Marshal Abdurashid Do‘stum “Tolibon” bilan jang qilish uchun Kobuldan Balxga uchib ketdi

Afg‘oniston sobiq vitse-prezidenti, Milliy islomiy harakat partiyasi (MIHA, Afg‘onistonning turkiyzabon aholisini birlashtiradi) yetakchisi marshal Abdurashid Do‘stum “Tolibon”ga qarshi kurashish uchun Kobuldan Balx viloyati markazi Mozori Sharifga maxsus reys bilan uchib ketdi.

Marshal bilan birgalikda MIHA raisi maxsus kuchlarining bir necha yuz a’zosi Balxga uchib ketgan. Turkiyzabon afg‘onlarning yetakchisi Afg‘oniston shimolida “Tolibon” jangarilariga qarshi kurashga rahbarlik qilishi kutilmoqda. Do‘stumning Mozori Sharifda o‘tkazgan uchrashuvidan lavha MIHAning Facebook’dagi sahifasida e’lon qilingan.
Bir necha kun oldin, “Tolibon” uzoq davom etgan hujumlardan so‘ng, Do‘stumning kichik vatani Juzjon viloyati markazi Shibirg‘on shahrining asosiy hududlarini egallashga muvaffaq bo‘lgandi. Hozir hukumatni qo‘llab-quvvatlovchi kuchlar marshalning to‘ng‘ich o‘g‘li Yormuhammad Do‘stum qo‘mondonligi ostida shahardagi aerodromni, milliy armiya polkining joylashuvini, shuningdek, boshqa bir qancha muhim strategik obyektlarni ushlab turibdi. Ma’lum bo‘lishicha, bir nechta mahalliy komandirlarning xiyonati “Tolibon”ning Shibirg‘onni egallab olishiga yordam bergan.
Afg‘oniston Mudofaa vazirligi matbuot markazining xabar berishicha, 10-avgust kuni maxsus harbiy tayyorgarlikdan o‘tgan milliy armiyaning 450 askari Mozori Sharif himoyachilariga qo‘shilgan. Ularning qo‘shimcha qilishicha, Afg‘oniston harbiy-havo kuchlari Balx viloyatining Dihdadi tumanidagi “Tolibon” zich joylashgan nuqtaga aviazarbalar yo‘llagan. Natijada 18 jangari yo‘q qilingan, yana 13 nafari yaralangan.
Shuningdek, 10-avgustda “Tolibon” Afg‘oniston shimoli-sharqidagi Bag‘lon viloyatining markazi Puli Xumri shahrini o‘z nazoratiga oldi. Bu haqda viloyat ma’muriy markazining bayonotiga tayanib, The New York Times gazetasining Kobuldagi muxbiri xabar qildi. Ta’kidlanishicha, shahar jangsiz taslim bo‘lgan. Muxbirning aniqlik kiritishicha, bu “Tolibon” tomonidan bir haftadan kamroq vaqt ichida qo‘lga olingan sakkizinchi, bir kundan kamroq vaqt ichida nazorat ostiga olingan ikkinchi shahar.
Bu shahar poytaxt bilan chegaradosh emas, lekin Kobuldan taxminan 230 kilometr uzoqlikda joylashgan. Avvalroq Tolo News telekanali Afg‘oniston xavfsizlik kuchlari Puli Xumridan evakuatsiya qilingani, keyin esa Kelagay qishlog‘i tomon chekinayotgani haqida xabar bergan edi.
Avgust oyida Abdurashid Do‘stum Turkiyada uzoq vaqt davolanganidan keyin vataniga qaytib keldi. Ta’kidlanishicha, unda qandli diabet bilan bog‘liq jiddiy muammolar bor.
1990-yillarda Do‘stum o‘z armiyasiga rahbarlik qilgan, u “Tolibon”ga qarshi nisbatan muvaffaqiyatli tarzda janglar olib borgan edi. AQSh armiyasi 2001-yilda Afg‘onistonga bostirib kirayotganida aynan Do‘stumni qo‘llab-quvvatlagan edi.
O‘tgan yilning sentabrida O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning BMT Bosh assambleyasi yalpi majlisida so‘zlagan nutqidan keyin Do‘stum “Mening o‘zbek tilim, mening millatim, mening faxrim” sarlavhali maqola chiqargan edi.
Marshal O‘zbekiston Prezidentining nutqini “tarixiy voqea” deb atab, O‘zbekistonning Afg‘onistondagi ziddiyatni hal qilishdagi ishtiroki “ijobiy natijalarga olib kelishi”ni aytgandi.
Ma’lumot uchun, Abdurashid Do‘stum asli kelib chiqishi o‘zbekistonlik bo‘lib, Afg‘onistondagi eng mashhur harbiy qo‘mondonlardan biri. 2014-yil sentabridan buyon Afg‘oniston vitse-prezidenti bo‘lgan, 2020-yilda u marshal unvonini olgan.