“O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASIDA KOOPERATSIYA TO‘G‘RISIDA”GI O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI QONUNIGA O‘ZGARTIShLAR VA QO‘ShIMChALAR KIRITISh HAQIDA

O‘zbekiston Respublikasi Oliy Kengashi qaror qiladi:
 O‘zbekiston Respublikasining 1991-yil 14-iyunda qabul qilingan “O‘zbekiston Respublikasida kooperatsiya to‘g‘risida”gi Qonuniga (O‘zbekiston Respublikasi Oliy Kengashining Axborotnomasi, 1991-yil, № 8, 193-modda) quyidagi o‘zgartishlar va qo‘shimchalar kiritilsin:
 1. Qonunning nomi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
 “Kooperatsiya to‘g‘risida”.
 2. Muqaddimaning birinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
 “Ushbu Qonun “O‘zbekiston Respublikasidagi korxonalar to‘g‘risida”gi Qonun va O‘zbekiston Respublikasining boshqa qonunlari bilan bir qatorda kooperatsiya faoliyatining o‘ziga xos jihatlarini belgilaydi”.
 3. 1-moddada:
 1-band quyidagi tahrirda bayon etilsin:
 “1. O‘zbekiston Respublikasida kooperatsiya jismoniy va yuridik shaxslarning iqtisodiy hamda ijtimoiy faoliyatning turli sohalarida umumiy maqsadlarga erishish uchun tashkiliy jihatdan rasmiylashtirilgan, mulkning shirkat (jamoa) shakliga asoslangan ixtiyoriy birlashmalaridan (kooperativlaridan) iboratdir.”
 2-bandning birinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
 “2. O‘zbekiston Respublikasida aholining mahsulotlar, ishlar va xizmatlarga bo‘lgan ehtiyojlarini qondirish uchun, shuningdek foyda (daromad) olish maqsadida tuziladigan matlubot, ishlab chiqarish va aralash ishlab chiqarish-matlubot kooperativlari amal qiladi”.
 4. 2-modda quyidagi tahrirda bayon etilsin:
 “Barcha turdagi kooperativlar va ularning xo‘jalik uyushmalarini tuzishning, ular faoliyatining, ularni qayta tuzish va tugatishning umumiy huquqiy, iqtisodiy va ijtimoiy asoslari ushbu Qonun, “O‘zbekiston Respublikasidagi korxonalar to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonuni, O‘zbekiston Respublikasining boshqa qonun hujjatlari bilan, Qoraqalpog‘iston Respublikasida esa — Qoraqalpog‘iston Respublikasi qonun hujjatlari bilan ham tartibga solinadi”.
 5. 3-moddada:
 moddaning nomi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
 “Kooperativ — kooperatsiyaning birlamchi bo‘g‘ini”;
 1-bandning birinchi qismi quyidagi mazmundagi gap bilan to‘ldirilsin: “Yer va boshqa tabiiy boyliklar kooperativlarga foydalanish uchun beriladi”.
 2-banddan “prinsipi” va “qat’iy” degan so‘zlar chiqarib tashlansin;
 3-bandning ruscha matni birinchi qismidagi “zakonodatelstvom” degan so‘z “zakonodatelnimi aktami” degan so‘zlar bilan almashtirilsin;
 3-bandning ikkinchi qismidan “SSR Ittifoqining”, “O‘zbekiston Respublikasi ishtirok etayotgan”, “Ittifoq bozorlarida” degan so‘zlar chiqarib tashlansin.
 6. 4-moddada:
 1 va 2-bandlar quyidagi tahrirda bayon etilsin:
 “1. Kooperativning mustaqil balansida o‘z ifodasini topadigan asosiy fondlar, oborot mablag‘lari, pay badallari, shuningdek boshqa boyliklar kooperativ mulki hisoblanadi.
