Welat
Welat an jî nîştiman, erda ku neteweyek yan jî neteweyên cuda li ser dijîn. Bo mînak, Kurdistan welatê kurdan û neteweyên din e ku lê dimînin. Ji welatên sînorkirî re dibêjin dewlet; hikûmet û parlamen yan hikumdarê dewletê (key, dîktator, hwd) rêvebirî û sazî û dezgeh û qanûnan ava dikin û bi vî awayî welat û dewletê bi rê ve dibin.

Wateya peyva kurdî welat
Welat ji peyva erebî ya wilaye anku welayet tê. Gotina Welat, di kurdî de tê wate welatbûnê, di zimanê hûriyan de rengê wa-lu-ti-in tê ser ziman. Temenê gotinê ji gotina "War" tê gotina war jî bi rengê wār tê  ankû "wari" tê. Lê gotin, di dema hûriyan de bi rengê wa-ar-ri--ma û ankû  bi rengê "wa-ri-i-ta"" jî hatîya ser ziman di dema hûriyan de. Her wisa hûriyan bi rengê ku-wa-li-i-ti tê ser ziman. Ev minaq jî û hê gelek minaqên weke vê ku hena di heman çavkanîyê de, temen gotina welat û pêvajoyên afirîna wê di dema hûrîyan de tîne ser ziman. 

Welat, ji aliyê gotinîyê ve gotinaka bingihîn a kurdî ya. Dîroka wê diçê heta dema hûrîyan. Di dema wan de afirîya û heta roja me ku hatîya rengê xwe yê ku em î ro wê bi wê rengê bikar tênin derdixe li pêş.

Binihêre jî 
 Lîsteya dewletên cîhanê

Çavkanî 

Erdnîgarî
Dewlet
Erdnîgariya mirovahiyê