O‘zbekiston Respublikasida axborotni kriptografik muhofaza qilishni tashkil etish chora-tadbirlari to‘g‘risida

O‘zbekiston Respublikasining “Axborotlashtirish to‘g‘risida” va “Davlat sirlarini saqlash to‘g‘risida”gi qonunlariga muvofiq, shuningdek axborotni muhofaza qilishning kriptografik vositalari hamda kriptografiya tizimlaridan foydalangan holda maxfiy yoki davlat sirlaridan iborat bo‘lgan ma’lumotlar bayon etilgan axborotni muhofaza qilish faoliyatini tartibga solish maqsadida:
 1. Belgilansinki, O‘zbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmati axborotni kriptografik muhofaza qilish sohasida yagona davlat siyosatini amalga oshiruvchi va mahsulotlar (xizmatlar)ni sertifikatlashni ta’minlovchi vakolatli organ hisoblanadi.
 2. Quyidagilar Davlat xavfsizlik xizmatining axborotni kriptografik muhofaza qilish sohasidagi asosiy vazifalari etib belgilansin:
 axborotni kriptografik muhofaza qilish vositalari va tizimlarini rivojlantirish hamda foydalanish sohasidagi strategik ustuvor yo‘nalishlarni zamonaviy talablar va standartlarga muvofiq ravishda shakllantirish va amalga oshirish;
 axborotni kriptografik muhofaza qilishni standartlashtirish, sertifikatlash va litsenziyalash, bu sohadagi normativ-huquqiy bazani takomillashtirishni ta’minlash;
 axborotni kriptografik muhofaza qilish sohasida ilmiy-tadqiqot ishlarini tashkil etish va yuqori malakali kadrlarni tayyorlash, axborotni kriptografik muhofaza qilishning mahalliy vositalarini ishlab chiqish.
 3. Belgilab qo‘yilsinki, quyidagilar:
 davlat sirlaridan iborat bo‘lgan ma’lumotlar bayon etilgan axborotni;
 davlat tashkilotlarining mulki hisoblangan maxfiy axborotni;
 tashkilotlar tomonidan tovarlar va xizmatlarni davlat tashkilotlari ehtiyojlari uchun yetkazib berishda ularning idoraviy mansubligi va mulkchilik shaklidan qat’i nazar, maxfiy axborotini kriptografik muhofaza qilishda foydalaniladigan axborotni kriptografik muhofaza qilish vositalari, shu jumladan xorijda ishlab chiqarilgan vositalari majburiy ravishda sertifikatlashtirilishi shart.
 4. Quyidagilar:
 O‘zbekiston Respublikasida axborotni kriptografik muhofaza qilish to‘g‘risidagi nizom 1-ilovaga muvofiq;
 O‘zbekiston Respublikasida axborotni kriptografik muhofaza qilish vositalarini sertifikatlash to‘g‘risidagi nizom 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
 5. Milliy xavfsizlik xizmati (R. Inoyatov) “O‘zstandart” agentligi (R. Bo‘riyev) bilan birgalikda axborotni kriptografik muhofaza qilish sohasida tegishli standartlar, normativ va boshqa hujjatlarni ishlab chiqishni tashkil etsin.
 6. Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi (R. Qosimov), MXX bilan kelishilgan holda, axborotni kriptografik muhofaza qilish sohasida davlat ta’lim standartlarini ishlab chiqishni ta’minlasin.
 7. “O‘zstandart” agentligi (R. Bo‘riyev) belgilangan tartibda MXXni axborotni kriptografik muhofaza qilish sohasida mahsulot (xizmat)larni sertifikatlash huquqini olishga akkreditatsiyadan o‘tkazsin.
 8. Aloqa, axborotlashtirish va telekommunikatsiya texnologiyalari davlat qo‘mitasi axborotni kriptografik muhofaza qilish vositalaridan yoki kriptotizimlardan foydalanishni nazarda tutuvchi axborot tizimlarini yaratish bo‘yicha loyihalar ekspertizasini o‘tkazishda mazkur loyihalarning DXX bilan kelishib olinishini ta’minlasin.
 9. Axborotni kriptografik muhofaza qilish mahalliy vositalarini yaratish bo‘yicha ilmiy-tadqiqot va tajriba-konstruktorlik ishlarini o‘tkazish maqsadida xarid qilinadigan dasturiy va texnika vositalari, nazorat-o‘lchov hamda tadqiqot komplekslari, shuningdek foydalanish materiallari DXXning tasdiqlovchi xati bo‘lgan taqdirda bojxona to‘lovlari (bojxona rasmiylashtiruvi yig‘imlaridan tashqari) to‘lashdan ozod etilsin.
 10. Milliy xavfsizlik xizmati (R. Inoyatov) Adliya vazirligi va boshqa manfaatdor vazirliklar hamda idoralar bilan birgalikda ikki oy muddatda amaldagi qonun hujjatlariga ushbu qarordan kelib chiqadigan o‘zgartish va qo‘shimchalar to‘g‘risida Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin.
 11. Mazkur qarorning ijrosini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasi Bosh vaziri Sh.M. Mirziyoyev va O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Milliy xavfsizlik Kengashi Kotibi M. Atayev zimmalariga yuklansin.
 1. Mazkur Nizom axborotni kriptografik muhofaza qilish, jumladan O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlariga muvofiq muhofaza qilinadigan axborot (keyingi o‘rinlarda — maxfiy axborot) yoki davlat sirlarini o‘z ichiga olgan kriptografik muhofaza qilish vositalarini ishlab chiqish, realizatsiya qilish, ulardan foydalanish, mamlakatga olib kirish va olib chiqish tartibini belgilaydi.
 2. Ushbu Nizom talablari quyidagi axborotlarni kriptografik muhofaza qilishda majburiy hisoblanadi:
 davlat siri hisoblangan ma’lumotlarni o‘z ichiga olgan axborotlarni; 
 davlat tashkilotlariga tegishli maxfiy axborotlarni; 
 idoraviy mansubligi va mulkchilik shaklidan qat’i nazar tashkilotlarda, davlat tashkilotlari ehtiyojlari uchun tovarlar va xizmatlarni yetkazib berishdagi maxfiy axborotlarni.
 Boshqa hollarda mazkur Nizomning talablari tavsiyaviy xaraktyerga ega hisoblanadi.
