Diniy mazmundagi materiallarni tayyorlash, olib kirish va tarqatish sohasidagi faoliyatni amalga oshirish tartibini takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida

Diniy mazmundagi materiallarni tayyorlash, olib kirish va tarqatish sohasidagi faoliyatning tashkiliy-huquqiy asoslari va munosabatlarni tartibga solish, ekspertizadan o‘tkazish jarayonini maqbullashtirish, shuningdek O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Din ishlari bo‘yicha qo‘mita faoliyatini yanada takomillashtirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
 1. Quyidagilar:
 O‘zbekiston Respublikasi hududida diniy mazmundagi materiallarni tayyorlash, olib kirish va tarqatish faoliyatini amalga oshirish tartibi to‘g‘risidagi nizom 1-ilovaga muvofiq; 
 Diniy mazmundagi materiallarni davlat dinshunoslik ekspertizasidan o‘tkazish tartibi to‘g‘risidagi nizom 2-ilovaga muvofiq; 
 2. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Din ishlari bo‘yicha qo‘mita bir oy muddatda:
 konfessiyalar bilan ishlash va ekspertiza bo‘limi yuqori malakali mutaxassislar, shuningdek zarur axborot bazasi va moddiy-texnik vositalar bilan ta’minlanishini;
 dinshunoslik ekspertizasi xulosalarini hisobga olishning yagona reyestrini;
 O‘zbekiston Respublikasi hududida diniy mazmundagi materiallarni tayyorlash, olib kirish va tarqatish faoliyatini amalga oshirish tartibiga oid tushuntirish ishlari keng miqyosda tashkil etilishini va o‘tkazilishini ta’minlasin.
 3. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Din ishlari bo‘yicha qo‘mita faoliyatini yanada takomillashtirish to‘g‘risida” 2004-yil 23-apreldagi 196-son qarori 2-bandining ikkinchi xatboshi, 3-bandining birinchi xatboshi va qarorga 2-ilova o‘z kuchini yo‘qotgan deb hisoblansin.
 4. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Din ishlari bo‘yicha qo‘mita manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda bir oy muddatda qonun hujjatlariga ushbu qarordan kelib chiquvchi o‘zgartirish va qo‘shimchalar to‘g‘risida takliflar kiritsin.
 5. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasi Bosh vazirining o‘rinbosari A.I. Ikramov zimmasiga yuklansin.
 1. Ushbu Nizom O‘zbekiston Respublikasi hududida diniy mazmundagi materiallarni tayyorlash, olib kirish va tarqatish bo‘yicha faoliyatni amalga oshirish tartibini belgilaydi.
 2. O‘zbekiston Respublikasi hududida diniy mazmundagi materiallarni tayyorlash, olib kirish va tarqatish bo‘yicha faoliyat O‘zbekiston Respublikasi qonunlari, O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining qarorlari, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining hujjatlari, O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlari hamda ushbu Nizomga muvofiq amalga oshiriladi.
 3. O‘zbekiston Respublikasi hududida diniy mazmundagi materiallarni tayyorlash, olib kirish va tarqatish faqat davlat dinshunoslik ekspertizasi o‘tkazilganidan keyin amalga oshiriladi.
 Diniy mazmundagi materiallarda materiallarning to‘liq nomlanishi, mazmuni, muallifi, tayyorlovchisi, tayyorlangan sanasi va joyi, adadi va boshqa ma’lumotlar davlat tilida ko‘rsatilishi shart.
