DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL
tas-7 ta’ Lulju 2009
dwar l-eżistenza ta’ żbilanċ eċċessiv fil-Latvja
(2009/591/KE)
IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,
Wara li kkunsidra t-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikolu 104(6) tiegħu,
Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni,
Wara li kkunsidra l-osservazzjonijiet magħmula mil-Latvja,
Billi:
(1)
Skont l-Artikolu 104 tat-Trattat, l-Istati Membri għandhom jevitaw żbilanċi eċċessivi tal-gvern.
(2)
Il-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir huwa msejjes fuq l-għan ta’ finanzi sodi tal-gvern bħala mezz biex jissaħħu l-kondizzjonijiet għal stabbiltà tal-prezzijiet u għal tkabbir sostenibbli qawwi li jwassal għall-ħolqien tal-impjiegi.
(3)
Il-proċedura ta’ żbilanċ eċċessiv (PŻE) skont l-Artikolu 104 tat-Trattat, kif iċċarata bir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar li titħaffef u li tiġi ċċarata l-implimentazzjoni tal-proċedura ta’ żbilanċ eċċessiv (1) (li jagħmel parti mill-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir), tipprovdi għal deċiżjoni dwar l-eżistenza ta’ żbilanċ eċċessiv. Il-Protokoll dwar il-proċedura ta’ żbilanċ eċċessiv anness mat-Trattat iniżżel aktar dispożizzjonijiet relatati mal-implimentazzjoni tal-PŻE. Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 3605/93 (2) jistabbilixxi regoli u definizzjonijiet dettaljati għall-applikazzjoni tad-dispożizzjoni ta’ dak il-Protokoll.
(4)
Ir-riforma tal-2005 tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir kellha l-għan li ssaħħaħ l-effikaċja u l-bażi ekonomika tiegħu kif ukoll li tissalvagwarda s-sostenibbiltà tal-finanzi pubbliċi f’perijodu twil. Din kellha l-għan li tiżgura li, b’mod partikolari, l-isfond ekonomiku u baġitarju jitqies kompletament fl-istadji kollha tal-PŻE. B’dan il-mod, il-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir jipprovdi l-qafas li jsostni l-politika tal-gvern għal ritorn ta’ malajr lejn pożizzjonijiet baġitarji sodi fid-dawl tal-qagħda ekonomika.
(5)
L-Artikolu 104(5) tat-Trattat jitlob li l-Kummissjoni tindirizza opinjoni lill-Kunsill jekk il-Kummissjoni tqis li jeżisti jew li jista’ jinqala’ żbilanċ eċċessiv fi Stat Membru. Il-Kummissjoni, wara li qieset ir-rapport tagħha skont l-Artikolu 104(3) tat-Trattat u l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju skont l-Artikolu 104(4) tat-Trattat, ikkonkludiet li jeżisti żbilanċ eċċessiv fil-Latvja. Il-Kummissjoni għalhekk indirizzat dik l-opinjoni lill-Kunsill fir-rigward tal-Latvja fit-2 ta’ Lulju 2009 (3).
(6)
L-Artikolu 104(6) tat-Trattat jiddikjara li l-Kunsill għandu jikkunsidra kull osservazzjoni li l-Istat Membru kkonċernat ikun jixtieq jagħmel qabel ma jiddeċiedi, wara evalwazzjoni ġenerali, jekk jeżistix żbilanċ eċċessiv. Fil-każ tal-Latvja, din l-evalwazzjoni ġenerali twassal għall-konklużjoni mniżżla f’din id-Deċiżjoni.
(7)
Skont in-notifika tal-PŻE ta’ April 2009, l-iżbilanċ ġenerali tal-gvern fil-Latvja laħaq l-4,0 % tal-PDG fl-2008, u b’hekk qabeż it-3 % tal-valur ta’ referenza tal-PDG. Barra minn hekk, l-iżbilanċ ma kienx qrib it-3 % tal-valur ta’ referenza tal-PDG. L-eċċess fuq il-valur ta’ referenza jista’, madankollu, jiġi kwalifikat bħala eċċezzjonali skont it-tifsira tat-Trattat u tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. B’mod partikolari, dan jirriżulta minn tnaqqis sever fir-ritmu ekonomiku skont it-tifsira tat-Trattat u tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Skont il-previżjoni tar-rebbiegħa 2009 tas-servizzi tal-Kummissjoni, it-tkabbir reali tal-PDG fil-Latvja huwa previst li jkun negattiv ħafna fl-2009, bil-produzzjoni tonqos bi 13,1 % wara li naqset bi 4,6 % fl-2008; indikaturi iktar reċenti juru tnaqqis ikbar fl-2009, ta’ xi 18 %.
