“Mening fikrim” veb-portali orqali kelib tushgan “Tumanlar va shaharlar ko‘chalarida vaqt o‘tishini teskari hisoblovchi svetoforlar o‘rnatish maqsadga muvofiqligi to‘g‘risida”gi elektron jamoaviy murojaatni ko‘rib chiqish natijalari haqida

O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Qonunchilik palatasiga “Mening fikrim” veb-portali orqali “Tumanlar va shaharlar ko‘chalarida vaqt o‘tishini teskari hisoblovchi svetoforlar o‘rnatish maqsadga muvofiqligi to‘g‘risida”gi elektron jamoaviy murojaat (bundan buyon matnda jamoaviy murojaat deb yuritiladi) kelib tushdi. 10 000 dan ziyod ovoz to‘plagan ushbu jamoaviy murojaatda Qoraqalpog‘iston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahrida o‘rnatilgan amaldagi transport va piyodalar svetoforlarini vaqt o‘tishini teskari hisoblovchi indikatorlar bilan jihozlangan transport va piyodalar svetoforlariga bosqichma-bosqich almashtirish haqidagi taklif bayon etilgan.
 Yo‘l harakati xavfsizligini ta’minlash davlat siyosatining ustuvorliklaridan biridir. Mustaqillik yillarida O‘zbekiston Respublikasining bir qator qonunlari, shu jumladan “Yo‘l harakati xavfsizligi to‘g‘risida”gi Qonun qabul qilindi. O‘zbekiston yo‘l harakati to‘g‘risidagi konvensiyaga (Vena, 1968-yil 8-noyabr), Yo‘l belgilari va signallari to‘g‘risidagi konvensiyaga (Vena, 1968-yil 8-noyabr), Yuklarni xalqaro yo‘llarda tashish shartnomasi to‘g‘risidagi konvensiyaga (YuTShK) (Jeneva, 1956-yil 19-may) va boshqa shu kabi muhim xalqaro shartnomalarga qo‘shildi.
 2017 — 2021-yillarda O‘zbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yo‘nalishi bo‘yicha Harakatlar strategiyasi doirasida yo‘l harakati xavfsizligini ishonchli ta’minlash sohasida kompleks tashkiliy-amaliy chora-tadbirlar samarali amalga oshirilmoqda. 2017-yil 11-iyulda O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Yo‘l harakati xavfsizligini ta’minlash tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PQ-3127-sonli Qarori qabul qilindi, shuningdek O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 19-mayda qabul qilingan 377-sonli Qarori bilan “2018 — 2022-yillarda O‘zbekiston Respublikasida yo‘l harakati xavfsizligini ta’minlash konsepsiyasi” hamda ushbu Konsepsiyani amalga oshirish bo‘yicha “Yo‘l xaritasi” tasdiqlandi.
 Ichki ishlar organlarining yo‘l harakati xavfsizligini ta’minlashga doir ishlarini tashkil etishning sifat jihatidan yangi tartibi belgilandi, yo‘l-transport hodisalarini profilaktika qilish tizimi takomillashtirildi, yo‘l harakatini nazorat qilishning yuqori samaradorligini, huquqbuzarliklarni o‘z vaqtida aniqlash va ularga chek qo‘yish imkoniyatini ta’minlovchi yo‘l harakatini avtomatlashtirilgan tarzda tartibga solish tizimi kengaytirildi. 
 Yo‘l harakati qoidalari buzilishlarining videokuzatuvi va ularni qayd etish tizimidan keng foydalanilmoqda. Yo‘l harakati xavfsizligini ta’minlashning va transport vositalari hamda yo‘llarning texnik holatini yaxshilashning barqaror huquqiy asoslarini yaratish, yo‘l infratuzilmalarini rivojlantirish va yangi inshootlar qurish, yo‘l harakati ishtirokchilarining malakasi hamda madaniyatini yuksaltirish va huquqbuzarliklarning oldini olishga doir profilaktika ishlarining ta’sirchanligini oshirish bo‘yicha tizimli va izchil chora-tadbirlar ko‘rilmoqda.
