Qerejdaxî (devok)
Devoka Qerejdaxê ango qerejdaxî devokek kurmanciya botî ye. Ev devok a ku li herêma qerejdaxê dest pê dike heta Wêranşarê û Qamişlokê tê axavtin xwedî kevneşopiyek bidevkî ya xurt e. Bi deng, gotin, peyv, mersele, çîrok û gelek aliyên din de dişibe zaravaya Dimilî. Li herêma Qerejdaxê, kurmancî û zazakî (dimilî) pirr nêzî hev in. Mirov dikare bibêje ku Kurmancî û Zazakî li herêma Qerejdaxê dibin zimanek û hergî herêm dûr dikeve, herdû zarava jî ji hev dûr dikevin.

Minakî 
Hinek minakan meriv dikare li vir bibêje ji bo nêzikbûna wan:

mi (min)
ra (re)
zî (jî)
xu (xwe)
da (de)

yên di parantêzê de peyvên Kurmancî ya standart in. Ên din bi vî awayî tên gotin li Qerejdaxê û bi Zazakî.

Kurmanciya Qerejdaxê ji tesîra Farisî ji gelekî dûr e û ji ber ku li dora çiyayê Qerejdaxê ye, ji telekomînîkayon û medyayê jî dûr e û di bin tesîra ti zimanî de nemaye. Wek minak: Lêkera `Bûyin-Bûn` li gor Subjektê diguhere di Farisî û Kurdî de wek hev in.
Ez mêvan im.
Tu mêvan î.
Ew mêvan e. 

Di kurdî û farisî de wusa ye. ji bo Tu î, ji bo ew/wê jî e ye. Di farisî de jî wusa ye. Lêbelê di Kurmanciya Qerejdaxê de ne wusa ye. 

Tu mêvan i
Ew mêvan i.

ji bo herduyan `i` ye.

Yek taybetmendiya  Kurmanciya Qerejdaxê jî ev e: Gava sûfiks tê dawiya peyvan, heger tîpa dawîn ya wuşeyê bi deng be, ew deng diçe, sûfîks îlawe dibe.

Mînak:
Standart: 
1-bira-yê min
2-tene-yê me
3-mange-ya sor

Qerejdax: 
1-bir-ê mi
2-ten-ê me
3-mang-a sor

Girêdanên derve 
 Kurdica, Qerejdaxî

Devokên kurmancî