Jo Bayden — AQShning yangi prezidenti. Tramp esa mag‘lubiyatni tan olmayapti. Asosiy ma’lumotlar

Jo Bayden AQShning yangi prezidentiga aylanadi, ammo Donald Tramp o‘z mag‘lubiyatini tan olmayapti, deb yozadi Meduza.

Amerika OAVlari Jo Baydenning g‘alabasi haqida e’lon qildi. Eng yirik Amerika matbuotlari — ular orasida demokratlarni ham, respublikachilarni ham qo‘llab-quvvatlaydiganlari bor — Demokratlar partiyasidan nomzod, sobiq vitse-prezident (Barak Obama davridagi) Jo Bayden Pensilvaniyada aksariyat ovozni qo‘lga kiritganini e’lon qildi. Bu shtatdagi g‘alaba Baydenga saylovchilar kollegiyasining 20 ta ovozini beradi, bu esa unga prezident bo‘lib saylanish uchun zarur bo‘lgan 270 ta ovoz marrasidan o‘zish imkonini beradi.
Byulletenlarni hisoblash Pensilvaniyada hali davom etmoqda, yana taxminan 190 mingta byulletenni sanash qolgan. Ammo Amerika matbuotida Baydenni g‘olib deb e’tirof etish uchun ma’lumot yetarli. Telekanallar va axborot agentliklari prognoz modellariga tayangan holda g‘olibni e’lon qiladigan matematiklar va tahlilchilar jamoasini yollaydi. Hozir ularning fikricha, Pensilvaniyada Tramp endi Baydendan o‘zib keta olmaydi. Bundan avvalgi ko‘plab saylovlar tajribalari ko‘rsatishicha, prognozchilar jamoasi adashmaydi.
Donald Tramp o‘z mag‘lubiyatini tan olmadi. Saylovlar yakunlarini Virjiniyada golf o‘ynab (u yerda ham Bayden g‘olib bo‘lgan, aytgancha) kutayotgan amaldagi AQSh prezidenti raqibining g‘alabasini tan olmadi. “Bu saylovlar yakunlanishiga hali ancha bor”, — deyiladi Trampning OAVlar Baydenning g‘alabasi haqida e’lon qilganidan keyin chiqarilgan bayonotida. Tramp va’da berishicha, uning shtabi 9-noyabr, dushanba kuniyoq sud jarayonlarini boshlaydi. “Amerika xalqi ovozlarning haqqoniy hisoblanishiga erishmagunicha men tinchlanmayman”, — dedi u.
Jo Bayden g‘alabasiga shubha qilmayapti. U Twitter’da barcha amerikaliklar, shu jumladan, unga ovoz bermaganlar uchun ham prezident bo‘lishga va’da berdi, unga keltirilgan hurmat uchun minnatdorlik bildirdi va ishonchni oqlashga va’da berdi. U ijtimoiy tarmoqlardagi statusini “saylangan AQSh prezidenti” deb o‘zgartirdi.
Bayden ilk qutlovlarni qabul qilishni boshladi. Saylovlardagi g‘alabasi bilan Bayden va bo‘lg‘usi vitse-prezident Kamala Harrisni ijtimoiy tarmoqlarda Buyuk Britaniya bosh vaziri Boris Jonson, Kanada bosh vaziri Jastin Tryudo, Shotlandiya hukumati rahbari Nikola Sterjen, London meri Sadik Xan va dunyoning turli burchaklaridan boshqa siyosatchilar ham, masalan, Zimbabve prezidenti Emmerson Mnangagvu tabrikladi.
Saylovlarda kim g‘olib bo‘lganini aniqlash uchun qariyb uch kecha-kunduz kerak bo‘ldi. Ovoz berish 3-noyabr kuni bo‘lib o‘tdi. Ammo koronavirus pandemiyasi tufayli 2020-yilda juda ko‘plab amerikaliklar saylov uchastkasiga kelmasdan, pochta orqali ovoz berishga qaror qildi. Pochta orqali jo‘natilgan byulletenlarni ko‘rib chiqishga ko‘proq vaqt ketadi.
Baydenning g‘alabasi yanada ishonchliroq bo‘lishi mumkin. Hozircha Arizona, Nevada, Jorjiya, Shimoliy Karolina va Alyaska shtatlaridan yakuniy natijalar kelgani yo‘q. Faqat Alyaskada g‘olibni oldindan aniq aytish mumkin, u yerda katta farq bilan Tramp yetakchilik qilmoqda. Shimoliy Karolinada ham u ustunlikka ega. Qolgan shtatlarning barchasida Bayden kichik ustunlikka ega bo‘lib qolmoqda.
Jo Bayden 77 yoshda, u Amerikaning eng keksa prezidentiga aylanadi, shuningdek, AQShning ikkinchi katolik prezidenti bo‘ladi (Jon Kennedidan keyingi). Bayden bir umr siyosat bilan shug‘ullanib kelmoqda: u 30 yoshida senator bo‘lgan. Bayden — saylovchilar tomonidan berilgan ovozlar soni bo‘yicha prezidentlikka nomzodlar orasida rekordchi (ikkinchi o‘rinda esa — Donald Tramp, shu saylovda u o‘z ko‘rsatkichlarini 2016-yildagiga nisbatan yaxshiladi).
Kamala Harris AQSh tarixidagi birinchi ayol vitse-prezidentga aylanadi, shuningdek, etnik va irqiy ozchilikdan chiqqan birinchisi ham: uning onasining kelib chiqishi hindistonlik, otasiniki — yamaykalik.
Sobiq ittifoq va Rossiyaga bir necha marta tashrif buyurgan Baydenni Putinga nisbatan keskin yo‘nalish tarafdori deb hisoblashadi. Saylovlardan sal avvalroq u Rossiyani “Amerika uchun asosiy xavf” deb atagan edi. 2011-yil boshida, Rossiya prezidenti lavozimini Dmitriy Medvedev egallab turgan vaqtda, Bayden Rossiya muxolifatchilari bilan uchrashib, Putinning o‘rnida bo‘lganida uchinchi prezidentlik muddati uchun da’vogarlik qilmasligini aytgandi. Bir necha yildan keyin u Moskvaga o‘sha tashrifi chog‘ida Putinning o‘zi bilan ko‘rishib, uning ko‘zlarida qalbini ko‘ra olmaganini aytgandi, bunga javoban Putin kulib yuborib: “Biz bir-birimizni tushunamiz”, — deganini aytib bergandi.