TASDIQLANGAN MAHALLIYLAShTIRISh DASTURI LOYIHALARI AMALGA OShIRILAYOTGAN KORXONALAR TOMONIDAN SOLIQ VA BOJXONA IMTIYOZLARINI QO‘LLASh TARTIBI TO‘G‘RISIDAGI NIZOMNI TASDIQLASh HAQIDA

O‘zbekiston Respublikasi Soliq kodeksi, O‘zbekiston Respublikasi “Davlat soliq xizmati to‘g‘risida”gi Qonunining 7-moddasi, O‘zbekiston Respublikasi “Davlat bojxona xizmati to‘g‘risida”gi Qonunining 7-moddasi va O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2008-yil 28-maydagi “2008––2010-yillarda sanoat kooperatsiyasi asosida tayyor mahsulotlar, butlovchi buyumlar va materiallar ishlab chiqarishni mahalliylashtirish dasturi to‘g‘risida”gi PQ-879-son qaroriga (O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2008-y., 22-23-son, 198-modda) muvofiq qaror qilamiz:
 1. Ilova qilinayotgan Tasdiqlangan mahalliylashtirish Dasturi loyihalari amalga oshirilayotgan korxonalar tomonidan soliq va bojxona imtiyozlarini qo‘llash tartibi to‘g‘risidagi nizom tasdiqlansin.
 2. O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi, Davlat soliq qo‘mitasi va Davlat bojxona qo‘mitasining 2006-yil 18-avgustda 75, 2006-36, 01-02/8-16-son bilan tasdiqlangan “Tasdiqlangan mahalliylashtirish Dasturi loyihalari amalga oshirilayotgan korxonalar tomonidan soliq va bojxona imtiyozlarini qo‘llash tartibi to‘g‘risidagi nizomni tasdiqlash haqida”gi qarori (2006-yil 24-avgust, ro‘yxat raqami 1619 — O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2006-yil, 34-35-son, 353-modda) o‘z kuchini yo‘qotgan deb topilsin.
 3. Mazkur qaror O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligida davlat ro‘yxatiga olingan kundan boshlab o‘n kun o‘tgach kuchga kiradi.
 Ushbu Nizom O‘zbekiston Respublikasi Soliq kodeksi, O‘zbekiston Respublikasi “Davlat soliq xizmati to‘g‘risida”gi Qonunining 7-moddasi, O‘zbekiston Respublikasi “Davlat bojxona xizmati to‘g‘risida”gi Qonunining 7-moddasi va O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2008-yil 28-maydagi “2008-2010-yillarda sanoat kooperatsiyasi asosida tayyor mahsulotlar, butlovchi buyumlar va materiallar ishlab chiqarishni mahalliylashtirish Dasturi to‘g‘risida”gi PQ-879-son qaroriga (O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2008-y., 22-23-son, 198-modda) muvofiq ishlab chiqilgan hamda tasdiqlangan mahalliylashtirish Dasturi loyihalari amalga oshirilayotgan korxonalar tomonidan soliq va bojxona imtiyozlarini qo‘llash hamda ular tomonidan daromadlarni alohida-alohida hisob yuritish tartibini belgilaydi.
 1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2008-yil 28-maydagi PQ-879-son qarorining 2 va 3-ilovalarga ko‘rsatilgan qarorni qabul qilingan sanasida kiritilgan korxonalar 2008-yil 28-maydan 2011-yil 1-yanvargacha quyidagilarni to‘lashdan ozod etiladilar:
 chetdan keltiriladigan texnologik asbob-uskunalar va ular uchun ehtiyot qismlar, shuningdek mahalliylashtiriladigan mahsulotlar ishlab chiqarishda texnologik jarayonda foydalaniladigan, respublikada ishlab chiqarilmaydigan komponentlar uchun bojxona to‘lovlaridan (bojxonada rasmiylashtirish yig‘imlaridan tashqari);
 mahalliylashtirish loyihalari bo‘yicha ishlab chiqarilgan mahsulotlar bo‘yicha foyda solig‘idan, yagona soliq to‘lovidan (soliq solishning soddalashtirilgan tizimini qo‘llaydigan subyektlar uchun);
 mahalliylashtiriladigan mahsulotlar ishlab chiqarish uchun foydalaniladigan asosiy ishlab chiqarish fondlari bo‘yicha mulk solig‘idan.
