2010 YILGAChA POChTA ALOQASI ShOXOBChALARINI ZAMONAVIYLAShTIRISh, AXBOROT-KOMMUNIKATSIYA TEXNOLOGIYALARI NEGIZIDA XIZMATLARNING YaNGI TURLARINI JORIY ETISh VA RIVOJLANTIRISh DASTURI TO‘G‘RISIDA

O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Pochta aloqasi sohasidagi faoliyatni takomillashtirish to‘g‘risida” 2004-yil 19-iyuldagi 339-son qaroriga muvofiq Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
 1. 2010-yilgacha pochta aloqasi shoxobchalarini zamonaviylashtirish, axborot-kommunikatsiya texnologiyalari negizida xizmatlarning yangi turlarini joriy etish va rivojlantirish dasturi (keyingi o‘rinlarda Dastur deb ataladi) ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
 2. Quyidagi maqsadli vazifalarni bosqichma-bosqich amalga oshirish Dasturning asosiy ustuvor yo‘nalishlari etib belgilansin:
 normativ-huquqiy bazani takomillashtirish, pochta aloqasi faoliyat ko‘rsatishining bozor mexanizmlarini keng joriy etish, tarmoqda zamonaviy va samarali infratuzilmani shakllantirish, raqobatni rivojlantirish; 
 umumiy ravishda foydalaniladigan pochta aloqasi shoxobchalarini zamonaviylashtirish, texnika bilan qayta jihozlash va yanada rivojlantirish;
 xizmatlarning yangi turlari kompleksini joriy etish, ularning turlarini kengaytirish, sifatli pochta aloqasi xizmatlari ko‘rsatilishini ta’minlash;
 pochta aloqasi tarmoqlarida yangi axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini rivojlantirish va joriy etish;
 umumiy ravishda foydalaniladigan pochta aloqasi shoxobchalari infratuzilmasini zamonaviylashtirish va rivojlantirish uchun xorijiy investitsiyalarni, shu jumladan to‘g‘ridan to‘g‘ri xorijiy investitsiyalarni jalb etishni rag‘batlantirish.
 3. O‘zbekiston aloqa va axborotlashtirish agentligi O‘zbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy aloqalar agentligi bilan birgalikda tasdiqlangan Dasturni amalga oshirish uchun xorijiy banklar, xalqaro moliya tashkilotlarining kreditlari va investitsiyalarini jalb etish chora-tadbirlarini ko‘rsin.
 4. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasi Bosh vazirining o‘rinbosari A.N. Aripov zimmasiga yuklansin. 
 Ushbu dastur O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Pochta aloqasi sohasidagi faoliyatni takomillashtirish to‘g‘risida” 2004-yil 19-iyuldagi 339-son qaroriga muvofiq ishlab chiqilgan.
 Mamlakatning pochta aloqasi shoxobchalari tarkibiy jihatdan “O‘zbekiston pochtasi” ochiq aksiyadorlik jamiyati shoxobchalaridan iboratdir, ular quyidagilarni o‘z ichiga oladi:
 189 ta tuman va shahar uzellaridan, 2991 ta aloqa bo‘limlaridan (ulardan 2305 tasi qishloq joylarda) iborat bo‘lgan 14 ta mintaqaviy filiallar;
 3 ta ixtisoslashtirilgan filial — “Xalqaro pochtamt”, “Xalqaro tezkor pochta”, “O‘zbekiston markasi”;
 pochta jo‘natmalarining muntazam ravishda tashilishini ta’minlovchi 1 ta temir yo‘l, 34 ta avia, 529 ta avtomobil yo‘nalishlari.
 “Pochta aloqasi to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonuniga va Vazirlar Mahkamasining “Pochta aloqasi sohasidagi faoliyatni takomillashtirish to‘g‘risida” 2004-yil 19-iyuldagi 339-son qaroriga muvofiq “O‘zbekiston pochtasi” ochiq aksiyadorlik jamiyati O‘zbekiston Respublikasining butun hududida universal xizmatlarni eksklyuziv amalga oshiruvchi milliy operator hisoblanadi, shuningdek xalqaro pochta ayirboshlashni amalga oshiradi.
