Lîsteya xanedan û dewletên kurdan
Ev lîsteyeke xanedan, dewlet û herêmên otonom ên kurdan e. Heta sedsala 10an têgiha "kurd" bi maneyeke etnîkî nedihat bikaranîn û ji koçerên îranî yên li herêma di navbera Gola Wanê û Gola Ûrmiyeyê re "kurd" dihat gotin. Di çavkaniyên erebî yên serdema navîn de, "kurd" ji koçer û nîvkoçerên ku ne faris bûn û ne jî tirk bûn re dihat gotin.

Dewletên destpêkî 

 Sadaqî (770–827)
 Daysam (938–955)
 Hecbanî (906–1080)
 Hesnewî (912–961)
 Şedadî (951–1199)
 Rewadî (955–1071)
 Hesnewî (959–1014)
 Merwanî (983–1096)
 Enazî (990/91–1117)
 Şivankarî (sedsala 11an–sedsala 12an)
 Mîrektiya Êgilê (1049–1864, Amed)
 Hezarhespî (1115–1425)
 Eyûbî (1171–1341)
 Mîrektiya Bedlîsê (1187–1847)
 Mîrektiya Erdelan (sedsala 14an–1865 an 1868)
 Zekarî (1161–1360)
 Mîrektiya Melkîşî (sedsala 13an–1663)
 Mîrektiya Mukriyan (sedsala 14an–sedsala 19an)
 Xanedana Zarinnaal (1448–1925)
 Mîrîtiya pazokî (1499–1587)
 Mîrektiya Suleyman (sedsala 15an–1838)
 Mîrektiya Soran (berî 1514an–1836)
 Mîrektiya Miksê (?–1846)

Bermahiyên Xanedana Eyyûbiyan (sedsala 13an–sedsala 19an) 
Gelek pêkhateyên siyasî yên kurdan di serdema piştî hilweşîna Xanedana Eyûbiyan a di sala 1260an de geş bûn. Hin ji van desthilatdaran îdia dikir ku zuryetên eyûbiyan in.

 Xanedana Xoyê (1210–1799)
 Mîrektiya Çewligê (1231–1864)
 Mîrektiya Hesenkêfê (Mîrektiya Melîkan) (1232–1524)
 Mîrektiya Kilîsê
 Mîrektiya Şêrwanê (?–1840î)
 Mîrektiya Hekarî (?–1845)
 Xanedana Zirkan (1335–1835)
 Mîrektiya Badînan (1339–1843)
 Mîrektiya Botan (?–1833)
 Mîrektiya Mehmûdî (1406–1839)
 Mîrektiya Pinyanîşî (1548–1823)

Herêmên tampon di navbera Osmanî û Îranê de (sedsala 13em–19em) 
Di dîrokê de ji ber sedemên curbecur, pêkhateyên kurdan wekî herêmên tampon di navbera Împeratoriya Osmanî û Îranê de hebûn. Çend ji wan ev in:

 Xanedana Xoyê (1210–1799)
 Mîrektiya Paloyê (1495–1845)
 Mîrektiya Bradost (1510–1609)
 Mîrektiya Baban (sedsala 16an–1850)
 Xanedana Tebrîzê (1757–1799)
 Xanedana Hesen Xan li Pîş-e Kuh (1795–1820)
 Xanedana Serabê (sedsala 18an)

Xanedanên din ên esil kurd 

 Xanedana Hemdaniyan (890-1004) - xanedan ji malbatekî ereb ve hatiye birêvebirin, lê di dema desthilatdariya wan de malbat bi kesên kurd re zewicî, piştî wê jî xanedan bûye kurdî.
 Xanedana Sefewiyan (1501–1736) – Ev xanedan qismen bi eslê xwe kurd bû.
 Xanedana Zendan (1751-1794) – Xanedan bi eslê xwe kurd lekî bû.

Dewletên sedsala 20-21ê 

 Dewleta Kurd (1918–1919)
 Keyaniya Kurdistanê (1921–1924 û 1925)
 Kurdistana Sor (1923–1929) û Kurdistana Okrug (1930)
 Komara Agiriyê (1927–1931)
 Komara Mehabadê (1946–1947)
 Komara Laçînê (1992)
 Mîrnişîna Îslamî ya Biyare (2001–2003)

Niha 

 Herêma Kurdistanê (herêma xweser li Iraqê, 1970–heta niha)
 Rêveberiya Xweser a Bakur û Rojhilatê Sûriyê (2012–heta niha)

Nexşe

Mijarên têkildaar 

 Eyaleta Kurdistanê
 Mala Kayus
 Kardox

Bîbliyografî

Çavkanî

Girêdanên derve 
 Nexşeya dîrokî: Dewletên Kurdan di sala 1835an de
 Nexşeya dîrokî: Navçeyên siyasî yên kurdan û daxwazên erdnîgarî, 1919-98

Mîrgehên kurdî
Xanedanên kurdan
Dîroka Kurdistanê
 
Lîste