TIJORAT BANKLARINING IMTIYOZLI KREDITLASh JAMG‘ARMASI MABLAG‘LARI HISOBIDAN TARKIBIDA QIShLOQ XO‘JALIGI MAHSULOTI YETIShTIRUVChI BO‘LINMALAR BO‘LGAN HARBIY QISMLARGA KREDITLAR BERISh TARTIBI TO‘G‘RISIDA NIZOMNI TASDIQLASh HAQIDA

O‘zbekiston Respublikasining Fuqarolik kodeksi, “O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki to‘g‘risida” va “Banklar va bank faoliyati to‘g‘risida”gi qonunlariga muvofiq qaror qilamiz:
 1. Ilova qilinayotgan “Tijorat banklarining Imtiyozli kreditlash jamg‘armasi mablag‘lari hisobidan tarkibida qishloq xo‘jaligi mahsuloti yetishtiruvchi bo‘linmalar bo‘lgan harbiy qismlarga kreditlar berish tartibi to‘g‘risida nizom” tasdiqlansin.
 2. Ushbu qaror O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligida davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgan kundan boshlab o‘n kun o‘tgandan keyin kuchga kiritilsin.
 Mazkur Nizom O‘zbekiston Respublikasining Fuqarolik kodeksi, “O‘zbekiston Respublikasining Markaziy banki to‘g‘risida”, “Banklar va bank faoliyati to‘g‘risida” qonunlariga muvofiq tijorat banklari tomonidan Mudofaa vazirligi hamda Milliy xavfsizlik xizmatining Chegaralarni qo‘riqlash davlat qo‘mitasining tarkibida xo‘jalik hisobidagi qishloq xo‘jaligi mahsulotlari yetishtiruvchi bo‘linmalari mavjud harbiy qismlariga imtiyozli kreditlash jamg‘armasi hisobidan kredit berish tartibini belgilaydi.
 1. Ushbu Nizom asosida imtiyozli kreditlar (keyingi o‘rinlarda — kreditlar) tarkibida qishloq xo‘jaligi mahsulotlari yetishtiruvchi bo‘linmalar tashkil etilgan harbiy qismlarga qishloq xo‘jaligi texnikasi, yirik va mayda shoxli chorva mollari sotib olish va molxonalar qurish uchun qaytarishlik, to‘lovlilik, ta’minlanganlik, muddatlilik va maqsadli foydalanish shartlari asosida tijorat banklarining Imtiyozli kreditlash jamg‘armalari mablag‘lari hisobidan beriladi. 
 2. Ushbu kreditlar mazkur Nizomda belgilangan shartlar asosida tarkibida qishloq xo‘jaligi mahsulotlari yetishtiruvchi bo‘linma mavjud bo‘lgan harbiy qism (keyingi o‘rinlarda — harbiy qism) nomiga 20203-sonli “Respublika qaramog‘idagi budjet tashkilotlarining budjetdan tashqari mablag‘lari bo‘yicha talab qilib olinguncha depozit hisobvarag‘i” ochilgan tijorat banki filiali tomonidan 5 yilgacha muddatga beriladi. 
 3. Harbiy qismlar faqat bir tijorat bankida (filialida) budjetdan tashqari talab qilib olinguncha depozit hisob raqami ochish huquqiga ega. Ular tomonidan boshqa banklarda budjetdan tashqari talab qilib olinguncha depozit hisobvarag‘i ochilishiga yo‘l qo‘yilmaydi. 
 4. Ushbu kreditlar bo‘yicha yillik foiz stavkasi Markaziy bankning qayta moliyalash stavkasining 50 foizi miqdorida belgilanadi.
 5. Mudofaa vazirligi va Milliy xavfsizlik xizmatining Chegaralarni qo‘riqlash davlat qo‘mitasi tomonidan tegishli harbiy qismlar komandirlariga qishloq xo‘jaligi mahsulotlari yetishtiruvchi bo‘linmaning ishlab chiqarish xarajatlarini moliyalashtirish maqsadlari uchun tijorat banklari bilan kredit shartnomasi tuzishga qonun hujjatlarida belgilangan tartibda ishonchnoma beriladi.
 Ushbu ishonchnomada harbiy qism komandiriga qishloq xo‘jaligi mahsulotlari yetishtirish uchun kredit olish maqsadida tijorat banklari bilan kredit shartnomalari tuzish, kreditni qaytarish ta’minoti sifatida bo‘lg‘usi hosil, chorvachilik mahsulotlarini va kredit hisobidan sotib olingan chorva mollari hamda qishloq xo‘jalik texnikasini bankka garovga qo‘yish vakolatlari berilganligi belgilab qo‘yilishi lozim.
 6. Tijorat banklari tomonidan harbiy qismlarga biznes-reja, texnik-iqtisodiy asoslashlarni va kredit olish uchun lozim bo‘lgan boshqa hujjatlarni tayyorlashda yordam berilishi lozim.
