Toshkentda kuzatilgan chang bo‘ronidan keyingi cho‘kkan chang tarkibida inson salomatligi uchun xavfli pestitsidlar mavjud emasligi aytildi

Innovatsion rivojlanish vazirligi huzuridagi Ilg‘or texnologiyalar markazi hamda Fanlar Akademiyasi Bioorganik kimyo instituti olimlari 5-noyabr kuni Toshkentda tarqalgan chang bo‘ronidan keyin cho‘kkan chang tarkibini o‘rganib chiqdi. Bu haqda vazirlik matbuot xizmati xabar berdi.

Chang tahlili uchun namunalar poytaxtning Olmazor tumani “Beruniy” metro bekati va Mirzo Ulug‘bek tumanining “Akademiklar shaharchasi” hududlaridan olingan. Chang tarkibi SmartSEM dasturiy ta’minot yordamida 100 mikrometrdan 1 mikrometrgacha bo‘lgan turli masshtablarda olingan.

Namunalar SEM — EVO MA 10 (Zeiss, Germaniya), Panalytical Empyrean rentgen difraktometri, Agilent 7890B gaz xromatografi kabi qurilmalarda tahlil qilingan. Uskunalar ishi Data Collector dasturi yordamida nazorat qilingan.
Natijalar shuni ko‘rsatadiki, chang hajmi 5 mikrongacha bo‘lib, bu kattalikdagi chang zarralari ancha zararsizdir.

5-noyabrdagi chang namunalari 42 turdagi pestitsidlarga gaz xromatografiyasi yordamida tahlil qilinganda namunalarda pestitsidlar mavjud emasligi aniqlangan. Tahlil ma’lumotlari chang tarkibida tuz ham me’yorda ekanini ko‘rsatgan. Chang namunalarida pH o‘lchovi chang eriganida ishqoriy xususiyatlarini ko‘rsatgan.
Namunalar tahlili ular tabiatiga ko‘ra standart chang ekanini ko‘rsatgan. Chang tarkibida og‘ir metallar, tuzlar, inson salomatligi uchun xavfli pestitsidlar mavjud emas.
Eslatib o‘tamiz, 4-noyabr kuni Toshkentda chang miqdori ruxsat etilgan me’yordan 5 barobarga, keyinroq mahalliy vaqt bilan soat 21:00 va 23:00 orasida 30 barobargacha ko‘tarilgandi va poytaxt havoning ifloslanish darajasi bo‘yicha dunyoda birinchi o‘ringa chiqdi.  6-noyabr kunduzi havoning isishi atmosferada chang tarkibi sezilarsiz kamayishiga olib keldi, ammo changli g‘ubor butunlay tarqalmadi. 7-noyabr kuni esa havoning ifloslanish darajasi avvalgi kunga nisbatan pasaya boshladi. 8-noyabr kuni Toshkent havosidagi chang miqdori normal ko‘rsatkichga qaytgan.