Ko‘p kvartirali uyning yerto‘lasidan foydalanish chora-tadbirlari to‘g‘risida

Respublikaning barcha hududlarida tadbirkorlikni rivojlantirish, ko‘p kvartirali uylarning yerto‘la qismlaridan foydalangan holda tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirish uchun imkoniyatlar yaratish hamda ushbu jarayonni yanada tartibga solish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
 1. Quyidagilarni nazarda tutuvchi Ko‘p kvartirali uyning yerto‘lasidan foydalanish tartibi to‘g‘risidagi nizom 1-ilovaga muvofiq tasdiqlansin:
 ko‘p kvartirali uyning yerto‘lasini (keyingi o‘rinlarda — yerto‘la) foydalanishga berish va saqlash tartibi, foydalanishda belgilanadigan asosiy talablar;
 yerto‘lada shug‘ullanish mumkin bo‘lgan va mumkin bulmagan faoliyat turlari, shuningdek, yerto‘ladan foydalanuvchilarning huquq va majburiyatlari;
 yerto‘ladan foydalanish tartibiga rioya etmaganlik uchun javobgarlik va nizolarni hal etish tartibi.
 2. Belgilab qo‘yilsinki:
 yerto‘ladan foydalanish ko‘p kvartirali uydagi joylar mulkdorlarining roziligiga asosan amalga oshiriladi;
 yerto‘ladan joylar faqat yerto‘lada shug‘ullanishi mumkin bo‘lgan faoliyat turlarini amalga oshirish uchun beriladi;
 yerto‘lada shug‘ullanish mumkin bo‘lgan faoliyat turini yong‘inga qarshi va texnik shartlarning minimal talablari asosida tashkil etishga ruxsat beriladi;
 yerto‘ladan foydalanganlik uchun to‘lanadigan ijara to‘lovlarining eng kam miqdorlari tegishlicha Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari tomonidan tasdiqlanadi;
 yerto‘ladan foydalanganlik uchun to‘lab beriladigan ijara to‘lovlari ushbu ko‘p kvartirali uyning umumiy mol-mulkini saqlash xarajatlariga yo‘naltiriladi.
 3. O‘zbekiston Respublikasi Uy-joy kommunal xizmat ko‘rsatish vazirligi, Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari ko‘p kvartirali uyning yerto‘lasidan foydalanish tartibiga qat’iy rioya etilishi yuzasidan nazorat o‘rnatsin.
 4. O‘zbekiston Respublikasi Hukumatining 2-ilovaga muvofiq ayrim qarorlariga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritilsin.
 5. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasi Bosh vazirining birinchi o‘rinbosari A.J. Ramatov va Uy-joy kommunal xizmat ko‘rsatish vaziri Sh.S. Xidoyatov zimmasiga yuklansin.
 1. Mazkur hujjat O‘zbekiston Respublikasining Uy-joy kodeksi, Shaharsozlik kodeksi, “Ko‘p kvartirali uylarni boshqarish to‘g‘risida”gi Qonuniga muvofiq ko‘p kvartirali uylarning yerto‘lasidan foydalanish tartibini belgilaydi.
 2. Mazkur hujjatda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:
 ko‘p kvartirali uy — ko‘p kvartirali uyga tutash yer uchastkasiga yoxud bunday uydagi umumiy foydalaniladigan joylarga mustaqil chiqish yo‘laklariga ega bo‘lgan ikki va undan ortiq kvartiralar majmuidir. Ko‘p kvartirali uy ulushli mulk huquqi asosida joylarning mulkdorlariga tegishli bo‘lgan umumiy mulk elementlarini o‘z ichiga oladi;
 yerto‘la — ko‘p kvartirali uydagi joy mulkdorlariga umumiy mulk huquqi asosida tegishli bo‘lgan yashash uchun mo‘ljallanmagan joy;
 yerto‘ladan foydalanuvchi — ko‘p kvartirali uyning yerto‘lasini shartnoma asosida ijaraga yoki tekin foydalanishga olgan jismoniy va yuridik shaxslar;
 yerto‘ladan foydalanish maqsadi — ko‘p kvartirali uyning yerto‘lasida yerto‘ladan foydalanuvchi shug‘ullanishi mumkin bo‘lgan faoliyat turi;
 ko‘p kvartirali uyni boshqarish organi — ko‘p kvartirali uylarni saqlash va undan foydalanish bo‘yicha xizmat ko‘rsatuvchi subyekt (boshqaruvchi tashkilot, boshqaruvchi, uy kengashi, joylarning mulkdorlari shirkati).