 3. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalar qo‘llaniladi:
 axborotni kriptografik muhofaza qilish — kriptografik o‘zgartirishlar algoritmi (kriptoalgoritmlar) yordamida amalga oshiriluvchi axborotlarning butligini, ochiqligi va maxfiyligini ta’minlashga yo‘naltirilgan chora-tadbirlar majmuasi; 
 kriptografik algoritm (kriptoalgoritm) — axborotni (ma’lumotlarni) buzishni oldini olish va ruxsatsiz foydalanishdan himoya qilish maqsadida axborotni (ma’lumotni) o‘zgartirishning matematik algoritmi;
 axborotni kriptografik muhofaza qilish vositasi (AKMV) — axborotni xavfsizligini ta’minlash uchun uni kriptografik o‘zgartirishni amalga oshiruvchi apparat, dasturiy yoki apparat-dasturiy vositalar, jumladan: 
 a) shifrlash vositalari — axborot almashtirilishida kriptografik algoritmlarni qo‘llovchi va axborotni qayta ishlash, saqlash va aloqa kanallari orqali uzatishda unga ruxsatsiz kirish (foydalanish)dan muhofaza qilish uchun qo‘llaniladigan apparat, dasturiy va apparat-dasturiy vositalar;
 b) imitohimoyalash vositalari — axborotni kriptografik o‘zgartirish va yolg‘on axborot bilan bog‘lanishdan muhofazalashni amalga oshiruvchi apparat, dasturiy va apparat-dasturiy vositalar;
 v) elektron raqamli imzo vositalari — elektron hujjatda elektron raqamli imzo yaratilishini, elektron raqamli imzoning haqiqiyligi tasdiqlanishi, elektron raqamli imzoning ochiq va yopiq kalitlari yaratilishini ta’minlaydigan barcha texnikaviy va dasturiy vositalar majmui; 
 g) kodlash vositalari — o‘zgartirishning ayrim qismini qo‘lda bajariladigan amallar orqali axborotni kriptografik o‘zgartirish algoritmini amalga oshirishda qo‘llaniladigan vositalar; 
 d) kalit hujjatlarni yaratish vositalari va kalit hujjatlari (kalit axborotlarni tashish turidan qat’i nazar);
 kriptografik tizim (kriptotizim) — axborotni kriptografik o‘zgartirishni va (yoki) boshqarishni, shu jumladan kriptografik kalitlarni tayyorlash va tarqatish jarayonini avtomatlashtirishni ta’minlovchi tashkiliy, texnikaviy va dasturiy vositalar majmui.
 4. O‘zbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmati axborotni kriptografik muhofaza qilish sohasida maxsus vakolatli organ (keyingi o‘rinlarda — Vakolatli organ) hisoblanadi. 
 5. Axborot-kommunikatsiya tizimlarida (aloqa tizimlarida, lokal va korporativ kompyuter tarmoqlarida) axborotni kriptografik muhofaza qilish ularni yaratish va foydalanishning tarkibiy qismi hisoblanadi. 
 6. AKMV va kriptotizimlarni loyihalash, ishlab chiqish, ishlash chiqarish, olib kirish, olib chiqish, sotish, foydalanish va ta’mirlash, shuningdek axborotni kriptografik muhofaza qilish bo‘yicha xizmatlar ko‘rsatish bilan bog‘liq faoliyatni axborotni kriptografik muhofaza qilish sohasidagi alohida faoliyat turlarini amalga oshirish huquqi uchun litsenziyaga ega bo‘lgan O‘zbekiston Respublikasi tadbirkorlik faoliyati subyektlari amalga oshirishlari mumkin. 
 7. Maxfiy axborotni kriptografik muhofaza qilish vositalari va kriptotizimdan foydalanish va ta’mirlashga O‘zbekiston Respublikasi davlat sirlari bilan ishlashga qonun hujjatlarida belgilangan tartibda ruxsat berilgan shaxslarga ruxsat etiladi.
 8. Axborotni sifatli kriptografik muhofaza qilish axborotni xavfsizligi bo‘yicha AKMVga, AKMVdan foydalaniladigan muhim hujjatlar va tizimlarga nisbatan talablarni bajarish hamda sertifikatsiya sinovlarini to‘liq o‘tkazish orqali ta’minlanadi. 
 9. Axborotni kriptografik muhofaza qilish maqsadida muvofiqlik sertifikatiga ega AKMVlaridan, shuningdek foydalanilishi Vakolatli organ bilan kelishilgan kriptotizimlardan foydalaniladi. 
 10. AKMVdan foydalanishga ruxsat olish, sertifikatlash hamda AKMVdan foydalanishda xavfsizlik talablariga rioya qilinishini nazorat qilish tartibi tegishli nizomlar asosida belgilanadi.
 11. O‘zbekiston Respublikasining ta’lim muassasalarida axborotni kriptografik muhofaza qilish sohasida kadrlar tayyorlash Vakolatli organning uslubiy rahbarligi ostida va kriptologiya fanlari bo‘yicha o‘quv dasturlarini u bilan majburiy kelishgan holda amalga oshiriladi.
 12. Mazkur Nizomga muvofiq vazirliklar, idoralar va mahalliy davlat hokimiyati organlari, korxonalar va muassasalar axborotni kriptografik muhofaza qilish bo‘yicha idoraviy yo‘riqnomalarni ishlab chiqib, tasdiqlaydi.
 Axborotni kriptografik muhofaza qilish bo‘yicha idoraviy yo‘riqnomalar Vakolatli organ bilan kelishilishi lozim.
 13. Yangi AKMVni ishlab chiqish yoki foydalanishda bo‘lganini modernizatsiya qilish (keyingi o‘rinlarda — ishlab chiqish) axborotni kriptografik muhofaza qilish sohasidagi O‘zbekiston Respublikasining normativ-huquqiy hujjatlari va standartlari talablariga va mazkur Nizomga muvofiq amalga oshiriladi. 
 14. AKMVni ishlab chiqishda litsenziyalangan dasturiy ta’minotdan foydalaniladi. 
 15. AKMVni ishlab chiqish uchun topshiriq Vakolatli organ bilan kelishgan holda buyurtmachi tomonidan tuziladi. 
 16. AKMVni ishlab chiqish zarur ilmiy-tadqiqot ishlarini (keyingi o‘rinlarda — ITI) va tajriba-konstruktorlik ishlanmalar (keyingi o‘rinlarda — TKI) o‘tkazish orqali amalga oshiriladi.
