ASOSIY FONDLAR QIYMATINI AMALDAGI NARXLAR BO‘YIChA QAYTA HISOBLAB ChIQISh IShLARINI TAShKIL ETISh TO‘G‘RISIDA

Asosiy fondlar qiymatini yanada to‘laroq hisobga olish hamda xalqaro amaliyotda qabul qilingan ko‘rsatkichlar bilan qiyoslashni ta’minlash, xalq xo‘jaligini rivojlantirish samaradorligini aniq aks ettirish, davlat tasarrufidan chiqarish va xususiylashtirish jarayonlarini amalga oshirish uchun zarur zamin yaratish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
 1. Korxonalar, tashkilotlar va muassasalarning asosiy fondlari qiymatini qayta hisoblab chiqish tartibi ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
 2. Vazirliklar, idoralar, konsernlar, uyushmalar, birlashmalar, korxonalar, Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari:
 bir hafta muddat ichida asosiy fondlar qiymatini qayta hisoblab chiqish tartibi va formalarini tasarrufdagi barcha tashkilotlarga yetkazsinlar;
 shu yilning 10-iyuliga qadar asosiy fondlar (uy-joy fondidan tashqari) qiymatining 1992-yil 1-aprelgacha bo‘lgan holati belgilangan tartibga muvofiq qayta hisoblab chiqilsin.
 3. Shu muddat ichida jamoa xo‘jaliklarida, mulkchilikning boshqa shakllaridagi korxonalar va tashkilotlarda asosiy fondlar qiymatini qayta hisoblab chiqish tavsiya etilsin.
 4. Asosiy fondlarni to‘liq o‘z vaqtida va sifatli qayta hisoblab chiqish uchun shaxsan javobgarlik korxonalar, tashkilotlar va xo‘jaliklarning rahbarlari zimmasiga yuklatilsin.
 Qayta hisoblab chiqish yakunlari haqidagi hisobot O‘zbekiston Respublikasi Davlat statistika qo‘mitasi tomonidan belgilangan formalar, muddatlar va manzillar bo‘yicha taqdim etiladi.
 5. Belgilab qo‘yilsinki, mulkdan va ammortizatsiyadan olinadigan soliq asosiy fondlarning qayta hisoblab chiqilgunga qadar bo‘lgan qiymatiga qarab 1992-yil oxirigacha hisoblab chiqariladi.
 6. Asosiy fondlar va oborot mablag‘lariga o‘g‘irlash, kamomad, qasddan yo‘q qilish va yoki qasddan buzish natijasida yetkazilgan zarar hajmini aniqlashda qayta hisoblab chiqilgan xarid narxiga nisbatan 3,0 koeffitsiyenti qo‘llanilsin
 7. O‘zbekiston Respublikasi Davlat statistika qo‘mitasi:
 bir hafta muddat ichida asosiy fondlar qiymatini qayta hisoblab chiqish bo‘yicha ma’lumotlar taqdim etish tartibi va muddatlarini ishlab chiqsin va tasdiqlasin hamda vazirliklar va idoralarga, Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashiga, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklariga, konsernlarga, uyushmalarga, shuningdek, yuqori boshqaruv tuzilmasiga ega bo‘lmagan birlashmalar, korxonalar va tashkilotlarga yetkazsin.
 Shu yilning 1-sentabriga qadar umuman respublika bo‘yicha asosiy fondlar qiymatini qayta hisoblab chiqish yakunlari haqidagi yig‘ma ma’lumotlarni Vazirlar Mahkamasiga va nusxasini Moliya vazirligiga, O‘zbekistonning taraqqiyot istiqbolini belgilash qo‘mitasiga, O‘zbekiston Davlat bankiga taqdim etsin.
 8. O‘zbekiston qishloq xo‘jaligi fanlari akademiyasi qishloq xo‘jaligi vazirligi va O‘zbekistonning taraqqiyot istiqbolini belgilash qo‘mitasi bilan birgalikda 10 kun muddat ichida ko‘p yillik o‘simliklar qiymatini turlari bo‘yicha qayta hisoblash indekslarini ishlab chiqsin hamda ularni korxonalar, tashkilotlar, xo‘jaliklar va boshqa manfaatdor vazirliklar, idoralarga yetkazsin.
