REGOLAMENT TAL-KUMMISSJONI (KE) Nru 482/2008
tat-30 ta' Mejju 2008
li jistabbilixxi sistema ta’ garanzija tas-sigurtà tas-softwer li għandha tiġi implimentata mill-fornituri tas-servizzi tan-navigazzjoni bl-ajru u li jemenda l-Anness II għar-Regolament (KE) Nru 2096/2005
(Test b’relevanza għaż-ŻEE)
IL-KUMMISSJONI TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ
Wara li kkunsidrat it-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea,
Wara li kkunsidrat ir-Regolament (KE) Nru 550/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill ta' l-10 ta' Marzu 2004 dwar il-forniment ta' servizzi ta' navigazzjoni ta' l-ajru fl-Ajru Uniku Ewropew (ir-Regolament dwar il-forniment tas-servizzi) (1) u b'mod partikolari l-Artikolu 4 tiegħu,
Billi:
(1)
Skond ir-Regolament (KE) Nru 550/2004, il-Kummissjoni għandha tidentifika u tadotta d-dispożizzjonijiet rilevanti tar-Rekwiżiti Regolatorji ta' Sikurezza tal-Eurocontrol (“ESARRs”), filwaqt li titqies il-leġislazzjoni Komunitarja eżistenti. L-ESARR 6 (intitolata “Softwer fis-sistemi ATM” jipprevedi sett ta' rekwiżiti regolatorji ta' sikurezza għall-implimentazzjoni ta' sistema ta' garanzija tas-sigurtà tas-softwer.
(2)
Ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 2096/2005 ta' l-20 ta’ Diċembru 2005 li jistabilixxi rekwiżiti komuni għall-forniment ta’ servizzi tan-navigazzjoni ta’ l-ajru (2), fl-aħħar sentenza tal-premessa (12) jipprovdi li “Id-dispożizzjonijiet rilevanti ta’ l-ESARR 1 dwar is-sorveljanza tas-Sigurtà fl-ATM u ta’ l-ESARR 6 fuq is-softwer f’sistemi ATM, għandhom jiġu identifikati u adottati permezz ta’ atti Komunitarji separati.” ]
(3)
L-Anness II għar-Regolament (KE) Nru 2096/2005 jirrikjedi li fornituri ta’ servizzi tat-traffiku i bl-ajru jimplimentaw sistema għall-ġestjoni tas-sigurtà kif ukoll ħtiġiet tas-sigurtà għall-valutazzjoni u mitigazzjoni tar-riskju fir-rigward tat-tibdiliet. Fl-istruttura tas-sistema ta’ ġestjoni tas-sigurtà tagħhom, u bħala parti mill-attivitajiet ta’ valutazzjoni u mitigazzjoni tar-riskju fir-rigward tat-tibdiliet, il-fornitur tas-servizz ta’ traffiku bl-ajru għandhom jiddefinixxu u jimplimentaw sistema ta’ garanzija tas-sikurezza tas-softwer biex tindirizza speċifikament aspetti marbuta mas-softwer.
(4)
L-għan ewlieni tas-sigurtà tas-softwer li għandu jintlaħaq għal sistemi funzjonali li fihom is-softwer huwa li jiżgura li r-riskji assoċjati ma’ l-użu tas-softwer fis-sistemi tan-Netwerk Ewropew għall-Ġestjoni tat-Traffiku ta' l-Ajru (“Softwer EATMN”) tnaqqsu għal livell tollerabbli.
(5)
Dan ir-Regolament m’għandux ikopri operazzjonijiet militari u ta’ taħriġ kif jissemma fl-Artikolu 1(2) tar-Regolament (KE) Nru 549/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill ta' l-10 ta' Marzu 2004 li jippreskrivi l-qafas għall-ħolqien ta' l-Ajru Uniku Ewropew (ir-Regolament ta' qafas) (3).
(6)
L-Anness II għar-Regolament (KE) Nru 2096/2005 għandu jkun emendat f'dan is-sens.
(7)
Il-miżuri pprovduti f'dan ir-Regolament huma konformi ma' l-opinjoni tal-Kumitat għall-Ajru Uniku.
ADOTTAT DAN IR-REGOLAMENT:
Artikolu 1
Is-suġġett u l-ambitu
1. Dan ir-Regolament jistabbilixxi r-rekwiżiti għad-definizzjoni u l-implimentazzjoni ta’ sistema għall-garanzija tas-sigurtà tas-softwer mill-fornituri tas-servizzi tat-traffiku ta’ l-ajru (ATS), minn entitajiet li jipprovdu servizzi ta’ ġestjoni tal-flussi tat-traffiku ta’ l-ajru (ATFM), ta' ġestjoni ta’ l-ispazju ta’ l-ajru (ASM) għat-traffiku ta’ l-ajru ġenerali, u mill-fornituri tas-servizzi ta’ navigazzjoni u sorveljanza (CNS).) u.
