Qishloq xo‘jaligiga mo‘ljallangan yerlarning sho‘rini yuvish ishlarini tashkil etish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida

Respublikada sug‘oriladigan yerlarning meliorativ holatini va suv ta’minotini yaxshilash hamda mavjud suv resurslaridan samarali foydalanish bo‘yicha izchil ishlar amalga oshirilmoqda.
 Qishloq xo‘jaligiga mo‘ljallangan yerlarning sho‘rini yuvish uchun foydalaniladigan va tasdiqlangan sho‘r yuvish normalari doirasida, shuningdek, kollektor va drenaj tarmoqlaridan ishlatiladigan suv resurslarini ulardan foydalanganlik uchun soliqdan ozod qilish, suvni tejaydigan (tomchilatib, yomg‘irlatib, diskret va boshqa) sug‘orish texnologiyalarini joriy qilishga davlat tomonidan subsidiyalar ajratish hamda yer solig‘i bo‘yicha imtiyoz berish tizimi yaratildi.
 Shu bilan birgalikda, yerlarni sho‘r yuvishga tayyorlash va sho‘r yuvish ishlarini agrotexnik qoidalar asosida sifatli va tizimli tashkil etishga, suv iste’molini nazorat qilishga yetarlicha e’tibor berilmayapti. Natijada agroklasterlar, fermer xo‘jaliklari va boshqa qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini ishlab chiqaruvchilar tomonidan yerlarni sho‘r yuvishga tayyorlash va sho‘r yuvishda, ayniqsa, Qoraqalpog‘iston Respublikasining shimoliy tumanlarida, Jizzax va Sirdaryo viloyatlarida, shuningdek, Buxoro, Navoiy, Farg‘ona va Xorazm viloyatlarining aksariyat tumanlarida agrotexnik qoidalar va muddatlar qo‘pol ravishda buzilib, suv isrofgarchiligiga yo‘l qo‘yilgan, sho‘r yuvish ishlarining samarasi pastligicha qolmoqda.
 Suvni tejaydigan sug‘orish va lazerli yer tekislash texnologiyalari joriy qilingan maydonlarda yerlarni sho‘r yuvishga tayyorlash va sho‘r yuvish ishlarini amalga oshirish yuzasidan xorijiy tajribalarni o‘rganish, yangi ilmiy-tadqiqot ishlarini yo‘lga qo‘yish soha talablaridan ortda qolmoqda.
 O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Qishloq xo‘jaligida suvni tejaydigan texnologiyalarni joriy etishni yanada jadal tashkil etish chora-tadbirlari to‘g‘risida” 2020-yil 11-dekabrdagi PQ-4919-son qarori ijrosini ta’minlash hamda qishloq xo‘jaligi ekinlarini yetishtirishda yerlarning sho‘rini yuvish, meliorativ holatini yaxshilash, suvdan foydalanish samaradorligini oshirish, bu boradagi ilmiy-tadqiqot ishlarini rivojlantirish va ilmiy ishlanmalarni amaliyotga joriy qilish hamda sho‘r yuvish ishlarini takomillashtirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
 1. Belgilansinki:
 erlarning sho‘rini yuvish ishlari O‘zbekiston Respublikasi Suv xo‘jaligi vazirligining meliorativ ekspeditsiyalari tomonidan ishlab chiqiladigan va ilmiy asoslangan tavsiyalar bo‘yicha maqbul muddatlarda va sho‘r yuvish normalariga amal qilgan holda amalga oshiriladi;
 erlarning sho‘rini yuvish ishlari har uch yilda kamida bir marta lazer uskunali yoki uzun bazali yer tekislagichlar bilan tekislangan holda amalga oshiriladi;
 sho‘r yuvish ishlari uchun suv olish xizmat ko‘rsatadigan foydalanuvchi tashkilotlar (suv iste’molchilari uyushmalari) bilan tuzilgan shartnomaga muvofiq ajratilgan suv olish limiti doirasida amalga oshiriladi hamda suvning hisobi va hisoboti yuritiladi;
 sho‘r yuvish uchun berilgan suvni kollektor-drenaj tarmoqlariga tashlab qo‘yishga va ularning texnik holatiga zarar yetkazishga yo‘l qo‘yilmaydi.
