Id-Direttiva Tal-Parlament Ewropew U Tal-Kunsill 1999/92/KE
tas-16 ta' Diċembru 1999
dwar il-ħtiġiet minimi għat-titjib tas-sigurtà u s-saħħa tal-ħaddiema potenzjalment fir-riskju mill-atmosferi splussivi (il-15-il Direttiva individwali fit-tifsira ta' l-Artikolu 16(1) tad-Direttiva 89/391/KEE)
IL-PARLAMENT EWROPEW U L-KUNSILL TA' L-UNJONI EWROPEA,
Wara li kkunsidraw it-Trattat li jistabbilixxi l-Komunitajiet Ewropej, u partikolarment l-Artikolu 137 tiegħu,
Wara li kkunsidraw il-proposta mill-Kummisjoni [1], sottomessa wara konsultazzjoni mal-Kumitat Konsultattiv dwar is-Sigurtà, l-Iġjene u l-Protezzjoni tas-Saħħa fuq il-Post tax-Xogħol u l-Kummisjoni dwar is-Sigurtà u s-Saħħa għall-Industriji tat-Tħaffir u l-Industriji Estrattivi l-Oħra,
Wara li kkunsidraw l-opinjoni tal-Kunsill Ekonomiku u Soċjali [2],
Wara li kkonsultaw lill-Kumitat tar-Reġjuni,
Waqt li jaġixxu skond il-proċedura riferita fl-Artikolu 251 tat-Trattat, fid-dawl tat-test konġunt approvat mill-Kumitat tal-Konċiljazzjoni fil-21 ta' Ottubru 1999 [3]
Billi:
(1) L-Artikolu 137 tat-Trattat jipprovdi illi l-Kunsill jista' jadotta, permezz ta' Direttivi, il-ħtiġiet minimi sabiex jinkoraġġixxi t-titjib, speċjalment fl-ambjent tax-xogħol, li jiggarantixxu livell aħjar ta' protezzjoni rigward is-saħħa u s-sigurtà tal-ħaddiema;
(2) Skond it-termini ta' dan l-Artikolu, dawn id-Direttivi għandhom jevitaw li jimponu restrizzjonijiet amministrattivi, finanzjari u legali hekk li jżommu lura l-ħolqien u l-iżvilupp ta' l-impriżi ż-żgħar u ta' daqs medju;
(3) It-titjib tas-sigurtà, l-iġjene u s-saħħa fix-xogħol huwa mira li ma għandhiex tkun subordinata għal konsiderazzjonijiet purament ekonomiċi;
(4) Il-konformità mal-ħtiġiet minimi għat-titjib tal-protezzjoni tas-sigurtà u s-saħħa tal-ħaddiema potenzjalment fir-riskju minn atmosferi splussivi hija essenzjali jekk trid tiġi żgurata l-protezzjoni tas-sigurtà u s-saħħa tal-ħaddiema;
(5) Din id-Direttiva hija Direttiva individwali fit-tifsira ta' l-Artikolu 16(1) tad-Direttiva tal-Kunsill 89/391/KEE tat-12 ta' Ġunju 1989 dwar l-introduzzjoni ta' miżuri sabiex jinkoraġġixxu t-titjib fis-sigurtà u s-saħħa tal-ħaddiema fuq ix-xogħol [4]; għalhekk, id-dispożizzjonijiet tad-Direttiva msemmija, b'mod partikolari dawk li għandhom x'jaqsmu mat-tagħrif għall-ħaddiema, mal-konsultazzjoni u l-parteċipazzjoni tal-ħaddiema u mat-taħriġ tal-ħaddiema, japplikaw ukoll bis-sħiħ fil-każijiet li fihom il-ħaddiema huma potenzjalment fir-riskju minn atmosferi splussivi, mingħajr preġudizzju għad-dispożizzjonijiet aktar restrittivi jew speċifiċi li jinsabu f'din id-Direttiva;
(6) Din id-Direttiva tikkostitwixxi pass prattiku lejn il-kisba tad-dimensjoni soċjali fis-suq intern;
(7) Id-Direttiva 94/9/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta' Marzu 1994 dwar it-tqarrib lejn xulxin tal-liġijiet ta' l-Istati Membri li jirrigwardaw it-tagħmir u s-sistema protettiva maħsuba għall-użu f'atmosferi potenzjalment splussivi [5] tiddikjara illi hija maħsuba sabiex tħejji f'Direttiva addizzjonali msejsa fuq l-Artikolu 137 tat-Trattat li jkopri, b'mod partikolari, il-perikoli ta' l-isplużjonjiet mnissla minn użu mogħti u/jew tipi u metodi ta' installazzjoni tat-tagħmir;
