Vragenuur (vragen aan de Commissie)
De Voorzitter
Aan de orde is het vragenuur (B6-0491/2008).
Wij behandelen een reeks vragen aan de Commissie.
Eerste deel

Betreft: Plannen voor onvoorziene gebeurtenissen t.b.v. kleine en middelgrote bedrijven
In het licht van de huidige economische crisis die, in de woorden van Jean-Claude Trichet, de ernstigste crisis sinds de Tweede Wereldoorlog is, zou ik de Commissie een vraag over haar plannen voor onvoorziene gebeurtenissen ten behoeve van kleine en middelgrote ondernemingen willen stellen.
Het op 26 november te verschijnen kaderplan voor herstel zal naar verwachting maatregelen op de korte termijn omvatten die een recessie moeten helpen afwenden. De Commissie kijkt naar nieuwe fondsenverstrekking en naar nieuwe toepassingen voor bestaande fondsen. Ook wil zij een verhoging van het kapitaal waarover de Europese Investeringsbank, de instelling van de EU voor het verstrekken van langlopende leningen, kan beschikken. De bank heeft al een leningenpakket van 30 miljard euro samengesteld om kleine bedrijven te helpen die moeite moeten doen om financieringen te krijgen. Hoe lofwaardig dergelijke maatregelen ook zijn - één van de ernstigste problemen waarvoor kleine en middelgrote bedrijven zich in dit stadium geplaatst zien is dat betalingsverplichtingen in verband met terugbetaling van leningen niet kunnen worden nagekomen. Heeft de Europese Commissie plannen voor onvoorziene gebeurtenissen gemaakt die op dit specifiek probleem zijn toegesneden?
Joaquín Almunia
lid van de Commissie. - (ES) Mevrouw de Voorzitter, de Commissie heeft in het wetsontwerp voor het midden- en kleinbedrijf, de Small Business Act, alle aandacht gegeven aan de problemen waarmee het midden- en kleinbedrijf te kampen heeft.
De heer Zwiefka vraagt naar de toegang tot financieringen. De Commissie heeft samen met de Europese Investeringsbank concrete maatregelen aangekondigd om dit te verbeteren.
Wij zijn natuurlijk ook van mening dat het midden- en kleinbedrijf speciale ondersteuning nodig heeft. De financiële crisis heeft in veel lidstaten de toegang tot kredieten voor het bedrijfsleven aanzienlijk beperkt, met name voor het midden- en kleinbedrijf. Om dat te verhelpen hebben de instellingen van de Gemeenschap en ook de lidstaten binnen de grenzen van hun bevoegdheden concrete maatregelen genomen.
De Commissie heeft maatregelen genomen om het financiële systeem te stabiliseren, en zo de banken te helpen om weer leningen te verstrekken aan hun klanten. We staan ook achter bepaalde veranderingen in de boekhoudregels, en achter de versnelde goedkeuring van de programma's voor de herkapitalisatie van banken en voor de stelsels van bankgaranties.
Bovendien heeft de Commissie, zoals u weet, op 26 november een herstelplan voor een bedrag van tweehonderd miljard euro goedgekeurd, dat ook de Europese Raad vorige week heeft gesteund. In onze mededeling staat dat van die tweehonderd miljard euro uit het plan dertig miljard euro - die uit de Europese begroting of uit de financiële programma's van de Europese Investeringsbank komen - zijn voorzien om de economie een impuls te geven.
Een deel van dit geld uit de begroting en uit die financiële programma's is zeker voorzien voor financiële maatregelen en steunprogramma's die hoofdzakelijk het midden- en kleinbedrijf ten goede zullen komen. Daarbij komt dan nog het akkoord waartoe de informele Ecofin-Raad in september in Nice is gekomen. Daarin wordt bepaald dat de Europese Investeringsbank specifiek voor de financiering van het midden- en kleinbedrijf meer middelen ter beschikking zal stellen, en ook sneller.
Bovendien heeft de Europese Investeringsbank aangekondigd dat er voor het midden- en kleinbedrijf een brugfinanciering komt, de deskundigen noemen dat een mezzanine. Het gaat om een bedrag van een miljard euro uit het Europees Investeringsfonds.
Ik heb net al gezegd dat er in de plannen van de verschillende lidstaten, binnen het kader van het herstelplan dat de Europese Raad vorige week heeft ondersteund, al verschillende voorbeelden te vinden zijn van economisch grote lidstaten van de Europese Unie, zoals het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Duitsland en Spanje, die specifieke maatregelen voor de financiering van het midden- en kleinbedrijf hebben voorzien, dat zoals we allemaal weten verantwoordelijk is voor een groot deel van de omzet, de werkgelegenheid en de productiestructuur in al onze landen.
Ik zou ook willen wijzen op de overeenkomsten die de Commissie in deze zware tijden voor de economie op basis van de bepalingen van het Verdrag heeft goedgekeurd om bij de overheidssteun de nodige flexibiliteit te garanderen. Ook daarvan zal met name het midden- en kleinbedrijf profiteren. Een voorbeeld is de overeenkomst die we gisteren hebben gesloten om voor de overheidssteun de drempel van de zogenaamde "de-minimis-regel” te verhogen.
Tot slot zal de Commissie volgende maand, in januari, samen met vertegenwoordigers van het midden- en kleinbedrijf en van de banken een vergadering beleggen in het kader van de "constructieve dialoog”. Daar willen we van gedachten wisselen over het nut van die steunmaatregelen, over de stand van zaken en over de vraag of we de besluiten die we de afgelopen maanden al hebben genomen nog moeten aanvullen.
Tadeusz Zwiefka
(PL) Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dank u zeer voor uw gedetailleerde uitleg. Aangezien u het werk van de Commissie en van de Europese Investeringsbank heeft genoemd, wil ik u vragen of de banken, waarmee een dialoog gaande is en die veel steun ontvangen, zich over het algemeen ook hebben geschaard achter een beleid dat voor een min of meer soepel werkende MKB-sector moet zorgen? Hebben de banken zich daar eveneens aan gecommitteerd?
Joaquín Almunia
lid van de Commissie. - (ES) Ik zou de vraag van de heer Zwiefka willen beantwoorden. Natuurlijk spreken we ook met de banken. Uit hun balansen en financiële staten blijkt wel dat ook zij met problemen te kampen hebben.
Een ding is echter wel duidelijk: al deze middelen, alle besluiten en alle maatregelen, op het Europese niveau maar ook op het niveau van de lidstaten, zijn naast de beschikbaarstelling van liquiditeit en de verlaging van de rente door de Europese Centrale Bank en door andere centrale banken, bedoeld om te verhinderen dat de kredietverlening instort. Ze zijn bedoeld om een kader te scheppen voor het herstel van de kredietverlening en de financiering die nodig zijn voor de consumenten en voor het bedrijfsleven.
Het is ook wel duidelijk dat het midden- en kleinbedrijf veel sterker dan grote ondernemingen op bankkredieten aangewezen is. Grote ondernemingen hebben op dit moment weliswaar problemen op de markt, maar ze kunnen direct effecten of obligaties uitgeven. Zij hebben voor hun financiering toegang tot de markten voor aandelen en obligaties. Het midden- en kleinbedrijf moet daarvoor de banken inschakelen.
We hopen werkelijk dat de banken en het kredietstelsel positief zullen reageren op al deze steunmaatregelen, die nodig waren maar die ook een omvang hebben bereikt die slechts een paar maanden geleden nog ondenkbaar was geweest.
Ik denk dat niet alleen de regeringen, de Europese instellingen en de centrale banken hun verantwoordelijkheid moeten dragen, wat ze trouwens doen, maar dat ook de banken een zekere verantwoordelijkheid dragen voor de hele samenleving, en met name voor het midden- en kleinbedrijf. Zij hebben namelijk ondersteuning gekregen in de vorm van een financiële injectie, met geld van de belastingbetaler, of in de vorm van bankgaranties die zijn gedekt door geld van de overheid.
Mairead McGuinness
(EN) Commissaris, ik vind dat uw laatste opmerking heel gepast was. De banken moeten zich realiseren dat ze het MKB nodig hebben en daar in het verleden geld aan hebben verdiend.
Ik denk dat mijn vraag heel eenvoudig is: werkt dit? We weten nu misschien nog niet of het werkt, maar wanneer weten we dat wel en wanneer zullen we zeggen dat we toch iets anders moeten doen? Dertig miljard euro is een groot bedrag, maar de Ierse overheid heeft tien miljard euro in de banken moeten pompen en sommige onafhankelijke deskundigen zeggen dat er dertig miljard euro nodig is om de Ierse banken weer van voldoende kapitaal te voorzien. Misschien kunt u daarop reageren.
Silvia-Adriana Ţicău
(RO) Volgens welke procedure hebben KMO's in Roemenië toegang tot financiering uit de toegewezen begroting van 30 miljard euro? Volgens welke procedure kunnen lidstaten ervoor zorgen dat het MKB makkelijker toegang krijgt tot deze financiering? U had het over een Frans plan, een Brits plan... mijn vraag is nu: wordt het een procedure in de trant van 'wie het eerst komt, die het eerst maalt', of krijgen de lidstaten, derhalve meer bepaald het Roemeens MKB de mogelijkheid om de betreffende financiële middelen te verwerven?
Joaquín Almunia
lid van de Commissie. - (ES) Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, wij hebben een markteconomie; dat zult u als volksvertegenwoordigers zeker onderschrijven. De regels van de markteconomie zijn wat ze zijn.
Daarom denk ik dat niemand zal beweren dat het kredietsysteem, de financiële sector en de economie in het algemeen beter zouden functioneren wanneer alle besluiten van de marktdeelnemers, en in dit verband met name op de financiële markten, van nu af aan zouden worden genomen door de ministeries, of door ambtenaren in Brussel, in een van de talloze gebouwen waar de Europese instellingen hun werk doen.
Dat betekent dat de banken moeten beslissen wie ze krediet verstrekken. Wanneer de banken met overheidsgeld werken, of profiteren van bankgaranties van de overheid, moeten ze echter aan een aantal voorwaarden voldoen. De nationale steunprogramma's voor de bankensector bevatten verschillende voorwaarden, afhankelijk van de omstandigheden, de kenmerken en de instrumenten die in de verschillende landen worden gebruikt.
De Europese Commissie heeft de programma's voor bankgaranties van alle lidstaten goedgekeurd, voor zover ze in overeenstemming waren met de regels inzake concurrentie en overheidssteun. Op dit moment leggen we de laatste hand aan de goedkeuring van de laatste nationale plannen voor de herkapitalisatie.
De Commissie heeft een aantal horizontale voorschriften goedgekeurd en gepubliceerd, om uit te leggen welke criteria we in deze uitzonderlijke tijden benutten om vast te stellen of die plannen in overeenstemming zijn met de regels van het Verdrag. In al deze gevallen houdt de Commissie een termijn van zes maanden aan, omdat we zes maanden na het verlenen van de eerste goedkeuring van deze plannen willen en moeten vaststellen wat er is gebeurd.
Wanneer we vaststellen dat het geld van de belastingbetaler, van de burger, dat is verstrekt via deze steunprogramma's goed is gebruikt, en het economische klimaat nog steeds ongunstig is voor het functioneren van de financiële markten, kunnen we toestaan deze programma's voort te zetten. Wanneer de economie zich heeft hersteld -wat we allemaal hopen - of wanneer het geld niet wordt gebruikt voor het doel waarvoor het mocht worden verstrekt, zullen we daaraan de nodige gevolgen verbinden, en de nodige besluiten nemen.
We zullen niet toelaten dat het geld van de belastingbetaler, dat wordt ingezet om het functioneren van de financiële markten en de kredietverlening te verbeteren, verkeerd wordt benut of wordt benut zonder de gewenste resultaten op te leveren.
