Neft
Neft an petrol aviya ku ji binê erdê tê derxistin, wek don (rûn) e ku di nav kevirên qulqulî de çêbûye. Ji nefta xam li rafînerî û parzûngehan ardûyên navgînan û alavên cuda cuda tên çêkirin, mîna benzîn, mazot, donê gaz, parafîn û hwd. Mirov jî dibêjinê "zêrê reş" ji ber bihabûna wê.   

Li gor erdnasan (jeolog) bi vî awayî çêbûye: Gava rawirên deryayan dimirin, cihên wan yên bi dohn di binê deryayan de kom dibin û bi hin madeyên din re tevlihev dibin. Cihê ku ev dohn lê çêdibe hek li tevgereke erdîn rast bê ev don di binê erdekî pir giran de dimîne. Di binê vê giraniyê de ev don dibe neft. Deryayên ku neft lê çêdibin ne yên mezin yên teng û nizm in. Neft, di qul û qelîştekên keviran de pir tê dîtin. Di nav neftê de hin azot, oksîjen, sulfur û helyûm jî hene.

Neft li Kurdistanê 

Yek ji wargehên gaz û neftê yên herî mezin ên cîhanê li Kurdistanê ye, bi taybetî li Başûrê Kurdistanê. Çalgehên neftî bi ser sê navçeyan tên dabeşkirin

Navçeya neftê ya bakur 
 Sêrt û Diyarbekir, Qereşok, Sweydî, Rimêlan û Eynzale

Navçeya neftê ya navîn 
Babegurgur, Bay Hesen, Zenbûr, Newtxane û Şîwşok

Navçeya neftê ya başûr 
Axacarî, Bazinan, Geçsaran, Lalî, Mamotîn, Mescîdî Silêman, Newtî Sefîd, Newtî Şah û Heft Kil

Çavkanî

Girêdanên derve 

Kîmya
Neft