O‘zbekiston Respublikasida Ekologiya va salomatlik kunlarini o‘tkazish

O‘zbekiston Respublikasi aholisiga qulay yashash sharoitlari yaratish, sanitariya-gigiyena normalariga rioya qilish, atrof-muhitni obodonlashtirish va ko‘kalamzorlashtirish ishlarini jadallashtirish, shuningdek, tabiatga ehtiyotkorlik bilan munosabatda bo‘lish kabi xalq an’analarini tiklash maqsadida:
 1. Xalqaro «EKOSAN» jamg‘armasining har yili O‘zbekiston Respublikasida Ekologiya va salomatlik kunlarini o‘tkazish to‘g‘risidagi taklifi qabul qilinsin.
 2. Ekologiya va salomatlik kunlarini o‘tkazish tartibi tasdiqlansin (ilova qilinadi).
 3. Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, vazirliklar va idoralar «EKOSAN» jamg‘armasiga va uning bo‘limlariga Ekologiya va salomatlik kunlarini o‘tkazishda butun choralar bilan ko‘maklashsinlar, atrof-muhitni obodonlashtirish, uni ifloslantirishga olib keluvchi va inson salomatligiga salbiy ta’sir qiluvchi sabablarni bartaraf etish maqsadida shanbaliklar va boshqa ommaviy tadbirlarni birgalikda tashkil etsinlar. Shanbaliklardan tushgan mablag‘lar ijtimoiy-ekologiya dasturlarni amalga oshirish uchun «EKOSAN» jamg‘armasiga yo‘naltirilsin.
 4. Ma’lumot uchun qabul qilinsinki, Ekologiya va salomatlik kunlarini tashkil etish va o‘tkazishda alohida o‘rnak ko‘rsatganlarni taqdirlash joylardagi hokimliklar tomonidan amalga oshiriladi, yilning yakunlari bo‘yicha esa «EKOSAN» jamg‘armasining maxsus diplomlari hamda pul mukofotlari bilan taqdirlanadilar.
 5. «O‘zteleradio» kompaniyasi, gazeta va jurnallar tahririyatlari ekologiya va salomatlik kunlarining o‘tkazilishini va bu tadbirlarda faol qatnashayotgan jamoalarning tajribasini keng yoritsinlar.
 6. Mazkur farmoyishning bajarilishini nazorat qilish Vazirlar Mahkamasining Ijtimoiy masalalar va Madaniyat bo‘limiga yuklansin.
 1. Ekologiya va salomatlik kunlari Xalqaro «EKOSAN» jamg‘armasi tomonidan tashkil etiladi va o‘tkaziladi.
 2. Ekologiya va salomatlik kunlarining maqsadi qulay barqaror ekologik vaziyatni ta’minlash, turli kasalliklar tarqalishining oldini olishni, fuqarolarning yashash va ish joylarida sanitariya-gigiyena normalariga rioya qilinishini ta’minlash, hududlarni obodonlashtirish va ko‘kalamzorlashtirish, tabiatga ehtiyotkorlik bilan munosabatda bo‘lish kabi xalq an’analarini tiklashdan iboratdir.
 3. Ekologiya va salomatlik kunlarini tashkil etish va o‘tkazishda Xalqaro «EKOSAN» jamg‘armasining Qoraqalpog‘iston Respublikasi, viloyatlar, shaharlar va tumanlar bo‘limlaridan tashqari hokimliklar, vazirliklar, idoralar, korxonalar. tashkilotlar, muassasalar, o‘quv yurtlari, jamoat birlashmalari, xususiy kompaniyalar. qo‘shma korxonalar va firmalar, shuningdek, turar joylardagi aholi ham ishtirok etadi.
 4. Ekologiya va salomatlik kunlari har yili uch bosqichda o‘tkaziladi, unda turli tadbirlarni amalga oshirish nazarda tutiladi.
