Sepanbarî
Sepan, sepanên telefonan, sepanbarî an Ji aplîkasyon, (bi ingilîzî: apps) ew bernameyekî komputerê yan ji nivîsbariyek nermelavê ye. Sepanbarî bi taybet li ser telefonên android, iOS, Mac u iPad kar dibê.

Sepan tê bikaranîn û bi awayekî fermî, li ser her du Xêvjimêr/Komputerê û desttelên tê pêşkêşkirin. Îro bi tevahî 8,93 mîlyon sepanên mobîlê hene.  Hin ji mezintirîn firotgehên sepanê, wek Google Play Store û Apple App Store, 3.553 milyon û 1.642 milyon sepan hene.

Peyva app, kurteya application ("sepan"), ji hingê ve pir navdar bûye; di 2010 de, ew ji hêla Civaka Zaravayê Amerîkî ve wekî "Peyva Salê" hate navnîş kirin. 

Sepan an ji sepanbariyên xwemalî bi taybetî ji bo pergala xebitandina telefonê, bi gelemperî li ser iOS an Androidê têne çêkirin. Sepanên malperê di HTML5 an CSS de têne nivîsandin û bi gelemperî bi gerokek ve têne rêvekirin. Sepanên hîbrîd bi karanîna teknolojiyên malperê yên wekî JavaScript, CSS, û HTML têne çêkirin.

Dîrok a Sepanbarîyan 
Dîroka Sepanên Telefonan bi demek ku biçûk tê de destpê dike û heta demekî nîvro derbas dibe, gelek guhertin û pêşbirkên girîng pêşkêş dike. Di jiyana me ya rojane de, telefon û komûnikasyon berfirehî ji me re pêşdixist. Di dema ku em dixwazin li ser dîroka Sepanên Telefonan bifikirin, em dikarin pêşbînî û rûpela geş dikevin:

1860: Cyrus Field telegrafek çêdike ku li ser Deryaya Atlantîkê di navbera Amerîka û Ewropa de tê bikaranîn, ku ev yek jî bandora girîng a hilberîna Sepanên Telefonan dide.

1876: Alexander Graham Bell telefonê dît ku ji wî re çi bûye. Ew zanebû ku vê dîroka çendêrên wiha dest pê kiribû, lê li dijî hundur û bextê wî, telefon bûye hilberîna bingehîn.

1900-1950: Di vê demê de, teknolojiya telefonan çêdibû û ji hêla gelek hilberînan ve têkbirin. Telefonên bingehîn di cihan de têne ceribandin û hêjatî bi dêrgirtina girîngiya nûjen ve girêdayî bûn.

1983: Yek ji lêkolînên sereke yên di rewşa qebûlkirina telefonan de, ku heta nuha cihan bi navê "Martin Cooper" tê nasîn, hatiye kirin. Wî telefonê çêdike û ji aliyê Pergîdaniya Motorola ve tê pêşkêşkirin.

2000-2020: Ji bo nûçeyên çêkirina telefonan û pêşbirkên nûjen ên teknolojiyê hûn dikarin li ser destûrên avakirina smartphone'ên di navbera iPhone û Android de bifikirin.

Jiyanî: Di dema niha de, teknolojiya telefonan bêhtir ji hev şexsî û amûrî ye. Telefon ji me re ne tenê telefon in, lê hûn dikarin pêşniyarên ku li gor hewcedariya we tên çêkirin bikar bînin.

Cureyên Sepanan 
Native App-(Sepanên Xwemalî): Aplikasyonên an ji Sepanên ku têkilî bi platforma xwe re li ser Telefonan tên çêkirin, bi zimanên amûrî tên nivîsandin û pêşkêş dikin. Ji bo her platformê cuda têne çêkirin, wekî Android native apps an iOS native apps.

Web App-(Sepanên Malperî): Aplikasyonên an ji Sepanên ku li ser malpera înternetê tên çêkirin, bi rêberan û zimanên amûrî tên nivîsandin. Hemî Telefonên ku girêdayî înternetê ne dikarin vê aplikasyonê bi kar bînin.

Hybrid app: yek ji awayên damezirandina aplikasyonên an ji Sepanan cihê ku amûra web-based û amûra native appê veguhestine. Ev nav ji bo Sepanan ku bi karûbarên hemî telefonan ku cihêkê cihê tê dikarin bêne çêkirin û çalak kirin.Li seranserê hemî Telefonan, hybrid app ji hêla pêşvebirina zimanên amûrî (HTML, CSS, JavaScript) û tenduristiya cihê platformê ve têne çêkirin. Lê bi karûbarên çêkirina native app, ew di heman cihê de çalak dibin wekî ku vê yek bi amûra cihê platformê bisekinin.

