Davolash-profilaktika muassasalarida dori vositalarini tayinlash hamda bemorning dori vositalarini qabul qilish, saqlash va qo‘llash tartibi, shuningdek dorixonalar tomonidan aholiga dori vositalarini retsept asosida berish to‘g‘risidagi nizomni tasd

O‘zbekiston Respublikasining “Fuqarolar sog‘lig‘ini saqlash to‘g‘risida”gi va “Dori vositalari va farmatsevtika faoliyati to‘g‘risida”gi qonunlariga muvofiq buyuraman:
 1. Davolash-profilaktika muassasalarida dori vositalarini tayinlash hamda bemorning dori vositalarini qabul qilish, saqlash va qo‘llash tartibi, shuningdek dorixonalar tomonidan aholiga dori vositalarini retsept asosida berish to‘g‘risidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
 2. Mazkur buyruq O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligida davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgan kundan boshlab o‘n kun o‘tgandan keyin kuchga kiradi.
 Mazkur Nizom O‘zbekiston Respublikasining “Fuqarolar sog‘lig‘ini saqlash to‘g‘risida”gi va “Dori vositalari va farmatsevtika faoliyati to‘g‘risida”gi qonunlariga muvofiq barcha davolash-profilaktika muassasalarida dori vositalarini tayinlash hamda bemorning dori vositalarini qabul qilish, saqlash va qo‘llash, shuningdek dorixonalar tomonidan aholiga dori vositalarini retsept asosida berish tartibini belgilaydi.
 1. Mazkur Nizom talablari tarkibida giyohvand vositalar, psixotrop va zaharli moddalar bo‘lgan dori vositalarini tayinlash, qabul qilish, saqlash va qo‘llash tartibi, shuningdek ularni dorixonalar tomonidan aholiga retsept asosida berishga tatbiq etilmaydi.
 2. Mazkur Nizomning dori vositalarini retsept asosida berishga oid qoidalari shaxslarning ayrim toifalariga dori vositalarini imtiyozli berish uchun retseptlar dori vositalarini berishga qo‘llanilmaydi.
 3. Davolash-profilaktika muassasalarida sifatsiz, qalbakilashtirilgan, O‘zbekiston Respublikasida ro‘yxatdan o‘tkazilmagan, shuningdek O‘zbekiston Respublikasida ro‘yxatdan o‘tkazilgan dori vositalarining g‘ayriqonuniy nusxalarini qabul qilish, saqlash va qo‘llash taqiqlanadi.
 4. Davolash-profilaktika muassasalarida dori vositalarining tayinlanishi hamda bemorning dori vositalarini qabul qilish, saqlash va qo‘llash bo‘yicha nazorat O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi tomonidan amalga oshiriladi.
 5. Davolash-profilaktika muassasalarida bemorlarga dori vositalarini tayinlash tashxis va davolash standartlari asosida bir martalik, kunlik va kurs dozalarini aniqlash orqali kasallikning turi, og‘irligi va xususiyatiga hamda bemorning yoshini hisobga olgan holda davolovchi shifokor tomonidan amalga oshiriladi.
 6. Bemorga tayinlangan dori vositalari (dori vositalarining nomi, bir kunlik dozasi, qabul qilish yoki yuborish usuli, miqdori, davomiyligi va boshqalar) uning tibbiy hujjatlari (kasallik tarixi, ambulatoriya kartasi, bolaning rivojlanish tarixi va boshqalar)da qayd qilinadi va bevosita davolovchi shifokor tomonidan imzolanadi.
 7. Quyidagi hollarda bemorga tayinlangan dori vositalarining asosliligi davolash-profilaktika muassasasining bo‘lim mudiri yoki navbatchi shifokori yoxud klinik farmakologi bilan kelishilishi lozim:
 bemorga bir vaqtning o‘zida besh va undan ortiq dori vositalari tayinlanganda;
 asosiy kasallikning asoratlari yoki hamroh kasalliklari mavjud bo‘lganda;
 mazkur Nizomning 1-ilovasiga muvofiq Dori vositalarining xavfli kombinatsiyalari ro‘yxatida ko‘rsatilgan dori vositalarining xavfli kombinatsiyalari mavjud bo‘lganda.