De tweede vraag ging over de Europese Investeringsbank. De programma's van de EIB ter ondersteuning van het midden- en kleinbedrijf worden in iedere lidstaat door derden uitgevoerd. Daarom zijn die tussenpersonen in iedere lidstaat ervoor verantwoordelijk dat de kredieten en de financiële faciliteiten op basis van de steunprogramma's die we hebben goedgekeurd worden doorgegeven aan de productiesector, aan het midden- en kleinbedrijf. Die financiële tussenpersonen moeten de informatie verstrekken waarom u hebt gevraagd.
Betreft: Bestrijding van het terrorisme
Bij de serie van tien terreuraanslagen die afgelopen week in Bombay werden gepleegd hebben ten minste 188 personen het leven verloren, terwijl honderden anderen gewond raakten. Welke stappen denkt de Commissie te ondernemen om de regering van Pakistan ertoe te verplichten om op te houden met haar steun aan terroristische groeperingen op het grondgebied van dit land?
Betreft: Acties van de Commissie betreffende terroristische groeperingen in Pakistan
Welk soort maatregelen neemt de Commissie om de Pakistaanse autoriteiten te dwingen zich te onthouden van het steunen en mogelijk maken van activiteiten van terroristische groeperingen?
Ján Figeľ
Ik denk dat de Commissie net als velen geschokt is over de recente gebeurtenissen in Mumbai, die ook heel duidelijk en sterk zijn veroordeeld door de Raad van de Europese Unie op 8 december.
In dit verband heeft de Europese Unie de hoop uitgesproken dat Pakistan volledige medewerking zal verlenen aan het Indiase onderzoek en dat beide landen zullen samenwerken om ervoor te zorgen dat de verantwoordelijken de straf krijgen die ze verdienen. Terroristische netwerken proberen de regionale vrede en stabiliteit te ondermijnen; daar mogen ze niet in slagen. De EU heeft daarom aangedrongen op intensievere regionale samenwerking in de strijd tegen terrorisme.
Dialoog en samenwerking zijn de juiste manieren om verder te gaan, zodat de hiaten in de wederzijdse percepties en benaderingen kunnen worden aangepakt. Er is daarom geen alternatief voor samenwerking met de burgerregering van Pakistan. President Zardari heeft, zoals u weet, zelf verklaard zich te zullen inzetten voor verzoening. De Pakistaanse autoriteiten hebben arrestaties verricht in verband met beschuldigingen van Pakistaanse burgers en organisaties van betrokkenheid bij de aanslagen in Mumbai. Dat zijn zeer belangrijke stappen.
Wat nu nodig is, is een sterke inzet van de regering van Pakistan om de terroristische netwerken op te rollen, zodat verdere aanslagen kunnen worden voorkomen. De Commissie bestudeert de mogelijkheid om projecten te starten voor de versterking van de capaciteiten van Pakistan met betrekking tot de bestrijding van terrorisme.
Een bezoek van de antiterrorismecoördinator van de EU, Gilles de Kerchove, samen met de Commissie, is gepland voor januari. Meer kan ik niet zeggen als antwoord op de twee vragen.
Ryszard Czarnecki
(PL) Mevrouw de Voorzitter, commissaris, de heer Kuc en ik hebben deze vragen drie weken geleden geschreven. Zoals u zelf hebt verklaard, zijn er sindsdien bepaalde dingen veranderd. Daarom wil ik u vragen om de verklaring van de Pakistaanse regering, waarin deze verklaart dat er geen sprake van kan zijn dat de gearresteerde terroristen worden overgedragen aan de Indiase autoriteiten, te evalueren en erop te reageren. Kan deze verklaring gevolgen hebben voor de betrekkingen tussen New Delhi, Islamabad en Karachi?
Wiesław Stefan Kuc
(PL) Ik wil iets toevoegen aan mijn vraag. Hoe kunnen we voorkomen dat het grondgebied van Pakistan wordt gebruikt voor het trainen van Talibanstrijders, die vervolgens een belangrijke rol spelen in de gevechten in Afghanistan, waar Europese en Amerikaanse troepen actief zijn?
Ján Figeľ
Zoals ik al zei, is dit een heel moeilijk, gevoelig en belangrijk onderwerp. Een van de manieren waarop we kunnen helpen, is het bevorderen van democratie, de rechtsorde, antiterrorismebeleid en samenwerking in de regio en ook in dit specifieke land. Ik denk dat er mogelijkheden zijn. Aan de ene kant proberen we vertrouwen op te bouwen, maar we houden ook nauwlettend toezicht op procedures en op welke maatregelen er worden genomen. Natuurlijk betekent wat u zei over het besluit om niet uit te leveren niet de gerechtigheid volgen, maar doen wat belangrijk is met betrekking tot het Pakistaanse systeem in Pakistan zelf, met het oog op het wegnemen van de ruimte voor terrorisme, in dit land of in de nabuurschap die zo tragisch van invloed is geweest op de situatie in Mumbai in India.
Als het gaat om de algemene samenwerking, denk ik dat de Europese Unie, samen met veel andere partnerlanden, sterkere banden kan aangaan met regeringen die vooral preventief handelen en meer inlichtingen delen om te kunnen optreden tegen netwerken. Ik hoop dat het oprollen van de netwerken onlangs in Pakistan een goed voorbeeld zal zijn, maar we moeten nog zien hoe het proces verdergaat in dat land. We zijn erbij, op zijn minst met beperkte mogelijkheden. We hebben de begrotingssom voor samenwerking met Pakistan verhoogd voor de komende periode, 2007-2010. De begrotingssom bedraagt 200 miljoen euro. We richten ons onder meer op werkelijke versterking van de rechtsorde, democratische instellingen en de capaciteit om in deze richting te handelen.
Meer kan ik op dit moment niet zeggen. Misschien hebben we in januari niet alleen meer informatie, maar ook echte resultaten, na het bezoek aan het land door de Commissie en de coördinator van de Raad.
Betreft: Investeringen voor energie-infrastructuur
Vele lidstaten worden door de economische en financiële crisis getroffen. Wekelijks vernemen we van nieuwe ontslagen voor duizenden werknemers in diverse lidstaten. Investeren in energie-infrastructuur is een van de mogelijkheden om de economische crisis het hoofd te bieden. De aanleg van infrastructuur voor de energievoorziening (olie- en gaspijpleidingen, elektriciteitscentrales en -netten) vereist zeer grote investeringen terwijl de realisatie van dergelijke projecten op de (middel)lange termijn ligt. Om voldoende middelen aan energie-infrastructuur te kunnen besteden hebben de lidstaten behoefte aan een verhoging van het TEN-E-budget. Gebeurt dat niet, dan moet hun begrotingstekort gedurende een bepaalde toenemen. Kan de Commissie mededelen welke steunmaatregelen zij overweegt om de lidstaten in staat te stellen in deze crisisperiode aanzienlijk meer uitgaven voor energie-infrastructuur te doen?
Joaquín Almunia
lid van de Commissie. - (ES) Mevrouw Ţicău, u stelt een vraag over de investeringen voor energie-infrastructuur. De tweede strategische herziening van de energiesector, die de Commissie heeft aangenomen, wijzen we erop dat de Europese Unie zo snel mogelijk meer moet investeren in de energie-infrastructuur, om op die manier de doelstellingen van ons energiebeleid beter te kunnen bereiken. Daarbij denk ik aan de continuïteit van de voorziening, de duurzaamheid en onze concurrentiepositie. Ook de Raad van ministers van Energie, die vorige week heeft vergaderd, heeft benadrukt hoe belangrijk het is om meer te investeren in de energie-infrastructuur, en ik zal niet ingaan op het akkoord inzake energie en klimaatverandering, dat de Europese Raad vorige weekeinde heeft gesloten, en dat u zelf vandaag in het Parlement heeft goedgekeurd.
De Commissie wijst erop dat de huidige recessie geen reden mag zijn om minder of later te investeren in energie-infrastructuur, en ik denk dat de Raad en de Commissie dat ook zo zien. De investeringen in energie, en met name in energie-infrastructuur, moeten een motor worden voor het creëren van werkgelegenheid en voor de innovatie, ze moeten nieuwe activiteiten en het gebruik van nieuwe technologieën mogelijk maken en het vertrouwen in de economie herstellen. Bovendien moeten ze natuurlijk ook een bijkomend voordeel hebben, ze moeten ertoe bijdragen dat onze economie zich sneller kan ontwikkelen tot een koolstofarme economie.
In het economisch herstelplan dat de Commissie heeft aangenomen, en dat door de Raad wordt gesteund, stellen we voor dat we voor 2010 een bijkomend bedrag van vier miljard euro ter beschikking stellen. Dat geld komt uit de niet benutte middelen in de begroting van de Gemeenschap, en kunnen worden gebruikt voor trans-Europese interconnecties voor energie en voor vergelijkbare investeringen. Van de vijf miljard die we hebben voorgesteld in onze mededeling, in ons plan, zullen we vier miljard reserveren voor die doelstellingen.
De Europese Raad heeft vorige week de hoofdpunten van ons voorstel goedgekeurd, hoewel nog niet bepaald is hoe de begrotingsautoriteit - dat zijn dus de Raad en dit Parlement - de algemene verklaringen in de conclusies van de Europese Raad zal interpreteren.
Bovendien heeft de Europese Investeringsbank beloofd om aanzienlijk hogere bedragen ter beschikking te stellen - maximaal zes miljard euro per jaar - voor de financiering van investeringen in verband met de klimaatverandering, de veiligheid, de energievoorziening en de energie-infrastructuur. Daarnaast is de bank ook van plan om het gebruik van het bestaande instrument voor de kredietgarantie makkelijker te maken om de financiering van projecten voor trans-Europese netwerken te ondersteunen en op die manier een hogere participatie van de particuliere sector te bevorderen, wat absoluut nodig is. De investeringen die nodig zijn voor 2020 of 2030, daarover bestaan er verschillende ramingen, kunnen we niet alleen met overheidsgeld financieren.
Tot slot wil ik een nog een voorstel noemen dat we hadden gedaan, en dat ook door de Raad wordt gesteund. Ik hoop dat u het ook belangrijk vindt. We stellen voor om een Europees Fonds 2020 voor energie, klimaatverandering en infrastructuur in het leven te roepen. Zo willen we bereiken dat de Europese Investeringsbank, de nationale bureaus voor de financiering van de infrastructuur en andere organisaties projecten voor de algemene infrastructuur en ook voor de energie-infrastructuur financieren met kapitaal en quasi-kapitaal.
U ziet het, mevrouw, er zijn in de afgelopen weken belangrijke beslissingen aangekondigd, en andere worden nu al omgezet.
Silvia-Adriana Ţicău
(RO) Hartelijk dank voor uw antwoord. Ik wijs erop dat het van vitaal belang is dat investeringen worden gedaan in het stroomvoorzieningsnet. Als we hernieuwbare energie of energie uit hernieuwbare bronnen willen bevorderen, moeten de producenten daarvan toegang krijgen tot het stroomvoorzieningsnet zodat ze de eindgebruiker kunnen bedienen. Daarom hoop ik dat de betreffende financiële instrumenten zo spoedig mogelijk en op transparante wijze worden ingezet.
Joaquín Almunia
lid van de Commissie. - (ES) Mevrouw de Voorzitter, mijn antwoord is heel kort.
Ik ben het helemaal met u eens, tijdens deze Raad Energie op 8 en 9 december, waarnaar u heeft verwezen, is de richtlijn inzake hernieuwbare energiebronnen goedgekeurd, en ik denk net als u dat ook dat een stap in de juiste richting is.
