Sud boshqaruvchilari faoliyatini tashkil etish chora-tadbirlari to‘g‘risida

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Bankrotlik taomillarini yanada soddalashtirish va sud boshqaruvchilari faoliyatini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida” 2019-yil 1-fevraldagi PQ-4146-son qaroriga muvofiq hamda bankrotlik taomillarini amalga oshirishda sud boshqaruvchilari faoliyatining zarur normativ-huquqiy bazasini ta’minlash maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
 1. Quyidagilar:
 Sud boshqaruvchilari, ularni attestatsiyadan (qayta attestatsiyadan) o‘tkazish va malaka attestatini berish tartibi to‘g‘risidagi nizom 1-ilovaga muvofiq; 
 Sud boshqaruvchisi attestatini olish uchun talabgorlarni o‘qitish va sud boshqaruvchilari malakasini oshirish tartibi to‘g‘risidagi nizom 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
 3. O‘zbekiston Respublikasi Hukumatining 3-ilovaga muvofiq ayrim qarorlari o‘z kuchini yo‘qotgan deb hisoblansin.
 4. O‘zbekiston Respublikasi Davlat aktivlarini boshqarish agentligi manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda o‘zlari qabul qilgan normativ-huquqiy hujjatlarni bir oy muddatda ushbu qarorga muvofiqlashtirsin.
 5. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasi Bosh vazirining investitsiya va tashqi iqtisodiy aloqalar masalalari bo‘yicha o‘rinbosari E.M. Ganiyev va O‘zbekiston Respublikasi Davlat aktivlarini boshqarish agentligi direktori A.Y. Xaydarov zimmasiga yuklansin.
 1. Mazkur Nizom “Bankrotlik to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasining Qonuniga muvofiq sud boshqaruvchilariga qo‘yiladigan professional va malaka talablarini, sud boshqaruvchilari vakolatlarini, shuningdek, sud boshqaruvchisiga mukofot to‘lash va malaka attestatini berish tartibini belgilaydi.
 2. O‘zbekiston Respublikasining sud boshqaruvchisi attestatiga ega bo‘lgan fuqarosi sud boshqaruvchisi hisoblanadi va u iqtisodiy sud tomonidan sud boshqaruvchilari faoliyatini reyting baholash hisobga olingan holda:
 kuzatuv tartibotini joriy etishda — kreditor (kreditorlar) tomonidan taklif etilgan nomzodlar orasidan tayinlanadi. Vaqtincha boshqaruvchi nomzodi kreditor (kreditorlar) tomonidan taklif etilmagan taqdirda, u O‘zbekiston Respublikasi Davlat aktivlarini boshqarish agentligi (keyingi o‘rinlarda Agentlik deb ataladi) yoki uning hududiy boshqarmasi yoxud O‘zbekiston sud boshqaruvchilari assotsiatsiyasi (keyingi o‘rinlarda Assotsiatsiya deb ataladi) yoki uning hududiy bo‘linmasi tomonidan taklif etilgan nomzodlar orasidan tayinlanadi;
 sud sanatsiyasi tartibotini amalga oshirishda — kreditorlar yig‘ilishi yoki majburiyatlar bajarilishini ta’minlagan shaxslar yoki Agentlik yoxud uning hududiy boshqarmasi tomonidan taklif etilgan nomzodlar orasidan tayinlanadi; 
 tashqi boshqaruv va tugatish ishlari tartibotlarini amalga oshirishda — kreditorlar yig‘ilishi yoki Agentlik yoxud uning hududiy boshqarmasi tomonidan taklif etilgan nomzodlar orasidan tayinlanadi.
 3. Sud sanatsiyasi yoki tashqi boshqaruv yoxud tugatish ishlari tartibotlarini amalga oshirishda vaqtincha boshqaruvchi vakolatini amalga oshiruvchi shaxs nomzodi sud boshqaruvchisi sifatida ko‘rib chiqilishi mumkin.
 4. Assotsiatsiya Agentlik tomonidan belgilanadigan tartibga muvofiq sud boshqaruvchilari faoliyatini reyting asosida baholaydi va sud boshqaruvchilari faoliyatini reyting asosida baholash haqidagi ma’lumotlarni har chorakda ommaviy axborot vositalarida e’lon qiladi hamda Agentlikning rasmiy veb-saytida joylashtirilishini ta’minlaydi.
 5. Iqtisodiy sud bankrotlik tartibotidan kelib chiqib, quyidagi sud boshqaruvchilarini tayinlaydi:
 kuzatuv tartibotini amalga oshirish uchun — vaqtincha boshqaruvchi;
 sud sanatsiyasi tartibotini amalga oshirish uchun — sanatsiya boshqaruvchisi;
 tashqi boshqaruv tartibotini amalga oshirish uchun — tashqi boshqaruvchi;
 tugatish ishlari tartibotini amalga oshirish uchun — tugatish boshqaruvchisi.
 6. Mustaqillik, obyektivlik va xolislik sud boshqaruvchisi faoliyatining asosiy tartibotlari hisoblanadi.
 7. Sud boshqaruvchisi:
 qarzdorning moliyaviy ahvolini tahlil qilish ko‘nikmalariga ega bo‘lishi;
 buxgalteriya hisobi, mol-mulkni baholash va menejmentga oid bilimlar asosiga ega bo‘lishi;
 O‘zbekiston Respublikasi qonunchiligi asoslarini bilishi;
 qarzdorni moliyaviy sog‘lomlashtirish va kreditorlar talablarini mutanosib ravishda qondirish yechimlarini topishi;
 bankrotlik sohasida professional bilimlarga ega bo‘lishi, ularni doimiy ravishda takomillashtirishi;
 yuksak axloqiy fazilatlarga ega bo‘lishi — topshirilgan ishga vijdonan munosabatda bo‘lishi, o‘z faoliyatini amalga oshirishda ijrochi, tashabbuskor, intizomli, bosiq, emotsional va ruhiy barqaror bo‘lishi zarur.
 8. Sud boshqaruvchisi bankrotlik to‘g‘risidagi jarayon davomida qarzdor va kreditorlarga nisbatan betaraf bo‘lishi lozim.
 9. Sud boshqaruvchisi o‘z vazifalarini bajarishda qarzdor va kreditorlar bilan mehnat munosabatlarida, shuningdek, ularning mulkdorlari va mansabdor shaxslari bilan mulkiy va boshqa manfaatlarga ega bo‘lishi mumkin emas. 
 10. Sud boshqaruvchisi quyidagi asosiy malaka talablariga mos kelishi zarur:
 oliy ma’lumotli bo‘lishi;
 kamida ikki yil mehnat stajiga ega bo‘lishi;
 Agentlikda attestatsiyadan o‘tishi.
