Xususiy tadbirkorlar tomonidan xodimlarni yollagan holda tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirish tartibi to‘g‘risidagi nizomni tasdiqlash haqida

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Xususiy mulk, kichik biznes va xususiy tadbirkorlikni ishonchli himoya qilishni ta’minlash, ularni jadal rivojlantirish yo‘lidagi to‘siqlarni bartaraf etish chora-tadbirlari to‘g‘risida” 2015-yil 15-maydagi PF-4725-son Farmoniga muvofiq Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
 1. Xususiy tadbirkorlar tomonidan xodimlarni yollagan holda tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirish tartibi to‘g‘risidagi nizom 1-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
 2. O‘zbekiston Respublikasi Davlat soliq qo‘mitasi xususiy tadbirkorlar tomonidan yollangan xodimlar cheklangan sonining belgilangan mezonlariga rioya etishi yuzasidan nazorat o‘rnatsin, shuningdek yollanadigan xodimlarni belgilangan tartibda rasmiylashtirmasdan faoliyatni amalga oshirayotgan xususiy tadbirkorlarni aniqlashga doir chora-tadbirlarni kuchaytirsin.
 3. O‘zbekiston Respublikasi Hukumatining 2-ilovaga muvofiq ayrim qarorlariga o‘zgartirishlar va qo‘shimcha kiritilsin.
 4. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasi Bosh vazirining birinchi o‘rinbosari R.S. Azimov zimmasiga yuklansin. 
 1. Ushbu Nizom xususiy tadbirkorlar tomonidan xodimlarni yollagan holda tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirish tartibini belgilaydi.
 Ushbu Nizomning amal qilishi yuridik shaxs tashkil etmagan oilaviy tadbirkorlik subyektlariga tatbiq etilmaydi.
 2. Xodimlarni yollamasdan faoliyatni amalga oshiradigan xususiy tadbirkorlar uchun qonunchilikda xususiy tadbirkorlar uchun nazarda tutilgan davlat ro‘yxatidan o‘tkazish, hisobga qo‘yish va ruxsat beruvchi hujjatlarni rasmiylashtirishning belgilangan tartibi amal qiladi.
 3. Xususiy tadbirkor xodimlarni yollashni bankda qonunchilikda belgilangan tartibda hisob raqami ochilgandan keyin amalga oshirishi mumkin.
 4. Xususiy tadbirkor xodimlarni yollashni O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2011-yil 7-yanvardagi 6-son qarori bilan tasdiqlangan Xususiy tadbirkorlar yuridik shaxs tashkil etmasdan shug‘ullanishi mumkin bo‘lgan faoliyat turlari ro‘yxatida nazarda tutilgan faoliyatning amalga oshiriladigan turiga bog‘liq holda ushbu Nizomning 1-ilovasiga muvofiq bir nafardan uch nafargacha miqdorda amalga oshirishga haqlidir. Bir necha faoliyat turlari bilan shug‘ullanadigan xususiy tadbirkor, faoliyatning turlari sonidan qat’i nazar, uch nafardan ko‘p bo‘lmagan xodimlarni yollash huquqiga ega.
 5. Xususiy tadbirkor bilan mehnat munosabatlari o‘rnatgan jismoniy shaxslarga xususiy tadbirkorlar sifatida qaralmaydi va ular xususiy tadbirkor nomidan huquqiy hujjatlarni imzolash huquqiga ega emas.
 6. Xususiy tadbirkor va xususiy tadbirkor tomonidan yollangan xodim (keyingi o‘rinlarda xodim deb ataladi) o‘rtasidagi mehnat munosabatlari ushbu Nizomda nazarda tutilgan xususiy tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirish xususiyatlarini hisobga olgan holda mehnat qonunchiligi bilan tartibga solinadi.
 7. Xususiy tadbirkor xodimlarning qonunchilikda belgilangan mehnat huquqlariga rioya etilishini ta’minlashi shart.
 8. Xodimni yollashda (ishga qabul qilishda) xususiy tadbirkor uning bilan ushbu Nizomning 2-ilovasidagi shaklga muvofiq yozma mehnat shartnomasini tuzadi. 
 Xodimning ahvolini qonunchilik normalariga nisbatan yomonlashtiradigan mehnat shartnomasi shartlari haqiqiy hisoblanmaydi.
 9. Mehnat shartnomasining muddati xususiy tadbirkorni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish to‘g‘risidagi guvohnomaning amal qilish muddatidan oshmasligi kerak.