Ik sta volledig achter uw voorstel en achter de prioriteiten die u op dit gebied wilt vastleggen.
Betreft: Onderwijs voor kinderen van migranten
In haar onlangs gepubliceerde mededeling stelt de Commissie het onderwerp 'onderwijs voor kinderen van migranten' voor voor raadpleging, mede onder verwijzing naar de kinderen van Europese migrerende werknemers. Welke financieringsmechanismen denkt de Commissie ter beschikking te gaan stellen van de lidstaten voor het versterken van het onderwijs in de taal van het land van herkomst van deze kinderen, met name in het geval van de officiële talen van de Europese Unie?
Ján Figeľ
Ik wil Marie Panayotopoulos-Cassiotou bedanken, niet alleen voor haar vraag, maar ook voor haar inzet voor meer en betere samenwerking op het gebied van onderwijs.
Over dit specifieke onderwerp kan ik zeggen dat het programma voor 'Een leven lang leren' niet alleen een goede naam heeft, maar ook een zeer sterk instrument is. Het is zelfs het belangrijkste instrument voor de Commissie om een aan onderwijs gerelateerde bron van financiering beschikbaar te maken. De bevordering van taalonderwijs en linguïstische diversiteit maakt deel uit van de specifieke doelstellingen van het gehele programma.
Eén onderdeel van het programma, Comenius geheten, ondersteunt transnationale projecten die zijn gericht op de specifieke behoeften van kinderen met een migrantenachtergrond. Daarin komt ook een linguïstische component, of taalonderwijs, voor. Met de zogenoemde kernactiviteit 'Talen' binnen Comenius wordt steun gegeven aan het onderwijs in welke wereldtaal dan ook, waaronder de officiële talen van de EU. Met de kernactiviteit ICT - een ander onderdeel van Comenius - wordt steun gegeven aan projecten voor de ontwikkeling van innovatieve toepassingen van informatie- en communicatietechnologieën in het talenonderwijs, in het bijzonder in het geval van speciale onderwijsbehoeften en behoeften van kinderen met een migrantenachtergrond.
Het Europees Sociaal Fonds is de voornaamste financieringsbron voor speciale ondersteuning van onderwijs aan en scholing van migranten en andere minder bevoorrechte bevolkingsgroepen. De nationale overheden zijn de hoofdverantwoordelijken voor de tenuitvoerlegging.
Dan is er nog het Europees Integratiefonds dat gericht is op pas gearriveerde staatsburgers van derde landen en het integratiebeleid ondersteunt, onder meer op het gebied van onderwijs en taalles.
De besprekingen over de uitkomsten van de openbare raadpleging over het Groenboek Migratie en mobiliteit zullen aan het eind van het jaar worden afgerond. Ze zijn open en relevant voor alle belanghebbenden en ik nodig nogmaals alle geïnteresseerden uit te reageren. Er kleven problemen aan de financieringsinstrumenten voor onderwijs aan kinderen met een migrantenachtergrond. Deze problemen zullen volgend jaar, tijdens het Tsjechische voorzitterschap, worden opgenomen in een beleidsnota in reactie op het Groenboek.
Marie Panayotopoulos-Cassiotou
(EL) Mevrouw de Voorzitter, ik wil de commissaris bedanken voor zijn antwoord en hem gelukwensen met het feit dat hij heeft gezorgd voor een open discussie. Dit is ook voor mij een gelegenheid om in het openbaar te verklaren dat het behoud van de moedertaal van kinderen van Europese immigranten een Europese hulpbron is, die moet worden bewaard. De landgenoten van de commissaris die als emigranten van Spanje naar Duitsland en naar andere Europese landen gingen, wilden net als hun Griekse lotgenoten dat hun kinderen hun taal, Spaans of Grieks, leerden. De nieuwe migranten uit de nieuwe Europese landen moeten ook de mogelijkheid hebben om hun taal te bewaren en hetzelfde geldt voor de uit de eerste emigranten geboren tweede generatie. De officiële Europese talen zijn een belangrijke hulpbron en moeten voorrang krijgen.
Ján Figeľ
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, de samenwerking op het gebied van onderwijs en beroepsopleiding heeft ten doel om de culturele diversiteit te ondersteunen, die natuurlijk heel duidelijk tot uiting komt in de verschillende talen die in de EU worden gesproken. Een heel mooie conclusie, en naar mijn mening ook een heel verstandige en voor de toekomst voor de Unie politiek belangrijke conclusie is in november aangenomen, toen de ministers van de 27 lidstaten hun vaste voornemen uitspraken om omstandigheden te scheppen waarin mobiliteit van jongeren eerder de regel dan de uitzondering is.
Die mobiliteit is op dit moment nog vrij beperkt vanwege het gebrek aan middelen, maar in de toekomst zal dit een van de belangrijkste instrumenten kunnen worden om diversiteit, openheid en de communicatie of een dialoog tussen culturen te bevorderen.
Het doet me veel genoegen dat de steun voor deze samenwerking groeiende is, met name in het Europees Parlement. Ik wil daarom mijn dank uitspreken voor uw begrip en uw consistente steun.
Justas Vincas Paleckis
(LT) Een vraag vanuit het onderwijs, die betrekking heeft op migratie, maar deze keer van de nieuwe EU-lidstaten naar de oude. Zoals we weten hebben enkele nieuwe lidstaten te maken met het probleem van de 'brain drain', bijvoorbeeld wanneer leraren die hun opleiding in een bepaald land hebben voltooid vervolgens naar een ander land vertrekken, waar ze hun beroep niet uitoefenen, maar wel een hoger salaris ontvangen. Hoe ziet de Commissie dit probleem en welke maatregelen stelt de Commissie voor?
Silvia-Adriana Ţicău
(RO) Commissaris, dank u wel voor uw informatie. Ik wil de zaak echter in een wat breder verband trekken door de aandacht te vestigen op de kinderen die thuis achterblijven terwijl de ouders vertrokken zijn naar het buitenland voor werk. Het is goed als die kinderen de taal zouden leren van het land waar hun ouders werken en als wij ons richten op de werkgelegenheid in hun land. Ik heb het over situaties waarin kinderen achterblijven bij hun grootouders. Voorts is het belangrijk dat meereizende kinderen in het land waar hun ouders werk hebben gevonden taalondersteuning krijgen, zodat ze de taal van het land van bestemming makkelijker en sneller oppikken. Ze zouden dan in de gelegenheid zijn om hun intellectuele vaardigheden te ontplooien en kennis te vergaren.
Ján Figeľ
Mevrouw de Voorzitter, ik kan het alleen maar eens zijn met wat zojuist is gezegd. Ik zal beginnen met de tweede vraag.
De richtlijn of de verordening van de Europese Gemeenschappen inzake het onderwijs aan kinderen van migrerende werknemers bestaat al sinds 1977, ofwel meer dan dertig jaar. Dus nu gaat het erom de lidstaten - de oude, de nieuwe, de minder oude, de minder nieuwe - te betrekken bij het creëren van de juiste omstandigheden voor het onderwijs aan toekomstige generaties.
De richtlijn verplicht de lidstaten om deze kinderen onderwijs in de taal van het gastland te geven, dat wil zeggen in de officiële taal van het land, en om tegelijkertijd, in samenwerking met het land van herkomst in kwestie, het onderwijs in de oorspronkelijke taal van het kind en de cultuur van het land van herkomst te ondersteunen. Er bestaat dus een plicht om onderwijs aan te bieden en een plicht om onderwijs te ondersteunen. De kwestie van het onderwijs aan migrantenkinderen zal in elk geval deel uitmaken van het Groenboek of het Groenrapport, zodat er discussie zal ontstaan en mogelijk verdere stappen zullen worden genomen of aanbevelingen zullen worden gedaan. We bevinden ons momenteel in de fase van het luisteren, en daarna zullen we wellicht concrete actie ondernemen, met inbegrip van het aannemen van wetgeving, omdat onderwijs aan kinderen van migrerende werknemers van groot belang is voor hun aanpassing en integratie. Er bestaat bewijs dat er in veel gevallen juist door het ontbreken van onderwijs, of door een slechte kwaliteit van dat onderwijs, problemen ontstaan op dit gebied.
Wat betreft de eerste vraag over leraren en de 'brain drain': in de eerste plaats denk ik dat het voor de Unie heel belangrijk is om meer aandacht te besteden aan lerarenopleidingen van hoge kwaliteit. Dat is vorig jaar voor het eerst gebeurd en dit is een heel belangrijk onderwerp, omdat welke hervormingen of moderniseringen er ook worden besproken of doorgevoerd, leraren altijd centraal zullen staan in dit proces en er het onderwerp van moeten zijn en niet het lijdend voorwerp. Zaken als een leven lang leren beginnen natuurlijk bij de leraren. Leraren moeten daarbij vooraan staan, als het ook aan de jongere generatie moet worden overgebracht. Het leren en ervaren van nieuwe dingen en het onder de knie krijgen van nieuwe technologieën is heel belangrijk. Ook de lerarenpopulatie veroudert. Veel landen van de Unie hebben te maken met een groeiend lerarentekort en het komende decennium zal dat tekort in de EU naar verwachting oplopen tot meer dan een miljoen, omdat in veel landen meer dan de helft van de leraren ouder dan vijftig is.
Ik raak hier slechts aan de marges van het algemene probleem, maar de 'brain drain' heeft te maken met hoe we intellectuele vermogens waarderen en hoe we investeren in intellectueel eigendom, talent en het vermogen van personen om hun gaven in hun eigen land te ontwikkelen in plaats van op zoek te moeten naar betere kansen. Het is precies om deze reden dat de steun bijvoorbeeld niet alleen naar grootschalige verbeteringen in de kwaliteit en de toegankelijkheid van het onderwijs moet gaan, maar ook naar de relevantie van het onderwijs. Dat moeten de doelen voor volgend jaar worden, het Europees Jaar van creativiteit en innovatie. De hele Unie moet zich harder inspannen om aantrekkelijker te worden voor hoogopgeleide personen en talenten; ze mag niet alleen het vertrek van die talenten betreuren. En natuurlijk is het aan de afzonderlijke landen om zelfs nu, juist vanwege de economische crisis, meer in onderwijs te investeren, omdat investeringen in onderwijs, zelfs in dit soort tijden, van doorslaggevend en beslissend belang zijn als we beter voorbereid op concurrentie willen zijn, beter in staat om te innoveren en als we simpelweg met een sterker menselijk potentieel uit de crisis willen komen.
Ik wil afsluiten door te zeggen dat het niet mogelijk is om op de lange termijn serieuze en betrouwbare samenwerking op het gebied van onderwijs te realiseren zonder speciale aandacht te besteden aan leraren, lerarenopleidingen van hoge kwaliteit en steun voor hun permanente bijscholing, niet alleen aan het begin, maar gedurende hun hele loopbaan.
Betreft: Witboek over sport
Kan de Commissie mededelen welke aspecten van het Witboek over sport tot dusverre ten uitvoer zijn gelegd en welke toekomstige beleidsprioriteiten zij de komende maanden heeft op sportgebied?
Ján Figeľ
Ik denk dat het Witboek al een zeer succesvolle bijdrage van de Europese Unie is, die is begonnen met de Commissie en werd voortgezet met de zeer positieve bestudering door het Parlement (de heer Mavrommatis zit hier als rapporteur over het Witboek) en de lidstaten. Ik wil u eraan herinneren dat de Europese Raad vorige week specifieke conclusies heeft aangenomen over sport - voor het eerst sinds de Raad van Nice in december 2000 - en ik denk dat dat ook de nieuwe situatie weerspiegelt.
