Foto: Tabiiy ofatlarning ayanchli oqibatlari

“Zaif sayyora” — bu yer yuzida sodir bo‘layotgan dramatik o‘zgarishlar haqidagi qaydlardan iborat kitob. Kitob 230 ta suratni o‘z ichiga olib, iqlim va tabiat kuchlarining hududlarga ta’sirini tasvirlaydi.

 Buyuk Britaniyadagi Sent-Ayvz shahri Greyt-Oz daryosi o‘zanidan chiqqanidan so‘ng suv ichida qoldi.

 Norvegiyaning Shpitsbergen hududidagi abadiy muzlarning erishi natijasida qulayotgan uy.

 Ichki Mo‘g‘uliston Xitoyning eng yirik uchinchi provinsiyasi sanaladi. Uning aksar qismi Gobi sahrosida joylashgan. Qirg‘oqchilik natijasida sahro tobora kengayib bormoqda.

 2016-yilning iyul oyi o‘rtalarida AQShning Vayoming shtatida Shoshonov milliy o‘rmonida lavali tog‘dagi yong‘in natijasida 50 kvadrat metr yer yaroqsiz holga kelgan edi. Alanga chaqmoq urishidan kelib chiqib, ilk ikki haftada tinimsiz kengayib bordi. Harorat hamda shamol ortishi bilan olov tarqalishi yanada tezlashdi.

 Italiyaning Liguriya hududidagi eng manzarali shaharlardan biri Kamolyi dengizga qarab turgan cherkovga ega. Kuchli shtormlar vaqtida to‘lqinlar uning devorlariga uriladi.

 Abadiy muzlik – kamida 2 yil muz holatida qoladigan muzloq yer Shimoliy yarimsharning ko‘plab tumanlari, jumladan, Alyaskada ham kuzatiladi. Ushbu suratda eski abadiy muzlik erigan va dengizga tushay deb turibdi.

 2011-yilning 22-mayida AQShning Missuri shtatidagi Joplin hududiga kelib o‘z yo‘lida uchragan har qanday narsalarni vayron qilgan EF-5 tornadosi 320 km/soat tezlikda bo‘lgan. Ushbu ofat AQShda 1950-yildan beri kuzatilgan eng dahshatli hodisa sanalib, 158 nafar odamni hayotdan olib ketgan, 1000 dan ortiq odam jabrlangan.

 Likiep halqa shaklidagi marjonlar oroli (atoll) Tinch okeanining Marshall orollarida joylashgan. U yerda 400 ga yaqin odam istiqomat qiladi. Bu yerda orolning eng yuqori nuqtasi dengiz sathidan atigi 10 metr balandlikdagi do‘nglik bor. Shu sababli ham atoll hamda Marshall orollari global iqlim isishidan jabrlanishi tabiiy. Daraxtlar qatoridagi uylar yaqinda suv toshishi natijasida yuvilib ketish xavfi ostida qolmoqda.

 Ushbu quyun Fransiyadagi Moviy qirg‘oq yaqinidagi O‘rta Yer dengizida ko‘zga tashlangan.

 Ispaniyaning Gvadalaxara hududidagi quruq yer.

 Ushbu chang bo‘ronlari kuchayganida havodagi zarralar ko‘rsatkichi 15 400 mg/m3 darajasiga chiqqan. Taqqoslash uchun: odatiy kunlarda mazkur raqamlar 20 mg/m3, o‘rmon yong‘inlari esa 500 mg/m3 darajasini ko‘rsatadi. Tekshirish natijalariga ko‘ra, Avstraliya cho‘llaridan 16 million tonna chang ko‘tarilgani aniqlangan. Eng yomon ofat vaqtida esa deyarli 75 000 tonna chang Yangi Janubiy Uels qirg‘oqlarida qolib ketgan.

 Niderlandiyaning katta qismi dengiz sathidan pastda joylashgan. Global iqlim isishi esa dengiz sathi doimiy ko‘tarilib turadi. 1980-yilda mamlakat rasmiylari agar o‘z vaqtida choralar ko‘rilmasa, vaqti kelib Niderlandiyaning aksariyat hududlari suv ostida qolishi mumkinligini aytishgan. Aynan shu sababli 1997-yilda shtormlardan himoya devori sanalgan Maslant to‘sig‘i qurib bitkazilgan.

 2019-yilning oktabrida Yaponiyaga so‘nggi 10 yillikda mamlakatda kuzatilgan eng kuchli “Xagibis” tayfuni kirib keldi. Shamol tezligi 225 km/soatni tashkil etgan. Ko‘plab daryolar qirg‘oqdan toshib hududlarni yuvib ketgan. Tayfun 12-oktabrda Idzu oroliga kelganida yarim millionga yaqin uylarga katta talafot yetgan.

 Norvegiyadagi Yustedalsbren milliy bog‘ida Briksdal muzligi Yustedalsbren muzligidan ajralmoqda. Briksdal muzligining so‘nggi “bekati” Briksdalsvatn muz ko‘lida joylashgan. Uning hajmi dengiz sathidan 346 metr balandlikni tashkil etadi. Ko‘plab Norvegiya muzliklari global iqlim isishiga bog‘lanib qolgan. 2007-yilda muzlikning bir qismi shunchalik uzoqqa borganki, natijada muz ko‘lida emas, balki quruqlikda qotib qolgan.

 Britaniya orollarida 2018-yilning martida intensiv sovuq ob-havo tizimi Emma shtormi bilan qo‘shilib yirik talafotlarni keltirib chiqargan. Irlandiyaning Dublin shahrida “Hayot charxpalagi” nomli fontan sumalaklar va qor bilan qoplanganini ko‘rish mumkin edi.

 Burkina-Fasoda qurg‘oqchilik tufayli grunt suvlari darajasi pasayishi hayot tarzini saqlab turish uchun quduqlarni chuqurroq qazish taqozo etiladi.

 Gobi sahrosidan esadigan bahor shamoli odatda Pekin sharqi, Koreya yarimoroli va hatto Yaponiyagacha ham ulkan miqdordagi qum changlarini olib boradi.

 Filippinda yiliga o‘rtacha hisobda 20 tacha tayfunlar kuzatiladi. 2009-yilning sentabrida Ketsana tayfuni Manilaga soatiga 144 km/soat tezlikdagi shamol va 6 soat ichida bir oylik me’yordan ko‘p yog‘ingarchiliklarni keltirgan. Suv sathi Manila va Marikina-Sitining ayrim tumanlarida uylarning ikkinchi qavatigacha chiqqani sababli odamlar uylarining tomida jon saqlashgan. Millionlab odamlar zarar ko‘rgan bo‘lsa, yuzlab aholi vakillari qurbon bo‘lgan.
Boshqa galereyalar: