Akademik litseylarda saralash imtihonlarini o‘tkazish, rasmiylashtirish va natijalarini e’lon qilish tartibi to‘g‘risidagi nizomni tasdiqlash haqida

O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 23-martdagi 212-son “Akademik litseylarga umumiy o‘rta ta’lim maktablari o‘quvchilarini tanlab olish, o‘qishga qabul qilish, ularning o‘qishini ko‘chirish va o‘qishdan chetlatish tartibi to‘g‘risidagi nizomni tasdiqlash haqida”gi qaroriga muvofiq O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi va Xalq ta’limi vazirligi qaror qiladi:
 1. Akademik litseylarda saralash imtihonlarini o‘tkazish, rasmiylashtirish va natijalarini e’lon qilish tartibi to‘g‘risidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
 2. Mazkur qaror rasmiy e’lon qilingan kundan e’tiboran kuchga kiradi.
 Mazkur Nizom O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 23-martdagi 212-son “Akademik litseylarga umumiy o‘rta ta’lim maktablari o‘quvchilarini tanlab olish, o‘qishga qabul qilish, ularning o‘qishini ko‘chirish va o‘qishdan chetlatish tartibi to‘g‘risidagi nizomni tasdiqlash haqida”gi qaroriga muvofiq akademik litseylarda saralash imtihonlarini o‘tkazish, rasmiylashtirish va natijalarini e’lon qilish tartibini belgilaydi. 
 1. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 23-martdagi 212-son qarori bilan tasdiqlangan Akademik litseylarga umumiy o‘rta ta’lim maktablari o‘quvchilarini tanlab olish, o‘qishga qabul qilish, ularning o‘qishini ko‘chirish va o‘qishdan chetlatish tartibi to‘g‘risidagi nizomga asosan dastlabki tanlovdan o‘tgan 9-sinf bitiruvchilarini akademik litseylarga qabul qilish uchun saralash imtihonlari (bundan buyon matnda saralash imtihonlari deb yuritiladi) tashkil etiladi. 
 2. Saralash imtihonlari ijodiy imtihon yoki test sinovlari tarzida tashkil etiladi.
 Saralash imtihonlarini test sinovlari yoki ijodiy imtihon shaklida o‘tkazish ta’lim yo‘nalishiga muvofiq akademik litseylar tomonidan mustaqil belgilanadi.
 3. Saralash imtihonlari barcha o‘quvchilar uchun teng huquqlilik, yagona qabul qoidalari va yagona tanlov asosida amalga oshiriladi.
 4. Saralash imtihonlari har yili 10-iyuldan 25-iyulga qadar o‘tkaziladi.
 5. Ijodiy imtihonlar har bir fan bo‘yicha Maslahat kengashi tavsiyasiga asosan oliy ta’lim muassasasi rektor buyrug‘i bilan tashkil etiladigan har biri kamida 5 — 7 nafar a’zodan iborat komissiya tomonidan o‘tkaziladi. 
 6. Test sinovlari Maslahat kengashi tavsiyasiga asosan oliy ta’lim muassasasi rektori buyrug‘i bilan tashkil etiladigan kamida 7 nafar a’zodan iborat test sinovlarini o‘tkazish bo‘yicha komissiya tomonidan o‘tkaziladi.
 7. Komissiya tarkibi quyidagi tartibda shakllantiriladi: 
 komissiya raisi — akademik litsey direktori;
 komissiya a’zolari — tegishli oliy ta’lim muassasasi hamda akademik litseyning professor-o‘qituvchilari va mas’ul xodimlari;
 komissiya kotibi — akademik litsey direktorining o‘rinbosari.
 8. Komissiya raisi:
 saralash imtihonlarida ishtirok etadigan kuzatuvchilar ro‘yxatini shakllantiradi;
 komissiya ishini tashkil etadi;
 komissiya vazifalarini belgilaydi;
 komissiya faoliyatini muvofiqlashtiradi va nazorat qiladi.
 Komissiya raisi mazkur Nizomda belgilangan boshqa vazifalarni ham bajaradi.
 9. Komissiya saralash imtihonlarini O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 23-martdagi 212-son qarori bilan tasdiqlangan Akademik litseylarga umumiy o‘rta ta’lim maktablari o‘quvchilarini tanlab olish, o‘qishga qabul qilish, ularning o‘qishini ko‘chirish va o‘qishdan chetlatish tartibi to‘g‘risidagi nizomda belgilangan tartibda tashkil etishga, shuningdek saralash imtihonlarining adolatli, oshkoralik tamoyillari asosida o‘tkazilishiga hamda imtihon natijalarining xolisligi uchun javobgar bo‘ladi.
