DEĊIŻJONI TAL-KUMMISSJONI
tat-13 ta’ Settembru 2006
dwar proċedura skond l-Artikolu 81 tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea
(Każ Nru COMP/F/38.456 - Bitum (NL))
(notifikata taħt id-dokument numru C(2006) 4090)
(Il-verżjonijiet bl-Olandiż, l-Ingliż, il-Franċiż u l-Ġermaniż biss huma l-awtentiċi)
(2007/534/KE)
1. KSUR FIL-QOSOR
(1)
Id-destinatarji tad-Deċiżjoni pparteċipaw fi ksur uniku u kontinwu ta' l-Artikolu 81 tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea, li kien iffissa l-prezzijiet tal-bitum għall-kisi ta' l-uċuħ tat-toroq fl-Olanda.
1.1. Is-settur tal-bitum għall-kisi ta' l-uċuħ tat-toroq
(2)
Il-bitum huwa prodott sekondarju tal-produzzjoni tal-karburanti. Ġeneralment, dan il-prodott jinkiseb mid-distillazzjoni ta' żjut ħoxnin speċifiċi mhux raffinati. Żjut mhux raffinati differenti u sistemi diversi ta' raffinar jipproduċu tipi varji ta' bitum li jistgħu jkunu modifikati aktar permezz taż-żieda ta' polimeri biex titkabbrilhom il-prestazzjoni. Il-bitum huwa użat l-aktar fil-produzzjoni ta' l-asfalt, fejn iservi bħala adeżiv li jwaħħal ma' xulxin il-materjali l-oħra. Il-bqija tal-produzzjoni tal-bitum tintuża għal applikazzjonijiet industrijali varji.
(3)
Il-prodott li huwa s-suġġett ta' din id-Deċiżjoni huwa l-prodott kollu użat għall-bini tat-toroq u applikazzjonijiet simili. Jissejjaħ ukoll bitum ta' penetrazzjoni, bitum għall-kisi ta' l-uċuħ jew bitum asfaltiku. F'din id-Deċiżjoni ser jissejjaħ bitum għall-kisi ta' l-uċuħ tat-toroq.
(4)
Mill-investigazzjoni joħroġ li l-kartell kopra t-territorju ta' l-Olanda. Id-daqs li ġie stmat huwa ta' madwar EUR 62 miljun fl-2001, li kienet l-aħħar sena sħiħa li matulha seħħ il-ksur. Karatteristika speċifika tal-ftehimiet hija li l-kollużjoni ġrat mhux biss fost il-bejjiegħa, kif is-soltu jiġri, imma wkoll bejn il-bejjiegħa u x-xerrejja. Ipparteċipaw fil-kartell tmienja mid-disa' fornituri tal-bitum għall-kisi ta' l-uċuħ tat-toroq, u s-sitt kumpaniji prinċipali (issa ħamsa) tal-bini tat-toroq li kienu x-xerrejja tal-prodott.
(5)
Id-destinatarji msemmija hawn taħt ipparteċipaw fi ksur uniku u kontinwu ta' l-Artikolu 81 tat-Trattat tal-KE, li seħħ fit-territorju kollu ta' l-Olanda, u li kien ikkaratterizzat prinċipalment mill-fatt li l-fornituri u x-xerrejja b'mod konġunt qablu dwar il-prezzijiet tal-prodott ikkonċernat u t-traħħis fuqu.
