O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankining eski namunadagi 50 va 100 so‘mlik tangalarini, shuningdek 50, 100, 200 va 500 so‘mlik banknotlarini ayirboshlash hamda muomaladan qaytarib olish tartibi to‘g‘risidagi nizomni tasdiqlash haqida

O‘zbekiston Respublikasining “O‘zbekiston Respublikasining Markaziy banki to‘g‘risida”gi Qonuniga muvofiq O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvi qaror qiladi:
 1. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankining eski namunadagi 50 va 100 so‘mlik tangalarini, shuningdek 50, 100, 200 va 500 so‘mlik banknotlarini ayirboshlash hamda muomaladan qaytarib olish tartibi to‘g‘risidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
 2. Mazkur qaror rasmiy e’lon qilingan kundan e’tiboran kuchga kiradi.
 Mazkur Nizom O‘zbekiston Respublikasining “O‘zbekiston Respublikasining Markaziy banki to‘g‘risida”gi Qonuniga muvofiq O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankining (bundan buyon matnda Markaziy bank deb yuritiladi) eski namunadagi 50 va 100 so‘mlik tangalarini, shuningdek 50, 100, 200 va 500 so‘mlik banknotlarini banklar tomonidan ayirboshlash hamda muomaladan qaytarib olish tartibini belgilaydi.
 1. Mazkur Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:
 eski namunadagi tangalar — Markaziy bank tomonidan muomalaga chiqarilgan 2001 — 2002-yillar namunalaridagi 50 so‘mlik, 2004-yil va 2009-yil namunalaridagi 100 so‘mlik tangalar;
 eski namunadagi banknotlar — Markaziy bank tomonidan muomalaga chiqarilgan 1994-yil namunasidagi 50 so‘mlik va 100 so‘mlik, 1997-yil namunasidagi 200 so‘mlik, 1999-yil namunasidagi 500 so‘mlik banknotlar;
 yangi namunadagi tangalar — Markaziy bank tomonidan muomalaga chiqarilgan 2018-yil namunasidagi 50 so‘mlik, 100 so‘mlik, 200 so‘mlik va 500 so‘mlik tangalar;
 ayirboshlash kassalari — O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankining Qoraqalpog‘iston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar Bosh boshqarmalari (bundan buyon matnda MBBB deb yuritiladi) Hisob-kitob kassa markazlarida, tijorat banklari va ularning filiallarida tashkil etiladigan eski namunadagi tangalar va banknotlarni yangi namunadagi tangalarga va muomaladagi banknotlarga ayirboshlab beradigan kassalar.
 2. Muomaladan qaytarib olinadigan eski namunadagi tanga va banknotlarning muomalada bo‘lish muddatlari quyidagicha:
 2001 — 2002-yillar namunalaridagi 50 so‘mlik, 2004 va 2009-yil namunalaridagi 100 so‘mlik tangalar hamda 1994-yil namunasidagi 50 va 100 so‘mlik banknotlar uchun 2019-yil 1-iyulgacha;
 1997-yil namunasidagi 200 so‘mlik, 1999-yil namunasidagi 500 so‘mlik banknotlar uchun 2020-yil 1-iyulgacha.
 3. O‘zbekiston Respublikasi Davlat mustaqilligining 20 yilligiga bag‘ishlab chiqarilgan 2011-yil namunasidagi qiymati 500 so‘m bo‘lgan tangalar qonuniy to‘lov vositasi hisoblanib, ayirboshlab berilmaydi.
 4. Markaziy bank tomonidan eski namunadagi tanga va banknotlarni ayirboshlash uchun belgilangan muddatlar tugaganidan so‘ng, ular qonuniy to‘lov vositasi bo‘lib hisoblanmaydi.