 3. Yerto‘la yoki uning bir qismini yerto‘ladan foydalanuvchiga berish ko‘p kvartirali uydagi joylar mulkdorlari umumiy yig‘ilishining qarori asosida amalga oshiriladi.
 4. Jismoniy va yuridik shaxslar yerto‘lani foydalanishga olish uchun ko‘p kvartirali uyni boshqarish organiga yozma ravishda murojaat qiladi.
 5. Yozma murojaatga quyidagi hujjatlar va ma’lumotlar ilova qilinadi:
 yuridik shaxsning davlat ro‘yxatidan o‘tkazilganligi to‘g‘risida guvohnoma (jismoniy shaxs bo‘lsa uning shaxsini tasdiqlovchi hujjat) nusxasi;
 amalga oshirilishi rejalashtirilayotgan faoliyat turi, yerto‘ladan foydalanish maqsadi, yerto‘ladan talab etilayotgan maydon o‘lchami to‘g‘risida to‘liq ma’lumot.
 Yerto‘lani faoliyat turiga moslashtirish hamda qulayligini yanada oshirish maqsadida joyni ta’mirlash va qayta rejalashtirish ishlari talab etilgan taqdirda, bu to‘g‘risida ma’lumot taqdim etiladi.
 6. Yerto‘lani ijaraga olish to‘g‘risida yozma murojaatni qabul qilgan ko‘p kvartirali uyni boshqarish organi uch kundan kechiktirmasdan ushbu masalani muhokama qilish to‘g‘risida joylar mulkdorlarining umumiy yig‘ilishini chaqirish to‘g‘risida e’lonni yig‘ilish o‘tkazilish kunidan kamida o‘n kun oldin har bir kirish yo‘lagiga osib qo‘yish yoki e’lonni mulkdorlarga imzo qo‘ydirib topshirish yohud umumiy yig‘ilishda so‘rovnoma o‘tkazish orqali qaror qabul qilish uchun umumiy yig‘ilish qarorining loyihasini har bir mulkdorga yuborish orqali xabardor qiladi.
 E’londa yig‘ilish o‘tkazish joyi, sanasi, vaqti va umumiy yig‘ilish kun tartibi to‘g‘risidagi ma’lumotlar aks ettiriladi.
 Umumiy yig‘ilishda so‘rovnoma o‘tkazish orqali qaror qabul qilish uchun yuborilgan umumiy yig‘ilishning qarori loyihasida yig‘ilish tashabbuskori to‘g‘risidagi ma’lumotlar, qaror yuborilishi lozim bo‘lgan joy va manzil, ovoz berish uchun nazarda tutilgan, besh kundan kam bo‘lishi mumkin bo‘lmagan muddat, shuningdek, boshqa zarur axborot ko‘rsatiladi.
 7. Ko‘p kvartirali uyning yerto‘la qismini foydalanishga berish yuzasidan umumiy yig‘ilishda qaror qabul qilinishi uchun barcha joylar mulkdorlarining yoki ular vakillarining ellik foizidan ko‘prog‘i hozir bo‘lishi kerak. Umumiy yig‘ilishning qarori, agar uni yoqlab umumiy yig‘ilishda hozir bo‘lgan joylar mulkdorlarining yoki ular vakillarining ellik foizidan ko‘progi ovoz bersa, qabul qilingan deb hisoblanadi.
