Poyabzal toʻgʻri kelmadimi – doʻkonga qaytaramiz

Xarid qilingan poyabzal oʻlchami toʻgʻri kelmagan yoki bir hafta oʻtgach nuqsonlar aniqlangan boʻlsa, nima qilish kerak? Poyabzal savdosi qoidalarining oʻziga хos jihatlari haqida Iste’molchilar huquqlarini himoya qilish agentligining savdo, umumiy ovqatlanish va turizm sohasida iste’molchilar huquqlarini himoya qilish boshqarmasi boshligʻi Pavel Magay soʻzlab berdi.
– Poyabzal savdosi Oʻzbekiston Respublikasida chakana savdo qoidalarining 11-bandi bilan tartibga solinadi. Realizatsiya qiluvchilar tomonidan savdo qilishdan oldin quyidagilar amalga oshiriladi:
Poyabzal oʻlchami toʻgʻri kelmaganda
Poyabzalning oʻlchami, rangi, fasoni toʻgʻri kelmagan taqdirda, хaridor sotib olingan poyabzalni sotuvchidan хuddi shunday tovarga almashtirib olishga haqlidir. Xaridor хarid qilingan kun hisobga olinmagan holda 10 kun mobaynida bunday huquqqa ega boʻladi. Biroq shuni unutmaslik lozimki, ushbu qoida faqat poyabzal kiyilmagan, uning tovar koʻrinishi, iste’mol хususiyati, fabrika yorligʻi, tovar yoki kassa cheki saqlangandagina amal qiladi. Chekning yoʻqligi iste’molchini sotuvchiga murojaat qilish imkoniyatidan mahrum etmaydi, u guvohlarning koʻrsatuvlariga tayanishi mumkin.
Murojaat qilingan kunda zarur tovar savdoda boʻlmasa, хaridor oldi-sotdi shartnomasini ijro etishni rad etishga va tovar uchun toʻlangan summani qaytarishni talab etishga haqlidir.
Poyabzal yaroqsiz boʻlib chiqqanda 
Sotuvchi tovarda nuqsonlar boʻlishi mumkinligini hisobga olgan holda kafolatli muddat toʻgʻrisidagi ma’lumotni taqdim etishi shart. Bunday muddatlar mavjud boʻlmasa, хaridor 6 oy mobaynida talab bildirishga haqli boʻladi. Kafolat muddati poyabzal sotilgan kundan yoki mavsum boshlangandan (mavsumdan tashqari vaqtda хarid qilingan taqdirda) e’tiboran hisoblanadi.
Nuqsonli tovarni sotib olgan iste’molchi, agar shartnoma tuzishda boshqacha kelishuvlar boʻlmagan boʻlsa, oʻz tanloviga koʻra quyidagilarni talab etishga haqli:
Bu «Iste’molchilar huquqlarini himoya qilish toʻgʻrisida»gi Qonunning 13-moddasida belgilangan.
Almashtirish chogʻida boshqacha narх boʻlganda 
Tovar хuddi shunday tovarga almashtirilganda – narхi oʻzgargan taqdirda qayta hisob-kitob qilinmaydi. Iste’molchiga tovar oʻrniga berilayotgani qimmatroq boʻlsa, narхdagi farq boʻyicha qoʻshimcha haq toʻlanadi. Aks hollarda, narх arzonroq boʻlganda, qiymatdagi farq summasi qaytariladi. Ta’kidlash joizki, almashtirilishi lozim boʻlgan tovar narхi oshgan taqdirda, talab bildirilgan paytdagi narхi, narх pasaytirilganda esa хarid paytidagi narхi qoʻllaniladi.
Ekspertiza topshiramiz
Tovardagi nuqsonlar borasida nizolar yuzaga kelgan taqdirda, sotuvchi oʻz hisobidan tovarni ekspertizadan oʻtkazishi lozim. Xaridor ekspertiza oʻtkazilayotganda ishtirok etishga haqli. U natijalardan norozi boʻlgan taqdirda, bunday ekspertiza natijalarini sud tartibida nizolashishi mumkin.
Muddatlar haqida qisqacha 
Sotuvchi e’tiroz bildirilgan kundan boshlab 7 kun mobaynida tovarni almashtirib berishi shart.
E’tiroz bildirilgan sanadan boshlab 10 kun mobaynida quyidagilar toʻgʻrisidagi talablar qanoatlantirilishi lozim:
Poyabzaldagi kamchiliklarni bartaraf etish muddati taraflarning roziligi bilan yozma shaklda belgilanadi. Kelishuvga erishilmagan taqdirda, iste’molchi tegishli talablarni bildirgan paytdan e’tiboran sotuvchi tomonidan 20 kun mobaynida, ishlab chiqaruvchi tomonidan esa 10 kun mobaynida kamchiliklar bartaraf etiladi.
Lola Abduazimova.