O‘zbekiston Respublikasida birlamchi tibbiy-sanitariya yordami muassasalari faoliyatini tashkil etishni yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida

Qayd etib o‘tilsinki, aholiga keng ko‘lamda birlamchi tibbiy-sanitariya yordami ko‘rsatilishini, uning o‘z vaqtida va yuqori sifatli bo‘lishini ta’minlash respublikada zamonaviy sog‘liqni saqlash tizimini yaratishning muhim ustuvor yo‘nalishi hisoblanadi. Ushbu maqsadlarda tashkil etilgan qishloq vrachlik punktlari va oilaviy poliklinikalar tarmog‘i, tez yordam stansiyalari va shoshilinch tibbiy yordam muassasalari sohadagi mazkur vazifalarni ma’lum darajada hal etish imkonini berdi.
 Birlamchi tibbiy-sanitariya yordami muassasalarining mustahkamlanishi bemorlarni statsionar sharoitida davolash darajasining 2017-yilda 1991-yilga nisbatan 1,6 barobar pasayishiga, poliklinika muassasalariga aholi murojaatlari soni esa 2,2-martaga oshishi va kishi boshiga qatnovlar sonini 6,5 dan 9,7 gacha oshirishga imkon yaratdi.
 Shu bilan birgalikda, birlamchi tibbiy-sanitariya yordami muassasalari tizimida ko‘rsatilayotgan tibbiy xizmatlar sifatini oshirish bilan bog‘liq masalalar o‘z yechimini topmay kelmoqda. Aholining, ayniqsa qishloq joylarda yashovchi aholi salomatligi holatining patronaj tizimini sifat jihatdan tubdan yaxshilashni talab etmoqda. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining virtual qabulxonasiga, shuningdek, davlat boshqaruvi organlari va mahalliy davlat hokimiyati organlariga fuqarolarning murojaatlari tahlili aholining tibbiy yordam sifatidan, ayniqsa birlamchi tibbiy-sanitariya yordami muassasalari tomonidan ko‘rsatilayotgan tibbiy xizmat sifati, uning o‘z vaqtida ko‘rsatilishidan qoniqmayotganligini ko‘rsatmoqda.
 Tibbiyot muassasalarini joylashtirish ishlari oqilona olib borilmaganligi sababli ayrim aholi punktlari birlamchi tibbiy yordamdan tezkorlik bilan foydalanish imkoniyatidan mahrum bo‘lgan bo‘lsa, ayrimlarida xizmatlar biri-birini takrorlab kelmoqda. Ambulatoriya-poliklinika va statsionar tibbiy yordam ko‘rsatuvchi muassasalarning o‘zaro integratsiyasi qoniqarsizligicha qolmoqda Oliy tibbiy ta’lim muassasalarida umumiy amaliyot shifokorlarini tayyorlash tizimi sifat jihatdan takomillashtirilishiga ehtiyoj sezmoqda.
 Respublika aholisining malakali birlamchi tibbiy-sanitariya yordamidan keng foydalanish imkoniyatini yanada oshirish, uning o‘z vaqtida ko‘rsatilishini hamda qamrab olinishi kengaytirilishini ta’minlash, umuman mamlakatda, uning har bir hududi va aholi yashash punktlarida kasallanish darajasini pasaytirish maqsadida:
 1. Birlamchi tibbiy-sanitariya yordami tizimini yanada isloh qilishning asosiy yo‘nalishlari etib quyidagilar belgilansin:
 birlamchi tibbiy-sanitariya yordami muassasalari tizimini kasalliklarning oldini olish, aholi o‘rtasida profilaktika va patronaj ishlariga qayta yo‘naltirish. Faoliyat samaradorligining asosiy mezoni sifatida xizmat ko‘rsatish hududida qatnov va davolangan bemorlar sonining kamayishi ko‘rsatkichlari o‘rniga aholining shifoxonada davolanishi, kasallanish va nogironlik darajasini pasaytirish ishlariga o‘zgartirish;
 qishloq vrachlik punktlari (bundan buyon — QVP), oilaviy va ko‘p tarmoqli poliklinikalarda xizmat ko‘rsatish vaqtini soat 8:00 dan 20:00 gacha uzaytirish hisobiga aholi uchun birlamchi tibbiy-sanitariya yordamidan foydalanish imkoniyatini kengaytirish, ularda tunu-kun davomida mobil ishlaydigan, yaxshi jihozlangan tez yordam podstansiyalarini tashkil etish va foydalanish;
 fertil yoshidagi va homilador ayollar, bolalar, shuningdek o‘zgalar yordami va ijtimoiy himoyaga muhtoj yolg‘iz keksalar, nogironligi bo‘lgan shaxslar, surunkali kasallikka chalingan va boshqa shaxslar o‘rtasida patronaj ishlarini muntazam olib borishni tashkil etish;
