2015-yilda ish o‘rinlari tashkil etish va aholi bandligini ta’minlash dasturi to‘g‘risida

Ijro etuvchi hokimiyat organlari tomonidan mehnat bozorining prognozi va ehtiyojlarini, shuningdek iqtisodiyot tarmoqlari va sohalarini, mamlakat hududlarini rivojlantirish dasturlarini hisobga olgan holda 2015-yilda ish o‘rinlari tashkil etish va aholi bandligini ta’minlash dasturi (bundan buyon matnda Dastur deb yuritiladi) ishlab chiqildi.
 Dasturni ishlab chiqishda Qoraqalpog‘iston Respublikasi Jo‘qorg‘i Kengesi, xalq deputatlari viloyatlar, Toshkent shahar, tuman va shahar Kengashlari deputatlari, barcha bosqich hokimliklarining, davlat va xo‘jalik boshqaruvi organlarining vakillari, tadbirkorlik subyektlari bevosita ishtirok etdilar.
 Dasturning maqsadi hududlar va iqtisodiyot tarmoqlarining salohiyatini ishga solish, demografik omillarni va mehnat bozorining konyunkturasini hisobga olgan holda ishga joylashtirishning samarali shakllarini rivojlantirishga har tomonlama ko‘maklashish yo‘li bilan ish o‘rinlari tashkil etish hamda aholi bandligini ta’minlash bo‘yicha kompleks va o‘zaro bog‘liq chora-tadbirlarni amalga oshirishdan iborat.
 Dastur parametrlari investitsiya loyihalari, hududlar va tarmoqlarni rivojlantirish, korxonalarni modernizatsiyalash hamda texnologik yangilash, ishlab chiqarishni mahalliylashtirish, qishloq xo‘jaligi mahsulotini chuqur qayta ishlash, transport va kommunikatsiya qurilishini, ijtimoiy va bozor infratuzilmalarini jadal rivojlantirish dasturlari bilan o‘zaro aloqador (bog‘langan).
 Dasturning hududlar va tarmoqlar kesimidagi prognoz parametrlari, ayniqsa mehnat bozoriga birinchi marta kirib kelayotgan yoshlar, band bo‘lmagan shaxslar, ishdan bo‘shatilayotgan xodimlar uchun ish o‘rinlariga va mehnat bilan bandlikka bo‘lgan ehtiyojdan, shuningdek sanoatni, qurilishni, qishloq xo‘jaligini va iqtisodiyotning boshqa tarmoqlarini, xizmat ko‘rsatish sohasini, kichik biznesni rivojlantirish munosabati bilan ishchi kuchiga talabni hisoblashdan kelib chiqqan holda belgilangan.
 Dasturni bajarish doirasida mehnat bozorida faol choralarni amalga oshirish, shu jumladan ishsizlarga, kasb-hunar kollejlarining bitiruvchilariga, chet eldan qaytib kelayotgan mehnat migrantlariga, muddatli harbiy xizmatdan bo‘shatilgan shaxslarga, iqtisodiyotdagi tarkibiy o‘zgartirishlar oqibatida ishini yo‘qotgan fuqarolarga, shuningdek nogironlarga, ko‘p bolalilar va yolg‘izlarga, odam savdosi qurbonlariga va boshqalarga ishga joylashish borasida xizmatlar ko‘rsatish davom ettiriladi.
 Ish o‘rinlari tashkil etilishini, yangi ish o‘rinlari shakllantirilishini hamda ilgari tashkil etilgan ish o‘rinlari barqaror amal qilib turishini, bandlikning samarali shakllari rivojlantirilishini ta’minlashga, shuningdek mamlakat mehnat bozorida faol hamda aniq maqsadga qaratilgan chora-tadbirlar amalga oshirilishiga yo‘naltirilgan vazifalarni izchil ro‘yobga chiqarish maqsadida O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Senati qaror qiladi:
 1. O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasining 2014-yil 22-oktabrdagi “2015-yilda ish o‘rinlari tashkil etish va aholi bandligini ta’minlash dasturi to‘g‘risida”gi 992-II-sonli qarori ma’lumot uchun qabul qilinsin.
 2. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan kiritilgan 2015-yilda ish o‘rinlari tashkil etish va aholi bandligini ta’minlash dasturi tasdiqlansin (ilova qilinadi).
 3. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi 2015-yilda ish o‘rinlari tashkil etish va aholi bandligini ta’minlash dasturini amalga oshirish maqsadida:
 2015-yilda hududlar va yo‘nalishlar kesimida 261,6 mingta ish o‘rnini tashkil etish hamda 725,9 ming kishining, jami 987,5 ming kishining bandligini ta’minlash, shu jumladan kasb-hunar kollejlarining 487,7 ming nafar bitiruvchisini va chet eldan qaytib kelayotgan 409,5 ming nafar mehnat migrantini ishga joylashtirish uchun zarur choralarni ko‘rsin;
 aholi bandligi sohasidagi davlat siyosatini ro‘yobga chiqarish bo‘yicha normativ-huquqiy bazani mehnat bozori institutlarini va ushbu sohadagi davlat-xususiy sherikchilikni rivojlantirish, shuningdek mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish organlarining funksiyalarini kengaytirish hamda moddiy-texnika bazasini mustahkamlash zarurligini hisobga olgan holda takomillashtirishga yo‘naltirilgan aniq choralarni ko‘rsin;
 2015-yilda ro‘yobga chiqariladigan O‘zbekiston Respublikasining Investitsiya dasturiga, sanoat, qishloq xo‘jaligi, xizmatlar va servis sohasini rivojlantirish, mahalliylashtirish, iqtisodiyot tarmoqlarini modernizatsiya qilish, texnik va texnologik jihatdan qayta jihozlash dasturlari hamda boshqa maqsadli dasturlarga muvofiq ish o‘rinlarining barqarorligini ta’minlasin;
 hududlarni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish, qishloq joylarda namunaviy loyihalar asosida uy-joylar qurish dasturlarini ro‘yobga chiqarish, ko‘p tarmoqli fermer xo‘jaliklarini yanada rivojlantirish, ishlamayotgan korxonalarni xususiylashtirish va qayta tiklash yo‘li bilan 2015-yilda tumanlar va shaharlar aholisining bandligini ta’minlash ko‘rsatkichlari samarali bajarilishi yuzasidan zarur choralarni ko‘rsin;
 qulay ishbilarmonlik va investitsiya muhitini yaratish, qonun hujjatlariga muvofiq oilaviy tadbirkorlikni va an’anaviy milliy hunarmandchilikni rivojlantirish hisobiga ish o‘rinlari tashkil etish hamda aholi bandligini ta’minlashda kichik biznes va xususiy tadbirkorlikning rolini oshirsin;
 ishsizlarni, birinchi navbatda yoshlarni, kasb-hunar kollejlari va oliy o‘quv yurtlarining bitiruvchilarini, chet eldan qaytib kelayotgan mehnat migrantlarini, xotin-qizlarni ishga joylashtirish, jumladan ularni kasbiy qayta tayyorlash, shuningdek bo‘sh ish o‘rinlari yarmarkalarini o‘tkazish yo‘li bilan ishga joylashtirish bo‘yicha ta’sirchan choralar ko‘rsin;
 ta’lim muassasalari, ayniqsa kasb-hunar kollejlari bitiruvchilarining bandligini ta’minlash, jumladan bitiruv kurslarining o‘quvchilarini aniq korxonalarga biriktirib qo‘yish, korxonalar (ish beruvchilar), kasb-hunar kollejlari, bitiruvchilar va ularning ota-onalari o‘rtasida tuziladigan uch tomonlama shartnomalarning samaradorligini va shartlariga rioya qilishning haqqoniyligini oshirish yo‘li bilan ta’minlash bo‘yicha maqsadga qaratilgan choralar majmuini ro‘yobga chiqarsin;
 Dastur bajarilishining tizimli va muntazam ravishda monitoring qilinishini, jumladan Dasturni ro‘yobga chiqarish natijalarini hisobga olishning davlat statistika, soliq organlari hamda mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish organlarining ma’lumotlar bazalari bilan bog‘langan yagona ma’lumotlar axborot bazasini shakllantirish va doimiy yangilab borish yo‘li bilan monitoring qilinishini ta’minlasin;
 amal qilib turgan va yangi tashkil etilayotgan ish o‘rinlarining qisqarishiga imkon berayotgan sabablar puxta o‘rganilishini hamda ilgari tashkil etilgan ish o‘rinlari saqlanib qolishini va samarali amal qilishini ta’minlashga qaratilgan tegishli choralar ishlab chiqilishini tashkil etsin;
 Dastur bajarilishining borishi to‘g‘risida yilning har choragida O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senatiga axborot taqdim etilishini ta’minlasin.
 4. O‘zbekiston Respublikasining Hisob palatasi Dasturni ro‘yobga chiqarish doirasida tadbirkorlik subyektlariga berilgan imtiyoz va preferensiyalarni qo‘llash samaradorligi muntazam monitoring va tahlil qilinishini ta’minlasin, ularning samaradorligini birinchi navbatda yangi ish o‘rinlari tashkil etish nuqtai nazaridan baholab borsin.
 Monitoring natijalari bo‘yicha O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senatiga axborot taqdim etilishini ta’minlasin. 
 5. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki tijorat banklari bilan birgalikda kichik biznes va xususiy tadbirkorlik subyektlariga, asosan qishloq tumanlarda ish o‘rinlari tashkil etilishi nazarda tutiladigan loyihalarni moliyalashtirish uchun, shu jumladan kasb-hunar kollejlarining bitiruvchilariga tadbirkorlik faoliyatini tashkil etish va yuritish uchun kredit resurslari ko‘paytirilishini ta’minlasin.