(8) Il-protezzjoni mill-isplużjonjiet hija ta' importanza partikolari għas-sigurtà; billi l-isplużjonijiet jipperikolaw il-ħajja u s-saħħa tal-ħaddiema minħabba l-effetti mhux kontrollati tal-fjammi u tal-pressjoni, il-preżenza ta' prodotti ta' reazzjoni ta' ħsara u l-konsum ta' l-ossiġnu fl-arja ta' madwar li l-ħaddiema jkollhom jieħdu n-nifs tiegħu;
(9) Sabiex tiġi stabbilita strateġija koerenti għall-prevenzjoni ta' l-isplużjonijiet jeħtieġ illi l-miżuri dwar l-organizzazzjoni tagħha jikkomplimentaw il-miżuri tekniċi meħuda fuq il-post tax-xogħol; id-Direttiva 89/391/KEE teħtieġ illi min iħaddem ikollu stima tar-riskji għas-saħħa u s-sigurtà tal-ħaddiema fuq il-post tax-xogħol; din il-ħtieġa għandha titqies bħala speċifikata b'din id-Direttiva billi tipprovdi li min iħaddem għandu jfassal dokument ta' protezzjoni mill-isplużjonijiet jew sett ta' dokumenti li jissodisfaw il-ħtiġiet minimi stabbiliti b'din id-Direttiva u li għandhom jinżammu aġġornati; id-dokument ta' protezzjoni kontra l-isplużjonijiet jinkludi l-identifikazzjoni tar-riskji, l-istima tar-riskji u d-definizzjoni tal-miżuri speċifiċi li jridu jittieħdu għas-salvagward tal-ħajja u s-sigurtà tal-ħaddiema fir-riskju minn atmosferi splussivi, skond l-Artikolu 9 tad-Direttiva 89/391/KEE; id-dokument ta' protezzjoni kontra l-isplużjonijiet jista' jkun parti mill-istima tar-riskji għas-saħħa u s-sigurtà fuq ix-xogħol meħtieġa mill-Artikolu 9 tad-Direttiva 89/391/KEE;
(10) Stima dwar ir-riskji ta' l-isplużjonijiet tista' tkun meħtieġa skond atti Komunitarji oħra; billi, sabiex tiġi evitata t-tennija mhux meħtieġa tax-xogħol, min iħaddem għandu jiġi konċess, skond il-prattika nazzjonali, li jgħaqqad flimkien id-dokumenti, il-partijiet mid-dokumenti jew ir-rapporti ekwivalenti prodotti skond l-atti Komunitarji sabiex jifformaw "rapport ta' sigurtà" singolu;
(11) Il-prevenzjoni tal-formazzjoni ta' atmosferi splussivi tinkludi wkoll l-applikazzjoni tal-prinċipju tas-sostituzzjoni;
(12) Għandha ssir koordinazzjoni meta l-ħaddiema minn numru ta' impriżi jkunu preżenti fuq l-istess post tax-xogħol;
(13) Il-miżuri ta' prevenzjoni għandhom ikunu supplimentati jekk huwa meħtieġ b'miżuri miżjuda li jsiru effettivi meta jiġri nar; is-sigurtà massima tista' tintlaħaq billi l-miżuri ta' prevenzjoni jingħaqdu ma' miżuri oħra addizzjonali li jillimitaw l-effett ta' l-isplużjonijiet fuq il-ħaddiema;
(14) Id-Direttiva tal-Kunsill 92/58/KEE ta' l-24 ta' Ġunju 1992 dwar il-ħtiġiet minimi għall-provvediment tas-sigurtà u/jew is-saħħa fuq ix-xogħol (id-disa' Direttiva individwali fit-tifsira ta' l-Artikolu 16(1) tad-Direttiva 89/391/KEE) [6] tapplika bis-sħiħ, b'mod partikolari għall-postijiet li jmissu mill-qrib ħafna maż-żoni ta' perikolu, fejn jista' jkun hemm interazzjoni tat-tipjip, il-qtugħ travers, l-iwweldjar u attivitajiet oħra li jintroduċu fjammi jew xrar li jistgħu jiġu f'kuntatt maż-żona tal-perikolu;
