Ewista
Nas (Aşna) Bîyayîş 
Zûwanê Evesta yan zî Evestakî miyan zûwananê Îrankî de zûwanê herî kihan o ku ey ra belgeyî nuştekî mendiyê. Evestakî serba Zerdeştiyan zûwano pîroz o (zey zûwanê Erebkî serba Muslmanan). Evesta nameyê pertokê (kitabê) Zerdeştî yo. Zûwanê Evesta be Sanskirîtkî û zûwanê Medkî zaf nezdî yo û zûwananê ewroyîne ku bakûr û rojawayê Îranî de qise benê, înan (Medkî û Evesta) ra ciya bîyayê. O yo ku zûwananê Kurdkî, Sêmnankî, Sengiserkî, Mazenderankî, Gîlekî, Talişkî, Rackî, Tatkî û Belûçkî be yewbînî zaf nezdî yê. Labelê elementên Evestakî di zûwananê Kurdkî de her zûwanê bîn ra vêşêr mendiyê û hefzkerdiyê. Niya bidê acêr:

Leteyî Evesta

Pertokê (kitabê) Evesta ku ewro resîyo destê ma, eslê xo ra be alfabêtê Pehlewîkî û serdemê Sasaniyan de nusyayo. Çiku demek Evesta nusya hendî yew zûwanê zindî nebî û qise nebîyênê. Pêropiya Evesta di leteyan o: Gazeyan (bi Evestakî "Gatha", be wateyê/manayê "awaz", "lawike" û "hawar" ku heta ewro zî Kurdkî de vanê "gaze" yan zî "gazî") û Yesne (be wateyê/manayê "nimaj wendiş serba hûma" yan zî "roşan" ku ewro Kurdkî û Farskî de vanê "cejn"/"ceşn"). Dîmena (nîyadayişê) zûwannasî ra zûwanê Evesta bi di letan beno beş (taqsîm): Evestakîyo Verin û Evestakîyo Peyin. Evestakîyo Verin o yo ku Gazeyan der o û Evestakîyo Peyin zî yê Yesne yo. Hendek cîyawazî (farq) miyan înan de esto. Serba nimûne "sw-*" a Hind-Ewropakî Evestakîyo Verin de bena "hv-" labelê Evestakîyo Peyin de bena "xv-". Edî (tabîî) ku Evestakîyo Verin Evestakîyo Peyin ra kihanêr o.

Zaf Nezdî Be Zûwanê Medan

Zûwanê Evestakî zaf nezdiyê Zûwanê Medan o. Gerçî Medkî ra zaf belgeyan û çiyên nuştekî yên bîn nemendiyê labelê be muqayîsekerdiş û pêmitişê çekuyî Medkî û ê zûwanî ku guman şeno Medkî ra ciya bîyayê, ma şikenîmê vajîmê Evestakî û Medkî zaf zaf nezdiyê yewbîniyê. Serba nimûne (mesela) merdim Medkî de vatênê "sipeke" (be wateyê/manayê "kûtik"). Ewro zî tayê zûwananê bakûr û rojawayê Îranî de vanê "sipe" (tayê zaravayên Kurdkî), "êspê" (Sêmnankî), "êsbe" (Talişkî), "esbe" (tayê zaravayên Kirmanckî). Acaba ku zûwanê Ruskî de zî be "kutik" vanê "sibaka". Zûwananê Sêmnankî, Talişkî, Kurdkî û Racî de "z" û "s" yên Îrankîyo Kihan mendiyê (zey Evestakî) labelê Farskîyo Kihan de înan herfan benê "d" û "th":

"dil/dîl" zûwanê Farskî ra yeno.
"sê" (şikeno) Farskî ra amaybîbo.
"hirê/yerê" Partkî ra yenê.
"de/deh" Farskî ra yenê. 
 Sêmnankî de "e/ed" Farskîyo Kihan ra yeno.