 4. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:
 diniy mazmundagi materiallar (keyingi o‘rinlarda materiallar deb ataladi) — dunyodagi turli dinlarning asoslari, tarixi, mafkurasi, ta’limoti va sharhlari hamda marosimlarini o‘tkazish amaliyotini aks ettiruvchi kitoblar, risolalar, jurnallar, gazetalar, varaqalar va boshqa bosma nashrlar, audiovizual asarlar (tele-, kino- va videofilmlar, kliplar, konsert dasturlarining yozmalari, multfilmlar, anime, xentay va shu kabilar), axborot tashuvchi elektron jismlar (disketlar, CD, DVD disklari, Internet tarmog‘ida joylashtirilgan materiallar va shu kabilar);
 tayyorlash — O‘zbekiston Respublikasi hududida diniy mazmundagi materiallarni nashr etish, qayta nashr etish va nusxa ko‘chirish;
 olib kirish — xorijda tayyorlangan diniy mazmundagi materiallarni O‘zbekiston Respublikasi hududiga yetkazib berishning har qanday shakli;
 tarqatish — O‘zbekiston Respublikasi hududida diniy mazmundagi materiallarni sotish, obuna bo‘lish, yetkazib berish, tarqatish, yuborish va realizatsiya qilish;
 davlat dinshunoslik ekspertizasi (keyingi o‘rinlarda ekspertiza deb ataladi) — Din ishlari bo‘yicha qo‘mita (keyingi o‘rinlarda vakolatli organ deb ataladi) tomonidan diniy mazmundagi materiallarni tadqiq etish jarayoni;
 ekspertiza xulosasi (keyingi o‘rinlarda xulosa deb ataladi) — O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Din ishlari bo‘yicha qo‘mita tomonidan bajariladigan diniy mazmundagi materiallarni O‘zbekiston Respublikasi hududida tayyorlash, olib kirish, tarqatishga ruxsat berish (ruxsat bermaslik) masalasini hal etish uchun ko‘rsatilgan materiallarda diniy qonun-qoidalardan og‘ishganlik yoki buzib ko‘rsatishning borligiga oid ilohiyotshunoslik tadqiqotlari o‘tkazilganligini rasman tasdiqlovchi yozma hujjat;
 tayyorlash, olib kirish, tarqatish man etilgan diniy mazmundagi materiallar ro‘yxati — Din ishlari bo‘yicha qo‘mita tomonidan O‘zbekiston Respublikasi hududida muomalada bo‘lishi taqiqlangan diniy mazmundagi materiallarning har yili kamida ikki marta tuziladigan ro‘yxati;
 talabgor — xulosa berish to‘g‘risidagi ariza bilan vakolatli organga murojaat qilgan yuridik yoki jismoniy shaxs.
 5. Materiallarni O‘zbekiston Respublikasi hududida tayyorlash yuridik yoki jismoniy shaxslar tomonidan amalga oshiriladi.
 6. Tayyorlashga mo‘ljallangan materiallarning nazorat nusxasi va zarur ma’lumotlar ekspertizani amalga oshirish uchun vakolatli organga yetkazib berilishi lozim.
 7. Yuridik yoki jismoniy shaxslar tomonidan tayyorlanadigan materiallar ekspertiza o‘tkazilganidan keyin materialning muallifi va nomlanishi, noshir manzili, adadi (tiraji), materialning qisqa mazmuni va sharhi hamda tayyorlangan sanasi ko‘rsatilgan axborotga ega bo‘lishi lozim.
 8. Materiallarni tayyorlashga o‘n ish kuni davomida o‘tkaziladigan va yakunida xulosa rasmiylashtiriladigan ekspertizadan keyin yo‘l qo‘yiladi.
 9. O‘zbekiston Respublikasi Davlat bojxona qo‘mitasi va O‘zbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmatining Chegara qo‘shinlari davlat chegarasida olib qo‘yilgan materiallar ekspertizadan o‘tkazish uchun vakolatli organga o‘z vaqtida yuborilishini ta’minlaydi.
 10. Yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan O‘zbekiston Respublikasi hududiga olib kirilgan taqiqlangan materiallar ro‘yxatiga kiruvchi materiallar ekspertiza o‘tkazilganidan keyin bojxona organlari yoki davlat chegarasini qo‘riqlash organlari tomonidan musodara qilinadi.
 11. Yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan o‘z ehtiyojlari uchun har bir nomlanishdagi materialdan uch nusxadan oshmagan miqdorda, agar ular taqiqlangan materiallar ro‘yxatiga kiritilmagan bo‘lsa, ekspertiza o‘tkazilgandan keyin O‘zbekiston Respublikasi hududiga olib kirilishiga yo‘l qo‘yiladi.
 12. Vakolatli organ diniy material namunasi olingandan keyin o‘n ish kunidan oshmagan muddatda muayyan material O‘zbekiston Respublikasi hududiga olib kirilishi to‘g‘risidagi masalani keyinchalik hal etish uchun tegishli organga xulosa taqdim etadi.
 13. Vakolatli organ O‘zbekiston Respublikasi fuqarolari manfaatlarini himoya qilish maqsadida ommaviy ziyorat tadbirlari o‘tkaziladigan vaqtda ekspertizaning bevosita bojxona nazorati punktlarida o‘tkazilishini ta’minlaydi.
 14. Materiallarni O‘zbekiston Respublikasi hududida tarqatish yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan turg‘un savdo shahobchalari orqali fiskal xotirali nazorat-kassa mashinalari, qonunchilikda nazarda tutilgan hollarda esa onlayn nazorat-kassa mashinalari yoki virtual kassa, to‘lov terminallarini qo‘llash va pul tushumlarini qonunchilikda belgilangan tartibda bankka inkassatsiya qilish (banklarga topshirish) yo‘li bilan amalga oshiriladi.