Pêşveçûna Sepanan 
Pêşveçûna Sepanan bi awayekî xurt a bi xwe ve ye. Her wekî ku hemû hilberînên teknolojiyê bi rêya deman pêş ketine, hilberîna telefonan jî bi awayekî mezin pêşketî ye. Ji hilberînên ku li ser beramberîneyên teknolojiyê tên dîtin, Sepanên telefonan jî gelek caran guhertinan pêşkêş dikin. Lê di heman demê de, pêşveçûnek dawî li ser hûrgilîna amûrên cihê platformê tê kirin, ku li ser çêkirina telefonan amade ne.

Li vir çendîk, bêhtirên pêşveçûna Sepanên Telefonan hene:

Amûrê cihê platformê: Pêşveçûna telefonan, di çarçoveya tenduristiyê ya cihê platformê de, pêşkêş dike ku telefonên nûjen bêtir pêşxistin û hêza wan bêtir bikar anîn.

Berbiçavkirina Wize: Hilberîna telefonan dixwazin çi hêzê ku hûn bikar bînin, bêtir performans û rêbazên xwezayî yên telefonan werbigirin.

Peşniyar û Serkeftinên Teknolojiyê: Pêşniyarên xwezayî yên li ser hilberîna telefonan bêhtir têne çêkirin, ku dibe ku bêhtir karûbarên cuda û hêzên teknolojiyê pêşkêş bikin.

Ji bo Têkilî û Agahdariyê: Hilberîna telefonan dibe ku çêkirina karûbarên ku girêdayî têkilî û agahdariyê tên amadekirin, ku bi awayekî girîng e.

Cihê Navneteweyî: Di çarçoveya pêşveçûna telefonan de, pêşveçûna cihêkê dibe ku bi awayekî navneteweyî were pêşkêşkirin û di cihan de bêtir ji bo kêrhatinên beşên cuda tê xwestin

Bazarên Sepanan 
Sê Bazarên herî mezin ên sepanan heye. Google Play ji bo Android, App Store ji bo iOS, û Microsoft Store ji bo Windows 10, Windows 10 Mobile, û Xbox One ne.

Google Play Store: Google Play, Pergîdaniyeke Google ya li ser pirsa teknolojiyê, ku li ser malpera înternetê û aplikasyonên cihê tê pêşkêş kirin, tê bikaranîn. Ev platforma pêşkêşkirina aplikasyonên navdar (native apps) bo telefon û tabletên cihê yên ku bi karûbarên Android têne çêkirin e. Ji bo bikaranîna Google Play, hûn dikarin li ser telefona xwe bikar bînin an jî bi alîkariya komputera xwe li ser malpera înternetê vê platformê bikar bînin.

Li ser Google Play, hûn dikarin pêşniyarên çêkirina aplikasyonên cihê li ser telefonên Android bibînin û hilberînên nû, lêkolînên bikarhêneran, nûçeyên teknolojiyê, çîrokên amûrî, û gelekî din bixwînin. Hûn dikarin amûrên amûrên navdar ên ku bi zimanên cihê platformê têne çêkirin li ser vê platformê bikar bînin.

Apple App Store: Apple App Store, platforma hilberîna aplikasyonên cihê ya ku bi awayekî ofîsiyel ji bo cihazên iOS (wek iPhone û iPad) tê pêşkêş kirin, e. Ev platform ji bo bikaranîna aplikasyonên native apps ên ku li ser cihazên ku bi karûbarên iOS têne çêkirin tê bikaranîn. Di vê cihê de, hûn dikarin hilberîna bikaranîna nû, lêkolînên bikarhêneran, pêşniyarên çêkirina hilberîn, çîrokên teknolojiyê û gelekî din bixwînin.

Li ser App Store, hûn dikarin hilberînên ku li ser telefonên iPhone û tabletên iPad tên çêkirin û pêşniyar bikin. Ji bo bikaranîna App Store, hûn dikarin ji bo peywira destûr û amûrên cihê platformê rêveberiya Apple ve girêdayî bin.

Microsoft Apps Store: Microsoft App Store, platforma hilberîna Sepana ye cihê ya ku ji bo telefonên ku bi karûbarên Windows têne çêkirin, tê bikaranîn. Ev platforma resen ji bo bikaranîna Sepanên Windows tê pêşkêş kirin, bi awayekî xwedî karûbarên xwezayî yên ku têkildarî sistema karûbarên Windows in. 

Di vê cihê de, hûn dikarin hilberînên Windows Store ên ku li ser komputera xwe tên çêkirin bibînin û bikar bînin.Microsoft App Store ji bo bikaranîna aplikasyonên native apps ên ku li ser Windows têne çêkirin tê bikaranîn. Li ser vê platformê, hûn dikarin hilberîna bikaranîna nû, lêkolînên bikarhêneran, pêşniyarên çêkirina hilberîn, çîrokên teknolojiyê û gelekî din bixwînin.

Ev platform ji sala 2012'an ve tê pêşkêş kirin û bi awayekî pêşketî û xurttirîn di navbera deman de bêyî astengiyên karsaziyê çêdibe.

Çavkanî 
Rûpelek Sepanbariyên Kurdî li ser Instagram: https://www.instagram.com/googleplay.kurdi/