DEĊIŻJONI TAL-KUMMISSJONI
tat-3 ta’ April 2008
dwar miżuri ta’ emerġenza li jirrigwardaw l-organizmu ġenetikament modifikat mhux awtorizzat “Bt 63” fi prodotti tar-ross
(notifikata taħt id-dokument numru C(2008) 1208)
(Test b’relevanza għaż-ŻEE)
(2008/289/KE)
IL-KUMMISSJONI TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ,
Wara li kkunsidrat it-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea,
Wara li kkunsidrat ir-Regolament (KE) Nru 178/2002 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-28 ta’ Jannar 2002 li jistabbilixxi l-prinċipji ġenerali u l-ħtiġijiet tal-liġi dwar l-ikel, li jistabbilixxi l-Awtorità Ewropea dwar is-Sigurtà fl-Ikel u jistabbilixxi proċeduri fi kwistjonijiet ta’ sigurtà ta’ l-ikel (1), u partikolarment l-Artikolu 53(1) tiegħu,
Billi:
(1)
L-Artikoli 4(2) u 16(2) tar-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-22 ta’ Settembru 2003 dwar ikel u għalf ġenetikament modifikat (2) jipprevedu li l-ebda ikel jew għalf ġenetikament modifikat ma għandu jitqiegħed fis-suq tal-Komunità sakemm ma jkunx kopert minn awtorizzazzjoni mogħtija skond dan ir-Regolament. L-Artikoli 4(3) u 16(3) ta’ l-istess Regolament jistipulaw li ebda ikel u għalf ġenetikament modifikat ma jista’ jkun awtorizzat sakemm ma jiġix muri b’mod adegwat u suffiċjenti li ma jkollux effetti negattivi fuq is-saħħa tal-bniedem, is-saħħa ta' l-annimali jew l-ambjent, li ma jqarraqx bil-konsumatur jew l-utent, u li ma jkunx differenti mill-ikel jew mill-għalf li maħsub jissostitwixxi sal-punt li l-konsum normali tiegħu jkollu żvantaġġi ta' nuttriment għal bnedmin u annimali.
(2)
F’Settembru 2006 kienu skoperti prodotti tar-ross li joriġinaw miċ-Ċina kkontaminati mir-ross ġenetikament modifikat mhux awtorizzat “Bt 63” fir-Renju Unit, fi Franza u fil-Ġermanja u s-Sistema Rapida ta' Twissija għall-Ikel u l-Għalf (RASFF) ġiet mgħarrfa dwarhom.
(3)
L-awtoritajiet kompetenti Ċiniżi immedjatament intalbu jgħaddu tagħrif dettaljat dwar l-għamla ġenetika tar-ross ġenetikament modifikat mhux awtorizzat “Bt 63”. Intalbu wkoll spjegazzjonijiet dwar l-oriġini tal-preżenza tar-ross ġenetikament modifikat fis-suq Ċiniż u l-mod kif l-awtoritajiet kompetenti Ċiniżi kien bi ħsiebhom jiżguraw li l-prodotti esportati huma konformi mar-rekwiżiti Komunitarji. Bi tweġiba, l-awtoritajiet Ċiniżi wettqu kontrolli fuq il-każijiet notifikati fil-RASFF u waqqfu l-esportazzjonijiet mill-intrapriżi kkonċernati. Iddeċidew ukoll li jwettqu ttestjar fuq ross u prodotti tar-ross esportati u talbu lil intrapriżi ta’ esportazzjoni biex isaħħu l-kontrolli fuq xiri ta’ materja prima. Barra minn hekk, ingħata tagħrif lill-Kummissjoni dwar il-qagħda ġenerali tar-ross MĠ fis-suq Ċiniż u l-għamla ġenetika Bt ikkonċernata, li kkonferma li r-ross ġenetikament modifikat mhux awtorizzat “Bt 63” fis-suq Ċiniż.
(4)
L-Istati Membri kienu fil-pront mgħarrfa dwar il-qagħda matul il-laqgħat tal-11 ta’ Settembru u tat-23 ta’ Ottubru 2006 tal-Kumitat Permanenti dwar il-Katina ta’ l-Ikel u s-Saħħa ta’ l-Annimali. L-Istati Membri u l-operaturi kienu mfakkra wkoll bil-miktub dwar l-obbligi tagħhom li jiżguraw li l-ebda OĠM mhux awtorizzat ma jitqiegħed fis-suq ta’ l-UE.
