Banklar va ularning filiallari binolarida kassa tarmoqlarini tuzilishiga qo‘yiladigan texnik talablarga o‘zgartirishlar kiritish haqida

O‘zbekiston Respublikasining “O‘zbekiston Respublikasining Markaziy banki to‘g‘risida”gi hamda “Banklar va bank faoliyati to‘g‘risida”gi qonunlariga muvofiq O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvi qaror qiladi:
 1. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2016-yil 25-iyundagi 18/2-son qarori (ro‘yxat raqami 2816, 2016-yil 26-iyul) (O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2016-y., 30-son, 366-modda) bilan tasdiqlangan Banklar va ularning filiallari binolarida kassa tarmoqlarini tuzilishiga qo‘yiladigan texnik talablarga ilovaga muvofiq o‘zgartirishlar kiritilsin. 
 2. Mazkur qaror rasmiy e’lon qilingan kundan e’tiboran kuchga kiradi.
 1. 2-band quyidagi tahrirda bayon etilsin:
 “2. Bankda (filialda) tashkil etilgan kassa tarmog‘i tarkibida quyidagi xonalar va kassalar bo‘lishi lozim: 
 pul ombori;
 pul omborining old xonasi;
 kechki kassa xonasi yoki kechki kassaning pul ombori;
 inkassatsiya sumkalarini (qoplarini) qabul qilish xonasi;
 naqd pul va boshqa qimmatliklarni qayta sanash kassasi;
 kirim kassasi, chiqim kassasi yoki kirim-chiqim kassasi;
 kassa xodimlarining shaxsiy buyumlarini saqlash hamda kassa xodimlari foydalanishlari uchun boshqa maishiy-xo‘jalik xonalari;
 bankning (filialning) naqd pul va boshqa qimmatliklarni inkassatsiya xizmati avtomashinalariga yuklash yoki tushirish uchun mo‘ljallangan inkassatsiya boksi (bundan buyon matnda inkassatsiya boksi deb yuritiladi).
 Bank (filial) binosining hajmi va unda xonalarning joylashishi inobatga olingan holda kirim kassasi, chiqim kassasi yoki kirim-chiqim kassasi mazkur Texnik talablarga muvofiq holda kassa tarmog‘idan alohida ham tashkil etilishi mumkin.”.
 2. 6-band quyidagi tahrirda bayon etilsin:
 “6. Kassa tarmog‘i va uning xonalari bankda (filialda) saqlanadigan naqd pul va boshqa qimmatliklarning hajmi kelgusida ortishini inobatga olgan holda, shuningdek yonmaydigan qurilish materiallaridan foydalanilgan holda qurilishi lozim. 
 Kassa tarmog‘idagi xonalarni qaytadan qurish, o‘zgartirish va kengaytirish ishlari yong‘in xavfsizligi talablari asosida amalga oshiriladi. Bunda favqulodda vaziyatlarda insonlarni va moddiy boyliklarni bank (filial) binosidan xavfsiz evakuatsiya qilish uchun sharoit yaratilgan bo‘lishi kerak.”.
 3. 10 — 17-bandlar quyidagi tahrirda bayon etilsin:
 “10. Kassa tarmog‘ida kassa mudirining xonasi kirim va chiqim yoki kirim- chiqim kassa operatsiyalari amalga oshirilishini kuzatish imkoniyatini beradigan tarzda joylashishi kerak. 
 11. Kirim kassasi, chiqim kassasi yoki kirim-chiqim kassasiga ajratilgan maydon kassadagi naqd pul va boshqa qimmatliklarning but saqlanishini ta’minlash hamda kassa operatsiyalarini amalga oshirish uchun imkoniyat yaratib berishi lozim.
 12. Kirim kassasi, chiqim kassasi yoki kirim-chiqim kassasining old tomoni kassa zaliga qaragan bo‘lishi kerak.
 13. Mijozlarning kassa xonasiga erkin kirib borishining oldini olish maqsadida kirim kassasi, chiqim kassasi yoki kirim-chiqim kassasining kassa zali tomoniga mustahkam to‘siq o‘rnatilishi lozim.
 14. Kirim, chiqim yoki kirim-chiqim kassa kassirlari tomonidan mijozlarga kassa xizmati ko‘rsatilayotganida, mijoz tomonidan kassa xodimining faoliyatini kuzatib turish uchun imkoniyat yaratilgan bo‘lishi lozim.
