O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASIDA QURILADIGAN YoDGORLIKLARVA HAYKALLARNING LOYIHALARINI TUZISh VA ULARNI QURISh TARTIBINI BELGILASh TO‘G‘RISIDA

O‘zbekiston Respublikasi hududida quriladigan yodgorliklar va haykallarning badiiy-estetik jihatdan mukammal bo‘lishini ta’minlash, ijodiy kuchlar imkoniyatidan to‘la foydalanish va yodgorliklar o‘rnatish masalalarini tartibga solish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
 1. O‘zbekiston Respublikasida yodgorliklar va haykallar o‘rnatish bo‘yicha Hukumat komissiyasining tarkibi 1-ilovaga* muvofiq tasdiqlansin. 
 Ushbu komissiyaga O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlari asosida quriladigan yodgorliklar va haykallarning loyihalarini oldindan ko‘rib chiqish, ularni o‘tkazilgan tanlovlar asosida saralab olish vakolatlari berilsin.
 2. O‘zbekiston Respublikasida quriladigan yodgorliklar va haykallarning loyihalarini tuzish va ularni qurish tartibi to‘g‘risidagi Nizom 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
 3. O‘zbekiston SSR Ministrlar Sovetining 1968-yil 30-avgustdagi 415-son qarori bilan tasdiqlangan O‘zbekiston SSRda quriladigan yodgorliklar va monumentlar loyihalarini tuzish va ularni qurish tartibi to‘g‘risidagi Nizom o‘z kuchini yo‘qotgan deb hisoblansin. 
 4. Ushbu qarorning bajarilishini nazorat qilish Vazirlar Mahkamasining ijtimoiy masalalar, fan va madaniyat hamda kapital qurilish, transport va aloqa bo‘limlariga yuklatilsin.
 1. Barcha xildagi aholi punktlari qurilishida mustaqil ahamiyatga ega bo‘lgan, muhim tarixiy va ijtimoiy voqealarga bag‘ishlangan, atoqli davlat, siyosiy va jamoat arboblari, milliy qahramonlar, mashhur fan, madaniyat va san’at arboblari xotiralarini abadiylashtirishga, adabiy-folklor asarlari qahramonlariga bag‘ishlangan monumental san’at asarlari (haykallar, zafar toqlari, memorial va ziyorat inshootlari, obelisklar, byustlar va shu kabilar) yodgorliklar hisoblanadi.
 2. O‘zbekiston Respublikasi hududida alohida muhim mavzuga bag‘ishlangan va ko‘p mablag‘ sarflashni talab qiladigan yodgorliklar va haykallar, mashhur kishilar va voqealarga bag‘ishlangan boshqa yodgorliklar (haykal, byust, obelisk, qabr toshlari va hokazolar), O‘zbekiston Respublikasida davlat ahamiyatiga molik yodgorliklar va haykallar o‘rnatish bo‘yicha Hukumat komissiyasi (bundan keyingi o‘rinlarda Hukumat komissiyasi deb ataladi) oldindan ko‘rib chiqqandan keyin va uning xulosalariga muvofiq, O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlariga asosan quriladi.
 3. O‘zbekiston Respublikasi hududida shaxslarning hayot chog‘ida xotirasini abadiylashtirishga va ular sharafiga yodgorliklar va haykallar o‘rnatishga yo‘l qo‘yilmaydi.
 4. Davlat, kooperativ va jamoat tashkilotlarining davlat ahamiyatiga molik yodgorliklar qurish to‘g‘risidagi iltimoslarini Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, vazirliklar va idoralar ko‘rib chiqadilar hamda yodgorlik yoki haykal qurish zarurligi to‘g‘risidagi takliflarni O‘zbekiston Respublikasiga taqdim etadilar.
 5. Hukumat komissiyasining topshirig‘iga ko‘ra yodgorliklarning loyihalarini tuzish ishlarini O‘zbekiston Respublikasi Madaniyat ishlari vazirligi tashkil qiladi.