 Suv iste’molchilariga O‘zbekiston Respublikasi Soliq kodeksining 442-moddasi talablaridan kelib chiqib, sho‘r yuvish ishlari uchun ajratilgan suv olish limitidan ortiqcha suv olingan taqdirda, belgilangan tartibda suvdan foydalanganlik uchun soliqqa tortilishi ko‘rsatib o‘tilsin. 
 2. Quyidagilarni nazarda tutuvchi Qishloq xo‘jaligiga mo‘ljallangan yerlarni sho‘r yuvishga tayyorlash va sho‘r yuvish ishlarini tashkil etish tartibi to‘g‘risidagi nizom (keyingi o‘rinlarda — Nizom) ilovaga muvofiq tasdiqlansin:
 a) sho‘r yuvish ishlarini rejalashtirish, shu jumladan:
 har yili 1-oktabrga qadar Suv xo‘jaligi vazirligi tomonidan suv resurslarining prognozlariga asosan xizmat ko‘rsatadigan foydalanuvchi tashkilotlarning (suv iste’molchilari uyushmalarining) suv olish limitlari tasdiqlanadi va joylarga yetkaziladi;
 har yili 20-oktabrga qadar agroklasterlar, fermer xo‘jaliklari va qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini yetishtiruvchi boshqa tashkilotlar bilan suv olish limitlari asosida suvdan foydalanish va suv iste’moli rejalari, shuningdek, tegishli shartnomalar belgilangan tartibda rasmiylashtiriladi;
 har yili 1-noyabrga qadar O‘zbekiston Respublikasi Suv xo‘jaligi vazirligining meliorativ ekspeditsiyalari tomonidan hududlar bo‘yicha meliorativ kadastr hujjatlari ishlab chiqiladi; 
 har yili 10-noyabrga qadar O‘zbekiston Respublikasi Suv xo‘jaligi vazirligining meliorativ ekspeditsiyalari tomonidan yerlarni sho‘r yuvishga tayyorlash va sho‘r yuvish ishlarini amalga oshirish bo‘yicha ilmiy asoslangan tavsiyalar ishlab chiqiladi, agroklasterlar, fermer xo‘jaliklari va qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini yetishtiruvchi boshqa tashkilotlarga yetkaziladi; 
 har yili 20-noyabrga qadar suv iste’molchilari tomonidan xizmat ko‘rsatadigan foydalanuvchi tashkilotlar (suv iste’molchilari uyushmalari) bilan birgalikda ularga berilgan tavsiyalar va suv iste’moli rejalariga asosan yerlarni sho‘r yuvishga tayyorlash va sho‘r yuvish ishlari rejalari ishlab chiqiladi;
 b) yerlarni sho‘r yuvishga tayyorlash va sho‘r yuvish ishlarini amalga oshirish tartibi, shu jumladan, yerlarning sho‘rini yuvish ishlari sho‘r yuvish rejalari bo‘yicha berilgan tavsiyalar asosida maqbul muddatlarda va ajratilgan suv olish limitlari doirasida sho‘r yuvish normalariga muvofiq amalga oshiriladi;
 v) sho‘r yuvishda suvdan foydalanish va sho‘r yuvish monitoringini yuritish tartibi, shu jumladan, xizmat ko‘rsatadigan foydalanuvchi tashkilotlar (suv iste’molchilari uyushmalari) suv iste’molchilari bilan belgilangan tartibda sho‘r yuvish ishlari uchun olingan suvning hisobi va hisobotini yuritadi.
 3. O‘zbekiston Respublikasi Suv xo‘jaligi vazirligi:
 a) yerlarning meliorativ holatini nazorat qilish va baholash ishlarining tizimli ravishda sifatli amalga oshirilishini;
 b) suv resurslarini oqilona boshqarishni va ajratilgan suv olish limiti doirasida suv yetkazib berilishini ta’minlasin;
 v) Qishloq xo‘jaligi vazirligi, Fanlar akademiyasi mahalliy davlat hokimiyati organlari bilan birgalikda Innovatsion rivojlanish vazirligiga 2021-yil davomida Qoraqalpog‘iston Respublikasi, Buxoro, Jizzax, Sirdaryo va Xorazm viloyatlarida tomchilatib va yomg‘irlatib sug‘oriladigan, shuningdek, lazer uskunali yer tekislagichlar bilan tekislangan maydonlarda yerlarning sho‘rini yuvish bilan bog‘liq ilmiy-tadqiqot ishlarini bajarishga qaratilgan ilmiy loyihalarga tanlov e’lon qilish uchun takliflar kiritsin.