 Ushbu hollarda tayinlangan dori vositalarining asosliligi bemorning tibbiy hujjatlarida qayd etilishi va ushbu tibbiy hujjatlar bevosita davolovchi shifokor hamda mazkur bandning birinchi xatboshisida ko‘rsatilgan shaxslar tomonidan ham imzolanishi lozim.
 8. Davolovchi shifokor davolash-profilaktika muassasalarida statsionar sharoitda davolanayotgan bemorga ushbu muassasada mavjud bo‘lmagan dori vositalarini tayinlashi mumkin.
 9. Davolash-profilaktika muassasasining davolovchi shifokori tomonidan dori vositalari retsept asosida tayinlanganda, retseptda shifokorning farmatsevt xodimga dori vositasining tarkibi, shakli, uni tayyorlash va berish haqidagi yozma ko‘rsatmasi lotin tilida, dori vositalarini qo‘llash usuli esa o‘zbek yoki rus tilida ko‘rsatilishi shart.
 10. Retsept bemorga uning yoshi, dori vositasining xalqaro patentlanmagan yoki kimyoviy nomi, murakkab tarkibli dori vositalari uchun savdo nomi, dori vositasi ekstemporal usulida tayyorlanganida uning tarkibiga kiruvchi dori vositalarining nomlari, shuningdek ularning dozasi, davriyligi, qabul qilish vaqti va davomiyligi, oziq-ovqat bilan o‘zaro ta’sirlashuvchi dori vositalari (ovqatdan oldin, ovqatlanish vaqtida, ovqatdan keyin) ko‘rsatilgan holda mazkur Nizomning 2-ilovasiga muvofiq shakldagi retsept blankiga muvofiq beriladi.
 Bunda retseptda tayinlangan dori vositalari (dori vositalarining nomi, bir kunlik dozasi, qabul qilish yoki yuborish usuli, miqdori, davomiyligi va boshqalar) retseptning yirtma koreshogida ham bir-biridan farqlanmaydigan holatda ko‘rsatilishi shart.
 Davolovchi shifokor tomonidan davolash-profilaktika muassasalarida statsionar sharoitda davolanayotgan bemorga retseptda oziq-ovqatlar bilan o‘zaro ta’sirlashuvchi dori vositalari (ovqatlanishdan oldin, ovqatlanish vaqtida, ovqatlanishdan keyin) qo‘llanilishi bo‘yicha ma’lumotlar ko‘rsatilishi shart emas.
 11. Retsept yozishda ushbu Nizomning 3-ilovasida keltirilgan Asosiy retseptura qisqartmalaridan foydalanish mumkin.
 12. Retseptda aynan qanday dori vositasi yozilganligini aniqlashda adashtiruvchi ingrediyentlarning nomiga yaqin qisqartmalarni yozishga yo‘l qo‘yilmaydi. 
 13. Har bir davolash-profilaktika muassasasidagi davolovchi shifokorlarga retsept blanklari ushbu muassasa rahbarining buyrug‘i bilan tayinlanadigan javobgar shaxs tomonidan, dam olish va bayram kunlari hamda tungi vaqtlarda esa davolash-profilaktika muassasasining mas’ul navbatchi shifokori tomonidan beriladi.
 Shifokorlarga beriladigan retsept blanklarining hisobi ushbu Nizomning 4-ilovasida keltirilgan Davolash-profilaktika muassasalarida retsept blanklarini berishni qayd qilish jurnaliga muvofiq yuritiladi.