Er is veel gebeurd in een jaar en er is nog steeds veel gaande op dit gebied. 38 van de 53 activiteiten die zijn voorzien in het zogeheten actieplan 'Pierre de Coubertin' zijn bijvoorbeeld gestart of al ten uitvoer gelegd en sommige ervan zijn zelfs al voltooid of afgesloten; dat is twee derde van de activiteiten. Er wordt dus duidelijk gestreefd naar resultaten en daar ben ik blij om. Een deel van de resultaten is natuurlijk ook bereikt dankzij de Commissie.
Deze bevredigende resultaten waren mogelijk dankzij de inzet van de lidstaten, maar ook dankzij de inzet van de sportorganisaties.
Ik denk dat het Witboek ook heeft bijgedragen tot het mainstreamen van sport en aan sport gerelateerde projecten in de bestaande EU-programma's. Aan sport gerelateerde projecten zijn onlangs bijvoorbeeld gesteund door het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds, het programma 'Een leven lang leren', het volksgezondheidsprogramma en de programma's 'Jongeren in actie en 'Europa voor de burgers'.
Op bepaalde gebieden is vooruitgang geboekt. Ik wil er daar enkele van noemen. De richtsnoeren voor lichamelijke activiteit die onlangs zijn aangenomen door de ministers van Sport en zijn voorgelegd aan de ministers van Volksgezondheid, de strijd tegen doping, een Europees kwalificatiekader voor permanente educatie en een Europees systeem voor studiepuntenoverdracht voor beroepsonderwijs en -opleiding, waarbij de sport een van de eerste terreinen is dat als proef wordt gebruikt. Lokaal opgeleide spelers: ik herinner u eraan dat we in mei van dit jaar een besluit hebben aangenomen over zogenoemde 'eigen kweek' of lokaal opgeleide spelers. Het onderzoek naar vrijwilligerswerk in de sport: een zeer belangrijk onderwerp. De strijd tegen racisme en xenofobie: veel maatregelen, ook in het Europees Parlement. Sport als hulpmiddel voor de externe betrekkingen van de EU. Een Europese statistische methode voor het meten van het economische effect van sport. En verder de bestrijding van discriminatie op basis van nationaliteit; de effectbeoordeling met betrekking tot de agenten van spelers, waarvan de tenuitvoerlegging nu begint; een conferentie over licentiestelsels in de voetbalwereld. We bereiden ons voor op het volgende semester en de Europese sociale dialoog die als ik mij niet vergis op 1 juli is begonnen in Parijs tussen partners in het betaald voetbal - UEFA, FIFPro, APFL en ECA. Veel afkortingen, maar het gaat om werkgevers en werknemers en UEFA als het overkoepelende orgaan in het Europees voetbal.
Ik ben blij dat deze sociale dialoog is begonnen. Het is dus op dit moment nog niet mogelijk om een gedetailleerd voortgangsverslag te maken over alle hiervoor genoemde acties, maar we kunnen al wel concluderen dat een groot en representatief deel van het actieplan al tamelijk ver gevorderd is als het gaat om de tenuitvoerlegging.
Last but not least wil ik u vertellen dat we eind november het eerste, door de Commissie georganiseerde, Europese Sportforum hebben gehouden in Biarritz, waar mensen uit de sportwereld - 300 deelnemers van verschillende verenigingen, bonden, maar ook de Commissie en de lidstaten - bijeenkwamen. De bijeenkomst werd gevolgd door een ministeriële conferentie. Ik denk dat dit erg belangrijk was als het eerste evenement in zijn soort, maar er is veel vraag naar continuïteit en openheid op dit gebied voor de volgende voorzitterschappen en de volgende bijeenkomst.
Ik ben erg blij dat deze zoektocht naar samenwerking tussen de belanghebbenden op het gebied van sport nu veel zichtbaarder en vruchtbaarder is.
Seán Ó Neachtain
- (GA) Mevrouw de Voorzitter, kan de commissaris wat dieper ingaan op wat hij heeft gezegd over vrijwilligerswerk in de sport en hoe de Commissie dit denkt te stimuleren?
Ján Figeľ
In mijn opvatting is vrijwilligerswerk in de sport van essentieel belang om de sport voor iedereen te laten functioneren, evenals voor de algehele organisatorische hiërarchie van de sport, althans wat betreft het Europese model voor de sport. Hiermee bedoel ik dat het creëren van ruimte en het steunen van vrijwilligerswerk in de sport een belangrijke randvoorwaarde is.
In het Witboek hebben we u een onderzoek naar vrijwilligerswerk in de sport beloofd. Er is een aanbesteding voor de studie gestart en inmiddels ook afgesloten, dus het onderzoek zal begin 2009 van start gaan. Dat betekent dat we de resultaten aan het eind van het jaar of begin 2010 kunnen verwachten. In de analyse zullen de sociale, economische en wettelijke aspecten van vrijwilligerswerk in de sport worden meegenomen, zodat we daarmee rekening kunnen houden bij het opstellen van aanbevelingen voor de volgende fase van het proces. Het doet me genoegen om daaraan toe te voegen dat het aantal vrijwilligers in het kader van de Europese Vrijwilligersdienst voor jongeren toeneemt en vrijwilligerswerk ook in dit Parlement grote steun krijgt. Ook bestaat het plan om een Europees Jaar van het vrijwilligerswerk te organiseren.
In mijn visie krijgt vrijwilligerswerk ook nieuwe betekenis door het feit dat het wordt erkend als een vorm van informeel leren. In november heeft de Raad voor het eerst in de geschiedenis een aanbeveling inzake vrijwilligersactiviteiten door jongeren in de Europese Unie aangenomen. Dit is de eerste wetgevende actie op het gebied van jongeren sinds deze samenwerking meer dan twintig jaar geleden tot stand kwam, en het doet me genoegen dat dit ook nauw verband houdt met vrijwilligerswerk in de sport.
Een aantal recente projecten van de Europese Unie, met name projecten die zijn gestart door de Commissie en het Parlement, hadden als doel vrijwilligerswerk bij internationale sportevenementen te steunen. Deze studie zal ons helpen om de volgende stappen voor te bereiden. De vrijwilligersector maakt naar mijn mening een sterke ontwikkeling door, zowel in kwalitatieve als in kwantitatieve zin.
Manolis Mavrommatis
(EL) Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik wil nogmaals de Commissie gelukwensen met haar initiatief om het Witboek over sport aan het Parlement voor te leggen. Als rapporteur van het Parlement wil ik de volgende aanvullende vraag stellen. Zoals de heren Sarkozy en Barroso gisteren zeiden zal het hervormingsverdrag voor eind 2009 in werking treden als Ierland het goedkeurt en dan zal dus ook sport een actief aspect zijn en deel uitmaken van het hervormingsverdrag van Lissabon. Wij hebben gehoord wat uw programma is. Ik wil mij nu vooral richten op de vraag hoeveel financiële middelen uitsluitend voor sport beschikbaar zullen zijn, dus hoe hoog de begroting voor het komend jaar en de daaropvolgende jaren zal zijn, als het mogelijk is dat nu al te berekenen.
Avril Doyle
(EN) Ik wil de commissaris vragen of hij zijn mening kan geven over sport in de leerprogramma's van onze scholen, de huidige epidemie van overgewicht bij kinderen en het sterke verband tussen die twee. Ik wil ook vragen of hij kan zeggen of er een lidstaat niet vertegenwoordigd was op het Sportforum in Biarritz in november.
Ján Figeľ
Naar mijn mening biedt de nieuwe overeenkomst een kans voor niet alleen een EU-sportbeleid maar ook een EU-sportprogramma, en ik denk dat de populariteit en het draagvlak daarvan bij de burgers van de Unie zal lijken op die van het Erasmus-programma, dat zowel heel populair als heel effectief is gebleken. Daarbij gaat het niet alleen om het vergroten van de mobiliteit van personen, maar ook om het uitvoeren van het Bolognaproces en het grotere aantal onderwijskansen dat we zien na twintig jaar Europees beleid op weg naar een meer open en relevant onderwijs, de daarbij behorende kwalificaties en een grotere aantrekkelijkheid van Europa. En dat is heel belangrijk.
Sport is hard nodig en ook heel populair en daarom moet elk programma in verband met artikel 149 nauw gekoppeld zijn aan de ruimte en de agenda van onderwijs en jongeren, omdat sport voor het eerst expliciet aan artikel 149 is toegevoegd. In het kader van dit artikel zullen meer van dit soort instrumenten en soortgelijke Raadsformaties worden gevormd.
Het doet me genoegen te kunnen zeggen dat de Commissie bereid is deel te nemen aan de voorbereiding van de toepassing van dit artikel, en het Witboek is daarvoor een uitstekende eerste voorwaarde of stap in deze richting, terwijl in het Witboek geen vooroordelen worden uitgesproken, maar sport meer in het middelpunt van de samenwerking tussen landen en sportorganisaties in Europa wordt geplaatst.
Wat de financiën betreft is het begin vaak bescheiden, maar tegelijkertijd wel heel noodzakelijk. Ik verwacht dat een door het Parlement goedgekeurd speciaal begrotingshoofdstuk of een speciale begrotingspost voor volgend jaar van in totaal zes miljoen euro zal bijdragen aan bepaalde activiteiten van of voorbereidingen voor het toekomstige sportprogramma. Het zou prematuur zijn als ik vandaag over de gevolgen voor de begroting zou spreken. Ik heb het liever over het voorbereidende werk. Enkele ideeën zijn al door het Parlement goedgekeurd.
Wat Biarritz of onderwijs en sport betreft ben ik van mening dat Biarritz een succes was, en ik heb al verklaard dat dit een initieel forum was. Tegelijkertijd kwamen de conclusies van de Europese Raad binnen twee weken, en het gebeurt niet elke dag dat premiers en presidenten over sport praten. De formele conclusies zijn bijzonder bemoedigend, niet alleen met betrekking tot het forum in Biarritz, maar ook met betrekking tot de toekomstige samenwerking en de inhoud van die samenwerking.
Obesitas en sport voor iedereen zijn nauw met elkaar verbonden, omdat sport een van de meest effectieve middelen of wapens in de strijd tegen obesitas is. In Europa wordt er helaas steeds minder aan lichamelijke opvoeding op school gedaan - en dan heb ik het over het aantal uren per leerling per schooljaar - en dit is een slechte ontwikkeling die moet worden omgebogen. Tegelijkertijd moet de kwaliteit van de tijd die aan sport wordt besteed worden verbeterd, en het doet me genoegen dat we er voor het eerst in zijn geslaagd om een reeks zogeheten richtsnoeren voor lichamelijke opvoeding op te stellen, die in Biarritz zijn aangenomen. Deze richtsnoeren zijn opgesteld door deskundigen en ik denk dat ze tijdens de Raad Gezondheidzorg, dus door de ministers van Gezondheidszorg, en daarmee op het niveau van de lidstaten, zullen worden aangenomen - misschien ook ten uitvoer gelegd, maar voornamelijk aangenomen. Dit om te laten zien dat sport een horizontale aanpak nodig heeft. Er is meer coördinatie en meer samenhang nodig op onze verschillende beleidsterreinen en de Commissie zal dit met uw hulp proberen te bereiken.
Christopher Beazley
(EN) Mevrouw de Voorzitter, ik wil een beroep doen op het Reglement en, in aanwezigheid van de heer Cappato, zeggen dat ik erg teleurgesteld ben dat vraag 38 nu niet wordt beantwoord door de Europese Commissie. Ik heb van uw diensten begrepen dat de heer Cappato een schriftelijk antwoord zal ontvangen; of bent u van plan vraag 38 later te behandelen?
De Voorzitter
Mijnheer Beazley, ik wilde juist zeggen dat vraag nr. 38 schriftelijk zal worden beantwoord.
