Giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar, ularning analoglari va prekursorlarning muomalasi sohasidagi nizomlarni tasdiqlash to‘g‘risida

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Davlat xizmatlari ko‘rsatish milliy tizimini yanada kompleks rivojlantirish choralari haqida” 2019-yil 15-fevraldagi PQ-4193-son qaroriga muvofiq Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: 
 1. Ma’lumot uchun qabul qilinsinki:
 a) O‘zbekiston Respublikasining “Giyohvandlik vositalari va psixotrop moddalar to‘g‘risida” 1999-yil 19-avgustdagi 813-I-son Qonuniga muvofiq giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar va prekursorlarning muomalada bo‘lishi litsenziyalanadigan faoliyat turi hisoblanadi;
 b) O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Tadbirkorlik faoliyati sohasidagi litsenziyalash va ruxsat berish tartib-taomillarini yanada qisqartirish va soddalashtirish, biznes yuritish shart-sharoitlarini yaxshilash chora-tadbirlari to‘g‘risida” 2018-yil 11-apreldagi PF-5409-son Farmoniga binoan ichki ishlar organlari tomonidan giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar va prekursorlarni tashishga ruxsatnomalar berilishi bekor qilingan;
 v) Vazirlar Mahkamasining “Faoliyatning ayrim turlarini litsenziyalash to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonunini amalga oshirish chora-tadbirlari haqida” 2002-yil 28-iyundagi 236-son qarori bilan giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar va prekursorlarning muomalada bo‘lishi sohasidagi faoliyatini litsenziyalash Sog‘liqni saqlash vazirligi zimmasiga yuklangan;
 g) Vazirlar Mahkamasining “Giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar va prekursorlarning muomalada bo‘lishi bilan bog‘liq faoliyatni litsenziyalash to‘g‘risida” 2003-yil 16-iyuldagi 315-son qaroriga asosan giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar va prekursorlarni saqlash va tashish faqat yuridik shaxslar tomonidan amalga oshiriladi, litsenziya olish uchun ular tomonidan Sog‘liqni saqlash vazirligiga ichki ishlar organlarining obyektning texnik talablarga muvofiqligi to‘g‘risidagi xulosasi taqdim etiladi. 
 2. Quyidagilar:
 O‘zbekiston Respublikasi hududida giyohvandlik vositalarini, psixotrop moddalarni, ularning analoglarini va prekursorlarni tashish tartibi to‘g‘risidagi nizom 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
 3. O‘zbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda o‘zlari qabul qilgan normativ-huquqiy hujjatlarni bir oy muddatda ushbu qarorga muvofiqlashtirsin. 
 4. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasi Bosh vazirining ta’lim va sog‘liqni saqlash masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, O‘zbekiston Respublikasi ichki ishlar vaziri P.R. Bobojonov va O‘zbekiston Respublikasi sog‘liqni saqlash vaziri A.K. Shadmanov zimmasiga yuklansin. 
 1. Ushbu Nizom “Giyohvandlik vositalari va psixotrop moddalar to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonuniga muvofiq giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar va prekursorlarning muomalada bo‘lishi bilan bog‘liq faoliyatni amalga oshirish huquqini beruvchi litsenziyaga ega bo‘lgan yuridik shaxslar tomonidan giyohvandlik vositalarini, psixotrop moddalarni, ularning analoglari va prekursorlarni tashish tartibini belgilaydi.
 2. Ushbu Nizom talablari O‘zbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi, Davlat xavfsizlik xizmati, Davlat bojxona qo‘mitasi organlari va bo‘linmalarining ekspertiza va tezkor-qidiruv faoliyatida, shuningdek, Adliya vazirligining sud-ekspertiza muassasalari faoliyatida foydalaniladigan giyohvandlik vositalarini, psixotrop moddalarni, ularning analoglari va prekursorlarni tashishga tatbiq etilmaydi. 
 3. Giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar, ularning analoglari va prekursorlardan iborat yuklarning yuk jo‘natuvchisi va yukni qabul qilib oluvchisi faqat giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar va prekursorlarning muomalada bo‘lishi bilan bog‘liq faoliyatni amalga oshirish huquqini beruvchi litsenziyaga ega bo‘lgan yuridik shaxslar bo‘lishi mumkin. 
 4. Giyohvandlik vositalarini, psixotrop moddalarni, ularning analoglari va prekursorlarni avtomobil, shuningdek, qo‘l yuki bilan havo va temir yo‘l yo‘lovchi transportida tashish giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar, ularning analoglari va prekursorlarning xossalarini biladigan va ular bilan muomala qila oladigan yukni jo‘natuvchi (yukni oluvchi)ning vakili — mas’ul shaxsning (keyingi o‘rinlarda tashish uchun mas’ul shaxs deb ataladi) majburiy kuzatuvida amalga oshiriladi. 
