O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi qabul qilinganligining yigirma besh yilligi munosabati bilan jazoni ijro etish muassasalarida jazo oʻtayotgan mahkumlarni afv etish haqidagi materiallarni tayyorlash chora-tadbirlari toʻgʻrisida

02.10.2017
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 29-sentabrdagi F-5071-son farmoyishi
Insonparvarlik, shuningdek inson, uning hayoti, erkinligi, sha’ni, qadr-qimmati va boshqa ajralmas huquqlarini oliy qadriyat deb tan olish kabi umuminsoniy va konstitutsiyaviy prinsiplarning amalda ta’minlanishi, mamlakatimizda amalga oshirilayotgan barcha islohotlar va yangilanishlarning asosidir.
Qonunni buzgan, biroq oʻz qilmishining huquqqa xilofligini anglagan va tuzalish yoʻliga oʻtganligini qat’iyatlik bilan namoyon qilgan shaxslarga jamiyat va oʻz oilasi davrasiga qaytish imkonining berilishi, oʻzbek xalqining kechirimlilik, rahmdillik va bagʻrikenglik kabi azaliy qadriyatlarining roʻyobga chiqarilishi hisoblanadi.
Mahkumlarni afv etish, ya’ni shaxsni jazodan ozod qilish yoki unga nisbatan tayinlangan jazoni yengilrogʻi bilan almashtirish yuqorida sanab oʻtilgan prinsip va an’analarning bir koʻrinishi sifatida namoyon boʻladi.
Shu bilan birga, aholi bilan ochiq muloqot natijalari shundan dalolat bermoqdaki, sud amaliyotida jazoning sodir etilgan qilmishning ijtimoiy xavflilik darajasiga mutanosib boʻlishi, mahkumning shaxsini tavsiflovchi va aybini yengillashtiruvchi holatlarni hisobga olish yetarlicha toʻliq ta’minlanmayapti.
Amalga oshirilgan ishlar natijasida 274 ta jinoyat ishlari boʻyicha ayblov qayta malakalanganligi, jinoyat ishlarining 50 tasi qonun oʻzgarishi, 805 tasi javobgarlikka tortish muddatining oʻtib ketganligi, 26 tasi qilmishda jinoyat tarkibi mavjud emasligi munosabati bilan tugatilganligi bu haqda guvohlik bermoqda.
Yuqorida bayon etilganlarni, jazoni ijro etish muassasalarida jazo oʻtayotgan mahkumlarning afv etish haqida iltimosnomalar bilan qilgan murojaatlarini inobatga olib, shuningdek O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi qabul qilinganligining yigirma besh yilligi munosabati bilan:
1. Jazoni ijro etish muassasalarida jazo oʻtayotgan mahkumlarni afv etish haqidagi materiallarni tayyorlash boʻyicha maxsus komissiya (keyingi oʻrinlarda - Maxsus komissiya) 1-ilovaga muvofiq tarkibda;
jazoni ijro etish muassasalarida jazo oʻtayotgan mahkumlar shaxsini va ularga oid materiallarni oʻrganish boʻyicha ishchi guruhlar (keyingi oʻrinlarda - ishchi guruhlar) 2-ilovaga muvofiq tarkibda tashkil etilsin.
2. Maxsus komissiya (I.B.Abdullayev):
jazoni ijro etish muassasalarida jazo oʻtayotgan mahkumlar (keyinchalik - mahkumlar) shaxsini va ularga oid materiallarni joylarda ishchi guruhlar tomonidan sinchikovlik bilan, shu jumladan yakka tartibda suhbatlar oʻtkazish yoʻli bilan oʻrganilishini tashkil qilsin;
amalga oshirilgan ishlar natijasi boʻyicha 2017-yil 10-noyabrga kadar O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi afv etish masalalari boʻyicha komissiyaga koʻrib chiqish uchun tegishli takliflar va materiallarni, shu jumladan mahkumlarni afv etish haqidagi iltimosnomalarni taqdim etsin.
3. Ishchi guruhlar 2017-yil 30-oktabrga qadar:
a) O‘zbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi Jazoni ijro etish bosh boshqarmasining muassasalariga borib, mahkumlarga oid shaxsiy jildlarni, materiallarni va ularning shaxsini sinchikovlik bilan, shu jumladan yakka tartibda suhbatlar oʻtkazish orqali oʻrgansinlar va bunda quyidagilarga:
sodir etilgan qilmishning ijtimoiy xavflilik darajasiga, shu jumladan mahkumning jinoyat sodir etilishidagi ishtiroki darajasiga;
mahkumning qilmishiga chin koʻngildan pushaymonligiga;
jinoyat natijasida yetkazilgan moddiy zararning qoplanishiga, boshqa oqibatlarning bartaraf qilinishiga, shuningdek aybni yengillashtiruvchi va ogʻirlashtiruvchi boshqa holatlarning mavjudligiga;
sudlanganlik holatining mavjudligiga, shu jumladan sudlanganlikning tugallanganligi yoki olib tashlanganligiga;
mahkumning shaxsini tavsiflovchi ma’lumotlarga, uning yoshi, sogʻligining holati, oilaviy ahvoliga (qaramogʻida voyaga yetmagan farzandlar, mehnatga qobiliyatsiz er (xotin) va (yoki) keksa yoshdagi ota-onasi mavjudligiga);
jazoning sodir etilgan qilmishning ijtimoiy xavflilik darajasiga mutanosibligiga alohida e’tibor qaratsinlar;
b) amalga oshirilgan ishlar boʻyicha Maxsus komissiyaga tegishli takliflar va materiallarni, shu jumladan mahkumlarni afv etish haqidagi iltimosnomalarni taqdim etsinlar.
4. Maxfiy.
5. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi afv etish masalalari boʻyicha komissiya (A.X.Shadmanov) 2017-yil 20-noyabrga qadar Maxsus komissiya tomonidan afv etish haqidagi iltimosnomalar bilan taqdim etilgan materiallarni koʻrib chiqsin va tuzalish yoʻliga qat’iy oʻtgan mahkumlarni afv etish boʻyicha qonunchilikda belgilangan tartibda takliflar kiritsin.
6. Mazkur farmoyishning ijrosini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Davlat maslahatchisi O.B.Murodov va O‘zbekiston Respublikasi Bosh prokurori I.B.Abdullayev zimmasiga yuklansin.
O‘zbekiston Respublikasi

           Prezidenti                                                                                    Sh.Mirziyoyev