Ik ben ook teleurgesteld dat we er niet aan toegekomen zijn, maar het Vragenuur wordt altijd zodanig ingedeeld dat we voor elke commissaris twintig minuten hebben, en commissaris Figel' heeft die tijd al ruim overschreden. Dus we moeten nu overgaan naar commissaris Almunia.
Christopher Beazley
(EN) Zou de commissaris zo vriendelijk willen zijn mij een kopie te sturen van zijn antwoord aan de heer Cappato? Ik ben namelijk geïnteresseerd in het onderwerp.
U zou kunnen zeggen dat dit niet het moment is om deze kwestie te bespreken. Er zouden op de Olympische Spelen geen andere vlaggen moeten zijn dan de Olympische vlag. Als we de Europese vlag hadden, zouden mijn en uw landgenoten misschien wat meer medailles winnen.
De Voorzitter
Mijnheer Beazley, ik besef dat we verder willen gaan met degenen die vragen hebben gesteld. De heer Cappato is vast en zeker bereid u een kopie van zijn antwoord te sturen.
Betreft: Euro en inflatie
Kan de Commissie in het licht van de inflatiedruk die zich tijdens het voorbije jaar op wereldschaal heeft gemanifesteerd, meedelen hoe de Eurozone heeft gereageerd en wat momenteel de vooruitzichten zijn met betrekking tot het behoud van de koopkracht van de eenheidsmunt?
Joaquín Almunia
lid van de Commissie. - (ES) Mevrouw de Voorzitter, de heer Medina Ortega stelt mij een vraag over de ontwikkeling van de inflatie in de eurozone, over de gevolgen daarvan en over de reacties in de eurozone.
Het is wel duidelijk dat we in de afgelopen vijftien maanden getuige zijn geweest van twee ogenschijnlijk tegenstrijdige processen in de economie van onze landen. Aan de ene kant kreeg de economie een heftige schok te verwerken vanwege de stijging van de prijs van aardolie en van andere grondstoffen, niet alleen voor de productie van levensmiddelen. Dat geldt voor de landen van de eurozone, maar ook voor de andere landen binnen en buiten Europa, of het nu geïndustrialiseerde landen zijn of opkomende economieën
Door die verbazingwekkende prijsstijgingen is de prijs van een vat olie in juli in de buurt van de 150 dollar terechtgekomen, en ook de prijzen van tarwe, maïs, rijst en andere grondstoffen hebben een ongekend hoog niveau bereikt. Dat heeft uiteraard tot sociale problemen geleid, en tot een stijging van de prijsindex. In de eurozone stond de prijsindex in juni-juli van dit jaar vier procent hoger dan een jaar geleden.
Aan de andere kant is de groei van de economie sinds de zomer sterk gedaald, en in veel grote economieën in de eurozone, in de Verenigde Staten en in Japan heeft de recessie nu al tot een buitengewoon sterke daling van de vraag geleid. Bovendien stellen we vast dat de grondstoffenprijs in opkomende economieën, zoals die van onder andere China en India, buitenwoon snel gedaald is. Een vat olie kost op dit moment ongeveer nog maar 43 à 45 dollar, en diezelfde prijsontwikkeling zien we bij allerlei andere grondstoffen. Vanochtend heeft Eurostat de prijsindex van november gepubliceerd, waaruit blijkt dat de inflatie op jaarbasis in de eurozone 2,1 procent bedraagt.
Aangezien de prijzen in de eerste helft van 2008 sterk gestegen zijn, verwachten we dit jaar in de eurozone een gemiddelde inflatie van ongeveer 3 procent. Nauwkeuriger kan ik het niet zeggen; dat zullen we over precies een maand weten. Al met al kunnen we echter nu al zeggen dat de gemiddelde inflatie in de eurozone met zestien deelnemers, zoals die sinds 1999 bestaat, volgend jaar voor het eerst onder de twee procent zal liggen, en dat is de grens die volgens de Europese Centrale bank leidt tot prijsstabiliteit. Het is zelfs denkbaar dat de inflatie op jaarbasis in het midden van het jaar, in juni of juli, in bepaalde gevallen negatief zal zijn, vanwege de plotselinge daling van de prijzen van aardolie en andere grondstoffen.
Dat betekent echter niet dat er geen problemen zijn bij de prijsvorming. Zelfs in tijden van lage inflatie, vanwege de crisis en de ontwikkeling van de grondstoffenprijzen, zijn er toch micro-economische problemen bij de prijsvorming. De Commissie heeft net een mededeling gepubliceerd over de prijzen van levensmiddelen, en daarin analyseren wij de maatregelen die wij gaan nemen om misbruik en het slecht functioneren van de prijsvorming in de detailhandel te verhinderen. Ook in het kader van de herziening van de interne markt heeft de Commissie een hele serie maatregelen aangekondigd om de markten waar de prijsvorming niet goed verloopt goed in de gaten te houden.
Dat betekent dat we binnen de grenzen van onze bevoegdheden een macro-economisch beleid voeren, net als de Centrale bank, en ook een micro-economisch beleid.
Tot slot wil ik nog ingaan op uw vraag over de koopkracht, over de wisselkoers van de euro. De koers van de euro tegenover de dollar en andere munten is sterk gestegen. In juli was de euro heel sterk tegenover de munt van onze partners en concurrenten, en dus sterk overgewaardeerd. Nu heeft zich dat genormaliseerd. We kunnen wel zeggen dat de wisselkoers dichtbij het niveau ligt dat een wetenschapper of een analist op basis van onderzoek als evenwichtig zou beschouwen.
Manuel Medina Ortega
(ES) Ik dank de commissaris voor zijn adequate, correcte en volledige antwoord.
Ik moet mijn aanvullende vraag voorzichtig formuleren, wat het is niet de taak van de Commissie om het rentepercentage vast te leggen; dat doet de Europese Centrale Bank. Die twee instellingen zijn onafhankelijk, maar er bestaat toch een verband tussen inflatie en rentepercentage.
Sommigen denken dat de Europese Centrale bank de rente heeft verhoogd toen dat misschien niet nodig was, wat de consumenten lelijk is opgebroken. Nu zien we een proces, bijna een wedstrijd, van renteverlaging. Als ik me niet vergis bedraagt de rente in de Verenigde Staten 0,25 procent, dat is dus bijna nul.
Onderzoekt de Commissie wat de gevolgen van de besluiten van de Europese Centrale Bank voor de inflatie zijn, en maakt u prognoses over de gevolgen in de toekomst?
Joaquín Almunia
lid van de Commissie. - Mevrouw de Voorzitter, in ons verslag over tien jaar euro - EMU 10 - dat ik in de plenaire vergadering en in de Commissie economische en monetaire zaken heb mogen presenteren, analyseren we de ontwikkeling van de inflatie en van de verschillende instrumenten, onder andere het monetair beleid.
We gaan daarbij heel behoedzaam te werk, omdat er geen enkele twijfel over mag ontstaan dat wij de onafhankelijkheid van de Europese Centrale Bank respecteren, maar wanneer we de gemiddelde inflatie in de eurozone van 1999 tot 2007 bekijken, kunnen we wel zeggen dat die iets boven het streefdoel van prijsstabiliteit van de Bank lag, maar slecht heel weinig. We stellen dat aan het einde van het jaar vast, wanneer de gemiddelde inflatie voor het hele jaar kan worden berekend.
Daarom kunnen we volgens mij wel zeggen dat de resultaten sinds het bestaan van de euro en van de Europese Centrale Bank, die verantwoordelijk is voor het monetair beleid in de eurozone, heel goed zijn, en veel beter dan ze waren in veel van de landen die zich nu in de eurozone bevinden, toen die natuurlijk nog een eigen monetair beleid voerden en een eigen centrale bank hadden.
Het afgelopen jaar was veel ingewikkelder, om de redenen die ik in mijn eerste antwoord heb genoemd. Dat jaar bestond namelijk uit twee volledig verschillende helften. In de eerste helft zijn de prijzen gestegen, vanwege een buitengewoon heftige externe schok die tot inflatie heeft geleid, en in de tweede helft zijn de prijzen om verschillende redenen ingestort, maar voornamelijk vanwege de daling van de economische groei, en in ons geval vanwege de recessie waarin we helaas terecht zijn gekomen.
Onder die omstandigheden is het heel makkelijk om een centrale bank te bekritiseren, of die nu in Frankfurt zit, in Washington, in Londen of in welke hoofdstad dan ook. Ik ben echter van mening dat de Europese Centrale Bank gedurende deze crisis, van augustus 2007 tot nu, heeft bewezen dat ze degelijke analyses verricht, de besluiten in alle rust neemt en het juiste beleid voert.
De Bank heeft een voortrekkersrol gespeeld bij de reactie op de subprime-crisis in augustus 2007. Volgens mij was het beleid van de Bank in overeenstemming met het mandaat dat ze heeft gekregen op basis van het Verdrag. Dit mandaat is verleend door de Raad, het Parlement en de hele Europese Unie. Ik denk ook dat de Bank op dit moment doet wat een bank moet doen: allereerst liquiditeit ter beschikking stellen, en vermijden dat een gebrek aan liquiditeit leidt tot een credit crunch, die alles nog erger kan maken.
Hoe de besluiten van de Europese Centrale Bank zich zullen ontwikkelen, kan ik u niet zeggen. De heer Trichet, die hier vaak verschijnt, zegt het met de woorden van een president van een centrale bank, maar ik volg al sinds jaren de mededelingen van de Europese Centrale Bank op donderdag van de eerste week na de vergadering van de Raad van Bestuur, en ik denk dat heel duidelijk is welke besluiten de bank neemt en welke signalen aan de markten worden gegeven, al worden die niet van tevoren aangekondigd. Het is ook duidelijk welke koers in de komende maanden zal worden gevolgd voor het monetair beleid.
Gay Mitchell
(EN) Net als de commissaris bewonder ik de maatregelen die zijn genomen door de Europese Centrale Bank. Ik denk dat ze heel consequent en erg beheerst zijn geweest. Maar ik heb een vraag aan de commissaris, niettegenstaande de onafhankelijkheid van de Centrale Bank, die we in dit Parlement allemaal steunen en die hij ook steunt. Het onder controle houden van de inflatie heeft geholpen om zo'n 16 miljoen banen te creëren in de euroregio in de tien jaar dat die bestaat. Wat zouden volgens de commissaris op dit moment de prioriteiten van de Europese Centrale Bank moeten zijn, gezien het feit dat de inflatie zo laag is? De onafhankelijkheid van de Centrale Bank moet worden beschermd, maar dat wil niet zeggen dat we geen standpunt mogen innemen. Dus is de commissaris van mening dat de prioriteit van de ECB nu zou moeten veranderen, gezien het feit dat de inflatie zo laag is en de rentevoeten de inflatie niet langer kunnen verlagen?
Paul Rübig
(DE) Mevrouw de Voorzitter, in hoeverre bestaan er op dit punt verschillen tussen de eurozone en de niet-eurozone, en in welke sectoren verwacht u de komende tijd de grootste inflatieontwikkeling?
Joaquín Almunia
lid van de Commissie. - (ES) Mijnheer Mitchell, prijsstabiliteit is in het Verdrag vastgelegd als hoofdpunt van het mandaat. Het is de belangrijkste taak van de Europese Centrale Bank om prijsstabiliteit te garanderen. Zodra die doelstelling bereikt is, deze prioriteit die in het mandaat als hoofddoel is gedefinieerd, komt de coördinatie tussen het monetair beleid en de andere doelstellingen van het economisch beleid aan bod. Dat is de taak van de Bank en van de andere Europese instellingen.
