Fuqarolarga davlat pensiyalarini tayinlash jarayonini soddalashtirish hamda pensiya va nafaqalarni yetkazish tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida

Mamlakatimizda pensionerlarni ijtimoiy ko‘llab-quvvatlashni yanada kuchaytirish, qariyalar va keksa yoshdagilarga har tomonlama g‘amxo‘rlik qilish, fuqarolarning davlat pensiya ta’minoti tizimini takomillashtirish va sohada mavjud muammolarni bartaraf etish yuzasidan izchil chora-tadbirlar amalga oshirilmoqda.
 Bugungi kunda davlat pensiyalarini tayinlashda 30 turdagi hujjat talab etiladi hamda ularni taqdim etishga mas’ul 14 dan ortiq vazirlik va tashkilotlarda idoraviy axborot tizimlari, elektron resurs va ma’lumotlar bazalari mavjud emasligi qog‘oz shaklida ish yuritishdan voz kechish va hujjatlarni yig‘ish jarayonini raqamlashtirishga to‘sqinlik qilib kelmoqda. 
 Davlat pensiyalarini hisoblash uchun zarur ma’lumotlar elektron bazasini shakllantirish, ushbu jarayonni soddalashtirish, fuqarolarning ovoragarchiliklarini bartaraf etish, pensiya va nafaqalarni yetkazib berish tizimini yanada takomillashtirish, shuningdek, mazkur yo‘nalishda sog‘lom raqobat muhiti va zamonaviy standartlarni joriy etish maqsadida: 
 1. Moliya vazirligi, Iqtisodiy taraqqiyot va kambag‘allikni qisqartirish vazirligi hamda Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligining quyidagi takliflariga rozilik berilsin:
 a) 2022-yil 1-yanvardan boshlab:
 Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamg‘armasi (keyingi o‘rinlarda — Pensiya jamg‘armasi) tomonidan moliyalashtiriladigan pensiyalar, ijtimoiy nafaqalar, kompensatsiyalar va boshqa to‘lovlar (keyingi o‘rinlarda — pensiya va nafaqalar)ni to‘lash har uch yilda Qoraqalpog‘iston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahri bo‘yicha alohida o‘tkaziladigan tender asosida tanlangan tijorat banki va boshqa ixtisoslashgan tashkilotlar tomonidan amalga oshiriladi. Bunda, tender asosida tanlangan tijorat banki yoki boshqa ixtisoslashgan tashkilot bilan tuzilgan shartnomaga muvofiq pensiya va nafaqalarni naqd pulda mahalla fuqarolar yig‘inlariga, fuqarolarning yashash manzillariga yetkazib berish majburiyati yuklatiladi;
 tanlovda ishtirok etadigan tijorat banklari va boshqa ixtisoslashgan tashkilotlar tomonidan pensiya va nafaqalarni mahalla fuqarolar yig‘ini binosi yoki fuqaroning yashash manziliga yetkazib berish shartlaridan kelib chiqib, xizmat haqi pensiya va nafaqalar to‘lanadigan (yetkazib beriladigan) summaning 1 foizi miqdorida bo‘lishi mumkin. Bunda, pensiya va nafaqalarni yetkazib berish bilan bog‘liq xarajatlar Pensiya jamg‘armasi va O‘zbekiston Respublikasi respublika budjeti hisobidan to‘lab beriladi. 
 b) 2023-yil 1-yanvardan boshlab:
 davlat pensiyalarini tayinlashda fuqarolardan mehnat staji, ish haqi, oliy ta’lim muassasalaridagi o‘qish hamda harbiy xizmat davri to‘g‘risidagi hujjatlarni talab qilish bekor qilinadi. Bunda, pensiyaga chiqish huquqi paydo bo‘lgan chog‘ida ishlamaydigan fuqarolarga o‘zlarining mehnat daftarchalaridagi mehnat staji to‘g‘risidagi ma’lumotlarni Bandlikka ko‘maklashish markazlariga murojaat qilish orqali “Yagona mehnat milliy tizimi” idoralararo dasturiy-apparat kompleksi (keyingi o‘rinlarda — YaMMT IDAK)ga kiritish xizmati joriy etiladi;
 davlat pensiyalarini tayinlash YaMMT IDAKga kiritilgan elektron ma’lumotlar asosida amalga oshiriladi. Bunda, mehnat staji, ish haqi, oliy ta’lim muassasalaridagi o‘qish hamda harbiy xizmat davri to‘g‘risidagi hujjatlar Pensiya jamg‘armasi tomonidan YaMMT IDAKdan foydalangan holda elektron ma’lumotlar almashinuvi asosida olinadi;
 davlat pensiyalarini tayinlash uchun fuqarolardan faqat pasport yoki identifikatsiya ID-kartasi talab etiladi.
