Soliq ma’muriyatchiligida zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini keng joriy etishga doir qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 2-martdagi PF-5953-son Farmoni bilan tasdiqlangan “2017 — 2021-yillarda O‘zbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yo‘nalishi bo‘yicha Harakatlar strategiyasini “Ilm, ma’rifat va raqamli iqtisodiyotni rivojlantirish yili”da amalga oshirishga oid davlat dasturiga muvofiq, axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini modernizatsiya qilish orqali soliq ma’muriyatchiligini yanada takomillashtirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
 1. Quyidagilar:
 O‘zbekiston Respublikasi Davlat soliq qo‘mitasining axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini rivojlantirish strategiyasi (keyingi o‘rinlarda — Strategiya) 1-ilovaga muvofiq;
 O‘zbekiston Respublikasi Davlat soliq qo‘mitasining axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini rivojlantirish strategiyasini amalga oshirish chora-tadbirlari rejasi (keyingi o‘rinlarda — chora-tadbirlar rejasi) 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
 2. Quyidagilar Strategiyani amalga oshirishning ustuvor yo‘nalishlari etib belgilansin:
 davlat soliq xizmati organlari va soliq to‘lovchilar o‘rtasida o‘zaro aloqani masofaviy tarzga o‘tkazish, barcha ishtirokchilar o‘rtasidagi munosabatlarni axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini keng qo‘llash orqali to‘liq avtomatlashtirish va interaktiv davlat xizmatlari sonini kengaytirish;
 davlat organlari va boshqa tashkilotlar axborot tizimlari bilan elektron hamkorlik orqali axborot almashinuvini samarali tashkil etish hamda bu borada mavjud muammolarni bartaraf qilish;
 katta hajmdagi ma’lumotlarni saqlash, qayta ishlash va ulardan samarali foydalanishni tashkil etish;
 “Onlayn nazorat kassa mashinalari”, “Elektron hisobvaraq-fakturalar” va boshqa markazlashgan tizimlarni keng joriy etish;
 iqtisodiyotda xufiyona faoliyatni qisqartirish, shaffoflik darajasini oshirish hamda tadbirkorlik uchun teng raqobat muhitini yaratish maqsadida soliq organlari faoliyatiga axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini keng joriy etish;
 zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalari va masofadan o‘qitish usullaridan foydalangan holda soliq sohasida ilg‘or va innovatsion texnologiyalarni egallash hamda ularni amaliyotda samarali tatbiq etish ko‘nikmalarini rivojlantirish mexanizmlarini joriy qilish;
 soliq nazorati tizimini soliq to‘lovchilar faoliyatiga aralashishni, shuningdek, davlat soliq xizmati organlarida “inson omili”ni hamda korrupsiya holatlarni kamaytirish imkonini beruvchi masofaviy tahlil ishlari asosida tashkil etish.
 3. O‘zbekiston Respublikasi Davlat soliq qo‘mitasi, Moliya vazirligi hamda Iqtisodiy taraqqiyot va kambag‘allikni qisqartirish vazirligining:
 O‘zbekiston Respublikasi Davlat soliq qo‘mitasining Ma’lumotlarni qayta ishlash markazini modernizatsiya qilish va soliq ma’muriyatchiligida zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini keng joriy etish loyihasini (keyingi o‘rinlarda — loyiha) amalga oshirish;
 O‘zbekiston Respublikasi Davlat soliq qo‘mitasining Ma’lumotlarni qayta ishlash markazining asosiy serverlarini Toshkent shahrida, zaxira serverlarini Navoiy viloyatidagi mavjud binolarni moslashtirgan holda, xalqaro standartlar asosida joylashtirish to‘g‘risidagi takliflari ma’qullansin.
 4. O‘zbekiston Respublikasi Davlat soliq qo‘mitasi tomonidan:
 Jahon banki ekspertlari bilan birgalikda ma’lumotlarni qayta ishlash markazining bugungi kundagi holati auditdan o‘tkazilganligi;
 O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi bilan birgalikda ma’lumotlarni qayta ishlash markazini modernizatsiya qilish uchun Jahon bankining imtiyozli kreditlarini jalb etish bo‘yicha dastlabki kelishuvga erishilganligi ma’lumot uchun qabul qilinsin.
