Yetim bolalar va ota-onasining yoki boshqa qonuniy vakillarining qaramog‘idan mahrum bo‘lgan bolalarning ijtimoiy himoyasini yanada kuchaytirish chora-tadbirlari to‘g‘risida

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Yetim bolalar va ota-ona qaramog‘idan mahrum bo‘lgan bolalarning ijtimoiy himoyasini kuchaytirishga oid qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida” 2019-yil 11-fevraldagi PQ-4185-son qarori ijrosini ta’minlash, shuningdek, yetim bolalar va ota-onasining yoki boshqa qonuniy vakillarining qaramog‘idan mahrum bo‘lgan bolalar huquqlari kafolatlarining huquqiy asoslarini takomillashtirish, ijtimoiy himoyaga muhtoj bolalarni qo‘llab-quvvatlash tizimini yanada kuchaytirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
 1. O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi, Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi hamda Moliya vazirligining:
 yetim bolalar va ota-onasining yoki boshqa qonuniy vakillarining qaramog‘idan mahrum bo‘lgan bolalar davlat tarbiya, davolash-sog‘lomlashtirish, tibbiy-ijtimoiy muassasalarida hamda ularni tamomlagandan so‘ng akademik litsey, kasb-hunar maktablari, kollejlar va texnikumlar (keyingi o‘rinlarda — ta’lim muassasalari), shuningdek, oliy ta’lim muassasalarida ta’lim-tarbiya oladigan muddatda to‘liq davlat ta’minotida bo‘lishi; 
 ta’lim muassasalarida ta’lim olayotgan to‘liq davlat ta’minotida bo‘lgan yetim bolalar va ota-onasining yoki boshqa qonuniy vakillarining qaramog‘idan mahrum bo‘lgan bolalarga ularning shaxsiy xarajatlari uchun har oyda bazaviy hisoblash miqdorining ikki baravari miqdorida pul mablag‘lari to‘lanishi to‘g‘risidagi takliflariga rozilik berilsin.
 2. Belgilansinki: 
 to‘liq davlat ta’minotida bo‘lgan yetim bolalar va ota-onasining yoki boshqa qonuniy vakillarining qaramog‘idan mahrum bo‘lgan bolalar ta’lim muassasalarini bitirib, ishga qabul qilinayotganda kiyim-bosh, poyabzal va boshqa buyumlar sotib olish uchun nafaqa to‘lash bilan bog‘liq xarajatlar davlat ta’lim muassasalari faoliyatini moliyaviy ta’minlash uchun tegishli yilga nazarda tutiladigan O‘zbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablag‘lari hisobiga qoplanadi; 
 to‘liq davlat ta’minoti pul nafaqalari hamda oziq-ovqat mahsulotlari, kiyim-bosh, poyabzal va boshqa buyumlar, shuningdek, transportda yurish kartochkalaridan iborat bo‘ladi;
 davlat ta’minotiga olingan bolalarga (keyingi o‘rinlarda — o‘quvchi (talaba) ular ta’lim muassasasini bitirayotganda, ishga qabul qilinayotganda kiyim-bosh, poyabzal va boshqa buyumlar sotib olish hamda yo‘l xarajatlari uchun mehnatga haq to‘lashning eng kam miqdorining 35 baravari miqdorida pul nafaqasi (keyingi o‘rinlarda — bitiruv nafaqasi) beriladi.
 3. Quyidagilar:
 Umumiy o‘rta ta’lim muassasalari, akademik litsey, kasb-hunar maktablari, kollejlar va texnikumlarda ta’lim olayotgan to‘liq davlat ta’minotida bo‘lgan yetim bolalar va ota-onasining yoki boshqa qonuniy vakillarining qaramog‘idan mahrum bo‘lgan bolalarni pul nafaqalari hamda oziq-ovqat, kiyim-bosh, poyabzal va boshqa buyumlar bilan ta’minlash tartibi to‘g‘risidagi nizom 1-ilovaga muvofiq; 
 Mehribonlik uyi to‘g‘risidagi nizom 2-ilovaga muvofiq;
 Bolalar shaharchasi to‘g‘risidagi nizom 3-ilovaga muvofiq;
 Voyaga yetmagan bolalarni farzandlikka va bolalarni oilaga tarbiyaga olish (patronat) to‘g‘risidagi nizom 4-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
 4. O‘zbekiston Respublikasi Hukumatining 5-ilovaga muvofiq ayrim qarorlariga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritilsin.
 5. O‘zbekiston Respublikasi Hukumatining 6-ilovaga muvofiq ayrim qarorlari o‘z kuchini yo‘qotgan deb hisoblansin.
 6. O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda o‘zlari qabul qilgan normativ-huquqiy hujjatlarni bir oy muddatda ushbu qarorga muvofiqlashtirsin.
 7. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasi Bosh vazirining ijtimoiy rivojlantirish masalalari bo‘yicha o‘rinbosari B.A. Musayev va O‘zbekiston Respublikasi xalq ta’limi vaziri Sh.X. Shermatov hamda oliy va o‘rta maxsus ta’lim vaziri I.U. Madjidov zimmasiga yuklansin.
 1. Ushbu Nizom umumiy o‘rta ta’lim muassasalari, akademik litsey, kasb-hunar maktablari, kollejlar va texnikumlarda (keyingi o‘rinlarda — ta’lim muassasalari) ta’lim olayotgan to‘liq davlat ta’minotida bo‘lgan yetim bolalar va ota-onasining yoki boshqa qonuniy vakillarining qaramog‘idan mahrum bo‘lgan bolalarni pul nafaqalari hamda oziq-ovqat, kiyim-bosh, poyabzal va boshqa buyumlar bilan ta’minlash tartibini belgilaydi.
 2. Davlat tarbiya, davolash-sog‘lomlashtirish, tibbiy-ijtimoiy muassasalariga qabul qilingan, ushbu muassasalarni tamomlab akademik litsey, kasb-hunar maktablari, kollejlar va texnikumlar, shuningdek, oliy ta’lim muassasalariga o‘qishga kirgan yetim bolalar va ota-onasining yoki boshqa qonuniy vakillarining qaramog‘idan mahrum bo‘lgan bolalar o‘qishga qabul qilingan kundan boshlab o‘qishni tamomlagunga qadar to‘liq davlat ta’minotida bo‘ladi. 
 3. Ushbu Nizom: 
 a) quyidagilarga nisbatan tatbiq etiladi:
 davlat tarbiya, davolash-sog‘lomlashtirish, tibbiy-ijtimoiy muassasalariga qabul qilingan, ushbu muassasalarni tamomlab ta’lim muassasalarida, shuningdek, oliy ta’lim muassasalarida ta’lim olayotgan to‘liq davlat ta’minotida bo‘lgan yetim bolalar va ota-onasining yoki boshqa qonuniy vakillarining qaramog‘idan mahrum bo‘lgan bolalarga;
 ta’lim muassasalarida ta’lim olayotgan davrida yetim va ota-onasining yoki boshqa qonuniy vakillarining qaramog‘idan mahrum bo‘lib qolgan hamda homiy tayinlashning imkoni mavjud bo‘lmaganligi sababli to‘liq davlat ta’minotiga olingan bolalarga (keyingi o‘rinlarda — o‘quvchi (talaba);
 b) quyidagilarga nisbatan tatbiq etilmaydi:
 davlat tarbiya, davolash-sog‘lomlashtirish, tibbiy-ijtimoiy muassasalarida tarbiyalanayotgan to‘liq davlat ta’minotida bo‘lgan bolalarga;
 vasiylik yoki homiylik belgilangan bolalarga;
 oilaga tarbiyaga (patronat) olingan bolalarga;
 oliy ta’lim muassasalarida ikkinchi va undan keyingi ta’lim yo‘nalishi, ta’limning sirtqi shaklida ta’lim olayotgan, shuningdek, magistratura mutaxassisligi bo‘yicha bakalavriat bosqichini bitirgan yili o‘qishga qabul qilinmagan talabalarga.
 4. To‘liq davlat ta’minoti pul nafaqalari hamda oziq-ovqat mahsulotlari, kiyim-bosh, poyabzal va boshqa buyumlar, shuningdek, transportda yurish kartochkalaridan iborat bo‘ladi.
 O‘quvchi (talaba)lar ushbu Nizomga 1-ilovaga muvofiq oziq-ovqat mahsulotlari bilan, 2-ilovaga muvofiq kiyim-bosh, poyabzal va boshqa buyumlar bilan ta’minlanadi. 
 Shuningdek, o‘quvchi (talaba)larga ular ta’lim muassasasini bitirayotganda, ishga qabul qilinayotganda kiyim-bosh, poyabzal va boshqa buyumlar sotib olish hamda yo‘l xarajatlari uchun mehnatga haq to‘lashning eng kam miqdorining 35 baravari miqdorida pul nafaqasi (keyingi o‘rinlarda — bitiruv nafaqasi) beriladi, ushbu Nizomning 8-bandi uchinchi xatboshisida ko‘rsatilgan o‘quvchi (talaba)lar bundan mustasno.
 5. Agar o‘quvchi (talaba)ning yashash joyi u ta’lim olayotgan ta’lim muassasasi joylashgan joydan 3 kilometrdan ortiq masofani tashkil etsa, o‘quvchilar transportda yurish kartochkalari bilan ta’minlanadi.
 6. Ta’lim muassasasida ta’lim olayotgan vaqtida voyaga yetganligi (18 yoshga to‘lganligi) munosabati bilan vasiyligi (homiyligi), oilaga tarbiyaga (patronat) berilganligi to‘htatilgan yoki bekor qilingan o‘quvchilarga shaxsiy xarajatlari uchun muassasani tamomlagunlariga qadar har oyda bazaviy hisoblash miqdorining ikki baravari miqdorida pul mablag‘lari berib boriladi. 
 Ushbu pul mablag‘i oliy ta’lim muassasalarida tahsil olayotgan talabalarga to‘lanmaydi.
 7. Ta’lim muassasalarida ta’lim olayotgan vaqtida to‘liq davlat ta’minotida bo‘lgan yetim bolalar va ota-onasining yoki boshqa qonuniy vakillarining qaramog‘idan mahrum bo‘lgan bolalar, ushbu muassasalarni tamomlab, oliy ta’lim muassasalariga o‘qishga kirgandan so‘ng ham to‘liq davlat ta’minotida bo‘ladi.
