Id-Direttiva tal-Kunsill 96/29/EURATOM
tat-13 ta' Mejju 1996
li tistabbilixxi standards bażiċi ta' sigurtà għall-ħarsien tas-saħħa tal-ħaddiema u l-pubbliku ġenerali kontra l-perikli li jiġu minn radjazzjoni jonizzanti
IL-KUNSILL TA' L-UNJONI EWROPEA,
Wara li kkunsidra t-Trattat li jistabbilixxi il-Komunità Ewropea dwar l-Enerġija Atomika, u b'mod partikolari l-Artikoli 31 u 32 ta' dan,
Wara li kkunsidra l-proposta mill-Kummissjoni, imfassla wara li ttieħdet l-opinjoni ta' grupp ta' persuni maħtura mill-Kumitat Xjentifiku u Tekniku minn fost l-esperti xjentifiċi fl-Istati Membri,
Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Parlament Ewropew [1],
Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali [2]
Billi l-Artikolu 2b tat-Trattat jipprovdi għall-istabbiliment ta' standards bażiċi ta' sigurtà sabiex tiġi mħarsa s-saħħa tal-ħaddiema u tal-pubbliku ġenerali;
Billi l-Artikolu 30 tat-Trattat jiddefenixxi l-istandards bażiċi għall-ħarsien tas-saħħa ta' ħaddiema u l-pubbliku ġenerali kontra l-perikli li jiġu minn radjazzjoni jonizzanti:
(a) dożi massimi permessi kompattibli ma' siġurtà adegwata;
(b) livelli massimi permessi ta' esposizzjoni u kontaminazzjoni;
(ċ) il-prinċipji fundamentali li jirregolaw is-sorveljanza tal-ħaddiema;
Billi l-Artikolu 33 tat-Trattat jeħtieġ li Stat Membru jistabbilixxi d-dispożizzjonijiet xierqa, kemm jekk b'leġiżlazzjoni, regolamenti jew azzjoni amministrattiva, sabiex jiżgura konformità mal-istandards bażiċi li ġew stabbiliti u jittieħu l-miżuri meħtieġa dwar tagħlim, edukazzjoni u taħriġ vokazzjonali;
Billi sabiex twettaq id-dover tagħha il-Komunità stabbilit standards bażiċi għall-ewwel darba fl-1959 b'mod konformi ma' l-Artikolu 218 tat-Trattat permezz tad-Direttivi tat-2 ta' Frar 1959 li jistabbilixxu l-istandards bażiċi għall-ħarsien tas-saħħa tal-ħaddiema u l-pubbliku ġenerali kontra l-perikli li jiġu minn radjazzjonijiet jonizzanti [3]; billi d-Direttivi ġew riveduti fl-1962 bid-Direttiva tal-5 Marzu 1962 [4], fl-1966 bid-Direttiva 66/45/Euratom [5], fl-1976 bid-Directive 76/579Euratom [6], fl-1979 bid-Direttiva 79/343/Euratom [7], fl-1980 bid-Direttiva 80/836/Euratom [8] u fl-1984 bid-Direttiva 84/467/Euratom [9];
Billi d-direttivi tal-istandards bażiċi ġew issupplimentati bid-Direttiva tal-Kunsill 84/466/Euratom tat-3 ta' Settembru 1984 li jistabbilixxu miżuri bażiċi għall-ħarsien mir-radjazzjoni ta' persuni li għaddejjin trattament b'eżamijiet mediċi [10]; Id-Deċiżjoni tal-Kunsill 87/600/Euratom tal-14 ta' Diċembru 1987 fuq arranġamenti fil-Komunità għall-iskambju malajr ta' informazzjoni fil-każ ta' emerġenza radjoloġika [11]; Ir-Regolament tal-Kunsill (Euratom) Nru 3954/87 tat-22 ta' Diċembru 1987 li jistabbilixxi l-livelli massimi permessi ta' kontaminazzjoni radjoattiva ta'l-oġġetti ta' l-ikel u tal-għalf wara inċident nukleari jew f’ każ ieħor ta' emerġenza mir-radjazzjoni [12]); Id-Direttiva tal-Kunsill 89/618/Euratom tas-27 ta' Novembru 1989 fuq fornitura ta' informazzjoni lill-pubbliku ġenerali dwar miżuri ta' ħarsien ta' saħħa li jridu jiġu meħuda u passi li jridu jittieħdu fil-każ ta' emerġenza radjoloġika [13]; Id-Direttiva tal-Kunsill 90/641/Euratom tal-4 ta' Diċembru 1990 fuq il-ħarsien waqt il-ħidma ta' ħaddiema barranin esposti għar-riskju ta' radjazzjoni jonizzanti matul l-attivitajiet tagħhom f'żoni kkontrollati [14]; Id-Direttiva tal-Kunsill 92/3/Euratom ta' 3 ta' Frar 1992 fuq is-superviżjoni u kontroll fuq trasbord ta' skart radjuattiv bejn l-Istati Membri u d-dħul u l-ħruġ mill-Komunità [15]. u r-Regoalment tal-Kunsill (Euratom) Nru 1493/93 tat-8 ta' Ġunju 1993 fuq trasbord ta' sustanzi radjuattivi bejn l-Istati Membri [16].
Billi l-iżvilupp ta' tagħrif xjentifiku rigward ħarsien mir-radjazzjoni kif imfisser b'mod partikolari fir-Rakkomandazzjoni Nru 60 tal-Kummissjoni Internazzjonali ta' Ħarsien Radjoloġiku, jagħmilha konvenjenti sabiex jiġu riveduti l-istandards bażiċi u jiġu mqegħda f' strumenti legali ġdid.
Billi l-istandards bażiċi huma ta' piz speċjali fuq riskji ta' radjazzjoni jonizzanti fir-rigward ta' Direttivi oħra konċernati fuq tipi differenti ta' riskji u huwa importanti li jsir progress fl-applikazzjoni tagħhom b'mod uniformi ġewwa l-Komunità;
Billi huwa mixtieq li jittieħed akkont tal-istandards bażiċi tal-użanzi u l-attivitajiet ta' ħidma li jistgħu jirriżultaw f' żieda sinifikanti fl-esposizzjoni għall-ħaddiema u membri tal-pubbliku, li ma jistgħux jiġu mwarrba mill-lat ta' protezzjoni mir-radjazzjoni, minnħabba radjazzjoni jonizzanti minn sorsi ta' radjazzjoni artifiċjali jew sorsi ta' radjazzjoni naturali, kif ukoll ħarsien xieraq f'każijiet ta' intervent;
Billi l- Istati Membri, sabiex jiżguraw konformità mal-istandards bażiċi, huma meħtieġa li jissottomettu l-użanzi partikolari li jinvolvi periklu mir-radjazzjoni jonizzanti għal sistema ta' raportaġġ u awtorizzazzjoni minn qabel jew l-impediment ta' ċertu użanzi;
Billi sistema ta' ħarsien mir-radjazzjoni ta' użanzi għandha tissokta li tiġi bbażata fuq il-prinċipji ta' esposizzjoni ġġustifikata, ottimizzazzjoni fil-ħarsien u limitazzjoni tad-doża; billi, limitazzjonijiet ta' dożi għandhom jiġu stabbiliti b'rendikont jittieħed tas-sitwazzjoni partikolari tal-gruppi differenti ta' persuni esposti bħalma huma ħaddiema, apprentisti, studenti u membri tal-pubbliku ġenerali;
Billi l-protezzjoni operazzjonali tal-ħaddiema, apprentisti u studenti esposti teħtieġ l-implimentazzjoni ta' miżuri fil-post tax-xogħol; billi dawn il-miżuri għandhom jinkludu evalwazzjoni minn qabel tal-periklu involut, klassifikazzjoni tal-post tax-xogħol, monitoraġġ taż-żoni u kondizzjonijiet tax-xogħol u monitoraġġ mediku;
Billi l-Istati Membri jeħtieġ li jiddentifikaw attivitajiet ta' ħidma li jinvolvi livelli sinifikament ogħla ta' esposizzjoni għall-ħaddiema jew membri tal-pubbliku għal sorsi ta' radjazzjoni naturali li ma jistgħawx jiġu njorati minn lat ta' protezzjoni minn radjazzjoni; billi l-Istati Membri għandhom jieħdu miżuri xierqa ta' ħarsien fir-rigward ta' attivitajiet ta' ħidma dikjarati li huma ta' tħassib;
Billi l-ħarsien operazzjonali tal-populazzjoni f'ċirkostanzi normali teħtieġ l-istabbiliment mill-Istati Membri ta' sistema ta' spezzjoni sabiex tinżamm taħt ħarsien il-protezzjoni ta' radjazzjoni tal-populazzjoni u li tiġi vverifikata l-konformità mal-istandards bażiċi;
Billi l-Istati Membri għandhom ikunu ppreparati għall-eventwalità ta' emerġenzi radjoloġiċi li jistgħu jiġru fit-territorju tagħhom u għandhom jikkooperaw ma' Stati Membri oħra u ma' pajjiżi terzi sabiex jiffaċilitaw il-preparazzjoni u l-immaniġġjar f'dawk iċ-ċirkostanzi;
Billi id-direttivi tal-l-istandards kif riveduti l-aħħar bid-Direttiva 84/467/Euratom għandhom jiġu mħassra b'seħħ mid-data li din id-Direttiva tidħol fis-seħħ,
ADOTTA DIN ID-DIRETTIVA:
IT-TITOLU I
DEFINIZZJONIJIET
L-Artikolu 1
Għall-għan ta' din id-Direttiva, it-termini segwenti għandhom it-tifsira hawnhekk mogħtija lilhom.
Doża assorbita (D): l-enerija asorbita għal piz
+++++ TIFF +++++
fejn
+++++ TIFF +++++
- Hija l-enerġija mogħtija minn radjazzjoni jonizzanti għal materja f' element b'volum,
- dm huwa l-piż tal-materja f'dan l-element b'volum.
F'din id-Direttiva doża assorbita tfisser id-doża medjana fuq tessut jew organu. L-unità għad-doża assorbita hija l-gray.
Aċċeleratur: tagħmir jew installazzjoni li fih partiċelli huma aċċelerati, b'radjazzjoni jonizzanti li toħroġ b'enerġija ta' aktar minn 1 mega-electron volt (MeV).
Esposizzjoni aċċidentali: esposizzjoni ta' individwi bħala riżultat ta' xi aċċident. Ma tinkludix esposizzjoni minħabba xi emerġenza.
Attivazzjoni: proċess li permezz tiegħu nuklidu stabbli huwa trasformat b'radjunuklidu tal-materjal li fih hu kontenut permezz ta' irradjazzjoni ta' partiċelli jew raġġi ta' enerġija għolja gamma.
Attività (A): L-attività, A, ta' ammont ta' radjunuklidu fi stat ta' enerġija partikolari f'ħin partikolari mogħti huwa l-kwozjent ta' dN b'dt, fejn dN huwa l-valur imbassar tan-numru ta' transizzjonijiet nukleari spontaneji minn dak l-istat ta' enerġija fl-intervall ta' ħin dt:
A =
dNdt
L-unità ta' attività hija l-becquerel.
