Jahon banki Tojikistondagi Nurek GESni modernizatsiya qilish uchun qo‘shimcha 65 mln dollar ajratdi

Jahon banki (JB) Tojikistondagi Nurek GESni modernizatsiya qilish loyihasining ikkinchi bosqichini moliyalashtirish uchun 65 million dollar miqdorida qo‘shimcha grant ajratilishini ma’qulladi.

 Nurek GESi
Stansiyaning qayta tiklanishi elektr ta’minoti ishonchliligini oshiradi va Tojikistondan “yashil” elektr energiyasi eksportining ko‘lamini kengaytirishga imkon beradi, deyiladi JB saytida.
“Mamlakat energetika tizimining asosi bo‘lmish Nurek GESga sarmoya kiritish mamlakat ichidagi aholi xonadonlari va korxonalarni barqaror va ishonchli elektr energiyasi bilan ta’minlash, shuningdek, mintaqaviy bozorda eksport tushumlarini oshirish uchun zarur”, — dedi Jahon bankining Respublikadagi doimiy vakili Ozan Sevimli.
Jahon banki (225,7 million dollar), Osiyo infratuzilma investitsiya banki (60 million dollar) va Yevrosiyo taraqqiyot banki (40 million dollar) tomonidan moliyalashtirilgan Nurek GESni modernizatsiya qilish loyihasining birinchi bosqichi 2019-yilning mart oyida boshlangan edi. Loyihani amalga oshirish muddati — 5 yil (2023 yilgacha). Shu vaqt ichida GESning 9 ta gidroagregatidan uchtasi va infratuzilmaning asosiy komponentlari modernizatsiya qilinadi, ishlab chiqarilgan elektr energiyasini uzatishda foydalaniladigan 6 ta avtotransformator almashtiriladi, obyektni seysmik faollik, suv toshqini va boshqalardan muhofazalash maqsadida to‘g‘on xavfsizligi oshiriladi.
Jahon banki tomonidan ilgari 50 million dollar ajratilgan loyihaning ikkinchi bosqichi doirasida qolgan 6 ta GES, Nurek ko‘prigi rekonstruksiya qilinadi, GESdan foydalanish va texnik xizmat ko‘rsatish samaradorligini oshirish bo‘yicha boshqa chora-tadbirlar amalga oshiriladi. Loyiha 2024—2028-yillar davomida amalga oshiriladi, deyiladi xabarda.
Qayd etilishicha, qo‘shimcha 65 million dollar 164 million dollarlik 2-bosqichni moliyalashtirishdagi bo‘shliqni to‘ldiradi. Qolgan kamomad qo‘shma moliyalashtirishning boshqa potensial manbalari, shu jumladan, 1-bosqichdagi jamg‘armalarni qayta taqsimlash hisobiga qoplanishi kutilmoqda. Shunday qilib, Jahon banki tomonidan loyihaga kiritilgan investitsiyalarning umumiy hajmi 341 million dollarni tashkil etadi.
Nurak GES 1972—1979-yillarda ishga tushirilgan, u hozirda Tojikistondagi elektr energiyasiga bo‘lgan yillik ehtiyojning qariyb 50 foizini ta’minlab, eksport qilinadigan elektrning katta qismini yetkazib bermoqda. Bu O‘rta Osiyodagi eng yirik GES bo‘lib, uning 300 metrlik tosh to‘g‘oni balandligi bo‘yicha dunyoda ikkinchi o‘rinda turadi. Uskunalar eskirgani sababli stansiya o‘z loyihaviy quvvatining bor-yo‘g‘i 2320 MVtdan foydalanmoqda, bu esa barcha 9 blokning ishlashini hisobga olgan holda 3000 MVtni tashkil etadi. Modernizatsiyadan so‘ng stansiya quvvati 3210 MVtga yetkazilishi kutilmoqda.