Huwa jidentifika u jadotta d-dispożizzjonijiet mandatorji tar-Rekwiżit Regolatorju tas-Sikurezza tal-Eurocontrol ESARR 6 b imsemmi “Softwer f’sistemi ATM” maħruġ fis-6 ta’ Novembru 2003.
2. Dan ir-Regolament għandu japplika għas-softwer il-ġdid u għal kwalunkwe tibdil fis-softwer tas-sistemi għall-ATS, ASM, ATFM u CNS.
Dan m’għandux japplika għas-softwer ta’ kostitwenti fl-ajru u għal tagħmir ibbażat fl-ispazju.
Artikolu 2
Definizzjonijiet
Għall-finijiet ta’ dan ir-Regolament, għandhom japplikaw id-definizzjonijiet fl-Artikolu 2 għar-Regolament (KE) Nru 549/2004.
It-tifsiriet li ġejjin għandhom japplikaw ukoll:
(1)
“softwer” tfisser programmi tal-kompjuter u dejta ta’ konfigurazzjoni korrispondenti, inkluż softwer mhux ta’ żvilupp iżda esklużi oġġetti elettroniċi bħalma huma ċirkwiti integrati speċifiċi għal applikazzjonijiet partikolari, gate arrays programmabbli jew solid-state logic controllers.
(2)
“dejta ta’ konfigurazzjoni” tfisser dejta li tikkonfigura sistema ta’ softwer ġenerika għal każ partikolari ta’ l-użu tagħha;
(3)
“softwer mhux ta’ żvilupp” tfisser softwer mhux żviluppat għall-kuntratt attwali;
(4)
“garanzija tas-sigurtà” tfisser li l-azzjonijiet kollha ppjanati u sistematiċi li huma meħtieġa għall-provvista ta’ kunfidenza adegwata li prodott, servizz, organizzazzjoni jew sistema funzjonali kisbu livell aċċettabbli jew tollerabbli ta’ sigurtà;
(5)
“organizzazzjoni” tfisser jew fornitur ta’ ATS, fornitur ta’ CNS inkella xi entità li tipprovdi ATFM jew ASM;
(6)
“sistema funzjonali” tfisser taħlita ta' sistemi, proċeduri u riżorsi umani organizzati b’tali mod li jwettqu funzjoni fil-kuntest ta' l-ATM;
(7)
“riskju” tfisser il-kombinazzjoni tal-probabbiltà kumplessiva jew il-frekwenza ta' avvenimenti b'effetti ta' ħsara b'riżultat ta' periklu kif ukoll is-serjetà ta' dak l-effett;
(8)
“periklu” tfisser kwalunkwe kundizzjoni, avveniment jew ċirkostanza li jistgħu jwasslu għal inċident;
(9)
“softwer ġdid” tfisser softwer li ġie ordnat jew li għalih ġew iffirmati kuntratti vinkolanti wara d-dħul fis-seħħ ta’ dan ir-Regolament;
(10)
“għan tas-sikurezza” tfisser stqarrija kwalitattiva jew kwantitattiva li tiddefinixxi l-frekwenza jew il-probabbiltà massima li biha jista' jseħħ xi periklu;
(11)
“rekwiżit tas-sigurtà” tfisser mezz ta’ mitigazzjoni tar-riskju, definit mill-istrateġija ta' mitigazzjoni tar-riskju, li jippermetti li jintlaħaq għan partikolari tas-sigurtà, inkluż ir-rekwiżiti ta' organizzazzjoni, operazzjoni, proċedura, funzjoni, rendiment u interoperabbiltà jew il-karatteristiċi ambjentali;
(12)
“qtugħ jew tbiddil fil-post” tfisser l-approċċ ta’ sostituzzjoni tal-komponenti tan-Netwek Ewropew għall-Ġestjoni tat-Traffiku ta' l-Ajru (EATMN) tas-sistema jew tas-softwer EATMN waqt li s-sistema tkun qed taħdem;
(13)
“rekwiżit tas-sigurtà tas-softwer” tfisser deskrizzjoni tal-prodott mistenni mis-softwer b’riżultat ta’ l-inputs u tal-limitazzjonijiet, u li jekk jintlaħaq, jiżgura li s-softwer EATMN jaħdem b’mod sikur u skond il-ħtieġa operattiva;
(14)
“softwer EATMN” tfisser softwer użata fis-sistemi EATMN r msemmija fl-Artikolu 1;
(15)
“validità tar-rekwiżiti” tfisser il-konferma b'eżami u l-forniment ta' evidenza oġġettiva li r-rekwiżiti partikolari għal użu speċifiku huma kif maħsub.