 Pochta xizmatlari bozorida an’anaviy xizmatlar, shu jumladan yozma xat-xabarlarni, jo‘natmalarni, pochta pul jo‘natmalarini yuborish va boshqa xizmatlar ko‘rsatiladi. “O‘zbekiston pochtasi” ochiq aksiyadorlik jamiyati tabiiy monopolist hisoblanadigan pochta aloqasining mahalliy xizmatlari segmentidan farqli ravishda, xalqaro xizmatlar segmentida raqobat mavjud, unda 10 tadan ortiq mahalliy, xorijiy firmalar faoliyat ko‘rsatmoqda. 
 “Tabiiy monopoliyalar to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonuniga muvofiq tabiiy monopoliyalar subyektlari faoliyatini davlat tomonidan tartibga solish umumiy ravishda foydalaniladigan pochta aloqasi xizmatlari ko‘rsatish sohasida belgilangan. Pochta xizmatlarining rivojlanayotgan bozori sharoitlarida umumiy ravishda foydalaniladigan pochta aloqasi xizmatlari ko‘rsatish sohasida davlat tomonidan tartibga solishni faoliyatning tegishli turlari bo‘yicha umumiy ravishda foydalaniladigan pochta aloqasi operatorlari faoliyatini litsenziyalash vositasida joriy etish zaruriyati paydo bo‘ladi.
 Asosiy vositalar va mol-mulkning (pochta tarozilari, mebellari va shu kabilar) eskirishi 57 foizni, pochta avtotransporti parki bo‘yicha — 73 foizni tashkil qiladi, bu mintaqalarda pochta jo‘natmalarini ayirboshlash va manzillar bo‘yicha ajratish jarayonining tezligiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi hamda ularni yetkazib berish muddatlarini qisqartirish imkonini bermaydi (viloyat markazlari o‘rtasida 3 kun, boshqa aholi punktlarigacha — 10 kungacha).
 Axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining yetarli joriy etilmaganligi sababli pochta aloqasi korxonalari tomonidan xizmatlarning yangi turlari ko‘rsatilmayapti, ularning turlari kengaymayapti, pochta jo‘natmalarini ishlash va yetkazib berishni avtomatlashtirish darajasi pastligicha qolmoqda, bu ko‘rsatilayotgan xizmatlar sifatiga jiddiy ta’sir ko‘rsatmoqda.
 Zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini joriy etish asosida xizmatlarning yangi turlarini rivojlantirish, O‘zbekistonning barcha hududida pochta aloqasi universal xizmatlarining kafolatli va sifatli ko‘rsatilishini ta’minlash ushbu Dasturning asosiy maqsadi hisoblanadi. 
 Qo‘yilgan maqsaddan kelib chiqqan holda quyidagi maqsadli vazifalarni amalga oshirish nazarda tutilmoqda: 
 normativ-huquqiy bazani takomillashtirish, pochta aloqasi faoliyat ko‘rsatishining bozor mexanizmlarini keng joriy etish, tarmoqda zamonaviy va samarali infratuzilmani shakllantirish, raqobatni rivojlantirish; 
 umumiy ravishda foydalaniladigan pochta aloqasi shoxobchalarini zamonaviylashtirish, texnika bilan qayta jihozlash va yanada rivojlantirish;
 xizmatlarning yangi turlari kompleksini joriy etish, ularning turlarini kengaytirish, sifatli pochta aloqasi xizmatlari ko‘rsatilishini ta’minlash;
 pochta aloqasi tarmoqlarida yangi axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini rivojlantirish va joriy etish;
 umumiy ravishda foydalaniladigan pochta aloqasi shoxobchalari infratuzilmasini zamonaviylashtirish va rivojlantirish uchun xorijiy investitsiyalarni, shu jumladan to‘g‘ridan to‘g‘ri xorijiy investitsiyalarni jalb etishni rag‘batlantirish.
