Kiyevdagilar Donbass frontidagi inqiroz haqida ochiq aytishmoqda. U yerda haqiqiy vaziyat qanday?

Donbass frontida xorijlik jurnalistlar bilan suhbatda bo‘lgan ukrain rasmiylari va harbiylari vaziyat ularning armiyasi uchun juda og‘ir ekanini tasdiqlashgan: Rossiya qo‘shinlari otilayotgan artilleriya snaryadlari soni bo‘yicha katta ustunlik qayd etmoqda va aviatsiyadan faol foydalanmoqda. Shu bilan birga, Ukraina qurolli kuchlari askarining so‘zlariga ko‘ra, frontda yaqin masofadan o‘t ochish qurollari orqali to‘qnashuvlar deyarli kuzatilmayapti — ya’ni Rossiya armiyasi og‘ir qurollar borasidagi ustunligidan foydalanmoqda. Ukrain qo‘shinlarining yo‘qotishlari ulkan: mudofaa vazirligi kuniga 100 nafargacha askar va zobitlar halok bo‘layotganini tasdiqlagan (yaralanganlar bilan qo‘shganda kunlik yo‘qotishlar 600 kishigacha yetadi). Ukraina qo‘mondonligi (oddiy askarlar ham) bunday kritik vaziyatdan chiqishning yo‘li — G‘arbdan og‘ir qurollar yetkazib berilishi hajmini ko‘paytirish ekanini aytmoqda. Lekin bunday ta’minot bo‘lmagan taqdirda ham, Ukraina armiyasi halokat yoqasida emas, front sochilib ketmagan. Rossiya harbiylarining oldinga yurishi hamon minimal darajada — kuniga bir necha kilometrdan ko‘p emas.
Donbass frontida nimalar bo‘lmoqda?
Janglar hamon (so‘nggi ikki oyda bo‘lgani kabi) Shimoliy Don sohillarida davom etmoqda. Ikki tomon ham yangi platsdarmlar o‘rnatishga (ukrain armiyasi — daryoning o‘ng qirg‘og‘ida, rossiyaliklar — so‘l qirg‘og‘ida), shuningdek raqibning platsdarmlarini yakson etishga urinmoqda. Hozircha armiyalarning hech biri bu borada haqiqiy muvaffaqiyatga erisha olmadi.

Ukraina armiyasidagi inqiroz haqida nima deyish mumkin?
Ehtimol, hech qanday strategik inqirozning o‘zi yo‘q.
Frontdagi holat bo‘yicha yuqorida keltirilgan janglar tavsifidan ko‘rinib turibdiki, ukrain qo‘shinlari yo‘qotishlarga uchramoqda, ayrim aholi punktlarini boy bermoqda, ammo baribir hali bu mag‘lubiyat degani emas. Ukraina armiyasi halokatga uchramasligi uchun vazifa hamon o‘zgarmagan - Donbassda rus qo‘shinlari qurshoviga tushib qolmaslik (front parchalanmasligi va rossiyalik harbiylarning mintaqaga chuqur kirib borishiga yo‘l qo‘ymaslik uchun).
Ukraina qurolli kuchlarida ikki variant bor: yoki Kamishevaxadan shimolda va Baxmut — Lisichansk trassasida, shuningdek Shimoliy Don bo‘ylab Svyatogorskdan Lisichanskka qadar front uchastkalarini mudofaa qilishda davom etish, yoki Lisichansk va Severodonetskdagi qo‘shinlarni o‘z vaqtida evakuatsiya qilish.
Asosiy maqsad — armiyani G‘arb qurollari bilan qayta qurollantirish hamda yangi birlashmalar tuzish uchun vaqtdan yutish hisoblanadi. Harbiy ekspertlar bu maqsad amalga oshgan taqdirda Ukraina armiyasida umumiy g‘alaba uchun imkoniyatlar yuqori bo‘ladi degan fikrda.
Agar bu strategik inqiroz bo‘lmasa, unda nima? 
Ukraina qurolli kuchlarida taktika darajasida inqiroz borligi ko‘rinib turibdi. Bu Rossiya armiyasi kamchiliklarning bir qismini bartaraf etgani bilan bog‘liq:
Rossiya qo‘mondonligining bu «yangi tuzatishlari» Ukraina qurolli kuchlari qiyinchilik va yo‘qotishlarga duchor bo‘lishiga sabab bo‘lmoqda. Endi ukrain harbiylari o‘zining asosiy ustunligidan — ko‘p miqdordagi, tankka qarshi raketalar bilan yaxshi qurollangan piyodalardan to‘liq foydalana olmaydi. Janglar 10 va undan ortiq kilometrlik masofadan turib olib borilar ekan, yengil qurollangan jangchilar samara keltirmaydi.
Shundan ham Ukraina hukumatining imkon qadar tezroq va ko‘proq artilleriya tizimlariga ega bo‘lish istagini tushunish mumkin. Ukraina armiyasi rossiyaliklar bilan teng kuchlarda jang qila olishi uchun, unga NATOning yuzlab 155 millimetr kalibrli «stvollari» kerak (ularda hozirda mavjud bo‘lgan sovetlarning 152 millimetr kalibrli qurollariga tez orada snaryadlar qolmaydi; qolaversa, Ukraina qurolli kuchlarida 24 fevralga qadar mavjud bo‘lgan bu kabi ko‘plab qurollarning katta qismi yo‘q qilingan).
Ehtimol, ukrain harbiylarining G‘arb matbuoti orqali katta yo‘qotishlar va Rossiya artilleriyasi qarshi javob qaytmagan holda ishlayotgani haqidagi hikoyalari ham og‘ir qurollar yetkazib berish hajmini oshirish zarurligini ko‘rsatib beradi.
Ukraina armiyasidagi taktik inqiroz strategik darajaga chiqishi ham mumkin (ehtimoli yuqori)
Birinchidan, hozirgi vaziyatda ukrain qo‘mondonligining xatosi juda ham qimmatga tushadi: Lisichansk va Severodonetskni qurshovga olish uchun harakat qilayotgan Rossiya armiyasining shimol va janubdagi guruhlari oralig‘idagi masofa 30 kilometrdan ko‘p emas. Ukraina mudofaasining har qanday yorib o‘tilishi minglab ukrain harbiylari va zobitlarini ularning barcha og‘ir texnikalari bilan birgalikda qutqarish uchun imkonsiz qilib qo‘yadi.
Ikkinchidan, frontda hozircha Rossiyaning yirik kuchlari ko‘rinmayapti. Masalan, butun 1-tank armiyasi ayni vaqtda qayerda ekani tushunarsiz. Shuningdek, aprel oyi oxirida Izyum platsdarmidan olib ketilgan harbiy-havo kuchlari diviziyalari va brigadalarining katta qismi Rossiyaga qaytarib ketilgan va ular katta ehtimol bilan qayta guruhlash jarayonida. Ehtimol, ular kelgusida qandaydir muhim yo‘nalishlardan biriga — ukrain qo‘shinlari so‘nggi kuchlari bilan himoyalanayotgan yo‘nalishlardan biriga tashlanishi mumkin.