O‘zbekiston Respublikasi fuqarolarini harbiy ro‘yxatga olishni tashkil qilish va uni yuritish tartibi bo‘yicha yo‘riqnomani tasdiqlash haqida

Mazkur Yo‘riqnoma O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2003-yil 4-martdan 119-sonli “O‘zbekiston Respublikasi fuqarolarini harbiy ro‘yxatga olish to‘g‘risidagi Nizomni tasdiqlash haqida”gi qarorining 5-bandiga, “Umumiy harbiy majburiyat va harbiy xizmat to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonuniga muvofiq ishlab chiqilgan bo‘lib, fuqarolarni maxsus va umumiy harbiy ro‘yxatga olishni tashkil etish va yuritish tartibini belgilaydi. 
 1. O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga muvofiq O‘zbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari safida harbiy xizmatni o‘tash O‘zbekiston Respublikasi fuqarolarining sharafli burchidir.
 2. “Umumiy harbiy majburiyat va harbiy xizmat to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonuniga muvofiq harbiy xizmat muddatli harbiy xizmat, safarbarlik chaqiruvi rezervidagi harbiy xizmat, kontrakt bo‘yicha harbiy xizmat va rezervchilar xizmati kabi xizmat turlaridan iborat.
 O‘zbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari zaxirasida va rezervida turuvchi fuqarolar — harbiy xizmatga majburlar, harbiy xizmatga chaqiriladigan va tuman (shahar) chaqiruv uchastkalarida qayd etilgan shaxslar — chaqiriluvchilar deb ataladi.
 Harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilar harbiy ro‘yxatdan o‘tishlari zarur. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilangan ro‘yxatdagi tegishli harbiy ixtisoslikka turdosh kasb bo‘yicha tayyorgarlikka ega 18 yoshdan 45 yoshgacha bo‘lgan ayollar ham harbiy ro‘yxatga kiritiladi.
 3. Harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarni harbiy ro‘yxatdan o‘tkazish davlatdagi mavjud va harbiy xizmatga yaroqli chaqiriluvchilar resurslarini ro‘yxatga olish va tahlil qilishning umumdavlat tizimi hisoblanadi. U joylardagi boshqaruv va davlat hokimiyati organlari, mahalliy harbiy boshqaruv organlari, fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlari, korxona, muassasa, tashkilotlar, shu jumladan, ta’lim muassasalarining rahbarlari tomonidan idoraviy mansubliligi va mulkchilik shakllaridan qat’iy nazar yashash, ishlash va o‘qish joylari bo‘yicha olib boriladi. 
 4. Harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarni harbiy ro‘yxatga olish tizimi mamlakatda amal qiluvchi pasport tizimi bilan bog‘liq holda yuritiladi. Ro‘yxatga olish tizimining faoliyat ko‘rsatishi O‘zbekiston Respublikasi Mudofaa va Ichki ishlar vazirliklari organlari, Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar, tumanlar, shaharlar hokimliklari, fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlari hamda korxonalar, tashkilotlar, muassasalar, shu jumladan, ta’lim muassasalari tomonidan idoraviy mansubliligi va mulkchilik shakllaridan qat’iy nazar ta’minlanadi.
 5. Harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarning harbiy ro‘yxati umumiy va maxsus ro‘yxatga bo‘linadi hamda joylarda davlat hokimiyati va boshqaruv organlari, fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlari, tashkilot, korxona, muassasa, shu jumladan, ta’lim muassasalari rahbarlari tomonidan ularning yashash, ishlash va o‘qish joylari bo‘yicha olib boriladi. 
 Maxsus harbiy ro‘yxat O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilangan ro‘yxatga muvofiq safarbarlik davri va urush davri uchun davlat boshqaruv organlari, korxona, tashkilot va muassasalarga bron qilingan harbiy xizmatga majburlarni ro‘yxatga olish va nazorat qilish uchun mo‘ljallangan.
 Umumiy harbiy ro‘yxat safarbarlik davri va urush davri uchun davlat boshqaruv organlari, korxona, tashkilot va muassasalarga bron qilinmagan harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarni shaxsiy ro‘yxatga olish va nazorat qilish uchun mo‘ljallangan. Harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarni shaxsiy ro‘yxatga olish tuman (shahar) mudofaa ishlari organlari, fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlari tomonidan, shuningdek harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilar ishlaydigan yoki o‘qiydigan korxona, muassasa, tashkilot va ta’lim muassasalari tomonidan amalga oshiriladi.
 6. Harbiy xizmatchilar va harbiy xizmatga majburlar oddiy askar, serjant va ofitsyerlar tarkibiga bo‘linadi. Harbiy xizmatga majburlar rezervdagi va zaxiradagi harbiy xizmatga majburlarga bo‘linadi. 
 Rezervdagi harbiy xizmatga majburlar tarkibiga muddatli harbiy xizmatni, kontrakt bo‘yicha harbiy xizmatni, safarbarlik chaqiruvi rezervidagi xizmatni o‘tagan fuqarolar kiradi.
 Zaxiradagi harbiy xizmatga majburlarga muddatli harbiy xizmatga chaqirilishdan va safarbarlik chaqiruvi rezervi xizmatidan ozod etilgan (salomatligiga ko‘ra harbiy ro‘yxatdan chiqarilganlardan tashqari) harbiy xizmatga majburlar, harbiy xizmatni o‘tamagan ofitsyerlar, harbiy ro‘yxatdagi ixtisosligi bo‘lgan ayollar, shuningdek muqobil xizmatni o‘tagan fuqarolar kiradi.
 7. Rezervdagi harbiy xizmatga majburlar ularga berilgan harbiy unvoniga mos ravishda “O‘zbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari rezervida xizmat” Qonuni talablari asosida harbiy ro‘yxatda turadi (1-ilova).
 8. Rezervda xizmat yoshining chegarasiga yetgan yoki salomatligiga ko‘ra belgilangan tartibda urush davridagi harbiy xizmatga yaroqsiz deb topilgan harbiy xizmatga majburlar mudofaa ishlari bo‘limlari tomonidan iste’foga o‘tkazilib harbiy ro‘yxatdan chiqariladi. Salomatligiga ko‘ra harbiy xizmatga yaroqsiz deb topilgan fuqarolar esa harbiy ro‘yxatdan chiqariladi.
 9. Tuman (shahar) chaqiruv hududlarida qayd etilgan fuqarolar qayd qilingan kundan boshlab, muddatli harbiy xizmatga chaqirilgunga qadar yoki zaxiraga o‘tkazilgunga qadar chaqiriluvchilar harbiy ro‘yxatida turadi. Chaqiriluvchilarning ro‘yxatda turish yoshining chegarasi — 27 yosh deb belgilangan.
 Safarbarlik chaqiruvi rezervidagi harbiy xizmatga o‘tkazilgan shaxslar 27 yoshga to‘lgunga qadar xizmatda bo‘ladi, shundan so‘ng ular ikkinchi toifali rezerv harbiy xizmatga majburlarning umumiy ro‘yxatiga o‘tkaziladi.
 10. “Umumiy harbiy majburiyat va harbiy xizmat to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonunining 43-moddasiga muvofiq barcha harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarning harbiy ro‘yxati O‘zbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi tomonidan o‘rnatilgan tartibga muvofiq yashash joylari bo‘yicha yuritiladi. 
 Tuman (shahar) mudofaa ishlari bo‘limlari mavjud bo‘lgan shahar va posyolkalarda yashovchi harbiy xizmatga majburlarni shaxsiy ro‘yxatga olish mudofaa ishlari bo‘limlari hamda tashkilot, korxona, muassasa va ta’lim muassasalari tomonidan amalga oshiriladi, mudofaa ishlari bo‘limlari mavjud bo‘lmagan shahar va posyolkalarda esa fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlari (qishloq, posyolka fuqarolar yig‘inlari) tomonidan amalga oshiriladi.
 11. Harbiy ro‘yxatni yuritish uchun O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2003-yil 4-martdan 119-sonli “O‘zbekiston Respublikasi fuqarolarini harbiy ro‘yxatga olish to‘g‘risidagi Nizomni tasdiqlash haqida”gi Qaroriga muvofiq hokimiyatlarda, fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlarida, korxona, tashkilot va muassasalarda bitta ishchiga to‘g‘ri keladigan ish hajmidan kelib chiqqan holda harbiy ro‘yxatga olish bilan shug‘ullanuvchi ishchilar tayinlanadi: 
 a) hokimiyatlarda va fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlarida:
 agar ro‘yxatda 500 nafardan 1000 nafargacha harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilar mavjud bo‘lsa, harbiy ro‘yxatni yuritish uchun shtatda bitta xodim, ro‘yxatda 1000 nafardan 2000 nafargacha harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilar bo‘lsa, ikkita xodim va bundan ortiqcha har bir 1000 nafar harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilar uchun — bir nafar xodim ajratiladi; 
 b) korxona, muassasa, tashkilot va ta’lim muassasalarida:
 agar ro‘yxatda 500 nafardan 1000 nafargacha harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilar mavjud bo‘lsa, bitta alohida xodim 2000 nafardan 4000 nafargacha harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilar bo‘lsa — ikki nafar xodim, ro‘yxatda 4000 nafardan 7000 nafargacha harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilar bo‘lsa — uch nafar xodim va bundan ortiq har 3000 nafar harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilar uchun — bir nafar xodim ajratiladi. 
 Hokimiyatlarda fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlarida korxona, tashkilot, muassasa, ta’lim muassasalarda idoraviy mansubliligi va mulkchilik shakllaridan qat’iy nazar, 500 nafardan kam miqdorda harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarni bron qilish bo‘yicha ishlar belgilangan tartibda shu joyda ishlovchi xodimlardan biriga qo‘shimcha vazifa sifatida yuklanadi. 
 12. Harbiy ro‘yxat ishlari bilan shug‘ullanuvchi xodimlarni ishga tayinlash, boshqa lavozimga o‘tkazish, ishdan bo‘shatish, hokimlar, fuqarolar yig‘ini raislari, korxona, muassasa, tashkilot va ta’lim muassasalari rahbarlari tomonidan hamda idoraviy mansubliligi va mulkchilik shakllaridan qat’iy nazar, mudofaa ishlari bo‘limi boshliqlari bilan kelishilgan holda olib boriladi.
