Ichan-qal’adagi 33 ta tarixiy obidaga termitlar jiddiy zarar yetkazayotgani ma’lum qilindi

YUNESKO muhofazasidagi Ichan-qal’a tarixiy yodgorlik majmuidagi 33 ta tarixiy obidaga termitlar jiddiy zarar yetkazmoqda. Bu haqda Zoologiya instituti direktori Baxtiyor Xolmatov AOKAda o‘tkazilgan brifingda ma’lum qildi.

O‘zbekistonda termitlarning ikki turi — Turkiston termiti (Anacanthotermes turkestanicus Jacobs) hamda katta Kaspiy orti termiti (Anacanthotermes ahngerianus Jacobs) turlari deyarli barcha viloyat hududlarida keng tarqalgan. Respublikada termitlarning zararli faoliyati yuzasidan olib borilgan monitoring ishlaridan so‘nggi ma’lumotlarga ko‘ra:
Bunda Qoraqalpog‘iston, Xorazm, Qashqadaryo, Surxondaryo, Navoiy, Samarqand viloyatlari termitlar tomonidan kuchli zararlangan hududlar hisoblanadi.
Ta’kidlanishicha, YUNESKO muhofazasidagi Ichan-qal’a tarixiy yodgorlik majmuidagi 33 ta tarixiy obidaning yog‘och o‘ymakorligi ishlanmalariga termitlar jiddiy darajada zarar yetkazmoqda. Jumladan, Juma masjid muzeyi, Pahlavon Mahmud maqbarasi, Muhammad Inoq va boshqalar termitlardan kuchli zararlangan. Shuningdek:
Vazirlar Mahkamasining 2012-yildagi “Respublikada termitlarga qarshi kurashish ishlarini jadallashtirish va ularning zararini bartaraf qilish to‘g‘risida”gi qarori bilan Fanlar akademiyasi Zoologiya instituti huzurida “Respublika termitlarga qarshi kurashish markazi” davlat muassasasi tashkil etilgan.
“Respublika termitlarga qarshi kurashish markazi” faoliyati davomida termitlarga qarshi kurashish vositalarini yaratish va usullarini ishlab chiqish borasida ko‘plab ilmiy-amaliy tadqiqotlar olib borilgan bo‘lib, bugungi kunda ham markaz tomonidan termitlarga qarshi samarali vositalardan biri bo‘lgan zaharli yem-xo‘raklarning yangi sanoat namunalari yaratilib, amaliyotga keng joriy etilmoqda.
Markaz tomonidan bugungi kungacha 180 mingga yaqin termitlarga qarshi zaharli yem-xo‘raklar ishlab chiqarilgan. Shunda:
Avvalroq O‘zbekistonda 30 yilda madaniy meros obyektlariga yetkazilgan zarar miqdori 4 trillion so‘mdan oshgani ma’lum bo‘lgandi.
 Ichan-qal’a davlat muzey-qo‘riqxonasidagi eksponatlarning bir qismi soxtaligi aniqlandi