 5. O‘zbekiston Respublikasi Davlat soliq qo‘mitasining Ma’lumotlarni qayta ishlash markazini modernizatsiya qilish va soliq ma’muriyatchiligida zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini keng joriy etish loyihasi doirasida:
 a) asosiy va zaxira serverlarini, shuningdek, yuridik shaxslarning yagona ma’lumotlar bazasini tashkil etilishi, Davlat soliq qo‘mitasi axborot tizimlari kompleksining yagona platformasi yaratilishi, soliq organlarining elektron hisoblash texnikalari va kommunikatsiya uskunalari parkini yangilanishi ko‘zda tutilsin;
 b) O‘zbekiston Respublikasi Davlat soliq qo‘mitasi — buyurtmachi etib belgilansin;
 v) quyidagilar loyihani moliyalashtirish manbalari etib belgilansin:
 O‘zbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablag‘lari;
 Jahon banki tomonidan ajratiladigan imtiyozli kreditlar;
 Davlat soliq qo‘mitasining Moddiy yordam, ijtimoiy himoya, soliq organlarini rivojlantirish va ko‘zda tutilmagan xarajatlar maxsus jamg‘armasi mablag‘lari;
 Davlat soliq qo‘mitasi huzuridagi “Yangi texnologiyalar” ilmiy- axborot markazi” va “Soliq-servis” davlat unitar korxonalari mablag‘lari.
 6. O‘zbekiston Respublikasi Davlat soliq qo‘mitasi:
 ikki oy muddatda Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligiga Jahon bankiga kreditlarni jalb qilish bo‘yicha tegishli so‘rov jo‘natish uchun loyiha pasportini o‘rnatilgan tartibda kiritsin;
 mas’ul vazirliklar, davlat qo‘mitalari va idoralar bilan birgalikda chora-tadbirlar rejasida belgilangan vazifalarning to‘la hajmda va o‘rnatilgan muddatlarda bajarilishini ta’minlasin.
 7. O‘zbekiston Respublikasi Davlat soliq qo‘mitasi raisiga malakali mutaxassislarni jalb etgan holda Davlat soliq qo‘mitasining Ma’lumotlarni qayta ishlash markazini modernizatsiya qilish, yagona platforma yaratish va amaliyotga joriy etish bo‘yicha shartnoma asosida budjetdan tashqari mablag‘lar hisobidan moliyalashtiriladigan vaqtinchalik mehnat jamoasini shakllantirish huquqi berilsin.
 8. O‘zbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga 3-ilovaga muvofiq o‘zgartirishlar kiritilsin.
 9. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasi Bosh vazirining o‘rinbosari — O‘zbekiston Respublikasi iqtisodiy taraqqiyot va kambag‘allikni qisqartirish vaziri J.A. Qo‘chqorov hamda O‘zbekiston Respublikasi Davlat soliq qo‘mitasi raisi Sh.D. Kudbiyev zimmasiga yuklansin.
 Soliq ma’muriyatchiligini ta’minlash bo‘yicha davlat soliq xizmati organlarida zamonaviy axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini keng joriy etish ishlari izchil davom ettirilmoqda.
 Shu bilan birga, soliq ma’muriyatchiligini samarali amalga oshirishga hamda soliq organlariga yuklatilgan vazifalarni to‘liq bajarishga to‘sqinlik qilayotgan quyidagi kamchilik va muammolar mavjud:
 birinchidan, elektron davlat xizmatlari va axborot tizimlari orqali ma’lumotlar bazasiga tushayotgan murojaatlar soni yildan-yilga keskin oshib borayotganligi sababli ma’lumotlarni tezkorlik bilan tahlil qilish imkoniyatini bermayapti;
 ikkinchidan, Davlat soliq qo‘mitasining mavjud server qurilmalarining xotira hajmi bugungi kunda 90 foiz band va ularning ishlash kafolatli muddati tugagan, Ma’lumotlarni qayta ishlash markazi qurilmalari eskirgan;
 uchinchidan, mavjud axborot tizimlari turli xil dasturlash tilida va bir-biriga murakkab integratsiyalashgan holda foydalanilmoqtsa hamda yagona platforma mavjud emas;
 to‘rtinchidan, elektron hisobvaraq-fakturalar va onlayn nazorat kassa mashinalari hamda tashqi manbalar orqali shakllangan katta hajmdagi ma’lumotlarni qayta ishlash va tezkor tahlil qilish uchun mavjud serverlar quvvati yetishmasligi oqibatida tizimda tez-tez uzilishlar vujudga kelmokda;
 beshinchidan, soliq to‘lovchi bilan soliq organlari o‘rtasida ma’lumot almashinuvini ta’minlovchi yagona standart va dasturiy mahsulotlar mavjud emas;
 oltinchidan, soliq bazasini kengaytirish uchun idoralararo ma’lumotlar almashish darajasi past;
 yettinchidan, soliq to‘lovchilarning xuquqlarini kafolatlash uchun ko‘riladigan ta’sir choralarini avtomatik segmentlash va soliq tushumlari xavfini to‘liq baholash mexanizmlari mavjud emas;
 sakkizinchidan, axborot-kommunikatsiya texnologiyalari yo‘nalishidagi yuqori malakali kadrlarni tayyorlashda tizimli kamchiliklar mavjud.