 17. AKMVning yangi namunalarini yaratish bo‘yicha ITI (TKI) O‘zbekiston Respublikasining amaldagi me’yoriy hujjatlariga muvofiq ishlab chiqilgan texnik topshiriq (keyingi o‘rinlarda — TT) asosida olib boriladi.
 18. AKMVni ishlab chiqishda ITIni olib borish uchun TTni buyurtmachi Vakolatli organga ko‘rib chiqish uchun yuboradi, u esa o‘z navbatida TTni olgan vaqtdan boshlab bir oy davomida kelishishi yoki asoslantirilgan rad javobini berishi shart.
 19. Vakolatli organ bilan kelishilgan ITIni o‘tkazish uchun TT AKMV buyurtmachisi tomonidan tasdiqlanadi.
 20. ITI natijasi AKMV ishlab chiqish bo‘yicha TKIni o‘tkazish uchun TT loyihasi va mazkur TKIning texnik-iqtisodiy asoslari hisoblanadi. 
 21. TKIni o‘tkazish uchun TTda kuyidagi qo‘shimcha ma’lumotlar ko‘rsatilishi kerak:
 ishlab chiqilayotgan AKMV bardosh berishi kerak bo‘lgan yuz berishi mumkin bo‘lgan xatarlarni belgilovchi, buzuvchining mo‘ljallangan harakatlar modeli tavsifini o‘z ichiga olgan kriptografik muhofazaning maqsadi;
 AKMVda bir vaqtda foydalaniladigan kalitlar soni, ularning taxminiy amal qilish muddatlari, ularning almashinuvini tashkil etish, kalit tashuvchining turi, yo‘q qilish tartibi va muddatlari;
 kalitlar ishlab chiqarish tizimining turi (AKMVga o‘rnatilgan yoki tashqi) qo‘llaniladigan kalit ishlab chiqarish (tarqatish) tizimi tomonidan ta’minlanishi kerak bo‘lgan axborot xavfsizligi talablari;
 ishlarni amalga oshirish, shu jumladan AKMVning ekspert kriptografik, muhandislik-kriptografik, maxsus tadqiqotlarini o‘tkazish va AKMV tarkibiga kiradigan texnik vositalarda axborotni yashirincha olish imkoniyatining mavjudligini aniqlash, TKI bosqichlarini ko‘rsatgan holda asosiy hujjatlarga texnik talablarni ishlab chiqish bo‘yicha ishlarni amalga oshirishning rejalashtirilgan tartibi va vaqtiga oid ma’lumot;
 tarkibida ishlab chiqilayotgan AKMVdan foydalanish rejalashtirilgan tizim, uning asosiy texnik xususiyatlari, shuningdek himoyalanayotgan axborot turi (nutq, matn, grafik va boshqa) haqida ma’lumot. AKMVni modernizatsiya qilishda uning to‘liq nomi va indeksi ham beriladi;
 mo‘ljallanayotgan ishlab chiquvchi (yuridik shaxsning nomi, uning manzili, aloqa telefon raqami) va birgalikda ishlab chiquvchi (agar mavjud bo‘lsa), shuningdek, AKMVning ishlab chiqaruvchisi yoki axborotni kriptografik muhofaza qilish sohasida faoliyatning ayrim turlarini amalga oshirish huquqi uchun litsenziya raqamlari va ularning amal qilish muddatlari ko‘rsatilgan asosiy hujjatlar to‘g‘risidagi ma’lumotlar;
 axborotni kriptografik muhofaza qilish sohasidagi faoliyatning ayrim turlarini amalga oshirish huquqi uchun litsenziya raqamlari va ularning amal qilish muddatlari ko‘rsatilgan holda ishlab chiqilayotgan AKMVga xizmat (texnik xizmat) ko‘rsatishi rejalashtirilayotgan yuridik shaxslarning ro‘yxati.
 22. AKMV buyurtmachisi TKIni o‘tkazish uchun TTni Vakolatli organga ko‘rib chiqish uchun yuboradi, u esa o‘z navbatida TTni olgan vaqtdan boshlab bir oy davomida kelishishi yoki asoslantirilgan rad javobini berishi shart.
 23. Vakolatli organ bilan kelishilgan TKIni o‘tkazish uchun TT buyurtmachi tomonidan tasdiqlanadi.
 24. Ishlab chiqilayotgan AKMVdan foydalanish qoidalari ishlab chiquvchi tomonidan tuziladi va Vakolatli organ bilan kelishiladi.
 25. TKIni amalga oshirishda ishlab chiqilayotgan AKMVga konstruktorlik hujjatlari (keyingi o‘rinlarda — KH) yaratiladi.
 26. TKIni amalga oshirish uchun TTda bayon etilgan buzuvchining muayyan harakat modeli tomonidan aniqlangan ma’lumotlarning xavfsizligiga ehtimoliy tahdidlarga qarshi kurash bo‘yicha chora-tadbirlarning yetarliligini baholash uchun AKMVni ishlab chiqish, ishlab chiqarish va ishlatish jarayonida AKMVning kriptografik, muhandislik-kriptografik va maxsus tadqiqotlari o‘tkaziladi (keyingi o‘rinlarda — AKMV mavzuli tadqiqotlari).
 AKMV mavzuli tadqiqotlari axborotni kriptografik muhofaza qilish sohasida muayyan faoliyat turlarini amalga oshirish huquqiga ega bo‘lgan tashkilotlar tomonidan amalga oshiriladi.
 27. mavzuli tadqiqotlari natijalarini ekspertiza qilish Vakolatli organ tomonidan amalga oshiriladi AKMV. Ekspertiza natijalariga ko‘ra AKMVni ishlatishga ruxsat berish imkoniyati aniqlanadi.
 28. AKMVning mavzuli tadqiqotlari va ularning natijalarini ekspertiza qilish TKIning alohida bosqichi bo‘lib, uning ajralmas qismini tashkil qiladi va TKIni amalga oshirishning boshqa bosqichlari bilan birlashtirilishi mumkin emas.
 29. AKMV bo‘yicha KHlari Vakolatli organ bilan kelishiladi va quyidagilar mavjud bo‘lganda ishlab chiqarishga o‘tkaziladi:
 AKMV shtatli rejimlarda ishlashining ijobiy sinov natijalari;
 AKMV mavzuli tadqiqotlarini ekspertiza qilishning ijobiy natijalari;
 Vakolatli organ bilan kelishilgan AKMVdan foydalanish qoidalari.
