Sedsala 17an
Gelemperî

Bûyer / perisîn 
 1648 – Di navbera Holenda û Spanyayê  de peymana Münsterê hate girêdan û şerê heşt salan bi dawî bû.

Kesên navdar 
 Brahîm I padîşahê osmaniyan (1615–1648)
 Ehmedê Xanî, helbestvan, dîroknas, stêrnas, erdnas û fîlozofê mezin ê kurd (1650–1707)
 Hennig Brand, kîmyagerekî elman (1630–1692 an 1710)
 Isaac Newton fîzîkvan, matematikzan, stêrnas, fîlozof Xwedazanî û derînerê navdar ê Brîtanyayî (1642–1727)
 Melayê Cizîrî helbestvanê mezin ê kurd (1570–1640)
 Mistefa Bêsaranî, alim û helbestvanê kurd (1642–1701)
 Nefî helbestvanê bi eslê kurd ê mezin (1572–1635)

Nûvedan û keşf 

Isaac Newton gelek keşfên zanyarî kir. Întegral, teleskopa neynikî, prînsîbên tîrêjê, dîtina formûla kişandina girseyê hwd.
 Elementa Fosfor ji Hennig Brand hate vedîtin.
17