Eron tashqi ishlar vaziri: “AQSh Tehronning muzlatilgan mablag‘larini qaytarishi zarur”

Eron tashqi ishlar vaziri Husayn Amir Abdullohiyan Tehronning Venada qayta boshlanayotgan yadro kelishuvi muzokaralariga qaytayotgani uchun Vashingtondan Eronga tegishli bo‘lgan 10 milliard AQSh dollari miqdoridagi aktivlarini qaytarishi zarurligini qayd etdi. Bu haqda “Interfaks” xabar qilgan.

“Ular Eron xalqiga tegishli 10 milliard dollarni qaytarishni istamayapti. Agar buning aksi yuz bersa, biz amerikaliklarning oxirgi o‘n yilliklar davomida birinchi marta Eron xalqining manfaatlarini o‘ylaganini tan olamiz”, – degan Eron tashqi ishlar vaziri.
Eron AQShning bank va energetika sohalariga nisbatan qo‘llagan sanksiyalari tufayli neft hamda gaz eksportidan tushgan, xorij banklaridagi o‘n milliard dollardan ortiq aktivlarini qaytara olmagan.
Abdullohiyan sentabrda AQSh vakillarining BMTdagi vositachilar orqali Eronga aloqaga chiqqani, iyun oyida to‘xtab qolgan Venadagi Yadro kelishuvi bo‘yicha muzokaralarni qaytadan boshlashni so‘raganini ma’lum qilgan.
“Amerikaliklar Nyu-Yorkda biz bilan turli kanallar orqali bog‘lanishga urindi va men vositachilarga AQShning niyati jiddiy bo‘lsa, bunga jiddiy asos va isbot keltirishi zarurligini aytdim”, – degan Eron TIV vakili. Shuningdek, u AQShdan kamida 10 milliard dollarni qaytarishni so‘ragan.
Vazir Tehronning Venada bo‘lib o‘tadigan muzokaralarga tayyorgarlik ko‘rayotgani va jarayon tez orada boshlanishini aytib o‘tgan.
2021-yil apreldan iyungacha Eron va yana bir nechta dunyo yetakchi davlatlari Venada Yadro dasturi bo‘yicha xalqaro kelishuv rejasiga qaytish yuzasidan olti raundlik muzokaralarni o‘tkazgan. Ayni vaqtda muzokaralar jarayonida tanaffus e’lon qilingan: Eron rasmiylari Tehronning yangi prezident Ibrohim Ruhoniyning qasamyodi va yangi hukumat tashkil qilinganidan keyin jarayonga qaytishini ma’lum qilgan.
5-avgustda bo‘lib o‘tgan inauguratsiya marosimida Raisiy Tehronning muzokaralarga tayyorligi va AQSh Eronga qarshi sanksiyalarni bekor qiladigan bo‘lsa, barcha diplomatik tashabbuslarni qo‘llab-quvvatlashini bildirgan.
“Birgalikdagi harakatlar rejasi” deb nomlanadigan kelishuv 2015-yil yozida Tehron hamda beshta vositachi mamlakat o‘rtasida imzolangan. Keyinchalik Eronning mazkur kelishuvni qo‘pol ravishda buzganlikda ayblashgan. 2018-yil may oyi boshida AQSh kelishuvdan bir tomonlama chiqishini e’lon qilgan va Eronga qarshi sanksiyalar qayta joriy qilinganini bildirdi. Eron esa kelishuv shartlariga ortiq rioya qilmasligi va 2020-yil yanvardan mazkur shartnomadan to‘liq chiqqanini qayd etgandi.