Fundusze hedgingowe i niepubliczny rynek kapitałowy - Przejrzystość inwestorów instytucjonalnych (debata)
Przewodniczący
Teraz przechodzimy do debaty, którą Parlament Europejski zaplanował w zeszłym miesiącu, wykazując się - być może w odróżnieniu od pozostałych - wyjątkową zdolnością przewidywania, uprzedzając wydarzenia zeszłego tygodnia.
Kolejnym punktem posiedzenia jest wspólna dyskusja nad:
sprawozdaniem przygotowanym, w imieniu Komisji Gospodarczej i Monetarnej, przez posła Poula Nyrupa Rasmussena, w którym przedstawiono zalecenia dla Komisji dotyczące funduszy hedgingowych i niepublicznego rynku kapitałowego oraz
sprawozdaniem przygotowanym, w imieniu Komisji Prawnej, przez posła Klausa-Heinera Lehne, w którym przedstawiono zalecenia dla Komisji, dotyczące przejrzystości inwestorów instytucjonalnych.
Poul Nyrup Rasmussen
sprawozdawca. - Panie przewodniczący! Grupa Socjalistyczna i Partia Europejskich Socjalistów na długo przed nadejściem kryzysu zwróciły uwagę na kwestie związane z tendencjami występującymi na rynkach finansowych, a mianowicie na nadmierne zadłużenie, brak przejrzystości, podejmowanie działań o wysokim ryzyku i kupowanie po zbyt niskich cenach, a także tworzenie pakietów wykorzystujących efekt dźwigni finansowej, których tak naprawdę nikt nie potrafił ani zrozumieć, ani wykorzystać. Dlatego też wyraziliśmy nasze zaniepokojenie, jakby wpatrując się w ten nowy finansowy balon. Nikt nie mógł przewidzieć, kiedy ten balon pęknie, ale właśnie teraz znaleźliśmy się w samym środku burzy - "burzy absolutnej”, jak ją ktoś nazwał.
Mam silne przeczucie, że pośród wszystkich debat prowadzonych przez jakikolwiek parlament w sprawie rynków finansowych w Europie lub Stanach Zjednoczonych to debata, która odbędzie się dziś i jutro w tym Parlamencie będzie najbardziej związana z tematem - w takim sensie, że podczas debaty i podejmowania decyzji, patrzymy w przyszłość, próbując ulepszyć istniejące uregulowania prawne i przyjąć na siebie szeroko rozumianą odpowiedzialność za wykonanie swoich obowiązków, najlepiej jak tylko potrafimy.
Teraz nadszedł czas działania. Widzieliśmy, co zdarzyło się w USA. I mimo, że ktoś powiedział, że sytuacja w Europie nie jest równie zła jak w Stanach Zjednoczonych, to mogę jedynie stwierdzić, że przypadek HBOS, Northern Rock i wiele im podobnych to wystarczające argumenty, które przekonują mnie do podjęcia działań. Widzieliśmy nowe prognozy dotyczące naszych gospodarek, naszych miejsc pracy, naszej konkurencyjności i naszej zdolności inwestycyjnej: dla mnie to wystarczające przesłanki do podjęcia działań.
Dlatego też dziś i jutro mogę z dumą ogłosić w Parlamencie, że w wyniku twardych negocjacji grupa PSE doszła do porozumienia - gdyż tak należy postępować w przypadku tak istotnej kwestii - z grupami ALDE i PPE-DE. Mamy zatem przed sobą wyważone sprawozdanie, w którym domagamy się od Komisji przedstawienia wniosków odnośnie do prawodawstwa i uregulowań prawnych dotyczących wszystkich podmiotów finansowych, w tym funduszy hedgingowych i niepublicznego rynku kapitałowego. Najwyższy czas, byśmy to zrobili i chciałbym przypomnieć Izbie, że obecnie prosimy o przygotowanie obowiązkowych wymogów kapitałowych dla wszystkich instytucji finansowych. Prosimy o dostosowanie pakietów korzyści przynoszących wyniki w dłuższym okresie tak, by odzwierciedlały zarówno straty jak i zyski. Prosimy o pełną przejrzystość systemów wynagrodzeń kadry kierowniczej wysokiego szczebla i starszych menadżerów. Prosimy o ujawnienie stopnia narażenia na efekt dźwigni finansowej/zadłużenie, o ujawnienie źródła i kwoty zebranych funduszy oraz o identyfikację akcjonariuszy wszystkich projektów inwestycyjnych. Prosimy o rozszerzenie zakresu obowiązującej dyrektywy, na mocy której należy informować pracowników i konsultować z nimi podejmowane decyzje podczas procesów przejęcia firm, by postanowienia dyrektywy objęły także wykupy wspomagane dźwignią finansową dokonywane przez podmioty niepublicznego rynku kapitałowego. Prosimy także o zapewnienie środków służących do "uniknięcia nadmiernego wyprzedawania aktywów spółek przejmowanych”. Prosimy o podjęcie działań, które pozwolą uniknąć nadmiernego zadłużenia, spowodowanego wykupem wspomaganym dźwignią finansową, tak by poziom wykorzystania dźwigni był zrównoważony zarówno dla funduszu/firmy niepublicznego rynku kapitałowego, jak i dla spółki przejmowanej.
Chciałbym zwrócić się do odpowiedzialnego za ten obszar komisarza McCreevy'ego z prośbą o bardzo konkretną reakcję na powyższe wnioski. Wiem, że są dla komisarza tematem nowym, ale nalegam na przyjęcie harmonogramu działań. Prosimy o reakcję jeszcze przed końcem tego roku, do którego zostało jeszcze trzy miesiące. Być może niektóre szczegóły wymagają omówienia ale, panie komisarzu, jest pan winny tej Izbie odpowiedź, gdyż nie mówimy tu o żądaniach jakiejś skromnej mniejszości, ale o ogromnej większości posłów tego Parlamentu.
Na zakończenie chciałbym pana poinformować, że już cztery czy pięć dni temu prawie 90 000 osób podpisało petycję skierowaną do Parlamentu Europejskiego, rządu Stanów Zjednoczonych i światowych przywódców, którą przygotował globalny ruch internetowy Avaaz. Tę petycję dostarczam w imieniu powyższego ruchu do wymienionych adresatów. Cytuję: "Wzywamy, abyście objęli przywództwo w wysiłkach zmierzających do naprawienia zasadniczych braków i luk, które doprowadziły do globalnego kryzysu finansowego, w tym podstawowych problemów związanych z zadłużeniem i ryzykiem, zachętami i przejrzystością. Musicie współpracować, by - poprzez opracowanie silniejszych zasad dla wszystkich elementów globalnego systemu finansowego - chronić dobro publiczne. Bądźcie odważni, a my będzie was wspierać!”.
Panie komisarzu! Czy odważy się pan na wspólne z nami działania, na wspieranie nas i przekazanie przed końcem roku wstępnych odpowiedzi? W imieniu nas wszystkich, nalegam na pozytywną odpowiedź w tej sprawie.
Klaus-Heiner Lehne
sprawozdawca. - (DE) Panie przewodniczący, panie i panowie! Rzeczywiście prowadzimy debatę w doskonałym momencie, nawet jeśli w pewnym stopniu dzieje się tak przez przypadek. Ja w swoim sprawozdaniu, praktycznie rzecz biorąc, zajmuję się drugą stroną medalu.
Pan poseł Rasmussen musiał w szczególności zająć się skutkami na rynkach finansowych, a z kolei Komisja Prawna, ze względu na swoją wiedzę specjalistyczną, w sposób naturalny zajęła się przede wszystkim aspektami z zakresu prawa spółek i, w stosownych przypadkach, potrzebą zmiany europejskiego prawa spółek.
Wydarzenia ostatnich dni wstrząsnęły każdym z nas. Wstrząsnęły opinią publiczną, politykami i - powiem to bardzo wyraźnie - także uczciwą gospodarką. Obecnie w praktyce napotykamy na problem polegający na tym, że zyski są prywatyzowane a straty trafiają do budżetu państwa. W tej historii prawie za żart już uchodzi sytuacja, w jakiej znalazł się minister finansów Stanów Zjednoczonych Paulson, który kiedyś był prezesem banku Goldman Sachs, a obecnie został zmuszony przez wydarzenia do zabrania z pieniędzy podatników kwoty 700 miliardów dolarów, by wyeliminować dalsze zagrożenie i załagodzić skutki zniszczeń, których dokonał jego własny sektor gospodarki. To doprawdy smutne.
Mamy coraz więcej przykładów na to, że w odbiorze opinii publicznej zanika obraz konwencjonalnego przedsiębiorstwa rodzinnego, które bierze odpowiedzialność za swoich pracowników i zabezpiecza ją własnym majątkiem; podczas, gdy z drugiej strony rośnie wrażenie, że jesteśmy częściowo zarządzani, przynajmniej w sektorze gospodarczym, przez nieskutecznych menadżerów wysokiego szczebla, przez pracowników otrzymujących wysokie wynagrodzenie, ale nieponoszących już żadnej odpowiedzialności.
Moim zdaniem rodzące się wrażenie dotyczące naszego systemu gospodarki rynkowej napawa trwogą i ze względów politycznych powinniśmy podjąć stosowne kroki, mające na celu przywrócenie porządku i w ten sposób zatarcie tego niekorzystnego wrażenia.
W rzeczywistości ta sytuacja wpływa nie tylko na znaczących, ale teraz także na drobnych inwestorów. Wywiera wpływ na każdego podatnika i wszystkie podmioty zależne od środków rządowych, ponieważ do naprawienia wyrządzonych szkód potrzeba coraz większych kwot, liczonych w miliardach, pochodzących z pieniędzy publicznych.
Przyznaję, że - czego wyraźnie dowiedziono w debacie i co jest bezsporne - kwestia, którą musieliśmy się zająć w szczególności na samym początku, mianowicie kwestia funduszy hedgingowych i niepublicznego rynku kapitałowego, nie stanowiła przyczyny problemów, z którymi musimy sobie obecnie poradzić. Jednak tutaj także - co wyraźnie pokazano podczas debaty w Izbie oraz podczas przesłuchań w ramach obu komisji - występują określone uchybienia w zakresie harmonizacji i regulacji.
Słusznie stwierdzono, że te sektory podlegają, w większym lub mniejszym stopniu, także przepisom krajowym, zgodnie z odmiennymi tradycjami poszczególnych krajów i zgodnie z przepisami wykonawczymi dla rynku finansowego, mającymi w danym kraju moc wiążącą. W tym samym czasie jednak okazało się, że potrzebujemy dalszej harmonizacji i dostosowania na szczeblu europejskim, by mieć pewność, że te sektory, które obecnie osiągnęły całkowicie krytyczne wartości, nie stanowią żadnego ryzyka dla rynków finansowych.
W swojej wypowiedzi chciałbym odnieść się do jedynie kilku słów kluczowych, wspomnianych już w projekcie sprawozdania - przyjętym, nawiasem mówiąc, przez Komisję Prawną w czerwcu, kiedy jeszcze nikt nie mówił o kryzysie, który nas w tej chwili dotyczy. Mam na myśli terminy "udzielanie pożyczek papierów wartościowych” i "krótka sprzedaż”. Otrzymujemy informacje, że obecnie wiele ważnych organów nadzoru rynku finansowego zabroniło stosowania tych praktyk. I zdecydowanie był ku temu dobry powód. Prosiliśmy wtedy i prosimy również teraz, by te informacje zostały przynajmniej sprawdzone. Z takiego postępowania należy wyciągać konsekwencje i w razie potrzeby przygotować wnioski legislacyjne. Jednym z wniosków jest z pewnością potrzeba lepszego identyfikowania akcjonariuszy, ale także omówienie zagadnień związanych z przejrzystością oraz zaostrzeniem przepisów dotyczących przejrzystości, przy uwzględnieniu faktu, że zarówno przedsiębiorstwa, jak i ich kadry kierownicze, muszą wiedzieć do kogo właściwie należą, co z kolei pozwoli im na odpowiedzialne postępowanie wobec swoich właścicieli.
Pociąga to za sobą także przeprowadzenie, przy przyznawaniu kredytu, umiarkowanych kontroli określonych form ryzyka, by zapewnić wyciągnięcie rozsądnych i niezbędnych konsekwencji, mających na celu uniemożliwienie uruchomienia potężnego efektu dźwigni finansowej poprzez wykorzystanie stosunkowo małych środków, co ostatecznie prowadzi do efektów, które wymykają się spod kontroli i sprowadzają na ogół społeczeństwa i wszystkich uczestników procesu różne niepowodzenia.
Ponadto, mam jedną małą radę: dotychczas przygotowano w ramach sektora liczne wnioski odnośnie do kodeksów praktycznych, dobrowolnych regulacji dotyczących właściwego sposobu postępowania. Już samo stworzenie tych przepisów, nawet jeśli obecnie ich stosowanie ma jedynie charakter dobrowolny, dowodzi że sektor wyraźnie akceptuje konieczność wprowadzenia pewnego stopnia regulacji. W związku z tym warto przyjrzeć się sytuacji i zastanowić się, czy my także możemy podjąć działania w tym zakresie.
Kolejną kwestią, którą musimy się zająć jest zjawisko przerzucania aktywów. Rozwiązanie tego problemu powinno się znaleźć w prawie o spółkach, gdyż moim zdaniem nie można pozwolić, by przedsiębiorstwa były ograbiane. Oczekujemy od Komisji przygotowania konkretnego wniosku. Przedmiotowe sprawozdanie jest zgodne z artykułem 192, do którego powinna odnieść się Komisja. I mamy nadzieję, że uczyni to wkrótce.
Charlie McCreevy
komisarz. - Panie przewodniczący! Chciałbym podziękować Komisji Gospodarczej i Monetarnej oraz Komisji Prawnej, a szczególnie sprawozdawcom, panom Rasmussenowi i Lehne, za pracę włożoną w przygotowanie obu sprawozdań.
Przed rokiem zaledwie nieliczni przewidywali, że sytuacja na rynkach finansowych będzie aż tak poważna, jak jest dzisiaj. Natomiast skutki kryzysu będą nadal odczuwalne przez pewien czas. Zaczęło się od lekkomyślnego przyznawania kredytów hipotecznych w Stanach Zjednoczonych, tendencji wspieranej przez banki i inne instytucje nie dbające o przestrzeganie standardów udzielania pożyczek, ponieważ możliwe było przerzucanie pożyczek na inne podmioty poprzez sekurytyzację.
Wtedy agencje ratingowe dodały wiarygodności produktom wysokiego ryzyka, poprzez przypisanie im niskiego ryzyka niewypłacalności. Instytucje finansowe na całym świecie kupowały te produkty bez przeprowadzania na własną rękę, tak się przynajmniej może wydawać, żadnej wiarygodnej oceny ryzyka.
W świetle wydarzeń ostatniego roku nieprawdopodobny wydaje się niski stopień zrozumienia przyjmowanego ryzyka, jakim wykazywali się menadżerowie wysokiego szczebla w instytucjach finansowych. Bez wątpienia wielkość masowo napływających zysków przytłumiła w nich świadomość konieczności przeprowadzenia solidnej analizy ryzyka. Także inspektorzy zdawali się nie mieć pojęcia o ryzyku związanym z tymi bardzo złożonymi produktami. Informacje zostały tak podzielone, wymieszane i przeorganizowane, że nikt nie wiedział, gdzie leży prawdziwe ryzyko. Kilka miesięcy temu jeden z obserwatorów porównał postępujący kryzys do patrzenia na katastrofę kolejową w zwolnionym tempie. Zaś w zeszłym tygodniu kryzys nabrał olbrzymiego tempa.
Zgodne działania podjęte przez najważniejsze światowe banki centralne oraz ogłoszenie przez władze Stanów Zjednoczonych wprowadzenia środków wsparcia przywróciły nieco spokoju na rynkach. Musimy przyjąć to z radością, biorąc pod uwagę wyjątkowość sytuacji, w obliczu której znajdują się organy nadzoru. Z radością także przyjmuję fakt, że władze Stanów Zjednoczonych uwzględniły potrzebę ujęcia w przygotowywanych wnioskach podobnych aktywów, które pozostają w posiadaniu niektórych instytucji finansowych spoza USA.
W Europie możemy być wdzięczni za to, że nie dotknęła nas taka sama skala zniszczeń, jaka miała miejsce w Stanach Zjednoczonych. Mimo, że banki w UE również odczuwały podobny brak zaufania we wzajemnym udzielaniu pożyczek międzybankowych, to skala problemu nigdy nie osiągnęła tej w Stanach Zjednoczonych. Jednak jeszcze nikt nie uporał się z kryzysem. Przed nami trudne warunki handlowe. Pogorszenie sytuacji gospodarczej będzie brzemienne w skutki. Jeśli chcemy przywrócić zaufanie na rynkach, kluczowe będzie zachowanie czujności i przejrzystości. Na szczeblu UE musimy w dalszym ciągu dążyć do ulepszania procedur nadzoru dla transgranicznych finansowych instytucji nadzorczych. Istnieje szansa, którą musimy wykorzystać.