(16)
“miksuba b’indipendenza” tfisser, għal proċess ta' verifika tas-softwer, li attivitajiet tal-proċess ta’ verifika tas-softwer isiru minn persuna/i minbarra l-iżviluppatur ta’ l-oġġett taħt verifika;
(17)
“nuqqas ta’ funzjonament tas-softwer” tfisser li programm ma jkunx kapaċi jwettaq funzjoni meħtieġa b’mod korrett;
(18)
“falliment tas-softwer” tfisser li programm ma jkunx kapaċi jwettaq funzjoni meħtieġa;
(19)
“COTS” tfisser applikazzjoni disponibbli kummerċjalment li tinbiegħ minn bejjiegħa permezz ta’ katalgi pubbliċi u li mhix maħsuba li tiġi mmodifikata jew imtejba;
(20)
“komponenti tas-softwer” tfisser komponent bażiku li jista’ jitwaħħal jew jitqabbad ma’ komponenti oħra ta’ softwer li jistgħu jintużaw aktar minn darba biex tinħoloq applikazzjoni ta’ softwer għal użu partikolari;
(21)
“komponenti ta’ softwer indipendenti” tfisser dawk il-komponenti tas-softwer li ma jiġux affettwati b'tali mod li ma jibqgħux jaħdmu minħabba l-istess kundizzjoni ta' falliment li tkun ikkawżat il-periklu;
(22)
“rendiment tal-ħin tas-softwer” tfisser il-ħin permess biex is-softwer jirreaġixxi għal inputs li jingħatawlu jew għal avvenimenti perjodiċi, u/jew ir-rendiment tas-softwer f’termini ta’ tranżazzjonijiet jew messaġġi ttrattati għal kull unità ta’ ħin;
(23)
“kapaċità ta’ softwer” tfisser il-kapaċità tas-softwer biex jindirizza ammont ta’ fluss partikolari ta' dejta;
(24)
“akkuratezza” tfisser il-preċiżjoni meħtieġa tar-riżultati kkalkulati;
(25)
“utilizzazzjoni tar-riżorsi tas-softwer” tfisser l-ammont ta’ riżorsi fis-sistema tal-kompjuter li jistgħu jintużaw mis-softwer ta’ l-applikazzjoni;
(26)
“robustezza tas-softwer” tfisser l-imġiba tas-softwer fil-każ ta’ inputs mhux mistennija, problemi bil-ħardwer u interruzzjonijiet fil-provvista ta’ l-elettriku, kemm fis-sistema tal-kompjuter innifsu kif ukoll f’tagħmir konness;
(27)
“tolleranza għal tagħbija eċċessiva” tfisser l-imġiba tas-sistema fil-każ ta’, u b’mod partikolari it-tolleranza tagħha għal, inputs b’rata ogħla milli mistenni matul l-operat normali tas-sistema;
(28)
“verifika korretta u sħiħa tas-softwer EATMN” tfisser li r-rekwiżiti kollha tas-sigurtà tas-softwer li jindikaw b’mod korrett x’inhu mistenni mill-komponent tas-softwer mill-proċess ta’ valutazzjoni u mitigazzjoni tar-riskju u li l-implimentazzjoni tagħhom hija murija għal-livell meħtieġ mil-livell ta’ garanzija tas-softwer;
(29)
“dejta dwar iċ-ċiklu tal-ħajja tas-softwer” tfisser dik id-dejta li hija prodotta matul iċ-ċiklu tal-ħajja tas-softwer għall-ippjanar, direzzjoni, spjega, definizzjoni, reġistrar jew forniment ta’ evidenza ta’ l-attivitajiet; din id-dejta tippermetti l-approvazzjoni tal-proċessi taċ-ċiklu tal-ħajja tas-softwer, l-approvazzjoni tas-sistema jew tat-tagħmir, kif wkoll il-modifiki tal-prodott tas-softwer wara l-approvazzjoni;
(30)
“ċiklu tal-ħajja tas-softwer” tfisser:
(a)
ġabra ordnata ta’ proċessi determinati minn organizzazzjoni bħala biżżejjed u adegwati għall-produzzjoni ta’ prodott tas-softwer;
(b)
il-perjodu ta’ ħin li jibda bid-deċiżjoni ta’ produzzjoni jew modifika ta’ prodott tas-softwer u li jintemm meta l-prodott jitneħħa mis-servizz;
(31)
“rekwiżit ta’ sigurtà għas-sistema” tfisser rekwiżit tas-sigurtà dderivat għal sistema funzjonali.