 4. Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va tumanlar hokimliklari O‘zbekiston Respublikasi Qishloq xo‘jaligi vazirligi va Suv xo‘jaligi vazirligi bilan birgalikda agroklasterlar, fermer xo‘jaliklari va boshqa qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini yetishtiruvchilarga:
 sho‘ri yuviladigan maydonlarni har yili 1-dekabrga qadar sifatli shudgorlash va zarur hollarda chuqur yumshatish;
 erlarni har uch yilda kamida bir marta lazer uskunali yoki uzun bazali yer tekislagichlar bilan tekislash;
 erlarni sho‘r yuvishga tayyorlash va sho‘r yuvish ishlarini ilmiy asoslangan tavsiyalar bo‘yicha maqbul muddatlarda va sho‘r yuvish normalarida amalga oshirish;
 suv olish joylarini suvni boshqarish va hisobga olish vositalari bilan jihozlash hamda ulardan samarali foydalanish ishlarini tizimli tashkil qilish va amalga oshirishda yaqindan ko‘maklashsin.
 5. Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Agrosanoat majmui ustidan nazorat qilish inspeksiyasi:
 erlarni sho‘r yuvishga tayyorlash va sho‘r yuvish ishlarida agrotexnik qoidalarga, suvdan foydalanish va suv iste’moli tartibiga qat’iy rioya etilishi yuzasidan tizimli nazorat o‘rnatsin;
 suvni kollektor-drenaj tarmoqlariga tashlab qo‘yishning har bir holatini favqulodda holat sifatida baholab, suvdan maqsadli va tejamli foydalanish hamda suvdan foydalanish va suv iste’moli tartibini buzganlarga nisbatan qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda keskin choralar ko‘rib borsin.
 6. O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi Toshkent irrigatsiya va qishloq xo‘jaligini mexanizatsiyalash muhandislari institutida “Qishloq xo‘jaligida suvdan samarali foydalanish texnologiyalari” va “Sho‘r yuvish texnologiyalari” fanlari bo‘yicha o‘quv adabiyotlarining yangi avlodini yaratish choralarini ko‘rsin. Bunda mazkur sohadagi oliy ta’lim muassasalariga 2021/2022 o‘quv yilidan boshlab, yuqorida ko‘rsatilgan fanlarni tegishli ta’lim yo‘nalishlarining o‘quv rejalariga kiritish tavsiya etilsin.
 7. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasi Bosh vazirining agrar va oziq-ovqat sohalarini rivojlantirish masalalari bo‘yicha o‘rinbosari Sh.M. G‘aniyev hamda O‘zbekiston Respublikasi suv xo‘jaligi vaziri Sh.R. Xamrayev zimmasiga yuklansin.
 1. Mazkur Nizom qishloq xo‘jaligiga mo‘ljallangan yerlarni sho‘r yuvishga tayyorlash va sho‘r yuvish ishlarini tashkil etish tartibini belgilaydi.
 Ushbu Nizom talablari agroklasterlar, fermer xo‘jaliklari va qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini yetishtiruvchi boshqa tashkilotlarga nisbatan tatbiq etiladi.
 2. Qishloq xo‘jaligiga mo‘ljallangan yerlarni sho‘r yuvishga tayyorlash va sho‘r yuvish ishlarini tashkil etish mazkur Nizomga 1-ilovada keltirilgan sxemaga muvofiq amalga oshiriladi.
 3. Yerlarning sho‘rini yuvish ishlarini rejalashtirish yerlarning meliorativ holatiga qarab belgilanadi.
 4. O‘zbekiston Respublikasi Suv xo‘jaligi vazirligi hamda uning hududiy organlari tomonidan har yili 1-oktabrga qadar suv resurslarining prognozlariga asosan xizmat ko‘rsatadigan foydalanuvchi tashkilotlarning (suv iste’molchilari uyushmalarining) suv olish limitlari belgilangan tartibda tasdiqlanadi va joylarga yetkaziladi.
