Çem
Çem, ava ku diherike gol û deryayan e.

Çem ji çiya û giran derdikeve û berbi xwar diherike. Cihê ku çem jê derdikeve û ava dibe, kanî ye.

Çemên herî mezin di cîhanê de 
Ev deh çemên tewrî mezin di nav cîhanê de ne.

 6.670 km - Nîl (Afrîka)
 6.387 km - Amazon (Amerîkaya Başûr) 
 6.380 km - Yangtsê (Cháng Jiāng) (Asya)
 6.210 km - Obûzin-Ob-Îrtîş (Asya) 
 6.051 km - Mîsîsîpî-Mîsûrî - (Amerîkaya Bakur) 
 5.940 km - Yênîsey-Angara-Sêlênga-Îder - (Asya) 
 5.052 km - Amûr-Argûn-Kêrûlin - (Asya)
 4.845 km - Huáng Hé (çemê zer) - (Asya) 
 4.500 km - Mêkong - (Asya) 
 4.374 km - Kongo - (Afrîka)

Çemên Kurdistanê 
 Firat, 2.800 km
 Dîcle, 1.900 km
 Avaşîn
 Zêyê Mezin an Zêyê Koyê; bi soranî: Zabî Gewre
 Zêyê Biçûk an Zêyê Behdînanê; bi soranî: Zabî Piçûk
 Aras, 1.059 km

Komên avê
Jeomorfolojî