 2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2008-yil 28-maydagi PQ-879-son qarorining 2 va 3-ilovalariga uni qabul qilinganidan (2008-yil 28-maydan) so‘ng kiritilayotgan yangi korxonalar uchun ushbu Nizomning 1-bandida ko‘rsatilgan soliq va bojxona imtiyozlari O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining tasdiqlangan mahalliylashtirish Dasturiga yangi loyihalarni kiritish to‘g‘risidagi qarori qabul qilingan sanasidan boshlab, agar qarorning o‘zida kechroq muddat ko‘rsatilmagan bo‘lsa, tatbiq etiladi.
 3. Ushbu Nizomning 1-bandida ko‘rsatilgan soliq va bojxona imtiyozlari yuqorida ko‘rsatilgan qarorning 2a, 3a va 4-son ilovalariga kiritilgan korxonalar uchun 2008-yil 28-maydan 2009-yil 1-yanvargacha beriladi.
 4. Ushbu Nizomda nazarda tutilgan soliq va bojxona imtiyozlari berilishi munosabati bilan bo‘shab qoladigan mablag‘lar yangi ishlab chiqarishlarni tashkil etishga, shuningdek faoliyat ko‘rsatayotgan ishlab chiqarishlarni kengaytirishga, rekonstruksiya qilishga, modernizatsiyalashga, texnik va texnologik jihatdan qayta jihozlashga, mahalliylashtiriladigan mahsulotlar ishlab chiqarish uchun zarur bo‘lgan xomashyo va materiallar sotib olishga, Mahalliylashtirish dasturini amalga oshirishga jalb qilingan korxonalarning muhandis-texnik xodimlarini rag‘batlantirishga yo‘naltiriladi.
 5. Ushbu Nizomning 1-bandida ko‘rsatilgan soliq va bojxona imtiyozlarini rasmiylashtirish va buxgalterlik hisobida aks ettirish tartibi Yuridik shaxslarga soliqlar, bojxona va majburiy to‘lovlarni budjetga to‘lash bo‘yicha berilgan imtiyozlarni rasmiylashtirish va buxgalterlik hisobida aks ettirish tartibi to‘g‘risidagi nizom (2005-yil 2-aprel, ro‘yxat raqami 1463 — O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2005-y., 14-son, 105-modda) bilan tartibga solinadi.
 6. Soliqlar va bojxona to‘lovlarini to‘lashdan ozod etish natijasida bo‘shagan mablag‘lar maqsadga muvofiq foydalanilmagan taqdirda, bu mablag‘lar jarima jazosini, shu jumladan penyani hisoblagan holda, qonun hujjatlariga muvofiq budjetga to‘liq undiriladi.
 7. Mahalliylashtirish loyihalari bo‘yicha ishlab chiqarilgan mahsulotni realizatsiya qilishdan olingan daromadni foyda solig‘idan ozod qilish ko‘rinishidagi imtiyozni qo‘llash uchun korxonalar mahalliylashtirish loyihalari bo‘yicha ishlab chiqarilgan mahsulotni realizatsiya qilishdan olingan daromadlar (xarajatlar) bo‘yicha alohida-alohida hisob yuritishlari kerak. 
 8. Foyda solig‘i hisob-kitobi O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi va Davlat soliq qo‘mitasining 2007-yil 29-dekabrdagi “Soliq hisobotining shakllarini tasdiqlash to‘g‘risida”gi 111, 2007-66-son qarori (2008-yil 21-yanvar, ro‘yxat raqami 1760 — O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2008-y., 3-4-son, 15-modda) bilan tasdiqlangan Yuridik shaxslardan olinadigan foyda solig‘i bo‘yicha soliq hisoboti shakllari asosida amalga oshiriladi.