 Umumiy yig‘ilish qarori so‘rovnoma o‘tkazish orqali qabul qilinganda mulkdorlarning kun tartibidagi masala bo‘yicha qaror loyihasining asliga qo‘yilgan imzo (ovoz)lar soni qaysi qaror loyihasi masalasi bo‘yicha tegishli ovozlar (yoqlab, qarshi yoki betaraf) soni ko‘p to‘plangan bo‘lsa, o‘sha masala bo‘yicha qaror qabul qilingan hisoblanadi.
 Kvorum mavjud bo‘lmaganda yoki umumiy yigilish qarorini qabul qilish uchun ovozlar soni yetarli bo‘lmagan taqdirda, ko‘p kvartirali uyning yerto‘la qismini foydalanishga berish masalasi rad etiladi.
 8. Yerto‘ladan foydalanuvchi uchun to‘lanadigan ijara to‘lovlarining eng kam miqdorlari tegishlicha Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari tomonidan tasdiqlanadi.
 Yerto‘ladan foydalanganlik uchun to‘lanadigan ijara to‘lovlari ulushli mulk ishtirokchilarining ulushlariga mutanosib ravishda ushbu ko‘p kvartirali uyning umumiy mol-mulkini saqlashga yo‘naltiriladi.
 9. Yerto‘lani foydalanishga berish yuzasidan qabul qilingan umumiy yig‘ilish qarori qabul qilingan kundan boshlab ko‘p kvartirali uyni boshqarish organi besh ish kunidan kechiktirmasdan umumiy yig‘ilishda qabul qilingan qarorga muvofiq yerto‘ladan foydalanuvchi bilan qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda ijaraga yoki tekin foydalanishga berish to‘g‘risidagi shartnomani tuzish chorasini ko‘radi.
 10. Ko‘p kvartirali uyning yerto‘lasida mazkur Nizomning 11-bandidagi cheklovlarga rioya qilgan holda quyidagi faoliyat turlari bilan shug‘ullanishga yo‘l qo‘yiladi:
 1) oziq-ovqat va nooziq-ovqat tovarlari bilan savdo qilish (do‘konlar, kioskalar, do‘konchalar va boshqalar);
 2) maishiy xizmat ko‘rsatish (sartaroshxonalar, poyabzal tikish va ta’mirlash, optika, soat sozlash ustaxonalari, tikuvchilik va kashtachilik, atelye);
 3) umumiy ovqatlanish (restoranlar, kafe, kafeteriylar, muzqaymoq va chanqovbosdi ichimliklar barlari, gazakxonalar);
 4) bank xizmatlari ko‘rsatish (banklarning bo‘limlari va valyuta almashtirish punktlari);
 5) aloqa xizmatlari ko‘rsatish (pochta bo‘limi) va kuryerlik faoliyati;
 6) gazetalar, jurnallar va kitob mahsulotlari bilan savdo qilish;
 7) bijuteriya va jevaklarni tayyorlash va ta’mirlash;
 8) gulchambarlar, sun’iy gullar va gul marjonlarini tayyorlash;
 9) rassomchilik va haykaltaroshlik;
 10) xizmat ko‘rsatish va tadbirkorlarning ofislari hamda idoralari;
 11) video va fotosuratga olish hamda kompyuter xizmatlari;
 12) tarjima va tahrir xizmatlari;
 13) dizayn, chizmachilik-grafika xizmatlari;
 14) kiyim-kechak va idishlarni ijaraga berish xizmati;
 15) rieltorlik faoliyati;
 16) gazlamalarga naqshlar solish, trafaretli bosma va qo‘lda rasm chizish xizmatlari;
 17) jismoniy tarbiya va sport muassasalari faoliyati;
 18) davlat tashkilotlarini joylashtirish;
 19) sug‘urta tashkilotlarini joylashtirish.
