Tîrêjên alfayê
Tîrêjên alfayê an parçikên alfayê an carna tîrêjên α yek ji çalakiyên îyonî ne. Li cem tîrêjên alfayê ew radyonûklîda atomên helyûm windadike. Ew atoma helyûmê bes ji du protonan û notronan ye, ji ber ku wê jî ew du caran posîtîv in (yanî ). Lezê derketina atomên helyûman ji radyonuklîdê nêzîkî 15.000 km/h û 20.000 km/h ye.

Tîrêjên alfayê zêde çetin dikarin di nav tiştekî ra herin, ji ber ku ew atoma helyûmê zêde mezin û gran in (4 u).

Xeterê tîrêjên alfayê 
Ji mirovan ra tîrojên alfayê ne xeterî ne, eger ew ne di canî mirov da bin. Di wê demê da ew çalakiya bes digê ser canî mirov, lê nikane têkevê. Tîrojên alfayê zêde xeterî dibin, eger ew di canî mirov da bin. Xeterbûna xwe 20-caran ji tîrêjên betayê û tîrêjên gamayê mezintir dibin.

Fizîka çalakiya atomî