 Oliy ta’lim muassasalarida o‘qiyotgan ushbu toifadagi talabalar ushbu Nizomga 1 va 2-ilovalarda nazarda tutilgan oziq-ovqat mahsulotlari, kiyim-bosh, poyabzal va boshqa buyumlar bilan ta’minlanadi.
 8. Ta’lim muassasasida ta’lim olayotgan vaqtda yetim bo‘lib qolgan, ota-onasining yoki boshqa qonuniy vakillarining qaramog‘idan mahrum bo‘lgan o‘quvchi (talaba)larga nisbatan qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda homiy tayinlanadi. Homiy tayinlashning imkoni bo‘lmagan hollarda muassasa joylashgan hududdagi tuman (shahar) hokimining qarori bilan ushbu o‘quvchi (talaba)larga nisbatan ular ta’lim olayotgan muassasa o‘quvchi (talaba) muassasani tamomlagunga qadar homiy etib tayinlanadi.
 Tuman (shahar) hokimining qarori o‘quvchi (talaba)ning to‘liq davlat ta’minotida bo‘lgan bolalar toifasiga kirishiga asos hisoblanadi. 
 Ushbu toifadagi o‘quvchi (talaba)larga ta’lim muassasasini bitirayotganda O‘zbekiston Respublikasi Davlat budjetidan (keyingi o‘rinlarda — budjet) berilishi belgilangan bir yo‘la to‘lanadigan bitiruv nafaqasi berilmaydi.
 81. Yetim bolalar va ota-ona qaramog‘idan mahrum bo‘lgan bolalarga ular ta’lim muassasalarida o‘qiyotgan davrida har o‘quv yilida bir marotaba o‘quv, ilmiy va badiiy adabiyotlar (kitoblar) xarid qilish xarajatlari uchun Davlat budjeti mablag‘lari hisobidan bazaviy hisoblash miqdorining 5 baravari miqdorida subsidiyalar ajratiladi.
 9. Ta’lim muassasasida o‘quvchi (talaba)larga pul nafaqalari hamda oziq-ovqat mahsulotlari, kiyim-bosh, poyabzal va boshqa buyumlar (keyingi o‘rinlarda — ijtimoiy ta’minot yordami), shuningdek, transportda yurish kartochkalari hamda bitiruv nafaqasini berish yuzasidan murojaatlarni o‘rganish bo‘yicha doimiy faoliyat yurituvchi ishchi guruh (keyingi o‘rinlarda — ishchi guruh) tuziladi.
 10. Ishchi guruh tarkibiga muassasaning tegishli xodimlari kiritiladi va muassasa rahbari tomonidan tasdiqlanadi.
 Ishchi guruh kamida yetti kishidan iborat quyidagi tarkibda tuziladi:
 ishchi guruh rahbari — muassasa rahbari;
 ishchi guruhning mas’ul kotibi — muassasa rahbarining ma’naviy-ma’rifiy ishlar bo‘yicha o‘rinbosari;
 muassasa yuriskonsulti;
 muassasa buxgalteri;
 to‘liq davlat ta’minotida bo‘lgan bolaning guruh rahbari yoki murabbiyi;
 tanlov asosida bir nafar pedagog;
 kasaba uyushmasi qo‘mitasi raisi.
 11. O‘quvchi (talaba)larga ijtimoiy ta’minot yordami, transportda yurish kartochkalari hamda bitiruv nafaqasini berish masalasini ko‘rib chiqish tartibi ushbu Nizomga 3-ilovada keltirilgan sxemaga muvofiq amalga oshiriladi.
 12. O‘quvchi (talaba)larga ijtimoiy ta’minot yordami, transportda yurish kartochkalari hamda bitiruv nafaqasini berish bo‘yicha tegishli hujjatlarni yig‘ish va rasmiylashtirish o‘quvchi (talaba)ning guruh rahbari yoki murabbiyi (keyingi o‘rinlarda — guruh rahbari) tomonidan amalga oshiriladi.
 13. O‘quvchi (talaba) ijtimoiy ta’minot yordami, transportda yurish kartochkalari hamda bitiruv nafaqasi olish uchun muassasa rahbariga ariza bilan murojaat qiladi. 
 14. O‘quvchi (talaba)ga ijtimoiy ta’minot yordami, transportda yurish kartochkalari hamda bitiruv nafaqasi berish masalasini hal qilish uchun guruh rahbari tomonidan ishchi guruhga o‘quvchi (talaba)ning murojaatidan so‘ng uch ish kunida quyidagi hujjatlar taqdim etiladi:
 a) o‘quvchi (talaba)ning arizasi;
 b) tuman (shahar) hokimining o‘quvchi (talaba)ni davlat tarbiya, davolash-sog‘lomlashtirish, tibbiy-ijtimoiy muassasalarga joylashtirish yoki to‘liq davlat ta’minotiga olish haqidagi qarori nusxasi;
 v) o‘quvchi (talaba)ning tug‘ilganlik to‘g‘risidagi guvohnomasi yoki pasporti nusxasi;
 g) o‘quvchi (talaba)ning yetim bolalar va ota-onasining yoki boshqa qonuniy vakillarining qaramog‘idan mahrum bo‘lganligini tasdiqlovchi hujjatlar:
 ota-onasining o‘limi haqidagi guvohnoma nusxasi yoki sudning ota-onani vafot etgan deb topganligi to‘g‘risidagi qarori nusxasi; 
 ota-onasining yoki boshqa qonuniy vakillarining qaramog‘idan mahrum bo‘lganligini tasdiqlovchi hujjat nusxasi.
 15. Hujjatlar taqdim etilgan kundan boshlab o‘n ish kunida ishchi guruh tomonidan ko‘rib chiqiladi. 
 16. Tushgan hujjatlarni ko‘rib chiqish natijasi bo‘yicha o‘quvchi (talaba)ga ijtimoiy ta’minot yordami, transportda yurish kartochkalari hamda bitiruv nafaqasining berilishi yoki rad etilishi to‘g‘risida ishchi guruhning qarori qabul qilinadi va ta’lim muassasasi rahbari tomonidan tasdiqlangan bayonnoma bilan rasmiylashtiriladi.
 Ishchi guruh tomonidan barcha hujjatlar to‘liq, asoslangan holda taqdim etilganligi aniqlanganda o‘quvchi (talaba)ga ijtimoiy ta’minot yordami, transportda yurish kartochkalari hamda bitiruv nafaqasini berish to‘g‘risida, aksincha taqdim etilgan hujjatlarda kamchilik mavjudligi, hujjatlarning haqiqiy emasligi aniqlanganda nafaqa berilishini rad etish to‘g‘risida qaror qabul qilinadi. 
 Ishchi guruh tomonidan qaror nusxasi uch ish kunida o‘quvchi (talaba)ga yetkaziladi.
 O‘quvchi (talaba) qaror nusxasini olgan kundan boshlab bir oy davomida tegishli kamchiliklarni bartaraf etgan holda nafaqa olish bo‘yicha ishchi guruhga qayta murojaat qilish huquqiga ega bo‘ladi.
 17. Ishchi guruh rahbari va a’zolari ijtimoiy ta’minot yordami, transportda yurish kartochkalari hamda bitiruv nafaqasining berilishi yoki rad etilishi to‘g‘risida ishchi guruh qarorining qonuniyligi va uning to‘g‘ri qabul qilinganligi uchun shaxsan javobgar hisoblanadi. 
 18. O‘quvchi (talaba)ga ijtimoiy ta’minot yordami ishchi guruhning qaroriga muvofiq qabul qilingan ta’lim muassasasi rahbarining buyrug‘iga asosan beriladi.
 19. Muassasa buxgalteri tomonidan ijtimoiy ta’minot yordami, transportda yurish kartochkalari hamda bitiruv nafaqasini berish bo‘yicha ushbu Nizomga 4-ilovaga muvofiq shaklda ikki nusxada so‘rovnoma tuziladi.
 20. So‘rovnomaning bir nusxasi uch ish kunida tegishliligi bo‘yicha budjet mablag‘larini taqsimlovchilarning moliya-iqtisod bo‘linmalariga (keyingi o‘rinlarda — moliya organlari) taqdim etiladi.
 21. So‘rovnoma muassasaning birinchi bosqichiga qabul qilingan o‘quvchi (talaba)lar uchun har yili 15-sentabrgacha, boshqa o‘quvchi (talaba)larga esa kelgusi yil uchun joriy yilning 15-dekabriga qadar shakllantiriladi. 
 Muassasada ta’lim olayotgan davrida to‘liq davlat ta’minotiga olingan o‘quvchi (talaba)lar uchun so‘rovnoma u to‘liq davlat ta’minotiga olingandan so‘ng 15 kun ichida shakllantiriladi. 
 22. Moliya organlari tomonidan so‘rovnomaga binoan qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda muassasaning xarajatlar smetasiga tegishli o‘zgartirishlar kiritish orqali mablag‘ ajratiladi.
 23. O‘quvchi (talaba)ga ijtimoiy ta’minot yordamini berish naqd pul shaklida yoki ularning bank plastik kartasiga pul o‘tkazish orqali amalga oshiriladi.
 24. O‘quvchi (talaba)larning xohishiga ko‘ra ijtimoiy ta’minot yordamini olish uchun to‘lanadigan pul mablag‘larining o‘rniga unga teng miqdorda kiyim-bosh, poyabzal va boshqa ashyoviy ta’minot buyumlari berilishi mumkin.
 Kiyim-bosh, poyabzal va boshqa ashyoviy ta’minot buyumlari ushbu Nizomga 2-ilovaga muvofiq ro‘yxatda belgilangan ashyoviy ta’minot buyumlari orasidan o‘zi istagan buyumlarni ko‘rsatgan holda o‘quvchi (talaba)ning muassasa rahbari nomiga yozgan arizasiga binoan beriladi.
 25. O‘quvchi (talaba)ga ijtimoiy ta’minot yordami shaxsiy imzosi qo‘yilgan tarqatish qaydnomasi asosida beriladi.
 26. Ayrim sabablarga ko‘ra o‘tgan davr uchun to‘lanmay qolgan ijtimoiy ta’minot yordami keyingi to‘lovlarga qo‘shib to‘lanadi.
 27. Transportda yurish kartochkalari yo‘lovchi tashish transportida (taksidan tashqari) yurish uchun oylik yo‘l chiptalari joriy etilgan hududlarda beriladi.
