Эштә дә, өйдә дә – «Күчтәнәч»! (ФОТО)

	Һәр гаиләнең үз бәхет формуласы бар. Бүгенге кунакларыбыз да гел кеше күз уңында. Шулай булмый ни, күпләгән балаларның Дәү әтиләре белән Дәү әниләре ич алар. Зәйтүн Яркәев белән Әлфинур Хисами гаиләсе белән якыннанрак танышыйк әле.	 «Үлгәнче шушы хатын белән яшисе»

 – Тормыш гел ак белән карадан гына тормый ул. Әгәр Зәйтүн белән Әлфинур гаиләсендә бар да ал да гөл, икән дисәң, танышларыбыз укып, нәрсә уйлап чыгара инде болар, дип көләчәк, – дип сүз ала Зәйтүн абый. – Үпкәләшкән чаклар да була. Вак-төяк, эш буенча инде. Андый чакларда эндәшми калу коткара. Безнең гаиләдә кычкырышу, талашу дигән әйбер бөтенләй юк. Никахлар, чыннан да, күктә языла торгандыр. Минем Әлфинурны очратканчы берәүгә дә күз аткан булмады. Мәктәптә чагында без ошаткан кызлар олырак класс малайларына карады, театр училищесында укыганда да башыма кызлар артыннан чабу уе килмәде, аннан армиягә алдылар. Ачык иде Әлфинур. Бәлки шул да җәлеп иткәндер. Өйләнешкәч: «А-аа... үлгәнче шушы хатын белән яшисе бит», – дип уйладым. Хәзер бу уйларымны кайта-кайта күңел аша үткәрәм, күрәсең, җаваплылык хисе шулай уйларга этәргәндер.

Бер-берсенә «Ахир» дип эндәшәләр. Бергә-бергә спектакльләрдә уйнаудан телгә кереп калганмы, алар инде аны үзләре дә сизми. Әмма шул сүзне ишетсәләр, тел очыннан бал тамган кебек.

«Кайтуыңмы, китүеңме?»
 
Гаиләне уртак кичерешләр – уртак эш тә берләштерә әле. Зәйтүн абый «Татарстан» телевидениесендә режиссер, «Яңа гасыр»да мультфильмнарны татарча «сөйләштерүче», «Күчтәнәч» тапшыруында татар балаларының Дәү әтисе дә ул. Ә Дәү әни – «Болгар» радиосында тавыш режиссеры Әлфинур апа. Икесе дә иҗат кешесе. Эштәге сүзләр өйгә дә «ияреп» кайта. Кайчакта эштә дә соңга кадәр тоткарланырга туры килә. Аеруча Әлфинур апа үз һөнәренә фанатларча бирелгән. Иртәнге сәг. 5тә велосипедына утырып эшкә китә, кичен генә кайтып керә. Берсендә төнге сәг. 2дә генә өйгә кайта ул. Зәйтүн абый йокы аралаш кына сорап куя: «Ахир, бу синең эшкә баруыңмы, әллә кайтуыңмы?» 

«Игезәкләр  туасын белдек»
 
– Өйләнешкәч тә 3 ел балабыз булмады, – дип хәтер яңарта Әлфинур апа. – Зәйтүнгә әйттем, гаиләнең тоткасы – бала, балабыз булмаса, китәрмен, син бәхетле яшәргә хокуклы, дидем. Ул исә, кеше бала өчен генә түгел, үзе, бер-берсе өчен дә яшәргә тиеш, диде. Башкаларның балаларын сөеп, үзенеке булмаганга уфтанып күңелемне рәнҗетмәде, хәтерем калырлык бер генә сүз дә әйтмәде. Игезәкләр көткән көннәрем гомеремнең кайта-кайта сагынып искә алырлык матур мизгелләре булып калды. 

– Игезәкләр туасын белдек, – ди Зәйтүн абый. – Ул чакта җепкә балдак тагып, корсак турысында йөртеп карау гадәте бар иде. Ә-һә, дибез, берсе кыз, берсе малай булачак. Бәби көткән көннәрдә, синең улың туды дип, Минзәлә театрына шалтыраттылар. Әлфия дигән хатын бәбиләгән дә, аны Әлфинур белән бутаганнар. Мин, юк, безнең икәү булырга тиеш, дип, кырт кистем. Чыннан да берничә көннән малаең да, кызың да туды, дип шалтыраттылар инде. 

Игезәкләрнең хәзер үз гаиләсе: Элнар Чулпан (Халисә һәм Айдар Фәйзрахмановлар кызы) белән гаилә корган, уллары Ирханга – 4 яшь; Гөлчәчәк Балык Бистәсе егете Расихта кияүдә, кызлары Иркәгә – 6 яшь. Әти-әниләрен, туганнарын сөендереп, матур гомер кичерергә язсын үзләренә.