 10. Mehnat shartnomasi uch nusxada tuziladi, ulardan bittasi xususiy tadbirkor soliq bo‘yicha hisobga olingan joydagi davlat soliq xizmati organiga beriladi, ikkinchisi xususiy tadbirkorda, uchinchisi esa — xodimda qoladi.
 11. Mehnat shartnomasida xususiy tadbirkorning imzosini muhr bilan tasdiqlash, shuningdek ishga qabul qilish to‘g‘risida buyruq rasmiylashtirilishi talab qilinmaydi.
 12. Xodimga xususiy tadbirkor tomonidan mehnat daftarchasi yuritilmaydi.
 13. Xususiy tadbirkorda yollash bo‘yicha ishlagan ish davrlari uning uchun: 
 2019-yil 1-yanvarga qadar bo‘lgan davr uchun — O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamg‘armasiga (keyingi o‘rinlarda budjetdan tashqari Pensiya jamg‘armasi deb ataladi) sug‘urta badallari; 
 2019-yil 1-yanvardan keyingi davr uchun — yagona ijtimoiy to‘lov to‘langan taqdirda xodimning mehnat stajiga qo‘shiladi. 
 14. Xodimning mehnat stajini hisoblash uning uchun: 
 2019-yil 1-yanvarga qadar bo‘lgan davr uchun — budjetdan tashqari Pensiya jamg‘armasiga sug‘urta badallari; 
 2019-yil 1-yanvardan keyingi davr uchun — yagona ijtimoiy to‘lov to‘langanligi to‘g‘risidagi ma’lumotlar asosida amalga oshiriladi.
 15. Xususiy tadbirkor yollangan xodimni hisobga qo‘yish to‘g‘risida xodim bilan mehnat shartnomasi tuzilgan sanadan boshlab uch ish kunidan kechikmay soliq bo‘yicha hisobga olish joyidagi davlat soliq xizmati organiga ushbu Nizomning 3-ilovasiga muvofiq shakl bo‘yicha ariza taqdim etadi.
 16. Xodimni hisobga qo‘yish to‘g‘risidagi arizaga quyidagi hujjatlar ilova qilinadi:
 xususiy tadbirkor va xodim o‘rtasida tuzilgan mehnat shartnomasining nusxasi;
 xodimning 3 x 4 sm hajmdagi 2 dona fotosurati;
 yollangan xodim pasportining nusxasi.
 17. Davlat soliq xizmati organlari xususiy tadbirkorlarning yollangan xodimlari hisobini belgilangan tartibda yuritadilar. 
 18. Davlat soliq xizmati organlari yollangan xodimni hisobga qo‘yish to‘g‘risidagi ariza olingan sanadan boshlab uch ish kuni mobaynida xususiy tadbirkorga ushbu Nizomning 4-ilovasiga muvofiq shakl bo‘yicha Yollangan xodimni hisobga qo‘yish kartochkasini (keyingi o‘rinlarda Hisobga qo‘yish kartochkasi deb ataladi) beradilar.
 19. Hisobga qo‘yish kartochkasi xodim va xususiy tadbirkor o‘rtasida tuzilgan mehnat shartnomasining amal qilish muddatiga beriladi.
 20. Amal qilish muddati tugagach Hisobga qo‘yish kartochkasi soliq bo‘yicha hisobga olish joyidagi davlat soliq xizmati organiga topshiriladi va yo‘q qilinadi.
 21. Xodim bilan mehnat shartnomasi muddatidan oldin to‘xtatilgan taqdirda xususiy tadbirkor soliq bo‘yicha hisobga olish joyidagi davlat soliq xizmati organlariga xodim bilan mehnat shartnomasi to‘xtatilganligi to‘g‘risidagi bildirishnomani va bir vaqtning o‘zida Hisobga qo‘yish kartochkasini topshiradi.
 22. Yo‘qolgan yoki yaroqsiz bo‘lib qolgan Hisobga qo‘yish kartochkasi o‘rniga xususiy tadbirkorning arizasiga binoan, ariza berilgan sanadan boshlab ikki ish kuni mobaynida uning dublikati beriladi. 
