Qirollik oilasi mojarolari, Gavayidagi suv toshqinlari, cho‘kib ketgan muhojirlar, koinotda harbiy mashg‘ulotlar o‘tkazgan Fransiya. Jahon hafta ichida

Mart oyining ikkinchi haftasini ham yakunlab oldik. An’anaga muvofiq hafta davomida jahon sahnida yuz bergan eng muhim voqealarni eslab o‘tsak.
Aytish mumkinki, o‘tgan haftaning eng ko‘p muhokama qilingan voqeasi Buyuk Britaniya qirollik oilasi bilan bog‘liq. Gap shundaki, Britaniya shahzodasi Garri va uning rafiqasi Megan Markl amerikalik mashhur teleboshlovchi Opra Uinfriga intervyu berdi.

Intervyu Toshkent vaqti bilan 8-martga o‘tar kechasi Amerikaning CBS telekanalida, 9-martga o‘tar kechasi Britaniyaning ITV telekanalida namoyish qilindi. Norasmiy ma’lumotlarga ko‘ra, ushbu kanallar intervyuning translyatsiyasi huquqi uchun kamida 8,4 million dollar to‘lagan. Ammo xarajatlar o‘rni allaqachon qoplangan bo‘lishi mumkin, chunki translyatsiya AQShda 17 million kishini, Buyuk Britaniyada 12 million kishini ekran qarshisiga “mixlagan”.
Shahzoda Garri va Megan Markl rasmiy to‘y marosimidan uch kun oldin yashirincha turmush qurgan. Qirollik oilasining ba’zi a’zolari juftlikning birinchi fazandi Archining tanasi qoramag‘iz bo‘lishidan xavotirlangan (bu aynan kim ekanligi noma’lum, ammo qirolicha Yelizaveta II yoki uning eri shahzoda Filipp emas). Bolaga shahzoda unvoni berilmagan. Britaniya OAV bu masalada izoh so‘rab, Meganni ta’qib qilgan, ammo qirollik oilasi uni jamoatchilik oldida tilini tiyib yurishga majbur qilgan. Megan o‘z joniga qasd qilish haqidagi xayollargacha borgan.

Megan va Garri qirollik oilasidan yordam so‘raganida, ular yordam bermagan. Juftlikning qirollik vakolatlaridan voz kechishi Garrining otasi shahzoda Charlz bilan ziddiyatga borishiga va akasi shahzoda Uilyamdan uzoqlashishiga sabab bo‘lgan. Qirollik oilasi Garri va Meganni moliyaviy ta’minlashni to‘xtatgan, shuning uchun ular Netflix va Spotify bilan shartnoma tuzgan. Ularning yozda tug‘iladigan ikkinchi farzandi qiz bo‘lishi kutilmoqda.
Mazkur intervyudan keyin butun dunyoning nigohi qirollik oilasiga qaratildi. OAVdan tortib oddiy odamlargacha muhokama qildi. Hammaga qirolicha Yelizaveta II ning qanday munosabat bildirishi qiziq bo‘ldi. Voqelik haqida bu yerda batafsil o‘qishingiz mumkin.
O‘tgan haftada Gavayi orollarida suv toshqinlari sodir bo‘ldi. Natijada ko‘plab uylar va binolar, ko‘priklar vayron bo‘ldi. Toshqinga Marui shahrida to‘g‘on buzilishi sabab bo‘lgan. Xaykudagi to‘g‘on 8-mart kuni buzilgan. Uzoq davom etgan sel vaziyatni yanada og‘irlashtirgan. Daryo bo‘yida yashaydigan mahalliy aholiga boshqa yerga ko‘chish tavsiya qilingan.