 13. Hokimiyatlar, fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlari, korxona, tashkilot, muassasa, ta’lim muassasalarida idoraviy mansubliligi va mulkchilik shakllaridan qat’iy nazar, harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilar harbiy ro‘yxatini yuritish va tashkillashtirish ishlari bo‘yicha umumiy rahbarlik Mudofaa vazirligi tomonidan amalga oshiriladi.
 14. O‘zbekiston Respublikasi vazirliklari va idoralariga, Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklariga O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2003-yil 4-martdan 119-sonli “O‘zbekiston Respublikasi fuqarolarini harbiy ro‘yxatga olish to‘g‘risidagi Nizomni tasdiqlash haqida”gi qarori talablarini sifatli va samarali bajarish, harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarni to‘la qamrab olgan holda harbiy ro‘yxatga olishni to‘la to‘kis amalga oshirishni ta’minlash yuklanadi.
 15. Hokimliklar, korxonalar, tashkilotlar, muassasalarda harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarni ro‘yxatga olish quyidagi maqsadlarda yuritiladi:
 O‘zbekiston Respublikasi fuqarolari tomonidan umumiy harbiy majburiyatni bajarish va harbiy ro‘yxat qoidalariga (3-ilova) amal qilinayotganligi ustidan nazoratni ta’minlash;
 O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlangan ro‘yxatga muvofiq rahbarlar, muhandis-texnik xodimlar, malakali ishchilarni safarbarlik va urush davri uchun bron qilish ishlarini o‘z vaqtida rasmiylashtirishni tashkil qilish; 
 safarbarlik bo‘yicha chaqiriladigan mutaxassislarning o‘rnini to‘ldirish uchun oldindan rezerv kadrlar tayyorlash;
 mahalliy harbiy boshqaruv organlariga safarbarlik tadbirlarini o‘tkazishda yordam berish.
 16. Barcha korxona, tashkilot, muassasa, jumladan, ta’lim muassasalarida muhandis-texnik xodimlar, ishchilar, xizmatchilar va o‘quvchilardan iborat harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarni ro‘yxatga olish II bo‘limda harbiy ro‘yxat haqida ma’lumotlar yoziladigan shaxsiy varaqalar (T-2 shakl, 11-ilova) bo‘yicha olib boriladi.
 17. Korxona, tashkilot, muassasa, jumladan, ta’lim muassasalarida ishlaydigan va o‘qiydigan harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarning shaxsiy varaqasidagi II bo‘limni to‘ldirish quyidagi harbiy ro‘yxat hujjatlariga asoslanib olib boriladi: 
 harbiy xizmatga majburlar uchun — harbiy guvohnoma, zaxiradagi ofitser guvohnomasi;
 muqobil xizmat xizmatchilari uchun — muqobil xizmat xizmatchisining guvohnomasi;
 safarbarlik chaqiruvi rezervi xizmatchilari uchun — harbiy guvohnoma yoki mudofaa ishlari bo‘limining safarbarlik chaqiruvi rezervida harbiy xizmatni o‘tayotganligini tasdiqlovchi ma’lumotnomasi;
 chaqiriluvchilar uchun — chaqiruv uchastkasida qayd etilganligi haqida guvohnoma.
 18. Rezervdagi va zaxiradagi askarlar, matroslar, serjantlar shaxsiy varaqalarining II bo‘limini to‘ldirishda quyidagi talablarga rioya qilinadi:
 a) “Hisob guruhi” satrida “A” yoki “BQ”, “HDF”, “MXX”, “IIV”, “DChQQ” (Harbiy guvohnomaning 21-bandiga mos ravishda);
 b) “Hisob toifasi” satrida — rezerv yoki zaxira (harbiy guvohnomaning 20-bandi).
 v) “Tarkibi” satrida — askarlar, matroslar, serjantlar (harbiy guvohnomaning 22- bandi); 
 g) “Harbiy unvoni” satrida — oddiy askar, matros, kichik serjant, serjant, katta serjant, 2-darajadagi starshina, 1-darajadagi starshina, bosh starshina (harbiy guvohnomaning 16-bandi);
 d) “Harbiy hisob mutaxassisligi №____” satrining sur’atida uchta raqamdan iborat harbiy hisob mutaxassisligining soni yoziladi (HHM), maxrajida esa harbiy hisob mutaxassisligining to‘liq raqamli belgisi ko‘rsatiladi (harbiy guvohnomaning 25-bandi);
 e) “Harbiy xizmatga yaroqliligi” satrida quyidagilar ko‘rsatiladi:
 agar harbiy guvohnomaning II bo‘lim 7-bandida va V bo‘limida harbiy xizmatga yaroqliligi ko‘rsatilgan yozuv bo‘lsa, “harbiy xizmatga yaroqli” deb yoziladi;
 agar harbiy guvohnomaning V bo‘limida O‘R MV 2003-yil 1-martdagi 137-sonli buyrug‘ining tegishli moddasi va bandi bilan ___ -moddasining ___ -bandiga asoslanib “tinchlik davrida harbiy xizmatga yaroqsiz” yozuvi bo‘lsa, u holda “tinchlik davrida harbiy xizmatga yaroqsiz” deb yoziladi;
 agar harbiy guvohnomaning 28-bandida mudofaa vazirining 2003-yil 1-martdagi 137-sonli buyrug‘ining ___-moddasi ____-bandiga asoslangan holda tegishli yozuvlar bo‘lsa, “harbiy xizmatga yaroqsiz, harbiy ro‘yxatdan chiqarilish bilan” deb yoziladi;
 j) “Yashash joyidagi mudofaa ishlari bo‘limining nomi” satrida harbiy xizmatga majburlarning harbiy ro‘yxatda turadigan mudofaa ishlari bo‘limining nomi ko‘rsatiladi;
 z) “Maxsus harbiy ro‘yxatda turadimi” satrida qalam bilan chaqiruv muddati kechiktirilganligi haqidagi guvohnomaning seriyasi va soni, harbiy xizmatga majburlarning bron qilingan ro‘yxatning soni, bo‘limi, bandi hamda mudofaa ishlari bo‘limining chaqiruv muddatini kechiktirish kunining sanasi yoziladi.
 19. Rezervdagi hamda zaxiradagi general va ofitsyerlarning shaxsiy varaqalarida harbiy ro‘yxat to‘g‘risidagi ma’lumotlar quyidagi alohida tomonlarni e’tiborga olgan holda ushbu qo‘llanmaning 17-moddasida ko‘rsatilgan tartibda to‘ldiriladi:
 a) “Hisob guruhi” satri to‘ldirilmaydi;
 b) “Hisob toifasi” satrida rezerv yoki zaxira deb ko‘rsatiladi;
 v) “Tarkib” satrida zaxiradagi ofitser harbiy guvohnomasining 7-bandida ko‘rsatilgan ixtisoslik (qo‘mondonlik, muhandislik va texnik, shaxsiy tarkib bilan ishlash, yuridik, tibbiy, veterinariya va hokazolar) ko‘rsatiladi;
 g) “Harbiy hisob mutaxassisligi” satrida mutaxassisligi olti xonali raqam bilan belgilanadi (zaxiradagi ofitser guvohnomasining 9-bandi);
 d) “Harbiy xizmatga yaroqliligi” satri harbiy ro‘yxatda turgan rezerv va zaxiradagi ofitsyerlar uchun to‘ldirilmaydi. Harbiy ro‘yxatdan umuman o‘chirilgan ofitsyerlar uchun bu satr zaxiradagi ofitser guvohnomasining 22-bandidagi yozuvga asoslanib to‘ldiriladi. 
 20. Chaqiriluvchilarning shaxsiy varaqalarini to‘ldirishda “Hisob guruhi” satriga “chaqiriluvchi” deb, “Yashash joyidagi MIB nomi” satrida harbiy ro‘yxatda turgan mudofaa ishlari bo‘limining nomi, “Maxsus ro‘yxatda turadimi” satrida chaqiruv muddatini kechiktirishdan chaqiriluvchi foydalanishi va qancha muddatga foydalanishi ko‘rsatiladi.
 21. Safarbarlik chaqiruvi rezervi xizmatchilarining shaxsiy varaqalarini to‘ldirishda “Hisob guruhi” satrida “SChR xizmatchisi” deb, “Yashash joyidagi mudofaa ishlari bo‘limining nomi” satrida u harbiy ro‘yxatda turgan MIB nomi ko‘rsatiladi.
 22. O‘zbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarining rezervda va zaxirada bo‘lish yoshining chegarasiga yetgan shaxslarning shaxsiy varaqalarida mudofaa ishlari bo‘limining ko‘rsatmasiga binoan shu yilning 1-yanvaridan harbiy ro‘yxat haqidagi ma’lumotlar chizib (o‘chirib) tashlanadi va “yoshi bo‘yicha harbiy ro‘yxatdan chiqarildi” deb belgilanadi. 
 23. Harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarning shaxsiy varaqalari alohida kartotekada alfavit tartibida qat’iy saqlanadi, kartoteka sakkiz guruhga bo‘linadi:
 birinchi — rezervdagi general va ofitsyerlarning shaxsiy varaqalari;
 ikkinchi — zaxiradagi general va ofitsyerlarning shaxsiy varaqalari;
 uchinchi — rezervdagi serjant va oddiy askarlarning shaxsiy varaqalari;
 to‘rtinchi — zaxiradagi serjant va oddiy askarlarning shaxsiy varaqalari;
 beshinchi — harbiy xizmatga majbur ayollarning shaxsiy varaqalari;
 oltinchi — chaqiriluvchilarning shaxsiy varaqalari;
 yettinchi — safarbarlik chaqiruvi rezervi xizmatchilarining shaxsiy varaqalari;
 Urush davrida chaqiruv muddatini kechiktirish huquqiga ega bo‘lgan harbiy xizmatga majburlarning shaxsiy varaqalari har bir guruhda alohida ajratilib qo‘yiladi. 
 Yoshi yoki salomatligiga ko‘ra harbiy ro‘yxatdan chiqarilgan shaxslarning shaxsiy varaqalari tashkilot, korxona, muassasaning umumiy kartotekasida saqlanadi.