 6. O‘zbekiston Respublikasi Savdo-sanoat palatasiga mamlakat mintaqalarida biznesni yaratish va boshqarish asoslariga bag‘ishlangan amaliy seminar-treninglar o‘tkazilishini, shu jumladan samarali va asoslantirilgan biznes-rejalar ishlab chiqilishini, shuningdek tadbirkorlik faoliyatini, ayniqsa yoshlar tadbirkorlik faoliyati yuritilayotgan boshlang‘ich bosqichidagi tug‘iladigan muammoli masalalarni hal qilishni tizimli tashkil etish tavsiya qilinsin. 
 7. Qoraqalpog‘iston Respublikasi Jo‘qorg‘i Kengesi, xalq deputatlari viloyatlar, tumanlar va shaharlar Kengashlari Dasturning ish o‘rinlari tashkil etish va aholi bandligini ta’minlashning tegishli hududiy parametrlari bajarilishiga doir qismini ro‘yobga chiqarishning borishini har chorakda o‘z sessiyalarida muhokama qilsinlar, mas’ul tashkilotlar rahbarlarining axborotini tinglasinlar, shuningdek Dastur ko‘rsatkichlari so‘zsiz bajarilishiga qaratilgan ta’sirchan choralarni ko‘rib borsinlar.
 8. Ushbu Qaror qabul qilingan kundan e’tiboran kuchga kiradi.
 Ish o‘rinlari tashkil etish va mamlakat aholisining bandligini ta’minlash masalalari O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti I.A. Karimov tomonidan O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2014-yil 17-yanvardagi majlisida mamlakatni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirishning eng muhim ustuvor yo‘nalishi sifatida belgilab berildi.
 Ana shundan kelib chiqib, O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2014-yilning II yarmi Ish rejasiga muvofiq 2015-yilda ish o‘rinlari tashkil etish va aholi bandligini ta’minlash dasturi (bundan buyon matnda Dastur deb yuritiladi) Qoraqalpog‘iston Respublikasi, viloyatlar, Toshkent shahar, tumanlar va shaharlar kesimida mehnat bozorining prognozi va ehtiyojlarini, shuningdek mamlatkatning iqtisodiyot tarmoqlari va sohalarini, hududlarini rivojlantirish dasturlarini hisobga olgan holda ishlab chiqildi.
 Dastur yangi obyektlarni ishga tushirish, ishlab chiqarishni modernizatsiya qilish, qayta jihozlash va asosan sanoatda, xizmat ko‘rsatish va servis sohasida mavjud ishlab chiqarish quvvatlaridan yanada to‘la foydalanish, infratuzilma, kommunikatsiya va uy-joy qurilishi ko‘lamlarini kengaytirish, kichik biznesni, shu jumladan yakka tartibdagi va oilaviy tadbirkorlikni, fermer va dehqon xo‘jaliklarini jadal rivojlantirish, uy mehnati shakllarining imkoniyatlarini kengaytirish, ishlamayotgan korxonalar faoliyatini tiklash hisobiga ish o‘rinlari tashkil etish va aholi bandligini ta’minlashga qaratilgan.
 Dastur parametrlari investitsiya loyihalari, hududlar va tarmoqlarni rivojlantirish, korxonalarni modernizatsiya qilish hamda texnologik yangilash, ishlab chiqarishni mahalliylashtirish, qishloq xo‘jaligi mahsulotini chuqur qayta ishlash, transport va kommunikatsiya qurilishini, ijtimoiy va bozor infratuzilmasini jadal rivojlantirish dasturlari bilan o‘zaro bog‘langan.
 Dastur Qoraqalpog‘iston Respublikasi Jo‘qorg‘i Kengesi, xalq deputatlari viloyatlar, Toshkent shahar, tuman va shahar Kengashlari deputatlari, barcha bosqich hokimliklar, davlat va xo‘jalik boshqaruvi organlari, tadbirkorlik subyektlarining bevosita ishtirokida ishlab chiqilgan.
 Dastur:
 1) ish o‘rinlari tashkil etish va aholi bandligini ta’minlashning maqsad va vazifalarini;
 2) ish o‘rinlari tashkil etish va aholi bandligini ta’minlash hududiy va tarmoq dasturlarining 2014-yil yanvar — sentyabr oylarida ro‘yobga chiqarilishi natijalarini;
 3) 2015-yilda ish o‘rinlariga bo‘lgan ehtiyojni;
 4) 2015-yilda Qoraqalpog‘iston Respublikasi, viloyatlar, Toshkent shahar, tumanlar va shaharlarda ish o‘rinlari tashkil etish hamda aholi bandligini ta’minlash parametrlari va asosiy yo‘nalishlarini;
 5) band bo‘lmagan aholini, kasb-hunar kollejlari bitiruvchilarini, shuningdek chet eldan qaytib kelayotgan mehnat migrantlarini ishga joylashtirishga qaratilgan chora-tadbirlarni;
 6) Dastur bajarilishining monitoringini o‘z ichiga oladi.
 Dasturning maqsadi hududlar va iqtisodiyot tarmoqlarining salohiyatini ishga solish, demografik omillarni va mehnat bozorining konyunkturasini hisobga olgan holda ishga joylashtirishning samarali shakllarini rivojlantirishga har tomonlama ko‘maklashish yo‘li bilan ish o‘rinlari tashkil etish va aholi bandligini ta’minlash bo‘yicha kompleks hamda o‘zaro bog‘langan chora-tadbirlarni amalga oshirishdan iborat qilib belgilangan.
 Dasturning asosiy vazifalari quyidagilardir:
 iqtisodiyot tarmoqlarini va mamlakat hududlarini rivojlantirish bo‘yicha qabul qilingan dasturiy hujjatlarni ro‘yobga chiqarish doirasida yangi obyektlarni ishga tushirish va mavjudlarini kengaytirish dasturlarini amalga oshirish hisobiga asosan sanoat, xizmat ko‘rsatish va servis sohasida ish o‘rinlari tashkil etish;
 hududlar va iqtisodiyot tarmoqlarining ish o‘rinlari tashkil etish va ilgari yaratilgan ish o‘rinlarining barqaror ishlashini ta’minlash imkoniyatidan foydalanish samaradorligini yanada oshirish;
 mehnat bozoridagi tanglikni bartaraf etishning ta’sirchan vositasi sifatida bandlikning samarali shakllarini, ayniqsa kichik biznesni, uy mehnatini va oilaviy tadbirkorlikni rivojlantirish;
 ishsizlarni va band bo‘lmagan aholini, shuningdek chet eldan qaytib kelayotgan mehnat migrantlarini, birinchi navbatda yoshlar, xotin-qizlarni ishga joylashtirish, kasbga qayta tayyorlash va ijtimoiy muhofaza qilish yo‘li bilan mehnat bozorida faol va aniq maqsadli chora-tadbirlarni amalga oshirish;
 Dastur amalga oshirilishining Qoraqalpog‘iston Respublikasi, viloyatlar, Toshkent shahar, tumanlar va shaharlar, tarmoqlar va aniq korxonalar kesimida tizimli monitoringi va tahlilini amalga oshirish, zarur hollarda, ish o‘rinlari tashkil etishning 2015-yilga tasdiqlangan parametrlari so‘zsiz bajarilishini ta’minlash bo‘yicha tegishli choralar ko‘rish.
 2015-yilda ish o‘rinlari tashkil etish va aholi bandligini ta’minlashning prognoz parametrlari va yo‘nalishlari quyidagilarga qaratilgan:
 “2011 — 2015-yillarda O‘zbekiston Respublikasi sanoatini rivojlantirishning ustuvor yo‘nalishlari to‘g‘risida”gi dastur, iqtisodiyot tarmoqlarini modernizatsiya qilish va qayta jihozlash dasturlari, 2011 — 2013-yillarda sanoat kooperatsiyasi asosida tayyor mahsulotlar, butlovchi buyumlar va materiallar ishlab chiqarishni mahalliylashtirish dasturi, investitsiya dasturlari amalga oshirilishiga muvofiq ish o‘rinlari sonini ko‘paytirish;
 bandlikning darajasini oshirish va hududiy tuzilmasini takomillashtirish, hududlarni ijtimoiy-iqtisodiy va industrial rivojlantirish dasturlari, xizmat ko‘rsatish sohasini va servisni rivojlantirish, qishloq joylarda yakka tartibda uy-joy qurilishini hamda qurilishda pudrat ishlarini rivojlantirish, ko‘p tarmoqli fermer xo‘jaliklarini yanada rivojlantirish, qishloq xo‘jaligi ishlab chiqarishini modernizatsiya qilish dasturlarini amalga oshirish orqali mehnat bozorida ishchi kuchiga talab va uni taklif qilishning muvozanatini ta’minlash;
 tashkil etilayotgan ish o‘rinlari saqlanib qolishini va barqaror amal qilishini, ishsizlar hamda band bo‘lmagan aholi, kasb-hunar kollejlarining bitiruvchilari, shuningdek chet eldan qaytib kelayotgan mehnat migrantlari, xotin-qizlar, nogironlar va aholining ijtimoiy qo‘llab-quvvatlashga muhtoj boshqa toifalari kafolatli tarzda ishga joylashtirilishini ta’minlash;
 ish o‘rinlari, ayniqsa mumkin qadar ishbilarmonlik muhitini yaratishga, kichik biznes subyektlarining kredit va moddiy-xomashyo resurslaridan foydalanish imkoniyatini kengaytirish maqsadida qabul qilingan qonun hujjatlariga muvofiq oilaviy tadbirkorlikni, an’anaviy milliy hunarmandchilikni rivojlantirish hisobiga ish o‘rinlari tashkil etilishida kichik biznesning rolini yanada oshirish.
