“Daryo” surishtiruvi: Farg‘onadagi bog‘cha binosi nega qulab tushgan edi?

Farg‘ona viloyatining Buvayda tumanida joylashgan Happy Land Childrens Academy nodavlat maktabgacha ta’lim muassasasi binosining bir qismi qulab tushgani, mutasaddilar bu masalaga o‘z vaqtida e’tibor qaratmayotgani to‘g‘risida xabar berilgan edi. “Daryo” muxbiri Azizjon Ermatov voqea joyida bo‘lib, jurnalistik surishtiruv o‘tkazdi.

Happy Land Childrens Academy nodavlat maktabgacha ta’lim muassasasi Farg‘ona viloyati Buvayda tumani Alimergan qishlog‘ida fuqaro Umidjon Soliyevga tegishli namunaviy turar joy binosida joylashgan. Ayni paytda ushbu bog‘chada 50 nafar bola tarbiyalanmoqda.
Bog‘cha mudirasi Mumtoza Turdiyevaning ma’lum qilishicha, bino devori unga yondosh hududda olib borilayotgan qurilish ishlari sabab qulab tushgan. Voqea 30-noyabr kuni soat 18:00 lar atrofida sodir bo‘lgan. Baxtli tasodif tufayli bu vaqtda bog‘chada tarbiyalanuvchilar bo‘lmagan va hech kim jabrlanmagan.

Bog‘cha binosi qisman qulab tushgach, shu kunning o‘zida mudira bu haqida tuman hokimligi, prokuratura va boshqa mutasaddi idoralarga murojaat qilgan. Biroq, 3 kun davomida mahalliy hokimlik mutasaddilari ham, kommunal xizmatlar va favqulodda vaziyatlarga aloqador tashkilotlar vakillari ham bu voqeaga e’tibor qaratmagan.
Mazkur holat bo‘yicha “Daryo” internet nashrida xabar berilgach, viloyat prokurori o‘rinbosari rahbarligida ishchi guruh tuzilib, vaziyat joyida o‘rganib chiqildi.
O‘rganish jarayonida ma’lum bo‘lishicha, qisman qulab tushgan bog‘chaga chegaradosh hududdan Buvayda tumani hokimining 2018-yil 28-fevral kungi 444-sonli qaroriga ko‘ra fuqaro Ergashoy Tursunovaga maktabgacha ta’lim muassasasi qurish uchun 4,5 sotix yer ajratib berilgan.

2018-yilning 1-mayida mazkur yerda xususiy maktabgacha ta’lim muassasasi qurish uchun “Qishloqqurilishloyiha” MChJ bosh qidiruv loyiha institutining 12/05-18/46-17-sonli ijobiy xulosasi olingan.

Mazkur obyekt uchun “Farg‘onaagroloyiha” MChJ tomonidan loyiha hujjatlari tayyorlanib, 24-may kuni “O‘zgashkliti” DUK Farg‘ona filiali tomonidan xulosa olingan. 14-avgust kuni viloyat arxitektura-qurilish nazorati davlat inspeksiyasi tomonidan qurilish-montaj ishlarini bajarish uchun 1278-sonli ruxsatnoma berilgan.
Joriy yilning 1-noyabr kuni qurilish ishlarini amalga oshirish uchun E.Tursunova rahbarligidagi “Mumtozmahalbegim ziyo” oilaviy korxonasi va “Life universal point” MChJ o‘rtasida 11-sonli shartnoma tuzilgan. 17-noyabr kunidan poydevor uchun yer qazish ishlari boshlangan.
3,7 metr chuqurlikdagi yerto‘la qazish jarayonida buyurtmachi va quruvchi tomonidan “O‘zgashkliti” DUK Farg‘ona filiali mutaxassislari belgilab bergan chegara chizig‘iga rioya etilmagan. Natijada qurilish obyekti yonida joylashgan Happy Land Childrens Academy nodavlat maktabgacha ta’lim muassasasi binosining poydevor va devor qismlari qulab tushgan.
Joriy yilning 7-dekabr kuni Farg‘ona viloyati qurilish sohasida xududiy nazorat inspeksiyasi bilan tuzilgan 583-sonli pudrat shartnomasiga asosan binoga yetkazilgan zarar ko‘lamiga aniqlik kiritildi. Ayni paytda bog‘cha binosining buzilgan qismida aybdor tomon hisobidan qayta qurilish-ta’mirlash ishlari amalga oshirilmoqda.
Buvayda tumani maktabgacha ta’lim bo‘limi rahbari Sevara Qurbonovaning ma’lum qilishicha, tuman hokimi qaroriga asosan fuqaro E.Tursunovaga ajratib berilgan 4,5 sotix yer maydonida 25 o‘rinli maktabgacha ta’lim muassasasi qurilmoqda. Yangi bog‘chaning qurilish-ta’mirlash ishlariga davlat xususiy sherikchiligi asosida qariyb 1 milliard so‘m imtiyozli kredit mablag‘i ajratilgan.
Bosh davlat sanitariya vrachi tomonidan 2018-yil 27-aprel kuni tasdiqlangan Sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlarida 1 nafar bola uchun ichki binolar maydoni 3,3 kvadrat metr bo‘lishi belgilangan.

Davlat sanitariya-epidemiologiya nazorati markazi va tuman qurilish bo‘limi mutaxassislari tomonidan berilgan xulosaga ko‘ra, maktabgacha ta’lim muassasasi qurishda 1 nafar bola uchun 40 kvadrat metr, 25 nafar bola uchun 1000 kvadrat metr joy talab qilinadi. Davlat xususiy sherikchiligi asosida qurilayotgan yangi bog‘cha uchun 450 kvadrat metr yer maydoni ajratilgan.
O‘ylaymizki, maktabgacha ta’lim vazirligi davlat xususiy sherikchiligi asosida imtiyozli kredit evaziga bunyod etilayotgan mazkur bog‘chaning belgilangan davlat standartlari va talablariga muvofiqligini e’tibordan chetda qoldirmaydi.
Bundan tashqari, maktabgacha ta’lim muassasasi qurilayotgan obyektda texnika xavfsizligi va mehnat muhofazasi talablariga yetarli darajada rioya etilmayapti. Qurilish ishlari olib borilayotgan hudud chegaralanmagan. Yerto‘la uchun qazilgan qariyb 4 metrlik chuqur atrofi o‘rab olinmagan. Vaholanki, qurilish hududining yonida bolalar bog‘chasi, aholi uylari, mahalliy yo‘l va istirohat bog‘i joylashgan. Mahalliy hokimlik mutasaddilari bu holatni o‘z nazoratiga olishini kutamiz.