Xotin-qizlarga har tomonlama koʻmaklashish boʻyicha vazifalar muhokama qilindi

26.02.2021
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev raisligida 26-fevral kuni xotin-qizlarning muammolarini hal qilish va ularni ijtimoiy qoʻllab-quvvatlash masalalari muhokamasi yuzasidan videoselektor yigʻilishi oʻtkazildi.
Mamlakatimiz aholisining qariyb yarmi – 17 millioni xotin-qizlardir. Ularning manfaatlarini ta’minlash, jamiyat hayotidagi oʻrnini mustahkamlash davlatimiz ijtimoiy siyosatining muhim yoʻnalishi.
Oxirgi toʻrt yilda bu borada 2 ta qonun, Prezidentning 6 ta farmon va qarori qabul qilindi. Birinchi marta Senatda Xotin-qizlar va gender tengligi masalalari boʻyicha qoʻmita tashkil etildi.
Bugungi kunda 1 ming 400 ga yaqin ayollar respublika va viloyatlar, 43 mingdan ziyodi tuman va shaharlar darajasidagi rahbarlik lavozimlarida ishlab kelmoqda.
Qizlarning sifatli ta’lim olishi, kasb egallab, ishli boʻlishi uchun katta imkoniyatlar yaratilgan. Talabalarning 48 foizini xotin-qizlar tashkil etmoqda. O‘tgan yili yoʻlga qoʻyilgan tizimga muvofiq, 950 nafar ijtimoiy himoyaga muhtoj qiz oliy ta’lim muassasalariga davlat granti asosida oʻqishga qabul qilindi.
Ayollarning tadbirkorligi, tashabbuslari qoʻllab-quvvatlanayapti. O‘tgan yili 585 mingga yaqin xotin-qizlarning bandligi ta’minlangan, 36 mingdan ortiq ayollar kasb-hunarga oʻqitilgan.
Xotin-qizlar muammolarini oʻrganish va manzilli hal etish maqsadida “ayollar daftari” joriy etildi. Ushbu daftarga, 9 ta mezon asosida 433 ming nafar xotin-qiz kiritilib, elektron baza shakllantirildi. Bugungi kungacha ularning 80 mingining muammolari hal etilgan.
Yigʻilishda ayollarni ish bilan ta’minlash, ijtimoiy qoʻllab-quvvatlash, ularga tibbiy va psixologik yordam qamrovini kengaytirish, oilaviy ajralishlarning oldini olish chora-tadbirlari muhokama qilindi.
– Eng ogʻir, murakkab masalalarimiz ayollar boʻyicha. Xalqimizning talabi oʻsib borayapti. Biz shu talablarga munosib sharoit yaratib berishimiz kerak. Buni chuqur his qilmagan odam rahbar boʻlib ishlolmaydi, – dedi Shavkat Mirziyoyev.
Davlatimiz rahbari Oliy Majlisga Murojaatnomasida Respublika Xotin-qizlar jamoatchilik kengashi tashkil etish taklifini bildirgan edi.
Shu kunlarda Senat raisi Tanzila Narbayeva boshchiligida ushbu kengash tuzildi. Endi mazkur jamoatchilik kengashi xotin-qizlarning ijtimoiy-siyosiy faolligini oshirish, tadbirkorligini qoʻllab-quvvatlash, bilim va kasbiy koʻnikmalar egallab, munosib ish topishlariga koʻmaklashish, salomatligini saqlash, uy-joy masalalarini hal etish borasida tizimli ish olib borishi zarurligi ta’kidlandi.
Hokimlar va sektor rahbarlariga “ayollar daftari”ga kiritilgan xotin-qizlar muammolarini hal qilish, tikuvchilik, hunarmandchilik, kasanachilik, parrandachilik va ekin maydonlaridan yer ajratish orqali ularning bandligini ta’minlash boʻyicha koʻrsatmalar berildi.
Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi, Savdo-sanoat palatasiga tadbirkor boʻlish istagini bildirgan “ayollar daftari”dagi 70 mingga yaqin xotin-qizlarni biznes va mehnat bozorida talab yuqori boʻlgan kasblarga oʻqitish vazifasi topshirildi.
Davlatimiz rahbari bu borada nodavlat tashkilotlar xotin-qizlarga eng yaqin koʻmakchi boʻlib kelayotganini, bunday muassasalarga joy ajratib, grantlar berish kerakligini ta’kidladi.
Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi tasarrufiga oʻtayotgan har bir tumandagi kollejlarning boʻsh turgan qismini oʻquv xonasi va ishlab chiqarish sexi tashkil etish uchun tadbirkorlarga 30 yilgacha muddatga imtiyozli ijaraga berish vazifasi qoʻyildi. Bunga Bandlik jamgʻarmasidan 70 milliard soʻm ajratilishi belgilandi.
