DEĊIŻJONI TAL-KUMMISSJONI
tas-26 ta’ April 2006
rigward l-Għajnuna mill-Istat C 39/03 (ex NN 119/02) li l-Greċja implimentat favur it-trasportaturi tal-ajru wara d-danni li sofrew mill-11 sal-14 ta’ Settembru 2001
(notifikata bid-dokument numru C(2006) 1580)
(Il-verżjoni Griega biss hija awtentika)
(Test b’relevanza għaż-ŻEE)
(2010/768/KE)
IL-KUMMISSJONI TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ,
wara li kkunsidrat it-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea, u b’mod partikolari l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 88(2) tiegħu,
Wara li kkunsidrat il-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikolu 62(1)(a) tiegħu,
Wara li stiednet lill-partijiet interessati sabiex jissottomettu l-kummenti tagħhom skont id-dispożizzjonijiet imsemmija hawn fuq (1),
Billi:
1. PROĊEDURA
(1)
B’mod konformi mal-Artikolu 88(3) tat-Trattat tal-KE, permezz ta’ ittra tal-24 ta’ Settembru 2002, irreġistrata fis-26 ta’ Settembru 2002 bin-numru TREN (2002) A/66844, il-Ministru Grieg tat-Trasport informa lill-Kummissjoni Ewropea dwar id-dettalji ta’ skema ta’ kumpens għat-telf fis-settur tal-avjazzjoni wara l-attakki tal-11 ta’ Settembru 2001.
(2)
Peress li kienet implimentata qabel l-approvazzjoni formali tal-Kummissjoni, din il-miżura kienet irreġistrata bħala għajnuna mhux notifikata bin-numru NN 119/2002. Dan kien ikkomunikat permezz tal-ittra b’nota ta’ rċevuta mibgħuta mill-Kummissjoni fit-28 ta’ Ottubru 2002 (TREN(2002) D/17401).
(3)
Permezz tal-ittra tas-27 ta’ Mejju 2003, il-Kummissjoni infurmat lill-Greċja dwar id-deċiżjoni tagħha li tibda l-proċedura prevista fl-Artikolu 88(2) tat-Trattat fil-konfront ta’ din l-għajnuna.
(4)
Id-deċiżjoni tal-Kummissjoni li tibda l-proċedura ġiet ippubblika f‘il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea (2). Il-Kummissjoni stiednet lill-partijiet interessati sabiex iressqu l-kummenti tagħhom dwar din l-għajnuna.
(5)
Il-Kummissjoni ma rċeviet l-ebda kumment mill-partijiet interessati.
(6)
Il-Kummissjoni rċeviet l-ewwel kummenti mill-Greċja dwar il-bidu tal-proċedura permezz tal-ittra datata t-3 ta’ Diċembru 2003 u rreġistrata li ġiet irċevuta fl-10 ta’ Diċembru 2003 bin-numru SG (2003) A/12211.
(7)
Il-Greċja ddikjarat li se tibgħat iktar informazzjoni. Peress li dan ma seħħx, bl-ittra TREN(2004) D/4128 tal-15 ta’ Marzu 2004, il-Kummissjoni offriet lill-awtoritajiet Griegi opportunità tal-aħħar biex jipprovdu l-informazzjoni addizzjonali fi żmien ħmistax-il jum u avżathom li, jekk ma jagħmlux dan, il-Kummissjoni se tieħu d-deċiżjoni tagħha fuq il-bażi tal-informazzjoni li diġà għandha. L-awtoritajiet Griegi ma wieġbux għal din l-ittra.
2. DESKRIZZJONI TAL-GĦAJNUNA NOTIFIKATA
Kuntest
(8)
Minħabba l-attakki terroristiċi li seħħew fl-Istati Uniti fil-11 ta’ Settembru 2001, partijiet mill-ispazju tal-ajru ingħalqu għal bosta jiem. Dan kien partikolarment il-każ tal-ispazju tal-ajru tal-Istati Uniti, li kien kompletament magħluq mill-11 sal-14 ta’ Settembru 2001, u li nfetaħ bil-mod il-mod għat-titjiriet biss mill-15 ta’ Settembru 2001 ‘il quddiem. Pajjiżi oħra kellhom jieħdu miżuri simili għat-territorju kollu tagħhom jew parti minnu.
(9)
Minħabba din ir-raġuni, matul dan il-perjodu inizjali, il-kumpaniji tal-ajru kellhom jikkanċellaw it-titjiriet li jużaw l-ispazju tal-ajru kkonċernat. Bl-istess mod, huma ġarrbu telf minħabba t-taqlib li seħħ fil-bqija tat-traffiku jew minħabba l-impossibbiltà li tiġi koperta r-rotta sħiħa ta’ ċerti passiġġieri.
(10)
Minħabba l-kobor u l-fatt li dawn l-avvenimenti seħħew għal għarrieda u l-ispejjeż li kkawżaw għall-kumpaniji tal-ajru, l-Istati Membri kellhom jikkunsidraw miżuri speċjali ta’ kumpens.
L-iskema implimentata mill-Greċja
(11)
L-iskema li hija soġġetta għal din id-Deċiżjoni pprovdiet għall-pagament ta’ kumpens għat-telf li soffrew minnu l-kumpaniji tal-ajru mill-11 sal-15 ta’ Settembru 2001, fil-fatt l-iskema nnotifikata pprovdiet ukoll għall-pagament ta’ kumpens tal-ispejjeż imġarrba wara dak il-perjodu.
(12)
B’appoġġ tal-iskema tagħhom, l-awtoritajiet Griegi argumentaw li l-għeluq tal-ispazju tal-ajru tal-Istati Uniti kellu konsegwenzi diretti fuq il-kumpaniji tal-ajru anke wara l-14 ta’ Settembru 2001, peress li titjira tal-Olympic Airways lejn New York fis-16 ta’ Settembru ġiet ikkanċellata bħala prevenzjoni minħabba nuqqas ta’ informazzjoni disponibbli rigward il-possibbiltà ta’ nżul hemmhekk. Kien hemm ukoll kumpens għall-ispejjeż imġarrba fil-15 ta’ Settembru 2001.