 Ushbu kamchilik va muammolar soliq tizimini jadal rivojlantirish, soliq ma’muriyatchiligida axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini yanada rivojlantirish, soliqlar va majburiy to‘lovlarning talab darajasida yig‘ilishiga va soliq to‘lovchilarga sifatli elektron davlat xizmatlari ko‘rsatishga to‘sqinlik qilmoqda.
 Shu munosabat bilan aniq maqsad, vazifa va asosiy yo‘nalishlarni nazarda tutuvchi Davlat soliq qo‘mitasining axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini rivojlantirish strategiyasini ishlab chiqish alohida ahamiyat kasb etmokda.
 1. Strategiyaning asosiy maqsadi — soliq ma’muriyatchiligiga zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini keng joriy etgan holda, soliq to‘lovchilarga majburiyatlarini ixtiyoriy bajarishga sharoit yaratish hisobiga soliq yig‘imlarini oshirish, shuningdek, inson aralashuvini cheklash, qaror qabul qilish jarayonini avtomatlashtirish va yagona standartlarni joriy etish hisoblanadi.
 2. Quyidagilar Strategiyaning asosiy vazifalari hisoblanadi:
 davlat soliq xizmati organlarining ma’lumotlarni qayta ishlash markazini va idoralararo ma’lumotlarni uzatish tarmogini modernizatsiya qilish;
 soliq ma’muriyatchiligini avtomatlashtirishda foydalaniladigan axborot tizimlari kompleksining yagona platformasini yaratish, ma’lumotlarni vizualizatsiya qilish tizimlarini joriy etish;
 katta hajmdagi ma’lumotlar bilan ishlashning samarali usullarini va ilgor biznes-tahlil (Business Intellegence, Big Data) texnologiyalarini joriy etish;
 soliq ma’muriyatchiligiga raqamli texnologiyalarni joriy etish orqali soliq to‘lovchilarga kontaktsiz elektron xizmatlarni ko‘rsatishga bosqichma-bosqich o‘tish, soliq to‘lovchi shaxsiy kabinetining foydalanish doirasini kengaytirish hamda elektron xizmatlarni ko‘rsatishning innovatsion usullarini joriy qilish;
 “Onlayn nazorat kassa mashinalari”, “Elektron hisobvaraq-fakturalar” va boshqa markazlashgan tizimlar orqali shakllangan ma’lumotlarni qayta ishlash natijasida bozor konyunkturasini o‘rganish, qo‘shilgan qiymat soligi zanjirini nazoratga olish, tovar va xizmatlarning iqtisodiyotda harakatlanishini monitoring qilish;
 soliq to‘lovchilar faoliyatiga aralashishni, shuningdek, davlat soliq xizmati organlarida “inson omili”ni hamda korrupsiya holatlarini kamaytirish imkonini beradigan soliq nazorati tizimini shakllantirish;
 soliq auditining har bir qadamini avtomatik tarzda qayd etish, monitoring qilish, real vaqt rejimida ma’lumot va tahlillardan foydalanish orqali soliq tizimini takomillashtirish;
 telekommunikatsiya tarmoqlari, axborot tizimlari, resurslari va ma’lumotlar bazalarini himoya qilish uchun zamonaviy texnologiyalarni joriy etishni ta’minlaydigan axborot xavfsizligi va kiberxavfsizlik tahdidlarining oldini olish, ularni o‘z vaqtida aniqlash va ularga qarshi turish va bu borada kadrlar malakasini oshirish;
 soliq to‘lovchi jismoniy shaxslarning hisobini yuritishda yagona identifikator sifatida soliq to‘lovchining identifikatsiya raqami (STIR)dan foydalanishdan jismoniy shaxslarning shaxsiy identifikatsiya raqami (JShShIR)dan foydalanishga bosqichma-bosqich o‘tish;
 O‘zbekiston Respublikasi Davlat budjetiga soliq tushumlarining barqarorligini ta’minlashga erishish.