 Dasturda nazarda tutilgan choralar “Aholini ish bilan ta’minlash to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonuni talablariga, aholi bandligi sohasidagi davlat siyosatining prinsiplariga hamda xalqaro standartlarga to‘la muvofiq holda ishlab chiqilgan.
 Kelgusi 10 yilda dunyoda 600 mln ish o‘rni, shu jumladan har yili mehnat bozoriga birinchi marta kirib kelayotganlar uchun 40 mln ga yaqin ish o‘rni tashkil etilishi kerakligiga asoslanib, mamlakatlarga quyidagilarni amalga oshirish tavsiya etilgan:
 mehnatga bo‘lgan talab o‘sishini nazarda tutib, mehnat bozorida faol siyosat yuritish, Xalqaro mehnat tashkilotining ma’lumotiga qaraganda, dunyoda ishsizlar soni 2013-yil oxirida 202 mln kishidan oshganligi va 2014-yilda 4 mln kishiga hamda 2015-yilda 3 mln kishiga ko‘payishi munosabati bilan to‘g‘ridan to‘g‘ri ish o‘rinlari tashkil etish va mavjudlarini saqlab qolish;
 yoshlarni ishga joylashtirish, ularni kasbga tayyorlash hamda tadbirkorlik faoliyatiga jalb etishning mehnat bozoriga moslashtirilgan tizimini takomillashtirish, ishlayotgan yoshlar uchun ijtimoiy himoyani hamda mehnat kafolatlarini ta’minlash, chunki oxirgi 5 yilda dunyoda yoshlar orasida ishsizlar soni 4 mln kishiga yoki har yili o‘rta hisobda 800 ming kishiga ko‘paygan;
 hozirgi vaqtda 214 mln dan ortiq odam yoki dunyo aholisining 3% dan ko‘prog‘i o‘z mamlakatlaridan tashqarida yashayotganligini hisobga olib, chet eldan qaytib kelgan mehnat migrantlarining bandligiga ko‘maklashish.
 Xalqaro mehnat tashkilotining mazkur tavsiyalari aholi bandligini ta’minlash, mehnat bozorini tartibga solish bo‘yicha O‘zbekistonda ko‘rilayotgan choralarga, 2015-yilda ish o‘rinlari tashkil etish va aholi bandligini ta’minlash dasturining maqsadlari va vazifalariga mosdir.
 2014-yilda ish o‘rinlari tashkil etish va aholi bandligini ta’minlash dasturining tasdiqlangan parametrlariga muvofiq 983,6 mingta ish o‘rni tashkil etish nazarda tutilgan edi. Joriy yilning yanvar — sentyabr oylarida 777,8 mingta (prognozga nisbatan 102,3%) yoki yillik parametrning 80%i miqdorida ish o‘rni yaratildi.
 Tasdiqlangan prognoz parametrlarning bajarilishiga quyidagi asosiy yo‘nalishlar bo‘yicha aniq tadbirlarning ro‘yobga chiqarilishi yordam berdi:
 Birinchidan, faol investitsiya siyosatining amalga oshirilishi, iqtisodiyotning yetakchi tarmoqlaridagi korxonalarni texnik va texnologik qayta jihozlash hamda yangilash 45,4 mingta ish o‘rni tashkil etilishiga sharoit yaratdi.
 Bunga hududiy rivojlantirish dasturlari doirasida 2 696 ta obyektning sanoat imkoniyati ro‘yobga chiqarilganligi, shu jumladan 1 651 ta yangi ishlab chiqarish obyektining foydalanishga topshirilganligi yordam berdi. Ushbu loyihalarni ro‘yobga chiqarishga tijorat banklari tomonidan 555,3 mlrd so‘m miqdorida kreditlar ajratildi, loyihalar tashabbuskorlarining 730 mlrd so‘m miqdoridagi o‘z mablag‘i investitsiyalandi, 20,5 mln dollar miqdoridagi to‘g‘ridan to‘g‘ri chet el investitsiyalari o‘zlashtirildi.
 Joriy yil boshidan beri 2014-yilgi Investitsiya dasturiga kiritilgan 64 ta loyihani ro‘yobga chiqarish tugallandi. Xususan, “Jizzax viloyatida portlandsement va oq sement ishlab chiqarishni tashkil etish”, Toshkent viloyatida “Ehsan Maybod Manufacturing Group” MChJ chet el korxonasida keramik plitka ishlab chiqarishni tashkil etish”, “Angren” maxsus investitsiya zonasi hududida texnik kremniy ishlab chiqarishni tashkil etish”, “Toshkent viloyatida yangi zamonaviy shakar zavodini qurish va tashkil etish”, “Xorazm avtomobil ishlab chiqarish birlashmasi” MChJ bazasida “Damas” rusumli yengil avtomobillar ishlab chiqarishni tashkil etish”, Qoraqalpog‘iston Respublikasida “Mang‘it” MChJ bazasida yigiruv ishlab chiqarishini tashkil etish” singari loyihalar bo‘yicha ishlab chiqarish quvvatlarini foydalanishga topshirish amalga oshirildi.
 Mahalliylashtirilgan mahsulotning 200 dan ortiq turini, shu jumladan elektr duxovkalar, gaz va elektr plitalar, konditsionerlar, elektr dvigatellar va avtomobillar, sport maydonlari uchun sun’iy maysalar, rezina asosli kovrolan, sport anjomlari va shu kabilarni ishlab chiqarish o‘zlashtirildi.
 Ikkinchidan, tadbirkorlar tomonidan kichik biznesni va xususiy tadbirkorlikni jadal rivojlantirish, mumkin qadar qulay ishbilarmonlik muhitini yaratish jami 369,2 mingta ish o‘rni, shundan kichik korxonalarda 281,8 mingta va yakka tadbirkorlikda 87,4 mingta ish o‘rni tashkil etilishiga sabab bo‘ldi.
 Kichik korxonalar va mikrofirmalarda ish o‘rinlari tashkil etilishiga joriy yilning yanvar — sentyabr oylarida tumanlarda mahalliy xomashyoni qayta ishlashga ixtisoslashgan, ko‘p mehnat talab qiluvchi ixcham korxonalarni rivojlantirish bo‘yicha chora-tadbirlarning ro‘yobga chiqarilganligi katta ta’sir ko‘rsatdi. 
 Yangi kichik ishlab chiqarishlar tashkil etishga yordam berish maqsadida yanvar — sentyabr oylarida kichik biznes subyektlariga 86 ta davlat aktivi realizatsiya qilindi, davlat mulki bo‘lgan 19 mingtadan ortiq ishlab turgan obyekt ijaraga berildi. Tijorat banklari tomonidan kichik biznes va xususiy tadbirkorlik subyektlariga 4,8 trln so‘m miqdorida kreditlar, shu jumladan 1 trln so‘m miqdorida mikrokreditlar ajratildi.
 Kichik biznesni rivojlantirish uchun mumkin qadar qulay ishbilarmonlik muhitini shakllantirish bo‘yicha tegishli chora-tadbirlarni amalga oshirish doirasida shu yilning yanvar — sentyabr oylarida tadbirkorlik subyektlariga yer uchastkalari ajratib berish, ularni elektr ta’minoti tarmoqlariga ulash mexanizmlarini takomillashtirishga, tadbirkorlarni huquqiy himoya qilish va shu kabilarga qaratilgan bir qator qonun hujjatlari hamda normativ-huquqiy hujjatlar qabul qilindi.
 Amalga oshirilayotgan chora-tadbirlar 14,3 mingga yaqin yangi kichik biznes subyekti (fermer va dehqon xo‘jaliklarisiz) tashkil etilishiga yordam berdi, shulardan eng ko‘pi sanoatga (umumiy miqdorning 26%i), savdo va umumiy ovqatlanish sohasiga (29%) va qurilishga (12%) to‘g‘ri keladi.
 Natijada kichik sanoat korxonalarida (asosan tikuvchilik va poyabzal buyumlari, tayyor oziq-ovqat mahsuloti, qurilish materiallari ishlab chiqarish, qishloq xo‘jaligi xomashyosini qayta ishlash bo‘yicha) 50,2 mingta ish o‘rni, qurilish korxonalarida (shu jumladan, uy-joy qurish va ta’mirlash bo‘yicha ishlarda) 41,6 mingta ish o‘rni tashkil etildi. 
 Kichik biznesda yaratilgan ish o‘rinlarining asosiy qismi xizmat ko‘rsatish va servis sohasiga (189,9 mingdan ko‘proq yoki 67%) to‘g‘ri keladi, bu aholi daromadlari va xarid talabi o‘sib borayotganligidan darak bermoqda. Bunga O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2013-yil 17-apreldagi “2013 — 2016-yillarda qishloq joylarda xizmat ko‘rsatish va servis sohalarini jadal rivojlantirish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi PQ-1957-sonli qaroriga muvofiq qishloq joylarda aloqa va axborotlashtirish xizmatlari, kompyuter dasturlari yaratish (shu jumladan, elektron ta’lim), moliya (bank, sug‘urta, lizing), transport (shu jumladan, logistika), qurilish (shu jumladan, binolar va inshootlar barpo etish hamda ta’mirlash), maishiy, qishloq xo‘jaligi xizmatlari, shuningdek savdo, umumiy ovqatlanish, texnika va avtomobillarni ta’mirlash hamda ularga xizmat ko‘rsatish va boshqa xizmatlar jadal rivojlanayotganligi ham yordam bermoqda. 
 Shunday qilib, kichik korxonalarda tashkil etilgan 281,8 mingta ish o‘rnining aksariyat qismi Toshkent shahriga (15,9%), Toshkent (9,9%), Andijon (8,8%), Samarqand (8,6%), Qashqadaryo (7,5%) va Farg‘ona (6,8%) viloyatlariga to‘g‘ri keladi.
