Energiya resurslaridan oqilona foydalanishni ta’minlash chora-tadbirlari toʻgʻrisida

08.11.2017
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 8-noyabrdagi PQ-3379-son qarori
Mamlakatda elektr va gaz ta’minoti tizimini izchil modernizatsiya qilish va texnologik qayta jihozlash, energiya tejamkorlik asoslari va yetkazib berilgan elektr energiyasi va tabiiy gaz uchun oʻzaro hisob-kitoblar mexanizmlarini takomillashtirish choralari koʻrilmoqda.
Amalga oshirilayotgan tadbirlar barqaror ijtimoiy-iqtisodiy oʻsish, ishchanlik faolligi va mamlakatning investitsiyaviy jozibadorligini, aholining hayot darajasi va farovonligini oshirishning muhim omillaridan biri boʻlgan energetika tarmogʻini rivojlantirishga qaratilgan.
Shu bilan birga, iste’molchilar toifasini inobatga olgan holda yetkazib berilayotgan energiya resurslari qiymatini aniqlashda tabaqalashtirilgan yondashishning mavjud emasligi ulardan nooqilona foydalanishga olib kelmoqda, energiya tejamkor texnologiyalar va muqobil energiya manbalarini joriy etishni ragʻbatlantirmayapti.
Shaharsozlik sohasidagi amaldagi norma va qoidalar obyektlarning energiya samaradorligini ta’minlovchi zamonaviy talablarga javob bermaydi. Shuningdek, binolar va inshootlarning qurilishi va rekonstruksiya qilinishida energiya tejamkor materiallar va texnologiyalarni qoʻllashga yetarli e’tiborning mavjud emasligi ham energiya resurslarining ortiqcha sarf qilinishiga olib kelmoqda.
Elektr va gaz ta’minoti tizimini yanada takomillashtirish, bozor mexanizmlarini keng joriy qilish orqali energiya resurslaridan oqilona foydalanishni ta’minlash, shuningdek, mazkur sohada koʻrsatilayotgan xizmatlar sifatini yaxshilash maqsadida:
1. “O‘zdavenergonazorat” DI, “O‘zdavneftgazinspeksiya” DI, “O‘ztransgaz” AJ va “O‘zbekenergo” AJning faoliyati qoniqarsiz deb topilsin.
2. O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi, “O‘zbekenergo” AJ, “O‘ztransgaz” AJ, “O‘zdavenergonazorat” DI, “O‘zdavneftgazinspeksiya” DI va “Energiya tejash milliy kompaniyasi” AJning quyidagi tartibni belgilash haqidagi takliflari qabul qilinsin:
a) 2018-yil 1-yanvardan:
ilovaga muvofiq roʻyxat boʻyicha mahsulot ishlab chiqaruvchi va ayrim xizmatlar koʻrsatuvchi iste’molchilar elektr energiyasi (750 kVAgacha boʻlgan quvvatga ulangan) va tabiiy gaz uchun toʻlovlarni O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlari bilan oʻrnatiladigan oʻsib boruvchi koeffitsiyentlar va tariflarga muvofiq amalga oshiradilar;
750 kVA va undan yuqori boʻlgan quvvatga ulangan (byudjet tashkilotlari, fermer xoʻjaliklari va suv iste’molchilari uyushmalarining nasos stansiyalari, shuningdek, Davlat byudjetidan moliyalashtiriladigan nasos stansiyalari bundan mustasno) iste’molchilar elektr energiyasi uchun hisob-kitoblarni ikkinchi guruh tariflar boʻyicha toʻlovlarni amalga oshiradigan yuridik shaxslar uchun tarif miqdorida belgilanadigan sutka vaqtlarining tabaqalashtirilgan tarifi boʻyicha amalga oshiradi.
