Shaharlar, posyolkalar, qishloqlar va ovullarning mahallalarini tuzish, birlashtirish, bo‘lish va tugatish, shuningdek ularning chegaralarini belgilash va o‘zgartirish, ularga nom berish va ularning nomini o‘zgartirish tartibi to‘g‘risidagi Nizomni t

“Fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlari to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonuniga muvofiq, shuningdek fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlari faoliyatining tashkiliy asoslarini yanada takomillashtirish, milliy va ma’naviy qadriyatlarni mustahkamlash maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
 1. Shaharlar, posyolkalar, qishloqlar va ovullarning mahallalarini tuzish, birlashtirish, bo‘lish va tugatish, shuningdek ularning chegaralarini belgilash va o‘zgartirish, ularga nom berish va ularning nomini o‘zgartirish tartibi to‘g‘risidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
 2. Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar, tumanlar, shaharlar hokimliklari:
 ushbu qaror bilan tasdiqlangan Nizom talablariga qat’iy rioya etilishini ta’minlasinlar, bunda mahallalarni tuzish va bo‘lishga faqat har yili fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlari ta’minotiga tegishli mahalliy budjetlar parametrlarida ko‘zda tutiladigan mablag‘lar doirasida ruxsat etilishini nazarda tutsinlar;
 O‘zbekiston Respublikasi Yer resurslari, geodeziya, kartografiya va davlat kadastri davlat qo‘mitasining hududiy organlari bilan birgalikda 2014-2015-yillarda ushbu qaror bilan tasdiqlangan Nizomga muvofiq shaharlar, posyolkalar, qishloqlar va ovullar mahallalari chegaralarini belgilash ishlarining tegishli mahalliy budjetlar mablag‘lari hisobiga bajarilishini ta’minlasinlar.
 3. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasi Bosh vazirining o‘rinbosarlari A.I. Ikramov va B.I. Zakirov zimmasiga yuklansin.
 1. Ushbu Nizom “Fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlari to‘g‘risida” va “Geografik obyektlarning nomlari to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi qonunlariga muvofiq shaharlar, posyolkalar, qishloqlar va ovullarning mahallalarini (keyingi o‘rinlarda mahallalar deb ataladi) tuzish, birlashtirish, bo‘lish va tugatish, shuningdek ularning chegaralarini belgilash va o‘zgartirish, ularga nom berish va ularning nomini o‘zgartirish tartibini belgilaydi.
 2. Mahallalar shaharlar, posyolkalar, qishloqlar va ovullar hududida tashkil etiladi.
 3. Mahallalar ma’muriy-hududiy birliklar hisoblanmaydi.
 4. Mahallalardagi fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlari va ularning mansabdor shaxslari o‘zlariga qonunchilikda berilgan vakolatlarni tegishli mahalla hududining ushbu Nizomda belgilangan tartibda belgilangan chegaralari doirasida amalga oshiradilar.
 5. Mahallalarni tuzish, birlashtirish, bo‘lish va tugatish, shuningdek ularning chegaralarini belgilash va o‘zgartirish, ularga nom berish va ularning nomini o‘zgartirish bo‘yicha takliflar posyolka, qishloq, ovul va shahar mahallasining fuqarolar yig‘inlari kengashlari tomonidan tayyorlanadi.
 6. Mahallalarni tuzish, birlashtirish, bo‘lish va tugatish, shuningdek ularning chegaralarini belgilash va o‘zgartirish, ularga nom berish va ularning nomini o‘zgartirish, shuningdek ularning chegaralarini belgilash va o‘zgartirish bo‘yicha tadbirlar ushbu Nizomga ilovadagi sxemaga muvofiq amalga oshiriladi.
 7. Posyolkalar, qishloqlar, ovullar, shuningdek tumanga bo‘ysunuvchi shaharlar mahallalarini birlashtirish, bo‘lish va tugatish posyolkalar, ovullar va shaharlar mahallalarining fuqarolar yig‘inlari iltimosnomasi bo‘yicha xalq deputatlari tumanlar, qishloqlar Kengashlari tomonidan amalga oshiriladi. 
