DEĊIŻJONI TAL-KUMMISSJONI
ta’ l-10 ta’ Ġunju 2008
li timponi kundizzjonijiet speċjali li jirregolaw l-importazzjoni ta’ żejt tal-ġirasol li joriġina jew li jiġi kkunsinjat mill-Ukraina minħabba riskji ta’ kontaminazzjoni miż-żejt minerali
(notifikata taħt id-dokument numru C(2008) 2709)
(Test b’relevanza għaż-ŻEE)
(2008/433/KE)
IL-KUMMISSJONI TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ,
Wara li kkunsidrat it-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea,
Wara li kkunsidrat ir-Regolament (KE) Nru 178/2002 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-28 ta’ Jannar 2002 li jistabbilixxi l-prinċipji ġenerali u l-ħtiġijiet tal-liġi dwar l-ikel, li jistabbilixxi l-Awtorità Ewropea dwar is-Sigurtà fl-Ikel u li jistabbilixxi l-proċeduri fi kwistjonijiet ta’ sigurtà ta’ l-ikel (1), u b’mod partikolari l-Artikolu 53 (2), it-tieni sottoparagrafu, tiegħu,
Billi:
(1)
Is-Sistema ta' Twissija Rapida għall-Ikel u l-Għalf (RASFF) ġiet innotifikata fit-23 ta’ April 2008 li ż-żejt tal-ġirasol li joriġina mill-Ukraina nstab li huwa kkontaminat b’livelli għolja ta’ żejt minerali. Din il-kontaminazzjoni minn żejt minerali aktar tard ġiet ikkonfermata f’diversi kunsinji ta’ żejt tal-ġirasol mhux raffinat li joriġina mill-Ukraina li ġew importati matul dawn l-aħħar xhur fil-Komunità. Żejt tal-ġirasol li fih livelli għolja ta’ żejt minerali mhuwiex tajjeb għall-konsum mill-bniedem u għalhekk jitqies li mhuwiex sigur. Is-sors ta’ kontaminazzjoni għadu mhux magħruf.
(2)
Il-Kummissjoni Ewropea ħeġġet ripetutament lill-awtoritajiet Ukraini biex jipprovdu tagħrif dwar l-oriġini tal-kontaminazzjoni u dwar il-miżuri meħuda għall-prevenzjoni tagħha fil-futur. Intalbu wkoll assigurazzjonijiet mill-awtoritajiet Ukraini fir-rigward tat-twaqqif ta’ miżuri effettivi maħsuba biex jiggarantixxu t-teħid ta’ kampjuni u l-analiżi xierqa tal-preżenza ta’ żejt minerali f’kunsinji ta’ żejt tal-ġirasol li jitilqu mill-Ukraina b’destinazzjoni l-Komunità Ewropea.
(3)
Fl-Ukraina għadhom għaddejjin investigazzjonijiet maħsuba biex jidentifikaw is-sors ta’ kontaminazzjoni. L-awtoritajiet Ukraini huma wkoll impenjati li jistabbilixxu sistema ta’ kontroll xierqa li se tiżgura li l-kunsinji kollha ta’ żejt tal-ġirasol li jridu jiġu esportati lejn l-Unjoni Ewropea jiġu ċċertifikati li ma fihomx livelli ta’ żejt minerali li jagħmlu ż-żejt tal-ġirasol ħażin għall-konsum mill-bniedem. Madankollu, id-dettalji ta’ din is-sistema ta’ kontroll għad iridu jingħataw lill-Kummissjoni. Il-Kummissjoni għandha tevalwa s-sistema ta’ kontroll u ċertifikazzjoni sabiex tivverifika l-preċiżjoni u l-affidabilità biex tiggarantixxi li ż-żejt tal-ġirasol esportat lejn il-Komunità ma fihx livelli ta’ żejt minerali, li jagħmlu ż-żejt tal-ġirasol ħażin għall-konsum mill-bniedem. Għandu jiġi żgurat li mhi se ssir l-ebda esportazzjoni ta’ żejt tal-ġirasol lejn il-Komunità sakemm tidħol fis-seħħ din is-sistema ta’ kontroll u ċertifikazzjoni kif ukoll tiġi evalwata u aċċettata mill-Kummissjoni. L-evalwazzjoni tas-sistema ta’ kontroll u ċertifikazzjoni se titwettaq fuq il-bażi ta' tagħrif dettaljat mogħti mill-awtoritajiet Ukraini.
