Кытай һәм Казакъстан башкалаларына сәфәрләр

	Ничек шулай чыккандыр — анысын белмим, әмма 2018 елның декабре минем өчен чын мәгънәсендә сәяхәтләр ае булды. Әле ноябрьдә генә Финляндиягә барылган иде. Декабрьнең ике атнасы эчендә — янә чит илләргә сәфәр. Хәтта аларның берсе гомергә аяк басмаган Кытай. әби-бабайлар теле белән әйтмешли, җәһәннәм тишегендәге җир. Минем бер-бер артлы бу сәфәрләрем хәтта ярты гасырдан артык бергә гомер кичергән хатыным Рәмзиянең дә нервыларына тия башлады. 	 Бик аз гына вакыт эчендә дә миңа кытайда күпне күрергә , күпне ишетергә туры килде. Заманында татар-төрки исемен дә («Ханбалык» — «Ханнар каласы») йөрткән Пекин гаҗәеп зур шәһәр икән [Мәскәүдән ике мәртәбәгә зур дип әйтүчеләр дә булды]: искитмәле йорт-биналар, төрледән-төрле корылмалар, төзек, чиста урам-бакчалар, елык-елык итеп торучы рекламалар, катлы-катлы юллар. Машиналар (аларның ниндие генә юк!) арасында, ишегалларында, тыкрыкларда йөрүче мотоцикл-велосипедлар. Бездә мотоцикллар тавыш чыгарып, тынычлыкны бозып чаба. Аларда исә электр белән, батареяга эшләүче бернинди тавыш-гөрелте чыгармыйча йөрүче мотоцикллар. Яшь чакларны искә төшереп, аларга утырып та йөрисем килде. Кибетләрдә муллык. Бигрәк тә мине ашханә-кафелардагы ризыклар төрлелеге шаккатырды: әллә ниндиләре бар. Кытай чәе бездә бик мәшһүр. Әмма анда чәйне бик эчмиләр бугай — күбрәк җылымса су. Табында, нигездә, ике таякчык белән ашыйлар. Мин интегеп беттем. Миңа кытайлылар хәтта ашны да шул дирижерныкы кебек таякчыклар белән ашыйлардыр кебек тоела башлады. Ризыкларның шактые, «татарча әйткәндә» — «острый». Пекин — матур, зур. Әмма Кытайда, башкаладан тыш та, тагын да зуррак, матуррак шәһәрләр барлыгын әйттеләр. Бу яктан аеруча Шанхайны еш телгә алдылар. Шунысы да мәгълүм булсын: Чин мәмләкәтендә миллионнан артык халык яшәгән шәһәрләр саны йөзнең теге ягында икән. 
	---	
Татарстан Язучылар берлеге

	№ --- | 29.01.2019	