 Agar o‘quvchi (talaba) o‘qiydigan tuman (shahar)da yoki aholi punktida bu turdagi kartochka tizimi bo‘lmasa, u holda ularga jamoat transportida yurishlari uchun oylik yo‘l chiptasi miqdoridagi pul mablag‘i o‘quvchi (talaba)ning bank plastik kartasiga pul o‘tkazish orqali yoki naqd pul shaklida beriladi. 
 28. Transportda yurish kartochkalari muassasalarning xarajatlar smetasiga ajratilgan mablag‘lar hisobidan sotib olinadi.
 29. Transportda yurish kartochkalari muassasalar tomonidan yo‘lovchilar tashish transporti xizmatlarini ko‘rsatuvchi tashkilotning shaxsiy g‘azna hisobvarag‘iga pul o‘tkazish yo‘li bilan xarid qilinadi.
 30. Transportda yurish kartochkalari o‘quvchi (talaba)larga joriy oy tugashiga kamida ikki kun qolganida tarqatiladi.
 Transportda yurish kartochkalari o‘qish davri uchun beriladi.
 31. O‘quvchi (talaba)larga bitiruv nafaqasi bir marta, ular ta’lim muassasasini bitirayotganda, ishga qabul qilinayotganda o‘zi ta’lim olgan ta’lim muassasasidan beriladi.
 Davlat tarbiya, davolash-sog‘lomlashtirish, tibbiy-ijtimoiy muassasalari bitiruvchilariga bitiruv nafaqasi ular ishga qabul qilinayotganda, ushbu muassasalardan beriladi.
 32. Agar o‘quvchi (talaba) umumiy o‘rta ta’lim muassasasining 11-sinfini yoki muassasani bitirib, oliy ta’lim muassasasiga o‘qishga kirgan taqdirda, unga bitiruv nafaqasi o‘zi ta’lim olayotgan oliy ta’lim muassasasini bitirayotganda, ishga qabul qilinayotganda ushbu oliy ta’lim muassasasi tomonidan beriladi. 
 33. Bitiruv nafaqasi har yili 1-sentabrgacha bitiruvchining bank plastik kartasiga pul o‘tkazish orqali yoki naqd pul shaklida beriladi.
 34. O‘quvchi (talaba)larga bitiruv nafaqasi shaxsiy imzosi qo‘yilgan tarqatish qaydnomasi asosida beriladi.
 35. Bitiruvchi o‘z xohishiga ko‘ra bitiruv nafaqasi o‘rniga unga teng miqdorda kiyim-bosh, poyabzal va boshqa ashyoviy ta’minot buyumlarini olishi mumkin.
 351. O‘quvchi (talaba)ga o‘quv, ilmiy va badiiy adabiyotlar (kitoblar) xarid qilish uchun tegishli mablag‘larni ajratishni rasmiylashtirish va berish tartibi ijtimoiy ta’minot yordami kabi amalga oshiriladi.
 352. O‘quvchi (talaba)ga o‘quv, ilmiy va badiiy adabiyotlar (kitoblar)ni xarid qilish uchun mablag‘lar ishchi guruhning qaroriga muvofiq qabul qilingan ta’lim muassasalari rahbarining buyrug‘iga asosan beriladi.
 353. O‘quvchi (talaba)ga o‘quv, ilmiy va badiiy adabiyotlar (kitoblar)ni xarid qilish uchun mablag‘lar ta’lim muassasalarining xarajatlar smetasiga ajratilgan mablag‘lar hisobidan ajratiladi.
 354. O‘quv, ilmiy va badiiy adabiyotlar (kitoblar) xarid qilish uchun tegishli mablag‘lar o‘quvchi (talaba)ning bank plastik kartasiga pul o‘tkazish orqali yoki naqd pul shaklida beriladi.
 355. O‘quv, ilmiy va badiiy adabiyotlar (kitoblar) xarid qilish uchun tegishli mablag‘lar o‘quvchi (talaba)ga o‘quv yili boshida lekin 1-oktabrdan kechiktirilmagan holda to‘lab beriladi.
 Bunda, o‘quv, ilmiy va badiiy adabiyotlar (kitoblar)ni xarid qilish jarayoni (ularni saralash, tanlash va sotib olish) o‘quvchi (talaba) hamda ta’lim muassasasi yoshlar yetakchisi (Oliy ta’lim muassasalaridagi O‘zbekiston yoshlar ittifoqining boshlang‘ich tashkilot yetakchisi) bilan birgalikda amalga oshiriladi.
 356. Mazkur bobda nazarda tutilgan tartib ta’lim muassasalarida tahsil olayotgan hamda vasiylik va homiylikka olingan (berilgan) yetim bolalar va ota-onasining yoki boshqa qonuniy vakillarining qaramog‘idan mahrum bo‘lgan bolalarga ham tatbiq etiladi.
 36. Ijtimoiy ta’minot yordami, transportda yurish kartochkalari hamda bitiruv nafaqalarini moliyalashtirish budjet mablag‘lari hisobidan qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi.
 37. O‘quvchi (talaba)larga ijtimoiy ta’minot yordami, transportda yurish kartochkalari hamda bitiruv nafaqasi uchun sarflanadigan xarajatlar miqdori ular ta’lim olayotgan muassasalar tomonidan taqdim etilgan so‘rovnomalarga asosan muassasalarning xarajatlar smetasida rejalashtiriladi.
 38. Ijtimoiy ta’minot yordami, transportda yurish kartochkalari hamda bitiruv nafaqalarini berish uchun sarflanadigan mablag‘larning buxgalteriya hisobi va hisoboti tegishli ta’lim muassasasining buxgalteriyasi tomonidan amalga oshiriladi. 
 39. Muassasalar tomonidan har o‘quv yili yakunida ushbu Nizomga 5-ilovaga muvofiq shakl bo‘yicha hisobot tayyorlanadi va moliya organlariga taqdim etiladi. 
 Moliya organlari tomonidan ushbu hisobotlar asosida O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligiga hisobot taqdim etiladi.
 40. Asossiz ravishda to‘langan ijtimoiy ta’minot yordami, transportda yurish kartochkalari hamda bitiruv nafaqalari belgilangan tartibda budjetga qaytariladi.
 41. Muassasalarning ijtimoiy ta’minot yordami, transportda yurish kartochkalari hamda bitiruv nafaqalarini berish bilan bog‘liq faoliyatini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligining Davlat moliyaviy nazorati departamentining hududiy bo‘linmalari tomonidan amalga oshiriladi.
 42. Shaxsiy javobgarlik:
 ta’lim muassasasi tomonidan ijtimoiy ta’minot yordami, transportda yurish kartochkalari hamda bitiruv nafaqalarini asosli tayinlash va to‘lash tartibiga rioya qilinganligi va moliyaviy hisobotlarning to‘g‘riligi bo‘yicha ishchi guruh rahbariga;
 ijtimoiy ta’minot yordami, transportda yurish kartochkalari hamda bitiruv nafaqalari uchun ajratilgan mablag‘larning muassasalarga o‘z vaqtida va to‘liq o‘tkazib berilishi bo‘yicha moliya organi rahbariga; 
 ta’lim muassasasi tomonidan ijtimoiy ta’minot yordami, transportda yurish kartochkalari hamda bitiruv nafaqalarining o‘quvchi (talaba)ga o‘z vaqtida va to‘liq to‘lab berilishi bo‘yicha muassasa rahbari va bosh buxgalterga yuklatiladi. 
 43. Ushub Nizom talablari buzilishida aybdor bo‘lgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javob beradilar.
 1. Ushbu Nizom Mehribonlik uylari maqomini, ularning faoliyatini tashkil etish tartibini belgilaydi.
 2. Mehribonlik uyi yetim bolalar va ota-ona qaramog‘idan mahrum bo‘lgan bolalar uchun davlat tarbiya muassasasidir.
 3. Mehribonlik uyi o‘z faoliyatida O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi va qonunlariga, O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining qarorlariga, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari va farmoyishlariga, Vazirlar Mahkamasining qarorlari va farmoyishlariga, ushbu Nizomga, boshqa qonunchilik hujjatlariga, shuningdek, o‘z ustaviga amal qiladi.
 4. Quyidagilar Mehribonlik uyining asosiy vazifalari hisoblanadi: 
 yetim bolalar va ota-onasining qarovisiz qolgan bolalarni (keyingi o‘rinlarda — tarbiyalanuvchilar) tarbiyalash, kamol toptirish va qo‘llab-quvvatlash;
 tarbiyalanuvchilarni to‘liq ruhiy sog‘lomlashtirishga, ijtimoiy moslashtirishga va jamiyatga uyg‘unlashtirishga ko‘maklashadigan, ularning sifatli ta’lim va tarbiya olishi, shuningdek, ijodiy va intellektual qobiliyatlarini rivojlantirish uchun uy sharoitiga eng ko‘p darajada yaqinlashtirilgan muhitni yaratish;
 tarbiyalanuvchilarning vasiysi (homiysi) sifatida qonuniy huquq va manfaatlari himoya qilinishini ta’minlash; 
 tarbiyalanuvchilarning hayoti va sog‘lig‘i, psixologik va jismoniy rivojlanishi himoya qilinishini ta’minlash.
 5. Mehribonlik uyi muassisning qarori asosida tashkil etiladi.
 Mehribonlik uyi O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi bilan kelishgan holda Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari tomonidan tashkil etiladi.
 O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligining muassisligida ham Mehribonlik uyi tashkil etilishi mumkin.
 6. Mehribonlik uyi belgilangan tartibda davlat ro‘yxatidan o‘tkaziladi.
 7. Mehribonlik uyining namunaviy ustavi O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi tomonidan tasdiqlanadi.
 Mehribonlik uyining ustavi uning muassisi tomonidan tasdiqlanadi. 
 8. Mehribonlik uylari quyidagi tiplarga bo‘linadi:
 maktabgacha yoshdagi bolalar uchun Mehribonlik uyi (3 yoshdan 7 yoshgacha bo‘lgan bolalar uchun); 
 Mehribonlik uyi (maktabgacha va maktab yoshidagi yoki faqat maktab yoshidagi bolalar uchun);
 ixtisoslashtirilgan korreksion Mehribonlik uyi (jismoniy yoki psixik rivojlanishida nuqsonlari bo‘lgan bolalar uchun). 