 5. Suv iste’molchilarining suv olish limitlari ularga xizmat ko‘rsatadigan foydalanuvchi tashkilotlar (suv iste’molchilari uyushmalari) tomonidan belgilangan tartibda tasdiqlanadi va yetkaziladi.
 6. Xizmat ko‘rsatadigan foydalanuvchi tashkilotlar (suv iste’molchilari uyushmalari) har yili 20-oktabrga qadar agroklasterlar, fermer xo‘jaliklari va boshqa qishloq xo‘jaligi mahsulotlari yetishtiruvchilar bilan birgalikda suv olish limitlari asosida suvdan foydalanish va suv iste’moli rejalarini, shuningdek, tegishli shartnomalarni belgilangan tartibda rasmiylashtiradi.
 7. Qoraqalpog‘iston Respublikasi Suv xo‘jaligi vazirligi va irrigatsiya tizimlari havza boshqarmalari huzuridagi meliorativ ekspeditsiyalar (keyingi o‘rinlarda — Meliorativ ekspeditsiyalar) har yili 1-noyabrga qadar hududlar bo‘yicha meliorativ kadastr hujjatlarini ishlab chiqadi.
 Bunda sug‘oriladigan yerlarning sho‘rlanish darajasi, yer osti suvlari sathi va minerallashuv ko‘rsatkichlari o‘rganiladi hamda tahlil qilinadi. Sug‘oriladigan yerlarning sho‘rlanish darajasi, yer osti suvlari sathi va minerallashuv xaritalari ishlab chiqiladi.
 8. Meliorativ ekspeditsiyalar har yili 10-noyabrga qadar yerlarni sho‘r yuvishga tayyorlash va sho‘r yuvish ishlarini amalga oshirish bo‘yicha ushbu Nizomga 2-ilovaga muvofiq shaklda ilmiy asoslangan tavsiyalarni (keyingi o‘rinlarda — Tavsiyalar) ishlab chiqadi hamda agroklasterlar, fermer xo‘jaliklari va boshqa qishloq xo‘jaligi mahsulotlari yetishtiruvchilarga (keyingi o‘rinlarda — suv iste’molchilari) yetkazadi.
 9. Suv iste’molchilari xizmat ko‘rsatadigan foydalanuvchi tashkilotlar (suv iste’molchilari uyushmalari) bilan birgalikda ularga berilgan Tavsiyalar va suv iste’moli rejalariga asosan yerlarni sho‘r yuvishga tayyorlash va sho‘r yuvish ishlari rejalarini har yili 20-noyabrga qadar ishlab chiqadi.
 10. Tumanlar irrigatsiya bo‘limlari yerlarni sho‘r yuvishga tayyorlash va sho‘r yuvish ishlarini sifatli amalga oshirishga ko‘maklashish uchun suv iste’molchilariga malakali mutaxassislarni biriktiradi.
 11. Suv iste’molchilari:
 sho‘ri yuviladigan maydonlarni g‘o‘zapoya yoki boshqa o‘simliklar qoldiqlaridan tozalaydi hamda sifatli shudgorlaydi, zarur hollarda Tavsiyalarga asosan chuqur yumshatish ishlarini amalga oshiradi;
 erlarni har uch yilda kamida bir marta lazer uskunali yoki uzun bazali yer tekislagichlar bilan tekislash ishlarini amalga oshiradi;
 shudgorlangan va tekislangan maydonlarni Tavsiyalar asosida pollarga bo‘ladi, nishablik katta bo‘lgan maydonlarda chuqur egatlar oladi, o‘qariq va shoxariqlar oladi;
 sho‘r yuvish ishlarini sifatli amalga oshirish va suvdan oqilona foydalanish uchun yer maydonining katta-kichikligiga qarab kamida to‘rt nafar tajribali suvchini (mutaxassisni) jalb qiladi, ularga dalada zarur sharoitlarni yaratadi.
