TADBIRKORLIK FAOLIYATI SUBYEKTLARINING QUVVATI 50 KVTGAChA BO‘LGAN ELEKTR QURILMALARINI ELEKTR TARMOQLARIGA ULAShNING SODDALAShTIRILGAN TARTIBI TO‘G‘RISIDA NIZOMNI TASDIQLASh HAQIDA

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2011-yil 7-fevraldagi PQ-1474-son “Kichik biznes va xususiy tadbirkorlik yili” Davlat dasturi to‘g‘risida”gi qaroriga (O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2011-y., 6-son, 47-modda) va Vazirlar Mahkamasining 2011-yil 5-apreldagi 103-son “Tadbirkorlik faoliyati subyektlarining quvvati 50 kVtgacha bo‘lgan elektr qurilmalarini elektr tarmoqlariga ulashning soddalashtirilgan tartibini joriy etish to‘g‘risida”gi qaroriga (O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2011-y., 14-son, 139-modda) muvofiq buyuraman:
 1. Tadbirkorlik faoliyati subyektlarining quvvati 50 kVtgacha bo‘lgan elektr qurilmalarini elektr tarmoqlariga ulashning soddalashtirilgan tartibi to‘g‘risida nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
 2. Elektr energetikada nazorat bo‘yicha davlat inspeksiyasi boshlig‘ining 2005-yil 16-fevraldagi 57-son “Xo‘jalik yurituvchi subyektlarning quvvati 10 kilovattgacha bo‘lgan elektr uskunalarini ulash tartibi to‘g‘risidagi nizomni tasdiqlash haqida”gi buyrug‘i (ro‘yxat raqami 1454, 2005-yil 10-mart) (O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2005-y., 10-11-son, 76-modda) o‘z kuchini yo‘qotgan deb hisoblansin.
 3. Mazkur buyruq O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligida davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgan kundan boshlab o‘n kun o‘tgandan keyin kuchga kiradi.
 Mazkur Nizom O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2011-yil 7-fevraldagi PQ-1474-son “Kichik biznes va xususiy tadbirkorlik yili” Davlat dasturi to‘g‘risida”gi qaroriga (O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2011-y., 6-son, 47-modda) va Vazirlar Mahkamasining 2011-yil 5-apreldagi 103-son “Tadbirkorlik faoliyati subyektlarining quvvati 50 kVtgacha bo‘lgan elektr qurilmalarini elektr tarmoqlariga ulashning soddalashtirilgan tartibini joriy etish to‘g‘risida”gi qaroriga (O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2011-y., 14-son, 139-modda) muvofiq iste’molchilarning quvvati 10 kVtgacha bo‘lgan elektr qurilmalarini, shuningdek tadbirkorlik faoliyati subyektlarining, shu jumladan kichik biznes subyektlarining (bundan buyon matnda tadbirkorlik subyektlari deb yuritiladi) quvvati 50 kVt va undan past bo‘lgan elektr qurilmalarini elektr tarmoqlariga ulashning soddalashtirilgan tartibini belgilaydi. 
 1. Iste’molchi (tadbirkorlik subyekti) elektr qurilmalarining yangi va qo‘shimcha quvvatlarini ishga tushirishdan oldin hududiy elektr tarmoqlari korxonalarining elektr tarmoqlariga (bundan bayon matnda elektr tarmoqlari deb yuritiladi) ulash uchun texnik shartlarni olishga majburdir.
 2. Elektr tarmoqlariga ulash uchun texnik shartlarsiz (bundan buyon matnda texnik shartlar deb yuritiladi) elektr qurilmalarning elektr ta’minotini loyihalashtirish, uskunalarni montaj qilish va ularni elektr tarmoqlariga ulash taqiqlanadi.