 Yuk jo‘natuvchi (yuk oluvchi)ning qaroriga asosan giyohvandlik vositalarini, psixotrop moddalarni, ularning analoglari va prekursorlarni havo kemasining yuk-bagaj bo‘limlari va temir yo‘l yuk vagonlari bilan (qo‘l yuki sifatida emas) tashish mas’ul shaxs kuzatuvida amalga oshirilishi mumkin. 
 5. Yuk jo‘natuvchi (yuk oluvchi)ning qaroriga asosan giyohvandlik vositalarini, psixotrop moddalarni, ularning analoglari va prekursorlarni tashish ushbu maqsadlarga ajratiladigan maxsus yuk jo‘natuvchi (yuk oluvchi) xodimlarining qo‘riqlovida amalga oshirilishi mumkin. 
 6. Tashish uchun mas’ul shaxs, qo‘riqlash xodimlari, shuningdek, tashishni amalga oshiruvchi xodimlar, avtotransport vositalarning haydovchilari (avtomobil transportida tashishda) yuk jo‘natuvchi (yuk oluvchi)ning buyrug‘i (farmoyishi) bilan tayinlanadi. 
 Giyohvandlik vositalarini, psixotrop moddalarni, ularning analoglari va prekursorlarni tashishda yo‘lda bo‘lish vaqti 8 soatdan ortiqni tashkil etgan taqdirda ikki nafar tashish uchun mas’ul shaxs, ikki nafar qo‘riqlash xodimi, shuningdek, har bir avtotransport vositasiga ikki nafar haydovchi (avtomobil transportida tashishda) ajratilishi tavsiya etiladi.
 7. Giyohvandlik vositalarini, psixotrop moddalarni, ularning analoglari va prekursorlarni tashishda tashish uchun mas’ul shaxsning yonida yuk jo‘natuvchi yuridik shaxs rahbarining imzosi bilan tasdiqlangan tashilayotgan yuklarning tovar-transport yukxati bo‘lishi kerak.
 8. Tashish uchun mas’ul shaxs majburiyatlariga quyidagilar kiradi:
 qo‘riqlash va kuzatuvni amalga oshirayotgan xodimlarga, avtotransport vositalari haydovchilariga (avtomobil transportida tashishda) giyohvandlik vositalarini, psixotrop moddalarni, ularning analoglari va prekursorlarni ortish, tashish va tushirishda tashish qoidalari, yukning tavsifi hamda shaxsiy, jamoat va ekologik xavfsizlik choralari to‘g‘risida yo‘riqnoma berish;
 yuk olinadigan joylarda giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar, ularning analoglari va prekursorlar to‘g‘ri qadoqlanganligini va ularning markirovkasini, tamg‘alarning butligini tashqi tomondan ko‘zdan kechirish va giyohvandlik vositalarini, psixotrop moddalarni, ularning analoglari va prekursorlarni qabul qilish;
 giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar, ularning analoglari va prekursorlar ortilishini, mahkamlanishini va tushirilishini kuzatish; 
 giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar, ularning analoglari va prekursorlar jo‘natish joyidan yetkazish joyigacha kuzatib borilishini va qo‘riqlanishini ta’minlash, tashish yo‘nalishiga qat’iy rioya qilish; 
 giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar, ularning analoglari va prekursorlar jo‘natish joyidan yetkazish joyigacha tashish chog‘ida, shuningdek, transport vositalarining to‘xtab turishi davomida xavfsizlik qoidalariga rioya qilish; 
 qo‘riqlash va tashishni amalga oshiruvchi xodimlarning shaxsiy xavfsizligini, shuningdek, jamoat, ekologik xavfsizlik va giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar, ularning analoglari va prekursorlarning butligini ta’minlash choralariga rioya qilinishi yuzasidan xatti-harakatlariga rahbarlik qilish;
 belgilangan joyga kelgandan keyin giyohvandlik vositalarini, psixotrop moddalar, ularning analoglari va prekursorlarni yukni oluvchiga topshirish.
 9. Giyohvandlik vositalarini, psixotrop moddalarni, ularning analoglari va prekursorlarni shahar yo‘lovchilar transportida qo‘l yuki sifatida, shuningdek, avtomobil transportida shahar atrofida, shaharlararo va xalqaro yo‘nalishlar bo‘yicha tashilishiga yo‘l qo‘yilmaydi. 
 10. Giyohvandlik vositalarini, psixotrop moddalarni, ularning analoglari va prekursorlarni avtomobil transportida tashish giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar va prekursorlarni tashishga litsenziyaga ega bo‘lgan yuridik shaxslar — tashuvchilar (yukni jo‘natuvchilar, yukni oluvchilar) tomonidan amalga oshiriladi. 
 11. Xavfli yuklar toifasiga kiritilgan prekursorlarni avtomobil transportida tashish Vazirlar Mahkamasining 2011-yil 16-fevraldagi 35-son qarori bilan tasdiqlangan O‘zbekiston Respublikasida xavfli yuklarni avtomobil transportida tashish qoidalariga muvofiq amalga oshiriladi. 
