O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi tomonidan joylashtirilgan mablag‘lar hisobidan ipoteka kreditlari ajratish tartibi to‘g‘risidagi nizomni tasdiqlash haqida

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Ipoteka krediti mexanizmlarini takomillashtirishga oid qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida” 2019-yil 28-noyabrdagi PF-5886-son Farmoniga va “Aholining uy-joy sharoitini yaxshilash hamda ipoteka krediti bozorini yanada kengaytirishga oid qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida” 2020-yil 1-maydagi PQ-4701-son qaroriga muvofiq Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
 1. Quyidagilarni nazarda tutuvchi O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi tomonidan joylashtirilgan mablag‘lar hisobidan ipoteka kreditlari ajratish tartibi to‘g‘risidagi nizom 1-ilovaga muvofiq tasdiqlansin:
 Moliya vazirligi tomonidan tijorat banklariga uzoq muddatli mablag‘larni joylashtirish tartibi;
 tijorat banklari va qarz oluvchilarga nisbatan belgilanadigan muvofiqlik mezonlari;
 ipoteka kreditlarini rasmiylashtirish va ajratish tartibi;
 ipoteka krediti monitoringini olib borish va kreditlarni qaytarish tartibi.
 2. Manfaatdor tijorat banklariga ushbu qaror talablaridan kelib chiqib, Moliya vazirligi tomonidan joylashtirilgan mablag‘lar hisobidan ipoteka kreditlari ajratish bo‘yicha ichki tartiblarni ishlab chiqish tavsiya etiladi.
 3. O‘zbekiston Respublikasi Hukumatining 2-ilovaga muvofiq ayrim qarorlari o‘z kuchini yo‘qotgan deb hisoblansin.
 4. O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi boshqa manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda o‘zlari qabul qilgan normativ-huquqiy hujjatlarni bir oy muddatda mazkur qarorga muvofiqlashtirsin.
 5. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasi Bosh vazirining moliya-iqtisodiyot va kambag‘allikni qisqartirish masalalari bo‘yicha o‘rinbosari — iqtisodiy taraqqiyot va kambag‘allikni qisqartirish vaziri J.A. Qo‘chqorov zimmasiga yuklansin.
 1. Ushbu Nizom bozor tamoyillariga asoslangan ipoteka kreditlari orqali aholini uy-joy bilan ta’minlashning yangi tartibi (keyingi o‘rinlarda — yangi tartib) doirasida O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi (keyingi o‘rinlarda — Moliya vazirligi) tomonidan joylashtirilgan mablag‘lar hisobidan O‘zbekiston Respublikasi fuqarolariga (keyingi o‘rinlarda — fuqarolar) ipoteka kreditlari ajratish tartibini belgilaydi.
 2. Mazkur Nizom qoidalari:
 shahar va qishloq joylarda qurilgan birlamchi uy-joy bozorida ko‘p kvartirali uylardagi kvartiralarni (keyingi o‘rinlarda — kvartiralar) sotib olishda;
 yakka tartibdagi uy-joylarni qurish (rekonstruksiya qilish) uchun ipoteka kreditlarini ajratishda;
 tijorat banklari tomonidan o‘z mablag‘lari hisobidan ulushdor-jismoniy shaxslarga berilgan ipoteka kreditlarini Moliya vazirligi tomonidan ajratilgan mablag‘lar hisobidan qayta moliyalashtirishda qo‘llaniladi.
 3. Mazkur Nizom qoidalari quyidagilarga nisbatan:
 tijorat banklarining (keyingi o‘rinlarda — bank) ichki kredit siyosatiga muvofiq o‘z mablag‘lari (yangi tartib doirasida ulushdor-jismoniy shaxslarga ajratilgan ipoteka kreditlari bundan mustasno), xalqaro moliya tashkilotlari va xorijiy hukumat moliya tashkilotlari mablag‘lari hamda boshqa jalb qilingan mablag‘lar hisobidan jismoniy shaxslarga uy-joy (kvartira) sotib olish, qurish (rekonstruksiya qilish), ta’mirlash uchun ipoteka kreditlari ajratishga; 
 ipotekani qayta moliyalashtirish tashkiloti tomonidan belgilangan tartib va shartlar, banklarning ichki siyosati, shuningdek, mazkur tashkilot va banklar o‘rtasida tuzilgan shartnomalar asosida uning mablag‘lari hisobidan ipoteka kreditlari ajratishga;
 yakka tartibdagi uy-joy qurilishiga ruxsat olib, lekin keyinchalik birlamchi bozorda sotish maqsadida qurilgan ko‘p kvartirali uylardagi kvartiralarni ipoteka kreditlari orqali sotishga tatbiq etilmaydi.
 4. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalar qo‘llaniladi: 
 ariza beruvchi — birlamchi uy-joy bozorida kvartirani sotib olish yoki yakka tartibda uy-joy qurish (rekonstruksiya qilish) maqsadida ipoteka krediti olish uchun bankka ariza taqdim etgan fuqaro; 
 birlamchi uy-joy bozori (yangi qurilgan uy-joy) — qurilishi tugallangan uy-joyni foydalanishga qabul qilib olish to‘g‘risida komissiya dalolatnomasi asosida mulk huquqi yuzaga kelgan hamda qabul qilib olinganiga uch yildan ko‘p bo‘lmagan, shuningdek, qarzdorlik evaziga bank balansiga qabul qilingan yangi qurilgan 4 va undan yuqori qavatli uy-joylar yoki undagi kvartiralar;
 birgalikda qarz oluvchi — qarz oluvchining ipoteka krediti asosiy summasi va kredit bo‘yicha hisoblangan foizlarning har oydagi to‘lovlarida qatnashadigan, shuningdek, ipoteka krediti bo‘yicha solidar javob beradigan jismoniy shaxslar; 
 boshlang‘ich badal — sotib olinadigan kvartiraning yoki quriladigan (rekonstruksiya qilinadigan) yakka tartibdagi uy-joy qiymatining ipoteka krediti olish uchun qarz oluvchi tomonidan o‘z mablag‘lari va qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan belgilangan me’yorlarda shakllantiriladigan qismi; 
 ipoteka krediti — aholiga birlamchi uy-joy bozoridagi kvartiralarni sotib olish uchun yoki yakka tartibdagi uy-joylarni qurish (rekonstruksiya qilish) uchun Moliya vazirligi tomonidan joylashtirilgan mablag‘lar hisobidan banklar tomonidan bozor tamoyillari asosida ajratiladigan kreditlar; 
