XUSUSIY UY-JOY MULKDORLARI ShIRKATLARINING FAOLIYATINI RIVOJLANTIRISh BORASIDAGI QO‘ShIMChA ChORA-TADBIRLAR TO‘G‘RISIDA

Respublikada aholiga kommunal xizmat ko‘rsatish tizimidagi iqtisodiy islohotlar izchil amalga oshirilmoqda. Zarur qonunchilik va normativ-huquqiy baza yaratilgan. Uy-joy mulkdorlarining shirkatlarini shakllantirish jarayoni faol davom etmoqda. Uy-joy mulkdorlarining salkam 1400 ta shirkatlari tashkil etilgan bo‘lib, ko‘p xonadonli jami uy-joy binolarining 88 foizi boshqarish uchun ularga topshirilgan. Ko‘rsatilayotgan kommunal xizmatlarga hisob-kitoblar o‘z vaqtida amalga oshirilishi uchun kollektiv mas’uliyati tizimi yaxshilandi. 1991-yilga qadar barpo etilgan ko‘p xonadonli uy-joy binolarini kapital ta’mirdan chiqarish dasturlari tasdiqlangan.
 Shu bilan birga uy-joy mulkdorlari shirkatlarining faoliyatida qator jiddiy kamchiliklar va hal etilmagan muammolar mavjud. Viloyat, shahar va tuman hokimliklari tomonidan uy-joy mulkdorlari shirkatlarini zarur moddiy-texnika bazasi, shu jumladan ular uchun mo‘ljallangan xonalar, moddiy resurslar, asbob-anjomlar bilan ta’minlashda ularga amaliy ko‘mak va yordam ko‘rsatish, uylar atrofidagi yer uchastkalarini qonun yo‘li bilan biriktirib qo‘yish, shuningdek zarur aylanma mablag‘lar ajratib berish borasidagi ishlarni tashkil etishga e’tibor berilmayapti. Oqibatda ko‘pgina uy-joy mulkdorlarining shirkatlari uy-joylarni joriy hamda kapital ta’mirdan chiqarish, obodonlashtirish ishlarini o‘z vaqtida o‘tkazish uchun yetarlicha mablag‘ga ega emaslar.
 Zarur bo‘lgan tashkiliy tadbirlarni o‘tkazmasdan, 1991-yilga qadar barpo etilgan uy-joy binolarini avval kapital ta’mirdan chiqarmasdan turib uy-joy mulkdorlarining shirkatlarini tashkil etish hollari mavjud. Navoiy, Samarqand, Sirdaryo, Xorazm, Toshkent viloyatlari va Toshkent shahrida uylarning ichidagi muhandislik kommunikatsiyalarini va uy-joy binolarining umumfoydalanadigan joylarini kapital ta’mirdan chiqarish ishlari jadvaldan ancha orqada qolgan holda olib borilmoqda.
 “Uy-joy mulkdorlarining shirkatlari to‘g‘risida” O‘zbekiston Respublikasining 1999-yil 15-apreldagi Qonuni bajarilishini ta’minlash uchun zarur shart-sharoitlarni vujudga keltirish hamda uy-joy mulkdorlari shirkatlarining faoliyati uchun qulay sharoit yaratish, uy-joy fondini saqlashda va undan tegishlicha foydalanishni ta’minlashda, ta’mirlash-tiklash ishlarini o‘z vaqtida o‘tkazishda, uy-joylar atrofidagi hududni obodonlashtirishni yaxshilashda mazkur shirkatlarning rolini oshirish, shuningdek ularning moddiy-texnikaviy va moliyaviy bazasini mustahkamlash maqsadida:
 1. Uy-joy mulkdorlarining shirkatlari xizmatlar ko‘rsatishdan, shu jumladan ijaraga topshirilgan mulkdan tushadigan daromadlaridan 2007-yilga qadar bo‘lgan davrda barcha turdagi soliqlar va budjetga yig‘imlar to‘lashdan ozod qilinsin, buning natijasida bo‘shaydigan mablag‘lar aniq maqsadni ko‘zlagan holda o‘z aylanma mablag‘larini to‘ldirishga, uy-joy mulkdorlari shirkatlarining moddiy-texnika bazasini mustahkamlashga, uy-joy binolarini hamda uylarning ichidagi muhandislik kommunikatsiyalarini ta’mirlash, hududni obodonlashtirishga yo‘naltirilsin.