 2. Fuqarolarga davlat pensiyalarini tayinlash va to‘lashning avtomatlashtirilgan tizimini joriy etish bo‘yicha “Yo‘l xaritasi” 1-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
 3. Davlat pensiya ta’minoti borasida ko‘rsatilayotgan xizmatlar sifatini zamon talablariga muvofiqlashtirish, fuqarolarga pensiya va nafaqalarni tayinlashda yuzaga keladigan ortiqcha to‘lovlarning oldini olish hamda budjet mablag‘larining maqsadli sarflanishini ta’minlash maqsadida Pensiya jamg‘armasining ijro etuvchi apparati tuzilmasi, hududiy boshqarmalari va tuman (shahar) bo‘limlarining namunaviy tuzilmalari 2, 3 va 4-ilovalarga muvofiq tasdiqlansin.
 Pensiya jamg‘armasiga vaqtincha bo‘sh mablag‘larni tijorat banklarining depozitlariga joylashtirishdan olingan daromadning yigirma foizini Pensiya jamg‘armasi xodimlarini ijtimoiy rivojlantirish va moddiy rag‘batlantirish jamg‘armasiga yo‘naltirish huquqi berilsin. 
 4. Moliya vazirligi , Qurilish vazirligi, Sog‘liqni saqlash vazirligi boshqa manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda ikki oy muddatda Pensiya jamg‘armasining tuman (shahar) bo‘limlari binolari uchun minimal talablarni ishlab chiqsin va tasdiqlasin.
 5. Iqtisodiy taraqqiyot va kambag‘allikni qisqartirish vazirligi (I.I. Norqulov) Moliya vazirligi (T.A. Ishmetov), Davlat aktivlarini boshqarish agentligi (A.J. Ortiqov) hamda Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari bilan birgalikda:
 ikki oy muddatda Pensiya jamg‘armasi hududiy boshqarmalari hamda tuman (shahar) bo‘limlarini fuqarolar uchun qulay sharoitlarga ega bo‘lgan bino va inshootlarga ko‘chirish;
 2022-yil 1-iyulga qadar qariyalar va keksa yoshdagilar, imkoniyati cheklangan va nogironligi bo‘lgan shaxslarga xizmat ko‘rsatishga moslashtirilgan Pensiya jamg‘armasining binolari bo‘yicha minimal talablarga asosan mahalliy budjet mablag‘lari hisobidan har bir hududda bittadan Pensiya jamg‘armasining mavjud binolari negizida “Namunali Pensiya jamg‘armasi bo‘limi”ni tashkil etsin;
 2024-yilga qadar bosqichma-bosqich respublikaning barcha hududlarida Pensiya jamg‘armasining tuman (shahar) bo‘limlari binolarini minimal talablarga moslashtirsin.
 6. Belgilansinki, Pensiya jamg‘armasining hududiy boshqarmalari, tuman (shahar) bo‘limlari faoliyatini saqlash va moliyalashtirish Qoraqalpog‘iston Respublikasi respublika budjeti, viloyatlar va Toshkent shahar budjetlari hisobidan amalga oshiriladi. 
 7. Moliya vazirligi:
 ikki oy muddatda manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda qonun hujjatlariga ushbu qarordan kelib chiqadigan o‘zgartirish va qo‘shimchalar to‘g‘risida Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin;
 2021-yil davomida Markaziy bank, tegishli mas’ul vazirlik va idoralar bilan hamkorlikda 2022 — 2024-yillarda hududlarda pensiyalar va nafaqalarni to‘lash bo‘yicha tijorat banklari va boshqa ixtisoslashgan tashkilotlar o‘rtasida tender o‘tkazish choralarini ko‘rsin; 
 2022-yil 1-yanvardan boshlab Davlat budjeti parametrlarida mazkur qarorda nazarda tutilgan xarajatlarni amalga oshirish uchun zarur mablag‘larni ko‘zda tutsin.
 8. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining va O‘zbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim hujjatlariga 5-ilovaga muvofiq o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritilsin.