 Mehribonlik uyi tipi Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari tomonidan belgilanadi. 
 9. Mehribonlik uylari faoliyatini muvofiqlashtirish Qoraqalpog‘iston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi, viloyatlar xalq ta’limi boshqarmalari, Toshkent shahar xalq ta’limi bosh boshqarmasi tomonidan amalga oshiriladi.
 10. Mehribonlik uyi yuridik shaxs hisoblanadi, O‘zbekiston Respublikasi davlat gerbi tasviri tushirilgan va o‘z nomi davlat tilida yozilgan muhrga va blankalarga, mustaqil balansga hamda O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligining G‘aznachiligida shaxsiy g‘azna hisobvarag‘iga ega bo‘ladi.
 11. Quyidagilar Mehribonlik uyiga qabul qilinadi:
 ota-onalari vafot etgan bolalar;
 ota-onalari ota-onalik huquqlaridan mahrum etilgan bolalar;
 ota-onalarining ota-onalik huquqlari cheklangan bolalar;
 ota-onalari muomalaga layoqatsiz deb topilgan bolalar;
 uzoq muddat kasal bo‘lganligi uchun ota-onalik vazifalarini bajara olmagan ota-onalarning bolalari;
 ota-onalari bilan birga olti oydan ortiq muddat yashamagan hamda qarindoshlari yoki boshqa yaqin kishilari tomonidan vasiylik yoki homiylikka olish rad qilingan bolalar;
 ota-onalar bolalarni tarbiyalashdan yoki ularning huquq va qonuniy manfaatlarini himoya qilishdan bosh tortgan, shu jumladan, ota-onalar o‘z bolalarini davlat tarbiya, davolash-sog‘lomlashtirish va tibbiy-ijtimoiy muassasalar va shunga o‘xshash boshqa muassasalardan olishni rad etgan hollarda, shuningdek, bolalar ota-onalar qaramog‘idan mahrum bo‘lgan boshqa hollarda. 
 12. Mehribonlik uyiga bolalar 3 yoshdan boshlab qabul qilinadi hamda ular majburiy umumiy o‘rta va o‘rta maxsus ta’limni tamomlagunga qadar muassasada bo‘ladilar.
 Jismoniy yoki psixik rivojlanishida nuqsoni bo‘lgan yetim va ota-ona qaramog‘idan mahrum bo‘lgan bolalar Mehribonlik uyiga qabul qilinganidan so‘ng ixtisoslashtirilgan davlat ta’lim muassasalariga (maktablar, maktab-internatlar) yuboriladi. 
 13. Mehribonlik uyiga kam ta’minlangan oilalarning bolalari ushbu oilalarni bir yilgacha muddatda ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash maqsadida tuman (shahar) hokimligi huzuridagi vasiylik va homiylik bo‘yicha komissiyaning xulosasiga ko‘ra tuman (shahar) hokimining qarori bilan vaqtinchalik qabul qilinadi.
 Mehribonlik uyida bo‘lish muddatini yana bir yilga uzaytirish tarbiyalanuvchini dastlabki joylashtirish joyidagi tuman (shahar) hokimligi huzuridagi vasiylik va homiylik bo‘yicha komissiyaning oilaning yashash sharoiti moddiy ahvoli yaxshilanmaganligi hamda bolaning oilaga qaytishi maqsadga muvofiq emasligi to‘g‘risidagi xulosasiga ko‘ra tuman (shahar) hokimining qarori bilan amalga oshiriladi. 
 14. Mehribonlik uyidagi tarbiyalanuvchilar soni Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari tomonidan, sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlariga rioya qilgan holda belgilanadi, lekin tarbiyalanuvchilarning soni 140 nafardan oshmasligi kerak.
 Tarbiyalanuvchilar soni 140 nafardan oshishiga sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlariga muvofiq, muassasaning tarbiyalanuvchilar bilan to‘ldirilish sig‘imidan kelib chiqib O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi bilan kelishgan holda Xalq ta’limi vazirligining roziligi asosida yo‘l qo‘yiladi.
 15. Mehribonlik uyi tarbiyalanuvchilari har xil yoki bir xil yoshdagi tarbiyalanuvchilar guruhlariga birlashtiriladi. 7 yoshgacha bo‘lgan turli yoshdagi bolalar guruhlarida tarbiyalanuvchilar soni 10 nafar etib belgilanadi, bir xil yoshdagi tarbiyalanuvchilar guruhlarida esa: 4 yoshgacha bo‘lgan bolalar — 8 nafar, 4 yoshdan 7 yoshgacha bo‘lgan bolalar guruhida esa — 12 nafar bola bo‘ladi; tarbiyalanuvchilar guruhlaridagi o‘quvchilar soni I — XI sinflarda — 15 nafar bo‘lishi lozim. 
 Mehribonlik uyida ijtimoiy-pedagogik, tibbiy-psixologik qo‘llab-quvvatlashga muhtoj bolalar uchun ixtisoslashtirilgan korreksion guruhlar, shu jumladan, sport va harbiy sohaga qiziqishi bo‘lgan VII — XI sinflarda o‘qiydigan bolalar uchun vatanparvarlik-sport yo‘nalishidagi guruhlar tashkil etilishi mumkin. 
 Tarbiyalanuvchilarni ixtisoslashtirilgan korreksion guruhlarga yo‘llash faqat tibbiy-psixologik-pedagogik komissiyaning xulosasi asosida amalga oshiriladi. 
 Ixtisoslashtirilgan korreksion guruhlardagi bolalar soni jismoniy yoki psixik rivojlanishida nuqsoni bo‘lgan bolalar uchun ixtisoslashtirilgan davlat ta’lim muassasalarining (maktablar, maktab-internatlarning) tarbiya guruhlaridagi bolalar soni me’yorlariga muvofiq ravishda belgilanadi.
 Vatanparvarlik-sport yo‘nalishidagi guruhlar O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirining buyrug‘iga asosan tashkil etiladi.
 16. Bolalarni Mehribonlik uyiga yo‘llash bola yashaydigan joy bo‘yicha tuman (shahar) hokimining qarori asosida Qoraqalpog‘iston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi, viloyatlar xalq ta’limi boshqarmalari, Toshkent shahar xalq ta’limi bosh boshqarmasi tomonidan amalga oshiriladi. 
 17. Mehribonlik uyiga yuboriladigan har bir bola uchun vasiylik va homiylik organi tomonidan, bir Mehribonlik uyidan boshqasiga o‘tkazishda esa — Mehribonlik uyi ma’muriyati tomonidan quyidagi hujjatlar taqdim etiladi: 
 a) Qoraqalpog‘iston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi, viloyatlar xalq ta’limi boshqarmalari va Toshkent shahar xalq ta’limi bosh boshqarmasining bolani Mehribonlik uyiga yuborish to‘g‘risidagi yo‘llanmasi;
 b) tuman (shahar) hokimining bolani Mehribonlik uyiga joylashtirish haqidagi qarori (qarorda voyaga yetmagan bola, uning oilasi, turar joy maydoni bolaga biriktirilganligi to‘g‘risidagi aniq qaydnoma bilan birgalikda turar joy maydoni mavjudligi to‘g‘risidagi dalilli va to‘liq ma’lumotlar bo‘lishi kerak);
 v) tug‘ilganlik to‘g‘risidagi guvohnoma, tug‘ilganlik haqida dalolatnoma yozuvidan ko‘chirma, guvohnoma bo‘lmagan taqdirda — bolaning yoshini aniqlaydigan tibbiy ekspertiza xulosasi;
 g) analizlar natijalari va tibbiy-psixologik-pedagogik xulosa ilova qilingan holda bolaning psixik va jismoniy sog‘lig‘i haqidagi tibbiy hujjatlar (tibbiy tekshirishlar natijalari ilova qilingan holda);
 d) ma’lumoti haqidagi hujjat (maktab yoshidagi bolalar uchun);
 e) ota-onalar va ularning o‘rnini bosuvchi shaxslar haqidagi ma’lumotlar (ota-onalarning pasportlari nusxalari yoki ularning vafoti haqidagi guvohnoma nusxasi, sudning hukmi yoki qarori, ota-onasining surunkali kasalligi yoki qidiruvda ekanligi haqidagi, ota-onasining yo‘qligi yoki ularning o‘z farzandlarini tarbiyalay olmasligi haqidagi hujjatlar);
 j) bolaning turmush sharoiti va tarbiyasi haqidagi tekshiruv dalolatnomasi;
 z) bolaning yaqin qarindoshlari mavjudligi haqida ma’lumotnoma;
 i) bolaning ota-onasidan qolgan mol-mulki (agar bor bo‘lsa) ro‘yxati, ushbu mol-mulkning qayerda joylashganligi, uni saqlash uchun qanday choralar ko‘rilganligi va ularni saqlash uchun javobgar shaxslar haqidagi ma’lumot; 
 k) bolaga turar joy biriktirilganligi to‘g‘risidagi hujjatlar (dalolatnoma, uy daftari, turar joy chizmasi nusxalari, turar joyning egasi va xususiylashtirilganligi holati to‘g‘risida tuman (shahar) yer resurslari va davlat kadastri bo‘limidan ma’lumotnoma); 
 l) pensiya oluvchi bolalarning pensiya daftarchasi, bola foydasiga aliment undirish haqidagi sud qarori, omonat daftarchasi.
 Bolani mazkur Nizomning 13-bandiga muvofiq Mehribonlik uyiga joylashtirishda yuqorida ko‘rsatilgan hujjatlar bilan birga ota-onaning arizasi, turar joyi, kam ta’minlangan oila sifatida fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organida ro‘yxatda turganligi haqidagi ma’lumotnomalar taqdim etiladi.
 18. Bir oilaning a’zolari bo‘lgan bolalar yoki qarindoshlar bir muassasaga yuboriladi. Tibbiy yoki boshqa sabablarga ko‘ra ushbu bolalarni alohida tarbiyalash va joylashtirish kerak bo‘lgan hollar bundan mustasno. 
 19. Tarbiyalanuvchilarni maktabgacha Mehribonlik uyidan maktab yoshidagi bolalar uchun Mehribonlik uyiga yoki bir Mehribonlik uyidan boshqa Mehribonlik uyiga o‘tkazish 1-iyundan 25-avgustga qadar amalga oshiriladi. 