 Viloyatga (Qoraqalpog‘iston Respublikasida — respublikaga) bo‘ysunuvchi shaharlarda va Toshkent shahrida mahallalarni tuzish, birlashtirish, bo‘lish va tugatish shaharlar mahallalarining fuqarolar yig‘inlari iltimosnomasi bo‘yicha xalq deputatlari shaharlar Kengashlari tomonidan amalga oshiriladi.
 8. Mahallalar hududlarning tarixiy xususiyatlarini, qoidaga ko‘ra, kamida 500 oila yashaydigan aholi punktlarining geografik joylashishini hisobga olgan holda tashkil etiladi.
 Mahallalar, istisno hollarda, 500 nafardan kam aholi, lekin kamida 100 oila yashaydigan borish qiyin bo‘lgan va tog‘li tumanlarda hamda harbiy shaharchalarda tashkil etilishi mumkin.
 Ushbu bandning birinchi va ikkinchi xatboshilarga muvofiq mahallalar tuzish mumkin bo‘lmagan taqdirda, posyolkalar, qishloqlar va ovullarning hududlari, mahallalar tuzmasdan, posyolkalar, qishloqlar va ovullarning tegishli fuqarolar yig‘inlari tomonidan boshqariladi.
 9. Agar posyolka, qishloq va ovulning fuqarolar yig‘ini hududida ko‘pi bilan 1500 oila istiqomat qilsa, ushbu posyolkalar, qishloqlar va ovullarda mahallalar tuzilmaydi.
 10. Mahallalarni tuzish, birlashtirish va bo‘lish bo‘yicha takliflar posyolka, qishloq, ovul va shahar mahallalarining fuqarolar yig‘ini kengashi tomonidan posyolka, qishloq, ovul va shahar mahallalarining fuqarolar yig‘iniga ko‘rib chiqish uchun kiritiladi.
 11. Mahallalarni tuzish, birlashtirish, bo‘lish bo‘yicha takliflarda:
 aholi fikrini o‘rganish to‘g‘risidagi;
 muayyan hudud, uning tarixiy va geografik xususiyatlari to‘g‘risidagi;
 yaqin atrofdagi aholi punktlari va mahallalarning joylashishi to‘g‘risidagi;
 ushbu hududda yashaydigan aholi va oilalar soni to‘g‘risidagi;
 ushbu hududda joylashgan eng yirik sanoat, transport tashkilotlari va boshqa tashkilotlar, fermer xo‘jaliklari to‘g‘risidagi;
 tuziladigan, birlashtiriladigan va bo‘linadigan mahallalarning chegaralarini belgilash bo‘yicha takliflar to‘g‘risidagi;
 mahallalarga nom berish va ularning nomini o‘zgartirish bo‘yicha takliflar to‘g‘risidagi axborotlar aks ettiriladi.
 12. Posyolka, qishloq, ovul va shahar mahallalarining fuqarolar yig‘ini mahallani tuzish, birlashtirish va bo‘lish bo‘yicha takliflarni ko‘rib chiqib o‘zining qarori bilan ularni ma’qullaydi yoki asoslangan holda rad etadi, zarurat bo‘lganda, ularga tegishli o‘zgartirishlar kiritishni tavsiya etadi.
 13. Ijobiy qaror qabul qilingan taqdirda mahallalarni tuzish, birlashtirish va bo‘lish bo‘yicha takliflar uch kun mobaynida posyolkalar, qishloqlar, ovullar va shaharlar mahallalarining fuqarolar yig‘inlari tomonidan tegishli iltimosnoma bilan tuman, shahar hokimiga yuboriladi.
 14. Tegishli tuman (shahar) hokimiga yuborilayotgan iltimosnomaga, ushbu Nizomning 11-bandida ko‘rsatilgan axborot bilan birga, quyidagilar ilova qilinadi:
 tegishli posyolka, qishloq, ovul va shahar mahallalari fuqarolar yig‘inining mahallalarni tuzish, birlashtirish va bo‘lish bo‘yicha takliflarni ma’qullash to‘g‘risidagi qarori;
 tuzilayotgan, birlashtirilayotgan mahallaga nom berish va faoliyat ko‘rsatayotgan mahallalarning nomini o‘zgartirish bo‘yicha takliflar;
 mahalla hududining tuman, shahar hokimi bilan oldindan kelishilgan rejasi (mahallalar chegaralarini belgilash va o‘zgartirish) bo‘yicha takliflar.