 11. Mazkur Nizomning 10-bandida ko‘rsatilgan asosiy talablardan tashqari sud boshqaruvchilariga quyidagi qo‘shimcha malaka talablari qo‘yiladi:
 kuzatish va tugatish ishlari tartibotlarini amalga oshiruvchilarga — o‘rta bo‘g‘in rahbari (sex boshlig‘i, uchastka boshlig‘i, bo‘lim boshlig‘i va boshqalar) sifatida ikki yildan kam bo‘lmagan mehnat stajiga ega bo‘lish yoxud to‘rtinchi toifadagi sud boshqaruvchisi sifatida yigirma to‘rt oydan kam bo‘lmagan mehnat stajiga ega bo‘lish;
 sud sanatsiyasi tartibotlarini amalga oshiruvchilarga — rahbarlik lavozimida (tashkilotning rahbari, rahbar o‘rinbosari, bosh buxgalteri va boshqalar) ikki yildan kam bo‘lmagan mehnat stajiga yoxud uchinchi toifadagi sud boshqaruvchisi sifatida o‘n ikki oydan kam bo‘lmagan mehnat stajiga ega bo‘lish; 
 tashqi boshqaruv tartibotlarini amalga oshiruvchilarga — o‘rta bo‘g‘in rahbari sifatida va rahbarlik lavozimida besh yildan kam bo‘lmagan mehnat stajiga, shu jumladan rahbarlik lavozimida uch yildan kam bo‘lmagan mehnat stajiga yoxud ikkinchi toifadagi sud boshqaruvchisi bo‘lib ishlagan davrda kamida ikki marta sud sanatsiyasi va (yoki) tugatishga doir ishlarni yuritish tartibotlarini amalga oshirishda sud boshqaruvchisi sifatida mehnat stajiga ega bo‘lish;
 bankrotlikning soddalashtirilgan tartibotini amalga oshiruvchilarga — ikki yildan kam bo‘lmagan mehnat stajiga ega bo‘lish.
 12. “Bankrotlik to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonunining 18-moddasiga muvofiq sud boshqaruvchisi sifatidagi faoliyatni amalga oshirishga cheklovlar mavjud bo‘lgan shaxslar sud boshqaruvchisi etib tayinlanishi mumkin emas. 
 13. Sud boshqaruvchisiga o‘z vazifalarini bajarishi uchun mukofot to‘lash miqdori kreditorlar yig‘ilishi (kreditorlar qo‘mitasi) tomonidan belgilanadi va iqtisodiy sud tomonidan tasdiqlanadi. Sud boshqaruvchisiga mukofot “Bankrotlik to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonunida belgilangan tartibda qarzdor mol-mulki hisobidan to‘lanadi.
 14. Davlat soliq inspeksiyasining qarzdorni soddalashtirilgan tartibda bankrot deb topish to‘g‘risidagi arizasiga asosan bankrot deb topilgan xo‘jalik yurituvchi subyektning sud boshqaruvchisiga qarzdor joylashgan joydagi davlat soliq inspeksiyasi boshlig‘ining qaroriga muvofiq har bir yakunlangan tugatishga doir ish bo‘yicha arizachi tomonidan sud boshqaruvchisiga haq to‘lash xarajatlari uchun sudning depozit hisobvarag‘iga bazaviy hisoblash miqdorining uch baravari miqdorida mukofot to‘lanadi.
 15. Sud boshqaruvchisi korxonani tugatish ishlari yakunlanganligi to‘g‘risidagi hujjatlarni (iqtisodiy sudning ajrimi va korxona yuridik shaxslar davlat reyestridan chiqarilganligi to‘g‘risida ma’lumotnoma) qarzdor joylashgan joydagi davlat soliq inspeksiyasiga taqdim etadi.
 16. Qarzdor joylashgan joydagi davlat soliq inspeksiyasi tugatish ishlari yakunlanganligi to‘g‘risidagi hujjatlarni olgan kundan boshlab uch kun muddatda tegishli qarorini sud boshqaruvchisini xabardor etgan holda hududiy moliya organiga yuboradi. 
 17. O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi G‘aznachiligining hududiy bo‘linmasi qarzdor joylashgan joydagi davlat soliq inspeksiyasi boshlig‘ining qarorini olgan kundan boshlab yetti ish kunidan kechikmasdan sud boshqaruvchisini xabardor etgan holda, sud boshqaruvchisiga mukofot to‘lash uchun pul mablag‘larini Assotsiatsiyaning hududiy bo‘linmasining bankdagi maxsus hisobraqamiga o‘tkazadi.
 Assotsiatsiyaning hududiy bo‘linmasi uch kun muddatda sud boshqaruvchisiga mukofotni qonunchilikda belgilangan tartibda to‘liq hajmda to‘laydi.
 Assotsiatsiyaning hududiy bo‘linmasi tushgan pul mablag‘larini maqsadli ishlatish, shuningdek, tushgan pul mablag‘laridan boshqa maqsadlarda foydalanishga yo‘l qo‘yilmaslik uchun mas’uldir.
 19. O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligining tegishli hududiy moliya organlari va G‘aznachiligining hududiy bo‘linmalari sud boshqaruvchisiga har bir yakunlangan tugatishga doir ish uchun mukofot to‘lash bo‘yicha davlat hisobiga o‘tkazilgan xarajatlar qoplanishi uchun mas’uldir.
 20. Iqtisodiy sud tomonidan bankrotlikning soddalashtirilgan tartiboti tugatilganda, ushbu Nizomning 14-bandiga muvofiq nazarda tutilgan mukofot to‘lanmaydi.
 21. Kreditorlar yig‘ilishi (kreditorlar qo‘mitasi) qaroriga asosan sud boshqaruvchisiga uning ish faoliyati natijasi bo‘yicha qo‘shimcha mukofot belgilanishi mumkin. 
 Bankrotlikning soddalashtirilgan tartibotini amalga oshirishda soliqlar va boshqa majburiy to‘lovlar bo‘yicha qarzdorlik qoplanganda, sud boshqaruvchisiga ushbu Nizomning 14-bandida belgilangan tartibda qoplangan qarz summasining besh foizi miqdorida qo‘shimcha mukofot to‘lanadi.
 22. Agentlik va uning hududiy boshqarmalari sud boshqaruvchisi tomonidan o‘z vazifalariga rioya etilishini nazorat qiladi.
 23. Agentlik o‘z vakolatlari doirasida:
 sud boshqaruvchisi faoliyatini qonunchilikka muvofiq tekshirish;
 tekshirishlar o‘tkazishda paydo bo‘ladigan masalalar yuzasidan sud boshqaruvchisidan zarur tushuntirishlar va materiallarni so‘rash;
 tekshirishlar natijalariga asosida aniqlangan qonun buzilishlarini ko‘rsatgan holda dalolatnomalar tuzish;
 sud boshqaruvchisiga aniqlangan qonun buzilishlarni bartaraf etish majburiyatini yuklovchi qarorlar chiqarish hamda ularni bartaraf etish muddatlarini belgilash;
 sud boshqaruvchisini ogohlantirish;
 sud boshqaruvchisi attestatining amal qilishini to‘xtatish (bekor qilish) yoki to‘xtatib turish;
 sud boshqaruvchisi tomonidan unga yuklangan vazifalarning tegishli darajada bajarilishini nazorat qilish bo‘yicha boshqa vakolatlarni amalga oshirish huquqiga ega.
 24. Sud boshqaruvchisi Agentlik va uning hududiy boshqarmalari tomonidan tekshirishlar o‘tkazish uchun shart-sharoitlarni ta’minlashi, shu jumladan zarur axborot va materiallarni taqdim etishi shart. 
 Sud boshqaruvchisi uning faoliyatini tekshirish jarayonida Assotsiatsiya yoki uning hududiy bo‘linmasi xodimi kuzatuvchi sifatida ishtirok etishini talab qilish huquqiga ega.