(15) Id-Direttiva 94/9/KE tqassam it-tagħmir u s-sistema protettiva li tkopri fi gruppi u kategoriji tat-tagħmir; din id-Direttiva tipprovdi klassifika minn min iħaddem tal-postijiet fejn jisgħu jinħolqu atmosferi splussivi f'termini ta' zoni u tistabbilixxi liema gruppi tas-sistemi protettivi u tat-tagħmir għandhom jintużaw f'kull waħda miż-żoni,
ADOTTAW DAN IR-REGOLAMENT:
IT-TAQSIMA I
DISPOŻIZZJONIJIET ĠENERALI
L-Artikolu 1
L-għan u l-kamp
1. Din id-Direttiva, li hi l-15-il Direttiva individwali fit-tifsira ta' l-Artikolu 16(1) tad-Direttiva 89/391/KEE, tistabbilixxi l-ħtiġiet minimi għas-salvagward u s-saħħa tal-ħaddiema potenzjalment fir-riskju minn atmosferi splussivi kif definiti fl-Artikolu 2.
2. Din id-Direttiva ma għandhiex tapplika:
(a) għal żoni użati direttament minn pazjenti u waqt il-kura medika tagħhom;
(b) l-użu tat-tagħmir li jaħraq karburanti tal-gass skond id-Direttiva 90/396/KEE [7];
(ċ) il-manifattura, it-tqandil, l-użu, il-ħażna u t-trasport ta' l-isplussivi jew is-sustanzi kimikament instabbli;
(d) l-industriji għall-estrazzjoni ta' minerali koperti bid-Direttiva 92/91/KEE [8] jew bid-Direttiva 92/104/KEE [9];
(e) l-użu ta' mezzi ta' trasport bl-art, bil-baħar u bl-ajru, li għalihom japplikaw id-dispożizzjonijiet pertinenti tal-ftehim internazzjonali (eż. l-ADNR, l-ADR, l-ICAO, l-IMO, ir-RID), u d-Direttivi Komunitarji li jagħtu effett lil dan il-ftehim. Ma għandhomx jiġu esklużi l-mezzi tat-trasport maħsuba sabiex jintużaw f'atmosfera potenzjalment splussiva.
3. Id-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 89/391/KEE u d-Direttivi relevanti individwali japplikaw bis-sħiħ fid-dominju li hemm referenza għalih fil-paragrafu 1, mingħajr preġudizzju għal dispożizzjonijiet aktar restrittivi u/jew speċifiċi li jinsabu f'din id-Direttiva.
L-Artikolu 2
Definizzjoni
Għall-għanijiet ta' din id-Direttiva, "atmosfera splussiva" tfisser taħlita ma' l-arja, taħt kondizzjonijiet atmosferiċi, ta' sostanzi li jieħdu n-nar malajr fil-għamla ta' gassijiet, fwar, ċpar jew trab li fihom, wara li jibda n-nar, il-kombustjoni tinfirex mat-taħlita kollha mhux maħruqa.
IT-TAQSIMA II
L-OBBLIGI TA' MIN IĦADDEM
L-Artikolu 3
Il-prevenzjoni ta' l-isplużjonijiet u l-protezzjoni kontra tagħhom
Bil-ħsieb li jiġu prevenuti l-isplużjonijiet, fit-tifsira ta' l-Artikolu 6(2) tad-Direttiva 89/391/KEE, u li tiġi pprovduta l-protezzjoni kontra tagħhom, min iħaddem għandu jieħu l-miżuri tekniċi u/jew ta' organizzazzjoni xierqa għan-natura ta' l-operazzjoni, fl-ordni tal-prijorità u skond il-prinċipji bażiċi li ġejjin:
- il-prevenzjoni tal-formazzjoni ta' atmosferi splussivi, jew fejn in-natura ta' l-attività ma' tippermettix dan,
- li jiġi evitat it-tqabbid ta' l-atmosferi splussivi, u
- it-taffija ta' l-effetti detrimentali ta' splużjoni sabiex jiġu żgurati s-saħħa u s-sigurtà tal-ħaddiema.