Wat bedoelt de Bank met prijsstabiliteit? Ik geloof dat dit sinds 2003 - als ik me niet vergis - heel duidelijk bepaald is: een inflatie van minder dan twee procent, maar op de middellange termijn heel dicht bij die twee procent.
In de afgelopen jaren, sinds 1999, moest de inflatie altijd worden bestreden om die onder dat streefdoel van twee procent te houden, maar niet te ver er onder. Wanneer de prognoses kloppen zou het bereiken van de prijsstabiliteit volgend jaar voor het eerst kunnen betekenen dat we in de buurt van die twee procent uitkomen, zonder dat we moeite moeten doen om er onder te blijven, omdat de inflatie waarschijnlijk niet alleen iedere maand vergeleken met het jaar ervoor, maar misschien ook op de lange termijn onder de twee procent zal liggen.
Het mandaat is echter niet veranderd. De instrumenten en de manier om in de buurt van dat streefdoel uit te komen zullen uiteraard anders zijn, maar het doel blijft hetzelfde.
De tweede hoofdtaak van de Bank, een tweede beleidsterrein, is het verstrekken van liquiditeit. Dat is op dit moment buitengewoon belangrijk, voor iedere centrale bank, maar natuurlijk ook voor de Europese Centrale Bank.
Ik denk dat de Bank haar werk doet, maar iedereen heeft wel gemerkt - en de Bank zegt het ook heel duidelijk - dat ze iedere ochtend liquiditeit ter beschikking stelt, maar meestal voor het loket laat in de middag weer dicht gaat, liquiditeit terugkrijgt die de financiële instellingen niet hebben gebruikt om kredieten te verstrekken, en dat heeft tot een debat geleid. In de kranten stonden in de afgelopen dagen verklaringen van de vicepresident van de Bank, de heer Papademos, en van andere gezaghebbende personen, die aankondigen dat de Bank bespreekt welke instrumenten er nodig zijn om te garanderen dat die beschikbare liquiditeit nut heeft, en niet zomaar in een kringetje ronddraait. Nu wordt het geld dat 's ochtends ter beschikking wordt gesteld 's middags aan het zelfde loket weer teruggegeven.
De tweede vraag ging over het verschil. In sommige lidstaten van de Europese Unie die niet tot de eurozone behoren is de inflatie hoger dan in vrijwel alle landen van de eurozone. In het document over de inflatie eind november, dat Eurostat vanochtend ter beschikking heeft gesteld, ziet u dat de inflatie in de meeste lidstaten van de Europese Unie die niet tot de eurozone behoren hoger is dan in de lidstaat in de eurozone met de hoogste inflatie.
De inflatie buiten de eurozone is op dit moment dus hoger, zeker ook omdat er buiten de eurozone landen zijn die een snel convergentieproces doormaken. Daar is de inflatoire druk hoger vanwege verschillende factoren, zoals hun groeiende energieverbruik, hun grotere afhankelijkheid van ingevoerde energie die ook duurder is geworden, en het "Balassa-Samuelson-effect”, om het maar eens in de vaktaal te zeggen.
Wanneer we de verschillende sectoren bekijken zien we dat de inflatie in de dienstensector duidelijk hoger is. Hoewel de jaarlijkse inflatie in de afgelopen maanden heel snel gedaald is blijft de inflatie in de dienstensector vrijwel onveranderd (2,5-2,6 procent). Bij levensmiddelen, verwerkte levensmiddelen en industrieproducten heeft de inflatie veel sterker geschommeld, om de redenen die ik net heb genoemd in mijn antwoord op de vraag van de heer Medina Ortega, maar in de dienstensector ligt de inflatie nog steeds boven het streefdoel van prijsstabiliteit, dat is bereikt bij een inflatie van minder dan twee procent. De inflatie ligt echter niet ver boven de twee procent.
Betreft: Opzet van het economisch bestuur van de EU
Zoals bekend zijn we getuigen van een situatie waarin steeds meer regelgeving en dwingende maatregelen tot asymmetrie leiden tussen de onvolledige economische unie en de volledige monetaire unie.
In de welke strategische richting moet het economisch beleid van de Unie zich in de ogen van de Commissie ontwikkelen om iets aan deze asymmetrie te doen?
Joaquín Almunia
lid van de Commissie. - (ES) Mevrouw de Voorzitter, de heer Papastamkos stelt een vraag over het economisch bestuur in de eurozone.
Ik heb het net gehad over economisch bestuur in de monetaire pijler van de Economische en Monetaire Unie, over de Europese Centrale Bank en over het Europees stelsel van centrale banken. Ik ben ervan overtuigd dat het heel goed functioneert, dat het een succes is.
Het economisch bestuur in de andere pijler, in de economische pijler van de Economische en Monetaire Unie, functioneert ook, maar nog niet optimaal. De coördinatie van het fiscaal beleid en van het begrotingsbeleid functioneert, en ik geloof dat het Pact voor Stabiliteit en Groei en de coördinatie van het begrotingsbeleid die dit Pact impliciet voorziet, sinds de herziening in 2005 heel goed hebben gefunctioneerd.
Nu worden we zwaar op de proef gesteld, want als gevolg van de daling van de economische groei en de fiscale stimulansen die zijn gegeven, naast de pakketten ter ondersteuning van de financiële sector, staan de overheidsfinanciën onder buitengewoon sterke druk, en we moeten het Pact voor Stabiliteit en Groei onder zeer moeilijke omstandigheden doorvoeren.
We moeten het Pact toepassen met de voorziene flexibiliteit, maar ons wel aan de regels houden, en dat wordt een harde test.
In ons verslag over tien jaar Economische en Monetaire Unie analyseren we nog een tweede element. Naast de coördinatie van het fiscaal beleid en van het begrotingsbeleid moeten we volgens mij ook de coördinatie van het macro-economisch beleid verbeteren. Er bestaan grote macro-economische verschillen in bepaalde lidstaten, zelfs in landen als Hongarije of Letland, die op dit moment grote problemen met hun betalingsbalans hebben, en veel steun nodig hebben van ons en van het Monetair Fonds. Daaruit blijkt wel dat het evenwicht al lang zoek was, en dat we dit met ons coördinatiesysteem niet op tijd hebben kunnen rechtzetten.
Het gaat om landen die geen deel uitmaken van de Economische en Monetaire Unie, die zich in de derde fase met de euro bevindt. Ook binnen de eurozone bestaan er echter verschillen in het begrotingstekort, in de ontwikkeling van de loonkosten per eenheid, en daarvoor is volgens mij een veel efficiëntere coördinatie nodig dan we tot nu toe hebben gehad, ondanks de pogingen van de Eurogroep om dit doel te bereiken.
Ik geloof dat de Eurogroep veel beter functioneert sinds er in januari 2005 een permanent voorzitterschap is ingevoerd, onder Jean Claude Juncker, de minister-president van Luxemburg. We hebben echter nog een lange weg voor de boeg op het gebied van de interne coördinatie van het macro-economisch beleid. Er zijn structurele hervormingen nodig, afgezien van de coördinatie van het begrotingsbeleid, en ook op het gebied van de externe coördinatie is er uiteraard nog heel wat werk aan de winkel.
Ik denk dat de euro als munt voor ons en voor de rest van de wereld zo belangrijk is dat we wel verplicht zijn om de belangen, de standpunten en de prioriteiten in verband met de euro in de landen van de eurozone op een coherente, duidelijke en geïntegreerde manier te vertegenwoordigen in de multilaterale fora en instellingen.
Georgios Papastamkos
(EL) Mevrouw de Voorzitter, ik dank de commissaris voor zijn antwoord. Tot mijn genoegen heeft hij gesproken over het feit dat het economisch bestuur nog een lange weg te gaan heeft en bevestigd dat er asymmetrie is tussen een strikt monetaire constructie en een los, onvolkomen en gebrekkig economisch bestuur. Ik wil de commissaris het volgende vragen. Kunt u mij met de hand op het hart, uitgaande van uw ervaringen en rekening houdend met de recente kredietcrisis en het overslaan ervan naar de economie, zeggen welke voorstellen u zou doen met betrekking tot de institutionele fundering van de verwezenlijking van een economisch bestuur van de Europese Unie, indien het verdrag vandaag zou worden herzien?
Joaquín Almunia
lid van de Commissie. - (ES) Ik denk dat ik uw vraag heel kort kan beantwoorden, want ik wil niet herhalen wat ik in mijn vorige antwoord al heb gezegd.
Mijn ideeën over wat we moeten doen, vindt u in het verslag over tien jaar Economische en Monetaire Unie en in de wat meer politieke mededeling die op mijn initiatief tot stand is gekomen en die de Europese Commissie heeft aangenomen, en die we ook hier in het Parlement en in de Raad hebben besproken. Er moet een betere coördinatie komen van het begrotingsbeleid en het fiscaal beleid, en daarbij moeten we niet alleen rekening houden met de korte termijn, maar ook met de middellange en lange termijn. Er moet een coördinatie van het niet-fiscale macro-economische beleid komen - tot nu toe was dat heel moeizaam - om de economie in de landen van de eurozone beter aan te kunnen passen aan de ontwikkelingen en om de kandidaatlanden in de komende jaren beter voor te bereiden op de toetreding tot de eurozone jaren, en er komen al meer kandidaten. Er moet gecoördineerd worden op basis van een duidelijke en concrete strategie en met heldere prioriteiten. We moeten buiten de eurozone met een stem spreken. Er moet een vorm van bestuur komen waardoor we de Eurogroep al beter kunnen laten functioneren, zoals we dat als sinds 1 januari 2005 onder voorzitterschap van de heer Juncker doen.
Armando França
(PT) Ik waardeer uw opvattingen. Nu zou ik graag willen weten wat u denkt van het volgende: ik geloof dat de economische en monetaire organisatie van de EU pas volledig zal zijn als de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid een feit is. Anders gezegd: we hebben behoefte aan gemeenschappelijke wetten die overal hetzelfde zijn, en de rechtbanken moeten deze wetten overal in de Unie op gelijke wijze toepassen. We zijn echter nog lang niet gereed met de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. Mijn vraag luidt daarom als volgt: als het Verdrag van Lissabon om de één of andere reden niet in werking kan treden - wat we niet hopen - , gelooft u dan dat dit de Europese integratie, inzonderheid de Economische en Monetaire Unie, zal schaden?
Joaquín Almunia
lid van de Commissie. - (ES) Ik kan geen uitvoerig antwoord geven, maar het is een bijzonder interessante vraag, mijnheer França.
De letter van het Verdrag is de rechtsgrondslag, en op die basis is wel duidelijk dat de overgrote meerderheid van de bepalingen van het primair recht dat de Economische en Monetaire Unie nodig heeft om naar wens te functioneren, nu al in het Verdrag van Maastricht te vinden zijn. Daarna zijn ze telkens overgenomen in de latere Verdragen. Nu staan ze in het Verdrag van Nice, morgen zullen ze in het Verdrag van Lissabon staan.
In het Verdrag is nog een aantal punten verbeterd, maar de kern van de bepalingen in het Verdrag die de basis zijn voor de Economische en Monetaire Unie was al in het Verdrag van Maastricht terug te vinden.
Als het Verdrag van Lissabon in werking treedt en de besluiten om de Europese integratie een nieuwe impuls te geven worden omgezet - besluiten die vorige week tijdens de Europese Raad zijn genomen en vanochtend ook door u zijn goedgekeurd - zullen die echter het nodige kader vormen om ervoor te zorgen dat we vooruitgang boeken bij de economische en monetaire integratie. De letter van het Verdrag zou wel eens bepalend kunnen zijn voor de vooruitgang die we boeken met de Economische en Monetaire Unie. Dat kan de goede of de verkeerde kant op gaan.