(4)
Wara talba mill-Kummissjoni Ewropea għal evalwazzjoni tar-riskji relatati mal-kontaminazzjoni ta’ żejt tal-ġirasol minn żejt minerali, l-Awtorità Ewropea dwar is-Sigurtà fl-Ikel (EFSA) ippubblikat stqarrijia dwar il-kontaminazzjoni ta’ żejt tal-ġirasol b’żejt minerali esportat mill-Ukraina. L-istqarrija tirreferi għall-evalwazzjonijiet imwettqa mill-Kumitat Konġunt ta' Esperti FAO/WHO dwar l-Addittivi fl-Ikel (JECFA) li jindikaw il-livelli differenti ta’ tossiċità skond it-tip ta’ żejt minerali. L-EFSA kkonkludiet li d-data analitika disponibbli għaż-żejt tal-ġirasol kontaminat mill-Ukraina tindika li ż-żejt minerali preżenti kien ta' viskożità għolja. Skond l-istimi ta’ esponiment, l-EFSA kkonkludiet li l-esponiment għal żejt tal-ġirasol kontaminat minn żejt minerali ta' viskożità għolja, anke jekk mhux mixtieq għall-konsum mill-bniedem, ma jkunx ta' riskju għas-saħħa pubblika f'dan il-każ. Minħabba li s-sors ta’ kontaminazzjoni għad ma ġiex identifikat b’ċertezza, teżisti l-preżunzjoni ta’ riskju marbut mal-preżenza ta’ livelli għolja u mhux aċċettabbli ta’ żejt minerali f’żejt tal-ġirasol.
(5)
Meta jitqies il-livell ta’ riskju, anke ladarba s-sistemi ta’ kontroll u ċertifikazzjoni jiġu aċċettati mill-Kummissjoni, l-Istati Membri għandhom jikkontrollaw il-kunsinji ta’ żejt tal-ġirasol sabiex jivverifikaw li dawn il-kunsinji fihom livell ta’ żejt minerali konformi ma' dak li huwa ddikjarat fuq iċ-ċertifikat. Din is-sistema ta’ kontroll doppju hija meħtieġa u ġġustifikata sabiex jingħataw garanziji addizzjonali għall-preċiżjoni u l-affidabilità tas-sistema ta’ kontroll u ċertifikazzjoni stabbilita mill-awtoritajiet Ukraini. L-ispejjeż imġarrba biex jitwettqu dawn il-kontrolli għandhom jinġarru mill-operaturi responsabbli mill-importazzjoni. L-Istati Membri jgħarrfu lill-Kummissjoni b’riżultati mhux favorevoli permezz tas-Sistema Rapida ta' Twissija għall-Ikel u l-Għalf. Ir-riżultati favorevoli għandhom jiġu rrappurtati lill-Kummissjoni kull ett xhur. Dan l-obbligu ta’ tagħrif huwa meħtieġ biex il-miżuri jiġu evalwati mill-ġdid.
(6)
L-Artikolu 53 tar-Regolament (KE) Nru 178/2002 jipprevedi l-possibbiltà li jiġu adottati miżuri ta’ emerġenza Komunitarji xierqa għal ikel u għalf importati minn pajjiż terz biex tkun imħarsa s-saħħa tal-bniedem, is-saħħa ta’ l-annimali jew l-ambjent, meta r-riskju ma jistax jiġi kkontrollat b’mod sodisfaċenti permezz ta’ miżuri li jittieħdu mill-Istati Membri individwali.
(7)
Sakemm tiġi evalwata u aċċettata s-sistema ta’ kontroll u ċertifikazzjoni li trid tiġi stabbilita mill-awtoritajiet Ukraini, ma għandha ssir l-ebda importazzjoni ta’ żejt tal-ġirasol li joriġina jew li jiġi kkunsinjat mill-Ukraina minħabba r-riskju ta’ kontaminazzjoni biż-żejt minerali.
(8)
L-Istati Membri ġew mgħarrfa bl-inċident ta' kontaminazzjoni u ħadu l-miżuri xierqa biex jirtiraw iż-żejt tal-ġirasol kontaminat u l-prodotti ta' l-ikel li fihom żejt tal-ġirasol kontaminat li diġà tqiegħdu fis-suq, kif hu rrakkomandat mill-Kummissjoni Ewropea permezz tar-RASFF.
