O'zbekiston afg'on samolyoti va vertolyotlarini “Tolibon”ga qaytarmaydi

O'zbekistonga sobiq afg'on uchuvchilari tomonidan olib o'tilgan samolyot va vertolyotlar “Tolibon” harakatiga qaytarilmaydi. Bu haqda prezidentning Afg'oniston bo'yicha maxsus vakili Ismatilla Ergashev “Amerika ovozi”ga ma'lum qildi.
Ergashevning so'zlariga ko'ra, AQSh hukumati aviatexnika uchun pul to'lagan va Afg'oniston sobiq hukumatiga vaqtinchalik foydalanish uchun topshirgan. Siyosatchi afg'on samolyotlari O'zbekistonga kirgan payt chegarada bo'lib, voqeaning bevosita ishtirokchisiga aylanganini aytgan.
“Ko'pgina uchuvchilar Afg'onistondan qochib o'tishdi. Ularning O'zbekistonga kelishi g'ayriqonuniy edi. Ular mamlakatning havo chegarasini buzib, ruxsatsiz kirgan. Bu albatta jinoiy javobgarlikka tortiladigan narsa va bunga qarshi jinoiy ish qo'zg'atilgan. Ularning uchib kelgan vositalari qamoqqa olingan. Holat yuzasidan sud qarori chiqarilishi kerak. Shundan so'ng AQSh mazkur aviatexnikani olib ketadi. Chunki Amerika hukumatining bergan rasmiy maktubiga binoan, mazkur samolyot va vertolyotlar ularning mulki. Shuning uchun Vashinton ularni o'rganib, ko'rib chiqmoqda. O'ylaymanki, tekshiruvdan keyin uchoqlar O'zbekiston, Tojikistondan ham olib chiqib ketiladi”, — deydi Ismatilla Ergashev.
Shuningdek, rasmiy jarayon O'zbekiston sudi hukmiga binoan qaror qilinishi, lekin vositalarni olib ketish Amerika ixtiyorida ekanini aytgan.
“Aviatexnika sud qaroriga asosan ozod etilgach, ulardan qay maqsadda foydalanish AQShning ishi”, — deydi Afg'oniston bo'yicha maxsus vakil. Ergashev “Tolibon” tomonidan samolyot va vertolyotlarni qaytarish bo'yicha O'zbekistonga murojaat bo'lganini tasdiqlagan. Siyosatchi ular bilan uchrashib masalaga oydinlik kiritganini aytgan.
“Birinchidan, jinoyat ishi qo'zg'atilgan. Hamma uchoqlar qamoqqa olingan, faqatgina sud qarori bilan u ozod etilishi mumkin. Ikkinchidan, AQSh rasmiy murojaatiga ko'ra, hamma uchoqlar ularning puliga sotib olingan va vaqtinchalik Afg'oniston harbiy kuchlariga berilgan. Sobiq Ashraf G'ani hukumati bunga bir dollar ham sarflamagan. Biz mazkur ma'lumotni ‘Tolibon’ga yetkazdik. Ular aviatexnikani bir qismini qaytarish iloji bormi? deb murojaat qildi”.
Diplomat holat yuzasidan sud jarayoni nima uchun ko'p vaqt olayotganiga ham izoh bergan.
“Bu oddiy jarayon emas. Hamma tomondan o'rganib chiqilishi kerak. O'ylaymanki, bu albatta hal etiladi. Uchoqlarning taqdiri bu AQShdir”, — deya ta'kidlagan rasmiy.
Avvalroq “Tolibon” O'zbekistonni afg'on samolyot va vertolyotlarini qaytarishga chaqirgandi. Shundan so'ng, AQSh Afg'oniston harbiy vertolyotlarini Ukrainaga berishi haqida xabar berilgan. Pentagon O'zbekistondagi afg'on samolyot va vertolyotlari “Tolibon”ga qaytarilmasligini ma'lum qilgan. “Tolibon” esa O'zbekiston va Tojikistonga olib qochilgan vertolyotlarni muzokaralar yo'li bilan qaytarishga harakat qilayotganini bildirgan.