Ik denk dat we alleen maar de goede kant op kunnen gaan met het Verdrag van Lissabon als politieke doelstelling en met de politieke wil die de leiders, de lidstaten, het Parlement en de Commissie aan de dag hebben gelegd om het Verdrag van Lissabon er door te krijgen, ondanks meerdere mislukte referenda. Dat is het politieke kader, dat is het politieke klimaat dat de Economische en Monetaire Unie nodig heeft.
Gay Mitchell
(EN) Ik zal de werkzaamheden niet belemmeren. Ik besef dat er moeilijkheden zijn, maar gisteravond is het Vragenuur met vragen aan de Raad geannuleerd.
Net als veel Parlementsleden hier werk ik in commissies. Er zijn er die niet deelnemen aan het werk van het Parlement, noch in de commissies noch in de plenaire vergadering. De enige kans om te laten zien dat we deelnemen is door te spreken in de plenaire vergadering.
Ik ken leden die niet naar het Parlement komen, maar toch hun salaris opstrijken. Degenen van ons die wel komen, zouden de kans moeten krijgen om vragen te stellen aan de commissarissen. Mijn vraag is over twee vragen aan de beurt. Misschien wordt het tijd dat we een loterijstelsel invoeren en dat elke commissaris dan vier of vijf vragen beantwoordt en de rest schriftelijk wordt beantwoord. Maar het is echt onaanvaardbaar om met het huidige systeem door te gaan.
Dank u voor uw geduld. Ik wil dat alleen in de notulen laten opnemen, omdat ik het heel oneerlijk vindt.
De Voorzitter
Mijnheer Mitchell, ik moet zeggen dat ik vanavond allesbehalve comfortabel op deze stoel zit. Er zijn problemen en daar moeten we uit zien te komen.
Na de leden van de Commissie te hebben aangehoord, zou ik hen willen vragen begrip op te brengen voor het feit dat zoveel afgevaardigden wachten op een antwoord en dat we, hoezeer wij gedetailleerde antwoorden ook appreciëren, soms graag wat snellere antwoord zouden willen. Ik wil geen kritiek leveren, maar wellicht kunt u dat punt in aanmerking nemen.
Betreft: Geneesmiddelen - Grensoverschrijdende medische verzorging
In artikel 14 van het voorstel voor een richtlijn betreffende de toepassing van de rechten van patiënten bij grensoverschrijdende gezondheidszorg is sprake van de erkenning van in een andere lidstaat verstrekte recepten. In de praktijk is het zo dat niet alle farmaceutische producten in alle lidstaten in de handel worden gebracht, dat identieke farmaceutische producten in verschillende lidstaten in verschillende verpakkingen en volumes worden verkocht, dat farmaceutische producten in bepaalde lidstaten alleen met het handelsmerk in de handel worden gebracht en niet onder de generieke naam, en dat farmaceutische producten door artsen worden voorgeschreven in een taal die niet wordt begrepen door de arts of de farmaceut die de medische verzorging aanbiedt.
Kan de Commissie tegen deze achtergrond antwoord geven op de volgende vragen: wat denkt de Commissie te doen aan het verschijnsel van vervanging van een op recept voorgeschreven farmaceutisch product dat in een lidstaat niet in de handel is door een ander (origineel of generiek), in de wetenschap dat vervanging van geneesmiddelen in sommige lidstaten verboden is?
Kan de Commissie gedetailleerder ingaan op de in artikel 14, lid 2, onder a) en b), genoemde maatregelen voor het identificeren van de authenticiteit van een recept en de juiste erkenning van op recept verkrijgbare geneesmiddelen?
Androulla Vassiliou
Mevrouw de Voorzitter, zoals de Commissie herhaaldelijk heeft gezegd en onderstreept, gaat de regel op grond waarvan een in een bepaald land gevestigde apotheker geen voor persoonlijk gebruik bestemd recept mag aanvaarden dat is uitgeschreven door een in een andere lidstaat gevestigde arts, verder dan wat reglementair noodzakelijk is om de volksgezondheid te beschermen, en bijgevolg is deze regel in strijd met de communautaire wetgeving en met name met artikel 49 van het Verdrag. Als een geneesmiddel dus een vergunning heeft voor het in de handel brengen op het grondgebied van een bepaalde lidstaat overeenkomstig artikel 6, lid 1 van Richtlijn 2001/83, moet die lidstaat verzekeren dat recepten die zijn ondertekend door bevoegde personen uit andere lidstaten, op hun grondgebied kunnen worden gebruikt. Overeenkomstig de jurisprudentie van het Europees Hof van Justitie mag een beperking van deze erkenning geen discriminatie met zich meebrengen en moet deze met redenen omkleed en evenredig zijn.
Bovendien is de Commissie van mening dat een nationale wetgeving evenredig is als daarin een bepaling is opgenomen op grond waarvan een apotheker de uitvoering van een recept kan weigeren, indien legitieme en gemotiveerde twijfels bestaan over de echtheid van het recept, en als daarin farmaceutische producten worden uitgesloten waarvoor overeenkomstig artikel 71, lid 2 van Richtlijn 2001/83 speciale doktersrecepten vereist zijn.
Ik wil vermelden dat artikel 14 van de ontwerprichtlijn betreffende patiëntenrechten bij grensoverschrijdende gezondheidszorg erop is gericht de erkenning van legaal in een andere lidstaat uitgeschreven recepten te verzekeren binnen de bovengenoemde beperkingen. Het doel van artikel 14, lid 2 is ervoor te zorgen dat de erkenning van in andere lidstaten uitgegeven doktersrecepten wordt vergemakkelijkt met maatregelen die apothekers helpen recepten uit te voeren die in een andere lidstaat zijn uitgegeven en die geen enkele twijfel oproepen ten aanzien van noch de echtheid ervan noch de identificatie van het daarin voorgeschreven geneesmiddel. De Commissie kan geen gedetailleerde inlichtingen geven over de maatregelen die op grond van artikel 14 zullen worden goedgekeurd, daar deze goedgekeurd zullen worden op grond van de regelgevingsprocedure in het kader van het comité dat uit vertegenwoordigers van de lidstaten bestaat. Bijgevolg kan de Commissie niet nu al vooruitlopen op de vraag welke maatregelen door de vertegenwoordigers van de lidstaten zullen worden vastgesteld. De Commissie wil eveneens onderstrepen dat artikel 14, lid 2 enkel verwijst naar de maatregelen waarmee een correcte identificatie van voorgeschreven geneesmiddelen moet worden verzekerd. Daarin wordt niet concreet aangegeven hoe dit doel verwezenlijkt moet worden.
De Commissie kent trouwens het probleem waar de geachte afgevaardigde naar verwijst, en dat betrekking heeft op de uiteenlopende beleidsvormen van de lidstaten met betrekking tot de mogelijkheid een origineel geneesmiddel te vervangen door generiek geneesmiddel. Dit vraagstuk wordt echter door de lidstaten zelf aangepakt. Als Commissie kunnen wij de lidstaten niet dwingen om te beslissen over de vraag of een apotheker het ene geneesmiddel mag vervangen door een ander. Dat is natuurlijk de taak van de lidstaten.
Ter afsluiting zou ik dan ook willen zeggen dat een recept dat is uitgeschreven door een in een andere lidstaat gevestigde arts, patiënten dezelfde waarborgen biedt als een recept van een arts uit de eigen lidstaat en dat overeenkomstig het arrest van het Hof van 7 maart jongstleden in de zaak-Schumacher en de zaak "Commissie tegen Duitsland” van 1990 hetzelfde geldt voor geneesmiddelen die door apothekers in andere lidstaten worden gekocht.
Emmanouil Angelakas
(EL) Mevrouw de Voorzitter, allereerst wil ik de commissaris veel succes wensen bij haar inspanningen voor de wetgeving inzake grensoverschrijdende gezondheidszorg. Ik wil de volgende vraag stellen:
Daar een naar een andere lidstaat reizende patiënt altijd zijn of haar geneesmiddel moet kunnen verkrijgen, wat vooral erg belangrijk is voor mensen met chronische ziekten zoals hartpatiënten, of voor mensen met bijvoorbeeld psychische aandoeningen, wil ik u vragen of u misschien overweegt een gegevensbank op te richten met gegevens over de gepatenteerde geneesmiddelen die in de Europese Unie in omloop zijn, zodat een arts weet dat een patiënt die van land A naar land B reist, zeker zijn of haar geneesmiddel zal vinden. Zo ja, hoe denkt u dat dan aan te pakken?
Androulla Vassiliou
Mevrouw de Voorzitter, ik wil u mededelen dat het EMEA, het in Londen gevestigd Europees Geneesmiddelenbureau, momenteel zeer belangrijke werkzaamheden verricht. Het maakt namelijk een heel precieze inventaris van alle in de diverse lidstaten toegelaten geneesmiddelen, die soms dezelfde ingrediënten hebben. Op die manier weet een apotheker die een recept ontvangt, welk geneesmiddel in zijn of haar lidstaat, dat natuurlijk onder een andere naam in de handel is gebracht, overeenkomt met het voorgeschreven geneesmiddel. Dat zijn mijns inziens zeer belangrijke werkzaamheden. Ik weet niet precies wanneer ze afgesloten zullen worden maar ze staan op stapel.
Betreft: Etikettering van levensmiddelen
Het recente levensmiddelenschandaal in China heeft andermaal gewezen op de noodzaak van een betere etikettering van producten en van traceerbaarheid van de grondstoffen die worden gebruikt bij de vervaardiging van levensmiddelen. Op grond van de toepasselijke communautaire wetgeving betreffende informatie over levensmiddelen aan de consument zijn sommige vermeldingen op het etiket verplicht en andere facultatief.
Gaat de vermelding van de herkomst van een product binnenkort verplicht worden gesteld?
Gaat de regelgeving betreffende de etikettering van verwerkte producten van dierlijke oorsprong worden aangepast? Gaat het land van herkomst van de gebruikte dierlijke bijproducten moeten worden vermeld? Gaat die verplichting voor alle lidstaten gelden?
Bestaan er speciale regels voor de etikettering van verwerkte levensmiddelen van dierlijke herkomst uit derde landen?
Welke zijn de geldende regels voor de verkoop van levensmiddelen op afstand of via e-handel?
Androulla Vassiliou
Mevrouw de Voorzitter, ik wilde duidelijk maken dat volgens het fundamentele beginsel dat aan de wetgeving van de Europese Unie inzake voedingsmiddelen ten grondslag ligt, alleen voedingsmiddelen op de Europese markt mogen worden gebracht die veilig zijn, dat alle voedingsmiddelen en veevoeders die legaal op de markt van de Europese Unie worden gebracht veilig moeten zijn ongeacht hun oorsprong. In de communautaire wetgeving is een grote reeks maatregelen opgenomen voor de veiligheid van voedingsmiddelen en voor het vergemakkelijken van de terugtrekking van de markt van onveilige voedingsmiddelen en veevoeders.
Overeenkomstig de algemene verordening inzake voedingsmiddelen is traceerbaarheid vereist op het grondgebied van de Europese Unie. Dit geldt voor alle voedingsmiddelenbedrijven, op elk niveau en in elk stadium van de voedingsketen, van importeurs tot detailhandelaren. Wat betreft met name de producten van dierlijke oorsprong, met inbegrip van producten uit derde landen, worden met de wetgeving inzake voedselhygiëne de voorschriften voor de traceerbaarheid van de onder Verordening 853/2004 vallende producten van dierlijke oorsprong nog verder aangescherpt, en wel door middel van de volgende vereisten:
De verantwoordelijken van de voedingsmiddelenbedrijven moeten over systemen en procedures beschikken waarmee de verantwoordelijken kunnen worden geïdentificeerd van de voedingsmiddelenbedrijven waarvan zij producten van dierlijke oorsprong hebben ontvangen of waaraan zij dergelijke producten hebben geleverd. Op deze producten moet eveneens een gezondheids- of identificatiemerk voorkomen. De Commissie voorziet geen veranderingen met betrekking tot de traceerbaarheidsregels en de gezondheids- en identificatiemerken voor verwerkte voedingsmiddelen van dierlijke oorsprong.