 10. Saralash imtihonlarini o‘tkazish muddatlari va tegishli yo‘nalishlar bo‘yicha saralash imtihonlari topshiriladigan fanlar ro‘yxati va fanlar bo‘yicha saralash imtihoni shakli, shuningdek saralash imtihonlari natijalarini baholash mezonlari saralash imtihonlari o‘tkazilishidan kamida 10 kun oldin o‘quvchilarga ular ta’lim olgan umumiy o‘rta ta’lim muassasasi orqali xabar qilinadi, shuningdek ommaviy axborot vositalari orqali, shu jumladan akademik litseyning rasmiy veb-saytida e’lon qilinadi va akademik litseyning e’lonlar taxtasiga ilib qo‘yiladi.
 11. O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi, Xalq ta’limi vazirligi, tegishli oliy ta’lim muassasasi rektori akademik litseylarga kirish uchun sinovlar katta sig‘imdagi binolarda o‘tkazilishi, test jarayonining eng ko‘p darajada ochiqligi va shaffofligini ta’minlab, videokuzatuvlar orqali jamoatchilik, shu jumladan, o‘quvchilarning ota-onalari sinovlarni onlayn rejimida kuzatib borishlariga imkoniyat yaratilishini ta’minlaydi.
 12. O‘quvchilar chet tillar sifatida ingliz, nemis, fransuz tillaridan biri bo‘yicha saralash imtihoni topshiradi. O‘quvchi o‘qigan chet tilidan qat’i nazar, xohlagan (ingliz, nemis, fransuz) chet tilidan saralash imtihoni topshirishi mumkin.
 Agar umumiy o‘rta ta’lim muassasasida ingliz, nemis yoki fransuz tillari o‘tilmasdan boshqa chet tillari o‘qitilgan holda, shu chet tilidan test sinovi o‘rniga ijodiy imtihon topshiriladi.
 13. Saralash imtihonlari savollari (topshiriqlari) akademik litsey direktorining tavsiyasiga ko‘ra tegishli oliy ta’lim muassasasi rektorining buyrug‘i bilan tuzilgan ekspert guruh (bundan buyon matnda Ekspert guruh deb yuritiladi) tomonidan ishlab chiqiladi va tasdiqlanadi.
 Ekspert guruh a’zolari akademik litseyning va tegishli oliy ta’lim muassasasining professor o‘qituvchilari tarkibidan shakllantiriladi.
 Ekspert guruhi ishiga akademik litsey direktori rahbarlik qiladi.
 14. Saralash imtihonlari savollari (topshiriqlari) Davlat ta’lim standartlari doirasida 5 — 9 sinf o‘quv dasturlariga muvofiq tuziladi.
 15. Tuziladigan savollarning (topshiriqlarning) sifati va mazmuni bo‘yicha ekspert guruhi a’zolari mas’ul hisoblanadi.
 16. Saralash imtihonlarning savollari (topshiriqlari) saralash imtihonlar o‘tkazilishidan 5 kun oldin to‘liq ishlab chiqiladi.
 Saralash imtihonlari savollari (topshiriqlari) akademik litsey direktorida saqlanadi va maxfiyligi uchun akademik litsey direktori javobgar bo‘ladi.
 17. Saralash imtihonlari o‘quvchining tanloviga asosan o‘zbek, rus yoki qoraqalpoq tilida o‘tkaziladi.
 18. Saralash imtihonlari o‘tkaziladigan kuni akademik litseylar tomonidan berilgan tegishli ruxsatnomaga ega bo‘lmagan shaxslarning saralash imtihonlari o‘tkaziladigan binolarga kirishi taqiqlanadi.
 Saralash imtihonlarida umumiy o‘rta ta’lim muassasalari o‘qituvchilari, ota-onalar (vasiylar), tasarrufida akademik litseylar bo‘lgan vazirlik va idoralar hamda tegishli oliy ta’lim muassasasining xodimlari kuzatuvchi sifatida ishtirok etadi.
 19. Akademik litseyning ayrim ta’lim yo‘nalishlari xususiyatlaridan kelib chiqib 3 ta umumta’lim fanidan test sinovlari o‘tkaziladi.
 20. Test sinovi o‘tkaziladigan kuni o‘quvchilar test sinovlari o‘tkaziladigan bino hududiga soat 7:00 dan boshlab videotasvir orqali shaxsini tasdiqlovchi hujjati va akademik litsey tomonidan o‘quvchiga beriladigan ruxsatnoma bilan birga kiritiladi. 