 5. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan yangi namunadagi 50, 100, 200, 500 so‘mlik tangalar muomalaga chiqarilgan kundan boshlab, tijorat banklari va ularning filiallari kassalariga kelib tushgan 2001 — 2002-yillar namunalaridagi 50 so‘mlik, 2004 va 2009-yil namunalaridagi 100 so‘mlik tangalarning qayta muomalaga chiqarilishi taqiqlanadi.
 6. MBBB Hisob-kitob kassa markazlari, barcha tijorat banklari va ularning filiallari mijozlar, shu jumladan aholi tomonidan topshirilgan eski namunadagi tangalarni (shu jumladan, nuqsonli tangalarni) hech qanday moneliksiz, cheklovlarsiz qabul qilishlari va hech qanday to‘lov yoki vositachilik haqi undirmagan holda ularni ayirboshlab berishlari shart.
 7. MBBB Hisob-kitob kassa markazlari, barcha tijorat banklari va ularning filiallari mijozlar, shu jumladan aholi tomonidan topshirilgan eski namunadagi tangalarni (shu jumladan, nuqsonli tangalarni) ularning arizasiga asosan omonatga, shuningdek qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda bank plastik kartochka hisobvaraqlariga kirim qilish uchun qabul qilishlari mumkin.
 8. Mijozlar, shu jumladan aholi tomonidan ayirboshlash kassalariga topshirilgan tangalar miqdorida o‘z vaqtida hisob-kitob qilinishi lozim.
 Bunda, ayirboshlash kassalariga topshirilgan tangalar ularning umumiy summasiga teng miqdorda yangi namunadagi tangalar yoki muomaladagi banknotlarga ayirboshlab beriladi.
 9. Topshirilgan tangalar summasiga teng bo‘lgan mablag‘lar mijozning arizasiga asosan depozit hisobvarag‘iga yoki bank plastik karta hisobvarag‘iga o‘tkazish orqali hisob-kitob qilinishi mumkin.
 10. Ayirboshlash kassasi kassiri tomonidan ayirboshlab berilgan tangalar bo‘yicha har ish kuni yakunida mazkur Nizomning ilovasiga muvofiq shaklda hisobot tuziladi hamda bankning bosh buxgalteri va kassa mudiriga imzo qo‘ydirgan holda, qabul qilingan eski namunadagi tangalarni va kassa qoldig‘ini (yangi namunadagi tangalar va muomaladagi banknotlar) kassa mudiriga topshiriladi.
 11. Tijorat banki filiali tomonidan ayirboshlab berilgan eski namunadagi tangalar to‘g‘risida MBBBga, MBBB hudud bo‘yicha Respublika Markaziy bankiga kunlik ma’lumot berilishi lozim.
 Mazkur ma’lumotlar eski namunadagi tangalarni ayirboshlab berish uchun ayirboshlash kassalarini o‘z vaqtida va yetarli miqdorda yangi namunadagi tangalar va naqd pullar bilan ta’minlash uchun asos bo‘lib xizmat qiladi.
 12. Tijorat banklari filiallari kassalarida mavjud bo‘lgan, mijozlardan, shu jumladan aholidan qabul qilib olingan eski namunadagi 50 so‘mlik va 100 so‘mlik tangalar alohida har birida 1000 donadan solingan qoplarda shakllantiriladi.
 Qiymati bo‘yicha to‘liq shakllantirilgan tangali qoplar tijorat banklari filiallarining buyurtmasiga muvofiq MBBBning farmoyishiga asosan inkassatsiya xizmati orqali Hisob-kitob kassa markaziga jo‘natiladi.
 Eski namunadagi tangalarning muomalada bo‘lish muddati tugaganidan so‘ng tijorat banklari filiallarida to‘liq bo‘lmagan holda shakllantirilgan tangali qoplar MBBB Hisob-kitob kassa markaziga jo‘natilishi lozim.
 13. MBBB Hisob-kitob kassa markazlariga olib kelingan eski namunadagi tangalar to‘liq qayta sanaladi.
 Qayta sanash jarayonida aniqlangan kamomad va ortiqcha qo‘yilmalar bo‘yicha dalolatnoma tuziladi va rasmiylashtiriladi.
