Madaniy meros haftaligi: Nima? Qayerda? Qachon?

21-avgust, chorshanba kuni Toshkent shahridagi Yoshlar ijod saroyida “O‘zbekiston — buyuk yo‘llar va sivilizatsiyalar chorrahasi: imperiya, din, madaniyat” mavzusidagi meros haftaligi (22—27-avgust kunlari) oldidan matbuot anjumani tashkil etildi. Bu haqda Turizmni rivojlantirish qo‘mitasi matbuot xizmati xabar berdi.

Unda O‘zbekiston Respublikasi bosh vaziri o‘rinbosari Aziz Abduhakimov, O‘zbekiston madaniy merosini o‘rganish, saqlash va targ‘ib etish bo‘yicha butunjahon jamiyati Ilmiy kengashi a’zosi Frederik Starr, Madaniyat vaziri o‘rinbosari Kamola Akilova, O‘zbekiston madaniy merosini saqlash, o‘rganish va targ‘ib qilish bo‘yicha butunjahon jamiyati raisi, “O‘zbekiston madaniy merosi dunyo to‘plamlarida” loyihasi koordinatori Firdavs Abduholiqov va boshqa spikerlar madaniy haftalikning asosiy voqealari haqida so‘z yuritdi.
“Biz siz bilan ajoyib hodisaning guvohi bo‘lyapmiz, dunyoning ko‘plab mamlakatlaridan yuqori darajali mehmonlar, olimlar va ommaviy axborot vositalari O‘zbekistonning madaniy merosiga qiziqish bildirib, yurtimizga tashrif buyurishmoqda.
Ahamiyatlisi, Prezident Shavkat Miromonovich madaniy merosni saqlash masalasiga katta e’tibor qaratib, ushbu yirik tadbirga tayyorgarlikning barcha bosqichlarini shaxsan o‘zlari nazoratga oldilar, bosh vazirimiz zarurat tug‘ilganda joylarga borib, tayyorgarlik ishlarini ko‘zdan kechirdilar. Tadbirga shuningdek UNESCO bosh direktori Odri Ozule xonimning tashrifi kutilmoqda. Madaniy meros haftaligi doirasidagi biri-biridan qiziq tadbirlar nafaqat Markaziy Osiyo, balki butun Yevrosiyo qit’asi uchun muhim ahamiyat kasb etadi”, — dedi bosh vazir o‘rinbosari.
Aziz Abduhakimov O‘zbekiston Madaniy meros haftaligi doirasida muloqot uchun ochiq va hamkorlikka tayyor ekanini ta’kidladi.

O‘zbekiston madaniy merosini saqlash, o‘rganish va targ‘ib qilish bo‘yicha butunjahon jamiyati raisi Firdavs Abduholiqovning so‘zlariga ko‘ra, Madaniy meros haftaligi doirasida 13 yangi kitob, 8 muhokamalar doirasi, 4 xalqaro konferensiya, 5 yangi film, 3 eksklyuziv ko‘rgazma, 30 ta to‘ldirilgan reallik effektiga ega kitob, 10 dan ortiq loyiha taqdimoti o‘tkazilishi kutilmoqda.
22-avgust kuni Toshkentda O‘zbekiston madaniy merosini o‘rganish, asrash va targ‘ib etish bo‘yicha Butunjahon jamiyatining III xalqaro kongressi ish boshlaydi. Kongressda O‘zbekiston madaniy merosining dunyo to‘plamlarida saqlanayotgan merosiga bag‘ishlangan yangi 20 jildli kitob-albom taqdimoti o‘tkaziladi. Mazkur kitoblarni yaratishda O‘zbekiston, Fransiya, Buyuk Britaniya, Polsha, Chexiya, Yaponiya singari davlatlardan yetakchi mutaxassislar ishtirok etadi. 23-avgust kuni Toshkent shahar hokimligi tomonidan “Toshkent — Sharq yulduzi” nomli tantanali qabul marosimi uyushtiriladi.

