QIShLOQ XO‘JALIK KORXONALARINING OILA (JAMOA) PUDRATLARIDA VA BOShQA IChKI XO‘JALIK BO‘LINMALARIDA ChEK DAFTARChALARIDAN FOYDALANISh TARTIBI TO‘G‘RISIDA

Ushbu Nizom Vazirlar Mahkamasining “1999-yilda paxta xomashyosi va boshoqli ekinlar doni xarid narxlari va ichki xo‘jalik iqtisodiy mexanizmini takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi 1999-yil 15-maydagi 248-sonli qaroriga hamda Qishloq xo‘jaligida iqtisodiy islohotlarni chuqurlashtirish bo‘yicha Respublika komissiyasi yig‘ilishining 2000-yil 11-avgustdagi 5-sonli bayonnomasi topshirig‘iga asosan ishlab chiqilgan va 2000-yil 29-sentabrdagi 6-sonli yig‘ilish bayonnomasi bilan tasdiqlangan.
 Chek tizimini tatbiq etishdan maqsad, xo‘jaliklarda ishlab chiqarish xarajatlarini hisobga olish va nazorat qilish asosida oila (jamoa) pudrati va ichki xo‘jalik bo‘linmalarida sarf-xarajatlarni kamaytirish mexanizmini joriy qilishdan iborat.
 1. Chek daftarchalari ichki xo‘jalik hisobida ishlovchi oila (jamoa) pudratchilari va bo‘linmalar bilan hisob-kitoblarini olib borish uchun mo‘ljallangan. 
 2. Chek daftarchasi har bir ekin turi uchun yuritilib, hisobot davrida sarflangan xarajatlar moddalari bo‘yicha alohida hisobga olib boriladi. 
 3. Oila(jamoa) pudratchilari va boshqa ichki xo‘jalik bo‘linmalarida ishlatiladigan chek daftarchasining namunaviy shakli 1-ilovaga muvofiq yuritiladi. 
 4. Xo‘jalikning Moliya-hisob markazida har bir pudratchi va ichki xo‘jalik bo‘linmalari uchun alohida hisobvaraqasi ochiladi, har bir pudratchi yoki ichki bo‘linmaning xarajat va daromadi alohida hisobga olinadi, birining xarajat va daromadi ikkinchisining hisobidan qoplanishi qat’iyan man etiladi. Moliya-hisob markazi boshlig‘i oila (jamoa) pudratchilarning va ichki xo‘jalik bo‘linmalarining daromad va xarajatlarini alohida-alohida hisobga olishni tashkil qilish uchun shaxsan javobgar hisoblanadi. 
 5. Qishloq xo‘jalik korxonalarida yetishtiriladigan har bir qishloq xo‘jalik mahsulotlari uchun texnologik jarayonlar xaritasi ishlab chiqiladi va shu asosida sarflanadigan xarajatlarining limiti belgilanadi. 
 6. Texnologik jarayonlar xaritasi va me’yoriy hujjatlar asosida xo‘jalikda faoliyat ko‘rsatayotgan har bir oila (jamoa) pudratchilari va ichki xo‘jalik bo‘linmalari uchun ajratilgan yer maydoni, ekin turiga qarab xarajatlar limiti hisoblab chiqiladi va chek daftarchalarida ko‘rsatilib pudratchilarga yetkaziladi. 
 7. Chek daftarchalarini tayyorlash uchun mablag‘lar bilan ta’minlash: 
 Davlat ehtiyoji uchun xarid qilinadigan qishloq xo‘jalik mahsulotlari uchun zarur bo‘lgan chek daftarchalarini tayyorlash bilan bog‘liq barcha xarajatlar uchun mablag‘lar Moliya vazirligi huzuridagi “Jamg‘arma” tomonidan ajratiladi; 
 boshqa qishloq xo‘jaligi mahsulotlari uchun zarur bo‘lgan chek daftarchalarini tayyorlash viloyat, tuman hokimliklari, Qishloq va suv xo‘jaligi boshqarmalari bilan birgalikda xo‘jaliklar hisobidan mablag‘lar ajratilib markazlashgan usulda Nizomda ko‘rsatilgan shakllarda tayyorlanadi va joylarga yetkaziladi. 
