Qamchiq dovonidan Qozog‘istongacha: Qurut tayyorlash bilan shug‘ullanuvchi samarqandlik tadbirkor hikoyasi

O‘zbekistonda “temir daftar” atamasi paydo bo‘lgach, respublikaning barcha hududlarida aholining ehtiyojmand qatlamiga issiqxonalar qurib berish, parranda va chorva mollari tarqatish hamda yangi ishchi o‘rinlari yaratish orqali kambag‘allikka qarshi kurashilmoqda. Samarqand viloyati Ishtixon tumani 3-sektor rahbari — tuman Ichki ishlar bo‘limi boshlig‘i Sirojiddin Sharipov ham o‘z hududidagi tadbirkorlarni qo‘llab-quvvatlab, “temir daftar”dagi oilalar bandligini ta’minlamoqda. “Daryo” muxbiri viloyatga qilgan tashrifi chog‘ida qurut tayyorlash bilan shug‘ullanib kelayotgan “Nodirxon agro lyuks nur” MChJ rahbari Nodir Islomov korxonasida bo‘ldi.
“Oilaviy tadbirkorga aylanishni niyat qilardik”
“Faoliyatimiz dastlab 1993-yilda boshlangan. Volidam va biznesdagi ustozim Mahbuba hoji Islomova oila budjetiga hissa qo‘shish maqsadida uy yumushlaridan ortib, qurut tayyorlardi va uni Kattaqo‘rg‘on tumani dehqon bozorida sotardi.

1995-yil akam maktabni bitirdi va onamning dastyoriga aylandi. U qurutlarni Toshkent shahridagi Chorsu bozoriga olib borib, pullab kelardi. Boshida dadam biroz qarshilik ko‘rsatib, yosh bolani yolg‘iz begona joyga jo‘natmaganimiz ma’qul. Notanish odamlardan kaltak yeb, ham qurutni, ham pulini oldirib qo‘ymasin, degan gapni ko‘p takrorladi. Ammo volidam akamni mehnatkash bo‘lib ulg‘ayishini istardi. Oradan bir necha yil o‘tib, Xurshid akam Navoiy viloyatiga harbiy xizmatga ketdi. Uning o‘rniga men uydagilarning qanoti ostiga kirdim.

2012-yili oilaviy tadbirkorligimizni kengaytirishga qaror qilib, “Nodirxon agro lyuks nur” MChJni tashkil etdik. 30 sotix yer maydonida sex bunyod bo‘lgach, ko‘plab ish o‘rinlari yaratishga erishdik. Shundan so‘ng asta-sekin faoliyatimiz hajmi ortib bordi.
Bundan yigirma yil avval kun kelib katta tadbirkorga aylanishimizni niyat qilganimiz rost. Sababi boshida juda qiynalganmiz: foyda olish, o‘z xaridorlarimizni topish oson kechmagan. Shu ishimiz tufayli ota-onamga Haj ziyoratiga borish nasib qildi. Biz farzandlar uyli-joyli bo‘ldik, zamonaviy avtomashinalar oldik. Hammasi uchun behisob shukr!”.
“Yuzlab mahalladoshlarni ish bilan ta’minladik”
“Qishloqda istiqomat qilganim uchunmi, mahalla-ko‘ydagi ishsizlarga yordam qo‘lini cho‘zgim keladi, ular ham farovon hayotda yashashini istayman.

Ayni paytda oilaviy korxonamizda 34 nafar xotin-qiz va yoshlardan iborat ishchimiz bor. Ular kuniga o‘rtacha 60-70 ming so‘m, bir oyda esa 2 million so‘mga yaqin daromad topishadi. Karantin vaqtida ham ishimizni to‘xtatmadik. Ishchilar orasida avval Rossiyaga borib, og‘ir mehnat qilganlar ham yo‘q emas.

Bundan tashqari, qo‘shni qishloqlardagi ishsiz o‘nlab fuqarolarni ham ish bilan ta’minlaganmiz. 30 ta oilaviy xo‘jalik biz tarqatgan suzma (chakki)dan xonadonlarida qurut tayyorlaydi va o‘zimiz tayyor mahsulotning bir kilosini ming so‘mdan sotib olamiz. Oyiga 3 million so‘mgacha, ya’ni hammaga harakati va qilgan ishiga yarasha maosh beriladi.