24-avgust kuni Haftalik ishtirokchilari Termizga jo‘nab ketadi va u yerda jahon tarixini o‘rganishdagi muhim voqealarga shohid bo‘ladi. Bu yerda ilk bor o‘tkazilayotgan “O‘zbekiston — sivilizatsiyalar chorrahasi” arxeologik konferensiyasida butun dunyodan kelgan taniqli sharqshunoslarning ma’ruzalari tinglanadi.  Dasturning eng muhim voqeasi — akademik Edvar Rtveladze rahbarligida Kampirtepada olib borilgan tadqiqotlar mevasi bo‘lgan Oksiana Iskandariyasi bilan tanishuv bo‘ladi. Shundan so‘ng mehmonlar Surxondaryo viloyati hududidagi qadimgi shaharchalar, qazishma hududlari va tarixiy yodgorliklarga sayohat qiladi. Ular milodiy I-III asrlarga mansub Fayoztepa budda ibodatxonasi majmuasi, shuningdek, Termiz Arxeologiya muzeyida bo‘ladi.
Shu bilan birga, 24-avgustda Haftalik ishtirokchilarining bir qismi qadimiy Buxoroga yo‘l olishadi va shaharning obidalari bilan tanishadi. Qolganlar 25-avgust kuni maxsus reys bilan Samarqandga parvoz qilib, Madaniy meros haftaligining keyingi tadbirlarida qatnashadi. Ular uchun “O‘zbekiston obidalari nima haqda sukut saqlaydi?” mavzusidagi o‘ziga xos ekskursiya tashkil qilinadi.
Dunyo olimlari Samarqand obidalaridagi bitiklarda ta’lim, ma’rifat, tinchlik va bunyodkorlik haqidagi da’vatlardan xabar topadi. 26-avgust kuni Samarqandda UNESCO shafeligida o‘tadigan xalqaro konferensiyada dunyoning qirqdan ortiq mamlakatidan 200 dan ziyod olim ishtirok etadi. “Moddiy va nomoddiy madaniy merosni asrash: dolzarb muammolar va ularni hal qilish strategiyasi” mavzusida o‘tkaziladigan xalqaro konferensiyaga 300 dan ortiq sharqshunos olim, UNESCO ekspertlari, xalqaro OAV vakillari taklif etilgan.

Shuningdek, Samarqandda “Asrlar qa’ridan taralgan nur” nomli islomshunos olimlar ishtirokida xalqaro konferensiya ham bo‘lib o‘tadi. Tadbir doirasida “O‘zbekiston obidalaridagi bitiklar” turkumidagi kitob-albomlarning Xorazm va Buxoro viloyatlari obidalariga bag‘ishlangan navbatdagi jildlari (14 va 15-jildlar) taqdimoti hamda BBC o‘zbek xizmati va O‘zEOAVMA hamkorligida suratga olingan “Katta langar Qur’oni: sirlar va haqiqatlar” kitobining taqdimoti o‘tkazilishi ko‘zda tutilgan. Bundan tashqari, O‘zbekiston Respubikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan qurilgan Imom Buxoriy ilmiy tadqiqot markaziga tashrif ham ko‘zda tutilgan.
Samarqanddagi tadbirlarning eng esda qolarlisi “Samarqand — Buyuk ipak yo‘li yuragi” nomli yorqin festivali bo‘lishi kutilmoqda. Festival Amir Temurning yetti bog‘idan birining shakl-shamoyili asosida tiklangan, xuddi shu kuni tantanali ochilish marosimi o‘tkaziladigan “Bog‘i shamol” bog‘ida bo‘lib o‘tadi. Turli xalqlarning milliy liboslarini kiygan tadbir qatnashchilari o‘zlarini xuddi vaqt mashinasida ketayotgandek, o‘rta asrlar muhitiga, mashhur Samarqand bozoriga tushib qolgandek his qiladi.
Haftalik an’anaviy “Sharq taronalari” XII xalqaro musiqa festivalining Registon maydonidagi ochilish marosimi bilan yakuniga yetadi.