Dawn il-miżuri għandhom fejn meħtieġ jiġu kkombinati u/jew issupplimentati b'miżuri kontra t-tixrid ta' l-isplużjonijiet u għandhom jiġu riveduti regolarment u, f'kull każ, kull meta jiġru bidliet sinifikanti.
L-Artikolu 4
L-istima tar-riskji ta' l-isplużjoni
1. Fit-twettiq ta' l-obbligi stabbiliti fl-Artikoli 6(3) u 9(1) tad-Direttiva 89/391/KEE min iħaddem għandu jagħmel stima tar-riskji speċifiċi li jinħolqu minn atmosferi splussivi, billi jitqiesu mill-inqas:
- il-probabbilità li jseħħu atmosferi splussivi u l-persistenza tagħhom,
- il-probabbilità li s-sorsi tal-qbid tan-nar, inklużi l-iskarigi elettrostatiċi, ikunu preżenti u jsiru attivi u effettivi,
- l-istallazzjonijiet, is-sustanzi użati, il-proċessi, u l-interazzjonijiet possibbli tagħhom,
- l-iskala ta' l-effetti antiċipati.
Ir-riskji ta' splużjoni għandhom jiġu stmati kollha.
2. Il-postijiet li huma jew jistgħu ikunu konnessi permezz ta' ftuħ għall-postijiet fejn jistgħu iseħħu atmosferi splussivi għandhom jitqiesu fl-istima tar-riskji ta' splużjoni.
L-Artikolu 5
Obbligi ġenerali
Sabiex jiġu żgurati s-sigurtà u s-saħħa tal-ħaddiema, u skond il-prinċipji bażiċi ta' l-istima tar-riskji u dawk stabbiliti fl-Artikolu 3, min iħaddem għandu jieħu l-miżuri kollha meħieġa sabiex:
- fejn atmosferi splussivi jistgħu jinħolqu fi kwantitajiet li jipperikolaw is-saħħa u s-sigurtà tal-ħaddiema jew ta' oħrajn, l-ambjent tax-xogħol ikun hekk illi x-xogħol jista' jsir mingħajr perikolu,
- fl-ambjenti tax-xogħol fejn jistgħu jinħolqu atmosferi splussivi fi kwantitajiet hekk li jipperikolaw is-sigurtà u s-saħħa tal-ħaddiema, tiġi żgurata superviżjoni xierqa waqt il-preżenza tal-ħaddiema skond l-istima tar-riskju permezz ta' l-użu xieraq ta' mezzi tekniċi.
L-Artikolu 6
Id-dmir tal-koordinazzjoni
Fejn il-ħaddiema minn numru ta' impriżi jkunu preżenti fuq l-istess post tax-xogħol, kull min iħaddem għandu jkun responsabbli mill-materji kollha li jaqgħu taħt il-kontroll tiegħu.
Mingħajr preġudizzju għar-responsabbilità personali ta' kull min iħaddem li tipprovdi għaliha d-Direttiva 89/391/KEE, min iħaddem responsabbli mill-post tax-xogħol skond il-liġijiet u/jew il-prattika nazzjonali għandu jikkoordina l-implimentazzjoni tal-miżuri li jirrigwardaw is-saħħa u s-sigurtà tal-ħaddiema u għandu jiddikjara, fid-dokument tal-protezzjoni kontra l-isplużjonjiet riferit fl-Artikolu 8, il-mira ta' din il-koordinazzjoni u l-miżuri u l-proċeduri sabiex jimplimentawha.
L-Artikolu 7
Il-postijiet fejn jistgħu jinħolqu atmosferi splussivi
1. Min iħaddem għandu jikklassifika f'żoni l-postijiet fejn jistgħu jinħolqu atmosferi splussivi skond l-Anness 1.
2. Min iħaddem għandu jaċċerta illi jiġu applikati l-ħtiġiet minimi stabbiliti fl-Anness II għall-postijiet koperti bil-paragrafu 1.
3. Fejn meħtieġ, il-postijiet fejn jistgħu jinħolqu atmosferi splussivi fil-kwantitajiet li jistgħu jipperikolaw is-saħħa u s-sigurtà tal-ħaddiema għandhom jiġu mmarkati b'sinjali fil-postijiet tagħhom tad-dħul skond l-Anness III.
