Pullik tibbiy xizmat ko‘rsatishga bosqichma-bosqich o‘tayotgan davolash-profilaktika muassasalarini moliyalash

1.1. Mazkur Tartib O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash tizimini isloh qilish davlat dasturini amalga oshirishga doir asosiy chora-tadbirlarning 26-bandi ijrosi bo‘yicha ishlab chiqilgan (O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 1998-yil 10-noyabrdagi PF-2107-son Farmoniga 10-ilova). 
 1.2. Tartib pullik xizmat ko‘rsatishga bosqichma-bosqich o‘tkazilayotgan davlat davolash-profilaktika muassasalarining moliyaviy resurslarini shakllantirishning asosiy umumiy qoidalari, uslublari va yondashuvlarini belgilaydi.
 1.3. Ro‘yxatga kiritilgan davolash-profilaktika muassasalari quyidagilarni amalga ta’minlashlari zarur (yuqorida nomi qayd etilgan Farmonga 3-ilova);
 o‘z faoliyatini budjetdan to‘liq ta’minlanishidan asta-sekin va izchil ravishda tibbiy xizmat ko‘rsatish hajmini o‘zini o‘zi moliyaviy ta’minlash sharoitiga, ya’ni pullik tibbiy xizmat ko‘rsatishga o‘tish;
 pul to‘lanishining shaklidan qat’i nazar, davolanuvchilar zamonaviy va malakali tibbiy yordam olishi uchun rad etmay bajarish va teng foydalanish imkoniyati;
 barcha bosqichlarda aholiga ko‘rsatilgan xizmatning yuqori sifati va tibbiyot-sanitar standartlarga muvofiq bo‘lishi.
 1.4. Davolash-profilaktika muassasalarining pullik tibbiy xizmat ko‘rsatishga o‘tishlari O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash tizimini isloh qilish davlat dasturida belgilangan muddatlar va miqdorlarga muvofiq (O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 1998-yil 10-noyabrdagi PF-2107-son Farmoniga 3-ilova), shuningdek aholiga tibbiy xizmat ko‘rsatishning qo‘shimcha (davlat tomonidan kafolatlanganidan ortiq) turlariga bo‘lgan talabdan kelib chiqib amalga oshiriladi.
 2.1. Aralash moliyalashtiriladigan davolash-profilaktika muassasalarida bir vaqtning o‘zida moliyalashtirishning ikki xil shakli amal qiladi — budjetdan moliyalashtirish va o‘zini o‘zi moliyalashtirish. Ikki xil shaklda moliyaviy mablag‘lar hajmini belgilashda kasalliklar turi va aholining ijtimoiy guruhlari bo‘yicha tasdiqlangan tibbiy-iqtisodiy standartlarga muvofiq ravishda davolanuvchiga tibbiy xizmat ko‘rsatish uchun zarur bo‘lgan xarajatlar qiymati yotadi. O‘zini o‘zi moliyalaщtirish shakli pullik tibbiy xizmat ko‘rsatishga o‘tish va uni kengaytirish bilan bog‘lik ravishda rivojlanadi.
 2.2. Aralash moliyalashtiriladigan davolash-profilaktika muassasalari moliyaviy resurslarining asosiy manbalari quyidagilar hisoblanadi:
 budjet mablag‘lari, uning hajmi belgilangan tartibda davolangan bemorlarning soni va xizmat ko‘rsatiladigan hududning aholisi sonidan kelib chiqib belgilanadi. DPM tomonidan sarflanadigan budjet mablag‘larining hajmi aholiga pullik xizmat ko‘rsatish shakllari rivojlanishi sari asta-sekin kamayib boradi;
 ushbu korxonalar va tashkilotlarning ishchilariga va ularning oila a’zolariga tuzilgan shartnomalar asosida ko‘rsatilgan profilaktik va tibbiy xizmat hajmi uchun davolash-profilaktika muassasalar hisobiga o‘tkaziladigan mablag‘lar;
 davolash-profilaktika muassasalari tomonidan aholiga davlat tomonidan kafolatlangan tibbiy yordam ko‘rsatish hajmidan ortiq ravishda ko‘rsatilgan qo‘shimcha tibbiy xizmat uchun davolanuvchining (homiylar) to‘lovlari (davolash ovqatlanishi bilan); 
 homiylarning mablag‘lari;
 qonunchilik hujjatlari bilan man etilmagan boshqa manbalar.
