-karattru ta' għaqda tas-swieq ta' l-elettriku ta' dawn it-tliet żoni ġeografiċi kkonċernati f'dan ir-rikwest preżenti u l-kapaċità limitata (6) ta’l-għaqda bejn in-netwerks tar-Renju Unit u dawk ta' żoni oħra tal-Komunità, l-Ingilterra, l-Iskozja u Wales għandhom ikunu kkunsidrati bħala dawk li jikkostitwixxu s-suq rilevanti ta' l-elettriku għall-iskopijiet ta' l-evalwazzjoni tal-kundizzjonijiet stipulati fl-Artikolu 30(1) tad-Direttiva 2004/17/KE. Fejn jirrigwarda l-gass, jista' jiġi konkluż li s-suq ġeografiku rilevanti huwa r-Renju Unit, għaliex, kif innutat mill-Uffiċju Brittanniku Dwar il-Kummerċ Ġust, “dan huwa l-limitu tas-sistema ta' amministrazzjoni tan-negozju tal-gass: għalkemm il-gass jiġi nnegozjat ma' l-Ewropa kontinentali bis-saħħa tal-passaġġ Bacton-Zeebrugge, il-kwantitajiet innegozjati huma relattivament żgħar.” L-istess japplika għall-kwantitajiet innegozjati bejn il-Gran Brittanja u l-Irlanda ta' Fuq (mhux koperti b'din id-Deċiżjoni) u r-Repubblika Irlandiża. Dawn il-konklużjonijiet jaqblu ma' waħda mis-sejbiet tal-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Kunsill u lill-Parlament Ewropew: Rapport dwar il-progress għall-ħolqien tas-suq tal-gass intern u ta' l-elettriku (7), minn hawn ’il quddiem imsejjaħ “Rapport 2005”, li “f’termini ekonomiċi ...is-swieq tal-gass u ta' l-elettriku fl-UE jibqgħu nazzjonali fl-ambitu ekonomiku”.
(6)
Din l-evalwazzjoni, u l-oħrajn kollha li jinstabu f’din id-Deċiżjoni, hija magħmula biss għall-iskopijiet tad-Direttiva 2004/17/KE u hija bla preġudizzju għall-applikazzjoni tar-regoli dwar il-kompetizzjoni.
(7)
Fir-rigward ta' l-elettriku, ir-Renju Unit implimenta u applika mhux biss id-Direttiva 96/92/KE imma wkoll id-Direttiva 2003/54. Dwar il-gass, ir-Renju Unit implimenta mhux biss id-Direttiva 98/30/KE imma wkoll id-Direttiva 2003/55/KE. Konsegwentement, u skond l-ewwel subparagrafu ta' l-Artikolu 30(3), għandu jitqies li l-aċċess għas-suq ma għandux ikun ristrett, kemm fir-rigward ta' l-elettriku kif ukoll tal-gass.
(8)
L-espożizzjoni diretta għall-kompetizzjoni għandha tiġi evalwata abbażi ta' indikaturi varji, li l-ebda wieħed minnhom ma hu deċiżiv fih innifsu. Fir-Rapport ta' l-2005, il-Kummissjoni stqarret li “bosta swieq nazzjonali juru livell għoli ta' konċentrazzjoni ta' l-industrija, li xxekkel l-iżvilupp ta' kompetizzjoni effettiva” (8). Konsegwentement, ikkunsidrat li “indikatur wieħed għall-grad ta' kompetizzjoni fis-swieq nazzjonali huwa s-sehem totali, tas-suq ta' l-ikbar tliet produtturi (elettriku) u fornituri bl-ingrossa (gass)” (9) Skond l-aħħar informazzjoni li ħarġet, l-ammont tas-sehem tas-suq tat-tliet l-akbar produtturi ta' l-elettriku, tal-produzzjoni totali hija ta' 39 % (10), filwaqt li l-ammont tat-tliet l-akbar kumpaniji li jġorru l-gass bil-baħar f'perċentwali tas-suq bl-ingrossa huwa ta' 36 % (11) Dawn iż-żewġ livelli t-tnejn li huma jridu jiġu kkunsidrati bħala ta' livell baxx sodisfaċenti u jridu jitqiesu bħala indikaturi ta' espożizzjoni diretta għall-kompetizzjoni.