 3.1. Pochta shoxobchalarini zamonaviylashtirish:
 turli xil pochta jo‘natmalarini yetkazib berishda aniq tarifikatsiyani ta’minlash uchun pochta aloqasi uzellarini va bo‘limlarini zarur miqdordagi elektron o‘lchov vositalari bilan jihozlash;
 viloyatlararo, viloyatlar va tumanlar ichki avtomobil pochta yo‘nalishlarini maqbullashtirish uchun mintaqalararo ayirboshlash punktlarini tashkil etish;
 pochta jo‘natmalarini va pul mablag‘larini tashuvchi pochta avtomobil texnikasi parkini yangilash, shuningdek ularni ko‘chma aloqa vositalari bilan qo‘shimcha jihozlash;
 pochta aloqasi korxonalarida videokuzatish va foydalanishni elektron nazorat qilish tizimlarining texnik imkoniyatlarini kengaytirish;
 pochta jo‘natmalarini va davriy matbuotni ishlash, manzillar bo‘yicha ajratish ayirboshlash punktlarini portativ rentgen-televizion qurilmalar bilan jihozlash, shuningdek qo‘lda ishlatiladigan metall detektorlar bilan qo‘shimcha jihozlash;
 3.2. Pochta aloqasining yangi xizmat turlari kompleksini joriy etish:
 pochta xizmatlari — elektron pochta, gibrid pochta, elektron pochta markasi, “Tovarlarni pochta orqali yetkazib berish”, pochta jo‘natmalarini yetkazib berishni Internet yoki telefon orqali nazorat qilish tizimi;
 interaktiv xizmatlar — kompyuter texnologiyalariga asoslangan so‘zlashuv punktlaridagi telefon, faksimil aloqa xizmatlari, elektron ma’lumotnoma tizimi, Internetdan foydalanish;
 moliyaviy xizmatlar — plastik kartochkalardan foydalangan holda moliyaviy to‘lovlar bo‘yicha operatsiyalar, elektron pul jo‘natmalari, hisob-kitob-kassa operatsiyalari bo‘yicha xizmatlar;
 pochta jo‘natmalarini ishlash, hisobga olish va nazorat qilish jarayonlarida yangi axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalanish. 
 3.3. Pochta aloqasi shoxobchalarida axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini rivojlantirish:
 pochta jo‘natmalarini yetkazib berish, ishlash, manzillar bo‘yicha ajratish va monitoringini yuritish tizimini tegishli ravishda zamonaviylashtirgan holda pochta infratuzilmasiga axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini joriy etish;
 ma’lumotlarni uzatishning mavjud korporativ tarmog‘ini zamonaviylashtirish yo‘li bilan pochta aloqasining avtomatlashtirilgan tizimini yaratish, unga pochta aloqasining barcha filiallarini, tuman, shahar uzellari va bo‘limlarini ulash, axborot-kommunikatsiya texnologiyalari negizida yangi xizmatlar turlarini ko‘paytirish uchun ish o‘rinlarini kompyuter texnologiyalari bilan tegishli ravishda jihozlash;
 ma’lumotlar uzatish tarmog‘i orqali gazetalarga, davriy, boshqa matbaa nashrlariga va turli tovarlarga buyurtmalarni qabul qilish, shuningdek ularni buyurtmachilarga tegishli pochta aloqasi bo‘limlari orqali yetkazib berish yo‘li bilan elektron savdo tizimini tashkil etish;
 ma’lumotlar uzatishning zamonaviy texnologiyalari (ATM, Frame Relay, Fast Ethernet, Gigabit Ethernet)ni qo‘llangan holda xalqaro pul jo‘natmalarini yetkazib berish bo‘yicha pochta aloqasi xizmatlari ko‘rsatishda axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini joriy etish;
 2002—2010-yillarda kompyuterlashtirishni va axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini rivojlantirish dasturini amalga oshirishda qatnashish.