Чаңгы киеп йоклаган

 Сүзебез үзеннән-үзе гаилә, тәрбия мәсьәләләренә барып тоташа. Зәйтүн абыйның сүзе нык:

– Тәрбия иң элек гаиләдә, өйдә булырга тиеш, – ди. – Мәктәпкәчә тәрбия ничек булса, баланың алдагы тормышы да шулай дәвам итәчәк. Кемнәрдер, иптәшләренә ияреп харап булды, мәктәптә дөрес тәрбия бирмәгәннәр, дип сөйләнергә, башкаларны гаепләргә ярата. Син гаепне әүвәл үзеңнән эзлә! Мин үзем бер эштән дә тартынып тормыйм. Бу хатын-кыз эше дип йөз чөермим, бөтен эшне башкарам. Армиядә «дедовщина» дигән сүзләрне дә кабул итә алмыйм. Мин дә армиядә булдым. Командирлар таләбен үтә, нигә мин кем әле дип, киреләнәсең. Кайбер малайларны әтиләре «Чын ир-ат бул!» дип, хатын-кыз эшләреннән читтәрәк торырга өйрәтә. Вакытлар үткәч, малай дигәнең чәй ясап эчә, йомырка да пешерә белми торган шул ук әтисенә әйләнә. Хатын-кызны басымчак итеп күрергә теләп, әллә ни кыланучылар да бар. Андыйларга сүзем бер: гаиләңне ныклы итәм дисең, нигә бар эшне дә уртак итеп эшләмисең. Кеше алдында җитәкләшеп йөрүеңнән ни мәгънә? Хатының эштән кайтканчы, итне юып, ашка сала торсаң, бер җирең дә убылмый, үзеңә дә файда гына – ашарга тизрәк пешә. Аңа карап кына ирлегең кимеми бит. Кулыннан эш килгән балаларның мөстәкыйльлеге арта. Кыз балалар да ир-ат эшен белеп үсәргә тиеш дип саныйм, бу ирләр эше, тыгылма, дип әйтмәгез, эш белүнең гаилә коргач, файдасы шактый аның.

Әлфинур апа балалары укыган мәктәп хакында да яратып сөйләп ала: «Берзаман Зәйтүн чаңгы алып кайткан. Элнар улыбыз төнлә уянган да пәлтә, бүрекләрен киеп, букчасын асып, аягына чаңгыларын киеп йокыга киткән. Мәктәптә бик яратып укыдылар...» 

Бабай коймак пешерә
 
– Дөрестән дә, оныклар якынрак икән. Башта аларны уйлыйсың, аннары гына әти-әнисен искә төшерәсең, – ди Әлфинур апа. – Гөлчәчәк кызы Иркә Минтимер Шәймиев белән бер көнне – 20 гыйнварда, Элнар улы Ирхан Сәкинә ханым белән бер көнне – 23 августта туды. Иркәбез бал белән коймак ашарга ярата. Иртән торуга Зәйтүн тәмле коймакларны ике таба белән чаж иттереп кенә пешереп тә куя. Менә шулай балда-майда гына яшәп ятабыз әле.

Дәү әни үзе дә тик утырмый. Ул камыр пешергән көнне оныкларга да шатлык: кояш, аю, чыпчык – тагын әллә ниләр бергә ясап пешерәләр. Оныклар пластилиннан Шүрәле малайлары ясарга ярата. Әнә бервакыт бакчага барганда бер уенчык кар өстенә төшеп юкка чыккан. Инде еларга җитешкән баланы Дәү әнисе тынычландырып та куйган: «Шүрәле малае урманга качты!» Бергәләп җыелышкан көннәрендә «Күчтәнәч» тапшыруын өйдә «төшерәләр» инде. Анда барысы да артист, барысы да алып баручы – күңелләргә шатлык, ә хәтергә гаилә традицияләре сеңә бара. Гаилә бәйрәмнәре дигәннән, Зәйтүн абыйның бу уңайдан үз фикере бар:

– Тормыш булгач, төрле чаклар була, авырып китәргә дә мөмкин, мәшәкатьле чаклар да булгалый. Иң мөһиме бүләк түгел, ә бәйрәм икәнен хәтердән чыгармаска, якыныңның күңелен җәрәхәтләп, дәшми калмаска гына кирәк. 

Бу гаиләне тагын бер уртак теләк берләштерә: «Һәр балага тигез, тулы хокуклы гаиләдә үсәргә язсын. Әти-әниле, дәү әтиле-дәү әниле, оныклы гаиләләр нинди күркәм бит! Балага тәрбиянең төп нигезе дә шунда салына».  1  2

 3  4  5  6  7  8  9  10  11  12  13  14  15  16  17  18  19  
	Гөлүсә ЗАКИРОВА 	
Гаилә һәм мәктәп

	№   |  	