(13)
Il-kumpaniji tal-ajru eliġibbli huma t-trasportaturi bl-ajru li għandhom liċenzja sabiex joperaw bħala trasportaturi bl-ajru mogħtija mill-awtoritajiet Griegi skont ir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2407/92 tat-23 ta’ Lulju 1992, rigward il-liċenzji tat-trasportaturi bl-ajru (3).
(14)
L-awtoritajiet Griegi indikaw li huma kkonsultaw il-kumpaniji tal-ajru eliġibbli kollha, tliet kumpaniji biss ressqu talba għal kumpens wara li l-kumpaniji tal-ajru Griegi kollha ġew mistiedna jagħmlu dan permezz tal-ittri tal-24 ta’ Ottubru u tal-5 ta’ Diċembru 2001 mill-awtoritajiet lokali. Waħda minnhom, Axon Airlines, waqqfet milli topera fit-3 ta’ Diċembru 2001, qabel ma l-kumpens tħallas f’Lulju 2002; għaldaqstant il-Greċja ddeċidiet li ma tagħtix kumpens lil din il-kumpanija tal-ajru peress li l-għan tagħha kien li tippermetti lill-kumpaniji tal-ajru jkomplu l-attività tagħhom mingħajr ma jkunu affettwati b’mod eżaġerat mill-ispejjeż imġarrba wara l-attakki. Il-kumpaniji tal-ajru l-oħra li effettivament ingħataw kumpens, huma Olympic Airways, minn hawn ‘il quddiem imsejħa “OA”, u Aegean Cronus, minn hawn ‘il quddiem imsejħa “AC”.
(15)
Fin-notifika tagħhom, l-awtoritajiet Griegi indikaw li l-pagamenti lil dawn il-kumpaniji ammontaw għal EUR 4 827 586 għal OA u EUR 140 572 għal AC, li jagħmlu t-total għal EUR 4 968 158 innotifikat fl-24 ta’ Settembru 2002. Dawn l-ammonti kienu ffinanzjati, skont il-leġiżlazzjoni Griega applikabbli, mill-fondi tat-TASS u TAEA għall-iżvilupp u l-immodernizzar tal-ajruport.
(16)
L-awtoritajiet Griegi indikaw li l-kumpaniji kienu rċevew kopji tal-ittra tal-Kummissjoni tal-14 ta’ Novembru 2001 u li din kienet il-bażi għat-talbiet għal kumpens.
(17)
Il-Greċja ddefinixxiet it-telf eliġibbli għall-kumpens bħala telf li soffrew minnu l-kumpaniji tal-ajru u li huma direttament relatati mal-avvenimenti, dawn jinkludu t-telf ta’ dħul mill-passiġġieri, it-telf tad-dħul mit-trasport tal-merkanzija, it-telf dovut għall-qerda ta’ kunsinni ta’ prodotti li ma laħqux id-destinazzjoni tagħhom, l-ispejjeż iġġenerati mid-devjazzjonijiet u l-ħin li l-inġenji tal-ajru għaddew f’ajruporti oħrajn minħabba l-għeluq tal-ispazju tal-ajru, l-ispejjeż ta’ akkomodazzjoni tal-passiġġieri jew tal-ekwipaġġi.
(18)
Fin-notifika, it-telf eliġibbli għall-kumpens ma kienux limitati għal rotot direttament affettwati mid-deċiżjoni meħuda minn xi pajjiżi wara l-avvenimenti biex jgħalqu parzjalment l-ispazju tal-ajru, fil-fatt huma relatati man-netwerks kollha tal-kumpaniji tal-ajru u l-kumpens kien pagabbli għat-telf kollu mġarrab madwar in-netwerk sħiħ.
(19)
Il-Greċja tat lill-Kummissjoni informazzjoni xi ftit jew wisq dettaljata dwar kull benefiċjarju.
Olympic Airways
(20)
Il-Greċja indikat lill-Kummissjoni fin-notifika li l-kumpens totali kien inqas minn 4/365 tal-fatturat annwali tal-kumpanija. Il-kumpens kien relatat mhux biss mat-titjiriet lejn l-Istati Uniti, il-Kanada u l-Iżrael, iżda man-netwerk kollu tal-kumpanija.
(21)
L-ispejjeż ikkumpensati ta’ GRD 1 645 000 000 (EUR 4 827 586) inqasmu kif ġej:
1.
Dħul assoċjat mat-telf ta’ passiġġieri
Dawn kienu l-ammont għad-dritt ta’ GRD 1 390 000 000 (EUR 4 079 237), li minnhom madwar GRD 1 234 500 000 (EUR 3 622 894) kienu relatati mal-perjodu mill-11 sal-15 ta’ Settembru 2001, madwar GRD 821 000 000 (EUR 2 409 393) kienu għal telf imġarrab fl-ispazju tal-ajru tat-Tramuntana tal-Atlantiku, il-bilanċ ta’ madwar GRD 413 000 000 (EUR 1 212 203) kien għall-bqija tan-netwerk tal-kumpanija, jiġifieri n-netwerks domestiċi u Ewropej, iżda wkoll il-Lvant Nofsani, l-Afrika, l-Awstralja u l-Asja.
Barra minn hekk, somma ta’ madwar GRD 150 000 000 (EUR 440 206) kienet għal telf imġarrab fis-16 ta’ Settembru 2001 fin-netwerk tat-Tramuntana tal-Atlantiku.
Ġie spjegat li l-ammont tal-kumpens kien ikkalkulat billi sar paragun bejn it-traffiku rreġistrat matul dan il-perjodu speċifiku u dak irreġistrat mill-kumpanija fil-ġranet korrispondenti tal-ġimgħa ta’ qabel, b’aġġustament għall-varjazzjoni nnutata matul il-perjodu korrispondenti fis-sena 2000. Dan it-telf kien ikkalkulat fuq il-bażi tal-prezz medju għal dak il-perjodu għal kull kategorija ta’ destinazzjoni.
2.