1.2. Destinatarji u tul ta' żmien tal-ksur
(6)
L-impriżi, u l-entitajiet legali tagħhom, li pparteċipaw fil-ksur (uħud minnhom huma miżmuma responsabbli bħala kumpanniji prinċipali) huma dawn li ġejjin, għall-perjodi indikati. Il-qarrej jekk jogħġbu jinnota li għal ċerti impriżi aktar minn entità legali waħda hija d-destinatarja tad-Deċiżjoni:
Fornituri:
(a)
BP: BP plc. mill-1 ta' April 1994 sal-15 ta' April 2002, BP Nederland BV mill-1 April 1994 sa l-1 ta' Jannar 2000 u BP Refining & Petrochemicals GmbH mill-31 ta' Diċembru 1999 sal-15 ta' April 2002;
(b)
Esha: Esha Holding BV, Smid & Hollander BV u Esha Port Services Amsterdam BV mill-1 ta' April 1994 sal-15 ta' April 2002;
(ċ)
Klöckner: Klöckner Bitumen BV mill-1 ta' April 1994 sal-15 ta' April 2002 u Sideron Industrial Development mill-1 ta' Jannar 2000 sal-15 ta' April 2002;
(d)
Kuwait Petroleum: Kuwait Petroleum Corporation, Kuwait Petroleum International Ltd. u Kuwait Petroleum (Nederland) BV mill-1 ta' April 1994 sal-15 April 2002;
(e)
Nynäs: AB Nynäs Petroleum u Nynäs Belgium AB mill-1 ta' April 1994 sal-15 April 2002;
(f)
Shell: Shell Petroleum NV, The Shell Transport and Trading Company Ltd u Shell Nederland Verkoopmaatschappij BV mill-1 ta' April 1994 sal-15 ta' April 2002;
(g)
Total: Total Nederland NV mill-1 ta' April 1994 sal-15 ta' April 2002 u Total SA mill-1 ta' Novembru 1999 sal-15 ta' April 2002;
(h)
Wintershall: Wintershall AG mill-1 ta' April 1994 sal-31 ta' Diċembru 1999.
Xerrejja:
(i)
Ballast Nedam: Ballast Nedam NV u Ballast Nedam Infra BV mill-21 ta' Ġunju 1996 sal-15 ta' April 2002;
(j)
BAM: BAM NBM Wegenbouw BV mill-1 ta' April 1994 sal-15 ta' April 2002 u Koninklijke BAM Groep NV mill-1 ta' Novembru 2000 sal-15 ta' April 2002;
(k)
Dura Vermeer: Vermeer Infrastructuur BV mill-1 ta' April 1994 sal-15 ta' April 2002, Dura Vermeer Groep NV mit-13 ta' Novembru 1998 sal-15 ta' April 2002 u Dura Vermeer Infra BV mill-1 ta' Lulju 2000 sal-15 ta' April 2002.
(l)
HBG: HBG Civiel BV mill-1 ta' April 1994 sal-15 ta' April 2002;
(m)
Heijmans: Heijmans NV u Heijmans Infrastructuur BV mill-1 ta' April 1994 sal-15 ta' April 2002;
(n)
KWS: Koninklijke Volker Wessels Stevin NV u Koninklijke Wegenbouw Stevin BV mill-1 ta' April 1994 sal-15 ta' April 2002;
1.3. Funzjonament tal-kartell
(7)
Il-prattika kollużiva tista' tiġi kkategorizzata bħala prattika ta' l-iffissar tal-prezzijiet tal-bitum għall-kisi ta' l-uċuħ tat-toroq fl-Olanda bejn il-fornituri, ix-xerrejja ewlenin, kif ukoll dawn il-fornituri u x-xerrejja.
(8)
Il-provi dwar dan il-kartell ikopru l-perjodu bejn l-1 ta' April 1994 u l-15 ta' April 2002 u jikkonċernaw essenzjalment il-prattika fuq bażi kollettiva u regolari ta' l-iffissar tal-prezz gross għall-bejgħ u x-xiri tal-bitum għall-kisi ta' l-uċuħ tat-toroq, it-traħħis uniformi tal-prezz gross għall-bennejja parteċipanti tat-toroq u traħħis massimu, imma inqas, tal-prezz gross għall-bennejja l-oħra tat-toroq.
(9)
Il-Kummissjoni hija tal-fehma li s-sistema sħiħa ta' laqgħat ta' tħejjija u laqgħat konġunti, mal-ftehimiet li rriżultaw wara bejn il-grupp ta' fornituri tal-bitum u l-grupp ta' bennejja tat-toroq dwar prezzijiet grossi u traħħis fir-rigward tal-bitum għall-kisi ta' l-uċuħ tat-toroq fl-Olanda, tifforma parti minn pjan globali uniku u għalhekk tikkostitwixxi ksur uniku ta' l-Artikolu 81 tat-Trattat.
2. MULTI
2.1. Ammont bażiku
(10)
L-ammont bażiku tal-multa huwa ddeterminat skond il-gravità u t-tul ta' żmien tal-ksur.