 3.1. Aralash moliyalashtiriladigan davolash-profilaktika muassasalarida tibbiy xizmat ko‘rsatish O‘zbekiston Respublikasining “Fuqarolar sog‘lig‘ini saqlash to‘g‘risida”gi Qonuni, O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash tizimini 1998 — 2005-yillarda isloh qilish davlat dasturi, me’yoriy-uslubiy hujjatlar, O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi va tegishli hududiy sog‘liqni saqlash boshqaruvi organlarining litsenziyalariga muvofiq amalga oshiriladi.
 3.2. Aholiga ko‘rsatilayotgan tibbiy xizmatlarning, ularning shaklidan qat’i nazar, o‘z vaqtidaligi, to‘laqonliligi va sifatiga davolash-profilaktika muassasasining rahbari javobgar bo‘ladi.
 3.3. Davolash-profilaktika muassasasining rahbari mavjud budjet va budjetdan tashqari mablag‘larni taqsimotchisi bo‘lib, ularning maqsadli ishlatilishi uchun javobgardir.
 3.4. Aralash moliyalashtiriladigan davolash-profilaktika muassasalarida barcha smeta-moliya va buxgalteriya hujjatlari, shuningdek davolanuvchilarga bepul va pullik xizmat ko‘rsatishni tashkil etish moliyalashtirish manbalari bo‘yicha alohida olib boriladi.
 3.5. Aralash moliyalashtiriladigan davolash-profilaktika muassasalariga tushadigan mablag‘larning alohida hisobini yuritish uchun bank muassasalarida quyidagi depozit hisobvaraqlari ochiladi:
 a) aholiga bepul tibbiy xizmat ko‘rsatish uchun budjetdan tushadigan mablag‘lar uchun — hisobvaraq;
 b) pullik xizmatdan tushadigan mablag‘larni hisobga olish uchun — hisobvaraq;
 v) ovqatlanish uchun davolanuvchilarning (homiy korxonalar va h.k.) xususiy to‘lovlaridan kelib tushadigan mablag‘larni jamlash uchun — hisobvaraq.
 3.6. Budjetdan moliyalashtirish uchun davolash-profilaktika muassasasining daromadlar va xarajatlar smetasi, shtatlar jadvali va boshqa hujjatlar belgilangan tartibda ishlab chiqiladi va tasdiqlanadi.
 3.7. Pullik tibbiy va boshqa turdagi xizmat ko‘rsatish bilan bog‘liq bo‘lgan daromadlar va xarajatlar smetasi, shtatlar jadvali va boshqa hujjatlar davolash-profilaktika muassasasining rahbari tomonidan yuqori turuvchi sog‘liqni saqlash boshqaruvi organi bilan kelishgan holda ishlab chiqiladi va tasdiqlanadi.
 3.8. Davolash-profilaktika muassasasida davolanuvchilarga pullik xizmatlar ko‘rsatish ushbu maqsadlar uchun ajratilgan alohida bo‘limlarda (yoki ixtisoslashtirilgan pullik bo‘lim palatalarida) amalga oshiriladi.
 3.9. Davolash-profilaktika muassasasining rahbari va pullik tibbiy yoki boshqa turdagi xizmat ko‘rsatuvchi bo‘linma (xodimlar guruhi) o‘rtasidagi munosabatlar ular o‘rtasidagi, mijozlarga tibbiy xizmat ko‘rsatishni kafolatlashni ta’minlash bo‘yicha tomonlarning majburiyatlari va javobgarliklari aniq yoritilgan, shartnoma bilan belgilanadi.