 9. O‘zbekiston Milliy axborot agentligi va O‘zbekiston Milliy teleradiokompaniyasiga ushbu qaror maqsadi va vazifalari ommaviy axborot vositalarida va Internet tarmog‘ida keng yoritilishini ta’minlash tavsiya etilsin.
 10. Mazkur qaror ijrosini samarali tashkil etishga mas’ul va shaxsiy javobgar etib Bosh vazir o‘rinbosari — iqtisodiy taraqqiyot va kambag‘allikni qisqartirish vaziri D.A. Kuchkarov, moliya vaziri T.A. Ishmetov hamda bandlik va mehnat munosabatlari vaziri N.B. Xusanov belgilansin.
 Qaror ijrosini har chorakda muhokama qilib borish, ijro uchun mas’ul tashkilotlar faoliyatini muvofiqlashtirish va nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasi Bosh vaziri A.N. Aripov zimmasiga yuklansin.
 1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2006-yil 23-martdagi “Shaxsiy yordamchi, dehqon va fermer xo‘jaliklarida chorva mollarni ko‘paytirishni rag‘batlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PQ-308-son qarori 1-bandining ikkinchi xatboshisidagi “budjetdan tashqari Pensiya jamg‘armasiga sug‘urta badallari bir yilda bazaviy hisoblash miqdorining kamida to‘rt yarim baravari miqdorida” so‘zlari “yiliga bazaviy hisoblash miqdorining kamida bir baravari miqdorida ixtiyoriy tartibda ijtimoiy soliq” so‘zlari bilan almashtirilsin.
 2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2009-yil 30-dekabrdagi “O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamg‘armasining tashkiliy tuzilmasini shakllantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PQ-1252-son qarorida:
 a) 1-bandda:
 uchinchi va to‘rtinchi xatboshilar chiqarib tashlansin;
 beshinchi va oltinchi xatboshilar tegishincha uchinchi va to‘rtinchi xatboshilar deb hisoblansin;
 b) 2-bandning beshinchi xatboshisidagi “mehnat haqi shartlari” so‘zlaridan keyin “(ko‘p yillik ishlaganlik uchun har oylik ustama bundan mustasno)” so‘zlari bilan to‘ldirilsin;
 v) 2 — 4-ilovalari o‘z kuchini yo‘qotgan deb topilsin.
 3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 2-fevraldagi “Ish haqi, pensiya, nafaqa va stipendiyalarni to‘lash mexanizmini takomillashtirishga doir qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi PQ-2753-son qarori 3-bandidagi “O‘zbekiston pochtasi” aksiyadorlik jamiyati” so‘zlari “AT “Xalq banki” so‘zlari bilan almashtirilsin.
 4. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 25-dekabrdagi PQ-4076-son qarori bilan tasdiqlangan O‘zbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarida tinchlik va urush davrida tibbiy ko‘rikdan o‘tkazish to‘g‘risidagi nizomning 21-bandi “v” kichik bandidagi “O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamg‘armasi” so‘zlari “O‘zbekiston Respublikasi Tibbiy-ijtimoiy xizmatlarni rivojlantirish agentligi” so‘zlari bilan almashtirilsin.
 5. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 30-dekabrdagi “O‘zbekiston Respublikasining “2020-yil uchun O‘zbekiston Respublikasining Davlat budjeti to‘g‘risida”gi Qonuni ijrosini ta’minlash chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PQ-4555-son qarori 7-bandi va unga 2-ilova o‘z kuchini yo‘qotgan deb hisoblansin.
 6. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 28-apreldagi “Raqamli iqtisodiyot va elektron hukumatni keng joriy etish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PQ-4699-son qaroriga 5-ilovaning 2.3-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
 7. Vazirlar Mahkamasining 2008-yil 3-yanvardagi 2-son qarori bilan tasdiqlangan Faxriy unvonlar egalariga to‘lovlarni tayinlash va amalga oshirish tartibi to‘g‘risidagi nizomning 5-bandi to‘rtinchi xatboshisi va 13-bandidan “ishlamayotgan” so‘zi chiqarib tashlansin.
