Eron Busherdagi AESning yangi energoblokini qurishni boshladi

Eron hukumati 10-noyabr kuni mamlakat janubi-g‘arbidagi Busher viloyatida joylashgan atom elektrostansiyasining ikkinchi energobloki ishga tushirilishini e’lon qildi. Bu haqda Eron atom energiyasi tashkiloti rahbari Ali Akbat Salohiy ma’lum qildi, deb yozmoqda DW.

Eron islom respublikasi ushbu obyektni uranni boyitishni kamaytirish bo‘yicha dunyo yetakchi davlatlari bilan imzolangan dasturdan chiqqanini anglatuvchi loyiha deb hisoblamoqda.
“Majburiyatlarni bajarmaslikni biz birinchi boshlaganimiz yo‘q”, − deydi Salohiy. U AQShning Yadro dasturi bo‘yicha birgalikdagi keng qamrovli harakatlar rejasidan chiqqani ushbu kelishuvni bir tomonlama “yo‘l xaritasi”ga aylanganini anglatishini ma’lum qildi.
Yangi blokning quvvati 1000 MVt, uning qurilishi 2025-yilda o‘z nihoyasiga yetadi.
Busher AES Rossiya va Eron hamkorligining eng katta loyihalaridan biri bo‘ladi. Ishlarga start berilgan tantanali marosimda Rosatom korporatsiyasi boshqaruvi bosh direktorining o‘rinbosari Aleksandr Lokshin ishtirok etgan.
Busher AESda Rossiyada ishlab chiqarilgan urandan foydalaniladi. Ushbu jarayon Xalqaro atom energiyasi agentligi (MAGATE) nazorati ostida bo‘ladi. Avvalroq Eron yadro kelishuvidagi uranni 3,67 foizga boyitish majburiyatni bajarmasligi va uranni 4,5 foizga boyitishini e’lon qilgandi.

2015-yilda oltilik, ya’ni Buyuk Britaniya, Germaniya, Xitoy, Rossiya, AQSh va Fransiya Eron bilan yadro dasturi bo‘yicha birgalikdagi keng qamrovli harakatlar rejasini ishlab chiqdi. Kelishuvga ko‘ra, Eronga qo‘llanilgan sanksiyalar yadro dasturida cheklovlar qo‘llash evaziga olib tashlanishi ko‘zda tutilgandi. Shartnomaning dastlabki ko‘rinishi uch yil ham amal qilmadi: 2018-yil may oyida AQSh kelishuvdan chiqishini e’lon qildi va Eron islom respublikasiga nisbatan keskin sanksiyalar qo‘lladi.
 Eronda yangi katta neft koni topildi
Tehron esa AQSh kelishuvdan chiqqanidan bir yil o‘tgach “strategik sabr-toqat”dan keyin joriy yilning 8-mayida yadro dasturidagi cheklovlarni tan olmay harakat qilishni boshladi. Yadro dasturi bo‘yicha birgalikdagi keng qamrovli harakatlar rejasini bajarmaslikning birinchi bosqichi uranni boyitish va og‘ir suv bo‘yicha cheklangan me’yorlarni buzish bo‘ldi. Keyinchalik Eron rejaga amal qilmaslikning ikkinchi bosqichiga o‘tdi, ya’ni uran mamlakat uchun kerakli miqdorda boyitilishi e’lon qilindi. Uchinchi bosqich 6-sentabrda boshlandi: Eron rejada va undagi nizomlarda belgilangan chegaralarni chetlab o‘tgan holda yadro tadqiqotlari bo‘yicha ishlarni amalga oshirdi. 6-noyabrdan Tehron yadro kelishuvidagi majburiyatlarini qisqartirishning to‘rtinchi bosqichiga start berdi. 8-noyabrda Xitoy hukumati Eronning yadro kelishuvi bo‘yicha o‘z majburiyatlarini bajarishi va unga amal qilishiga umid bildirgan.