Мин дөя түгел: ләкин ышанмыйлар

	Эшлисең, чабасың, бертуктамый нәрсәләрдер хәл итәсең... hәм hич көтмәгәндә язмыш үзенең таягы белән сине шап туктата:тукта кеше, әзерәк артыңа, адыңа, як-ягыңа борылып кара! Минем өчен менә шундый таяк урынына гибдд хезмәткәрләре сыбызгысы булды.	 Барабыз шулай улым белән машинада ашыкмыйча, ипләп кенә. Якшәмбе көн, Казан урамында машиналар аз, яңа гына явып киткән яңгырдан соң, hава саф, җиләс. Шулвакыт көзгедән күрәм, безнең белән янәшә гибдд машинасы бара, гибддшник сыбызгысын сызгырта, таягы белән каядыр күрсәтә. Улым тизрәк аңышты, ул безгә туктарга куша ди. Икебез дә аптырашта, мондый хәлне кинода гына күргән булгач, ни уйларга да белгән юк. Әни, син әллә кызыл утка чыгып киттеңме соң, ди улым. Туктадык, гибдд хезмәткәренең сүзләре мине аптырашка гына түгел, ә куркуга салды. Мин имеш, ДТП урынынннан качып киткәнмен икән. Шуның белән шул, калганын иртәгә гибддның розыск бүлегенә баргач аңлатырлар диде ул. Әлбәттә, бер тәүлек эчендә бөтен узган гомерне җентекләп барлап чыктым дисәм дә ялган булмас, ләкин миңа ташланган гаепкә охшаш берни дә таба алмадым.

Икенче көнне киттем, эштән сорап, чакырган җиргә. Ике сәгатьтән артык көтеп утыргач, чират миңа килеп җитте. Аңлаттылар: Вахитов белән Большая Крыловка киселешендә бер машинаны бәрдереп, китеп барганмын икән. Иң гаҗәбе hәм аянычы шунда, нәкъ шул вакыт арасында, мин ул урыннан уздым, алай гына да түгел минем машинада бөтенләй башка дтп эзләре бар иде. Шунда мин үземнең дөя түгеллегемне исбатларга мөмкин булмаячагын төшенә башладым.

Ярар, шулай ике сәгатькә якын бәхәс куертканнан соң, тикшерүченең исенә төште: зыян күрүчене чакыртырга кирәк икән. Тегесе телефоннан, мин ике сәгатьтән соң гына килеп җитә алам ди. Нишлисең, дүрт сәгать утырганны, тагын ике-өч сәгать кенә көтәм инде. Мин бит хәзер гаепләнүче. Килде бу, моның калинасында 3-4 см лагы сыдырылган. Шунда эчкә җылы кереп китте. Чөнки моның машинасындагы эзләр белән, минекендәгеләр гомумән туры килми. Ләкин, иртәрәк шатланганмын, әгәр кирәк булса, акны кара, караны ак итеп исбатлап булганын онытып җибәргәнмен. Болар да миңа яхшылап аңлаттылар: сыдырылган урыннар бер үк биеклектә түгелме, димәк минем машина барган җиреннән 15-20 смга чүккән; нишләп минем машинада буяу, ә калинада лагы гына сыдырылган, димәк безнең илдә машиналар ясарга өйрәнгәннәр... h.б. Миндә сораулар бик күп иде дә, ләкин калганнарына җавап бирергә кирәк тапмадылар. Мәсәлән, гаепләүче якның язуы буенча мин өченче рәттән утларны кабызып, борылырга мәтәшкәндә, калина алга җилдерә. hәм мин тик торган җирдән 15 смга чүгеп (!), водитель ягыннан арткы ишек тирәсенә килеп бәреләм. Калинаны йөртүче, автомат рәвештә борылып карыйсы урында, әллә кая китеп туктый, ничә метр китеп туктаганын ул тәки әйтә алмады, ә иң гаҗәбе руль артында кем утырганын күрергә аңа кояш комаучау итә.

Ниhаять, бу фарс тәмамланды, иртәгә судка киләсез дип, повестькага кул куйдырып, кайтарып җибәрделәр. Карале, мин әйтәм, мондый хәлләрне бездә ничек тиз хәл итәләр икән дип, таң калып кайтып киттем. Эштән сорап, көтеп утырам шулай, кайчан шалтыратырлар икән дип. Төш җитте шалтыратучы юк, әле дә ярый телефон номеры биргәннәр иде, үзем шалтыраттым. Мине судка озатырга тиешле гибдд хезмәткәре, бүген дә булмый, киләсе ике-өч көндә шулай ук булмас ди. Судка чакыру көтә-көтә айга якын вакыт үтеп китте. Барасы җиргә бара алмыйча, эшлисе эшне эшли алмыйча, шулай суд көтәм дә, суд көтәм. Бу вакыт эчендә тагын бер күңелсез хәл булды: аякны каймыктырып, гипс салдырырга, больничныйга чыгарга туры килде.