(5)
Wara li permezz tar-RASFF ġew innotifikati bosta sejbiet ta’ ross ġenetikament modifikat mhux awtorizzat “Bt 63” matul il-perjodu bejn Settembru u Ottubru 2006, it-twissijiet rapidi waqfu, u dan appoġġja l-suppożizzjoni li l-miżuri meħuda mill-awtoritajiet Ċiniżi kienu effettivi.
(6)
Fi Frar 2007, ġiet notifikata mill-ġdid sejba ġdida ta’ ross ġenetikament modifikat mhux awtorizzat “Bt 63” permezz tar-RASFF. Din it-twissija ġdida kienet dwar kunsinna ta’ konċentrat ta’ proteina tar-ross għall-użu fl-għalf li waslet fil-Ġreċja billi għaddiet mill-Olanda. Il-kunsinna kkonċernata telqet miċ-Ċina fl-20 ta’ Diċembru 2006, għalhekk wara l-implimentazzjoni tal-miżuri ta’ kontroll mill-awtoritajiet Ċiniżi. Wara li l-Kummissjoni għarrfithom dwar din it-twissija ġdida u talbet li tkun mogħtija garanziji addizzjonali, l-awtoritajiet Ċiniżi ddeċidew li jsaħħu t-teħid ta' kampjuni u l-ittestjar ta' prodotti tar-ross u qed jeħtieġu li prodotti tar-ross ikunu akkumpanjati minn Ċertifikat ta’ Verifika u Kwarantina Ċiniżi uffiċjali. Il-Kumitat Permanenti dwar il-Katina ta’ l-Ikel u s-Saħħa ta’ l-Annimali kien mgħarraf fit-2 ta’ Marzu 2007.
(7)
Minkejja l-miżuri mħabbra mill-awtoritajiet Ċiniżi, ġew irrappurtati sussegwentement bosta twissijiet oħrajn dwar il-preżenza ta’ ross ġenetikament modifikat mhux awtorizzat “Bt 63”.
(8)
Minkejja talbiet konsistenti mill-Kummissjoni, l-awtoritajiet Ċiniżi ma kienux kapaċi jipprovdu liċ-Ċentru għar-Riċerka Konġunta tal-Kummissjoni (JRC) b’kampjuni ta’ kontroll u bi protokoll ta’ metodu ta’ identifikazzjoni li kienu xierqa kemm b’mod kwalitattiv kif ukoll b’mod kwantitattiv għall-JRC biex jivvalida l-metodu ta’ identifikazzjoni użat mill-awtoritajiet ta’ kontroll Ċiniżi.
(9)
Meta wieħed iqis in-nuqqasijiet ta’ l-awtoritajiet kompetenti Ċiniżi biex jipprovdu garanziji suffiċjenti dwar in-nuqqas tar-ross ġenetikament modifikat mhux awtorizzat “Bt 63” fi prodotti tar-ross li joriġinaw miċ-Ċina u bla ħsara għall-obbligi ta’ kontroll ta’ l-Istati Membri, għandhom jiġu adottati miżuri biex tkun żgurata strateġija komprensiva u komuni li tippermetti t-teħid ta’ azzjoni rapida u effettiva u tevita differenzi fit-trattament tas-sitwazzjoni mill-Istati Membri varji.
(10)
L-Artikolu 53 tar-Regolament (KE) Nru 178/2002 jipprevedi għall-possibbiltà li jiġu adottati miżuri ta’ emerġenza Komunitarji xierqa għal ikel u għalf importati minn pajjiżi terzi biex tkun imħarsa s-saħħa tal-bniedem, is-saħħa ta’ l-annimali jew l-ambjent, meta r-riskju ma jistax jiġi kkontrollat b’mod sodisfaċenti permezz ta’ miżuri li jittieħdu mill-Istati Membri kkonċernati.
(11)
Ladarba r-ross ġenetikament modifikat “Bt 63” mhuwiex awtorizzat taħt il-leġiżlazzjoni Komunitarja u minħabba s-suppożizzjoni ta’ riskju ta’ prodotti mhux awtorizzati skond ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003, li jqis il-prinċipju ta’ prekawzjoni stipulat fl-Artikolu 7 tar-Regolament (KE) Nru 178/2002, għandhom jittieħdu miżuri ta' emerġenza biex jiġi evitat li l-prodotti kkontaminati jitqiegħdu fis-suq Komunitarju.
