Bayden Erondan neft xarid qilmaslik uchun dunyoda yetarlicha zaxira borligini ma’lum qildi

AQSh prezidenti Jo Bayden Eron neftiga qarshi Amerika sanksiyalari saqlanib qolishini tasdiqladi, deb xabar beradi “Interfaks”. Uning so‘zlariga ko‘ra, Tehrondan neft xarid qilmaslik uchun dunyoda yetarlicha zaxira mavjud.

“Dunyoda Erondan tashqari boshqa davlatlarda neft va neft mahsulotlarining zaxirasi ham bo‘lib, u xorijiy moliyaviy tashkilotlar yoki ular orqali Erondan xarid qilinayotgan neft va neft mahsulotlari hajmini sezilarli darajada qisqartirish imkonini beradi”, — deyiladi Oq uy saytida e’lon qilingan prezident memorandumida.
Oq uy har olti oyda bir marta global neft yetkazib berish hajmi Eronga qarshi 2012-yilda prezident Barak Obama administratsiyasi davrida joriy etilgan sanksiyalarni saqlab qolish uchun yetarli ekanligini tasdiqlashi kerak.
Kuzatuvchilar memorandum Bayden va Xitoy raisi Si Szinpinning virtual uchrashuvidan oldin e’lon qilinganiga e’tibor qaratmoqda.
Xitoy Eron neftining yirik xaridori hisoblanadi, so‘nggi uch oyda mamlakatda sanksiyalarni buzgan holda kuniga 500 ming barreldan xarid qilgan. Sanksiyalarning qo‘llanishi Vashingtonga ularni AQSh iqtisodiyotidan uzib qo‘yish imkonini bergan bo‘lardi.
Bayden administratsiyasi ayni vaqtda ushbu sanksiyalarni Eron bilan 2015-yilgi yadroviy bitimni qayta tishlash bo‘yicha o‘tkaziladigan muzokaralar fonida qo‘llamayapti.
Eslatib o‘tamiz, 2021-yil apreldan iyungacha Eron va yana bir nechta dunyo yetakchi davlatlari Venada Yadro dasturi bo‘yicha xalqaro kelishuv rejasiga qaytish yuzasidan olti raundlik muzokaralarni o‘tkazgan. Ayni vaqtda muzokaralar jarayonida tanaffus e’lon qilingan: Eron rasmiylari Tehronning yangi prezident Ibrohim Ruhoniyning qasamyodi va yangi hukumat tashkil qilinganidan keyin jarayonga qaytishini ma’lum qilgan.
5-avgustda bo‘lib o‘tgan inauguratsiya marosimida Raisiy Tehronning muzokaralarga tayyorligi va AQSh Eronga qarshi sanksiyalarni bekor qiladigan bo‘lsa, barcha diplomatik tashabbuslarni qo‘llab-quvvatlashini bildirgan.
“Birgalikdagi harakatlar rejasi” deb nomlanadigan kelishuv 2015-yil yozida Tehron hamda beshta vositachi mamlakat o‘rtasida imzolangan. Keyinchalik Eronning mazkur kelishuvni qo‘pol ravishda buzganlikda ayblashgan. 2018-yil may oyi boshida AQSh kelishuvdan bir tomonlama chiqishini e’lon qilgan va Eronga qarshi sanksiyalar qayta joriy qilinganini bildirdi. Eron esa kelishuv shartlariga ortiq rioya qilmasligi va 2020-yil yanvardan mazkur shartnomadan to‘liq chiqqanini qayd etgandi.
 AQSh BAA yaqinida qo‘lga olingan tankerdagi Eron neftini 110 mln dollarga sotib yubordi