 qishloq aholisi, shu jumladan, bevosita ularning turar joylarida profilaktik ko‘ruvlar, laboratoriya klinik-biokimyoviy va instrumental (UTT, EKG va boshqa) tekshiruvlarni olib borish, kasalliklarni erta aniqlash va ularning surunkali holga o‘tishiga yo‘l qo‘ymaslik tizimini yaratish;
 qishloq aholisiga bevosita QVP va poliklinikalarda ko‘rsatiladigan tibbiy xizmatlar hajmini tuman darajasida, Respublika ixtisoslashtirilgan ilmiy-amaliy tibbiyot markazlar hamda tibbiyot oliygohlari klinikalari tomonidan ixtisoslashgan xizmatlar tizimini yaratishda amaliy yordam berishni tashkil etish orqali kengaytirish;
 QVP va poliklinikalar moddiy-texnik bazasini zarur diagnostika va davolash jihozlari, shu jumladan tez tibbiy yordam ko‘rsatish uchun mobil brigadalarni joylashtirish hisobiga mustahkamlash;
 QVP va poliklinika shifokorlarining malakali faoliyatini ta’minlash uchun, shu jumladan ularni klinik protokol, tibbiy adabiyot, me’yoriy hujjatlardan foydalanish imkoniyatini ta’minlash, birlamchi tibbiy hujjatlarni maqbullashtirish va elektron shaklini bosqichma-bosqich joriy etish hisobiga yetarli shart-sharoitlar yaratish;
 qishloq vrachlik punktlari va poliklinikalar shifokorlarini uy-joy va transport vositalari bilan ta’minlash.
 2. O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi huzuridagi Aholiga tibbiy xizmatlar ko‘rsatishni va dori vositalari ta’minotini yanada yaxshilash, ushbu sohadagi qonunchilikni amaliyotga samarali tatbiq qilish borasidagi ishlarni muvofiqlashtirish bo‘yicha komissiya (bundan keyin — Komissiya) tomonidan O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi, Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar, shahar va tumanlar hokimliklarining vakillari bilan birgalikda qishloq vrachlik punktlari joylashuvi, texnik jihozlanganlik holati to‘liq inventarizatsiyadan o‘tkazilganligi ma’lumot uchun qabul qilinsin.
 3. Komissiyaning, O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi, Iqtisodiyot vazirligi va Moliya vazirligining QVPlar tarmog‘ini maqbullashtirish to‘g‘risidagi quyidagilarni ko‘zda tutuvchi taklifi 1-ilovaga muvofiq ma’qullansin:
 QVPlar sonini 2 985 tadan 1 612 tagacha qisqartirish va 793 ta QVPlar negizida kunduzgi statsionari mavjud bo‘lgan qishloq oilaviy poliklinikalarini tashkil etish;
 tashkil etiladigan qishloq oilaviy poliklinikalarining hududlarida aholi uchun arzon va sifatli dori vositalari hamda tibbiy buyumlar sotuvini yo‘lga qo‘yadigan “Dori-darmon” AK tizimining dorixonalarini joylashtirish;
 qisqartirilayotgan qishloq vrachlik punktlari negizida yangi 441 ta podstansiyalarni tashkil etish orqali qishloq joylardagi tez tibbiy yordam tarmog‘ini kengaytirish;
 faoliyati tugatilayotgan 658 ta QVP binolarini QVP va poliklinika shifokorlari uchun xizmat uy-joyi sifatida foydalanishga topshirish;
 qishloq vrachlik punktlarining yuridik shaxs maqomini tugatish va ularga moliyaviy-buxgalterlik xizmati ko‘rsatishni tegishli tuman tibbiyot birlashmalari zimmasiga yuklash.
 Belgilansinki, tuman tibbiyot birlashmalari tegishli qishloq vrachlik punktlarining huquqiy vorislari hisoblanadilar.
 4. 2017 — 2021-yillarda O‘zbekiston Respublikasida birlamchi tibbiy- sanitariya yordami muassasalari faoliyatini tashkil etishni yanada takomillashtirish bo‘yicha quyidagilarni nazarda tutadigan kompleks chora-tadbirlar rejasi 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin:
 birlamchi tibbiy-sanitariya yordami muassasalari faoliyatining me’yoriy-huquqiy bazasini takomillashtirish;
 birlamchi tibbiy yordam sifatini oshirish, kasalliklar profilaktikasi, erta aniqlash, tashxis qo‘yish va davolashning zamonaviy usullarini ishlab chiqish va keng joriy etish;
 sog‘liqni saqlash birlamchi bo‘g‘ini hisoblangan tibbiyot muassasalarining moddiy-texnik bazasini mustahkamlash;
 tibbiyot kadrlari tayyorlash va malakasini oshirish tizimini takomillashtirish.