 3. Texnik shartlar, shu jumladan qo‘shimcha texnik shartlar to‘lov undirilmasdan beriladi.
 4. Tadbirkorlik subyektlarining 50 kVtdan yuqori bo‘lgan elektr qurilmalarini elektr tarmoqlariga ulash tartibi Vazirlar Mahkamasining 2009-yil 22-avgustdagi 245-son qarori (O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2009-y., 35-son, 382-modda) bilan tasdiqlangan Elektr energiyasidan foydalanish qoidalarining talablariga muvofiq belgilanadi.
 5. Mazkur Nizomda quyidagi atamalar va tushunchalardan foydalanilgan:
 iste’molchi — elektr ta’minoti shartnomasiga muvofiq quvvati 10 kVtgacha bo‘lgan elektr qurilmalarini ishlab chiqarish va (yoki) maishiy ehtiyojlar uchun foydalanuvchi yuridik yoki jismoniy shaxs;
 subiste’molchi — hududiy elektr tarmoqlari korxonasi roziligi bilan iste’molchi (tadbirkorlik subyekti)ning elektr tarmoqlariga bevosita ulangan va elektr ta’minoti shartnomasini tuzgan iste’molchi (tadbirkorlik subyekti). Elektr energiyasi subiste’molchiga berilganda, iste’molchi (tadbirkorlik subyekti) elektr energiyasidan foydalanish qoidalariga rioya qilinishi bo‘yicha hududiy elektr tarmoqlari oldida javobgar bo‘ladi;
 tadbirkorlik subyektlari — o‘rnatilgan tartibda ro‘yxatdan o‘tgan va tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirayotgan hamda elektr ta’minoti shartnomasiga muvofiq 10 kVtdan 50 kVtgacha bo‘lgan elektr qurilmalarini ishlab chiqarish va (yoki) maishiy ehtiyojlar uchun foydalanuvchi yuridik yoki jismoniy shaxs;
 elektr ta’minoti korxonasi — hududiy elektr tarmoqlari korxonasining tuman, shahar, iqtisodiy zona (sanoat zonasi) doirasida elektr energiyasini taqsimlash va sotishni amalga oshiruvchi bo‘linmasi;
 elektr qurilmasi — elektr energiyasini ishlab chiqarish, transformatsiya qilish, uzatish, taqsimlash hamda uni energiyaning boshqa turiga aylantirish uchun mo‘ljallangan mashinalar, apparatlar, elektr uzatish liniyalari va yordamchi uskunalar yig‘indisi (ular o‘rnatilgan inshootlar va binolar bilan birga);
 hududiy elektr tarmoqlari korxonasi — viloyat, shahar, iqtisodiy zona (sanoat zonasi) doirasida elektr ta’minoti shartnomasi asosida iste’molchilarga elektr energiyasini sotish va taqsimlash huquqiga ega bo‘lgan yuridik shaxs.
 6. Elektr qurilmalarning yangi yoki qo‘shimcha quvvatlarini elektr tarmoqlariga ulash uchun texnik shartlar hududiy elektr tarmoqlari korxona (elektr ta’minoti korxona)lari tomonidan tuman (shahar)lar hokimliklari huzuridagi Tadbirkorlik subyektlarini ro‘yxatdan o‘tkazish inspeksiyalari orqali tuman (shahar)lar arxitektura va qurilish boshqarma (bo‘lim)laridan, iste’molchilardan yoki elektr ta’minoti loyihasini ishlab chiqayotgan loyiha tashkilotidan tegishli talabnoma kelib tushganidan so‘ng uch ish kunidan ko‘p bo‘lmagan muddatda beriladi.
 7. Texnik shartlarni olish bo‘yicha talabnomada iste’molchi (tadbirkorlik subyekti) loyihalashtirilayotgan obyektni tavsiflovchi quyidagi ma’lumotlarni qisqacha shaklda ko‘rsatadi: yuklama miqdori, iste’molchi (tadbirkorlik subyekti)ning elektr ta’minoti ishonchliligi bo‘yicha toifasi, o‘rnashgan joyi (aholi punkti bilan bog‘liq kartografiya materiali), obyektni loyihalashtirish va qurish muddatlari.