 Yirik korxonalarda shaxsiy varaqalardan tuzilgan kartoteka yuqorida ko‘rsatilgan sakkiz guruhga bo‘lingan holda sexlar bo‘yicha joylashtirilishi mumkin.
 Harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarining shaxsiy varaqalaridan tuzilgan kartoteka maxfiy hujjatlarga qo‘yilgan talablar asosida saqlanadi.
 24. Harbiy ro‘yxat masalalari bo‘yicha tadbirlarini bajarish jarayonida korxona, tashkilot, muassasa, jumladan, ta’lim muassasasi ma’muriyatlari quyidagilarga majbur:
 O‘zbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi va Davlat statistika qo‘mitasi tomonidan belgilangan qoida va shakllar bo‘yicha barcha harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilar ro‘yxatining to‘laligi va sifatliligini ta’minlash; 
 rezervdagi va zaxiradagi ofitsyerlar guvohnomalari, rezervdagi, zaxiradagi harbiy xizmatga majburlarning, safarbarlik chaqiruvi rezervi xizmatchilarining harbiy guvohnomalari, chaqiriluvchilarni ro‘yxatga olganligini bildiruvchi guvohnomalari, muqobil xizmat xizmatchilarining guvohnomalaridagi yozuvlarni, ularning shaxsiy varaqalaridagi (T-2 shakl) yozuvlar bilan solishtirib aniqlik kiritish va bu shaxsiy varaqalarini har yili kamida bir marta tuman (shahar) mudofaa ishlari bo‘limlariga taqqoslash uchun taqdim qilish;
 harbiy xizmatga majburlar, safarbarlik chaqiruvi rezervi xizmatchilari, muqobil xizmat xizmatchilari va chaqiriluvchilarning oilaviy ahvoli, yashash joyi, xizmat faoliyati, texnik va umumta’lim tayyorgarligidagi o‘zgarishlarni muntazam hisobga olib borish, bu haqda tegishli harbiy hisob organlarga ular belgilagan muddatlarda, lekin har oyda kamida bir marta ma’lumot berish;
 O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlangan bron qilish bo‘yicha ro‘yxatga muvofiq iqtisodiyotning turli tarmoqlari uchun rahbarlar, muhandis-texnik xodimlar, malakali ishchilardan iborat harbiy xizmatga majburlarni o‘z vaqtida bron qilishni rasmiylashtirish;
 har yili dekabr oyida tegishli tuman (shahar) mudofaa ishlari bo‘limlariga harbiy xizmatga tayyorlash lozim bo‘lgan chaqiriqqacha yoshdagi o‘smirlar ro‘yxatini (3-ilova) va tuman (shahar) chaqiruv hududlarida qayd qilinishi lozim bo‘lgan o‘smirlar ro‘yxatini (4-ilova) taqdim qilish; 
 mudofaa ishlari bo‘limlarining talablariga binoan harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarni mudofaa ishlari bo‘limlariga kelishlari haqida xabardor qilish hamda o‘z vaqtida yetib kelishlarida ko‘maklashish;
 yangi ishga (o‘qishga) qabul qilingan va ishdan bo‘shatilgan (o‘qishdan chiqarib yuborilgan) barcha harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilar haqida yetti kunlik muddat ichida mudofaa ishlari bo‘limiga xabar berish;
 fuqarolarni ishga (o‘qishga) qabul qilishda ularda harbiy hisob hujjatlari mavjudligini tekshirish (harbiy xizmatga majburlarda — zaxiradagi ofitser guvohnomasi, harbiy guvohnoma, chaqiriluvchilarda — chaqiruv uchastkasida qayd qilinganligi haqida guvohnoma, muqobil xizmat xizmatchilarida — muqobil xizmat xizmatchisining guvohnomasi, safarbarlik chaqiruvi rezervi xizmatchilarida — harbiy guvohnoma yoki mudofaa ishlari bo‘limidan berilgan safarbarlik chaqiruvi rezervida xizmatni o‘tayotganligi haqida ma’lumotnoma) va harbiy ro‘yxatda turish-turmasligini aniqlash lozim. Fuqarolar faqat yashash joylari bo‘yicha harbiy ro‘yxatga qo‘yilgandan so‘ng ishga (o‘qishga) qabul qilinadi;
 mudofaa ishlari bo‘limiga taqdim qilish uchun harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilardan tilxat bilan harbiy hisob hujjatlarini qabul qilish (5-ilova); 
 hokimliklar, korxona, tashkilot va muassasalarda harbiy xizmatga majburlarni bron qilish holatlarini mudofaa ishlari bo‘limlari va yuqori tashkilotlar tomonidan tekshirish jurnali yuritish (6-ilova).
 25. Fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlarida tegishli tuman (shahar) mudofaa ishlari bo‘limlaridagi shaxsiy (sifat bo‘yicha) harbiy ro‘yxat ishlarining haqqoniyligini ta’minlash, yashash joyi bo‘yicha harbiy ro‘yxatga qo‘yish va ro‘yxatdan chiqarishda harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarga qulaylik yaratish maqsadida harbiy xizmatga majburlar, chaqiriluvchilar, safarbarlik chaqiruvi rezervi va muqobil xizmat xizmatchilarining boshlang‘ich ro‘yxati yuritiladi.
 26. Fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlarida harbiy xizmatga majburlar, safarbarlik chaqiruvi rezervi va muqobil xizmat xizmatchilarining harbiy ro‘yxati boshlang‘ich hisob varaqalari bo‘yicha (7-ilova), chaqiriluvchilar harbiy hisobi esa nomma-nom ro‘yxat bo‘yicha yuritiladi (8-ilova).
 27. Fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlarida harbiy xizmatga majburlar, chaqiriluvchilar, safarbarlik chaqiruvi rezervi xizmatchilari va muqobil xizmatchilari boshlang‘ich harbiy ro‘yxatni yuritish quyidagi asosiy harbiy hisob hujjatlariga ko‘ra olib boriladi:
 harbiy xizmatga majburlar uchun — harbiy guvohnoma, zaxiradagi ofitser guvohnomasi;
 muqobil xizmat xizmatchilari uchun — muqobil xizmat xizmatchisining guvohnomasi;
 safarbarlik chaqiruvi rezervi xizmatchilari uchun — harbiy guvohnoma yoki safarbarlik chaqiruvi rezervida xizmat qilganligini tasdiqlovchi mudofaa ishlari bo‘limining ma’lumotnomasi; 
 chaqiriluvchilar uchun — chaqiruv uchastkalarida qayd qilinganligi haqida guvohnoma.
 28. Boshlang‘ich hisob varaqasi (7-ilova) sakkiz guruhga bo‘lingan kartotekada alfavit bo‘yicha saqlanadi:
 birinchi — rezervdagi general va ofitsyerlarning boshlang‘ich hisob varaqalari;
 ikkinchi — zaxiradagi general va ofitsyerlarning boshlang‘ich hisob varaqalari;
 uchinchi — rezervdagi oddiy askar va serjantlarning boshlang‘ich hisob varaqalari;
 to‘rtinchi — zaxiradagi oddiy askar va serjantlarning boshlang‘ich hisob varaqalari;
 beshinchi — harbiy xizmatga majbur ayollarning boshlang‘ich hisob varaqalari;
 oltinchi — chaqiriluvchilarning boshlang‘ich hisob varaqalari; 
 yettinchi — safarbarlik chaqiruvi rezervi xizmatchilarining boshlang‘ich hisob varaqalari;
 sakkizinchi — muqobil xizmat xizmatchilarining boshlang‘ich hisob varaqalari.
 Safarbarlik guvohnomasiga ega bo‘lgan rezervdagi harbiy xizmatga majburlarning boshlang‘ich hisob varaqalari alohida ajratilib komandalar bo‘yicha tahlanadi. Kartotekalarning harbiy hisob belgilari va tayinlanishi bo‘yicha tuman (shahar) mudofaa ishlari bo‘limlarining boshliqlari ishlash uchun qulayligiga qarab boshqacha tartibda joylashtirilishi mumkin.