 14. Retsept O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi tizimidagi davolash-profilaktika muassasalari tomonidan berilganda ularning yuqori qismi chap burchagida davolash-profilaktika muassasasining nomi va manzili tegishli shtamp qo‘yilgan holda ko‘rsatilishi, xususiy davolash-profilaktika muassasalari tomonidan berilganda esa qo‘shimcha ravishda retseptning yuqori qismi o‘ng burchagida ushbu muassasaning faoliyat ko‘rsatishi bo‘yicha berilgan litsenziyaning tartib raqami, berilgan sanasi va amal qilish muddati ham ko‘rsatilishi lozim.
 15. Retseptda “Ichish uchun”, “Ma’lum”, “Qoida tariqasida” va boshqa shu kabi belgilardan foydalanish man etiladi.
 16. Retseptda suyuq dori vositalarining miqdori millilitr va tomchilarda, qolgan moddalar esa grammlarda yoziladi.
 17. Retsept blankida ko‘rsatilgan kataklar aniq va tushunarli tarzda to‘ldirilishi, unda o‘chirish va tuzatishlarga yo‘l qo‘yilmasligi lozim.
 Retsept davolovchi shifokorning imzosi va shaxsiy muhri bilan tasdiqlanishi lozim. Bunda davolovchi shifokor shaxsiy muhrining tashqi aylana diametri 20 mm, kichik aylana diametri 10 mm, aylanalar orasidagi masofa 3 mm va kichik aylana ichidagi chiziq uzunligi 8 mm bo‘lishi hamda katta aylana ichida davolovchi shifokorning familiyasi, ismi va otasining ismi, kichik aylana ichidagi chiziqda “shifokor” so‘zi yoziladi.
 18. Retsept uni bergan davolovchi shifokorning imzosi bilan tasdiqlangan kundan boshlab bir oy mobaynida haqiqiy hisoblanadi.
 Kasalligi surunkali bo‘lgan bemorlar uchun ambulatoriya sharoitida tayyor dori vositalariga va ekstemporal usulida tayyorlanadigan dori vositalariga retsept berilganda, davolovchi shifokor tomonidan istisno tariqasida uni amal qilish muddati bir yilgacha belgilanishiga ruxsat etiladi, miqdoriy buyum hisobida turuvchi anabolik faollikka ega bo‘lgan hamda tarkibida spirt saqlovchi ekstemporal usulida tayyorlanuvchi dori vositalari bundan mustasno.
 19. Kasalligi surunkali bo‘lgan bemorlarga amal qilish muddati bir yilgacha bo‘lgan retseptlar berilganda, davolovchi shifokor tomonidan uning amal qilish muddati va dorixonadan dori vositalarini berish davriyligi (har hafta, har oy va boshqalar) ko‘rsatilishi shart.
 20. Statsionar davolash-profilaktika muassasasida davolangan bemorga ambulatoriya sharoitida davolanishni davom ettirish zarur bo‘lgan hollarda retsept ambulatoriya-poliklinika muassasasining shifokori tomonidan bemorning tibbiy hujjatlaridan olingan ko‘chirmasidagi davolovchi shifokorning ambulatoriya sharoitida dori vositasining qo‘llanilishi haqidagi tavsiyasiga asosan beriladi.
 21. Retsept yozib berish taqiqlanadi:
 narkoz vositasi sifatida ishlatiladigan dori vositalariga;
 mazkur Nizomning 5-ilovasiga muvofiq Bir-biriga nomutanosib dori vositalari ro‘yxatida ko‘rsatilgan dori vositalariga.
 22. Davolash-profilaktika muassasalari tomonidan statsionar sharoitida davolanayotgan bemor (bemorning qarindoshlari yoki uning sog‘lig‘idan xabar oluvchi boshqa shaxslar)ning dori vositalari ushbu Nizomning 8-bandida ko‘rsatilgan holatdagina qabul qilinishi mumkin.