 Shu bilan birga, ko‘rilayotgan chora-tadbirlarga qaramay, mamlakatimizda har yili 10 mingdan ziyod yo‘l-transport hodisasi ro‘y berib, ular natijasida ikki mingdan ortiq kishi halok bo‘lmoqda. Yo‘l-transport hodisalarining yarmidan ko‘pi piyodalarni urib ketish bilan bog‘liq. Yo‘l harakati ishtirokchilari tomonidan harakat qoidalarini qo‘pol ravishda mensimaslik, haydovchilarning haydash malakasi va madaniyati pastligi yo‘l-transport hodisalarining asosiy sabablaridir. 
 Xalqaro tajriba tahlili shuni ko‘rsatadiki, ko‘pgina mamlakatlarda (Germaniya, Rossiya, Buyuk Britaniya, Daniya, Polsha, Chexiya, Shveysariya, Finlyandiya, Tailand va hokazo) vaqt o‘tishini teskari hisoblovchi indikatorlar bilan jihozlangan svetoforlar keng qo‘llaniladi. Xorijiy mamlakatlarda o‘tkazilgan tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, vaqt o‘tishini teskari hisoblovchi indikatorlar bilan jihozlangan svetoforlar chorrahalar xavfsizligini oshiradi, avariyalar sodir bo‘lishini hamda tirbandliklar yuzaga kelishi ehtimolini kamaytiradi. 
 O‘zbekistonda oddiy svetoforlarni vaqt o‘tishini teskari hisoblovchi indikatorlar bilan jihozlangan svetoforlarga bosqichma-bosqich almashtirish yuzasidan chora-tadbirlar ko‘rilmoqda. Chunonchi, hozirgi paytda mavjud 1943 ta svetofordan 563 tasi (28%) vaqt o‘tishini teskari hisoblovchi indikatorlar bilan ta’minlangan. Bu yil mamlakatimiz bo‘yicha 85 ta shunday svetofor o‘rnatish, shu jumladan 20 tasini poytaxtda o‘rnatish rejalashtirilgan.
 Shu bilan birga, 1986 va 1991-yillarda qabul qilingan amaldagi “Yo‘l harakatini tashkil etishning texnik vositalari”, “Svetoforlar” davlat standartlari ancha eskirgan hamda yo‘l harakatining tegishli tarzda tartibga solinishini ta’minlamaydi. Shu sababli ilg‘or xalqaro va xorijiy tajribani hisobga olgan holda ushbu sohada yangi davlat standartlarini qabul qilish zarurati mavjud. 
 Yuqorida bayon etilganlarni inobatga olgan holda elektron jamoaviy murojaatni ko‘rib chiqib, O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Qonunchilik palatasi qaror qiladi:
 1. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi uch oylik muddatda:
 Serqatnov chorrahalardagi amaldagi transport va piyodalar svetoforlarini vaqt o‘tishini teskari hisoblovchi indikatorlar bilan jihozlangan transport va piyodalar svetoforlariga bosqichma-bosqich almashtirish bo‘yicha amaliy chora-tadbirlar rejasi manfaatdor vazirliklar va idoralar tomonidan mahalliy davlat hokimiyati organlari bilan birgalikda ishlab chiqilishi hamda amalga oshirilishini;
 yangilangan “Yo‘l harakatini tashkil etishning texnik vositalari”, “Svetoforlar” standartlari tegishli vazirliklar va idoralar tomonidan ilg‘or xalqaro va xorijiy tajriba hisobga olingan holda ishlab chiqilishi hamda tasdiqlanishini ta’minlasin.
 2. O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasining Mudofaa va xavfsizlik masalalari qo‘mitasi ushbu Qarorning mohiyati ijrochilarga yetkazilishini hamda ahamiyati aholining keng qatlamlari o‘rtasida tushuntirilishini ta’minlasin.
 3. Ushbu Qaror “Mening fikrim” veb-portaliga joylashtirilsin.
 4. Ushbu Qarorning ijrosini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasining Mudofaa va xavfsizlik masalalari qo‘mitasi zimmasiga yuklatilsin.
 5. Ushbu Qaror qabul qilingan kundan e’tiboran kuchga kiradi.