 Tarbiyalanuvchilarni Bolalar uylaridan Mehribonlik uyiga qabul qilish majburiy tartibda, bola 3 yoshga to‘lgandan so‘ng ushbu Nizomning 17-bandiga muvofiq amalga oshiriladi. 
 20. Mehribonlik uylari tarbiyalanuvchilarining ta’limi, tarbiyasi va ta’minoti to‘liq davlat ta’minoti asosida amalga oshiriladi. 
 201.Mehribonlik uylariga tarbiyaga olingan yetim bolalarga (yigirma besh yoshga to‘lmagan) Milliy gvardiyaning harbiy xizmatchi va xodimlari biriktiriladi.
 Biriktirilgan harbiy xizmatchi va xodimlar vasiylik va homiylik organlari bilan hamkorlikda bir oyda kamida bir marotaba tarbiyalanuvchi bolalar bilan suhbatlar o‘tkazish asosida ularning ta’lim-tarbiya olish ahvolini va maishiy shart-sharoitlarini o‘rganadi, shuningdek, mavjud muammolarni bartaraf etish, ularni ota-onasi yoki ularning o‘rnini bosuvchi shaxslarga qaytarish, vasiy yoki homiy tayinlash, farzandlikka berish va joylashtirishning boshqa shakllarini qo‘llash choralarini ko‘rib boradi.
 21. Mehribonlik uyi tarbiyalanuvchilari O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi tomonidan belgilangan tartibda tasdiqlangan Mehribonlik uylari tarbiyalanuvchilarining oziq-ovqat mahsulotlari iste’mol qilishining o‘rtacha sutkalik maqbul me’yorlariga muvofiq oziq-ovqat, shuningdek, ushbu Nizomga 1-ilovaga muvofiq norma bo‘yicha oziq-ovqat, 2-ilovaga muvofiq norma bo‘yicha kiyim-bosh, poyabzal va yumshoq jihozlar, 3-ilovaga muvofiq norma bo‘yicha shaxsiy gigiyena buyumlari bilan ta’minlanadilar.
 22. Mehribonlik uyi ma’muriyati tarbiyalanuvchilarning ushbu Mehribonlik uyida bo‘lishining birinchi yili mobaynida Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashiga, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklariga, ota-ona qaramog‘idan mahrum bo‘lgan, uy-joy maydoniga ehtiyojmand bo‘lgan tarbiyalanuvchilar to‘g‘risidagi ma’lumotlarni taqdim etadi.
 23. Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Mehribonlik uylarining ehtiyojmand tarbiyalanuvchilarini qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda uy-joy bilan ta’minlashlari kerak. 
 24. Mehribonlik uyi tarbiyalanuvchilarning akademik litsey, kasb-hunar maktablari, kollejlar va texnikumlar va oliy ta’lim muassasalariga o‘qishiga kirishiga yordam beriladi.
 25. Mehribonlik uyi tarbiyalanuvchilari akademik litsey, kasb-hunar maktablari, kollejlar va texnikumlar va oliy ta’lim muassasalariga o‘qishga kirgan taqdirda, Mehribonlik uyi ma’muriyati tarbiyalanuvchiga homiylik qilishni bundan keyin mazkur ta’lim muassasasiga berish uchun tarbiyalanuvchi o‘qishga kirgan ta’lim muassasasi joylashgan joy bo‘yicha vasiylik va homiylik organini hamda tuman (shahar) hokimliklari huzuridagi vasiylik va homiylik bo‘yicha komissiyani xabardor qiladi.
 Mazkur muassasalar voyaga yetmaganning qonuniy vakili sifatida uning qonuniy manfaatlarini himoya qilish choralarini ko‘radilar hamda homiylik vazifalarini to‘liq bajaradilar.
 26. Akademik litseylarda o‘qiyotgan tarbiyalanuvchilar mazkur muassasada yotoqxona mavjud bo‘lmagan taqdirda, Mehribonlik uyi ma’muriyati bilan kelishgan holda, ular o‘qishni tamomlaguniga qadar Mehribonlik uyida yashashi mumkin.
 Ushbu bitiruvchilarning yashashi hamda ovqatlanishi bilan bog‘liq xarajatlar Mehribonlik uyi mablag‘lari hisobidan qoplanadi.
 27. Mehribonlik uyining akademik litsey, kasb-hunar maktablari, kollejlar va texnikumlar va oliy ta’lim muassasalarida ta’lim olayotgan sobiq tarbiyalanuvchilari o‘zlari ta’lim olayotgan ta’lim muassasalari ma’muriyati bilan kelishgan holda ta’til davrida, dam olish va bayram kunlarida, shuningdek, kasallik davrida yashaganlik uchun haq to‘lamasdan Mehribonlik uyida turishlari mumkin.
 Ularning yashashi hamda ovqatlanishi bilan bog‘liq xarajatlar Mehribonlik uyi mablag‘lari hisobidan qoplanadi.
 28. Tarbiyalanuvchilar qonunchilik hujjatlariga, odob-axloq normalariga, Mehribonlik uyining ichki tartib-qoidalariga rioya qilishga, bilimlarni, amaliy ko‘nikmalarni, kasb mahoratini muntazam va puxta egallashga, o‘zlarining umumiy va madaniy saviyasini oshirib borishga majbur.
 29. Mehribonlik uyidan chiqarishda tarbiyalanuvchilarga quyidagi hujjatlar beriladi:
 a) tug‘ilganlik to‘g‘risidagi guvohnoma, 16 yoshga to‘lganlar esa pasport;
 b) Mehribonlik uyida bo‘lganlik haqida ma’lumotnoma;
 v) sog‘lig‘i haqida ma’lumotnoma (tibbiy hujjatlar);
 g) ma’lumoti to‘g‘risida hujjat (maktab yoshidagi bolalar uchun);
 d) ota-onasi va boshqa yaqin qarindoshlari haqidagi ma’lumotlar.
 Bolaning mol-mulkka, pul mablag‘lariga, turar joyga (o‘zi yoki ota-onasiga qarashli bo‘lgan) egalik qilish huquqini tasdiqlovchi hujjatlar, pensiya va omonat daftarchalari, alimentlar undirish to‘g‘risidagi ijro varaqasi va shaxsiy hujjatlar yig‘majildidagi boshqa hujjatlar ham beriladi.
 30. Tarbiyalanuvchilarning Mehribonlik uyini bitirishi to‘g‘risidagi qaror kollegial organ — Mehribonlik uyi Kengashi tomonidan qabul qilinadiva Qoraqalpog‘iston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi, viloyatlar xalq ta’limi boshqarmalari, Toshkent shahar xalq ta’limi bosh boshqarmasi tomonidan tasdiqlanadi.
 31. Tarbiyalanuvchilarni ota-onalar yoki ularning o‘rnini bosuvchi shaxslar tomonidan Mehribonlik uyidan qaytarib olish ushbu Nizomning 29-bandiga muvofiq amalga oshiriladi. Bolaning yoshidan va qaytish holatlaridan qat’i nazar, bola yashaydigan joy bo‘yicha vasiylik va homiylik organining xulosasiga muvofiq chiqarilgan tuman (shahar) hokimining qarori tarbiyalanuvchining qaytishi uchun asos hisoblanadi. 
 32. Mehribonlik uyi direktori tarbiyalanuvchilarni qabul qilish va ularni Mehribonlik uyidan chiqarish uchun ushbu Nizom talablariga muvofiq shaxsan javob beradi. 
 33. Tarbiyalanuvchilarni o‘qitish Mehribonlik uyiga yaqin atrofda joylashgan umumta’lim va ixtisoslashtirilgan ta’lim muassasalarida amalga oshiriladi. 
 Har bir bosqichda o‘qish yoshi va o‘qishning qancha vaqt davom etishi Mehribonlik uyi yoki tarbiyalanuvchi o‘qiyotgan boshqa ta’lim muassasasining ustavida belgilanadi. Har bir bosqichda o‘qishning qancha vaqt davom etishi to‘g‘risidagi xulosa Mehribonlik uyi rahbari ishtirokida tarbiyalanuvchi o‘qiyotgan ta’lim muassasasi pedagogik kengashining qarori bilan qabul qilinadi.
 34. Tarbiyalanuvchilar bilim olayotgan ta’lim muassasalarining o‘quv-tarbiyaviy va boshqa masalalari Mehribonlik uyi pedagogik jamoasi bilan yaqin hamkorlikda hal qilinadi. 
 35. Mehribonlik uyidagi ta’lim-tarbiya, ma’naviy-axloqiy ishlar ta’lim va tarbiyaning insonparvarlik, demokratik va dunyoviy tamoyillari asosida quriladi. 
 36. Mehribonlik uyi tarbiyalanuvchilarning umumiy o‘rta ta’lim davlat standartlariga muvofiq fanlarning asoslari bo‘yicha muntazam bilim, malaka va ko‘nikmalarni egallab olishiga ko‘maklashadi, shuningdek, milliy va umuminsoniy ma’naviy qadriyatlar asosida ma’naviy-axloqiy fazilatlar shakllanishi, ijodiy qobiliyatlar, mehnat ko‘nikmalari, atrof muhitga va kasb tanlashga ongli munosabatda bo‘lishning rivojlanishi uchun shart-sharoitlar yaratadi. 
 Mehribonlik uylarida tarbiyalanuvchilarning ijtimoiy moslashuvi va kasb-hunarni muvaffaqiyatli tanlashi, ularda ijtimoiy va hayotiy ko‘nikmalarni hosil qilishga yo‘naltirilgan o‘quv kurslari tashkil etiladi. 
 O‘quv kurslari faoliyatini tashkil etish va ularni zarur moddiy-texnika vositalar bilan ta’minlash muassasa mablag‘lari hamda boshqa mablag‘lar hisobidan amalga oshiriladi.
 37. Mehribonlik uyi tarbiyalanuvchilarning intellektual, axloqiy, jismoniy va quvnoq rivojlanishi, ularni mustaqil hayotga tayyorlash uchun eng ko‘p darajada qulay shart-sharoitlar yaratadi. 
 Ta’lim-tarbiya jarayonini tashkil etishda tarbiyalanuvchilarning psixologik-pedagogik xususiyatlari hisobga olingan holda tarbiyaning maqbul texnologiyalari, shakllari va usullari tanlanadi. 