 3.4. Normativ-huquqiy bazani takomillashtirish:
 qonun hujjatlarini xalqaro amaliyot va standartlar talablariga muvofiqlashtirish yuzasidan ularga o‘zgartirishlar kiritish, tegishli faoliyat turlari bo‘yicha umumiy ravishda foydalaniladigan pochta aloqasi xizmatlari ko‘rsatish bo‘yicha pochta operatorlari faoliyatini litsenziyalash mexanizmini joriy etish;
 budjetdan tashqari Pensiya jamg‘armasini boshqarishni takomillashtirish bo‘yicha qabul qilingan Hukumat qaroridan kelib chiqqan holda pochta aloqasi korxonalari tomonidan pensiyalar va nafaqalarni yetkazib berish bo‘yicha normativ hujjatlarni qayta ko‘rib chiqish;
 axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini qo‘llangan holda pochta xizmatlarini joriy etish va ko‘rsatish bo‘yicha faoliyatni tartibga soladigan pochta aloqasining tarmoq ishlab chiqarish-texnologik va normativ-huquqiy hujjatlarini ishlab chiqish.
 4.1. Amalga oshirish bosqichlari:
 Dasturni ilovaga muvofiq Tadbirlar rejasiga binoan 2005—2010-yillar mobaynida amalga oshirish nazarda tutiladi.
 Birinchi bosqichda (2005—2007-yillar) quyidagilar nazarda tutiladi:
 telekommunikatsiyalar tizimini yaratish, unga tegishli miqdorda ish o‘rinlariga ega bo‘lgan pochta aloqasining 14 ta mintaqaviy va bitta ixtisoslashtirilgan filialini, 189 ta tuman va shahar uzellarini hamda 622 ta shahar va qishloq aloqa bo‘limlarini ulash;
 pochta aloqasining avtomatlashtirilgan uzellari va bo‘limlarida axborot-kommunikatsiya texnologiyalariga asoslangan yangi xizmat turlarini tashkil etish va joriy qilish;
 maxsus pochta mebellari bilan jihozlash, xizmat ko‘rsatish infratuzilmalarini belgilangan talablarga muvofiqlashtirish;
 avtomobil parkini yangilash va pochta xavfsizligi talablariga javob beradigan maxsus avtomobil texnikasini sotib olish.
 Ikkinchi bosqichda (2008—2010-yillar) quyidagilar nazarda tutiladi:
 pochta aloqasining qolgan 1865 ta shahar va qishloq bo‘limlarini avtomatlashtirishni tugallash, ularni tashkil etilayotgan korporativ tarmoqqa qo‘shimcha ravishda integratsiyalash;
 pochta aloqasi bo‘limlari negizida 1065 ta foydalanish o‘rinlariga mo‘ljallangan, Internetdan jamoa bo‘lib foydalaniladigan 204 ta mintaqaviy punktlar tashkil etish;
 pochta aloqasi uzellari va bo‘limlarini zamonaviy elektron o‘lchov vositalari bilan qo‘shimcha jihozlash;
 mintaqaviy pochtani ishlash va yetkazib berish muddatlarini jadallashtirish uchun ikkita mintaqalararo ayirboshlash punktlari tashkil etish.
 4.2. Dasturni moliyalashtirish:
 “O‘zbekiston pochtasi” ochiq aksiyadorlik jamiyatining o‘z mablag‘lari, Axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini rivojlantirish jamg‘armasining mablag‘lari, xorijiy investitsiyalar, tijorat banklarining kreditlari, shuningdek xalqaro moliya tashkilotlarining grantlari Dasturni moliyalashtirish manbalari hisoblanadi.
 Ilg‘or axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini joriy etish negizida pochta aloqasi shoxobchalarini zamonaviylashtirishga moliyaviy resurslarni maqsadli jalb etish faoliyatni faollashtirish va yangi xizmatlar komplekslarini shakllantirish imkonini beradi.