 11. Ko‘p kvartirali uyning yerto‘lasida quyidagi faoliyat turlari bilan shug‘uldanishga yo‘l qo‘yilmaydi:
 uyni qurishda o‘tiriladigan joylari soni loyiha hujjatlarida nazarda tutilmagan, shuningdek, soat 23.00dan keyin ham ishlaydigan umumiy ovqatlanish korxonalari, restoranlar, kafelar, kafeteriylar, barlar;
 kimyoviy tovarlar, sabzavot va baliq mahsulotlarini, shuningdek, gaz ballon, kimyo vositalari, yengil alangalanuvchi va yonuvchi suyuqliklar hamda portlab yonish xavfliligi jihatidan xavfli bo‘lgan boshqa moddalar va materiallar bor bo‘lgan mahsulotlarni sotuvchi do‘konlar;
 o‘z ishlab chiqarishida tez yonuvchi moddalarni qo‘llovchi kimyoviy tozalash xonalari;
 10 tadan ortiq ish o‘rniga ega bo‘lgan poyabzal tikish va ta’mirlash ustaxonalari;
 hammomlar va saunalar;
 aloqa tarmoq stansiyalari, shaharlararo aloqaning kecha-kunduz foydalaniladigan so‘zlashuv punktlari va telegraf;
 jamoat hojatxonalari;
 marosimlar bilan bog‘liq xizmatlar ko‘rsatish muassasalari;
 sanoat korxonalari faoliyatining barcha turlari;
 uy hayvonlari va parrandalari boqishga yoki ko‘paytirishga mo‘ljallangan joylar;
 jismoniy va yuridik shaxslarning transport vositalari uchun garajlar (maxsus loyixa asosida qurilgan garajlar bundan mustasno);
 yashash joylari, kinoteatr, yotoqxona va mehmonxonalar tashkil etish.
 12. Yerto‘ladan mazkur Tartibning 10-bandida belgilangan faoliyat turlaridan boshqa maqsadlarda foydalanishga yo‘l qo‘yilmaydi.
 13. Kirish joylari aholining uyga kirish eshiklaridan alohida bo‘lgan va balandligi 2,2 metr va undan yuqori bo‘lgan yerto‘lani foydalanishga berishga ruxsat etiladi.
 14. Yerto‘ladan foydalanish istiqomat qiluvchilarning yashash va yashash uchun mo‘ljallanmagan joylardan qulay hamda xavfsiz foydalanishiga salbiy ta’sir ko‘rsatmasligi kerak.
 15. Yerto‘lani ta’mirlash va saqlash uchun xarajatlar hamda ijara haqi ko‘p kvartirali uyni boshqarish organi bilan yerto‘ladan foydalanuvchi o‘rtasida umumiy yig‘ilish qarori asosida tuzilgan shartnomaga ko‘ra belgilanadi.
 16. Yerto‘lani saqlash uning texnik va sanitariya holatini saqlab turish, unga xizmat ko‘rsatish, ta’mirlash hamda yerto‘lani asrashga va undan foydalanish bo‘yicha zarur shart-sharoitlarni yaratishga qaratilgan boshqa faoliyatni o‘z ichiga oladi.
 17. Yerto‘ladan foydalanish bo‘yicha shartnomada boshqacha tartib nazarda tutilgan bo‘lmasa, yerto‘ladan foydalanuvchi foydalanib turgan joyning tegishli ta’mirlash xarajatlarini o‘z hisobidan amalga oshirishi shart.
 18. Foydalanishdagi joyning qulayligini oshirish maqsadida ta’mirlash va qayta rejalashtirish ishlarini binoning va muhandislik kommunikatsiyalarining konstruktiv sxemasi buzilishiga hamda binoning tayanch qobiliyati va zilzilaga bardoshliligi pasayishiga yo‘l qo‘ymasdan amalga oshirishi kerak.
 Qayta rejalashtirish ishlari qonunchilik hujjatlariga muvofiq vakolatli organ tomonidan beriladigan obyektni qayta ixtisoslashtirish va rekonstruksiya qilish uchun ruxsatnoma asosida amalga oshiriladi.