 30. AKMVni ishlab chiqarish to‘g‘risidagi qaror AKMV bo‘yicha KHlar kelishilganidan, AKMVning doimiy faoliyat yuritishining sinovi natijalari bo‘yicha tajriba namunalari yakuniga yetkazilganidan va ularning axborot xavfsizligi talablariga muvofiqligini baholanganidan so‘ng qabul qilinadi.
 31. AKMVni ishlab chiqarish Vakolatli organ bilan kelishilgan texnik shartlarga muvofiq amalga oshiriladi.
 32. AKMV doimiy rejimlarda ishlash uchun sinovdan o‘tgan va AKMV mavzuli tadqiqotlarining ijobiy ekspert xulosasiga ega bo‘lgan AKMV tajriba namunalarini loyihalash va ishlab chiqarish texnologiyasiga to‘liq mos ravishda ishlab chiqariladi.
 33. AKMV ishlab chiqaruvchisi AKMV konstruksiyasini va ularni ishlab chiqarish texnologiyasini o‘zgarishni Vakolatli organ bilan kelishishi kerak. AKMV konstruksiyasiga va ularni ishlab chiqarish texnologiyasiga o‘zgarishlar kiritishni kelishish AKMV ishlab chiqaruvchisi tomonidan Vakolatli organga kiritilishi mo‘ljallanayotgan o‘zgarishlar ro‘yxatini taqdim qilish va tegishli ijobiy xulosalar olish orqali amalga oshiriladi.
 34. Tashqi ishlab chiqarish tizimidan foydalangan holda asosiy hujjatlarni ishlab chiqarish Vakolatli organning ushbu tizimdan foydalangan holda ishlab chiqarilgan asosiy hujjatlarning axborot xavfsizligi talablariga muvofiqligi to‘g‘risidagi ijobiy xulosasi mavjud bo‘lganda amalga oshiriladi.
 35. Ishlab chiqariladigan AKMV uchun ekspluatatsiya-texnik hujjatlar ishlab chiquvchi tomonidan tuziladi va Vakolatli organ bilan kelishiladi.
 36. AKMV ishlab chiqarishda texnik shartlar talablariga rioya etilishini nazorat qilish Vakolatli organ tomonidan amalga oshiriladi.
 37. AKMV Vakolatli organ bilan kelishilgan foydalanish qoidalari va ekspluatatsiya-texnik hujjatlar bilan birgalikda realizatsiya qilinadi (tarqatiladi).
 38. AKMV yoki ularga KHlarni realizatsiya qilish (tarqatish) ushbu faoliyat turini amalga oshirish uchun litsenziyaga ega bo‘lgan yuridik shaxs tomonidan amalga oshiriladi.
 39. AKMVga KHlarni olish (shu jumladan dasturiy AKMVni ko‘paytirish) AKMVni ishlab chiquvchi va/yoki ishlab chiqaruvchi yuridik shaxslar tomonidan amalga oshiriladi.
 40. AKMV va/yoki ularga KHlarni xorijiy mamlakatlar rezidentlariga realizatsiya qilish (tarqatish) vakolatli organ bilan kelishilgan holda amalga oshiriladi.
 41. Axborotni kriptografik muhofaza qilish maqsadida AKMVni sertifikatlash organi tomonidan berilgan muvofiqlik sertifikatiga ega bo‘lgan AKMV qo‘llaniladi.
 42. AKMV foydalanish qoidalariga, Vakolatli organning ko‘rsatma va tavsiyalariga muvofiq ekspluatatsiya qilinadi. AKMV foydalanish qoidalarida ko‘rsatilgan AKMVdan foydalanish shartlaridagi barcha o‘zgarishlar Vakolatli organ bilan kelishilgan bo‘lishi kerak.
 43. Foydalanishda bo‘lgan AKMV o‘tkazishning aniq sanalari buyurtmachi tomonidan ishlab chiqaruvchi va Vakolatli organ bilan kelishilgan holda belgilanadigan mavzuli nazorat tekshiruvidan o‘tkazilishi kerak.
 44. AKMV, ularning tajriba namunalari va alohida shifrlash elementlari, shuningdek, AKMV tarkibiga kiritilmagan bloklar indekslar yoki shartli nomlar va ro‘yxatga olish raqamlari yordamida birma-bir hisobga olinadi. AKMVni birma-bir hisobga olish indekslari (shartli nomlar) va ro‘yxatga olish raqamlari, shuningdek, AKMV tarkibiga kiritilmagan bloklar ro‘yxati Vakolatli organ tomonidan belgilanadi.
 AKMV tajriba namunalarini birma-bir hisobga olishni tashkil etish AKMV ishlab chiquvchisi zimmasiga yuklatiladi.
 Ishlab chiqarilgan AKMVlarni birma-bir hisobga olishni tashkil etish AKMV ishlab chiqaruvchisi zimmasiga yuklatiladi.
 Ishlatilayotgan AKMVlarni birma-bir hisobga olishni tashkil etish AKMVning buyurtmachisi va oxirgi foydalanuvchisi zimmasiga yuklatiladi.
 45. AKMV tajriba namunalarini, shuningdek, ishlab chiqarilgan va ishlatilayotgan AKMVni markazlashtirilgan (miqdoriy) birma-bir hisobga olishni tashkil etish Vakolatli organ tomonidan amalga oshiriladi.
 46. AKMVning maxfiyligi grifi, unga oid asosiy hujjatlar, shuningdek, AKMV bo‘yicha ishlov beriladigan ma’lumotlar maxfiyligining eng yuqori grifi AKMV ishlab chiquvchisi tomonidan belgilanadi va Vakolatli organ bilan kelishiladi.
 47. Xalqaro axborot almashish chog‘ida AKMVdan foydalanish qonun hujjatlari va xalqaro shartnomalarga muvofiq amalga oshiriladi.
 48. AKMVdan foydalanish qoidalariga, shuningdek kalitlarni ishlab chiqarish tashqi tizimiga asosiy hujjatlarni ishlab chiqarish shartlariga rioya etilishini nazorat qilish Vakolatli organ tomonidan amalga oshiriladi.