Apprentist: persuna li qed tirċievi taħriġ jew struzzjoni f' impriża bil-għan li thaddem prattika speċifika.
Servizz tad-dosemetrija approvat: korp responsabbli għall-kalibrazzjoni, qari jew interpretazzjoni ta' tagħmir ta' monitoraġġ individwali, jew għall-kejl ta' radjuattività fil-korp uman jew f'kampjuni bijoloġiċi, jew fl-istimi ta' dożi, li l-kapaċità tiegħu sabiex jaġixxi f'dan il-qasam huwa rikkonoxxut mill-awtoritajiet kompetenti.
Prattikant mediku approvat: prattikant mediku responsabbli għall-monitoraġġ mediku ta' haddiema fil-kategorija A, kif imfisser fl-Artikolu 21, li fil-kapaċità li jagixxi f'dak ir-rigward huwa rikonoxxut mill-awtoritajiet kompetenti.
Is-servizzi ta' saħħa fuq il-post tax-xogħol approvati: korp jew korpi li responsabiltà tista' tingħata lilu/lilhom għall-ħarsien mir-radjazzjoni ta' ħaddiema esposti u/jew monitoraġġ mediku ta' ħaddiema f'kategorija A. Il-kapaċità li taġixxi f'dak ir-rigward huwa rikkonoxxut mill-awtoritajiet kompetenti.
Sorsi artifiċjali: sorsi ta' radjazzjoni barra dawk is-sorsi ta' radjazzjoni naturali.
Awtorizzazzjoni: permess mogħti f'dokument mill-awtorità kompetenti, fuq applikazzjoni, jew mogħti b'leġislazzjoni nazzjonali, sabiex twettaq prattika jew azzjoni oħra fil-qasam ta' applikazzjoni ta' din id-Direttiva.
Becquerel (Bq): l-isem speċjali tal-unità ta' attività. Becquerel wieħed huwa ekwivalenti għal transizzjoni waħda sekonda:
1Bq = 1s
-1
Livelli ta' permess: valuri stabbiliti mill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti, u mogħtija f'termini ta' konċentrazzjonijiet ta' attività u/jew attività sħiħa, f'dak il-livell ta' jew f'inqas sustanzi radjuattivi jew materji li jkun fihom sustanzi radjuattivi li jiġu minn prattika ta' raportaġġ jew awtorizzazzjoni jistgħu jiġu rilaxxati mill-ħtiġiet ta' din id-Direttiva.
Doża effettiva użata: (E(t)): is-somma tad-dożi tal-organu użat jew tat-tessut ekwivalenti (HT(t)) li ġejja mid-dħul, wieħed immultiplikat bil-fattur ta' piz (weighting factor) tat-tessut xieraq WT. Huwa mfisser bħala:
E
= ∑
w
H
Tτ
B'mod speċifiku E(t), huwa mogħti fin-numru ta' snin li fuqu l-integrazzjoni issir. L-unità għad-doża effettiva kommessa hija s-sievert.
Id-doża ekwivalenti kommessa (HT(t)): l-integru fuq il-perjodu taż-żmien (t) tar-rata tad-doża ekwivalenti fit-tessut jew l-organu T li jkun irċieva individwu bħala riżultat ta' teħid. Huwa mogħti b':
+++++ TIFF +++++
jew teħid f'perjodu t0 fejn
+++++ TIFF +++++
- (t) hija r-rata ta' doża ekwivalenti rilevanti fl-organu jew tessut T fil-ħin t,
- t huwa l-perjodu ta' żmien li fuq l-integrazzjoni hija mwettqa.
Fl-ispeċifikazzjoni ta' HT(τ), τ hija mogħtija fi snin. Meta τ mhijiex mogħtija, perjodu ta' 50 sena huwa preżunt għall adulti u sa l-età ta' 70 sena għat-tfal. L-unità għad-doża ekwivalenti użata hija s-sievert.
Awtoritajiet kompetenti: awtorità maħtura minn Stat Membru.
Żona kkontrollata: żona suġġetta għal regoli speċjali għall-iskop ta' protezzjoni kontra radjazzjoni jonizzanti jew għall-impediment tal-firxa ta' kontaminazzjoni radjuattiva u li għaliha l-aċċess huwa kkontrollat.
Rimi: it-tqegħid ta' skart f' reċipjent, jew lok partikolari, mingħajr il-ħsieb li jinġieb lura. Ir-rimi jkopri wkoll il-ħatt dirett approvat ta' skart fl-ambjent, bit-tixrid sussegwenti.
Konstrinġiment tad-doża: restrizzjoni fuq id-dożi prospettivi lil individwi li jistgħu jirriżultaw minn sors definit, għall-użu fl-istadju tal-ippjanar fil-ħarsien mir-radjazzjoni, fejn l-ottimiżazzjoni hija involuta.
Limiti tad-doża: referenzi massimi stabbiliti f'Titolu IV għad-dożi li jirriżultaw mill-esposizzjoni ta' ħaddiema, apprentisti u studenti u membri tal-pubbliku għar-radjazzjoni jonizzanti koperti minn din id-Direttiva li japplika għas-somma tad-dożi rilevanti minn esposizzjoni esterna fil-perjodu speċifikat u d-dożi użati tul perjodu ta' 50 sena (sa' l-età ta' 70 sena għat tfal) meħuda fl-istess perjodu.
Doża effettiva (E):is-somma tad-dożi ekwivalenti mwieżna f' tessut u organu tal-ġisem speċifikat fl-Anness II minn irradjazzjoni interna u esterna hija mfissra bl-espressjoni
E = ∑
w
H
= ∑
w
∑
w
D
T,R
fejn
- DT,R hija d-doża medjana assorbita mit-tessut jew organu T, permezz tar-radjazzjoni R,
- WR huwa l-fattur imwieżen ta' radjazzjoni u
- WT huwa l-fattur imwieżen tat-tessut għat- tessut jew organu T.
il-valuri xierqa WT and WR huma sspeċifikati fl-Anness II. L-unità għad-doża effettiva hija s-sievert.
Esposizzjoni ta' emergenza: esposizzjoni ta' individwi li jimplimentaw l-azzjoni ta' malajr meħtieġa sabiex jġibu l-għajnuna lil individwi fil-periklu, jipprevjenu esposizzjoni lil numru kbir ta' nies jew isalvaw installazjoni prezzjuża jew oġġetti, fejn illi waħda mill-limiti ta' dożi individwali hija ugwali għal dik stabbilita għal haddiema esposti tista' tkun maqbuża. Esposizzjoni ta' emergenza għandha tgħodd biss għal voluntiera.
Doża ekwivalenti (HT): id-doża assorbita fit-tessut jew organu T imwieżen għat-tip u l-kwalità ta' radjazzjoni R. Hija mogħtija b:
H
= w
D
T,R
fejn
- DT,R hija d-doża medjana assorbita fuq it-tessut jew organu T, permezz tar-radjazzjoni R,
- WR hija l-fattur imwieżen ta' radjazzjoni.
Meta l-medda ta' radjazzjoni hija magħmula minn tipi u enerġiji b'valuri differenti ta' WR, id-doża ekwivalenti totali, HT, hija mogħtija b:
H
= ∑
w
D
T,R
Il-valuri xierqa WR huma sspeċifikati fl-Anness II. L-unità tad-doża ekwivalenti hija s-sievert.
Ħaddiema sponuti: persuni, li jew jaħdmu għal rashom jew li jaħdmu b'impjieg, bla ħsara għal esposizzjoni magħmula fuq ix-xogħol minn użanzi koperti b'din id-Direttiva u li probabilment jirriżultaw f'dożi li jaqbżu wieħed jew aktar il-livelli ta' doża ugwali għall-limiti ta' doża għall-membri tal-pubbliku.
Esposizzjoni: il-proċess li tkun espost għal radjazzjoni jonizzanti.
Gray (Gy): l-isem speċjali għall-unità ta' doża assorbita. Gray waħda hija ugwali għal joule wieħed kilogramm:
1Gy = 1J kg
-1
Detriment għas-saħħa: stima tar-riskju ta' tnaqqis ta' tul u l-kwalità tal-ħajja li tinsab f' populazzjoni wara esposizzjoni għal radjazzjoni jonizzanti. Dan jinkludi nuqqas li jiġi minn effetti somatiċi, kanċer u diżordnijiet ġenetiċi severi.
Teħid: l-attivitajiet tar-radjunuklidi li jidħlu fil-ġisem mill-ambjent estern.
I ntervent: attività li timpedixxi jew tnaqqas l-esposizzjoni ta' individwi għar-radjazzjoni minn sorsi li mhumiex parti minn użanza jew li mhumiex taħt kontroll, billi jaġixxu fuq sorsi, rottot ta' trasmissjoni u individwi stess.
Livell ta' intervent: valur ta' doża ekwivalenti li tista' tiġi skansata, doża effetiva li tista tiġi mwarrba jew valur derivat, li fih miżuri ta' intervent għandhom jiġu kkunsidrati. Id-doża li tista' tiġi skansata jew valur derivat hija biss dik marbuta mar-rotta ta' esposizzjoni li għaliha il-miżura ta' intervent għandha tiġi applikata.
Radjazzjoni jonizzanti: it-trasferiment ta' enerġija fil-forma ta' partiċelli jew mewġ elettromanjetiku ta' wavelength ta' 100 nanometer jew inqas jew frekwenza ta' 3 x1015 Hertz jew aktar li kapaċi tipproduċi ijoni direttament jew indirettament.
Membri tal-pubbliku: individwi fil-populazzjoni, barra ħaddiema esposti, apprentisti u studenti matul is-sigħat ta' xogħol tagħhom u individwi tul l-esposizzjoni li għaliha saret referenza fl-Artikolu 6(4)(a), (b) and (c).
Sorsi ta' radjazzjoni naturali: sorsi ta' radjazzjoni jonizzanti li ġejja b'mod naturali minn affarijiet terrestri jew ta' oriġini kosmika.
Esposizzjoni potenzjali: esposizzjoni, li m'hiex mistennija li tingħata b'ċertezza, bi probabiltà ta' seħħ li tista tiġi stmata bil-quddiem.
Użanza: attività umana li tista' zzid l-esposizzjoni ta' radjazzjoni minn sors artifiċjali, jew minn sors naturali ta' radjazzjoni fejn radjunuklidi huma pproċċessati għall-karatteristiċi radjuattivi, fissili jew fertili, ħlief għal każ ta' esposizzjoni ta' emerġenza.
Esperti kkwalifikati: Persuni li għandhom tagħrif u formazzjoni meħtieġa sabiex iwettqu provi fiżiċi, tekniċi jew radjukemikali li jaraw kif dożi jistgħu jiġu stmati u sabiex jagħtu parir sabiex jiġi żgurat ħarsien effettiv ta' individwi u l-ħidma korretta ta' tagħmir protettiv, li l-kapaċità tiegħu sabiex jaġixxi bħala espert ikkwalifikat huwa rikonoxxut mill-awtoritajiet kompetenti. Kull espert ikkwalifikat jista' jiġi maħtur ir-responsabiltà teknika għad-doveri tal-ħarsien mir-radjazzjoni tal-ħaddiema u l-membri tal-pubbliku.
