O‘zbekiston rossiyaliklar uchun Makka (foto)

O‘zbekiston bizni anchadan buyon o‘ziga chorlab kelayotgan edi. Qadimiy sivilizatsiya tarixiga yaqinlashish, Sharq afsona va ertaklari dunyosiga g‘arq bo‘lish istagi o‘z natijasini ko‘rsatdi. Mana chiptalar xarid qilindi va Uzbekistan Airways aviakompaniyasi samolyoti uch yarim soatda bizni Moskvadan mustaqil O‘zbekiston poytaxtiga olib keldi, deb hikoya qiladi “Mir novostey” nashri muxbiri.

Birinchi navbatda, Toshkentning markaziy bozoriga yo‘l oldik. Sharq bozoridagi narx-navoning arzonligi bizni hayratlantirmasdan qolmadi. Shuni yodda tutish lozimki, yaxshi tortishish natijasida sotuvchini narxlarni ikki barobarga tushirishga ko‘ndirish mumkin! Qolaversa, ularning barchasi rus tilini juda yaxshi biladi.
Biroq biz bitta shaharda ushlanib qolmaslikka harakat qildik, YuNESKOning Butunjahon merosi obyektlari: Samarqand, Buxoro va Xivaga borishni rejalashtirdik.

Xiva
Xivaga kun botayotganda yetib bordik, biroq tong otishini kutmasdan, narsalarimizni mehmonxonada qoldirib, shaharni aylanishga chiqdik. Birinchi navbatda, Ichan Qal’aga yo‘l oldik.
Yuz yillar davomida barpo etilgan qal’a inshootlari va saroylar, masjid va madrasalar, maqbara va minoralar, karvon saroy va hammomlar Ichan Qal’ani o‘ziga xos muzey shaharga aylantirgan.
Tongda qal’a bo‘ylab ekskursiyamizni davom ettirdik. Balandligi 29 metr bo‘lgan noodatiy minora — Kaltaminor e’tiborimizni tortdi. Tarixchilarning ma’lum qilishicha, uning balandligi 80 metrga yetishi kerak bo‘lgan.
Kaltaminor Xivaning haqiqiy ramziga aylangan.
Afsonalardan birida aytilishicha, 1845—1855-yillarda Xivani boshqargan Muhammad Aminxon uning hukmronlik davrida qurilishi boshlangan minoraga chiqqanda butun Buxoroni ko‘rish istagini bildirgan. Qisqa muddatlarda topshiriqni bajara olmagan usta hukmdor qahridan qo‘rqib, qanot yasagan va qurib bitkazilmagan minora tepasidan uchib ketgan.
Qadimiy shahar ko‘chalari bo‘ylab sayr qila turib, ustalar yog‘ochdan qo‘lda turli suvenirlar o‘yib yasayotganligini ko‘rdik. Kunduzi ular o‘z ishlarini bozorda sotadi.

Buxoro
O‘zbekistonga tashrif buyurib, Markaziy Osiyoning qadimiy shaharlaridan biri Buxoroga bormaslikning iloji yo‘q.
Buxoroda, birinchi navbatda, ko‘rishingiz lozim bo‘lgan joy bu eski shahardir. U qadimiylik nafasi bilan o‘ziga rom qiladi.
Diqqatga savozor joylari bir-biridan uzoqda joylashgan Samarqanddan farqli ravishda Buxoroda ularning barchasi 1,5—2 kilometr radiusda joylashgan, biz ularni piyoda aylanib chiqdik.
Birinchi kuni eski shaharning qoq markazida joylashgan Labi hovuz arxitektura kompleksi, Ark qal’asi, uning qarshisida joylashgan, XVIII asr boshida barpo etilgan Bolo-hovuz masjidi, Nodir Devonbegi, Ulug‘bek, Ko‘kaldosh madrasalari hamda hamon faoliyat ko‘rsatayotgan Mir Arab madrasalarini tomosha qildik.
Shaharning qadimiy arxitektura yodgorligi Minorai Kalonni tomosha qilib zavqlandik. Bu eski Buxoroning eng baland inshooti — uning balandligi 46,5 metrga yetadi.
Ikkinchi kuni biz gid bilan shahar tashqarisidagi Buxoroni tomosha qilishga yo‘l oldik. Bahouddin Naqshband maqbarasi va Buxoro amirlarining yozgi qarorgohini ko‘rdik.

Shahar bo‘ylab sayr qila turib, xalq folklori qahramoni Nasriddin Afandining xushchaqchaq haykali yonida suratga tushdik.
Shaharda turli-tuman mehmonxonalar ko‘p. Narxlar to‘yimli nonushta bilan bir kechaga 50 ming so‘mdan boshlanadi.
Endi taomlarga to‘xtalsak.
O‘zbek oshxonasi hech qachon sizni befarq qoldirmaydi! Albatta, Sharqda taomlar sultoni — bu palov. Buxoroda uning turli-tuman ko‘rinishlarini tatib ko‘rishingiz mumkin. Qo‘y, mol go‘shti va jigardan tayyorlanadigan shashliklar mazasi ajoyib.
Choyni xush ko‘rasizmi? Unda Silk Road Tea House’ga tashrif buyuring. Choyingiz kutilmaganda tugab qolsa, qo‘shimcha so‘rashingiz mumkin. Keyingisi ham birinchi to‘lov ichiga kiradi.
Butun tashrifimiz davomida “Chor-Bakr” kafesidagi palov, tandirda pishirilgan qo‘y go‘shti, qo‘y go‘shtidan tayyorlangan shashlikni eng mazali taomlar deb topdik.

Samarqand
Navbatdagi to‘xtash joyimiz — afsonaviy, sharqona Samarqand shahri bo‘ldi. “Madaniyatlar chorrahasi shahri” — shahar aynan shu nom bilan YuNESKO Butunjahon merosi ro‘yxatiga kiritilgan.
Bu yerda, birinchi navbatda, mashhur Registon maydoni, Go‘ri Amir maqbarasi, Bibi Xonim masjidini tomosha qilish lozim.
Registon maydoni — shaharning yuragi. Maydon uch tomondan uchta ulkan madrasa — Ulug‘bek, Tilla Kori va Sherdor bilan o‘ralgan. Kechqurun maydonda sayr qilib, mashhur yorug‘lik va musiqali panorama — “Men — Registon”ni ko‘rishga muvaffaq bo‘ldik! Kishini o‘ziga rom qiluvchi tomosha!
Bu yerda joylashgan kulolchilik muzey-do‘koniga hech narsa xarid qilmasangiz ham borishni tavsiya qilamiz. O‘zbek kulolchiligining barcha turlari taqdim etilgan.
Dunyoda diqqatga sazovor joylar ko‘p, biroq sizga O‘zbekistonga borishni tavsiya qilamiz. Bundan sira afsuslanmaysiz!