Gravità
(11)
Fl-ivvalutar tal-gravità tal-ksur, il-Kummissjoni tqis in-natura tiegħu, l-impatt attwali tiegħu fuq is-suq, meta dan ikun jista' jitkejjel, u d-daqs tas-suq geografiku rilevanti.
(12)
Fir-rigward tan-natura tal-ksur, meta jitqies il-fatt li l-ksur kellu bilfors ikollu impatt u l-fatt li dan il-ksur kopra parti sostanzjali tas-suq komuni, il-Kummissjoni hija tal-fehma li l-impriżi li lilhom hija indirizzata din id-Deċiżjoni wettqu ksur serju ħafna ta' l-Artikolu 81 tat-Trattat.
Trattament differenzjali
(13)
Fil-kategorija ta' ksur serju ħafna, l-iskala ta' kemm x'aktarx ikunu l-multi tippermetti li jkun applikat trattament differenzjali għall-impriżi sabiex tiġi kkunsidrata l-kapaċità effettiva ekonomika ta' dawk li kisru l-liġi, rispettivament, fir-rigward tad-danni li dawn ikunu kkawżaw għall-kompetizzjoni. Dan huwa xieraq fejn, bħal f'dan il-każ, ikunu jeżistu diverġenzi kbar bejn l-ishma tas-suq rispettivi ta' l-impriżi parteċipanti fil-ksur.
(14)
L-impriżi tqassmu f'sitt kategoriji skond l-importanza relattiva tagħhom fis-suq rilevanti fl-2001, l-aħħar sena sħiħ li matulha kien seħħ il-ksur.
Karattru deterrenti suffiċjenti
(15)
Il-Kummissjoni tosserva li f'dan il-proċediment Shell, BP, Total u Kuwait Petrolium fis-sena finanzjarja 2005 li kienet is-sena finanzjarja l-aktar riċenti qabel din id-Deċiżjoni, kellhom fatturati fuq livell dinji li laħħqu l-EUR 246 203 143 u EUR 37 biljun rispettivament. L-impriżi l-oħrajn kollha kellhom fatturati fuq livell dinji ta' anqas minn EUR 10 biljun.
(16)
Il-Kummissjoni hija tal-fehma li, fiċ-ċirkustanzi tal-każ, mhux meħtieġ li jkun applikat fattur ta' multiplikazzjoni biex jiġi żgurat effett deterrenti suffiċjenti għall-multi li ser jeħlu dawk l-impriżi b'fatturati fuq livell dinji ta' anqas minn EUR 10 biljun. Il-Kummissjoni hija tal-fehma wkoll li l-multa għandha tkun immultiplikata biss għax-Shell, il-BP, it-Total u l-Kuwait Petrolium b'fattur li jkun ġie adattat għaċ-ċirkustanzi tal-każ.
Tul ta' żmien
(17)
Il-fatturi ta' multiplikazzjoni għandhom ikunu applikati b'mod individwalizzat skond it-tul ta' żmien speċifiku tal-ksur imwettaq minn kull kumpannija fuq firxa ta' sena u nofs sa 8 snin (ara l-premessa 6 hawn fuq).
2.2. Ċirkustanzi li jħarrxu jew inaqqsu l-piena
Ċirkustanzi li jħarrxu l-piena
(18)
Fiż-żmien meta twettaq il-ksur, Shell kienet diġà suġġetta għal deċiżjonijiet preċedenti ta' projbizzjoni tal-Kummissjoni għal attivitajiet ta' kartelli (1). Dan l-att reċediv jikkostitwixxi ċirkustanza li tħarrax il-gravità u li ħaqqha żieda ta' 50 % fl-ammont bażiku tal-multa li għandha teħel ix-Shell.
(19)
Matul l-ispezzjonijiet, il-KWS ma aċċettatx li tkun investigata u din iċ-ċaħda ssuġġerixxiet lill-ispetturi jitolbu l-għajnuna ta' l-awtorità nazzjonali tal-kompetizzjoni u tal-pulizija. Il-Kummissjoni hija tal-fehma li dan it-tfixkil jikkostitwixxi ċirkustanza li tħarrax il-gravità u li ħaqqha żieda ta' 10 % fl-ammont bażiku tal-multa li għandha teħel il-KWS.