 3.10. Aralash moliyalashtiriladigan davolash-profilaktika muassasasida pullik xizmat ko‘rsatish qiymati tibbiy xizmatning har bir turiga kasalliklar bo‘yicha tibbiy-iqtisodiy standartlar, amaldagi me’yorlar va xarajatlarning javobgar shaxslar tomonidan tuziladigan barcha turlari kalkulatsiyasi asosida belgilanadi. Tibbiy xizmatga to‘lovning eng ko‘p qiymati mazkur muassasa tomonidan budjet mablag‘lari hisobiga ko‘rsatilayotgan aynan shunday xizmatlar qiymatidan, qiymatning 25 foizidan ko‘proq ortiq bo‘lishi mumkin emas.
 3.11. Davolash-profilaktika muassasasi davolanuvchilar uchun barcha tegishli maishiy sharoitlarni va davolash-saqlash rejimini tashkil etadi, qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javobgar bo‘ladi, jumladan, bemorni o‘z vaqtida va malakali davolamaganligi oqibatida og‘irlashishini kelib chiqishi uchun moddiy javobgar bo‘ladi.
 3.12. Xizmatlar turi, ularning narxi va miqdori masalalari bo‘yicha davolanuvchi va davolash-profilaktika muassasasi o‘rtasidagi munosabatlar mazkur Tartibga ilova qilingan Bitim hisobvarag‘ining shakli bo‘yicha rasmiylashtiriladi.
 3.13. Tibbiy xizmat, dori-darmon vositalari va tibbiy mahsulotlar uchun to‘lovlar shifoxona kassasiga naqd pul bilan yoki muassasasining hisobvarag‘iga pul o‘tkazish yo‘li bilan oldindan yoki davolanuvchini kuzatish, ko‘rish va davolash davrida to‘lanishi mumkin. Alohida hollarda tibbiy xizmat uchun to‘lovlarni to‘lash muddatlari davolash-profilaktika muassasasi va davolanuvchi o‘rtasida yakka tartibda tuziladigan bitimda belgilanishi mumkin.
 3.14. Davolash-profilaktika muassasasi ko‘rsatayotgan tibbiy xizmatning o‘z vaqtidaligi va sifatini nazorat qilish yuqori turuvchi sog‘liqni saqlash boshqaruvi organi tomonidan amalga oshiriladi.
 3.15. Davolash-profilaktika muassasalari va davolanuvchilar o‘rtasida kelib chiqadigan nizoli masalalar va kelishmovchiliklar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda ko‘riladi.
 4.1. Bepul tibbiy xizmat oluvchi bemorlarni dori vositalari va tibbiy mahsulotlar bilan ta’minlash O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash va Moliya vazirliklari tomonidan 1999-yil 26-yanvarda tasdiqlangan va Adliya vazirligida 1999-yil 18-fevralda 639-son bilan ro‘yxatga olingan dori vositalari va tibbiy mahsulotlarni berish, hisobga olish va ulardan foydalanish ustidan nazorat qilish Tartibiga asosan amalga oshiriladi.
 4.2. Tibbiy yordamning pullik turlarini ko‘rsatish uchun dori vositalari va tibbiy mahsulotlar bilan ta’minlash shifoxona ichidagi dorixona rahbari, mudiriga yuklatiladi va ularni “Dori-darmon” davlat aksiyadorlik birlashmasi tizimidan, turli mulkchilik shaklidagi dorixonalardan sotib olish yoki davolanuvchilardan tushadigan mablag‘lar hisobidan ta’minotchilar bilan to‘g‘ridan to‘g‘ri tuziladigan shartnomalar bo‘yicha amalga oshiriladi.
 4.3. Dori vositalarini hisobga olish, kelib tushishini va pulli xizmatga ishlatilishini nazorat qilish davolash-profilaktika muassasasining rahbari tomonidan O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligining me’yoriy hujjatlariga muvofiq tartibda amalga oshiriladi.