«Курку йөрәккә төшә!», яки Сүз "чүбе" кемгә кирәк?

	Сүз “чүбе” күбәйде хәзер. Һәрбер өлкә-тармакта әллә нинди “белгечләр” артты. Аларның һәрберсе үзенчә, яңача “себереп”, бу тормышны бигрәк катлауландыралар. Кайчак үз телебездәге гади генә төшенчәләрне дә аңламас башыбыз белән, кайсы телдә бу дип, очына чыга алмаслык яңадан-яңа сүзләр дә “ясап” торабыз.	 Интернетта гади сөйләмдә кулланышта булмаган “фобия” сүзенә юлыктым. Ул игътибарны җәлеп итәрлек итеп, катлы-катлы, күп төрдә язылган иде. Мәгънәсенә төгәл төшенәсем килеп, википедиядән укыган идем, “билгеле бер очракларда кеше күңелен биләгән тотрыксыз курку хисе, организмда вегетатив бозылулар китереп чыгаручы сырхау” диелгән. Ай, бигрәк катлаулы бу фәннәр дөньясы! Соң, гади генә әйткәндә, һәрбер кешедә була торган курку хисе бит инде бу! Юк бит, алай дип кенә язмаганнар, “фобия” дигәннәр һәм аны төрләргә бүлеп, телне сындыра торган әллә нинди сүзләр белән атаганнар: автофобия, агорафобия, батмофобия, инсектофобия, лилапсофобия, тачофобия, йатрофобия, хемофобия... Барлыгы туксан төр санадым. Сүзләр кыланмышы бит бу! Гомер-гомердән килгән курку хисен кем бүлгәләп исемләп бетергән бу кадәр?! Катлаулылыкка чумган бу дөньяга бер карасаң – кызганыч, икенче карасаң – көлке. Кызыксынып китеп, шушы төрләрне күчереп алдым да, һәрберсенең янәшәсенә үзем белгән холыктагы якыннарның, таныш-белешләрнең, туганнарның исемнәрен яза башладым. Акрофобия, ягъни биеклектән курку – монысы кызыма туры килә, обезофобия (тазарудан курку) – апа, тонитрофобия (яшеннән курку) – күрше, ноктифобия (караңгы төннән курку) – дустым... Һәрберсенең исемнәрен язып чыктым. Ләкин туксан төргә дус-туган җитмәде. 
	Гүзәл ГАЛЛӘМОВА, Лаеш районы, Имәнкискә авылы	
Татарстан яшьләре

	№ --- | 08.07.2016	