 7. Mazkur kreditlarning qaytarilish ta’minoti sifatida bo‘lg‘usi hosil, yetishtiriladigan chorvachilik mahsulotlari va kredit hisobiga sotib olingan chorva mollari hamda qishloq xo‘jaligi texnikasi garovi xizmat qiladi.
 8. Kredit olish uchun harbiy qism uning budjetdan tashqari mablag‘lari bo‘yicha talab qilib olinguncha depozit hisob varag‘iga (20203-sonli hisobvaraqqa) xizmat ko‘rsatayotgan tijorat bankiga quyidagi hujjatlarni taqdim etishlari lozim:
 kredit olish uchun buyurtma;
 pul oqimi tahlili majburiy tarzda ko‘rsatilgan biznes-reja;
 kreditni qaytarish ta’minoti;
 bo‘lg‘usi hosil, chorva mollari va qishloq xo‘jalik texnikasining bank-benefitsiar foydasiga sug‘urtalanganligi haqidagi sug‘urta polisi;
 ushbu kreditlar va ularga hisoblangan foizlarning to‘lab berilmagan qismini to‘lab berilishi haqidagi Mudofaa vazirligi va Milliy xavfsizlik xizmatining Chegaralarni qo‘riqlash davlat qo‘mitasining yozma majburiyatlari.
 9. Olinadigan kreditning qaytarish ta’minoti sifatida qarz oluvchi harbiy qism bank filialiga kreditdan foydalanish muddati davomida olinadigan bo‘lg‘usi hosil va ishlab chiqariladigan chorvachilik mahsulotlarini sotishdan tushadigan barcha mablag‘larni hamda kredit hisobiga sotib olingan chorva mollari va qishloq xo‘jaligi texnikasini ta’minot sifatida taqdim etadi.
 Bunda bank va harbiy qism o‘rtasida bo‘lajak hosilni va ishlab chiqarilgan chorvachilik mahsulotlarini sotishdan tushadigan barcha pul mablag‘larini hamda kredit hisobidan sotib olinadigan chorva mollari va qishloq xo‘jaligi texnikasini garovi shartnomasi imzolanishi va ushbu shartnoma notarial shahodatlanishi shart.
 Garov shartnomasida harbiy qism yetishtirilgan hosil va ishlab chiqarilgan chorvachilik mahsulotlarini sotishdan tushgan barcha pul mablag‘larini to‘laligicha harbiy qismning budjetdan tashqari depozit hisobvarag‘iga o‘tkazib berilishi bo‘yicha majburiyatni olishi belgilab qo‘yiladi. Shuningdek, ushbu shartnomada bankka harbiy qismning budjetdan tashqari depozit hisobvaraqdagi mablag‘lar hisobidan memorial order bilan, unga muddatli majburiyatnomalar ilova qilingan holda, birinchi navbatda, e’tirozsiz (akseptsiz) tartibda, hisoblangan foizlarni va kreditni undirish jadvaliga muvofiq, hisoblangan foizlarni undirishga va kreditni qaytarishga yo‘naltirish huquqi beriladigan shartlar ham belgilab qo‘yiladi.
 Shuningdek, garov shartnomasiga harbiy qism tomonidan bo‘lg‘usi hosilni, kredit hisobidan sotib olingan chorva mollari hamda qishloq xo‘jaligi texnikasini kredit bergan bank-benefitsiar foydasiga tabiiy ofatlardan, o‘g‘irlanishidan, yo‘l-transport hodisalaridan, rejalashtirilgan hosilni olinmasligidan ixtiyoriy sug‘urta qilinganligi to‘g‘risidagi sug‘urta polisi ilova etilishi shart.
 10. Kredit berishni so‘rab, mazkur Tartibning 8-bandida ko‘rsatilgan barcha zarur hujjatlarni ilova qilingan holda, berilgan buyurtmaning bankka kelib tushgan kundan boshlab, ushbu ariza bo‘yicha bank tomonidan kredit berish yoki rad qilish haqida xulosa berilishi muddati 10 ish kunidan oshmasligi lozim.
 11. Berilgan kredit va unga hisoblangan foizlarning harbiy qismlarning budjetdan tashqari talab qilib olinguncha hisob varaqlardagi mablag‘lar hisobidan kredit shartnomasida belgilangan muddatda qoplanmay qolgan qismi Mudofaa vazirligi va Milliy xavfsizlik xizmatining Chegaralarni qo‘riqlash davlat qo‘mitasi tomonidan ularga har yili ushbu maqsadlarga ajratiladigan budjet mablag‘lari hisobidan qoplab beriladi.
 12. Bank va harbiy qism o‘rtasida kredit shartnomasi imzolanib, u amalga kiritilganidan keyin, bank harbiy qism uchun alohida ssuda hisob varag‘ini ochadi va undan qarz oluvchi harbiy qismning to‘lov topshiriqnomalari asosida faqat naqd pulsiz shaklda to‘lovlarni amalga oshirish yo‘li bilan kreditlar beriladi. 