 25. Agentlikning hududiy boshqarmalari o‘z vakolatlari doirasida:
 qarzdorning bankrotligi jarayonlari monitoringini yuritadi;
 qonunchilikka muvofiq sud boshqaruvchilari faoliyatini nazorat qiladi;
 qonunchilikka muvofiq sud boshqaruvchisi faoliyatini tekshiradi;
 qarzdorning bankrotligi jarayonlari haqida kerakli bo‘lgan ma’lumot va materiallarni sud boshqaruvchisidan so‘rab oladi; 
 tekshirishlar natijalari asosida aniqlangan qonun buzilishlarini ko‘rsatgan holda dalolatnoma tuzadi va Sud boshqaruvchilari attestatsiya komissiyasiga (keyingi o‘rinlarda attestatsiya komissiyasi deb ataladi) ko‘rib chiqish uchun kiritadi;
 sud boshqaruvchisi tomonidan unga yuklangan vazifalarning tegishli darajada bajarilishini nazorat qilish bo‘yicha boshqa vakolatlarni ham amalga oshiradi. 
 26. Sud boshqaruvchisi attestatini olishga talabgorlarni attestatsiyadan o‘tkazish va sud boshqaruvchilarini qayta attestatsiyadan o‘tkazish mazkur Nizomga 1-ilovaga muvofiq sxema bo‘yicha amalga oshiriladi.
 27. Sud boshqaruvchisi attestatini olishga talabgorlarni (keyingi o‘rinlarda talabgorlar deb ataladi) attestatsiyadan o‘tkazish va sud boshqaruvchilarini qayta attestatsiyadan o‘tkazish sud boshqaruvchisiga qo‘yilgan professional va malaka talablariga muvofiqligini aniqlash maqsadida o‘tkaziladi.
 28. Sud boshqaruvchisi sifatidagi faoliyat Agentlik tomonidan quyidagi to‘rt toifaga muvofiq berilgan attestat asosida amalga oshiriladi:
 yuridik shaxslar bankrotligining soddalashtirilgan tartibotlarini amalga oshirish uchun — to‘rtinchi toifadagi attestat;
 kuzatuv, tugatish ishlari tartiboti va soddalashtirilgan tartibotlarni amalga oshirish uchun — uchinchi toifadagi attestat;
 kuzatuv, sud sanatsiyasi, tugatish ishlari tartiboti va soddalashtirilgan tartibotlarni amalga oshirish uchun — ikkinchi toifadagi attestat;
 kuzatuv, sud sanatsiyasi, tashqi boshqaruv, tugatish ishlari tartiboti va bankrotligining soddalashtirilgan tartibotlarini amalga oshirish uchun — birinchi toifadagi attestat.
 29. Barcha toifadagi attestatlarning amal qilish muddati 5 yilni tashkil qiladi.
 30. Attestat olish uchun talabgor Agentlikka quyidagi hujjatlarni taqdim etadi:
 ariza;
 mazkur Nizomga 2-ilovaga muvofiq shakl bo‘yicha anketa;
 oliy ma’lumot to‘g‘risidagi diplomning yoxud xorijiy ta’lim muassasasida olingan oliy ma’lumot to‘g‘risidagi hujjatni nostrifikatsiyalash (ekvivalentligini qayd etish) to‘g‘risida vakolatli davlat organi guvohnomasining nusxasi;
 mehnat daftarchasining nusxasi;
 tegishli toifadagi sud boshqaruvchilari dasturi bo‘yicha o‘qiganligi to‘g‘risidagi guvohnoma nusxasi (attestatning amal qilish muddati tugashi munosabati bilan attestatsiyadan o‘tish shart emas);
 ariza ko‘rib chiqilganligi uchun to‘lov to‘langanligini tasdiqlovchi hujjat;
 tegishli davlat organining sudlanganlikni bekor bo‘lishi yoki sudlanganlikning olib tashlanishi to‘g‘risidagi ma’lumotnomasi;
 pasport nusxasi.
 31. Ikkinchi toifadagi attestatni olish uchun rahbarlik lavozimida kamida ikki yillik ish stajga ega bo‘lmagan taqdirda, ushbu Nizomning 30-bandida ko‘rsatilgan hujjatlardan tashqari Agentlikka iqtisodiy sudning:
 sud boshqaruvchisi sifatida avvalgi tayinlanishlar to‘g‘risidagi;
 uchinchi toifadagi sud boshqaruvchisi sifatida kamida o‘n ikki oy vazifalarni ijro etganligini tasdiqlovchi bankrotlik tartibotlari amalga oshirilgani haqida sud boshqaruvchisining hisobotlarini tasdiqlash to‘g‘risidagi ajrimlari nusxalari taqdim etiladi.
 32. Talabgorning o‘rta bo‘g‘in rahbari sifatida va rahbarlik lavozimida kamida besh yillik mehnat staji, shundan rahbarlik lavozimida kamida uch yillik mehnat staji mavjud bo‘lmaganda, birinchi toifadagi attestatni olish uchun ushbu Nizomning 30-bandida ko‘rsatilgan hujjatlardan tashqari Agentlikka iqtisodiy sudning:
 sud boshqaruvchisi sifatida avvalgi tayinlanishlar to‘g‘risidagi;
 sud boshqaruvchisining hisobotlarini tasdiqlash haqida, ikkinchi toifadagi sud boshqaruvchisi sifatida ishlagan davrda kamida ikkita sud sanatsiyasi va (yoki) tugatish ishlari tartibotlari yakunlangani to‘g‘risidagi ajrimlarining nusxalari taqdim etiladi.
 33. Arizani ko‘rib chiqishda operatsiya xarajatlarini qoplaydigan bazaviy hisoblash miqdorining ikki baravari miqdorida haq undiriladi. Ariza ko‘rib chiqilganligi va attestat berilganligi uchun to‘lov Agentlikning budjetdan tashqari jamg‘armasiga tushadi.
 34. Attestat olish uchun taqdim etilgan barcha hujjatlar Attestatsiya komissiyasi tomonidan ro‘yxat bo‘yicha qabul qilinadi va ro‘yxat nusxasi attestat talabgoriga beriladi. Taqdim etilgan hujjatlar qaytarib berilmaydi. Iqtisodiy sudlar ajrimlaridan tashqari, hujjatlar nusxalari notarius tomonidan tasdiqlanishi yoki asl nusxa bilan birgalikda ko‘rsatilishi kerak.
 35. Hujjatlar Attestatsiya komissiyasiga topshirilgan vaqtdan boshlab uch ish kunidan oshmaydigan muddatda ko‘rib chiqiladi.
 Attestatsiya komissiyasi talabgorni attestatsiyaga qo‘yishni rad etishga haqlidir va unga ariza tushgan vaqtdan boshlab uch ish kunidan kechikmay yozma ravishda asoslangan rad javobini jo‘natadi.
 Quyidagilar rad etish uchun asos hisoblanadi:
 taqdim etilgan hujjatlarning zarur darajada rasmiylashtirilmaganligi yoki hujjatlar to‘liq hajmda taqdim etilmaganligi;
 talabgor taqdim etgan hujjatlarda ishonchsiz va buzib ko‘rsatilgan axborotning mavjudligi;
 talabgorning malaka va professional talablarga muvofiq emasligi.