L-Artikolu 8
Id-dokument tal-protezzjoni mill-isplużjonijet
Fit-twettiq ta' l-obligi stabbiliti fl-Artikolu 4, min iħaddem għandu jiżgura illi jitfassal u jinżamm aġġornat dokument, minn issa 'l quddiem imsejjaħ "id-dokument tal-protezzjoni kontra l-isplużjonijiet".
Id-dokument tal-protezzjoni kontra l-isplużjonjiet għandu juri b'mod partikolari:
- illi r-riskji ta' splużjoni ġew stabbiliti u stmati,
- illi jridu jittieħdu l-miżuri adegwati sabiex jinkisbu l-miri ta' din id-Direttiva,
- dawk il-postijiet li ġew ikklassifikati f'żoni skond l-Anness I,
- dawk il-postijiet fejn iridu japplikaw il-ħtiġiet minimi stabbiliti fl-Anness II,
- illi l-post tax-xogħol u t-tagħmir tax-xogħol, inklużi l-mezzi tat-twissija, huma mfassla, mħaddma u mantenuti b'rigward xieraq għas-sigurtà,
- illi skond id-Direttiva tal-Kunsill 89/655/KEE [10], saru l-arranġamenti għall-użu fis-sigurtà tat-tagħmir tax-xogħol.
Id-dokument tal-protezzjoni kontra l-isplużjonijiet għandu jiġi mfassal qabel il-bidu tax-xogħol u għandu jiġi rivedut meta l-post tax-xogħol, it-tagħmir tax-xogħol jew l-organizzazzjoni tax-xogħol jgħaddu minn bidliet sinifikanti, minn estensjonijiet jew minn konverżjonijiet.
Min iħaddem jista' jikkombina l-istimi tar-riskju ta' splużjoni, id-dokumenti jew ir-rapporti ekwivalenti l-oħra eżistenti mfassla skond atti oħra Komunitarji.
L-Artikolu 9
Ħtiġiet speċjali għat-tagħmir tax-xogħol u għall-postijiet tax-xogħol
1. It-tagħmir tax-xogħol għall-użu f'postijiet fejn jistgħu jinħolqu atmosferi splussivi li jkun diġà qiegħed jintuża jew ikun disponibbli fl-impriża jew fl-istabbiliment għal-ewwel darba qabel it-30 ta' Ġunju 2003 għandu jikkonforma minn din id-data mal-ħtiġiet minimi stabbiliti fil-Parti A ta' l-Anness II, jekk ma tkunx tista' tiġi applikata l-l-ebda Direttiva Komunitarja jew tista' tiġi applikata biss f'parti minnha.
2. It-tagħmir tax-xogħol sabiex jintuża fil-postjiet fejn jistgħu jinħolqu atmosferi splussivi li jsir disponibbli fl-impriża jew fl-istabbiliment għall-ewwel darba wara t-30 ta' Ġunju 2003 għandu jikkonforma mal-ħtiġiet minimi stabbiliti fil-Partijiet A u B fl-Anness II.
3. Il-postijiet tax-xogħol fejn jistgħu jinħolqu atmosferi splussivi u li jiġu użati għall-ewwel darba wara t-30 ta' Ġunju 2003 għandhom jikkonformaw mal-ħtiġiet minimi stabbiliti f'din id-Direttiva.
4. Fejn il-postijiet tax-xogħol li fihom ikun hemm postijiet fejn jistgħu jinħolqu atmosferi splussivi jkunu diġà fl-użu qabel it-30 ta' Ġunju 2003, dawn għandhom jikkonformaw mal-ħtiġiet minimi stabbiliti f'din id-Direttiva mhux aktar tard minn tliet snin wara din id-data.
5. Jekk, wara t-30 ta' Ġunju, xi modifika, estensjoni jew ristrutturazzjoni issir fuq il-postijiet tax-xogħol li jkun fihom postijiet fejn jistgħu jinħolqu atmosferi splussivi, min iħaddem għandu jieħu l-passi kollha meħtieġa sabiex jiżgura illi dawn jikkonformaw mal-ħtiġiet minimi stabbiliti f'din id-Direttiva.