Shu o‘rinda aytishim kerakki, faoliyatimizni tuman davlat sanitariya va epidemiologiya osoyishtaligi markazi xodimlari kuchli nazorat qilib boradi. Sanitariya va gigiyena talablariga qat’iy amal qilib, ish yuritamiz”.
“Mahsulotlarimiz Qozog‘istonga ham kirib bormoqda”
“Asosiy xomashyomiz hisoblangan suzmani respublikamizning barcha viloyatlaridan ishonchli odamlarimiz orqali xarid qilamiz. Oyiga 30-40 tonna suzma yig‘amiz. Dasht hududlarda boqiladigan sigir sutidan olinadigan suzmadan tayyorlangan qurutlarga ehtiyoj katta. Odatda barcha tumanlardan keltirilgan suzmalarni aralashtirib, so‘ngra qurut ishlab chiqaramiz. Chunki qurut ta’mi me’yorida bo‘ladi: nordon yoki o‘ta yog‘li bo‘lib ketmaydi.

Hozirgi pandemiya davrida oyiga 4-5 tonna qurut tayyorlab, xaridorlarga yetkazyapmiz. Qurutlarimizga nafaqat voha viloyatlari, balki vodiyda ham talab kuchli. Qamchiq dovonida patir nonlar bilan birga bizning qurutlarimiz ham sotiladi. Mahsulotlarimiz Qozog‘istongacha kirib borayotgani quvonarli, albatta”.
“Ishtixon quruti brendga aylanadi”
Qurut tayyorlashdan tashqari, besh yildan buyon pista qovurib, qadoqlash biznesi bilan ham shug‘ullanaman. Toshkent shahrining Uchtepa tumanida seximiz mavjud. Chust tumanining Olmos qishlog‘i va Toshkent viloyatining bir qancha tumanlaridan xom pistani xarid qilamiz. Oyiga 8-9 tonna pista qovurilib, qadoqlanadi va mahalliy bozorda sotiladi. Bir oyda o‘rtacha 4-5 million so‘m sof foyda topamiz.

Kelgusida har ikkala faoliyatimni ham kengaytirish niyatidaman. Ayniqsa, qurut eksportiga katta ahamiyat qaratmoqchiman. Afg‘oniston, Qirg‘iziston kabi O‘rta Osiyo davlatlaridan tashqari, o‘nlab Osiyo mamlakatlaridan ham biznes hamkorlar topib, Ishtixon qurutlarini brend darajasiga olib chiqishni maqsad qilganman”.
Tadbirkorga transformator o‘rnatib berildi
Sirojiddin Sharipov, Ishtixon tumani IIB boshlig‘i, podpolkovnik:
“Tumandagi faoliyatimni boshlaganimga to‘rt oy bo‘ldi. May oyida sektor hududimga qarashli ‘Chinortepa’ mahallasi fuqarolari bilan uchrashib, ularning fikr va takliflarini eshitdim. Boshida mahalladagi ‘temir daftar’ga kirgan oilalarga jo‘jalar tarqatib, ko‘maklashmoqchi edim. Keyin bilsam, ‘Chinortepa’dagi aksariyat xonadon egalari uzoq yillardan beri qurut tayyorlab, tadbirkorlik qilisharkan. Ishbilarmonlar o‘zini qiynayotgan bir qancha muammolarga yechim topishda ko‘maklashishimni ta’kidlashdi.

Xususan, “Nodirxon agro lyuks nur” MChJ rahbari Nodir Islomov ishlab chiqarish sexi oldiga transformator o‘rnatish maqsadida bir yildan buyon turli tashkilotlarga yordam berishlarini so‘rab, sarson yurganini aytdi. Uning murojaatini qisqa vaqt ichida hal etdik”.
Aholi bandligini ta’minlash va kambag‘allikka qarshi kurashda o‘ziga xos reja asosida ish yuritayotgan tumandagi to‘rtala sektor rahbariyati Ishtixonni qurutchilar hududiga aylantirishni maqsad qilgan. Bu borada, asosan, ayollar va yoshlarni doimiy ish bilan ta’minlashga alohida e’tibor berilmoqda.