Dħul ieħor mitluf u spejjeż imġarrba
Dawn huma essenzjalment:
(a)
telf mid-dħul tal-merkanzija: GRD 95 000 000 (EUR 278 797);
(b)
spejjeż marbuta mal-qerda tal-prodotti: GRD 6 000 000 (EUR 17 608);
(ċ)
diversi spejjeż marbuta ma’ kontrolli ta’ sigurtà addizzjonali: GRD 19 000 000 (EUR 55 759);
(d)
spejjeż marbuta mal-kanċellazzjoni ta’ titjiriet li kienu qegħdin isiru dak il-ħin, mad-devjazzjonijiet tat-titjira u ż-żamma tal-inġenji barra l-pajjiż: GRD 17 384 737 (EUR 51 019);
(e)
spejjeż speċjali tat-titjiriet imsejħa “ferry flights” (4): GRD 163 000 000 (EUR 478 357);
(f)
spejjeż ta’ akkomodazzjoni jew ta’ sigħat żejda: GRD 50 000 000 (EUR 146 735).
3.
Tnaqqis
It-tnaqqis jirrigwarda l-fjuwil iffrankat li jammonta għal GRD 95 000 000 (EUR 278 797).
Aegean Cronus
(22)
Il-Greċja indikat lill-Kummissjoni li l-kumpens totali kien ikkalkulat fuq bażijiet komparabbli iżda ovvjament aktar baxxi, minħabba li l-kumpanija ma kellhiex titjiriet transatlantiċi. Il-kumpens ammonta għal GRD 47 900 000 (EUR 140 572).
(23)
Il-Kummissjoni ddeċidiet li tiftaħ il-proċedura formali ta’ valutazzjoni minħabba d-dubji tagħha dwar il-konformità ta’ din l-iskema ta’ għajnuna mat-Trattat, mhux biss minħabba li l-iskema marret lil hinn mill-perjodu pprovdut fil-paragrafu (35) tal-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Eworpew u lill-Kunsill tal-10 ta’ Ottubru 2001 intitolata “Il-Konsegwenzi għall-industrija tat-trasport bl-ajru wara l-attakki fuq l-Istati Uniti” (5) (minn hawn ‘il quddiem: Il-Komunikazzjoni tal-10 ta’ Ottubru 2001) imma wkoll u fuq kollox minħabba n-nuqqas ta’ avveniment straordinarju u l-bidla tan-natura tat-telf eliġibbli għal kumpens li tirriżulta minn din l-estensjoni ta’ żmien lil hinn mill-14 ta’ Settembru 2001.
3. KUMMENTI PPREŻENTATI MILL-PARTIJIET INTERESSATI
(24)
L-ebda parti terza interessata ma ressqet kummenti lill-Kummissjoni fi żmien xahar.
4. KUMMENTI PPREŻENTATI MILL-GREĊJA
(25)
L-awtoritajiet Griegi ma ppreżentaw l-ebda kumment ieħor lill-Kummissjoni fi żmien ix-xahar previst speċifikat fl-ittra dwar il-ftuħ tal-proċedura. L-ittra tagħhom tat-23 ta’ Lulju 2003, irreġistrata fit-28 ta’ Lulju mill-Kummissjoni bin-numru TREN (2003) A/26329, semmiet ir-risposta għad-deċiżjoni tas-27 ta’ Mejju 2003 iżda l-kontenut tagħha kien jirrigwarda biss it-tneħħija ta’ dejta kunfidenzjali li m’għandhiex tkun ippubblikata. Madankollu, wara li l-Kummissjoni lestiet l-ewwel abbozz tad-deċiżjoni, il-Greċja fl-aħħar ippreżentat kumment fit-3 ta’ Diċembru 2003. L-ittra ddikjarat li l-Greċja sejra tippreżenta informazzjoni addizzjonali, iżda, minkejja li fil-15 ta’ Marzu 2004 il-Kummissjoni bagħtet lill-Greċja stedina ġdida biex tipprovdi l-kummenti addizzjonali tagħha, il-Greċja bagħtet l-informazzjoni addizzjonali mwiegħda.
(26)
Fl-ittra tagħhom tat-3 ta’ Diċembru 2003, l-awtoritajiet Griegi spjegaw xi ammonti notifikati għal OA, iżda b’mod differenti minn dak fin-notifika, pereżempju, huma speċifikaw liema ammonti kienu jirreferu għall-perjodu mill-11 għall-14 ta’ ta’ Settembru 2001 inklużivi u liema ammonti kienu jirreferu għall-perjodu wara l-14 ta’ Settembru 2001. Huma ma semmew xejn relatat mal-ammont notifikat għal AC.
1. Danni mġarrba minn OA mill-11 sal-14 ta’ Settembru 2001 iż-żewġ dati inklużi
(27)
Il-Greċja rrappurtat li OA ġarrbet telf mill-11 sal-14 ta’ Settembru 2001 minħabba l-għeluq tal-ispazju tal-ajru tal-Istati Uniti, tal-Kanada u tal-Iżrael. Minħabba din ir-raġuni, sitt titjiriet transatlantiċi u titjira waħda għall-Iżrael, kollha titjiriet bir-ritorn kienu kkanċellati, fuq il-bażi tal-lista tal-passiġġieri kkonfermati fuq dawn it-titjiriet u tad-dħul medju għal kull passiġġier, il-Greċja ddikjarat li OA ġarrbet telf ta’ GRD 654 650 000 (madwar EUR 1 921 203), u hija meqjusa eliġibbli għal kumpens.
(28)
Barra minn hekk, l-awtoritajiet Griegi jsemmu żewġ spejjeż oħrajn li ġarrbet OA matul dan il-perjodu. L-ewwel waħda tirrigwarda l-waqfa fit-tul fil-Kanada ta’ ajruplan matul dan il-perjodu kollu; l-ispiża ammontat għal GRD 12 967 457 (madwar EUR 38 056). It-tieni waħda tirrigwarda r-ritorn ta’ titjira li telqet minn Ateni lejn l-Istati Uniti fil-11 ta’ Settembru u li ħolqot spejjeż żejda ta’ GRD 1 165 600 (EUR 3 421).
(29)
B’kollox, l-ispejjeż ippreżentati mill-Greċja għal OA u li jirrigwardaw dan il-perjodu tal-11 sal-14 ta’ Settembru 2001 jammontaw għalhekk għal GRD 668 783 057 (madwar EUR 1 962 680).