 23. Xususiy tadbirkor o‘z majburiyatlari bo‘yicha soliqlar va boshqa majburiy to‘lovlarni, shu jumladan, budjetdan tashqari Pensiya jamg‘armasiga: 
 2019-yil 1-yanvarga qadar bo‘lgan davr uchun — sug‘urta badallarini; 
 2019-yil 1-yanvardan keyingi davr uchun — yagona ijtimoiy to‘lovni ushbu Nizomda nazarda tutilgan xususiyatlar hisobga olingan holda, qonunchilikda belgilangan tartibda to‘laydi. 
 24. Xususiy tadbirkorga o‘z majburiyatlari bo‘yicha soliqlarni to‘lash bilan bir qatorda har bir xodim uchun quyidagilarni: 
 budjetdan tashqari Pensiya jamg‘armasiga ijtimoiy soliqni — har oyda bazaviy hisoblash miqdorining 50 foizi miqdorida; 
 soliq agenti sifatida belgilangan tartibda jismoniy shaxslardan olinadigan daromad solig‘ini to‘lash majburiyati yuklanadi.
 25. Xodimlarni yollagan holda tadbirkorlik faoliyatini amalga oshiradigan xususiy tadbirkor tadbirkorlik faoliyatini faqat bitta obyektda amalga oshirish huquqiga ega.
 29. Yoshga doir pensiya olish huquqiga ega bo‘lgan, shuningdek, I va II guruh nogironlari hisoblanadigan xodimlar uchun yagona ijtimoiy to‘lov miqdori ushbu Nizomning 24-bandida belgilangan miqdorning 50 foizini tashkil etishi kerak. Ushbu imtiyoz pensiya guvohnomasi yoki tibbiy-mehnat ekspert komissiyasining ma’lumotnomasi asosida beriladi. Kalendar yil mobaynida imtiyozlarga huquq paydo bo‘lganda yoki to‘xtaganda yagona ijtimoiy to‘lovni qayta hisoblash ushbu huquq paydo bo‘lgan yoki to‘xtagan oydan boshlab amalga oshiriladi.
 30. Xususiy tadbirkor kasb-hunar kollejini tamomlagan xodimlar uchun qat’iy belgilangan soliqni to‘lashdan xodim kollejni tamomlagan sanadan boshlab o‘n ikki oy mobaynida ozod qilinadi.
 31. Xususiy tadbirkor qat’iy belgilangan soliqni to‘lashdan qonunchilikka muvofiq vaqtinchalik ozod qilingan hollarda, mazkur imtiyoz qat’iy belgilangan soliqni har bir xodim uchun to‘lashga ham tatbiq etiladi.
 32. Qat’iy belgilangan soliqni va yagona ijtimoiy to‘lovni budjetdan tashqari Pensiya jamg‘armasiga har bir xodim uchun to‘lash xususiy tadbirkor tomonidan qat’iy belgilangan soliqni va yagona ijtimoiy to‘lovni budjetdan tashqari Pensiya jamg‘armasiga to‘lash uchun belgilangan muddatlarda, mehnat shartnomasi tuzilgan oydan keyingi oydan boshlab amalga oshiriladi. 
 33. Yagona ijtimoiy to‘lovni budjetdan tashqari Pensiya jamg‘armasiga to‘lashda to‘lov topshiriqnomasida (kirim orderida) soliq to‘lovchining (xodimning) familiyasi, ismi, otasining ismi, identifikatsiyalash tartib raqami va to‘lovning qaysi davr uchun to‘lanayotgani majburiy tartibda ko‘rsatilgan bo‘lishi kerak. Bunda har bir xodim bo‘yicha to‘lov topshiriqnomasi (kirim orderi) alohida yoziladi.
 34. Tadbirkorlik faoliyatini davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgan joydan boshqa joyda amalga oshirayotgan xususiy tadbirkor qat’iy belgilangan soliqni har bir xodim uchun uning ro‘yxatdan o‘tkazilgan joyi bo‘yicha, ro‘yxatdan o‘tkazish joyi va faoliyatni haqiqiy amalga oshirayotgan joyi bo‘yicha belgilangan stavkalaridan eng yuqori stavkaning 30 foizi miqdorida to‘laydi.
 35. Agar xususiy tadbirkor o‘z faoliyatini muayyan muddatga to‘xtatib tursa, u tadbirkorlik subyektini davlat ro‘yxatidan o‘tkazishni amalga oshirgan organga faoliyatning vaqtincha to‘xtatib turilganligi to‘g‘risida ariza berilgan oy mobaynida har bir xodim uchun hisobga qo‘yish kartochkalari soliqni hisobga olish joyidagi davlat soliq xizmati organiga topshiriladi.