 15. O‘zbekiston Milliy kutubxonasi, axborot-kutubxona va axborot-resurs markazlari, davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari kutubxonalari, shuningdek boshqa kutubxonalarning (fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlari, nodavlat notijorat tashkilotlari, tijorat tashkilotlari kutubxonalari) vakolatli organ xulosasini olmay turib, xorijiy ishlab chiqaruvchilardan materiallarni qabul qilishlari taqiqlanadi.
 16. Vakolatli organ va boshqa manfaatdor tashkilotlar materiallarning noqonuniy tarqatilishi holatlarini aniqlash va oldini olish tadbirlarini hamkorlikda amalga oshiradilar.
 17. Ekspertizaning ijobiy xulosasi O‘zbekiston Respublikasi hududida materiallarning muayyan turini tarqatish huquqini beradi.
 18. Materiallarni quyidagi maqsadlarda tarqatishga yo‘l qo‘yilmaydi:
 jinsi, irqi, millati, tili, dini, ijtimoiy kelib chiqishi, e’tiqodi, shaxsiy yoki ijtimoiy mavqeyiga qarab yoki boshqa holatlarga ko‘ra kamsitish yoxud o‘zga shaxslar mahsulotlarini obro‘sizlantirish;
 O‘zbekiston Respublikasining mavjud konstitutsiyaviy tuzumi, hududiy yaxlitligini zo‘rlik bilan o‘zgartirishga da’vat qilish;
 urush, zo‘ravonlik, terrorizm, shuningdek diniy ekstremizm, separatizm va aqidaparastlik g‘oyalarini targ‘ib etish;
 milliy, irqiy, etnik yoki diniy adovat qo‘zg‘atuvchi axborotni tarqatish;
 diniy e’tiqodni o‘zgartirishga da’vat qilish;
 dindorlarning diniy tuyg‘ularini haqorat qilish yoki kamsitish;
 fuqarolarni o‘z konstitutsiyaviy majburiyatlarini bajarmaslikka chaqirish;
 davlat, jamoat yoki diniy tashkilotlarning huquqlari va mol-mulkiga tajovuz qilishga undash;
 giyohvand vositalar, ularning analoglari, psixotrop moddalar va prekursorlarni targ‘ib qilish;
 qonunga muvofiq jinoiy va boshqa javobgarlikni keltirib chiqaruvchi xatti-harakatlarni amalga oshirishga undash.
 19. O‘zbekiston Respublikasi hududida materiallarni tayyorlash, olib kirish va tarqatish bilan bog‘liq nizolar qonunchilikda belgilangan tartibda sud orqali hal etiladi.
 20. Ushbu Nizom normalarini buzishda aybdor shaxslar belgilangan tartibda javob beradilar.
 1. Ushbu Nizom diniy mazmundagi materiallarni davlat dinshunoslik ekspertizasidan o‘tkazish tartibi, shuningdek O‘zbekiston Respublikasi hududida tayyorlash, olib kirish va tarqatishga mo‘ljallangan diniy mazmundagi materiallarning davlat dinshunoslik ekspertizasini amalga oshirishda ishtirok etuvchi tomonlarning huquq va majburiyatlarini belgilaydi.
 2. O‘zbekiston Respublikasi hududida tayyorlash, olib kirish va tarqatishga mo‘ljallangan diniy mazmundagi materiallarning davlat dinshunoslik ekspertizasi O‘zbekiston Respublikasi qonunlari, O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining qarorlari, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining hujjatlari, O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlari hamda ushbu Nizomga muvofiq amalga oshiriladi.