 49. Ishlab chiqarilgan va foydalanilayotgan AKMV, ishlab chiqilayotgan tajriba namunalar to‘g‘risidagi hisobot ma’lumotlari Vakolatli organga tegishli ravishda ishlab chiquvchi, ishlab chiqaruvchi va foydalanuvchi tomonidan yiliga bir marta taqdim etiladi.
 50. O‘zbekistonga olib kirish va respublikadan olib chiqib ketishga ruxsat etilgan AKMV va kriptotizimlar ro‘yxati Vakolatli organ tomonidan belgilanadi.
 51. Davlat organlari va korxonalari, xo‘jalik birlashmalari davlat sirlarini muhofaza qilishga mo‘ljallangan kriptotizimlarni va axborotni kriptografik muhofaza qilish vositalarini (keyingi o‘rinlarda — AKMV) Vakolatli organ bilan kelishgan holda sotib oladi, O‘zbekiston Respublikasiga olib kiradi, O‘zbekiston Respublikasidan olib chiqib ketadi.
 52. Respublikada akkreditatsiyadan o‘tgan xorijiy vakolatxonalar tomonidan AKMV va kriptotizimlarni olib kirish va olib chiqish belgilangan tartibda Tashqi ishlar vazirligining Diplomatik korpusga xizmat ko‘rsatish byurosi orqali Vakolatli organning ruxsati bilan amalga oshiriladi.
 53. Respublikaning yuridik shaxslari tomonidan chet elga vaqtincha olib chiqib ketilgan AKMV va kriptotizimlarni O‘zbekiston Respublikasi hududiga olib kirish, ular eksport qilinganda bojxona organi tomonidan rasmiylashtirilgan ushbu vositalarni qaytib olib kirish majburiyatlari asosida amalga oshiriladi.
 54. Olib kirish va olib chiqishga ruxsat etilgan ro‘yxatga kiritilmagan AKMV va kriptotizimlar O‘zbekiston Respublikasining bojxona chegarasidan o‘tayotganda bojxona organlari tomonidan keyinchalik Vakolatli organni xabardor qilgan holda olib qo‘yiladi.
 55. AKMVlarni olib qo‘yish, saqlash va utilizatsiya tartibi O‘zbekiston Respublikasining amaldagi qonunchiligi bilan belgilanadi.
 56. Vazirliklar va idoralar, korxonalar va tashkilotlar mazkur Nizom talablarining o‘zlariga qarashli korxonalar, muassasalar tomonidan bajarilishi uchun amaldagi qonun hujjatlariga muvofiq javobgar bo‘ladilar.
 57. Axborotlarning kriptografik muhofazasini amalga oshirish tartibiga doir talablar buzilgan taqdirda, aybdor shaxslar O‘zbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq javobgar bo‘ladilar.
 1. Ushbu Nizom axborot xavfsizligi talablariga muvofiq ishlab chiqilgan bo‘lib, sertifikatlash ishlarini tashkil etish, shuningdek, O‘zbekiston Respublikasida axborotni kriptografik muhofaza qilish vositalarini (keyingi o‘rinlarda — AKMV) sertifikatlash ustidan davlat nazoratini amalga oshirish tartibini belgilaydi. 
 2. O‘zbekiston Respublikasida AKMVni sertifikatlashtirish O‘zbekiston Respublikasining “Standartlashtirish to‘g‘risida”gi va “Mahsulotlar va xizmatlarni sertifikatlashtirish to‘g‘risida”gi qonunlariga muvofiq amalga oshiriladi.
 3. AKMVni sertifikatlash deganda, AKMVning normativ-huquqiy hujjatlar va davlat standartlari talablariga belgilangan tartibda muvofiqligini tasdiqlash bo‘yicha faoliyat tushuniladi.
 4. Quyidagi ma’lumotlarni kriptografik muhofaza qilishda foydalaniladigan, shu jumladan xorijda ishlab chiqarilgan AKMV majburiy sertifikatlanishi lozim:
 davlat sirlariga kiruvchi ma’lumotlarni o‘z ichiga olgan ma’lumotlar;
 davlat tashkilotlariga tegishli bo‘lgan maxfiy ma’lumotlar;
 idoraviy mansubligidan va mulkchilik shaklidan qat’i nazar, tashkilotlarda davlat tashkilotlari ehtiyojlari uchun tovarlar yetkazib berish va xizmatlar ko‘rsatishdagi maxfiy ma’lumotlar.
 Boshqa hollarda, AKMVni sertifikatlash tavsiyaviy xaraktyerga ega.
 5. Sertifikatlash AKMVni sertifikatlash tizimi doirasida Milliy sertifikatlashtirish tizimi qoidalariga muvofiq, belgilangan tartibda normativ hujjatlarning amaldagi mezonlariga (talablariga) muvofiq amalga oshiriladi.
 6. AKMV sertifikatlash tizimi axborotni kriptografik muhofaza qilish sohasidagi Vakolatli organ tomonidan yaratiladi va uni belgilangan qoidalarga muvofiq amalga oshiradigan sertifikatlash ishtirokchilari majmui hisoblanadi.
 7. O‘zbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmati axborotni kriptografik muhofaza qilish sohasidagi vakolatli organ hisoblanadi.
 8. Sertifikatlash ishlarini tashkil etish va bajarish, shuningdek, muvofiqlik sertifikatini rasmiylashtirish Davlat xavfsizlik xizmatining tegishli bo‘linmasi — qonun hujjatlarida belgilangan tartibda akkreditatsiyadan o‘tgan AKMVni sertifikatlash organi (keyingi o‘rinlarda — Sertifikatlash organi) tomonidan amalga oshiriladi.
 9. Sertifikatlangan AKMVning davlat reyestri berilgan muvofiqlik sertifikatlari asosida Sertifikatlash organi tomonidan yuritiladi.
 10. AKMVni sertifikatlash ishtirokchilari bo‘lib quyidagilar hisoblanadi:
 Sertifikatlash organi;
 AKMVni sertifikatlash sinovlarini (yoki alohida sinov turlarini) amalga oshiradigan akkreditatsiyadan o‘tgan sinov markazlari (laboratoriyalar);
 ariza beruvchilar — AKMVni ishlab chiquvchilar, ishlab chiqaruvchilar, yetkazib beruvchilar va foydalanuvchilar.