 ishtirok etuvchi tijorat banklari — fuqarolar tomonidan birlamchi bozorda tanlangan uy-joylarni sotib olishga yoki yakka tartibdagi uy-joylarni qurishga (rekonstruksiya qilishga) Moliya vazirligi tomonidan joylashtirilgan mablag‘lar hisobidan ipoteka kreditini taqdim etuvchi banklar; 
 pudrat tashkiloti — ko‘p kvartirali uylarni yoki yakka tartibdagi uy-joylarni o‘z mablag‘lari, bank krediti va qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa mablag‘lar hisobidan qurish (rekonstruksiya qilish)ni amalga oshiruvchi hamda birlamchi uy-joy bozorida qurilgan kvartiralarni sotish uchun taklif etuvchi tadbirkorlik subyekti; 
 subsidiya — ipoteka kreditlari asosida: 
 uy-joy sotib olish uchun boshlang‘ich badal va kredit foizining bir qismini; 
 yakka tartibdagi uy-joylarni qurish va rekonstruksiya qilish uchun kredit foizining bir qismini qoplash maqsadida davlat budjetidan fuqaro uchun bankda uning nomiga ochilgan tegishli hisobvaraqqa o‘tkazilgan mablag‘lar; 
 uy-joy — pudrat tashkilotlari tomonidan o‘z mablag‘lari, bank krediti va qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan qurilgan birlamchi uy-joy bozoridagi kvartiralar hamda fuqaroning o‘z kuchi bilan, xususiy pudrat tashkilotlarini yoki o‘zini o‘zi band qilgan shaxs sifatida ro‘yxatdan o‘tgan yollanma ishchilarni jalb etgan holda qurilgan (rekonstruksiya qilingan) yakka tartibdagi uy-joylar; 
 uy-joyning hisoblangan qiymati — kvartira xonalari sonidan qat’i nazar uning bir kvadrat metrining tegishli hududdagi o‘rtacha bozor qiymati hamda maydonining eng ko‘p me’yoridan kelib chiqib belgilanadigan qiymat; 
 qarz oluvchi — birlamchi uy-joy bozoridagi kvartirani sotib olish yoki yakka tartibdagi uy-joyni qurish (rekonstruksiya qilish) uchun ipoteka krediti olgan va kredit shartnomasida belgilangan shartlarda qaytarish majburiyatini ega fuqaro; 
 yakka tartibdagi uy-joy qurish (rekonstruksiya qilish) — fuqaroning belgilangan tartibda umrbod egalik qilish huquqi asosida ajratilgan yer uchastkasida (keyingi o‘rinlarda — yer uchastkasi) belgilangan tartibda kelishilgan va tasdiqlangan loyiha asosida (keyingi o‘rinlarda — loyiha asosida) fuqaroning o‘z kuchi bilan, xususiy pudrat tashkilotini yoki o‘zini o‘zi band qilgan shaxs sifatida ro‘yxatdan o‘tgan yollanma ishchilarni yollagan holda yakka tartibdagi uy-joy qurish, uning me’morchilik-rejalashtirish yechimlarini o‘zgartirish, uyning ustiga, yoniga qo‘shimcha qurish, eskirgan konstruksiyalar va muhandislik inshootlarini, shu jumladan, tashqi tarmoqlarni (magistral tarmoqdan tashqari) qismlarga ajratgan, almashtirgan holda o‘zgartirish.
 5. Moliya vazirligi tomonidan joylashtirilgan mablag‘lar hisobidan fuqarolarga ipoteka kreditlerini ajratish banklar va ularning filiallari tomonidan mazkur Nizomga va banklarning ichki kredit siyosatiga muvofiq amalga oshiriladi.
 Banklar tomonidan Moliya vazirligidan mablag‘lar jalb qilish, ushbu mablag‘lar hisobidan fuqarolarga ipoteka kreditlarini ajratish, kredit bo‘yicha foiz stavkasini aniqlash, kreditlarni belgilangan muddatlarda qaytarish shartlari banklar va Moliya vazirligi o‘rtasida tuziladigan Bosh bitim va shartnomalarda belgilanadi.
 6. Moliya vazirligi tomonidan banklarga ajratiladigan mablag‘lar va banklar tomonidan qarz oluvchilarga beriladigan ipoteka kreditlari: 
 20 yildan ko‘p bo‘lmagan muddatga bozor (foiz) stavkasida ajratiladi; 
 ular bo‘yicha qoida tariqasida annuitet to‘lovlar tartibi tatbiq etiladi; 
 foiz stavkasi O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankining (keyingi o‘rinlarda — Markaziy bank) asosiy stavkasi pasaytirilgan taqdirda, mutanosib ravishda kamayadi, oshirilgan taqdirda esa o‘zgarishsiz qoladi. 
 Bunda: 
 foiz to‘lovlaridagi o‘zgarishlar Markaziy bank asosiy stavkasining pasaytirilishi amalga kiritilgan kundan boshlab hisob-kitob qilinadi; 
 qarz oluvchilarga ularning xohishiga ko‘ra 6 oylik imtiyozli davr bilan va kredit to‘lovlari bo‘yicha differensial to‘lovlar tartibi tatbiq etilishi, shuningdek, Moliya vazirligi tomonidan banklarga ajratiladigan mablag‘lar bo‘yicha ham ushbu shartlar belgilanishi mumkin; 
 ulushdor-jismoniy shaxslarga ipoteka kreditlari ulush kiritish asosida qurilgan ko‘p kvartirali uy-joylardagi kvartiralar davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgandan so‘ng yangi tartib doirasida belgilangan ipoteka kreditlarining eng ko‘p miqdoridan oshmagan miqdorda qayta moliyalashtiriladi. 
 Agar banklar tomonidan ipoteka kreditlari bo‘yicha foiz stavkasi pasaytirilmagan taqdirda, bankning ipoteka kreditlari bo‘yicha foiz stavkasini pasaytirilmaslik natijasida olgan foiz daromadining ikki baravari miqdorida jarima hisoblagan holda uning barcha hisobvaraqlaridan Moliya vazirligi tomonidan joylashtirilgan mablag‘lar (undirish kuniga hisoblangan foizlar bilan birga) so‘zsiz undiriladi. 
 Ushbu shartlar Moliya vazirligi va banklar o‘rtasidagi Bosh bitim va shartnomalarda hamda banklar va qarz oluvchilar o‘rtasidagi ipoteka krediti shartnomalarida belgilab qo‘yilgan bo‘lishi kerak.
 7. Yangi tartib doirasida ko‘p kvartirali uy-joylardagi kvartiralarni sotib olish va yakka tartibda uy-joy qurish (rekonstruksiya qilish) uchun ipoteka kreditlarini ajratish ushbu Nizomga 1 va 2-ilovalardagi sxemalarga muvofiq amalga oshiriladi.