 Quvvati 10 kVt gacha bo‘lgan elektr qurilmalari bo‘yicha texnik shartlarni olish uchun talabnomalar tegishli elektr ta’minoti korxonalariga, 10 kVtdan 50 kVtgacha bo‘lganda esa — talabnomalar tegishli hududiy elektr tarmoqlari korxonalariga yuboriladi.
 8. Texnik shartlarning berilishi Vazirlar Mahkamasining 2003-yil 20-avgustdagi 357-son qarori (O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2003-y., 15-16-son, 130-modda) bilan tasdiqlangan Tadbirkorlik subyektlarini davlat ro‘yxatidan o‘tkazish, hisobga qo‘yish va ruxsat beruvchi hujjatlarni rasmiylashtirish tartibi to‘g‘risidagi nizomning 491-bandida nazarda tutilgan holatlarda rad etilishi mumkin.
 9. Texnik shartlar yaqin joylashgan, ishlab turgan past kuchlanishli elektr tarmoqlaridan beriladi.
 Yaqin joylashgan, ishlab turgan past kuchlanishli elektr tarmoqlari bo‘lmaganda yoki ushbu elektr tarmoqlarida kuchlanishning yo‘l qo‘yib bo‘lmaydigan qiymatlargacha tushib ketishi yoxud elektr energiyasi yo‘qotishlari holatlari aniqlanganda, shuningdek iste’molchi (tadbirkorlik subyekti)larning taklifiga ko‘ra texnik shartlar yuqori kuchlanishli elektr tarmoqlaridan (10-6/0,4 kV transformator punkti (TP)ning qurilishi bilan) berilishi mumkin.
 10. Elektr qurilmalarning yangi yoki qo‘shimcha quvvatlarini ulash bilan bog‘liq bo‘lmagan ishlab turgan elektr uskunalarini rekonstruksiya qilishga bevosita asoslanmagan talablarni texnik shartlarga kiritish taqiqlanadi.
 Elektr qurilmalarning yangi yoki qo‘shimcha quvvatlarini ulash bilan bog‘liq bo‘lgan ishlab turgan elektr tarmoqlarini rekonstruksiya qilish (transformatorni, simlarni, kabellarni almashtirish va boshqalar) zaruriyati belgilangan tartibda amalga oshirilgan hisob-kitoblarga asosan elektr ta’minoti loyihasi bilan aniqlanadi.
 11. Berilgan texnik shartlarga muvofiq ishlab chiqilgan elektr ta’minoti loyihasi hududiy elektr tarmoqlari korxonasi va “O‘zdavenergonazorat” inspeksiyasi bilan kelishilishi lozim, quvvati 10 kVtgacha bo‘lgan elektr ta’minoti loyihalari bundan mustasno. 
 Bunda quvvati 10 kVtgacha bo‘lgan elektr qurilmalarining hisob-montaj sxemasi elektr ta’minoti loyihasi bo‘lib hisoblanadi.
 12. Elektr ta’minoti loyihasini kelishish muddati har bir kelishuvchi tashkilot uchun uch ish kunidan oshmasligi lozim.
 13. Agar iste’molchining yuklamasi ortishi sababli undagi elektr qurilmalarning umumiy quvvatini 10 kVtdan oshirish talab etilsa, qo‘shimcha texnik shartlar olinishi lozim. Bunda elektr qurilmalarning elektr tarmoqlariga avval ulangan quvvati hisobga olingan holda elektr ta’minoti loyihasi ishlab chiqiladi va ushbu Nizomda belgilangan tartibda kelishiladi.
