“Rosatom” rahbari AESning O‘zbekiston iqtisodiyotiga foydasi haqida so‘zlab berdi

“Rosatom” bosh direktori Aleksey Lixachyov “Rossiyskaya gazeta”ga bergan intervyusida O‘zbekistonda AES qurilishi haqida so‘zlab berdi. Spot suhbatning asosiy jihatlariga e’tibor qaratdi.

Loyiha qaysi bosqichda?
Hozir O‘zbekistonda eng yaxshi jahon tajribalariga muvofiq ravishda atom energetikasidan foydalanish xavfsizligini ta’minlash uchun qonunchilik bazasini yaratish bo‘yicha faol ishlar olib borilmoqda.
Jizzax viloyatidagi Tuzkon ko‘li atrofidagi ustuvor maydonda tadqiqot ishlarining ikkinchi bosqichi boshlandi.
Biroq bu yakuniy ma’lumotlar bo‘lmaydi, tadqiqot ishlarining to‘liq siklini yakunlash 2020-yilga mo‘ljallanmoqda.
Keyin esa tanlab olingan maydonga stansiyani qurish uchun litsenziya olish rejalashtirilmoqda, ana undan keyingina bevosita qurish jarayoni boshlanadi.
Muhandislik tadqiqot ishlariga nafaqat o‘zbekistonlik va rossiyalik, balki xalqaro ekspertlar ham jalb qilingan hamda barcha jarayonlar xalqaro talablar va standartlarga mos ravishda olib borilmoqda.
Asosiy vazifa — birinchi darajadagi ustuvorlik—xavfsizlikni ta’minlash uchun maydon MAGATEning barcha normalariga javob berishi kerak.
Ekologiya nima bo‘ladi?
Hozirgi vaqtda sayyoraning barcha o‘rmonlari yiliga 2,5 milliard tonna karbonat angidridni o‘zlashtiradi.
Agar jahonning barcha ishlayotgan AESlari bugungi kunda ko‘mir yoki gaz stansiyalariga almashtirilsa, ular yiliga 2 milliard tonna karbonat angidridni havoga chiqaradi.
Ko‘rinib turibdiki, atom stansiyalari sayyoraning deyarli “ikkinchi o‘pkasi”.
Bu past karbonli energiya balansini shakllantirishning zamonaviy tendensiyalariga to‘liq mos keladi, bu yerda atom elektrostantsiyasi barqaror, prognoz qilinadigan va eng muhimi, jozibador elektr narxiga ega bo‘lgan bazaviy yuk manbai hisoblanadi.
Ish o‘rinlari
O‘zbekiston kadrlar tayyorlashga alohida e’tibor qaratmoqda va biz ham bu yo‘nalishda faol hamkorlik qilmoqdamiz.
3-sentabr kuni Toshkentda jahondagi eng yaxshi OTMlardan biri deb topilgan Milliy tadqiqot yadro universiteti (MIFI) filiali ochiladi.
Minglab yoshlar yaxshi ta’lim olish imkoniga ega bo‘ladi.
Bu esa ularga yuqori texnologiyalar sohasi — atom energetikasi yoki tegishli muhandislik sohalarida ish topish imkonini beradi.
Faoliyat ko‘rsatayotgan atom elektr stantsiyasidagi bir ish joyi infratuzilmada o‘nlab ish o‘rinlarini yaratadi: quruvchilar, operatsion xodimlar, olimlar, xizmat ko‘rsatuvchi xodimlar va boshqalar. Bu kelajakka ishonch bag‘ishlaydigan yaxshi ish.
O‘zbekiston uchun iqtisodiy foydasi
Rossiya atom elektr stansiyasini qurishning xalqaro tajribasini hisobga olgan holda, “Rosatom” loyihasi bo‘yicha atom stansiyasiga investitsiya qilingan bir dollar, jumladan, 2 VVER-1200 reaktori va 20-30% darajasida lokalizatsiya mahalliy yetkazib beruvchilarga 1,9 dollar, mamlakatning yalpi ichki mahsulotiga 4,3 dollar va soliq tushumlari shaklida budjetga 1,4 dollar daromad keltirishi mumkin.
AES qurilishi— Rossiya va O‘zbekistonni yaqin yuz yilga birlashtiruvchi uzoq muddatli loyiha.