 8. Moliya vazirligi tomonidan ipoteka kreditlari uchun mablag‘lar ajratishda banklarga quyidagi muvofiqlik mezonlari belgilanadi:
 bankda yangi tartib doirasida ipoteka kreditlarini ajratish yuzasidan aniq belgilangan ichki tartib mavjud bo‘lishi;
 bank “Fitch Ratings” yoki “Standard & Poor’s” reyting agentliklarining “V” darajasidan yoki “Moody’s Investors Service” reyting agentligining “V2” reytingidan past bo‘lmagan darajada uzoq muddatli kredit reytingiga ega bo‘lishi;
 oxirgi uch yillik moliyaviy hisobotlar bo‘yicha auditorlik tashkiloti ijobiy xulosasining mavjudligi;
 bankning regulyativ kapitali 500 milliard so‘mdan kam bo‘lmasligi;
 bank davlat budjeti mablag‘lari, shu jumladan, Moliya vazirligi tomonidan yangi tartibga muvofiq joylashtirilgan mablag‘lar bo‘yicha muddati o‘tgan qarzdorlikka ega bo‘lmasligi;
 Markaziy bank tomonidan belgilangan prudensial normativlar buzilganligi sababli unga nisbatan ipoteka krediti berilishiga to‘sqinlik qiluvchi amaldagi chora va sanksiyalar mavjud bo‘lmasligi lozim.
 Mazkur bandning ikkinchi — oltinchi xatboshlarida nazarda tutilgan hujjatlar banklar tomonidan, yettinchi xatboshida keltirilgan ma’lumotlar Markaziy bank tomonidan Moliya vazirligiga taqdim etiladi.
 9. Moliya vazirligi banklarning muvofiqlik mezonlariga mos kelishini baholashda Markaziy bankdan banklarning moliyaviy holati to‘g‘risidagi qo‘shimcha axborotni so‘rab olishi mumkin.
 10. Ushbu Nizomning 8-bandida belgilangan hujjatlar to‘liq taqdim etilgandan so‘ng Moliya vazirligi muvofiqlik mezonlariga mos keluvchi banklar bilan ipoteka kreditlari uchun mablag‘lar ajratish yuzasidan Bosh bitim tuzadi.
 Moliya vazirligi tomonidan ushbu Nizom doirasida ajratiladigan mablag‘lar bankning birinchi darajali regulyativ kapitalidan oshib ketmasligi lozim.
 11. Bosh bitimga muvofiq Moliya vazirligi mablag‘larni banklarga bozor shartlari asosida joylashtiradi.
 Bunda banklarga joylashtiriladigan mablag‘larning bozor stavkasi Moliya vazirligi va Markaziy bank tomonidan banklarga joylashtirilgan depozitlar, davlat qimmatli qog‘ozlari, boshqa vositalar va operatsiyalar bo‘yicha foiz stavkalaridan kelib chiqqan holda aniqlanadi.
 Mablag‘larning foiz stavkasini aniqlashda foydalaniladigan moliyaviy operatsiya va maqsadli ko‘rsatkichlar turlari Moliya vazirligi tomonidan Markaziy bank bilan kelishgan holda inflatsiyaning joriy va kutilayotgan darajasi hamda pul bozoridagi shart-sharoitlarni inobatga olgan holda belgilanadi.
 12. Moliya vazirligi tomonidan banklarga mablag‘lar joylashtirishdan olingan daromadlar (foizlar) O‘zbekiston Respublikasining respublika budjetiga o‘tkaziladi.
 13. Banklar Bosh bitimga muvofiq ipoteka kreditlari uchun fuqarolardan tushgan real talabni inobatga olgan holda asoslangan hisob-kitoblar bilan birga ipoteka kreditlari uchun mablag‘lar ajratish bo‘yicha Moliya vazirligiga shartnoma tuzish yuzasidan murojaat qiladi.
 Murojaat kiritilgandan so‘ng banklar tomonidan o‘z mablag‘lari hisobidan fuqarolarning uy-joyga bo‘lgan talabini o‘z vaqtida qondirish maqsadida ajratilgan ipoteka kreditlari Moliya vazirligidan ajratilgan mablag‘lar hisobidan qayta moliyalashtirilishi mumkin.
 14. Banklardan ipoteka kreditlari ajratish bo‘yicha buyurtmanomalar qabul qilingandan so‘ng Bosh bitim doirasida Moliya vazirligi banklar bilan ajratiladigan mablag‘ miqdori, foiz stavkasi va moliyalashtirishning boshqa shartlarini nazarda tutuvchi shartnomalarni imzolaydi hamda o‘n ish kuni mobaynida shartnomada nazarda tutilgan mablag‘larni tegishli bankka o‘tkazib beradi.
 Moliya vazirligi tomonidan joylashtirilgan mablag‘lar ushbu mablag‘lar olingan sanadan boshlab uch oy mobaynida ipoteka kreditlari berish uchun foydalanilmagan taqdirda, bank foydalanilmagan mablag‘larni ushbu davr tugashidan oldingi sanagacha shartnomada ko‘rsatilgan foizlar bilan birga Moliya vazirligiga qaytarishi shart.
 Foydalanilmagan mablag‘lar bank tomonidan Moliya vazirligiga belgilangan uch oy muddatda qaytarilmagan taqdirda, qaytarilmagan mablag‘lar ular olingan sanadan boshlab haqiqatda qaytarish sanasiga bo‘lgan davr uchun shartnomada ko‘rsatilgan foiz stavkasi ikki baravar miqdorda hisoblangan holda to‘lab beriladi.
 Bunda tegishli bank tomonidan moliya yili mobaynida ikki marta Moliya vazirligi mablag‘larining 50 foizdan ortiq qismi ipoteka kreditlari berish uchun belgilangan uch oy muddat mobaynida foydalanilmaslik holatlari aniqlangan taqdirda, Moliya vazirligi ushbu bankka keyingi uch oy muddatga mablag‘ ajratilishini vaqtincha to‘xtatishi mumkin.
 Tijorat banklari tomonidan o‘zlashtirilmagan mablag‘lar yil yakunining oxirgi ish kunida Moliya vazirligiga qaytariladi.
 15. Moliya vazirligidan olingan mablag‘lar ular hisobidan ajratiladigan ipoteka kreditlari qarz oluvchilar tomonidan to‘lovlarni amalga oshirish muddatidan qat’i nazar banklar tomonidan Bosh bitim, shartnomalar va ularga ilova qilingan qaytarish grafiklariga asosan qaytariladi.
