“Миңсылу карчыкның тешләрен алып калыр идек...”

	Тешләр турындагы әлеге язмамны кайданрак башлыйм икән дип уйланып тордым да, балачак елларымнан ук урыйсы иттем әле. Ник дигәндә, җиде-сигез яшьләремдә теш алучы идем бит мин. Бу дивана тагын нәрсә шыттырмакчы була икән димәгез – дөресе шулай.	 Үги атам, сиксән яшенә якынлашып килүче Габбас картның ярым-йорты черек тешләре сызлап йөдәтә иде. Авыл медпунктына чыгарга рәте дә, теләге дә булмагандыр инде карт кешенең, ул вакытта, бәлки, тәвәккәлләп теш алучысы да булмагандыр, шуңа күрә теш алуны бабай белән икәүләп башкара идек. Бабай кәтүктән оек, бияләй бәйли торган биш энә юанлыгы тегәрҗепне җитәрлек күләмдә кисеп ала да, бер башын миңа тоттыра. Авызын ачып, бармагы белән төртеп күрсәтеп: “Менә шул тешемне астан ук берничә кат урап ныклап бәйлә”, – ди (үзенең калтыранган куллары бу эшкә ярамагандыр инде). Аскы тешен алганда өй ишеген ачып, мине тышкы якка чыгара, үзе җепнең икенче очын ишек тоткасына бәйли, аннан “тарт!” дип әмер бирә. Мин бар көчемә ишекне тартып җибәрәм. Ишеккә бабайның тегәрҗеп очындагы, сызлап йөдәткән теше килеп бәрелә, аның артыннан ук бусагага бабайның гәүдәсе килеп төшә. Эш уңышлы башкарылса, теш тамыры сынып калмаса, бабай теш урынына мамык тыгып куя да: “Маладис, улым!” – дип, кесәсеннән бер сум акча биреп, теләгәнеңне ал дип, кибеткә йөгертә. Өске тешләрне алганда икенче төрле ысул кулланабыз. Монда инде бабайның башын артка каерып торырга кирәк, бабай болай тора алмый – бөкрәеп каткан буыннары тыңламый. Бу очракта ул агач сәке янына килеп утыра, тегәрҗепнең икенче очын сәке башына бәйлибез дә, бабай, җеп тартыла төшсен дип, башын күтәреп, күзен йома. Аннан “сук!” дип әмер бирә. Мин кулымдагы уклау белән тарттырылган җепкә китереп орам. Черегән теш тамыры-ние белән “лерт” итеп килеп чыга, инерция көче белән бабайның сакал астына “ямый” яки “черт” итеп сынып чыга. Тамыры белән чыкса бабай сөенә, сынып калса, бик яман сүгенә. Бабайның тешләрен менә шул рәвешле ала идек. 
	Рәҗәб ӘХМӘТОВ, Чаллы	
Татарстан яшьләре

	№ --- | 18.02.2018	