Wszystko to prowadzi mnie do przekonania, że kiedy kryzys się skończy, będziemy mieć zupełnie inny sektor usług finansowych, a także inne ramy regulacyjne. Gdy nie da się wykazać działania ryzyka etycznego, nie można oczekiwać od podatnika, że weźmie na siebie koszty nadmiernego i lekkomyślnego podejmowania ryzyka przez instytucje prywatne.
W najbliższym okresie, w miarę krystalizowania się lekcji płynących z kryzysu i pojawiania się właściwych odpowiedzi, przyjęte podejście regulacyjne nabierze ostatecznego kształtu. Musimy kontynuować bliską współpracę z innymi organami regulacyjnymi, by tak bardzo jak to możliwe połączyć nasze reakcje.
Jak wielu z tu obecnych wie, podjęliśmy już działania. Już od roku Komisja pracuje nad szczegółowym planem działania przyjętym przez Radę Ministrów Finansów UE i zatwierdzonym przez Radę Europejską. W miarę narastania zamieszania udoskonalaliśmy nasze sposoby reagowania.
Podjęliśmy już środki, mające na celu zwiększenie konwergencji i zacieśnienie współpracy między organami nadzoru. Nowy protokół ustaleń, określający wspólne zasady, w tym utworzenie transgranicznych grup stabilizacyjnych, został przyjęty przez organy nadzoru UE, ministrów finansów i banki centralne. Obecnie trwa wdrażanie tych zasad. Sprawdzaliśmy możliwości usprawnienia systemów gwarantowania depozytów. Powstała specjalna grupa, która do końca bieżącego roku przedstawi sprawozdanie, a jej zadaniem będzie przyjrzenie się efektom pro-cyklicznego działania aktualnie obowiązujących instrumentów, w tym Umowy Bazylea II i Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej. Rada Międzynarodowych Standardów Rachunkowości, w ścisłej współpracy z Forum Stabilności Finansowej, powołała zespół doradczy ds. rzetelnej wyceny. Na forum IASB trwają również prace nad pozycjami pozabilansowymi. Przedstawiciele omawianego sektora gospodarki przygotowali wartościowe dane, które zapewnią organom nadzoru większą przejrzystość rynku objętego procesem sekurytyzacji. Komisja wywiera w tym sektorze nacisk, mający na celu udoskonalenie powyższych informacji, by z punktu widzenia organów nadzoru zwiększyła się przejrzystość.
W świetle tych działań, a także działań, do których odniosę się w dalszej części, posłowie i posłanki nie powinni być zaskoczeni, jeśli powiem, że z radością przyjmuję niektóre z punktów przedstawionych w sprawozdaniu pana posła Rasmussena. Istotne jest, że potrafimy określić kluczowe środki, które należy teraz zastosować i wdrożyć.
Jak wspomniałem wcześniej, zamieszanie na rynku odsłoniło niedociągnięcia w zakresie zarządzania ryzykiem w dużych instytucjach finansowych. Ujawniło tez wyraźnie kilka obszarów, w których uregulowania prawne są zbyt słabe. Właśnie na tych obszarach organy nadzoru muszą się teraz skupić. Pan poseł Rasmussen w swoim sprawozdaniu zaznaczył wiele spośród obszarów wymagających najpilniejszego działania: konflikt interesów w agencjach ratingowych, potrzeba ulepszenia wyceny aktywów niepłynnych i złe dopasowanie zachęt w modelu "udzielasz i uciekasz”.
W ciągu ostatniego roku na bieżąco informowałem posłów podczas posiedzeń plenarnych, a także przede wszystkim podczas posiedzeń Komisji Gospodarczej i Monetarnej, o prowadzonych przez nas pracach w zakresie zwiększenia wymogów kapitałowych w bankach oraz o moich pomysłach dotyczących regulacji agencji ratingowych. Wierzę, że wszyscy jesteśmy zgodni, co do konieczności wzmocnienia wymogów kapitałowych oraz obowiązku zachowania przejrzystości i należytej staranności w odniesieniu do produktów strukturyzowanych. Pracowaliśmy nad zmianami do dyrektywy w sprawie wymogów kapitałowych, które poprawią zarządzanie koncentracją zaangażowań oraz podniosą jakość kapitału poprzez zharmonizowane traktowanie kapitału hybrydowego. Przyglądaliśmy się także możliwościom wzmocnienia nadzoru nad grupami międzybankowymi.
W najbliższych tygodniach przedstawię Komisji dwa odrębne środki regulacyjne, służące do rozwiązania powyższych oraz innych problemów: po pierwsze będzie to poprawka do dyrektywy w sprawie wymogów kapitałowych, a po drugie rozporządzenie w sprawie agencji ratingowych. Z niecierpliwością czekam na poparcie przez Parlament Europejski wspomnianych wniosków, które pozostają w zgodzie z postulatami przedstawionymi w przedmiotowym sprawozdaniu.
Zarówno fundusze hedgingowe, jak i niepubliczny rynek kapitałowy występują w obu sprawozdaniach. Na przestrzeni lat zaszło kilka interesujących zmian w postrzeganiu roli, jaką odgrywają fundusze hedgingowe i niepubliczny rynek kapitałowy. Wydaje mi się, że możemy być zgodni co do jednego: to nie one doprowadziły do aktualnego zamieszania na rynku. Okazało się, że to regulowany sektor stracił panowanie nad swoimi działaniami poprzez stosowanie słabo rozumianych mechanizmów sekurytyzacji.
Nie wydaje mi się, żeby na tym etapie konieczne było zastosowanie wobec funduszy hedgingowych i niepublicznego rynku kapitałowego tych samych metod, które są stosowane wobec sektora regulowanego. Zagadnienia związane z aktualnym zamieszaniem są w obu przypadkach inne. Nie zapominajmy, że tego rodzaju fundusze podlegają regulacji w państwach członkowskich. Menadżerowie pracujący w funduszach hedgingowych i na niepublicznym rynku kapitałowym są podmiotami prawnymi zatwierdzanymi i nadzorowanymi na obszarze całej Europy. Podlegają takim samym nadużyciom na rynku, jakim podlegają pozostali uczestnicy rynków finansowych. W przypadku, gdy inwestują w spółki publiczne, dotyczą ich podobne obowiązki z zakresu przejrzystości i przeprowadzania konsultacji. Narażenie sektora bankowego na działalność funduszy hedgingowych i niepublicznego rynku kapitałowego podlega przepisom dyrektywy w sprawie wymogów kapitałowych.
Ale nie oznacza to wcale, że przymykamy oko na działalność funduszy hedgingowych i niepublicznego rynku kapitałowego. W miarę jak te modele biznesowe ewoluują, a ich rola na rynkach finansowych się zmienia, organy nadzoru na całym świecie muszą zachować czujność. Poszczególne sektory muszą wziąć na siebie całą odpowiedzialność wiążącą się z wiodącą rolą, jaką odgrywają na europejskich i światowych rynkach finansowych. Kilka ostatnio podjętych inicjatyw rynkowych sygnalizuje, że powyższe przesłanie jest zrozumiałe. Nasza rola powinna polegać na bacznym kontrolowaniu tych oraz pozostałych zmian na rynku, a także na gotowości do zareagowania, jeśli i kiedy zajdzie taka potrzeba.
Cieszą mnie konstruktywne propozycje dotyczące działań wspierających funkcjonowanie jednolitego rynku. Chciałbym tylko wspomnieć na tym etapie, że w Komisji trwają intensywne prace dotyczące emisji niepublicznej i kapitału podwyższonego ryzyka.
Zgadzam się z panem posłem Lehne, że zapewnienie wystarczającego stopnia przejrzystości jest warunkiem zasadniczym, pozwalającym na zbudowanie zaufania inwestorów. Dlatego też zapewnienie przejrzystości jest niezbędne, jeśli chcemy, by rynki finansowe funkcjonowały skutecznie.
W przedmiotowym sprawozdaniu przedstawiono listę zasad z zakresu przejrzystości, które dzisiaj dotyczą różnych podmiotów na rynkach finansowych w UE. Moim zdaniem liczy się to, że rynek otrzymał wystarczająco jasnych i użytecznych informacji. Musimy znaleźć równowagę pomiędzy koniecznością zachowania poufności informacji zastrzeżonych w ramach mechanizmów inwestycyjnych, a uzasadnionymi potrzebami inwestorów, kontrahentów, organów nadzoru i firm inwestycyjnych.
Dlatego też jestem zadowolony z tego, że w sprawozdaniu położono nacisk na potrzebę przeprowadzenia, przed rozpoczęciem procedury wprowadzenia jakiegokolwiek nowego prawodawstwa, analizy wpływu istniejących przepisów UE i dodatkowych zasad obowiązujących w tym zakresie w państwach członkowskich.
Komisja prowadzi już bardzo aktywne działania w tym zakresie. Przeprowadziliśmy rozległe konsultacje w kontekście naszej inicjatywy dotyczącej praw akcjonariuszy, podczas których omówiliśmy liczne zagadnienia poruszone w sprawozdaniu - na przykład, udzielanie pożyczek papierów wartościowych i kwestia identyfikacji akcjonariuszy.
Ponadto niedawno ogłosiliśmy przetarg na przeprowadzenie badania zewnętrznego, w ramach którego sprawdzone zostanie wykonywanie w państwach członkowskich przepisów dyrektywy w sprawie przejrzystości. Wyniki przedmiotowego badania powinny być dostępne w przyszłym roku i posłużą nam za podstawę do przeprowadzenia ogólnej oceny wspomnianej dyrektywy, w tym progów wymaganej notyfikacji.
Wiosną bieżącego roku, jak zapewne posłowie pamiętają, Komisja przyjęła komunikat przedstawiający jej polityczne podejście do kwestii państwowych funduszy majątkowych. Doszliśmy do wniosku, że omawiane środki w sposób właściwy, a zarazem wystarczający odnoszą się do aktualnie omawianych zagadnień. Takie podejście zostało zatwierdzone przez Radę Europejską; widzę jednak, że Komisja Prawna nie do końca zgadza się z tą oceną.
Zatem przekażę kilka krótkich uwag dotyczących tego obszaru. Po pierwsze, powinniśmy uznać, że pod wieloma względami fundusze hedgingowe i niepubliczny rynek kapitałowy nie są niczym wyjątkowym - inni inwestorzy instytucjonalni mają podobne cele i w dzisiejszych czasach stosują podobne techniki. Jeśli w obecnej sytuacji nałożymy na fundusze hedgingowe i niepubliczny rynek kapitałowy szczególne obowiązki, to doprowadzimy do dyskryminacji tych kategorii inwestorów.
Po drugie, nie powinniśmy popełnić błędu polegającego na postrzeganiu wszystkich działań funduszy hedgingowych jako zagrożenia dla rynku. Powinniśmy mieć także świadomość pozytywnych efektów, jakie przynosi ich działalność. Powiem wyraźnie: w nadchodzącym czasie gospodarka UE będzie potrzebowała inwestycji na dużą skalę: odzyskiwanie przez Europę kondycji po aktualnym kryzysie będzie odbywało się zdecydowanie wolniej bez obecności państwowych funduszy majątkowych, podmiotów niepublicznego rynku kapitałowego i im podobnych.
Po trzecie, zgadzam się z opinią, że określone techniki, jak udzielanie pożyczek papierów wartościowych i wykorzystywanie instrumentów pochodnych, stanowią wyzwanie dla przyjętych modeli zarządzania. W nadchodzącym czasie zwrócimy, wspólnie z krajowymi organami nadzoru, szczególną uwagę właśnie na ten zakres działań.
Na zakończenie dodam, że oba przedmiotowe sprawozdania wniosą istotny wkład do naszych bieżących spostrzeżeń. Wyrażam swoje uznanie dla posłów za przygotowanie sprawozdań. Komisja zapozna się z przedstawionymi zaleceniami i złoży państwu sprawozdanie zwrotne, zgodnie z postanowieniami umowy ramowej. Nadal w pełni angażujemy się w reakcję na zaistniały kryzys przy użyciu niezbędnych środków mających na celu przywrócenie zaufania i stabilizacji.
Sharon Bowles
sprawozdawczyni komisji opiniodawczej Komisji Gospodarczej i Monetarnej. - Panie przewodniczący! Pragnę powiedzieć panu komisarzowi, że przy aktualnym zamieszaniu na rynku jak na dłoni widać wzajemne połączenia pomiędzy wszystkimi instytucjami. Równie oczywista i logiczna jest konieczność stworzenia regulacji skierowanych na funkcję, a nie na podmioty. Mielibyśmy do czynienia z bardzo złą sytuacją, gdyby jedna firma prywatna musiała przestrzegać innych zasad niż pozostałe firmy tylko dlatego, że należy do niepublicznego rynku kapitałowego.
Zawsze są dwie strony medalu. Pośród powszechnej w tym tygodniu krytyki zjawiska krótkiej sprzedaży nie zapominajmy o podmiotach udzielających pożyczek papierów wartościowych. W obecnej sytuacji uwaga inwestorów - a nawet inspektorów - powinna być skierowana na politykę udzielania pożyczek prowadzoną przez fundusze emerytalne i inne instytucje, a nie wyłącznie na działania podmiotów zaciągających pożyczki papierów wartościowych. Sprawdzaliśmy tę kwestię już wcześniej w kontekście zagadnienia dotyczącego prawa głosu z pożyczonych akcji. Określenie "dwie strony medalu” oznacza także, że zwiększenie przejrzystości przyniesie efekty tylko, gdy będzie wykonane z należytą starannością i nie zostanie zniweczone przez nadmierną ilość zastrzeżeń. I na zakończenie dodam, że kodeksy dobrowolne mają tu znaczenie, sięgając do obszarów, których my nie możemy objąć naszymi uregulowaniami prawnymi. Decyzja o ich utworzeniu nie leży jednak jedynie w indywidualnej gestii zainteresowanych sektorów. Niezbędne jest ujawnienie kodeksów dobrowolnych, zapewnienie łatwego dostępu do ich treści oraz umożliwienie jej czynnego sprawdzania i monitorowania.
Harald Ettl
sprawozdawca komisji opiniodawczej Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych. - (DE) Panie przewodniczący! Rok 2007 ostentacyjnie wskazywano jako okres możliwej kontynuacji kryzysu na rynku kredytów hipotecznych. Próbowaliśmy odejść od takiego podejścia. Powinniśmy byli dostrzec więcej sygnałów alarmowych już w lipcu 2007 r. lub przynajmniej wtedy, gdy dwa fundusze hedgingowe zarządzane przez nowojorski bank inwestycyjny Bear Stearns zbłądziły w swych działaniach, gdyż zaangażowały się na szeroką skalę w obrót obligacjami zabezpieczonymi hipoteką na nieruchomości. A to był tylko początek problemów! Coraz wyraźniej było widać, w jaki sposób firmy świadczące tego typu usługi finansowe mogły się rozwijać, przy tak niskim stopniu przejrzystości. Z jednej strony nieliczne z tych firm osiągały duże zyski - oczywiście działając w sektorach o wysokim ryzyku - podczas gdy z drugiej strony obecnie mamy do czynienia z klasyczną praktyką dopisywania strat do budżetu państwa. Nie tylko dziennikarze ekonomiczni i ekonomiści w Stanach Zjednoczonych opisują zaistniałą sytuację w dokładnie ten sposób. Także my w UE i w Parlamencie Europejskim, chcąc nie chcąc, zmieniamy nasze poglądy. Jednak ta zmiana przyszła raczej późno. Pożądane byłoby zajęcie przez Komisję stanowczego stanowiska w tej sprawie.
W obu sprawozdaniach - pana posła Rasmussena i pana posła Lehne - wskazano pilną potrzebę podjęcia działań. Przynajmniej teraz wszystkie podmioty polityczne z pewnością już rozumieją, że rynek nie jest zdolny do wprowadzenia całkowitej samoregulacji. Komisja również powinna zdawać sobie z tego sprawę. Obecnie fundusze hedgingowe i niepubliczne rynki kapitałowe należą do grupy największych pracodawców. Ponieważ jednak przez wiele systemów sądowniczych nie są już postrzegane jako pracodawcy, to oczywiście w związku z tym są zwolnione z obowiązków pracodawcy. Jest to sytuacja nie do przyjęcia; luki w przejrzystości są zbyt duże! Tymczasem kryzys finansowy spowodował, że tysiące miejsc pracy są zagrożone.
W sektorze funduszy emerytalnych, mocno zaangażowanych w działalność funduszy hedgingowych i niepublicznego rynku kapitałowego, niezbędne jest stworzenie przepisów prawnych, wprowadzenie nadzoru, przejrzystości, a także zasady uczestnictwa pracowników i wymiany informacji.