 Bu bosqich doirasida quyidagi tadbirlar tashkil etiladi:
 Hududlarni ko‘kalamzorlashtirish, yangi bog‘lar, istirohat bog‘lari, xiyobonlar barpo etish, ko‘chalar, sug‘orish tarmoqlari va temir yo‘l trassalari bo‘ylab teraklar va boshqa daraxtlarning tez o‘sadigan xillarini ekish maqsadida respublika, viloyat, shahar va tumanlar shanbaliklari (hasharlar);
 sanoat, qishloq xo‘jaligi korxonalari, sog‘liqni saqlash, umumiy ovqatlanish, xalq ta’limi ob’ektlari va boshqa ob’ektlardagi ish joylarida sanitariya va gigiyena normalariga rioya qilinishini tekshirish;
 daraxtzorlarning normal holatini ta’minlashga oid kompleks agrotexnik tadbirlarni o‘tkazish;
 sug‘orish tarmoqlarini, kanallar, ariqlar, suv havzalari, zovurlar, quduqlar va hovuzlarni tozalash va obodonlashtirish, ularning qirg‘oqlarini mustahkamlash va ko‘kalamzorlashtirish;
 yo‘qolib borayotgan noyob o‘simliklar va hayvonot olamini asrab-avaylashga qaratilgan tadbirlar, qush uyalari o‘rnatish, yovvoyi hayvonlar va qushlarni oziqlantirish, o‘quvchi yoshlar o‘rtasida «Yashil nazoratchi», yosh naturalistlar, tabiatni sevuvchilar harakatlarini, «EKOSAN» klublarini tashkil etish va boshqalar;
 tozalash qurilmalari, changgaztutqichlar va filtrlar, zaharli dorilar, mineral o‘g‘itlar, pistesidlar, biopreparatlar va boshqa zaharli moddalar saqlanayotgan omborlarni tuzatish va ularni tabiat muhofazasi normalariga muvofiq holga keltirish, ishlovchilarni shaxsiy himoya vositalari bilan ta’minlash, texnika xavfsizligi talablarini bajarish;
 «Navro‘z» bayrami, milliy, madaniy dam olish, sport an’analarini va udumlarni tiklash tadbirlarida qatnashish;
 «Bizning kelajagimiz va ekologiya», «Sport, ekologiya va salomatlik», «Bolalar va tabiat». «San’at va ekologiya» va boshqa mavzularda konsertlar, ko‘rik tanlovlar, sport turnirlari, ko‘rgazmalar, festivallar va boshqa ommaviy-madaniy tadbirlar o‘tkazish;
 aholi salomatligini saqlashning ekologiya sanitariya-gigiyena normalarini targ‘ib qilish maqsadida tele-radio eshittirishlar tayyorlash, gazeta va jurnallarda, axborot ma’lumotnomalarida maqolalar e’lon qilish, lektoriylar, suhbatlar va uchrashuvlar o‘tkazish.
 Bu davr mobaynida quyidagilar tashkil etiladi:
 hududlarni obodonlashtirish va sanitariya jihatidan tozalash yuzasidan shanbaliklar (hasharlar) o‘tkazish, shuningdek, ishlab chiqarilgan mahsulotlarni sotishdan tushgan mablag‘larni Xalqaro «EKOSAN» jamg‘armasining viloyat bo‘limlari hisob raqamiga o‘tkazish;
 maishiy chiqindi joylari va axlatxonalarni, vodoprovod va kanalizatsiya inshootlarini, sanoat va qishloq xo‘jaligi ob’ektlari, kasalxonalar, bolalar muassasalari, maktablar, avto va temir yo‘l vokzallari, aeroportlar, dehqon bozorlari va oziq-ovqat tovarlari ommaviy savdo qilinadigan boshqa joylar hududlarini sanitariya va ekologiya normalariga muvofiq keltirishda qatnashish;
 sanoat, qishloq xo‘jaligi ishlab chiqargan korxonalarida, qurilish ob’ektlarida, transport, aloqa va savdo tarmoqlarida sanitariya holatini yaxshilash kabi profilaktik tadbirlar o‘tkazish;
 suv olinadigan inshootlar ishini, quduqlar, ochiq suv havzalarining sanitariya-himoya zonalari holatini zararsizlantiradigan va dezinfeksiya qiladigan moddalar mavjudligi va ulardan foydalanishni alohida nazorat qilish;
 turli yuqumli, allergiya kasalliklari va revmatizmning tarqalishiga sababchi bo‘ladigan o‘choqlar — zax erto‘lalar, botqoqqa aylangan suv havzalarini quritishga oid kompleks ishlarni amalga oshirish;
 maishiy va sanoat chiqindilarini yig‘ish va ehtiyotkorlik bilan chiqarib tashlash, oqova suvlarning tabiiy suv havzalari va daryolarga tashlanishiga yo‘l qo‘ymaslik, aholi istiqomat qiladigan mahallalar va dahalarda o‘z-o‘zidan paydo bo‘lgan axlatxonalarni bartaraf etish;
 «SES-EKOSAN» dasturini amalga oshirish doirasida shaharlar va aholi istiqomat qiladigan joylarning sanitariya holatini tekshirish, chet eldan keltirilayotgan kundalik oziq-ovqat va sanoat tovarlarining sifatini, milliy taomlar, boshqa oziq-ovqat mahsulotlari va ichimliklar tayyorlash va sotish bilan shug‘ullanayotgan xususiy oshxonalar faoliyatining sanitariya va boshqa sharoitlarini, shuningdek avtoyonilg‘i quyish stansiyalari maorif, madaniyat va sport maskanlarining holatini qattiq nazorat qilish;
 ekologiya jihatidan noqulay regionlarda istiqomat qilayotgan aholiga yuqori malakali tibbiy yordam ko‘rsatish va maslahat berish muruvvat yordami ko‘rsatish uchun «Salomatlik poyezdlari» va «EKOSAN» avtopoyezdlarini tashkil etish;
 sanitariya ekologik vaziyatni yaxshilash uchun qo‘shimcha mablag‘larni jalb qilish maqsadida xayriya konsertlari, teatr tomoshalari, sport va dam olish tadbirlarini amalga oshirish;
 tabiatni asrash mavzusiga bag‘ishlangan ko‘rgazmalar, qushlar va gullar bayramlari, bolalar chizgan rasmlar tanlov-ko‘riklari, ekologiya va salomatlik ertaliklarini o‘tkazish, kino va telefilmlar namoyish qilish;
 atrof muhitni va inson salomatligini avaylab asrashning dolzarb muammolari yuzasidan konferensiyalar, uchrashuvlar va seminarlar, maxsus teleko‘priklar, uzluksiz teleko‘rsatuvlar va radiomuloqotlar o‘tkazish, televideniye va radioda, respublika va mahalliy gazetalar sahifalarida taniqli ekolog olimlar, shifokorlar va boshqa mutaxassislarning chiqishlarini ta’minlash.