 Boshqa sabablarga ko‘ra rad etishga yo‘l qo‘yilmaydi.
 Rad etilgan taqdirda, ariza ko‘rib chiqilganligi uchun to‘lov qaytarilmaydi.
 36. Talabgorga taqdim etilgan hujjatlar bo‘yicha kamchiliklar mavjud bo‘lmagan taqdirda, attestatsiyadan o‘tishga ruxsat etiladi.
 37. Talabgor attestat olish uchun Attestatsiya komissiyasi tomonidan belgilangan maxsus dastur bo‘yicha va muddatlarda test imtihoni topshiradi.
 38. Attestatsiya (qayta attestatsiya) hujjatlar qabul qilingan kundan boshlab o‘ttiz kundan kechikmay imtihon shaklida o‘tkaziladi.
 39. Attestatsiya komissiyasi raisi attestat talabgorlaridan tushgan arizalarga muvofiq imtihonlarni o‘tkazish sanasini belgilaydi va talabgorlar bu haqda yozma ravishda ogohlantiriladi. 
 40. Imtihon kompyuter dasturidan foydalangan holda, talabgori tanlagan tilda ellikta test savollariga javob berish shaklida o‘tkaziladi va javoblar uchun talabgorga bir soat vaqt ajratiladi.
 41. Test savollari va javoblar variantlari Assotsiatsiya takliflarini hisobga olgan holda, Agentlik tomonidan sud boshqaruvchilarini o‘qitish bo‘yicha belgilangan tartibda tasdiqlangan maxsus o‘quv dasturi asosida ishlab chiqiladi.
 Test savollarining mazmuni va javoblar variantlari bankrotlik sohasiga oid normativ-huquqiy hujjatlarga kiritilgan o‘zgartirish va qo‘shimchalar asosida muntazam ravishda qayta ko‘rib chiqiladi. 
 42. Imtihon topshirish vaqtida Attestatsiya komissiyasining kamida ikki a’zosi kuzatuvchi sifatida ishtirok etadi.
 43. Imtihon topshirish vaqtida talabgorlarga:
 qonunchilik, yo‘riqnoma materiallar, ma’lumotnoma va maxsus adabiyotdan foydalanish;
 mobil telefon va boshqa aloqa vositalaridan foydalanish;
 boshqa talabgorlar bilan gaplashish;
 xonadan chiqish (xonadan chiqqan shaxslarning qaytib kirishiga yo‘l qo‘yilmaydi).
 Ushbu talablarni buzgan talabgorlar auditoriyadan chiqarib yuboriladi va test imtihonidan o‘tmagan deb hisoblanadi.
 Begona shaxslarning malaka imtihonida ishtirok etishiga ruxsat berilmaydi.
 44. Imtihon yakunlangandan keyin talabgor natijalar bilan tanishib, kuzatuvchilar bilan birgalikda imtihon natijalari blankasini imzolaydi.
 45. Agar attestat talabgori imtihon natijalaridan norozi bo‘lsa yoki natijalar blankasini imzolamasa, blanka attestatsiya komissiyasining ishtirok etgan a’zolari tomonidan imzolanadi. Attestatsiya komissiyasining ishtirok etgan a’zolari tomonidan imzolangan natijalar blankasi imtihoni natijalarini qayd etish uchun asos hisoblanadi.
 46. Imtihon yakunlari bo‘yicha talabgor olingan natijalar asosida attestatsiyadan o‘tgan yoki attestatsiyadan o‘tmagan deb tan olinadi.
 47. Imtihon natijalari Attestatsiya komissiyasining bayonnomasi bilan rasmiylashtiriladi va raisi tomonidan tasdiqlanadi.
 48. Talabgorni attestatsiyadan o‘tgani haqida Attestatsiya komissiyasining bayonnomasidan ko‘chirma shaklidagi qaror talabgorga attestatsiya o‘tkazilgan sanadan boshlab besh ish kunidan kechiktirmasdan quyidagi imtihon natijalariga asosan yetkaziladi:
 to‘rtinchi toifadagi attestat uchun — to‘g‘ri javoblarning kamida 50 foizi, uchinchi toifadagi attestat uchun — 60 foiz, ikkinchi toifadagi attestat uchun - 70 foiz, birinchi toifadagi attestat uchun — 75 foiz. 
 49. Imtihon davomida uning oshkoraligi va xolisligini ta’minlash maqsadida imtihon on-layn rejimida namoyish etiladi va uzluksiz videotasvirga (ovozli) tushiriladi hamda Agentlikda uch yil mobaynida saqlanadi. 
 50. Attestatsiyadan o‘tmagan deb e’tirof etilgan shaxs oxirgi attestatsiya o‘tkazilgan kundan boshlab bir oydan so‘ng imtihonini qayta topshirish huquqiga ega.
 Attestatsiya komissiyasi attestatsiyadan o‘tmagan deb e’tirof etilgan shaxs imtihonni qayta topshirish kunini belgilaydi. Ilgari attestatsiyadan o‘tmagan deb e’tirof etilgan shaxs imtihonni qayta topshirish natijalariga ko‘ra attestatsiyadan o‘tgan deb hisoblangan taqdirda, unga attestat umumiy asoslarda beriladi.
 Imtihonni qayta topshirishda haq undirilmaydi.
 51. Imtihonni qayta topshirish yakunlariga ko‘ra, shaxs attestatsiyadan o‘tmagan deb e’tirof etilgan taqdirda, shuningdek, Agentlik qaroriga binoan sud boshqaruvchisi attestatining amal qilish muddati to‘xtatilganda, talabgor navbatdagi imtihonga faqat tegishli toifadagi sud boshqaruvchilari dasturi bo‘yicha o‘quv kursida belgilangan tartibda takroran o‘qigandan keyin qo‘yiladi.
 52. Talabgor imtihon natijalari yuzasidan oxirgi imtihon o‘tkazilgan kundan boshlab bir oy mobaynida apellatsiya berish huquqiga ega.
 Talabgorning test imtihoni natijalaridan rozi emasligi apellatsiya berishga asos bo‘lishi mumkin.
 53. Talabgor asosli e’tirozlari bayon qilingan apellatsiyani Attestatsiya komissiyasi raisi nomiga beradi. Apellatsiyani ko‘rib chiqish muddati u berilgan kundan boshlab uch kundan oshmasligi kerak. Apellatsiyani ko‘rib chiqish natijasi bayonnoma bilan rasmiylashtiriladi.
 Apellatsiyani qayta berishga yo‘l qo‘yilmaydi.
 54. Talabgor Attestatsiya komissiyasi qaroridan rozi bo‘lmagan taqdirda, uning qarori yuzasidan sud tartibida shikoyat qilishi mumkin.
 55. Attestatlar ushbu Nizomga 3-ilovaga muvofiq shakl bo‘yicha rasmiylashtiriladi. Attestat imtihon o‘tkazilgan sanadan boshlab o‘n kun muddatda beriladi.
 56. Attestatlar blanki qat’iy hisobda turadigan hujjatlar hisoblanadi, himoyalanganlik darajasiga, hisobga olish seriyasi va tartib raqamiga ega bo‘ladi. Blankalarni sotib olish, hisobini yuritish va saqlash Agentlik tomonidan amalga oshiriladi.