 15. Kirim kassasi, chiqim kassasi yoki kirim-chiqim kassasining kassa zali tomoni mijoz tomonidan naqd pul va boshqa qimmatliklarni qabul qilib olishi yoki topshirishi uchun sharoit yaratilgan holda jihozlanishi kerak.
 16. Bankda (filialda) kirim kassasi, chiqim kassasi yoki kirim-chiqim kassasi alohida, yonma-yon joylashgan holda tashkil etilganda, mazkur kassalar naqd pul va boshqa qimmatliklarning but saqlanishi hamda daxlsizligini ta’minlash, shuningdek kassa operatsiyalarini nazorat qilish imkoniyati yaratilgan holda jihozlangan bo‘lishi kerak.
 17. Kirim kassasi, chiqim kassasi yoki kirim-chiqim kassasi ichki va tashqi tomonidan qulflanadigan eni kamida 90 sm bo‘lgan eshikka hamda bank (filial) kassa tarmog‘ining boshqa xonalari bilan bog‘lab turuvchi alohida yo‘lakka ega bo‘lishi lozim.”.
 4. 20-bandning birinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
 “20. Qayta sanash kassasi xonasining maydoni bitta xodimga kamida 4 m2 maydon to‘g‘ri kelishini hisobga olgan holda qurilishi lozim.”.
 5. 22-band quyidagi tahrirda bayon etilsin:
 “22. Kassa tarmog‘idagi pul ombori old xonasining maydoni kamida 6 m2 bo‘lgan pul omborining old xonasi bo‘lishi lozim.”.
 6. 24-band quyidagi tahrirda bayon etilsin:
 “24. Pul omborining eshigi surg‘uchlanishi talab etilganda, pul omborining old xonasiga surg‘uchni qizdirganda chiqadigan hidni tortuvchi maxsus moslama o‘rnatiladi.”.
 7. 27 va 28-bandlar quyidagi tahrirda bayon etilsin:
 “27. Pul omboriga faqat pul omborining old xonasidan kiriladi. Bitta pul ombori old xonasidan bir nechta pul omboriga kirish mumkin bo‘lsa, ushbu pul omborining old xonasi barcha pul omborlari uchun old xona hisoblanadi.
 28. Pul omborining maydoni kamida 10 m2, balandligi esa 2,5 m bo‘lishi lozim.”.
 8. 33-bandning birinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
 “33. Pul omborining shifti 20 sm qalinlikdagi yaxlit temir-beton qobiq va tashqi yopuvchi plitadan iborat bo‘ladi. Bunda, pul omborining shiftini tashkil etuvchi temir-beton qobiqqa, bank binosi (bino qavati) tomining og‘irligi tushmasligi kerak.”.
 9. 43-bandning birinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
 “43. Yo‘nalish bo‘yicha yig‘ib kelingan yoki uzaytirilgan ish kuni rejimida ishlovchi bank (filial) binosi va binosidan tashqarida joylashgan kassalardan tashib kelingan inkassatsiya sumkalarini (qoplarini) qabul qilish uchun kassa tarmog‘ida kechki kassa xonasi tashkil etiladi.”.
 10. 44-band quyidagi tahrirda bayon etilsin: 
 “44. Bankda (filialda) kechki kassaning pul ombori mavjud bo‘lmasa, kechki kassa xonasi kechki kassaning pul ombori vazifasini bajarishi mumkin. Bunda, kechki kassa xonasidagi naqd pul va boshqa qimmatliklar devorga yoki polga qotirilgan yonmaydigan seyflarda, seyf eshiklari qulflangan va muhrlangan holda saqlanishi shart.”.
 11. 45-banddagi “Kechki kassa pul omborining old xonasi” degan so‘zlar “Bank (filial) kechki kassasining pul ombori” degan so‘zlar bilan almashtirilsin. 
 12. 46 — 48-bandlar o‘z kuchini yo‘qotgan deb topilsin.
 13. 55-band quyidagi tahrirda bayon etilsin:
 “55. Kassa tarmog‘i xavfdan ogoh etuvchi, qo‘riqlash signalizatsiya vositalari va yong‘indan xabar beruvchi qurilmalar bilan jihozlangan bo‘lishi kerak.”. 
 14. Mazkur o‘zgartirishlar O‘zbekiston Respublika Qurilish vazirligi, Favqulodda vaziyatlar vazirligi va Milliy gvardiya bilan kelishilgan.