 MBBB Hisob-kitob kassa markazlarida tangalar qiymati bo‘yicha har bir qopda 1000 donadan joylashtirilib, O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankining inkassatsiya xizmati orqali Markaziy bankning Toshkent shahar Bosh boshqarmasi Hisob-kitob kassa markaziga olib kelib topshiriladi.
 Eski namunadagi tangalarning muomalada bo‘lish muddati tugaganidan so‘ng tijorat banklari filiallaridan olib kelingan to‘liq bo‘lmagan qoplardagi tangalar ham birma-bir qayta sanalgan holda, to‘liq qoplar shakllantirilishi lozim.
 Eski namunadagi tangalarning muomalada bo‘lish muddati tugaganidan so‘ng 10 kun muddat ichida MBBB Hisob-kitob kassa markazlaridagi barcha eski namunadagi tangalar Markaziy bankning Toshkent shahar Bosh boshqarmasi Hisob-kitob kassa markaziga jo‘natilishi shart.
 14. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan yangi namunadagi 50, 100, 200, 500 so‘mlik tangalar muomalaga chiqarilgan kundan boshlab, tijorat banklari va ularning filiallari kassalariga kelib tushgan 1994-yil namunasidagi 50 so‘mlik va 100 so‘mlik banknotlarning qayta muomalaga chiqarilishi taqiqlanadi.
 15. Markaziy bankning 1997-yil namunasidagi 200 so‘mlik va 1999-yil namunasidagi 500 so‘mlik banknotlari tijorat banklari filiallari tomonidan saralanadi.
 2019-yilning 1-iyuliga qadar 1997-yil namunasidagi 200 so‘mlik va 1999-yil namunasidagi 500 so‘mlik banknotlarning faqat “eskirgan” toifasiga o‘tkazilganlari to‘liq bog‘lamlarda shakllantirilib, MBBBning Hisob-kitob kassa markaziga jo‘natilishi lozim.
 2019-yilning 1-iyulidan boshlab bank kassalariga kelib tushgan 1997-yil namunasidagi 200 so‘mlik va 1999-yil namunasidagi 500 so‘mlik banknotlarning qayta muomalaga chiqarilishiga yo‘l qo‘yilmaydi hamda mazkur banknotlar tijorat banklari filiallari tomonidan to‘liq ayirboshlab beriladi.
 16. MBBB Hisob-kitob kassa markazlari, tijorat banklari va ularning filiallari mijozlar, shu jumladan aholi tomonidan topshirilgan eski namunadagi banknotlarni (shu jumladan, eskirgan banknotlarni) hech qanday moneliksiz, cheklovlarsiz qabul qilishlari va hech qanday to‘lov yoki vositachilik haqi undirmagan holda ularni ayirboshlab berishlari shart.
 17. MBBB Hisob-kitob kassa markazlari, tijorat banklari va ularning filiallari mijozlar, shu jumladan aholi tomonidan topshirilgan eski namunadagi banknotlarni (shu jumladan, eskirgan banknotlarni) ularning arizasiga asosan omonatga, shuningdek qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda bank plastik kartochka hisobvaraqlariga kirim qilish uchun qabul qilishlari mumkin.
 18. Mijozlar, shu jumladan aholi tomonidan ayirboshlash kassalariga topshirilgan banknotlar miqdorida o‘z vaqtida hisob-kitob qilinishi lozim.
 Bunda, ayirboshlash kassalariga topshirilgan banknotlar ularning umumiy summasiga teng miqdorda yangi namunadagi tangalar yoki muomaladagi banknotlarga ayirboshlab beriladi.
 19. Topshirilgan banknotlar summasiga teng bo‘lgan mablag‘lar mijozning arizasiga asosan depozit hisobvarag‘iga yoki bank plastik karta hisobvarag‘iga o‘tkazish orqali hisob-kitob qilinishi mumkin.