 29. Fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlari boshlang‘ich harbiy ro‘yxat masalalari bo‘yicha tadbirlarni bajarish jarayonida quyidagilarga majbur:
 xizmat ko‘rsatayotgan hududda yashovchi barcha harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilar ro‘yxatining to‘la qamrab olinganligini va sifatliligini ta’minlash; 
 harbiy xizmatga majburlar, safarbarlik chaqiruvi rezervi xizmatchilari, muqobil xizmat xizmatchilari va chaqiriluvchilarning boshlang‘ich hisob varaqalarini zaxiradagi ofitsyerlar guvohnomasi, rezervdagi va zaxiradagi harbiy xizmatga majburlar, safarbarlik chaqiruvi rezervi xizmatchilarining harbiy guvohnomalari, chaqiriluvchilarning qayd qilinganlik guvohnomalari, muqobil xizmat xizmatchilarining guvohnomalari bilan solishtirib, ushbu varaqalarni har yili kamida bir marta tuman (shahar) mudofaa ishlari bo‘limiga taqqoslash uchun taqdim qilish;
 harbiy ro‘yxatga qo‘yilgan va ro‘yxatdan chiqarilgan barcha harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilar haqida o‘n kun muddat ichida tuman (shahar) mudofaa ishlari bo‘limiga ma’lumot berish;
 doimiy yoki bir yarim oydan ortiq muddatga vaqtincha yashash uchun kelgan harbiy xizmatga majburlarni uch kun muddat ichida harbiy ro‘yxatga qo‘yish, chaqiriluvchilarni esa ro‘yxatga olish hamda boshqa joyga doimiy yoki vaqtincha (bir yarim oydan ortiq muddatga) yashash uchun ketayotgan, uch oydan ortiq muddatga xizmat safariga, ta’tilga yoki davolanishga ketayotgan harbiy xizmatga majburlarni harbiy ro‘yxatdan, chaqiriluvchilarni esa chaqiriluvchilar ro‘yxatidan chiqarish; 
 doimiy yoki vaqtincha yashash uchun kelib harbiy ro‘yxatda turmayotgan harbiy xizmatga majburlarni va chaqiruv uchastkalarida ro‘yxatdan o‘tmagan chaqiriluvchilarni aniqlash hamda aniqlangan harbiy xizmatga majburlarni harbiy ro‘yxatga qo‘yish, chaqiriluvchilarni esa mudofaa ishlari bo‘limiga yuborish;
 mudofaa ishlari bo‘limi boshlig‘ining talabiga binoan harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarni mudofaa ishlari bo‘limiga kelishlari haqida xabardor qilish hamda o‘z vaqtida ular talab qilgan punktga yetib kelishlariga yordam berish;
 harbiy xizmatga majburlarning boshlang‘ich hisob varaqasi (7-ilova) va chaqiriluvchilar ro‘yxatiga (8-ilova) ma’lumoti, ish joyi, lavozimi, oilaviy ahvoli va yashash joyi bo‘yicha o‘zgarishlarni kiritib borish hamda har oyda mudofaa ishlari bo‘limi boshlig‘iga bu haqda ma’lumot berish; 
 har yili kamida bir marta harbiy xizmatga majburlarning hisob varaqasi va chaqiriluvchilarning ro‘yxatidagi ma’lumotlarni uy daftarlari (qayd qilish varaqalari) bilan solishtirish hamda uyma-uy aylanib harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarning haqiqiy sonini aniqlash. Xuddi shu muddatlarda aniqlik kiritilgan boshlang‘ich hisob varaqalarini tuman mudofaa ishlari bo‘limidagi hisob ma’lumotlari bilan solishtirish. Hisobda turuvchi chaqiriluvchilar ro‘yxatini tuman mudofaa ishlari bo‘limidagi hisob ma’lumotlari bilan chaqiriqqacha yoshdagi o‘smirlar chaqiruv hududlarida qayd qilingach, fuqarolar muddatli harbiy xizmatga chaqirilishi oldidan hamda mudofaa ishlari bo‘limi boshlig‘ining ko‘rsatmasiga binoan boshqa muddatlarda taqqoslab chiqish; 
 har yili dekabr oyida harbiy xizmatga tayyorlanishi lozim bo‘lgan o‘smirlarning ro‘yxatini (3-ilova) va chaqiruv uchastkalarida qayd qilinishi lozim bo‘lgan o‘smirlarning ro‘yxatini (9-ilova) tuzib tuman mudofaa ishlari bo‘limiga taqdim qilish;
 salomatligida ro‘y bergan o‘zgarishlar haqida arz qilgan harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarni hisobga olish va har oyda bir marta bu haqda tuman mudofaa ishlari bo‘limiga ma’lumot berish;
 O‘zbekiston Respublikasi fuqarolariga harbiy ro‘yxat bo‘yicha burchlarini tushuntirish va ular tomonidan amaldagi harbiy ro‘yxat qoidalariga rioya qilishlarini nazorat qilish. “Umumiy harbiy majburiyat va harbiy xizmat to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonunini buzgan harbiy xizmatchilar ustidan ma’lumotnoma (10-ilova) tuzish va qonunbuzarlarni javobgarlikka tortish hamda tuman mudofaa ishlari bo‘limiga taqdim qilish;
 faoliyat yuritayotgan hududdagi harbiy ro‘yxat holati hamda harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilar tomonidan harbiy ro‘yxat qoidalarining buzilish hollari haqida hokimlikka ma’lumotlar berish.
 30. Fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlari harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarni harbiy ro‘yxatga olish quyidagilarni hisobga olib boradi: 
 faoliyat yuritayotgan hududga boshqa mudofaa ishlari bo‘limidan doimiy yoki bir yarim oydan ortiq muddatga vaqtincha yashash uchun kelganlarni; 
 muddatli harbiy xizmatni o‘tagandan so‘ng rezervga bo‘shatilganlarni;
 bu toifadagi harbiy xizmatga majburlarni tuman mudofaa ishlari bo‘limida harbiy hisob hujjatlarini rasmiylashtirgandan so‘ng ro‘yxatga qo‘yiladi;
 turli sabablarga qo‘ra zaxiraga o‘tkazilgan va mudofaa ishlari bo‘limidan harbiy guvohnoma olgan chaqiruv yoshidagi (18 — 27 yosh) erkak fuqarolarni.
 31. Doimiy yoki bir yarim oydan ortiq muddatga vaqtincha yashash uchun tuman (shahar) mudofaa ishlari bo‘limi mavjud bo‘lmagan, lekin ichki ishlar organlarining pasport stollari mavjud bo‘lgan shahar va posyolkalarga kelgan harbiy xizmatga majburlar harbiy ro‘yxatga qo‘yishni rasmiylashtirish uchun uy-joy mulkdorlari shirkatiga pasport bilan birga harbiy guvohnomalarini ham topshiradilar. Qishloqqa kelgan harbiy xizmatga majburlar uch kun muddat ichida harbiy hisob hujjatlari bilan harbiy ro‘yxatga qo‘ydirish uchun fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlariga shaxsan kelishga majburdirlar.
 Ba’zi joylarda ish faoliyati doimo ko‘chib yurish bilan bog‘liq bo‘lgan harbiy xizmatga majburlarni tuman mudofaa ishlari bo‘limi boshlig‘ining ruxsati bilan harbiy ro‘yxatga olish va chiqarish ular mudofaa ishlari bo‘limiga kelmay amalga oshiriladi. Bunday holda harbiy guvohnoma, zaxiradagi ofitsyerlar guvohnomasi, chaqiruv uchastkasida qayd qilinganlik guvohnomasi mudofaa ishlari bo‘limiga fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organi farmoyishi bilan olib boriladi.
 Chaqiriluvchilar harbiy ro‘yxatdan chiqish uchun tuman mudofaa ishlari bo‘limiga shaxsan kelishlari va yangi yashash joyiga borgach uch kun muddatda harbiy ro‘yxatga turishlari shart.
 Chaqiriluvchilarni uy daftarlari (qaydlov varaqasi) bo‘yicha ro‘yxatga qo‘yish faqat chaqiruv hududida qayd etish guvohnomasida mudofaa ishlari bo‘limi tomonidan ro‘yxatga olinganligi haqidagi yozuvlar bo‘lgandagina amalga oshiriladi. Faoliyat yuritilayotgan hududga bir yarim oygacha xizmat safari, o‘qish, ta’til yoki davolanishga esa uch oygacha muddatga kelgan chaqiriluvchilar qayd etish guvohnomalarida avvalgi yashagan hududlaridagi mudofaa ishlari bo‘limining ro‘yxatdan chiqarilganligi to‘g‘risidagi belgisi bo‘lsa, vaqtincha ro‘yxatga qo‘yiladi. Bunday shaxslar haqida fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlari tuman mudofaa ishlari bo‘limiga ma’lumot berishadi. 
 32. Harbiy xizmatga majburlarni harbiy ro‘yxatga olish va chaqiriluvchilarni hisobga kiritish bo‘yicha quyidagi ishlar bajariladi:
 a) harbiy guvohnomalar, zaxiradagi ofitsyerlar guvohnomasi va chaqiriluvchilarning qayd etish guvohnomalarining haqqoniyligi, egasiga tegishliligi sinchiklab tekshiriladi. Harbiy hisob hujjatlarini o‘z egasiga tegishli ekanligini harbiy guvohnoma, zaxiradagi ofitser guvohnomasi va chaqiriluvchining qayd etish guvohnomasidagi sur’at pasportdagi sur’ati hamda harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchining tashqi qiyofasi bilan solishtirib ko‘rish orqali aniqlanadi. Bundan tashqari harbiy hisob hujjatlarida barcha varaqlarning mavjudligi, ularni qalbakilashtirish, izohlanmagan to‘g‘rilashlardan xolisligi hamda harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchini avvalgi yashash joyidagi harbiy hisob organidan ro‘yxatdan chiqarilganligi, chaqiriluvchining shu joydagi mudofaa ishlari bo‘limida ro‘yxatga olinganligi va fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlariga o‘z muddatida kelganligi tekshiriladi. Harbiy hisob hujjatlarida turli xil tafovutlar, noaniqliklar va qalbakilashtirishlar hamda alohida varaqlarning yo‘qolganligi aniqlansa, fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlari bu haqda tuman mudofaa ishlari bo‘limi boshlig‘iga ma’lum qiladi va uning ko‘rsatmasiga binoan tegishli choralarni qo‘llaydi. Fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlarida harbiy hisob hujjatlarini qoldirish zarurati tug‘ilganda harbiy xizmatga majburlarga (chaqiriluvchiga) ushbu qo‘llanmaning 4-ilovasida ko‘rsatilgan shaklda tilxat beriladi; 
 b) barcha harbiy xizmatga majburlarga boshlang‘ich hisob varaqasi (2-ilova) to‘ldiriladi, chaqiriluvchilar esa chaqiriluvchilar ro‘yxatiga (3-ilova) kiritiladi va ularga alfavit varaqalari (11-ilova) to‘ldiriladi. Rezervdagi serjant, starshina, askar va matroslarga, bundan tashqari (12-ilova) ko‘rsatilgan Qoidalarga muvofiq hisob varaqalari 32-bandda ko‘rsatilgan qoidalar asosida to‘ldiriladi. Ushbu ko‘rsatilgan hujjatlar, harbiy guvohnomalar, zaxiradagi ofitsyerlar guvohnomalari va chaqiriluvchilarning qayd etish guvohnomalaridagi yozuvlarga to‘la mos ravishda to‘ldiriladi. Bunda ma’lumoti, ish joyi, lavozimi, yashash joyi va oilaviy ahvoli haqidagi ma’lumotlar ular aniqlangandan so‘ng yoziladi. Ba’zi hisob belgilarida noto‘g‘ri yozuvlar bo‘lsa, harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilar harbiy ro‘yxatga olib rasmiylashtirilgandan so‘ng ularning hujjatlariga tegishli o‘zgartirishlar kiritish uchun mudofaa ishlari bo‘limiga yuboriladi; 
 v) tuman mudofaa ishlari bo‘limiga uchragandan so‘ng fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlariga kelgan, tuman ichida yashash joyini o‘zgartirgan harbiy xizmatga majburlarga familiyasi, ismi, otasining ismi, yashash joyi, ish joyi, lavozimi ko‘rsatilgan nomma-nom ro‘yxat to‘ldiriladi va tuman mudofaa ishlari bo‘limiga yuboriladi. Tuman ichida yashash joyini o‘zgartirgan shaxslarga esa bundan tashqari avval harbiy ro‘yxatda turgan harbiy hisob tashkilotlarining nomi ko‘rsatiladi. Bunday harbiy xizmatga majburlarga fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlarida hisob varaqalari (12-ilova) to‘ldirilmaydi;
 g) harbiy ro‘yxatga olingan harbiy xizmatga majburlarning harbiy guvohnomalaridagi VIII bo‘limda va qayd etish varaqasida (uy daftarida) muhr bilan ularni ro‘yxatga olinganligi haqida belgi qo‘yiladi (13-ilova).