 Ayni vaqtda yakka tadbirkorlikni, asosan savdo va xizmat ko‘rsatish sohasida, rivojlantirish hisobiga, shu jumladan qat’iy belgilangan soliq to‘lovlari o‘rnatilishi munosabati bilan 87,4 ming kishining, shundan Qashqadaryo viloyatida 11,3 ming, Samarqand viloyatida 9,3 ming, Andijon viloyatida 8,6 ming, Namangan viloyatida 6,9 ming, Buxoro viloyatida 6,7 ming kishining bandligi ta’minlandi.
 Uchinchidan, uy mehnatining barcha shakllarini, eng avvalo, korxonalar bilan mehnat shartnomalari bo‘yicha kooperatsiyaga asoslangan uy mehnatini hamda oilaviy tadbirkorlikni rivojlantirish 181,7 ming kishini, asosan xotin-qizlarni, imkoniyati cheklangan shaxslarni ishga joylashtirishga yordam berdi.
 Joriy yilning yanvar — sentyabr oylarida uy mehnatida bandlar bilan ishlab chiqarish va mehnat munosabatlariga deyarli 2 mingdan ortiq sanoat, qurilish, transport, aloqa, xizmat ko‘rsatish sohasi korxonalari jalb etilgan bo‘lib, ularda uy mehnatida bandlar bilan mehnat shartnomalari bo‘yicha kooperatsiya asosida 35,2 ming kishining bandligi ta’minlandi.
 Shu bilan birga, joriy yilning yanvar — sentyabr oylarida 146,5 ming kishi hunarmandchilik faoliyatining charm va keramikadan badiiy buyumlar tayyorlash, qo‘lda gilam to‘qish, kulolchilik, yog‘och, ganch o‘ymakorligi va boshqa turlarini rivojlantirish hisobiga uy mehnatiga jalb qilindi.
 Uy mehnatini, oilaviy tadbirkorlik va hunarmandchilikni rivojlantirishni rag‘batlantirish va qo‘llab-quvvatlash chora-tadbirlari band bo‘lmagan xotin-qizlar, yoshlar, nogironlarning ish o‘rinlariga ehtiyoji katta bo‘lgan mintaqalarda — Farg‘ona (23,5 ming kishi), Namangan (23,1 ming kishi), Qashqadaryo (19,8 ming kishi), Andijon (17,0 ming kishi), Buxoro (15,5 ming kishi) va Xorazm (14,8 ming kishi) viloyatlarida ish o‘rinlari tashkil etish imkonini berdi.
 To‘rtinchidan, qishloq xo‘jaligi subyektlarining, ayniqsa qishloq xo‘jaligi mahsulotini qayta ishlash va tayyor mahsulot ishlab chiqarishga, meva-sabzavot mahsulotini saqlashga, issiqxona xo‘jaliklarini tashkil etishga ixtisoslashgan subyektlarning rivojlanishi va kengayishi 116,5 ming nafardan ko‘proq odamning bandligini ta’minladi. 
 Umuman mamlakat bo‘yicha shu yil boshidan beri chorvachilik xo‘jaliklarini rivojlantirish bo‘yicha 1430 ta loyiha ro‘yobga chiqarildi (bunga tijorat banklarining 131,4 mlrd so‘mlik krediti ajratildi), parrandachilik xo‘jaliklarini rivojlantirish bo‘yicha 660 ta loyiha (155,3 mlrd so‘m ajratildi), baliqchilik xo‘jaliklarini ko‘paytirish bo‘yicha 677 ta loyiha va asalarichilik xo‘jaliklarini rivojlantirish bo‘yicha 800 ta loyiha (12,9 mlrd so‘m ajratildi) ro‘yobga chiqarildi.
 Qishloq xo‘jaligi ekinlarini yetishtirish hajmlarini kengaytirish maqsadida 255,8 ming gektar erga sabzavot, 81,5 ming gektar erga kartoshka, 57,1 ming gektar erga poliz ekinlari ekildi, 2,4 ming gektar maydonda yangi bog‘lar, 5,6 ming gektar maydonda intensiv bog‘lar va 8,9 ming gektar maydonda uzumzorlar barpo etildi. 
 Bularning barchasi fermer va dehqon xo‘jaliklarida chorvachilik hamda meva-sabzavot mahsulotini yetishtirish va qayta ishlashni kengaytirish, boshqa tovarlar ishlab chiqarishni tashkil etish hamda xizmatlarni rivojlantirish hisobiga Samarqand viloyatida 16,3 mingdan ortiq, Buxoro viloyatida 11,0 ming, Farg‘ona viloyatida 10,4 ming, Toshkent viloyatida 9,3 ming, Qoraqalpog‘iston Respublikasida 8,8 ming kishining bandligini ta’minlash imkonini berdi.
 Beshinchidan, ishlab chiqarish, ijtimoiy va bozor infratuzilmasini, transport va kommunikatsiya qurilishini izchil rivojlantirish 53,4 mingta ish o‘rni tashkil etilishiga sabab bo‘ldi.
 Bunda ishlab chiqarish infratuzilmasida avtomobil yo‘llari va temir yo‘llar, kommunal xo‘jaligi obyektlarini qurish va rekonstruksiya qilish ishlarini bajarish, shuningdek yo‘l yoqasi infratuzilmasini va servisini rivojlantirish doirasida 23,7 mingdan ortiq ish o‘rni tashkil etildi. Shu bilan bir qatorda, ijtimoiy infratuzilmani (xususiy klinikalar, dorixonalar va shu kabilar) rivojlantirish 18,6 mingta ish o‘rni tashkil etilishiga imkon berdi. Bozor infratuzilmasi obyektlarida (sug‘urta va investitsiya kompaniyalarining, tijorat banklarining filiallari va boshqalar) 11,1 mingdan ortiq ish o‘rni tashkil etilishi ta’minlandi.
 Infratuzilma obyektlarida ish o‘rinlari tashkil etilishiga 213,6 km avtomobil yo‘llarini qurish va rekonstruksiya qilish, 88 km temir yo‘llarni ta’mirlash yordam berdi. O‘zbekiston milliy avtomagistrali tarkibiga kiradigan obyektlar bo‘yicha 425 mlrd so‘m kapital mablag‘ o‘zlashtirildi, Maroqand — Qarshi va Qarshi — Termiz temir yo‘l uchastkalarini elektrlashtirish bo‘yicha loyihalarni ro‘yobga chiqarish doirasida 20,3 mln dollar o‘zlashtirildi. Zamonaviy texnologiya asosida 600 km keng ulanishli optik-tolali tarmoqlarning qurilishi amalga oshirildi.
 Aholi turmush sharoitini yaxshilash maqsadida joriy yil boshidan beri Qishloq joylarda namunaviy loyihalar asosida yakka tartibda uy-joylar qurish dasturini ro‘yobga chiqarish doirasida 1,3 trln so‘m miqdorida investitsiyalar o‘zlashtirildi, 4 486 ta xususiy uy topshirildi, 417,3 km suv ta’minoti tarmoqlari, 74,6 km avtomobil yo‘llari, 165,5 km elektr tarmoqlari, 149 km gaz ta’minoti tarmoqlari ishga tushirildi.
 Ijtimoiy infratuzilmada 17 ta bolalar sporti obyekti qurildi, ta’lim, sog‘liqni saqlash va sport obyektlarini qurish va rekonstruksiya qilishda qariyb 700 mlrd so‘m o‘zlashtirildi.
 Mikrokreditlashni va iste’molni kreditlashni rivojlantirish, to‘lov tizimini takomillashtirish, shuningdek moliya infratuzilmasi institutlarini rivojlantirish bo‘yicha ko‘rilgan choralar moliyaviy xizmatlar hajmlarini hamda tashkil etilayotgan ish o‘rinlari sonini ko‘paytirish imkonini berdi.
 Oltinchidan, ishlamayotgan korxonalarning, shu jumladan tijorat banklarining balanslariga qabul qilingan bankrot korxonalarning ishlab chiqarish faoliyatini tiklash 11,5 mingta ish o‘rnini tiklashga yordam berdi. 
 Ishlamayotgan korxonalarni jonlantirish hisobiga ish o‘rinlarini tiklash Jizzax viloyatida (1 727 ta ish o‘rni), Toshkent shahrida (1 399 ta ish o‘rni), Sirdaryo (1 318 ta ish o‘rni), Namangan (1 029 ta ish o‘rni) va Samarqand (914 ta ish o‘rni) viloyatlarida hammadan faol kechdi.
 Dasturning ro‘yobga chiqarilishi mehnat bilan bandlikka ehtiyoj yuqori darajada bo‘lgan mintaqalarda, chunonchi Samarqand (72,9 ming), Farg‘ona (71,2 ming), Qashqadaryo (68,5 ming), Toshkent (68,1 ming), Andijon (61,3 ming), Namangan (59,1 ming), shuningdek Buxoro (56,8 ming), Surxondaryo (50,9 ming), Xorazm (47,4 ming), Jizzax (34,1 ming), Navoiy (31,4 ming), Sirdaryo (30,7 ming) viloyatlarida, Qoraqalpog‘iston Respublikasida (38,3 ming) va Toshkent shahrida (69,7 ming) ish o‘rinlarini ko‘paytirishga yordam berdi.
 Ko‘rsatib o‘tilgan chora-tadbirlar mamlakatda Xalqaro mehnat tashkiloti uslubi bo‘yicha aniqlangan ishga joylashishga muhtojlar sonini hamda ishsizlik darajasini yo‘l qo‘yish mumkin bo‘lgan darajagacha (iqtisodiy faol aholi sonining 4,8%i) qisqartirishga yordam berdi.
