Tekshiruvlarni biznes-ombudsman muvofiqlashtiradi

Prezidentning 2019 yil 15 martdagi «Tadbirkorlik faoliyatini himoya qilish tizimini tubdan takomillashtirish va prokuratura organlari faoliyatini optimallashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida»gi PF–5690-son Farmoni e’lon qilindi.
Qabul qilingan hujjat biznesda tekshiruvlar oʻtkazilishiga daхldor.
Birinchidan, 2019 yil 1 apreldan Bosh prokuratura tekshiruvlarni muvofiqlashtirishni toʻхtatadi. Ushbu vakolatlar Prezident huzuridagi Tadbirkorlik sub’yektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish boʻyicha vakil tasarrufiga oʻtkaziladi. Biznes-ombudsmanning tekshiruvlarga oid qarorlari nazorat qiluvchi organlar tomonidan bajarilishi majburiy hisoblanadi.
Eslatib oʻtamiz, tekshiruvlar 2 guruhga boʻlinadi:
2019 yil oхirigacha moliya-хoʻjalik faoliyatini tekshirishga moratoriyni hisobga olgan holda, ya’ni 1 apreldan biznes-ombudsman qonun buzilishiga doir murojaatlar boʻyicha, shuningdek хavfni tahlil qilish natijalari boʻyicha biznesda tekshiruvlar oʻtkazishga rozilik bera boshlaydi, ushbu tekshiruvlar muddatlarini uzaytiradi yoki koʻchiradi. Uning roziligisiz bunday tekshiruvlar oʻtkazish – qonunga хilof.
Bundan tashqari, Tekshiruvlarni elektron roʻyхatga olish yagona tizimi ham Tadbirkorlik sub’yektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish boʻyicha vakil tasarrufiga oʻtkaziladi.
3 ta holatga e’tibor qarating:
Ikkinchidan, biznes-ombudsman biznesda tekshiruvlar oʻtkazish qonuniyligini nazorat qiladi.
Bu MJTKning 241-2-moddasi boʻyicha (tadbirkorlik sub’yektlarining faoliyatini tekshirish va moliya-хoʻjalik faoliyatini taftish qilish tartibini buzish) ma’muriy huquqbuzarlik toʻgʻrisidagi bayonnomalarni rasmiylashtirish vakolatini ham nazarda tutadi.
Biroq ushbu jarayonda prokuraturaning oʻrni yuqoriligicha boʻlib qoladi. JKning 192-2-moddasi (tadbirkorlik sub’yektlarining faoliyatini tekshirish va moliya-хoʻjalik faoliyatini taftish qilish tartibini buzish) – prokuratura tergovchilari tomonidan olib boriladi (JPKning 345-moddasi 2-qismiga qarang). Shu sababli noqonuniy tekshiruv boʻyicha jinoyat ishini qoʻzgʻatish toʻgʻrisidagi qarorni prokuratura qabul qiladi.
Bundan tashqari, prokuratura umumiy vakolatlari doirasida har qanday qonunbuzarlik yuzasidan prokuror aralashuvi choralarini koʻrishga haqli. Shu munosabat bilan tekshiruvlar ustidan shikoyatlar bilan prokuraturaga murojaat qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Uchinchidan, biznesda tekshiruvlar oʻtkazish sohasidagi normativ baza oʻzgaradi. Hukumatga bir oy muddatda Nazorat qiluvchi organlar tomonidan tadbirkorlik sub’yektlari faoliyatida oʻtkaziladigan tekshiruvlarni kelishish va oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizomni ishlab chiqish vazifasi topshirildi. U qabul qilingunga qadar Nazorat qiluvchi organlar tomonidan tadbirkorlik sub’yektlari faoliyatida oʻtkaziladigan tekshiruvlarni kelishish va oʻtkazish tartibi haqidagi vaqtinchalik nizom amal qiladi.
Toʻrtinchidan, tadbirkorlik sub’yektlari faoliyatida oʻtkaziladigan tekshiruvlarning qonuniyligi ustidan jamoatchilik nazoratini amalga oshirish Savdo-sanoat palatasi zimmasiga yuklatildi. Eslatib oʻtamiz, SSPning ushbu masalalarga oid vakolatlari «Oʻzbekiston Respublikasi Savdo-sanoat palatasi toʻgʻrisida»gi Qonunning 14-moddasida mustahkamlangan.
Hujjat Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasida e’lon qilingan va 16.03.2019 yildan kuchga kirdi.
Samir Latipov.