 11. Sertifikatlash mazkur Nizomga 1-ilovada keltirilgan sxemaga muvofiq amalga oshiriladi.
 Sertifikatlashning asosiy sxemalari quyidagilar hisoblanadi:
 AKMVning alohida namunalari uchun — ushbu namunaning axborot xavfsizligi talablariga muvofiqligini sinovdan o‘tkazish;
 chetdan olib kiriladigan yoki partiyali chiqariladigan AKMV uchun — normativ hujjatlarga muvofiq tanlangan namunalarda axborot xavfsizligi talablariga muvofiqligini sinovdan o‘tkazish; 
 AKMVni seriyali ishlab chiqarish uchun — ishlab chiqarishni tasdiqlangan dastur bo‘yicha tekshiruvdan (maxsus tekshirishdan) o‘tkazgan holda, mahsulot namunalarini axborot xavfsizligi talablariga muvofiqligi bo‘yicha namunaviy sinovdan o‘tkazish, kelgusida ushbu talablarning bajarilishini ta’minlaydigan (belgilaydigan) sertifikatlangan mahsulot xarakteristikasining barqarorligi ustidan davriy inspeksiya nazoratni amalga oshirish.
 Sertifikatlash sxemalari har bir alohida holatda Sertifikatlash organi tomonidan talabnoma beruvchining takliflarini, mahsulot hajmini, sinov usullarini va ishlab chiqarish xususiyatlarini hisobga olgan holda tanlanadi.
 Sertifikatlash organining qarori bilan xalqaro tizimlar yoki shartnomalar doirasida xalqaro amaliyotda qo‘llaniladigan boshqa sertifikatlash sxemalaridan foydalanish mumkin.
 12. Sertifikatlash ishlari uchun haq to‘lash qonun hujjatlarida belgilangan tartibda shartnoma asosida amalga oshiriladi. 
 Sertifikatlash organi muvofiqlik sertifikatining amal qilish muddati tugaganidan keyin kamida ikki yil davomida sertifikatlashtirish tartib-taomillarini amalga oshirish natijasi bo‘yicha barcha materiallarning saqlanishi va maxfiyligini ta’minlashi shart.
 13. Sertifikatlash organi o‘z vakolatlari doirasida quyidagi funksiyalarni amalga oshiradi:
 sertifikatlashni tashkil etadi;
 AKMVning alohida turlarini sertifikatlash qoidalarini belgilaydi;
 talabnoma beruvchining takliflarini inobatga olgan holda sertifikatlash sxemasini belgilaydi;
 sertifikatlash sinovlarini o‘tkazish dasturlari va usullarini tasdiqlaydi;
 sertifikatlash sinovlari uchun AKMV namunalarini saralaydi;
 majburiy sertifikatlanishi lozim bo‘lgan AKMVning ro‘yxati bo‘yicha takliflar tayyorlaydi va ularni Vakolatli organ orqali “O‘zstandart” agentligi bilan kelishilgan holda O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga tasdiqlash uchun kiritadi;
 muvofiqlik sertifikatlashdan o‘tkaziladigan axborot xavfsizligi bo‘yicha me’yoriy hujjatlarni, sertifikatlash tartib-taomillarini o‘tkazish bo‘yicha uslubiy va ma’muriy hujjatlarni ishlab chiqadi va tasdiqlaydi;
 sertifikatlash qoidalariga rioya etilishi ustidan davlat nazoratini amalga oshiradi, sertifikatlangan AKMV ustidan inspeksiya nazoratini o‘tkazish tartibini belgilaydi;
 sertifikatlanadigan AKMVni ishlab chiqarishni tekshirishni belgilangan tartibda tashkil etadi;
 sertifikatlangan AKMV ustidan inspeksiya nazoratini amalga oshiradi;
 ariza beruvchiga sertifikatlash bo‘yicha zarur axborotni taqdim etadi;
 sertifikatlash uchun zarur bo‘lgan me’yoriy-uslubiy hujjatlar fondini shakllantiradi va yangilaydi, ularni ishlab chiqishda ishtirok etadi;
 AKMV uchun texnik, ekspluatatsion hujjatlarni va AKMV sertifikatlash sinovlari uchun materiallarni ekspertizadan o‘tkazadi;
 muvofiqlik belgisidan foydalanish uchun sertifikatlar rasmiylashtiradi va ularning hisobini yuritadi;
 sertifikatlashni tasdiqlovchi hujjatlarni saqlaydi;
 sertifikatlash masalalari bo‘yicha apellatsiyalarni ko‘rib chiqadi;
 AKMV uchun texnik, ekspluatatsion hujjatlarni ekspertizadan o‘tkazadi;
 sertifikatlash bo‘yicha ekspert xulosasini rasmiylashtiradi va AKMV muvofiqlik belgisidan foydalanish bo‘yicha sertifikatlar va shartnomalar berilishini, shuningdek ushbu sertifikatlash tizimi sertifikatlarining amal qilishini bekor qilishni (to‘xtatib turishni) ta’minlaydi;
 sertifikatlangan va ro‘yxatdan o‘tgan AKMV to‘g‘risidagi ma’lumotlarni belgilangan tartibda Milliy sertifikatlashtirish organiga yuboradi.
 14. Belgilangan akkreditatsiya doirasidagi akkreditatsiya qilingan sinov markazlari (laboratoriyalari):
 AKMVning alohida turlari bo‘yicha sertifikatlash sinovlarini o‘tkazadi, sertifikatlash sinovlarining xulosalari va bayonnomalarini, keyinchalik ularni Sertifikatlash organiga taqdim etgan holda rasmiylashtiradi;
 Sertifikatlashtirish organining taklifiga binoan sertifikatlanadigan AKMVning ishlab chiqarilishini tekshirishda ishtirok etadi;
 sertifikatlash sinovlari uchun AKMV namunalarini tanlashda ishtirok etadi.
 Akkreditatsiya qilingan sinov markazlari (laboratoriyalar) AKMV sinovlarining to‘liqligi va natijalarining ishonchliligi uchun javobgardir.