 23. Davolash-profilaktika muassasasining davolovchi shifokori tomonidan bemorning dori vositalari qabul qilib olinayotganda ushbu dori vositalari retseptning yirtma koreshogida ko‘rsatilgan dori vositalari bilan o‘zaro muvofiqligi, shu jumladan dori vositasining ko‘rsatilgan yaroqlilik muddati, birlamchi va ikkilamchi o‘ramning butunligi va tashqi ko‘rinishi tekshiriladi hamda tekshirish natijalariga ko‘ra ushbu dori vositalarini qo‘llash mumkinligi haqidagi xulosaga kelinsa, tekshirilgan dori vositalarining qayd etib o‘tilgan barcha xususiyatlari bemorning tibbiy hujjatlarida qayd etiladi va retseptning yirtma koreshogi bemorning tibbiy hujjatiga tikiladi.
 24. Bemor (bemorning qarindoshlari yoki uning sog‘lig‘idan xabar oluvchi boshqa shaxslar) tomonidan davolovchi shifokorga dori vositalari bilan birgalikda retseptning yirtma koreshogi taqdim etilmasa yoki unda ushbu Nizomning 34-bandida ko‘rsatilgan ma’lumotlar qayd etilmagan bo‘lsa, davolash-profilaktika muassasasining davolovchi shifokori tomonidan dori vositalarini qabul qilish taqiqlanadi.
 25. Retseptning yirtma koreshogi bemor (bemorning qarindoshlari yoki uning sog‘lig‘idan xabar oluvchi boshqa shaxslar) tomonidan yo‘qotib qo‘yilgan yoki yaroqsiz holga kelgan taqdirda, bemor dori vositalari olingan dorixonaga murojaat etib, ularda saqlanayotgan retseptdan o‘z hisobidan ko‘chirma nusxasini olishga haqli.
 Bunda dori vositalarini bergan dorixona o‘zida saqlanayotgan retseptning nusxasini o‘z muhri bilan tasdiqlab beradi va ushbu retsept nusxasi retseptning yirtma koreshogi kuchiga ega bo‘ladi.
 26. Davolash-profilaktika muassasalarida ambulator sharoitida davolanayotgan bemorlar (bemorning qarindoshlari yoki uning sog‘lig‘idan xabar oluvchi boshqa shaxslar) tomonidan olib kelingan dori vositalari ularning o‘zlarida saqlanadi.
 27. Davolash-profilaktika muassasalarida statsionar sharoitida davolanayotgan bemorlar (bemorning qarindoshlari yoki uning sog‘lig‘idan xabar oluvchi boshqa shaxslar) tomonidan olib kelingan va alohida saqlash sharoitlarini talab etmaydigan dori vositalari ular joylashtirilgan xonada, alohida saqlash sharoitlarini talab etadigan dori vositalari esa ushbu muassasaning muolaja xonasida saqlanadi.
 28. Davolash-profilaktika muassasalari tomonidan bevosita bemor (bemorning qarindoshlari yoki uning sog‘lig‘idan xabar oluvchi boshqa shaxslar) tomonidan olib kelingan dori vositalari ushbu Nizomning 23-bandida belgilangan tartibda qabul qilib olinganidan so‘ng qo‘llaniladi.
 29. Davolash-profilaktika muassasasida davolanuvchi bemorga dori vositalari davolovchi shifokor tomonidan tayinlangan usulda har bir dori vositasi uchun belgilangan tibbiyot amaliyotida qo‘llanish yo‘riqnomasiga asosan ushbu muassasaning hamshirasi tomonidan qo‘llaniladi.
 30. Dorixonalardan dori vositalari O‘zbekiston Respublikasi hududidagi davolash-profilaktika muassasalarining davolovchi shifokorlari tomonidan ushbu Nizomda belgilangan tartibda yozilgan retseptlarga ko‘ra beriladi, shifokor retseptisiz sotiladigan dori vositalari bundan mustasno.
 31. Bemor (bemorning qarindoshlari yoki uning sog‘lig‘idan xabar oluvchi boshqa shaxslar) tomonidan dorixonalardan qayta olinadigan dori vositalari uchun yangi retsept taqdim etilishi shart. 