Kontaminazzjoni radjuattiva: il-kontaminazzjoni ta' materjal, wiċċ jew ambjent jew ta' individwu permezz ta' sustanzi radjuattivi. Fil-każ speċifiku tal-korp uman, din il-kontaminazzjoni radjuattiva tinkludi kemm kontaminazzjoni esterna tal-ġilda u kontaminazzjoni nterna, irrespettivament mir-rotta ta' dħul.
Sustanzi radjuattivi: sustanza li jkun fiha jkun hemm wieħed jew aktar radjnuklidi, li l-attività jew konċentrazzjoni tagħha ma jistgħawx jiġu mwarrba feju jidħol il-ħarsien mir-radjazzjoni.
Emerġenza radjuloġika: sitwazzjoni li teħtieġ azzjoni urġenti sabiex tħares il-ħaddiema, membri tal-pubbliku jew il-populazzjoni kemm parti minnha jew bis-sħiħ.
Grupp ta' referenza tal-populazzjoni: grupp li hu magħmul minn individwi li l-esposizzjoni għal sors huwa raġjonevolment uniformi u rappreżentativ fil-populazzjoni li huma l-aktar esposti għal dak is-sors.
Raportaġġ: ħtieġa li jingħata dokument lill-awtorità kompetenti sabiex jiġi notifikat ħsieb li titwettaq u/anza jew azzjoni oħra fl-iskop ta' din id-Direttiva.
Sors issiġġillat: sors li l-istruttura tiegħu hija tali li timpedixxi, kondizzjonijiet normali ta' użu, firxa ta' sustanza radjuattiva fl-ambjent.
Sievert: l-isem speċjali ta'l-unità ta' ekwivalenza jew doża effettiva. Sievert huwa ekwivalenti għal joule kull kilogramm:
1Sv = 1J kg
-1
Sors: tagħmir, sustanza radjuattiva jew aġġeġġ li kapaċi jemittja radjazzjoni jonizzanti jew sustanzi radjuattivi.
Żona sorveljata: żona soġġetta għal sorveljanza xierqa għall-iskop ta' ħarsien minn radjazzjoni jonizzanti.
Impriża: persuna naturali jew legali li twettaq użanzi jew attivitajiet ta' xogħol li għalihom saret referenza fl-Artkolu 2 ta' din id-Direttiva u li għandu responsabiltà legali taħt il-liġi nazzjonali għal dawn l-użanzi jew attivitajiet ta' xogħol.
IT-TITOLU II
IL-QASAM TA' L-APPLIKAZZJONI
L-Artikolu 2
1. Din id-Direttiva għandha tapplika għal prattika li tinvolvi radjazzjoni jonizzanti li tiġi minn sors artifiċjali jew sors naturali f'każijiet fejn radjunuklidi huma jew ġew ipproċessati minnħabba l-karatteristiċi radjuattivi, fissili jew fertili, fil-:
(a) produzzjoni, ipproċċessar, żamma, użu, ħażna, trasportazzjoni, importazzjoni jew esportazzjoni mill-Komunità u rimi ta' sustanzi radjuattivi;
(b) il-ħidma ta' tagħmir elettriku li jemittja radjazzjoni jonizzanti u li jkun fih komponenti li jaħdmu b' differenza potenzjali ta' aktar minn 5 kV;
(ċ) użanza oħra speċifikata mill-Istati Membri.
2. B'mod konformi mat-Titolu VII għandha tapplika wkoll għall-attivitajiet ta' ħidma li mhumiex koperti minn paragrafu 1 imma li jinvolvu l-preżenza ta' sorsi ta' radjazzjoni naturali u li jwasslu għal żieda fl-esposizzjoni tal-ħaddiema u membri tal-pubbliku li ma tistgħax tiġi njorata mill-lat ta' ħarsien mir-radjazzjoni.
3. B'mod konformi ma' t-Titolu IX għandha tapplika wkoll għal kull intervent f'każijiet ta' emerġenzi radjoloġiċi jew f'każijiet ta' esposizzjoni li ddum sejra li tirriżulta mill-effetti ta' wara ta' emerġenza radjoloġika jew użanza tal-passat jew qadima jew attività tax-xogħol.
4. Din id-Direttiva m'għandhiex tapplika għal-esposizzjoni għar-radon fid-djar jew għall livell naturali ta' radjazzjoni i.e. għar-radjunuklidi li jkunu jinsabu fil-qoxra mhux disturbata tal-art.
IT-TITOLU III
RAPORTAĠĠ U AWTORIZZAZZJONI TA' UŻANZI
L-Artikolu 3
Raportaġġ
1. Kull Stat Membru jeħtieġ li jwettaq l-użanzi li għalihom saret referenza fl-Artikolu 2(1) sabiex jiġu rapportati, ħlief kif hemm ipprovdut f'dan l-Artikolu.
2. L-ebda raportaġġ m'huwa meħtieġ għall-użanzi li jeħtieġu li ġej:
(a) sustanzi radjuattivi fejn il-kwantitajiet fit-totalità ma jaqbzux il-valuri eżentati stabbiliti fit 2 kolonna tat-Tabella A tal-Anness I jew, f'ċirkostanzi eċċezzjonali fi Stat Membru individwali, valuri differenti awtorizzati mill-awtoritajiet kompetenti li madankollu jissodisfaw l-kriterji ġenerali bażiċi stabbiliti fl-Anness I; or
(b) sostanzi radjuattivi fejn il-konċentrazzjonijiet tal-attività għal piz ma jaqbżux il-valuri eżentati stabbiliti fit-3 kolonna tat-Tabella A għal l-Anness I, jew f'ċirkostanzi eċċezzjonali f'kull Stat Membru individwali, valuri differenti awtorizzati mill-awtoritajiet kompetenti li madankollu jissodisfaw il-kriterji ġenerali bażiċi stabbiliti fl-Anness I; jew
(ċ) tagħmir li jkun jinsab fih sustanzi radjuattivi li jaqbżu l-kwantitajiet jew valuri ta'konċentrazzjoni speċifikati fis-subparagrafi (a) jew (b), kemm-il darba:
(i) hija ta' tip approvat mill-awtoritajiet kompetenti tal-Istat Membru; u
(ii) hija magħmula fil-forma ta' sors issiġġillat; u
(iii) ma tikkawżax, f'operazzjoni normali ta' ħidma, rata ta' doża li taqbez 1 μSv h-1 f' distanza ta' 0,1 m minn wiċċ accessibli tat-tagħmir; u
(iv) kondizzjonijiet għar-rimi ġew isspeċifikati mill-awtoritajiet kompetenti; jew
(d) l-operazzjoni ta' tagħmir elettriku li għaliħ din id-Direttiva tapplika, oltre dik li għaliha saret referenza fis-subparagrafu (e) kemm-il darba:
(i) hija ta' tip approvat mill-awtoritajiet ta' Stat Membru; u
(ii) ma tikkawżax, fil-kondizzjonijiet ta' ħidma normali, rata ta' doża li ma taqbizx 1 μSv h-1 f' distanza ta' 0,1 m minn wiċċ aċċessibli tat-tagħmir; jew
(e) il-ħidma ta' tubu tar-raġġi cathode maħsub għat-turija ta' immaġini viżwali jew tagħmir elettriku ieħor b'differenza potenzjali li ma taqbizx it-30 kV, kemm-il darba din il-ħidma ma tikkawżax, f'kondizzjonijet ta' ħidma normali, rata ta' doċa li ma taqbizx l-1 μSv h-1 f' distanza ta' 0,1 m minn wiċċ aċċessibli tat-tagħmir; jew
(f) materjal kontaminat b'sustanzi radjuattivi li jirriżultaw minn rilaxxi awtorizzati li l-awtoritajiet kompeteneti ddikjaraw li mhumiex suġġetti għal aktar kontrolli.
L-Artikolu 4
Awtorizzazzjoni
1. Ħlief għal dak li hemm provdut f'dan l-Artikolu, Stat Membru jeħtieġ awtorizzazzjoni minn qabel għall-użanzi li ġejjin:
(a) operazzjoni u t-tneħħija tal-kummissjoni ta' faċilità taċ-ċiklu tal-karburant nukleari u l-esplojtazzjoni u l-egħluq tal-mini tal-Uranium;
(b) iż-żieda obbligatorja ta' sostanzi radjuattivi fil-produzzjoni u l-fabrikazzjoni ta' prodotti mediċinali u l-importazzjoni jew l-esportazzjoni ta' dawn l-oġġetti;
(ċ) iż-żieda obbligatorja ta' sostanzi radjuattivi fil-produzzjoni u l-fabrikazzjoni ta' oġġetti ta' konsum u l-importazzjoni u l-esportazzjoni ta' dawn l-oġġetti;
(d) l-amministrazzjoni delibera ta' sustanzi radjuattivi għall-persuni u f'dak li għandu x'jaqsam mal-ħarsien mir-radjazzjoni ta' nies, annimali għal fini ta' dijanjożi medika jew veterinarja, trattament jew riċerka;
(e) L-użu ta' aġġeġġi tal-X-rays jew sorsi radjuattivi għar-radjugrafija ndustrijali jew l-ipproċessar ta' prodotti jew riċereka jew l-esposizzjoni ta' persuni għal trattament mediku u l-użu ta' aċċeleraturi ħlief mikroskopji elettroniċi;
2. Awtorizzazzjoni minn qabel tista' tkun meħtieġa għall-użanzi oltre dawk elenkati fil-paragrafu 1.
3. L-Istati Membri jistgħu jispeċifikaw li prattika tista' ma jkollhiex bżonn awtorizzazzjoni meta:
(a) fil-każ ta' użanzi deskritti fil-paragrafu 1 (a), (ċ) u (e), l-użanza hija eżenti mir-rapportaġġ; jew
(b) fil-każijiet fejn riskju limitat ta' esposizzjoni lin-nies ma jkunx hemm bżonn tal-eżaminazzjoni tal-kazijiet individwali l-użanza hija sottoskritta b'mod konformi mal-kondizzjonijiet stabbiliti f'leġislazzjoni nazzjonali.
L-Artikolu 5
Awtorizzazzjoni u tindif għar-rimi, riċiklaġġ u użu mill-ġdid
1. Ir-rimi, riċiklaġġ jew użu mill-ġdid ta' sostanzi jew materjal radjuattiv li fih ikun jinsab sostanzi radjuattivi li jiġu minn prattika suġġetta għal ħtieġa ta' raportaġġ jew awtorizzazzjoni hija suġġetta għal awtorizzazzjoni minn qabel.
2. Madankollu, ir-rimi, ir-riċiklaġġ, jew l-użu mill-ġdid ta' dawn is-sustanzi jew materjal jistgħu jiġu rilaxxati mill-ħtiġiet ta' din id-Direttiva kemm-il darba jikkonformaw mal-livelli permessi stabbiliti mill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti. Dawn il-livelli permessibli għandhom isegwu kriterja bażika użata fl-Anness I u għandhom jieħdu akkont ta' kull gwida teknika oħra li hemm provdut għaliha mill-Komunità.
