Xezalî
Xezalî an "Elxezalî" an jî Ebû Hamid Mihemed ibn Mihemed el-Xezalî (bi farisî: ابو حامد محمد ابن محمد الغزالی Abū Ḥāmid Muḥammad ibn Muḥammad al-Ghazālī), bi Kurdî: Îmamê Xazalî, di navbera salên 1058-1111 de jiyaye. Bi zimanên rojava navê wî Al-gazel e. Xezalî bi eslê xwe faris e û yek ji fîlozof û teologekî herî bi nav û deng  yên cihana Misilmana ye.

Xezalî xwe di felsefê de gelekî bi pêş ve biriye û bi giranî li ser mijara tassawûfê sekinye. Ew di ceribandineke xwe de ku bi kinasî bahsa felsefeya, fîlozofên Misilman (Kindî, Razî, Farabî, Îbn Sîna...) dike de, di dawiya xwebata xwe de, ji ramanên van fîlozofon pir mat (şaş) maye. Ji vê yekê wî fîlozof bi xayintiyê tawambar kirine, ne xwestiye tu tiştî li ser rastiya fîlozofan bi bihîze û berê xwe daye tesewûfê (ramanên olî). Di pirtuka xwe ya bi navê "Tehawid el Felesîfe "(bêhawayiya fîlozofan) de, ew bi awayekî fîlozofîk fîlozofên Arîstotelesiyen rexne dike bi teybetî jî Îbn Sîna. Li gor wî fîlosof hertim digihine encamên çewtiyên mezin ku gerek bi awayek giranbiha bên sezakirin (ceza kirin), ji ber ku ew li tersê şoreşa xwizayî diçin. Xezalî çend sal bi şûnde ji aliyê Îbnî Ruşd ve hatiye rexnekirin.

Pirtûkên Xezalî 

Tê texmîn kirin kû pirtûkên Xezalî nêzikî 500 hev in, Lê mixabin îro pirtûkê wî 75 hev tenê heta roja me hatine. Ji wan çen pirtûk ev in.

  El munkiz mine'd Dalal
  Makaasîdu'l Felasîfe
  El Mustafa
  Tehafutu'l Felasife (Bêvaciya fîlozofan)
  El İktisad fi'l Îtîqad
  Kîmya-î Saadet
  El Kistasu'l Mustakîm
  Bidayetu'l Hidaye
  Miyarul İlim
  Mihekkun Nazar
  Mişkatu’l Enwar
  Tefsir u Yaquti’t Te’wil
  Cewahir’ul Qur’an
  El Basit
  El Wasit
  Maksaadu’l–Esna fi Şerhi’l-Esmau’l Husna
  Makaasıd Maznun’u Bih la Xeyri Ehlih
  El Weciz
  Mizanu’l Amel
  Faysal ul-tefrika beyne’l –Îslam we’z-zendeka
  Îlcam ul-awam an İlm-i Kelam
  El Mustazhiri
  Er-Redd ul-cemil Ala Sarih
  Kitab ul-erbaîn
  Minhac ul-abidin
  Eyyuhe’l Weled
  Mukaşefetu'l-Kulûb
  Nasihatu’l Muluk
  Ed-Durc
  Mafsalu’l Xilaf
  Huccetu’l Haq

Girêdanên Derve 

 Îmamê Xezalî – 1058-1111 - Ji Malpera Felsefevan  
 Di Babeta Zanayiyê De Rêbaza Îmam Xezalî - Ji Malpera Felsefevan 
 Xezalî Ji Bo Çî Felsefeyê Rexne Kiriye? - Ji Malpera Felsefevan

Çavkanî 

Fîlozof
Fîlozofên misilman
Zanayên îslamê

Jidayikbûn 1050î
Mirin 1111