O‘zbekistonda 11-sinf o‘quvchilarining 11 foizi maktabni bitirgach xorijga ketmoqchi — So‘rovnoma

Abdulla Avloniy nomidagi milliy-tadqiqot instituti maktab bitiruvchilari orasida kelajakdagi rejalari haqida so‘rovnoma o‘tkazdi. O‘quvchilarning ayrimlari maktabni tugatgach xorijga ketmoqchi ekanini bildirgan.

Qayd etilishicha, so‘rovnomada 17,1 ming nafar o‘quvchi ishtirok etgan. Ularning 67 foizi allaqachon kasb yoki sohalarini tanlab qo‘yganini bildirgan bo‘lsa-da, 6 foiz qismi kelgusi rejalarini hozirdan rejalashtirishga hali erta deb hisoblashini hamda shaxsiy hayot, oila qurishni rejalashtirayotganini ta’kidlagan. 11 foiz bitiruvchi esa maktabni tugatgach, xorijda mehnat qilishga ketishni rejalashtirmoqda.

Ulardan xorijga nima maqsadda ketmoqchiligi so‘ralgan. 37 foizi o‘qishga qiziqishi borligi, ammo moddiy imkoniyati yo‘qligini bildirgan. 33 foizi esa bu savolga aniq javob bera olmasligini ta’kidlagan. 9 foizining o‘qishga qiziqishi yo‘q, 21 foizi esa ishlab, pul topsa, moddiy ahvoli o‘zgarishidan umidvor.

Respondentlardan kirish imtihonlariga qay darajada tayyorgarlik haqida ham savol berilgan. So‘rovnoma ishtirokchilarining 44 foizi kirish imtihonlariga repetitorga bormasdan, mustaqil tayyorgarlik ko‘rgan ekan. 7 foizining esa o‘qish niyat yo‘q. 18 foiz bitiruvchi o‘qishga kirishga maktabdagi bilimlari yetarli deb hisoblaydi.
Statistik ma’lumotlarga ko‘ra, aholisi 35 milliondan ortiq bo‘lgan O‘zbekistonning 1,6 millionga yaqin fuqarosi respublikadan tashqarida ishlaydi. Mehnat muhojirlarining katta qismi Rossiya Federatsiyasida ish faoliyatini olib boradi.
Bundan tashqari, 2021-yilning ikkinchi yarmida O‘zbekistondan 3354 nafar fuqaro Qozog‘istonga, 1123 nafari Turkiyaga, 826 nafari Janubiy Koreyaga, yana 1574 nafari boshqa mamlakatlarga ish uchun chiqib ketishgan.
Bugungi kunda umumiy o‘rta ta’lim maktab bitiruvchilari soni 390 mingga yaqinni va 1-sinf o‘quvchilari esa 585 000 nafarni tashkil etadi. Bu esa o‘z navbatida 10 yildan so‘ng bitiruvchilar soni 1,5 barobarga ortishini bildiradi.
Ma’lumot uchun: 2020/2021-o‘quv yilida umumta’lim maktablarining 437,3 ming nafar 11-sinf bitiruvchilaridan 109,3 ming (25 foiz) nafari OTMga kirgan. OTM kirmagan bitiruvchilar soni 328,0 mingni (75 foiz) tashkil etadi.
So‘rovnomada qatnashganlarning 57 foizi o‘z istagiga ko‘ra kasb tanlamoqda. Respondentlarning asosiy qismi pedagogika, psixologiya kabi sohalarda faoliyat yuritishni maqsad qilgan (draftda).