Dla Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych ważne jest, panie komisarzu, by pracownicy nie musieli ponosić podwójnych kosztów: po pierwsze ze względu na kryzys finansowy per se i po drugie ze względu na współodpowiedzialność funduszy emerytalnych za podejmowane ryzyko. Dlatego, by zapobiec takiej sytuacji w przepisach dyrektywy 2003/41/WE powinny się przewidzieć co najmniej obowiązek bezpośredniego lub pośredniego informowania pracowników przez powierników funduszy emerytalnych o rodzaju podejmowanych w ramach funduszy inwestycji i o związanym z nią ryzyku oraz zapewniać pracownikom prawo głosu w sprawie podejmowanych decyzji. To oczywiście tylko jeden z wielu aspektów podkreślonych w naszych sprawozdaniach i opiniach.
Panie komisarzu! Prosimy pana o podjęcie działań. Wiem, że możemy dyskutować o wielu sprawach, ale jest pan zobowiązany przez piastowane stanowisko do udzielenia nam wsparcia. Kadencja Parlamentu jeszcze się nie skończyła. Pragnę tylko zwrócić na to pańską uwagę.
Kurt Joachim Lauk
w imieniu grupy PPE-DE. - (DE) Panie przewodniczący, panie i panowie! Początkowo przedmiotowe sprawozdanie miało dotyczyć funduszy hedgingowych i niepublicznego rynku kapitałowego, ale obecnie obejmuje cały system finansowy, który się zupełnie załamał.
Dzisiejszy kryzys to przerażający wynik manii kredytowej, a w szczególności nadmiernej ekspansji zadłużenia. Rezerwa Federalna przez zbyt długi okres utrzymywała zbyt niskie stopy procentowe, w ten sposób zapewniając subwencje kredytowe.
Sprawozdanie przygotowaliśmy w oparciu o bieżącą sytuację i, wraz z naszymi kolegami z Grupy Porozumienia Liberałów i Demokratów na rzecz Europy, doszliśmy do ugody z panem posłem Rasmussenem, która obejmuje cały system finansowy. Jesteśmy wdzięczni Komisji Gospodarczej i Monetarnej za praktycznie jednogłośne przyjęcie dokumentu.
Nie możemy już dłużej polegać na standardach postępowania Stanów Zjednoczonych i narzucaniu tych standardów w międzynarodowym systemie finansowym. Musimy stworzyć nowe własne opcje europejskie i zaproponowaliśmy przyjęcie szerokiego zakresu propozycji i zakończenie nad nimi dyskusji.
Musimy zacząć od uwzględnienia w określonym procesie oszacowania ryzyka wszystkich instytucji finansowych wykorzystujących efekt dźwigni finansowej. Następnie należy stwierdzić, że w światowym systemie finansowym wymóg kapitałowy skorygowany o ryzyko musi być taki sam dla wszystkich podmiotów. W stosunku do podmiotów popierających pakiety i konsorcjów obsługujących pakiety powinniśmy także ustalać wymagania, na mocy których będą zobowiązane do utrzymywania dużych kwot nie objętych pakietami. Agencje ratingowe - jak już wspominali posłowie Rasmussen i Lehne - muszą wypełnić luki informacyjne i ujawnić konflikt interesów.
Musimy rozważyć, czy należy wezwać agencje ratingowe do przyjęcia odpowiedzialności za świadczone usługi ratingowe w szeregach audytorów finansowych. Następnie musimy zastanowić się, czy obrót instrumentami pochodnymi na giełdzie papierów wartościowych powinien być obowiązkowy - jeśli to możliwe z wyjątkiem kontraktów typu swap stopy procentowej. Domagamy się także, by zarządy banków upewniały się, że premie dla bankierów uwzględniają nie tylko dobre wyniki, ale także wszelkie straty, które mogą się w końcu pojawić. Oznacza to zatem, że bodźce do działania w przypadku bankierów mają zastosowanie zarówno w dobrych, jak i złych czasach, a nie tylko i wyłącznie w dobrych czasach.
W odniesieniu do strategii finansowych chciwość była i jest złym doradcą. W ostatnich latach mieliśmy w EBC partnera godnego zaufania, który ogólnie reagował, grosso modo, w sposób dużo bardziej racjonalny i zrównoważony niż Rezerwa Federalna. Możemy to stwierdzić niejako po fakcie, z opóźnieniem. W strefie euro pilnie potrzebne jest stworzenie europejskiego nadzoru bankowego, gdyż nie damy rady dalej funkcjonować w oparciu jedynie o system nadzoru krajowego. Ogólnie rzecz biorąc oznacza to założenie, że w Europie powstają instytucje, a nawet stowarzyszenia dobrowolne, dzięki którym omawiane przez nas tematy będą lepiej rozumiane, co pozwoli zapobiec kolejnemu kryzysowi o podobnej sile rażenia.
Ieke van den Burg
w imieniu grupy PSE. - Panie przewodniczący! Chciałabym powiedzieć panu posłowi Laukowi, że być może popiera sprawozdanie przygotowane wspólnie przeze mnie i pana posła Dăianu dotyczące nadzoru na szczeblu europejskim. Niestety sprawozdanie to nie uzyskało wsparcia grupy EPP.
W nawiązaniu do wypowiedzi pana komisarza, chciałabym także powiedzieć, że trudno mi uwierzyć, że nie odniósł się do najbardziej istotnych zagadnień przedstawionych w sprawozdaniu. Powiedział nam jedynie, że Komisja uważnie monitoruje i na bieżąco śledzi zmiany na rynku. A następnie stwierdził, że fundusze hedgingowe i niepubliczny rynek kapitałowy mają także pozytywny wpływ na rynek i dlatego też powinniśmy zastanowić się nad tą kwestią.
To zupełnie tak, jak byśmy usłyszeli, że nadciąga huragan lub tsunami, ale że powinniśmy zastanowić się nad pozytywnymi aspektami działania wody i wiatru! To niedorzeczne.
(NL) Moja dalsza wypowiedź będzie w języku niderlandzkim, gdyż chciałabym skupić się na dwóch zagadnieniach szczególnie mocno związanych ze sprawozdaniem pana posła Lehne. Po pierwsze - o czym wspominał już pan poseł Lehne - chodzi mi o kwestię udzielania pożyczek papierów wartościowych i krótkiej sprzedaży. To oczywiście klasyczny przykład ostatnich niepowodzeń Komisji, która nie może dotrzymać kroku bieżącym wydarzeniom. Wspominaliśmy już dawno temu o potrzebie podjęcia działań w odniesieniu do udzielania pożyczek papierów wartościowych oraz udzielania i zaciągania pożyczek akcji, gdyż tego typu działania były niewłaściwie wykorzystywane w kampaniach funduszy hedgingowych przeciwko firmom. Teraz organy nadzoru finansowego - tzn. pojedyncze organy nadzoru w pojedynczych krajach - wreszcie zaczęły działać. Ich działania nie są jednak skoordynowane na szczeblu europejskim; raz jeszcze tego typu inicjatywy musiały narodzić się na szczeblu krajowym. Mogliśmy uprzedzić te działania, podejmując inicjatywę wcześniej i być może, gdybyśmy mieli przygotowane odpowiednie środki, to udałoby nam się zapobiec niektórym zaniedbaniom, kilku upadkom banków lub firm ubezpieczeniowych.
Obecna sytuacja wyraźnie pokazuje, że wpływy takich wydarzeń przekraczają granice pomiędzy sektorami i nie wystarcza już nadzór poszczególnych sektorów nad bankami, firmami ubezpieczeniowymi lub rynkiem papierów wartościowych. Naprawdę koniecznie musimy połączyć nadzór sprawowany przez poszczególne sektory i zapewnić, po obu stronach, zdolność przewidywania zabezpieczeń oraz zapobiegania podobnym wypadkom.
Druga kwestia dotyczy systemów wynagrodzeń. W sprawozdaniu stwierdziliśmy, że bardzo istotne jest kontrolowanie tych systemów oraz umożliwienie głosowania nad polityką w sprawie wynagrodzeń podczas zgromadzeń akcjonariuszy. Z radością zauważyłam, że podczas odbywającej się w tym tygodniu debaty o stworzeniu w Stanach Zjednoczonych nowego funduszu nadzwyczajnego, moi koledzy, przedstawiciele Partii Demokratycznej w Kongresie, wyrazili chęć uzależnienia możliwości zaciągania pożyczek w tym funduszu między innymi od nakładania ograniczeń na wygórowane pensje i premie menadżerskie.
Przecież trudno byłoby uwierzyć, że Goldman Sachs i Morgan Stanley, instytucje które obecnie poddają się nadzorowi i są zainteresowane wykorzystaniem funduszy publicznych, w dalszym ciągu będą wypłacały wielomilionowe premie. Właściwym krokiem dla nas, tutaj w Europie, byłoby także wykroczenie poza granice zaleceń sprzed kilku lat. Chciałabym zapytać pana komisarza, jakie są jego zamiary w tej kwestii, gdyż nadszedł najwyższy czas na rozpoczęcie działań.
Sharon Bowles
w imieniu grupy ALDE. - Panie przewodniczący! Przepraszam, oto druga część mojego wystąpienia. Jak wspomniał pan poseł Rasmussen te sprawozdania są wyważone, chociaż niektórzy mogą być skłonni do cytowania wypowiedzi prasowych, przeważających szalę na jedną ze stron. Przez lata słyszeliśmy głosy niezadowolenia odnośnie do działalności funduszy hedgingowych i niepublicznego rynku kapitałowego, ale gdy znaleźliśmy się w obliczu obecnego finansowego zamieszania, nie jest już rzadkością troska o zadłużenie i efekt dźwigni finansowej. Teraz jednak mamy okazję do oczyszczenia atmosfery i przygotowania dokładnego przeglądu skierowanego na ujawnienie zagadnień leżących u podstaw aktualnego zamieszania oraz innych zagadnień związanych z ryzykiem i zadłużeniem, w tym w ramach funduszy hedgingowych i niepublicznego rynku kapitałowego.
Autorzy sprawozdań zgadzają się, że te działania należy przeprowadzić nie dyskryminując nikogo i zgodnie z przyjętymi zasadami, z należytym poszanowaniem zasady proporcjonalności. Działania należy także prowadzić w kontekście międzynarodowych zmian na rynku, ale przede wszystkim w sposób rozsądny. Podczas gdy jedną z kwestii pojawiających się obecnie na każdym kroku jest zadłużenie i właściwe nim zarządzanie, drugą są pakiety wynagrodzeń i zagadnienia związane z konfliktem interesów. W celu utrzymania stabilności rynku niewątpliwie trzeba podjąć kroki gwarantujące w przyszłości dopasowanie premii do perspektyw długoterminowych. Zgadzam się, że ta reguła powinna zostać rozciągnięta na wszystkie obszary. Nie chodzi mi o to, by wspierać pogląd, według którego główną motywacją całego niepublicznego rynku kapitałowego i kapitału podwyższonego ryzyka jest wyprzedawanie aktywów: zdecydowanie nie jest to najlepszy sposób na przekształcenie upadającego przedsiębiorstwa w przynoszącą zyski i łatwo zbywalną firmę. Rzeczywiście istnieją już przepisy krajowe zapobiegające wyprzedawaniu aktywów, ale do tej pory były raczej rzadko wykorzystywane. Dlatego też nie jestem przekonana, czy wprowadzenie środków zaradczych na szczeblu europejskim będzie rzeczywistym krokiem naprzód.
Chciałabym powrócić jeszcze do kwestii wprowadzanie regulacji a stosowanie kodeksów dobrowolnych. Wiele spośród kodeksów dobrowolnych jest dopiero tworzonych i przede wszystkim powinniśmy dać im trochę czasu na działanie. Także możliwość wprowadzania aktualizacji w tego typu kodeksach jest większa, ale jak już powiedziałam wcześniej, decyzja o ich utworzeniu nie leży jedynie w indywidualnej gestii poszczególnych stron i dodatkowo w grę wchodzi jeszcze kwestia zaufania publicznego. Dlatego też ucieszyła mnie wiadomość, że moja propozycja stworzenia strony internetowej służącej do kompleksowej obsługi, gdzie możliwe byłoby rejestrowanie kodeksów dobrowolnych wraz ze stosownymi odnośnikami do przykładów przestrzegania przepisów została uznana przez moje koleżanki i kolegów za potencjalnie przydatne narzędzie. I mam nadzieję, że teraz pan komisarz podejmie działania następcze.
Mówiąc o przejrzystości warto także zauważyć, że publiczni inwestorzy i publiczne organy nadzoru mają różne zapotrzebowanie na informacje, a każda informacja musi być dopasowana do celu, jakiemu ma służyć. Procedura ukrywania informacji w czymś, co nazwałabym "legalnym spamem” jest nie do przyjęcia, nawet w kontekście inwestorów zawodowych. Organy nadzoru powinny mieć dostęp do wszelkich informacji, których potrzebują, ale należy zachować ostrożność w tych obszarach, w których informacja nie powinna stać się własnością publiczną.
Na zakończenie docieramy do szczególnie drażliwych obszarów związanych z sekurytyzacją i działalnością agencji ratingowych. Wiem, że w przypadku sekurytyzacji, panu komisarzowi podoba się pomysł zatrzymywania danych, ale jest to oczywiście tylko jedno z dostępnych narzędzi i zachęcałabym pana komisarza, by przygotował się na możliwość zamiany narzędzi i by nie zamykał zbyt szybko puli narzędzi zaakceptowanych. W przypadku agencji ratingowych z kolei musimy znaleźć lepsze rozwiązania dla wielu problemów, ale chciałabym ostrzec przed oderwaniem się od systemu usług ratingowych akceptowanych przez środowisko międzynarodowe. Raz jeszcze przypominam, że oba obszary pokazują, gdzie musimy działać inteligentnie: musimy być rozsądni, zanim spróbujemy być mściwi.
Eoin Ryan
w imieniu grupy UEN. - Panie przewodniczący! Nie ma wątpliwości, że przedmiotowe sprawozdanie zostało przedstawione w bardzo interesującym momencie, kiedy to doświadczamy bezprecedensowego wstrząsu gospodarczego, a ostatnie wydarzenia uświadamiają nam smutną prawdę o ograniczeniach, słabych stronach i nadużyciach występujących w wielu sektorach rynku finansowego.
Nie ma żadnego sektora ani ugrupowania, którym udało się wydostać z kryzysu w nietkniętym lub nieskalanym stanie. Nie ma możliwości "powrotu do starych, utartych zasad”. Rzeczywiście jesteśmy świadkami przeprowadzania w Stanach Zjednoczonych zmian w sektorze finansowym. Wprowadzenie zmian jest także konieczne nie tylko tutaj w Europie, ale również na skalę światową.
Przy tak zagęszczonej atmosferze świata finansów może kusić chęć zrobienia kozłów ofiarnych z poszczególnych sektorów lub podmiotów rynku finansowego. A brak zrozumienia zagadnień związanych z funduszami hedgingowymi i ich działaniami często może wystawiać je na cel takiego właśnie szukania kozłów ofiarnych.
Musimy jednak pamiętać, że do aktualnego kryzysu finansowego nie doprowadziły ani fundusze hedgingowe, ani niepubliczny rynek kapitałowy, których działania czasami wręcz dostarczały zastrzyków płynności finansowej, tak bardzo potrzebnych na rynku.
Powinniśmy także pamiętać, że rozpoczęty w Ameryce kryzys wyniknął ze złych praktyk bankowych. Ponadto wydaje się, że europejskiemu sektorowi bankowemu, pomimo odczuwalnych silnych skutków kryzysu, łatwiej przyjdzie uporanie się z problemem niż bankom w Stanach Zjednoczonych.
Pomimo to nie możemy zaprzeczyć, że w konstrukcji i działaniu wielu mechanizmów inwestycyjnych, w tym inwestycji alternatywnych, wystąpiły problemy i błędy. Drobne naprawy przy wykorzystaniu tu i ówdzie pojedynczych zasad to stanowczo za mało. Potrzebna jest prawdziwa reforma, reforma na szczeblu światowym.
Wierzę, że te obawy znalazły odzwierciedlenie w treści sprawozdania przygotowanego przez Komisję Gospodarczą i Monetarną pod opieką pana posła Rasmussena. Jeśli chcemy długofalowo utrzymać dobry stan i konkurencyjność finansów, to nie wolno nam przy użyciu uregulowań prawnych wyeliminować ryzyka konstruktywnego. Celem twórców dokumentu, pomimo jego tytułu, nie była próba szkalowania funduszy hedgingowych i niepublicznego rynku kapitałowego, ale raczej podkreślenie potrzeby całkowitej reformy rynku i większej przejrzystości oraz nawoływanie do stworzenia regulacji opartych na zasadach.