 15. Tuman, shahar hokimi mahallani tuzish, birlashtirish, bo‘lish to‘g‘risida posyolka, qishloq, ovul yoki shahar mahallalarining fuqarolar yig‘ini tomonidan kiritilgan takliflarni besh kun muddatda ko‘rib chiqadi hamda ushbu Nizomning III va IV bo‘limlariga muvofiq mahallaning chegaralari rejasini va tavsifini tayyorlashni, shuningdek unga nom berish, uning nomini o‘zgartirish bo‘yicha takliflarni kelishishni ta’minlaydi.
 16. Tuman, shahar hokimi mahallaning nomi kelishilgandan hamda uning chegaralari rejasi va tavsifi tayyorlangandan keyin o‘n kun muddatda, mahallalarni tuzish, birlashtirish, bo‘lish bo‘yicha takliflarni, ularga zarur hujjatlarni ilova qilgan holda, xalq deputatlari tegishli tuman, shahar Kengashiga kiritadi.
 Xalq deputatlari tuman, shahar Kengashi navbatdagi sessiyada tuman, shaharlar hokimining taklifini ko‘rib chiqadi va mahallani tuzish, mahallalarni birlashtirish, mahallani bo‘lish (ularning chegaralarini belgilagan va ularga nom bergan yoki ularning nomini o‘zgartirgan holda) to‘g‘risida yoxud ushbu taklifni rad etish haqida qaror qabul qiladi.
 17. Mahallani tugatish ushbu hududda yashayotgan fuqarolar boshqa joyga ko‘chirilganda, shuningdek mahalla joylashgan posyolka, qishloq, ovul yoki shahar tugatilganda amalga oshiriladi.
 18. Mahallani tugatish posyolkalar, qishloqlar, ovullar va shahar mahallalarining fuqarolar yig‘ini iltimosnomasi asosida, tuman, shahar hokimining tegishli tuman (shahar) hokimiga mahallani tugatish sabablari ko‘rsatilgan holda kiritilgan taqdimnomasiga binoan xalq deputatlari tuman, shahar Kengashi qarori bilan amalga oshiriladi. 
 19. Posyolka, qishloq, ovul va shahar mahallalari fuqarolar yig‘inining mahallani tugatish to‘g‘risidagi iltimosnomasi tuman, shahar hokimi tomonidan o‘n kun muddatda ko‘rib chiqiladi va xalq deputatlari tuman, shahar Kengashiga ko‘rib chiqish uchun kiritiladi. Hokimning mahallani tugatish to‘g‘risidagi taqdimnomasi xalq deputatlari tuman, shahar Kengashining navbatdagi sessiyasida ko‘rib chiqiladi.
 20. Mahallalar chegaralari ularni tuzishda, birlashtirishda va bo‘lishda belgilanadi. 
 21. Mahallalarning chegaralarini belgilash va o‘zgartirish posyolkalar, qishloqlar, ovullar va shaharlar mahallalarining fuqarolar yig‘inlari iltimosnomalari asosida xalq deputatlari tuman, shahar Kengashi tomonidan amalga oshiriladi.
 22. Mahallalarning chegaralarini belgilash va o‘zgartirish to‘g‘risida iltimosnomalar kiritilgunga qadar posyolkalar, qishloqlar, ovullar va shaharlar mahallalari fuqarolar yig‘inlari mahallalarning chegaralarini (mahalla hududini) belgilash va o‘zgartirish to‘g‘risidagi takliflarni oldindan tuman, shahar hokimi bilan kelishadilar.
 23. Mahalla hududiga tegishli shahar, posyolka, qishloq va ovul chegaralari doirasidagi yerlar kiritiladi, qonunchilikda nazarda tutilgan hollar bundan mustasno.
 24. Shahar mahallalari chegaralari, qoidaga ko‘ra, shaharning turar joy zonalari chegaralari doirasida belgilanadi, bunda shaharlar mahallalari fuqarolar yig‘inlari mahallalar hududiga shaharning boshqa zonalarini, shuningdek yer fondining boshqa toifalari yerlarini kiritish to‘g‘risida ham iltimos qilishlari mumkin.