 13. Berilgan kreditlar 15100 “Davlat korxona, tashkilot va muassasalariga berilgan uzoq muddatli kreditlar” balans hisobvaraqlarida hisobga olinadi.
 14. Alohida ssuda hisobraqamlaridan berilgan kreditlar bo‘yicha harbiy qismlarning muddatli majburiyatnomalari rasmiylashtiriladi va ular bankning tegishli xodimining farmoyishiga asosan kredit to‘la qaytarilganiga qadar 91905- “Qarzdorlarning uzoq muddatli kreditlar va lizinglar bo‘yicha majburiyatlari” nomli, ko‘zda tutilmagan holatlar hisobvaraqlarida hisobga olinadi.
 15. Tijorat banklari tomonidan kreditdan foydalanishning butun muddati davomida doimiy monitoring amalga oshiriladi va uning jarayonida qarzdor tomonidan olingan kreditlarning maqsadli ishlatilishini va kredit shartnomasi shartlarining amalga oshirilishi tekshiriladi. Banklar tomonidan monitoring amalga oshirilish tartibi, berilgan kreditlar boshqa maqsadlarda ishlatilgan taqdirda, qarzdorga nisbatan qo‘llaniladigan jazo choralari kredit shartnomasida belgilab olingan bo‘lishi kerak. Monitoring vaqtida berilgan kreditlar maqsadsiz ishlatilganligi aniqlangan taqdirda, kreditlarning maqsadsiz ishlatilgan qismi muddatidan oldin qaytarib olinadi va harbiy qismga kredit shartnomasida belgilangan jarima choralari qo‘llaniladi.
 16. Kreditdan foydalanganlik uchun foizlarni hisoblash qonunchilikda belgilangan tartibda amalga oshiriladi, ularni undirish oyda bir marta, kredit shartnomasida kelishilgan sanada amalga oshiriladi. Kredit bo‘yicha hisoblangan foizlar to‘lovi va asosiy qarzning qaytarilishi qarzdorning 20203-sonli “Respublika qaramog‘idagi budjet tashkilotlarining budjetdan tashqari mablag‘lari bo‘yicha talab qilib olinguncha depozit hisobvarag‘i”dagi mablag‘lar hisobidan muddatli majburiyatnomalar asosida memorial order bilan birinchi navbatda, akseptsiz tartibda amalga oshiriladi. Bunda hisoblangan foizlar kredit bo‘yicha asosiy qarzdan oldin undirib olinadi.
 Harbiy qismlar kredit bo‘yicha asosiy qarz va hisoblangan foizlarni kredit shartnomasida belgilangan muddatdan oldin qaytarish huquqiga egalar.
 17. Qarzdorning 20203-sonli hisob varag‘idagi mablag‘lar olingan kredit va unga hisoblangan foizlarni to‘lash uchun yetarli bo‘lmagan taqdirda, foizlar va kredit qoldig‘ini undirish quyidagi tartibda amalga oshiriladi:
 1) tabiiy ofatlar yoki boshqa sabablar natijasida hosil kam yetishtirilgani yoki umuman yetishtirilmagani yoki chorva mollarining nobud bo‘lganligi sababli harbiy qismning budjetdan tashqari talab qilib olinguncha depozit hisob varag‘idagi mablag‘lar kredit va u bo‘yicha hisoblangan foizlarni to‘lashga yetarli bo‘lmagan taqdirda, hisoblangan foizlar va kredit qoldig‘i sug‘urta polisi asosida sug‘urta tashkiloti tomonidan bankning birinchi talabi asosida qoplab beriladi;
 2) yetarli darajada hosil va chorvachilik mahsulotlari yetishtirilgan, ammo uni sotishdan tushgan mablag‘lar kredit va unga hisoblangan foizlarni to‘lash uchun yetarli bo‘lmagan taqdirda, kredit bo‘yicha asosiy qarz va hisoblangan foizlarning qoldiq summasi kreditni qaytarish muddati yetib kelganda Mudofaa vazirligi va Milliy xavfsizlik xizmatining Chegaralarni qo‘riqlash davlat qo‘mitasi tomonidan, ularning bankka taqdim etilgan yozma majburiyatlari asosida, ushbu maqsadlar uchun budjetdan ajratilgan mablag‘lar hisobidan qoplab beriladi;
 3) yuqorida keltirilgan barcha manbalar hisobidan berilgan kreditlar va ularga hisoblangan foizlar to‘liq qoplanmay qolgan taqdirda, bank tomonidan kreditning va hisoblangan foizlarning qoplanmay qolgan qismini garovga olingan chorva mollari va qishloq xo‘jaligi texnikasini qonunchilikda belgilangan tartibda ularni sotishdan tushgan mablag‘lar hisobidan qoplaydi. 
 18. Mazkur Nizom O‘zbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi va Milliy xavfsizlik xizmati bilan kelishilgan.