IT-TITOLU IV
ĠUSTIFIKAZZJONI, OTTIMIZZAZZJONI U LIMITAZZJONIJIET TAD-DOŻA GĦALL-UŻANZI
IL-KAPITOLU I
PRINĊIPJI ĠENERALI
L-Artikolu 6
1. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li klassi jew tip ta' użanza li tirriżulta fl-esposizzjoni ta' radjazzjoni jonizzanti hija ġġustifikata minn qabel ma tiġi adottata jew approvata mill-ewwel bil-benefiċċji ekonomiċi, soċjali jew oħrajn fir-rigward għad-detriment tas-saħħa li jistgħu jikkawżaw.
2. Klassijiet eżistenti jew tipi ta' prattika jistgħu jiġu riveduti dwar il-ġustifikazzjoni kemm-il darba evidenza ġdida u importanti dwar l-effiċjenza tagħhom jew l-konsegwenzi hija miksuba.
3. Minbarra dan, Stat Membru għandu jiżgura li:
(a) fil-kuntest tal-ottimizzazzjoni esposizzjoni għandha tinżamm kemm jista' jkun raġonevolment baxx, akkont meħud tal-fatturi ekonomiċi u soċjali;
(b) mingħajr preġudizzju għal l-Artikolu 12, is-somma tad-dożi minn kull prattika rilevanti m'għandhiex teċedi l-limiti tad-doża stabbilit f'dan it-Titolu għall-ħaddiema esposti, apprentisti u studenti u membri tal-pubbliku.
4. Il-prinċipju stabbilit fil-paragrafu 3 (a) għandu jgħodd għal esposizzjoni għar-radjazzjoni ijonizzanti mill-prattiċi li għalihom saret referenza fl-Artikolu 2(1). Il-prinċipju stabbilit fil-paragrafu 3 (b) m'għandux japplika għal waħda mis-segwenti esposizzjonijiet:
(a) esposizzjoni ta' individwi bħala parti mid-dijanjosi jew trattament mediku tagħhom;
(b) esposizzjoni ta' individwi li konsapevoli u b'impenn jgħinu (aktar milli bħala parti mix-xogħol tagħhom) fl-appoġġ u s-serħan ta' pazjenti li qed jgħaddu dijanjosi jew trattament mediku;
(ċ) esposizzjoni ta' voluntieri li jipparteċipaw fi programmi mediċi u ta' riċerka biomedika.
5. L-Istati Membri għandhom jippermetti la l-produzzjoni ta' sustanzi radjuattivi fil-produzzjoni ta' l-affarijiet tal-ikel, ġugarelli, ornamenti persunali u kosmetiċi u l-anqas l-importazzjoni jew l-esportazzjoni ta' dawn l-oġġetti.
L-Artikolu 7
Il-limitazzjonijiet tad-doża
1. Doża limitata għandha tiġi wżata fejn xieraq, fil-kuntest tal-ottimizzazzjoni għal ħarsien radjoloġiku.
2. Gwida stabbilita minn Stat Membru fuq il-proċeduri xierqa li għandhom jiġu applikati lil individwi esposti b'mod konformi ma l-Artikolu 6(4)(b) u (ċ) jistgħu jinkludi l-limitazzjonijiet tad-doża.
IL-KAPITOLU II
LIMITAZZJONI TAD-DOŻI
L-Artikolu 8
Il-limitu tal-età għall-ħaddiema esposti
Bla ħsara għall-Artikolu 11(2), persuni taħt it-18-il sena m'għandhomx jiġi assenjat lilhom xogħol li jista' jirriżulta f'li huma jiġu ħaddiema esposti.
L-Artikolu 9
Limiti ta' doża għall-ħaddiema esposti
1. Il-limitu ta' doża effetiva għall-ħaddiema esposti għandu jkun ta' 100 millisieverts ("mSv") f' perjodu konsekkutiv ta' ħames snin, bla ħsara għal doża effetiva ta' 50 mSv f'sena waħda. L- Istati Membri jistgħu jiddeċiedu fuq l-ammont annwali.
2. Mingħajr preġudizzju għal paragrafu 1:
(a) il-limitu ta' doża ekwivalenti fuq il-lenti tal-għajn tista' tkun ta' 150 mSv f sena;
(b) il-limitu ta' doża ekwivalenti għall-ġilda tista' tkun ta' 500 mSv f sena. Dan il-limitu jista' japplika għad-doża medjana fuq erja ta' 1 cm2, minkejja tal-erja esposta;
(ċ) il-limitu fuq id-doża ekwivalenti għall-idejn, dirgħajn, saqajn u għakkiesi għandha tkun ta' 500 mSv f' sena.
L-Artikolu 10
Ħarsien speċjali waqt it-tqala u treddiegħ
1. Hekk kif mara tqila tinforma l-impriża, b'mod konformi mal-leġislazzjoni nazzjonali u/jew prattika nazzjonali dwar il-kondizzjoni tagħha, il-ħarsien tal-wild li ser jitwieled għandu jitqabbel ma' dak tal-membri tal-pubbliku. Il-kondizzjonijiet għall-mara tqila fil-kuntest tal-impjieg tagħha għandu għalhekk ikun tali li d-doża ekwivalenti għall-wild li jrid jitwieled ikun kemm jista' jkun raġevonalment baxx u li x'aktarx din id-doża ma taqbizx l-1 mSv matul għal ta' l-anqas il-kontinwazzjoni tat-tqala.
2. Hekk kif mara tqila tinforma l-impriża dwar il-kondizzjoni tagħha hi m'għandhiex tiġi mpjegata f'xogħol li jinvolvi riskju sinifikanti ta' kontaminazzjoni radjuattiva korporali.
L-Artikolu 11
Limiti ta' doża għall-apprentisti u l-istudenti
1. Il-limiti ta' doża għall-apprentisti ta' età ta'18-il sena u studenti ta' età ta' 18-il sena jew aktar li, fil-perkors tal-istudji tagħhom, huma obbligati li jużaw sorsi għandu jkun l-istess bħall-limiti tad-doża ta' ħaddiema esposti stabbilit fl-Artikolu 9.
2. Il-limitu ta' doża effettiva għall-apprentisti ta' età bejn is-16 u t-18-il sena u tal-istudenti ta' età bejn is-16 u t-18-il sena li, fil-kors tal-istudji tagħhom huma obbligati li jużaw sorsi għandu jkun ta' 6 mSv sena.
Mingħajr preġudizzju għal dan il-limitu ta' doża:
(a) il-limitu fuq id-doża ekwivalenti għall-lenti tal-għajn għandha tkun ta' 50 mSv f' sena;
(b) il-limitu fuq doża ekwivalenti għall-ġilda għandha tkun ta' 150 mSv f' sena. Dan il-limitu għandu jgħodd għad-doża medjana mifruxa fuq erja ta' 1 cm2, minkejja l-erja esposta;
(ċ) il-limitu tad-doża ekwivalenti għall-idejn, dirgħajn, saqajn u għakkiesi għandha tkun ta' 150 mSv f' sena.
3. Il-limiti tad-doża għall-apprentisti u studenti li mhumiex suġġetti għad-dispożizzjonijiet ta' paragrafi 1 u 2 għandu jkun l-istess bħall-limiti ta' doża għall-membri tal-pubbliku kif speċifikat fl-Artikolu 13.
L-Artikolu 12
Esposizzjonijiet speċjalment awtorizzati
1. F'ċirkostanzi eċċezzjonali, barra f‘emerġenzi radjoloġiċi u evalwati każ b'każ, l-awtoritajiet kompetenti jistgħu, fejn teħtieġ ħidma speċifika, jawtorizzaw esposizzjonijiet ta' ħidma individwali ta' xi ħaddiema identifikati, li jeċedu l-limiti tad-d-doża stabbiliti fl-Artikolu 9, kemm-il darba dawn l-esposizzjonijiet huma limitati fiż-żmien, konfinati għal ċertu żoni ta' ħidma u ġewwa livelli ta' esposizzjoni massima kif imfisser għal kaz speċifiku mill-awtoritajiet kompetenti. Il-kondizzjonijiet li ġejjin għandu jittieħed akkont tagħhom:
(a) haddiema ta' kategorija A biss kif imfissra fl-Artikolu 21 jistgħu jiġu suġġetti għal esposizzjonijiet speċjali awtorizzati;
(b) apprentisti, studenti, nisa tqal u nisa li qed ireddgħu li x'aktarx jiġu kontaminati korporalment għandhom jiġu esklużi minn sawn l-esposizzjonijiet;
(ċ) l-impriża għandha tiġġustifika b'reqqa dawn l-esposizzjonijiet bil-quddiem u tiddiskutihom b'mod sħiħ mal-ħaddiema voluntieri, ir-rappreżentanti tagħhom, il-prattikant mediku approvat, is-servizzi tas-saħħa fuq il-post tax-xogħol approvat jew l-espert ikkwalifikat;
(d) informazzjoni dwar ir-riskji nvoluti u l-prekawzjonijiet li għandhom jittieħdu matul il-ħidma għandhom jiġu pprovduti lill-ħaddiema rilevanti bil-quddiem;
(e) doża relatata ma dawn l-esposizzjonijiet ghandha tigi rrekordjata separatament fir-rekord mediku li ghalih saret referenza fl-Artikolu 34 u r-rekord individwali li ghalih saret referenza fl-Artikolu 28.
2. Il-limiti ta' doża maqbuża bħala riżultat ta' esposizzjonijiet speċjalment awtorizzati mhux neċessarjament jikkostitwixxi raġuni minn min ihaddem għall-esklużjoni tal-ħaddiem mill-ħidma normali tiegħu jew l-ispustar mill-ġdid, mingħajr il-ftehim.
L-Artikolu 13
Limiti ta' doża għall-membri tal-pubbliku
1. Mingħajr preġudizzju għal l-Artikolu 14, il-limiti ta' doża għal membri tal-pubbliku għandha tiġi stabbilita f'paragrafi 2 u 3.
2. Il-limitu ta' doża effettiva għandha tkun ta' 1 mSv f' sena. Madankollu, f'ċirkostanzi speċjali, doża ogħla effetiva tista' tiġi awtorizzata f'sena waħda, kemm-il darba l-medja fuq ħames snin konsekkutivi ma taqbizx l-1 mSv sena.
3. Mingħajr preġudizzju għal paragrafu 2:
(a) il-limitu tad-doża ekwivalenti għall-lenti tal-għajn għandha tkun ta' 15 mSv f' sena;
(b) il-limitu tad-doża ekwivalenti għall-ġilda għandha tkun ta' 50 mSv f'sena meħuda bħala medja fuq 1 cm2 ta' erja ta' ġilda minkejja l-erja esposta.
L-Artikolu 14
Esposizzjoni tal-populazzjoni bħala waħda sħiħa
Kull Stat Membru għandu jieħu passi raġonevoli sabiex jiżgura li l-kontribuzzjoni għall-esposizzjoni tal-populazzjoni bħala waħda sħiħa minn prattiċi hija miżmuma kemm jista' jkun ragonevolment baxx akkont jittieħed tal-fatturi ekonomiċi u soċjali.
It-total ta' dawn it-tali kontribuzzjonijiet kollha għandhom jiġu vvalutati regolarment.
IT-TITOLU V
STIMA TAD-DOŻA EFFETTIVA
L-Artikolu 15
Għall-istima tad-doża effettiva u dożi ekwivalenti l-valuru u r-relazzjonijiet li għalihom saret referenza f'dan it-Titolu għandhom jiġu wżati. L-awtoritajiet kompetenti jistgħu jawtorizzaw l-użu ta' metodi ekwivalenti.