Язарга онытып торам, миңа бит әле тагын бер повестька бирделәр, гибддның район бүлегенә барырга, кирәкле ара (дистанция) сакламаган өчен штраф түләргә беркетмә төзетергә. Билгеләнгән вакыт килеп җиткәч, гипслы аяк белән киттем, 3 нче катка (!) бер аякта сикереп менеп җиттем. Мендем дә шаккаттым, минем эш буенча материаллар бу бүлеккә гомумән килеп җитмәгәннәр булып чыкты: ике атна вакыт үтүгә, hәм мине әгәр билгеләнгән вакытка бармасаң, привод белән китерәбез дип, кисәтүгә карамастан!

Иң гаҗәп хәлләр судта булды. Беренче утырышны кичектерделәр, мин шахитларны чакыру буенча юллама биргән идем. Икенче суд утырышына шахитларның берсе генә килде, икенчесенә повестька барып җитмәгән булып чыкты. Сәгатьтән артык суд башлануын көткәч, ниhаять суд залына чакырдылар. Тагын зыян күрүче юк. Мин гибдд бүлегенә титаклап менгән көнне дә ул юк иде. Судья үзе (!), карале кәрәзле телефоны юк икән дип сөйләнә-сөйләнә, моның эш урынына шалтыратып, телефон номерын алып, зыян күрүчене судка чакыра. Тегесе ике сәгатьтән соң килергә вәгъдә итә. hәм мин бүгеннән йөртү таныклыксыз калуымны инде яхшы аңлыйм. Рәхмәт инде, геройняга бу юлы ике сәгать көттермәде, бер сәгать дигәндә килеп җитте.

Судья сорый:

- Нәкъ менә шушы машина икәнен ничек исегездә калдырдыгыз?

- Миндә бер визитка кисәге бар иде шуда язып куйдым.

- Ул визиткагыз үзегез беләнме?

- Әйе-әйе үзем белән, рәхим итегез.

Судья шундый зур җаваплылык хисе белән әлеге кәгазь кисәген конвертка тыгып, делога беркетеп куя. Минем яктан чыгыш ясаган шахитларның минем бу вакытта бөтенләй башка урында булуымны исбатлап әйткән сүзләрен дә, язмача күрсәтмәләрен дә, гомумән минем бу дтпда катнашмавымны да, димәк аннан кача алмавымны да бер визитка кисәге яхшы итеп бастырып куя.

...Суд карары көтеп утырабыз. Күптән ремонт күрмәгән стеналар, күптән юылмаган, тузан өелгән, пычрак идәннәр: менә шушы шартларда судья көненә ничәмә-ничә кешенең язмышында борылыш ясарлык карарлар чыгара. Әбәд вакыты җиткән иде, секретарь кызлар без утырган суд залындагы гаепләнүчеләр чыгыш ясарга куелган трибунадан, пычак, савыт-саба, кыяр ташый башладылар. Галиҗәнап судьяның карары мин сүзен-сүзгә ап-ачык күз алдына китергәнчә яңгырады: гаеплене (мине!) ДТП урынын ташлап киткән өчен бер елга машина йөртү хокукыннан мәхрүм итәргә...

Моннан соң Казанның бер башыннан икенче башына ничек эшкә йөрермен, балалар берсе эшкә, берсе укырга ничек барырлар, 350 чакрым ераклыкта урнашкан авылга, 81 яшьлек әни янына ничек кайтырмын, бу турыда әлегә уйламаска тырышам. Бу төшкә дә кермәгән хәлләрдән, мондый чарасызлыктан башны ташка бәреп булмый бит инде. Тик шулай да авыр, бик авыр. Мин бит шушы минутка кадәр, дөреслек мине яклар дип, бу хәлләр турында артык борчылмыйча, бернинди чара күрмичә, экспертиза ясатмыйча, хәтта зыян күрүченең кем икәнен дә белергә теләмичә тынычлап яшәргә тырыштым. Хәзер башыма килеп җитте, дөреслекнең үзен мөмкин булган-булмаган бөтен ысуллар белән якларга кирәк булган, ләбаса!  
	Раушания ЗАРИПОВА	
Матбугат.ру

	№ --- | 15.08.2012	


