Nima uchun xitoyliklar kimsasiz sahroda 450 km trassa qurdi? (foto)

Issiq qum o‘rtasida 450 kilometrli yuqori sifatli avtomobil yo‘lini qurish oson ish emas. Ammo bu Xitoyga nega kerak? Bu haqda Travel Ask ma’lumot beradi.

Janubdan shimolga Taklamakon sahrosini kesib o‘tuvchi avtomobil yo‘li Tarim shossesi deb ataladi. U 1995-yilda qurilgan. Umumiy uzunligi 550 kilometr va uning 450 kilometri cho‘lning ustidan o‘tgan.

Trassa cho‘lning qumi bilan ko‘milmasligi uchun muhandislar qurg‘oqchilikka chidamli daraxtlar va butalarni avtoyo‘l bo‘ylab ekishga qaror qilishgan. Ko‘p yillik sinovdan so‘ng Taklamakon sharoitida omon qolish chidamli bo‘lgan o‘simliklarning ro‘yxati aniqlangan. Keyin avtomagistral bo‘ylab turli xil saksovul, tol va boshqa o‘simliklar ekilgan. Nihol paytida so‘lib qolmasligi uchun sun’iy sug‘orish tizimi yaratilgan.

O‘simliklarni sug‘orish uchun suv yer ostidan chiqariladi, lekin u oddiy ichimlik suvi emas. Suvning tarkibida ko‘p miqdorda erigan tuzlar bor. Suvning mineralizatsiyasi yuqori bo‘lishiga qaramay, o‘simliklar yangi joyga yaxshi moslashgan.
Har bir kilometrda ekilgan 3000 gektarli daraxt va o‘simliklar shosse bo‘ylab, 400 kilometrga cho‘zilgan. Ekinning kengligi 70 metrni tashkil qilgan. Nasos stantsiyalariga xizmat ko‘rsatish va sug‘orish tizimini tartibga solish uchun har 4 kilometr yo‘lda maxsus stansiyalar qurilgan, ularning ishchilari tizimning ishlashini tartibga solmoqda. Bundan tashqari, shosseda sayohatchilarga xizmat qilish uchun bir nechta gaz quyish shoxobchalari va kafelar qurilgan.

Bu nima uchun kerak edi?
Bularning barchasi Taklamakon sahrosidan topilgan eng boy neft va gaz konlari bilan bog‘liq. Tarim neft va gaz havzasi 500 ming kvadrat metrdan ortiqroq maydonda joylashgan. Bugungi kunda Xitoyning uglevodorod boyliklarining qariyb 30 foizi shu yerda jamlangan.

Tarim havzasi konlarini o‘zlashtirish va quvurning ekspluatatsiya ishini osonlashtirish uchun sayyorada tengi bo‘lmagan katta yo‘l qurilgan.