 9. Yagona soliq to‘lovi to‘lovchisi hisoblangan mikrofirmalar va kichik korxonalarga soliq solish xususiyatlarini hisobga olib, yagona soliq to‘lovi bo‘yicha nazarda tutilgan imtiyoz mahalliylashtirish loyihalari bo‘yicha ishlab chiqarilgan mahsulotni realizatsiya qilishdan olingan tushum summasiga qo‘llanadi. Aytib o‘tilgan imtiyozni qo‘llash uchun korxonalar mahalliylashtirish loyihalari bo‘yicha ishlab chiqarilgan mahsulotni realizatsiya qilishdan olingan tushum bo‘yicha alohida-alohida hisob yuritishlari kerak.
 10. Yagona soliq to‘lovi hisob-kitobi O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi va Davlat soliq qo‘mitasining 2007-yil 29-dekabrdagi “Soliq hisobotining shakllarini tasdiqlash to‘g‘risida”gi 111, 2007-66-son qarori (2008-yil 21-yanvar, ro‘yxat raqami 1760 —O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2008-y., 3-4-son, 15-modda) bilan tasdiqlangan Yagona soliq to‘lovi bo‘yicha soliq hisoboti shakllari asosida amalga oshiriladi. 
 11. Mahalliylashtirilayotgan mahsulot ishlab chiqarish uchun ishlatiladigan asosiy ishlab chiqarish fondlarini mol-mulk solig‘idan ozod qilish ko‘rinishidagi imtiyozni qo‘llash uchun korxonalar mahalliylashtirilayotgan mahsulot ishlab chiqarish uchun ishlatiladigan asosiy ishlab chiqarish fondlari bo‘yicha soliq solish bazasini alohida-alohida hisobini yuritishlari kerak.
 12. Mol-mulk solig‘i bo‘yicha imtiyoz mahalliylashtirilayotgan mahsulotni ishlab chiqarish uchun chetdan olib kelingan, biroq normativ muddatlarda o‘rnatilmagan asosiy fondlar uchun qo‘llanilmaydi. Bunday mol-mulk bo‘yicha soliq O‘zbekiston Respublikasi Soliq kodeksiga muvofiq hisoblanadi va to‘lanadi.
 13. Mol-mulk solig‘i hisob-kitobi O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi va Davlat soliq qo‘mitasining 2007-yil 29-dekabrdagi “Soliq hisobotining shakllarini tasdiqlash to‘g‘risida”gi 111, 2007-66-son qarori (2008-yil 21-yanvar, ro‘yxat raqami 1760 — O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2008-y., 3-4-son, 15-modda) bilan tasdiqlangan Yuridik shaxslarning mol-mulkiga solinadigan soliq bo‘yicha soliq hisoboti shakllari asosida amalga oshiriladi.
 14. Agar asosiy ishlab chiqarish fondlaridan faqat mahalliylashtirilayotgan mahsulot ishlab chiqarish uchun foydalanilmasa, imtiyoz realizatsiya qilishdan olingan sof tushumda mahalliylashtirilayotgan mahsulotning salmog‘idan kelib chiqib, O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi va Davlat soliq qo‘mitasining 2007-yil 29-dekabrdagi “Soliq hisobotining shakllarini tasdiqlash to‘g‘risida”gi 111, 2007-66-son qarori (2008-yil 21-yanvar, ro‘yxat raqami 1760 — O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2008-y., 3-4-son, 15-modda) bilan tasdiqlangan Yuridik shaxslarni mol-mulk solig‘i bo‘yicha soliq hisoboti shakllarining 5-son ilovasida ko‘rsatilgan ma’lumotlar asosida taqdim etiladi.
 Masalan, agar asosiy ishlab chiqarish fondlarining qoldiq qiymati korxona bo‘yicha umuman 1500 mln.so‘mni, realizatsiya qilishdan olingan sof tushumda mahalliylashtirilayotgan mahsulotning salmog‘i 25 foizni tashkil etsa, soliq solinmaydigan asosiy ishlab chiqarish fondlarining qiymati 375 mln.so‘mni (1500 x 25/100) tashkil etadi. 