 19. Yerto‘lani o‘zboshimchalik bilan o‘zgartirgan, qayta rejalashtirgan yoki rekonstruksiya qilgan, muhandislik-kommunikatsiya tizimlari joylashuvini o‘zgartirgan yoxud qo‘shimcha ravishda sanitariya-texnik qurilmalari va boshqa qurilmalarni o‘rnatgan yerto‘ladan foydalanuvchi O‘zbekiston Respublikasi Uy-joy kommunal xizmat ko‘rsatish vazirligi huzuridagi Ko‘p xonadonli uy-joy fondidan foydalanish sohasini nazorat qilish inspeksiyasining majburiy ko‘rsatmasiga binoan uni o‘z holatiga qaytarishi hamda sudning qaroriga ko‘ra yetkazilgan zararni qoplashi shart.
 20. Yerto‘ladan foydalanishda quyidagilar taqiqlanadi:
 ko‘p kvartirali uyning yon-atrofidagi yo‘laklarda, fasad qismlarida, umumiy foydalanish hududlarida har xil ko‘rsatkichlar, peshlavhalar, flagshtoklar, me’morchilik detallari, reklamalar, palatkalar, turli yozuvlar, afishalar, plakatlar, har xil e’lonlar va boshqalarni ko‘p kvartirali uyni boshqarish organining yozma roziligisiz o‘rnatish;
 yerto‘ladan foydalanish natijasida maishiy va boshqa chiqindilarni belgilanmagan joylarga to‘kish, tashlash va yoqish;
 favqulodda vaziyatlarda yerto‘ladagi o‘tiladigan joylar, umumiy yo‘laklar, qo‘shimcha o‘tish va chiqish joylarini turli buyumlar va asbob-uskunalar bilan tirband qilish;
 yerto‘la evakuatsiya yo‘llari, zinapoyalar va yo‘laklarda yonuvchi gaz bilan to‘ldirilgan ballonlarni, yengil alangalanuvchi va yonuvchi suyuqliklarni, aerozol idishdagi tovarlarni hamda boshqa portlash va yonish xavfi bor modda va materiallarni saqlash va ulardan foydalanish, xo‘jalik xonalarini tashkil etish;
 yerto‘lada binoning konstruktiv qismlariga zarar yetkazuvchi ishlarni amalga oshirish;
 ko‘p kvartirali uyning loyiha hujjatlarida ko‘zda tutilmagan hollarda yerto‘lada transport vositalarining istalgan turini saqlash, ularni tuzatish va yuvish;
 yerto‘lada o‘zboshimchalik bilan isitish qozonlari, radiatorlarni o‘rnatish yoki ularning isitish maydonini kengaytirish, quvurlarga kranlar o‘rnatish, elevator uzellarini sozlash, issiq suv, kanalizatsiya quvurlari va boshqa tarmoqlar sxemalarini o‘zgartirish, umumiy foydalanishga mo‘ljallangan joylarni egallab olish, shuningdek, muhandislik-kommunikatsiya tizimlariga borish imkoniyatini cheklab qo‘yish;
 soat 23.00dan boshlab soat 8.00 gacha tovush darajasi 45dBAdan ortiq bo‘lgan televizorlar, radiopriyomniklar va ovoz chiqaruvchi boshqa apparaturalardan, shuningdek, yashovchilarning tinchligini buzuvchi boshqa qurilmalardan foydalanish;
 fuqarolarning hayotiga, sog‘lig‘iga, mol-mulkiga yoki atrof muhitga xavf tug‘diradigan yerto‘laning yoki uyning konstruktiv qismlari tayanch qobiliyati hamda zilzilaga bardoshliligini buzuvchi, shovqin va tebranish hosil qiluvchi hamda havoni iflos qiluvchi ishlarni amalga oshirish yoki boshqa harakatlarni sodir etish.
 21. Yerto‘laning kirish joylari aholi uylariga kirish eshigidan alohida bo‘lishi, evakuatsiya yo‘llari yonuvchan qurilish materiallari bilan pardozlanmasligi, avtomatik yong‘indan darak berish va evakuatsiyani boshqarish tizimlari bilan jihozlanishi, tutun tortish tizimlari nazarda tutilishi hamda yong‘inni o‘chirishning birlamchi vositalari bilan ta’minlangan bo‘lishi shart. Ayrim hollarda davlat yong‘in nazorati organining tavsiyasiga muvofiq avtomatik yong‘in o‘chirish qurilmalari bilan ta’minlanadi.