 2. Kooperativning mol-mulki o‘z a’zolarining pul va moddiy badallari, banklarning kreditlari, o‘zi ishlab chiqargan mahsulotlar, bu mahsulotlarni sotishdan, kooperativ ustavida nazarda tutilgan o‘zga xil faoliyatdan kelgan daromadlar hamda qonunlarda man etilmagan boshqa manbalar hisobiga hosil bo‘ladi. Kooperativning mol-mulkini shakllantirishda, mulk shaklidan qat’i nazar, korxonalar (tashkilotlar), shuningdek mazkur kooperativga a’zo bo‘lmagan, ammo unda mehnat shartnomasiga (kontraktiga), bitimiga muvofiq ishlayotgan jismoniy shaxslar shartnoma asoslarida pul va moddiy badallar to‘lash yo‘li bilan ishtirok etishlari mumkin”;
 3-bandning ikkinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
 “Tarkibiga kooperativlar, turli mulk shaklidagi boshqa korxonalar va tashkilotlar kirgan xo‘jalik uyushmalarining mol-mulki ularning shirkat (jamoa) mulkidir. Tarkibiga faqatgina kooperativlar kirgan uyushmalarning (ittifoqlarning) mol-mulki, basharti mazkur uyushmalarning (ittifoqlarning) ta’sis hujjatlarida yoki O‘zbekiston Respublikasining qonun hujjatlarida o‘zga hol nazarda tutilmagan bo‘lsa, ana shu kooperativlarga shirkat (jamoa) mulki huquqida qarashli bo‘ladi”.
 7. 5-moddada:
 1-bandning ikkinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
 “Kooperativ mustaqil tarzda ham, mulkning har qanday shakliga mansub korxonalar, muassasalar, tashkilotlar huzurida ham tashkil etiladi va faoliyat ko‘rsatadi”;
 1-bandning uchinchi qismi “korxonaning”, “Korxona” degan so‘zlardan keyin tegishincha “muassasaning”, “muassasa” degan so‘zlar bilan to‘ldirilsin;
 2-band:
 birinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
 “2. Kooperativning ustavi kooperativ ta’sis etishni istagan fuqarolarning umumiy yig‘ilishida yoki yuridik shaxslar muxtor vakillarining yig‘ilishida qabul qilinadi va kooperativ joylashgan yerdagi hokimlikda ro‘yxatga olinadi”;
 quyidagi mazmundagi ikkinchi qism bilan to‘ldirilsin:
 “Ustavi ro‘yxatga olingan va davlat reyestriga kiritilgan paytdan e’tiboran kooperativ tashkil topgan deb hisoblanadi”;
 ikkinchi qismi tegishincha uchinchi qismi deb hisoblansin;
 modda quyidagi mazmundagi 3-band bilan to‘ldirilsin:
 “3. Soxta kooperativ aniqlangan taqdirda qaytarilmagan ssudalar va kreditlar uning a’zolaridan amaldagi qonun hujjatlarining normalariga muvofiq undirib olinadi”.
 8. 6-moddada:
 1-bandning birinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
 “1. 16 yoshga to‘lgan, kooperativning maqsad va vazifalarini amalga oshirishda ishtirok etish istagini bildirgan va bunga qodir bo‘lgan har bir jismoniy shaxs, basharti O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlarida o‘zga hol nazarda tutilmagan bo‘lsa, kooperativ a’zosi bo‘lishi mumkin”;
 2-bandning birinchi qismida “Ishlab chiqarish kooperativining” degan so‘zlar “Kooperativning” degan so‘z bilan almashtirilsin;
 2-bandning uchinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
 “Qonun hujjatlariga muvofiq yoki sudning hal qiluv qaroriga ko‘ra muayyan faoliyat bilan shug‘ullanishi yoxud muayyan lavozimni egallashi man etilgan shaxslarning kooperativga a’zo bo‘lishi yoki mehnat shartnomasi (kontrakti) asosida unda ishlashga jalb etilishi mumkin emas”;
 3-banddagi “kooperativ idoralari” degan so‘zlar “kooperativ boshqaruv idoralari” degan so‘zlar bilan almashtirilsin.
 9. 7-moddada:
 1-bandning to‘rtinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
 “pay badalining butun summasini qaytarib olgan holda, shuningdek o‘z mehnat va mulkiy hissasiga mutanosib ravishda kooperativ foydasidan (daromadidan) ulush olgan holda kooperativdan ixtiyoriy tarzda chiqish”;
 3-band quyidagi tahrirda bayon qilinsin:
 “3.Kooperativ a’zolari kooperativ ustavida va qonun hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa huquqlarga ham ega bo‘ladilar hamda ularning zimmasiga mas’uliyatlar ham yuklatiladi.”
 10. 8-moddada:
 1-band quyidagi tahrirda bayon etilsin:
 “1. Ishlab chiqarish kooperativlarining va aralash shakldagi kooperativlarning a’zolari tugatilgan kooperativning qarzlari yuzasidan kooperativning mol-mulki bilan javobgar bo‘ladilar, bu mol-mulk yetmay qolgan taqdirda qarz summasi sud tomonidan kooperativ har bir a’zosining yillik daromadi summasiga mutanosib ravishda taqsimlanadi”;
 4-banddagi “O‘zbekiston Respublikasi qonunlarini” degan so‘zlar “Kooperatsiya to‘g‘risidagi qonun hujjatlarini” degan so‘zlar bilan almashtirilsin.