 38. Maktabgacha yoshdagi bolalarga mo‘ljallangan Mehribonlik uyi, shuningdek, Mehribonlik uyining maktabgacha yoshdagi bolalar guruhlari o‘z faoliyatini O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi tomonidan belgilangan tartibda tasdiqlangan maktabgacha ta’lim muassasalari uchun davlat ta’lim talablari bo‘yicha ishlab chiqilgan ta’lim-tarbiya dasturiga muvofiq amalga oshiradi. 
 39. Jismoniy yoki psixik rivojlanishida nuqsonlari bo‘lgan tarbiyalanuvchilarning ta’lim-tarbiya jarayoni rivojlanishidagi nuqsonlarga muvofiq ta’lim va tarbiyaning maxsus dasturlari bo‘yicha tashkil etiladi.
 40. Tarbiyalanuvchilarning individual, ta’lim-rivojlantiruvchi ehtiyojlarini qondirish, ularning iste’dod va qobiliyatlarini rivojlantirish, shuningdek, keyinchalik kasbga yo‘naltirish uchun ularning qiziqishlari va moyilliklarini aniqlash, bo‘sh vaqtlarini va dam olishini tashkil qilish maqsadida Mehribonlik uyida ham muassasaning mablag‘lari, ham boshqa mablag‘lar hisobiga turli klublar, seksiyalar, to‘garaklar, studiyalar tashkil etiladi.
 Mehribonlik uyi tarbiyalanuvchilari madaniy-estetik, tabiiy-ilmiy, texnik, sport va boshqa yo‘nalishlardagi maktabdan tashqari ta’lim muassasalari ishlarida qatnashishlari mumkin.
 41. Tarbiyalanuvchilarning madaniy-ommaviy, sport va mehnat faoliyatining turli shakllarida qatnashishi tashabbuskorlik, mustaqillik va vijdoniylik tamoyillari asosida amalga oshiriladi. 
 42. Bolaga nisbatan do‘stona munosabatlar muhitini yaratish va yoshlar tashabbuslarini qo‘llab-quvvatlash maqsadida Mehribonlik uyida bolalar birlashmalari tashkil qilinishi mumkin.
 43. Ta’til vaqtida bolalarning dam olishi Mehribonlik uyining shahar tashqarisidagi oromgohlarda, dala hovlilarida, O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi tizimidagi Respublika Mehribonlik uylari sog‘lomlashtirish oromgohida hamda boshqa sog‘lomlashtirish oromgohlarida tashkil etiladi. 
 44. Ta’lim, mehnat, dam olish va turli tadbirlarning tibbiy-pedagogik jihatdan o‘zaro asosli bog‘liqligini ta’minlaydigan kun tartibi tarbiyalanuvchilarning Mehribonlik uyida kecha-kunduz bo‘lishlarini hisobga olgan holda tuziladi.
 45. Mehribonlik uyida tarbiyalanuvchilar, pedagoglar, tarbiyalanuvchilarning ota-onalari yoki ularning o‘rnini bosuvchi shaxslarga ijtimoiy, psixologik-pedagogik yordam berish hamda tarbiyalanuvchilarni joylashtirishning muqobil shakllarini tanlash maqsadida ijtimoiy xizmat (keyingi o‘rinlarda — xizmat) tashkil etiladi. 
 Xizmat tarkibi Mehribonlik uyining ijtimoiy muhofaza bo‘yicha direktor o‘rinbosari, psixolog, vrach, defektolog, yoshlar yetakchisi rahbari, guruh rahbaridan iborat bo‘ladi. Xizmatga ijtimoiy ximoya bo‘yicha direktor o‘rinbosari boshchilik qiladi. 
 46. Xizmat xodimlari:
 tarbiyalanuvchilarning huquq va qonuniy manfaatlarini, ularning mol-mulkini himoya qiladilar; 
 tarbiyalanuvchilar bilan diagnostik, psixologik-profilaktik, korreksion, maslahat berish va reabilitatsiya ishlarini olib boradilar; 
 Mehribonlik uyining tarbiyalanuvchilari, pedagoglari, ma’muriyati va boshqa xodimlari bilan psixologik-profilaktik maslahat berish, ta’lim (seminarlar, treninglar) ishlarini olib boradilar; 
 tarbiyalanuvchilarning ota-onalari yoki ularning o‘rnini bosuvchi shaxslar bilan maslahat berish va reabilitatsiya ishlarini olib boradilar.
 47. Xizmatning xodimlari quyidagi yo‘nalishlar bo‘yicha ish olib boradilar:
 a) tarbiyalanuvchilarning ijtimoiy huquq va qonuniy manfaatlarini himoya qilish sohasida:
 tarbiyalanuvchining shaxsiy hujjatlar yig‘ma jildini o‘rganish va uning ijtimoiy maqomi barqarorligini aniqlash; 
 tarbiyalanuvchilarning mulkiy va nomulkiy huquqlari himoya qilinishini ta’minlash;
 da’vo bo‘yicha ish olib borish va yetishmayotgan hujjatlarni to‘plash;
 qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilgan tarbiyalanuvchilar va ularning mol-mulkiga nisbatan qonun buzilishiga yo‘l qo‘yayotgan shaxslar javobgarlikka tortilishiga ko‘maklashish;
 ota-onalarni aniqlash va ular bilan mustahkam aloqalar o‘rnatish;
 tarbiyalanuvchilarning manfaatlarini ko‘zlab sud majlislarida qatnashish;
 ijtimoiy bilimlar, o‘z huquq va manfaatlarini himoya qilish ko‘nikmalarini shakllantirish bo‘yicha tarbiyalanuvchilar orasida ta’lim-tarbiya ishlarini tashkil etish;
 b) bolaning Mehribonlik uyida yashashga moslashish uchun zarur bo‘lgan imkoniyatlarini aniqlash va rivojlantirish, tarbiyalanuvchilarning xulq-atvoridagi chekinishlar profilaktikasi sohasida: 
 ijtimoiy rivojlanish va (yoki) reabilitatsiya qilishga ehtiyojmand bo‘lgan tarbiyalanuvchilar toifasini aniqlash;
 kamol topishning tibbiy-ijtimoiy va psixologik-pedagogik muammolari tashxisi;
 tarbiyalanuvchini kamol toptirish va reabilitatsiya qilishning shaxsiy dasturini tuzish;
 shaxsning kamol topishi va uning jamiyatga reabilitatsiyasining ijtimoiy-pedagogik shart-sharoitlari yaratilishiga ko‘maklashish (pedagog xodimlar, tengdoshlar guruhlari, do‘stlar bilan ish olib borish); 
 tarbiyalanuvchilarni kasbga yo‘llash;
 tarbiyalanuvchilarda sog‘lom turmush tarzini shakllantirish;
 tarbiyalanuvchilarda o‘z taqdiri uchun mas’uliyat tuyg‘usini shakllantirish;
 v) tarbiyalanuvchilarni oilaga o‘tkazish sohasida: 
 tarbiyalanuvchini mustaqil hayotga tayyorlash;
 ota-onalarni yoki ularning o‘rnini bosuvchi shaxslarni tarbiyalanuvchini oilaga qabul qilishga tayyorlash;
 tarbiyalanuvchini o‘z oilasiga qaytarishga tayyorlash va qaytarish;
 tarbiyalanuvchini farzandlikka olgan oilada yashashga tayyorlash.
 Bundan tashqari, xizmat vasiylik va homiylik organi tavsiyasiga asosan tarbiyalanuvchini oilaga farzandlikka yoki tarbiyaga (patronat) oluvchi nomzodlarni tanlash yuzasidan quyidagilarni amalga oshiradi:
 nomzodlar bilan suhbatlashish;
 tarbiyalanuvchilarning shaxsiy hujjatlari bilan nomzodlarni tanishtirish;
 nomzodlar uchun tarbiyalanuvchilarning kuzatuvini tashkil etish;
 nomzodlarga tarbiyalanuvchini oilaga farzandilikka yoki tarbiyaga (patronat) olish yuzasidan tavsiya berish. 
 48. Tarbiyalanuvchi Mehribonlik uyi hayotiga to‘laqonli kirishib ketishini va keyinchalik uning jamiyatga ijtimoiy moslashishini ta’minlash uchun ijtimoiy xodim, psixolog, pedagog-tarbiyachi va vrach tomonidan birgalikda tarbiyalanuvchi bilan shaxsiy korreksion-tarbiya ishlarini olib borish dasturi ishlab chiqiladi.
 49. Pedagog xodimlar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda mehnat shartnomasi (kontrakt) asosida ishga qabul qilinadi. 
 50. Mehribonlik uyining tibbiyot xodimlari tarbiyalanuvchilarning chuqurlashtirilgan tibbiy ko‘riklardan o‘tkazilishi, ularning o‘z vaqtida ixtisoslashtirilgan davolash-profilaktika muassasalariga yo‘naltirilishi, tarbiyalanuvchilarning reabilitatsiya tadbirlariga jalb etilishi, Mehribonlik uyida sanitariya-gigiyena tadbirlari va epidemiyaga qarshi tadbirlar tashkil qilinishi, tarbiyalanuvchilarning sifatli ovqatlantirilishi amaldagi sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlariga muvofiq bo‘lishi uchun javob beradilar.
 Mehribonlik uyida davolash-maslahat yordami va o‘tkazilgan davolash-sog‘lomlashtirish tadbirlari tahlili tegishli sog‘liqni saqlash organlari tomonidan amalga oshiriladi. 
 51. Mehribonlik uyida ta’lim-tarbiya jarayonini psixologik ta’minlashni psixolog amalga oshiradi.
 52. Mehribonlik uyi tarbiyalanuvchilarini ijtimoiy muhofaza qilish va ijtimoiy kuzatib borish ijtimoiy soha organi xodimi tomonidan amalga oshiriladi.
 53. Mehribonlik uyi ma’muriyati pedagog, tibbiyot va ijtimoiy soha xodimlarining pedagogik, kasbiy va psixologik mahorati doimiy ravishda takomillashtirib borilishi, ularning malakasini oshirish va ularni qayta tayyorlash uchun javob beradi.
 54. Mehribonlik uyining pedagog va tibbiyot xodimlari malakasini oshirish qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi. 
 55. Mehribonlik uyining pedagog va tibbiyot hamda boshqa xodimlari Mehribonlik uyining ustaviga, ichki tartib-qoidalariga rioya qilishi, kasbiy axloq-odobga qat’iy rioya etishi, ta’lim-tarbiya jarayonining yuqori samaradorligini ta’minlashi, tarbiyalanuvchilarni ijtimoiy-psixologik va tibbiy jihatdan kuzatib borishi, o‘z kasbiy malakasini muntazam oshirishi shart. 