 57. Agentlik Sud boshqaruvchilarining yagona reyestrini (keyingi o‘rinlarda Reyestr deb ataladi) yuritadi.
 Reyestr quyidagi shakllarda yuritiladi:
 qog‘ozli manbalarda (Agentlikning tikilgan va muhrlangan jurnallari shaklida, tikilgan sahifalar miqdori ko‘rsatilgan holda);
 ma’lumotlar bazasi shaklida elektron manbalarda.
 Qog‘oz va elektron manbalardagi ma’lumotlar mos kelmagan taqdirda, qog‘oz manbadagi yozuvlarga ustunlikka ega bo‘ladi.
 58. Attestatsiyadan o‘tkazilgan shaxslarni ro‘yxatdan o‘tkazish jurnali qat’iy hisobda turadigan hujjat hisoblanadi va Agentlikda saqlanadi.
 Attestatsiyadan o‘tkazilgan shaxslarni ro‘yxatdan o‘tkazish jurnalida va Reyestrda sud boshqaruvchilari to‘g‘risidagi quyidagi ma’lumotlar ko‘rsatiladi: 
 familiyasi, ismi, otasining ismi;
 yashash joyi va pasport ma’lumotlari;
 attestat berilgan joy, uning tartib raqami, sanasi va amal qilishining tugash muddati;
 attestat blankasining tartib raqami;
 attestat olingan sana va uni olgan shaxsning imzosi (attestatsiyadan o‘tkazilgan shaxslarni ro‘yxatdan o‘tkazish jurnalida);
 sud boshqaruvchilarining maxsus o‘quv dasturi bo‘yicha o‘qiganligi haqida ma’lumot;
 sud boshqaruvchisi sifatida tayinlanganligi va faoliyati natijalari to‘g‘risida ma’lumot;
 attestatning amal qilish muddatini to‘xtatib turish, tiklash, uzaytirish yoki to‘xtatish (bekor qilish) hamda dublikat berish asoslari hamda sanasi;
 sud boshqaruvchisini Reyestrdan chiqarish asosi va sanasi;
 attestatsiyadan o‘tkazuvchi organ zarur deb hisoblaydigan boshqa qo‘shimcha ma’lumotlar.
 59. Sud boshqaruvchisi Reyestrga tegishli yozuvlarni qayd qilish yo‘li bilan kiritiladi.
 60. Reyestr haqidagi ma’lumotlar Agentlikning rasmiy veb-saytida joylashtiriladi.
 61. Sud boshqaruvchisi Reyestrdan ushbu Nizomda nazarda tutilgan asoslar bo‘yicha attestatning amal qilishini to‘xtatish (bekor qilish) to‘g‘risida Agentlikning qarori asosida chiqariladi.
 62. Agentlik tomonidan sud boshqaruvchisini Reyestrdan chiqarish to‘g‘risida qaror qabul qilingandan keyin uch kun mobaynida Reyestrda tegishli yozuv qayd qilinadi.
 63. Sud boshqaruvchisining Reyestrdan chiqarilgan hujjatlarini saqlash muddati chiqarilgan kundan boshlab kamida besh yil bo‘lishi zarur.
 64. Attestatsiya komissiyasi talabgorlarni attestatsiyadan va sud boshqaruvchilarini qayta attestatsiyadan o‘tkazadigan kollegial organ hisoblanadi. 
 Attestatsiya komissiyasi to‘g‘risidagi nizom va uning shaxsiy tarkibi Agentlik tomonidan tasdiqlanadi.
 65. Attestatsiya komissiyasining majlislari zarurat bo‘lganda o‘tkaziladi. Attestatsiya komissiyasi kotibi Attestatsiya komissiyasining kotibi komissiya majlislarini tashkil etish va o‘tkazish uchun mas’ul hisoblanadi.
 66. Attestatsiya komissiyasining majlisi uning a’zolarining kamida uchdan ikki qismi ishtirok etganda o‘tkaziladi.
 67. Attestatsiya komissiyasining qarorlari Attestatsiya komissiyasi majlisida qatnashadigan a’zolarning oddiy ko‘pchilik ovozi bilan qabul qilinadi. Ovozlar teng bo‘lgan taqdirda, Attestatsiya komissiyasi raisining ovozi hal qiluvchi hisoblanadi. Attestatsiya komissiyasining qarori bayonnoma bilan rasmiylashtiriladi.
 68. Attestatsiya komissiyasining navbatdagi majlisini o‘tkazish (sanasi, joyi va vaqti) to‘g‘risida Attestatsiya komissiyasi a’zolariga komissiyasi kotibi tomonidan xabar beriladi.
 69. Attestat sud boshqaruvchisining familiyasi, ismi yoki otasining ismi o‘zgargan taqdirda uning arizasi asosida qayta rasmiylashtiriladi.
 Attestatni qayta rasmiylashtirganlik uchun O‘zbekiston Respublikasida belgilangan bazaviy hisoblash miqdorining bir baravari miqdorida to‘lov undiriladi.
 Attestatni qayta rasmiylashtirish davrida uning egasi o‘z faoliyatini Agentlik tomonidan avval berilgan attestat asosida amalga oshiradi.
 70. Sud boshqaruvchisi avval berilgan attestatda ko‘rsatilgan ma’lumotlarning o‘zgarganligi munosabati bilan attestatni qayta rasmiylashtirish uchun Agentlikka quyidagi hujjatlar taqdim etadi:
 attestatni qayta rasmiylashtirish uchun ariza;
 malaka attestatining asl nusxasi;
 familiyasi, ismi yoki otasining ismi o‘zgartirilganligi munosabati bilan tug‘ilganlik to‘g‘risida qayd qilish hujjatlaridagi o‘zgartirish va tuzatishlar haqida Fuqarolik holati dalolatnomalarini yozish organining ma’lumotnomasi;
 attestatni qayta rasmiylashtirish uchun to‘lov to‘langanligi to‘g‘risidagi hujjat.
 71. Attestat qayta rasmiylashtirishda tegishli toifa va uning amal qilish muddati ko‘rsatilgan holda, attestatning yangi blankasi beriladi. Avval berilgan attestat blankasi yo‘q qilinadi.
 72. Attestat yo‘qolgan taqdirda, uning egasi Agentlikka quyidagi hujjatlar taqdim etadi:
 attestat dublikati berish to‘g‘risida ariza, unda avval berilgan attestatning yo‘qolishi sabablari va holatlari ko‘rsatiladi;
 yo‘qolgan attestatning bekor qilinganligi to‘g‘risida ommaviy axborot vositalaridagi (arizachining mablag‘lari hisobidan) e’lonning nusxasi;
 attestat dublikatini berish uchun to‘lov to‘langanligi to‘g‘risidagi hujjat.
 73. Attestat blankasi yaroqsiz bo‘lib qolgan taqdirda, uning egasi Agentlikka quyidagi hujjatlar taqdim etadi:
 attestat dublikatini berish to‘g‘risida ariza, unda avval berilgan attestat yaroqsiz bo‘lib qolganligining sabablari va holatlari ko‘rsatiladi;
 attestat dublikatini berish uchun to‘lov to‘langanligi to‘g‘risidagi hujjat;
 avval berilgan attestatning yaroqsiz bo‘lib qolgan blankasi.
