Rossiyaning O‘zbekiston pomidorlari importini taqiqlashga asos bo‘lgan tashxisi noto‘g‘ri bo‘lib chiqdi

Rossiyaning O‘zbekistonning ayrim qishloq xo‘jaligi mahsulotlariga taqiq qo‘yishiga sabab bo‘lgan tashxis noto‘g‘ri bo‘lib chiqdi. Bu haqda O‘simliklar karantini davlat inspeksiyasi axborot xizmati rahbari Durdona Ochilova 11-yanvar, dushanba kuni bo‘lib o‘tgan brifingda ma’lum qildi.

Qashqadaryo hamda Navoiy viloyatlaridan pomidor hamda qalampir, Farg‘ona viloyatidan barcha mahsulotlarning importiga Rossiya tomonidan taqiq qo‘yilgan edi.
Brifingda ma’lum qilinishicha, taqiq e’lon qilingan kuni mazkur kasallikni aniqlash uchun O‘simliklar karantini davlat inspeksiyasi markaziy apparati, o‘simliklar karantini ilmiy markazi hamda markaziy karantin laboratoriyasidan iborat maxsus ishchi guruhi hududlarga safarbar etildi. Inspeksiya rahbariyati “Rosselxoznadzor” vakillari bilan muzokaralar o‘tkazib, ularning tajribaviy tavsiyalarini inobatga olgan holda, pomidor va bulg‘or qalampiri mahsuloti hamda uning eksportiga jiddiy zarar yetkazuvchi ushbu kasallikning alomatlari, tarqalish yo‘llari va qarshi kurash mexanizmi aniq belgilab olindi.
Respublikaning virusdan xoli ekanligini tasdiqlash maqsadida nafaqat Qashqadaryo, Navoiy, Farg‘ona, balki har bir hudud kesimida mahsulot yetishtiriluvchi issiqxonalarning joylashgan o‘rni, maydoni, turi va fitosanitar tozaligi to‘g‘risidagi ma’lumotnomasi, ya’ni pasporti shakllantirilib, Rossiya tomoniga taqdim etildi.
Xususan, Farg‘ona viloyatida bugungi kunda mavjud issiqxonalarning 99,11 gektar maydonini pomidor ekinlari tashkil etib, ularning barchasi sanoat issiqxonalari hisoblanadi. Shundan 36,46 gektarni tashkil etgan 18 ta issiqxonada pomidor yetishtirilishi davom etmoqda. Respublika bo‘ylab o‘tkazilgan maxsus fitosanitar dala nazorati chog‘ida barcha issiqxona rahbar va xodimlariga kasallik va zararkunandalar hamda pomidorning jigarrang bujmayish virusi kasalligi haqida tushuntirish ishlari olib borildi.
Xalqaro mutaxassislar hamkorligida olib borilgan o‘rganishlar natijasida aytishim mumkinki, hozirga qadar O‘zbekistonda “Pomidor jigarrang bujmayish virusi kasalligi”ning tashqi simptomatik alomatlari qayd etilmadi.
Inspeksiya xodimlari tomonidan olib borilgan qat’iy fitosanitar tekshiruvlar, shuningdek, “O‘zdavkarantin” hamda “Rosselxoznadzor” o‘rtasidagi muzokaralar natijasida 2020-yilning 18-dekabridan boshlab Farg‘ona viloyatida joylashgan 7 ta korxonadan pomidor va qalampir mahsulotlarini, 2021-yilning 1-yanvardan boshlab esa Qashqadaryo va Navoiy viloyatlaridan 34 ta korxona pomidor mahsulotini, Farg‘ona viloyatidan quritilgan mahsulotlarning Rossiyaga eksport qilinishiga ruxsat olindi.
Eslatib o‘tamiz, Farg‘onaga viloyati hokimi Xayrullo Bozorov Rossiyaga yuborilgan pomidordan chiqqan kasallik Farg‘onadagi birorta issiqxonada aniqlanmaganini aytgan edi. Hokimning Rossiyaning vakolatli organlari tomonidan Farg‘onada yetishtirilgan barcha qishloq xo‘jaligi mahsulotlari importiga qo‘yilgan taqiq viloyatga juda salbiy ta’sir ko‘rsatishini ta’kidlab, taqiq olib tashlanmasa, “Farg‘onaga og‘ir bo‘lishini” aytgandi.
“Yuksalish” umummilliy harakati yetakchisi, Oliy Majlis Qonunchilik palatasi deputati Bobur Bekmurodov Rossiya tomonidan Farg‘ona, Navoiy va Qashqadaryo viloyatlarida yetishtirilgan qishloq xo‘jaligi mahsulotlari importiga qo‘yilgan taqiqqa munosabat bildirib, “bunday harakatlar Jahon savdo tashkilotiga a’zolikni tezlashtirish lozimligini yana bir bor eslatayotgani”ni ta’kidlab o‘tgan edi.
Telegram’dagi “Davletovuz” kanali esa O‘zbekiston qalampiri va pomidoriga qarshi Rossiya tomonidan qo‘yilayotgan taqiqlar “O‘zbekiston hukumati Rossiya vaksinasini rasman (xuddi Qozog‘iston kabi) sotib olmayotgani yoki ‘mahalliylashtirmayotgani’ tufayli” joriy etilayotgan bo‘lishi mumkinligini aytgandi.