 14. Elektr qurilmalar quyidagilar amalga oshirilganda elektr tarmoqlariga ulanadi va ularga kuchlanish beriladi:
 elektr qurilmalarining quvvati 10 kVtgacha bo‘lganda iste’molchining ushbu Nizomning 1-ilovasiga muvofiq ariza-majburiyati elektr ta’minoti korxonasiga taqdim etilganda;
 elektr qurilmalarining quvvati 10 kVtdan 50 kVtgacha bo‘lganda elektr qurilmalarni ekspluatatsiya qilishga ijozat berish to‘g‘risidagi dalolatnoma mavjud bo‘lganda;
 elektr energiyasi iste’molini hisobga olish va nazorat qilishning avtomatlashtirilgan tizimida ishlay oladigan, belgilangan tartibda qiyoslashdan o‘tkazilgan hisobga olish priborlari o‘rnatilganda;
 elektr energiyasidan foydalanish shartnomasi tuzilganida. 
 15. Quvvati 10 kVtgacha bo‘lgan elektr qurilmalarini elektr tarmoqlariga ulash uchun iste’molchi elektr ta’minoti korxonasiga ushbu Nizomning 1-ilovasiga muvofiq ariza-majburiyatni taqdim etadi.
 16. Elektr ta’minoti korxonasi iste’molchining ariza-majburiyatini olgan kundan e’tiboran uch kunlik muddatda berilgan texnik shartlarning bajarilganligini tekshiradi va texnik shartlardan chetga chiqishlar aniqlanmaganda, shuningdek hisobga olish priborlari to‘g‘ri ulangan taqdirda iste’molchi bilan elektr ta’minoti shartnomasini tuzadi.
 17. Iste’molchi tomonidan berilgan texnik shartlardan chetga chiqishlarga yo‘l qo‘yilganda, shu jumladan elektr qurilmalarining quvvati 10 kVtdan oshirilganda, shuningdek hisobga olish priborlari to‘g‘ri ulanmaganda, ushbu kamchiliklar bartaraf etilgunga qadar elektr ta’minoti korxonasi bilan elektr ta’minoti shartnomasi tuzilishiga yo‘l qo‘yilmaydi va bu haqda kamchiliklar aniq ko‘rsatilgan holda belgilangan tartibda iste’molchi xabardor qilinadi.
 18. Quvvati 10 kVtdan 50 kVtgacha bo‘lgan elektr qurilmalarni ekspluatatsiya qilishga ijozat berish to‘g‘risidagi dalolatnomani olish uchun tadbirkorlik subyektlari (pudrat tashkilotlari) “O‘zdavenergonazorat” inspeksiyasining hududiy bo‘limlariga quyidagi hujjatlarni taqdim etadilar:
 elektr qurilmalarini ko‘rikdan o‘tkazish va ularni ekspluatatsiya qilishga ijozat berish to‘g‘risidagi dalolatnomani olish uchun ariza;
 tadbirkorlik subyektini davlat ro‘yxatidan o‘tkazilganligi to‘g‘risidagi guvohnomaning nusxasi;
 ushbu Nizomning 2-ilovasiga muvofiq texnik hujjatlar.
 19. “O‘zdavenergonazorat” inspeksiyasi hududiy bo‘limining inspektori (bundan buyon matnda inspektor deb yuritiladi) ariza berilgan kundan e’tiboran uch kunlik muddatda tadbirkorlik subyektining elektr qurilmalarini ko‘rikdan o‘tkazadi.
 Bunda elektr qurilmalarni ko‘rikdan o‘tkazish tekshiruv bo‘lib hisoblanmaydi va ko‘rik o‘tkazilganligi haqidagi ma’lumotlar tadbirkorlik subyektlarining Tekshirishlarni ro‘yxatga olish kitobiga kiritilmaydi.
 20. Elektr qurilmalarni ko‘rikdan o‘tkazishda inspektor elektr qurilmalarni montaj qilishdagi kamchiliklarning yo‘qligini, ulanish texnik shartlarga muvofiqligini, belgilangan tartibda sertifikatsiya qilinishi lozim bo‘lgan montaj qilingan yoki qayta tiklangan elektr qurilmalar uchun muvofiqlik sertifikati hamda belgilangan texnik hujjatlar mavjudligini, shuningdek elektr xo‘jaligining xavfsiz ekspluatatsiya qilinishi uchun javobgar shaxs tayinlanganligini yoki yollanganligini tekshiradi.