L-Artikolu 16
Mingħajr preġudizzju għad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 15:
(a) Għal radjazzjoni esterna, il-valuri u r-relazzjonijiet mogħtija fl-Anness II għandhom jintużaw sabiex jiġu stmati d-dożi effettivi u ekwivalenti;
(b) Għal espożizzjoni interna minn radjunuklidu jew taħlit ta' radjunuklidi, il-valuri u relazzjonijiet mogħtija fl-Annessi II u III jistgħu jintużaw sabiex issir stima tad-dożi effettivi.
IT-TITOLU VI
PRINĊIPJI FUNDAMENTALI LI JIRREGOLAW IL-ĦARSIEN TAL-ĦIDMA TA' ĦADDIEMA ESPOSTI, APPRENTISTI U STUDENTI GĦALL-UŻANZI
L-Artikolu 17
Protezzjoni ta' ħidma ta' ħaddiema esposti għandha tiġi bbażata b'mod partikolari fuq il-prinċipji li ġejjin:
(a) evalwazzjoni minn qabel sabiex jiġu identifikati n-natura u l-firxa tar-riskju radjoloġiku ta' ħaddiema esposti u implimentqazzjoni tal-ottimizzazzjoni tal-ħarsien radjuloġiklu f'kondizzjoni ta' ħidma;
(b) klassifikazzjoni tal-postijiet tax-xogħol f'żoni differenti, fejn xieraq, b'riferenza għal stima tad-doża annwali mistennija u l-probbabiltà u l-firxa ta' esposizzjoni potenzjali;
(ċ) klassifikazzjoni ta' ħaddiema f'kategoriji differenti;
(d) implimentazzjoni ta' miżuri ta' kontroll u monitoraġġ relatat maż-żoni differenti u kondizzjonijiet ta' ħidma, inkluż, fejn meħtieġ, monitoraġġ individwali;
(e) sorveljanza medika.
IL-KAPITOLU I
MIŻURI GĦAR-RESTRIZZJONI TA' ESPOSIZZJONI
Sezzjoni 1
Klassifikazzjoni u delinejament ta' żoni
L-Artikolu 18
Tqegħid ta' postijiet ta' xogħol
1. Għall-finijiet ta' ħarsien mir-radjazzjoni, arranġamenti jistgħu jsiru fir-rigward ta' post tax-xogħol fejn jista' jkun hemm il-possibilità ta' esposizzjoni minn radjazzjoni jonizzanti ta' aktar minn 1 mSv sena jew doża ekwivalenti ta' parti minn 10 tal-limiti tad-doża għal-lentijiet tal-għajnejn, ġilda u estremitajiet stabbiliti fl-Artikolu 9(2). Dawn l-arranġamenti għandhom ikunu xierqa għan-natura u l-installazjoni u sorsi u għal firxa u n-natura tar-riskji. Il-fini tal-prekawzjonijiet u l-monitoraġġ, kif ukoll tat-tip u l-kwalità, għandhom ikunu xierqa mar-riskji assoċjati mal-ħidma li tinvolvi esposizzjoni għar-radjazzjoni jonizzanti.
2. distinzjoni għandha ssir bejn żoni kontrollati u żoni sorveljati.
3. L-awtoritajiet kompetenti għandhom jistabbilixxu gwida fuq il-klassifikazzjoni ta' żoni kontrollati u sorveljati li hija rilevanti għaċ-ċirkostanzi partikolari.
4. L-impriża għandha żżomm taħt għajnejha l-kondizzjonijiet ta' ħidma f'żoni kkontrollati u sorveljati.
L-Artikolu 19
Ħtiġiet ta' żoni kkontrollati
1. Il-ħtiġiet minimi għal żona kkontrollati għandhom ikunu li ġejjin:
(a) iż-żona kkontrollata għandha tkun delinejata u aċċess għaliha għandha tkun ristretta għal individwi li ħadu struzzjonijiet xierqa u għandha tkun kontrollata b'mod konformi mal-proċeduri miktuba pprovduti mill-impriża. fejn hemm riskju sinifikanti tal-firxa ta' kontaminazzjoni radjuattiva, arranġamenti speċifiċi għandhom isiru, inkluz aċċess u ħruġ għal individwi u oġġetti;
(b) akkont meħud tan-natura u l-firxa tar-riskji radjoliġiċi fiż-żona kkontrollata, is-sorveljanza radjoloġika tal-ambjent ta' ħidma għandha tiġi organizzata b'mod konformi mad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 24;
(ċ) sinjali li jindikaw it-tip ta' żona, natura tas-sorsi u ir-risji li dawn iġibu magħhom għandhom jiġu murija;
(d) struzzjonijiet ta' ħidma xierqa għar-riskju radjoloġiku assoċjat mas-sorsi u l-ħidmiet involuti għandhom jiġu stabbiliti.
2. L-implimentazzjoni ta' dawn id-doveri għandhom jitwettqu taħt ir-responsabbiltà tal-impriża wara konsultazzjonijiet mas-servizzi approvati ta' saħħa fuq il-post tax-xogħol jew l-esperti kkwalifikati.
L-Artikolu 20
Ħtiġiet taż-żoni sorveljati
1. Il-ħtiġiet ta' żona sorveljata huma kif ġej:
(a) bħala minimu, akkont meħud tan-naturau l-firxa ta' riskji radjoloġiċi fiż-żona sorveljata, monitoraġġ radjoloġiku tal-ambjent ta' xogħol għandu jiġi organizzat b'mod konformi mad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 24;
(b) jekk xieraq, sinjali li jindikaw it-tip ta' żona, natura tas-sorsi u r-riskji li jiġu minnha għandhom jiġu murija;
(ċ) jekk xieraq, struzzjonijiet ta' ħidma xierqa għar-riskju radjoloġiku assoċjat mas-sorsi u l-ħidmiet involuti għandhom jiġu stabbiliti.
2. L-implimentazzjoni ta' dawn id-doveri għandhom jitwettqu taħt ir-responsabiltà tal-impriża wara konsultazzjonijiet mill-esperti kwalifikati jew is-servizzi approvati ta' saħħa fuq il-post tax-xogħol.
Sezzjoni 2
Klassifikazzjoni ta' ħaddiema esposti, apprentisti u studenti
L-Artikolu 21
Kategorizzazzjoni ta' ħaddiema esposti
Għall-għanijiet ta' monitoraġġ u sorveljanza, distinzjoni għandha ssir bejn iż-żewġ kategoriji ta' ħaddiema esposti:
(a) kategorija A: dawk il-ħaddiema esposti li huma obbligati li jirċievu doża effettiva ta' aktar minn 6 mSv sena jew doża ekwivalenti ta' aktar minn 3/10
tal-limiti tad-doża għal-lenti tal-għajn, ġilda u estremitajiet stabbiliti fl-Artikolu 9(2);
(b) kategorija B: dawk il-ħaddiema esposti li mhumiex ikklassifikati bħala ħaddiema ta' kategorija A esposti.
L-Artikolu 22
Informazzjoni u taħriġ
1. L-Istati Membri jeżigu li l-impriża tinforma l-ħaddiema esposti, apprentisti u studenti li, matul l-istudji tagħhom, huma obbligati li jużaw sorsi fuq:
(a) ir-riskji ta' saħħa involut fix-xogħol tagħhom:
- il-proċeduri ġenerali ta' ħarsien mir-radjazzjoni u prekawzjonijiet li jridu jittieħdu u, b'mod partikolari dawk involuti ma' kondizzjonijiet operazzjonalii u ta' ħidma fir-rigward kemm ta' użanza b'mod ġenerali u f' tip ta' post tax-xogħol jew ħidma li għaliha huma assenjati,
- l-importanza li jikkonformaw mal-ħtiġiet tekniċi, mediċi u amministrattivi;
(b) fil-każ ta' nisa, il-bżonn ta' dikjarazzjoni kmieni ta' tqala in vista tar-risji ta' esposizzjoni għall-wild li ser jitwieled u r-riskju tal-kontaminazzjoni tat-tarbija mreddgha fil-kaz ta' kontaminazzjoni radjuattiva korporali.
2. L-Istati Membri għandhom jeżiġu fuq l-impriża biex tirranġa għat-taħriġ rilevanti fil-qasam tal-ħarsien mir-radjazzjoni jingħata lil haddiema esposti, apprentisti u studenti.
Sezzjoni 3
Stima u implimentazzjoni ta' arranġamenti għal ħarsien radjoloġiku ta' ħaddiema esposti
L-Artikolu 23
1. L-impriża għandha tkun responsabbli biex tistima u timplimenta arranġamenti għal ħarsien radjoloġiku ta' ħaddiema esposti.
2. L-Istati Membri għandhom jeżiġu fuq l-impriża sabiex jikkonsultaw l-esperti kkwalifikati jew is-servizzi approvati tas-saħħa fuq il-post tax-xogħol fuq l-eżaminazzjoni u l-ittestjar ta' tagħmir protettiv u strumenti tal-kejl li jinkludu b'mod partikolari:
(a) eżaminazzjoni kritika minn qabel ta' pjanijiet ta' installazzjonijiet mill-lat ta' ħarsien mir-radjazzjoni;
(b) l-aċċettazzjoni fis-servizz ta' sorsi ġodda jew modifikati mill-lat ta' ħarsien mir-radjazzjoni;
(ċ) kontroll regolari tal-effettività ta' tagħmir protettiv u t-teknika;
(d) kalibrazzjoni regolari tal-istrumenti u ċċekjar regolari li huma f'kondizzjoni li jistgħu jintużaw u wżati korrettament.
IL-KAPITOLU II
STIMA TAL-ESPOSIZZJONI
Sezzjoni 1
Monitoraġġ tal-lant tax-xogħol
L-Artikolu 24
1. Is-sorveljanza radjoloġika tal-ambjent ta' ħidma li għaliħ saret referenza fl-Artikoli 19(1)(b) u 20 (1) (a) għandu jkun fiħ, fejn jixraq:
(a) il-kejl ta' rati ta' dosaġġ estern, li jindika n-natura u l-kwalità tar-radjazzjoni partikolari
(b) il-kejl tal-konċentrazzjoni tal-attività tal-arja u d-densità superfiċjali ta' sustanzi radjuattivi kontaminanti, li jindika n-natura tagħhom u l-istati fiżiċi u kimiċi tagħhom.
2. Ir-riżultati ta' dan il-kejl għandu jiġi rekordjat u għandu jintuża, jekk meħtieġ, għall-istima ta' dożi individwali, kif hemm provdut fl-Artikolu 25.
Sezzjoni 2
Monitoraġġ individwali
L-Artikolu 25
Monitoraġġ - Ġenerali
1. Monitoraġġ individwali għandu jkun sistematiku għall-ħaddiema esposti ta' kategorija A. Dan il-monitoraġġ jista' jkun ibbażat fuq kejl individwali li jiġi stabbilit minn servizz dożimetriku approvat. F'każijiet fejn ħaddiema ta' kategorija A huma obbligati li jirċievu kontaminazzjoni interna sinifikanti sistema adegwata għall-monitoraġġ għandha tiġi stabbilita; l-awtoritajiet kompetenti jistgħi jipprovdu gwida ġenerali għal identifikazzjoni ta' tali ħaddiema.