 16. Qarz oluvchilar quyidagi muvofiqlik mezonlariga mos bo‘lishi lozim:
 a) ipoteka krediti olish uchun murojaat qilgan kunida 18 yoshga to‘lgan va 60 yoshdan oshmagan O‘zbekiston Respublikasi fuqarosi bo‘lishi;
 b) doimiy ish joyiga, shaxsiy yordamchi yoki dehqon xo‘jaligidan yoxud yakka tartibdagi tadbirkorlik faoliyatidan doimiy daromadga, shuningdek, ipoteka krediti bo‘yicha hisoblangan foizlarni va asosiy qarzni to‘lov jadvaliga muvofiq har oyda to‘lash uchun yetarli bo‘lgan qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan va hujjatlar bilan tasdiqlangan boshqa daromad manbaiga ega bo‘lishi;
 g) ipoteka kreditini olish uchun birlamchi uy-joy bozorida sotib olinadigan kvartira qiymatining 15 foizidan kam bo‘lmagan miqdorda boshlang‘ich badalni shakllantirish imkoniyatiga ega bo‘lishi. Bunda ipoteka krediti bo‘yicha subsidiya ajratilganda boshlang‘ich badal miqdori — boshlang‘ich badal uchun subsidiyaning qat’iy belgilangan miqdori va qarz oluvchi tomonidan uy-joy qiymatining kamida 5 foiziga teng bo‘lgan miqdorda shakllantiriladi;
 d) yakka tartibdagi uy-joy qurish (rekonstruksiya qilish) ishlari qiymatining 15 foizidan kam bo‘lmagan miqdorda boshlang‘ich badalni shakllantirish imkoniyatiga ega bo‘lishi; 
 e) sotib olinadigan kvartira yoki quriladigan (rekonstruksiya qilinadigan) yakka tartibdagi uy-joyning qiymati ushbu band bilan belgilangan boshlang‘ich badal va ushbu Nizomning 28-bandida belgilangan ipoteka kreditining eng ko‘p miqdori summasidan oshib ketgan taqdirda, qiymatning qolgan qismini shakllantirish (to‘lash) imkoniyatiga ega bo‘lishi;
 j) ipoteka kreditini ajratishni ko‘rib chiqish vaqtida kredit tashkilotlaridan avval olingan kreditlar bo‘yicha muddati o‘tgan qarzdorligi mavjud bo‘lmasligi;
 z) yakka tartibdagi uy-joy qurish (rekonstruksiya qilish) uchun yer uchastkasiga umrbod egalik qilish huquqiga va belgilangan tartibda kelishilgan loyiha-smeta hujjatlariga ega bo‘lishi.
 17. Qarz yuki ko‘rsatkichi hisob-kitoblarida qarz oluvchi va birgalikda qarz oluvchilarning o‘rtacha oylik daromadlari miqdori ular tomonidan oxirgi 12 oy mobaynidagi (12 oydan kam ishlangan taqdirda — ishlangan davr uchun) olgan daromadlari miqdorining o‘rtacha arifmetik qiymati sifatida hisoblanadi.
 18. Bank qarz oluvchi (birgalikda qarz oluvchi)ning o‘rtacha oylik daromadini aniqlashda quyida keltirilgan tasdiqlovchi hujjatlardan foydalanish huquqiga ega:
 ish beruvchi tomonidan tasdiqlangan ish haqi to‘g‘risidagi ma’lumot;
 pensiya to‘lovlari miqdori to‘g‘risidagi ma’lumot;
 jamg‘arib boriladigan pensiya badallari to‘g‘risidagi ma’lumot;
 foizlar, dividendlar, mol-mulkni ijaraga berishdan olingan doimiy tarzdagi daromadlarini tasdiqlovchi ma’lumotlar;
 davlat soliq xizmati organi tomonidan tasdiqlangan jismoniy shaxslarning daromadlari bo‘yicha deklaratsiya;
 qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa daromadlarni tasdiqlovchi ma’lumotlar.
 Bank qarz oluvchi va birgalikda qarz oluvchilarning o‘rtacha oylik daromadini aniqlashda kredit byurodan yoki boshqa rasmiy manbalardan mustaqil ravishda olingan, qarz oluvchining daromadlarini aniqlash imkonini beruvchi ma’lumotlardan foydalanishi mumkin.
 19. Qarz oluvchi (birgalikda qarz oluvchi)ning qarz yuki ko‘rsatkichi belgilangan me’yordan yuqori bo‘lganda, uning bank oldidagi qarz majburiyatini ta’minlash yuzasidan yuridik shaxslar kafilligi qabul qilinishi va yuridik shaxsning yillik sof foydasining 50 foizi qarz oluvchining qarz yuki ko‘rsatkichini hisoblashda qo‘shilishi mumkin.
 Bunda qarz oluvchi va uning turmush o‘rtog‘ining bir oylik o‘rtacha daromadi (barcha kreditlar bo‘yicha bir oylik to‘lovlar chegirib qolinganda) ajratiladigan ipoteka krediti bo‘yicha bir oylik o‘rtacha to‘lovlarning 20 foizidan kam bo‘lmasligi shart.
 20. Qarz oluvchi o‘z tanlovlari asosida birlamchi uy-joy bozorida sotiladigan kvartiralarni tanlaydi va pudrat tashkiloti bilan, bank balansidagi uy-joyni sotib olishda esa bank bilan shartnoma imzolaydi.
 21. Ipoteka krediti banklar tomonidan qaytarishlik, to‘lovlilik, ta’minlanganlik, muddatlilik va maqsadlilik shartlarida beriladi.
 22. Qarz oluvchining ipoteka kreditini qaytarish bo‘yicha majburiyati ta’minoti sifatida: 
 birlamchi uy-joy bozoridan sotib olinayotgan kvartira; 
 yakka tartibda quriladigan (rekonstruksiya qilinadigan) uy-joy garovi yoki boshqa ta’minot turlari taqdim etiladi. 
 Ulushdor-jismoniy shaxslar ipoteka krediti bo‘yicha ta’minot sifatida bankning ichki kredit siyosatiga asosan pudrat tashkilotining yoki qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa mol-mulkdan foydalanishi mumkin. 
 Agar kredit olish vaqtida pudrat tashkilotining mol-mulki yoki boshqa ta’minot turi taqdim etilgan bo‘lsa, uy-joy qurilishi (rekonstruksiya qilinishi) yakunlanib kadastr hujjatlari rasmiylashtirilganidan so‘ng kredit bo‘yicha ta’minot ushbu uy-joyning ipotekasiga almashtiriladi.
 23. Bank Davlat xizmatlari markazlari yoki Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali subsidiya olish uchun ariza beruvchining kreditga layoqatliligi bo‘yicha yuborilgan so‘roviga javoban mazkur Nizomning 16-bandida belgilangan mezonlarga muvofiqligi doirasida uning to‘lov qobiliyati, unga berilishi mumkin bo‘lgan ipoteka krediti va sotib olinishi mumkin bo‘lgan kvartiraning yuqori qiymati hamda xulosa berish vaqtida kredit tashkilotlari oldida muddati o‘tgan qarzdorlik mavjud yoki mavjud emasligi yuzasidan xulosa taqdim etadi.
 24. Pudrat tashkilotlari tomonidan yangi tartib doirasida qurilgan, shuningdek, qarzdorlik evaziga bank balansiga qabul qilingan yangi qurilgan kvartiralarni birlamchi uy-joy bozorida sotib olish hamda yakka tartibdagi uy-joyni qurish (rekonstruksiya qilish) ishlari uchun berilishi mumkin bo‘lgan ipoteka kreditining eng ko‘p miqdori ushbu Nizomning 28-bandida belgilangan miqdorlardan oshib ketmasligi lozim.