 O‘quvchi test sinovlari o‘tkaziladigan binoga soat 8:20 gacha kiritiladi. Test sinovlari boshlangandan keyin o‘quvchi binoga kiritilmaydi va belgilangan vaqtda test sinovlariga kelmagan o‘quvchi uchun qo‘shimcha test sinovlari o‘tkazilmaydi.
 21.Test sinovlari soat 8:30 da boshlanadi.
 Soat 8:30 dan 9:00 gacha o‘quvchilar javoblar varaqasini to‘g‘ri to‘ldirish tartibi bilan tanishadilar, javoblar varaqasining va savollar kitobi muqovasining belgilangan joyiga o‘zi haqidagi tegishli ma’lumotlarni (F.I.O. va ta’lim yo‘nalishi) yozadi va imzosi bilan tasdiqlaydi.
 Bu vaqt test o‘tkazish uchun ajratilgan vaqt me’yoriga kirmaydi.
 22. Test boshlangandan keyin hech kim test sinovlari o‘tkazilayotgan binoga kiritilmaydi va test topshiriqlari bo‘yicha o‘quvchilar bilan savol-javob qilinmaydi.
 Test sinovi davomida test sinovlari o‘tkazilayotgan bino eshiklari ochiq holatda turadi. Komissiya a’zolari va kuzatuvchilar test o‘tkazilayotgan binodan chiqishi taqiqlanadi.
 23. O‘quvchi javoblar varaqasi raqami bilan savollar kitobi raqamining bir-biriga mosligini va savollar kitobida fanlar bo‘yicha test savollarida tipografik xato yoki boshqa nuqsonlar yo‘qligini tekshiradi. Agar test savollarida nuqson bo‘lganda soat 9.00 gacha bu haqda komissiya a’zolariga xabar beradi va 9:00 dan keyin e’tirozlar qabul qilinmaydi. 
 Nuqsonlari aniqlangan savollar kitobi va javoblar varag‘i komissiya tomonidan boshqasiga almashtirilib beriladi.
 24. O‘quvchiga test topshiriqlarini bajarish uchun har bir fandan 15 ta test savoli beriladi. Test savollarini yechish uchun o‘quvchilarga har bir fan uchun 30 daqiqa vaqt beriladi.
 Har bir test savoliga 4 tadan (A, V, S, D) javoblar varianti berilgan bo‘lib, o‘quvchi ulardan faqat bittasini savollar kitobchasida belgilashi (savollar kitobida belgilangan javoblarni o‘zgartirish mumkin), keyinchalik javoblar varaqasidagi mos doirachalarini belgilangan tartibda tegishli belgini (+) qo‘yishi kerak (javoblar varaqasida belgilangan javoblarni o‘zgartirish mumkin emas).
 Har bir test savoliga faqat bitta javob belgilanishi shart.
 To‘ldirilgan javoblar varaqasi o‘quvchining bilim darajasini belgilovchi asosiy hujjat hisoblanadi.
 25. Javoblar varaqasi o‘quvchi tomonidan havorang pastali sharikli ruchka bilan to‘ldiriladi.
 Javoblar varaqasi to‘g‘ri to‘ldirilishi uchun o‘quvchi shaxsan javobgardir.
 Javoblar varaqasini to‘ldirishga test sinovi uchun belgilangan vaqt me’yoriga qo‘shimcha 20 daqiqa ajratiladi.
 Javoblar varaqasi namunasi har bir akademik litsey tomonidan mustaqil ravishda belgilaniladi.
 26. Test sinovlarini topshirish vaqtida o‘quvchining binodan chiqishi taqiqlanadi, binodan chiqqan o‘quvchi qaytadan test sinovlariga qo‘yilmaydi, sog‘lig‘i yomonlashgan holatlarda test materiallarisiz komissiya a’zosi va tibbiy xizmat xodimi kuzatuvi ostida binodan chiqish hollari bundan mustasno.
 27. Komissiya raisi tomonidan testni bajarish uchun ajratilgan vaqt tugagani va savollar kitobida belgilangan javoblarni javoblar varaqasini to‘ldirish uchun qo‘shimcha vaqt boshlanganligi e’lon qilinganda o‘quvchi savollar kitobi bilan ishlashni to‘xtatib, savollar kitobida belgilangan javoblarni javoblar varaqasining mos doirachalariga tegishli belgi (+) qo‘yishni boshlashi, qo‘shimcha ajratilgan vaqt tugagani e’lon qilinganda javoblar varaqasi bilan ishlashni to‘xtatishi shart.