(12)
Skond ir-rekwiżiti ġenerali stipulati fir-Regolament (KE) Nru 178/2002, l-operaturi kummerċjali ta’ l-ikel u l-għalf għandhom ir-responsabbiltà legali primarja li jiżguraw li l-ikel u l-għalf fi ħdan in-negozji taħt il-kontroll tagħhom jissodisfaw ir-rekwiżiti tal-liġi ta’ l-ikel u biex jivverifikaw li jintlaħqu dawn ir-rekwiżiti. Għalhekk, huwa l-operatur responsabbli għall-ewwel tqegħid fis-suq ta’ l-ikel u l-għalf li għandu d-dover li jagħti prova li dawn ma fihomx il-prodotti kkontaminati. Għal dan il-għan, il-miżuri previsti f’din id-Deċiżjoni jeħtieġu li l-kunsinni ta’ prodotti speċifiċi li jorġinaw miċ-Ċina jistgħu jitqiegħdu fis-suq biss jekk jiġi pprovdut rapport analitiku li juri li l-prodotti mhumiex ikkontaminati bir-ross ġenetikament modifikat mhux awtorizzat “Bt 63”. Ir-rapport analitiku għandu jinħareġ minn laboratorju akkreditat jew uffiċjali konformi ma’ standards rikonoxxuti internazzjonalment. Fil-każ ta’ rapport analitiku maħruġ minn laboratorju akkreditat, ikun xieraq jekk jiġi previst li dan ir-rapport huwa approvat mill-awtorità kompetenti rilevanti.
(13)
Minħabba n-nuqqas ta' metodu ta’ identifikazzjoni vvalidat u kampjuni ta' kontroll ta' kwalità u kwantità adegwata - u sabiex il-kontrolli jkunu aktar faċli - ir-rapport analitiku għandu joħroġ permezz tal-metodu speċifiku għall-għamla żviluppat minn D. Mäde et al. (2006) (3). Il-Laboratorju ta’ Referenza Komunitarju għal Ikel u Għalf Ġenetikament Modifikati (CRL-GMFF) fi ħdan iċ-Ċentru għar-Riċerka Konġunta (JRC) għaraf lil dan il-metodu bħala l-aktar wieħed xieraq attwalment.
(14)
Għall-għan ta’ l-attivitajiet ta’ teħid ta’ kampjuni u ta’ identifikazzjoni meħtieġa sabiex jiġi evitat li prodotti kontaminati mir-ross ġenetikament modifikat mhux awtorizzat “Bt 63” jitpoġġew fis-suq, għandha tiġi meqjusa r-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni 2004/787/KE ta’ l-4 ta’ Ottubru 2004 dwar gwida teknika għal teħid ta’ kampjuni u identifikazzjoni ta’ organiżmi ġenetikament modifikati u materjal prodott minn organiżmi ġenetikament modifikati bħal jew fi prodotti fil-kuntest tar-Regolament (KE) Nru 1830/2003 (4).
(15)
Il-miżuri previsti f’din id-Deċiżjoni għandhom ikunu proporzjonali u mhux restrittivi għall-kummerċ aktar milli meħtieġ u għalhekk għandhom ikopru biss prodotti li joriġinaw fi jew huma kkunsinnati miċ-Ċina lill-Komunità u meqjusa bħala li huma probabbilment kontaminati bir-ross ġenetikament modifikat mhux awtorizzat “Bt 63”. Meta wieħed iqis il-varjetà kbira ta’ prodotti li jistgħu jiġu kontaminati bir-ross ġenetikament modifikat mhux awtorizzat “Bt 63”, ikun xieraq li fil-mira jkun hemm lista twila ta’ prodotti li jista’ jkun fihom, ikunu magħmula minn jew huma prodotti mir-ross. Uħud mill-prodotti identifikati, madankollu, jista’ jew jista’ ma jkunx fihom, ma jkunux magħmula minn jew ma jkunux prodotti mir-ross. Għalhekk ikun proporzjonali li l-operaturi jkunu permessi joħorġu dikjarazzjoni sempliċi meta l-prodott ma jkunx fih, ma jkunx magħmul minn jew ma jkunx prodott mir-ross, biex b'hekk jevita l-analiżi u ċ-ċertifikazzjoni obbligatorja.
(16)
Is-sitwazzjoni fir-rigward tal-kontaminazzjoni possibbli ta’ prodott tar-ross bir-ross ĠM mhux awtorizzat Bt 63 għandha tiġi riveduta fi żmien sitt xhur sabiex ikun evalwat jekk il-miżuri previsti f'din id-Deċiżjoni għandhomx meħtieġa.
(17)
Huwa xieraq li jiġi previst perjodu raġonevoli ta’ żmien bejn id-dħul fis-seħħ u d-data ta’ l-applikabbiltà ta’ din id-Deċiżjoni, sabiex l-Istati Membri jingħataw iż-żmien biex jagħmlu l-arranġamenti prattiċi għall-implimentazzjoni tagħha.