 25. Sotib olinadigan kvartira va quriladigan (rekonstruksiya qilinadigan) yakka tartibdagi uy-joyning qiymati ushbu Nizomning 16-bandida belgilangan boshlang‘ich badalning minimal miqdori va 28-bandiga muvofiq berilishi mumkin bo‘lgan ipoteka kreditining eng ko‘p miqdori yig‘indisi sifatida aniqlanadi.
 26. Subsidiya xabarnomasini olgan fuqaro bankka ipoteka krediti olish uchun ariza taqdim etayotgan davrda ushbu Nizomning 16-bandida belgilangan qarz oluvchilarning muvofiqlik mezonlariga to‘liq javob bermay qolgan hollarda bank ajratiladigan ipoteka krediti miqdorini kamaytirishi yoki ipoteka krediti ajratishni rad etishi mumkin.
 27. Fuqaro bankka ipoteka krediti olish uchun murojaat qilgan taqdirda, bankning mas’ul xodimi unga ipoteka kreditining asosiy yo‘nalishlari bo‘yicha izoh beradi, talab etiladigan barcha hujjatlar ro‘yxati va taxminiy xarajatlar turlari bilan tanishtiradi.
 Bunda qarz oluvchi bankka ipoteka krediti olish uchun ariza va ushbu Nizomga hamda bankning ichki kredit siyosatiga asosan tegishli hujjatlarni taqdim etadi.
 Subsidiya xabarnomasiga ega bo‘lgan qarz oluvchi bankka qo‘shimcha ravishda mazkur xabarnomani ham taqdim etadi.
 Yakka tartibdagi uy-joyni qurish (rekonstruksiya qilish)uchun ipoteka krediti olish bo‘yicha buyurtmanomaga qarz oluvchining yer uchastkasiga umrbod egalik qilish huquqini tasdiqlovchi hujjat, yakka tartibdagi uy-joyni qurish (rekonstruksiya qilish) bo‘yicha smeta hujjati, pudrat tashkiloti, shuningdek, qarzdorlik evaziga bank balansiga qabul qilingan yangi qurilgan uy-joyni sotib olishda esa bank bilan tuzilgan shartnoma hamda ipoteka kreditini qaytarish bo‘yicha majburiyat ta’minotini tasdiqlovchi tegishli hujjatlar ham ilova qilinadi.
 28. Tayyor holda topshirish sharti bilan yoki tayyor holda topshirish shartisiz (xonalarga bo‘lingan va pardoz ishlariga tayyor holda) qurib bitkazilgan ko‘p kvartirali uy-joylardagi kvartiralarni birlamchi uy-joy bozorida sotib olish hamda yakka tartibdagi uy-joyni qurish (rekonstruksiya qilish) ishlari uchun Moliya vazirligi tomonidan joylashtirilgan mablag‘lar hisobidan fuqarolarga ipoteka krediti banklar tomonidan quyidagi shartlar asosida ajratiladi: 
 1) bozor stavkasida; 
 2) 20 yildan ko‘p bo‘lmagan muddatga; 
 3) boshlang‘ich badali sotib olinadigan kvartira va yakka tartibda qurilayotgan (rekonstruksiya qilinayotgan) uy-joy qiymatining 15 foizidan kam bo‘lmagan miqdorda; 
 4) bir qarz oluvchiga beriladigan ipoteka kreditlari belgilangan ipoteka kreditining eng ko‘p miqdoridan oshmaydigan miqdorda. 
 29. Qarz oluvchi tomonidan bankka 20 yildan kam muddatga va (yoki) ushbu Nizomning 28-bandida belgilangandan ko‘proq miqdordagi boshlang‘ich badalni to‘lagan holda ipoteka krediti olish uchun ariza taqdim etilganda, arizani ko‘rib chiqish hamda kredit ajratish ushbu Nizomga va bankning ichki kredit siyosatida belgilangan talablarga muvofiq amalga oshiriladi.
 30. Sotib olinadigan kvartira yoki yakka tartibda qurilgan (rekonstruksiya qilingan) uy-joyning qiymati ushbu Nizomning 28-bandida belgilangan miqdorlardan oshib ketgan taqdirda, qiymatning qolgan qismi qarz oluvchi tomonidan o‘z mablag‘lari va qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan to‘lanadi.
 Bunda qiymatning ortgan qismini shakllantirish (to‘lash) uchun banklar tomonidan qarz oluvchiga ushbu Nizomga asosan Moliya vazirligi tomonidan ajratilgan mablag‘lar hisobidan ipoteka va boshqa kreditlar berilishiga yo‘l qo‘yilmaydi.
 31. Ipoteka kreditining yillik foiz stavkasi bankning ichki siyosatiga asosan Moliya vazirligi tomonidan joylashtirilgan mablag‘larning foiz stavkasi hamda bank marjasini inobatga olgan holda qarz oluvchi va bank o‘rtasidagi o‘zaro kelishuvga muvofiq ipoteka krediti shartnomasida belgilanadi.
 Bunda foiz to‘lovlarining bir qismini qoplashga subsidiya ajratilgan ipoteka kreditining foiz stavkasi yangi tartib doirasida boshqa shaxslarga berilgan ipoteka kreditlarining foiz stavkalaridan yuqori bo‘lishiga yo‘l qo‘yilmaydi.
 32. Kredit hujjatlari to‘liq shakllantirilgandan so‘ng qarz oluvchi o‘z mablag‘lari hisobidan boshlang‘ich badalni, shuningdek, ipoteka kreditlari bo‘yicha boshlang‘ich badalning bir qismini qoplash uchun subsidiya xabarnomasiga ega bo‘lgan qarz oluvchilar boshlang‘ich badalning o‘zi tomonidan shakllantirilishi lozim bo‘lgan qismini bankdagi tegishli hisobvaraqda shakllantirishi lozim.
 Yakka tartibda uy-joyni qurish (rekonstruksiya qilish) uchun beriladigan ipoteka krediti bo‘yicha boshlang‘ich badal uchun qarz oluvchi tomonidan sotib olingan qurilish materiallari va (yoki) bajarilgan qurilish-montaj ishlari qiymati hisobga olinishi mumkin.
 33. Sotib olinadigan kvartira yoki qurilayotgan (rekonstruksiya qilinayotgan) yakka tartibdagi uy-joyning qiymati qarz oluvchi to‘lagan boshlang‘ich badal bilan unga beriladigan ipoteka kreditining eng ko‘p miqdori yig‘indisidan ortgan hollarda qiymatning ortgan qismi uchun mablag‘lar qarz oluvchi tomonidan bankdagi tegishli hisobvaraqqa o‘tkaziladi yoki bankka ushbu summa to‘langanligini tasdiqlovchi hujjat taqdim etilishi mumkin.
 34. Tegishli hujjatlar to‘liq taqdim qilingandan va mablag‘lar shakllantirilgandan so‘ng bank uch ish kunida qarz oluvchiga kredit berish masalasini ko‘rib chiqadi hamda arizani qanoatlantirish yoki rad etish to‘g‘risida qaror qabul qiladi.