 d) boshqa tumanlardan safarbarlik guvohnomasi bilan kelgan harbiy xizmatga majburlar haqida mudofaa ishlari bo‘limiga ma’lumot beriladi. Safarbarlik guvohnomasini olish mudofaa ishlari bo‘limi boshlig‘ining ko‘rsatmasi bilan amalga oshiriladi va bu haqda harbiy guvohnomaning VI bo‘limida maxsus muhr bilan belgi qo‘yiladi (13-ilova).
 e) fuqarolar yig‘inlariga yangi kelgan harbiy xizmatga majburlarning hisob varaqalari, ulardan olingan safarbarlik guvohnomalari, hisob varaqalari to‘ldirmay ro‘yxatga olingan harbiy xizmatga majburlar ro‘yxati hamda chaqiriluvchilarning alfavit varaqalarini o‘n kunda bir marta belgilangan tartibda tuman mudofaa ishlari bo‘limlariga yuboradi;
 j) ro‘yxatga olingan harbiy xizmatga majburlarning boshlang‘ich hisob varaqalari kartotekaga joylashtiriladi.
 33. Oddiy askar va serjantlar tarkibining hisob varaqasi (12-ilova) fuqarolar yig‘inlarida harbiy guvohnomadagi ma’lumotlar bilan bir xil tartibda va mos ravishda to‘ldiriladi. Etishmayotgan ma’lumotlarni hisob varaqasiga harbiy xizmatga majburlar bilan shaxsan suhbatlashib to‘ldiriladi.
 Hisob varaqalari faqat qora va binafsha rangli siyohda chiroyli yozuv bilan to‘ldiriladi.
 Harbiy xizmatga majburlarning ish joyi, lavozimi, yashash joyi, oilaviy ahvoli va oilasining yashash joyi haqidagi ma’lumotlar (hisob varaqasidagi 6-7-bandlar) faqat oddiy yumshoq qalam bilan yoziladi.
 Hisob varaqalari quyidagi tartib va talablarga amal qilgan holda to‘ldiriladi:
 harbiy guvohnomaning seriya va raqami hisob varaqasining bosh qismida harbiy xizmatga majburlarning qo‘lidagi harbiy guvohnomaning seriya va raqamiga mos ravishda yoziladi, VII bo‘limining oxirida esa hisob varaqasi qachon va qaysi mudofaa ishlari bo‘limi tomonidan berilganligi ko‘rsatiladi; yuqoridagi chap katakdagi “tug‘ilgan yili”, “familiyasi, ismi, otasining ismi”, “tug‘ilgan joyi va yili, oyi, kuni”, “millati” (1-2-bandlar) satrlari pasport va guvohnomadagi ma’lumotlar bo‘yicha to‘ldiriladi. Tug‘ilgan joyi quyidagi tartibda to‘ldiriladi: viloyat, tuman, qishloq (posyolka) yoki shahar. 
 “Harbiy xizmatga yaroqliligi” katagi harbiy xizmatga majburlarning harbiy xizmatga yaroqliligi (yaroqsizligi) haqidagi tibbiy ko‘rsatmalarga muvofiq to‘ldiriladi:
 agar harbiy guvohnomaning II bo‘lim, 7-bandida va V bo‘limida harbiy xizmatga yaroqli deb yozilgan bo‘lsa, “yaroqli” deb;
 agar harbiy guvohnomaning V bo‘limida mudofaa vazirining 2003-yil 1-martdagi 137-sonli buyrug‘ining __ -moddasi __ -bandiga asoslangan holda harbiy xizmatga yaroqsizligi haqida yozuvlar bo‘lsa, “yaroqsiz” deb;
 agar “YaHHCh” harbiy guvohnomaning 28-bandida mudofaa vazirining 2003-yil 1-martdagi 137-sonli buyrug‘ining ___ -moddasi __ -bandiga asoslangan holda harbiy xizmatga yaroqsiz, harbiy ro‘yxatdan chiqarish degan yozuvi bo‘lsa, u holda “yaroqsiz,” deb yoziladi. 
 Millati 2-bandda pasportdagi yozuvga asoslanib yoziladi.
 3-bandda oliy yoki o‘rta maxsus ma’lumotga ega bo‘lgan shaxslar uchun o‘quv yurtining to‘liq nomi, qaysi yili va qanday mutaxassislik bilan tamomlaganligi ko‘rsatiladi. Agar oliy yoki o‘rta maxsus o‘quv yurtini tamomlamagan bo‘lsa, qaysi bosqichni yoki sinfni tugallaganligi ko‘rsatiladi. Agar harbiy xizmatga majburlar bir nechta o‘quv yurtini tugatgan bo‘lsa, u holda eng yuqori ma’lumot beradigan o‘quv yurti ko‘rsatiladi. Litsey va kollejlarni tamomlagan shaxslar uchun hisob varaqasi to‘ldirishda qaysi litseyni (kollejni), qachon va qanday mutaxassislik bo‘yicha tamomlaganligi ko‘rsatiladi, o‘quvchilarga esa o‘rta maktabning qaysi sinfida, oliy yoki o‘rta maxsus o‘quv yurtining qaysi bosqichida o‘qiyotganligi ko‘rsatiladi. Masalan: “o‘rta maktabning 11-sinfida o‘qiydi” yoki “Toshkent davlat universitetining amaliy matematika fakultetida 3-bosqichda o‘qiydi”, “Industrial kollejning 2-bosqichida o‘qiydi”. Faqat umumta’lim ma’lumotiga ega bo‘lganlar uchun “o‘rta maktabning 11-sinfini tamomlagan” yoki “to‘liqsiz, o‘rta maktabning 9-sinfini tamomlagan”. 
 4-bandda olgan ma’lumoti va ish tajribasi natijasida egallagan asosiy fuqarolik mutaxassisligi, malakasi bo‘yicha darajasi va toifasi ko‘rsatiladi. Harbiy xizmatga majburlar bir nechta fuqarolik mutaxassisligiga ega bo‘lsa, u holda O‘zbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari uchun qadrliroq bo‘lgan mutaxassisligi yoziladi. Avtomobil, traktor, mototsikl va boshqa mashinalar haydovchilari uchun bu texnikalarni boshqarish guvohnomasining raqami va olingan sanasi yoziladi. 
 5-bandda ish joyi va mansabi uy-joylardan foydalanish tashkiloti, korxona to‘g‘risidagi ma’lumotlar yoki harbiy xizmatga majburlarning so‘zi bo‘yicha korxonaning to‘liq nomi, manzili va xodimlar bo‘limining telefon raqami ko‘rsatilgan holda yoziladi.
 6-bandda yashash joyi qayd etish ma’lumotlari bo‘yicha to‘liq manzili va uy telefoni ko‘rsatilib, qishloq joylarida esa aholi punktining nomi va qaysi fuqarolar yig‘iniga taalluqliligi yoziladi. Yashash joyi bo‘yicha ro‘yxatdan o‘tmasdan harbiy ro‘yxatga olingan harbiy xizmatga majburlarning hisob varaqalarida ichki ishlar organi tomonidan ular ro‘yxatdan o‘tmasdan yashayotgan yashash joylarining to‘liq manzili yoziladi. 
 Pasportdagi ma’lumotlariga asoslangan holda 7-bandda “uylanmagan” (turmushga chiqmagan), agar uylangan (turmushga chiqqan) bo‘lsa, oilasining tarkibi (turmush o‘rtog‘ining ismi, familiyasi va otasining ismi, farzandlarining tug‘ilgan yili) ko‘rsatiladi. Harbiy xizmatga majburlarning so‘zi bo‘yicha oilasining yashash joyi yoki uy-joydan foydalanish tashkilotining aniq ma’lumotlari bo‘yicha yoziladi.
 8-band harbiy guvohnomadagi yozuvlar (8-9-bandlar) asosida to‘ldiriladi.
 20-bandda harbiy xizmatga majburlarga muddatli harbiy xizmatni o‘tayotgan yoki zaxirada bo‘lgan vaqtida berilgan oxirgi harbiy unvoni ko‘rsatiladi. Muddatli xizmatni o‘tamagan va unvonga ega bo‘lmagan harbiy xizmatga majburlarga “oddiy askar” deb yoziladi. 
 23-bandda hisob toifasi “R” yoki “Z” (harbiy guvohnomaning 21-bandi) harflari bilan ko‘rsatiladi.
 24-bandda hisob guruhi “A”, “BQ”, “HDF”, “MXX”, “IIV”, “DChQQ” (harbiy guvohnomaning 22-bandi.
 25-bandda “tarkibi” harbiy xizmatga majburlarga berilgan harbiy unvonga muvofiq to‘ldiriladi (harbiy guvohnomaning 23-bandi).
 26-bandda “HHM raqami”ni to‘ldirishda uch raqamdan iborat harbiy hisob mutaxassisligining raqami ko‘rsatiladi, “HHM raqami”ni to‘ldirishda esa harbiy hisob mutaxassisligining oltita raqam va harf belgisidan iborat raqamli ifodalanish ko‘rsatiladi (harbiy guvohnomaning 24-bandi).
 27-bandda harbiy xizmatga majburlarning olti xonali raqam bilan belgilangan HHMga mos keladigan lavozimi bo‘yicha malakasi yoziladi (harbiy guvohnomaning 26-bandi). 