 32. Dorixonadan beriladigan dori vositalari retseptda yozilgan dori vositalarining miqdori va dozasiga mos kelishi lozim.
 Retseptda ko‘rsatilgan dori vositalari dorixonalar tomonidan ularning xalqaro patentlanmagan nomiga asosan beriladi.
 Bunda, mahalliy dori vositalari ishlab chiqaruvchilarni qo‘llab-quvvatlash maqsadida, dorixonalar tomonidan, birinchi navbatda, mahalliy dori vositalarini taklif etish tavsiya etiladi.
 33. Dorixonalar tomonidan retsept asosida dori vositalari berilganda, retsept ushbu muassasaning farmatsevt xodimi tomonidan olib qolinadi, ekstemporal usulda tayyorlab berilgan dori vositalari esa qo‘shimcha ravishda mazkur Nizomning 6-ilovasiga muvofiq shakldagi Dorixonada retseptlarni qayd etish jurnaliga kiritiladi.
 34. Dorixonaning farmatsevt xodimi tomonidan retsept olib qolinganda, uning yirtma koreshogiga berilgan dori vositalarining nomi va seriya raqamlari kiritiladi va uning familiyasi, ismi, otasining ismi yozilib, imzosi hamda dorixonaning shtampi qo‘yilgan holda bemor (bemorning qarindoshlari yoki ishonchli vakillari)ga davolovchi shifokorga taqdim qilish uchun beriladi. 
 Dorixona tomonidan dori vositalari “stiker” yoki dori vositasi haqida to‘liq ma’lumot (dorixonaning nomi, dori vositasining nomi va seriya raqami)ga ega bo‘lgan tovar cheki bilan berilganda, retseptning yirtma koreshogini to‘ldirish talab etilmaydi.
 35. Dorixona tomonidan amal qilish muddati bir yilgacha bo‘lgan retseptlar asosida dori vositalari berilganida, retseptning orqa qismida dori vositasining miqdori va berilgan sanasi ko‘rsatiladi, retseptning yirtma koreshogida esa dori vositalarining nomi, seriya raqamlarini ko‘rsatgan holda dorixonaning shtampi qo‘yiladi va bu haqda Dorixonada retseptlarni qayd etish jurnaliga qayd qilinadi.
 Bunda bemor (bemorning qarindoshlari yoki uning sog‘lig‘idan xabar oluvchi boshqa shaxslar)ning dorixonaga navbatdagi murojaatida oldingi olingan dori vositalari to‘g‘risidagi yozuvni e’tiborga olgan holda navbatdagi dori vositalarini o‘z muddatida berilishiga alohida e’tibor qaratilishi shart.
 36. Bir yilgacha amal qiladigan retseptlarning muddati tugaganida retsept asosida oxirgi dori vositasini bergan dorixona tomonidan “Retsept haqiqiy emas” shtampi bosiladi va ushbu dorixonada olib qolinadi. Bunda retseptning yirtma koreshogiga ushbu Nizomning 34-bandida ko‘rsatilgan ma’lumotlar kiritilgan holda bemor (bemorning qarindoshlari yoki ishonchli vakillari)ga davolovchi shifokorga taqdim qilish uchun qaytarib beriladi. 
 37. Retseptda ushbu Nizomga zid ravishda rasmiylashtirilgan yoki bir-biriga nomutanosib dori vositalari ko‘rsatilgan bo‘lsa, dorixona tomonidan unga “Retsept haqiqiy emas” shtampi bosiladi va bekor qilinadi. Bunda bekor qilingan retsept haqidagi ma’lumotlar ushbu Nizomning 7-ilovasiga muvofiq shakldagi Noto‘g‘ri yozib berilgan retseptlarni dorixonada hisobga olish jurnalida qayd etiladi va retseptni bergan davolash-profilaktika muassasasining rahbariga noto‘g‘ri yozilgan retseptlar to‘g‘risida xabar beriladi.
