Yer resurslari, geodeziya va kadastr sohasida amalga oshirilayotgan ishlar muhokama qilindi

13.12.2017
13-dekabr kuni O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev raisligida yer resurslari, geodeziya va kadastr sohasida amalga oshirilayotgan islohotlar natijadorligiga bagʻishlangan yigʻilish boʻlib oʻtdi.
Yigʻilishda “Yergeodezkadastr” davlat qoʻmitasi rahbarlarining soha foliyatini takomillashtirishda koʻrilayotgan chora-tadbirlari yuzasidan hisobotlari eshitildi.
Ma’lumki, yer va koʻchmas mulk kadastri ishlarini yaxshilash maqsadida joriy yilda “Yergeodezkadastr”davlat qoʻmitasi tarkibiy tuzilmasi va faoliyat yoʻnalishlari qaytadan tasdiqlandi.
Yer resurslari, geodeziya, kartografiya va davlat kadastri davlat qoʻmitasining asosiy faoliyat yoʻnalishlari etib:
- yer resurslaridan oqilona foydalanish, geodeziya va kartografiya sohasi faoliyati boʻyicha yagona davlat siyosatini ishlab chiqish va amalga oshirilishini ta’minlash,
- yer resurslaridan oqilona foydalanish, yerlarni saqlash va muhofaza qilish, tuproq unumdorligini oshirish, geodeziya va kartografiya faoliyati samaradorligini kuchaytirish boʻyicha davlat dasturlarini ishlab chiqish va amalga oshirish;
- Davlat kadastrlari yagona tizimini yuritish, koʻchmas mulk ob’ektlarining elektron ma’lumotlar bazasini takomillashtirish va doimiy yangilab borish;
- sohaga zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini keng joriy etgan holda davlat kadastr xizmatlari sifatini yaxshilash, tadbirkorlik sub’ektlariga tezkor va sifatli xizmatlar koʻrsatish belgilandi.
Qoʻmita qoshida “Yer munosabatlari va davlat kadastrlarini rivojlantirish” jamgʻarmasi tashkil etildi. Qoʻmita rahbariyati yangilandi. Qoʻmita tizimiga qoʻshimcha 937 ta shtat birligi berildi va moddiy-texnika bazasi kuchaytirildi.
Jumladan,“Yergeodezkadastr” davlat qoʻmitasi organlari tizimiga qoʻshimcha ravishda kiritilayotgan shtat birliklarini saqlash, ularning moddiy texnika bazasini mustahkamlash va rivojlantirish uchun joriy yilning oʻzida “Yer munosabatlari va davlat kadastrlarini rivojlantirish jamgʻarmasi” mablagʻlari hisobidan 45 mlrd.soʻmdan ziyod mablagʻlar sarflanishi belgilangan.
Ta’kidlash joizki, Vazirlar Mahkamasining 2016 yil 3 avgustdagi 251-son qarori bilan 2016-2017 yillarda jismoniy va yuridik shaxslarga tegishli boʻlgan koʻchmas mulk ob’ektlari yalpi xatlovdan oʻtkazildi.
Bunda, respublika boʻyicha mavjud 8 ming 901 ta mahallalarda xatlov ishlari yakunlanib, xatlov natijasida 6 mln. 190 ming 942 ta (112%) koʻchmas mulk ob’ektlari xatlovdan oʻtkazildi, shundan 5,8 mln. ta turar joy ob’ektlari, 267 ming 963 ta noturar joy ob’ektlari 38 ming 373 ta dala hovli ob’ektlarida xatlov ishlari yakunlandi.
Bugungi kungacha Davlat soliq qoʻmitasiga real vaqt rejimida 6 mln. 31 ming 418 ta (97%) ga koʻchmas mulk ob’ektlari toʻgʻrisidagi kadastr ma’lumotlari taqdim etildi.
Qoʻmita tizimi idoralari tomonidan fuqarolarga hamda tadbirkorlik sub’ektlariga koʻrsatilayotgan davlat kadastr xizmatlari sifatini yaxshilash maqsadida sohada zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini keng qoʻllash orqali 7 ta davlat xizmatlari interaktiv usulga oʻtkazildi.
Uchuvchisiz uchish apparatini iqtisodiyotning real sektorida samarali qoʻllash orqali joylarda yer nazoratini, qishloq xoʻjaligi ekinlari ekilishi va boshqa agrotexnik tadbirlarning amalga oshirilishini ta’minlash maqsadida kvadrakoptorlar olib kelindi.
Muhokamada yer resurslari, geodeziya, kartografiya va davlat kadastri sohasida munosabatlarni kompleks tartibga solish, yerlardan oqilona va samarali foydalanishni tashkil etish, ta’sirchan nazoratni ta’minlashda Qoʻmita rahbariyatida tashabbus yetishmayotgaligi qattiq tanqidga olindi. Ushbu sohada hal etishni talab qiladigan koʻplab muammolar borligi qayd etib oʻtildi.