Shuningdek, 70 mingga yaqin xotin-qizlarni tadbirkorlikka jalb qilish uchun Xalq banki orqali 2 trillion soʻm kreditlar yoʻnaltiriladi.
– Oliy ma’lumotli boʻlishni istagan, qobiliyati, bilimi bor, lekin taqdir taqozosi bilan orzusiga erisha olmagan xotin-qizlarni ragʻbatlantirish tizimi joriy qilinadi. Ya’ni, ota-onasining biridan ayrilgan muhtoj qizlar, boquvchisi yoʻq yolgʻiz ayollarning shartnoma toʻlovi hokimlik va oliy oʻquv yurti hisobidan qoplab beriladi. Bu yangi tizim. Ilgari bunday qilolmasdik. Endi imkoniyat bor, – dedi Prezident.
Yigʻilishda ayollar salomatligini saqlash masalalariga alohida e’tibor qaratildi. Joylarda, ayniqsa, chekka hududlarda tibbiy xizmatlar sifati talab darajasida emasligi koʻrsatib oʻtildi.
Misol uchun, Surxondaryo viloyatining Oltinsoy tumanida tugʻish yoshidagi ayollarning 30 foizida kamqonlik aniqlangan. Bundan tashqari, xotin-qizlar oʻrtasida nafas olish, hazm qilish a’zolari, yurak-qon tomir tizimi kasalliklari ham koʻp.
Shu kabi, tibbiy yordamga muhtojligi aniqlangan 44 ming nafar xotin-qizlarni alohida nazoratga olib, tibbiyot brigadalariga biriktirish, tor doiradagi shifokorlarni jalb qilgan holda, ularni davolash boʻyicha topshiriqlar berildi.
Joriy yil yakuniga qadar qariyb 9 million ayolni chuqurlashtirilgan tibbiy koʻrikdan, jumladan, saraton skriningidan oʻtkazish vazifasi qoʻyildi. Onkologik kasalliklarni profilaktika qilish maqsadida 323 ming nafar qizlar odam papillomasi virusiga qarshi emlanishi aytildi.
Ehtiyojmand ayollarning davolanishi uchun har yili Xotin-qizlar jamgʻarmasiga qoʻshimcha 30-50 milliard soʻm ajratilishi belgilandi.
Xotin-qizlar oʻrtasida sogʻlom turmush tarzini kengaytirish, jismoniy tarbiya va raqs toʻgaraklarini koʻpaytirish zarurligi qayd etildi. Ayollarning mamlakatimiz boʻylab sayohatlarini, sanatoriylarda davolanishini tashkillashtirish yuzasidan koʻrsatma berildi.
Yolgʻiz ayollarning farzandlarini maktabgacha ta’lim muassasasiga qabul qilish va toʻlovlarini qoplash borasida ham yengilliklar beriladigan boʻldi.
Muammolar muhokama qilinar ekan, uy-joy masalasi albatta oʻrtaga chiqadi. Chunki oilaviy ajrashishlar, ishsizlik, yetishmovchilik oqibatida uyga muhtoj boʻlib yashayotgan ayollar hali ham koʻp. Davlatimiz rahbari buni chuqur his qiladi va doim ularga munosib sharoit yaratishni nazarda tutadi. Soʻnggi yillarda minglab muhtoj ayollarga yangi turar joylar topshirildi. Qolaversa, kam ta’minlangan xotin-qizlar uy olishi uchun boshlangʻich badal pulini toʻlab berish tizimi joriy etilgan.
Videoselektor yigʻilishida bu dolzarb masala boʻyicha qoʻshimcha choralar belgilandi. Vaqtincha noturar joylarda istiqomat qilayotgan ayollarni uy bilan ta’minlash uchun har bir hududga 10 milliard soʻmdan, otasidan ayrilgan muhtoj qizlar manfaati uchun 5 milliard soʻmdan mablagʻ ajratilishi aytildi.
Bu mablagʻlar uy-joyning boshlangʻich toʻlovini toʻlab berishga yoʻnaltiriladi. Shuningdek, xotin-qizlarga turar joy ijarasi kompensatsiyasi uchun 11 milliard soʻm ajratiladi.
Ayollarga, shu jumladan, tazyiqqa uchraganlarga malakali psixologik va huquqiy yordam koʻrsatish tizimini takomillashtirish zarurligi ta’kidlandi.
Xotin-qizlarning davlat va jamiyat oldidagi fidokorona xizmatlari, oʻz sohalarida erishgan yutuqlarini ragʻbatlantirish uchun alohida davlat mukofotini ta’sis etish taklifi ilgari surildi.
Yigʻilishda muhokama qilingan masalalar yuzasidan mutasaddi rahbarlar va xotin-qizlar oʻz fikr-mulohazalarini bildirdi.