 12. Tashish uchun mas’ul shaxs vazifalarini avtotransport vositasining haydovchisiga yuklash taqiqlanadi. 
 13. Giyohvandlik vositalarini, psixotrop moddalarni, ularning analoglari va prekursorlarni tashishga qabul qilish va tashish tashuvchi aviakompaniya tomonidan belgilangan qoidalar va standartlar bo‘yicha amalga oshiriladi. 
 Tashish uchun qabul qilinayotgan giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar, ularning analoglari va prekursorlar xavfli yuklar toifasiga kirgan taqdirda, ularni tashish uchun qabul qilishda Fuqaro aviatsiyasi xalqaro tashkiloti (IKAO)ning xavfli yuklarni havoda xavfsiz tashish bo‘yicha texnik qo‘llanmalari inobatga olinishi lozim.
 14. Giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar, ularning analoglari va prekursorlar ham yo‘lovchi, ham yuk tashuvchi havo kemalarida tashilishi mumkin. Giyohvandlik vositalarini, psixotrop moddalarni, ularning analoglari va prekursorlarni doimiy reyslarni bajaruvchi havo kemalarida tashish yuk tashiladigan idishlar uchun majburiy tarzda butun tashish yo‘nalishi bo‘ylab oldindan joyni band qilish (bronlashtirish) sharti bilan amalga oshiriladi.
 Xavfli yuklar toifasiga kiruvchi prekursorlarni yo‘lovchi tashuvchi havo kemalarida tashishga yo‘l qo‘yilmaydi.
 15. Giyohvandlik vositalarini, psixotrop moddalarni, ularning analoglari va prekursorlarni tashish uchun qabul qilishda ularni shartli ravishda qimmatbaho yuklar toifasiga (VAL) kiritish va bu toifadagi yuklarga taalluqli bo‘lgan tashish qoidalari va butligini ta’minlash reglamentini qo‘llash lozim. Tashish uchun qabul qilinayotgan giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar, ularning analoglari va prekursorlar xavfli yuklar toifasiga kirgan taqdirda, bu toifadagi yuklama uchun belgilangan tashish qoidalarini ham qo‘llash lozim.
 16. Giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar, ularning analoglari va prekursorlar tashishga qabul qilinganligi haqidagi yozma xabarlarda giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar, ularning analoglari va prekursorlarning yuk tushirishdagi aniq nomlanishi (kimyoviy formulasi)dan foydalaniladi.
 17. Giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar, ularning analoglari va prekursorlarning qadog‘i ishonchli yopilishi, unda nuqson (shikast)lar bo‘lmasligi lozim. 
 Giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar, ularning analoglari va prekursorlar shunday qadoqlangan bo‘lishi kerakki, aniq ko‘rinib turuvchi tashqi aralashuv izlarini qoldirmasdan ichidagilarni almashtirish yoki olib qo‘yish imkoni bo‘lmasligi kerak. 
 Giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar, ularning analoglari va prekursorlarning har bir qadog‘i yukni jo‘natuvchi va tashuvchi tomonidan tamg‘alanadi va tortiladi, qayd etilgan og‘irlik tashish hujjatlaridagi og‘irlik bilan solishtiriladi va qadoqqa yopishtiriladigan yuk yorliqlarida ko‘rsatiladi. 
 Giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar, ularning analoglari va prekursorlarning har bir qadog‘i ularda nuqson (shikast)lar mavjud emasligi yuzasidan tekshirilgan bo‘lishi kerak. Qadoqda nuqsoni (shikastlangan) bo‘lgan giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar, ularning analoglari va prekursorlar tashish uchun qabul qilinmaydi va darhol aeroport hududidan olib chiqib ketiladi. Giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar, ularning analoglari va prekursorlarning qadog‘idagi nuqson (shikast)lar haqda ikki nusxada dalolatnoma tuziladi va u yuk jo‘natuvchi tomonidan imzolanadi. Dalolatnomaning bir nusxasi tashuvchida yoki uning vakolatli agentida qoladi, ikkinchi nusxasi esa yuk jo‘natuvchiga beriladi. 
 18. Giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar, ularning analoglari va prekursorlardan iborat transfer yukning qadoqlarida nuqson (shikast)lar aniqlanganida transfer punktida (ushbu yoki o‘zga yuk tashuvchining boshqa reysiga qayta yuklashda) yuk qayta tortib ko‘riladi, yukning qadog‘i shikastlanganligi to‘g‘risida ikki nusxada dalolatnoma tuziladi va zaruriyatga qarab yuk qayta qadoqlanadi va yangidan tamg‘alanadi. Dalolatnomaning bir nusxasi giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar, ularning analoglari va prekursorlar bilan birga jo‘natiladigan hujjatlarga ilova qilinadi, ikkinchisi esa — transfer aeroportida qoldiriladi.
