Tijorat banklarining hisob siyosati va moliyaviy hisobotlariga qo‘yiladigan talablar to‘g‘risidagi nizomni tasdiqlash to‘g‘risida

O‘zbekiston Respublikasining “O‘zbekiston Respublikasining Markaziy banki to‘g‘risida”gi va “Buxgalteriya hisobi to‘g‘risida”gi qonunlari hamda O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 24-fevraldagi PQ-4611-son “Moliyaviy hisobotning xalqaro standartlariga o‘tish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi qaroriga muvofiq O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvi qaror qiladi:
 1. Tijorat banklarining hisob siyosati va moliyaviy hisobotlariga qo‘yiladigan talablar to‘g‘risidagi nizom 1-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
 2. Ayrim idoraviy normativ-huquqiy hujjatlar 2-ilovaga muvofiq o‘z kuchini yo‘qotgan deb topilsin.
 3. Mazkur qaror 2022-yil 1-yanvardan kuchga kiradi.
 Mazkur Nizom O‘zbekiston Respublikasining “O‘zbekiston Respublikasining Markaziy banki to‘g‘risida”gi, “Banklar va bank faoliyati to‘g‘risida”gi, “Buxgalteriya hisobi to‘g‘risida”gi qonunlariga muvofiq tijorat banklari (bundan buyon matnda bank deb yuritiladi) tomonidan hisob siyosatini ishlab chiqish va joriy etish, shuningdek banklarning moliyaviy hisobotlariga qo‘yiladigan talablarni belgilaydi.
 1. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:
 Moliyaviy hisobotning xalqaro standartlari (International Financial Reporting Standards) (bundan buyon matnda MHXS deb yuritiladi) — Moliyaviy hisobotning xalqaro standartlari fondi tomonidan qabul qilingan hamda O‘zbekiston Respublikasi hududida qo‘llash uchun belgilangan tartibda tan olingan standartlar va unga tushuntirishlar;
 hisob siyosati — bank tomonidan buxgalteriya hisobini yuritishda, moliyaviy hisobotlarni tayyorlashda va taqdim etishda qo‘llaniladigan tamoyillar, qoidalar va usullar majmui;
 moliyaviy hisobot — bankning hisobot sanasidagi moliyaviy holati, hisobot davridagi faoliyatining moliyaviy natijasi va pul mablag‘larining harakati to‘g‘risidagi tizimlashtirilgan axborot.
 2. Banklar hisob siyosati va moliyaviy hisobotlarni O‘zbekiston Respublikasining “Buxgalteriya hisobi to‘g‘risida”gi Qonuni, MHXS va ushbu Nizomga muvofiq ishlab chiqadilar.
 3. Bankning hisob siyosati bank boshqaruvi tomonidan ishlab chiqiladi hamda bankning kuzatuv kengashi tomonidan tasdiqlanadi.
 4. Banklarda buxgalteriya hisobini yuritish jarayoni imkon qadar avtomatlashtirilgan tarzda (inson omilisiz) amalga oshirilishi lozim.
 5. Banklarning hisob siyosatiga o‘zgartirishlar kiritilmaydi, bundan mazkur bandning ikkinchi xatboshisida ko‘rsatilgan hollar mustasno.
 Qonunchilik hujjatlari yoki MHXSga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritilganligi munosabati bilan banklar hisob siyosatining faqatgina ushbu o‘zgartirishlar taalluqli bo‘lgan qismini o‘zgartirishga yo‘l qo‘yiladi.
 6. Bank boshqaruvi moliyaviy hisobotlarni tuzadi hamda tasdiqlash uchun bankning kuzatuv kengashiga taqdim etadi.
 7. Moliyaviy hisobotlar bankning kuzatuv kengashi tomonidan tasdiqlanadi.
 Bank boshqaruvi va kuzatuv kengashi moliyaviy hisobotlarning qonunchilik hujjatlari va MHXSga muvofiq holda bo‘lishi uchun javobgar hisoblanadi.
 8. Banklarning moliyaviy hisobotlari quyidagilarni o‘z ichiga olishi lozim:
 mazkur Nizomning 1-ilovasiga muvofiq moliyaviy holat to‘g‘risidagi hisobot;
 mazkur Nizomning 2-ilovasiga muvofiq foyda yoki zarar va boshqa umumlashgan daromad to‘g‘risidagi hisobot;
 mazkur Nizomning 3-ilovasiga muvofiq xususiy kapitaldagi o‘zgarishlar to‘g‘risidagi hisobot;
 mazkur Nizomning 4-ilovasiga muvofiq pul mablag‘lari harakati to‘g‘risidagi hisobot;
 moliyaviy hisobotlarni tushuntiruvchi izohlar.
 Moliyaviy hisobotlarda ochib beriladigan axborotlarning tuzilishi MHXSga muvofiq bo‘lishi lozim.
 9. Banklar tomonidan MHXSdan kelib chiqib, mazkur Nizomning 8-bandida keltirilgan hisobotlar nomlari o‘zgartirilgan holda tuzilishi, shuningdek hisobotlarda qo‘shimcha ma’lumotlar kiritilishi mumkin. Masalan, “foyda yoki zarar va boshqa umumlashgan daromad to‘g‘risidagi hisobot” nomi o‘rniga “umumlashgan daromad to‘g‘risidagi hisobot” nomidan foydalanilishi mumkin.
 10. Mazkur nizom talablarini buzishda aybdor shaxslar qonunchilikda belgilangan tartibda javobgar bo‘ladilar.
 1. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2003-yil 19-iyuldagi 15/9-son “Banklarning hisob siyosati va moliyaviy hisoboti to‘g‘risida nizomni tasdiqlash haqida”gi qarori (ro‘yxat raqami 1270, 2003-yil 3-sentabr) (O‘zbekiston Respublikasi vazirliklari, davlat qo‘mitalari va idoralarining me’yoriy hujjatlari axborotnomasi, 2003-y., 17-18-son).
 2. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2004-yil 2-oktabrdagi 21/1-son “O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan tijorat banklarining chop etiladigan yillik moliyaviy hisobotlariga qo‘yiladigan talablar to‘g‘risida nizomni tasdiqlash haqida”gi qarori (ro‘yxat raqami 1419, 2004-yil 25-oktabr) (O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2004-y., 43-son, 458-modda).
 3. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2010-yil 23-oktabrdagi 34/14-son “O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan tijorat banklarining chop etiladigan yillik moliyaviy hisobotlariga qo‘yiladigan talablar to‘g‘risidagi nizomga o‘zgartirishlar kiritish haqida”gi qarori (ro‘yxat raqami 1419-1, 2010-yil 8-noyabr) (O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2010-y., 44-45-son, 411-modda).
 4. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2016-yil 20-fevraldagi 4/1-son “O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan tijorat banklarining chop etiladigan yillik moliyaviy hisobotlariga qo‘yiladigan talablar to‘g‘risida nizomga o‘zgartirishlar va qo‘shimcha kiritish haqida”gi qarori (ro‘yxat raqami 1419-2, 2016-yil 15-mart) (O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2016-y., 11-son, 105-modda).