(9)
Il-grad ta' likwidità huwa wkoll indikatur tajjeb tal-kompetizzjoni, għaliex il-kundizzjonijiet tal-kompetizzjoni fil-provvista ta' l-elettriku u tal-gass huma influwenzati ferm mill-likwidita fis-swieq bl-ingrossa. Is-suq ta' l-elettriku bl-ingrossa fir-Renju Unit huwa kkaretterizzat mill-fatt li huwa suq ta' negozju bilaterali, b'negozji ta' senserija. Hemm ukoll aktar minn sistema ta' skambju ta' energija waħda, għalkemm il-UKPX għandha l-akbar volum. Xi wħud mill-atturi prinċipali fis-suq bl-ingrossa huma s-sidien li jipproduċu l-enerġija, fejn il-proprjetà ta' din il-kapaċità ta' produzzjoni ta' l-enerġija hija kemmxejn diversa bi 8 kumpaniji jaqsmu bejniethom madwar 80 % tal-kapaċità totali. Għar-Renju Unit, in-negozju tal-likwidità fuq għadd ta' termini jammonta għal tliet darbiet l-ammont użat (12) Dan il-grad ta' likwidità għandu jkun ikkunsidrat bħala sodisfaċenti, jiġifieri hu b’tali mod li jikkostitwixxi indikatur ta' suq reġjonali li qed jiffunzjona tajjeb u li hu suq ta' l-ingrossa kompetittiv. Għall-qasam tal-gass, in-negozju tal-likwidità fuq għadd ta' termini għandu jitqies li qiegħed f'livell sodisfaċenti, għaliex jammonta għal 2-3 darbiet tal-konsum totali (13) Hekk ukoll fil-livelli ta' negozju bl-imnut, hemm numru biżżejjed ta' atturi, għaliex hemm sitt produtturi attivi fis-suq domestiku b'aktar kumpaniji attivi fis-settur tal-konsum qawwi (14). Is-swieq tal-gass huma wkoll karatterizzati b'għadd suffiċjenti ta' atturi attivi u fil-qosor jistgħu jitqiesu kif ġej: “Is-suq tal-gass [tar-Renju Unit] għandu livell għoli ta kompetizzjoni b'madwar 10 kumpaniji attivi fis-suq bl-ingrossa. Fil-qasam ta' l-elettriku, 6 kumpaniji jkopru l-produzzjoni tal-maġġoranza tas-suq domestiku… [li minnhom] …ħamsa huma ġodda fis suq tal-provvista tal-gass. Konsumaturi akbar jixtru dirett mis-suq ta' l-ingrossa, fosthom ukoll ħafna kumpaniji taż-żejt” (15). Dawn il-fatturi għandhom għalhekk jittieħdu bħala indikazzjoni ta' l-espożizzjoni diretta għall-kompetizzjoni.