 11. 9-moddada:
 1-bandning uchinchi qismi “shartnomasi” degan so‘zdan keyin “(kontrakti)” degan so‘z bilan to‘ldirilsin;
 2-bandning uchinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
 “Kooperativ raisini, kooperativ boshqaruvini va taftish komissiyasini (taftishchisini) saylaydi (yollaydi) va ozod etadi, ularning faoliyatlariga doir hisobotlarini eshitadi”;
 3-band quyidagi mazmundagi qism bilan to‘ldirilsin:
 “Kooperativ a’zolarining umumiy yig‘ilishi kooperativning (boshqaruvning) moliya-xo‘jalik faoliyatini tekshirish uchun belgilangan tartibda auditorni yoki auditorlik tashkilotini jalb etishga haqlidir”.
 12. 10-moddada:
 1-band quyidagi tahrirda bayon etilsin:
 “1. Kooperativni tugatish yoki qaytadan tashkil etish (qo‘shib yuborish, birlashtirish, bo‘lish, ajratish, o‘zgartirish) kooperativ mol-mulki egasining yoki u vakolat bergan organning, kooperativ qaysi korxona, muassasa, tashkilot (xo‘jalik uyushmasi) huzurida tashkil etilgan bo‘lsa, shu korxona, muassasa, tashkilot (xo‘jalik uyushmasi)ning qaroriga yoki sudning hal qiluv qaroriga muvofiq amalga oshiriladi”;
 2-band uchinchi qismidan keyin quyidagi mazmundagi to‘rtinchi va beshinchi qism bilan to‘ldirilsin:
 “kooperativ o‘z ustavini va amaldagi qonun hujjatlarining normalarini buzsa;
 kooperativning tuzilgan muddati tugasa”;
 2-bandning to‘rtinchi qismi tegishincha oltinchi qismi deb hisoblansin;
 3-band quyidagi tahrirda bayon etilsin:
 “3. Kooperativ davlatning ro‘yxatga olish reyestridan chiqarilgan paytdan e’tiboran (ushbu kooperativga xizmat ko‘rsatayotgan bankning yozma ma’lumoti mavjud bo‘lgan taqdirda) qayta tashkil etilgan yoki tugatilgan deb hisoblanadi”;
 modda quyidagi mazmundagi 4-band bilan to‘ldirilsin:
 “4. Kooperativ tugatilayotganda kooperativ jismoniy shaxsning sog‘lig‘iga yoki hayotiga yetkazgan zarar uchun javobgar ekanligi munosabati bilan bu kooperativdan undirilishi lozim bo‘lgan to‘lovlarga avans beriladi”;
 4-band tegishincha 5-band deb hisoblansin;
 5-bandning birinchi qismida “Kooperativ tugatilgan taqdirda qarz beruvchilar” degan so‘zlar “Ishlab chiqarish kooperativi tugatilgan taqdirda qarz beruvchilar” degan so‘zlar bilan almashtirilsin;
 5-bandning ikkinchi qismi quyidagi mazmundagi gap bilan to‘ldirilsin: “Ish haqi to‘lash, banklar va boshqa qarz beruvchilar oldidagi majburiyatlarni bajarish yuzasidan hisob-kitob qilib bo‘linganidan keyin ularning qolgan mol-mulki mazkur matlubot jamiyatini o‘z tarkibiga olgan kooperativ ittifoqiga (uyushmasiga) beriladi”.
 13. 11-modda 1-bandining ikkinchi qismidagi “fuqarolardan” degan so‘z “jismoniy shaxslardan” degan so‘zlar bilan almashtirilsin.
 14. 12-moddada:
 4-banddagi “fuqarolar” degan so‘z “jismoniy shaxslar” degan so‘zlar bilan almashtirilsin;
 modda quyidagi mazmundagi 6 va 7-bandlar bilan to‘ldirilsin:
 “6. Matlubot kooperativlarining tovarlarni tog‘liq joylar, olis yerlar va ularga tenglashtirilgan joylarga yetkazib berish bilan bog‘liq qo‘shimcha sarf-xarajatlarini qoplash tartibi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilab qo‘yiladi.
 7. O‘zbekiston Respublikasi matlubot kooperatsiyasi Xalqaro kooperativ alyansida va boshqa xalqaro tashkilotlarda qatnashishi mumkin”.