Artikolu 3
Rekwiżiti ġenerali tas-sigurtà
1. Kull meta organizzazzjoni tkun meħtieġa li timplimenta proċess ta’ valutazzjoni u mitigazzjoni tar-riskju skond il-liġi Komunitarja jew nazzjonali applikabbli, għandha tiddefinixxi u timplimenta sistema ta’ garanzija tas-sigurtà tas-softwer sabiex tindirizza b’mod speċifiku l-aspetti marbuta mas-softwer EATMN, inkluż it-tibdil kollu li jsir fuq is-softwer operattiv onlajn, u b'mod partikolari l-qtugħ jew tbiddil fil-post.
2. L-organizzazzjoni għandha tiżgura li, bħala minimu, is-sistema ta’ garanzija tas-sigurtà tas-softwer tipprovdi evidenza u argumenti li juru dan li ġej:
(a)
ir-rekwiżiti kollha ta’ sigurtà tas-softwer jindikaw biċ-ċar x’inhu meħtieġ mis-softwer sabiex jintlaħqu l-għanijiet u r-rekwiżiti tas-sigurtà tas-softwer kif identifikat fil-proċess ta’ valutazzjoni tar-riskju u mitigazzjoni;
(b)
it-traċċabilità hija indirizzata fir-rigward tar-rekwiżiti kollha tas-sigurtà tas-softwer;
(ċ)
l-implimentazzjoni tas-softwer ma fiha l-ebda funzjonijiet li jaffetwaw lis-sikurezza b’mod negattiv;
(d)
is-softwer EATMN jissodisfa r-rekwiżiti tiegħu b’livell ta’ kunfidenza li huwa konsistenti ma’ kemm is-softwer huwa kritiku;
(e)
ikunu provvduti garanziji li jistabbilixxu li r-rekwiżiti ġenerali ta’ sigurtà previsti f' punti (a) sa (d) huma sodisfatti , u li l-argumenti li juru l-garanzija meħtieġa fi kwalunkwe ħin ikunu dderivati minn:
(i)
verżjoni tas-softwer li huwa magħruf li tista’ tiġi esegwita,
(ii)
firxa magħrufa ta’ dejta ta’ konfigurazzjoni, u
(iii)
sett magħruf ta’ prodotti u deskrizzjonijiet ta’ softwer, fosthom speċifikazzjonijiet, li jkunu ntużaw fil-produzzjoni ta’ dik il-verżjoni.
3. L-organizzazzjoni għandha tagħmel il-garanziji meħtieġa disponibbli lill-awtorità nazzjonali superviżorja, li turi li r-rekwiżiti previsti fil-paragrafu 2 ikunu sodisfatti.
Artikolu 4
Rekwiżiti li japplikaw għas-sistema ta’ garanzija tas-sigurtà tas-softwer
L-organizzazzjoni għandha tiżgura, bħala minimu, li s-sistema ta’ garanzija tas-sigurtà tas-softwer:
(1)
tkun dokumentata, speċifikament bħala parti mid-dokumentazzjoni kumplessiva dwar il-valutazzjoni u l-mitigazzjoni tar-riskju;
(2)
talloka livelli ta’ garanzija tas-softwer għas-softwer operattiv EATMN kollu f’konformità mar-rekwiżiti stabbiliti fl-Anness I;
(3)
tinkludi garanziji ta':
(a)
validità tar-rekwiżiti tas-sigurtà tas-softwer f’konformità mar-rekwiżiti stabbiliti fl-Anness II, Parti A;
(b)
verifika tas-softwer f’konformità mar-rekwiżiti stabbiliti fl-Anness II, Parti B;
(ċ)
ġestjoni tal-konfigurazzjoni tas-softwer f’konformità mar-rekwiżiti stabbiliti fl-Anness II, Parti Ċ;
(d)
traċċabilità tar-rekwiżiti tas-sikurezza tas-softwer f’konformità mar-rekwiżiti stabbiliti fl-Anness II, Parti D;
(4)
tiddetermina kemm ikunu ġew stabbiliti b’mod strett l-istandards ta’ garanzija; l-istrettezza għandha tiġi determinata għal kull livell ta’ garanzija tas-softwer, u għandha tiżdied jekk kif tiżdied il-kritikalità tas-softwer; għal dak l-għan:
(a)
il-varjazzjoni fl-istrettezza ta’ l-garanziji skond il-livell ta’ garanzija tas-softwer jenħtieġ li jinkludu l-kriterji li ġejjin:
