Jahon banki: Pandemiya Markaziy Osiyoda savodsizlik darajasi oshishiga olib kelishi mumkin

Jahon banki ekspertlari koronavirus pandemiyasi Markaziy Osiyoning ta’lim oluvchi yoshlar jami aholining qariyb yarmini tashkil qiluvchi mamlakatlaridagi ta’lim, inson kapitali sifati va ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishga uzoq muddatli salbiy ta’sir ko‘rsatishidan ogohlantirdi.

Qayd etilishicha, inqiroz yosh avlodning kelajakdagi daromadlariga tahdid solmoqda. O‘smirlar o‘rtasida savodsizlik darajasi oshishi prognoz qilinmoqda. Ya’ni jamiyat hayotida samarali ishtirok etish uchun o‘qish, yozish va matematik ko‘nikmalardan foydalana olmaydigan o‘quvchilar soni oshmoqda.
Ta’kidlanishicha, pandemiyaga qadar ham Markaziy Osiyoda ta’lim tizimida bir qator muammolar bo‘lgan. Xususan, ta’limdagi kambag‘allikni yo‘q qilish, zaif o‘quvchilar uchun teng imkoniyatlarni yaratish va inklyuzivlikni rivojlantirishda qiyinchiliklarga duch kelingan. Markaziy Osiyodagi o‘quvchilar Yevropadagi tengdoshlaridan ta’lim olishda o‘rtacha yarim yil ortda qolgan.
“Daromadi turlicha bo‘lgan oilalardan bo‘lgan o‘quvchilar o‘rtasidagi ta’lim olishdagi tafovut o‘sib borayotgani, ayniqsa, tashvishga solmoqda. Bu o‘qituvchilar va o‘quvchilar uchun masofadan turib o‘qitish va o‘quv materiallaridan foydalanish imkoniyatlaridagi farqlar, shuningdek, o‘qituvchilarning qo‘llab-quvvatlashlari va ta’lim olishda oilaning hissasi kabi bir qator omillar sababli yuzaga kelmoqda”, — deyiladi Jahon banki xabarida.
Mutaxassislarning ta’kidlashicha, COVID-19 pandemiyasi o‘quv muammolarini yanada kuchaytirdi, chunki maktablarning yopilishi aholining muhtoj qatlamlariga, shu jumladan, kam ta’minlangan oilalardagi o‘quvchilar, chekka hududlar va alohida ehtiyojli odamlarga yanada salbiy ta’sir qiladi.
“Koronavirus pandemiyasi ta’lim va o‘qitish tizimiga shunchalik vayronagarchilik bilan ta’sir ko‘rsatadiki, uning oqibatlari, shu jumladan, Markaziy Osiyoning o‘zida 44 milliard dollar miqdoridagi iqtisodiy yo‘qotish keyingi 10 yil davomida ham seziladi va bu hali eng yomon ssenariy emas”, — deb ta’kidlagan Jahon bankining Markaziy Osiyodagi ta’lim sohasidagi yetakchi mutaxassisi Aysha Vauda.
Jahon banki pandemiya oqibatlarini bartaraf etish rejalarini ishlab chiqishda birinchi navbatda ta’lim masalalariga e’tibor qaratishni tavsiya qilmoqda. Ekspertlarning fikricha, mamlakatlar ta’lim uchun budjetdan ajratiladigan mablag‘ni saqlab qolishi, masofaviy o‘qitish sifatini oshirishi, ta’lim dasturlarida nafaqat bilimlarga, balki qobiliyat va ko‘nikmalarni rivojlantirishga urg‘u berish, o‘quv vaqtidagi yo‘qotishlarni qoplash uchun samarali strategiyalarni ishlab chiqish lozim.