2. Telf li ġarrbet OA wara l-14 ta’ Settembru 2001
(30)
Il-Greċja rrapurtat l-ispejjeż li ġarrbet OA wara l-14 ta’ Settembru 2001 għal 3 titjiriet Transatlantiċi bir-ritorn fil-15 u s-16 ta’ Settembru (waħda lejn l-Istati Uniti u tnejn lejn il-Kanada). Fuq il-bażi tal-lista tal-passiġġieri kkonfermati fuq dawn it-titjiriet u tad-dħul medju għal kull passiġġier, il-Greċja tiddikjara li OA ġarrbet telf ta’ GRD 333 000 000, u hija eliġibbli għal kumpens. Il-Greċja ddikjarat li dan l-ammont kien ekwivalenti għal EUR 1 270 726; dan huwa bla dubju ta’ xejn kalkolu żbaljat peress li l-applikazzjoni tar-rata ta’ dħul tad-Drakma fiż-żona tal-Euro, jiġifieri (1 euro = 340,75 drachma) iġġib fil-fatt ammont ta’ madwar EUR 977 257.
(31)
It-titjira għal New York tal-15 ta’ Settembru 2001 intqalet li kienet ikkanċellata minħabba n-nuqqas ta’ slot għall-nżul, anke jekk l-Ajruport ta’ JFK fi New York infetaħ mill-ġdid fl-14 ta’ Settembru 2001 fit-23:00, ħin ta’ Ateni, it-talba qawwija għall-slottijiet għall-nżul waqqfet lil OA milli tikseb waħda. L-awtoritajiet Griegi indikaw li huma talbu lil OA biex tipprovdi konferma dwar din is-sitwazzjoni, u li din kellha tintbagħat lill-Kummissjoni. Madankollu, dan ma sarx, peress li l-Kummissjoni ma rċevietx korrispondenza addizzjonali dwar din il-kwistjoni.
(32)
It-titjiriet tal-15 u tas-16 ta’ Settembru 2001 lejn il-Kanada ġew ikkanċellati minħabba d-dewmien fir-ritorn tal-ajruplan li kien imwaħħal f’dan il-pajjiż. Il-Greċja spjegat li OA ma kellhiex aktar ajruplani għal distanza twila (long-haul) disponibbli għall-15 ta’ Settembru minħabba titjiriet oħra ppjanati. Għat-titjira tas-16 ta’ Settembru 2001, id-dewmien fir-ritorn tal-ajruplan imsemmi hawn fuq ma ppermettiex biżżejjed ħin biex isiru l-kontrolli tekniċi u biex jinkisbu s-slottijiet ta’ nżul għat-titjira l-ġdida lejn il-Kanada, li ġiegħel lil OA tikkanċella t-titjira.
(33)
It-tieni tip ta’ spejjeż imġarrba u mitluba minn OA kienu spejjeż relatati ma’ titjiriet ferry pprovduti minn OA; dawn kienu jikkonsistu fi 3 titjiriet (waħda lejn l-Istati Uniti fit-18 ta’ Settembru 2001 u tnejn oħra lejn il-Kanada fl-20 u fis-26 ta’ Settembru 2001) u li saru, skont l-awtoritajiet Griegi, wara pressjoni magħmula min-naħa tal-gvernijiet tal-Istati Uniti u tal-Kanada fuq OA sabiex iġġib lura passiġġieri minn Ateni lejn l-Amerika ta’ Fuq. Dawn il-passiġġieri ħallsu l-passaġġ b’rata normali iżda l-ajruplani ġew lura vojta lejn Ateni. L-ispiża tat-titjiriet bir-ritorn, ikkalkulata fuq il-bażi ta’ “block hours” (jiġifieri fuq il-ħin tat-titjira tal-ajruplan), kienet b’kollox ta’ GRD 166 051 680 (madwar EUR 487 312).
(34)
B’kollox, l-ispejjeż ippreżentati mill-Greċja għal OA u li jirrigwardaw il-perjodu ta’ wara l-14 ta’ Settembru 2001 jammontaw għalhekk għal GRD 499 051 680 (madwar EUR 1 464 569). Il-kjarifiki kollha mressqa mill-Greċja fl-ittra tagħha tat-3 ta’ Diċembru 2003 għandhom għalhekk l-għan li jiġġustifikaw kumpens, għall-perjodi kollha kkonċernati, ta’ GRD 1 167 834 737 (madwar EUR 3 427 249).
5. VALUTAZZJONI TAL-GĦAJNUNA
L-eżistenza ta’ għajnuna
(35)
Skont l-Artikolu 87(1) tat-Trattat, ħlief fejn id-derogi jipprovdu mod ieħor, kwalunkwe għajnuna mogħtija minn Stat Membru jew permezz tar-riżorsi tal-Istat li toħloq distorsjoni jew thedded li toħloq distorsjoni fil-kompetizzjoni billi tiffavorixxi ċerti impriżi jew ċerti produtturi għandha, safejn tolqot il-kummerċ bejn l-Istati Membri, tkun inkompatibbli mas-suq intern.
(36)
Is-sussidji lill-kumpaniji tal-ajru huma allokazzjoni tar-riżorsi tal-Istat favur tagħhom u għaldaqstant jirrappreżentaw vantaġġ ekonomiku ċert għalihom.
(37)
Din il-miżura li tirrigwarda t-trasport bl-ajru hija selettiva fin-natura tagħha. Barra minn hekk il-kumpaniji tal-ajru li kienu sejrin jingħataw l-għajnuna skont din l-iskema ġew identifikati b’mod espliċitu.
(38)
Fil-kuntest ta’ suq tal-avjazzjoni liberalizzat mill-1 ta’ Jannar 1993, id-data tad-dħul fis-seħħ tar-Regolament (KEE) Nru 2407/92, tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2408/92 tat-23 ta’ Lulju 1992 dwar aċċess għat-trasportaturi tal-ajru tal-Komunità għal rotot tal-ajru intrakomunitarji (6) u tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2409/92 tat-23 ta’ Lulju 1992 dwar nollijiet u rati għal servizzi tal-ajru (7), il-kumpaniji tal-ajru ta’ Stat Membru jinsabu f’sitwazzjoni ta’ kompetizzjoni ma’ kumpaniji oħrajn ta’ Stati Membri oħra. B’mod partikolari, il-kumpaniji tal-ajru eliġibbli skont n-notifika joperaw b’mod attiv fis-suq Komunitarju. Is-sussidji mogħtija lilhom u l-vantaġġ li jiksbu minnhom b’dan il-mod jaffettwaw il-kummerċ bejn l-Istati Membri u x’aktarx jaffettwaw il-kompetizzjoni.