 28. Test sinovlarini belgilangan muddatdan oldin tugatgan yoki test sinovlari uchun ajratilgan vaqt tugagach, o‘quvchilar test materiallarini topshiradi.
 29. Komissiya a’zolari quyidagi holatlarda test sinovi jarayonidan chetlashtiriladi:
 bino va qavatga taqiqlangan vositalarni olib kirganda;
 o‘quvchiga taqiqlangan vositalardan foydalanish uchun sharoit yaratib berganda;
 bino va qavatda test sinovi jarayoniga boshqa shaxslarning aralashuviga, ruxsatnomasi bo‘lmagan shaxslarning kirishiga yo‘l qo‘yganda;
 yuklatilgan vazifalarini suiiste’mol qilganda;
 xatti-harakati test sinovini o‘tkazish tartibining buzilishiga olib kelganda;
 test sinovi vaqtida komissiya a’zosi va kuzatuvchi tomonidan auditoriya eshigi yopib qo‘yilishi yoki auditoriya eshigi oldida turib qavatdagi harakatlarni kuzatilishiga yo‘l qo‘yganda;
 test sinovi jarayonida bino va qavatda nazoratni qo‘ldan chiqarganda va tartibsizlik kelib chiqishiga sabab bo‘lganda; 
 binoda test sinovi tartibini buzgan o‘quvchilarni chetlashtirish to‘g‘risida dalolatnoma tuzilishiga qarshilik qilganda;
 test sinovi jarayonida yuklatilgan vazifalarni bajara olmayotganligi aniqlanganda va shu kabi boshqa holatlarda.
 30. O‘quvchi tomonidan uyali telefonlar va boshqa aloqa vositalarini olib kirish va foydalanish qat’iy man etiladi.
 Test sinovlari o‘tkaziladigan binoga kirishda o‘quvchi mikrokalkulyator, lug‘at, jadval, kitob, uyali telefon, kompyuter, telekommunikatsiya vositalari va shpargalkalar olib kirishga harakat qilsa yoki olib kirgan bo‘lsa, test sinovlari davomida test materiallarini boshqa o‘quvchiga uzatsa yoki yordam bersa, o‘quvchi test sinovlarini o‘tkazish tartibini buzgan hisoblanadi va dalolatnoma tuzilib, u test sinovidan chetlashtiriladi.
 31. O‘quvchiga test sinovlarini qayta topshirishga ruxsat berilmaydi.
 32. Test sinovlari o‘tkazilayotgan vaqtda test sinovlari o‘tkazilayotgan binoda o‘quvchilar, komissiya a’zolari va kuzatuvchilardan tashqari boshqa shaxslarning bo‘lishi taqiqlanadi.
 33. Ixtisoslik xususiyatidan kelib chiqib ayrim ta’lim yo‘nalishlarida 3 ta umumta’lim fanidan ko‘p bo‘lmagan fanlardan ijodiy imtihonlar o‘tkaziladi.
 34. Ijodiy imtihonlar og‘zaki, yozma ish, insho, bayon, diktant shaklida bo‘lishi mumkin. Bunda ijodiy imtihon o‘tkazish jarayonlari videotasvirga tushirilishi shart.
 35. Ijodiy imtihonlar belgilangan kunda soat 8:30 da boshlanadi. 
 36. Ijodiy imtihonlarni o‘tkazish uchun o‘quvchilarga har bir fan uchun 45 daqiqa vaqt beriladi.
 37. O‘quvchi tomonidan uyali telefonlar va boshqa aloqa vositalarini olib kirish va foydalanish qat’iy man etiladi.
 Ijodiy imtihonlar o‘tkazilayotgan binoga kirishda o‘quvchi mikrokalkulyator, lug‘at, jadval, kitob, uyali telefon, kompyuter, telekommunikatsiya vositalari va shpargalkalar olib kirishga harakat qilsa yoki olib kirgan bo‘lsa, ijodiy imtihonlar davomida boshqa o‘quvchiga yordam bersa, o‘quvchi ijodiy imtihonlarni o‘tkazish tartibini buzgan hisoblanadi va dalolatnoma tuzilib, u ijodiy imtihondan chetlashtiriladi.
 38. O‘quvchiga ijodiy imtihonlarni qayta topshirishga ruxsat berilmaydi.
 39. Ijodiy imtihonlar o‘tkazilayotgan vaqtda ijodiy imtihon o‘tkazilayotgan binoda o‘quvchilar, komissiya a’zolari va kuzatuvchilardan tashqari boshqa shaxslarning bo‘lishi taqiqlanadi.