 38. Retsept blanklarini saqlash va yo‘q qilish Vazirlar Mahkamasining 2017-yil 6-apreldagi 185-son qarori bilan tasdiqlangan Dori vositalarini va tibbiy buyumlarni chakana realizatsiya qilish tartibi to‘g‘risidagi nizomga muvofiq amalga oshiriladi.
 39. Ushbu Nizomning talablarini buzgan aybdor shaxslar qonun hujjatlariga muvofiq javobgarlikka tortiladilar.
 40. Ushbu Nizom O‘zbekiston Respublikasi Savdo-sanoat palatasi va “Dori-darmon” AK bilan kelishilgan. 
 1. Rux-kortikotropin + vaksinalar.
 2. Kortikosteroidlar + vaksinalar.
 3. Trankvilizatorlar + depressiyaga qarshi monoaminooksidaza ingibitorlari (nialamid). 
 4. Fenamin va uning hosilalari + depressiyaga qarshi monoaminooksidaza ingibitorlari.
 5. Antibiotiklar-aminoglikozidlar + miorelaksantlar.
 6. Depressiyaga qarshi monoaminooksidaza ingibitorlari va tiamin bilan boyitilgan mahsulotlar (pishloq) + adrenomimetik vositalar (adrenalin).
 7. Furosemid + angishvonagul preparatlari.
 8. Furosemid + mushak relaksantlari. 
 1. Uregit + og‘iz orqali qabul qilinuvchi kontratseptivlar. 
 2. Uregit, furosemid + antibiotiklar-aminoglikozidlar (streptomitsin sulfat).
 3. Aminazin + atropin, platifillin va uning hosilalari.
 4. Aminazin + yurak glikozidlari (tromboembolik asoratlar).
 5. Angishvonagul preparatlari + mushak relaksantlari.
 6. Indometatsin + vaksinalar.
 7. Barbituratlar + L-dopa.
 8. Oleandomitsin fosfat + og‘iz orqali qabul qilinuvchi kontratseptiv vositalar.
 9. Penitsillin + dopegit.
 10. Xinidin + angishvonagul preparatlari.
 11. Xinidin + rezerpin.
 12. Prednizolon + atsetilsalitsil kislotasi. 
 13. Sianokobolaminni uzoq muddatli parenteral yuborish.
 Davolash-profilaktika muassasasining rekvizitlari bosma usulda yoziladi yoki shtamp qo‘yiladi. 
 Retseptda shifokorning farmatsevt xodimiga dori vositasining tarkibi, shakli, uni tayyorlash va berish haqidagi yozma ko‘rsatmasi lotin tilida, dori vositalarini qo‘llash usuli esa o‘zbek yoki rus tilida ko‘rsatiladi. 
 Retseptda bitta dori vositasi yoziladi. 
 Ruxsat etilgan asosiy retseptura qisqartmalaridan foydalanish mumkin. 
 Retsept davolanish uchun kerakli miqdorda beriladi. 
 Qattiq va sochiluvchi dori vositalar grammlarda (0,001, 0,5, 1,0), suyuq dori vositalari esa millilitr va tomchilarda belgilanadi. 
 “Ichish uchun”, “Ma’lum” va h. k., — iboralar bilan chegaralanish man etiladi. 
 Shifokor imzosi uning shaxsiy muhri bilan tasdiqlanadi. 
 Dori vositalari berilgandan keyin retsept dorixonada qoldiriladi, retsept yirtma koreshoglari rasmiylashtirib beriladi. 
 Retseptda tayinlangan dori vositasi bo‘yicha tushunmovchilik kelib chiqqan hollarda, retseptda ko‘rsatilgan shifokorning telefon raqami orqali shifokor bilan bog‘lanib aniqlik kiritilish mumkin. 
 Retseptning yirtma koreshogi (stiker, dori vositasi haqida to‘liq ma’lumot beruvchi tovar cheki) dori vositasi bilan davolanish yakuniga yetkuniga qadar saqlanishi lozim.