O‘zbekistonda korrupsion jinoyatlar asosan kim tomonidan sodir etilishi ma’lum qilindi

2020-yilda korrupsiya holatlari bo‘yicha 2270 kishiga nisbatan jinoiy ish ochilgan. Bu haqda senat raisi Tanzila Norboyeva 29-mart kuni bo‘lib o‘tgan Korrupsiyaga qarshi kurashish milliy kengashining yig‘ilishida ma’lum qildi, deb xabar beradi “Gazeta.uz”.

“Korrupsiya — hokimiyat va boshqaruv asoslarini yemiradigan, uning aholi oldidagi obro‘siga putur yetkazadigan, fuqarolarning qonuniy huquq va manfaatlariga daxl qiladigan xavfli hodisa”, — deya ta’kidlagan senat raisi.
Tanzila Norboyevaning so‘zlariga ko‘ra, Transparency International xalqaro nohukumat tashkilotining 2020-yil uchun e’lon qilingan korrupsiyani qabul qilish indeksida O‘zbekiston o‘rni 7 pog‘onaga yaxshilanib, 180 davlat orasida 146-o‘rinni egallagan bo‘lsa-da, davlat rahbarining 2020-yil 2-iyundagi tegishli farmonida tasdiqlangan samaradorlik ko‘rsatkichiga (KPI) hali erishilmagan.
“Farmonda 25 balldan 27 ballga ko‘tarilish vazifasi qo‘yilgan. Lekin bor-yo‘g‘i 1 ballga (26 ball) ko‘tarilish qayd etilgan, xolos”, — deydi senat raisi. U amalga oshirilayotgan ishlarga qaramasdan korrupsiyaga qarshi kurashishda katta o‘zgarishga erishilmagani, bunday jinoyatlar hali kamaymaganini qayd etgan.
Ma’lumotga ko‘ra, 2020-yilda sudlar tomonidan korrupsiya holatlari bo‘yicha 2270 shaxsga nisbatan jinoyat ishlari ko‘rib chiqilgan. Ulardan:
Tahlillarga ko‘ra, korrupsiya bilan bog‘liq jinoyatlar asosan ishsizlar (23 foiz), ta’lim (17 foiz), tibbiyot (7 foiz), bank (5 foiz), qurilish (3 foiz), ichki ishlar (3 foiz) tizimi xodimlari tomonidan sodir etilgan.
Ushbu jinoyatlarning 89,4 foizi quyi bo‘g‘in (tuman, shahar yoki ularga tenglashtirilgan), 9,2 foizi o‘rta bo‘g‘in (viloyat yoki ularga tenglashtirilgan), 1,4 foizi yuqori bo‘g‘in (respublika yoki unga tenglashtirilgan) xodimlari yoki mansabdor shaxslari tomonidan sodir etilgan.
Korrupsiyaga qarshi kurashish agentligi va “Ijtimoiy fikr” markaziga ushbu masala bo‘yicha aholi fikrini o‘rgangan holda Milliy kengashga taqdim etish vazifasi topshirilgan. Shuningdek, yig‘ilishda qonun hujjatlarini korrupsiyaga qarshi ekspertizadan o‘tkazish va ularni bartaraf etish bo‘yicha ishlarni tizimli davom ettirish lozimligi aytilgan.
Ta’kidlanishicha, Adliya vazirligi tomonidan qurilish, sog‘liqni saqlash, oliy ta’lim va davlat xaridlari sohasidagi qonun hujjatlari ekspertizadan o‘tkazilganda, 226 ta qonun hujjatining 65 tasida (29 foizi) 292 ta korrupsiyaviy omillar mavjudligi aniqlangan. Bular, asosan:
Qurilish sohasidagi 44 ta qonun hujjatining 23 tasida 124 ta korrupsiyaviy omil, sog‘liqni saqlash sohasidagi 70 ta qonun hujjatining 13 tasida 41 ta korrupsiyaviy omil, oliy ta’lim sohasidagi 96 ta qonun hujjatining 17 tasida 81 ta korrupsiyaviy omil, davlat xaridlari sohasidagi 16 ta hujjatning 12 tasida 46 ta korrupsiyaviy omil aniqlangan.
Tanzila Norboyevaning qayd etishicha, bu kabi omillar korrupsiyaga oid huquqbuzarliklarning sodir etilishiga ham sabab bo‘lmoqda. “Masalan, 2019-yilda 59 ta bu kabi huquqbuzarlik sodir etilgan bo‘lsa, 2020-yilda ushbu ko‘rsatkich 162 taga ortgan. Qolaversa, Hisob palatasi tomonidan 82 ta qurilish obyektida budjet mablag‘larining maqsadli sarflanishi bo‘yicha o‘tkazilgan tekshirishlarda 66 milliard so‘mlik moliyaviy xato va kamchiliklar aniqlangan”, — deydi senat raisi.
 O‘zbekistonda 2020-yilda qancha mansabdor korrupsiyaviy jinoyat sodir etganlik uchun jinoiy javobgarlikka tortilgani ma’lum qilindi
Eslatib o‘tamiz, adliya vaziri ishtirokida 15-fevral kuni o‘tkazilgan matbuot anjumanida Ruslanbek Davletov korrupsiya masalasi 2020-yilda ham eng ko‘p muhokama qilingan masalalardan biri bo‘lgani, jamiyatda korrupsiyaga nisbatan toqatsizlik oshib, nafrat o‘sganini aytgandi.