 12. Yerlarning sho‘r yuvish ishlari sho‘r yuvish rejalari bo‘yicha berilgan tavsiyalar asosida maqbul muddatlarda va ajratilgan suv olish limitlari doirasida sho‘r yuvish normalariga muvofiq amalga oshiriladi.
 Sho‘r yuvishda pollarni suv bilan to‘ldirish maydonning yuqori qismidan pastga qarab, kollektor-drenaj tarmog‘i tomon navbat bilan amalga oshiriladi.
 13. Sho‘r yuvish ishlari uchun ajratilgan suvni kollektor-drenaj tarmog‘iga tashlashga yo‘l qo‘yilmaydi.
 14. Sho‘r yuvish uchun suv resurslarini olish xizmat ko‘rsatuvchi foydalanuvchi tashkilotlar (suv iste’molchilari uyushmalari) bilan kelishilgan holda, belgilangan tartibda ro‘yxatdan o‘tkazilgan suv olish joylarida amalga oshiriladi.
 15. Suv iste’molchilari:
 suv olish uchun xizmat ko‘rsatadigan foydalanuvchi tashkilotlarga (suv iste’mochilari uyushmalariga) suv iste’moli rejasi asosida va suv olish limiti doirasida yozma buyurtmanoma beradi;
 buyurtmanomani xizmat ko‘rsatadigan foydalanuvchi tashkilotlarga (suv iste’molchilari uyushmalariga) yoki ularning vakolatli shaxslariga suv olish boshlanishidan o‘n kun oldin belgilangan shaklda, suv olishning aniq joylari va muddatlari (suv olishning boshlanishi va tugashi), shuningdek, olinadigan suv miqdorini ko‘rsatgan holda taqdim etadi.
 16. Ajratilgan suv olish limitidan ortiqcha olingan suv miqdoriga belgilangan tartibda suvdan foydalanganlik uchun soliq undiriladi.
 17. Xizmat ko‘rsatadigan foydalanuvchi tashkilotlar (suv iste’molchilari uyushmalari) suv iste’molchilari bilan birgalikda belgilangan tartibda sho‘r yuvish ishlari uchun olingan suvning hisobi va hisobotini yuritadi.
 18. Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Agrosanoat majmui ustidan nazorat qilish inspeksiyasi:
 erlarni sho‘r yuvishga tayyorlash va sho‘r yuvish ishlari, shuningdek, suvdan foydalanish va suv iste’moli tartibiga rioya etilishi yuzasidan tizimli nazorat o‘rnatadi;
 suvni kollektor-drenaj tarmoqlariga tashlab qo‘yish, suvdan maqsadli va tejamli foydalanish hamda suvdan foydalanish va suv iste’moli tartibini buzganlarga nisbatan qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda ta’sirchan choralar ko‘rib boradi.
 19. Ushbu Nizom talablari buzilishida aybdor bo‘lgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javob beradi.
 _______________ tumani _______________ klasterga (fermer xo‘jaligi va boshqa qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini ishlab chiqaruvchilarga) 
 1. Jami ekin maydoni ______ gektar, shundan ______ gektari har xil darajada sho‘rlangan, jumladan:
 ____ kontur — kuchli sho‘rlangan, yer osti suv sathi ____ metr chuqurlikda joylashgan, yer osti suvining minerallashuvi ____ gr/litrni tashkil etadi;
 ____ kontur — o‘rtacha sho‘rlangan, yer osti suv sathi ____ metr chuqurlikda joylashgan, yer osti suvining minerallashuvi ____ gr/litrni tashkil etadi;
 ____ kontur — kuchsiz sho‘rlangan, yer osti suv sathi ____ metr chuqurlikda joylashgan, yer osti suvining minerallashuvi ____ gr/litrni tashkil etadi.
 2. Tuproq mexanik tarkibiga ko‘ra:
 ____ kontur –_________ tuproq, ____ kontur –_________ tuproq, ____ kontur –_________ tuproq sirasiga kiradi.
 3. Sho‘r yuvishga yerlarni 20__ yil “__” oyining ______ gacha tayyorlash tavsiya etiladi.
 4. Sho‘r yuvish ishlari dastlab ___ -chi konturda, keyin ___ -chi konturda, undan keyin ___ -chi konturda amalga oshiriladi.