 15. Chetdan keltiriladigan texnologik asbob-uskunalar va ular uchun ehtiyot qismlar, shuningdek respublikada ishlab chiqarilmaydigan va mahalliylashtirilayotgan mahsulot ishlab chiqarish chog‘ida texnologik jarayonda ishlatiladigan komponentlarni bojxona to‘lovlaridan (bojxona rasmiylashtiruvi uchun yig‘imlar bundan mustasno) ozod etish bo‘yicha imtiyoz erkin muomalaga chiqarish rejimiga o‘tkazish bojxona rasmiylashtiruvi paytida va Tashqi iqtisodiy aloqalar, investitsiyalar va savdo vazirligining belgilangan tartibda beriladigan xulosasi asosida taqdim etiladi.
 Bunda chetdan olib kelinadigan ehtiyot qismlarga (chetdan olib kelinadigan texnologik asbob-uskunalar qiymatida hisobga olinmaydigan), soliq solinadigan oborot, shu jumladan nol stavka bo‘yicha oborot uchun ishlatiladigan komponentlarga hisoblab yozilgan qo‘shilgan qiymat solig‘i summasi tayyor mahsulot bo‘yicha budjetga to‘lanadigan qo‘shilgan qiymat solig‘ini hisoblab chiqarish chog‘ida kamaytiriladi (hisobga olinadi).
 16. Hududiy davlat bojxona xizmati organlari bojxona to‘lovlarini to‘lamasdan chetdan tovar olib kelgan yuridik shaxslar reyestrlari va taqdim etilgan imtiyozlar hisobini yuritadilar.
 17. Tovar erkin muomalaga chiqarilganidan keyin hududiy davlat bojxona xizmati organlari har chorakda, hisobot davridan keyingi oyning 10-kuniga qadar (yuridik shaxsning tegishliligi bo‘yicha) Qoraqalpog‘iston Respublikasi, viloyatlar yoki Toshkent shahar davlat soliq boshqarmalariga Chetdan keltiriladigan texnologik asbob-uskunalar va ular uchun ehtiyot qismlar, shuningdek respublikada ishlab chiqarilmaydigan va mahalliylashtirilayotgan mahsulot ishlab chiqarish chog‘ida texnologik jarayonda ishlatiladigan komponentlar to‘g‘risidagi ma’lumotni ushbu Nizomning ilovasiga binoan taqdim etishlari kerak. Davlat soliq organlari ma’lumot olingan sanadan e’tiboran uch kun ichida yuridik shaxs ro‘yxatdan o‘tgan joydagi tuman davlat soliq inspeksiyasiga mazkur ma’lumotni yuboradilar.
 18. Davlat soliq xizmati organlariga yuboriladigan axborotda quyidagilar majburiy tartibda ko‘rsatiladi:
 o‘z ehtiyojlari uchun tovarlar import qiluvchi, bojxona to‘lovlarini to‘lashdan ozod qilingan yuridik shaxsning nomi va STIRi;
 chet ellik tovar yetkazib beruvchining nomi, kontrakt raqami va uning kontraktni bojxona organida hisobga qo‘yish chog‘ida berilgan ro‘yxat raqami;
 tovarlar nomi, ularning soni va taqdim etilgan imtiyozlar summasi.
 19. Imtiyozni qo‘llagan holda chetdan olib kelingan texnologik asbob-uskunalar va ularning ehtiyot qismlari, shuningdek komponentlaridan maqsadga ko‘ra foydalanmaslik holatlari aniqlanganda davlat soliq xizmati organi aniqlangan holat to‘g‘risida hujjatlarni tuzadi, ular uch ish kuni mobaynida tegishli davlat bojxona xizmati organiga yuboriladi. Maqsadga ko‘ra foydalanilmagan texnologik asbob-uskunalar va ularning ehtiyot qismlari, shuningdek komponentlariga to‘g‘ri keladigan bojxona to‘lovlari bo‘yicha imtiyozlar summasi jarima jazosini, shu jumladan penyani hisoblagan holda, Yuridik shaxslarga soliqlar, bojxona va majburiy to‘lovlarni budjetga to‘lash bo‘yicha berilgan imtiyozlarni rasmiylashtirish va buxgalterlik hisobida aks ettirish tartibi to‘g‘risida nizomda (2005-yil 2-aprel, ro‘yxat raqami 1463 –– O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2005-y., 14-son, 105-modda) nazarda tutilgan tartibda budjetga undiriladi.