 19. Giyohvandlik vositalarini, psixotrop moddalarni, ularning analoglari va prekursorlarni tashish uchun konteyner va qulflanadigan qutilardan foydalanilganda ular quyidagilarni ta’minlashi lozim:
 giyohvandlik vositalarini, psixotrop moddalarni, ularning analoglari va prekursorlarni konteyner (quti)ning tamg‘alangan qismidan aniq ko‘rinib turuvchi tashqi aralashuv izlarini qoldirmasdan yoki yuk tashuvchining tamg‘asini buzmasdan chiqarib olish va qaytarib qo‘yish imkonini istisno qilishi;
 giyohvandlik vositalarini, psixotrop moddalarni, ularning analoglari va prekursorlarni joylashtirish uchun foydalaniladigan konteynerning butun maydoni nazorat tartibida ko‘zdan kechirish uchun qulay bo‘lishini, qulflanadigan quti va konteynerlarda giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar, ularning analoglari va prekursorlarning bir qismi yashirilishi mumkin bo‘lgan yashirin joylar bo‘lmasligi.
 20. Giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar, ularning analoglari va prekursorlarning tashish hujjatlarini rasmiylashtirishda quyidagi talablar bajarilishi lozim:
 avia yukxati (nakladnoy)da yuk ichidagilarni “VAL” maxsus ishlov kodi, xavfli yuklar toifasiga kiruvchi prekursorlarni tashishda esa — “Nature and Quantity of Goods” (yukning tavsifi va xususiyati) ustunida xavfli yuklarni ishlov kodlari ko‘rsatilgan bo‘lishi;
 yuk kuzatuv hujjatlarida bir kilogrammning yuzdan bir qismigacha aniqlik bilan o‘lchangan giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar, ularning analoglari va prekursorlarning haqiqiy og‘irligi hamda har bir qadoqning o‘lchamlari ko‘rsatilgan bo‘lishi;
 “VAL” maxsus ishlov kodi, xavfli yuklar toifasiga kiruvchi prekursorlarni tashishda esa — xavfli yuklarni ishlov kodlari yuk deklaratsiyasining “Nature of Goods” (yukning tavsifi) ustunida ko‘rsatilgan bo‘lishi; 
 yuk haqidagi ma’lumot standart blankaga yoki NOTOS (Special Load Notification to Captain — maxsus yuk to‘g‘risida havo kemasi komandiriga xabarnoma)ga kiritilishi.
 21. Giyohvandlik vositalariga, psixotrop moddalarga, ularning analoglari va prekursorlarga jo‘natish, transfer qilish va yetkazish punktlarida ularga qayta ishlov berish, ularni ortish va tushirishda haqiqiy qabul qilib olingan yukning miqdori to‘g‘risidagi ma’lumotlar avia yukxati (nakladnoy) va yuk deklaratsiyasiga kiritilgan yozuvlar bilan solishtirilishi zarur. 
 Giyohvandlik vositalarini, psixotrop moddalarni, ularning analoglari va prekursorlar tashuvchi javobgarligiga berilgan vaqtdan boshlab ular ruxsatsiz yaqinlashishdan himoyalangan bo‘lishi kerak. Giyohvandlik vositalarini, psixotrop moddalarni, ularning analoglari va prekursorlarni biror-bir sabablarga ko‘ra qo‘riqlanadigan hududda joylashtirish imkoni bo‘lmaganda, ularning butligini ta’minlash bo‘yicha maxsus choralar ko‘rilishi lozim. 
 22. Giyohvandlik vositalarini, psixotrop moddalarni, ularning analoglari va prekursorlarni jo‘natish (transfer qilish, yetkazish) aeroportlarida saqlashda maxsus jurnalda quyidagi ma’lumotlar qayd qilinishi kerak:
 har bir qadoqning tavsifi (o‘lchamlari, og‘irligi, boshqa farqlovchi xususiyatlari);
 giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar, ularning analoglari va prekursorlar qo‘riqlanadigan hududga joylashtirilgan sana va vaqt, yukni ushbu hududga keltirgan va unga kirishga ruxsati bo‘lgan shaxslar haqida ma’lumotlar; 
 giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar, ularning analoglari va prekursorlar qo‘riqlanadigan hududdan olib ketilgan sana va vaqt, yukni ushbu hududdan olib ketgan shaxslar haqida ma’lumotlar. 
 Maxsus jurnal yukni jo‘natish (transfer qilish, yetkazish) aeroportining harakat xizmatining boshlig‘i yoki shu xizmatning navbatchi dispetcheri tomonidan elektron shaklda yuritiladi.