 8. Vazirlar Mahkamasining 2010-yil 19-fevraldagi 30-son qarori bilan tasdiqlangan O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamg‘armasi to‘g‘risidagi nizomda:
 a) 6-band quyidagi tahrirda bayon etilsin:
 “6. Jamg‘arma hamda uning hududiy boshqarmalari yuridik shaxs hisoblanadi, mustaqil balansga, banklarda hisob raqamlariga, O‘zbekiston Respublikasi Davlat gerbi tasviri tushirilgan muhrga, shuningdek tegishli muhr va shtamplarga ega bo‘ladi.
 Jamg‘armaning tuman (shahar) bo‘limlari O‘zbekiston Respublikasi Davlat gerbi tasviri tushirilgan muhrga, shuningdek tegishli muhr va shtamplarga ega bo‘ladi”;
 b) 7-bandda:
 yettinchi xatboshi chiqarib tashlansin;
 sakkizinchi xatboshi yettinchi xatboshi deb hisoblansin;
 v) 8-bandda:
 “a” kichik bandning ikkinchi va yettinchi xatboshilaridagi “majburiy” so‘zi “ijtimoiy soliq” so‘zlari bilan almashtirilsin;
 “v” kichik bandda:
 ikkinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:
 “pensiyalar va ijtimoiy nafaqalarni hisoblab chiqish bo‘yicha operatsiyalarni amalga oshiradi, pensiya va nafaqalarni yetkazib berish yuklatilgan tijorat banklari filiallari orqali pensiyalar va ijtimoiy nafaqalar to‘lash yuzasidan topshiriqlarni rasmiylashtiradi va beradi”;
 beshinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:
 “tashkilotlarning ishlaydigan 18 yoshgacha nogironligi bo‘lgan bolaning ota-onalaridan biriga (vasiyga, homiyga) bir oyda qo‘shimcha dam olish kuni uchun to‘lov, Chernobil halokati oqibatida zarar ko‘rgan fuqarolarga kompensatsiya to‘lovlarini va qonun hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa to‘lovlarga xarajatlarini moliyalashtiradi”;
 g) 9-bandning to‘rtinchi xatboshisidagi “majburiy” so‘zi “ijtimoiy soliq” so‘zlari bilan almashtirilsin;
 d) 10-band quyidagi tahrirda bayon qilinsin:
 “10. Jamg‘arma daromadlari quyidagi manbalar hisobiga shakllantiriladi:
 a) ijtimoiy soliq:
 belgilangan miqdorlardagi ijtimoiy soliq tushumlari; 
 jismoniy shaxslar ayrim toifalarining ijtimoiy soliq tushumlari;
 b) boshqa to‘lovlar: 
 boquvchisini yo‘qotgan taqdirda, shuningdek mehnatda mayib bo‘lganlik yoki xodim mehnat majburiyatlarini bajarishi bilan bog‘liq kasb kasalligi oqibatidagi nogironlik tufayli tayinlangan pensiyalarni to‘lashga xarajatlarni to‘lash uchun regressiv talablar (da’volar) bo‘yicha ish beruvchilar va fuqarolardan “Fuqarolarning davlat pensiya ta’minoti to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonuniga muvofiq undiriladigan mablag‘larning 85 foizi;
 “Fuqarolarning davlat pensiya ta’minoti to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonunining 14-moddasiga muvofiq muddatidan oldin tayinlangan yoshga doir pensiyalarni to‘lash xarajatlarini qoplash uchun o‘tkaziladigan O‘zbekiston Respublikasi Bandlikka ko‘maklashish davlat jamg‘armasi mablag‘lari;
 “Fuqarolarning davlat pensiya ta’minoti to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonunining 12-moddasiga muvofiq tayinlangan imtiyozli pensiyalarni to‘lash xarajatlarini qoplash hisobiga o‘tkaziladigan yuridik shaxslar mablag‘lari;
 Jamg‘armaning vaqtincha bo‘sh mablag‘larni tijorat banklaridagi depozitlarga joylashtirishdan olingan daromadning 80 foizi;