(39)
Il-miżuri jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat u huma kompatibbli mat-Trattat sakemm ikunu koperti minn waħda mid-derogi applikabbli.
Bażi legali għall-valutazzjoni tal-għajnuna
(40)
Id-derogi pprovduti fl-Artikolu 87(2)(a) u (c) ma japplikawx peress li dan il-każ ma jinvolvix għajnuna soċjali mogħtija lil konsumaturi individwali jew għajnuna mogħtija lil ċerti reġjuni tar-Repubblika Federali tal-Ġermanja.
(41)
Minħabba li dan il-każ mhuwiex għajnuna li tiffaċilita l-iżvilupp ta’ ċerti reġjuni, lanqas mhu għajnuna li tiffavorixxi l-iżvilupp ekonomiku ta’ reġjuni fejn il-livell tal-għajxien huwa aktar baxx min-normal jew fejn il-qgħad huwa kbir, u lanqas għajnuna li tiffaċilita l-iżvilupp ta’ ċerti attivitajiet jew reġjuni ekonomiċi, id-derogi pprovduti fis-subparagrafi a) u c) tal-Artikolu 87(3) ma japplikawx.
(42)
Fl-aħħar nett, id-derogi pprovduti fl-Artikolu 87(3)(b) u (d) maħsuba rispettivament sabiex jippromwovu proġett fuq skala kbira ta’ interess komuni Ewropew jew sabiex jipprovdu rimedju għal taqlib serju fl-ekonomija ta’ Stat Membru, u sabiex jippromwovu valuri ta’ kultura u patrimonju kulturali, m’humiex rilevanti f’dan il-każ.
(43)
Skont l-Artikolu 87(2)(b) tat-Trattat, għajnuna kompatibbli mas-suq komuni hija: “kull għajnuna mogħtija sabiex tirrimedja għall-ħsara kkawżata minn diżastri naturali jew minn avvenimenti oħra straordinarji”. Fil-Komunikazzjoni tagħha tal-10 ta’ Ottubru 2001, il-Kummissjoni tikkunsidra li l-avvenimenti tal-11 ta’ Settembru 2001 jistgħu jiġu kkwalifikati bħala avvenimenti straordinarji fis-sens tal-Artikolu 87(2)(b) tat-Trattat.
(44)
Fil-paragrafu (35) tal-Komunikazzjoni tal-10 ta’ Ottubru 2001, il-Kummissjoni spjegat il-kundizzjonijiet li hija tqis meħtieġa sabiex tikkunsidra li l-kumpens marbut ma’ dawn l-avvenimenti jirrispettaw il-kundizzjonijiet tal-Artikolu 87(2)(b):
“Il-Kummissjoni tikkunsidra li l-ispejjeż li ġejjin direttament mill-għeluq tal-ispazju tal-ajru Amerikan bejn il-11 u l-14 ta’ Settembru 2001 huma konsegwenza diretta tal-avvenimenti tal-11 ta’ Settembru 2001. Għalhekk huma jistgħu jagħtu lok għall-kumpens mill-Istati Membri skont l-Artikolu 87(2)(b) tat-Trattat dwar dawn il-kondizzjonijiet li ġejjin:
-
il-kumpens jingħata b’mod mhux diskriminatorju lill-kumpaniji tal-ajru kollha fi Stat Membru partikolari;
-
il-kumpens ikun jirrigwarda biss l-ispejjeż imġarrba matul il-ġranet tal-11 sal-14 ta’ Settembru 2001 wara l-waqfien tat-traffiku tal-ajru deċiż mill-awtoritajiet Amerikani;
-
l-ammont tal-kumpens huwa kkalkulat b’mod preċiż u oġġettivament billi jsir paragun bejn it-traffiku rreġistrat minn kull kumpanija tal-ajru matul l-erbat ijiem partikolari u dak t-traffiku rreġistrat mill-istess kumpanija tal-ajru fil-ġimgħa preċedenti, u huwa aġġustat biex jikkunsidra l-iżvilupp fil-perjodu korrispondenti tal-2000. l-ammont massimu ta’ kumpens, li jrid jikkunsidra b’mod partikolari l-ispejjeż attwali mġarrba u dawk evitati, huwa ugwali għat-telf ta’ dħul rreġistrat kif xieraq matul dawk l-erbat ijiem. Naturalment dan għandu jkun inqas minn 4 minn kull 365 tal-fatturat tal-kumpanija tal-ajru.”
Kompatibbiltà skont l-Artikolu 87(2)(b) tat-Trattat
(45)
Il-Kummissjoni tinnota li, minkejja li tliet kumpaniji tal-ajru biss għamlu talba formali għal kumpens għall-ispejjeż li ġarrbu, it-trasportaturi kollha tal-ajru, detenturi ta’ liċenzja tat-trasport pubbliku mogħtija mill-Istat Membru kkonċernat huma eliġibbli għal din l-iskema. L-esklużjoni ta’ waħda minnhom, Axon Airlines, minħabba li ma kinitx għadha topera meta ntbagħtu l-ittri ta’ notifika dwar din l-iskema lill-kumpaniji u, a fortiori, meta tħallset l-għajnuna, ma jagħmlux l-iskema diskriminatorja. Il-miżura għalhekk hija stabbilita b’mod mhux diskriminatorju. Madankollu, il-Kummissjoni tinnota li l-Greċja fir-risposta tagħha llimitat ruħha li tipprovdi l-informazzjoni dwar l-ispejjeż li ġarrbet u l-kumpens li ngħatat OA, mingħajr ma pprovdiet l-ebda informazzjoni dwar AC.