 1. Soliq to‘lovchilarga shaxsiy kabinet orqali ko‘rsatiladigan xizmatlarni kengaytirish.
 2. Soliq to‘lovchilarga ko‘rsatilayotgan xizmatlarning mobil ilovalari sonini ko‘paytirish.
 3. Soliq to‘lovchilarga xizmat ko‘rsatish standartlari va metodologiyasini ishlab chiqish.
 4. Tijorat banklari va boshqa tashkilotlar orqali soliq to‘lovchilar haqidagi axborotlarni jamlagan (skoring) xizmat turlarini joriy etish.
 1. O‘zbekiston Respublikasi Davlat soliq qo‘mitasining axborot tizimlari kompleksining yagona platformasini yaratish;
 2. Soliq xizmati organlarida zamonaviy biznes-tahlil (Business Intellegence) tizimini joriy etish.
 3. Soliq auditini avtomat tarzda nazorat qiladigan (Case Management System, Case Assesment System) tizimni yaratish.
 4. Idoralararo hamkorlik orqali axborot almashinuvida mavjud muammolarni bartaraf etish.
 5. Soliq organlariga yuklanadigan vazifalar bo‘yicha biznes- protsesslarni ishlab chiqish va ularni avtomatlashtirish.
 6. Soliq to‘lovchi jismoniy shaxslarning hisobini yuritishda yagona identifikator sifatida soliq to‘lovchining identifikatsiya raqami (STIR)dan foydalanishdan jismoniy shaxslarning shaxsiy identifikatsiya raqami (JShShIR)dan foydalanishga o‘tish.
 7. Soliq to‘lovchilarni segmentlash, xavflilik darajasidan kelib chiqib, inson omilini to‘liq bartaraf etadigan soliq nazoratini amalga oshirishni nazarda tutuvchi “Tahlika-tahlil” tizimini yaratish.
 8. Mahalliy budjetlar daromadini oshirishda mahalliy soliqlarning yig‘iluvchanligini oshirish uchun “sayt” tizimini keng joriy etish.
 1. O‘zbekiston Respublikasi Davlat soliq qo‘mitasining Ma’lumotlarni qayta ishlash markazi serverlari, hisoblash qurilmalari va boshqa texnik jihozlarini modernizatsiya qilish.
 2. Ma’lumotlarni qayta ishlash markazining asosiy va zaxira binolarining Muhandislik infratuzilmasini modernizatsiya qilish.
 3. Davlat soliq xizmati organlarining telekommunikatsiya qurilmalari va axborot xavfsizligini ta’minlovchi tizimlarini modernizatsiya qilish.
 4. Katta hajmdagi ma’lumotlarni boshqarish va tahlil qilish imkonini beruvchi “Big Data” texnologiyasini yo‘lga qo‘yish.
 5. Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari parkini bosqichma-bosqich yangilash.
 1. O‘zbekiston Respublikasi Davlat soliq qo‘mitasi ma’lumotlar bazasining hajmi 1 petabaytga va ma’lumotlarni qayta ishlash hamda tahlil qilish tezligi 10 baravargacha oshadi.
 2. Soliq to‘lovchilarga ko‘rsatiladigan elektron davlat xizmatlarining sifati oshadi va soliqlarni ixtiyoriy to‘lash darajasi 90 foizgacha yetkaziladi.
 3. “Onlayn nazorat kassa mashinalari”, “Elektron hisobvaraq-fakturalar” va boshqa markazlashgan tizimlar orqali shakllangan katta hajmdagi ma’lumotlarni qayta ishlash natijasida O‘zbekiston Respublikasi Davlat budjetiga qo‘shimcha tushumlar jalb qilinadi.
 4. Soliq organlariga yuklanadigan vazifalar bo‘yicha biznes-protsesslar ishlab chiqilishi, takrorlanishlar va texnik ishlar qisqarishi hisobiga mehnat unumdorligi ortadi.