Bunda yagona elektr energetika tizimining eng katta yuklamali soatlarida (tigʻiz payt – belgilangan tartibda oʻrnatilgan ertalabki va kechki “eng katta miqdor”) foydalanilgan elektr energiyasi uchun toʻlovlar belgilangan tarifga nisbatan 1,5 baravar miqdorda oʻsuvchi koeffitsiyentni qoʻllash orqali, eng kam yuklamali soatlarda esa (tungi payt – sutkaning qorongʻi vaqti) belgilangan tarifga nisbatan 1,5 baravar miqdorda kamayuvchi koeffitsiyentni qoʻllash orqali va yarim tigʻiz paytda (sutkaning yorugʻ vaqti) oʻrnatilgan tarif boʻyicha amalga oshiriladi;
davlat organlari va muassasalarining bino va inshootlari, shuningdek, koʻp kvartirali uy-joy fondini loyihalashtirish, rekonstruksiya qilish, qurish va foydalanishga topshirishda ularda energiya samarador va energiya tejamkor texnologiyalardan foydalanilganligi yuzasidan shaharsozlik normalari va qoidalariga muvofiqligi tekshiriladi;
yakka tartibdagi uy-joy qurilishidan tashqari, barcha bino va inshootlarni loyihalashtirish, rekonstruksiya qilish va qurishda, issiq suv ta’minoti uchun sertifikatlangan quyosh suv isitgich qurilmalarini, shuningdek, energiya tejamkor lampalarni majburiy tartibda oʻrnatish koʻzda tutiladi;
b) davlat organlari va tashkilotlari 2022-yil 1-yanvardan:
ularning balansida boʻlgan bino va inshootlarda issiq suv ta’minoti uchun faqat sertifikatlangan quyosh suv isitgich qurilmalari, shuningdek, mamlakatimizda ishlab chiqarilgan ichki yoritish energiya tejamkor lampalardan foydalanishi shart;
markazlashtirilgan issiq suv ta’minotidan uzib qoʻyiladi.
3. “Energiya tejash milliy kompaniyasi” AJ:
a) O‘zbekiston Respublikasi Uy-joy kommunal xizmat koʻrsatish vazirligi, “O‘zbekenergo” AJ va boshqa idoralar bilan birgalikda uch oy muddatda davlat organlari va tashkilotlari bino va inshootlarida quyosh suv isitgich qurilmalari va mahalliylashtiriladigan mahsulotlar asosida mamlakatimizda ishlab chiqarilgan energiya tejamkor lampalarni oʻrnatish bosqichlarini, shuningdek, mahalliylashtiriladigan mahsulotlar asosida issiqlik va elektr energiya iste’moli hajmini inobatga olgan holda mazkur mahsulotni aniq yetkazib beruvchilarini belgilash boʻyicha takliflarni O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga kiritsin.
Davlat organlari va tashkilotlari ikki hafta muddatda quyosh suv isitgich qurilmalari va energiya tejamkor lampalarni joriy qilish holatlari, issiqlik va elektr energiyasi iste’moli hajmi, kadastr hujjatlarini ilova qilgan holda ular tomonidan egallab turilgan maydonlar oʻlchami haqidagi texnik ma’lumotlarni va hududning muhandislik kommunikatsiyalari aks etgan rejasini “Energiya tejash milliy kompaniyasi” AJ ga taqdim etilishini ta’minlasin;
b) “O‘zbekenergo” AJ, “O‘ztransgaz” AJ, boshqa manfaatdor vazirlik va idoralar, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, issiqlik va elektr energiyasi, shuningdek, biogaz ishlab chiqarish bilan shugʻullanuvchi xususiy korxonalar bilan birgalikda uch oy muddatda:
issiqlik va elektr energiyasi, shuningdek, biogaz ishlab chiqarish va iste’molchilarga toʻgʻridan-toʻgʻri yetkazib berish bilan shugʻullanuvchi korxonalar tomonidan “O‘zbekenergo” AJning elektr tarmoqlari va “O‘ztransgaz” AJning gaz taqsimlash tarmoqlaridan foydalanmagan holda issiqlik va elektr energiyasi hamda biogazni realizatsiya qilish tartibini ishlab chiqsin;
issiqlik va elektr energiyasi, shuningdek, biogaz ishlab chiqarish bilan shugʻullanuvchi xususiy korxonalar tomonidan realizatsiya qilinadigan issiqlik va elektr energiyasi hamda biogazga tijorat narxlarini belgilash boʻyicha takliflarni O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga kiritsin.
4. Belgilansinki, shaharsozlik normalari va qoidalari O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligida davlat roʻyxatidan oʻtkazilishi, energiya samarador va energiya tejamkor texnologiyalarni qoʻllash borasida esa “Energiya tejash milliy kompaniyasi” AJ bilan ham majburiy tartibda kelishilishi shart.
5. O‘zbekiston Respublikasi Davlat arxitektura va qurilish qoʻmitasi Adliya vazirligi, Moliya vazirligi, “Energiya tejash milliy kompaniyasi” AJ hamda boshqa manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda:
ikki oy muddatda bino va inshootlarni energetik auditdan oʻtkazish, belgilangan shaharsozlik normalari va qoidalariga muvofiqlik pasportini yoki tegishli normalardan ortib ketganlik holatini bartaraf etish zarurligi toʻgʻrisida xulosa berish, shuningdek, ularning energiya samaradorligi toifasini aniqlash tartibini ishlab chiqsin va tasdiqlash uchun O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga kiritsin;
2018-yil 1-martga qadar muddatda amaldagi shaharsozlik normalari va qoidalarini ularning qayta koʻrib chiqilishi va davlat roʻyxatidan oʻtkazilishini ta’minlagan holda tanqidiy oʻrganib chiqsin.