(10)
Ix-xogħlijiet tas-swieq ta' bilanċ għandhom ukoll ikunu kkunsidrati bħala indikaturi, mhux biss fir-rigward tal-produzzjoni iżda wkoll għas-swieq bl-ingrossa u bl-imnut. Fil-fatt, “kull parteċipant tas-suq li ma jsibhiex faċli li jqabbel il-portafoll tal-produzzjoni tiegħu mal-karatteristiċi tal-klijenti tiegħu jista’ jsib ruħu espost għad-differenza bejn il-prezz li bih l-operatur tas-sistemi ta' trażmissjoni [TSO - transmission system operator] ibigħ l-enerġija minħabba nuqqas ta' bilanċ, u l-prezz li bih jixtri lura l-produzzjoni żejda. Dawn il-prezzijiet jistgħu jkunu jew imposti direttament mir-regolatur tat-TSO; jew inkella jintuża mekkaniżmu bbażat fuq is-suq, li fih il-prezz huwa ddeterminat minn offerti li jkunu għamlu produtturi oħra biex jirregolaw il-produzzjoni tagħhom ’il fuq jew ’l isfel ... diffikultà ewlenija għall-parteċipanti żgħar titfaċċa meta jkun hemm riskju ta' differenza kbira bejn il-prezz tax-xiri mit-TSO u l-prezz tal-bejgħ. Dan jiġri f’għadd ta' Stati Membri u x'aktarx ikun ta' xkiel għall-iżvilupp tal-kompetizzjoni. Differenza kbira tista’ tindika livell insuffiċjenti ta' kompetizzjoni fis-suq ta' bilanċ li jista’ jkun iddominat minn produttur wieħed jew tnejn biss. Diffikultajiet bħal dawn isiru agħar meta dawk li jużaw in-netwerk ma jirnexxilhomx jadattaw il-pożizzjoni tagħhom viċin tal-ħin reali” (16). Mid-dħul tal-“BETTA” -(British Electricity Trading and Transmission Arrangements) 'l hawn, hemm suq ta' bilanċ waħdieni, għall-Ingilterra, l-Iskozja u Wales. Barra minn hekk, il-karatteristiċi ewlenin tiegħu (prezzijiet ibbażati fuq is-suq, dewmien fl-għeluq ta' nofs siegħa u differenza fil-prezzijiet relattivament baxxa) juru li għandu jitqies bħala indikatur ta' esponiment dirett għall-kompetizzjoni. Hekk ukoll għall-gass, il-prezzijiet li jibbilanċjaw huma abbażi ta' mekkaniżmu ta' suq imħaddem mit-TSO. L-iżbilanċi jiġu rranġati kuljum u ġeneralment ma jkunx hemm differenza kbira bejn il-prezz tax-xiri u dak tal-bejgħ. Dan il-mekkaniżmu li mhux diskriminatorju mhuwiex ta' xkiel għall-produtturi.
(11)
Minħabba l-karatteristiċi tal-prodotti involuti hawn (l-elettriku u l-gass) u l-iskarsezza jew in-nuqqas ta' disponibbiltà ta' prodotti jew servizzi sostitwibbli, il-kompetizzjoni fil-prezz u l-formazzjoni tal prezz jassumu importanza akbar meta jkun evalwat l-istat kompetittiv tas-swieq ta' l-elettriku u tal-gass. In-numru ta' klijenti li jibdlu l-produttur huwa indikatur ta' kompetizzjoni ġenwina fil-prezz u, b’hekk, indirettament, “indikatur naturali għall-effettività tal-kompetizzjoni. Jekk hemm ftit konsumaturi li qed jaqilbu, x’aktarx hemm problema b'kif qed jaħdem is-suq, anki jekk il-benefiċċji mill-possibbiltà li jsiru negozjati mill-ġdid mal-produttur tas-soltu ma għandhomx jiġu injorati” (17). Barra minn hekk, “l-eżistenza ta' prezzijiet regolati għall-utenti aħħarija huwa determinant ewlieni għall-imġieba tal-klijent ... Għalkemm iż-żamma tal-kontrolli tista’ tiġi ġġustifikata waqt perjodu ta' tranżizzjoni, dawn ser jikkawżaw dejjem aktar tgħawiġ meta toqrob il-ħtieġa għall-investiment” (18).
(12)
Fir-Renju Unit, il-grad ta' bdil għat-tliet kategoriji ta' utenti ta' l-elettriku- utenti industrijali kbar u kbar ħafna, negozji u industriji żgħar jew medji, u negozji żgħar ħafna u utenti domestiċi - hu ta' ’l fuq minn 70 % għall-ewwel żewġ gruppi u qrib il-50 % għall-aħħar kategorija (19) u l-kontroll tal-prezzijiet għall-utenti aħħarija tneħħa fl-2002 (20). Fejn jidħol il-gass, il-livell ta' bdil għat-tliet kategoriji ta' utenti - utenti industrijali kbar u kbar ħafna fosthom impjanti ta' l-enerġija, negozji u industriji żgħar u medji, u negozji żgħar ħafna u utenti domestiċi - hu ta' ’l fuq minn 70 % għall-ewwel żewġ gruppi u qrib il-50 % għall-aħħar kategorija (21). Il-kontroll tal-prezzijiet għall-utenti aħħarija ilu li tneħħa sa mill-2002. Is-sitwazzjoni fir-Renju Unit hi għalhekk sodisfaċenti fejn jidħlu t-tibdil u l-kontroll tal-prezzijiet għall-utenti aħħarija u għandha titqies bħala indikatur ta' l-esponiment dirett għall-kompetizzjoni.