 Hisob varaqasining 15-bandi harbiy qism shtabi tomonidan harbiy xizmatga majburlar harbiy guvohnomasining 10-bandida yozilgan yozuvlar asosida to‘ldiriladi. Harbiy qismga qabul qilinganligi va bo‘shatilganligi haqidagi buyruqning soni hisob varaqasining 15-bandida ko‘rsatilmaydi. Oylarning nomlanishi arab raqamlari bilan yoziladi. Muddatli harbiy xizmatni o‘tamagan harbiy xizmatga majburlar uchun “xizmat qilmagan” deb yoziladi.
 12-bandida harbiy xizmatga majburlar xizmatdan bo‘shatilayotganda harbiy qism qarorgohi tomonidan harbiy guvohnomaning 9-bandida yozilgan yozuv asosida to‘ldiriladi.
 16-bandida harbiy xizmatga majburlar harbiy guvohnomasining 11-bandida harbiy qism qo‘mondonligi tomonidan uni urush davrida ishlatish bo‘yicha berilgan xulosasi yoziladi. Agar harbiy guvohnomada mazkur yozuv bo‘lmasa, u holda hisob varaqasining ushbu yozuv nazarda tutilgan 16-bandi to‘ldirilmaydi.
 Hisob varaqasining orqa tomonida harbiy xizmatga majburlarning bo‘yi, bosh aylanasi, gazniqob o‘lchovi, poyafzal va kiyim-kechak o‘lchamlari haqidagi yozuvlar harbiy xizmatga majburlarning so‘ziga ko‘ra to‘ldiriladi.
 18-19-bandlar harbiy guvohnomaning tegishli bandlaridagi yozuvlar asosida to‘ldiriladi. Harbiy qasamyod qabul qilmagan va jangovar harakatlarda ishtirok etmagan shaxslarning hisob varaqasida mazkur bandlar to‘ldirilmaydi.
 21-band harbiy xizmatga majburlarning davlat mukofotlari, ko‘krak nishonlari va qimmatli sovg‘alar bilan taqdirlanganligini tasdiqlovchi orden daftarchasi, guvohnomasi va boshqa hujjatlari asosida to‘ldiriladi. Bu bandda O‘zbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari safida, zaxirada va rezervida xizmat davrida olgan barcha orden, medal, ko‘krak nishonlari va qimmatbaho sovg‘alar olingan sanasi sanab o‘tiladi. Mukofoti va sovg‘asi bo‘lmagan shaxslarga bandning bu ustuni to‘ldirilmaydi.
 22-bandida harbiy xizmatga majburlar tomonidan taqdim qilingan hujjatlarga asoslanib olgan jarohatlar (kontuziyalar)ning xususiyati aniq sanasi yoziladi. Jarohatlar olmagan shaxslarning hisob varaqasida 22-bandi “olmagan” so‘zi bilan to‘ldiriladi.
 28-bandida O‘zbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari zaxiradagi xizmati davomida o‘quv yig‘inlari va qayta tayyorgarlikdan o‘tash haqidagi ma’lumotlar yoziladi. Hisob varaqasining ushbu bandi harbiy guvohnomaning 27-bandidagi yozuvlar asosida to‘ldiriladi.
 V bo‘limda “Tibbiy tekshiruvi haqidagi ma’lumotlar” tibbiy komissiyalarni safdan tashqari xizmatga yaroqli va tinchlik davrida yaroqsiz, urush davrida safdan tashqari xizmatga yaroqli hamda uchish xizmatlariga va havo-desant qo‘shinlarida “xizmatga yaroqsiz” deb topilgan shaxslarga nisbatan chiqargan qarorlari yoziladi. Yozuvlar harbiy guvohnomaning 15-betida yozilgan tibbiy tekshirishlar haqidagi ma’lumotlar asosida yoziladi.
 harbiy guvohnomaning tegishli bo‘limlaridagi yozuvlar VII bo‘limdagi “alohida belgilar” asosida to‘ldiriladi.
 VIII bo‘limdagi “harbiy ro‘yxatga qo‘yish va chiqarish belgilari”dagi yozuvlar harbiy guvohnomaning sakkizinchi bo‘limida ko‘rsatilgan harbiy ro‘yxatga qo‘yish sanasi ko‘rsatilgan belgiga mos kelishi lozim. Shu mazkur bo‘limda harbiy xizmatga majburlarning chegara yoshiga yetganligi sababli harbiy ro‘yxatdan chiqarilganligi haqidagi yozuv ham yoziladi.
 34. Fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlari quyidagi harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarni harbiy ro‘yxatdan chiqaradi:
 a) yashash joyini o‘zgartirgan yoki boshqa hududlarga bir yarim oydan ortiq vaqtga, xizmat safariga, o‘qishga, ta’tilga yoki davolanishga — uch oydan ortiq muddatga ketganlar. Ushbu holatlarda chaqiriluvchilarni hisobdan chiqarish ro‘yxatlarda tuman mudofaa ishlari bo‘limida harbiy ro‘yxatdan chiqarilgandan so‘ng belgilanadi;
 b) chaqirilganlar yoki harbiy xizmatga kirgan shaxslar;
 v) xalq sudining hukmi bilan ozodlikdan mahrum qilish jazosiga tortilganlar;
 g) rezervda va zaxirada bo‘lish yoshining chegarasiga yetgan holatlarda, chaqiriluvchilar esa -chaqiruv yoshidan o‘tganda;
 Fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlari harbiy ro‘yxatdan quyidagilarni o‘chiradilar:
 a) tibbiy komissiya tomonidan harbiy ro‘yxatdan chiqarish bilan harbiy xizmatga yaroqsiz deb topilganlarni;
 b) rezervda va zaxirada bo‘lish yoshining chegarasiga yetganlarni;
 v) chet elga doimiy yashash uchun ketganlarni;
 g) vafot etganlarni yoki qonunda o‘rnatilgan tartib asosida bedarak yo‘qolganlarni.
 Boshqa barcha holatlarda harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarni ro‘yxatdan chiqarish va o‘chirish faqat tuman mudofaa ishlari bo‘limi boshlig‘ining ruxsati bilan amalga oshiriladi.
 35. Tuman (shahar) mudofaa ishlari bo‘limi bo‘lmagan, biroq ichki ishlar organlarining pasport stoli mavjud bo‘lgan shahar va posyolkalardan boshqa joylarga doimiy yoki vaqtincha (bir yarim oydan ortiq muddatga) yashashga, xizmat safariga, o‘qishga, ta’tilga yoki davolanishga — uch oydan ortiq muddatga ketayotgan harbiy xizmatga majburlar uy-joydan foydalanish tashkilotlariga pasport bilan birgalikda fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlarida harbiy ro‘yxatdan chiqish va uni rasmiylashtirish uchun harbiy guvohnoma, zaxiradagi ofitsyerlar guvohnomasi, chaqiriluvchining qayd etish guvohnomasini topshiradilar.
 36. Harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarni harbiy ro‘yxatdan chiqarish bo‘yicha quyidagi ishlar bajariladi:
 a) harbiy xizmatga majburlar harbiy guvohnomasining VIII bo‘limida va uy daftarida (qayd etish varaqasida) muhr bilan harbiy ro‘yxatdan chiqarilganligi haqida belgi qo‘yiladi (13-ilova); 
 b) mudofaa ishlari bo‘limi mas’uliyatiga biriktirilgan hududdan tashqariga chiqib ketayotgan harbiy xizmatga majburlardagi safarbarlik guvohnomasi olinib, bu haqda harbiy guvohnomaning VI bo‘limida muhr bilan tegishli belgi qo‘yiladi (13-ilova). Tuman mudofaa ishlari bo‘limi boshlig‘ining ko‘rsatmasiga binoan ba’zi komandalarga kiritilgan harbiy xizmatga majburlardan safarbarlik guvohnomasi olinmasligi mumkin; 
 v) boshlang‘ich hisob varaqasida harbiy ro‘yxatdan chiqish sababi va sanasi ko‘rsatiladi;
 g) harbiy ro‘yxatdan chiqarilgan harbiy xizmatga majburlarning alohida ro‘yxati tuzilib, olingan safarbarlik guvohnomalari bilan birgalikda o‘n kunda bir marta tuman mudofaa ishlari bo‘limiga yuboriladi. Chaqiriluvchilar ro‘yxatida (8-ilova) ro‘yxatdan chiqarilganligi haqida belgi qo‘yiladi.
 37. Harbiy ro‘yxatdan chiqmasdan (tuman hududidan tashqariga) yangi yashash joyiga ketgan harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilar haqida tegishli chora qo‘rish uchun tuman mudofaa ishlari bo‘limiga xabar beriladi.
 38. O‘zbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari rezervda va zaxirada bo‘lish yoshining chegarasiga yetgan harbiy xizmatga majburlarni faqat tuman mudofaa ishlari bo‘limi boshlig‘ining ruxsati bilan har yili yanvar-fevral oylarida ro‘yxatdan chiqariladi.
 39. Vafot etgan harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarni harbiy ro‘yxatdan chiqarish fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlariga fuqarolik holati dalolatnomalarini yozish organlaridan harbiy guvohnoma, zaxiradagi ofitser guvohnomasi va chaqiriluvchining qayd etish guvohnomasi berilgandan so‘ng amalga oshiriladi. Fuqarolar yig‘inlarida o‘limini qayd qilishda ushbu hujjatlar harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarni boshlang‘ich harbiy hisobini yuritish yuklatilgan mansabdor shaxslarga bevosita topshiriladi.
 Harbiy guvohnoma, zaxiradagi ofitser guvohnomasi va chaqiriluvchining qayd etish guvohnomasi birinchi betida “Vafot etgan” 20 ___ y. “___” _____o‘lim haqidagi ___ -son yozuv dalolatnomasi” belgisi qo‘yilib fuqarolar yig‘ini raisining imzosi va muhri bilan tasdiqlanadi, hamda harbiy guvohnoma va chaqiriluvchining qayd etish guvohnomasi mudofaa ishlari bo‘limiga yuboriladi, FHDY organidan yoki vafot etgan shaxsning qarindoshlaridan harbiy guvohnoma, zaxiradagi ofitser guvohnomasi va chaqiriluvchining qayd etish guvohnomasini olishi iloji bo‘lmasa, bu haqda tuman mudofaa ishlari bo‘limiga xabar beriladi. 