Z zadowoleniem przyjmuję uwagi przedstawione dziś przez pana komisarza i nie wątpię, że zareaguje na sytuację, w której się znaleźliśmy.
System finansowy jest w swej naturze tworem międzynarodowym, dlatego też w kontekście globalnym potrzebujemy międzynarodowego nadzoru nad tymi rynkami. W celu zabezpieczenia globalnej stabilności gospodarczej musimy współpracować, by znaleźć najlepszą drogę, przywrócić wiarygodność instytucji i rynków finansowych oraz zaufanie do nich, musimy to zrobić dla obywateli całego świata, ale także dla obywateli Europy, ich funduszy emerytalnych i oszczędności.
Pierre Jonckheer
w imieniu grupy Verts/ALE. - (FR) Panie przewodniczący, panie komisarzu, panowie sprawozdawcy! Wierzę, że przedmiotowe sprawozdanie w formie przyjętej przez Komisję Gospodarczą i Monetarną jest sprawozdaniem dobrym i powinniśmy okazać wdzięczność, zwłaszcza posłowi Rasmussenowi, za wielomiesięczne dążenie do przekonania nas, że w obszarach będących przedmiotem dzisiejszej debaty potrzebna jest zakrojona na szeroką skalę interwencja UE.
Niemniej jednak moja grupa ponownie złożyła wiele propozycji poprawek, których projekty - jakkolwiek dziwne się to może wydawać - zostały przygotowane nie przez nas, ale osobiście przez posła Rasmussena. Innymi słowy są to wnioski istotne - zwłaszcza te dotyczące stworzenia na szczeblu UE organu kontrolnego i europejskiego systemu rejestracji i zatwierdzania firm, zajmujących się zarządzaniem aktywami i funduszami (poprawka nr 6 i 7) oraz wprowadzenia limitu zadłużenia dla funduszy inwestycji kapitałowych (poprawka nr 9) - przedstawione przez pana posła Rasmussena, który jednak poczuł się zmuszony do ich wycofania, co pod pewnymi względami jest zrozumiałe, w celu zapewnienia większości głosów w Izbie: inaczej mówiąc większości głosów w grupie PPE i wśród Liberałów.
Moim zdaniem te poprawki - obejmujące wszystkie zagadnienia omawiane w dokumentach roboczych i uznane przez nas za konstruktywne i warte naszych starań - zostały wycofane, ponieważ w Parlamencie i w Radzie, ale przede wszystkim w Komisji, mamy do czynienia z dwoma szkołami: według pierwszej zarówno na szczeblu krajowym, jak i europejskim mamy już wystarczającą ilość zasad, a wszelkie poważne problemy można rozwiązywać poprzez samoregulację sektora finansowego; z kolei przedstawiciele drugiej szkoły, do której należy pan poseł Rasmussen (i bynajmniej nie jest w tym odosobniony), od lat powtarzają, że w zasadzie aktualny system nadzoru rynków finansowych jest niewystarczający.
Panie komisarzu, moim zdaniem nie podjęto żadnych działań nie dlatego, że nie mogliśmy przewidzieć zmian na rynku lub byliśmy ich nieświadomi. Uważam, że przez te wszystkie lata pojawiały się, zwłaszcza w ramach Forum Stabilności Finansowej, stanowcze głosy nawołujące do ostrzeżenia władz publicznych przed zagrożeniami, wobec których staliśmy.
Pan wraz z Komisją przewodniczącego Barroso w zasadzie skłanialiście się ku wspieraniu podejścia leseferystycznego, uznając aktualne procedury za wystarczające. Teraz Parlament prosi was jedynie o zmianę poglądów. Nie wiem, czy możecie to zrobić, ale sądzę, że zmiana jest konieczna.
Osobiście chciałbym położyć nacisk na trzy kwestie, które moi przedmówcy już poruszyli, ale które mają szczególne znaczenie dla działaczy ekologicznych. Wiemy, że pakiet klimatyczno-energetyczny, którego przyjęcie jest konieczne, uzależniony będzie od stałego poziomu inwestycji o stosunkowo niskiej stopie zwrotu i stosunkowo małych zyskach dostarczających potrzebnego nam finansowania.
Instrumenty finansowe takie jak fundusze kapitałowe i hedgingowe nie są właściwe i oczekujemy od europejskich władz bankowych i monetarnych przedstawienia pomysłów na ponowne przedłożenie niektórych spośród starych propozycji: mam na myśli propozycje składane na początku lat dziewięćdziesiątych przez pana przewodniczącego Jacquesa Delorsa i propozycję ponownego wzmocnienia roli Europejskiego Banku Inwestycyjnego, co przyczyni się do zabezpieczenia inwestycji długoterminowych o stosunkowo niskiej stopie zwrotu.
Bez przeprowadzania zdecydowanego natarcia na funkcjonowanie centrów finansowych na terytoriach offshore i rajów podatkowych ustabilizowanie systemu finansowego będzie zadaniem trudnym - co zostało wspomniane w sprawozdaniu pana posła Rasmussena. I niestety jest to kolejna strefa, w której Komisja pana Barroso nie potrafi objąć przywództwa. Na zakończenie dodam, że w nawiązaniu do ładu korporacyjnego - o którym wspominali już moi przedmówcy - powinniśmy znacznie dokładniej przyjrzeć się polityce w zakresie wynagrodzeń i premii dla kadry kierowniczej, prowadzonej przez fundusze inwestycyjne, gdyż są to procedury nie do przyjęcia, które w rzeczywistości stwarzają zagrożenie dla gospodarki w ujęciu ogólnym.
Konstantinos Droutsas
Panie przewodniczący! Naszym zdaniem sztuczną dychotomią są rozważania nad tym, czy powinniśmy stawić czoło kryzysowi kredytowemu poprzez niezłomne przestrzeganie istniejącego prawodawstwa wspólnotowego, czy też poprzez stworzenie nowych, surowszych przepisów. Wybór żadnej z tych opcji nie zmieni koniunkturalnego kursu gospodarki kapitalistycznej w kierunku kryzysu, którego podstawy leżą w nadmiernej akumulacji kapitału w sektorze produkcyjnym.
Także kryzys kredytowy odzwierciedla ten koniunkturalny kurs. Mieszczański sposób zarządzania polegał na szukaniu rozwiązania problemu nadmiernej akumulacji poprzez zachęcanie do nadmiernego udzielania pożyczek i pobudzanie powszechnej konsumpcji w funduszach hedgingowych i na niepublicznym rynku kapitałowym, co miało służyć do finansowania działalności firm. Określone wybory w zakresie zarządzania nie tylko nie mogły zatrzymać gospodarki podążającej w kierunku zahamowania i recesji, ale wręcz przeciwnie: stworzyły bombę gotową do wybuchu, którego konsekwencji wobec dochodów społeczeństwa nie można przewidzieć.
Jednocześnie polityka UE przyspieszyła pełną liberalizację kapitału w systemie kredytowym, zgodnie z zasadami rynku kapitalistycznego. Fundusze hedgingowe i niepubliczny rynek kapitałowy są właśnie sukcesorami dążenia do liberalizacji.
Żadna z proponowanych prób dążących do zwiększenia przejrzystości i zaostrzenia uregulowań prawnych odnośnie do przepływu kapitału w sektorze kredytowym, czyli w sferze obrotu, nie pozwoli na uporanie się ze wszystkimi niespójnościami i sprzecznościami, które powstały w wyniku kapitalistycznych powiązań w sferze produkcji.
Nałożenie zaostrzonych warunków udzielania pożyczek doprowadzi w konsekwencji do skurczenia się powszechnej konsumpcji i bardzo nagłego objawienia się kryzysu. W odniesieniu do powyższych systemów, które w coraz większej mierze kontrolują gospodarkę światową, systemów stworzonych i wykorzystywanych przy pomocy wyspecjalizowanych organizacji rynkowych przez plutokrację, nikt nie potrafi przedstawić jasnej definicji lub wspólnej charakterystyki innej niż szybki zysk.
Ofiarami prowadzenia takiej polityki są robotnicy, którzy patrzą, jak wytwarzane przez nich bogactwo jest gromadzone w rękach małej grupy plutokratów oraz widzą, że zarówno ich oszczędności jak i emerytury są zagrożone.
Cechą typową dla funduszy hedgingowych i niepublicznego rynku kapitałowego jest ich zwolnienie nawet z tych zobowiązań, jakie pracodawcy mają wobec pracowników. Podobnie dzieje się w przypadku systemów emerytalnych - publicznych i niepublicznych - które przekształcają uprawnienia emerytalne pracowników w ofiarę na rzecz kapitału, uczestnicząc na coraz większą skalę w systemach, zwanych systemami inwestycyjnymi, zwiększając podejmowane ryzyko i trwoniąc majątek robotników.
Ostatnio widzieliśmy w Stanach Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii wiele przykładów bezpiecznych instytucji kredytowych rozsypujących się niczym domek z kart i setek tysięcy pracowników tracących swoje oszczędności i emerytury.
Kryzys gospodarczy, który obecnie nęka światowe rynki nie pojawił się nagle jak grom z jasnego nieba. Kryzys był powszechnie przewidywany, zarówno pod względem czasu, jak i skali. I być może także podejmowane dziś środki były już zaplanowane. A robotnicy, którzy w ramach kapitalistycznego systemu opartego na wyzysku, finansowali ze swojej ciężkiej pracy i oszczędności ogromne zyski osiągane przez plutokrację, są dzisiaj - jako podatnicy - nawoływani w imię utrzymania stabilności do sfinansowania także jej strat.
Zapowiadane środki zapewniające przejrzystość, które mogą zostać wdrożone i mogą przynieść efekty, nie przekonują robotników i zwykłych ludzi; co więcej, napawają ich wątpliwościami. Nie przekonują ich środki, których zastosowanie oznacza ponowne wezwanie do zapłacenia za ratowanie zysków kapitałowych i utrzymanie systemu wyzysku. Wyrażają swoje nieposłuszeństwo i niesubordynację wobec systemu, a także wobec wspierających i podtrzymujących go porozumień centroprawicowych oraz centrolewicowych. Prowadzą walkę przeciwko niesprawiedliwości, nierówności i wyzyskiwaniu ludzi oraz domagają się radykalnych zmian, prowadzących do powstania systemu władzy ludowej, który będzie służył interesom robotników.
John Whittaker
w imieniu grupy IND/DEM. - Panie przewodniczący! Czyż to wszystko nie pokazuje, że takie rozległe stosowanie regulacji finansowych na szczeblu UE szczególnie mocno rozminęło się z zamierzonym celem? UE dążyła do realizacji złych zamierzeń, zaślepiona obsesją związaną z praniem brudnych pieniędzy i pogonią za ulotnym jednolitym rynkiem usług finansowych. Musimy zaakceptować fakt, że - wbrew wcześniejszym słowom panów Tricheta i Almunii oraz wielu innych - czekają nas w Unii Europejskiej kolejne finansowe niepowodzenia, a gospodarki realne na obszarze UE odczują skutki kryzysu kredytowego.
Zatem nie ma większego sensu dalsza dyskusja o wymogach kapitałowych i o tym, co zrobimy w przyszłości, by zapobiec ponownemu pojawieniu się tych samych problemów; mamy problem i dotyczy on teraźniejszości. Możemy obwiniać Amerykanów, fundusze hedgingowe, bankierów inwestycyjnych, możemy obwiniać kogo tylko chcemy, ale Komisja, w której zasiada pan McCreevy powinna teraz raczej poświęcić swój czas na rozmowy z ministrami finansów różnych państw, by wspólnie ustalić, jak podzielą między siebie ciężar finansowy, gdy dowiemy się, że musimy wykupić instytucje finansowe z długu wynoszącego setki milionów. Czyli, gdy spotka nas to, co w tej chwili dzieje się w USA.
W jaki sposób mamy przyjść z pomocą Włochom, Hiszpanii, Grecji czy Irlandii - ojczyźnie pana komisarza McCreevy'ego - skoro panująca tam zła sytuacja jest pogarszana przez kryzys a kraje te, obciążone przez euro, nie mogą same zrobić nic, by sobie pomóc?
Jean-Paul Gauzès
(FR) Panie przewodniczący, panie komisarzu, panie i panowie! Jeśli można powiedzieć, że banki europejskie stosunkowo skutecznie opierają się obecnemu kryzysowi, to dzieje się tak tylko dlatego, że nadzór bankowy w Europie - choć daleki od ideału - jest przynajmniej autentyczny. Bieżące prace nad dyrektywą w sprawie wymogów kapitałowych i dyrektywą Wypłacalność II stwarzają możliwość wprowadzenia przydatnych środków służących do zwiększenia bezpieczeństwa finansowego. To rzecz zupełnie zrozumiała, że praca bankiera wiąże się z podejmowaniem ryzyka, ale poziom ryzyka musi być pod kontrolą. Dla bankierów bardzo istotne jest, by w każdym momencie wiedzieli, jaki stopień bezpieczeństwa mają zagwarantowany przy danym ryzyku. Niektóre podmioty finansowe, które nie podlegają żadnym regulacjom, zapomniały o tej prostej zasadzie i w ich przypadku stosowanie samoregulacji już nie wystarczy. Sytuacja na rynkach instrumentów pochodnych staje się coraz bardziej mroczna, a przedsiębiorstwa handlowe dokonują transakcji kupna-sprzedaży przy poziomie ryzyka, nad którym nie mogły zapanować kadry kierownicze obecnie najbardziej narażonych instytucji.
Możliwość odzyskania kondycji po kryzysie zależy od stworzenia systemu nadzoru, który będzie w stanie dać budujący przykład i przywrócić zaufanie. Obecnie wiele obszarów sektora finansowego leży poza zasięgiem organów nadzoru. Kto nadzorował brokerów hipotecznych wspaniałomyślnie udzielających pożyczek gospodarstwom domowym, które nigdy nie będą w stanie ich spłacić? Kto nadzorował działalność banków inwestycyjnych, które przekształcając nieściągalny dług w produkty finansowe przeznaczone do światowej sprzedaży przyczyniły się do pogłębienia kryzysu? Mamy do czynienia z próżnią regulacyjną, w której działają podmioty udzielające zabezpieczeń, agencje ratingowe i fundusze hedgingowe. Nie można akceptować sytuacji, w której Europa musi cyklicznie ponosić konsekwencje działania wadliwego systemu finansowego Ameryki.
"Policja” finansowa w Wielkiej Brytanii i USA tymczasowo zakazała, w odniesieniu do funduszy hedgingowych, spekulacji spadającymi wartościami aktywów. I było to właściwe posunięcie! Niepowodzenia kilku spośród podejrzanych podmiotów mogłyby przyspieszyć kryzys w tym nienadzorowanym sektorze. Oczywiście działalność nie wszystkich funduszy inwestycyjnych jest szkodliwa, obecność niektórych z nich jest w rzeczywistości niezbędna, ale nie możemy pozwalać na ciągłą obecność finansowych czarnych dziur. Przeprowadzanie przeglądów zdecydowanie się opłaca i jest nieodzowne, ale w tej chwili potrzebujemy działania! Potrzebę działania podkreślono w treści obu sprawozdań, nad którymi debatujemy.
Manuel Medina Ortega
(ES) Pani przewodnicząca! Pomimo, że mój przedmówca należy do innej grupy politycznej, zupełnie się z nim zgadzam: nie możemy pozostawić rynków finansowych w rękach menadżerów finansowych. To zupełnie tak, jak zostawić ser pod opieką myszy. Samoregulacja i dobrowolne kodeksy postępowania są bezużyteczne. Jak już wcześniej powiedział pan komisarz McCreevy obecność uregulowań prawnych, krajowych uregulowań prawnych, chroni europejskie rynki finansowe; każde państwo członkowskie ma przepisy, które są przestrzegane i pozwalają zapobiec rozprzestrzenieniu się katastrofy finansowej rynku USA na Europę.
Jakie wnioski możemy wyciągnąć na przyszłość? Należy zapamiętać, że Europa nie może naśladować Stanów Zjednoczonych w zakresie finansowej deregulacji. Jeśli ochrona naszej gospodarki oraz systemu ekonomiczno-społecznego jest naszym celem, to musimy stworzyć uregulowania o zasięgu europejskim, ale nie wolno nam zrzec się regulacji krajowej na rzecz deregulacji ponadnarodowej, jak to miało miejsce w USA, gdzie istniejący system pozwala menadżerom firm wzbogacać się kosztem biednych inwestorów, emerytów i ludzi uzależnionych od tego kapitału.
Dlatego też uważam, że naszą lekcją powinno być przekonanie, że nie deregulacja jest potrzebna, a wręcz odwrotnie: że w odniesieniu do wszystkich omawianych aspektów potrzebne jest przyjęcie uregulowań na szczeblu europejskim. Do tego właśnie, moim zdaniem, sprowadza się zasadnicze przesłanie sprawozdań przygotowanych przez obu posłów Rasmussena i Lehne: konieczność ustanowienia europejskich regulacji finansowych.