6. O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot vazirligi “O‘zeltexsanoat” AJ, “Energiya tejash milliy kompaniyasi” AJ, “O‘zbekenergo” AJ, Davlat soliq qoʻmitasi, Savdo-sanoat palatasi hamda boshqa manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda ikki oy muddatda energiya tejamkor lampalar ishlab chiqarilishining mahalliylashtirilishini kengaytirish hamda ularni turar va noturar joylarda bosqichma-bosqich joriy etish boʻyicha kompleks dastur loyihasini Vazirlar Mahkamasiga kiritsin.
7. O‘zbekiston Respublikasi Uy-joy kommunal xizmat koʻrsatish vazirligi Iqtisodiyot vazirligi, Moliya vazirligi, Davlat arxitektura va qurilish qoʻmitasi, “Energiya tejash milliy kompaniyasi” AJ, boshqa manfaatdor vazirlik va idoralar, shuningdek, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari bilan birgalikda 2018-yil 1-yanvarga qadar muddatda davlat organlari va muassasalarining bino hamda inshootlari, shuningdek, koʻp kvartirali uy-joy fondini energetik auditdan oʻtkazish dasturi loyihasini Vazirlar Mahkamasiga kiritsin.
8. O‘zbekiston Respublikasi Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligi Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar hokimliklari, “O‘zbekenergo” AJ va boshqa manfaatdor idoralar bilan birgalikda 2018-yil 1-fevralga qadar muddatda fermer xoʻjaliklari va suv iste’molchilari uyushmalarining mavjud nasos stansiyalarini ularning texnik holati, quvvati, balansda saqlovchisini aniqlash, fermer xoʻjaliklari yer uchastkalarida elektr energiyasi va suv sarfi samaradorligi nuqtai nazaridan, shuningdek, qishloq xoʻjaligi mahsulotlari turlari va respublika tumanlari kesimida nasos stansiyalari bilan sugʻoriladigan yer maydonlari, past samarali va energiya koʻp sarflaydigan nasoslarning mavjudligi, elektr energiyasini hisoblash uskunalari, qishloq xoʻjaligi mahsulotlari ishlab chiqaruvchilari bilan shartnomalarning mavjudligini inventarizatsiyadan oʻtkazsin.
Inventarizatsiya yakuniga koʻra, O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi hamda Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligi “O‘zbekenergo” AJ, Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Qishloq xoʻjaligi mahsulotlari davlat xaridi va qishloq xoʻjaligini texnika bilan jihozlashni maqsadli moliyalashtirish jamgʻarmasi bilan birgalikda 2018-yil 1-martga qadar muddatda nasos stansiyalaridan foydalanish bilan bogʻliq ekspluatatsiya qiluvchi tashkilotlarni, moliyalashtirishning aniq manbalarini aniqlash boʻyicha takliflarni Vazirlar Mahkamasiga kiritsin.
9. “O‘zbekenergo” AJ va “O‘ztransgaz” AJ:
O‘zbekiston Respublikasi Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi bilan birgalikda 2018-yil 1-iyulga qadar muddatda buxgalterlik, moliyaviy, ishlab chiqarish va boshqaruv hisobini avtomatlashtirish boʻyicha dasturiy komplekslarni oʻz ichiga olgan boshqaruvning yagona axborot tizimini ishlab chiqsin va idoraviy boʻysunuvidagi korxonalarda joriy etsin;
O‘zbekiston Milliy teleradiokompaniyasi, O‘zbekiston matbuot va axborot agentligi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar hamda Toshkent shahar hokimliklari bilan birgalikda mazkur qarorning mazmun-mohiyati ommaviy axborot vositalarida keng yoritilishini tashkil qilsin.
10. O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi boshqa manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda bir oy muddatda qonun hujjatlariga ushbu qarordan kelib chiqadigan oʻzgartish va qoʻshimchalar toʻgʻrisida Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin.
11. Mazkur qarorning ijrosini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasining Bosh vaziri A.N.Aripov zimmasiga yuklansin.
O‘zbekiston Respublikasi

            Prezidenti                                                                Sh.Mirziyoyev