 Boshlang‘ich hisob varaqasida o‘lim haqidagi dalolatnoma raqami ko‘rsatib belgilanadi, shundan so‘ng varaqa ro‘yxatdan chiqarilganlar kartotekasiga qo‘yiladi. Bu varaqalar mudofaa ishlari bo‘limi ma’lumotlari bilan navbatdagi taqqoslashdan so‘ng belgilangan tartibda yo‘q qilinadi (yoqib yuboriladi). 
 40. Rezerv va zaxiradagi general va ofitsyerlar harbiy ro‘yxatga turish uchun tuman (shahar) mudofaa ishlari bo‘limiga shaxsan kelishlari lozim.
 Mudofaa ishlari bo‘limidan olisda joylashgan hududlarda yashovchi rezerv va zaxiradagi general va ofitsyerlarni harbiy ro‘yxatga qo‘yish, ro‘yxatdan chiqarish ishlari mudofaa ishlari bo‘limi boshlig‘ining qarori bilan harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilar harbiy ro‘yxatini yuritish vazifasi yuklatilgan fuqarolar yig‘inlari tomonidan amalga oshirilishi mumkin. Bunday hollarda fuqarolar yig‘inlari rezerv va zaxiradagi general va ofitsyerlar guvohnomalarida ro‘yxatga qo‘yilganligi va chiqarilganligi haqida yozib, gerbli muhri bilan tasdiqlaydi. 
 Rezerv va zaxiradagi general va ofitsyerlarning harbiy ro‘yxati boshlang‘ich hisob varaqalari bo‘yicha olib boriladi (7-ilova).
 41. Rezerv va zaxiradagi general va ofitsyerlarni hisobga olish masalalari bo‘yicha fuqarolar yig‘inlari quyidagilarga majburdir:
 faoliyat ko‘rsatayotgan hududga doimiy yoki vaqtincha (bir yarim oydan ortiq muddatga) yashashi, xizmat safari, o‘qishi, ta’til yoki davolanish uchun esa — uch oydan ortiq, muddatga kelgan barcha zaxiradagi general va ofitsyerlarni uch kunlik muddat ichida harbiy hisobga olishlari;
 mudofaa ishlari bo‘limiga harbiy ro‘yxatga qo‘yilganligi haqida ma’lumot berishlari (14-ilova);
 rezerv va zaxiradagi general va ofitsyerlarning mazkur Yo‘riqnomaning 40-moddasi va ikkinchi satridagi holatlardan tashqari hollarda harbiy ro‘yxatga olishni batamom hal qilish uchun tuman mudofaa ishlari bo‘limiga kelishini zimmasiga yuklash. Agar harbiy ro‘yxatga olishni rasmiylashtirish uchun rezervdagi va zaxiradagi general va ofitsyerlarni mudofaa ishlari bo‘limlariga kelishlari majburiy bo‘lmasa, u holda ma’lumotnomada (14-ilova) ularning shaxsiy yig‘majildi qayerdan so‘ralishi ko‘rsatiladi; 
 rezerv va zaxiradagi general va ofitsyerlarni harbiy ro‘yxatdan chiqarish va ro‘yxatdan o‘chirish mudofaa ishlari bo‘limi boshlig‘ining ko‘rsatmasiga binoan amalga oshiriladi. Bunda ko‘chib ketgan zaxiradagi general va ofitsyerlarning boshlang‘ich hisob varaqalarida ro‘yxatdan chiqarish yoki o‘chirishning sababi ko‘rsatiladi. Harbiy ro‘yxatdan chiqarilgan yoki o‘chirilgan rezerv va zaxiradagi general va ofitsyerlarning boshlang‘ich hisob varaqalari ma’lumotlar uchun bir yil davomida saqlanadi, shundan so‘ng belgilangan tartibda yo‘q qilinadi; 
 har yili kamida bir marta rezerv va zaxiradagi general va ofitsyerlarning boshlang‘ich hisob varaqalarini uy daftarlari (qayd etish varaqalari) bilan, korxonalarning T-2 shakldagi shaxsiy varaqalari (2-ilova) bilan solishtirish rezerv va zaxiradagi general va ofitsyerlarga aniqlik kiritilgan boshlang‘ich hisob varaqalarini mudofaa ishlari bo‘limidagi hisob ma’lumotlari bilan solishtiriladi; 
 har oyda tuman mudofaa ishlari bo‘limiga (14-ilova) rezerv va zaxiradagi general va ofitsyerlarning ma’lumoti, ish joyi, mansabi, oilaviy ahvoli, salomatligi o‘zgarganligi haqida hamda sudlangan yoki vafot etganligi to‘g‘risidagi ma’lumotnoma blankalarida xabar beriladi.
 42. Mudofaa ishlari bo‘limlari fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlarini harbiy hisob hujjat (1 — 14-ilovalar) blankalari bilan ta’minlaydi. Muhrlar va kanselyariya buyumlari bilan hokimliklar mablag‘i hisobidan ta’minlanadi. 
 43. Harbiy ro‘yxatga taalluqli bo‘lgan nomma-nom ro‘yxatlar, hisob va alfavit varaqalari, muhrlar, kitoblar, hisob jurnali, qulflanadigan seyflarda yoki temir qoplamali shkaflarda saqlanishi kerak, ularni ochishga faqat fuqarolar yig‘ini raisi va harbiy hisob ishlarini yurituvchi shaxslarga ruxsat etilishi lozim. 
 44. Harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilar “Umumiy harbiy majburiyat va harbiy xizmat to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonuni bilan belgilangan harbiy ro‘yxat qoidalarini namunali tarzda bajarishga majbur. 
 45. Mudofaa ishlari bo‘limi tomonidan harbiy mutaxassisliklar bo‘yicha o‘qitish uchun jalb qilingan chaqiriluvchilarning mashg‘ulotlarga qatnashishlari majburiydir.
 46. Harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarning oilaviy ahvoli, yashash joyi, ma’lumoti, ish joyi va lavozimi o‘zgargan taqdirda ular o‘zlari, harbiy hisobda turgan hisob organlariga yetti kun muddatda xabar berishga majbur.
 47. Harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilar mudofaa ishlari bo‘limining chaqiruviga binoan uzrli sabablarsiz kelmaslik, harbiy ro‘yxatda turgan hisob organiga yashash joyi, ma’lumoti, ish joy va lavozimi o‘zgarganligi haqidagi ma’lumotlarni o‘z vaqtida yetkazmaslik kabi qoidabuzarliklarga yo‘l qo‘ysa qonunda belgilangan tartibda jarimaga tortiladi. 
 Yil davomida ushbu bandning birinchi qismida ko‘zda tutilgan qoidabuzarlik takrorlansa, avval ma’muriy jazoga tortilgan bo‘lsa, agar ushbu qoidabuzarlik o‘zining xususiyatiga ko‘ra jinoiy javobgarlikka olib kelmasa, eng kam ish haqining ellik foizidan yuz foizigacha miqdorida jarima undiriladi.
 Harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilar harbiy ro‘yxat qoidalarini buzsa, harbiy guvohnoma va chaqiriluvchining qayd etish guvohnomasini ongli ravishda yaroqsiz holga keltirsa yoki beparvolik oqibatida yo‘qotib qo‘ysa, harbiy ro‘yxatda turgan hisob organiga yashash joyi, ma’lumoti, ish joyi va lavozimi o‘zgarganligi haqidagi ma’lumotlarni o‘z vaqtida yetkazmaslik kabi qoidabuzarliklarga yo‘l qo‘ysa, ushbu qoidabuzarlik o‘zining xususiyatiga ko‘ra jinoiy javobgarlikka olib kelmasa, eng kam ish haqining o‘ndan bir qismidan to o‘ndan ikki qismigacha bo‘lgan miqdorda jarima solinadi.
 Fuqarolar yig‘inlarining harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarni boshlang‘ich harbiy ro‘yxatini yuritish vazifasi yuklangan mansabdor shaxslari harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilar tomonidan sodir etilgan ma’muriy qoidabuzarlik haqida ma’lumotnomalar (10-ilova) tuzib, tegishli chora ko‘rish uchun tuman mudofaa ishlari bo‘limlari boshliqlarga ma’lumot beradi.
 Tuman (shahar) chaqiruv hududlarida ro‘yxatdan o‘tish uchun mudofaa ishlari bo‘limining chaqiruviga binoan uzrli sabablarsiz kelmagan shaxslar mudofaa ishlari bo‘limi boshlig‘i tomonidan eng kam ish haqining o‘ndan bir qismi miqdorida jarimaga tortiladi.
 Mudofaa ishlari bo‘limi boshlig‘i harbiy xizmatga majburlar yoki chaqiriluvchining ish joyiga (o‘quvchi) korxona, muassasa rahbariga ma’muriy jazo qo‘llanilganligi haqida ma’lum qiladi.
 48. Uzoq joylardan navbatdagi ta’tilga chiqishida ta’tilning muddatidan qat’iy nazar harbiy xizmatga majburlar harbiy ro‘yxatdan chiqarilmaydi, biroq shaxsan o‘zlari yoki korxona, tashkilot, muassasa ma’muriyati orqali harbiy ro‘yxatda turgan mudofaa ishlari bo‘limiga borishlari haqida ma’lumot beradi.
 49. Dala sharoitida geologik va topo-geodezik tashkilotlar, qidiruv, razvedka, sur’atga olish, gidrogeologik, geofizik, o‘rmon qo‘riqlash va yer tuzish ekspeditsiyalari, partiya va otryadlari, yo‘nalishdagi qurilish-montaj va maxsus poyezdlar, yo‘l mashina stansiyalari, ko‘chma mexanizatsiyalashgan va maxsus kolonnalar, yer osti yo‘llari, ko‘prik qurish va suzib yuruvchi otryadlari va uchastkalari, qurilish-montaj va ishga solish-ta’mirlash tashkilotlari, mexanizatsiya va suvosti-texnik ishlari boshqarmasi hamda shu kabi faoliyat turlariga teng doimo ko‘chib yurish bilan bog‘liq bo‘lgan tashkilotlarda ishlaydigan va doimiy yashash joyiga ega bo‘lmagan harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilar ularni ishga qabul qilish va ishdan bo‘shatish huquqiga ega bo‘lgan asosiy bazalari, qurilish-montaj va boshqa tashkilotlari joylashgan hududdagi harbiy ro‘yxatga olish organlarida ro‘yxatga olinadilar. 