Konsegwentement, il-miri stabbiliti f’Diċembru 2008 skont il-qafas tal-programm Komunitarju ta’ assistenza tal-bilanċ tal-pagamenti - jiġifieri, 5,3 % tal-PDG fl-2009, 4,9 % tal-PDG fl-2010 u taħt it-3 % fl-2011 - saru mhux realistiċi. Barra minn hekk, l-eċċess fuq il-valur ta’ referenza ma jistax jitqies bħala temporanju. Skont il-previżjoni tar-rebbiegħa tas-servizzi tal-Kummissjoni, jekk jitqiesu l-miżuri baġitarji għall-2009 bbażati biss fuq l-emendi adottati f’Diċembru 2008, l-iżbilanċ huwa previst li jitwessa’ minn 4,0 % tal-PDG fl-2008 għal 11,1 % tal-PDG fl-2009 u, fuq il-fehma li ma jkunx hemm tibdil fil-politika, ser imur iktar għall-agħar għal 13,6 % tal-PDG fl-2010. Wara l-adozzjoni tal-pakkett tal-miżuri kkonsolidati ġodda mill-awtoritajiet Latvjani f’Ġunju 2009, u indikati mill-awtoritajiet għall-2010, u jekk issir l-implimentazzjoni tagħhom bis-sħiħ, l-iżbilanċ ġenerali tal-gvern jista’ jilħaq madwar 10 % tal-PDG fl-2009 u 8,5 % fl-2010 u 6 % fl-2011 (4). Għalhekk, għalkemm l-eċċess tal-iżbilanċ tal-2008 fuq il-valur ta’ referenza jidher eċċezzjonali, l-iżbilanċ ma kienx qrib il-valur ta’ referenza u l-eċċess ma jistax jitqies temporanju. Għalhekk il-kriterju tal-iżbilanċ fit-Trattat mhuwiex sodisfatt.
(8)
Id-dejn gross ġenerali tal-gvern kien ta’ 19,5 % tal-PDG fl-2008, sew taħt il-valur ta’ referenza ta’ 60 % tal-PDG. Madankollu huwa previst li ser ikun qed jikber b’mod rapidu (skont il-previżjoni tar-rebbiegħa tas-servizzi tal-Kummissjoni, għal 34,1 % tal-PDG fl-2009 u 50,1 % tal-PDG fl-2010, meta wieħed jassumi li l-għajnuna finanzjarja internazzjonali li qed tiġi offruta lil-Latvja fl-2011 ser tittieħed bis-sħiħ). Filwaqt li jitqiesu l-miżuri ġodda ta’ konsolidament adottati f’Ġunju 2009 u pjanijiet oħra ta’ konsolidament indikati mill-awtoritajiet għall-2010-12, u skont fuq kemm u safejn il-gvern jista’ jassumi iktar dejn fir-rigward tal-ħtiġijiet ta’ stabbilizzazzjoni għas-settur finanzjarju, il-proporzjon tad-dejn gross jista’ jaqbeż is-60 % tal-valur tar-referenza tal-PDG fl-2012 anki b’azzjoni korrettiva suffiċjenti.
(9)
L-impatt baġitarju tal-pilastru ffinanzjat bis-sħiħ tas-sistema tar-riforma tal-pensjonijiet introdotta mill-gvern Latvjan ser jitqies, f’konformità mad-dispożizzjonijet tal-Patt ta’ Stabbilità u Tkabbir. Filwaqt li l-implimentazzjoni ta’ dawn ir-riformi twassal għal deterjorament temporanju tal-pożizzjoni baġitarja, titjieb b’mod ċar is-sostenibbiltà fit-tul tal-finanzi pubbliċi. Ibbażata fuq l-estimi tas-servizzi tal-Kummissjoni, in-nefqa totali ta’ riforma bħal din li saret fil-Latvja tammonta għal 1,6 % tal-PDG fl-2008, u minħabba t-tnaqqis temporanju tal-kontribuzzjonijiet minn 8,0 % għal 2,0 % fl-2009, - 0,4 % fl-2009 u fl-2010. Ir-rata tal-kontribuzzjoni soċjali li ġiet ittrasferita bis-sħiħ għat-tieni pilastru hija ppjanata li tiżdied għal 4 % fl-2011 u għal 6 % fl-2012, li hija pproġettata li żżid l-ispejjeż totali tar-riforma fl-2011-2012 rispettivament għal 0,8 u 1,2 punti perċentwali tal-PDG. Skont il-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir, dawn jistgħu jitqiesu fuq bażi digressiva lineari għal perijodu tranżitorju u biss fil-każ fejn l-iżbilanċ jibqa’ qrib il-valur ta’ referenza. Minħabba li fl-2008 l-iżbilanċ ma kienx qrib il-valur ta’ referenza, u għall-2009 u l-2010 l-previżjoni tal-iżbilanċ min-naħa tas-servizzi tal-Kummissjoni tibqa’ mhux qrib il-valur ta’ referenza, in-nefqa tar-riforma tal-pensjonijiet ma tistax titqies.
(10)
Skont l-Artikolu 2(4) tar-Regolament (KE) Nru 1467/97, il-“fatturi rilevanti” jistgħu jitqiesu biss fl-istadji li jwasslu għad-deċiżjoni tal-Kunsill dwar l-eżistenza ta’ żbilanċ eċċessiv skont l-Artikolu 104(6) tat-Trattat jekk il-kondizzjoni doppja - li l-iżbilanċ jibqa’ qrib il-valur ta’ referenza u li l-eċċess fuq il-valur ta’ referenza jkun temporanju - tkun osservata bis-sħiħ. Fil-każ tal-Latvja, din il-kondizzjoni doppja mhijiex osservata. Għalhekk, il-fatturi rilevanti mhumiex qed jitqiesu fl-istadji li jwasslu għal din id-Deċiżjoni,
ADOTTA DIN ID-DEĊIŻJONI:
Artikolu 1
Minn evalwazzjoni ġenerali, jirriżulta li jeżisti żbilanċ eċċessiv fil-Latvja.
Artikolu 2
Din id-Deċiżjoni hija indirizzata lir-Repubblika tal-Latvja.
Magħmul fi Brussell, is-7 ta’ Lulju 2009.