 22. Yerto‘lada havo va tutun tortish ventilatsiya tizimi bo‘lishi shart. Bunday ventilatsiya tizimi mavjud bo‘lmagan yerto‘laning tashqi devorlari yong‘in xavfsizligi talablariga muvofiq havo va tutun tortish tuynuklari bilan jihozlanishi zarur.
 23. Yerto‘ladan foydalanuvchi:
 foydalanish joyini, yerto‘ladan foydalanish bilan bog‘liq bo‘lgan ko‘p kvartirali uyga tutash yer uchastkasi, umumiy foydalaniladigan joylarning, shuningdek, umumiy mol-mulkning lozim darajadagi texnik va sanitariya holatini saqlashga, ularga oid xarajatlarni qoplashda ishtirok etishga hamda qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda va muddatlarda to‘lashga;
 muhandislik kommunikatsiyalariga (elektr tarmoqlari, ichimlik suv, oqova suv, issiqlik hamda gaz ta’minoti quvurlari, jihozlari va boshqalarga) ehtiyotkorlik bilan munosabatda bo‘lishga;
 ichimlik suv va elektr energiyasidan foydalanganda hisoblagichlarni o‘rnatishga;
 yerto‘laning muhandislik kommunikatsiyalarida nosozliklar aniqlangan taqdirda, darhol avariyalarni bartaraf etishning mumkin bo‘lgan chora-tadbirlarini ko‘rishga hamda zarur hollarda tegishli avariya-dispetcherlik xizmatiga xabar berishga;
 avariya holatlari yuz berganda kecha-kunduzning istalgan soatida foydalanib turgan joyiga avariyalarni bartaraf etish uchun tegishli avariya-dispetcherlik xizmati xodimlarining kirishini ta’minlashga majburdir.
 24. Yerto‘ladan foydalanuvchi tomonidan yerto‘lani boshqa shaxslarga sotishga, hadya etishga, garovga qo‘yishga va ijaraga berishga yo‘l qo‘yilmaydi.
 25. Ko‘p kvartirali uydagi joylar mulkdorlari yerto‘ladan umumiy yig‘ilish qarori asosida mazkur Nizomda shug‘ullanishi mumkin bo‘lgan faoliyat turlari bilan shug‘ullanish hamda uy-joy qonunchiligiga zid bo‘lmagan boshqa maqsadlarda foydalanish huquqiga ega.
 26. Mazkur Nizom talablarining buzilishida aybdor bo‘lgan shaxslar qonunchilik hujjatlariga muvofiq javobgar bo‘ladilar.
 1. Vazirlar Mahkamasining 2000-yil 24-yanvardagi 22-son qarori bilan tasdiqlangan Ko‘p kvartirali uylardagi yashash uchun mo‘ljallanmagan joylardan foydalanish tartibi to‘g‘risidagi nizomda:
 a) 2-banddda:
 “b” kichik bandidagi “o‘tkazilgan joylar” degan so‘zlardan keyin, qayta jihozlangan yerto‘la va yarim yerto‘la hamda texnik maqsadlarga mo‘ljallangan joylar bundan mustasno” degan so‘zlar bilan to‘ldirilsin.
 “v” kichik bandi chiqarib tashlansin;
 b) ilovaning 6-bandi o‘n uchinchi xatboshidan “va qayta jihozlangan yerto‘lalar va yarim yerto‘lalarda” so‘zlari chiqarib tashlansin.
 2. Vazirlar Mahkamasining 2006-yil 30-maydagi 100-son qarori bilan tasdiqlangan Xususiy uy-joy mulkdorlari shirkatining namunaviy ustavining 4.2-bandidagi “podvallar” so‘zi “yerto‘lalar” so‘zi bilan almashtirilsin.