Olympic Airways
(46)
Il-kumpens deskritt hawn fuq jirrigwarda l-iktar il-perjodu mill-11 sal-14 ta’ Settembru 2001, speċifikat mill-Kummissjoni fil-Komunikazzjoni tagħha tal-10 ta’ Ottubru 2001 u kkunsidrat fid-deċiżjonijiet preċedenti tagħha dwar f’dan il-qasam (8); madankollu, il-kumpens jirreferi wkoll għall-jum tal-15 ta’ Settembru 2001 u anke wara.
Il-perjodu bejn il-11 u l-14 ta’ Settembru 2001:
(47)
Fil-Komunikazzjoni tagħha tal-10 ta’ Ottubru 2001, il-Kummissjoni approvat il-prinċipju ta’ kumpens għall-konsegwenzi diretti tal-għeluq tal-ispazju tal-ajru deċiż mill-awtoritajiet Amerikani. Id-dettalji prattiċi għall-applikazzjoni tal-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni kienu stabbiliti fl-ittra tal-Kummissjoni lill-Istati Membri tal-14 ta’ Novembru 2001; l-ittra għamlet referenza b’mod partikolari għar-relazzjoni diretta li ġiet stabbilita bejn “il-waqfien tat-traffiku tal-ajru fuq it-territorju Amerikan u d-diżordni kkawżat fl-ajru Ewropew”, f’dan ir-rigward, il-miżura, kif deskritta mill-awtoritajiet Griegi fit-tweġiba tagħhom għall-bidu tal-proċedura, tipprovdi għall-kumpens limitat għal rotot jew netwerks affettwati mill-għeluq tal-ispazju tal-ajru bħal pereżempju l-ispazju tal-ajru tal-Amerika ta’ Fuq (l-Istati Uniti u l-kanada) u dak tal-Iżrael. Dan il-prinċipju ġie implimentat f’deċiżjonijiet preċedenti (9) adottati mill-Kummissjoni f’dan ir-rigward.
(48)
Għalhekk, rigward il-perjodu ta’ bejn il-11 u l-14 ta’ Settembru 2001 u t-telf imġarrab f’dak il-perjodu, li kien direttament marbut mal-għeluq tal-ispazju tal-ajru, il-miżura hija konformi mar-restrizzjonijiet stabbiliti mill-Kummissjoni u b’mod partikolari u mar-rekwiżit li l-ispiża eliġibbli għall-kumpens għandha tkun marbuta mal-għeluq tal-ispazju tal-ajru.
(49)
Il-metodu użat għall-kalkolu tat-telf operattiv eliġibbli għall-kumpens huwa bbażat fuq il-metodu li kien stipulat fil-komunikazzjoni tal-Kummissjoni u li r-regoli tekniċi ta’ kalkolu kienu speċifikati fl-ittra tal-Kummissjoni lill-Istati Membri tal-14 ta’ Novembru 2001, u t-telf ta’ dħul imġarrab matul l-erbat ijiem ikkunsidrati kien iddeterminat fuq il-bażi tar-riżervazzonijiet tal-passiġġiera fuq it-titijiriet ikkanċellati. Rigward il-valur unitarju tat-telf imġarrab għal kull passiġġier, l-awtoritajiet Griegi spjegaw fir-risposta tagħhom li dan kien jikkorrispondi għat-telf effettiv li ġarrbet OA li jammonta għal GRD 654 650 000 (madwar EUR 1 921 203).
L-ispejjeż addizzjonali eliġibbli għal kumpens u li jirrigwardaw il-waqfien fit-tul ta’ ajruplan fil-Kanada matul il-perjodu kkonċernat, li jammontaw għal GRD 12 967 457 (madwar EUR 38 056) u l-ispiża tad-devjazzjoni ta’ titjira lejn Ateni li inizjalment kienet diretta lejn l-Istati Uniti (fil-11 ta’ Settembru), li għalhekk ikkawżat spejjeż addizzjonali ta’ GRD 1 165 600 (EUR 3 421), kienu kkalkolati billi intuża l-istess approċċ.
Il-limitu ta’ 4/365 tal-fatturat applikat mill-Istat Membru huwa konformi ma’ dak speċifikat mill-Kummissjoni.
Għalhekk, il-Kummissjoni tikkunsidra li dan il-kalkolu jaqa’ taħt il-limitu massimu ugwali għat-telf nett tad-dħul irreġistrat matul dawk l-erbat ijiem, kif speċifikat fil-Komunikazzjoni tagħha.
(50)
Konsegwentement, il-Kummissjoni tikkonkludi li l-miżuri introdotti mill-Greċja favur OA fir-rigward tal-għeluq tal-ispazju tal-ajru mill-11 sal-14 ta’ Settembru 2001, u li jammontaw għal GRD 668 783 057 (madwar EUR 1 962 680), huma vvalutati li jikkonformaw mat-Trattat tal-KE skont it-tifsira tal-Artikolu 87(2)(b).
Il-perjodu ta’ wara l-14 ta’ Settembru 2001:
(51)
Għalkemm il-Kummissjoni diġà rrikonoxxiet fil-paragrafu (35) tal-Komunikazzjoni tagħha tal-10 ta’ Ottubru 2001 l-għeluq tal-ispazju tal-ajru tal-Istati Uniti bħala “avveniment straordinarju” u l-kumpens tat-telf ikkawżat minn dan l-għeluq bħala kompatibbli, hija ma aċċettatx li tikkunsidra b’mod simili telf ieħor li hu marbut direttament mal-għeluq. Dan huwa b’mod partikolari l-każ tat-telf li ġarrbu l-kumpaniji tal-ajru wara l-ftuħ mill-ġdid tal-ispazju tal-arju fil-15 ta’ Settembru 2001.
(52)
Il-Kummissjoni spjegat fil-Komunikazzjoni tagħha tal-10 ta’ Ottubru 2001 li t-telf eliġibbli għal kumpens kellu jkun “aċċertat … wara l-waqfien tat-traffiku tal-ajru deċiż …”.
(53)
Fl-istess ħin il-Kummissjoni tinnota li wara l-14 ta’ Settembru 2001, is-sitwazzjoni ma kinitx waħda ikkaratterizzata minn waqfien tat-traffiku tal-ajru iżda pjuttost minn waħda fejn il-kumpaniji tal-ajru kkonċernati ffaċċjaw operat aktar ristrett tar-rotot tal-ajru tagħhom.