 3. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:
 davlat dinshunoslik ekspertizasi (keyingi o‘rinlarda ekspertiza deb ataladi) — O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Din ishlari bo‘yicha qo‘mita (keyingi o‘rinlarda vakolatli organ deb ataladi) tomonidan mutaxassislar, ekspertlar va diniy tashkilotlar vakillari ishtirokida bosma nashrlar, audiovizual asarlar (tele-, kino- va videofilmlar, kliplar, konsert dasturlarining yozmalari, multfilmlar, anime, xentay va shu kabilar), axborot tashuvchi elektron jismlar (disketlar, CD, DVD disklari, Internet tarmog‘ida joylashtirilgan materiallar va shu kabilar) va diniy mazmundagi boshqa materiallarni tadqiq etish jarayoni;
 ekspertiza xulosasi (keyingi o‘rinlarda xulosa deb ataladi) — O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Din ishlari bo‘yicha qo‘mita tomonidan bajariladigan diniy mazmundagi materiallarni O‘zbekiston Respublikasi hududida tayyorlash, olib kirish, tarqatishga ruxsat berish (ruxsat bermaslik) masalasini hal etish uchun ko‘rsatilgan materiallarda diniy qonun-qoidalardan og‘ishganlik yoki buzib ko‘rsatishning borligiga oid ilohiyotshunoslik tadqiqotlari o‘tkazilganligini rasman tasdiqlovchi yozma hujjat;
 diniy mazmundagi materiallar (keyingi o‘rinlarda materiallar deb ataladi) — dunyodagi turli dinlarning asoslari, tarixi, mafkurasi, ta’limoti va sharhlari hamda marosimlarini o‘tkazish amaliyotini aks ettiruvchi kitoblar, risolalar, jurnallar, gazetalar, varaqalar va boshqa bosma nashrlar, audiovizual asarlar (tele-, kino- va videofilmlar, kliplar, konsert dasturlarining yozmalari, multfilmlar, anime, xentay va shu kabilar), axborot tashuvchi elektron jismlar (disketlar, CD, DVD disklari, Internet tarmog‘ida joylashtirilgan materiallar va shu kabilar);
 vakolatli organ — O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Din ishlari bo‘yicha qo‘mita;
 ekspert kengashi — vakolatli organ huzuridagi olimlar, ekspertlar va dinshunoslik hamda ilohiyotshunoslik sohasi mutaxassislari kengashi.
 4. O‘zbekiston Respublikasi hududida tayyorlash, olib kirish, tarqatishga mo‘ljallangan material, agar O‘zbekiston Respublikasi qonunchiligida boshqa holat ko‘zda tutilmagan bo‘lsa, ekspertizadan o‘tkazilishi kerak.
 5. Ekspertiza O‘zbekiston Respublikasi qonunchiligiga va ushbu Nizomga muvofiq murojaat etilgan kundan boshlab o‘n ish kuni davomida vakolatli organ tomonidan ushbu Nizomga 1-ilovaga muvofiq o‘tkaziladi.
 6. Vakolatli organ huzurida olimlar, ekspertlar va dinshunoslik hamda ilohiyotshunoslik sohasi mutaxassislaridan iborat tarkibda ekspert kengashi tuzilishi mumkin.
 7. Ekspertiza ko‘rsatib o‘tilgan faoliyatning biror turini amalga oshirishdan oldin yuridik va jismoniy shaxslarning yozma murojaatlari, shuningdek O‘zbekiston Respublikasining manfaatdor vazirliklari va idoralarining murojaatlari asosida o‘tkaziladi.
 8. Yuridik yoki jismoniy shaxslar yoki manfaatdor vazirlik yoxud idora vakolatli organga quyidagilar uchun zarur hujjatlarni taqdim etadi:
 a) materiallarni tayyorlash uchun:
 nashr etilishi rejalashtirilgan material haqidagi ma’lumot, jumladan, materialning nashrdan chiqariladigan adadi, foydalanilgan manbalarning ro‘yxati (adabiyotni tayyorlashda bir nechta manbalardan foydalanilganda), material tarjima qilingan taqdirda, uning qaysi adabiyotdan tarjima qilingani, qayerda chop qilingani va to‘liq nomi;
 nashrga tayyorlashga mo‘ljallangan material muallifi yoki tarjimon diniy ma’lumotga ega bo‘lsa, uning diniy ma’lumotga ega ekanligini tasdiqlovchi hujjat nusxasi (bunday hujjatga ega bo‘lmagan taqdirda, bu haqda vakolatli organga kiritiladigan xat yoki arizada ko‘rsatiladi).
 b) materiallarni olib kirish uchun:
 mulk egasi yoki muayyan materialni O‘zbekiston Respublikasi hududiga yetkazib berish majburiyatini oluvchi huquq egasi bo‘lgan shaxs bilan tuzilgan shartnoma nusxasi;
 olib kirilishi rejalashtirilgan materiallar haqida ma’lumot;
 v) materiallarni tarqatish uchun:
 tarqatilishi rejalashtirilgan materiallar haqidagi ma’lumot.