 35. Bank tomonidan ipoteka krediti berishni rad etish to‘g‘risida qaror qabul qilingan taqdirda, uch ish kunida qarz oluvchiga ipoteka krediti berishni rad etishning sabablari aniq va tushunarli ko‘rsatilgan holda yozma xulosa yuboriladi.
 36. Qarz oluvchi bank xulosasida ko‘rsatilgan kamchiliklarni bartaraf etgandan keyin ipoteka krediti berish to‘g‘risidagi ariza bilan bankka qayta murojaat qilishga haqlidir.
 37. Qarz oluvchiga ipoteka krediti berish to‘g‘risida ijobiy qaror qabul qilingan taqdirda, bank uch ish kunida bu haqida qarz oluvchini yozma ravishda xabardor qiladi. Bunda bank tomonidan qarz oluvchiga tanishib chiqish va o‘zi bilan olib ketishi mumkin bo‘lgan ipoteka krediti shartnomasi va kreditning qaytarish jadvali loyihasi taqdim etiladi.
 38. Subsidiya xabarnomasi mavjud bo‘lganda, bank tomonidan qarz oluvchi nomiga rasmiylashtirilgan kvartiraning kadastr hujjatlari asosida hududiy moliya bo‘limlariga boshlang‘ich badalning qat’iy belgilangan miqdorini qoplash uchun buyurtmanomani yuboradi. Moliya bo‘limlari ikki ish kunida ushbu xabarnomani ro‘yxatdan o‘tkazadi hamda unga asosan tegishli buyurtmanoma va to‘lov topshiriqnomasini shakllantirib, hududiy g‘aznachilik bo‘limlariga yuboradi.
 Hududiy g‘aznachilik bo‘limlari Moliya bo‘limlaridan tegishli buyurtmanoma va to‘lov topshiriqnomasini olgan kundan boshlab bir ish kunida boshlang‘ich badalning bir qismini qoplash uchun subsidiya mablag‘larini bankka o‘tkazib beradi.
 39. Hududiy g‘aznachilik bo‘limlari tomonidan boshlang‘ich badalning bir qismini qoplash uchun subsidiya o‘ttiz kunda bankka o‘tkazib berilmaganda, qarz oluvchiga ipoteka krediti shartnomasini rasmiylashtirish vaqtincha to‘xtatib turiladi.
 Bunda bank tomonidan qarz oluvchiga shakllantirilmagan boshlang‘ich badalning bir qismini o‘z mablag‘lari hisobidan to‘lash bo‘yicha aniq muddat ko‘rsatilgan yozma ogohlantirish xati yuboriladi.
 40. Ijobiy qaror qabul qilingan ipoteka krediti bo‘yicha bir ish kunida:
 a) belgilangan tartibda pudrat tashkiloti, shuningdek, qarzdorlik evaziga bank balansiga qabul qilingan yangi qurilgan uy-joyni sotib olishda esa bank bilan kvartiraning oldi-sotdi yoki yakka tartibdagi uy-joyni qurish (rekonstruksiya qilish) shartnomasi rasmiylashtiriladi.
 Bunda kvartira oldi-sotdi shartnomasi uch tomonlama tartibda pudrat tashkiloti, tijorat banki va talabgor ishtirokida tuziladi va uni notarial tartibda ro‘yxatdan o‘tkazishda garovga qo‘yish amaliyotini ham inobatga oladi.
 b) bank va qarz oluvchi (birgalikda qarz oluvchilar) o‘rtasida ipoteka krediti shartnomasi rasmiylashtiriladi va bitta asl nusxasi kreditni qaytarish jadvali bilan birga qarz oluvchiga taqdim etiladi;
 v) qarz oluvchi o‘z hisobiga va ipoteka krediti shartnomasida belgilangan muddatlarda sotib olinayotgan kvartira yoki qurilayotgan (rekonstruksiya qilinayotgan) yakka tartibdagi uy-joy va u joylashgan yer uchastkasiga bo‘lgan huquq bo‘yicha garov shartnomasi hamda sug‘urta tashkiloti bilan ipoteka predmetini tavakkalchiliklardan sug‘urta qilish shartnomasini tuzadi. Bunda sug‘urta shartnomasida sug‘urta mukofoti har yili to‘lanishi nazarda tutilishi mumkin;
 g) “Ipoteka to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonuniga muvofiq ipoteka shartnomasi tuziladi. Ipoteka shartnomasi, shuningdek, qonun asosida yuzaga kelgan ipoteka belgilangan tartibda davlat ro‘yxatidan o‘tkaziladi.
 41. Bankning ipoteka krediti berish bo‘yicha majburiyati qarz oluvchi tomonidan bankka ipoteka predmetini yo‘qolish va shikastlanish tavakkalchiliklaridan sug‘urta qilish shartnomasi hamda sug‘urta polisi taqdim etilgandan, shuningdek, ipoteka yuzaga kelgandan keyin paydo bo‘ladi. Ushbu shart ipoteka krediti shartnomasida belgilab qo‘yilgan bo‘lishi kerak.
 42. Qarz oluvchining bank hisobvarag‘ida shakllantirilgan mablag‘ va unga ajratilgan ipoteka krediti bank tomonidan naqd pulsiz shaklda pudrat tashkilotining hisobvarag‘iga o‘tkazib beriladi.
 43. Ipoteka krediti shartnomasi qaytarish grafigiga asosan qarz oluvchi ipoteka krediti va unga hisoblangan foiz to‘lovlarini (subsidiyadan tashqari qismi) to‘lab boradi.
 44. Yakka tartibdagi uy-joyni qurish (rekonstruksiya qilish) uchun qarz oluvchiga ipoteka krediti berish bank tomonidan qarz oluvchi va pudrat tashkiloti o‘rtasida tuzilgan yakka tartibdagi uy-joyni qurish (rekonstruksiya qilish) bo‘yicha ishlarni bajarish yoki xizmat ko‘rsatish shartnomasi va qurilish-montaj ishlari reja-jadvali asosida qarz oluvchining bankda ochilgan alohida ssuda hisobvarag‘idan bajarilgan ishlar hajmiga mutanosib ravishda bosqichma-bosqich pudrat tashkilotining depozit hisobvarag‘iga naqd pulsiz shaklda o‘tkazish orqali amalga oshiriladi.
 Bunda qarz oluvchining o‘z kuchi bilan yoki o‘zini o‘zi band qilgan shaxs sifatida ro‘yxatdan o‘tgan yollanma ishchilarni jalb etgan holda yakka tartibdagi uy-joylar qurish (rekonstruksiya qilish) uchun ajratilgan kreditlar bajarilgan ishlar hajmiga mutanosib ravishda bosqichma-bosqich qarz oluvchining bank kartasiga o‘tkazib beriladi.
 45. Ipoteka krediti bo‘yicha mablag‘ ajratish bank tomonidan qarz oluvchining yozma topshiriqnomasi olingan vaqtdan boshlab bir bank kuni mobaynida amalga oshiriladi. Bunda kredit ajratishning har bir bosqichida bank xodimi tomonidan joyiga chiqib, ajratilgan ipoteka kreditining maqsadli ishlatilishi o‘rganiladi.
