Naslli mahsulot (material) bonitirovkasini o‘tkazish tartibi va shartlari to‘g‘risidagi nizomni tasdiqlash haqida

O‘zbekiston Respublikasining “Naslchilik to‘g‘risida”gi Qonuni (O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1995-y., 12-son, 255-modda) va O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2013-yil 15-iyuldagi PQ-2003-sonli “Qonunlarning havolaki normalarini amalga oshirishga qaratilgan normativ-huquqiy va boshqa hujjatlarni ishlab chiqish rejalarini tasdiqlash to‘g‘risida”gi qaroriga (O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2013-y., 29-son, 373-modda) muvofiq buyuraman:
 1. Naslli mahsulot (material) bonitirovkasini o‘tkazish tartibi va shartlari to‘g‘risidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
 2. Mazkur buyruq rasmiy e’lon qilingan kundan e’tiboran kuchga kiradi.
 Mazkur Nizom O‘zbekiston Respublikasining “Naslchilik to‘g‘risida”gi Qonuni va O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2013-yil 15-iyuldagi PQ-2003-son “Qonunlarning havolaki normalarini amalga oshirishga qaratilgan normativ-huquqiy va boshqa hujjatlarni ishlab chiqish rejalarini tasdiqlash to‘g‘risida”gi qaroriga muvofiq naslli mahsulot (material) bonitirovkasini o‘tkazish tartibi va shartlarini belgilaydi.
 1. Mazkur Nizomda quyidagi asosiy tushunchalar qo‘llaniladi:
 bonitirovka — hayvonlarning nasldorlik va mahsuldorlik sifatlarini baholash;
 naslli mahsulot (material) — nasldor hayvon, uning urug‘i va embrionlari, nasldor tuxum, ipak qurti urug‘i;
 naslchilik ishlari bo‘yicha zootexnik (bonityor) — seleksiya maqsadida nasldor hayvonlarni urchitish, naslli mahsulot (material) yetishtirish va undan foydalanish bo‘yicha maxsus bilimga ega bo‘lgan mutaxassis;
 naslchilik subyektlari — naslchilik ishi bilan shug‘ullanuvchi ilmiy-tadqiqot muassasalari, korxonalar va xo‘jaliklar, seleksiya markazlari, ippodromlar, immunogenetik nazorat laboratoriyalari, nazorat-sinov stansiyalari, embrionlarni ko‘chirib o‘tkazish (transplantatsiya) markazlari hamda boshqa yuridik va jismoniy shaxslar — naslli mahsulot egalari;
 klass — qishloq xo‘jaligi hayvonlarini baholash natijasi bilan belgilanadigan toifa;
 laktatsiya davri — qishloq xo‘jaligi hayvonlarining sut berish davri;
 servis davri — qishloq xo‘jaligi hayvoni tuqqan davrdan to‘liq qochgan davrgacha bo‘lgan muddat;
 eksteryer — hayvonning tashqi tana tuzilishi.
 2. Bonitirovka qishloq xo‘jaligi hayvonlarining nasl va mahsuldorlik sifatlarini baholab, ulardan kelgusida naslchilik ishlarida foydalanish maqsadida o‘tkaziladi.
 3. Naslli mahsulot (material) bonitirovkasi naslchilik ishlari bo‘yicha zootexnik (bonityor) tomonidan o‘tkaziladi. Agar naslchilik subyektida naslchilik ishlari bo‘yicha zootexnik (bonityor) bo‘lmasa, ushbu mutaxassis shartnoma asosida chetdan jalb qilinishi mumkin.
 4. Naslchilik subyektlaridagi naslli mahsulotlar (materiallar) har yili bonitirovkadan o‘tkaziladi. Bunda o‘tgan yilning 1-oktabr kunidan joriy yilning 30-sentabr kunigacha bo‘lgan vaqt bonitirovka o‘tkazish davri hisoblanadi.
 Naslchilik subyekti o‘z ixtiyoriga asosan naslli mahsulot (material) bonitirovkasini mazkur Nizomda belgilangan tartibda bir yil davomida takroran o‘tkazishga haqli.