 Elektr qurilmalarni boshqa shartlar bo‘yicha ko‘rikdan o‘tkazilishiga hamda yuqorida qayd etilganlardan tashqari boshqa hujjatlarni talab qilinishiga yo‘l qo‘yilmaydi.
 21. Tadbirkorlik subyekti (iste’molchi) tomonidan chakana savdo tarmog‘iga aholiga sotish uchun kelib tushayotgan va tegishli muvofiqlik sertifikatiga ega bo‘lgan 400 voltgacha kuchlanishli yoritish qurilmalari, elektr asboblari va elektr mashinalaridan foydalanilganda, shuningdek elektr xo‘jaligining xavfsiz ekspluatatsiya qilinishi uchun javobgar shaxsni tayinlash yoki yollash imkoniyati bo‘lmagan taqdirda, elektr xo‘jaligining xavfsiz ekspluatatsiya qilinishi uchun javobgarlikni tadbirkorlik subyekti (iste’molchi)ning o‘zi (yuridik shaxsning rahbari) o‘z zimmasiga olishi mumkin.
 Bunda elektr xo‘jaligining xavfsiz ekspluatatsiya qilinishi uchun javobgarlikni o‘z zimmasiga olgan shaxsga inspektor tomonidan elektr qurilmalarni ko‘rikdan o‘tkazish bilan bir vaqtda elektr qurilmalarni ekspluatatsiya qilishda xavfsizlik texnikasi bo‘yicha yo‘riqnoma beriladi va bu haqda yo‘riqnomalarni ro‘yxatga olish jurnaliga qayd qilinadi.
 22. Ushbu Nizomning 20-bandida ko‘rsatilgan talablar bajarilgan taqdirda inspektor elektr qurilmalarni ekspluatatsiya qilishga ijozat berilishi to‘g‘risidagi dalolatnomani rasmiylashtiradi.
 23. Inspektor tomonidan elektr qurilmalarni ko‘rikdan o‘tkazishda ushbu Nizomning 20-bandida ko‘rsatilgan talablarning bajarilishida kamchiliklar aniqlanganda, ushbu kamchiliklar bartaraf etilgunga qadar elektr qurilmalarini ekspluatatsiya qilishga ijozat berilishi to‘g‘risidagi dalolatnomani berish rad etiladi va bu haqda kamchiliklar aniq ko‘rsatilgan holda belgilangan tartibda tadbirkorlik subyekti xabardor qilinadi.
 Elektr qurilmalarini ekspluatatsiya qilishga ijozat berish to‘g‘risidagi dalolatnoma berilishini boshqa sabablar bo‘yicha rad etishga yo‘l qo‘yilmaydi. 
 24. Iste’molchining quvvati 10 kVtgacha bo‘lgan hamda tadbirkorlik subyektining quvvati 10 kVtdan 50 kVtgacha bo‘lgan yangi va rekonstruksiya qilingan elektr qurilmalarini, shuningdek subiste’molchining elektr qurilmalarini, shu jumladan yangi va rekonstruksiya qilingan elektr qurilmalarini elektr tarmoqlariga ulash ushbu Nizomda belgilangan tartib bo‘yicha amalga oshiriladi.
 25. Elektr ta’minoti korxonasi tadbirkorlik subyekti bilan elektr ta’minoti shartnomasini tuzishi uchun inspektor tomonidan berilgan elektr qurilmalarni ekspluatatsiya qilishga ijozat berish to‘g‘risidagi dalolatnoma hamda hisobga olish pribori to‘g‘ri ulanganligi asos bo‘lib hisoblanadi.
 26. Elektr ta’minoti shartnomasi tuzilgan kundan e’tiboran elektr ta’minoti korxonasi iste’molchi (tadbirkorlik subyekti)ning elektr qurilmalarini elektr energetika tizimining tarmoqlariga ulashni amalga oshiradi.
