O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senatining 2021-yil 5-fevraldagi “Ilmiy faoliyatni rivojlantirish uchun ko‘rilayotgan choralar holati yuzasidan O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga yuborilgan parlament so‘rovi natijalari to‘g‘risida”gi

O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan ilmiy faoliyatni rivojlantirish uchun ko‘rilayotgan choralar holati yuzasidan yuborilgan parlament so‘roviga berilgan javobni o‘rganib chiqib, O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati bu borada muayyan ishlar amalga oshirilganligini qayd etadi.
 O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senatining 2020-yil 11-sentabrdagi SQ-137-IV-sonli Qarori bilan Vazirlar Mahkamasiga yuborilgan parlament so‘rovi natijalari bo‘yicha batafsil o‘rganilmagan ayrim masalalar O‘zbekiston Respublikasi Bosh vazirining 2021-yil 17-fevraldagi 08/2-56-sonli topshirig‘i asosida Ishchi guruh tomonidan o‘rganib chiqilgan.
 Shuningdek, Qaror ijrosining borishi Vazirlar Mahkamasi Rayosatining majlisida muhokama qilinib, ilm-fan va ilmiy faoliyat sohasini rivojlantirish yuzasidan 2021-yilda belgilangan ustuvor vazifalarni amalga oshirish bo‘yicha chora-tadbirlar rejasi tasdiqlangan hamda parlament so‘rovida qo‘yilgan masalalarga yuzaki yondashgan mutasaddilarning mas’uliyatini oshirish choralari ko‘rilgan.
 Parlament so‘rovida ko‘tarilgan muammolarni bartaraf etishga qaratilgan normativ-huquqiy hujjatlar ishlab chiqilgan.
 Xususan, milliy ilm-fan va innovatsiya tizimini ijtimoiy- iqtisodiy taraqqiyotdagi o‘rnini oshirish, hududlarda innovatsion faoliyatni rivojlantirish maqsadida O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 1-aprelda “Ilmiy va innovatsion faoliyatni rivojlantirish bo‘yicha davlat boshqaruvi tizimini takomillashtirish to‘g‘risida”gi Farmoni va “Ilm-fan sohasidagi davlat siyosati va innovatsion rivojlantirishdagi davlat boshqaruvini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori qabul qilingan.
 Shuningdek, ilm-fan sohasiga Jahon bankining 50 mln AQSh dollari ekvivalentidagi imtiyozli qarz mablag‘larini jalb qilishga qaratilgan Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 3-apreldagi “Xalqaro taraqqiyot uyushmasi ishtirokida “O‘zbekiston milliy innovatsion tizimini modernizatsiya qilish” loyihasini amalga oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori qabul qilingan.
 Joriy yildan boshlab yoshlarni ilm-fanga yanada kengroq jalb etish maqsadida Hukumatning 2021-yil 19-apreldagi “Ilmiy va innovatsion faoliyat bilan shug‘ullanib kelayotgan iqtidorli yoshlarni qo‘llab-quvvatlash chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi 222-sonli qarori bilan “Akademik harakatchanlik” dasturini shakllantirish, amalga oshirish, moliyalashtirish va monitoring qilish, “Bo‘lajak olim” tanlovini o‘tkazish hamda “Yosh olimlarni yetakchi xorijiy ilmiy tashkilotlarga qisqa muddatli ilmiy stajirovkalarga yuborish” tartiblari to‘g‘risida nizomlar tasdiqlangan, shuningdek, doktoranturaga kvotalarni bosqichma-bosqich oshirish belgilangan.
 Shu bilan birga doktorantlar bilan ishlash, ular tomonidan olib borilayotgan ishlarni nazorat (monitoring) qilish choralari yetarli darajada tashkil etilmagan. Jumladan, so‘nggi to‘rt yil mobaynida ilmiy darajali kadrlar tayyorlash institutlari mavjud bo‘lgan 125 ta oliy ta’lim muassasasi va ilmiy tashkilotlarda jami 1 795 nafar tadqiqotchi doktorantura bosqichini tamomlagan bo‘lsa-da, ularning faqatgina 1 080 nafari (60,2 foiz) ilmiy darajasini olish uchun dissertatsiyasini belgilangan tartibda himoya qilgan (313 nafari yoki 29,0 foizi o‘z muddatida himoya qilgan), xolos.
 Oliy ta’lim muassasalari va ilmiy tashkilot rahbarlari tomonidan har chorakda izlanuvchilar faoliyatini tanqidiy monitoring qilish, shuningdek, oliy ta’limdan keyingi ta’limni muvofiqlashtirishning yagona elektron tizimidan ro‘yxatdan o‘tmagan izlanuvchilarning dissertatsiya ishlarini himoya qilishlariga yo‘l qo‘ymaslik choralari ko‘rilmoqda.