 9. Ekspertizani o‘tkazishda ishtirok etuvchi mutaxassislar o‘zlari haqida quyidagilarni: ma’lumoti, ilmiy darajasi, ish staji va dinshunoslik sohasidagi salohiyatiga oid boshqa axborotni ko‘rsatishlari, shuningdek tadqiqot jarayoni, o‘z xulosalarini diniy qoidalar, talqinlar, qonunlar bilan asoslab, batafsil tavsiflashlari, shaxsiy imzolari bilan tasdiqlashlari lozim.
 10. O‘zbekiston Respublikasi hududida quyidagi belgilarga ega materiallarni tayyorlash, olib kirish va tarqatishga yo‘l qo‘yilmaydi:
 jinsi, irqi, millati, tili, dini, ijtimoiy kelib chiqishi, e’tiqodi, shaxsiy yoki ijtimoiy mavqeyiga qarab yoki boshqa holatlarga ko‘ra kamsitish yoxud o‘zga shaxslar mahsulotlarini obro‘sizlantirish;
 O‘zbekiston Respublikasining mavjud konstitutsiyaviy tuzumi, hududiy yaxlitligini zo‘rlik bilan o‘zgartirishga da’vat qilish;
 urush, zo‘ravonlik, terrorizm, shuningdek diniy ekstremizm, separatizm va aqidaparastlik g‘oyalarini targ‘ib etish;
 milliy, irqiy, etnik yoki diniy adovat qo‘zg‘atuvchi axborotni tarqatish;
 diniy e’tiqodni o‘zgartirishga da’vat qilish;
 dindorlarning diniy tuyg‘ularini haqorat qilish yoki kamsitish;
 fuqarolarni o‘z konstitutsiyaviy majburiyatlarini bajarmaslikka chaqirish;
 davlat, jamoat yoki diniy tashkilotlarning huquqlari va mol-mulkiga tajovuz qilishga undash;
 giyohvand vositalar, psixotrop moddalar va prekursorlarni targ‘ib qilish;
 qonunga muvofiq jinoiy va boshqa javobgarlikni keltirib chiqaruvchi xatti-harakatlarni amalga oshirishga da’vat qilish.
 11. Vakolatli organga davlat va xo‘jalik boshqaruvi organlari, mahalliy davlat hokimiyati organlari, jamoat va diniy tashkilotlardan o‘z yuritishidagi masalalar bo‘yicha tadqiqotlar o‘tkazish uchun belgilangan tartibda o‘zaro axborot hamkorligi yo‘li bilan, shu jumladan elektron tarzda zarur hujjatlar va axborotlarni so‘rash va olish huquqi beriladi, ushbu Nizomning 8-bandida nazarda tutilgan hujjatlar va axborotlar bundan mustasno.
 12. Vakolatli organ belgilangan tartibda tashkilotlarni, shu jumladan jamoat va diniy tashkilotlarni borib ko‘rish huquqiga ega.
 13. Ekspertiza natijalari majburiy hisobot hujjati hisoblanadi va xulosa sifatida rasmiylashtiriladi hamda individual raqamga ega bo‘ladi.
 Ekspertizaning xulosasi O‘zbekiston Respublikasi hududida muayyan material turini tayyorlash, olib kirish va tarqatishga yoki shunday faoliyatni amalga oshirishni rad etishga asos bo‘lib xizmat qiladi.
 14. Materiallarni tayyorlash, olib kirish va tarqatishga oid ekspert xulosasi vakolatli organ raisi, u bo‘lmagan taqdirda uning o‘rnini bosuvchi shaxs tomonidan imzolanadi.
 15. Vakolatli organda Ekspertiza xulosalarining yagona reyestri yuritiladi.
 16. Vakolatli organ yiliga kamida ikki marta manfaatdor vazirliklar va idoralarga O‘zbekiston Respublikasi hududida tayyorlash, olib kirish va tarqatish taqiqlangan materiallar ro‘yxatini taqdim etadi.
 17. Ekspert xulosasiga ko‘ra tayyorlashga taqdim etilgan material ushbu Nizomga 2-ilovaga muvofiq vakolatli organning maxsus gologrammasi bilan tamg‘alanadi.
 18. O‘zbekiston Respublikasi hududida materiallarni tayyorlash, olib kirish va tarqatish bilan bog‘liq nizolar qonunchilikda belgilangan tartibda sud orqali hal etiladi.
 19. Ushbu Nizom normalarini buzishda aybdor shaxslar belgilangan tartibda javob beradilar.
 (Aylana bo‘ylab: “*O‘zbekiston* Din ishlari bo‘yicha qo‘mita * Committee of the Religion Affairs”)
 (Ichida: Din ishlari bo‘yicha qo‘mita * Committee of the Religion Affairs” yozuvi tushirilgan kitob emblemasi)