 Shu bilan birga, O‘zbekiston Respublikasi Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligi O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot vazirligi, O‘zbekiston Respublikasi Statistika davlat qo‘mitasi, Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar, Toshkent shahar, tumanlar va shaharlar hokimliklari bilan birga amalga oshirgan Dasturning tizimli monitoringi jarayonida Dasturni bajarishda kamchilikka va orqada qolishga yo‘l qo‘ygan mintaqalar hamda tarmoqlar aniqlandi.
 Vaziyatning keskinligiga ish o‘rinlari tashkil etish sohasidagi kamchiliklar ham sabab bo‘lgan. Tahlil shuni ko‘rsatadiki, tashkil etilgan 777,8 mingta ish o‘rnidan doimiy ish o‘rinlarining haqiqiy soni 427,3 mingtani (yoki 54,9%ni), shu jumladan yangi ishga tushirilayotgan va ishlab turgan korxonalarda 45,4 mingtani, kichik korxona va mikrofirmalarda (sanoatda, qurilishda, xizmat ko‘rsatishda) 281,8 mingtani, ishlab chiqarish, ijtimoiy va bozor infratuzilmasida 53,4 mingtani, yirik va kichik sanoat korxonalari bilan kooperatsiyalashgan uy mehnati sohasida 35,2 mingtani hamda ishlamayotgan korxonalarni tiklash hisobiga 11,5 mingtani tashkil etdi. Yakka tadbirkorlik, fermer va dehqon xo‘jaliklari, hunarmandchilik, oilaviy biznesni rivojlantirish hisobiga tashkil etilgan boshqa ish o‘rinlari (350,5 mingta) aslida ish o‘rinlari emas deb hisoblanmaydi, ular mehnat faoliyatining yuqorida qayd etilgan shakllarida band bo‘lganlar soni ko‘payganligini aks ettiradi. 
 Shu munosabat bilan amalda tashkil etilgan ish o‘rinlari Dasturda yuridik shaxslarning statistik hisobotlari ma’lumotlariga qarab aniqlanadi. Dehqon xo‘jaliklari, hunarmandchilik, oilaviy biznesda (ro‘yxatdan o‘tganlaridan tashqari), yakka tartibdagi mehnat faoliyatida mavjud bo‘lgan ish o‘rinlaridagi shaxslar mehnat munosabatlarini rasmiylashtirmagan mustaqil ish bilan bandlar deb hisoblanadi. 
 Ish o‘rinlarini tashkil etish dasturlarining bajarilishi ish o‘rinlarining qisqarishini hisobga olmagan holda baholanmoqda. Amalda tashkil etilgan (427 ming) va qisqargan (40% dan ortiq) ish o‘rinlarini hisobga olganda, ularning haqiqiy o‘sishi ko‘pi bilan 257 mingtani tashkil etadi, bu esa tashkil etilayotgan ish o‘rinlarini saqlab qolishni dolzarb masalaga aylantirmoqda. 
 Bundan tashqari, Dasturning ijro etilishini baholash Dastur bo‘yicha ish o‘rinlarini tashkil etishning taqqoslanayotgan umumiy ko‘rsatkichlari (mutlaq raqamlar va foizlar) bo‘yicha amalga oshirilmoqda va bu aslida aholi bandligini ta’minlashga mas’ul bo‘lgan hokimliklarni ish o‘rinlari tashkil etishning real ko‘rsatkichlarini oshirib ko‘rsatishga, shu jumladan qo‘shib yozish yo‘li bilan oshirib ko‘rsatishga undamoqda.
 Hisob-kitoblar shuni ko‘rsatmoqdaki, doimiy bo‘lmagan mehnat faoliyatida band aholi soni 4 362,7 ming kishini tashkil etadi. Bular bir martalik ish bilan vaqtincha band bo‘lgan shaxslar, shuningdek ro‘yxatdan o‘tmagan, nomuntazam daromad oladigan tadbirkorlardir. Ushbu toifaga kiruvchi kishilarning aksariyat qismi, kamida 70%i yoki 3 053,9 ming nafari doimiy ishga va haq to‘lanadigan muqim ish o‘rinlariga muhtoj bo‘lib, potensial ishsizlik omilidir.
 Shu bilan bir qatorda, ichki ishlar organlari hamda mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish organlarining birgalikda yuritgan hisobi ma’lumotlariga ko‘ra, 1 054,8 ming nafar fuqaro doimiy yashash joyida uzoq muddat (6 oydan ortiq) yashamayotgan shaxs sifatida aniqlangan bo‘lib, shularning 1 027,5 ming nafari pul topish uchun mamlakat tashqarisiga, asosan Rossiyaga chiqib ketgan. Chet elda ishlayotgan fuqarolarning doimiy yashash joyiga qaytib kelishini ta’minlash bo‘yicha ko‘rilgan faol chora-tadbirlar natijasida, shuningdek Rossiyadagi obyektiv noqulay ijtimoiy-iqtisodiy vaziyatni hisobga olganda, joriy yil oxirigacha O‘zbekistonning mehnat bozoriga kamida 105 ming kishi, kelgusi yilda esa 410 mingga yaqin kishi qaytib kelishi kutilmoqda. Bu fuqarolarning hammasi ishga joylashishga muhtoj bo‘ladi va, shunga muvofiq, bandlikka bo‘lgan talabni oshiradi.
 Ish o‘rinlariga bo‘lgan ehtiyoj mehnat bozorida birinchi marta ishchi kuchini taklif etayotgan shaxslar (akademik litseylar, kasb-hunar kollejlari, oliy o‘quv yurtlari va boshqa ta’lim muassasalarining bitiruvchilari), shuningdek ishga joylashishga muhtoj band bo‘lmagan aholi (ish va daromad manbaiga ega bo‘lmaganlar, chet eldan qaytib kelayotgan mehnat migrantlari, muddatli harbiy xizmatdan bo‘shatilgan ishlamayotgan shaxslar, jazoni ijro etish muassasalaridan ozod etilganlar va h. k.) hisobiga shakllanadi.
 Shundan kelib chiqib, 2015-yilda ish o‘rinlariga bo‘lgan ehtiyoj parametrlari mehnat bozoridagi haqiqiy tamoyillarni o‘rganish hamda ishchi kuchiga talab va uni taklif qilish muvozanatiga ta’sir etuvchi mamlakatning demografik va ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanish omillarini tahlil qilish asosida aniqlanadi.
 2015-yilda demografik omilning mehnat bozoriga jiddiy va bevosita ta’siri saqlanib qoladi. Demografik prognozga ko‘ra, 2015-yilda mehnat resurslarining soni 18,6 mln kishini, shulardan band bo‘lganlar soni 13,2 mln kishini, ularning o‘sishi tegishincha 2,2% va 2,5% ni tashkil etadi.
 Mehnat resurslarining umumiy sonida iqtisodiy faol aholi 13,9 mln kishini tashkil etadi, shu jumladan 13,2 mln kishi ish bilan bandlar va 0,7 mln kishi ishsizlardir.
 Shu bilan birga, Dasturning amalga oshirilishi natijasida sanoatda bandlar ulushi 13% gacha, qurilishda 9,6% gacha, savdo, umumiy ovqatlanish, aholiga maishiy xizmatlar ko‘rsatishda 15,1% gacha ortadi, qishloq xo‘jaligida 25,6% gacha pasayadi.
 Ish o‘rinlarini talab qilmaydigan iqtisodiy nofaol aholi soni 4 740,7 ming kishini, shulardan ishlab chiqarishdan ajralgan holda bilim olayotganlar — 1 875,4 ming, bolalarini 3 yoshgacha parvarishlash bo‘yicha mehnat ta’tilidagi ayollar — 1 517,7 ming kishini, sog‘lig‘i va oilaviy sharoiti sababli ishga kirishishga imkoniyati bo‘lmaganlar — 1 347,7 ming kishini tashkil qiladi.
 Ish o‘rinlariga va mehnat bilan bandlikka ehtiyoj 1 245,7 ming kishini tashkil etadi, shu bilan birga Dasturning bajarilishi 987,5 ming kishining bandligini ta’minlashga imkon beradi, bu esa 258,2 ming bo‘sh va bo‘shaydigan ish o‘rni mavjud bo‘lganida, mehnat bozorida talab va taklifning muvozanatini ta’minlaydi.
 Bunda ish o‘rinlariga bo‘lgan ehtiyojning katta qismi Qashqadaryo (135,0 ming kishi yoki umumiy ehtiyojning 10,8%i), Samarqand (134,7 ming kishi yoki umumiy ehtiyojning 10,8%i), Andijon (127,7 ming kishi yoki umumiy ehtiyojning 10,2%i), Farg‘ona (121,8 ming kishi yoki umumiy ehtiyojning 9,8%i), Surxondaryo (117,6 ming kishi yoki umumiy ehtiyojning 9,4%i) viloyatlarida va Toshkent shahrida (102,9 ming kishi yoki umumiy ehtiyojning 8,3%i) vujudga keladi.
 Shu bilan birga 2015-yilda mehnat bozoriga birinchi marta kirib keladigan kasb-hunar kollejlari bitiruvchilarining hamda chet eldan qaytib kelayotgan mehnat migrantlarining soni yuqori bo‘lishi munosabati bilan 70 ta tumanda (shaharda) mehnat bozorida keskin vaziyat vujudga keladi, bu esa shunga mos choralar ko‘rishni talab qiladi.