(13)
Meta jitqiesu dawn l-indikaturi u skond l-istampa ġenerali fl-Ingilterra, fl-Iskozja u f'Wales, b'mod partikulari kif u safejn in-netwerks inħallu mill-produzzjoni/provvista u r-regolamentazzjoni effettiva dwar l-aċċess għan-netwerks li toħrog mill-informazzjoni sottomessa mir-Renju Unit, mir-Rapport ta' l-2005 u l-Anness Tekniku tiegħu, kif ukoll mir-Rapport Preliminari, il-kundizzjoni ta' l-esponiment dirett għall-kompetizzjoni stabbilita fl-Artikolu 30(1) tad-Direttiva 2004/17/KE għandha titqies milħuqa fejn tidħol il-provvista ta' l-elettriku u tal-gass fl-Ingilterra, fl-Iskozja u f'Wales. Kif innotat hawn fuq fil-premessa 7, il-kundizzjoni l-oħra għall-aċċess ħieles għall-attività trid titqies bħala milħuqa. B’riżultat ta' dan, id-Direttiva 2004/17/KE ma għandhiex tapplika, la meta l-entitajiet kuntrattwali joffru kuntratti bl-għan li jipprovdu l-produzzjoni ta' l-elettriku u tal-gass f'dawn iż-żoni ġeografiċi u l-anqas meta jorganizzaw kompetizzjonijiet ta' disinn sabiex jintlaħaq l-għan ta' attività bħal din hemmhekk. Għandu jiġi mfakkar li l-kuntratti mogħtija sabiex jintlaħaq l-għan ta' attivitajiet oħra, bħad-distribuzzjoni ta' l-elettriku u tal-gass, jibqgħu soġġetti għall-proviżjonijiet tad-Direttiva 2004/17/KE.
(14)
Din id-Deċiżjoni hija bbażata fuq is-sitwazzjoni ġuridika u fattwali f'Novembru 2006 kif jidher mill-informazzjoni sottomessa mir-Renju Unit, ir-Rapport ta' l-2005 u l-Anness Tekniku tiegħu. Din tista’ tiġi riveduta, jekk xi tibdiliet sinifikanti fis-sitwazzjoni ġuridika jew fattwali jfissru li l-kundizzjonijiet għall-applikabilità ta' l-Artikolu 30(1) tad-Direttiva 2004/17/KE ma jkunux jistgħu jintlaħqu aktar.
(15)
Il-miżuri previsti f’din id-Deċiżjoni huma skond l-opinjoni tal-Kumitat Konsultattiv għall-Kuntratti Pubbliċi,
ADOTTAT DIN ID-DEĊIŻJONI:
Artikolu 1
Id-Direttiva 2004/17/KE ma tapplikax għall-kuntratti mogħtija mill-entitajiet kuntrattwali u bl-għan li jippermettulhom li jipprovdu l-elettriku u l-gass fl-Ingilterra, fl-Iskozja u f'Wales.
Artikolu 2
Din id-Deċiżjoni hi bbażata fuq is-sitwazzjoni ġuridika u fattwali f'Novembru 2006 kif tidher mill-informazzjoni sottomessa mir-Renju Unit, ir-Rapport ta' l-2005 u l-Anness Tekniku tiegħu. Tista’ tiġi riveduta, jekk xi tibdiliet sinifikanti fil-fatti jew fis-sitwazzjoni ġuridika jfissru li l-kundizzjonijiet għall-applikabilità ta' l-Artikolu 30(1) tad-Direttiva 2004/17/KE ma jkunux qed jintlaħqu aktar.
L-Artikolu 3
Din id-Deċiżjoni hija indirizzata lir-Renju Unit tal-Gran Brittanja u ta' l-Irlanda ta' Fuq.
Magħmul fi Brussell, 26 ta' Frar 2007.