 23. Jo‘natish jarayonida giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar, ularning analoglari va prekursorlar aeroportga havo kemasi uchishidan 3 soat oldin tamg‘alangan qadoqda keltirilishi va belgilangan tartibda tashuvchining vakolatli shaxslariga topshirilishi, tashuvchi tomonidan ajratilgan qo‘riqlash xizmati va aviatsiya xavfsizligi xizmati xodimlari ishtirokida to‘planishi va havo kemasi bortiga ortilishi kerak. 
 24. Giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar, ularning analoglari va prekursorlar tashish uchun mas’ul shaxsning kuzatuvida tashilganda, ushbu shaxs yo‘lovchi sifatida tashiladi hamda aviatsiya qoidalari bilan belgilangan uchish oldi tekshiruvlardan o‘tkaziladi. 
 25. Giyohvandlik vositalari va ularning analoglari havo kemasining yuk-bagaj bo‘limlarida tashilganda, tashish uchun mas’ul shaxs yukning havo kemasiga yetkazilishini va undan olib ketilishini kuzatib turishi, yukni ortish va tushirish ishlarini nazorat qilishi, yuk yuklagandan so‘ng yuk bo‘linmalari tamg‘alanganligini tekshirishga majbur. 
 Tashish uchun mas’ul shaxs yo‘lovchilar saloniga oxirgi navbatda, giyohvandlik vositalari va ularning analoglari yuk-bagaj bo‘limlariga ortilganidan va barcha boshqa yo‘lovchilar salonga chiqib bo‘lganidan so‘ng kiradi.
 26. Giyohvandlik vositalarini, psixotrop moddalarni, ularning analoglari va prekursorlarni qo‘l yuki sifatida havo kemasining yo‘lovchilar salonida tashishda, tashish uchun mas’ul shaxs va qo‘riqlash xodimlari giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar, ularning analoglari va prekursorlar bilan birga havo kemasiga boshqa yo‘lovchilardan alohida yetib keladi hamda yo‘lovchilar salonida ular uchun ajratilgan joylarga yo‘lovchilar kirishidan oldin yoki keyin joylashtiriladi. 
 27. Yukni oluvchi giyohvandlik vositalarini, psixotrop moddalarni, ularning analoglari va prekursorlarni qabul qilish uchun yuk jo‘natuvchi ko‘rsatgan vaqtda yukni yetkazish aeroportiga yetib kelishi zarur. 
 Yukni oluvchi yukni yetkazish aeroportiga o‘z vaqtida yetib kelmagan taqdirda, giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar, ularning analoglari va prekursorlar yetib kelganligi haqida yukni oluvchiga xabar berish yuk uni yetkazish aeroportiga yetkazgan havo kemasidan tushirib olinganidan so‘ng 3 soat ichida amalga oshirilishi kerak.
 28. Yuk tashuvchi giyohvandlik vositalarini, psixotrop moddalarni, ularning analoglari va prekursorlarni faqat avia yukxati (nakladnoy)da ko‘rsatilgan yuk qabul qiluvchiga, yoxud u tomondan yukni olish vakolatlari berilgan hamda avia yukxati (nakladnoy)da ko‘rsatilgan shaxsga topshiradi.
 Giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar, ularning analoglari va prekursorlarning topshirilishi yukning butligini ta’minlash choralari ko‘rilgan holda amalga oshirilishi lozim. 
 29. Tashuvchi giyohvandlik vositalarini, psixotrop moddalarni, ularning analoglari va prekursorlarni avia yukxati (nakladnoy)da ko‘rsatilgan barcha shartlar bajarilgandan so‘ng qabul qiluvchiga beradi va yuk topshirilganligi faktini yuk qabul qiluvchining avia yukxati (nakladnoy)ning nusxasida qabul qiluvchi imzosi bilan tasdiqlaydi, bular oxirgi tashuvchida yukning qabul qilinganligi to‘g‘risidagi tilxat va tashish shartnomasi bajarilganligini tasdiqlovchi dalil sifatida qoladi. 
 30. Giyohvandlik vositalarini, psixotrop moddalarni, ularning analoglari va prekursorlarni surishtiruv, dastlabki tergov yoki sud organlarining talabiga ko‘ra yoxud yukni oluvchi yo‘qligi sababli huquqni muhofaza qilish organlariga berish giyohvandlik vositalarini, psixotrop moddalarni, ularning analoglari va prekursorlarni yukni oluvchiga topshirish hisoblanadi, bunda tashuvchi yukni jo‘natuvchiga yoki yukni oluvchiga giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar, ularning analoglari va prekursorlar bunday tarzda topshirilganligini tasdiqlovchi hujjatlarni hamda yukning bu turda topshirilishi asoslanganligini isbotlovchi hujjatlarni (narsalarning olib qo‘yilganligi, taqdim etilganligi to‘g‘risidagi surishtiruvchi, tergovchining bayonnomasi, sud majlisining bayonnomasidan qo‘chirma, talab qilib olinmagan yukni topshirish dalolatnomasi) taqdim qiladi.