 9. O‘zbekiston Respublikasi Davlat mulkini boshqarish va xususiylashtirish qo‘mitasi bir oy muddat ichida asosiy fondlar baholab chiqilganligini hisobga olib, xususiylashtirilishi lozim bo‘lgan obyektlarning dastlabki narxlarini aniqlashning tarmoq me’yoriy va metodik tavsiyalarini ishlab chiqsin.
 10. O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi Davlat statistika qo‘mitasiga korxonalar va tashkilotlar asosiy fondlarining 1992-yil 1-aprelgacha bo‘lgan qiymatini qayta hisoblab chiqishni tayyorlash, o‘tkazish va yakunlarini umumlashtirish ishlarini olib borish uchun 1,6 mln. sum ajratsin.
 11. “O‘zshartnomasavdo” O‘zbekiston Respublikasi Davlat statistika qo‘mitasiga asosiy fondlar qiymatini qayta hisoblab chiqish formalari va tartibini ko‘paytirish uchun 0,3 tonna yozuv va 2 tonna gazeta qog‘ozi ajratsin.
 12. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Vazirlar Mahkamasi komplekslarining rahbarlari zimmasiga yuklatilsin
 1. Qayta hisoblab chiqishga binolar (uy-joydan tashqari), inshootlar, uzatish qurilmalari, mashinalar va asbob-uskunalar, transport vositalari, chala obyektlar, ishlab chiqarish va xo‘jalik anjomlari, ish va mahsuldor chorva mollari, ko‘p yillik o‘simliklar va asosiy fondlarning boshqa turlari kiradi. Korxonalar tomonidan ijaraga berilgan asosiy fondlar, shuningdek, belgilangan tartibda konservatsiyalashga berilgan fondlar ularning egalari tomonidan umumiy shartlarga asosan qayta hisoblab chiqiladi.
 2. Asosiy fondlar qiymatini xalq xo‘jaligi barcha tarmoqlarining korxonalari, tashkilotlari va muassasalari qayta hisoblab chiqadilar.
 3. Asosiy fondlar qiymatini qayta hisoblab chiqish uchun qurilish-montaj ishlariga, mashinalar va asbob-uskunalarga umumtarmoq bo‘yicha o‘rtacha olingan narxlar indeksi asos qilib olinadi. Indeksning qiymati tarmoqlararo balans va xalq xo‘jaligi tarmoqlaridagi narxlar indekslari bo‘yicha qurilish strukturasiga qarab hisoblangan.
 Asosiy fondlarning balans qiymatini, ko‘p yillik o‘simliklar va mahsuldor chorva mollaridan tashqari, mazkur tartibning 1-ilovasida keltirilgan narxlarning tegishli indekslariga ko‘paytirish kerak.
 4. O‘z balansida xalq xo‘jaligi turli tarmoqlarining asosiy fondlari bo‘lgan korxonalar, tashkilotlar va muassasalar ularning har biri bo‘yicha qayta hisoblab chiqadilar, bunda tarmoqqa mansub bo‘lganlarning tegishli indekslaridan foydalanadilar (masalan, sanoat korxonasi oshxona, dam olish uyi, davolash muassasasi va boshqalarga ega).
 1992-yil yanvardan boshlab shartnomaviy (erkin) narxlar bo‘yicha olingan asosiy fondlar qayta hisoblab chiqilmaydi va ularning qiymati tarmoqqa mansub bo‘lganlar bo‘yicha alohida satrda ko‘rsatilib, qayta hisoblab chiqilgan asosiy fondlarning umumiy qiymatiga qo‘shiladi.
 5. Binolar va inshootlarning qiymati xalq xo‘jaligi tegishli tarmog‘ining narxlar indeksi qiymatiga qarab qayta hisoblab chiqiladi. Masalan, ishlab chiqarish maqsadidagi va ma’muriy binolar tegishli tarmoq indeksi, oshxona — umumiy ovqatlanish indeksi, transport bo‘linmalari — transport indeksi, tibbiyot punkti — sog‘liqni saqlash indeksi bo‘yicha qayta hisoblab chiqiladi va hokazo.
 Uzatish qurilmalari, mashinalar va asbob-uskunalar, transport vositalari, ishlab chiqarish va xo‘jalik anjomlarining qiymati xalq xo‘jaligining tegishli tarmoqlari mashinalari va asbob-uskunalari indeksiga ko‘paytiriladi.
