Adolf Lüderitz
Franz Adolf Eduard Lüderitz an jî têne Adolf Lüderitz (z. 16êTîrmeh 1834an li Bremenê ; m.24ê Cotmeh 1886an (ne diyar) li Oranje di Başur-Rojavaya Afrîkaya Almanî), bazirganek alman û yekem xwedan axa alman li Namîbyayê bû.

Jiyan

Ciwan û perwerde 
Adolf Lüderitz lawê Titûnfîroşekî bû, ku ji Hannoverê ye. Piştî xwendina dibistana giştî, wî dibistana bazirganî li Bremenê xwendî û di sala 1851an de di karsaziya bavê xwe de dest bi şagirtiyê kir. Di Nîsana 1854an de ew çû Dewletên Yekbûyî ji bo fêrbûna çandiniya titûnê li dewletên başûr ên welêt. Dûv re wî li Meksîkayê çandiniyek ava kir, ku zû di tevliheviya şoreşê de hate hilweşandin.

Bazirganî li Bremen û Afrîkayê 
Piştî mirina bavê xwe di 1878an de, Lüderitz dikana titûna xwe girt. Lêbelê, wî bi serpêhatiyên xwe yên li derveyî welat kêm bextewar bû. Şaxek ku di sala 1881an de li Lagos-ê ku wê demê Rojavayê Afrîkaya Brîtanî bû hat damezrandin, nekaribû xwe li hember pêşbaziya biyanî bipejirîne. Tevî vê têkçûnê, Lüderitz li ser planên xwe yên Afrîkayê ma û piştgirî ji bazirganê ciwan Heinrich Vogelsang dît. Herduyan biryara avakirina koloniyeke Almanî li başûrê rojavayê Afrîkayê girtin, ji ber ku ev herêm berê ji aliyê hêzeke din a kolonyal ve nehatibû dagîrkirin.

Di 1886an de, bi piştgirîya darayî ya Civaka Kolonyal, Lüderitz seferek nû li hev kir da ku îhtîmala niştecîhek nû li devê Çemê Oranjeê bigere. Ew bi xwe jî beşdarî gerên keşfê bûye. Di 23ê Cotmeha 1886an de, ew û hevalê xwe Joseph Steingroever li keştiyek hilweşandî siwar bûn û bi wê re dixwest ku li peravên deryaya Oranje lêkolîn bikin. Xuyaye keştî qeza bûye, her du kesên tê de venegeriyane û qet nehatine dîtin.

Bibliyografî 
 H. Warnecke: Lützow, Adolf Ludwig Wilhelm Freiherr. In: Biographisches Lexikon zur deutschen Geschichte. Deutscher Verlag der Wissenschaften, Berlin 1970, S. 429 f.
 Horst Drechsler: Südwestafrika unter deutscher Kolonialherrschaft. Akademie Verlag, Berlin 1984.

Resepsiyona Sosyalîzma Netewî 
 Wilhelm Schüßler: Adolf Lüderitz. Ein deutscher Kampf um Südafrika 1883–1886. Geschichte des ersten Kolonialpioniers im Zeitalter Bismarcks. Schünemann, Bremen 1936.
 Meno Holst: Lüderitz erkämpft Südwest. Deutscher Verlag, Berlin 1941.

Girêdanên Malper 

 
 Maren Gottschalk: 16.07.1834 - Geburtstag des Kaufmanns Adolf Lüderitz. WDR ZeitZeichen vom 16. Juli 2014 (Podcast).

Çavkanî 

Bazirganên almanî
Kolonyalên almanî
Almanên Namîbyayê
Jidayikbûn 1834
Mirin 1886