Wat betreft de verplichte vermelding van de oorsprong van voedingsmiddelen in het algemeen, wil ik onderstrepen dat de vermelding van de oorsprong van voedingsmiddelen geen instrument is voor voedselveiligheid maar veeleer een middel voor de burgers om de eigenschappen van elk product te leren kennen. De vermelding van de plaats van oorsprong is in eerste instantie vereist in de gevallen waarin de consument zou kunnen worden misleid ten aanzien van de werkelijke oorsprong of herkomst, maar is eveneens vereist in het kader van de toepassing van de speciale voorschriften, voor bijvoorbeeld groenten, fruit, rundvlees, wijn, honing en vis. In die gevallen is de oorsprongsvermelding verplicht. Eveneens moet de oorsprong worden vermeld op geïmporteerd pluimveevlees, en met ingang van 1 juli 2010 ook op als bioproducten geëtiketteerde voorverpakte voedingsmiddelen. In die gevallen is vermelding van de oorsprong op het etiket noodzakelijk en verplicht.
Natuurlijk weet de Commissie dat dit vraagstuk verder besproken moet worden en wij weten ook dat de burgers heel vaak willen weten waar de producten vandaan komen. Dat is echter geen voldoende reden om vermelding van de oorsprong verplicht te stellen, temeer daar volgens ons dit geen instrument is van voedselveiligheid, maar - zoals ik al eerder zei - veeleer een middel voor de burgers om de eigenschappen en de oorsprong van de producten te leren kennen. De etikettering van voedingsmiddelen hoeft natuurlijk niet verplicht te zijn maar kan vrijwillig zijn. In dat geval moet men zich echter houden aan bepaalde gemeenschappelijke regels om ervoor te zorgen dat alle lidstaten deze naleven.
Het voorstel van de Commissie inzake voedselvoorlichting dekt alle vormen van leverantie van voedingsmiddelen aan consumenten af, ook verkoop op afstand. Het doel is te verduidelijken dat ook in het geval van verkoop op afstand het verplicht is de koper inlichtingen te verschaffen, zoals bijvoorbeeld over de ingrediënten of over allergene bestanddelen van voedingsmiddelen. De koper moet precies weten wat de ingrediënten zijn en of de producten die hij wil bestellen, allergieën of wat dan ook veroorzaken. Hij moet dit weten niet alleen op het moment waarop hem de producten worden geleverd, maar van meet af aan, vanaf het moment waarop hij zijn bestelling begint.
Ioannis Gklavakis
(EL) Mevrouw de Voorzitter, ik dank de commissaris. Ik wilde echter het volgende zeggen.
De maatregelen die de Commissie neemt voor de landbouwproductie en voor het in de handel brengen van producten hebben allemaal tot doel de consumenten en het milieu te beschermen, en deze maatregelen zijn bekend. Overweegt de Commissie echter ook om maatregelen te nemen voor producten uit derde landen om te verzekeren dat ook voor deze producten dezelfde etiketteringsregels gelden? Deze etiketten zijn immers geloofwaardig als het om de Europese Unie gaat, maar ik vrees dat niet hetzelfde gezegd kan worden van de derde landen.
Als u daar niets aan doet, dan zal enerzijds de Europese landbouwer deze dure maatregelen moeten toepassen en ten onder gaan en dan zullen anderzijds producten van twijfelachtige kwaliteit uit derde landen moeten worden ingevoerd. Niet alleen zullen wij dan niets hebben bereiken maar zullen wij Europa zelfs zwakker hebben gemaakt.
Androulla Vassiliou
Mevrouw de Voorzitter, staat u mij toe erop te wijzen dat de verordeningen die gelden voor de in de Europese Unie vervaardigde producten ook nageleefd moeten worden door de landen die naar de Europese Unie uitvoeren. Ik wil u trouwens nog aan iets anders herinneren. Als dit niet zo zou zijn, zouden wij ook niet in staat zijn vleesimport uit Brazilië te verbieden; dan zouden wij niet in staat zijn om de invoer van melk en zuivelproducten uit China tegen te houden, enzovoort. Juist omdat wij deze veiligheidsvoorschriften hebben, moeten wij ons veilig voelen en ervan verzekerd zijn dat de producten die in de Europese Unie worden ingevoerd net zo veilig zijn als de producten die in de Europese Unie zelf vervaardigd worden.
Natuurlijk mag ons niet ontgaan dat er ook sprake kan zijn van bedrog. Dat geldt echter zowel voor in de Europese Unie vervaardigde producten als voor ingevoerde producten. Zo is bijvoorbeeld in Italië een kleine partij zuivelproducten uit China aangetroffen die op illegale wijze was ingevoerd. Dat betekent echter niet dat onze verordeningen verkeerd zijn. Het is heel eenvoudig zo dat burgers vaak illegale middelen vinden om dergelijke producten in te voeren.
Jim Allister
(EN) Commissaris, ik ben van mening dat de huidige regelingen niet werken. De recente ervaringen in mijn eigen kiesdistrict bewijzen dat. Het Ierse eiland is onlangs opgeschrikt door de aanwezigheid van met dioxine verontreinigde diervoeding in de Republiek Ierland, die een weerslag had op de productie die op het hele Ierse eiland circuleert.
In mijn kiesdistrict Noord-Ierland, waar geen enkel dier het verontreinigde voer heeft gegeten, moesten alle varkensvleesproducten uit de schappen worden gehaald. Waarom? Omdat we niet precies konden zeggen wat het land van herkomst van het varkensvlees was.
Dat illustreert duidelijk dat de huidige regelingen niet werken. Het had niet nodig moeten zijn om onze lokale varkensvleesindustrie zo veel schade toe te brengen omdat we niet precies wisten waar het varkensvlees in onze winkels vandaan kwam. Wilt u daarom in het licht daarvan de kwesties bespreken en ons vertellen wat u ervan hebt geleerd?
Marian Harkin
(EN) Ik wil de commissaris specifiek vragen naar verwerkte voedingsmiddelen uit derde landen, in het bijzonder kipfilets die in bevroren blokken van een ton uit Zuid-Amerika komen, in een land in de EU worden ontdooid en misschien gepaneerd en dan worden verkocht als EU-producten. Hoe kan de Commissie dat toestaan? U vertelde ons dat etikettering met het land van oorsprong geen garantie is voor veilig voedsel - daar had u gelijk in - en dat het een van de instrumenten is om de consumenten te helpen. Maar het helpt ook de producenten, want de consumenten kunnen hierdoor gelijkwaardige producten met elkaar vergelijken.
U zei dat het in 2010 verplicht wordt te vermelden waar alle bewerkte voedingsmiddelen worden verkocht. Betekent dit dat specifiek in restaurants, waar voedsel en dergelijke wordt verkocht, moet worden vermeld uit welk land dierlijke producten afkomstig zijn?
Tot slot, commissaris, wil ik u feliciteren omdat u uitzonderlijk hard werkt en innoverend bent.
Androulla Vassiliou
Allereerst denk ik dat de crisis in Ierland bewijst dat we goede systemen hebben. U bent het niet met mij eens, maar ik ben van mening dat zonder de goede systemen die we hebben, de Ierse crisis misschien aan de aandacht ontsnapt was.
Juist doordat we hebben ontdekt dat er vlees was met dioxine erin - doordat we kunnen volgen wie de handelaren zijn en waar ze hun vlees inkopen en leveren - konden we het onmiddellijk uit de handel halen.
(Een interruptie uit de zaal)
Het was een voorzorgsmaatregel waartoe de Ierse regering heeft besloten. Traceerbaarheid is mogelijk doordat men bijhoudt waar men zijn producten verkoopt.
U hebt daar een eigen mening over. Natuurlijk zullen mijn diensten nadenken over de Ierse crisis, want die heeft de Europese Unie vele miljoenen euro's gekost en de Ierse regering ook een groot bedrag. Deze crisis zal dus niet aan de aandacht ontsnappen en we zullen haar bestuderen.
Ik denk echter, en dat is mijn persoonlijke mening, dat het te danken is aan de regels voor traceerbaarheid dat we deze crisis echt goed konden aanpakken.
De Voorzitter
Ik weet niet zeker of u de vraag van mevrouw Harkin hebt beantwoord.
Androulla Vassiliou
Wat ik zei over etikettering, had betrekking op geïmporteerde kip. Als kip wordt geïmporteerd, moet het van een etiket worden voorzien en ik zei specifiek dat verplichte etikettering verplicht is in het geval van pluimveevlees.
Als het vlees echter wordt ontdooid en in een andere vorm wordt verkocht, moet het voldoen aan de regels van de Europese Unie. Het hoeft niet te voldoen aan de regels van het land van oorsprong. Elke vleesproducent, of dat nu degene is die het pluimveevlees produceert of degene die het voedingsmiddel produceert, moet zich houden aan onze zeer strenge voedselwetten. Doet hij dat niet, dan is hij aansprakelijk.
Avril Doyle
(EN) Ik heb even voor twaalf uur vandaag een brief ontvangen van de dienst mondelinge vragen waarin stond: "Uw vraag is een van de eerste vragen aan de Commissie. Normaliter wordt deze mondeling beantwoord. Indien u niet aanwezig bent, vervalt de vraag en ontvangt u geen antwoord.”
Dus omdat ik een antwoord wilde, zoals iedereen die een vraag stelt, zit ik hier al een uur op wat waarschijnlijk een van de drukste dagen van mijn parlementaire loopbaan is. Ik had het afgelopen uur op drie andere plaatsen moeten zijn.
Ik neem het u niet kwalijk, mevrouw de Voorzitter, want u kunt ook alleen maar de regels toepassen die u hebt gekregen. Maar als u op uw lijst bij het berekenen van de evenredigheid van de aanvullende vragen (en ik krijg meer dan waar ik recht op heb), rekening zou willen houden met de tijd dat de leden op de vergadering aanwezig zijn - om te voorkomen dat sommige leden binnenkomen en direct een aanvullende vraag krijgen, alleen maar omdat u een evenwicht tussen de fracties bewaart of iets dergelijks - dan denk ik dat we ons allemaal graag neerleggen bij uw vuistregel.
Op deze manier staat u voor een onmogelijke taak. Gaat u alstublieft terug naar de Conferentie van voorzitters en kijkt u nog eens goed naar het systeem waarin de vragen worden geordend. Als we niet bij de vergadering blijven - in mijn geval een uur, nadat ik hier was uitgenodigd omdat mijn vraag behandeld zou worden - krijgen we helemaal geen antwoord, niet eens schriftelijk. Dat is frustrerend voor ons. Dank u voor uw geduld.
De Voorzitter
Ik begrijp uw frustratie, mevrouw Doyle, en gelooft u mij, ik doe mijn best, samen met de diensten - en ik weet dat we het beter zouden moeten doen.
Dank u allen voor uw geduld en, aangezien dit het laatste Vragenuur voor kerstmis is, wil ik u ook een vrolijk kerstfeest en een gelukkig Nieuwjaar wensen.
Vragen die bij gebrek aan tijd niet konden worden beantwoord, zullen schriftelijk worden beantwoord (zie bijlage).
Het vragenuur is gesloten.
(De vergadering wordt om 19.55 uur onderbroken en om 21.05 uur hervat)