 40. Saralash imtihonlari 0 baldan 100 balgacha bo‘lgan oralig‘ida, yagona ko‘p balli tizim bo‘yicha baholanadi.
 Baholash mezonlari har bir fanga ajratilgan umumiy ballar doirasida, o‘quvchilarga qo‘yilgan talablarning xususiyatlari hisobga olingan holda, Ekspert guruh tomonidan belgilanadi.
 41. Saralash imtihonlari ijodiy imtihon shaklida o‘tkazilganda, imtihon natijalari komissiya tomonidan baholanadi.
 Saralash imtihonlari test sinovlari shaklida o‘tkazilganda, imtihon natijalari Ekspert guruh tomonidan baholanadi.
 Komissiya va Ekspert guruh a’zolari tomonidan imtihon natijalarini tekshirish va baholash uchun ajratilgan xonaga uyali telefonlar va boshqa aloqa vositalarini olib kirish taqiqlanadi.
 42. Saralash imtihonlari natijalari bo‘yicha komissiya tomonidan qaydnoma rasmiylashtiriladi. Qaydnomada o‘quvchilarga qo‘yilgan ballar ko‘rsatiladi. Bunda to‘plangan eng yuqori balldan boshlab kamayib borish tartibida joylashtiriladi. Qaydnoma komissiya raisi, kotibi, a’zolari va tegishli ravishda Ekspert guruh a’zolari tomonidan imzolanadi.
 43. Saralash imtihonlarining natijalari test sinovlari yoki ijodiy imtihonlar o‘tkazilgan kunning ertasiga tegishliligi bo‘yicha oliy ta’lim muassasasi yoki akademik litseyning rasmiy veb-saytida e’lon qilinadi hamda akademik litseyning e’lonlar taxtasiga ilib qo‘yiladi.
 44. Saralash imtihonlari natijalaridan norozi bo‘lgan o‘quvchilar yoki uning ota-onasi yoxud ularning o‘rnini bosuvchilari (vasiylar) saralash imtihonlari natijasi e’lon qilingandan keyin 2 kun davomida saralash imtihonlari o‘tkazilgan ta’lim muassasasida tegishli oliy ta’lim muassasasi rektorining buyrug‘i bilan tashkil etilgan apellatsiya komissiyasiga yozma murojaat etish huquqiga ega.
 Apellatsiya shikoyatiga o‘quvchi ruxsatnomasining nusxasi ilova qilinadi. Apellatsiya shikoyati qabul qilinganligi to‘g‘risida o‘quvchiga yoki uning ota-onasi yoxud ularning o‘rnini bosuvchilariga (vasiylarga) xabarnoma beriladi.
 Apellatsiya komissiyasi tarkibi komissiya (Ekspert guruh) faoliyatida ishtirok etmagan oliy ta’lim muassasasi hamda akademik litsey mas’ul xodimlari orasidan tuziladi.
 Apellatsiyani ko‘rib chiqishda o‘quvchi yoki uning ota-onasi yoxud ularning o‘rnini bosuvchilari (vasiy) ishtirok etish huquqiga ega.
 Apellatsiya komissiyasi 24 soat ichida apellatsiya shikoyatlarini ko‘rib chiqadi. Bunda apellatsiya komissiyasi tomonidan o‘quvchining saralash imtihonida topshirgan ishiga qo‘yilgan ballning to‘g‘riligiga baho beriladi va uning natijasi bo‘yicha tegishli qaror qabul qilinadi. Qarorda o‘quvchining saralash imtihonlaridan o‘tgan yoki o‘tmaganligi ko‘rsatiladi.
 Qaror 24 soat ichida o‘quvchiga yetkazilishi lozim.
 45. Akademik litseylarga o‘qishga qabul qilingan o‘quvchilarning saralash imtihonlari natijalari ularning shaxsiy hujjatlar yig‘ma jildlariga tikib qo‘yiladi.
 O‘qishga qabul qilinmagan o‘quvchilarning saralash imtihonlari natijalari 6 oy davomida saqlanadi, belgilangan tartibda yo‘q qilinadi.
 46. O‘quvchilarni akademik litseylarga o‘qishga qabul qilishni rasmiylashtirish O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 23-martdagi 212-son qarori bilan tasdiqlangan Akademik litseylarga umumiy o‘rta ta’lim maktablari o‘quvchilarini tanlab olish, o‘qishga qabul qilish, ularning o‘qishini ko‘chirish va o‘qishdan chetlatish tartibi to‘g‘risidagi nizomga asosan amalga oshiriladi.
 47. Ushbu Nizom talablari buzilishida aybdor bo‘lgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javobgar bo‘ladilar.