O‘zbekistonda 650 nafardan ortiq kishi majburiy paxta terimiga jalb qilingani aniqlandi

Davlat mehnat inspeksiyasi hududlarda 652 kishini majburiy ravishda paxta terimiga jalb qilish holatlarini aniqladi. 18 nafar mansabdor shaxs 200 million so‘mdan ortiq jarimaga tortildi, deya xabar qilmoqda O‘zbekiston Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi Davlat mehnat inspeksiyasi.

Qayd etilishicha, 10-oktabr holatiga ko‘ra respublikaning 138 dan ortiq hududlarida 726 dan ziyod monitoringlar hamda ijtimoiy tarmoqda tarqalgan 60 dan ortiq xabar yuzasidan o‘rganishlar o‘tkazildi. Monitoring jarayonida majburiy mehnatdan aziyat chekkan 652 dan ortiq fuqaro aniqlanib, 18 nafar mansabdor shaxsga nisbatan majburiy mehnatga jalb qilganligi uchun 205 million 160 ming so‘m miqdorida ma’muriy jarimalar qo‘llanildi.
Xususan, Surxondaryo viloyati Boysun tumani hamda Toshkent viloyati Bo‘ka tumani Obodonlashtirish boshqarmasi boshliqlari 30 dan ortiq xodimlarini paxta yig‘im-terimiga majburiy ravishda jalb qilinganligi yuzasidan ma’muriy jarimaga tortildi.
Shuningdek, Surxondaryo viloyati Sarosiyo tumani Xalq ta’limi bo‘limi mudiri va Jarqo‘rg‘on tumani “Xalq banki” rahbarlari ham majburiy mehnatga yo‘l qo‘yib berganligi uchun qonuniy javobgarlik va jazodan chetda qolmadi.
Shu bilan bir qatorda, respublikaning barcha tuman (shahar)larida band bo‘lmagan aholini terimga jalb qilish bo‘yicha olib borilgan ishlar, terimchilar uchun yaratilgan munosib mehnat hamda dam olish sharoitlari, terim pullarining o‘z vaqtida va belgilangan me’yoriy summada berilayotganligi o‘rganilganda 72 ta holatda mansabdor shaxslarga nisbatan munosib mehnat sharoitlari yaratilmaganligi uchun ma’muriy jarimalar qo‘llanildi.
 O‘zbekiston bolalar mehnatiga barham berish bo‘yicha o‘rtacha taraqqiyotga erishdi — AQSh Mehnat vazirligi
Raqamlarni viloyatlar kesimida olib qaraydigan bo‘lsak, Toshkent viloyatida 19, Xorazm viloyatida 12, Buxoro viloyatida 6, Namangan viloyatida 8 va Surxondaryo viloyatida 7 nafar fermer xo‘jaligi rahbari munosib mehnat sharoitlarini yaratmaganligi, terimchilar bilan mehnat shartnomalari tuzmaganligi va paxta terimi pullarini o‘z vaqtida bermaganligi uchun ma’muriy jarimaga tortildi.
Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksining tegishli moddalariga ko‘ra, o‘rganish natijalaridan norozi bo‘lgan mansabdor shaxslarning ma’muriy ish hujjatlari qonunchilikka muvofiq tegishli chora ko‘rish maqsadida ma’muriy sudlarga taqdim etildi.
Xususan, Xorazm viloyatida 4 ta holatda, Qoraqalpog‘istonda 1 ta holatda, Namangan viloyatida 4 ta holatda mehnat qonun buzilishlari bo‘yicha to‘plangan hujjatlar tegishli ma’muriy sudlarga taqdim etildi.
Shuningdek, fuqarolarning buzilgan mehnat huquqlarini tiklash maqsadida aniqlangan mehnat qonun buzilishlari yuzasidan Surxondaryo viloyatida joylashgan 4 ta fermer xo‘jaligi va klasteriga, Jizzax viloyatida joylashgan 4 ta davlat tashkilotlariga hamda Qoraqalpog‘istonda joylashgan 1 ta fermer xo‘jaligiga yozma ko‘rsatmalar berildi, majburiy mehnat holatlarining oldini olish maqsadida Qashqadaryo viloyati Favqulodda vaziyatlar boshqarmasiga 1 ta taqdimnoma kiritildi.
Bugungi kunga qadar Davlat mehnat inspeksiyasiga majburiy mehnat hamda mehnat huquqlari buzilishiga oid jami 165 ta murojaat kelib tushgan bo‘lib, shundan, Call-markaz orqali 88 ta, veb-sayt orqali 9 ta, ijtimoiy tarmoq orqali 68 tasi yetib kelgan.
Kelib tushayotgan murojaatlarning eng ko‘pi Qashqadaryo 24 ta, Toshkent 20 ta, Namangan 23 ta, Jizzax 17 ta va boshqa hududlarga to‘g‘ri keladi.
 “Chinni bozor”dagi tadbirkorlarga paxta terimi uchun 1,5 mln so‘mdan “soliq solingani” haqidagi xabarlar rad etildi
Murojaatlarning mazmuniga ko‘ra, 21 ta holatda mahalla fuqarolar yig‘ini tomonidan fuqarolar, 13 ta holatda bank xodimlari va 7 ta holatda kommunal soha xodimlari majburiy mehnatga jalb qilinayotganligi to‘g‘risida xabar qilingan. Joylarda fuqarolar, korxona tashkilot va muassasalar xodimlari tomonidan ushbu yo‘nalishda tushayotgan murojaatlar, internet saytlari va ijtimoiy tarmoqlarda chiqayotgan xabarlarda keltirilgan holatlar zudlik bilan o‘rganilmoqda.
Mehnat huquqlarining buzilishi yuzasidan Davlat mehnat inspeksiyasining dmi.mehnat.uz sayti, 1176 qisqa raqami va @mehnathuquqbot Telegram boti orqali murojaat qilish mumkin.
O‘zbekiston Vazirlar Mahkamasining 8-sentabrdagi qarori bilan Qoraqalpog‘iston Vazirlar Kengashi, viloyatlar va tumanlar hokimliklari paxta yig‘im-terim jarayoniga ta’lim, tibbiyot va boshqa budjet tashkilotlari xodimlari, shuningdek, ta’lim muassasalari o‘quvchilari va talabalari jalb qilinishining oldini olish uchun javobgardir.
Avvalroq Namanganda bank xodimlari majburiy paxta terimiga jalb qilingani ma’lum bo‘lgandi.