Dużo się mówi o paszporcie europejskim, o przyznawaniu paszportu przedsiębiorstwom, by umożliwić im całkowitą wolność przemieszczania się po obszarze Europy. Ale jak możemy przyznać paszport, nie mając pewności, że w swoim kraju pochodzenia te przedsiębiorstwa podlegają szczegółowym regulacjom? Takie działanie mogłoby sprowadzić kolejną ponadnarodową katastrofę finansową.
Uregulowania przedstawione w sprawozdaniu pana posła Lehnego obejmują kilka wskazówek i zaleceń, dotyczących na przykład działań podejmowanych przez menadżerów funduszy. Powinniśmy znać sposoby zarządzania tego typu funduszami, a zwłaszcza powinniśmy znać wielkość zysków osiąganych na przykład z transakcji kupna i sprzedaży akcji. Moim zdaniem to są podstawy. Należy połączyć przejrzystość z bardzo surowymi regulacjami, umożliwiającymi przeprowadzenie interwencji w stosownym momencie, bez, jak to miało miejsce w Stanach Zjednoczonych, oczekiwania na całkowite załamanie rynku, kiedy to pieniądze podatników idą na naprawienie szkód wyrządzonych przez ludzi, którzy nadużyli swojej pozycji.
Panie komisarzu, nalegam zatem, by wykorzystał pan zajmowane stanowisko i spróbował stworzyć rzeczywisty system wspólnotowy w zakresie regulacji przedmiotowych sektorów, żebyśmy nie musieli podążać ścieżką samoregulacji lub deregulacji.
Olle Schmidt
(SV) Pani przewodnicząca, panie komisarzu! Chciałbym bardzo podziękować panom posłom Rasmussenowi i Lehne za ich ważne sprawozdania. Jak wielu mówców już podkreślało, nie można było przedstawić ich w bardziej stosownym momencie.
Zmiany zachodzące na rynku kredytów hipotecznych w USA przyniosły w ciągu ostatniego roku poważne konsekwencje dla całego rynku światowego. Zagrożone kredyty łączono w grupy i przekazywano dalej. W wyniku krótkowzroczności wielu nowych instrumentów rynkowych, a także wysokiego stopnia ich skomplikowania i złożoności, sytuacja na rynku stała się bardziej zaciemniona i zmienna. Ponadto zaufanie na rynku zostało poważnie zachwiane poprzez wygórowane wynagrodzenia dyrektorów firm - myślę, że to możemy zgodnie przyjąć. Także światowe organy nadzoru finansowego nie były zdolne do wystarczającego wzmocnienia współpracy i podniesienia kompetencji. Wprowadzono nowe instrumenty; niestety zabrakło przejrzystości. Teraz powinniśmy zacząć od równego traktowania wszystkich podmiotów rynku finansowego; to znaczy od wprowadzenia ostrzejszych wymogów kapitałowych i regulacji, w tym funduszy hedgingowych i niepublicznego rynku kapitałowego.
Jak wiemy, w kwestii nadzoru trwała dyskusja dotycząca powołania nowych organów, w związku z czym wiele środowisk - właśnie dziś spotkałem się z premierem Gordonem Brownem - wywierało nacisk na stworzenie wspólnego europejskiego, a w rzeczywistości nawet światowego, systemu nadzoru finansowego. Moim zdaniem trwałe występowanie różnic pomiędzy rynkami - co pokazują zmiany w Stanach Zjednoczonych - daje powód do zastanowienia. A z drugiej strony rynki są globalnie połączone. Istniejące w Europie komitety ds. współpracy w zakresie usług finansowych, bankowych i inwestycyjnych, zgodnie z tym, co mówiła nasza komisja, powinny zostać znacząco wzmocnione. W tej kwestii można zrobić bardzo dużo - nawet na poziomie światowym. Jeśli chcemy odbudować zaufanie na rynku finansowym, potrzebne będzie przejrzystość i jaśniejsze zasady nadzoru. Sądzę, że tutaj też jesteśmy zupełnie jednomyślni.
Funkcjonowanie gospodarki rynkowej potrzebuje jasnych zasad, w tym jasno określonych reguł gry. Argumentowanie za przyjęciem przejrzystych zasad i skuteczniejszego prawodawstwa nie sprawia mi problemu, jako że należę do Liberałów. Ale z drugiej strony musimy uważać, by nie wprowadzić przepisów ustawowych i zasad, które nie rozwiążą aktualnych problemów i nie uwzględnią znaczenia światowego rynku finansowego. Nie powinniśmy zapominać, że globalny dostęp do kapitału zwiększa potencjał rozwoju i tworzy nowe miejsca pracy. Europa potrzebuje otwartego, skutecznie działającego rynku finansowego, który pozostawia także margines dla samoregulacji i wewnętrznych środków zaradczych.
Zatem stoi przed nami wyzwanie polegające na uniknięciu sparaliżowania naszych systemów poprzez nadmierne regulacje, co pozbawiłoby nas możliwości skutecznego postępowania w sytuacji zarówno wzrostu gospodarczego, jak i nowych kryzysów. Panika ogarnęła w tym tygodniu całą społeczność finansową. Nie możemy pozwolić, by panika dyktowała nam zakres prawodawstwa - przynajmniej nie w tej Izbie.
Ilda Figueiredo
(PT) Pani przewodnicząca, panie komisarzu, panie i panowie! Przedmiotowa debata rozgrywa się na tle rozległego kryzysu rynku finansowego spowodowanego rosnącym stopniem "finansjalizacji” gospodarki, nieuregulowaną działalnością spekulacyjną i rozrastaniem się instrumentów i produktów finansowych, których celem zawsze pozostaje osiąganie coraz to wyższych zysków spekulacyjnych. Jest to kolejny aspekt kryzysu, który dotknął kapitalizm. Już od jakiegoś czasu wiadomo było, że powstał kolejny balon finansowy, który kiedyś w końcu pęknie, nie tylko w Stanach Zjednoczonych, ale także w Unii Europejskiej. Dzieje się tak w wyniku prowadzenia neoliberalnej polityki, która pobudzała inwestorów do poszukiwania coraz to wyższych zysków, sprzyjała utrzymaniu braków w przejrzystości, doprowadziła do stworzenia rajów podatkowych, gdzie możliwe było ukrywanie i pranie brudnych pieniędzy pochodzących z podziemia gospodarczego, z zysków wojennych, handlu ludźmi i narkotykami.
I dalej: fundusze publiczne, które nie były dostępne na prowadzenie polityki społecznej, na zwalczanie ubóstwa i wykluczenia społecznego, na działania pozwalające uchronić miliony ludzi, w tym dzieci, przed śmiercią głodową i śmiercią spowodowaną brakiem podstawowej ochrony zdrowia, powtarzam, teraz te fundusze są wykorzystywane, by pomóc grupom finansowym uniknąć bankructwa i większych strat. Zyski trafiały w ręce prywatne, należały do małej grupy inwestorów i nieprzyzwoicie wysoko opłacanych zarządców, ale konsekwencje takich działań odczują te same grupy, co zawsze: robotnicy, którzy stracą pracę; szarzy ludzie, którzy muszą zapłacić wyższe odsetki. I dotyczy to także Unii Europejskiej, a zwłaszcza państw słabszych gospodarczo. Weźmy na przykład Portugalię, gdzie powszechnie obowiązują niskie płace oraz godne pożałowania emerytury, a stopa ubóstwa i stopa bezrobocia należą do najwyższych w UE. Szczególnie poważnym problemem w Portugalii i innych krajach o słabszych gospodarkach, było wynikające z kryzysu podniesienie stóp procentowych, co z kolei spowodowało większe niż zwykle trudności dla uczestników rynków, ponieważ gospodarstwa domowe mają jeden z najwyższych wskaźników zadłużenia, dochodzący do około 120% PKB, a działalność mikro-oraz małych i średnich przedsiębiorstw w dużej mierze zależy od kredytowania.
Dlatego też wymagane jest natychmiastowe wprowadzenie niektórych środków, począwszy od zniesienia rajów podatkowych i zasady poufności, bez których nie może być mowy o przejrzystości. Z wcześniejszych wypowiedzi, zwłaszcza pana komisarza McCreevy'ego, wynika jednak, że nie obierzemy takiej drogi naprzód, ale taki obrót sprawy jest nie do zaakceptowania. W tej krytycznej sytuacji należy zrezygnować ze sztucznej niezależności Europejskiego Banku Centralnego, by zapewnić wprowadzenie zmian w założeniach polityki monetarnej i finansowej oraz należy zastosować daleko idące środki do zwalczania spekulacji na giełdzie. Priorytetami polityki publicznej powinno być wspieranie tworzenia nowych miejsc pracy gwarantujących prawa pracownicze, produkcji i zmniejszania ubóstwa, a co za tym idzie zwiększanie siły nabywczej robotników i emerytów oraz wspieranie usług publicznych o wysokiej jakości.
Nils Lundgren
(SV) Pani przewodnicząca! Kryzys finansowy wpływa obecnie na pokazywanie funduszy hedgingowych i niepublicznego rynku kapitałowego w bardzo złym świetle - co z kolei wpływa na zbliżony sposób postrzegania innych innowacyjnych instrumentów finansowych takich jak strukturyzowane fundusze inwestycyjne, fundusze sekurytyzacji aktywów typu conduit i fundusze rynku pieniężnego. Wszystkie powyższe instrumenty zostały stworzone specjalnie w celu ominięcia wymogów odnośnie do odpowiedniego poziomu kapitału i przejrzystości, które nakładamy na banki. Istnieje możliwość osiągnięcia dużego zysku poprzez zaciąganie krótkookresowych pożyczek aktywów płynnych, inwestowanie długoterminowo w aktywa niepłynne i ryzykowanie minimalną kwotą kapitału własnego, ale jest to działalność niebezpieczna. Można zauważyć, że wkrótce zarówno płynność, jak i wypłacalność zupełnie zniknie. Z tego powodu należy wprowadzić ostre zasady obowiązujące w bankowości międzynarodowej. Dzisiaj patrzymy na upadek międzynarodowego systemu pozabankowego. A w kolejce czekają fundusze hedgingowe i niepubliczny rynek kapitałowy, które posiadają bardzo mało kapitału własnego i pozostają pod dużym wpływem efektu dźwigni finansowej. Działalność niepublicznego rynku kapitałowego obejmuje olbrzymią ilość wykupów wspomaganych dźwignią finansową, których dokonywano praktycznie bez wykorzystania kapitału własnego. W takiej sytuacji, czy rzeczywiście w tak historycznie krytycznym momencie powinniśmy wprowadzać na tym polu takie właśnie słabe propozycje reform? Ja osobiście myślę, że nie.
Karsten Friedrich Hoppenstedt
(DE) Pani przewodnicząca, panie komisarzu, panie i panowie! Do tej pory wysłuchaliśmy wypowiedzi ekspertów, którzy przygotowali przedmiotowe sprawozdania - posłów Rasmussena, Lehne i Lauka, którym bardzo dziękuję. Sprawozdania były świetnie przygotowane i spotkały się z dużą aprobatą Komisji Gospodarczej i Monetarnej.
Panie komisarzu, przez ostatnie trzy lata nieustannie prosiliśmy o ustalenie zasad, o dyskusję nad następującymi kwestiami: jak można osiągnąć większą przejrzystość działalności funduszy hedgingowych, kto doradza agencjom ratingowym itd. Dziś te pytania wychodzą od Irlandii, czyli od eksperta w tym wyścigu. By użyć przenośni, gdy przeszkoda jest wysoka, konie mogą się spłoszyć. Czyli mówiąc jaśniej, cofamy się przed przeszkodą, której już nie ma! Teraz musimy - i to już pan w zasadzie obiecał - ustanowić zasady i przedstawić wnioski. Musimy pokazać, że czegoś się nauczyliśmy w wyniku kryzysów, że wchodzimy na nową drogę. Pan powinien przedłożyć stosowny wniosek. Mam nadzieję, że już w październiku otrzymamy od pana wytyczne.
Kilka dni temu uczestniczyłam w dużej konferencji, która odbywała się pod Rzymem. I oczywiście pierwszym omawianym tematem były banki. Tytuły czwartkowych wydań gazet brzmiały: Morgan Stanley ma jeszcze szanse. Tytuły piątkowych z kolei: Morgan Stanley wnioskuje o upadłość. Jak mogło się to wydarzyć w ciągu jednego dnia? Występują tu luki w przejrzystości i tym podobne problemy. W trybie pilnym należy podjąć działania naprawcze, jeśli także ten bank inwestycyjny, w ślad za Bear Sterns, Lehman Brothers i Merril Lynch, tonie w chaosie na rynkach finansowych.
Niedawno z kolei pojechałam do Chin, gdzie mówiono: runął nasz wzór do naśladowania, czyli Stany Zjednoczone. Wszyscy razem - Europa, Chiny i inni - musimy poszukiwać nowych dróg. Mam nadzieję, że wspólnie możemy wejść na nowe drogi. A wtedy nie tylko ci, którzy wygrali, ale także ci którzy stracili zostaną wraz z nami uratowani.
Pervenche Berès
(FR) Pani przewodnicząca! Wiem, że pan komisarz lubi wyścigi konne i dlatego wybaczy mi sportową metaforę, której użyję, by powiedzieć, że w dzisiejszym wyścigu niezupełnie jest faworytem. Z drugiej strony wygląda na to, że warto postawić na pana posła Poula Nyrupa Rasmussena. Dlatego też panie komisarzu myślę, że dobrze by pan zrobił, zastanawiając się nad zmianą stanowiska. Propozycje, które naszkicował i zaproponował pan poseł Rasmussen są dokładnie tym, czego Unia Europejska potrzebuje. Są to propozycje dobre nie tylko dla Unii, ale także dla reszty świata - a dzięki inicjatywie europejskiej podjętej w oparciu o propozycje posła Rasmussena możliwe byłoby wzmocnienie więzi transatlantyckich, tak bliskich pana sercu.
Wygląda na to, że przyszedł pan na złą debatę, panie komisarzu. Przedstawił nam pan przegląd wydarzeń, które w ubiegłym roku doprowadziły do rozpoczęcia kryzysu, ale omawiane obecnie problemy przykuły naszą uwagę na długo zanim kryzys ujawnił się w sierpniu zeszłego roku, ponieważ na tym etapie już wiadomo było, że coś się popsuło i że świat finansowy dojrzewa do upadku. Nie jesteśmy staroświeccy i nie poszukujemy sposobów na potępienie lub zakazanie działalności funduszy alternatywnych czy inwestycyjnych. Po prostu uważamy, że skoro określone mechanizmy lub instrumenty finansowe pełnią tak strategiczne funkcje na rynkach międzynarodowych i osiągnęły tak ważną pozycję, to muszą podlegać ogólnej zasadzie regulacji. W rzeczywistości dokładnie to powtarzają podmioty, o których mowa: "Tak, dobrze. Możemy zgodzić się na regulacje; nie chcemy jedynie być napiętnowani i nie chcemy, by dotyczył nas specjalny system regulacji”.
Cóż, zgoda! Chcemy, by te podmioty były rejestrowane, chcemy by były nadzorowane, chcemy by otrzymywały wynagrodzenia zgodnie z normalnymi zasadami, chcemy by podlegały zasadom dotyczącym przejrzystości i odpowiedniego poziomu kapitału. Taka jest rzeczywistość. Omawiane struktury zajmują obecnie tak ważne miejsce na rynkach finansowych, że nie mogą dłużej być zwolnione z przestrzegania zasad ogólnych. A jednak, akurat tego jednego punktu pan - były irlandzki minister finansów - nie chce uznać. Taka jest rzeczywistość! Mówi nam pan, że fundusze hedgingowe i niepubliczny rynek kapitałowy "nie doprowadziły do aktualnego zamieszania na rynku” i że wina leży po stronie sektora podlegającego regulacji. Nie mam zamiaru przeprowadzać lekcji ekonomii, ale doskonale wiemy, że banki czuły się zdolne do podejmowania ryzyka, które podejmowały, dokładnie ze względu na równoległą obecność funduszy hedgingowych i niepublicznego rynku kapitałowego, przetwarzających produkty finansowe i przyspieszających proces rozkładu sektora bankowego.