 Mustaqil tadqiqotchi va professor-o‘qituvchilarning maqolalari nufuziga qarab moddiy rag‘batlantirish tizimi yaxshilangan.
 Jumladan, iqtidorli yosh olimlarni qo‘llab-quvvatlash maqsadida matematika, kimyo, biologiya va geologiya yo‘nalishlari bo‘yicha “Scopus” xalqaro ilmiy ma’lumotlar bazasi bo‘yicha bittadan eng yuqori “h-indeks”ga (Xirsh indeksi) erishgan 40 yoshgacha bo‘lgan olimlarga 100 mln so‘m miqdorida bir martalik to‘lanadigan mukofot puli berilmoqda.
 Har bir oliy ta’lim muassasasida professor-o‘qituvchilarni “Scopus” ilmiy-texnik ma’lumotlar bazasiga kiritilgan nufuzli ilmiy jurnallarda nashr etilgan ilmiy maqolalardan foydalanishi uchun oliy ta’lim muassasasining budjetdan tashqari mablag‘lari hisobidan rag‘batlantirish imkoni yaratilgan.
 Ilmiy unvon va ilmiy darajalarni berish vakolati 2021-yil 1-sentabrdan boshlab respublikaning nufuzli oliy ta’lim muassasalarining ilmiy kengashlariga bosqichma-bosqich o‘tkazish belgilanib, 2021-yilda ilm-fan sohasida oliy ta’lim muassasalaridagi doktorantlar sonini 4,5 mingtaga yetkazish yoki 2017-yilga nisbatan 3 barobarga oshirish rejalashtirilgan.
 Oliy ta’lim muassasalarining axborot-resurs markazi tizimi isloh qilinmoqda. Jumladan, respublikamizda faoliyat yuritayotgan 132 ta oliy ta’lim muassasalarida tashkil etilgan axborot-resurs markazlari fondi 3 847 873 nomdagi jami 23 123 763 nusxa materiallardan (1 154 362 nomdagi 4 624 753 nusxa ilmiy adabiyotlar, 731 096 nomdagi 2 312 376 nusxa badiiy adabiyotlar) tashkil topgan.
 Axborot-resurs markazlari tomonidan yaratilgan ishlanmalarni ta’limga joriy qilish, tijoratlashtirish, moliyalashtirish hamda rag‘batlantirishning zamonaviy infratuzilmasini tashkil etish vazifalarini nazarda tutuvchi O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Oliy ta’lim muassasalarining axborot-resurs markazlari faoliyatini tubdan takomillashtirish va raqamli infratuzilmani rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori loyihasi ishlab chiqilib, mazkur hujjat bilan chora-tadbirlar dasturi tasdiqlanishi belgilanmoqda.
 Yuqoridagilarni inobatga olib, “Parlament nazorati to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonunining 14-moddasiga muvofiq O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Senati qaror qiladi:
 1. O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senatining 2021-yil 5-fevraldagi “Ilmiy faoliyatni rivojlantirish uchun ko‘rilayotgan choralar holati yuzasidan O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga yuborilgan parlament so‘rovi natijalari to‘g‘risida”gi SQ-234-IV-sonli Qarori ijrosi yuzasidan Vazirlar Mahkamasi tomonidan berilgan javob ma’lumot uchun qabul qilinsin.
 2. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senatining 2020-yil 9-sentabrdagi SQ-137-IV-sonli Qaroriga muvofiq yuborilgan parlament so‘rovida belgilangan masalalar yuzasidan Hukumat tomonidan qabul qilingan chora-tadbirlar rejasining ijrosi bo‘yicha 2021-yil 25-dekabrga qadar Senatga ma’lumot taqdim etsin.
 3. O‘zbekiston Respublikasi Innovatsion rivojlanish vazirligi:
 ilm-fan va ilmiy faoliyatni rivojlantirish yuzasidan 2021-2022-yillardagi ustuvor faoliyat yo‘nalishlarini amalga oshirish bo‘yicha amaliy chora-tadbirlar dasturi bajarilishi yuzasidan 2023-yil 1-yanvarga qadar har yarim yillikda Fan, ta’lim va sog‘liqni saqlash masalalari qo‘mitasiga hisobot bersin;
 bir oy muddatda Oliy attestatsiya komissiyasi bilan birgalikda ilmiy izlanuvchilarning xorijiy nashrlarda chop etilgan maqolalari tan olinishi tartibi va ularni baholash tizimini qayta ko‘rib chiqsin hamda takomillashtirish yuzasidan chora-tadbirlar rejasini tasdiqlasin. 
 4. Ushbu Qarorning ijrosini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senatining Fan, ta’lim va sog‘liqni saqlash masalalari qo‘mitasi raisi O. Iminov zimmasiga yuklansin.