 20. Loyiha Mahalliylashtirish Dasturidan chiqarilganda loyihani amalga oshiruvchi korxona O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining loyihani mahalliylashtirish Dasturidan chiqarish to‘g‘risidagi qarori kuchga kirgan paytdan boshlab mazkur Nizomning 1-bandida keltirilgan soliq va bojxona imtiyozlaridan mahrum etiladi. 
 21. Mahalliylashtirish Dasturida nazarda tutilgan majburiyatlarni bajarishni ta’minlamagan va shu asosda mahalliylashtirish Dasturidan chiqarilgan korxonalar:
 a) mahalliylashtirilayotgan mahsulotni ishlab chiqarish uchun ilgari chetdan olib kirilgan tovarlarning (komponentlarning) qoldiq qismida bojxona to‘lovlari bo‘yicha budjet bilan qayta hisob-kitoblarni amalga oshirishlari shart. Qayta hisob-kitoblar jarima jazosi qo‘llanilmagan holda amalga oshiriladi;
 b) ushbu bandning “a” kichik bandida nazarda tutilgan tartibda qayta hisoblangan bojxona to‘lovlari bo‘yicha to‘langan mablag‘larni chegirgan holda 8840 “Maqsadli ishlatiladigan soliq imtiyozlari” hisobvarag‘ida (mahalliylashtiriladigan mahsulot qismida) aks ettiriladigan ishlatilmagan mablag‘larning qoldig‘ini mahalliylashtirish Dasturidan chiqarish to‘g‘risidagi qaror kuchga kirgan kundan boshlab uch kun mobaynida budjetga o‘tkazib berishlari shart.
 Mazkur mablag‘lar o‘z vaqtida o‘tkazib berilmagan hollarda amaldagi qonun hujjatlariga muvofiq penya hisoblanadi.
 Ushbu bandning qoidalari imtiyoz davri tugagandan so‘ng, ya’ni mahalliylashtirish Dasturida belgilangan muddatlar tugagandan so‘ng foydalanilmagan mablag‘lar qoldig‘iga ham tatbiq etiladi.
 22. Yil yakuni bo‘yicha mahalliylashtirish Dasturida nazarda tutilgan majburiyatlarni to‘liq bajarishni ta’minlamagan, biroq mahalliylashtirish Dasturidan chiqarilmagan korxonalar bo‘yicha mahalliylashtiriladigan mahsulotni ishlab chiqarish uchun ishlatiladigan komponentlar bo‘yicha xulosa berish Sanoat kooperatsiyasi asosida tayyor mahsulotlar, butlovchi buyumlar va materiallar ishlab chiqarishni mahalliylashtirish dasturining amalga oshirilishini ta’minlash bo‘yicha Maxsus komissiyaning qarori bo‘yicha o‘tgan yilda imtiyozlarni qo‘llagan holda chetdan olib kirilgan komponentlarning qoldig‘ini hisobga olgan holda amalga oshiriladi.
 23. Korxonalar taqdim etilgan soliq va bojxona imtiyozlarini hisobga olgan holda soliqlar va boshqa majburiy to‘lovlarni to‘g‘ri hisoblab chiqarish hamda mazkur Nizom va amaldagi qonun hujjatlariga muvofiq o‘z vaqtida to‘lash va hisob-kitoblar taqdim etish uchun javobgar bo‘ladilar.
 24. Soliq va bojxona imtiyozlarining to‘g‘ri qo‘llanishi ustidan nazorat O‘zbekiston Respublikasi davlat soliq va bojxona xizmati organlari tomonidan O‘zbekiston Respublikasining Soliq va Bojxona kodekslariga muvofiq amalga oshiriladi.
 25. Mazkur Nizom O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot vazirligi va Tashqi iqtisodiy aloqalar, investitsiyalar va savdo vazirligi bilan kelishilgan.