2. Monitoraġġ ta' ħaddiema f'ketegorija B għandhom ikunu suffiċjenti biżżejjed sabiex juru li dawn il-ħaddiema huma kklasifikati korretament f'kategorija B. L-Istati Membri jistgħu jesiġu monitoraġġ individwali u jekk meħtieġ kejl individwali, stabbilit b'servizz dożimetriku approvat, għal ħaddiema ta' kategorija B.
3. F'każijiet fejn kejl individwali huwa impossibli jew inadegwat, il-monitoraġġ individwali għandu jkun ibbażat fuq stima li tasal għaliha jew b'kejl individwali magħmul fuq ħaddiema esposti oħra jew minn riżultati ta' sorveljanza tal-lant tax-xogħol kif hemm provdut għaliħ fl-Artikolu 24.
Sezzjoni 3
Monitoraġġ fil-każ ta' esposizzjoni aċċidentali jew ta' emerġenza
L-Artikolu 26
Fil-kaz ta' esposizzjoni aċċidentali d-dożi rilevanti u d-distribuzzjoni tagħhom fuq il-ġisem għandhom jiġu stmati.
L-Artikolu 27
Fil-kaz ta' esposizzjoni ta' emerġenza, monitoraġġ individwali jew stima tad-dożi individwali għandhom jitwettqu kif xieraq maċ-ċirkostanzi.
Sezzjoni 4
Irreġistrar u raportaġġ tar-riżultati
L-Artikolu 28
1. Kull rekord li jkun jinsab fih ir-riżultati tal-monitoraġġ individwali, għandu jsir għal kull ħaddiem espost ta' kategorija A.
2. Għall-għanijiet ta' paragrafu 1 dan li ġej għandu jiġi miżmum tul il-perjodu tax-xogħol li jinvolvi esposizzjoni għal radjazzjoni jonizzanti ta' ħaddiema esposti, u wara sakemm l-individwu jkun jew ikun laħaq l-età ta' 75 sena, imma f' kaz mhux inqas minn 30 sena mit-tmiem tax-xogħol li kien jinvolvi esposizzjoni:
(a) rekord ta' l-esposizzjonijiet imkejla jew stmata, skond il-każ, ta' dożi individwali skond l-Artikoli 12, 25, 26 u 27;
(b) fil-każ ta' esposizzjonijiet li għalihom saret referenza fl-Artikoli 26 u 27, ir-rapporti dwar iċ-ċirkostanzi u l-azzjoni meħuda;
(ċ) ir-riżultati ta' monitoraġġ tal-lant tax-xogħol użat għall-istima ta' dożi individwali fejn meħtieġ.
3. Esposizzjoni li għaliha saret referenza fl-Artikoli 12, 26 u 27 għandhom jiġu rekordjati separatament fir-rekord tad-doża li għaliha saret referenza fil-paragrafu 1.
L-Artikolu 29
1. Ir-riżultati tal-monitoraġġ individwali eżeġiti fl-Artikoli 25, 26 u 27 għandhom ikunu:
(a) disponibbli lill-awtoritajiet kompetenti, u lill-impriża;
(b) disponibbli lill-ħaddiem konċernat b'mod konformi ma l-Artikolu 38(2);
(ċ) mogħti lill-prattikant mediku approvat jew servizzi approvati ta' saħħa fuq il-lant tax-xogħol sabiex jiġu nterpretati l-implikazzjonijiet għas-saħħa tal-bniedem, kif hemm provdut fl-Artikolu 31.
2. L-Istati Membri għandhom jistabbilixxu l-arranġamenti għall-għotja tar-riżultati ta' monitoraġġ individwali.
3. Fil-kaz ta' esposizzjoni aċċidentali jew ta' emerġenza, ir-riżultati ta' monitoraġġ individwali għandhom jiġu mgħotja mingħajr dewmien.
IL-KAPITOLU III
SORVELJANZA MEDIKA TA' ĦADDIEMA ESPOSTI
L-Artikolu 30
Is-sorveljanza medika ta' ħaddiema esposti għandha tkun ibbażata fuq il-prinċipji ġenerali li jirregolaw il-mediċina ta' fuq il-lant tax-xogħol.
Sezzjoni 1
Sorveljanza medika ta' ħaddiema f'kategorija A
L-Artikolu 31
Sorveljanza medika
1. Minkejja r-responsabiltà sħiħa tal-impriża, is-sorveljanza medika ta' ħaddiema f'kategorija A għandha tkun ir-responsabbiltà tal-prattikanti mediċi approvati jew servizzi approvati ta' saħħa fuq il-lant tax-xogħol.
Din is-sorveljanza medika għandha tippermetti l-aċċertament tal-istat tas-saħħa tal-ħaddiema taħt sorveljanza fir-rigward tal-kondizzjoni fiżika għad-doveri assenjati lilhom. Għal dan il-għan il-prattikant mediku awtorizzat jew servizzi approvati ta' saħħa fuq il-lant tax-xogħol għandu jkollhom aċċess għal informazzjoni rilevanti li jinħtieġu inkluz l-kondizzjonijiet ambjentali eżistenti fil-postijiet tax-xogħol.
2. Is-sorveljanza medika għandha tinkludi:
(a) eżami mediku qabel l-impieg jew klassifikazzjoni bħala ħaddiem f'kategorija A.
L-għan ta' din l-eżaminazzjoni bir-reqqa għandha tkun biex jiġi stabbilit il-kondizzjoni fiżika tal-ħaddiem għal post ta' ħaddiem f'kategorija A li għaliħ qed jiġi kkunsidrat;
(b) eżamijiet perjodiċi ta' saħħa.
L-istat ta' saħħa ta' ħaddiem f'kategorija A għandu jiġi eżaminat mill-ġdid ta' lanqas darba kull sena, sabiex jiġi stabbilit jekk jibqgħux f'kondizzjoni fiżika tajba sabiex iwettqu d-doveri tagħhom. In-natura ta' dawn l-eżamijiet mill-ġdid, li jistgħu jsiru diversi drabi skond il-ħtieġa li jidhirlu l-prattikant mediku approvat, għandha tiddependi mit-tip ta' xogħol u l-istat ta' saħħa tal-ħaddiem individwali.
3. Il-prattikant mediku approvat jew servizzi approvati ta' saħħa fuq il-lant tax-xogħol jistgħu jindikaw il-ħtieġa ta' sorveljanza medika biex tissokta wara waqfien mix-xogħol sakemm fil-fehma tagħhom jista' jkun meħtieġ sabiex iħarsu s-saħħa tal-persuna kkonċernata.
L-Artikolu 32
Klassifikazzjoni medika
Il-klassifikazzjoni medika li ġejja tista' tiġi adottata fir-rigward ta' kondizzjoni fiżika ta' xogħol ta' ħaddiem f'kategorija A:
(a) kondizzjoni fiżika tajba
(b) kondizzjoni fiżika tajba suġġetta għal ċertu
kondizzjonijiet;
(ċ) mhux f'kondizzjoni fiżika tajba.
L-Artikolu 33
L-ebda ħaddiem ma għandu jiġi mpjegat jew klassifikat għal perjodu f' lok speċifiku bħala ħaddiem ta' kategorija A jekk l-eżamijiet mediċi jirriżultaw li l-kondizzjoni fiżika tiegħu m'hiex tajba għal dak il-post speċifiku.
L-Artikolu 34
Rekord mediku
1. Rekord mediku għandu jinfetaħ għal kull ħaddiem fil-kategorija A u miżmum aġġornat sakemm jibqa bħala ħaddiem f'dik il-kategorija. Minn hemm ′il quddiem għandu jinżamm sakemm l-individwu ikun laħaq jew ikun ser jilħaq l-età ta' 75 sena, imma f'każ mhux inqas minn 30 sena minn mindu jkun spiċċa mix-xogħol li jinvolvi esposizzjoni għar-radjazzjoni jonizzanti
2. Ir-rekord mediku għandu jinkludi informazzjoni rigward in-natura tal-impjieg, ir-riżultati tal-vizti mediċi qabel l-impjieg jew klassifikazzjoni bħala ħaddiem f'kategorija A, il-vizti perjodiċi ta' saħħa u rekord dwar id-dożi meħtieġa fl-Artikolu 28.
Sezzjoni 2
Sorveljanza speċjali għall-ħaddiema esposti
L-Artikolu 35
1. Sorveljanza medika speċjali għandha tiġi provduta f'kull kaz fejn wieħed mill-limiti tad-dosaġġ stabbilit fl-Artikolu 9 ġie maqbuż.
2. Kondizzjonijiet sussegwenti ta' esposizzjoni għandhom ikunu soġġett għal ftehim mal prattikant mediku approvat jew s-servizzi approvati ta' saħħa fuq il-lant tax-xogħol.
L-Artikolu 36
Magħuda mas-sorveljanza medika ta' ħaddiema esposti kif hemm provdut fl-Artikoli 30 u 31, dispożizzjoni ghandha ssir għal kull azzjoni sussegwenti fir-rigward tal-ħarsien tas-saħħa tal-individwu espost ikkunsidrata meħtieġa mill-prattikant mediku approvat jew servizzi approvati tas-saħħa fuq il-lant tax-xogħol bħalma huma eżaminazzjonijiet oħra, miżuri ta' dekontaminazzjoni jew trattament rimedjali urġenti.
Sezzjoni 3
Appelli
L-Artikolu 37
Stat membru għandu jistabbilixxi l-proċedura ta' appell kontra r-riżultati u deċiżjonijiet magħmula b'mod konformi ma l-Artikoli 32, 33 u 35.
IL-KAPITOLU IV
DOVERI TAL-ISTATI MEMBRI FIR-RIGWARD TA' ĦARSIEN TAL-ĦADDIEMA ESPOSTI
L-Artikolu 38
1. Stat Membru għandu jistabbilixxi sistema jew sistemi ta' spezzjoni sabiex jinforza d-dispożizzjonijiet imdaħla b'mod konformi ma' din id-Direttiva u sabiex ddaħħal miżuri ta' sorveljanza u ndħil fejn meħtieġ.
2. Stat Membru għandu jeżiġi li l-ħaddiema ikollhom aċċess fuq talba tagħhom għar-riżultati tal-monitoraġġ individwali tagħhom, inkluż ir-riżultati ta' kejl li setgħu ġew użati biex jistmawhom, jew l-istimi tad-dożi tagħhom magħmula bħala riżultat tal-kejl minn fuq il-lant tax-xogħol.
3. Stat Membru għandu jagħmel l-arranġamenti meħtieġa biex jirrikonoxxi, kif xieraq, il-kapaċità ta':
- il-prattikant mediku approvat,
- is-servizzi approvati tas-saħħa fuq il-lant tax-xogħol,
- is-servizzi dożimetriċi approvati,
- l-esperti kkwalifikati.
Għal dan il-għan, Stat Membru għandu jiżgura li t-taħriġ ta' dawn l-ispeċjalisti huwa mwettaq.