(54)
Dan huwa l-każ tal-miżuri ppreżentati mill-Greċja favur OA u li jirrigwardaw l-iktar tliet titjiriet Transatlantiċi bir-ritorn (waħda lejn l-Istati Uniti u tnejn lejn il-Kanada) li ma sarux fil-15 u s-16 ta’ Settembru, u dan fisser telf OA li kien jammonta għal GRD 333 000 000 (madwar EUR 977 257).
(55)
Fir-rigward in-nuqqas ta’ slottijiet għall-inżul fi New York, il-Greċja kkonfermat li l-ajruport ta’ JFK kien infetaħ kollu mill-ġdid fl-14 ta’ Settembru 2001 fil-ħdax ta’ filgħaxija, ħin ta’ Ateni, u li d-domanda kbira għall-islottijiet għall-inżul biss ma kinitx ippermettiet lil OA li tikseb wieħed. Il-Kummissjoni ma rċevietx informazzjoni oħra dwar ir-raġuni għal dan in-nuqqas ta’ kisba ta’ slott għall-inżul filwaqt li kumpaniji oħrajn kisbu wieħed. Fi kwalunkwe każ, l-impossibbiltà ġenerali li jsiru titjiriet lejn l-Istati Uniti ma baqgħetx teżisti.
(56)
Fl-istess ħin, il-kanċellazzjoni tat-titjiriet lejn il-Kanada fil-15 u s-16 ta’ Settembru 2001 kienet ir-riżultat ta’ għażliet magħmula minn OA, jew għax il-kumpanija ma kellhiex ajruplan ieħor għal titjiriet fit-tul disponibbli u ppreferiet tagħmel titjiriet oħrajn ippjanati, jew għax OA ma setgħetx tlesti fil-ħin il-kontrolli tekniċi u ta’ kisba ta’ slott għall-inżul, u għalhekk kellha tikkanċella t-titjiriet.
(57)
Fir-rigward tat-titjiriet ferry li għamlet OA lejn l-Istati Uniti fit-18 ta’ Settembru 2001 u lejn il-Kanada fl-20 u s-26 ta’ Settembru 2001, għal spiża ta’ GRD 166 051 680 (madwar EUR 487 312), l-awtoritajiet Griegi ħabbru huma stess li t-titjiriet saru wara pressjoni magħmula mill-gvernijiet tal-Istati Uniti u tal-Kanada fuq OA sabiex tieħu lura passiġġieri minn Ateni lejn l-Amerika ta’ Fuq. Din kienet għalhekk deċiżjoni ta’ OA, għal titjiriet li saru sew wara l-perjodu tal-għeluq tal-ispazju tal-ajru. Din l-azzjoni teskludi awtomatikament kwalunkwe finanzjament minn Stat Membru. Jekk dawn it-titjiriet ġew effettivament ordnati minn Stati terzi, hija responsabbiltà ta’ OA, jekk tqis li hija kapaċi tagħmel dan, li tikseb ir-rimbors tagħhom mingħand dawn l-Istati.
(58)
Kif iddikjarat konsistentement f’Deċiżjonijiet oħrajn (10), il-Kummissjoni ma tistax tikkunsidra l-konsegwenzi indiretti tal-attakki tal-11 ta’ Settembru 2001, bħad-diffikultajiet għall-operat tar-rotot tal-ajru mill-15 ta’ Settembru 2001 ‘il quddiem, bl-istess mod bħall-konsegwenzi diretti, jiġifieri l-għeluq assolut ta’ ċerti partijiet tal-ispazju tal-ajru sal-14 ta’ Settembru 2001, u għalhekk l-impossibbiltà li jiġu operati r-rotot tal-ajru li kienu jużawhom. Il-konsegwenzi indiretti tal-attakki baqgħu jinħassu f’diversi setturi tal-ekonomija dinjija għal żmien twil, u għal xi wħud baqgħu jinħassu għal żmien itwal, iżda b’paragun ma’ kriżijiet oħra ekonomiċi jew politiċi, dawn id-diffikultajiet, huma kemm huma penalizzanti, mhumiex avvenimenti straordinarji u għalhekk ma jippermettux l-applikazzjoni tal-Artikolu 87(2)(b) tat-Trattat.
(59)
Għalhekk, il-Kummissjoni tikkonkludi li l-iskema mhijiex konformi mat-Trattat, f’dak li jirrigwarda d-dati ta’ wara l-14 ta’ Settembru 2001, speċjalment l-ispejjeż ippreżentati mill-Greċja għal OA għall-perjodu ta’ wara l-14 ta’ Settembru 2001 u li jammontaw għal GRD 499 051 680 (madwar EUR 1 464 569), mhux biss għax inqabeż il-perjodu speċifikat fil-punt (35) tal-Komunikazzjoni tal-10 ta’ Ottubru 2001 iżda wkoll u l-aktar minħabba n-nuqqas ta’ avveniment straordinarju u l-bidla fin-natura tat-telf eliġibbli għal kumpens ikkawżat talli inqabeż il-perjodu. Din l-għajnuna operattiva ma tistax tkun awtorizzata skont dispożizzjonijiet oħra tat-Trattat. Għaldaqstant l-għajnuna li tirrigwarda l-perjodu ta’ wara l-14 ta’ Settembru 2001 mhijiex kompatibbli mat-Trattat. Il-Kummissjoni tinnota dwar dan li l-ammont totali ppreżentat mill-Greċja fir-risposta tagħha tat-3 ta’ Diċembru 2003 huwa differenti u aktar baxx minn dak irrappurtat fil-bidu u x’aktarx imħallas. Għalhekk, kull għajnuna mogħtija lil OA li taqbeż l-ammont imsemmi aktar ‘il fuq ta’ GRD 668 783 057 (madwar EUR 1 962 680) mhijiex kompatibbli mat-Trattat u għalhekk għandha tkun irkuprata.