 Bu bosqichda quyidagi tadbirlar o‘tkaziladi:
 qishga tayyorgarlik ko‘rish doirasida obodonlashtirish, tuzatish-tiklash, daraxtzorlar barpo etish va boshqa ishlarni tashkil etish;
 shahar va qishloqlarda sanitar tozalash, obodonlashtirish, daraxtlar o‘tkazish yuzasidan shanbaliklar (hasharlar) o‘tkazish, ish joylarida ishlab chiqarilgan mahsulotlarni sotishdan tushgan tushumlarni Xalqaro «EKOSAN» jamg‘armasi bo‘limlarining hisob-kitob schyotlariga o‘tkazish;
 xazonlarni to‘plash, saqlash va kompostlash uchun maxsus maydonlar ajratish, ularni o‘z vaqtida olib ketish uchun yuk tashish, tushirish transportlari etarli miqdorda ajratilishini ta’minlash;
 zaharli dorilar, mineral o‘g‘itlar va boshqa zaharli moddalarni hisobga olish va ularni qish davrida xavfsiz saqlash;
 qo‘riqxonalar, tabiat yodgorliklari muhofazasi ustidan nazoratni kuchaytirish, daraxtzorlar kesilishining oldini olish;
 atrof-muhitni va inson salomatligini muhofaza qilishning dolzarb muammolariga bag‘ishlab taniqli ekolog olimlar, tibbiyot xodimlari bilan teleko‘rsatuvlar va radioeshittirishlarida uchrashuvlar, suhbatlar o‘tkazish, gazeta va jurnallar sahifalarida ularning maqolalarini chop etish;
 Orol dengizining qurigan havzasidan ko‘tarilayotgan tuz-chang bo‘ronlarini bartaraf etish maqsadida qumlarni daraxtzorlar barpo qilish bilan mustahkamlash;
 «SES-EKOSAN» dasturini amalga oshirish doirasida paxta maydonlarida defoliantlarning to‘g‘ri qo‘llanilishini, shahar va qishloq bozorlarida sotilayotgan poliz mahsulotlari tarkibidagi nitratlarni, meva va sabzavotlar qishga omborlarga saqlashga qo‘yilishi va konserva qilinishi, yoqilg‘i va energiyadan tejab-tergab foydalanilishi ustidan nazorat o‘rnatish.
 Ekologiya va salomatlik kunlari yakunlari 15 may, 15 avgust, 15 noyabrda tuman, shahar, viloyatlar ishchi guruhlari tomonidan yakunlanadi. Ishchi guruhlari tarkibiga quyidagilar kiradi:
 hokimning birinchi o‘rinbosari, Xalqaro «EKOSAN» jamg‘armasi bo‘limi boshqaruvi raisi — ishchi guruhi raisi;
 Xalqaro «EKOSAN» jamg‘armasi bo‘limi direktori;
 Tabiatni muhofaza qilish qo‘mitasining raisi (o‘rinbosari);
 Sanepidstansiya bosh shifokori;
 Obodonlashtirish xizmatining rahbari;
 Kommunal xizmat rahbari;
 Xalq ta’limi bo‘limi mudiri;
 Sanitariya militsiyasi vakili;
 Jamoat tashkilotlarining vakillari;
 Ommaviy axborot vositalari vakillari.
 G‘olib deb topilgan sanoat, qishloq xo‘jaligi korxonalari, muassasalar, mahalla jamoalari, shahar, tuman va viloyatlar hokimliklarining faxriy yorliqlari va qimmatbaho sovrinlari bilan mukofotlanadilar. Ularning tajribasi ommaviy axborot vositalarida keng yoritilali.
 Ekologiya va salomatlik kunlarining barcha bosqichlari yakunlari bo‘yicha g‘olib deb topilgan eng yaxshi korxona, xo‘jalik, muassasa, mahalla, shahar va tumanlar haqidagi ma’lumotlar viloyat ishchi guruhi tomonidan ko‘rib chiqish uchun Respublika ishchi guruhiga 10 dekabrga qadar topshiriladi.
 G‘oliblar Xalqaro «EKOSAN» jamg‘armasining faxriy yorliqlari hamda korxona uchun 50 ming so‘m, xo‘jalik uchun — 50 ming so‘m, muassasa uchun — 40 ming so‘m, mahalla uchun — 50 ming so‘m, tuman va shahar uchun 100 ming so‘m miqdoridagi pul mukofotlari bilan taqdirlanadilar.