4. Stat Membru għandu jeżiġi li l-mezzi meħtieġa għal ħarsien xieraq mir-radjazzjoni huma mpoġġija għad-dispożizzjoni tat-taqsima responsabbli. Kull taqsima speċjalizzata ta' ħarsien mir-radjazzjoni, b'differnza minn taqsimiet ta' produzzjoni u operazzjonalii fil-kaz ta' taqsima interna, awtorizzati biex twettaq doveri ta' ħarsien mir-radjazzjoni u tipprovdi parir speċifiku għandha tkun meħtieġa għall-installazzjonijiet li l-awtoritajiet jeżiġu li huma meħtieġ. Din it-taqsima tista' tintuża minn diversi installazzjonijiet.
5. Stat Membru jista' jiffaċilita l-iskambju bejn awtoritajiet kompetenti, jew prattikanti mediċi approvati, jew servizzi approvati tas-saħħa fuq il-lant tax-xogħol, jew esperti kkwalifikati jew servizzi dożimetriċi approvati fi ħdan il-Komunità Ewropea fuq kull informazzjoni relevanti fuq id-dożi meħuda qabel minn ħaddiem sabiex iwettaq l-eżaminazzjoni medika qabel l-impjieg jew klassifikazzjoni bħala ħaddiem f'kategorija A skond l-Artikolu 31 u sabiex isir kontroll fuq l-esposizzjoni sussegwenti tal-ħaddiema.
IL-KAPITOLU V
ĦARSIEN OPERAZZJONALI TA' APPRENTISTI U STUDENTI
L-Artikolu 39
1. Il-kondizzjonijiet ta' esposizzjoni u ħarsien operazzjonali ta' apprentisti u studenti ta' età ta' tmintax-il sena jew aktar li għaliħ saret referenza fl-Artikolu 11(1) għandhom ikunu ekwivalenti għal dawk ta' ħaddiema esposti ta' kategorija A jew B kif xieraq.
2. Il-kondizzjonijiet ta' esposizzjoni u ħarsien operazzjonali ta' apprentisti u studenti ta' età ta' bejn sittax u tmintax-il sena li għaliħ saret referenza fl-Artikolu 11(2) għandhom ikunu ekwivalenti għal dawk ta' ħaddiema esposti ta' kategorija B.
IT-TITOLU VII
ŻIEDA SINIFIKANTI FL-ESPOSIZZJONI MINĦABBA SORSI TA' RADJAZZJONI NATURALI
L-Artikolu 40
Applikazzjoni
1. Dan it-Titolu għandu japplika għal ħidmiet ta' attivitajiet mhux koperti bl-Artikolu 2(1) li fih din il-preżenza ta' sorsi ta' radjazzjoni naturali twassal għal żieda sinifikanti fl-esposizzjoni tal-ħaddiema jew ta' membri tal-pubbliku li ma jistgħawx jiġu njorati mill-lat ta' ħarsien mir-radjazzjoni.2. Stat Membru għandu jiżgura l-identifikazzjoni, permezz ta' servejs jew b' mezz xieraq ieħor, ta' attivitajiet ta' ħidma li jistgħu jkunu ta' tħassib. Dawn jinkludu, b'mod partikolari:
2. (a) attivitajiet ta' ħidma fejn ħaddiema u, fejn jixraq, membri tal-pubbliku huma esposti għal thoron jew l-ibniet tar-radon jew radjazzjoni gamma jew esposizzjoni fil-postijiet tax-xogħol bħalma huma stazzjon termali, għerien, mini, postijiet tax-xogħol taħt l-art u postijiet tax-xogħol fuq f'żoni identifikati;
(b) attivitajiet ta' xogħol li jinvolvu ħidmiet ma', u l-ħażna ta', materji, mhux normalment ikkunsidrati bħala radjuattivi imma li jkun fihom radjunuklidi li jinstabu b'mod naturali, li jikkawżaw żieda sinifikanti fl-esposizzjoni ta' ħaddiema u, fejn jixraq, membri tal-pubbliku;
(ċ) attivitajiet ta' xogħol li jwasslu għall-produzzjoni ta' residwi li mhumiex normalment ikkunsidrati bħala radjuattivi imma li jkun fihom radjunuklidi li jinstabu b'mod naturali, li jikkawżaw żieda sinifikanti fl-esposizzjoni tal-membri tal-pubbliku u, fejn jixraq, ħaddiema;
(d) tħaddim ta' ajruplani.
3. L-Artikoli 41 u 42 għandhom japplikaw safejn l-Istati Membri jkunu ddikjaraw li l-esposizzjoni għal sorsi naturali ta' radjazzjoni minnħabba attivitajiet ta' xogħol identifikati b'mod konformi mal-paragrafu 2 ta' dan l-Artikolu kienu jeħtieġu attenzjoni u kellhom ikunu suġġett għal kontroll.
L-Artikolu 41
Protezzjoni kontra l-esposizzjoni minn sorsi ta' radjazzjoni terrestri.
Għal attività ta' ħidma ddikjarta minnhom bħala li hi ta' tħassib, l-Istati Membri għandhom jinħtieġu l-istabbiliment ta' mezzi xierqa għal monitoraġġ ta' esposizzjoni u kif xieraq:
(a) l-implimentazzjoni ta' miżuri korretivi sabiex inaqqsu l-esposizzjoni skond it-Titolu IX kollu jew parti minnhu;
(b) l-applikazzjoni ta' miżuri ta' ħarsien mir-radjazzjoni skond kull jew parti mit-Titoli III, IV, V, VI u VIII.
L-Artikolu 42
Protezzjoni tal-ekwipaġġ tal-ajru
Stat Membru għandu jagħmel arranġamenti għall-impriżi li joperaw ajruplani sabiex jieħdu akkont tal-esposizzjoni ta' radjazzjoni kożmika tal-ekwipaġġ tal-ajru li x'aktarx huma suġġetti għal esposizzjoni ta' aktar minn 1 mSv per year. L-impriżi għandhom jieħdu miżuri xierqa, b'mod partikolari:
- li jistmaw l-esposizzjoni tal-ekwipaġġ ikkonċernat,
- li jieħu akkont tal-esposizzjoni stmata meta jiġu organizzati skedi ta' ħidma in vista li jitnaqqsu d-dożi tal-ekwipaġġ espost b'mod għoli,
- li jinformaw il-ħaddiema kkonċernati dwar ir-riskji fuq is-saħħa li x-xogħol tagħhom jinvolvi,
- li japplikaw l-Artikolu 10 għall-ekwipaġġ femminili tal-ajru.
IT-TITOLU VIII
IMPLIMENTAZZJONI TA' ĦARSIEN MIR-RADJAZZJONI GĦALL-POPULAZZJONI F'ĊIRKOSTANZI NORMALI
L-Artikolu 43
Prinċipji bażiċi
Stat Membru għandu joħloq il-kondizzjonijiet meħtieġa biex jiżgura l-aħjar ħarsien possibli tal-populazzjoni bbażat fuq il-prinċipji stabbiliti fl-Artikolu 6 u li japplika l-prinċipji fundamentali li jirregolaw il-ħarsien operazzjonali tal-populazzjoni.
L-Artikolu 44
Kondizzjonijiet għal awtorizzazzjoni ta' prattiċi li jinvolvu riskju minn radjazzjoni jonizzanti għall-populazzjoni
Il-ħarsien operazzjonali tal-populazzjoni f'ċirkostanzi normali minn prattiċi bla ħsara għal awtorizzazzjoni minn qabel tfisser kull arranġament u servej għall-intraċċar u t-tneħħija tal-fatturi li, fil-kors ta' ħidma li tinvolvi esposizzjoni għal radjazzjoni jonizzanti, jistgħu jikkawżaw riskju ta' esposizzjoni għall-populazzjoni li ma tistax tiġi njorata mill-lat ta' ħarsien mir-radjazzjoni. Din il-protezzjoni tista' tinkludi d-doveri li ġejjin:
(a) eżaminazzjoni u approvazzjoni ta' pjanijiet għall-installazjonijiet li jinvolvu kull riskju ta' esposizzjoni, u tas-sit propost ta' dawn l-installazjonijiet ġewwa t-territorju kkonċernat, mill-lat ta' ħarsien mir-radjazzjoni;
(b) accetazzjoni fis-servizz ta' dawn l-installazzjonijiet ġodda bla ħsara għal ħarsien adegwat li jiġi provdut kontral kull esposizzjoni jew kontaminazzjoni radjuattiva li aktarx testendi lill hinn mill-parametri, rendikont meħud, jekk rilevanti ta' kondizzjonijiet demografiċi, meteoroloġiċi, ġejoloġiċi, idroloġiċi u ekoloġiċi;
(ċ) l-eżaminazzjonijiet u l-approvazzjoni ta' pjani għall-ħruġ ta' efflussi radjuattivi.
Dawn id-doveri għandhom jitwettqu b'mod konformi mar-regoli stabbiliti mill-awtoritajiet kompetenti abbażi tal-firxa tar-riskju ta' espoiżizzjoni involut.
L-Artikolu 45
Stimi tad-dożi tal-populazzjoni
L-awtoritajiet kompetenti għandhom:
(a) jiżguraw li l-istimi tad-doża minn prattiċi li għalihom saret referenza fl-Artikolu 44 huma magħmula kemm jista' jkun b'mod realistiku kemm għal populazzjoni kollha u kemm għal gruppi ta' referenza f' post fejn dawn il-gruppi jistgħu jkunu;
(b) jiddeċiedu fuq il-frekwenza tal-istimi u jieħdu pass meħtieġ sabiex jidentifika l-gruppi ta' referenza tal-populazzjoni, akkont meħud tar-rottot effettivi ta' trasmissjoni tas-sustanziradjuattivi;
(ċ) jiżguraw, akkont meħud tar-riskji radjoloġiċi, li l-istimi tad-dożi tal-populazzjoni jinkludu:
- stima tad-dożi dovuti minn radjazzjoni esterna, li jindikaw, fejn xieraq, il-kwalità tar-radjazzjoni in kwistjoni,
- stima ta' tehid ta' radjunuklidi, li jindikaw in-natura tar-radjunuklidi u, meta xieraq, l-istati fiżici u kemikali taghhom, u d-determinazzjoni tal-attività u koncentrazzjonijiet ta dawn ir-radjunuklidi,
- stima tad-dożi li l-gruppi ta' referenza tal-populazzjoni huma obbligati li jirċievu u l-ispeċifikazzjonijiet tal-karatteristiċi ta' dawn il-gruppi.
(d) jeżiġu li jinżammu rekords għal kejl ta' esposizzjoni esterna, stimi ta' teħid ta' radjunuklidi u kontaminazzjoni radjuattiva kif ukoll riżultati tal-istimi tad-dożi li rċevew gruppi ta' referenza u mill-populazzjoni.
L-Artikolu 46
Spezzjoni
Fir-rigward tal-ħarsien tas-saħħa tal-populazzjoni Stat Membru għandu jistabbilixxi sistema ta' spezzjoni li tinforza d-dispożizzjonijiet introdotti b'mod konformi ma' din id-Direttiva u li tinbeda sorveljanza fiż-żona ta' ħarsien mir-radjazzjoni.