(i)
meħtieġa li jinkisbu b’indipendenza;
(ii)
meħtieġa li jinkisbu;
(iii)
mhux meħtieġa;
(b)
il-garanziji li jikkorrispondu għal kull livell ta’ garanzija tas-softwer jinħtieġ li jagħtu biżżejjed kunfidenza li s-softwer EATMN jista’ jiġi mħaddem b’livell tollerabbli ta’ sigurtà;
(5)
l-użu tal-feedback mill-esperjenza tas-softwer EATMN sabiex jiġi kkonfermat li s-sistema ta’ garanzija tas-sigurtà tas-softwer u l-livelli ta’ garanzija jkunu xierqa. Għal dan l-għan, l-effetti minn problema fl-operat jew falliment tas-softwer irrappurtata skond ir-rekwiżiti rilevanti dwar ir-rappurtar u l-valutazzjoni ta’ l-okkorrenzi tas-sigurtà għandhom jiġu vvalutati f’paragun ma’ l-effetti identifikati għas-sistema kkonċernata skond l-iskema tal-klassifkazzjoni ta' gravità stabbilita fit-Taqsima 3.2.4 ta' l-Anness II għar-Regolament (KE) Nru 2096/2005.
Artikolu 5
Rekwiżiti li japplikaw għat-tibdil lis-softwer u għal softwer speċifiku
1. Għal kwalunkwe tibdil fis-softwer jew għal tipi speċifiċi ta’ softwer bħall-COTS, softwer mhux ta’ żvilupp jew softwer li kien jintuża qabel li għalih xi wħud mir-rekwiżiti ta’ l-Artikoli 3(2) (d) jew (e) jew ta’ l-Artikoli 4(2), (3), (4) jew (5) ma jistgħux jiġu applikati, l-organizzazzjoni għandha tiżgura li s-sistema għall-garanzija tas-sigurtà tas-softwer tipprovdi permezz ta’ meżżi oħra magħżula u maqbula ma’ l-awtorità nazzjonali superviżorja, l-istess livell ta’ kunfidenza bħal-livell ta’ garanzija tas-softwer rilevanti kull meta jkun definit.
Dawk il-mezzi jenħtieġ li jagħtu biżżejjed kunfidenza li s-softwer jissodisfa l-għanijiet u r-rekwiżiti kollha tas-sigurtà, kif identifikati mill-proċess ta’ valutazzjoni u mitigazzjoni tar-riskju.
2. Fil-valutazzjoni tal-mezzi msemmija fil-paragrafu 1, l-awtorità superviżorja nazzjonali tista’ tuża organizzazzjoni rikonoxxuta jew korp notifikat.
Artikolu 6
Emenda tar-Regolament (KE) Nru. 2096/2005
Fl-Anness II tar-Regolament (KE) Nru 2096/2005, tiddaħħal it-taqsima li ġejja:
“3.2.5 Taqsima 5
Sistema ta’ garanzija tas-sigurtà tas-softwer
Fil-kuntest tat-tħaddim tas-sistema ta’ ġestjoni tas-sigurtà, fornitur tas-servizzi tat-traffiku ta’ l-ajru għandu jimplimenta sistema ta’ garanzija tas-softwer skond ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru tad-dokument preżenti 482/2008 tat-30 ta' Mejju 2008 li jistabbilixxi sistema għall-garanzija tas-sigurtà tas-softwer li għandha tiġi implimentata mill-fornituri tas-servizzi tan-navigazzjoni bl-ajru u li jemenda r-Regolament (KE) Nru. 2096/2005 (*)
Artikolu 7
Id-dħul fis-seħħ
Dan ir-Regolament għandu jidħol fis-seħħ fl-għoxrin jum wara dak tal-pubblikazzjoni tiegħu fil-Ġurnal Uffiċjali ta' l-Unjoni Ewropea.
Għandu japplika mill-1 ta’ Jannar 2009 għas-softwer il-ġdid tas-sistemi EATMN imsemmija fl-Artikolu 1(2).
Għandu japplika mill-1 ta’ Lulju 2010 għal kwalunkwe tibdil fis-softwer tas-sistemi EATMN imsemmija fl-Artikolu 1(2) li jkunu qed jitħaddmu sa dik id-data.
Dan ir-Regolament għandu jorbot fl-intier tiegħu u japplika direttament fl-Istati Membri kollha.
Magħmul fi Brussell, 30 ta’ Mejju 2008.