W nawiązaniu do sprawozdania pana posła Rasmussena, chciałabym poprosić pana komisarza o praktyczne odniesienie się do jego treści, punkt po punkcie, gdyż sprawozdanie to zawiera kilka wniosków legislacyjnych, które mogą przyczynić się do ulepszenia sprawozdania przygotowywanego na zakończenie kadencji bieżącej Komisji. Słuchałam pana wypowiedzi, mówił pan o "szansie” na zwiększenie przejrzystości. No cóż, zgadzamy się z panem i oczekujemy, że Komisja wykorzysta tę szansę. Przejrzystość jest kluczem do odzyskania zaufania zwykłych ludzi i podmiotów rynku finansowego. Dzisiaj jasno widać, że w odniesieniu do funduszy alternatywnych i inwestycyjnych, nie ma przejrzystości. Ale to właśnie przejrzystości potrzebujemy.
Nie muszę wyjaśniać, że popieram wiele wniosków zawartych w sprawozdaniu pana posła Rasmussena, ale jednocześnie chciałabym posunąć się o krok dalej w dyskusji. Jeśli naprawdę chcemy uderzyć w sedno problemu, to musimy przyjrzeć się pojęciu, które nazwał pan "demokracją udziałowców”. Jakie znaczenie ma demokracja pakietu udziałów, jeśli możliwość zagrożenia tak wielu stanowisk pracy jest tylko kwestią minut lub dni? To jest bardzo rzeczywisty problem, którym musi się pan zająć i oczekujemy od pana przygotowania skutecznych wniosków. Udzielanie i zaciąganie pożyczek papierów wartościowych stwarza poważne zagrożenie dla miejsc pracy w Europie i nie pozostaje w zgodzie ze strategią lizbońską.
Na koniec chcę poruszyć kwestię, o której wspominali już moi przedmówcy, a mianowicie problem, jaki stwarzają centra finansowe na terytoriach offshore. Jest pan, panie komisarzu, żarliwym obrońcą sojuszu transatlantyckiego, zatem pozwoli mi pan donieść, że po drugiej stronie Atlantyku też są demokraci, którzy tak jak my są gotowi prowadzić lobbing na rzecz zakrojonego na wielką skalę natarcia na raje podatkowe. Jaki sens ma heroiczna walka w Afganistanie bądź Iraku bez rozprawienia się ze złem istniejącym na rynkach finansowych - a centra te są właśnie źródłem szkód w sektorze finansowym. Panie komisarzu, to kolejny temat, w związku z którym oczekujemy pańskich wniosków.
Andrzej Wielowieyski
Pani przewodnicząca! Nigdy wcześniej nie miała miejsca tak ogromna porażka rynków finansowych. Główną przyczyną był ogromny wzrost obrotów oraz rozwój nowego systemu zysku finansowego funkcjonującego poza istniejącym systemem bankowym, pozbawionego przejrzystości, mechanizmu skutecznej oceny lub nadzoru. Nowe inwestycje i mechanizmy finansowe przyniosły duże zyski, ale także przyczyniły się do zwiększenia zagrożenia, odczuwalnego nawet dla MFW.
Mimo, że wnioski zawarte w sprawozdaniu pana posła Rasmussena i jego komisji dotyczące przejrzystości i nadzoru - w szczególności zaś nadmiernego działania efektu dźwigni na zadłużenie - są właściwe i bezwzględnie potrzebne, to powinniśmy także wziąć pod uwagę bardzo niebezpieczną opinię Komisji Prawnej, według której ocenę właściwego poziomu podejmowanego ryzyka należy zostawić wyłącznie w rękach uczestników rynku. Komisja przeoczyła fakt, że w ubiegłym roku efekt dźwigni finansowej w przeciętnej firmie zajmującej się obrotem papierów wartościowych wynosił 27 do 1 i nie było tam żadnych odgórnych regulacji ani nadzoru. Co więcej firmy poddawały się samoregulacji i nawet najwięksi pożyczkodawcy ignorowali stopień podejmowanego ryzyka.
Koszty takiej porażki będą niezwykle wysokie. Na przykład koszty, które odczuli Amerykanie są przerażające, osiągając kwotę około 1 000 miliardów dolarów. Będzie też jeszcze jeden dodatkowy skutek: podmioty rynków finansowych mogą nie nauczyć się większej ostrożności, gdyż przyzwyczają się do polegania na pomocy ze strony podatników. Zatem mamy wybór: ochrona prawie całkowitej wolności podmiotów finansowych w kwestii podejmowania ryzyka lub nałożenie wyraźnych zobowiązań i ograniczeń, dających skuteczne zabezpieczenie przed nadmiernymi wstrząsami i gwarantujących ustabilizowany rozwój rynków finansowych.
Opinia wydana przez pana komisarza daje pewną nadzieję na przyszłość, ale obawiam się, że zadania stojące przed Komisją są niezwykle trudne i ich wykonanie wymaga więcej odwagi w zakresie poszukiwania nowych metod i nowych środków.
Othmar Karas
(DE) Pani przewodnicząca, panie i panowie! Przede wszystkim chciałbym powiedzieć, że przygotowanie obu sprawozdań - przez posła Rasmussena i posła Lehne - a także agenda społeczna z jej dziewiętnastoma punktami, nad którą debatowaliśmy ostatnio oraz przyjęcie rezolucji Rady i Parlamentu w sprawie Gruzji pokazuje na co nas stać, gdy tylko pracujemy razem, niezależnie od naszych różnych opinii.
Mówię tak, ponieważ cieszę się, że potrafimy odłożyć na bok machinę kampanii wyborczej socjalistów, sztuczny populizm i wzajemne oskarżania się oraz wierzę, że teraz zwycięży interes parlamentaryzmu demokratycznego, odpowiedzialność za podejmowanie niezbędnych działań oraz uczciwa i rozsądna debata. Mówię tak także dlatego, że przewodniczący Grupy Socjalistycznej w Parlamencie Europejskim, pan poseł Schulz, wielokrotnie w odniesieniu do tych zagadnień próbował wbijać klin pomiędzy ugrupowania podczas posiedzeń plenarnych. Dwutorowe myślenie dobre/złe, prawo/lewo, państwo/rynek nie odzwierciedla dzisiejszej rzeczywistości, w jakiej żyją ludzie, ale wywodzi się ze starej retoryki wyborczej opartej na wojnie klasowej, co do której miałem nadzieję, że została w UE przełamana i czego na szczęście jak na razie dowodzi dzisiejsza debata.
Zwyciężył rozsądek i w związku z tym można zrobić rzeczywisty krok naprzód, zareagować na zawirowania w sektorze finansowym i odpowiedzieć na pytania obywateli. Dotknął nas trwały kryzys finansowy. Dlatego potrzebujemy działania. Nie możemy zignorować agendy. Potrzebujemy zdecydowanej Unii Europejskiej, większej przejrzystości, większego nadzoru, lepszej regulacji na szczeblu europejskim i światowym. Potrzebujemy kapitału własnego opartego na ryzyku i musimy zapewnić wykonanie ustaleń przyjętych w przedmiotowych sprawozdaniach, a także wdrożenie przez wszystkie strony zaangażowane uzgodnień, których domagamy się w obu sprawozdaniach.
Udo Bullmann
(DE) Pani przewodnicząca, panie komisarzu, panie pośle Karas! Jeśli ostatnio dobrze zrozumiałem wypowiedzi przedstawicieli firmy Morgan Stanley, to mniej obawiają się nacisków pana posła Schulza niż działalności funduszy hedgingowych.
Panie komisarzu, z dyskusji trwającej przez ostatnie dni zrozumiałem z pewnością jedno, a mianowicie, że amerykański kompromis osiągnięty w tej firmie, która popełniła wiele błędów w zakresie radzenia sobie z kryzysem na rynku nieruchomości i finansów, polega na tym, że nie chcemy dłużej pozwalać indywidualnym hazardzistom na doprowadzenie całego systemu finansowego do ściany, poprzez nadużywanie elastyczności systemu i braku regulacji. Jak długo jeszcze chcemy czekać, aż nie tylko słabe, ale także stabilne instytucje znajdą się w zagrożeniu, kiedy to fundusze hedgingowe i inne fundusze będą liczyć na ich upadek, by przejąć je później po niższej cenie?
Musimy pozbyć się tej swobody i z tego powodu mam wątpliwości, czy pana działania na tym polu wystarczą. To po prostu nie jest dobry moment na zlecanie dalszych badań. To nie jest czas na dalsze nadzorowanie zaangażowanych stron. Nadszedł czas na działanie!
W zeszłym tygodniu przyjrzałem się przedsiębiorstwu działającemu w moim okręgu wyborczym, to przedsiębiorstwo stabilne, produkujące nowe materiały, których potrzebujemy: firma zajmująca się próżniowym przetapianiem znajdująca się w Hanau, w pobliżu Frankfurtu. Przez długi czas było to bardzo stabilne przedsiębiorstwo, aż do momentu, gdy przejął je inwestor amerykański. Zadłużenie z procesu przejęcia wpływa na pracowników, którzy z kolei mają wpływ na kondycję firmy. Od momentu przejęcia przedsiębiorstwo próbowało wycofać się ze zbiorowego układu pracy, ale zacięty strajk pracowników wymusił utrzymanie układu. Czy to nas czeka w całej Europie? Czy naprawdę chcemy, by siła gospodarki europejskiej opierała się na tego typu konfliktach? Czy też możemy odzyskać pewien rodzaj porozumienia i dzięki stworzeniu prawodawstwa europejskiego wypełnić luki prawne w przepisach?
Te tematy znajdują się w porządku obrad. Zasiadam w tej Izbie już dziewięć lat, lecz nie spotkałem się jeszcze, panie komisarzu, z dyskusją o polityce ekonomicznej, podczas której tak jednomyślnie byłby pan proszony o podjęcie działań.
Zuzana Roithová
(CS) Panie i panowie! Sześć lat temu rozpoczęliśmy w ramach europejskiego sektora bankowego ogólną harmonizację zasad dotyczących księgowości i konkurencyjności. Na całym świecie nie ma odpowiednika dla transgranicznej integracji finansowej Unii. Od dłuższego czasu analitycy finansowi wspominali, że w Unii Europejskiej obecność mechanizmów rozwiązywania transgranicznych kryzysów, wynikających z rosnącej współzależności europejskich banków i ich powiązań ze światowymi rynkami finansowymi jest niewystarczająca. Mimo że aż do teraz Europejski Bank Centralny potrafił utrzymać stabilizację finansową w strefie euro, rozproszone krajowe organy regulacyjne nie mają możliwości wdrażania skutecznych rozwiązań transgranicznych kryzysów w sektorze bankowym, które nas nieustannie dotykają. Inaczej mówiąc, stworzenie scentralizowanego systemu kontroli jest dla nas kluczowe. Zamiast jednak powoływać kontrolujący wszystko organ regulacyjny powinniśmy raczej ostrożnie zdefiniować określone warunki interwencji dla paneuropejskiego finansowego organu regulacyjnego. Także zastosowanie interwencji państwowej w przypadku działalności banków inwestycyjnych takich jak AIG wywołuje strach, że tego typu precedens doprowadzi w przyszłości do nieodpowiedzialnego postępowania banków.
Jestem zatem przekonana, że musimy wprowadzić mechanizmy kontroli, które pozwolą na powstrzymanie menadżerów funduszy inwestycyjnych i hedgingowych przed nieprzemyślanymi analizami ryzyka operacyjnego i systemowego. I tak na przykład fundusze hedgingowe i podmioty niepublicznego rynku kapitałowego nie powinny mieć możliwości finansowania inwestycji długoterminowych poprzez udzielanie pożyczek krótkoterminowych bez ustalenia minimalnej kwoty kapitału zakładowego, zgodnie z poziomem ryzyka wiążącego się z prowadzoną działalnością. Sposób, w jaki kredyty hipoteczne były finansowane nie tylko w USA, ale także w Wielkiej Brytanii i Hiszpanii to znak ostrzegawczy dla europejskich rynków finansowych, które powinny zastanowić się nad dalszym postępowaniem, ale obawiam się, że wtedy będzie już za późno. Nawet jeśli Komisja Europejska już jutro zaproponowałaby konkretne wiążące prawodawstwo, to będzie ono wdrażane nie w sprzyjających warunkach, ale w burzliwej i prawdopodobnie bliskiej histerii atmosferze. W każdym wypadku pozostaje jeszcze kwestia tego, w jakim stopniu propozycja prawodawstwa będzie do przyjęcia dla Rady.
Kristian Vigenin
Pani przewodnicząca! Pragnę zacząć od stwierdzenia, że rzadko zdarza się, by instytucja europejska działała przed pojawieniem się problemu, a nie po fakcie. I mówimy tu o ogromnym problemie, którego prawdziwe konsekwencje będą widoczne w nadchodzących miesiącach.
Temat funduszy hedgingowych i niepublicznego rynku kapitałowego, który do tej pory znajdował się na marginesie zainteresowania ekspertów finansowych i decydentów politycznych, dzięki wysiłkom podjętym przez sprawozdawcę Poula Rasmussena, znalazł się teraz w centrum ich uwagi. To Europejska Partia Socjalistyczna poruszyła temat konieczności wprowadzenia lepszych uregulowań prawnych w zakresie działalności funduszy hedgingowych i niepublicznego rynku kapitałowego. Zrobiliśmy to, gdyż każda z dziedzin polityki europejskiej potrzebuje inwestycji długoterminowych, które wymagają z kolei długoterminowego finansowania. Zrobiliśmy to, ponieważ naszym głównym celem powinno być zabezpieczenie zrównoważonego wzrostu i tworzenie miejsc pracy, zapewnienie rodzinom i firmom przewidywalności sytuacji i możliwości długoterminowego planowania.
Namawiam wszystkich posłów do poparcia przedmiotowego sprawozdania, które zostało przyjęte większością głosów w Komisji Gospodarczej i Monetarnej. Dla Parlamentu to będzie poważny krok naprzód, jako że mamy zamiar prosić Komisję o podjęcie wielu środków legislacyjnych zmierzających do osiągnięcia przejrzystości i stabilizacji finansowej.
Dzisiejsza debata nie należy do łatwych. Prawdą jest, że w przedmiotowym sprawozdaniu udało się przewidzieć znacznie mniej, niż początkowo zakładano. Jednocześnie jednak wygląda na to, że osiągniemy więcej, niż wydawało się możliwe jeszcze parę miesięcy temu. Wydarzenia i ostatnie zmiany zachodzące na rynkach finansowych pokazują, że mieliśmy rację.
Panie komisarzu, nie będziemy pana obwiniać, jeśli postanowi pan podjąć działania profilaktyczne i ująć w swoich wnioskach legislacyjnych więcej niż domaga się Parlament Europejski. Teraz nie ma czasu na konkurowanie między sobą w zakresie regulacji - jako, że nadmierne regulacje nie są lepsze niż ich brak - ale jest najwyższy czas, by działać i pan o tym wie.
Tadeusz Zwiefka
(PL) Pani Przewodnicząca! Zarówno wydarzenia ostatnich lat, wręcz miesięcy, ale także wysiłki podejmowane przez poszczególne kraje i regiony wskazują na rosnące znaczenie przejrzystości nie tylko dla poszczególnych firm, ale także dla rozwoju gospodarek konkretnych państw.
Przeszkodą dla bezpośredniego uregulowania działalności funduszy hedgingowych jest globalny charakter tej branży i możliwość przenoszenia siedziby funduszu do innego państwa, by nie podlegać przepisom krajowym. Jest to podstawowy powód, dla którego wszystkie instytucje międzynarodowe, dotyczące funduszy hedgingowych, starają się wpływać na działalność funduszy poprzez ich relacje z podmiotami podlegającymi regulacjom, w szczególności z bankami.
Problemy dotyczące przejrzystości w Unii Europejskiej koncentrują się głównie na konwergencji i harmonizacji prawa państw członkowskich. Obszary problemowe, odnoszące się do aspektów przejrzystości, można ująć następująco: ustalenie jednolitych standardów z zakresu ujawnianych informacji przez spółki wprowadzające swoje akcje do obrotu giełdowego oraz prawo spółek i ład korporacyjny odnoszące się do kwestii kolektywnej odpowiedzialności organów za informacje zamieszczane w sprawozdaniach finansowych, wzmocnienie roli niezależnych członków rad, standardy w zakresie tworzenia komitetów w ramach rady, ujawnianie informacji o wynagrodzeniach członków rady i zarządów, a także zwiększenie ochrony inwestorów.
Wprawdzie wprowadzenie jednolitych regulacji stwarzających w obszarze Unii Europejskiej lepsze warunki do działania oraz dystrybucji funduszy hedgingowych mogłyby pozytywnie wpłynąć na ich rozwój w Europie, jednakże wprowadzenie przez poszczególne kraje własnych, indywidualnych przepisów dotyczących funduszy nie sprzyja stworzeniu jednolitego, wspólnego rynku europejskiego. Ustanowienie wspólnych, przejrzystych zasad zdecydowanie ułatwiłoby dystrybucję produktów funduszy.