(9)
Minħabba l-urġenza, fl-istennija tal-laqgħa tal-Kumitat Permanenti dwar il-Katina Alimentari u s-Saħħa ta' l-Annimali, u wara li ġew mgħarrfa l-awtoritajiet ta’ l-Ukraina, il-Kummissjoni adottat id-Deċiżjoni 2008/388/KE fit-23 ta’ Mejju 2008 li timponi kundizzjonijiet speċjali li jirregolaw l-importazzjoni ta’ żejt tal-ġirasol li joriġina jew li jiġi kkunsinjat mill-Ukraina minħabba riskji ta' kontaminazzjoni miż-żejt minerali (2), skond il-proċedura stipulata fl-Artikolu 53(2), l-ewwel sottoparagrafu tar-Regolament (KE) Nru 178/2002.
(10)
Dawn il-miżuri għandhom jiġu kkonfermati u emendati b’rigward l-ispejjeż tal-kontrolli, imwettqa mill-awtoritajiet kompetenti ta’ l-Istat Membri.
(11)
Huwa għalhekk xieraq li l-Deċiżjoni 2008/388/KE tiġi revokata u mibdula.
(12)
Il-miżuri stipulati f'din id-Deċiżjoni huma skond l-opinjoni tal-Kumitat Permanenti dwar il-Katina Alimentari u s-Saħħa ta’ l-Annimali,
ADOTTAT DIN ID-DEĊIŻJONI:
Artikolu 1
1. L-Istati Membri għandhom jipprojbixxu l-importazzjoni ta’ żejt tal-ġirasol, li jaqa’ fi ħdan il-kodiċi NM 1512 11 91 jew 1512199010, li joriġina jew jiġi kkunsinjat mill-Ukraina (minn hawn ’il quddiem iż-żejt tal-ġirasol), sakemm il-kunsinja ta’ żejt tal-ġirasol ma tkunx akkumpanjata b’ċertifikat validu, li jiċċertifika n-nuqqas ta’ livelli mhux aċċettabbli ta’ żejt minerali u r-riżultati tat-teħid ta’ kampjuni u ta’ l-analiżi għall-preżenza ta’ żejt minerali.
2. Iċ-ċertifikat previst fil-paragrafu 1 għandu jkun validu biss għal importazzjonijiet ta’ kunsinji ta’ żejt tal-ġirasol fil-Komunità jekk it-teħid ta’ kampjuni u l-analiżi tal-kunsinja u l-ħruġ taċ-ċertifikat ikunu saru wara li l-Kummissjoni Ewropea tkun evalwat u aċċettat formalment is-sistema ta’ kontroll u ċertifikazzjoni stabbilita mill-awtoritajiet Ukraini.
3. L-Istati Membri se jkunu mgħarrfa bid-dettalji tas-sistema ta’ kontroll u ċertifikazzjoni stabbilita mill-awtoritajiet Ukraini u bl-aċċettazzjoni formali tagħha mill-Kummissjoni permezz tal-Kumitat Permanenti dwar il-Katina Alimentari u s-Saħħa ta' l-Annimali.
4. L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri xierqa biex jieħdu kampjuni ta' u janalizzaw kull kunsinja ta' żejt tal-ġirasol li toriġina jew tiġi kkunsinjata mill-Ukraina, akkumpanjata b'ċertifikat validu, ippreżentata għall-importazzjoni biex jiżguraw li l-kunsinji fihom livell ta’ żejt minerali konformi ma’ dak li huwa ddikjarat fiċ-ċertifikat.
Huma għandhom jgħarrfu lill-Kummissjoni b’riżultati mhux favorevoli permezz tas-Sistema Rapida ta' Twissija għall-Ikel u l-Għalf. Ir-riżultati favorevoli għandhom jiġu rrappurtati lill-Kummissjoni kull tliet xhur.
5. L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri kollha meħtieġa sabiex jiżguraw li ż-zejt tal-ġirasol li joriġina jew jiġi kkunsinjat mill-Ukraina li mhux konformi mad-dispożizzjonijiet ta’ din id-Deċiżjoni ma jitqegħidx fis-suq għal użu għall-għalf jew għall-ikel.
6. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-ispejjeż imġarrba fl-implimentazzjoni tal-punti 4 u 5 jinġarru mill-operaturi responsabbli mill-importazzjoni.
Artikolu 2
Id-Deċiżjoni 2008/388/KE hija rrevokata.
Artikolu 3
Din id-Deċiżjoni hija indirizzata lill-Istati Membri.
Magħmula fi Brussell, 10 ta’ Ġunju 2008.