 15. Ariza beruvchilar (ishlab chiquvchilar, ishlab chiqaruvchilar, yetkazib beruvchilar va AKMV foydalanuvchilari):
 axborot xavfsizligini belgilovchi AKMV xususiyatlarining barqarorligini ta’minlaydi;
 qayta sertifikatlash to‘g‘risida qaror qabul qilish uchun sertifikatlangan AKMV texnologiyasi, konstruksiyasi (tarkibi)dagi barcha o‘zgarishlar to‘g‘risida Sertifikatlash organini xabardor qiladi;
 sertifikatni qo‘llaydi va sertifikatlangan AKMVni AKMV sertifikatlash tizimi qoidalarida belgilangan tartibda muvofiqlik belgisi bilan markirovka qiladi;
 AKMV uchun ilova qilingan texnik hujjatlarda sertifikatlash to‘g‘risidagi ma’lumotlarni, ular muvofiq bo‘lishi kerak bo‘lgan me’yoriy va uslubiy hujjatlarni ko‘rsatadi; ushbu ma’lumotlar foydalanuvchiga yetkazilishini ta’minlaydi;
 AKMVning axborot xavfsizligi bo‘yicha ular sertifikatlangan me’yoriy hujjatlar talablariga muvofiqligini ta’minlaydi;
 Sertifikatlash organining mansabdor shaxslari va sertifikatlangan AKMV ustidan inspeksiya nazoratini amalga oshiruvchi mansabdor shaxslar tomonidan o‘z vakolatlarini to‘sqinliksiz amalga oshirilishini ta’minlaydi;
 majburiy sertifikatlanishi lozim bo‘lgan AKMV, agar ularning muvofiqligi sertifikatlangan me’yoriy hujjatlar talablariga javob bermasa, sertifikatning amal qilish muddati tugagach, to‘xtatib qo‘yilgan yoki bekor qilingan taqdirda amalga oshirilishini to‘xtatib turadi yoki tugatadi;
 sertifikatlangan AKMVning normativ, uslubiy va ekspluatatsiya hujjatlari talablariga nomuvofiqligi aniqlanganda, bu haqida darhol Sertifikatlash organiga xabar beradilar;
 zaruratga qarab, Sertifikatlash organi bilan kelishilgan holda sertifikatlangan mahsulotlarning reklama broshyuralarini (bukletlarini) tayyorlaydi.
 16. AKMVni sertifikatlash va sertifikatlangan AKMV ustidan inspeksiya nazoratini amalga oshirish, shuningdek AKMV ishlab chiqarishni maxsus tekshirish qoidalari va tartibi (sxemasi) Sertifikatlashtirish organi tomonidan O‘zbekiston Respublikasi Milliy sertifikatlashtirish tizimida belgilangan tartibda alohida normativ hujjatlar chiqarish orqali belgilanadi.
 17. Sertifikatlash ishtirokchilari faoliyatida nizoli masalalar yuzaga kelgan taqdirda manfaatdor tomon Sertifikatlash organiga yoki axborotni kriptografik muhofaza qilish sohasidagi Vakolatli organga apellatsiya berishi mumkin. Mazkur tashkilotlar murojaatni bir oy muddatda manfaatdor tomonlarni jalb qilgan holda apellatsiyani ko‘rib chiqadi va qabul qilingan qaror to‘g‘risida apellatsiya beruvchini xabardor qiladi.
 18. Sertifikatlash qatnashchilari o‘zlariga yuklangan vazifalarni bajarish, davlat sirlarini tashkil etuvchi ma’lumotlar va O‘zbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq muhofaza qilinishi lozim bo‘lgan ma’lumotlarning muhofaza qilinishini, ariza beruvchi tomonidan taqdim etilgan moddiy qimmatliklarning saqlanishini ta’minlash, shuningdek AKMVni sertifikatlash sinovlari paytida ariza beruvchining mualliflik huquqlariga rioya qilinishi uchun O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlarida belgilangan tartibda javobgar hisoblanadi. 
 19. Ushbu Nizomga muvofiq sertifikatlashtirish uchun ariza beruvchi Sertifikatlash organiga ushbu Nizomning 2-ilovasida keltirilgan shaklda ariza yuboradi.
 20. Sertifikatlashni amalga oshirish uchun ariza beruvchi quyidagi hujjatlarni taqdim etadi:
 ishlab chiqarilayotgan mahsulot uchun normativ hujjat nusxasi (mavjud bo‘lsa);
 mahsulot markirovkasi namunasi;
 umumiy xavfsizlik ko‘rsatkichlari bo‘yicha attestatsiyadan o‘tganligi to‘g‘risidagi ma’lumotlar;
 AKMV qayerda va qanday maqsadlarda ishlatilishi haqida ma’lumot.
 21. Sertifikatlash organi ushbu Qoidalarning 20-bandida ko‘rsatilgan hujjatlar to‘plami ilova qilingan ariza topshirilgandan so‘ng uni ko‘rib chiqadi, taqdim etilgan hujjatlarni tahlil qiladi va ariza qabul qilingan va ko‘rib chiqilgandan keyin ikki kundan kechiktirmay ariza beruvchiga sertifikatlashni o‘tkazish yoki o‘tkazishni rad etish to‘g‘risidagi qarori haqida xabar beradi.
 Qarorda sertifikatlashning barcha asosiy shartlari, shu jumladan sertifikatlash sxemasi va muvofiqligi yuzasidan sertifikatlash o‘tkaziladigan zarur me’yoriy hujjatlar, shuningdek sinovlar o‘tkaziladigan akkreditatsiya qilingan sinov markazi (laboratoriya) yoki sertifikatlashni rad etish sabablari ko‘rsatiladi.
 Qarorning tavsiya etilgan shakli mazkur Nizomning 3-ilovasida keltirilgan.
 22. Sertifikatlash muddati ushbu mahsulotlar va / yoki sinov usullari uchun me’yoriy hujjatlarda belgilangan sinov muddatlariga mos kelishi, lekin sertifikatlash uchun ariza Sertifikatlash organiga topshirilgan kundan boshlab bir oydan oshmasligi kerak.
 23. Axborot xavfsizligi talablariga muvofiqligini sertifikatlash uchun AKMV namunalarini tanlash va identifikatsiya qilish Sertifikatlash organi tomonidan ariza ro‘yxatga olingan kundan boshlab ikki kundan kechiktirmay joyiga chiqqan holda amalga oshiriladi.
 24. Namuna olish paytida sertifikatlash uchun taqdim etilgan mahsulotlarni identifikatsiya qilish bir xil mahsulotlarni sertifikatlash qoidalariga muvofiq amalga oshiriladi. Agar identifikatsiyalash natijalariga ko‘ra ariza beruvchi tomonidan taqdim etilgan namunalar arizada ko‘rsatilgan me’yoriy hujjatlarga mos kelmasligi aniqlansa, namunalar tanlab olinmaydi va arizachiga asoslangan rad javobi beriladi. 