Zdaniem Komisji Europejskiej, która otrzymała zalecenie zrewidowania ramowych zasad dotyczących produktów niezharmonizowanych, takich jak fundusze hedgingowe, pod kontem stworzenia rynku paneuropejskiego, nie występują istotne argumenty za stworzeniem przepisów unijnych w sprawie funduszy hedgingowych. Nic bardziej mylnego! Przyłączam się do wniosku sprawozdawcy o przedstawienie przez Komisję wniosku legislacyjnego dotyczącego przejrzystości funduszy hedgingowych oraz private equity.
Andrzej Jan Szejna
Pani przewodnicząca! Na początku chciałbym pogratulować panu posłowi Poulowi Nyrupowi Rasmussenowi przygotowania sprawozdania opartego na tak wnikliwej analizie i ogromnej wiedzy z zakresu rynków finansowych.
Oba rodzaje alternatywnych instrumentów finansowych, które tu omawiamy mają rosnący udział aktywów na rynku światowym i uczestniczą w procesie tworzenia miejsc pracy.
W obliczu obserwowanego ostatnio z ogromnym niepokojem kryzysu finansowego, który próbujemy bez powodzenia zwalczać, najważniejsze jest jednak zapewnienie stabilności finansowej.
Moim zdaniem najbardziej skutecznym sposobem zwiększenia nie tylko stabilności finansowej, ale także uczciwej konkurencji pomiędzy uczestnikami rynku, jest zapewnienie stosownego poziomu nadzoru i przejrzystości, bez szkody dla modelu opartego na innowacyjnych strategiach rynkowych.
Niektóre z norm dotyczących rynków finansowych, mających bezpośrednie i pośrednie zastosowanie do funduszy hedgingowych i podmiotów niepublicznego rynku kapitałowego istnieją ponad szczeblem krajowym i europejskim. Niemniej jednak powinniśmy dążyć do konsekwentnego, sprawiedliwego i spójnego wdrażania oraz stosowania uregulowań prawnych. Z tego powodu w pełni zgadzam się z zaleceniami Parlamentu Europejskiego skierowanymi do Komisji, dotyczącymi zwiększenia aktywności i przedłożenia stosownych wniosków legislacyjnych.
Silvia-Adriana Ţicău
(RO) Chciałabym pogratulować sprawozdawcy, panu Rasmussenowi, i wyrazić przekonanie, że zalecenia zawarte w załączniku do jego sprawozdania mają szczególne znaczenie. Fundusze hedgingowe i fundusze niepublicznego rynku kapitałowego zapewniają kapitał niezbędny, by sprostać zapotrzebowaniu na finansowanie inwestycji długoterminowych i projektów innowacyjnych, często obciążonych dużym ryzykiem. Ich działalność jednak podlega słabszej regulacji niż system bankowy. Utrzymanie stabilności na rynkach finansowych wymaga właściwego poziomu przejrzystości i zastosowania określonych środków, mających na celu zapobieganie nadmiernemu zadłużeniu.
Przez ostatnie 10 lat działalność funduszy emerytalnych i towarzystw ubezpieczeniowych przyniosła jedną trzecią kwoty zebranej w ramach funduszy niepublicznego rynku kapitałowego. Uważam, że niezbędna jest zwiększona przejrzystość, zwłaszcza w przypadku funduszy emerytalnych, by umożliwić im trafne oszacowanie ryzyka związanego z różnymi rodzajami inwestycji. Chciałabym zwrócić uwagę, że fundusze hedgingowe i fundusze niepublicznego rynku kapitałowego opierają się na strategii wzrostu opracowanej dla okresu krótszego niż okres trwania inwestycji potrzebnych Europie.
Antolín Sánchez Presedo
(ES) Pani przewodnicząca! Kryzys finansowy udowodnił, że różne podmioty finansowe są ze sobą powiązane. Ich postępowanie osłabiło rynki finansowe i gospodarkę realną: wzrost i zatrudnienie.
Stworzenie otwartych, konkurencyjnych i stabilnych rynków nie dzieje się przypadkiem; widać to po doświadczeniach Europy. Kruchość rynków finansowych wymaga także podjęcia działań politycznych na szczeblu europejskim i międzynarodowym.
Należy jednak pamiętać, że wprowadzanie innowacji nie oznacza wzorowania się na starej praktyce prywatyzowania zysków i uspołeczniania strat, ani też różnicowania środków w celu przerzucenia na ogół społeczeństwa kosztów decyzji podjętych przez małą grupę osób.
Przy obecnym kryzysie Unia Europejska nie może sobie pozwolić na brak działania. Sprawozdawca, pan poseł Rasmussen, wykazał się inicjatywą i przedstawił wizję sugerującą, że fundusze hedgingowe i podmioty niepublicznego rynku kapitałowego, w których posiadaniu znajdują się aktywa przekraczające 4,5% światowego PKB, nie są zwolnione z odpowiedzialności wobec społeczeństwa i muszą podlegać rozsądnym regulacjom i nadzorowi. Gratuluję panu i wspieram pana stanowisko, podobnie zresztą odnoszę się do sprawozdania pana posła Lehne, dotyczącego przejrzystości.
Kostas Botopoulos
(EL) Pani przewodnicząca! W odniesieniu do niezmiernie obszernego i tragicznie aktualnego problemu, który omawiamy chciałbym skupić się na pojedynczym pytaniu: czy istnieje prawicowa lub lewicowa odpowiedź na rozpatrywany problem? Czy istnieje prawicowa lub lewicowa droga wyjścia z kryzysu? Wiele osób odpowie, a nawet niektórzy z nas powiedzieli to już dzisiaj, że nie ma tu miejsca na takie podziały - że wszyscy tu obecni muszą się zgodzić w tych kwestiach, które mają charakter techniczny i ekonomiczny.
Pomijając fakt, że takie wypowiedzi padają prawie zawsze na prawicy, chciałbym powiedzieć, że tutaj linie podziału są bardzo wyraźne - i pokazali to twórcy obu sprawozdań. Jaki jest punkt widzenia lewicy? Lewica uważa, że rynek nie może we wszystkich dziedzinach prowadzić samoregulacji i niezbędne są regulacje ze strony władz państwowych - przez regulacje należy także rozumieć wprowadzanie zakazów. Czemu nie mielibyśmy zastanowić się na wnioskami zawartymi uprzednio w sprawozdaniu posła Katiforisa, według których: agencje ratingowe powinny jedynie dostarczać ratingi, a wszelkie pozostałe formy działalności powinny być im zakazane; rola przejrzystości jest ważna, nie dla rynków, ale dla obywateli? W tym miejscu należy pomyśleć, że fundusze emerytalne muszą być objęte specjalnym nadzorem.
I na zakończenie dodam, że bardzo ważnym elementem działania jest przeprowadzanie interwencji państwa w odpowiednim momencie, co pozwoli uniknąć kryzysu, a nie na samym końcu, jak to ma miejsce obecnie w Ameryce, kiedy płacą za nią obywatele amerykańscy.
Manuel António dos Santos
(PT) Pani przewodnicząca! Całym sercem zgadzam się z wcześniejszymi wypowiedziami, dotyczącymi szansy, jaką otrzymaliśmy dzięki świetnemu sprawozdaniu pana posła Poula Rasmussena. Rzekłbym jednak, że przedmiotowe sprawozdanie byłoby jeszcze bardziej trafne, gdyby istniała polityczna możliwość przedstawienia go sześć lat temu - i wydaje mi się, że Poul się ze mną zgodzi. Sześć lat temu niektórzy z nas próbowali w Parlamencie Europejskim poruszyć kwestię regulacji funduszy hedgingowych, ale większość złożona z Liberałów i przedstawicieli PPE systematycznie powstrzymywała Socjalistów przed uwzględnieniem tego tematu w różnych debatach.
Obecnie przechodzimy kryzys, kryzys strukturalny jak określił go komisarz Almunia, kryzys, który nie wiadomo jak i kiedy się zakończy. Kryzys, którego nie możemy zignorować. Nie możemy przyjąć postawy, jaką przyjął komisarz McCreevy, musimy - i chcę wierzyć, że Komisja jest na takie działanie przygotowana, pamiętając uwagi komisarza Almunii - musimy przyjąć postawę pro-aktywną i porzucić model finansowego zarządzania służący przez ostatnie lata do regulacji gospodarki europejskiej i światowej. Takie były propozycje przedstawione przez Poula w sprawozdaniu i obowiązkiem Komisji jest - podkreślam, obowiązkiem - sprawdzenie tych propozycji i dokładne ich zastosowanie.
Mia De Vits
(NL) Pani przewodnicząca! Ludzie martwią się przyszłym losem swoich oszczędności, ale to akurat zdaje się nie niepokoić pana komisarza. Robotników zachęcono do wybrania pozaustawowych emerytur, które miały być rzekomo bezpieczniejsze niż emerytury państwowe; ich pieniądze znajdują się w tej chwili w rękach tych funduszy emerytalnych, ale robotnicy nie mają już żadnej pewności na przyszłość.
Bieżące wydarzenia są niepowodzeniem dla tych, którzy wierzą w niepohamowane siły wolnego rynku. Pan komisarz wierzy właśnie w wolny rynek. W ubiegłym roku, tu w Izbie powiedział, że na tyle, na ile można przewidywać rozwój wypadków, nie należy wprowadzać zbyt rozległych regulacji. To samo powtarza nam dziś. Cóż, nigdy nie jest za późno, zawsze może zmienić zdanie. Ostatecznie jakie dalsze działania zapobiegawcza, jego zdaniem, należałoby podjąć? Konsekwencje braku działania podjętego we właściwym momencie, będą odczuwalne przez wiele lat. Zapobieganie jest lepsze niż leczenie.
John Purvis
Pani przewodnicząca! Wygląda na to, że nowym demonem, pan komisarz chyba się z tym zgodzi, jest procedura krótkiej sprzedaży. Zwracam się z wnioskiem do Komisji, by zleciła badanie, w którym na przykładzie grupy HBOS porównamy zakres procesu krótkiej sprzedaży ze sprzedażą prowadzoną przez inwestorów długoterminowych - fundusze emerytalne, firmy ubezpieczeniowe, inwestorów prywatnych i ich menadżerów funduszy - oraz ze zwykłym wycofywaniem depozytów przez przerażonych klientów banków i inne banki. Sugeruję, że zanim wyciągniemy wnioski, kolejne prawdopodobnie błędne wnioski, musimy mieć twarde dowody.
Pan poseł Rasmussen w swoim sprawozdaniu, do którego nawiasem mówiąc nasz grupa wniosła całkiem duży wkład, wykorzystał przykład HBOS i Northern Rock, by udowodnić konieczność wprowadzenia większego zakresu regulacji. Tylko, że HBOS i Northern Rock to banki, a nie fundusze hedgingowe lub podmioty niepublicznego rynku kapitałowego i w związku z tym podlegają w pełnej surowości istniejącemu systemowi regulacji działalności banków, w tym statutowym wymogom kapitałowym. Czyż to nie ironia, że kryzys pojawił się i rozwinął w części sektora finansowego podlegającej rzekomo największej regulacji? Dni ustawy Sarbanes-Oxley są chyba policzone!
Victor Boştinaru
(RO) Czasami wszyscy, a zwłaszcza my politycy, dajemy się złapać w pułapkę dogmatyzmu, co prowadzi do katastrofalnych skutków. Jeszcze kilka lat temu zwolennikom liberalizmu, w szczególności neoliberalizmu, wydarzenia ostatnich dni z Waszyngtonu nie wydawałyby się możliwe. Na podstawie swojej doktryny odrzuciliby taką możliwość, a jednak stało się inaczej. Dziś ze względu na globalizację konsekwencje pojawiają się szybko i dotykają każdego kraju i każdej gospodarki. Ze sprawozdania posła Rasmussena wynika, że UE musi zacząć działać i jestem przekonany, że Komisja Europejska, w wyniku głosowania Parlamentu Europejskiego, zostanie poproszona o zajęcie się problemem, który wpływa nie tylko na życie garstki osób, ale całej ludności Unii Europejskiej. I mam nadzieję, że Komisja sprosta temu zadaniu.
Margarita Starkevičiūt
Pani przewodnicząca! Jakiś czas temu uczestniczyliśmy w gorącej dyskusji dotyczącej banków inwestycyjnych. Teraz banki inwestycyjne zniknęły z rynku i jesteśmy zadowoleni z aktualnych zasad obowiązujących w sektorze bankowym. Podobnie ma się sytuacja z funduszami hedgingowymi. W obecnej sytuacji działalność funduszy hedgingowych nie jest już zrównoważona. Moim zdaniem potrzebujemy stworzyć identyczne zasady dla wszystkich funduszy inwestycyjnych, zamiast określonych zasad obowiązujących wyłącznie fundusze hedgingowe. Panie pośle Rasmussen, wprowadzenie takich zasad jedynie zahamuje proces restrukturyzacji sektora finansowego, a straty będą narastać. Oznacza to, że ostatecznie, nie będzie pan już mógł chronić zwykłych obywateli, o których ochronie pan wspomina.
Charlie McCreevy
Komisarz. - Pani przewodnicząca! Jeden z ostatnich mówców zasugerował na poparcie swojej argumentacji, że ludzie nie powinni być zaślepieni swoim własnym dogmatyzmem. Choć jestem pewien, że nie chciał, bym wykorzystał to przeciwko niemu.
Niebezpieczeństwo związane z tą szczególną debatą polega na tym, by spróbować znaleźć wyważone rozwiązanie naszych obecnych problemów. Ogólnie całe sprawozdanie, do którego wprowadzono wiele poprawek w porównaniu z początkową propozycją posła Rasmussena, należy moim zdaniem traktować jako próbę przyjęcia wyważonego podejścia do całego tematu. Ale wielu z współuczestników dzisiejszej debaty w Izbie opowiada się za podejściem niewyważonym, co nie odzwierciedla przesłania zawartego w sprawozdaniu.
Niektórzy - a szczególnie wielu mówców opowiadających się po jednej ze stron dyskusji - postrzegają aktualne zamieszanie finansowe i niewątpliwie związane z tym trudności, jako świetną okazję do wyeliminowania wszystkich podmiotów przy użyciu regulacji. Przyjęcie niewyważonego podejścia do tej kwestii oznaczać będzie ogromne zagrożenie dla sytuacji na szczeblu krajowym, ale także w szczególności na szczeblu europejskim.
Sądzę, iż pan poseł Purvis słusznie zauważył, że w sytuacji obecnego kryzysu finansowego na wyjątkową ironię zakrawa to, że właśnie sektor objęty największymi regulacjami, a krócej mówiąc banki, ściągnął na siebie i na nas poważne trudności i że nie działalność podmiotów niepublicznego rynku kapitałowego lub funduszy hedgingowych spowodowała problemy. W rzeczywistości wiele tego typu podmiotów odniosło poważne straty w wyniku wydarzeń, które miały miejsce w innych obszarach.
Niewątpliwie uwzględnię uwagę pana posła Purvisa, że należy przyjrzeć się sposobowi, w jaki zakres procesu krótkiej sprzedaży mógł przyczynić się do upadku niektórych spośród tych instytucji i porównać to z ewentualnym wpływem długoterminowych wyprzedaży dokonywanych przez inwestorów długoterminowych. Podejrzewam, że pan poseł Purvis zna odpowiedź prawie tak dobrze, jak ja. A mianowicie, że w przypadku dwóch firm, o których wspominał w swoim wystąpieniu, to nie podmioty zajmujące się krótką sprzedażą zostaną uznane za przyczynę problemów w tym obszarze: przyczyną byli inwestorzy długoterminowi prawidłowo wyzbywający się pozycji długoterminowych, gdyż mieli przeczucie, że określona instytucja nie była oparta na stabilnej podstawie finansowej.
Ale tak czy inaczej, moim zdaniem sprawozdania posłów Rasmussena i Lehne w formie, którą nam zaprezentowano, są rzetelną próbą przyjrzenia się w sposób wyważony tym konkretnym obszarom. I jestem gotowy to zrobić. Przez wiele miesięcy - teraz już przez blisko rok - zapowiadałem, że mam zamiar podjąć działania w odniesieniu do agencji ratingowych. Procedurę rozpocząłem już na przełomie listopada i grudnia ubiegłego roku, pisząc do CESR i zadając liczne pytania. Nareszcie w tym roku otrzymałem odpowiedzi zarówno od CESR, ESME, a także innych organów. I dzięki otrzymaniu tych wszystkich informacji, przed upływem kilku najbliższych miesięcy przedstawię wniosek do rozpatrzenia przez Parlament i Radę. Odniesienia do działalności agencji ratingowych zostały ujęte zwłaszcza w sprawozdaniu posła Rasmussena.
Także od ponad roku czyniłem starania, by nadać pojęciu kolegium organów nadzoru pozory porządku oraz stworzyć lepszy system regulacji dla transgranicznych instytucji finansowych.