(18)
Il-miżuri stipulati f’din id-Deċiżjoni huma skond l-opinjoni tal-Kumitat Permanenti dwar il-Katina ta’ l-Ikel u s-Saħħa ta’ l-Annimali,
ADOTTAT DIN ID-DEĊIŻJONI:
Artikolu 1
Ambitu
Din id-Deċiżjoni tapplika għall-prodotti ta’ l-ikel u ta’ l-għalf elenkati fl-Anness, li joriġinaw minn jew huma kkunsinnati miċ-Ċina.
Artikolu 2
Kundizzjonijiet għall-ewwel tqegħid fis-suq
1. L-Istati Membri għandhom jippermettu l-ewwel tqegħid fis-suq tal-prodotti msemmija fl-Artikolu 1 biss fejn rapport analitiku oriġinali msejjes fuq il-metodu speċifiku għall-għamla żviluppat minn D. Mäde et al., għal identifikazzjoni tar-ross ġenetikament modifikat “Bt 63”, maħruġ minn laboratorju uffiċjali jew akkreditat u li jakkumpanja l-kunsinna juri li l-prodott ma fihx, mhux magħmul minn u mhux prodott mir-ross ġenetikament modifikat “Bt 63”. Fil-każ ta' rapport analitiku maħruġ minn laboratorju akkreditat Ċiniż, ir-rapport analitiku għandhu jiġi approvat mill-awtorità kompetenti rilevanti (5).
2. Jekk kunsinna ta’ prodotti msemmija fl-Artikolu 1 tinqasam, kopja tar-rapport analitiku għandha takkumpanja kull parti tal-kunsinna maqsuma. Fin-nuqqas ta’ rapport analitiku kif imsemmi fil-paragrafu 1, l-operatur stabbilit fil-Komunità li huwa responsabbli għall-ewwel tqegħid fis-suq tal-prodott għandu jkollu l-prodotti msemmija fl-Artikolu 1 ttestjati biex juri li ma fihomx ir-ross ġenetikament modifikat “Bt 63”. Fl-istennija tad-disponibilità tar-rapport analitiku, il-kunsinna ma għandhiex titqiegħed fis-suq Komunitarju.
3. Fejn prodott imsemmi fl-Anness ma fihx, mhux magħmul minn u mhux prodott mir-ross, minflok ir-rapport analitiku oriġinali tista’ tingħata stqarrija (6) mill-operatur responsabbli mill-kunsinna li tindika li l-ikel ma fihx, mhux magħmul minn u mhux prodott mir-ross.
Artikolu 3
Miżuri ta' kontroll
L-Istati Membri għandhom jieħdu miżuri xierqa, inkluż teħid ta’ kampjuni għall-għarrieda u analiżi li titwettaq permezz tal-metodu msemmi fl-Artikolu 2, fir-rigward tal-prodotti msemmija fl-Artikolu 1 ippreżentati għall-importazzjoni jew diġà fis-suq sabiex jiżguraw konformità mar-rekwiżiti ta’ din id-Deċiżjoni. Għandhom jinformaw lill-Kummissjoni b’riżultati pożittivi (mhux favorevoli) permezz tas-Sistema Rapida ta' Twissija għall-Ikel u l-Għalf. Riżultati negattivi (favorevoli) għandhom jiġu rrappurtati lill-Kummissjoni fuq bażi ta' kull tliet xhur.
Artikolu 4
Kunsinni kkontaminati
L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa biex jiżguraw li l-prodotti msemmija fl-Artikolu 1 li jinsab li jkun fihom, huma magħmula minn jew huma prodotti mir-ross ġenetikament modifikat “Bt 63” ma jitqegħdux fis-suq.
Artikolu 5
L-irkupru ta’ l-ispejjeż
L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-ispejjeż imġarrba fl-implimentazzjoni ta’ l-Artikoli 2 u 4 jaqgħu fuq l-operaturi responsabbli għall-ewwel tqegħid fis-suq.
Artikolu 6
Evalwazzjoni mill-ġdid tal-miżuri
Il-qagħda għandha tiġi evalwata mill-ġdid mhux aktar tard mill-15 ta’ Ottubru 2008.
Artikolu 7
Applikabbiltà
Din id-Deċiżjoni hija applikabbli mill-15 ta’ April 2008.
Artikolu 8
Destinatarji
Din id-Deċiżjoni hija indirizzata lill-Istati Membri.
Magħmula fi Brussell, 3 ta’ April 2008.