 31. Agar yukni oluvchi giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar, ularning analoglari va prekursorlar O‘zbekiston Respublikasi hududida joylashgan yetkazish punktiga yetib kelganligi to‘g‘risidagi xabarnoma jo‘natilgandan so‘ng yukni talab qilib olmasa, qabul qilishdan bosh tortsa yoki qabul qila olmasa, tashuvchi yukni jo‘natuvchiga giyohvandlik vositalarini, psixotrop moddalarni, ularning analoglari va prekursorlarni yukni oluvchiga berish imkoni yo‘qligi haqida xabar berishga va yukni jo‘natuvchi giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar, ularning analoglari va prekursorlar bo‘yicha qaror qabul qilguniga qadar ularni yukni jo‘natuvchi hisobiga saqlash uchun o‘zida qoldirishga majbur. 
 Yukni oluvchi xabardor qilingan kundan boshlab o‘ttiz kun ichida yuk olib ketilmagan va bu yukka nisbatan yuk jo‘natuvchining biror-bir qarori olinmagan bo‘lsa, bunday yuk talab qilib olinmagan deb hisoblanadi va huquqni muhofaza qilish organlariga topshiriladi. 
 32. Giyohvandlik vositalarini, psixotrop moddalarni, ularning analoglari va prekursorlarni temir yo‘l transportida tashish O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2012-yil 13-apreldagi 109-son qarori bilan tasdiqlangan O‘zbekiston Respublikasi temir yo‘l transportida yo‘lovchilar, bagaj va yuk bagaj tashish qoidalari hamda ushbu Nizom talablariga muvofiq amalga oshiriladi.
 33. Giyohvandlik vositalarini, psixotrop moddalarni, ularning analoglari va prekursorlarni temir yo‘l transportida tashishda quyidagi umumiy talablar belgilanadi:
 giyohvandlik vositalarini, psixotrop moddalarni, ularning analoglari va prekursorlarni tashishga tayyorlash bo‘yicha;
 giyohvandlik vositalarini, psixotrop moddalarni, ularning analoglari va prekursorlarni tashish uchun foydalaniladigan idish va qadoqlarning yaroqliligi bo‘yicha; 
 giyohvandlik vositalarini, psixotrop moddalarni, ularning analoglari va prekursorlarni tashishda nazoratni tashkil etish bo‘yicha talablar.
 Giyohvandlik vositalarini, psixotrop moddalarni, ularning analoglari va prekursorlarni tashishga qo‘yiladigan talablar yukni jo‘natuvchi, yukni oluvchi, giyohvandlik vositalarini, psixotrop moddalarni, ularning analoglari va prekursorlarni tashish jarayonida qatnashuvchi temir yo‘l transporti xodimlari, tashish uchun mas’ul shaxs, shuningdek, harakatlanuvchi yo‘lovchi va yuk vagonlarini, giyohvandlik vositalarini, psixotrop moddalarni, ularning analoglari va prekursorlarni tashishda foydalaniladigan konteynerlarni ishlab chiqarish, ularga texnik xizmat ko‘rsatish va ta’mirlash bilan shug‘ullanuvchi, yukni jo‘natuvchi va yukni oluvchiga transport-ekspeditsiya xizmatlarini ko‘rsatuvchi tashkilotlar uchun majburiy hisoblanadi. 
 34. Giyohvandlik vositalarini, psixotrop moddalarni, ularning analoglari va prekursorlarni yuklash me’yorlari, ularni tashish uchun yo‘lovchi va yuk vagonlarining tipini tanlash, ushbu maqsadlarda ularning texnik va tijorat jihatdan yaroqliligini aniqlash, giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar, ularning analoglari va prekursorlarning vagonlarda mahkamlanishi temir yo‘l ustavi, yuklarni tashish qoidalari, yo‘lovchi va bagajni tashish qoidalari talablariga muvofiq bo‘lishi lozim.
 35. Giyohvandlik vositalarini, psixotrop moddalarni, ularning analoglari va prekursorlarni tashish uchun taqdim etish faqat umumiy foydalanish joylaridan tashqarida amalga oshiriladi, umumiy hamda umumiy bo‘lmagan foydalanish joylarida qabul qilinishi mumkin bo‘lgan kichik va konteynerli jo‘natmalar bundan mustasno. 
 36. Giyohvandlik vositalarini, psixotrop moddalarni, ularning analoglari va prekursorlarni bu turdagi yuklarni yuklash va tushirish uchun tegishli jihozlar va moslamalarga ega bo‘lmagan umumiy hamda umumiy bo‘lmagan foydalanish joylarida ortish taqiqlanadi.
 37. Giyohvandlik vositalarini, psixotrop moddalarni, ularning analoglari va prekursorlarni tashishni ham yo‘lovchi, ham yuk vagonlarida amalga oshirish mumkin. Doimiy reyslar bajaradigan temir yo‘l transportida giyohvandlik vositalarini, psixotrop moddalarni, ularning analoglari va prekursorlarni tashish butun yo‘nalish bo‘yicha tashilayotgan yuklar uchun joylarni oldindan majburiy bronlashtirish sharti bilan amalga oshiriladi. 