(20)
Ix-Shell fl-ambitu tal-grupp tal-fornituri tal-bitum, u l-KWS, fl-ambitu tal-grupp tax-xerrejja tal-bitum, għandhom risponsabbiltà partikolari għar-rwol li kellhom bħala x-xewwiexa u l-mexxejja tal-kartell. Huma kienu l-ixprun kruċjali ta' l-operazzjoni tal-kartell. Għal dan ir-rwol li kellhom ix-Shell u l-KWS, l-ammont bażiku tal-multa li għandhom jeħlu ħaqqu jiżdied b'50 %.
2.3. Applikazzjoni tal-limitu ta' 10 % tal-fatturat
(21)
L-Artikolu 23(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1/2003 (2) jipprovdi li l-multa imposta fuq kull waħda mill-impriżi ma għandhiex taqbeż l-10 % tal-fatturat tagħha. Dan il-limitu japplika għall-multi kkalkulati għal Esha (Esha Holding BV, Smid & Hollander BV u Esha Port Services Amsterdam BV) u Klöckner Bitumen BV.
2.4. Applikazzjoni tan-Notifika ta' l-2002 dwar Trattament Favorevoli
Immunità
(22)
Il-BP kienet l-ewwel impriża li infurmat lill-Kummissjoni dwar l-eżistenza ta' kartell tal-bitum fl-Olanda u l-Kummissjoni kkonċediet lill-BP immunità kondizzjonali mill-multi skond il-punt 15 tan-Notifika. Il-BP kkooperat bis-sħiħ, fuq bażi kontinwa u fil-ħin, matul il-proċedura amministrattiva kollha tal-Kummissjoni. Il-parteċipazzjoni tal-BP fil-ksur issuspettat ġiet fi tmiemha sewwasew fil-mument meta din l-impriża ssottomettiet xiehda skond in-Notifika dwar Trattament Favorevoli u bl-ebda mod ma ġiegħlet lil impriżi oħra jipparteċipaw fil-ksur. Għaldaqstant, il-BP tikkwalifika għal immunità sħiħa mill-multi.
Punt 23 (b), l-ewwel indent (tnaqqis ta' bejn 30 % u 50 %)
(23)
Kuwait Petroleum kienet it-tieni impriża li kkuntattjat lill-Kummissjoni skond in-Notifika dwar Trattament Favorevoli u kienet l-ewwel impriża li ssodisfat ir-rekwiżiti tal-punt 21 tiegħu. Min-natura tagħha nnifisha, ix-xiehda miġjuba minn Kuwait Petrolium saħħet il-kapaċità tal-Kummissjoni biex tipprova l-fatti kkonċernati, u għalhekk din ix-xiehda kellha valur miżjud fir-rigward tax-xiehda li l-Kummissjoni kellha f'idejha dak iż-żmien. Dan il-valur miżjud kien sinifikanti għaliex ikkorrobora l-informazzjoni eżistenti u, flimkien ma' l-informazzjoni li l-Kummissjoni kien diġà kellha f'idejha, għen biex il-Kummissjoni tipprova li l-ksur kien twettaq. Irid jitqies li l-BP ma pparteċipatx regolarment fil-laqgħat ta' konsultazzjoni dwar il-bitum max-xerrejja, u l-Kuwait Petroleum kienet l-ewwel kumpannija li pprovdiet xiehda diretta dwar dan l-element ċentrali tal-funzjonament tal-kartell. Skond il-punt 23 tan-Notifika dwar Trattament Favorevoli, il-Kuwait Petroleum għaldaqstant tikkwalifika għal tnaqqis fil-multa ta' bejn it-30 % u l-50 %.
(24)
Fir-rigward ta' l-ammont preċiż ta' tnaqqis fil-multa li ser teħel il-Kuwait Petroleum, irid jitqies li l-applikazzjoni għal trattament favorevoli mill-Kuwait Petroleum u x-xiehda ulterjuri pprodvuta minnha wara, bis-saħħa tan-natura dettaljata tagħhom, saħħew il-kapaċità tal-Kummissjoni biex tipprova l-fatti kkonċernati. Madankollu, irid jitqies ukoll li l-applikazzjoni saret aktar minn ħdax-il xahar wara li l-Kummissjoni kienet wettqet l-ispezzjonijiet tagħha u mhux qabel ma l-Kummissjoni kienet bagħtet titlob lill-partijiet jibagħtulha informazzjoni konkreta u dettaljata dwar il-fatti. Barra dan, il-Kummissjoni tqis gravi l-fatt li ċerti dikjarazzjonijiet importanti magħmula mill-Kuwait Petroleum fir-rigward ta' l-allegata parteċipazzjoni fil-kartell ta' ExxonMobil aktar tard kienu ġew riformulati u ma setgħux jintużaw bħala xhieda kontra din l-impriża. Il-Kummissjoni tikkonkludi li l-Kuwait Petroleum hija intitulata għal tnaqqis ta' 30 % mill-multa li altrimenti kienet ser teħel.