“Xayku hududidagi Kaupakalua to‘g‘onining quyi qismida joylashgan barchani evakuatsiya qilish buyurilgan”, — deyiladi shtat favqulodda vaziyatlar boshqarmasi bayonotida.
Odamlarga vaqtincha maxsus ochiq evakuatsiya markazlarida qolish taklif etildi.
Hukumatdagilarning fikriga ko‘ra, to‘g‘onning buzilishi “odamlar hayoti uchun xavfli toshqinlar va mol-mulkka katta zarar yetkazish” kabi salbiy oqibatlarga olib keladi.
Toshqin oqibatida uylar va daryoning ko‘priklari vayron bo‘lgan. Shuningdek, 1300 ga yaqin xonadon elektr ta’minotidan uzilib qolgan.
Mahalliy aholi oxirgi 40 yil ichida bunday kuchli suv toshqini kuzatilmaganini ta’kidlamoqda. Odamlar 15 daqiqa ichida butun boshli ko‘chaning suv ostida qolganiga guvoh bo‘lgan.
O‘rta Yer dengizining Tunis qirg‘oqlari yaqinida ichida noqonuniy ko‘chayotgan muhojirlar bo‘lgan ikkita qayiq ag‘darilib, cho‘kib ketdi.

Qayiqlar Italiyaning Lampeduza oroli tomon ketayotgan edi. Halokat oqibatida kamida 39 kishi halok bo‘lgan. Halok bo‘lganlar orasida ayollar va bolalar ham bor. Ularning barchasi Afrika mamlakatlari fuqarolari bo‘lgan.
Sohil xavfsizlik xizmati 165 kishini qutqarishga muvaffaq bo‘lgan. Qidiruv-qutqaruv ishlari davom etmoqda. Qayiqlarda qancha odam bo‘lgani hozircha noma’lum.
Avvalroq Turkiya sohillari yaqinidagi kema halokatida 4 kishi qurbon bo‘lgani haqida xabar berilgan, fojia yomon ob-havo sharoiti tufayli yuz bergan bo‘lishi mumkinligi taxmin qilingandi.
Shuningdek,  Rossiya bayrog‘i ostidagi “Arvin” quruq yuk tashuvchi kemasi Qora dengizda, Turkiyaning Bartin viloyati sohillari yaqinida cho‘kib ketgani, falokat tufayli ikki kishi halok bo‘lgani haqida xabar berilgan.
Fransiya harbiylari mamlakat Qurolli kuchlari tarixida birinchi marta 8-mart, dushanba kuni koinotda o‘quv mashg‘ulotlarini boshladi.

O‘quv mashg‘ulotlar 1965-yilda uchirilgan birinchi fransuz sun’iy yo‘ldoshiga bag‘ishlanib, AsterX deb nomlandi. Mashg‘ulotlar paytida harbiylar o‘ta xavfli kosmik obyekt va Fransiya sun’iy yo‘ldoshiga nisbatan tahdidlarni kuzatib boradi.
“Ssenariy bo‘yicha bir qator voqealar yuz beradi va bizning kosmik infratuzilmamizga nisbatan inqirozli vaziyatlar va tahdidlar paydo bo‘ladi, lekin bu hammasi emas” — deydi kosmik kuchlar qo‘mondoni Mishel Fridling Tuluzadagi qo‘mondonlik shtabida o‘tkazilgan matbuot anjumanida. U mashqlarni “bizning (fransuzlarning) tizimlarimiz uchun stress sinovi” deb atadi va ular “Fransiya armiyasi va hatto Yevropa uchun birinchi” ekanini ta’kidladi.
OAV xabarlariga ko‘ra, mashg‘ulotlarda AQSh kosmik kuchlari va Germaniya kosmik agentliklari ham ishtirok etmoqda. Ular 12-mart, juma kunigacha davom etadi.
Ma’lumot uchun, Fransiya kosmik kuchlari qo‘mondonligi 2019-yilda tashkil etilgan. 2019—2025-yillarda uni moliyalashtirishni 5 milliard dollarga, xodimlar sonini esa 500 kishiga yetkazish rejalashtirilgan.