 8. Chek daftarchalari va pattalari xo‘jalik Moliya-hisob markazida raqamlanadi, ro‘yxatga olinadi. Qishloq xo‘jaligi mahsuloti yetishtirish uchun ichki xo‘jalik shartnomasi tuzilgan kundan boshlab 10 kun muddat ichida oila (jamoa) pudratchi va boshqa ichki xo‘jalik bo‘linmalariga me’yoriy hujjatlar asosida limitlari ko‘rsatilgan chek daftarchalari tarqatiladi. Pudratchi chekni olganligi to‘g‘risida tegishli daftarga imzo qo‘yadi. 
 9. Chek daftarchasiga yozilgan ma’lumotlarning to‘g‘riligini tasdiqlab xo‘jalik rahbari, bosh hisobchi va bosh iqtisodchi imzo qo‘yadi, hamda xarajat limitlarining to‘g‘riligi uchun javobgar hisoblanadilar. 
 Texnika xizmatida har bir agrotexnik tadbir bo‘yicha kalkulatsiya ishlab chiqiladi va oila pudratchisining ekin turiga qarab (ish turi bo‘yicha 1 gektar xizmat haqidan kelib chiqib aniqlangan) qiymati chek daftarchasiga ilova sifatida beriladi.
 10. Pudratchi xo‘jalik rahbariyatidan chek daftarchasida belgilab berilgan limit miqdorida urug‘, mineral o‘g‘it va boshqa ishlab chiqarish uchun zarur bo‘lgan moddiy boyliklarni va texnika ajratilishini talab qilib olishga haqli. 
 11. Oila (jamoa) pudratchisi va ichki bo‘linmalar boshliqlari chek daftarchasida xo‘jalik omboridan olingan urug‘, mineral o‘g‘it va boshqa moddiy boyliklar miqdorini hamda summasini ko‘rsatgan holda, texnikada bajarilgan xizmat uchun uning turi va hajmi ko‘rsatilgan chek yozib beradilar. 
 12. Chekning belgilangan joyiga, chek oluvchi va beruvchi imzo qo‘yadi, chek pattasi Moliya-hisob markaziga, ombor mudiri va mexanizatorga beriladi, chekning asosiy qismi oila (jamoa) pudratchisida qoladi. 
 13. Ombor mudiri, boshqa hisobdor shaxslar va mexanizatsiya hisobchisi qabul qilingan chek pattalari asosida tuzilgan ro‘yxatlarni Moliya-hisob markaziga topshiradilar va markazda taqdim etilgan chek pattalariga asosan sarflangan xarajatlar pudratchilarining shaxsiy hisob varaqalariga yozib boriladi. 
 14. Ishlab chiqarishga sarflangan moddiy boyliklar (urug‘, o‘g‘it, material va buyumlar)ni hisobdan chiqarishda chek ma’lumotlari va ichki xo‘jalik yuk xatlari asosida oila (jamoa) pudratchilari xo‘jaliklarning ichki bo‘linmalari bo‘yicha xo‘jalikning joylashgan o‘rni va mahsulot ishlab chiqarishga ixtisoslashuvi xususiyatlariga qarab (bo‘lim yoki hududlar bo‘yicha) ro‘yxat-dalolatnomalar tuzilib belgilangan tartibda hisobdan chiqariladi. 
 15. Har bir pudratchi tomonidan yetishtirilgan mahsulot ichki xo‘jalik yuk xati, tayyorlov tashkilotlarining qabul qilish kvitansiyalari asosida, pudratchining shaxsiy varaqasiga kirim- chiqim qilib boriladi. 