Applikazzjonijiet oħrajn għal trattament favorevoli
(25)
Shell ukoll issottomettiet applikazzjoni skond it-Taqsima B tan-Notifika dwar Trattament Favorevoli iżda ma ġie propost ebda rikompens minħabba n-nuqqas ta' valur miżjud sinifikanti.
(26)
Nynäs u Total ukoll sostnew li b'mod volontarju pprovdew lill-Kummissjoni b'informazzjoni awtoinkriminanti. Iżda l-Kummissjoni tqis li l-informazzjoni pprovduta ma tikkostitwixxix valur miżjud sinifikanti li fuq il-bażi tiegħu l-Kummissjoni għandha tikkonċedi tnaqqis fil-penali.
(27)
Wintershall issostni li hi jmissha tkun koperta mill-applikazzjoni għall-immunità tal-BP. Iżda Wintershall għadha teżisti bħala entità separata mill-BP u kienet il-BP, mhux Wintershall, li ddeċidiet titlob lill-Kummissjoni għall-immunità.
3. DEĊIŻJONI
(28)
L-impriżi li ġejjin kisru l-Artikolu 81 tat-Trattat billi ffissaw b'mod kollettiv, fuq bażi regolari, għal matul il-perjodi indikati, il-prezz gross għall-bejgħ u x-xiri tal-bitum għall-kisi ta' l-uċuħ tat-toroq fl-Olanda, traħħis uniformi fuq il-prezz gross għall-bennejja tat-toroq parteċipanti u traħħis massimu iżgħar fuq il-prezz gross għal bennejja tat-toroq oħra:
(a)
Ballast Nedam: Ballast Nedam NV u Ballast Nedam Infra BV mill-21 ta' Ġunju 1996 sal-15 ta' April 2002;
(b)
BAM NBM: BAM NBM Wegenbouw BV mill-1 ta' April 1994 sal-15 ta' April 2002 u Koninklijke BAM Groep NV mill-1 ta' Novembru 2000 sal-15 ta' April 2002;
(ċ)
BP: BP plc. mill-1 ta' April 1994 sal-15 ta' April 2002, BP Nederland BV mill-1 ta' April 1994 sa l-1 ta' Jannar 2000 u BP Refining & Petrochemicals GmbH mill-31 ta' Diċembru 1999 sal-15 ta' April 2002;
(d)
Dura Vermeer: Vermeer Infrastructuur BV mill-1 ta' April 1994 sal-15 ta' April 2002, Dura Vermeer Groep NV mit-13 ta' Novembru 1998 sal-15 ta' April 2002 u Dura Vermeer Infra BV mit-30 ta' Ġunju 2000 sal-15 ta' April 2002;
(e)
Esha: Esha Holding BV, Smid & Hollander BV u Esha Port Services Amsterdam BV mill-1 ta' April 1994 sal-15 ta' April 2002;
(f)
HBG: HBG Civiel BV mill-1 ta' April 1994 sal-15 ta' April 2002;
(g)
Heijmans: Heijmans NV u Heijmans Infrastructuur BV mill-1 ta' April 1994 sal-15 ta' April 2002;
(h)
Klöckner: Klöckner Bitumen BV mill-1 ta' April 1994 sal-15 ta' April 2002 u Sideron Industrial Development mill-1 ta' Jannar 2000 sal-15 ta' April 2002;
(i)
Kuwait Petroleum: Kuwait Petroleum Corporation, Kuwait Petroleum International Ltd. u Kuwait Petroleum (Nederland) BV mill-1 ta' April 1994 sal-15 ta' April 2002;
(j)
KWS: Koninklijke Volker Wessels Stevin NV u Koninklijke Wegenbouw Stevin BV mill-1 ta' April 1994 sal-15 ta' April 2002;
(k)
Nynäs: AB Nynäs Petroleum u Nynäs Belgium AB mill-1 ta' April 1994 sal-15 ta' April 2002;
(l)
Shell: Shell Petroleum NV, The Shell Transport and Trading Company Ltd u Shell Nederland Verkoopmaatschappij BV mill-1 ta' April 1994 sal-15 ta' April 2002;
(m)
Total: Total Nederland NV mill-1 ta' April 1994 sal-15 ta' April 2002 u Total SA mill-1 ta' Novembru 1999 sal-15 ta' April 2002;
(n)
Wintershall AG mill-1 ta' April 1994 sal-31 ta' Diċembru 1999.