Jumladan, joriy yilda agrotexnik tadbirlar bajarilishi va shartnomada koʻzda tutilgan ekinlarni toʻliq ekish ustidan tizimli monitoring oʻrnatilmagani oqibatida 833 ta fermer 13 ming gektarga paxta-gʻalla ekinlarini ekish uchun shartnoma tuzib, umuman ekmagani koʻrsatib oʻtildi.
Shuning uchun Bosh vazir oʻrinbosari Zoir Mirzayevga yerdan samarali foydalanish, fermerlar tomonidan tuzilgan shartnomalar bajarilishini ta’minlash yuzasidan tegishli chora-tadbirlarni ishlab chiqib, amalga oshirish vazifasi yuklatildi.
O‘z navbatida,yigʻilishda davlat kadastr xizmati tomonidan 2016-2017 yillarda koʻchmas mulk ob’ektlarini yalpi xatlovdan oʻtkazib, aniqlangan hujjatsiz mol-mulkni roʻyxatga qoʻyish ishlari ham toʻliq yakunlanmagani jiddiy koʻrsatib oʻtildi.

Xususan, xatlovda 1 million 100 mingta uy-joyning hujjati 15 yildan ortiq vaqt mobaynida rasmiylashtirilmagani, 145 mingta koʻchmas mulk ob’ektidan 15 yildan kam muddat mobaynida hech qanday hujjatsiz foydalanib kelingani, shuningdek, noqonuniy egallangan 8,5 ming gektar yerda va muhofaza zonalarida 67 mingta ob’ekt qurilgani aniqlangan.
Biroq, kadastr xizmati organlari, tumanlar va shaharlar hokimlari ushbu ob’ektlarning kadastr hujjatini tayyorlab, ular boʻyicha mulk huquqini e’tirof etish, oʻzboshimchalik bilan egallangan yerlarda qurilgan ob’ektni buzish yoki ularga egalik huquqini berish ishlari toʻliq yakunlamagani qattiq koʻrsatib oʻtildi. Jumladan, 15 yildan ortiq vaqt foydalanib kelingan
1,1 millionta uy-joydan 751 mingtasi yoki 68 foizi boʻyicha kadastr hujjatlari tayyorlangani, ushbu ishlar nazoratdan chetda qolgani ta’kidlab oʻtildi.
Shundan kelib, chiqib Bosh vazir oʻrinbosari Zoir Mirzayevga, “Yergeodezkadastr” davlat qoʻmitasi raisi Abdushukur Abdullayevga hududiy hokimliklar bilan birga kadastr hujjati yoʻq uy-joy va yerlarni toʻliq roʻyxatga olish, oʻzboshimchalik bilan egallangan yerlar va qurilgan uylar masalasini hal etish boʻyicha qaror, dastur va grafik ishlab chiqib, amalga oshirish tompshirigʻi berildi.
Sohaga axborot kommunikatsiyalarini, jumladan koʻchmas mulk hisobini yuritish boʻyicha “yagona axborot tizimi” joriy qilish, soliq organlari bilan kunlik axborot almashinuvi yoʻlga qoʻyish ishlarida sustkashlikka yoʻl qoʻyilgan.
Davlat soliq qoʻmitasi raisi Botir Parpiyevga xatlovga koʻra aniqlangan hujjatsiz uy-joy va yerlarni kadastr organlarida roʻyxatga qoʻyish, ular boʻyicha kadastr va soliq organlaridagi ma’lumotlar bazasi toʻliq boʻlishi va yangilanib borishini ta’minlash uchun “Yergeodezkadastr” qoʻmitasi bilan hamkorlikda ish olib borish vazifasi yuklatildi.
Yer va mulkni roʻyxatga olish tartibini takomillashtirish zarurligiga yigʻilishda alohida urgʻu berildi. Buni Jahon banki e’lon qilgan reytingda O‘zbekiston “mulkni roʻyxatga olish” koʻrsatkichi boʻyicha 73-oʻrinda ekanligida ham koʻrish mumkin.
Shuning uchun, “Yergeodezkadastr” davlat qoʻmitasi Abdushukur Abdullayevga bir oy muddatda kadastr hujjatlarini tayyorlash va rasmiylashtirishni “yagona darcha” orqali avtomatlashgan tarzda amalga oshirish, bu borada soliq va notarius idoralari bilan ma’lumotlar almashinuvini yoʻlga qoʻyish yuzasidan Hukumat qarori loyihasini Vazirlar Mahkamasiga kiritishi topshirildi.
Shuningdek, qishloq xoʻjaligi yerlarini va ekish ishlari nazoratini kuchaytirish maqsadida zamonaviy uchuvchisiz uchish apparatlari “dronlar”ni xarid qilish ishlarini yakunlash, uchuvchisiz uchish apparatlarini oʻzimizda ishlab chiqarish maqsadida “Innovatsion markaz”ni tashkil etish yuzasidan qaror loyihasini ishlab chiqib, Vazirlar Mahkamasiga kiritish vazifasi yuklatildi.