 25. Mahallaning chegaralari yuridik va jismoniy shaxslarning egaligida, foydalanishida bo‘lgan, ular ijaraga olgan va ularning mulki bo‘lgan yer uchastkalari chegaralari, yirik kanallar, kollektorlar, temir yo‘l va avtomobil yo‘llari, shuningdek joyning boshqa tabiiy va sun’iy obyektlari bo‘yicha belgilanadi.
 26. Mahallalarning chegaralari shaharlar, posyolkalar chizmalarida 1:2000 masshtabda, qishloqlar va ovullar chizmalarida esa — 1:10000 masshtabda aks ettiriladi.
 27. Mahallalar chegaralarini belgilash jarayonida har bir mahalla bo‘yicha chegaralar tavsiflanadi. Chegaralar tavsifida ular bo‘yicha chegara belgilanadigan ko‘chalar, tabiiy va sun’iy obyektlar nomlari, chegaralar yo‘nalishi keltiriladi.
 28. Mahallalar chegaralari chizmalari va tavsifini tayyorlash tuman, shahar hokimligining topshirig‘i bo‘yicha, posyolka, qishloq, ovul va shahar mahallalari fuqarolar yig‘inlarining iltimosnomalari asosida Qoraqalpog‘iston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahri yer tuzish va ko‘chmas mulk kadastri davlat korxonasining tegishli tuman (shahar)dagi filiallari tomonidan o‘n besh kun mobaynida mahalliy budjet mablag‘lari hisobiga amalga oshiriladi. 
 29. Mahallalarning chegaralari chizmasi qo‘shni mahallalarning fuqarolar yig‘inlari bilan kelishiladi.
 30. Tuziladigan, birlashtiriladigan yoki bo‘linadigan mahallalarning chegaralar chizilgan va chegaralar tavsiflangan chizmalari ushbu Nizomning 17-bandida belgilangan tartibda mahallalarni tuzish, birlashtirish va bo‘lish to‘g‘risidagi qarorlar bilan birgalikda xalq deputatlari, tuman, shahar Kengashining qarori bilan tasdiqlanadi.
 31. Mahallalar chegaralarini o‘zgartirish ushbu bo‘lim talablari hisobga olingan holda tuman, shahar hokimining taklifi asosida, xalq deputatlari tuman, shahar Kengashining alohida qarori bilan posyolkalar, qishloqlar, ovullar va shaharlar mahallalari fuqarolar yig‘inlari iltimosnomasi bo‘yicha amalga oshiriladi.
 32. Mahallalarga beriladigan nom:
 mahallaning eng xarakterli belgilarini aks ettirishi;
 mahallaning nomi ushbu mahalla joylashgan joyning mavjud tizimiga mos bo‘lishi;
 mahalliy aholining fikrini e’tiborga olishi;
 qoidaga ko‘ra, uchtadan ortiq bo‘lmagan so‘zdan iborat bo‘lishi;
 mahalliy aholining geografik, tarixiy, milliy, etnik, tili bilan bog‘liq xususiyatlarini va mahalliy aholi hayotining boshqa xususiyatlarini hisobga olishi;
 mahallalar nomlarining o‘xshashligi adashishga olib kelishini, kalondimog‘lik ma’nosiga ega bo‘lishini, ushbu nomlarning O‘zbekiston xalqining tarixi, an’analari va madaniyati bilan nomuvofiqligini istisno etishi kerak.
 33. Mahallalarga ayrim odamlarning, ijtimoiy-siyosiy arboblarning nomlarini berishga, qoidaga ko‘ra, yo‘l qo‘yilmaydi, O‘zbekiston tarixida chuqur iz qoldirgan shaxslar bundan mustasno.
 34. Bir tuman, shahar doirasida bir necha mahallaga ayni bir nomni berishga yo‘l qo‘yilmaydi.
 35. Mahallalar nomlarini o‘zgartirishga quyidagi hollarda yo‘l qo‘yiladi:
 ayrim mahallalarning tarixiy nomlarini tiklash zarur bo‘lganda;
 agar mahalla geografik obyektlarning nomlari to‘g‘risidagi qonunchilik talablariga muvofiq bo‘lmagan abbreviatura, raqam yoki so‘z birikmasi bilan belgilangan bo‘lsa;
 mahallalarga O‘zbekistonning tarixida chuqur iz qoldirgan shaxslarning nomlarini berish zarur bo‘lganda;
 tuman, shahar doirasida mahallalarning nomlari bir xil bo‘lganda.