 38. “Netto” og‘irligi (yukning sof og‘irligi) 1 kilogrammdan, biroq hajmi 1 litrdan ortiq bo‘lmagan kichik qadoqlardagi giyohvandlik vositalarini, psixotrop moddalarni, ularning analoglari va prekursorlarni tashish yuklarni tashish qoidalariga muvofiq amalga oshiriladi. 
 39. Yuk jo‘natuvchi tomonidan giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar, ularning analoglari va prekursorlar tashishga faqat yuklarni tashish qoidalarida belgilangan jo‘natish turlari bilan, ushbu mahsulot uchun ishlab chiqaruvchining texnik hujjatlarida belgilangan idish va qadoqlarda taqdim etiladi. 
 Xavfli yuklar toifasiga kiritilgan prekursorlar yo‘lovchi poyezdlarda tashilishiga yo‘l qo‘yilmaydi.
 40. Psixotrop moddalar, ularning analoglari va prekursorlar yuk vagonlarida tashilganda tashish uchun mas’ul shaxs yukning vagonga yetkazilishini va undan olib ketilishini kuzatib turishi, yukni ortish va tushirish ishlarini nazorat qilishi, yuk yuklagandan so‘ng yuk bo‘linmalari tamg‘alanganligini tekshirishga majbur.
 Tashish uchun mas’ul shaxs yo‘lovchi vagoniga oxirgi navbatda, psixotrop moddalar, ularning analoglari va prekursorlar yuk vagoniga ortilganidan hamda barcha boshqa yo‘lovchilar yo‘lovchi vagoniga chiqib bo‘lganidan so‘ng kiradi.
 41. Giyohvandlik vositalari va ularning analoglari qo‘l yuki sifatida yo‘lovchi vagonida tashilganda tashish uchun mas’ul shaxs poyezd jo‘nashidan kamida 2 soat oldin stansiya (vokzal) boshlig‘i huzuriga yetib kelishga va qo‘l yuki sifatida tashiladigan yukni taqdim etishga majbur.
 Stansiya (vokzal) boshlig‘i yuk qadoqning tashqi holatini, zarur bo‘lganda esa yukning “brutto” (yukning idishi bilan umumiy) og‘irligini ham tekshirishi shart.
 Tashish uchun mas’ul shaxsni poyezdga o‘tkazish xuddi shunday yukni olib o‘tayotgan boshqa yo‘lovchi bo‘lmagan taqdirda navbatsiz amalga oshiriladi.
 Tashish uchun mas’ul shaxsning poyezdga o‘tkazilganligi to‘g‘risida stansiya (vokzal) boshlig‘i poyezd boshlig‘i (brigadiri)ni xabardor qilishga hamda bu haqda bildirgi va yo‘l qatnovida belgi qo‘yishga majbur. 
 42. Giyohvandlik vositalari va ularning analoglarini qo‘l yuki sifatida yo‘lovchi vagonida tashishda tashish uchun mas’ul shaxs va qo‘riqlash xodimlariga alohida kupe ajratilishi lozim, bunda kupedagi barcha joylar to‘langan va yo‘l hujjati (bilet)da kupedagi barcha joylar ko‘rsatilgan bo‘lishi kerak. Kupedagi joylarning narxi ushbu Nizomning 6-bandiga muvofiq mas’ul shaxs va qo‘riqlash xodimlarini tayinlagan yuk jo‘natuvchi (yuk oluvchi) tomonidan qoplanadi.
 Bunda tashish uchun mas’ul shaxs va qo‘riqlash xodimlari giyohvandlik vositalari va ularning analoglari bilan birga yo‘lovchi poyezdiga boshqa yo‘lovchilardan alohida yetib keladi hamda ular uchun ajratilgan kupega yo‘lovchilar kirishidan oldin yoki keyin joylashtiriladi.
 43. Giyohvandlik vositalarini, psixotrop moddalarni, ularning analoglari va prekursorlarni qo‘l yuki sifatida yo‘lovchi poyezdlarida tashishda bir nafar yo‘lovchi uchun o‘rnatilgan qo‘l yuki normalarida belgilangan miqdordagi giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalarni, ularning analoglari va prekursorlarning tashilishiga ruxsat beriladi.
 44. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2010-yil 12-avgustdagi 177-son qarori bilan tasdiqlangan “O‘zbekiston temir yo‘llari” aksiyadorlik jamiyatining harbiylashtirilgan qo‘riqlash xizmati naryadlari tomonidan qo‘riqlanishi va kuzatib borilishi kerak bo‘lgan yuklar ro‘yxatiga kiritilgan giyohvandlik vositalarini, psixotrop moddalarni, ularning analoglari va prekursorlarni tashishda ular majburiy tartibda yukni jo‘natuvchi (yukni oluvchi) hisobiga “O‘zbekiston temir yo‘llari” aksiyadorlik jamiyatining harbiylashtirilgan qo‘riqlovi bilan ta’minlanadi. 