 5. Yagona platformani yaratish orqali ma’lumotlarni kiritish, to‘plash, shakllantirish, tahlil qilish qulay va soddalashuvi natijasida soliq hisobotlarini topshirish jarayoni 5 — 7 barobarga qisqaradi.
 6. Tizimga malakali kadrlarni tayyorlash uchun masofaviy ta’lim imkoniyatlari kengayadi.
 7. Axborotlar maxfiyligini ta’minlash va tashqi xavflardan himoya qilish hamda ma’lumotlarni xavfsiz va ishonchli saqlash imkoniyatlari 100 foizgacha yetkaziladi.
 1. Vazirlar Mahkamasining “Davlat soliq xizmati organlari faoliyatini huquqiy tartibga solishni yanada takomillashtirish to‘g‘risida” 2017-yil 28-avgustdagi 677-son qaroriga 3-ilovaning 5-pozitsiyasi chiqarib tashlansin.
 2. Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 9-oktabrdagi 811-son qarori bilan tasdiqlangan O‘zbekiston Respublikasi Davlat soliq qo‘mitasining Moddiy yordam, ijtimoiy himoya, soliq organlarini rivojlantirish va ko‘zda tutilmagan xarajatlar maxsus jamg‘armasi to‘g‘risidagi nizomda:
 a) 2-bandning ikkinchi xatboshisidagi “shu jumladan penyalardan tashqari” so‘zlari “shu jumladan, penyalar” so‘zlari bilan almashtirilsin;
 b) 12-bandda:
 “a” kichik bandning beshinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:
 “mamlakat iqtisodiy manfaatlarini himoya qilish borasida shaxsiy hissasini qo‘shgan, ish uchastkasining murakkabligi va muhimligi hamda mehnatda yuqori natijalarga erishgan, xizmat vazifalarini sidqidildan va samarali bajarayotgan malakali, tashabbuskor rahbar va xodimlarga lavozim maoshining ikki barobari miqdorigacha shaxsiy ustamalar berish”;
 “b” kichik bandda:
 uchinchi xatboshisidagi “bazaviy hisoblash miqdorining bir barobari miqdorigacha oylik yo‘l kartochkalari berish yoki” so‘zlari “har oyda jamoa shartnomasiga muvofiq” so‘zlari bilan almashtirilsin;
 to‘rtinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:
 “xodimlarni ijtimoiy muhofaza qilish va ularning mehnati samaradorligini oshirish maqsadida har oyda ovqatlanish xarajatlarini qoplash uchun jamoa shartnomasiga muvofiq kompensatsiya to‘lovlarini to‘lash”;
 o‘ninchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:
 “davlat soliq xizmati organlarida ishlab pensiyaga chiqqan xodimlarga bayramlarda mehnatga haq to‘lashning eng kam miqdorining bir baravari miqdorigacha va sog‘lig‘ini tiklash uchun bir yilda bir marotaba mehnatga haq to‘lashning eng kam miqdorining uch baravari miqdorigacha moddiy yordam berish”;
 “v” kichik bandning yettinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:
 “davlat soliq xizmati organlari xodimlari uchun kiyim-bosh (jumladan sport kiyimlari va formalari) sotib olish”;
 “e” kichik bandi quyidagi tahrirda bayon qilinsin:
 “Davlat soliq qo‘mitasining Hay’ati qaroriga asosan qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa xarajatlar uchun”;
 v) 13-band quyidagi tahrirda bayon qilinsin:
 “13. Mazkur Nizomning 12-bandi “a” kichik bandining ikkinchi, beshinchi va oltinchi hamda “b” kichik bandining uchinchi va to‘rtinchi xatboshilardagi to‘lovlarning aniq miqdori va mezonlari O‘zbekiston Respublikasi Davlat soliq qo‘mitasi tomonidan belgilangan yoki jamoa shartnomasida ko‘rsatilgan tartibda amalga oshiriladi.
 Bunda, maxsus unvon va ko‘p yil xizmat qilganlik uchun har oylik ustamalar miqdorini belgilashda mehnatga haq to‘lashga oid Yagona tarif setkasi bo‘yicha oshirilgan tarif koeffitsiyentlari bilan bir qatorda budjet muassasalari va tashkilotlari xodimlarini moddiy rag‘batlantirish maxsus jamg‘armasidan ustamalar, shaxsiy ustamalarni belgilashda esa ularning yig‘indisi miqdorlari qo‘shib hisob-kitob qilinadi”.