(60)
B’appoġġ għan-notifika tagħhom, l-awtoritajiet Griegi jsemmu l-konklużjonijiet tal-Kunsill dwar it-Trasport tas-16 ta’ Ottubru 2001, iżda l-Kummissjoni tinnota li dawn huma biss linji gwida politiċi u mhumiex legalment vinkolanti meta jivvalutaw il-kompatibbiltà tal-għajnuniet mat-Trattat. Barra minn hekk, għalkemm il-Kunsill jistieden lill-Kummissjoni, fil-paragrafu (7) ta’ dawn il-konklużjonijiet, għall-perjodu ta’ wara l-14 ta’ Settembru 2001 sabiex tevalwa “fuq bażi ta’ każ b’każ il-kumpens li jista’ jingħata abbażi ta’ kriterji oġġettivi sabiex jittaffew ir-restrizzjonijiet imposti fuq il-kumpaniji tal-ajru Ewropej mill-pajjiż ta’ destinazzjoni”, huwa jindika wkoll li “l-ebda għajnuna jew kumpens m’għandu joħloq distorsjoni fil-kompetizzjoni bejn l-operaturi.” Fil-kuntest tal-valutazzjoni tat-trattament ugwali bejn l-operaturi li hija għandha l-obbligu li tiżgura, il-Kummissjoni tinnota li l-ebda proposta li tirrigwarda l-jiem ta’ wara l-14 ta’ Settembru 2001 ma ġiet aċċettata għall-operaturi tal-ajru tal-Istati Membri oħra.
Aegean Cronus
(61)
Fil-każ ta’AC, il-Kummissjoni tinnota li l-Greċja qatt ma ppruvat tipprovdi l-iċken element sabiex tiġġustifika l-ħlas. Il-Kummissjoni għaldaqstant, minkejja t-talbiet tagħha, ma rċeviet l-ebda informazzjoni li tippermettilha tikkonferma l-kompatibbiltà tal-għajnuna mat-Trattat. Barra minn hekk, il-Kummissjoni tinnota li l-awtoritajiet Griegi indikaw li l-kumpanija ma operatx titjiriet Transatlantiċi, għalhekk il-Kummissjoni ssib li ma hemm l-ebda probabbiltà li r-rabta diretta msemmija hawn fuq bejn l-ispiża eliġibbli għal kumpens u l-għeluq tal-ispazju tal-ajru, ipprovduta fil-Komunikazzjoni tal-10 ta’ Ottubru 2001, tista’ tiġi sostanzjata fil-każ ta’ AC. Għalhekk, il-Kummissjoni tasal għall-konklużjoni li din l-għajnuna mhijiex kompatibbli mat-Trattat u titlob ir-rimbors tagħha.
6. KONKLUŻJONIJIET
(62)
Il-Kummissjoni, abbażi ta’ dak kollu li ntqal hawn fuq, issib li l-Greċja implimentat b’mod illegali l-iskema tal-għajnuna kkonċernata bi ksur tal-Artikolu 88(3) u tikkonkludi li parti mill-miżura mhijiex kompatibbli mat-Trattat, b’mod partikolari mal-Artikolu 87(2)(b) tiegħu, kif interpretat fil-Komunikazzjoni tal-10 ta’ Ottubru 2001,
ADOTTAT DIN ID-DEĊIŻJONI:
Artikolu 1
L-għajnuna mill-Istat li l-Greċja implimentat favur Olympic Airways għat-telf li din il-kumpanija tal-ajru ġarrbet minħabba l-għeluq parzjali tal-ispazju tal-ajru wara l-attakki tal-11 ta’ Settembru 2001 hija kompatibbli mas-suq komuni f’dak li jirrigwarda l-kumpens imħallas għall-jiem bejn il-11 u l-14 ta’ Settembru 2001, u dan għal ammont massimu ta’ GRD 668 783 057 (madwar EUR 1 962 680).
Artikolu 2
L-għajnuna mill-Istat li l-Greċja implimentat favur Olympic Airways għat-telf li din il-kumpanija tal-ajru ġarrbet minħabba l-għeluq parzjali tal-ispazju tal-ajru wara l-attakki tal-11 ta’ Settembru 2001 mhijiex kompatibbli mas-suq komuni f’dak li jirrigwarda l-kumpens imħallas għall-jiem bejn il-11 u l-14 ta’ Settembru 2001. Skont in-notifika ppreżentata mill-Greċja, dan il-kumpens jammonta għal GRD 976 216 943 (madwar EUR 2 864 907).
Artikolu 3
L-għajnuna mill-Istat li l-Greċja implimentat favur Aegean Cronus għat-telf li din il-kumpanija tal-ajru ġarrbet minħabba l-għeluq parzjali tal-ispazju tal-ajru wara l-attakki tal-11 ta’ Settembru 2001 mhijiex kompatibbli mas-suq komuni. Skont in-notifika ppreżentata mill-Greċja, dan il-kumpens jammonta għal GRD 47 900 000 (madwar EUR 140 572).
Artikolu 4
1. Il-Greċja għandha tieħu l-miżuri kollha meħtieġa sabiex tirkupra mingħand il-benefiċjarji, l-għajnuna imsemmija fl-Artikoli 2 u 3 u li diġà tpoġġew għad-dispożizzjoni tagħhom b’mod illegali.
2. L-irkupru għandu jsir minnufih skont il-proċeduri tal-liġi nazzjonali, sakemm dawn jippermettu l-implimentazzjoni immedjata u effettiva ta’ din id-Deċiżjoni. L-għajnuna li għandha tiġi rkuprata tinkludi l-interessi mid-data li fiha tpoġġew għad-dispożizzjoni tal-benefiċjarji, sad-data tal-irkupru tagħhom. L-interessi għandhom ikunu kkalkulati bħala interessi komposti fuq il-bażi tar-rata ta’ referenza użata għall-kalkolu tal-għotja ekwivalenti għal għajnuna reġjonali.
Artikolu 5
Il-Greċja għandha tinforma lill-Kummissjoni, fi żmien xahrejn mid-data tan-notifika ta’ din id-Deċiżjoni, dwar il-miżuri li tkun ħadet sabiex tikkonforma magħha.
Artikolu 6
Din id-Deċiżjoni hija indirizzata lir-Repubblika Ellenika.
Magħmul fi Brussell, fis-26 ta’ April 2006.