O‘zbekistonda qaysi kompaniyalarga eng katta soliq imtiyozlari taqdim etilgan?

O‘zbekiston Korrupsiyaga qarshi kurashish agentligi tomonidan soliq imtiyozlari va preferensiyalar, jumladan, prezident, Vazirlar Mahkamasi hujjatlarida nazarda tutilgan individual imtiyozlar, ular tomonidan to‘langan soliqlar va moliyaviy ko‘rsatkichlar tahlil qilindi.
Ochiq ma’lumotlar portalida 2022 yilning birinchi choragi uchun imtiyozli tadbirkorlar to‘g‘risidagi ma’lumotlar mavjud. Jumladan, ushbu davrda 44183 korxona jami 9 trln so‘mdan ortiq soliq imtiyozlaridan foydalandi.
Soliq imtiyozlari 7 turdagi soliqlar bo‘yicha berilgan va ularning salmoqli qismi qo‘shilgan qiymat solig‘i (QQS) hissasiga to‘g‘ri keladi (93,5%). Keyingi o‘rinlardan jismoniy shaxslardan olinadigan daromad solig‘i (1,6%), foyda solig‘i (1,6%), yer solig‘i (1,3%), ijtimoiy soliq (1%), mol-mulk solig‘i (0,6%) va aylanmadan olinadigan soliqlar (0,3%) joy olgan.
Sohalar kesimida bo‘yicha tog‘-kon sanoati, bank, transport, farmatsevtika, kommunal xizmat ko‘rsatish, neft-gaz qazib chiqarish, energetika, sug‘urta, tibbiyot, qurilish, dam olish, sport va boshqa yo‘nalishlarda faoliyat yuritgan korxonalar imtiyozlardan foydalangan.
Soliq imtiyozlari ichida eng ko‘p qo‘llanilgan turi jismoniy shaxslardan olinadigan daromad solig‘i bo‘lib, undan 16 565 ta yoki 37,7% xo‘jalik yurituvchi subyekt foydalangan. Eng kam imtiyoz qo‘llanilgan soliq turi esa foyda solig‘i sanaladi, ushbu imtiyozdan 772 ta yoki 1,7% tadbirkorlik subyekti foydalangan.

Quyidagi jadvalda eng ko‘p miqdorda soliq imtiyozlariga ega bo‘lgan Top-20 xo‘jalik yurituvchi subyekt va ularga berilgan imtiyoz summasi bilan tanishish mumkin:
Mol-mulk solig‘i bo‘yicha imtiyozga ega bo‘lgan Top-10 korxona
QQS bo‘yicha imtiyozga ega bo‘lgan Top-10 korxona
Ijtimoiy soliq bo‘yicha imtiyozga ega bo‘lgan Top-10 korxona
Jismoniy shaxslardan olinadigan daromad solig‘i bo‘yicha imtiyozga ega bo‘lgan Top-10 korxona
Aylanmadan olinadigan soliq bo‘yicha imtiyozga ega bo‘lgan Top-10 korxona
Foyda solig‘i bo‘yicha imtiyozga ega bo‘lgan Top-10 korxona
Yer solig‘i bo‘yicha imtiyozga ega bo‘lgan Top-10 korxona
Shunigdek, ma’lumotda soliq imtiyoziga ega bo‘lib, umuman soliq to‘lamagan korxonalar ham mavjud. Ular imtiyozga ega bo‘lgan jami soliq to‘lovchilarning 35% yoki 15478 tani tashkil etadi. O‘rganish davrida bunday korxonalarning jami soliq imtiyozlari miqdori 3 trillion so‘mdan ziyodni tashkil etgan. Quyida ushbu korxonalar Top-10ligi hamda ular ega bo‘lgan soliq imtiyozining miqdori va turi aks etgan: