Ана теле: ”Алынма. Алгансың, үзеңнеке ит!”

	Безнең бер язмабызда “публичные слушания”  терминын “җәмәгать тыңлавы” дип (сөйләм төренә карап халык тыңлавы, күмәк тыңлау дип) алу тәкъдименә карата интернетчы Наргис Харасованың: “Паблик тыңлаулар, инглиз сүзләре кертеп”, дигән фикере  безнең шушы язмабызга  керешкәндә  уйланырга мисал кебегрәк кабул ителде. 	 Тел гыйлемендә өйрәнгән “алынма” дигән төшенчә  искә төшә. Нәрсә хәтердә калган: яшәеш барышында берәр яңа төшенчә яисә күренеш барлыкка килеп, бигрәк тә ул башка халыклардан килеп кергән булса, аны атарга  шул халык сүзе алынуы ихтимал. Ул сүз башта неологизм хәлендә аралашуның бер генә даирә, өлкәсендә йөри; аннары инде, озын гомерле төшенчә яисә күренеш булса, шул атамасы белән күнегелеп, телдә төпләнеп кала.  Әйтик, чәй, өстәл, мәктәп, шәһәр, дога ише берәмлекләр әллә кайчан телнең үз тамыр сүзләре рәтенә кереп китеп, алынмалыгы халык аңында онытылса да, фән аларны алынма дип саный.  Тулаем алганда, алынмага карата татарда уңай фикер. Алар телебезне баету чыганагы дип кабул ителгән. Күренекле галимебез Вахит Хаков заманында: “Телнең сүзлек хәзинәсен баетуда алынма сүзләр зур роль уйный”, дип билгеләп, шуны исбатлауга үзенең “Татар әдәби теле тарихы” дигән хезмәтендә тулы бер бүлек багышлаган иде. 
	---	
Матбугат.ру

	№ --- | 19.10.2017	