 74. Attestat dublikati sud boshqaruvchisiga attestat amal qilishining avval belgilangan muddati ko‘rsatilib va “DUBLIKAT” yozuvi yozilgan holda beriladi. Dublikat berilganligi uchun bazaviy hisoblash miqdorining bir baravari miqdorida to‘lov undiriladi. Attestat yo‘qolganda yoki yaroqsiz bo‘lib qolganda, uning egasi o‘z faoliyatini Attestatsiya komissiyasi tomonidan beriladigan vaqtincha ruxsatnoma asosida amalga oshirishi mumkin.
 75. Attestatni qayta rasmiylashtirish yoki dublikatini berish Agentlik tomonidan tegishli ariza olingan vaqtdan boshlab besh kun mobaynida amalga oshiriladi.
 76. Avval berilgan attestatning yaroqsiz bo‘lib qolgan blankasi dublikat berilgandan keyin yo‘q qilinadi.
 77. Attestat dublikati olingandan keyin attestatning avvalgi yo‘qolgan asl nusxasi topilgan taqdirda, sud boshqaruvchisi ushbu holat ro‘y bergandan keyin besh kundan kechikmasdan Agentlikka attestatning asl nusxasini yo‘q qilish uchun qaytarishi kerak.
 78. Attestatni qayta rasmiylashtirish va dublikatini olish uchun attestatsiyadan o‘tish talab etilmaydi. 
 Attestat dublikati olish uchun zarur hujjatlar tegishli darajada rasmiylashtirilmagan taqdirda, talabgorga ariza berilgan vaqtdan boshlab uch kun mobaynida dublikatni berish yozma ravishda rad etiladi.
 79. Agentlik sud boshqaruvchisi attestatining amal qilishini to‘xtatib turish yoki to‘xtatish (bekor qilish) huquqiga ega.
 80. Agentlik attestatning amal qilishini quyidagi asoslarga ko‘ra to‘xtatib turishga haqlidir:
 attestat olingandan keyin attestatsiya uchun avval taqdim etilgan hujjatlarda ma’lumotlarning noto‘g‘ri ko‘rsatilganligi aniqlanganda;
 bankrotlik tartibotlarida qatnashuvchi sud boshqaruvchisi majburiyatlari tegishli darajada bajarilmaganda;
 sud boshqaruvchisi tomonidan Agentlikning aniqlangan huquqbuzarliklarni bartaraf etish to‘g‘risidagi ko‘rsatmalari yoki farmoyishlarini tegishli darajada bajarilmaganda;
 sud boshqaruvchilari faoliyatini tartibga soladigan qonunchilikni buzish holatlari aniqlangan taqdirda;
 sud qarori asosida.
 81. Agentlik sud boshqaruvchisi attestatining amal qilishi to‘xtatib turilishi to‘g‘risida Agentlikning hududiy boshqarmalari va iqtisodiy sudni yozma ravishda xabardor qiladi va bir vaqtning o‘zida iqtisodiy sudga attestatining amal qilishi to‘xtatib turilgan sud boshqaruvchisining o‘rniga nomzodni taqdim etadi.
 82. Agentlik iqtisodiy sud tomonidan yangi tayinlangan sud boshqaruvchisiga aniqlangan qonun buzilishlarni bartaraf etish to‘g‘risida ko‘rsatma beradi.
 83. Agentlikning hududiy boshqarmasi Assotsiatsiyaning hududiy bo‘linmasi bilan birgalikda sud boshqaruvchisining attestatini tiklash maqsadga muvofiqligi yoki muvofiq emasligi to‘g‘risida Attestatsiya komissiyasiga ko‘rib chiqish uchun taklif kiritadi.
 84. Attestatsiya komissiyasining qarori sud boshqaruvchisi attestatining amal qilishini tiklash yoki to‘xtatishga (bekor qilishga) asos bo‘ladi.
 85. Agentlik attestatning amal qilishini quyidagi asoslarga ko‘ra to‘xtatishga (bekor qilishga) haqlidir:
 attestat olinganidan keyin avval attestatsiyaga taqdim etilgan hujjatlarda axborotni buzish holatlari aniqlanganda;
 qonun hujjatlarining bir necha marta (bir martadan ko‘p) buzilish holatlari aniqlanganda;
 Agentlikning aniqlangan buzilishlarni bartaraf etish haqidagi ko‘rsatma yoki farmoyishlari bajarilmaganda yoki tegishli darajada bajarilmaganda;
 sud boshqaruvchilari faoliyatini tartibga soluvchi qonun hujjatlari qo‘pol ravishda buzilishi aniqlanganda. Sud boshqaruvchisining kreditor yoki qarzdor manfaatlariga zarar yetkazgan harakatlari qonunchilikning qo‘pol buzilishi holatlariga kiradi;
 sud boshqaruvchisining arizasiga ko‘ra;
 sud qarori asosida.
 86. Agentlik attestatning amal qilishini to‘xtatish (bekor qilish) to‘g‘risida qaror qabul qilgan kundan boshlab uch kun muddatda ushbu qaror to‘g‘risida sud boshqaruvchisiga va iqtisodiy sudga tasdiqlovchi asoslar bilan yozma ravishda xabar qiladi.
 Talabgor Agentlik tomonidan attestatning amal qilishini to‘xtatish (bekor qilish) to‘g‘risida qaror qabul qilingan kundan boshlab uch yil davomida imtihonni qayta topshirishga qo‘yilmaydi, ushbu Nizomning 85-bandi oltinchi xatboshida ko‘rsatilgan holatlar bundan mustasno.
 87. Amal qilishi to‘xtatib turilgan va to‘xtatilgan (bekor qilingan) attestatlar to‘g‘risidagi ma’lumotlar Agentlik tomonidan Reyestrga kiritiladi.
 88. Agentlik quyidagi hollarda sud boshqaruvchisini Attestatsiya komissiyasining qaroriga asosan vazifalarini bajarishdan ozod etish to‘g‘risida iqtisodiy sudga ariza bilan murojaat etish huquqiga ega:
 bankrotlik tartibotini amalga oshirish bo‘yicha qonunchilik bir necha marta yoki bir marta qo‘pol buzilganda;
 aniqlangan huquqbuzarliklarni bartaraf etish bo‘yicha Attestatsiya komissiyaning qarori (ko‘rsatmasi) belgilangan muddatda bajarilmaganda;
 attestatning amal qilishi to‘xtatib qo‘yilganda yoki bekor qilinganda;
 bankrotlik to‘g‘risidagi qonunchilikka muvofiq sud boshqaruvchisi zimmasiga yuklangan majburiyatlarni bajarmaganda yoki tegishli darajada bajarmaganligi sababli qarzdor yoki uning kreditorlarga zarar yetkazilganda;
 “Bankrotlik to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonunining 18-moddasiga muvofiq shaxsni sud boshqaruvchisi etib tayinlashga to‘sqinlik qiladigan holatlar aniqlangan taqdirda; 
 O‘zbekiston Respublikasining qonunchiligida belgilangan boshqa hollarda.
 89. Agentlik qarori yuzasidan qonunchilikda belgilangan tartibda shikoyat qilinishi mumkin.
 90. Sud boshqaruvchilarining faoliyati “Bankrotlik to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonuni va ushbu Nizomda nazarda tutilgan hollarda to‘xtatiladi.