 5. O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot vazirligi va Moliya vazirligi Sog‘liqni saqlash vazirligi bilan birgalikda 2017-2018 va undan keyingi yillarga mo‘ljallangan O‘zbekiston Respublikasi Investitsiya dasturiga qishloq oilaviy poliklinikalari, qishloq vrachlik punktlari binolari, shuningdek, uzoq va borish qiyin bo‘lgan aholi punktlarida joylashgan QVP va poliklinika shifokorlari yashashi uchun xizmat uy-joylarini qurish va rekonstruksiya qilish ishlarini belgilangan tartibda kiritib borsin.
 6. O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar hokimliklari bilan birgalikda bir oy muddatda tugatilayotgan QVPlar tomonidan ilgari xizmat ko‘rsatilgan aholini optimal joylashgan birlamchi tibbiy-sanitariya yordami muassasalariga biriktirish chora-tadbirlarini ishlab chiqsin va tasdiqlasin, bunda quyidagilarga alohida e’tibor qaratilsin:
 birlamchi tibbiy-sanitariya yordami muassasalari faoliyati samaradorligini yanada oshirish bo‘yicha ko‘rilayotgan choralar haqida aholini xabardor qilish;
 qayta biriktirilayotgan aholi uchun malakali tibbiy yordamni tashkil etish;
 tugatilayotgan QVPlarning tibbiy asbob-uskunalari va boshqa mol-mulkining saqlanishi, o‘tkazib berilishi va samarali foydalanilishini ta’minlash;
 maqbullashtirilishi natijasida bo‘shaydigan QVPlar xodimlarini ish bilan ta’minlash;
 sog‘liqni saqlashning birlamchi bo‘g‘ini muassasalarini qo‘shimcha biriktiriladigan aholi sonini hisobga olgan holda o‘z vaqtida moliyalashtirish.
 7. O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi Moliya vazirligi va Mehnat vazirligi bilan birgalikda bir oy muddatda:
 qishloq oilaviy poliklinikalari va qishloq vrachlik punktlarida faoliyat ko‘rsatadigan tibbiyot xodimlarini xizmat uy-joyi bilan ta’minlash;
 davlat granti asosida ta’lim olgan tibbiyot oliy o‘quv muassasalari bitiruvchilarini qishloq vrachlik punktlari va qishloq oilaviy poliklinikalariga 3 yildan kam bo‘lmagan muddatga ishlab berish uchun yo‘llash;
 qishloq oilaviy poliklinikalari va qishloq vrachlik punktlari patronaj hamshiralarining yo‘l haqi kompensatsiyasini belgilash va to‘lab berish tartibi to‘g‘risidagi Nizomlarni ishlab chiqsin va tasdiqlasin.
 8. O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi Moliya vazirligi bilan birgalikda bir oy muddatda 2017-yilning 1-iyulidan tuman, viloyat va respublika miqyosidagi muassasalarda O‘zbekiston Respublikasi Davlat budjeti hisobidan bemorlarni ko‘rikdan o‘tkazish va davolashni nazarda tutuvchi tartibni ishlab chiqsin va tasdiqlash uchun Vazirlar Mahkamasiga kiritsin.
 9. O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi Moliya vazirligi va Mehnat vazirligi bilan birgalikda ikki oy muddatda 2017-yilning 1-oktabridan boshlab, kunduzgi statsionari mavjud bo‘lgan qishloq oilaviy poliklinikalari va qishloq vrachlik punktlari faoliyatini reyting tizimida baholash hamda ular tomonidan aholiga ko‘rsatilgan tibbiy xizmat ko‘lami va sifatini baholash asosida tibbiyot xodimlarini moddiy rag‘batlantirish tartibi to‘g‘risidagi Nizomni ishlab chiqsin hamda tasdiqlash uchun Vazirlar Mahkamasiga kiritsin.
 10. Belgilansinki:
 ushbu qarorda ko‘zda tutilgan chora-tadbirlarni bajarish amaldagi xodimlar shtat birligi va qishloq vrachlik punktlarini ta’minlash uchun ajratilgan budjet mablag‘lari doirasida amalga oshiriladi;
 qishloq vrachlik punktlari tarmog‘ini maqbullashtirish natijasida bo‘shaydigan mablag‘lar qishloq oilaviy poliklinikalari va vrachlik punktlari tibbiyot xodimlarini rag‘batlantirish, shuningdek, sog‘liqni saqlash muassasalarining dori vositalari va tibbiy buyumlar, reagentlar, sarflov materiallari va transport vositalari bilan ta’minlanish darajasini yaxshilashga yo‘naltiriladi.
 11. O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda qonun hujjatlariga ushbu qarordan kelib chiqadigan o‘zgartirish va qo‘shimchalar to‘g‘risida O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin.
 12. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasining Bosh vaziri A.N. Aripov va O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Davlat maslahatchisi A.N. Yunusxodjayev zimmasiga yuklansin.