 20. Ayirboshlash kassasi kassiri tomonidan ayirboshlab berilgan banknotlar bo‘yicha har ish kuni yakunida mazkur nizomning ilovasiga muvofiq shaklda hisobot tuziladi hamda bankning bosh buxgalteri va kassa mudiriga imzo qo‘ydirgan holda, qabul qilingan eski namunadagi banknotlarni va kassa qoldig‘ini (yangi namunadagi tangalar va muomaladagi banknotlar) kassa mudiriga topshiriladi.
 21. Tijorat banki filiali tomonidan ayirboshlab berilgan eski namunadagi banknotlar to‘g‘risida MBBBga, MBBB o‘z navbatida hudud bo‘yicha Markaziy bankka kunlik ma’lumot berishlari lozim.
 Mazkur ma’lumotlar eski namunadagi banknotlarni ayirboshlab berish uchun ayirboshlash kassalarini o‘z vaqtida va yetarli miqdorda yangi namunadagi tangalar va naqd pullar bilan ta’minlash uchun asos bo‘lib xizmat qiladi.
 22. Tijorat banklari filiallari kassalarida mavjud bo‘lgan, mijozlardan, shu jumladan aholidan qabul qilib olingan eski namunadagi banknotlar qiymatiga qarab 100 donadan dastalab, 10 ta dastadan iborat bo‘lgan bog‘lamlarni to‘liq shakllantiriladi.
 Qiymati bo‘yicha to‘liq shakllantirilgan pul bog‘lamlari tijorat banklari filiallarining buyurtmasiga muvofiq MBBBning farmoyishiga asosan inkassatsiya xizmati orqali Hisob-kitob kassa markaziga jo‘natiladi.
 Eski namunadagi banknotlarning muomalada bo‘lish muddati tugaganidan so‘ng tijorat banklari filiallarida to‘liq bo‘lmagan holda shakllantirilgan bog‘lamlar MBBB Hisob-kitob kassa markazlariga jo‘natilishi lozim.
 23. MBBB Hisob-kitob kassa markaziga tijorat banklari filiallaridan olib kelingan eski namunadagi banknotlar to‘liq qayta sanaladi.
 Qayta sanash jarayonida aniqlangan kamomad va ortiqcha qo‘yilmalar bo‘yicha dalolatnoma tuziladi va rasmiylashtiriladi.
 MBBB Hisob-kitob kassa markazlarida banknotlar qiymati bo‘yicha alohida dastalanib hamda to‘liq bog‘lamlar shakllantirilib, O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankining inkassatsiya xizmati orqali Markaziy bankning Toshkent shahar Bosh boshqarmasi Hisob-kitob kassa markaziga olib kelib topshiriladi.
 Eski namunadagi banknotlarning muomalada bo‘lish muddati tugaganidan so‘ng tijorat banklari filiallaridan olib kelingan to‘liq bo‘lmagan bog‘lamlardagi banknotlar ham birma-bir qayta sanalgan holda, to‘liq bog‘lamlarda shakllantirilishi lozim.
 Eski namunadagi banknotlarning muomalada bo‘lish muddati tugaganidan so‘ng 10 kun muddat ichida MBBB Hisob-kitob kassa markazlaridagi barcha eski namunadagi banknotlar Markaziy bankning Toshkent shahar Bosh boshqarmasi Hisob-kitob kassa markaziga jo‘natilishi shart.
 24. MBBB eski namunadagi banknot va tangalarni yangi namunadagi tangalarga yoki muomaladagi banknotlarga ayirboshlab berish uchun hududlardagi tijorat banklari filiallarini yetarli miqdorda yangi namunadagi tangalar va muomaladagi banknotlar bilan o‘z vaqtida ta’minlash choralarini ko‘rishlari lozim.
 25. Mazkur Nizom talablarini buzishda aybdor bo‘lgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javobgar bo‘ladi.