 Davlat soliq xizmati organlari tomonidan olingan har bir xodim uchun hisobga qo‘yish kartochkasi xususiy tadbirkor o‘z faoliyatini amalga oshirmaydigan davrga har bir xodim uchun qat’iy belgilangan soliqni va yagona ijtimoiy to‘lovni budjetdan tashqari Pensiya jamg‘armasiga o‘tkazishni to‘xtatib turish uchun asos hisoblanadi. 
 O‘z faoliyatini to‘xtatib turgan xususiy tadbirkor har bir xodim uchun hisobga qo‘yish kartochkasini davlat soliq xizmati organiga belgilangan muddatlarda topshirmagan taqdirda, xususiy tadbirkorning majburiyatlari bo‘yicha qat’iy belgilangan soliq va yagona ijtimoiy to‘lovni hisoblab yozish to‘xtatib turilmaydi. 
 36. Xususiy tadbirkor tomonidan xodimlarni (mehnat shartnomasi mavjud bo‘lganda) davlat soliq xizmati organlarida hisobga qo‘yilmasdan ularni yollash holatlari aniqlangan taqdirda davlat soliq xizmati organlari har bir xodim uchun xususiy tadbirkor tomonidan qat’iy belgilangan soliqni va yagona ijtimoiy to‘lovni budjetdan tashqari Pensiya jamg‘armasiga ushbu Nizomning 24-bandida belgilangan yillik miqdorlarda undiradi. Xususiy tadbirkorni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish sanasidan boshlab ko‘rsatilgan holatlar aniqlangan sanagacha bir oydan kam vaqt o‘tgan taqdirda har bir xodim uchun xususiy tadbirkor tomonidan qat’iy belgilangan soliqni va yagona ijtimoiy to‘lovni budjetdan tashqari Pensiya jamg‘armasiga qo‘shimcha ravishda hisoblash uni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish sanasidan boshlab xodimlarni davlat soliq xizmati organlarida hisobga qo‘ymasdan ularni yollash holatlari aniqlangan sanagacha bo‘lgan davr uchun amalga oshiriladi.
 37. Xususiy tadbirkor bilan mehnat shartnomalari tuzmasdan faoliyatni amalga oshirayotgan xodimlar aniqlangan taqdirda, xususiy tadbirkor xodimlar sonini yashirganlik uchun nazarda tutilgan ma’muriy javobgarlikka tortiladi.
 Bunda xususiy tadbirkor bilan mehnat shartnomalari tuzmasdan faoliyatni amalga oshirayotgan xodimlarga davlat ro‘yxatidan o‘tmasdan tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirayotgan jismoniy shaxslar sifatida qaraladi va davlat soliq xizmati organlari ulardan qat’iy belgilangan soliqni qonunchilikda belgilangan tartibda yillik miqdorda undiradilar.
 38. Xodimlarni yollaydigan xususiy tadbirkorlar, ushbu Nizom talablarini hisobga olgan holda soliqlar va boshqa majburiy to‘lovlarni hisoblashning to‘g‘riligi hamda ularning qonunchilikka muvofiq o‘z vaqtida to‘lanishi yuzasidan javobgardirlar.
 39. Xususiy tadbirkorning xodimi savdo va xizmatlar ko‘rsatish qoidalarini buzgan taqdirda unga nisbatan qonunchilikda belgilangan tartibda javobgarlik choralari tatbiq etiladi, moliyaviy sanksiya esa xodimni yollagan xususiy tadbirkorga nisbatan qo‘llanadi.
 40. Davlat soliq xizmati organlari qonunchilikka muvofiq soliqlar va boshqa majburiy to‘lovlarni hisoblash va to‘lashning to‘g‘riligi yuzasidan nazoratni amalga oshiradilar.
 3. Vazirlar Mahkamasining “Xususiy tadbirkorlar yuridik shaxs tashkil etmasdan shug‘ullanishi mumkin bo‘lgan faoliyat turlari ro‘yxatini tasdiqlash to‘g‘risida” 2011-yil 7-yanvardagi 6-son qarorining (O‘zbekiston Respublikasi QT, 2011-y., 1-son, 3-modda) 1-bandiga quyidagi mazmundagi xatboshi qo‘shilsin:
 “Faoliyatning ushbu turlarini amalga oshiruvchi xususiy tadbirkorlar qonun hujjatlarida belgilangan tartibda xodimlarni yollash huquqiga ega”.