 Bajarilgan ishlar hajmining 95 foizgacha qismi qarz oluvchining boshlang‘ich badali (jami bajariladigan ishlar qiymatining 15 foizi) hisobidan o‘tkazib berilgan avans mablag‘larga mutanosib ravishda ushlab qolingan holda bajarilgan qurilish-montaj ishlari to‘g‘risidagi dalolatnomaga muvofiq moliyalashtirib boriladi hamda yakka tartibdagi uy-joy qiymatining 5 foizi miqdoridagi qolgan qismi bank xodimi tomonidan joyiga chiqib ipoteka kreditini to‘liq ajratish to‘g‘risida xulosa berilgandan so‘ng to‘lanadi.
 Qarz oluvchi har oyda bankka amalga oshirilgan qurilish-montaj ishlari holati to‘g‘risida hisobot topshirishi kerak. Hisobotga sotib olingan tovarlarga berilgan schyotlar, kvitansiyalar, yuk xatlari va boshqa hujjatlar hamda qonunchilik hujjatlarida belgilangan boshqa ma’lumotlar ilova qilinadi.
 46. Yakka tartibdagi uy-joyning qurilishi (rekonstruksiya qilinishi) tugallanib, belgilangan tartibda foydalanishga topshirilgan hamda davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgandan keyin bir oy muddatda:
 a) qurilishi tugallangan uy-joyni tavakkalchiliklardan sug‘urta qilish shartnomasi tuziladi. Bunda sug‘urta shartnomasida sug‘urta mukofoti har yili to‘lanishi nazarda tutilishi mumkin;
 b) ipoteka to‘g‘risidagi shartnoma yoki qonun asosida ipotekani rasmiylashtiriladi va u davlat ro‘yxatidan o‘tkaziladi.
 47. Ipoteka kreditini qaytarish va u bo‘yicha hisoblangan foizlarni to‘lash tartibi bank va qarz oluvchi o‘rtasida tuzilgan ipoteka krediti shartnomasi, qonunchilik hujjatlari va bank kredit siyosati bilan tartibga solinadi.
 48. Ipoteka krediti bo‘yicha foiz kredit qoldig‘iga nisbatan har kuni hisoblab yoziladi va har oyda bir marta undiriladi.
 49. Ipoteka krediti bo‘yicha asosiy qarzni va foizni to‘lash tartibi kredit shartnomasida belgilanadi. Bunda hisoblangan foiz va ipoteka krediti bo‘yicha asosiy qarz bank va qarz oluvchi tomonidan imzolangan, kredit shartnomasiga ilova qilingan to‘lovlar jadvalida belgilangan muddatlarda undiriladi.
 50. Bank foiz xarajatlarining bir qismini qoplash uchun subsidiya olish huquqiga ega bo‘lgan qarz oluvchiga ipoteka krediti berilgan kundan boshlab uch ish kunida hududiy moliya bo‘limlariga ipoteka kreditini to‘lash jadvali ilova qilingan holda subsidiyani to‘lashga buyurtmanomani taqdim etadi.
 Subsidiya olish huquqiga ega bo‘lgan qarz oluvchining foiz xarajatlari bir qismini qoplash uchun hududiy moliya bo‘limlari har oyning 25-kunigacha buyurtnomani shakllantirib tegishli hududiy g‘aznachilik bo‘limlariga yuboradi. Buyurtmanoma ro‘yxatdan o‘tgandan so‘ng hududiy moliya bo‘limlari ushbu buyurtmanomaga asosan hududiy g‘aznachilik bo‘limlariga to‘lov topshiriqnomasini yuboradi.
 Foiz xarajatining bir qismini qoplash uchun subsidiya hududiy g‘aznachilik bo‘linmasi tomonidan qarz oluvchining bank tomonidan ko‘rsatilgan hisobvarag‘iga o‘tkazib beriladi.
 51. Qarz oluvchi tomonidan kredit shartnomasi shartlari bajarilmasligi oqibatida yuzaga kelgan muddati o‘tgan asosiy qarzdorlik uchun hisoblangan foiz to‘lovlari subsidiya olish huquqiga ega bo‘lgan qarz oluvchi uchun davlat budjetidan ajratiladigan subsidiya mablag‘i hisobidan qoplab berilmaydi va ushbu to‘lovlar qarz oluvchi tomonidan to‘lanishi lozim.
 Davlat budjeti hisobidan foiz to‘lovining bir qismini qoplash uchun ajratilgan subsidiya qarz oluvchining ipoteka krediti bo‘yicha asosiy qarzdorlik to‘lovi uchun yo‘naltirilishiga yo‘l qo‘yilmaydi.
 52. Hududiy moliya, g‘aznachilik bo‘limlari va bank o‘rtasida har chorakda kamida bir marta subsidiya olish huquqiga ega bo‘lgan qarz oluvchilar foiz xarajatlarining bir qismini qoplash uchun to‘lab berilgan subsidiya bo‘yicha solishtirma dalolatnoma tuziladi.
 53. Bank ipoteka kreditidan foydalanishning butun davri davomida doimiy monitoringni amalga oshiradi. Monitoring davomida bankning mas’ul xodimi kreditdan maqsadli foydalanilishi, asosiy qarz va foizning to‘lanishi, garov mulkidan foydalanish va uning saqlanishi, ipoteka predmetining noqonuniy begonalashtirilishiga yo‘l qo‘ymaslikni nazorat qilib boradi.
 54. Ipoteka kreditidan belgilangan maqsadda foydalanmaganlik uchun qarz oluvchiga nisbatan bank tomonidan qo‘llaniladigan choralar ipoteka krediti shartnomasida belgilangan bo‘lishi kerak.
 55. Qarz oluvchi tomonidan ipoteka krediti bo‘yicha asosiy qarz va unga hisoblangan foiz to‘lovi belgilangan muddatlarda to‘lanmaganda, bank xodimi qarz oluvchi bilan shaxsan uchrashib majburiyatini bajarilmayotgani sababini aniqlaydi va muddatida qaytarilmagan kreditning qaytarilishini ta’minlash chorasini ko‘rishni talab qiladi.
 56. Ipoteka krediti monitoringi davomida taqdim etilgan hisobot va unga ilova qilingan hujjatlarni tahlil qilish jarayonida bank tomonidan ipoteka kreditidan maqsadsiz foydalanilganligi aniqlangan taqdirda bank maqsadsiz foydalanilgan mablag‘ va ular bo‘yicha hisoblangan foizlarni ipoteka krediti shartnomasida belgilangan tartibda muddatidan oldin undirib oladi.