 45. Giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar, ularning analoglari va prekursorlar yukni jo‘natuvchi (yukni oluvchi)ning qo‘riqlash xodimlari qo‘riqlovida tashilganda, ushbu xodimlar yukni qo‘riqlash majburiyatlaridan faqat yukning kelgusida “O‘zbekiston temir yo‘llari” aksiyadorlik jamiyatining harbiylashtirilgan qo‘riqlash xizmati qo‘riqlovi ostida temir yo‘l bo‘ylab tashilishi uchun topshirilgan vaqtdan boshlab ozod etilishlari mumkin. 
 46. Prekursorlarni yuk poyezdi bilan tashishda favqulodda vaziyatlar (avariya, yong‘in, portlash, tabiiy ofat, va shu kabilar) yuzaga kelganda yoki prekursorlarning sizib chiqayotganligi aniqlanganda, poyezd mashinisti yoki uning yordamchisi bu haqda tegishli choralar ko‘rish uchun darhol eng yaqin stansiya navbatchisini xabardor qilishga majbur. 
 Bunday xabarni olgan stansiya boshlig‘i, o‘z navbatida, darhol transportda xavfsizlikni ta’minlash ichki ishlar organlarini xabardor qilishi hamda ular bilan hamkorlikda hodisa va uning oqibatlarini birlamchi bartaraf etish, jabrlanganlarga birinchi tibbiy yordam ko‘rsatish, yukni qo‘riqlash, yukni oluvchini xabardor qilish, shuningdek, voqea joyiga hodisa va uning oqibatlarini bartaraf etish uchun avariya-qutqaruv brigadalari yetib kelishi bo‘yicha kechiktirib bo‘lmaydigan tadbirlarning amalga oshirilishini tashkil etishi lozim. 
 47. Giyohvandlik vositalarini, psixotrop moddalarni, ularning analoglari va prekursorlarni ortish va tushirish temir yo‘l ustavi, yuklarni tashish qoidalari va normativ-texnik hujjatlar talablariga muvofiq amalga oshirilishi lozim. 
 48. Yukni jo‘natuvchi giyohvandlik vositalarini, psixotrop moddalarni, ularning analoglari va prekursorlarni vagonlar va konteynerlarga ushbu mahsulot uchun belgilangan standart me’yorlari yoki texnik shartlarda belgilangan normalardan oshmagan holda yuklashi shart. 
 49. Giyohvandlik vositalarini, psixotrop moddalarni, ularning analoglari va prekursorlarni vagonlar va konteynerlarda, shuningdek, ochiq harakatlanuvchi tarkibdagi maxsus konteynerlarda joylashtirish va mahkamlash yuklarni yuklash va mahkamlash texnik shartlariga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
 Yuklarni vagonlar va konteynerlarda mahkamlash uchun foydalaniladigan material tashilayotgan giyohvandlik vositalariga, psixotrop moddalarga, ularning analoglari va prekursorlarga nisbatan inert bo‘lishi kerak.
 50. Tashish davomida giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar, ularning analoglari va prekursorlarning yo‘qotilishi yoki talon-toroj qilinishi aniqlanganda yoxud ular joylashtirilgan idishlar va qadoqlarda ruxsatsiz aralashuv izlari topilganda, tashish uchun mas’ul shaxs:
 havo va temir yo‘l transporti bilan tashishda — qo‘nish aeroporti dispetcheri (eng yaqin stansiya navbatchisi)ga va yukni oluvchiga axborot berish hamda hodisani rasmiy qayd etish uchun hodisa haqida darhol havo kemasining ekipaji a’zosi (poyezd boshlig‘i (brigadiri)ni xabardor qilishi;
 avtomobil transporti bilan tashishda — hodisa haqida darhol eng yaqin ichki ishlar organi (posti) va yukni oluvchini xabardor qilishi;
 yukni qidirib topish va hodisa joyining daxlsizligini ta’minlash choralarini ko‘rishi shart.
 51. Prekursorlarni tashishda favqulodda vaziyatlar (avariya, yong‘in, portlash, tabiiy ofat va shu kabilar.) yuzaga kelganda yoki prekursorlarning sizib chiqayotganligi aniqlanganda, tashish uchun mas’ul shaxs hodisani va uning oqibatlarini birlamchi bartaraf etish, jabrlanganlarga birinchi tibbiy yordam ko‘rsatish, avariya-qutqaruv xizmatlarni xabardor qilish hamda ular bilan hodisa joyida hamkorlikda harakat qilish bo‘yicha kechiktirib bo‘lmaydigan chora-tadbirlarning amalga oshirilishini ta’minlashi lozim.
 52. Ushbu Nizom talablari buzilishida aybdor bo‘lgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javob beradilar.