 5. Naslli mahsulot (material) bonitirovkasi har bir nasldor hayvon turi bo‘yicha alohida-alohida o‘tkaziladi.
 6. Naslchilik subyektlari tomonidan har yili kelgusi yil uchun naslli mahsulot (material) bonitirovkasini amalga oshirish rejasi ishlab chiqilishi lozim. Bunda chetdan jalb qilinadigan mutaxassis naslli mahsulot (material) bonitirovkasini amalga oshirish rejasi bilan oldindan tanishtirilishi kerak.
 7. Naslchilik subyektlarining murojaatiga asosan, hududiy chorvachilikda naslchilik ishlari davlat inspeksiyalari naslli mahsulot (material) bonitirovkasini amalga oshirish rejasini ishlab chiqishda va chetdan mutaxassis jalb qilishda naslchilik subyektlariga ko‘maklashadilar.
 8. Naslchilik subyektlari naslli mahsulot (material) bonitirovkasini amalga oshirish uchun zarur axborotga, xususan, nasldor hayvonning kelib chiqishi, mahsuldorligi va boshqa sifatlarini tasdiqlovchi hujjatlarga ega bo‘lishlari, shuningdek naslchilik sohasidagi yangiliklarni muntazam ravishda o‘rganib, tahlil qilib borishlari kerak.
 9. Bonitirovka o‘tkazishda qishloq xo‘jaligi hayvonlarining eksteryeri, gavda tuzilishi, rivojlanishi, mahsuldorligi, kelib chiqishi, avlod-ajdodlarining nasl va mahsuldorlik sifatlari kabi belgilari baholanadi.
 10. Naslli mahsulot (material) bonitirovkasini o‘tkazishda naslning genetik kelib chiqishi (genotipi) hisobga olinadi.
 11. Naslchilik subyekti rahbari naslli mahsulot (material) bonitirovkasini o‘tkazish uchun zarur shart-sharoitlar yaratilishini ta’minlashi zarur.
 12. Naslli mahsulot (material) bonitirovkasini o‘tkazishda naslchilik ishlari bo‘yicha zootexnik (bonityor) quyidagilar uchun mas’ul hisoblanadi:
 bonitirovka ishlarining aniq, to‘liq va sifatli o‘tkazish;
 naslli mahsulot (material) klasslarini aniqlash va ularni guruhlarga ajratish;
 bonitirovka natijasi bo‘yicha hujjatlarni tayyorlash;
 bonitirovka natijasi bo‘yicha tayyorlangan hujjatlarni naslchilik subyekti rahbariga topshirish.
 13. Naslli mahsulot (material) bonitirovkasini o‘tkazishda qoramollar mazkur Nizomning 1 — 12-ilovalarida, qo‘ylar 13 — 21-ilovalarida, echkilar 22 — 24-ilovalarida, otlar 25 — 36a-ilovalarida, parrandalar 37 — 46-ilovalarida, asalarilar 47 — 49-ilovalarida, quyonlar 50 — 57-ilovalarida, baliqlar 58 — 61-ilovalarida, ipak qurtlari 62 — 66-ilovalarida belgilangan shartlar bo‘yicha baholanadi. 
 14. Mazkur Nizomning 14-bandida nazarda tutilmagan naslli mahsulot (material) bonitirovkasi tegishli naslli mahsulot (material) zotiga qo‘yilgan minimal talablar asosida o‘tkaziladi.
 15. Naslli mahsulot (material) bonitirovkasini o‘tkazish bilan bog‘liq xarajatlar naslchilik subyekti tomonidan moliyalashtiriladi.
 16. Naslchilik subyektida o‘tkazilgan naslli mahsulot (material) bonitirovkasini o‘tkazish yakuni bo‘yicha ma’lumotnoma tuziladi. 
 17. Naslli mahsulot (material) bonitirovkasi natijalari bo‘yicha ma’lumotnomadan seleksiya-naslchilik ishlarida foydalaniladi.
 18. Mazkur Nizom talablarining buzilishida aybdor bo‘lgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javobgar bo‘ladi.