 27. Elektr qurilmalar elektr tarmoqqa ulangan kunda elektr ta’minoti korxonasi tomonidan to‘g‘ri ulangan hisobga olish priborlarining klemmnik qopqoqlari plombalanadi.
 28. Tadbirkorlik subyekti (iste’molchi)ning elektr qurilmalarini elektr tarmoqlariga ulash va ularga kuchlanishni berish elektr ta’minoti korxonasi tomonidan ulanayotgan obyektning rahbari yoki elektr xo‘jaligining xavfsiz ekspluatatsiya qilinishi uchun javobgar shaxsi ishtirokida amalga oshirilishi shart.
 29. Elektr qurilmalarni ulanayotgan obyektning rahbari yoki elektr xo‘jaligining xavfsiz ekspluatatsiya qilinishi uchun javobgar shaxsi hamda elektr ta’minoti korxonasining xodimlari ishtirokisiz elektr tarmoqlariga ulash man etiladi.
 30. Iste’molchining elektr uskunalarini texnik ko‘rikdan o‘tkazgan va ekspluatatsiya qilishga ijozat bergan inspektor va hududiy elektr tarmoqlari korxonasi elektr qurilmalarni ekspluatatsiya qilish jarayonida bir maromda ishlashi uchun javobgar bo‘lmaydi.
 31. Mazkur Nizom O‘zbekiston Respublikasi Davlat arxitektura va qurilish qo‘mitasi, Monopoliyadan chiqarish va raqobatni rivojlantirish Davlat qo‘mitasi, “O‘zbekenergo” DAK va “Qishloqenergoloyiha” OAJ bilan kelishilgan.
 1. Ulash uchun texnik shartlar.
 2. Elektr ta’minoti loyihasi.
 3. Elektr ta’minoti loyihasini texnik shartlarni bergan tashkilot va “O‘zdavenergonazorat” inspeksiyasi bilan kelishilganligi to‘g‘risidagi ma’lumot.
 4. Elektr xo‘jaligining xavfsiz ekspluatatsiya qilinishi uchun javobgar shaxsni tayinlash to‘g‘risidagi buyruqdan ko‘chirma.
 5. Xavfsizlik texnikasi bo‘yicha mavjud bo‘lgan himoya vositalarining ro‘yxati.
 6. Taqdim etilgan texnik hujjatlarning tadbirkorlik subyektining rahbari yoki elektr xo‘jaligining xavfsiz ekspluatatsiya qilinishi uchun javobgar shaxsi tomonidan tasdiqlangan ro‘yxati.
 7. Kabel va havo liniyasining ijro chizmasi.
 8. Kabelni yotqizish, mexanik shikastlanishlardan himoya qilish bo‘yicha ishlarni ochish dalolatnomasi.
 9. Kabelni yotqizilishidan (montaj qilinishidan) keyingi sinash bayonnomasi.
 10. Simlar va elektr uskunalar izolatsiyasining qarshiligini o‘lchash bayonnomasi.
 11. Zaminlagichlar va zaminlanuvchi elementlar o‘rtasida zanjir mavjudligini tekshirish bayonnomasi.
 12. Zaminlovchi qurilmalar qarshiligini o‘lchash bayonnomasi.
 13. 10-6/0,4 kV transformator punktini (TP) o‘rnatishda yoki ishlab turgan TPda transformatorni almashtirishda:
 zaminlash konturini bajarish bo‘yicha ijro chizmasi va ishlarni ochish dalolatnomasi (faqat yangi TPni ishga tushirishda);
 kuch transformatorini sinash bayonnomasi;
 transformator moyining qisqartma tahlili bayonnomasi;
 yuqori kuchlanishli shinalarni sanoat chastotasida oshirilgan kuchlanish bilan sinash bayonnomasi;
 TPni zaminlash konturining qarshiligini o‘lchash bayonnomasi.