 5. Sho‘r yuvish ishlarini sifatli bajarish uchun quyidagi chora-tadbirlarni amalga oshirish tavsiya etiladi:
 sho‘ri yuviladigan maydonlarni dastlab g‘o‘zapoya yoki boshqa o‘simliklar qoldiqlaridan tozalash;
 erlarni maqbul muddatlarda 35 — 40 sm chuqurlikda sifatli qilib shudgorlash, gips yoki qattiq qatlamlar mavjud bo‘lganda plantajli plug bilan shudgorlash yoki chuqur yumshatish;
 kuchli sho‘rlangan maydonlarga shudgordan oldin turoqning ball-bonitetiga qarab har gektariga 10 — 20 tonnadan mahalliy go‘ng solish;
 erlarni lazer uskunali yoki uzun bazali yer tekislagichlar yordamida uch yilda kamida bir marta tekislash;
 sho‘r yuviladigan maydonni uning nishabligiga qarab quyidagi o‘lchamlarda pollarga bo‘lish:
 ___-chi konturda polning eni ___ metr, bo‘yi ___ metr, maydoni ___ gektar;
 ___-chi konturda polning eni ___ metr, bo‘yi ___ metr, maydoni ___ gektar;
 ___-chi konturda polning eni ___ metr, bo‘yi ___ metr, maydoni ___ gektar.
 6. Sho‘r yuviladigan maydonlarda sxemaga muvofiq o‘qariqlar va pollarni olish.
 Sho‘r yuviladigan maydonlarda dastlab marzalar olinadi. Marzalar eniga ___ metrdan, bo‘yiga esa har ___ metrdan olinadi. O‘qariqlar esa ikki pol o‘rtasida bo‘ylamasiga olinadi.
 Agar ekin maydoni ichida yopiq-gorizontal drenaj mavjud bo‘lsa, o‘qariqlar ikki drenaj o‘rtasidan olinadi.
 Marzalar va o‘qariqlarning balandligi bir marta suv bostirishda beriladigan suv ustunining (sathining) chuqurligini e’tiborga olib, erning tekislangan joyiga nisbatan 0,35 — 0,45 metr baland bo‘lishi kerak. Nishabligi katta bo‘lgan dalalarda pollarni ajratuvchi marzalar balandligi 0,5-0,6 metrgacha bo‘lishi mumkin.
 7. Sho‘r yuvishga pol olish ishlari noyabr oyidan boshlab, dekabr oyining iliq kunlarida tugallanishi lozim.
 Sho‘r yuvish normasi tuproqning sho‘rlanganlik darajasiga va mexanik tarkibiga qarab belgilanadi.
 Bir gektar maydonning sho‘rini yuvish uchun _____ -chi konturga _______ kub m/ga, _____ -chi konturga _______ kub m/ga, _____ -chi konturga _______ kub m/ga miqdorda suv berish tavsiya etiladi
 Sho‘r yuvish ishlari navbat bilan dastlab kuchli sho‘rlangan maydonlarda, undan keyin o‘rtacha sho‘rlangan maydonlarda boshlanib, oxirida kuchsiz sho‘rlangan maydonlarda amalga oshiriladi.
 Pollarni suv bilan to‘ldirish yuqoridan pastga qarab, kollektor-drenaj tarmog‘i tomon navbat bilan amalga oshiriladi.
 Sho‘r yuvish ishlari quyidagi sxema bo‘yicha amalga oshiriladi.
 Kuchsiz sho‘rlangan, shuningdek, yengil tuproqli o‘rtacha sho‘rlangan maydonlar bir marta yuviladi. O‘rtacha sho‘rlangan qolgan maydonlar esa ikki marta, kuchli sho‘rlangan maydonlar esa uch marta yuviladi. Bunda pollarni suv bilan bostirishda suv miqdori kamaytirib boriladi.
 Sho‘r yuvish ishlariga _______ oyidan boshlab kirishilishi lozim.
 Birinchi sho‘r yuvish ishlarini _______ ga qadar, ikkinchi va uchinchi sho‘r yuvish ishlarini _______ ga qadar to‘liq yakunlash tavsiya etiladi.