 Mahsulot xo‘jalikka topshirilgandan keyin 10 kun ichida pudratchi chek daftarchasini Moliya-hisob markaziga topshiradi. Moliya hisob markazi har bir pudratchi shaxsiy hisob varaqasida qilingan xarajatlar, yil davomida moddiy boyliklar baholarining o‘zgarishlarini hisobga olib yillik xarajatlar limitlarini haqiqiy baholarda qayta aniqlaydi hamda daromadlarni, shartnomada ko‘rsatilgan majburiyatlarni inobatga olib chek daftarchasi topshirilgan kundan boshlab bir oy ichida yakuniy hisob-kitob qiladi va moliyaviy natijalari haqida pudratchi tanishtiriladi.
 16. Qishloq xo‘jalik korxonalarida chek daftarchasining harakat tuzilmasi 2 va 2a-ilovalariga muvofiq olib boriladi. 
 17. Qishloq xo‘jalik korxonalarida joriy yilning yakuniy natijalari xo‘jalik, bo‘linma va oila (jamoa) pudratchilari bo‘yicha moliyaviy natijalari umumiy yig‘ilishda muhokama qilinadi. 
 18. Moliya hisob markazi tomonidan oila (jamoa) pudratchilari va boshqa ichki xo‘jalik bo‘limlariga berilgan chek daftarlarini qalbakilashtirish va uning shakllarini o‘zgartirish, unga noto‘g‘ri ma’lumotlar kiritish hollari aniqlangan taqdirda tegishli shaxslarga nisbatan jinoiy javobgarlikkacha bo‘lgan jazo choralari ko‘riladi. 
 Chek daftarchasi ichki xo‘jalik bo‘linmalarida xarajatlarni hisobga olish uchun mo‘ljallangan
 A — Davlat ehtiyoji uchun qishloq xo‘jalik mahsulotlarini yetishtirish jamg‘armasi tomonidan paxta, g‘alla va sholi uchun bo‘nak mablag‘lari beriladi. 
 B — Xizmat ko‘rsatuvchi bank xo‘jalikning Moliya-hisob markaziga bo‘nak mablag‘larni ko‘chiradi. 
 V - Tayyorlovchi tashkilotlar bilan hisob-kitoblar.
 I. Moliya-hisob markazi ichki xo‘jalik bo‘linmalariga limitlari to‘ldirilgan chek daftarchalarini beradi. Chek bilan quyidagi operatsiyalar amalga oshiriladi: 
 1. Pudratchi olingan urug‘lik, o‘g‘it, zaharli ximikatlar va ko‘rsatilgan xizmatlar uchun chek beradi. 
 2. Berilgan chek asosida pudratchilarga urug‘lik, o‘g‘it, zaharli ximikatlar beriladi va xizmatlar ko‘rsatiladi. 
 3. Pudratchi hisoblangan mehnat haqi (bo‘nak) uchun chek beradi.
 4. Moliya-hisob markazi pudratchiga mehnat haqi beradi.
 5. Berilgan o‘g‘it, urug‘lik, zaharli ximikatlar va ko‘rsatilgan xizmatlar uchun olingan chek pattalari ro‘yxat qilinib, tarmoqlar bo‘yicha xo‘jaliklarning Moliya-hisob markaziga topshiriladi. 
 6. Etishtirilgan qishloq xo‘jalik mahsuloti xo‘jalikning mahsulotni topshiruvchi mas’ul xodimiga topshiriladi. Xo‘jalikning mahsulotni topshiruvchi mas’ul xodimiga qabul qilingan qishloq xo‘jalik mahsuloti uchun pudratchiga ichki xo‘jalik yuk xati yozib beradi va mahsulotni tayyorlov tashkilotiga topshiradi. 
 7. Tayyorlov tashkiloti pudratchining o‘zi topshirgan mahsuloti yuk xatlari yoki qabul qilish pattasini yozib beradi. 
 8. Pudratchi topshirilgan mahsulot uchun olingan yuk xatlarini yoki pattalarni Moliya-hisob markaziga topshiradi. 
 9. Pudratchi chek daftarchasini mavsum tugagandan keyin moliya-hisob markaziga topshiradi.