 O‘zbekiston Respublikasi Madaniyat ishlari vazirligi mazkur yodgorliklarni loyihalashning (ochiq tanlovlar, yopiq tanlovlar e’lon qilish, yakka buyurtma tartibida bajarish va hokazo) shakllarini belgilaydi, yodgorlik yechimining asosiy prinsiplarini ifodalab beruvchi g‘oyaviy-badiiy vazifalarni o‘z ichiga olgan loyihalash dasturini tuzadi va uni ko‘rib chiqish uchun Hukumat komissiyasiga topshiradi.
 6. Yodgorliklar va byustlarning loyihalarini tuzish va ularni qurish bilan bog‘liq bo‘lgan ishlar O‘zbekiston Respublikasi Madaniyat ishlari vazirligi va O‘zbekiston Respublikasi Rassomlar uyushmasining ixtisoslashtirilgan korxonalari tomonidan bajariladi.
 7. Respublika hududida quriladigan yodgorliklar va haykallarning loyihalarini ko‘rib chiqish uchun O‘zbekiston Respublikasi Madaniyat ishlari vazirligi huzurida Monumental san’at bo‘yicha badiiy kengash tuziladi. Badiiy kengash haqidagi Nizom Vazirlik tomonidan tasdiqlanadi.
 8. Qurilgan yodgorliklar va haykallar Hukumat komissiyasi ularni qabul qilgandan keyin ochiladi.
 9. Bog‘ ansambllari, ko‘chalar, maydonlar, melioratsiya tarmoqlari va tosh yo‘llarni, shuningdek, ayrim binolarni, inshootlarni bezatish maqsadida bajarilgan haykaltaroshlik asarlari yodgorliklar qatoriga kirmaydi. Mazkur ishlar, bezatish uchun ishlangan manzarali haykaltaroshlik asarlari hisoblanadi.
 10. Bezatish uchun ishlangan manzarali haykaltaroshlik asarlari Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklarining qarorlariga asosan O‘zbekiston Respublikasi Madaniyat ishlari vazirligi tasdiqlagan loyihalar bo‘yicha quriladi.
 Bunda bezatish uchun ishlangan manzarali haykaltaroshlik asarlarini o‘rnatish va ularni moliyaviy ta’minlash ishlari va boshqa ishlar shunday qaror qabul qilgan hokimiyat organlari tomonidan tashkil etiladi. 
 11. O‘zbekiston Respublikasi Madaniyat ishlari vazirligi va Rassomlar uyushmasining ixtisoslashtirilgan badiiy-ishlab chiqarish korxonalari davlat, kooperativ va jamoat tashkilotlaridan, korxona va muassasalardan quyidagilarning loyihalarini tuzish, ularni bajarish va o‘rnatish uchun buyurtmalar qabul qilishlari mumkin:
 a) yodgorliklarga taalluqli bo‘lmagan manzarali haykaltaroshlik asarlari;
 b) jamoat binolarining interyerlari (ichi) uchun haykaltaroshlik asarlari (shu jumladan, portret va kompozitsion haykallar);
 v) urush harakatlariga oid dafn joylari va mozorlarni obodonlashtirish uchun haykaltaroshlik asarlari;
 g) xotira taxtalari, qabrtoshlari.
 12. O‘zbekiston Respublikasi Madaniyat ishlari vazirligi huzuridagi Monumental san’at bo‘yicha badiiy kengash tomonidan ma’qullangan yodgorliklarning loyihalari buyurtmachi tashkilotlar (Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari) bilan kelishib olinadi va ular tomonidan tasdiqlanadi.
 13. Tegishli mahalliy hokimiyat organlari qaroriga binoan qurilgan bezatish uchun ishlangan manzarali haykaltaroshlik asarlari, ularni Madaniyat ishlari vazirligi, Rassomlar uyushmasi va Me’morlar uyushmasi, shuningdek, buyurtmachilarning, jamoat tashkilotlarining vakillaridan va loyiha mualliflaridan iborat tarkibdagi komissiya qabul qilib olgandan keyin ochiladi.