 2015-yilgi Dasturning hududlar va yo‘nalishlar (tarmoqlar) kesimidagi prognoz parametrlari aholining, ayniqsa birinchi marta mehnat bozoriga kirib kelayotgan yoshlar, band bo‘lmagan shaxslar, ishdan bo‘shatilayotgan xodimlarning, chet eldan qaytib kelayotgan mehnat migrantlarining ish o‘rinlariga bo‘lgan ehtiyojidan, shuningdek sanoat, qurilish, qishloq xo‘jaligi va iqtisodiyotning boshqa tarmoqlari, xizmat ko‘rsatish sohasini, kichik biznesni rivojlantirish munosabati bilan ishchi kuchiga talabni hisoblashdan kelib chiqqan holda belgilangan.
 Dasturda 2015-yilda mamlakatimizda quyidagi asosiy yo‘nalishlar bo‘yicha jami 987,5 mingta ish o‘rni tashkil etilishi ko‘zda tutilmoqda (1 — 15-ilovalar*):
 1. Maqsadli dasturlarga muvofiq 261,6 mingta ish o‘rni, shuning 115,7 mingtasi sanoatda, 66,9 mingtasi xizmat ko‘rsatish va servis sohasida, 48,8 mingtasi qishloq xo‘jaligida (chorvachilikda, parrandachilikda, bog‘dorchilikda, baliqchilikda, asalarichilikda, sabzavotchilikda, ipakchilikda, uzumchilikda) tashkil etiladi.
 Navoiy, Toshkent va Jizzax viloyatlarida maxsus industrial zonalar faoliyat yuritayotganligi bu yo‘nalishda ish o‘rinlari tashkil etishning salmoqli omili bo‘lib, bu yangi korxonalarni ishga tushirishni va ishlab turgan korxonalardagi ish o‘rinlarini ko‘paytirishni ham, tarmoqlararo aloqalar (transport, qurilish va ijtimoiy infratuzilmada) zanjiri bo‘yicha o‘zaro bog‘langan ish o‘rinlarini tashkil etishni ham ta’minlaydi.
 Yangi qurilish hisobiga va ishlab turgan korxonalarda ish o‘rinlari tashkil etish “O‘zbekyengilsanoat”, “O‘zkimyosanoat”, “O‘zbekneftgaz”, “O‘zbekturizm”, “O‘zfarmsanoat”, “O‘zavtosanoat” kompaniyalari, Oziq-ovqat sanoati korxonalari uyushmasi tizimida va boshqalarda amalga oshiriladi. 
 Ishlamayotgan korxonalar faoliyatini tiklash 30,2 mingta ish o‘rni tashkil etilishini ta’minlaydi.
 Ushbu yo‘nalishda past rentabelli va zarar ko‘rib ishlayotgan korxonalarning moliyaviy-iqtisodiy ahvolini yaxshilash, istiqbolsiz korxonalarni tugatib, so‘ngra ularni ishlab chiqarish quvvatlarini hamda ish o‘rinlarini yaratish sharti bilan yangi mulkdorlarga sotish bo‘yicha maqsadli “yo‘l xaritalarini” amalga oshirish mexanizmlaridan foydalaniladi. 
 Shularning eng katta qismi Samarqand (5 220 ta ish o‘rni), Namangan (4 505 ta ish o‘rni), Farg‘ona (4 162 ta ish o‘rni), Andijon (4 026 ta ish o‘rni), Xorazm (2 721 ta ish o‘rni), Sirdaryo (1 696 ta ish o‘rni) viloyatlariga va Toshkent shahriga (1 896 ta ish o‘rni) to‘g‘ri keladi.
 2. Kichik korxonalar va mikrofirmalarni jadal rivojlantirish, shuning hisobiga 290,4 ming kishining bandligini ta’minlash ko‘zda tutilmoqda.
 Ushbu yo‘nalish barcha mintaqalarda, ayniqsa 2015-yilda ish bilan bandligi ta’minlanadigan aholi umumiy sonining 74,1%i kichik korxonalar va mikrofirmalar ulushiga to‘g‘ri keladigan Toshkent shahrida, shuningdek Toshkent (48,2%), Surxondaryo (44,0%), Buxoro (43,8%) viloyatlarida va Qoraqalpog‘iston Respublikasida (40,9%) ish o‘rinlari tashkil etishda ustunlik qiladi. 
 2015-yilda kichik biznes subyektlarini kreditlar bilan yuqori darajada qo‘llab-quvvatlashni saqlab qolish rejalashtirilmoqda. Tijorat banklari tomonidan ushbu maqsadlarga 8,5 trln so‘m kredit ajratilishi prognoz qilinmoqda. Bunda imtiyozli kredit resurslari ko‘proq mehnat bozorida keskin vaziyat kuzatilayotgan olis qishloq tumanlarida ish o‘rinlari tashkil etishni ko‘zda tutadigan loyihalarni moliyalashtirishga yo‘naltiriladi.
 Kichik korxona va mikrofirmalar uchun yagona soliq to‘lovining qat’iy belgilangan stavkasi nisbatan past ekanligi, sanoatda 5%, savdo va umumiy ovqatlanish sohasi korxonalari uchun 10% gacha ekanligi, shuningdek O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2013-yil 8-avgustdagi “Kichik biznes va xususiy tadbirkorlik subyektlari eksportini qo‘llab-quvvatlash borasidagi qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi PQ-2022-sonli qaroriga muvofiq kichik biznes va xususiy tadbirkorlik subyektlarining eksportini qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha qo‘shimcha choralar bu yo‘nalishda ish o‘rinlari yaratishning muhim rag‘batlantiruvchi chorasi bo‘ladi.
 O‘zbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy faoliyat milliy banki huzurida tashkil etilgan Kichik biznes va xususiy tadbirkorlik subyektlarining eksportini qo‘llab-quvvatlash jamg‘armasi va uning mamlakat mintaqalaridagi hududiy filiallari faoliyati ham muhim ahamiyatga ega, ular 2019-yilning 1-yanvariga qadar, yagona ijtimoiy to‘lovdan tashqari, barcha turdagi soliqlar, yig‘imlar, badallar va davlat maqsadli jamg‘armalariga majburiy to‘lovlarni to‘lashdan ozod etilgan.
 3. 2015-yilda yakka tadbirkorlik sohasi 104,3 ming kishining bandligini ta’minlaydi.
 Yuridik shaxs maqomini olmasdan tadbirkorlik faoliyati bilan shug‘ullanayotgan jismoniy shaxslarga, shu jumladan oziq-ovqat tovarlarining chakana savdosini, dehqon bozorlarida qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini sotishni, oziq-ovqat va nooziq-ovqat tovarlari savdosini amalga oshirayotgan, o‘z mahsulotini ishlab chiqarish va sotish bilan shug‘ullanayotgan, maishiy xizmatlar ko‘rsatayotgan shaxslarga solinadigan soliqning O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2012-yil 25-dekabrdagi “O‘zbekiston Respublikasining 2013-yilgi asosiy makroiqtisodiy ko‘rsatkichlari prognozi va davlat budjeti parametrlari to‘g‘risida”gi PQ-1887-sonli qaroriga muvofiq qat’iy belgilangan stavkalari yakka tadbirkorlikni rivojlantirish uchun haqiqiy moliyaviy-iqtisodiy mexanizmlarni yaratadi. 
 Ushbu yo‘nalishda ish o‘rinlari mehnat resurslari ko‘p bo‘lgan mintaqalarda (Andijon, Namangan, Farg‘ona viloyatlarida — 26,1 mingta), industrial rivojlangan viloyatlarda (Toshkent shahri va Toshkent viloyati, shuningdek Samarqand, Buxoro va Navoiy viloyatlarida — jami 40,2 mingta), mehnatda bandlikka ehtiyoj yuqori bo‘lgan janubiy mintaqada (Surxondaryo va Qashqadaryo viloyatlarida — 22,8 mingta), ekologik noqulay mintaqada (Qoraqalpog‘iston Respublikasi va Xorazm viloyatida — 8,7 mingta) hamda aholisi kam bo‘lgan hududlarda (Jizzax va Sirdaryo viloyatlarida — 6,5 mingta) tashkil etiladi.
 4. Uy mehnatining barcha shakllari, shu jumladan korxonalar bilan mehnat shartnomalari bo‘yicha kooperatsiyalashgan uy mehnati, hunarmandchilik va oilaviy tadbirkorlikning rivojlanishi 203,7 ming band bo‘lmagan fuqaroni, asosan xotin-qizlar, nogironlar va aholining boshqa ijtimoiy nochor toifalarini, shuningdek chet eldan qaytib kelayotgan mehnat migrantlarini ishga joylashtirishga yordam beradi.
 Bu borada iqtisodiyotning turli sohalarida kichik biznes va xususiy tadbirkorlikning muhim shakli sifatida oilaviy biznesni rivojlantirish, ish o‘rinlari tashkil etish uchun qulay sharoitlarni yaratadigan zarur qonunchilik bazasi shakllanishini ta’minlab bergan “Oilaviy tadbirkorlik to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonuni hal qiluvchi rol o‘ynaydi. Qonun hujjatlarida kichik tadbirkorlik subyektlari uchun nazarda tutilgan hamma imtiyozlar, preferensiyalar va kafolatlar oilaviy korxonaga ham taalluqli ekanligi alohida e’tiborga loyiq.
 Faoliyatni tashkil etishning boshqa shakllarida mumkin bo‘lmagan oqilona moslashuvchan ish kuni va mehnat taqsimoti oilaviy tadbirkorlik sharoitida amalda mumkin bo‘ladi, bu esa ko‘pincha ishga joylashmay qoladigan aholi toifalarini, yosh bolali ayollarni va mehnat bozorida raqobatlasha olmaydigan boshqa toifadagi shaxslarni ham ishlab chiqarishga qisman jalb etish imkonini beradi. 