Każdy, kto śledził przebieg przedmiotowej debaty ma świadomość, że państwa członkowskie nie osiągnęły powszechnego porozumienia, ani nawet zbliżonego stanowiska. Propozycja, którą obecnie zajmuje się w Komisji ECON poseł sprawozdawca Peter Skinner, a mianowicie dyrektywa Wypłacalność II oraz zaproponowane przez mnie rozwiązania dotyczące transgranicznego nadzoru firm ubezpieczeniowych, a także znaczące wsparcie nadzoru spotkały się z silną opozycją ze strony licznej grupy państw członkowskich i licznej grupy parlamentarzystów tej Izby, którzy wywierają wpływ na poglądy organów nadzoru i swoich własnych państw. I nawet jeśli ogólnie w Izbie brzmią nawoływania do stworzenia lepszego nadzoru transgranicznego, to poszczególni posłowie pytani, co ich zdaniem powinienem zrobić, by uzyskać bardziej spójne podejście do zagadnienia nadzoru transgranicznego, wycofują się i reprezentują swój krajowy punkt widzenia.
Zatem w trakcie tej szczególnej debaty, a także we wszystkich kolejnych, zdobądźmy się na odrobinę szczerości.
W dziedzinie objętej przepisami dyrektywy w sprawie wymogów kapitałowych, jak wiedzą osoby zajmujące się tą kwestią w ramach Komisji ECON, od czasu przyjęcia dyrektywy w sprawie wymogów kapitałowych istniało kilka obszarów nie objętych dyrektywą, co do których mówiliśmy, że zostaną uwzględnione w zmienionej dyrektywie w sprawie wymogów kapitałowych jesienią 2008 roku. Było to dobrze ponad rok temu, dokładnie osiemnaście miesięcy temu.
Następnie rozbudowaliśmy ten zakres, dodając w szczególności inne obszary, takie jak nadzór transgraniczny nad grupami finansowymi, co do których nareszcie kilka miesięcy temu otrzymaliśmy od Rady ECOFIN pewne konkluzje i zasygnalizowałem już swoje zamiary odnośnie do postępowania w kwestii modelu "udzielasz i uciekasz”. Daleka droga dzieli nas od tego, co sygnalizowałem jako zamiary - rzeczy, które chcę zrobić - i przedstawiłem kilka propozycji; znalazło to odzwierciedlenie w sprawozdaniu pana posła Rasmussena, którego założenia pod tym szczególnym względem są mniej więcej identyczne z moimi. Ale powiem państwu, zanim temat trafi przed stosowną komisję: posłowie do Parlamentu Europejskiego - jeśli forma, z jaką mieliśmy do czynienia w przeszłości jest w jakiejś mierze reprezentatywna - będą w wielu wypadkach reprezentować punkt widzenia swoich państw członkowskich, co jest w dużej mierze niezgodne z moimi propozycjami.
Wartość teorii można jedynie sprawdzić w praktyce. Nie ma sensu popieranie sprawozdania pana posła Rasmussena w tym zakresie, skoro z drugiej strony, kiedy określone kwestie w formie propozycji zostaną przedstawione Parlamentowi - a mam zamiar przedstawić wnioski w najbliższych miesiącach, o czym zresztą wspominałem już kilka miesięcy temu - posłowie przyjmą stanowiska zgodne z krajowymi wytycznymi, reprezentując punkt widzenia niektórych firm z systemu bankowego swojej ojczyzny i niektóre punkty widzenia rządów poszczególnych państw członkowskich. Raczej niekoniecznie będzie to dobry pomysł.
Jeszcze raz apeluję o pewnego rodzaju racjonalne podejście, a przynajmniej jakąś zgodność. Bardzo szanuję opinie osób, które pozostają konsekwentne w swoich przekonaniach: osób, które mówią "nie sądzę, by to był szczególnie dobry pomysł” i postępują zgodnie z tym stwierdzeniem, powtarzając to samo tutaj, w Parlamencie i na posiedzeniach komisji i cały czas pozostają wierni temu samemu stanowisku.
Ale ciężko przychodzi mi zaakceptowanie postawy osób, które na ogół udzielają poparcia w niektórych omawianych dziedzinach, a następnie, gdy dochodzi do rozpatrzenia konkretnego wniosku, wycofują się i w mniejszym lub większym stopniu reprezentują stanowisko swojego państwa lub stanowiska instytucji z danego państwa członkowskiego.
Cóż, to szczególne miasto jest prawdopodobnie kwaterą główną światowego sektora lobbingowego. Od wielu lat dochodzą mnie informacje, według których liczba lobbystów jest raz większa tutaj, a raz na Kapitolu, w Waszyngtonie. W każdym bądź razie te różnice między nimi są niewielkie.
Zatem będę bardzo ciekawy, czy kiedy niektóre z proponowanych przeze mnie pomysłów, o których wspominałem od pewnego czasu i które obecnie stały się już własnością publiczną (przeprowadzono konsultacje w tym zakresie, wysłano dokumenty i wszyscy znają niektóre z tych propozycji w dziedzinach, o których była mowa) - kiedy wkrótce te propozycje zostaną przedstawione posłom do Parlamentu Europejskiego - czy wtedy, gdy dojdzie do konkretów, wszyscy posłowie, którzy tak głośno nawoływali do wprowadzenia zmian w szerszym zakresie, dokończą co zaczęli i wesprą to, co zostało powiedziane.
Zwróciliśmy uwagę na punkty przestawione w sprawozdaniach obu posłów: Rasmussena i Lehne. Jak już obiecywałem we wcześniejszych wypowiedziach, odniesiemy się do nich bardziej szczegółowo w szerszym kontekście, zgodnie z postanowieniami umowy ramowej. Pan poseł Rasmussen pytał mnie czy zrobimy to przed końcem bieżącego roku - wydaje mi się, że kilka miesięcy temu wyraził nadzieję, że będziemy mogli zareagować przed końcem roku - i wtedy obiecałem mu, że będziemy mogli zareagować.
Ale nawiązując do wypowiedzi posła, który mówił, że nikt nie powinien być zaślepiony przez własny dogmatyzm, wydaje mi się, że mógł chyba mówić o oponentach w tej debacie. Proszę zatem posłów po tej stronie Izby, by także nie dali się zaślepić swojemu dogmatyzmowi.
Poul Nyrup Rasmussen
sprawozdawca. - Pani przewodnicząca! Chciałbym podziękować swoim koleżankom i kolegom, a także panu komisarzowi za tę debatę.
Jeszcze zanim zakończę debatę, jeżeli chodzi o moje zdanie na temat sprawozdania, chciałbym powiedzieć mojemu koledze, posłowi Purvisowi, że rzeczywiście banki podlegają regulacji, ale te produkty, które przyczyniły się do powstania naszych aktualnych problemów, regulacji nie podlegają. I regulacji nie podlegał także fakt, że mogliśmy odkładać tak duże kwoty z zestawienia bilansowego, jak w rzeczywistości odkładaliśmy. Zatem panie pośle Purvis odpowiedź jest następująca: potrzebujemy lepszych uregulowań prawnych i potrzebujemy także regulacji dotyczących produktów.
By uniknąć wszelkich nieporozumień, chciałbym powiedzieć pani poseł Starkevičiūtė, że nie chodzi mi o nakładanie regulacji na podmiot, ale na jego postępowanie. Wiemy, że w rzeczywistości fundusze hedgingowe i podmioty niepublicznego rynku kapitałowego często zmieniają swoją konstrukcję prawną i mamy na to wiele przykładów - banki inwestycyjne osobiście podejmowały działania podmiotów niepublicznego rynku kapitałowego. Zatem musimy zmienić ich sposób postępowania i to jest właśnie sedno przedmiotowego sprawozdania.
Pragnę powiedzieć panu komisarzowi McCreevy'emu, że jest jedna podstawowa rzecz - i nie ma nic wspólnego z dogmatyzmem i temu podobnymi sprawami - na którą chcę zwrócić pana uwagę, a mianowicie chodzi o to, że w pierwszym akapicie naszego sprawozdania podkreśliliśmy, co następuje: regulacje muszą objąć wszystkie podmioty rynku finansowego. Po raz pierwszy w historii prawodawstwa Unii Europejskiej podstawowym przesłaniem twórców sprawozdania jest chęć stworzenia wspólnego systemu całkowitej regulacji zbudowanej na filozofii wyrównanych szans, systemu, który nie pomija nikogo, a jego specyficzne przepisy regulacyjne dotyczą wszystkich podmiotów na rynku finansowym. W treści sprawozdania wyraźnie dodano: "w tym funduszy hedgingowych i niepublicznego rynku kapitałowego”. Zatem, panie komisarzu, niech pan i reszta posłów w Parlamencie Europejskim powie mi: tak, zgadzam się z panem, ale nie w przypadku funduszy hedgingowych lub niepublicznego rynku kapitałowego. O czym my tutaj rozmawiamy? Od trzech lat prowadzimy z panem dyskusję odnośnie do tego, czy niepubliczny rynek kapitałowy lub fundusze hedgingowe powinny być objęte regulacjami, czy też nie. Przed nadejściem kryzysu finansowego mówił pan, że nie ma takiej konieczności, twierdził pan, że nadają się one do przeprowadzania regulacji bardziej niż którykolwiek z rządów, więc pozwólmy im wykonywać swoje zadanie. Dziś mówi pan, że nie mają udziału w wywołaniu kryzysu finansowego, więc nie będziemy interweniować w kwestii wprowadzenia regulacji funduszy hedgingowych i niepublicznego rynku kapitałowego.
Panie komisarzu, mówił pan tu w Parlamencie Europejskim o działaniach lobbingowych. Mogę potwierdzić, że tu na tej sali, każdego dnia i nocy, zawsze obecnych jest wiele funduszy hedgingowych, organizacji zajmujących się lobbingiem i organizacji niepublicznego rynku kapitałowego. Ale moim zdaniem ta Izba musi teraz nalegać, by Komisja - czyli pan, panie komisarzu - przed końcem roku zaproponowała całkowitą regulację; tak wygląda pierwszy akapit sprawozdania, którego treść dotyczy wszystkich podmiotów rynku finansowego.
(Oklaski)
Klaus-Heiner Lehne
sprawozdawca. - (DE) Pani przewodnicząca, panie i panowie! Przejrzystość działań funduszy hedgingowych jest tak wielka, że hojnie uposażone agencje ratingowe, jeszcze hojniej uposażone zarządy banków i ubogo uposażone organy regulacyjne straciły kontrolę nad przebiegiem wydarzeń. O takiej właśnie przejrzystości mowa! Konieczność podjęcia przez nas działań jest oczywista i nie wymaga dalszego uzasadnienia.
Panie komisarzu, odniósł się pan do kwestii stanowiska w zakresie podmiotów zajmujących się krótką sprzedażą. I nie chodzi o to, czy te podmioty ostatecznie poniosą straty. Chodzi raczej o to, jakie mechanizmy uruchomiły i jakie szkody to mogło spowodować. Tak naprawdę chodzi o wpływ ich działań na innych. I w rzeczywistości to jest właśnie powód, dla którego zareagowały organy nadzoru w wielu krajach.
Jak różni posłowie wspominali, mówimy tu o sytuacji zwykłych obywateli, emerytów i podatników. Muszę raz jeszcze podkreślić, że straty trafiają do budżetu państwa i to nie jest słuszne postępowanie.
W swoim sprawozdaniu, podobnie jak pan poseł Rasmussen, przedstawiłem dużą ilość bardzo szczegółowych wniosków. W moim przypadku głównie dotyczą one prawa spółek. Sporządzenie i wdrożenie wniosków dotyczących tych kwestii jest stosunkowo łatwe. Krótko mówiąc, jedyną rzeczą, którą należy zrobić jest uzupełnienie istniejących zasad. I w żadnym wypadku nie jest to kwestia dyskryminowania takich czy innych funduszy hedgingowych.
Obecnie w Europie mamy do czynienia z sytuacją, - i nikt tego nie kwestionuje - w której alternatywne instrumenty finansowe podlegają regulacji prawa krajowego, ale w niektórych przypadkach ich regulacja przebiega różnie. Włączenie wszystkich instrumentów w jeden europejski rynek finansowy i poddanie ich jednolitej regulacji wydaje się rozsądne. Moim zdaniem tworzenie kolejnych sprawozdań specjalistycznych teraz, kiedy dyskusja na ten temat trwa - jak wspomniał pan poseł Rasmussen - od trzech lat, kiedy w tej Izbie sporządziliśmy już sprawozdania specjalistyczne, kiedy nawet Komisja zajmowała się tą kwestią i przeprowadzaliśmy już wysłuchania, nie ma najmniejszego sensu i oznacza jedynie stratę czasu. Naprawdę konieczne jest zastosowanie rzeczywistych, praktycznych środków. Obecna sytuacja wymaga działania.
Pozwolę sobie na jeszcze jedną uwagę odnośnie do środków rządowych. W zupełności się z panem zgadzam. Są nam one potrzebne, a w dłuższej perspektywie będą nam także potrzebne środki rządowe z innych państw, państw spoza UE, ponieważ w innym wypadku prawdopodobnie długofalowo niemożliwe będzie finansowanie wydatków na infrastrukturę w Europie. W tej kwestii, mimo że nie jest bezpośrednio połączona z omawianym dziś tematem, ma pan z pewnością wsparcie także Komisji Prawnej. Zawsze wspieraliśmy inicjatywy podejmowane przez Komisję w tej dziedzinie i nadal będziemy to robić.
Przewodnicząca
Debata została zamknięta
Głosowanie odbędzie się jutro.
Oświadczenia pisemne (art.142 Regulaminu)
Corina Creţu  
na piśmie. - (RO) Nie podlega debacie stwierdzenie, że brak przejrzystości w odniesieniu do funduszy hedgingowych i funduszy niepublicznego rynku kapitałowego doprowadził do wybuchu obecnego kryzysu ekonomicznego. To tylko jeden z elementów, które doprowadziły, wraz z innymi zdarzeniami, do aktualnego braku możliwości dokładnej oceny bilansu zadłużenia i pożyczek wielu instytucji finansowych. Przez wiele lat te instytucje finansowe niszczyły gospodarki i przeprowadzały agresywne przejęcia firm, ignorując nie tylko średnio- i długookresowe konsekwencje swojego postępowania, ale także konsekwencje społeczne. Skuszone jedynie perspektywą szybkiego zysku, aranżowały rozpad i sprzedaż całych firm, zakłócając rytm krajowej gospodarki i bawiąc się rynkami monetarnymi, zupełnie nie szanując przejrzystości i obowiązujących zasad. Tego typu fundusze muszą podlegać regulacjom, to jest zupełnie oczywiste, oraz należy wprowadzić właściwy poziom przejrzystości. Takie działania są konieczne nie tylko ze względu na stabilność, dobrą kondycję i właściwe funkcjonowanie rynków finansowych, ale także by zmniejszyć ryzyko zagrażające tym rynkom finansowym, które znajdują się na wczesnym etapie rozwoju, w krajach rozwijających się, w których w związku z tym brakuje stabilności. Obecny kryzys dowiódł, jak niebezpieczne są konsekwencje leseferyzmu i jak ważne jest zapewnienie w przyszłości przejrzystości działań finansowych.
Daniel Dăianu  
na piśmie. - (RO) Chciałbym pochwalić sprawozdawcę za jego wytrwałość w drążeniu tematu, przy tak twardej opozycji ze stron reprezentujących różne żywotne interesy. U podstaw pogłębiającego się kryzysu finansowego leżą przyczyny strukturalne, którą są powiązane z ogromną nadmierną ekspansją finansowych transakcji na przestrzeni ostatniej dekady, która opierała się na wadliwym procesie sekurytyzacji, lekkomyślnym podejmowaniu ryzyka, zaniechaniu należytej staranności i braku zrozumienia istoty ryzyka systemowego. Problem w szczególności związany z funduszami hedgingowymi polega na tym, że przyczyniają się one do zwiększenia ryzyka systemowego. Stwierdzenie, że chodzi tu o pieniądze inwestorów to zaledwie liźnięcie tematu. Na zwiększenie poziomu przestrzelenia w prognozach wpływ ma bardzo duże działanie efektu dźwigni finansowej i koncentrowanie się na krótkookresowych zyskach. Co gorsza, jednak, spekulacyjny charakter takich działań przyczynia się do zachwiania stabilności i może zniszczyć stabilność finansową, co zostało jasno wykazane poprzez aktualny kryzys. Włączenie działalności funduszy hedgingowych (i funduszy niepublicznego rynku kapitałowego) do grupy podmiotów finansowych podlegających regulacjom, jest uzasadnione. Działanie dźwigni finansowej nie może w ogóle nie podlegać żadnym ograniczeniom. Ponadto fundusze hedgingowe powinny przekazywać organom regulacyjnym i organom nadzoru pełny pakiet informacji odnośnie do przeprowadzanych transakcji.
