Irlandiyada amaldor ayol birinchi marta tug‘ruq ta’tilini va lavozimini saqlab qolish huquqini oldi

Irlandiya hukumati 2020-yilning dekabrda homiladorligi haqida xabar bergan adliya vaziri Xelen Makentiga tug‘ruq ta’tili berdi. Ta’til berish to‘g‘risida qaror qabul qilishdan oldin bir necha oy muhokamalar o‘tkazilgan, chunki davlat qonunchiligida saylangan siyosatchilar uchun bunday ta’tillar ko‘zda tutilmagan. Bu haqda Politico nashriga tayanib, Meduza xabar berdi.

 Xelen Makenti
XX asrda Irlandiya Yevropaning eng konservativ davlatlaridan biri edi va 1937-yilda katolik cherkovi ishtirokida ishlab chiqilgan konstitutsiya ayolning, avvalambor, muvaffaqiyatli karyera sohibasi bo‘lishi emas, balki namunali turmush o‘rtoq va ona bo‘lishi kerakligi haqidagi g‘oyaga asoslanadi. Davlat tashkilotlarida ishlaydigan barcha ayollar (shu jumladan, o‘qituvchilar) turmushga chiqqandan keyin iste’foga chiqishi belgilangan.
1970-yillardan boshlab qonunchilikdagi bunday normalarning deyarli barchasi o‘zgartirilgan, lekin saylangan siyosatchilar uchun tug‘ruq ta’tiliga chiqish taqiqlari saqlanib qolgan (asl mantiq shundaki, siyosatchi har doim o‘z saylovchilari yonida bo‘lishi kerak). XXI asrda mamlakat hokimiyati qonunchilikka zaruriy o‘zgartirishlarni referendum orqali kiritishni rejalashtirgan, lekin ish oxiriga yetkazilmagan.
Xelen Makenti vazir lavozimida farzand kutayotgan birinchi amaldor ayolga aylandi. U farzand kutayotganini e’lon qilganidan keyin, hukumat uning rasmiy ravishda iste’foga chiqishini talab qilmasdan, onalik ta’tilini berish usulini izlay boshladi. Mamlakat qonunchiligida buning uchun to‘siqlar ko‘p, xususan, qonunchilikda adliya vazirining ba’zi funksiyalarini uning o‘zi bajarishi mumkinligi, uning o‘rinbosarlaridan biri tomonidan amalga oshirilmasligi belgilab qo‘yilgan.
Natijada 11-mart kuni Makentining tug‘ruq ta’tilida uning vazifasini ikkita boshqa vazir bajaradi (ikkisi ham ayol kishi). Makentining o‘zi rasmiy ravishda adliya vaziri lavozimidan ozod qilinadi, lekin vakolatsiz vazir maqomida hukumat a’zosi bo‘lib qoladi.
Makentining tug‘ruq ta’tili 30-apreldan boshlanadi. U o‘z lavozimiga noyabr oyida qaytadi.
Avvalroq Estoniya bosh vaziri Kaya Kallas koronavirus bilan kasallangan odam bilan aloqada bo‘lganidan so‘ng o‘zini izolyatsiya qilgani haqida xabar berilgan edi.