(29)
Għall-ksur li jissemma fil-premessa preċedenti, ġew imposti l-multi li ġejjin:
(a)
Ballast Nedam: Ballast Nedam NV u Ballast Nedam Infra BV, b'mod konġunt u in solidu: EUR 4.65 miljun;
(b)
BAM NBM: BAM NBM Wegenbouw BV: EUR 13.5 miljun, li minnhom Koninklijke BAM Groep NV hija responsabbli b'mod konġunt u in solidu għal EUR 9 miljun;
(ċ)
BP: BP plc: EUR 0 miljun, li minnhom BP Nederland BV hija responsabbli b'mod konġunt u in solidu għal EUR 0 miljun u BP Refining & Chemicals GmbH hija responsabbli b'mod konġunt u in solidu għal EUR 0 miljun;
(d)
Dura Vermeer: Vermeer Infrastructuur BV: EUR 5.4 miljun, li minnhom Dura Vermeer Groep NV hija responsabbli b'mod konġunt u in solidu għal EUR 3.9 miljun u Dura Vermeer Infra BV hija responsabbli b'mod konġunt u in solidu għal EUR 3.45 miljun;
(e)
Esha: Esha Holding BV, Smid & Hollander BV u Esha Port Services Amsterdam BV b'mod konġunt u in solidu: EUR 11.5 miljun;
(f)
HBG: HBG Civiel BV: EUR 7.2 miljun;
(g)
Heijmans: Heijmans NV u Heijmans Infrastructuur BV, b'mod konġunt u in solidu: EUR 17.1 miljun;
(h)
Klöckner: Klöckner Bitumen BV: EUR 10 miljun, li minnhom Sideron Industrial Development BV hija responsabbli b'mod konġunt u in solidu għal EUR 9 miljun;
(i)
Kuwait Petroleum: Kuwait Petroleum Corporation, Kuwait Petroleum International Ltd. u Kuwait Petroleum (Nederland) BV b'mod konġunt u in solidu: EUR 16.632 miljun;
(j)
KWS: Koninklijke Volker Wessels Stevin NV u Koninklijke Wegenbouw Stevin BV b'mod konġunt u in solidu: EUR 27.36 miljun;
(k)
Nynäs: AB Nynäs Petroleum u Nynäs Belgium AB, b'mod konġunt u in solidu: EUR 13.5 miljun;
(l)
Shell: Shell Petroleum NV, The Shell Transport and Trading Company Ltd u Shell Nederland Verkoopmaatschappij BV, b'mod konġunt u in solidu: EUR 108 miljun;
(m)
Total: Total Nederland NV: EUR 20.25 miljun, li minnhom Total SA hija responsabbli b'mod konġunt u in solidu għal EUR 13.5 miljun;
(n)
Wintershall AG: EUR 11.625 miljun.
(30)
L-intrapriżi elenkati hawn fuq għandhom immedjatament iwaqqfu l-ksur imsemmi fil-premessa (29), sakemm ma għamlux dan diġà. Għandhom jastjienu milli jirrepetu kwalunkwe att jew imġiba deskritti fil-premessa (29), u minn kwalunkwe att jew imġiba li għandhom l-istess għan jew effett.
(31)
Il-verżjoni mhux riżervata tad-Deċiżjoni ser tkun disponibbli fl-ilsna awtentiċi tal-każ fuq il-websajt tad-DĠ Kompetizzjoni: http://ec.europa.eu/comm/competition/index_en.html