 57. Agar ipoteka kreditini o‘z vaqtida undirish bo‘yicha ko‘rilgan choralar natija bermasa va kreditning o‘z vaqtida va to‘liq qaytarilmaslik xavfi yuzaga kelsa, bank kredit shartnomasi hamda qonunchilik hujjatlari talablari asosida to‘lov (qaytarish) muddati kelgan kredit va foiz to‘lovlarini undirish choralarini ko‘radi. Berilgan kreditni muddatidan oldin undirish maqsadida bank qarz oluvchi (birgalikda qarz oluvchi)ning har qanday hisobvaraqlaridan (omonat, bank kartalaridagi) mablag‘larni akseptsiz tartibda undirib olish va qarzdorlikni qaytarishga yo‘naltirishi mumkin. Ushbu shartlar kredit shartnomasida belgilangan bo‘lishi kerak.
 58. Qarz oluvchi ipoteka krediti shartnomasi va unga ilova qilingan to‘lovlar jadvali bo‘yicha majburiyalarni muntazam ravishda ketma-ket uch oy davomida buzganda va to‘lovlarni to‘lamagan taqdirda, shuningdek, qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa hollarda bank “Ipoteka to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonunida belgilangan tartibda undiruvni garovga qo‘yilgan mulkka qaratadi. Shuningdek, bank uch ish kuni mobaynida tuman (shahar) moliya bo‘limlariga ipoteka krediti foiz xarajatlarini qoplashga subsidiya ajratishni to‘xtatish to‘g‘risida xabarnoma yuboradi.
 59. Ipoteka kreditini muddatidan oldin undirish yuzasidan suddan oldingi tadbirlar va sudda da’vo qo‘zg‘atish “Ipoteka to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonuni va boshqa qonunchilik hujjatlariga hamda bankning ichki normativ hujjatlariga muvofiq tashkil qilinadi.
 60. Ipoteka krediti shartnomasi bekor qilingan taqdirda, tuman (shahar) moliya bo‘limlari banklar bilan birgalikda to‘lab berilgan subsidiyani qarz oluvchidan belgilangan tartibda qaytarib olish choralarini ko‘radi.
 61. Moliya vazirligi tomonidan banklarga joylashtirilgan mablag‘larni qaytarish va ular bo‘yicha foizlarni to‘lash banklar va Moliya vazirligi o‘rtasida tuziladigan shartnomalarda belgilangan tartibda va muddatlarda amalga oshiriladi.
 62. Moliya vazirligi zarur hollarda Markaziy bank bilan birgalikda banklarga joylashtirilgan uzoq muddatli mablag‘larning o‘zlashtirilishi, maqsadliligi va qaytarilishi, shuningdek, ular hisobidan ipoteka krediti to‘g‘ri ajratilishini o‘rganib boradi.
 63. Qarz oluvchi ipoteka krediti olish uchun bankka murojaat qilganda, bank ipoteka kreditining asosiy shartlari to‘g‘risidagi axborot varaqasini bepul tarzda taqdim etadi.
 64. Bank qarz oluvchiga ipoteka krediti bo‘yicha to‘lanishi lozim bo‘lgan oylik to‘lovlar miqdori hamda qarz oluvchining daromadlarini tahlil qilgan holda ushbu to‘lovlarni to‘lash uchun uning imkoniyati yetishi (yoki yetmasligi) haqida tushuntirish beradi.
 65. Ipoteka krediti shartnomasi imzolanmasdan oldin bank qarz oluvchiga ushbu shartnoma loyihasini tanishib chiqish uchun o‘zi bilan olib ketish huquqiga ega ekanligi to‘g‘risida xabardor qilishi lozim.
 66. Bank qarz oluvchiga ipoteka krediti shartnomasi imzolangan kunda shartnomaning bitta asl nusxasini kreditni qaytarish jadvalini ilova qilgan holda taqdim etishi kerak.
 67. Agar kreditni qaytarish jadvali rasmiylashtirilgandan so‘ng ipoteka krediti shartnomasida ko‘zda tutilgan foiz stavkasi o‘zgarganda, bank kreditni qaytarish jadvalini yangidan rasmiylashtirib, qarz oluvchiga taqdim qilishi lozim.
 68. Bank ipoteka kreditini ajratishda bank xizmatlari iste’molchilari bilan o‘zaro munosabatlarni amalga oshirishda banklar faoliyatiga qo‘yiladigan minimal talablar to‘g‘risidagi qonunchilik hujjatlari va boshqa normativ-huquqiy hujjatlar talablariga muvofiq qarz oluvchilarning huquqlari va qonuniy manfaatlarini ta’minlashi shart.
 69. Qarz oluvchi bank foydasiga o‘z hisobidan sotib olingan kvartira yoki qurilgan (rekonstruksiya qilingan) yakka tartibdagi uy-joyning to‘liq qiymatini yo‘qolish va shikastlanish xavflaridan sug‘urta qilishda sug‘urta tashkilotini mustaqil tanlash huquqiga ega.
 70. Mazkur Nizom talablarining buzilishida aybdor bo‘lgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javob beradilar.
 1. Vazirlar Mahkamasining “Uy-joy qurilishiga, uni rekonstruksiya qilishga va sotib olishga ipoteka krediti berish to‘g‘risidagi nizomni tasdiqlash haqida” 2007-yil 3-yanvardagi 2-son qarori.
 2. Vazirlar Mahkamasining “Qishloq joylarda namunaviy loyihalar asosida “Qishloq qurilish invest” injiniring kompaniyasi ishtirokida uy-joylar qurishni tashkil etish chora-tadbirlari to‘g‘risida” 2009-yil 26-oktabrdagi 280-son qaroriga 2-ilovaning 2-bandi.
 3. Vazirlar Mahkamasining “O‘zbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga o‘zgartirishlar kiritish to‘g‘risida” 2010-yil 9-noyabrdagi 248-son qaroriga ilovaning 13-bandi.
 4. Vazirlar Mahkamasining “Qishloq joylarda uy-joy qurilishini moliyalashtirishning resurs bazasini yanada kengaytirish chora-tadbirlari to‘g‘risida” 2011-yil 25-maydagi 151-son qaroriga 2-ilova.
 6. Vazirlar Mahkamasining “O‘zbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida” 2014-yil 6-noyabrdagi 309-son qaroriga ilovaning 3-bandi.
 7. Vazirlar Mahkamasining “O‘zbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida” 2017-yil 12-sentabrdagi 712-son qaroriga ilovaning 6-bandi.
 8. Vazirlar Mahkamasining “O‘zbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida” 2017-yil 20-dekabrdagi 1001-son qaroriga ilovaning 17-bandi.
 9. Vazirlar Mahkamasining “O‘zbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida” 2020-yil 1-apreldagi 195-son qaroriga ilovaning 2-bandi.
 10. Vazirlar Mahkamasining “O‘zbekiston Respublikasi Hukumatiniig ayrim qarorlariga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish, shuningdek ba’zilarini o‘z kuchini yo‘qotgan deb hisoblash to‘g‘risida” 2020-yil 7-iyuldagi 429-son qaroriga 1-ilovaning 6-bandi.