 2. Belgilab qo‘yilsinki, ko‘p xonadonli uy-joy binolarida yashovchi aholidan kommunal xizmatlar haqini yig‘ishda yordam ko‘rsatish to‘g‘risidagi shartnomalar mazkur xizmatlarni ko‘rsatuvchi korxona va tashkilotlar tomonidan xususiy uy-joy mulkdorlari shirkatlari bilan tuziladi. 
 Kommunal xizmatlarni ko‘rsatuvchi korxona va tashkilotlar kommunal xizmatlar uchun joriy to‘lovlar bo‘yicha xomcho‘t qilingan tushumlar bajarilgani taqdirda xususiy uy-joy mulkdorlari shirkatlariga quyidagi tartibda ajratmalar berishi belgilab qo‘yilsin: 
 100 foiz bajarilgan taqdirda — tushgan to‘lovlar summasining 15 foizi; 
 75 foizdan ortiq bajarilgan taqdirda — tushgan to‘lovlar summasining 7 foizi miqdorida. 
 Xususiy uy-joy mulkdorlari shirkatlari mazkur mablag‘lardan aniq maqsadni qat’iyan ko‘zlagan holda xususiy uy-joy mulkdorlari shirkatlarining xodimlarini rag‘batlantirish, uy-joy-kommunal xizmatlari uchun to‘lovlar bo‘yicha mavjud qarzlarni to‘lash, shu jumladan xizmatlar uchun hisob-kitoblar bo‘yicha kam ta’minlangan oilalarga yordam ko‘rsatish, shuningdek xususiy uy-joy mulkdorlari shirkatlariga biriktirilgan uy-joy binolarini ta’mirlash, hududlarni obodonlashtirish borasidagi ishlarni amalga oshirishda foydalansinlar.
 3. Belgilab qo‘yilsinki, 2002—2007-yillar mobaynida Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklarining kommunal xizmat ko‘rsatish korxonalari hamda obyektlarini davlat tasarrufidan chiqarish va xususiylashtirishdan, shuningdek yer uchastkalarini fuqarolarning umrbod meros bo‘lib qoladigan egaligiga sotishdan tushadigan mablag‘lar (er uchastkalarini sotish tushumining belgilangan tartibda O‘zbekiston Respublikasi Davlat mulki qo‘mitasiga o‘tkaziladigan 3 foiz miqdordagi, O‘zbekiston Respublikasi Monopoliyadan chiqarish, raqobat va tadbirkorlikni qo‘llab-quvvatlash davlat qo‘mitasi huzurida Tadbirkorlikni qo‘llab-quvvatlash va korxonalarni tarkibiy qayta qurish jamg‘armasini shakllantirish uchun 2 foiz miqdordagi, Dehqon va fermer xo‘jaliklarini qo‘llab-quvvatlash jamg‘armasiga o‘tkaziladigan 5,5 foiz miqdordagi hamda yakka tartibdagi uy-joy qurilishi uchun yer uchastkalarini umrbod meros bo‘lib qoladigan egaligiga kimoshdi savdosi orqali sotishdan tushadigan mablag‘ning 50 foizi miqdorida Ipoteka krediti berishni qo‘llab-quvvatlash jamg‘armasiga o‘tkaziladigan mablag‘lardan tashqari) 1991-yilgacha qadar barpo etilgan uy-joylarni rekonstruksiya qilish, ularning ichidagi muhandislik kommunikatsiyalarini kapital ta’mirdan chiqarish, turar-joy binolarining umumfoydalanadigan joylarini obodonlashtirish ishlarini amalga oshirish uchun uy-joy mulkdorlarining shirkatlariga beriladi.
 4. O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi “O‘zkommunxizmat” agentligi, boshqa manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda mazkur Farmonga muvofiq amaldagi qonun va normativ-huquqiy hujjatlarga o‘zgartish va qo‘shimchalar to‘g‘risida Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin.
 5. Vazirlar Mahkamasi bir hafta muddatda ushbu Farmonni ijro etish yuzasidan qaror qabul qilsin.