 91. Sud boshqaruvchisining professional faoliyati, uning kreditor va qarzdor bilan munosabatlaridagi kelishmovchiliklar iqtisodiy sud tomonidan hal etiladi. 
 92. Ushbu Nizomni qo‘llashda kelib chiqadigan nizolar qonunchilikka muvofiq hal etiladi.
 93. Ushbu Nizomning buzilishida aybdor bo‘lgan shaxslar qonunchilikka muvofiq javobgar bo‘ladilar.
 1. Mazkur Nizom “Bankrotlik to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasining Qonuniga muvofiq sud boshqaruvchisi attestatini olish uchun talabgorlarni o‘qitish va sud boshqaruvchilari malakasini oshirishni tashkil etish tartibini belgilaydi.
 2. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalar qo‘llaniladi:
 sud boshqaruvchisining attestati — sud boshqaruvchilariga qo‘yiladigan malaka va professional talablarga mos kelish uchun O‘zbekiston Respublikasi Davlat aktivlarini boshqarish agentligida (keyingi o‘rinlarda Agentlik deb ataladi) attestatsiyadan o‘tganlikni tasdiqlovchi hujjat;
 sud boshqaruvchisi (vaqtincha boshqaruvchi, sanatsiya boshqaruvchisi, tashqi boshqaruvchi, tugatish ishlari boshqaruvchisi) — bankrotlik taomillarini o‘tkazish uchun iqtisodiy sud tomonidan tayinlanadigan shaxs;
 talabgor — guvohnoma olish uchun o‘quv kursida o‘qiydigan shaxs;
 guvohnoma — tasdiqlangan maxsus o‘quv kursiga muvofiq sud boshqaruvchilarini tayyorlash bo‘yicha maxsus kurslarda o‘qiganlikni tasdiqlovchi va sud boshqaruvchisi attestatini olish uchun asos bo‘ladigan hujjat;
 maxsus dastur — talabgorlarni o‘qitish va sud boshqaruvchilari malakasini oshirish bo‘yicha o‘quv dasturi;
 sertifikat — sud boshqaruvchisi malaka oshirish kurslarida o‘qiganligini tasdiqlovchi hujjat.
 3. Talabgor sud boshqaruvchisi attestatini olish uchun kamida ikki yillik ish stajiga va oliy ma’lumotga ega bo‘lishi lozim.
 4. Talabgor O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiy taraqqiyot va kambag‘allikni qisqartirish vazirligi huzuridagi Biznes va tadbirkorlik oliy maktabiga (keyingi o‘rinlarda Oliy maktab deb ataladi) quyidagi hujjatlarni taqdim etadi:
 ariza;
 pasport nusxasi;
 oliy ma’lumot to‘g‘risidagi diplomning yoxud vakolatli davlat organining xorijiy ta’lim muassasasida olingan oliy ma’lumot to‘g‘risidagi hujjatni nonostrifikatsiyalash (ekvivalentligini qayd etish) guvohnomasining nusxasi;
 mutaxassisligi bo‘yicha kamida ikki yillik mehnat stajini tasdiqlovchi mehnat daftarchasidan nusxa yoki “Elektron mehnat daftarchasi” tizimidan ko‘chirma;
 3,5 x 4,5 hajmdagi 2 dona fotosurat.
 Talabgordan mazkur bandda nazarda tutilmagan hujjatlar taqdim etilishini talab qilishga yo‘l qo‘yilmaydi.
 5. Talabgor tomonidan mazkur Nizomning 4-bandida nazarda tutilgan hujjatlar Oliy maktabga shaxsan, pochta yoki elektron aloqa vositalari orqali ularning olinganligini tasdiqlovchi xabarnoma bilan birga topshiriladi.
 6. Oliy maktab talabgorning arizasi va unga ilova qilingan hujjatlar qabul qilingan sanadan boshlab uch ish kuni davomida o‘qishga ruxsat berish yoki rad etish haqida qaror qabul qiladi.
 Talabgorga o‘qishga rad etish to‘g‘risida qaror qabul qilinganda, taqdim etilgan hujjatlar tegishli qaror qabul qilingan vaqtdan boshlab uch ish kunidan kechikmasdan rad etish sabablari ko‘rsatilgan holda yozma ravishda qaytariladi.
 7. Talabgorga quyidagi asoslar bo‘yicha o‘qishga ruxsat berilmaydi:
 Talabgorning mazkur Nizomning 3-bandi talablariga mos kelmasligi;
 mazkur Nizomning 4-bandida nazarda tutilgan hujjatlarni to‘liq hajmda taqdim etilmaganda.
 Boshqa asoslar bo‘yicha o‘qishni rad etishga yo‘l qo‘yilmaydi.
 8. O‘qitish belgilangan tartibda shartnoma asosida amalga oshiriladi.
 9. Oliy maktab O‘zbekiston Sud boshqaruvchilari assotsiatsiyasi (keyingi o‘rinlarda Assotsiatsiya deb ataladi) bilan birgalikda tegishli tashkilotlarning mutaxassislarini jalb etgan holda, talabgorlarni o‘qitish va sud boshqaruvchilari malakasini oshirish bo‘yicha maxsus o‘quv dasturlarini ishlab chiqadi.
 10. Maxsus o‘quv dasturi Agentlik bilan kelishiladi, Oliy maktab tomonidan tasdiqlanadi va Oliy maktabning rasmiy veb-saytida joylashtiriladi.
 11. Sud boshqaruvchilarini tayyorlash tizimiga quyidagilar kiradi:
 sud boshqaruvchilarini qisqa muddatli kurslarda tayyorlash (100 va undan ortiq o‘quv soatlari); 
 sud boshqaruvchilarini qayta tayyorlash (malakasini oshirish) (30 va undan ortiq o‘quv soatlari); 
 sud boshqaruvchilarining o‘quv dasturiga muvofiq stajirovkalarini o‘tkazish.
 12. O‘quv dasturi modul prinsipi asosida amalga oshirilishi va bir nechta modulga (bloklar, qismlarga) bo‘linishi mumkin. O‘qitishning modul tizimi turli modullar mavzularidan iborat alohida sikllar dasturlarini shakllantirish imkoniyatni nazarda tutadi.
 13. O‘quv dasturi quyidagi bo‘limlarni o‘z ichiga oladi:
 “Bankrotlik to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasining Qonuni va bankrotlik sohasini tartibga soluvchi normativ-huquqiy hujjatlarning mazmun va mohiyatini; 
 sud boshqaruvchisi faoliyatining amaliyotini;
 bankrotlik tartibotlarining ilg‘or xorijiy amaliyotini;
 buxgalteriya hisobi asoslarini;
 korporativ boshqaruvni;
 boshqa yo‘nalishlarni.
 14. Oliy maktab Agentlik va Assotsiatsiya bilan kelishgan holda, talabgorlarni o‘qitish va sud boshqaruvchilari malakasini oshirishni tashkil etish bo‘yicha o‘quv dasturiga tegishli ta’lim muassasalarini jalb etish yo‘li bilan qo‘shimchalar kiritishi mumkin.
 15. Talabgorlarni o‘qitish va sud boshqaruvchilari malakasini oshirish ushbu Nizomga 1-ilovaga muvofiq sxemaga asosan amalga oshiriladi.