 hisoblangan jarimalar summasining bir qismi hamda ijtimoiy soliq va boshqa to‘lovlar o‘z vaqtida to‘lanmaganligi uchun penyalar (qonun hujjatlariga muvofiq davlat soliq xizmati organlarini ijtimoiy rivojlantirish va moddiy-texnik ta’minlash maxsus jamg‘armasiga hamda Jamg‘arma xodimlarini ijtimoiy rivojlantirish va moddiy rag‘batlantirish jamg‘armasiga undiriladigan summalardan tashqari);
 yuridik shaxs tugatilganda, qishloq xo‘jaligi kooperativi (shirkati), fermer va dehqon xo‘jaligi qayta tashkil etilganda yoki tugatilganda mehnat vazifalarini bajarish bilan bog‘liq holda mayib bo‘lgan, kasb kasalligiga chalingan yoki sog‘lig‘iga boshqacha shikast yetkazilgan xodimga yetkazilgan zararni qoplash uchun to‘lanadigan summalar;
 qonun hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar, shu jumladan O‘zbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablag‘lari va ixtiyoriy badallar”;
 e) 11-banddagi “Majburiy” so‘zi “Ijtimoiy soliq” so‘zlari bilan almashtirilsin;
 j) 12-bandda:
 ikkinchi — to‘rtinchi xatboshilardagi “majburiy” so‘zi “ijtimoiy soliq” so‘zlari bilan almashtirilsin;
 oltinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:
 “har chorakda Jamg‘armaga yuridik shaxs tashkil etmasdan tadbirkorlik faoliyati bilan shug‘ullanadigan o‘zini o‘zi band qilgan shaxslar va dehqon xo‘jaliklari a’zolari tomonidan to‘langan ijtimoiy soliq miqdorlari to‘g‘risidagi ma’lumotlar taqdim etilishini ta’minlaydi”;
 z) 13-bandning ikkinchi va uchinchi xatboshilaridagi “majburiy” so‘zi “ijtimoiy soliq” so‘zlari bilan almashtirilsin;
 i) 14-band quyidagi tahrirda bayon qilinsin:
 “14. Jamg‘arma mablag‘lari:
 fuqarolarga davlat pensiyalarining barcha turlari;
 18 yoshgacha nogironligi bo‘lgan bolaning ota-onalaridan biriga (vasiyga, homiyga) bir oyda qo‘shimcha dam olish kuni uchun to‘lovlar;
 qonun hujjatlariga muvofiq Jamg‘arma mablag‘laridan moliyalashtiriladigan boshqa xarajatlar uchun sarflanadi.
 Boshqa xarajatlar bo‘yicha Jamg‘arma smetasi Jamg‘armaning Kuzatuv kengashi tomonidan tasdiqlanadi”;
 k) 15-banddagi “Ishlamaydigan va ishlaydigan fuqarolarga” so‘zlari “Fuqarolarga” so‘zi bilan almashtirilsin;
 l) 16-banddan “ishlamaydigan va ishlaydigan” so‘zlari chiqarib tashlansin;
 m) 18-bandning ikkinchi xatboshisidagi “ishlaydigan pensionerlarga pensiyalar, dafn marosimi uchun nafaqalar, 16 yoshgacha bo‘lgan nogiron” so‘zlari “18 yoshgacha nogironligi bo‘lgan” so‘zlari bilan almashtirilsin;
 n) 23-bandning ikkinchi xatboshisidagi “majburiy” so‘zi “ijtimoiy soliq” so‘zlari bilan almashtirilsin;
 o) 26-bandning beshinchi xatboshisidagi “majburiy” so‘zi “ijtimoiy soliq” so‘zlari bilan almashtirilsin;
 p) 33-bandda:
 oltinchi xatboshi “ozod qiladi” so‘zlaridan keyin “hamda ularning rotatsiyasini amalga oshiradi” so‘zlari bilan to‘ldirilsin;
 quyidagi mazmundagi to‘qqizinchi xatboshi bilan to‘ldirilsin:
 “Ijro etuvchi direktor bo‘lmagan vaqtda uning vazifalari taqsimotiga asosan direktorning o‘rinbosarlari tomonidan bajariladi”;
 to‘qqizinchi xatboshi o‘ninchi xatboshi deb hisoblansin;
 r) 34-bandda:
 uchinchi xatboshidagi “majburiy” so‘zi “ijtimoiy soliq” so‘zlari bilan almashtirilsin;
 quyidagi mazmundagi to‘rtinchi xatboshi bilan to‘ldirilsin:
 “Jamg‘armaning vaqtincha bo‘sh mablag‘larni tijorat banklaridagi depozitlarga joylashtirishdan olingan daromadning 20 foizi”;
 to‘rtinchi xatboshi beshinchi xatboshi deb hisoblansin;
 s) 38-banddagi “majburiy” so‘zi “ijtimoiy soliq” so‘zlari bilan almashtirilsin.