Xencer
Xencer, cureyek ji kêran e. Herdu devên wê bira (tûj) ne. Bi hezeran salan wekî çekekê hatiye bikaranîn. Niha pirranî bo dekorasyonê yan wekî aksesûar tê bikaranîn. Xencerên herî kevn ji kevirê bûne. Kêreke sîmetrîk e, lê hin formên wê yên asîmetrîk jî hebûne.

Kurdan xencer gelek bikaranîne. Xencer berê li Kurdistanê wekî aksesûar navdar bû. Ango ne ji bo şer, bo xemilê bû. Di artêşên kurdan de ji berê de cureyên şûrên kurt (kin) dihatine bikaranîn ku hewceyî bi xenceran nedimaye.

Li hin êlên kurdan xencerên taybet dihatin bikardianîn ku evana sîmbola êlê bûn. Diviyabû mêrên êlê heman xencer bi xwe re bigerandan. Di wêjeya devkî de behsa gelek xenceran tê kirin. 

Carnan kêr, xencer, şûrên kurt tên tevlîhevkirin. Lewra gelek dişibin hevûdu.

Hin xencerên li Kurdistanê navdar bûne 
 Pêşdestik, pêşqewd, îng. peshcubz
 Kincele, cure şûrên kin, almanî Kindjal 
 Qencerî, îng. kanjarli
 Koter, îng. scissors katar
 Doxdaw, almanî Badek

Navên hin xencerên din 

Di wêjeya devkî ya kurdî de gelek nav hene lê kîjan kîjan e, lê xebateke nehatiye kirin. Hin ji wan ev in:
 Xencera qancaran
 Xencera berazan
 Xencera xwarokî
 Xencera şeytên
 Xencera Celaliyan
 Xencera serkuran
 Erzîromkî
 Licêkî
 Xencera sêpencik
 Xencera bikum
 Xencera seedî 
 Xencera pola
 Xencera Ûris
 Xencera destikdar

Binêrin 
 Lîsteya xenceran

Xencer