 16. Talabgorlarni o‘qitish va sud boshqaruvchilari malakasini oshirishni tashkil etish ularning bankrotlik tartibotlarini amalga oshirish va bankrotlik to‘g‘risidagi ishni sudda ko‘rib chiqish sohasida bilim olishiga yo‘naltirilgan.
 17. Oliy maktab boshqa mutaxassislarni, fuqarolik, iqtisodiy va boshqa qonunchilik sohasida maxsus bilimlarga ega bo‘lgan shaxslarni, texnik qo‘llab-quvvatlashni amalga oshirish, o‘qitish, moderatsiya uchun maydonchalar taqdim etish, shuningdek, spikerlar hamda boshqa turdosh xizmat ko‘rsatish maqsadida boshqa tashkilotlarni jalb qilgan holda, talabgorlarni o‘qitadi va sud boshqaruvchilari malakasini oshiradi. 
 18. Oliy maktab talabgorlarni o‘qitish va sud boshqaruvchilari malakasini oshirish bo‘yicha O‘zbekiston Respublikasi hududlarida sayyor o‘quv kurslarini tashkil etishi mumkin.
 19. Talabgorlarni o‘qitish va sud boshqaruvchilari malakasini oshirish sohasida seminarlar, konferensiyalar, ilmiy va amaliy tadbirlarni o‘tkazish dasturlari Agentlik bilan kelishiladi.
 20. Sud boshqaruvchisi har ikki yilda malakasini oshiradi va unga tegishli sertifikat beriladi.
 21. Talabgorlarning ushbu Nizomda belgilangan tartibda o‘qiganligi va sud boshqaruvchilari malakasini oshirganligi guvohnoma va (yoki) sertifikat olishga asos bo‘ladi.
 22. Talabgorlarning o‘qiganligi to‘g‘risidagi guvohnoma va sud boshqaruvchilari malakasini oshirganligi haqidagi sertifikat ushbu Nizomga 2 va 3-ilovalarga muvofiq shakllar bo‘yicha maxsus blankalarda rasmiylashtiriladi hamda ular O‘zbekiston Respublikasining barcha hududlarida yuridik kuchga ega bo‘ladi. 
 23. Guvohnoma va (yoki) sertifikat blankalari qat’iy hisobda turadigan hujjatlar hisoblanadi, himoyalanganlik darajasiga, hisobga olish seriyasi va tartib raqamiga ega bo‘ladi. Guvohnoma va (yoki) sertifikat blankalari Oliy maktab buyurtmasiga asosan “Davlat belgisi” davlat unitar korxonasida bosma usulda tayyorlanadi.
 24. Guvohnoma va (yoki) sertifikat Oliy maktab tomonidan o‘quv kurslari yakunlangandan so‘ng uch kunlik muddatda rasmiylashtiriladi hamda guvohnoma va (yoki) sertifikat egasiga imzo qo‘yish yoki boshqa shaxsga notarial tasdiqlangan ishonchnoma asosida beriladi.
 25. Sud boshqaruvchisi malaka oshirganligi to‘g‘risida tegishli sertifikatni olgandan so‘ng besh kun ichida sertifikat nusxasini o‘zining shaxsiy ma’lumotiga tikish uchun Assotsiatsiyaga taqdim etadi.
 26. Talabgorlarning o‘qiganligi va sud boshqaruvchilari malakasini oshirganligi to‘g‘risidagi guvohnoma va (yoki) sertifikat egasi o‘z familiyasi (ismi, otasining ismi) yoki pasport ma’lumotlari o‘zgargan taqdirda, Oliy maktabga guvohnoma va (yoki) sertifikatni qayta rasmiylashtirish uchun ularning asl nusxalarini ilova qilgan holda ariza beradi.
 27. Talabgorlarning o‘qiganligi va sud boshqaruvchilari malakasini oshirganligi to‘g‘risidagi guvohnoma va (yoki) sertifikat yo‘qolgan yoki yaroqsiz holga kelgan taqdirda, guvohnoma va (yoki) sertifikat dublikati beriladi.
 28. Ushbu Nizomni qo‘llashda kelib chiqadigan nizolar qonunchilikda belgilangan tartibda hal etiladi.
 29. Ushbu Nizomning buzilishida aybdor bo‘lgan shaxslar qonunchilikka muvofiq javobgar bo‘ladi.
 1. Vazirlar Mahkamasining “Iqtisodiy nochor korxonalarning sud boshqaruvchilari faoliyatini tashkil etish chora-tadbirlari to‘g‘risida” 2004-yil 23-martdagi 138-son qarori (O‘zbekiston Respublikasi QT, 2004-yil, 3-son, 33-modda).
 2. Vazirlar Mahkamasining “O‘zbekiston Respublikasi hukumatining ayrim qarorlariga o‘zgartirishlar kiritish to‘g‘risida” 2005-yil 12-avgustdagi 196-son qaroriga 2-ilovaning 39-bandi.
 3. Vazirlar Mahkamasining “O‘zbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga o‘zgartirishlar kiritish to‘g‘risida” 2010-yil 9-noyabrdagi 248-son qaroriga (O‘zbekiston Respublikasi QT, 2010-yil, 11-son, 58-modda) ilovaning 11-bandi.
 4. Vazirlar Mahkamasining “O‘zbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga o‘zgartirishlar kiritish to‘g‘risida” 2011-yil 13-dekabrdagi 328-son qaroriga (O‘zbekiston Respublikasi QT, 2011-yil, 12-son, 98-modda) ilovaning 2-bandi.
 5. Vazirlar Mahkamasining “O‘zbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida” 2013-yil 6-fevraldagi 30-son qaroriga (O‘zbekiston Respublikasi QT, 2013-yil, 2-son, 9-modda) ilovaning 4-bandi.
 6. Vazirlar Mahkamasining “O‘zbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish, shuningdek ba’zilarini o‘z kuchini yo‘qotgan deb hisoblash to‘g‘risida” 2013-yil 9-sentabrdagi 244-son qaroriga (O‘zbekiston Respublikasi QT, 2013-yil, 9-son, 64-modda) 1-ilovaning 39-bandi.
 7. Vazirlar Mahkamasining “Vazirlar Mahkamasining “Iqtisodiy nochor korxonalarning sud boshqaruvchilari faoliyatini tashkil etish chora-tadbirlari to‘g‘risida” 2004-yil 23-martdagi 138-son qaroriga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida” 2013-yil 8-oktabrdagi 277-son qarori (O‘zbekiston Respublikasi QT, 2013-yil, 10-son, 73-modda).
 8. Vazirlar Mahkamasining “O‘zbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida” 2015-yil 31-martdagi 76-son qaroriga ilovaning 2-bandi (O‘zbekiston Respublikasi QT, 2015-yil, 3-son, 23-modda).
 9. Vazirlar Mahkamasining “O‘zbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish, shuningdek ba’zilarini o‘z kuchini yo‘qotgan deb hisoblash to‘g‘risida” 2017-yil 16-avgustdagi 638-son qaroriga 1-ilovaning 29-bandi.
 10. Vazirlar Mahkamasining “O‘zbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga o‘zgartirishlar kiritish, shuningdek ba’zilarini o‘z kuchini yo‘qotgan deb hisoblash to‘g‘risida” 2018-yil 19-yanvardagi 34-son qaroriga 1-ilovaning 20-bandi.