 Ushbu ko‘rsatilgan tashkilotlarga ishga qabul qilinayotgan va ishdan bo‘shatilayotgan harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarni harbiy ro‘yxatga olish va ro‘yxatdan chiqarish uchun ushbu tashkilotlar ma’muriyati harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarning qayd etish varaqasi (uy daftari) va harbiy hisob hujjatlarini tegishli harbiy ro‘yxat organlariga taqdim qilishlari lozim. 
 50. Harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarni harbiy ro‘yxat qoidalariga amal qilish bo‘yicha huquqlari, majburiyatlari va javobgarliklari “Umumiy harbiy majburiyat va harbiy xizmat to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonuni bilan belgilangan. Ushbu Qonunga muvofiq tashkilot, korxona, muassasa ma’muriyati idoraviy mansubliligi va mulkchilik shakllaridan qat’iy nazar, harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarning harbiy ro‘yxatda turishi, chaqiruv hududlarida qayd qilinishi, muddatli harbiy va muqobil xizmatga chaqirilishi, harbiy yig‘inlar hamda mudofaa ishlari bo‘limi tomonidan o‘tiladigan o‘quv mashg‘ulotlarida qatnashish kabi tadbirlarni bajarish uchun belgilangan tartibda ishdan ozod qilishlari shart. Ushbu majburiyatlarni bajarishga jalb qilinadigan ishchi xizmatchilarning doimiy ish joylaridagi o‘rtacha ish haqlari saqlanadi. 
 Harbiy bilim yurtlariga kirish imtihonlarini topshirishga ruxsat berilgan shaxslarga ish joyidagi lavozimi, o‘rtacha oylik maoshlari saqlangan holda imtihonlarni topshirish hamda borib kelish vaqtlari uchun ta’til beriladi.
 51. Muddatli harbiy xizmatga, kontrakt bo‘yicha harbiy xizmatga, ofitserlik mansabida ishlatish uchun safarbarlik chaqiruv rezervidagi muddatli harbiy xizmatga chaqirilayotganda, harbiy bilim yurtiga qabul qilinayotganda ishchi xizmatchilarga hamda stipendiya oluvchi oliy o‘quv yurti talabalari va o‘rta-maxsus bilim yurtlari o‘quvchilariga Qonun bilan belgilangan tartibda o‘qishdan bo‘shaganlik puli to‘lanadi.
 52. Harbiy yig‘inlarga chaqirilgan harbiy xizmatga majburlar O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilangan tartibda va miqdorda harbiy yig‘in davomida mahsulot va pul ta’minoti bilan ta’minlanadi.
 Harbiy yig‘inga chaqirilgan yoki mashg‘ulotlarga jalb qilingan ishchi xizmatchilarni yig‘in (mashg‘ulot) davomida va yig‘inga (mashg‘ulotga) borish-kelish vaqtida ish joyi va o‘rtacha oylik maoshi saqlanadi. 
 Ko‘rsatilgan shaxslarni korxona o‘z faoliyatini tugatgan holdan tashqari hollarda yig‘inga (komandirlik mashg‘ulotiga) borish uchun chaqirilgan kundan boshlab yig‘indan (mashg‘ulotdan) qaytib kelgunga qadar ishdan bo‘shatishi mumkin emas.
 Korxona, tashkilot va muassasa o‘z faoliyatini batamom tugatgan taqdirda harbiy xizmatga majburlarga o‘quv yig‘inga (mashg‘ulotga) qatnashishi davomidagi muddat uchun ish haqi va boshqa moddiy ta’minotlar ushbu faoliyati tugatilayotgan tashkilot tomonidan yoki uni qo‘shib oluvchi tashkilot yoki faoliyati tugagunga qadar korxonaga rahbarlik qilgan vazirlik, davlat qo‘mitasi, birlashmasi tomonidan to‘lanadi.
 Agar harbiy xizmatga majburlar harbiy yig‘in (mashg‘ulot) vaqtida kasal bo‘lib qolsa va kasali yig‘in muddati tugagandan so‘ng ham davom etsa, uning ish joyi va lavozimi saqlanadi, yig‘in (mashg‘ulot) muddati tugagan kundan boshlab ish haqi o‘rniga unga amaldagi qonunda belgilangan tartibda ish haqi o‘rniga vaqtinchalik mehnatga layoqatsizligi bo‘yicha pul to‘lanadi. 
 53. Shaharlarda O‘zbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlariga mutaxassislar tayyorlash uchun MKT “Vatanparvar”ning o‘quv muassasalariga jalb qilingan o‘smirlar uchun o‘quv davomida qisqartirilgan ish kuni joriy qilinadi, imtihonlarga tayyorlanish va topshirish vaqtida esa ularga o‘rtacha ish haqi saqlangan holda asosiy ish joylaridan 7 — 15 kunlik ta’til (mutaxassisligi va o‘quv dasturiga bog‘lik ravishda) beriladi.
 Qishloq joylarida ishlab chiqarishdan ajralgan holda o‘qish uchun jalb qilingan chaqiriluvchilarning o‘qish davomida va o‘qishga borib kelish vaqtida ish joyi, lavozimi saqlanadi va o‘rtacha ish haqi to‘lanadi. Chaqiriluvchilar o‘qish davomidagi yashash joyi uchun to‘lanadigan ijara haqi xarajatlari hamda o‘qishga borib kelish yo‘l xarajatlari ular doimiy ishlayotgan korxona tomonidan to‘lanadi.
 54. Mudofaa ishlari bo‘limlari tomonidan dispanser, ambulatoriya va klinik tekshiruvga yuborilgan harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarning tibbiy muassasalarda bo‘lgan butun muddati davomida ish (o‘qish) joyi lavozimi va o‘rtacha ish haqi (stipendiyasi) saqlanadi. 
 55. O‘zbekiston Respublikasi fuqarolarini muddatli harbiy xizmatga chaqirish va rezervda xizmatni o‘tash davomida moddiy ta’minlash tartibi “Umumiy harbiy majburiyat va harbiy xizmat to‘g‘risida” va “O‘zbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari rezervida xizmat to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonunlarida belgilangan. 
 56. Harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilar “Umumiy harbiy majburiyat va harbiy xizmat to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonuni bo‘yicha belgilangan harbiy ro‘yxat qoidalarini namunali bajarishga majburdir. 
 57. Mudofaa ishlari bo‘limlari tomonidan harbiy ixtisosliklarga o‘qitish uchun jalb qilingan chaqiriluvchilarning mashg‘ulotlarda qatnashishlari majburiydir.
 58. Chaqiriluvchilar harbiy ro‘yxatdan chiqish uchun tuman (shahar) mudofaa ishlari bo‘limlariga shaxsan kelishlari va yangi yashash joylariga borgach, uch kun muddat ichida ro‘yxatga qo‘yilishlari shart.
 59. 3axiradagi ofitsyerlar ro‘yxatga qo‘yilish uchun mudofaa ishlari bo‘limlariga shaxsan kelishlari lozim. Mudofaa ishlari bo‘limidan olisda yashovchi zaxiradagi ofitsyerlarni ro‘yxatga qo‘yish va ro‘yxatdan chiqarish harbiy hisobni yuritish vazifasi yuklangan fuqarolarning o‘zini o‘z boshqarish organlari tomonidan o‘tkazilishi mumkin.
 60. Harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilarning oilaviy ahvoli, yashash joyi, ma’lumoti, ish joyi va lavozimlari o‘zgargan holda o‘zlari harbiy ro‘yxatda turgan mudofaa ishlari bo‘limlariga yetti kun muddat ichida ma’lumot berishlari lozim.
 61. Agar harbiy ro‘yxat qoidalarining buzilishi o‘z xususiyati bo‘yicha amaldagi qonunlarga ko‘ra jinoiy javobgarlikka olib kelmasa, u holda qoidani buzgan fuqarolar va mansabdor shaxslar ma’muriy javobgarlikka tortiladi.
 62. Harbiy xizmatga majburlar va chaqiriluvchilar mudofaa ishlari bo‘limining chaqiruviga binoan uzrli sabablarsiz kelmaslik, harbiy guvohnoma, zaxiradagi ofitser guvohnomasi va chaqiriluvchining qayd etish guvohnomasini ongli ravishda yaroqsiz holga keltirsa yoki beparvolik oqibatida yo‘qotib qo‘ysa, harbiy ro‘yxatda turgan mudofaa ishlari bo‘limlariga yashash joyi manzili, ma’lumoti, ish joyi va lavozimi o‘zgarganligi haqidagi ma’lumotlarni o‘z vaqtida yetkazmaslik kabi qoidabuzarliklarga yo‘l qo‘ysa, tuman (shahar) mudofaa ishlari bo‘limi boshlig‘i tomonidan amaldagi qonunga muvofiq ma’muriy jazoga tortiladi.
 Ma’muriy jazoga tortilganligi haqida mudofaa ishlari bo‘limi boshlig‘i harbiy xizmatga majburlar yoki chaqiriluvchilar ishlayotgan (o‘qiyotgan) korxona, tashkilot va muassasa rahbarlariga ma’lumot beradi. 
 63. Tuman (shahar) mudofaa ishlari bo‘limining chaqiruviga binoan chaqiruv uchastkalarida qayd qilish uchun uzrli sabablarsiz kelmagan fuqarolar amaldagi qonunlarga muvofiq tuman (shahar) mudofaa ishlari bo‘limi boshlig‘i tomonidan ma’muriy javobgarlikka tortiladi.
 64. Tashkilot, korxona, muassasa, jumladan ta’lim muassasasi, uy-joydan foydalanish shirkati rahbarlari yoki boshqa harbiy-ro‘yxat ishi bo‘yicha javobgar shaxslar tuman (shahar) mudofaa ishlari bo‘limlariga chaqiruv hududlarida qayd qilinishi lozim bo‘lgan yosh chaqiriluvchilar ro‘yxatini o‘z vaqtida bermaganligi yoki tuman (shahar) mudofaa ishlari bo‘limlarining talabiga binoan harbiy xizmatga majburlar va cha