 56. Mehribonlik uyi xodimlarining lavozim bo‘yicha huquqlari va majburiyatlari, rahbarlarining layoqati va funksiyalari qonunchilik hujjatlarida, shuningdek, Mehribonlik uyi ustavida belgilanadi. 
 57. Mehribonlik uyini boshqarish demokratiya, oshkoralik prinsiplari asosida va Mehribonlik uyi jamoasi bilan jamoatchilikning o‘zaro hamkorligida amalga oshiriladi.
 Mehribonlik uyi Kengashi ta’lim-tarbiya jarayonini tashkil etishga ko‘maklashadi.
 Mehribonlik uyi Kengashining funksiyalari O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi tomonidan tasdiqlanadigan Namunaviy ustavdan kelib chiqib, Mehribonlik uyi ustavida belgilanadi.
 58. Mehribonlik uyi Kengashi faoliyat yo‘nalishi bo‘yicha metodik birlashmalarga birlashadi.
 59. Mehribonlik uyida jamoaning umumiy yig‘ilishi (konferensiya), pedagogik kengash faoliyat ko‘rsatishi mumkin.
 60. Mehribonlik uyiga bevosita rahbarlik qilish muassasa ma’muriyatiga boshchilik qiladigan hamda mazkur Nizomga va Mehribonlik uyi ustaviga muvofiq faoliyat ko‘rsatadigan direktor tomonidan amalga oshiriladi.
 Mehribonlik uyi direktori O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi bilan kelishgan holda qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda tegishlicha Qoraqalpog‘iston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi, viloyatlar xalq ta’limi boshqarmalari, Toshkent shahar xalq ta’limi bosh boshqarmasi tomonidan lavozimga tayinlanadi va lavozimdan ozod qilinadi.
 Mehribonlik uyi direktori lavozimiga qo‘yiladigan malaka talablari qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi tomonidan belgilanadi. 
 Direktor Mehribonlik uyidagi ta’lim-tarbiya jarayonlarining holati va faoliyati uchun to‘liq javob beradi. 
 61. Direktor Mehribonlik uyi nomidan ish olib boradi, uning manfaatlarini ifodalaydi, Mehribonlik uyining mol-mulkini qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda boshqaradi va shartnomalar tuzadi. 
 Direktor:
 Mehribonlik uyi vakolatiga kiradigan masalalar bo‘yicha qaror qabul qiladi hamda Mehribonlik uyiga yuklangan vazifa va funksiyalarning bajarilishi uchun shaxsan javob beradi;
 o‘z o‘rinbosarlari o‘rtasida vazifalarni taqsimlaydi, ularning vakolatlarini va javobgarlik darajasini belgilaydi;
 o‘z vakolatlari doirasida Mehribonlik uyining barcha xodimlari uchun majburiy bo‘lgan buyruqlar chiqaradi va ko‘rsatmalar beradi;
 tegishli xalq ta’limi organlariga moddiy-texnik bazani mustahkamlashga, tarbiya va ta’lim ishlarini takomillashtirishga, malakali pedagog kadrlar bilan ta’minlashga yo‘naltirilgan masalalarni hal etish hamda Mehribonlik uyi faoliyatining boshqa masalalari bo‘yicha takliflarni ko‘rib chiqish uchun kiritadi;
 pedagog xodimlar va boshqa xodimlar bilan mehnat shartnomalari tuzadi;
 qonunchilik hujjatlariga muvofiq boshqa vakolatlarni amalga oshiradi.
 62. Har bir Mehribonlik uyida Homiylik kengashi tuziladi. Mehribonlik uyi faoliyatini jamoatchilik asosida samarali boshqarishni ta’minlash, uni moddiy-texnik jihozlashga, xo‘jalik faoliyatiga, ta’lim-tarbiya jarayonini metodik va kadrlar bilan ta’minlashga, kadrlar tayyorlash sifatini oshirishga taalluqli muhim vazifalarga ko‘maklashish va ularni hal etish Homiylik kengashining maqsadi hisoblanadi. 
 Homiylik kengashi o‘z faoliyatini O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi tomonidan tasdiqlanadigan Namunaviy nizom asosida amalga oshiradi.
 63. Mehribonlik uyining moddiy-texnik bazasi zarur bino, sport inshootlari, kommunikatsiyalar, asbob-anjomlar, transport vositalari va o‘qitishda, tarbiyalashda hamda ta’lim-tarbiya sohasidagi boshqa vazifalarni hal etishda foydalaniladigan boshqa mol-mulkdan iborat bo‘ladi.
 Mehribonlik uyi binolari texnika xavfsizligi qoidalariga hamda sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlariga muvofiq jihozlanadi va ulardan foydalaniladi.
 64. Mehribonlik uyini mablag‘ bilan ta’minlash belgilangan tartibda:
 O‘zbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablag‘lari;
 jismoniy va yuridik shaxslarning homiylik xayriyalari; 
 qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobiga amalga oshiriladi.
 65. Mehribonlik uyi tegishli moliya organlarida ro‘yxatdan o‘tkazilgan va qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda tasdiqlangan xarajatlar smetasi asosida moliyalashtiriladi. 
 66. Budjet mablag‘larini sarflash tasdiqlangan xarajatlar smetasiga qat’iy rioya qilgan holda amalga oshiriladi.
 Mehribonlik uyi homiylik orqali olingan mablag‘lardan pedagogik kengash qaroriga asosan mustaqil ravishda foydalanish huquqiga ega. 
 67. Yil davomida foydalanilmagan mablag‘lar olib qo‘yilmaydi, ushbu mablag‘lar qonunchilik hujjatlariga muvofiq Mehribonlik uyining ehtiyojlariga sarflanadi.
 68. Shtatlar jadvali qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda namunaviy shtatlarga muvofiq tuziladi. 
 69. Mehribonlik uyi xodimlarining ish haqi qonunchilik hujjatlariga muvofiq belgilanadi.
 70. Mehribonlik uyi davlat vakolatli organlari tomonidan belgilangan moliya va statistika hisobotlarini yuritadi. 
 71. Mehribonlik uyining moliya-xo‘jalik faoliyatini nazorat qilish tegishli moliya organlari tomonidan amalga oshiriladi.
 72. Mehribonlik uyi qonunchilik hujjatlariga muvofiq o‘z yo‘nalishi bo‘yicha xalqaro faoliyatni amalga oshirish huquqiga ega.
 73. Mehribonlik uyini qayta tashkil etish va tugatish qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi.
 1. Ushbu Nizom ota-onasining qaramog‘idan mahrum bo‘lgan va to‘liq davlat ta’minotida bo‘lgan bolalar uchun bolalar shaharchasi maqomini, ularning faoliyatini tashkil etish tartibini, ularda ta’lim-tarbiya jarayonini, ushbu muassasalar xodimlarining hamda bunday muassasalarga tarbiyalash uchun berilgan bolalarning (keyingi o‘rinlarda — tarbiyalanuvchilar) huquq va majburiyatlarini belgilaydi. 
 Bolalar shaharchasini moliyalashtirish O‘zbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablag‘lari hisobidan amalga oshiriladi.
 2. Bolalar shaharchasi tarbiya muassasasi hisoblanadi, uning doirasida ota-onasining qaramog‘idan mahrum bo‘lgan va to‘liq davlat ta’minotida bo‘lgan bolalar kichik guruhlar shaklida oiladagiga yaqinlashtirilgan sharoitlarda tarbiyalanadi. 
 Bolalar shaharchalari ota-onasining qarovisiz qolgan va to‘liq davlat ta’minotida bo‘lgan bolalar uchun tarbiya muassasalarining yanada mukammallashgan turlari sifatida, shu jumladan, “Mehribonlik” uylarini bolalar shaharchalariga bosqichma-bosqich aylantirish shartlarida tashkil etiladi.
 3. Bolalar shaharchasi ota-onasining qaramog‘idan mahrum bo‘lgan va to‘liq davlat ta’minotida bo‘lgan bolalarning yashashga va oilada tarbiyalashga bo‘lgan huquqlarini ro‘yobga chiqarish, shuningdek, ijtimoiy moslashish va jamiyatga integratsiyalash uchun ularning ma’naviy-axloqiy, mehnat tarbiyasi va ta’lim olishini har tomonlama ta’minlash maqsadida tashkil etiladi. 
 4. Quyidagilar Bolalar shaharchasining asosiy vazifalari hisoblanadi:
 tarbiyalanuvchilarning aqliy, emotsional va jismoniy rivojlanishiga ko‘maklashuvchi oilaviy muhitni yaratish;
 tarbiyalanuvchilarning hayotini muhofaza qilishni va sog‘lig‘ini mustahkamlashni ta’minlash, shuningdek, profilaktika tadbirlarini amalga oshirish;
 tarbiyalanuvchilarni ijtimoiy muhofaza qilishni, psixologik va tibbiy-pedagogik reabilitatsiya qilishni va ularni jamiyatga moslashtirishni ta’minlash; 
 bolalarni milliy an’analar va umuminsoniy qadriyatlar asosida tarbiyalash;
 tarbiyalanuvchilarda mehnat ko‘nikmalarini shakllantirish, ularga kasb tanlashi uchun shart-sharoitlar yaratish.
 5. Bolalar shaharchasi o‘z faoliyatida O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi va qonunlariga, O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalari qarorlariga, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari va farmoyishlariga, O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlari va farmoyishlariga, ushbu Nizomga, boshqa qonunchilik hujjatlariga, shuningdek o‘z ustaviga amal qiladi.
 6. Bolalar shaharchasi yuridik shaxs hisoblanadi, O‘zbekiston Respublikasi davlat gerbi tushirilgan va o‘z nomi davlat tilida yozilgan muhrga va blankalarga, mustaqil balansga hamda O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligining G‘aznachiligida shaxsiy g‘azna hisobvarag‘iga ega bo‘ladi. 
 Davlat bolalar shaharchasi bilan bir qatorda nodavlat bolalar shaharchalari tashkil etilishi mumkin.
 7. Bolalar shaharchasi muassisning qarori asosida tashkil etiladi.
 O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi, Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari davlat Bolalar shaharchasining muassisi bo‘lishi mumkin.