 Qayta hisoblab chiqishning ushbu tartibi uy-joy fondiga taalluqli emas, chunki uni xususiylashtirish jarayoni alohida tartibda, qayta hisoblab chiqishning boshqa indekslarini hisobga olgan holda amalga oshiriladi.
 6. Ko‘p yillik o‘simliklarning qiymati 2-ilovaga binoan qayta hisoblab chiqiladi, bunda ularning haqiqiy holati (qalinligi, yoshi va boshqalar)ga qarab tuzatilgan bir gektarning yangilangan qiymatidan (3 va 7-grafalarga muvofiq) kelib chiqiladi.
 Mahsuldor va ish mollari qiymatining indeksi molning vazniga hamda har bir mol turining 1991-yil aprelgacha bo‘lgan o‘rtacha sotish narxiga qarab chiqariladi
 7. Asosiy fondlar qiymatini qayta hisoblab chiqish borasidagi bevosita ishlar korxonada maxsus tuzilgan komissiya tomonidan korxona rahbari boshchiligida amalga oshiriladi. Korxona rahbari bu ishlarning o‘z vaqtida o‘tkazilishi, shuningdek, qayta hisoblab chiqishdan olingan natijalarning to‘liq va to‘g‘riligi uchun javob beradi.
 Korxona komissiyasi asosiy fondlar va ularning eskirganligi balans qiymati vedomostini tuzadi (3-ilova), unga analitik hisob registrlaridan zarur ma’lumotlar kiritiladi va shular asosida qayta hisoblab chiqish natijalari buxgalteriya uchyotiga yoziladi. Asosiy fondlar qiymatini hisobga olish vedomostlarda ularning klassifikatsiyasiga qarab guruhlar bo‘yicha o‘tkaziladi.
 8. Korxona, birlashma va tashkilotlar buxgalteriya hisobotida asosiy fondlar qiymatining o‘zgargan summasini “Asosiy fondlar” 01-schyoti debeti va “Ustav fondi” 85-schyot krediti bo‘yicha, chet el investitsiyalari qatnashadigan kichik va qo‘shma korxonalar esa “Maxsus maqsadlardagi fondlar” 88-schyot krediti bo‘yicha aks ettiradilar.
 9. Korxonalar asosiy fondlarning eskirganlik foizini 1992-yil 1-aprelgacha bo‘lgan holat bo‘yicha belgilaydilar. U eskirish summasining asosiy fondlar qiymatiga qayta hisoblab chiqilgan kunga nisbati sifatida hisoblanadi.
 Aniqlangan eskirish foizi asosiy fondlarning qayta hisoblab chiqilgan qiymatiga ko‘paytiriladi va shu tariqa ularning eskirganligining yangi summasi olinadi. Eskirishning yangi summasi bilan balansda hisobga olingan summa o‘rtasidagi farqqa “Ustav fondi” 85-schyoti, chet el investitsiyalari qatnashadigan kichik va qo‘shma korxonalarda esa “Maxsus maqsadlardagi fondlar” 88-schyoti debet qilinadi va “Asosiy vositalarning eskirishi” 020-schyoti kredit qilinadi.
 Asosiy fondlar qiymati va eskirish summasining o‘zgarishlari asosiy fondlarni hisobga olish inventar kartochkalarida yoki analitik hisobning boshqa registrlarida aks ettiriladi.
 10. Narxlarning qo‘shimcha ravishda oshishining hamda korxonalar va tashkilotlarning daromadi kamayishining oldini olish uchun mulk va eskirish solig‘i 1992-yil oxirigacha, asosiy qiymati qayta hisoblangunga qadar bo‘lgan qiymati bo‘yicha hisoblab chiqariladi.
 11. Budjet muassasalari asosiy fondlar qiymatining o‘zgarish summasini “Asosiy vositalar” (tegishli subschet) 01-schyoti debeti va “Asosiy vositalardagi fondlar” 250-schyoti krediti, asosiy fondlarning tobora eskirishi summasi esa “Asosiy vositalardagi fondlar” 250-schyoti debeti va “Asosiy fondlarning eskirishi” 020-schyoti krediti bo‘yicha aks ettirishadi.
 Izoh: Asosiy fondlarni qayta hisoblab chiqish namunalari ilova qilinmoqda.