IT-TAQSIMA III
DISPOŻIZZJONIJIET MIXXELLANJI
L-Artikolu 10
L-aġġustamenti għall-annessi
Aġġustamenti purament tekniċi għall-annessi magħmula meħtieġa:
- mill-adozzjoni tad-Direttivi dwar l-armonizzazzjoni u l-istandardizzazzjoni tekniċi fil-qasam tal-protezzjoni kontra l-isplużjonijiet, u/jew
- mill-progress tekniku, il-bidliet fir-regolamenti jew l-ispeċifikazzjonijiet internazzjonali, u s-sejbiet ġodda dwar il-prevenzjoni ta' l-isplużjonijiet u l-protezzjoni kontra tagħhom,
għandhom jiġu adottati skond il-proċedura stabbilita fl-Artikolu 17 tad-Direttiva 89/391/KEE.
L-Artikolu 11
Il-gwida ta' prattika tajba
Il-Kummisjoni għandha tfassal linji-ġwida prattiċi fi gwida ta' prattika tajba ta' natura li ma torbotx. Din il-gwida għandha tindirizza s-suġġetti riferiti fl-Artikoli 3, 4, 5, 6,7 u 8, fl-Anness I u fil-Parti A ta' l-Anness II.
Il-Kommissjoni għandha l-ewwel tikkonsulta lill-Kumitat Konsultattiv dwar is-Sigurtà, l-Iġjene u l-Protezzjoni tas-Saħħa fuq il-Post tax-Xogħol skond id-Deċiżjoni tal-Kunsill 74/325/ (1).
Fil-kuntest ta' l-applikazzjoni ta' din id-Direttiva, l-Istati Membri għandhom iqisu bl-akbar konsiderazzjoni possibbli l-gwida imsemmija hawn fuq fit-tfassil tal-politiki nazzjonali tagħhom għall-protezzjoni tas-saħħa u s-sigurtà tal-ħaddiema.
L-Artikolu 12
It-tagħrif lill-impriżi
L-Istati Membri għandhom, fuq talba, jagħmlu l-ħila tagħhom sabiex jagħmlu rilevanti t-tagħrif disponibbli lil min iħaddem skond l-Artikolu 11, b'referenza partikolari għall-gwida ta' prattika tajba.
L-Artikolu 13
Dispożizzjonijiet finali
1. L-Istati Membri għandhom idaħħlu fis-seħħ il-liġijiet, ir-regolamenti u d-dispożizzjonijiet amministrattivi meħtieġa sabiex jikkonformaw ma' din id-Direttiva mhux aktar tard mit-30 ta' Ġunju 2003. Għandhom mill-ewwel jgħarrfu lill-Kummissjoni b'dan.
Meta l-Istati Membri jadottaw dawn il-miżuri, għandu jkollhom referenza għal din id-Direttiva jew għandhom ikunu akkumpanjati b'din ir-referenza fl-okkażjoni tal-pubblikazzjoni uffiċjali tagħhom. Il-metodi dwar kif issir din ir-referenza għandhom jiġu stabbiliti mill-Istati Membri.
2. L-Istati Membri għandhom jikkomunikaw lill-Kummissjoni t-test tad-dispożizzjonijiet fil-liġijiet domestiċi tagħhom li jkunu digà adottaw jew li jadottaw fil-qasam irregolat minn din id-Direttiva.
3. L-Istati Membri għandhom jirrappurtaw lill-Kummissjoni kull ħames snin dwar l-implimentazzjoni prattika tad-dispożizzjonijiet ta' din id-Direttiva, fejn jindikaw il-veduti ta' min iħaddem u tal-ħaddiema. Il-Kummissjoni għandha tgħarraf b'dawn lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali u lill-Kumitat Konsultattiv dwar is-Sigurtà, l-Iġjene u l-Protezzjoni tas-Saħħa fuq ix-Xogħol.
L-Artikolu 14
Din id-Deċiżjoni għandha tidħol fis-seħħ fil-jum tal-pubblikazzjoni tagħha fil-Ġurnal Uffiċjali tal-Komunitajiet Ewropej.
L-Artikolu 15
Din id-Direttiva hija indirizzata lill-Istati Membri.
Magħmula fi Brussel, fis-16 ta' Diċembru 1999.