 Nodavlat tashkilotlar, shuningdek, jismoniy shaxslar nodavlat Bolalar shaharchasining muassisi bo‘lishi mumkin.
 Nodavlat Bolalar shaharchasi O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi hamda tegishlicha Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyat yoki Toshkent shahar hokimligi bilan kelishgan holda tashkil etiladi.
 Nodavlat Bolalar shaharchasini tashkil etishda muassis tomonidan uni kamida 3 yil mobaynida o‘z vaqtida va to‘liq moliyalashtirishning aniq manbalari kafolatlari va tasdiqnomasi taqdim etiladi.
 8. Bolalar shaharchasi ustav asosida faoliyat ko‘rsatadi. Bolalar shaharchasining namunaviy ustavi O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi tomonidan tasdiqlanadi.
 Bolalar shaharchasining ustavi uning muassisi tomonidan tasdiqlanadi. Nodavlat Bolalar shaharchasi ustavi ularning hududiy joylashishiga ko‘ra Qoraqalpog‘iston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi, viloyatlar xalq ta’limi boshqarmalari va Toshkent shahar xalq ta’limi bosh boshqarmasi bilan kelishgan holda tasdiqlanadi. 
 9. Bolalar shaharchasi belgilangan tartibda davlat ro‘yxatidan o‘tkaziladi.
 10. Ota-onasining qaramog‘idan mahrum bo‘lgan va to‘liq davlat ta’minotida bo‘lgan bolalarni Bolalar shaharchasi oilasiga berish qonunchilik hujjatlarida va ushbu Nizomda belgilangan tartibda amalga oshiriladi.
 Bolalar shaharchasiga ota-onasining qarovisiz qolgan yangidan aniqlangan bolalar ham, ixtisoslashtirilgan bolalar ta’lim muassasalarining tarbiyalanuvchilari ham yuboriladi.
 11. Bolalar shaharchasiga quyidagilar qabul qilinadi:
 ota-onalari vafot etgan bolalar;
 ota-onalari ota-onalik huquqlaridan mahrum etilgan bolalar;
 ota-onalarining ota-onalik huquqlari cheklangan bolalar;
 ota-onalari muomalaga layoqatsiz deb topilgan bolalar;
 uzoq muddat kasal bo‘lganligi uchun ota-onalik vazifalarini bajara olmagan shaxslarning bolalari;
 ota-onalari bilan birga olti oydan ortiq muddat yashamagan hamda qarindoshlari yoki boshqa yaqin kishilari tomonidan vasiylik yoki homiylikka olish rad qilingan bolalar;
 ota-onalar bolalarni tarbiyalashdan yoki ularning huquq va manfaatlarini himoya qilishdan bosh tortgan, shu jumladan, ota-onalar o‘z bolalarini davlat tarbiya, davolash-sog‘lomlashtirish va tibbiy-ijtimoiy muassasalar va shunga o‘xshash muassasalardan olishni rad etgan hollarda, shuningdek, bolalar ota-onalar qaramog‘idan mahrum bo‘lgan boshqa hollarda. 
 12. Bolalarni Bolalar shaharchasiga yo‘llash bola yashaydigan joy bo‘yicha tuman (shahar) hokimining qarori asosida Qoraqalpog‘iston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi, viloyatlar xalq ta’limi boshqarmalari, Toshkent shahar xalq ta’limi bosh boshqarmasi tomonidan amalga oshiriladi.
 13. Bolalar shaharchasiga yuboriladigan har bir bola uchun vasiylik va homiylik organi tomonidan, bir Bolalar shaharchasidan boshqasiga o‘tkazishda esa — Bolalar shaharchasi ma’muriyati tomonidan quyidagi hujjatlar taqdim etiladi: 
 a) Qoraqalpog‘iston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi, viloyatlar xalq ta’limi boshqarmalari va Toshkent shahar xalq ta’limi bosh boshqarmasining bolani Bolalar shaharchasiga yuborish to‘g‘risidagi yo‘llanmasi;
 b) tuman (shahar) hokimining bolani Bolalar shaharchasiga joylashtirish haqidagi qarori (qarorda voyaga yetmagan bola, uning oilasi, turar joy maydoni bolaga biriktirilganligi to‘g‘risidagi aniq qaydnoma bilan birgalikda turar joy maydoni mavjudligi to‘g‘risidagi dalilli va to‘liq ma’lumotlar bo‘lishi kerak); 
 v) tug‘ilganlik to‘g‘risidagi guvohnoma, tug‘ilganlik haqida dalolatnoma yozuvidan ko‘chirma, guvohnoma bo‘lmagan taqdirda — bolaning yoshini aniqlaydigan tibbiy ekspertiza xulosasi;
 g) sog‘lig‘i to‘g‘risidagi tibbiy ma’lumotnoma va bolaning rivojlanish tarixi (112/h-shakli)dan ko‘chirma;
 d) ma’lumoti to‘g‘risidagi hujjat (maktab yoshidagi bolalar uchun);
 e) ota-onalar yoki ularning o‘rnini bosuvchi shaxslar haqidagi ma’lumotlar (ota-onalarning vafoti haqidagi guvohnoma nusxasi, ota-onalik huquqlari cheklanganligi, ota-onalar muomalaga layoqatsiz deb e’tirof etilganligi to‘g‘risida sudning hukmi yoki qarori nusxasi, ota-onasining surunkali kasalligi yoki qidiruvda ekanligi haqidagi, ota-onasining yo‘qligi yoki ularning o‘z farzandlarini tarbiyalay olmasligi haqidagi hujjatlar);
 j) bolaning yaqin qarindoshlari mavjudligi haqida ma’lumotnoma;
 z) bolaning ota-onasidan qolgan mol-mulki (agar bor bo‘lsa) ro‘yxati, ushbu mol-mulkning qayerda joylashganligi, uni saqlash uchun qanday choralar ko‘rilganligi va ularni saqlash uchun javobgar shaxslar haqidagi ma’lumot; 
 i) bolaga turar joy biriktirilganligi to‘g‘risidagi hujjatlar (dalolatnoma, uy daftari, turar joy chizmasi nusxalari, turar joyning egasi va xususiylashtirilganligi holati to‘g‘risida kadastr agentligining tuman (shahar) bo‘limlaridan ma’lumotnoma);
 k) nafaqa, pensiya va boshqa ijtimoiy to‘lovlar olish huquqini tasdiqlaydigan hujjatlar (agar mavjud bo‘lsa).
 14. Bolalarni Bolalar shaharchasiga tarbiyalash uchun berishda vasiylik va homiylik organlari bolalarning manfaatlarini hisobga olishi kerak. O‘n yoshga to‘lgan bolalar Bolalar shaharchasi oilasiga faqat ularning roziligi bilan berilishi mumkin.
 15. Tarbiyalanuvchilarni Bolalar uylaridan Bolalar shaharchasiga qabul qilish majburiy tartibda, bola 3 yoshga to‘lgandan so‘ng ushbu Nizomning 13-bandiga muvofiq amalga oshiriladi.
 16. Bolalar shaharchasidan chiqarishda tarbiyalanuvchilarga quyidagi hujjatlar beriladi:
 a) tug‘ilganlik to‘g‘risidagi guvohnoma, 16 yoshga to‘lganlarga esa pasport ham;
 b) Bolalar shaharchasida bo‘lganlik haqida ma’lumotnoma;
 v) sog‘lig‘i haqida ma’lumotnoma (tibbiy hujjatlar);
 g) ma’lumoti to‘g‘risida hujjat (maktab yoshidagi bolalar uchun);
 d) ota-onasi va boshqa yaqin qarindoshlari haqidagi ma’lumotlar.
 Bolaning mol-mulkka, pul mablag‘lariga, turar joyga (o‘zi yoki ota-onasiga qarashli bo‘lgan) egalik qilish huquqini tasdiqlovchi hujjatlar, pensiya va omonat daftarchalari, alimentlar undirish to‘g‘risidagi ijro varaqasi va shaxsiy hujjatlar yig‘ma jildidagi boshqa hujjatlar ham beriladi.
 17. Tarbiyalanuvchilarning Bolalar shaharchalarini bitirishi to‘g‘risidagi qaror kollegial organ — Bolalar shaharchasi Kengashi tomonidan qabul qilinadi va ushbu qaror tarbiyalanuvchini muassasadan chiqarishga asos hisoblanadi.
 18. Bolalar shaharchasi direktori tarbiyalanuvchilarni qabul qilish va ularni Bolalar shaharchasidan chiqarish uchun ushbu Nizom talablariga muvofiq shaxsan javob beradi. 
 19. Vasiylik va homiylik organlari bolalarni Bolalar shaharchasiga tarbiyalash uchun tanlashda ularga meros, hadya tartibida yoki boshqa qonuniy asoslarda o‘tgan mol-mulk mavjudligini aniqlashi hamda bolalarning mulkiy huquqlari muhofaza qilinishi va ushbu mol-mulk saqlanishi yuzasidan zarur chora-tadbirlar ko‘rishlari shart (qonun bo‘yicha bolalar meros qilib olishi kerak bo‘lgan mol-mulkni aniqlash, saqlash va boshqarish, mol-mulkni noqonuniy egallab olgan shaxslardan uni talab qilish, qarzdorlardan pul va boshqa mablag‘larni undirish hamda hokazolar).
 20. Agar Bolalar shaharchasiga tarbiyalash uchun berilgan bolalarda boshqa joyda turgan mol-mulk mavjud bo‘lsa, u holda ushbu mol-mulkni muhofaza qilish mol-mulk turgan joydagi vasiylik va homiylik organi tomonidan amalga oshiriladi va zaruriyat bo‘lganda ular tomonidan mol-mulkka vasiy tayinlanishi mumkin.
 21. Bolalar shaharchasida tarbiya jarayoni oilaviy tipga ko‘ra tashkil etiladi. Bolalar shaharchasiga tarbiyalash uchun berilgan bolalar tarbiyachi boshchiligida guruhlarga bo‘linadi, guruhlar oilalar deb ataladi. Har qaysi oilada turli yoshdagi 6 nafardan 8 nafargacha bolalar tarbiyalanadi.
 22. Bolalar shaharchasining har qaysi oilasi alohida uylarga yoki alohida turar joylarga (kvartiralarga) joylashtiriladi. 
 23. Bolalar shaharchasida kamida 6 ta oila tashkil etiladi. Tar