 Mahalla ikki va undan ortiq mahallaga bo‘linganda ulardan birida qonunchilikka zid bo‘lmagan holda bo‘lingan mahallaning nomi saqlanib qolishi mumkin. 
 36. Mahallalarga nom berish va ularning nomini o‘zgartirish posyolka, qishloq, ovul va shahar mahallalari fuqarolar yig‘inlarining iltimosnomasi va tumanlar, shaharlar hokimlarining taklifi bo‘yicha xalq deputatlari tuman, shahar Kengashlari tomonidan amalga oshiriladi.
 37. Tuman, shahar hokimi besh kun mobaynida posyolka, qishloq, ovul va shahar mahallalari fuqarolar yig‘inlarining mahallalarga nom berish va ularning nomini o‘zgartirish to‘g‘risidagi iltimosnomasini takliflar tayyorlash uchun ko‘rib chiqadi va tegishli hujjatlar bilan birgalikda ularni geografik obyektlariga nom berish va ularning nomini o‘zgartirish masalalari bo‘yicha tegishli tuman, shahar komissiyasiga (keyingi o‘rinlarda tuman, shahar komissiyasi deb ataladi) kiritadi. 
 38. Tuman, shahar komissiyasi taqdim etilgan hujjatlarni geografik obyektlarning nomlari to‘g‘risidagi qonunchilik talablariga muvofiqligi yuzasidan ko‘rib chiqadi va o‘z taklifini tuman, shahar hokimiga yuboradi.
 39. Mahallalarga nom berish va ularning nomini o‘zgartirish to‘g‘risida takliflar tayyorlashda tuman, shahar komissiyasi:
 mahallalarning O‘zbekiston xalqining tarixiy-madaniy qadriyatlari va merosi bilan bog‘liq nomlari muhofaza qilinishini, ular asossiz ravishda qayta nomlanishining oldi olinishini;
 mahallalar nomining o‘zgartirilishiga va ularga O‘zbekiston xalqining milliy an’analari va mentalitetiga yot bo‘lgan nomlar berilishiga yo‘l qo‘yilmasligini;
 mahallalarga nom berish va ularning nomini o‘zgartirishda mahalliychilik, oshna-og‘aynigarchilik, xizmat mavqeyini suiiste’mol qilish istisno etilishini ta’minlashi kerak.
 40. Tuman, shahar hokimi tuman, shahar komissiyasi tomonidan tayyorlangan mahallalarga nom berish va ularning nomini o‘zgartirish to‘g‘risidagi taklifni geografik obyektlarga nom berish va ularning nomini o‘zgartirish masalalari bo‘yicha Qoraqalpog‘iston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar komissiyasiga (keyingi o‘rinlarda Qoraqalpog‘iston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar komissiyasi deb ataladi) kiritadi. Qoraqalpog‘iston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar komissiyasi tayyorlangan materiallar ularning geografik obyektlarning nomlari to‘g‘risidagi qonunchilik talablariga muvofiqligi yuzasidan har tomonlama o‘rganib chiqilishini tashkil etadi va tegishli xulosa beradi. 
 41. Tuman, shahar hokimi Qoraqalpog‘iston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar komissiyasining xulosasiga muvofiq mahallalarning nomlari va ular nomining o‘zgartirilishi bo‘yicha takliflarni tayyorlaydi va ularni ko‘rib chiqish uchun xalq deputatlari tegishli tuman, shahar Kengashiga kiritadi.
 Xalq deputatlari tuman, shahar Kengashi navbatdagi sessiyada tuman, shahar hokimining taklifini ko‘rib chiqadi va tegishli qaror qabul qiladi.
 42. Tuman, shahar hokimi o‘n kun muddatda O‘zbekiston Respublikasi Yer resurslari, geodeziya, kartografiya va davlat kadastri davlat qo‘mitasiga Geografik obyektlarning nomlari davlat reyestriga kiritish uchun mahallalarga nom berish va ularning nomini o‘zgartirish to‘g‘risidagi tegishli hujjatlarni yuboradi.
 43. Ushbu Nizomning buzilishida aybdor bo‘lgan shaxslar qonunchilikka muvofiq javob beradi.