L-Artikolu 47
Responsabilitajiet tal-impriżi
1. Kull Stat Membru għandu jeżiġi li l-impriża responsabbli għall-prattiċi li għalihom saret referenza fl-Artikolu 2 għandha tmexxihom skond il-prinċipji tal-ħarsien ta' saħħa tal-populazzjoni fiż-żona ta' ħarsien mir-radjazzjoni u b'mod partikolari sabiex twettaq id-doveri li ġejjin ġewwa dawn l-installazzjonijiet:
(a) il-kisba u ż-żamma ta l-aħjar livell ta' protezzjoni fl-ambjent u tal-populazzjoni;
(b) l-kontroll tal-effettività ta' tagħmir tekniku għall-ħarsien tal-ambjent u l-populazzjoni;
(ċ) l-aċċettazzjoni fis-servizz, mill-lat ta' sorveljanza ta' ħarsien mir-radjazzjoni, ta' tagħmir u proċeduri għal kejl u stima, kif xieraq, ta' esposizzjoni u kontaminazzjoni radjuattiva tal-ambjent u l-populazzjoni;
(d) kalibrazzjoni regolari tal-istrumenti u ċċekjar regolari li huma f'kondizzjoni ta' użu u wżati korrettament.
2. Esperti kkwalifikati u, fejn jixraq, is-sezzjoni speċjalizzata ta' ħarsien mir-radjazzjoni li għaliha saret referenza fl-Artikolu 38(4) għandha jkollha l-inkargu fit-twettieq ta' dawn id-doveri.
IT-TITOLU IX
INTERVENT
L-Artikolu 48
Applikazzjoni
1. Dan it-Titolu għandu japplika għall-intervent f'każijiet ta' emergienzi radjoloġiċi jew f'każijiet ta' esposizzjoni li jdumu li jirriżultaw mill-effetti ta' wara ta' emerġenza radjoloġika jew prattika jew attivita' ta' xogħol fil-passat jew antika.
2. L-implimentazzjoni jew il-firxa ta' kull intervent għandu jkun ikkunsidrat b'mod konformi mal-prinċipji li ġejjin:
- l-intervent għandu jittieħed biss jekk it-tnaqqis fid-detriment minnħabba r-radjazzjoni ikun biżżejjed sabiex jiġġustifika l-ħsara u l-ispejjez, inkluz l-ispejjez soċjali, tal-intervent,
- il-forma, skala u tul tal-intervent għandu jiġi ottimizzat sabiex l-vantaġġi tat-tnaqqis għad-detriment tas-saħħa li minnu jitnaqqas id-detriment assoċjat mal-intervent, ikun massimiżat,
- limiti tad-dosaġġ, kif stabbilit fl-Artikoli 9 u 13, m'għandhomx japplikaw għal intervent; madankollu, il-livelli ta' intervent stabbiliti fl-applikazzjoni ta' l-Artikolu 50(2) jikkostitwixxu indikazzjonijiet għas-sitwazzjonijiet li fihom l-intervent huwa xieraq; barra min dan, f'każijiet ta' esposizzjoni fuq terminu twil kopert bl-Artikolu 53, il-limiti tad-doża stabbilit fl-Artikolu 9 għandu jkun normalment xieraq għall-ħaddiema involuti f'interventi.
Sezzjoni 1
Intervent f'każijiet ta' emerġenza radjoloġika
L-Artikolu 49
Esposizzjonijiet li jistgħu sseħħu
L-Istati Membri għandhom, meta jkun xieraq, jeżiġu:
- li l-possibilità ta' emerġenzi radjoloġiċi li jirriżultaw minnprattiċi suġġetti għas-sistema ta' raportaġġ jew awtorizzaz zjoni stabbilita fit-Titolu III tkun ikkunsidrata,
- li d-distribuzzjoni spazjali u temporali tas-sustanzi radjuattivi mifruxa fil-kaz ta' emerġenza radjoloġika possibli tiġi stmata,
- li l-esposizzjonijiet korrispondenti li jistgħu jseħħu jiġu stmati.
L-Artikolu 50
Preparazzjoni tal-intervent
1. Kull Stat Membru għandu jiżgura li akkont għandu jittieħed tal-fatt li emerġenzi radjoloġiċi jistgħu jseħħu b'konnessjoni mal-prattiċi fi jew barra t-territorju tiegħu u jaffetwaha.
2. Kull Stat Membru għandu jiżgura li pjanijiet ta' intervent xieraq, akkont meħud tal-prinċipji ġenerali ta' ħarsien mir-radjazzjoni għall-intervent li għalihom saret referenza fl-Artikolu 48(2) u tal-livelli ta' intervent xieraq stabbiliti mill-awtoritajiet kompetenti, huma mfassla fil-livell nazzjonali jew lokali, inkluż ġewwa l-installazjonijiet, sabiex jiġu affrontati ma tipi diversi ta' emerġenza radjoloġika u li dawn il-pjanijiet huma pprovati f' firxa xierqa f'intervalli regolari.
3. Kull Stat Membru għandu jiżgura, fejn jixraq, li dispożizzjoni għandha ssir għal ħolqien u taħriġ xieraq ta' skwadri speċjali għall-intervent tekniku, mediku u ta' saħħa.
L-Artikolu 51
Implimentazzjoni tal-intervent
1. Kull Stat Membru għandu jagħmel dispożizzjonijiet għan-notifika mmedjata lill-awtoritajiet kompetenti mill-impriża responsabbli għall-prattiċi nvoluti ta' emerġenza radjoloġika li tiġri fit-territorju tagħha u għandha teħtieġ kull azzjoni xierqa sabiex tnaqqas il-konsegwenzi.
2. Kull Stat Membru għandu jiżgura li fil-każ ta' xi emerġenza radjoloġika fit-territorju tiegħu, l-impriża responsabbli għall-prattiċi involuti tagħmel stima proviżorja inizjali taċ-ċirkostanzi u konsegwenzi tal-emerġenza u tassisti fl-intervent.
3. Kull Stat Membru għandu jiżgura li dispożizzjoni għandha ssir, jekk is-sitwazzjoni hekk teħtieġ, għall-intervent relatat ma:
- is-sors, biex titnaqqas jew titwaqqaf ir-radjazzjoni diretta u l-ħruġ ta' radjunuklidi,
- l-ambjent, biex jitnaqqas it-trasferiment ta' sustanzi radjuattivi lil individwi,
- individwi, biex titnaqqas l-esposizzjoni u torganizza t-trattament ta' vittmi.
4. Fil-każ ta' emerġenza radjoloġika fi jew barra t-territorju tiegħu, Stat Membru jeħtieġ li:
(a) l-organizzazzjoni ta' intervent xieraq, akkont meħud tal-karatteristiċi tal-emerġenza;
(b) l-istima u rekordjar tal-konsegwenzi tal-emerġenza radjoloġika u tal-effettività tal-intervent.
5. Kull Stat Membru għandu, fil-kaz ta' xi emergenza radjoloġika li sseħħ f'kullinstallazzjoni fit-territorju tiegħu jew li aktarx ikollha konsegwenzi fit-territorju tiegħu, jistabbilixxi relazzjonijiet sabiex jikseb kooperazzjoni ma Stat Membru ieħor jew Stat mhux Membru li jista' jkun involut.
L-Artikolu 52
Esposizzjoni ta' emerġenza fuq ix-xogħol
1. Stat Membru għandu jagħmel dispożizzjoni għal sitwazzjonijiet fejn ħaddiema jew personâl tal-intervent f'diversi tipi ta' intervent huma obbligati għall-esposizzjoni ta' emerġenza li tirriżulta minn dożi li huma aktar mill-limiti ta' dosaġġ għal ħaddiema esposti. Għal dan il-għan kull Stat Membru għandu jistabbilixxi livelli ta' esposizzjoni akkont meħud tal-obbligazzjonijiet tekniċi u riskji fuq is-saħħa. Dawn il-livelli għandhom ikunu gwidi ta' ħidma. esposizzjoni fuq dawn il-livelli jistgħu jiġu aċċetati b'mod eċċezzjonali sabiex isalvaw ħajjet in-nies u biss għal voluntieri li huma nfurmati dwar ir-riskji nvoluti fl-intervent tagħhom.
2. Kull Stat Membru għandu jeħtieġ monitoraġġ radjoloġiku u sorveljanza medika tal-iskwadri tal-intervent mediku speċjali.
Sezzjoni II
Intervent f'każijiet ta' esposizzjoni li ddum
L-Artikolu 53
Meta l-Istati Membru jkunu identifikaw xi sitwazzjoni li twassal għal esposizzjoni li ddum li tirriżulta mill-effetti ta' wara ta' emerġenza radjoloġika jew prattika tal-passat, għandu, jekk meħtieġ, u sa fejn jippermetti r-riskju ta' esposizzjoni involut, jiżgura:
(a) iż-żona konċernata hija ddemarkata;
(b) arranġementi huma magħmula għal monitoraġġ ta' esposizzjoni;
(ċ) intervent xieraq hu magħmul, akkont meħud tal-karatteristiċi reali tas-sitwazzjoni;
(d) aċċess għal jew l-użu ta' xi art jew bini li jinsab fiż-żona demarkata huwa regolat.
IT-TITOLU X
DISPOSIZZJONIET FINALI
L-Artikolu 54
1. Din id-Direttiva tistabbilixxi l-istandards bażiċi ta' sigurtà għal ħarsien tal-ħaddiema tas-saħħa u l-pubbliku ġenerali kontra l-perikli li jiġu minn radjazzjoni jonizzanti bil-għan tal-implimentazzjoni uniformi mill-Istati Membri. Jekk Stat Membru ser jadotta limiti tad-dosaġġ li huma aktar stretti minn dawk stabbiliti mill-Kummissjoni, għandu jinforma lil Kummissjoni u l-Istati Membri.
L-Artikolu 55
Implimentazzjoni
1. L-Istati Membri għandhom idaħħlu fis-seħħ il-liġijiet, ir-regolamenti u d-disposizzjoniet amministrattivi meħtieġa sabiex iħarsu din id-Direttiva qabel it-13 ta' Mejju 2000. Għandhom minnufih jinfurmaw lil Kummissjoni dwar dan.
Meta l-Istati Membri jadottaw dawn id-disposizzjoniet, għandu jkun fihom referenza għal din id-Direttiva jew jkunu akkumpanjati b'din ir-referenza fl-okkażjoni tal-publikazzjoni uffiċjali tagħhom. Il-metodi ta' kif issir referenza għal din għandhom jiġu stabbiliti mill-Istati Membri.
2. L-Istati Membri għandhom jikkomunikaw lill-Kummissjoni it-test tal-liġijiet, tar-regolamenti jew tad-disposizzjoniet amministrattivi ewlenin li jadottaw fil-qasam irregolat b'din id-Direttiva.
L-Artikolu 56
Tħassir
Id-Direttivi ta' 2 ta' Frar 1959, id-Direttiva tal-5 ta' Marzu 1962, id-Direttivi 66/45/Euratom, 76/579/Euratom, 79/343/Euratom, 80/836/Euratom and 84/467/Euratom għandhom jitħassru b'seħħ mit-13 ta' Mejju 2000.
L-Artikolu 57
Din id-Direttiva hija indirizzata lill-Istati Membri.
Magħmula fi Brussel, fit-13 ta' Mejju 1996.