 Uy mehnati bo‘yicha ish o‘rinlarining katta qismi an’anaviy milliy hunarmandchilik markazlari bo‘lgan mintaqalarda — Namangan (27,3 ming), Farg‘ona (26,5 ming), Qashqadaryo (23,4 ming), Samarqand (17,5 ming), Xorazm (17,0 ming), Buxoro (16,8 ming), Andijon (14,3 ming) viloyatlarida, shu jumladan Namangan, Qo‘qon, Marg‘ilon, Farg‘ona, Qarshi, Samarqand, Buxoro shaharlarida, shuningdek Kosonsoy, To‘rtko‘l, Uychi, Chortoq, Chust, Kitob, Shahrisabz, Urgut, Hazorasp, Xiva, Vobkent, G‘ijduvon, Jondor, Rishton, Asaka, Paxtaobod, Shahrixon, Qiziltepa, Nurota, Amudaryo, Boysun, Denov, Jarqo‘rg‘on, Xovos, Chiroqchi va boshqa tumanlarda tashkil etiladi.
 5. Fermer va dehqon xo‘jaliklarida oziq-ovqat va nooziq-ovqat tovarlarini ishlab chiqarish asosan Samarqand, Xorazm, Buxoro, Farg‘ona, Surxondaryo, Qashqadaryo, Toshkent viloyatlarida va Qoraqalpog‘iston Respublikasida va boshqa mintaqalarda 127,5 mingdan ortiq kishini ish bilan band qilish imkonini beradi. 
 Oziq-ovqat va nooziq-ovqat tovarlari ishlab chiqarishni ko‘paytirish hisobiga aholining, avvalo, qishloq aholisining bandligini ta’minlashda O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2012-yil 22-oktabrdagi “O‘zbekistonda fermerlik faoliyatini tashkil qilishni yanada takomillashtirish va uni rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PF-4478-sonli Farmoniga muvofiq ko‘p tarmoqli fermer xo‘jaliklarini rivojlantirish, qishloq xo‘jaligi ekinlarini joylashtirishni maqbullashtirish, yagona yer solig‘ini to‘lash va fermer xo‘jaliklarini kreditlash bo‘yicha imtiyozlar muhim rol o‘ynaydi.
 Yangi ishlab chiqarish korxonalarini qurish va mavjudlarini modernizatsiya qilish, kichik biznesni, uy mehnatini, infratuzilmani, dehqon va fermer xo‘jaliklarini rivojlantirish, shuningdek ishlamayotgan korxonalarni qayta tiklash hisobiga ish o‘rinlari tashkil etishning 1 — 6-bandlarda sanab o‘tilgan barcha yo‘nalishlari va parametrlari Qoraqalpog‘iston Respublikasi, viloyatlar, Toshkent shahar, tumanlar va shaharlar kesimida aniqlashtirilgan.
 Shu bilan birga 2015-yilda ish o‘rinlarining salmoqli qismi Samarqand (94,5 ming), Farg‘ona (92,8 ming), Qashqadaryo (89,0 ming), Toshkent (87,2 ming), Andijon (79,6 ming), Namangan (75,3 ming), Buxoro (73,8 ming) viloyatlarida va Toshkent shahrida (93,4 ming), shuningdek mehnat bilan bandlikka ehtiyojdan kelib chiqib, Surxondaryo (66,7 ming), Xorazm (60,2 ming), Jizzax (44,0 ming), Navoiy (41,1 ming), Sirdaryo (40,1 ming) viloyatlarida va Qoraqalpog‘iston Respublikasida (49,8 ming) tashkil etiladi hamda aholi bandligi ta’minlanadi. 
 Dastur doirasida vazirliklar, idoralar va xo‘jalik boshqaruvi organlari tomonidan 2015-yilda har bir aniq korxona kesimida ish o‘rinlari tashkil etishning tarmoq dasturlarini, shuningdek ilgari tashkil etilgan ish o‘rinlari saqlab qolinishi va barqaror faoliyat yuritishini so‘zsiz ta’minlash bo‘yicha kompleks chora-tadbirlarni ishlab chiqish va amalga oshirish ko‘zda tutilgan.
 Ish o‘rinlari tashkil qilishning asosiy moliyaviy manbalari qilib O‘zbekiston Respublikasi Davlat budjeti va budjetdan tashqari jamg‘armalarning iqtisodiyotning ayrim korxonalarini qo‘llab-quvvatlashga yo‘naltiriladigan mablag‘lari, alohida muhim investitsiya loyihalari bo‘yicha O‘zbekiston Respublikasi Tiklanish va taraqqiyot jamg‘armasining mablag‘lari, chet el investitsiyalari, yakka tadbirkorlik faoliyatini tashkil qilish va yuritishga tijorat banklarining kreditlari, korxonalar va aholining mablag‘lari belgilangan.
 Dastur ijrosi doirasida 2015-yilda mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish organlari tomonidan mehnat bozorida faol choralarni amalga oshirish, shu jumladan ishsizlar, kasb-hunar kollejlari bitiruvchilariga, chet eldan (asosan Rossiyadan) qaytib kelayotgan mehnat migrantlariga, muddatli harbiy xizmatdan bo‘shatilgan shaxslarga, iqtisodiyotdagi tarkibiy o‘zgarishlar natijasida ishsiz qolgan fuqarolarga, nogironlar, ko‘p bolalilar va yolg‘izlarga, odam savdosidan jabrlanganlar va boshqalarga ishga joylashtirish bo‘yicha xizmatlar ko‘rsatish davom ettiriladi.
 Ana shu maqsadlarda yangi tashkil etiladigan ish o‘rinlariga, mavjud bo‘sh va zaxira qilinadigan ish o‘rinlariga ishga joylashtirish, shuningdek mehnat qonunchiligi bo‘yicha, mustaqil ishga joylashish uchun, jumladan chet eldan qaytib kelayotgan mehnat migrantlari mustaqil ishga joylashishlari uchun ish o‘rinlarini tanlash bo‘yicha bepul maslahatlar berish nazarda tutilmoqda. 
 Buning uchun hududiy mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish organlari faoliyatida zamonaviy axborot texnologiyalaridan, ish qidirishning modifikatsiya qilingan dasturlaridan, vazirlikning www.mehnat.uz sayti va uning hududiy organlarining saytlaridan foydalaniladi, faol ish izlayotgan fuqarolarga ishga joylashishda Davlat interaktiv xizmatlari yagona portali http://my.gov.uz orqali yordam beriladi.
 Shu bilan birga, band bo‘lmagan aholiga va ishsizlarga, birinchi navbatda, yoshlar, xotin-qizlar, imkoniyati cheklangan shaxslarga kasbga qayta tayyorlash va ishga joylashtirish bo‘yicha xizmatlar ko‘rsatiladi. Ushbu maqsadda Toshkent shahridagi ishsizlarni kasbga o‘rgatish markazining ishsizlarni mashinasozlik, elektrotexnika, avtomobillarga xizmat ko‘rsatish bo‘yicha talab mavjud bo‘lgan kasblarga o‘rgatish, shuningdek bazaviy kasb-hunar kollejlarida mavjud bo‘sh ish o‘rinlarini hisobga olgan holda ishsizlarni qayta tayyorlash va malakasini oshirish uchun imkoniyatlari ishga solinadi.
 2015-yilda ishsiz fuqarolarni transport, yo‘l yoqasi va ijtimoiy infratuzilma obyektlari qurilishida, qishloq joylarda namunaviy loyihalar asosida uy-joylar qurilishidagi haq to‘lanadigan jamoat ishlariga faol jalb etish mo‘ljallanmoqda.
 Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar, Toshkent shahar, tumanlar va shaharlar hokimliklari bilan birgalikda nogironlar, ko‘p bolali onalar, farzandlarini yolg‘iz o‘zi tarbiyalayotgan ota yoki onalar, odam savdosidan jabrlanganlar, chet eldan qaytib kelayotgan mehnat migrantlari va mehnat bozorida ish topishda qiynalayotgan boshqa shaxslarni ishga joylashtirish uchun kamida 100 mingta ish o‘rni zaxira qilinadi (kvotalanadi).
 Bo‘sh ish o‘rinlari yarmarkalari bandlikka ko‘maklashishning ta’sirchan usuli bo‘lib, ularning maqsadi ish izlayotgan fuqarolarni taklif qilinayotgan bo‘sh ish o‘rinlari bilan tanishtirish, shuningdek ularga mehnat bozori, xodimlarga ehtiyoj sezayotgan korxonalar, ishga joylashish, mavjud bo‘sh ish o‘rinlari asosida qayta kasbga o‘rgatish imkoniyatlari to‘g‘risida to‘liq ma’lumot berishdan iborat. 2015-yilda, barcha tumanlar va shaharlarni qamrab olgan holda, potensial ish beruvchilar, bo‘sh ish o‘rinlariga ega korxona va tashkilotlar, shuningdek band bo‘lmagan aholi ishtirokida 1 180 ta ish o‘rinlari yarmarkasini tashkil etish va o‘tkazish rejalashtirilmoqda.
 2015-yilda tuman va shahar bandlikka ko‘maklashish va aholini ijtimoiy muhofaza qilish markazlari tomonidan amalga oshiriladigan yuqoridagi chora-tadbirlar uchun, xususan, ishsizlarni ishga joylashtirish, o‘qitish va qayta tayyorlash, ularni haq to‘lanadigan jamoat ishlariga jalb qilish, shuningdek ishsizlik nafaqalari tayinlash va to‘lashni amalga oshiradigan markazlarni va ularning xodimlarini ta’minlash uchun 32,9 mlrd so‘m sarflash ko‘zda tutilmoqda.
 Dasturni amalga oshirish doirasida ta’lim muassasalarining bitiruvchilarini ishga joylashtirishga alohida e’tibor qaratilgan.