 Agar sertifikatlash rad etilsa, AKMV ma’lumotlaridan ma’lumotni muhofaza qilish uchun foydalanilmaydi.
 25. Ishlab chiqarilgan mahsulotlardan namunalar olish proba va namunalar olish to‘g‘risidagi dalolatnoma bilan ikki nusxada rasmiylashtiriladi, ulardan biri talabnoma beruvchiga topshiriladi.
 Davlat bojxona qo‘mitasining majburiy sertifikatlanishi lozim bo‘lgan tovarlarni (mahsulotlarni) O‘zbekiston Respublikasi hududiga olib kirish va uning hududidan olib chiqish tartibini belgilovchi me’yoriy hujjatlari talablariga muvofiq, bojxona nazorati ostida saqlanayotgan import qilinadigan tovarlardan sertifikatlash uchun proba va namunalar olish bojxona organining ruxsati bilan Sertifikatlash organining vakillari tomonidan tovar egasi yoki uning vakili ishtirokida amalga oshiriladi. Bunda, Sertifikatlash organining vakili tomonidan proba va namunalar olish to‘g‘risida 3 nusxada dalolatnoma tuziladi, uning uchinchi nusxasi bojxona organiga topshiriladi.
 26. Sinov natijalari salbiy bo‘lgan taqdirda, shuningdek to‘liq bo‘lmagan hujjatlar to‘plami taqdim etilgan taqdirda, Sertifikatlash organi ariza beruvchiga aniq qonunchilik normalarini ko‘rsatgan holda muvofiqlik sertifikatini berishni rad etish to‘g‘risida xulosa beradi.
 27. Sertifikatlanadigan, seriyali ishlab chiqariladigan mahsulotlarning ishlab chiqarish holatini tekshirish Sertifikatlash organi tomonidan amalga oshiriladi. Tekshiruv natijalariga ko‘ra dalolatnoma tuziladi va u muvofiqlik sertifikatini berish to‘g‘risida qaror qabul qilishda hisobga olinadi.
 28. Tekshirish muddati namuna olingan kundan boshlab 10 kundan oshmasligi kerak.
 29. Ishlab chiqarishni tekshirish to‘g‘risidagi ma’lumotlar mahsulotlarga muvofiqlik sertifikatida keltirilgan.
 30. Sertifikatlash organi sinov, ishlab chiqarish holatini tekshirish bayonnomasini va ariza beruvchi tomonidan ariza bilan taqdim etilgan hujjatlarni ko‘rib chiqqandan so‘ng, muvofiqlik sertifikatini beradi va AKMVni belgilangan tartibda ro‘yxatdan o‘tkazadi, sertifikatlash natijalari salbiy bo‘lganda, sertifikat berishni va AKMVni ro‘yxatdan o‘tkazishni rad etadi.
 31. Muvofiqlik sertifikati ariza beruvchiga ikki ish kuni ichida, Sertifikatlash organi ishlab chiqarish tekshiruvini o‘tkazganda esa sinov natijalari olingan kundan boshlab besh ish kuni ichida beriladi.
 32. Sertifikatlash organi tomonidan berilgan muvofiqlik sertifikati O‘zbekiston Respublikasi Milliy sertifikatlashtirish tizimining Davlat reyestrida ro‘yxatga olinganidan keyin kuchga kiradi.
 Sertifikatning amal qilish muddati Sertifikatlash organi tomonidan belgilanadi va uch yildan ortiq bo‘lishi kerak.
 33. Sertifikatlash organi maxfiy ma’lumotlarni muhofaza qilish talablariga muvofiqligi yuzasidan AKMVdan foydalanish ustidan inspeksiya nazoratini amalga oshiradi. Nazorat me’yoriy hujjatlar talablarini hisobga olgan holda maxfiy ma’lumotlarni muhofaza qilish talablariga muvofiqlik yuzasidan AKMVning maxsus tekshirish dasturiga muvofiq amalga oshiriladi.
 Inspeksiya nazorati natijalariga ko‘ra muvofiqlik sertifikatining amal qilish tasdiqlanishi, to‘xtatilishi yoki bekor qilinishi mumkin.
 34. Sertifikatning amal qilish muddati tugagandan so‘ng Sertifikatlash organi qayta sinovdan o‘tkazish va maxsus tekshirish asosida uning muddatini uzaytirishni amalga oshiradi. Sertifikatlashtirish organi o‘tkazilgan inspeksiya nazoratining maxsus tekshiruvi natijalari bo‘yicha sertifikatning amal qilish muddatini uzaytirish huquqiga ega.
 35. Sertifikatlash materiallari (sinov bayonnomalarining nusxalari, tekshirish dalolatnomalari) sertifikatning amal qilish muddati tugaganidan keyin 2 yil davomida Sertifikatlash organida saqlanishi kerak. Bayonnomalar nusxalarini saqlash tartibi va muddatlari Sertifikatlash organi tomonidan belgilanadi. Ushbu hujjatlarni saqlashning belgilangan muddati o‘tganidan keyin ular arxivga topshiriladi yoki belgilangan tartibda yo‘q qilinadi.
 36. Berilgan muvofiqlik sertifikati asosida davriy maxsus tekshirish va inspeksiya nazoratini o‘tkazish shartlari to‘g‘risida bitim tuziladi.
 37. Xorijiy muvofiqlik sertifikatlarini tan olish O‘zbekiston Respublikasi Milliy sertifikatlashtirish tizimi tartib-taomillari bilan belgilangan tartibda amalga oshiriladi. Xorijiy muvofiqlik sertifikatlarini tan olish to‘g‘risidagi ariza Sertifikatlash organiga ushbu Nizomning 4-ilovasida keltirilgan shaklda yuboriladi.
 38. Sertifikatlangan AKMV ustidan davlat nazorati qonun hujjatlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi.
 39. Sertifikatlash organi davlat nazorati, shuningdek sertifikatlangan AKMV ustidan inspeksiya nazorati natijalariga ko‘ra qonun hujjatlarida belgilangan choralarni qo‘llaydi.
 40. Davlat nazorati va inspeksiya nazorati natijalari bo‘yicha ko‘rilgan chora-tadbirlar to‘g‘risidagi ma’lumotlar zudlik bilan ishlab chiqaruvchilar, AKMV iste’molchilari va Milliy sertifikatlashtirish organi e’tiboriga yetkaziladi.