 2015-yilda Dasturni ro‘yobga chiqarish doirasida tashkil etiladigan ish o‘rinlariga, shuningdek mavjud bo‘sh va zaxira qilinadigan ish o‘rinlariga kasb-hunar kollejlarining 487,7 ming bitiruvchisini ishga joylashtirish mo‘ljallangan.
 Bitiruvchilarni ishga joylashtirish maqsadida har bir tuman va shahar kesimida maxsus chora-tadbirlar ishlab chiqiladi va ularni amalga oshirishda manfaatdor vazirliklar va idoralar, davlat va xo‘jalik boshqaruvi organlari, hokimliklar, korxonalar va tashkilotlar ishtirok etadi.
 Kompleks chora-tadbirlar quyidagilarni ko‘zda tutadi:
 korxonalar (ish beruvchilar), kasb-hunar kollejlari, bitiruvchilar va ularning ota-onalari o‘rtasida tuziladigan uch tomonlama shartnomalar shartlariga rioya etilishining samaradorligini va haqqoniyligini oshirish;
 kasb-hunar kollejlari bitiruvchilarini ishga qabul qilayotgan kichik korxonalar uchun O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2010-yil 28-iyuldagi “Ta’lim muassasalarining bitiruvchilarini tadbirkorlik faoliyatiga jalb etish borasidagi qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi PF-4232-sonli Farmonida belgilangan imtiyozlardan yanada to‘liq foydalanish;
 barcha viloyat markazlarida, yirik tumanlar va shaharlarda potensial ish beruvchilar ishtirokida ixtisoslashtirilgan ish o‘rinlari yarmarkalarini o‘tkazish.
 Kasb-hunar kollejlari va oliy ta’lim muassasalarining bitiruvchilarini ish o‘rinlariga joylashtirish bilan bir qatorda, ularga o‘zining tadbirkorlik ishini tashkil etish va yuritish uchun tijorat banklari tomonidan imtiyozli mikrokreditlar ajratish amaliyotini davom ettirish ko‘zda tutilmoqda.
 O‘zbekiston Respublikasining Mehnat kodeksiga va “Aholini ish bilan ta’minlash to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonuniga kiritilgan o‘zgartish va qo‘shimchalarga muvofiq aholi bandligini ta’minlashning quyidagi yangi imkoniyatlari ishga solinadi:
 o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi muassasalarini bitirgan yoshlarni, oliy ta’lim muassasalarida davlat grantlari asosida o‘qigan bitiruvchilarni, shuningdek odam savdosidan jabr ko‘rganlarni ishga joylashtirish bo‘yicha qo‘shimcha kafolatlar berish;
 o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi muassasalarini bitirgan yoshlar, oliy ta’lim muassasalarida davlat grantlari asosida o‘qigan bitiruvchilar ish beruvchining tashabbusi bilan ishdan bo‘shatilganligi haqida mehnat organlariga xabar berish.
 2015-yilgi dasturda chet eldan qaytib kelayotgan mehnat migrantlarining bandligini ta’minlash bo‘yicha maxsus chora-tadbirlar ishlab chiqiladi va amalga oshiriladi.
 2015-yilda chet eldan (asosan Rossiyadan) qaytib kelayotgan 409,5 ming nafar mehnat migrantining bandligiga (shu jumladan, tadbirkorlik faoliyatiga) ko‘maklashish ko‘zda tutilmoqda. Ularning eng ko‘p qismi Surxondaryo (67,4 ming kishi), Samarqand (55,9 ming), Qashqadaryo (50,8 ming), Namangan (43,7 ming), Andijon (41,0 ming), Buxoro (34,5 ming), Farg‘ona (32,3 ming) viloyatlariga to‘g‘ri keladi.
 Shu maqsadda Qoraqalpog‘iston Respublikasi, viloyatlar, Toshkent shahar, tumanlar va shaharlarda:
 chet eldan qaytib kelayotgan mehnat migrantlariga, birinchi navbatda, yuqori malakani talab etmaydigan, vaqtinchalik ishlarda ishlaganlarga, yashash joyida ishga joylashish uchun bo‘sh ish o‘rinlarini taklif etish;
 chet eldan qaytib kelgan mehnat migrantlariga ishlab chiqarishni (xizmatlar ko‘rsatishni) va shunga muvofiq ish o‘rinlarini tashkil etish sharti bilan foydalanilmayotgan obyektlarni “nol” qiymatida topshirish;
 chet eldan qaytib kelayotgan mehnat migrantlariga foydalanilmayotgan obyektlarni buzib tashlash natijasida bo‘shab qolgan yer maydonlarini ajratib berish;
 chet eldan qaytib kelayotgan mehnat migrantlariga kichik biznes korxonalari tashkil etish, xususiy tadbirkorlikni rivojlantirish, ish o‘rinlari tashkil etish hamda bandlikni ta’minlash maqsadida tijorat banklari tomonidan kreditlar berish ko‘zda tutilmoqda.
 2015-yilda ish o‘rinlari tashkil etishning tasdiqlangan parametrlari sifatli bajarilishini ta’minlash maqsadida O‘zbekiston Respublikasi Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligi, O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot vazirligi, O‘zbekiston Respublikasi Davlat statistika qo‘mitasining elektron axborot tizimlaridan faol foydalangan holda Dasturning Qoraqalpog‘iston Respublikasi, viloyatlar, Toshkent shahar, tumanlar va shaharlar, tarmoqlar va aniq korxonalar kesimida amalga oshirilishi yuzasidan tizimli va doimiy monitoring tashkil etiladi.
 Dastur bajarilishining borishi aniq davrda real vaqt rejimida tahlil etib boriladi. Ushbu mexanizm hisobot davri oxirigacha tasdiqlangan ish o‘rinlari tashkil etish parametrlaridan ortda qolish holati mavjud bo‘lgan korxonalar, tarmoqlar, bandlik yo‘nalishlari, shuningdek tumanlar va shaharlarni aniqlash hamda joriy hisobot davrida Dastur parametrlarining so‘zsiz bajarilishini ta’minlashga qaratilgan qo‘shimcha chora-tadbirlarni ishlab chiqish imkonini beradi.
 Tashkil etilayotgan ish o‘rinlari to‘g‘risidagi ma’lumotning shaffofligini ta’minlash uchun O‘zbekiston Respublikasi Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligi O‘zbekiston Respublikasi Davlat statistika qo‘mitasi bilan hamkorlikda tashkil etilgan Ish o‘rinlari to‘g‘risidagi tezkor ma’lumotlar va davlat statistika hisobotlarini muvofiqlashtirish to‘g‘risidagi nizomga, shuningdek ularning haqqoniyligini tanlab o‘rganishga muvofiq yo‘nalishlar va hududlar kesimida yangi tashkil etilgan ish o‘rinlari ko‘rsatkichlarining haqqoniyligi nazoratga olinadi, shuningdek ish o‘rinlari tugatilishining statistik hisobi tashkil etiladi, bunday tugatilish sabablari aniqlanadi. 
 Buning uchun 2015-yilda yo‘nalishlar va hududlar kesimida tashkil etilayotgan ish o‘rinlari ko‘rsatkichlarining haqqoniyligini tanlab o‘rganishni hamkorlikda o‘tkazish jadvalini ishlab chiqish va tasdiqlash rejalashtirilmoqda. O‘tkaziladigan tekshirishlar, shuningdek ish o‘rinlarining tugatilishi va tugatilish sabablarini aniqlash bo‘yicha statistik hisob-kitobni yo‘lga qo‘yish yuzasidan ko‘rilayotgan choralar natijalari maxsus yig‘ilishlarda hududlarning mas’ul rahbarlari ishtirokida muhokama etiladi.
 O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot vazirligi tomonidan iqtisodiyot tarmoqlarining xo‘jalik boshqaruvi organlari va yirik korxonalar, Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari bilan hamkorlikda investitsiya dasturlari, sanoat, xizmat ko‘rsatish va servis sohasini, infratuzilmani rivojlantirish, mahalliylashtirish va shu kabi dasturlar parametrlaridan kelib chiqib, tashkil etilayotgan ish o‘rinlarining monitoringi amalga oshiriladi.
 Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, ularning ishchi komissiyalari tomonidan muntazam ravishda, har oyda, tasdiqlangan manzilli ro‘yxatlar va tarmoq jadvallari asosida ish o‘rinlari tashkil etish va aholi bandligini ta’minlash hududiy dasturlari bajarilishining borishi ko‘rib chiqilib, tegishli choralar ko‘riladi.
 Ish o‘rinlari tashkil etish va aholi bandligini ta’minlash dasturi bajarilishining tahlili va monitoringi asosida umumlashtirilgan axborot har oyda ko‘rib chiqish uchun O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga kiritib boriladi, unda mavjud ortda qolishlar, ularning sabablari ko‘rsatiladi, shuningdek aniq takliflar ishlab chiqiladi, bu ma’lumotlar O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining maxsus yig‘ilishlarida mas’ul vazirliklar va idoralar, xo‘jalik boshqaruvi organlari, hokimliklar va yirik korxonalar rahbarlari ishtirokida muhokama etiladi.
 2015-yilda ish o‘rinlari tashkil etish va aholi bandligini ta’minlash dasturi monitoringining natijalari muntazam ravishda O‘zbekiston Respublikasi Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligi hay’ati majlislarida, vazirlik va uning hududiy boshqarmalarining maxsus yig‘ilishlarida ko‘rib boriladi, ularning natijalari yuzasidan barcha darajadagi hokimliklarga va iqtisodiyot tarmoqlarining xo‘jalik boshqaruvi organlariga Dastur amalga oshirilishini ta’minlash yuzasidan zarur choralar ko‘rish uchun takliflar taqdim etib boriladi.