2. Guantánamo: nakend besluit inzake de doodstraf (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over zes ontwerpresoluties over Guantánamo: nakend besluit inzake de doodstraf.
Charles Tannock
auteur. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, de ECR-fractie is van mening dat de doodstraf een kwestie is van ieders persoonlijk geweten hier in dit Parlement. Hoewel we achter het gemeenschappelijk standpunt van de EU staan, te weten geen doodstraf ongeacht de omstandigheden, blijft het een feit dat vele miljoenen Europese burgers - onze kiezers - er nog altijd voorstander van zijn.
Verder verwijst deze resolutie naar de mogelijke voltrekking van de doodstraf op een aantal van de meest gevaarlijke terroristen ter wereld, die hun handen er niet voor om draaiden om plannen te smeden voor moord op duizenden onschuldige burgers. Toen ik deze resolutie las, moest ik denken aan mijn eigen kiezers die zes jaar geleden genadeloos door terroristen die zich hadden laten inspireren door Al-Qa'ida, in Londen werden opgeblazen. De strijd tegen het wereldwijde moslimterrorisme is een asymmetrische oorlog met niet tevoren te overziene resultaten en ongeëvenaarde gevolgen, wat dringend om nieuwe internationale jurisprudentie vraagt om daar iets aan te doen.
Het gevangenenkamp Guantánamo Bay vormt een afspiegeling van deze tragische situatie. Het is tevens een weerspiegeling van het feit dat de Verenigde Staten een onevenredig deel van de lasten van de wereldwijde oorlog tegen de terreur op hun schouders dragen. Uiteraard dienen alle dergelijke rechtszaken door de Amerikaanse autoriteiten - per slot van rekening vertegenwoordigers van een democratisch land dat onze gezamenlijke waarden deelt - eerlijk te verlopen met alle juridische waarborgen voor een eerlijk proces van dien, het allerliefst door burgerlijke rechtbanken.
Ana Gomes
auteur. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, Europa is faliekant tegen de doodstraf. Het dient te worden afgeschaft en de EU, met name de Hoge vertegenwoordiger en het aankomende Poolse voorzitterschap, alsook alle Europese lidstaten, dienen de VS op te roepen om in de eerste rechtszaak tegen een gevangene van Guantánamo voor de militaire commissie de doodstraf niet als strafoptie op te nemen. De zaak tegen de Saoedische burger Abd al-Rahim al-Nashiri dient de toon te zetten.
Het zou niet alleen een ernstige smet zijn op het Amerikaanse mensenrechtenblazoen als ze hem de doodstraf zouden geven, maar ook zou het totaal contraproductief werken in de strijd tegen terrorisme. President Obama heeft beloofd de schandelijke erfenis van president Bush die er geen been in zag om in naam van de nationale veiligheid het internationaal recht met voeten te treden, uit te wissen. President Obama heeft de belofte om Guantánamo te sluiten nog niet ingelost, iets waar de Europese lidstatenhem meer hadden kunnen en moeten ondersteunen. Maar het Congres moet ook helpen en druk op hem uitoefenen om het besluit om het systeem van militaire commissies nieuw leven in te blazen, terug te draaien. Het biedt namelijk geen enkele garantie op een eerlijk proces. Ook het besluit om de gedetineerden waartegen geen tenlastelegging is gedaan tot in het oneindige vast te houden, moet hij terugdraaien
De moet hier heel duidelijk in zijn: ofwel tenlastelegging, ofwel vrijlating. De heer Abd al-Rahim al-Nashiri is nu al negen jaar in de Verenigde Staten in voorarrest en hij zegt in het geheim te zijn vastgehouden door de CIA in een geheim detentiecentrum in Polen. Het aanstaande Poolse voorzitterschap van de EU heeft daarom nu de buitengewone verantwoordelijkheid om een man die is blootgesteld aan marteling, wederrechtelijke detentie en die nu een oneerlijk proces tegenover een militaire rechtbank over het hoofd hangt, rechtvaardigheid geven. Het is tijd om de zaken recht te zetten, zowel in de Verenigde Staten als in Europa.
(Spreker verklaart zich bereid een "blauwe kaart”-vraag krachtens artikel 149, lid 8 van het Reglement te beantwoorden)
Filip Kaczmarek
(PL) Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag een vraag stellen. Waar heeft mevrouw Gomes de informatie over geheime gevangenissen in Polen vandaan? In Polen wordt deze zaak op dit moment onderzocht en tot nu toe is er geen enkel bewijs gevonden voor het bestaan van dergelijke gevangenissen. Het kan best zijn dat ze hebben bestaan, maar daar is geen bewijs voor en daarom wil ik graag weten uit welke bron deze informatie afkomstig is.
Ana Gomes
auteur. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, dit Parlement heeft een onderzoek uitgevoerd naar de zogeheten uitleveringsprogramma en is afgereisd naar Polen en nog twee andere landen, waaronder Roemenië, waar er geheime gevangenissen zouden staan. We weten dat er iets gevonden is in Litouwen waarna er daar een parlementair onderzoek is geopend.
Van het aankomende Poolse voorzitterschap verwachten we niet minder dan een gedegen onderzoek om de waarheid ten aanzien van deze uiterst ernstige beschuldigingen boven water te krijgen.
Marie-Christine Vergiat
auteur. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links heeft besloten zich niet aan te sluiten bij deze resolutie over Guantánamo. We verwerpen de inhoud niet, maar we vinden de resolutie te voorzichtig. Persoonlijk betreur ik ook de manier waarop we aan de uitwerking van deze resolutie hebben gewerkt.
Wat een omhaal van woorden gebruiken we om de schendingen van de mensenrechten door een land dat zich als de grootste democratie ter wereld beschouwt te veroordelen, een land dat nog steeds de doodstraf hanteert en waarvan Guantánamo de wereld laat zien welke schendingen van de mensenrechten en het internationaal recht worden begaan in naam van de strijd tegen het terrorisme.
Er worden op dit stukje Cubaans grondgebied al bijna tien jaar lang mannen gedetineerd, met als enige doel om de Amerikaanse rechterlijke bevoegdheden te omzeilen, en terwijl er voor sommigen van hen geen enkel bewijs bestaat. Er is in het geval van deze mannen sprake van willekeurige detentie. Erger nog, veel van hen zijn gemarteld, ook op Europees grondgebied, namelijk in Roemenië, Letland en Polen. Dat mogen we echter niet zeggen. We kunnen de hele wereld de les lezen op het gebied van mensenrechten, maar we zijn niet in staat om die rechten op ons eigen grondgebied te laten eerbiedigen.
We mogen er zelfs vandaag, in deze resolutie, niet over spreken! Ik betreur dat ten zeerste en ik denk niet dat we op deze manier de eerbiediging van de mensenrechten in de wereld vooruit zullen helpen.
Ja, we moeten het doodvonnis van de heer Abd al-Rahim al-Nashiri en vele anderen voorkomen, maar we hadden de positie van de Verenigde Staten op dit terrein sterker kunnen veroordelen, ook door ten minste de gewijzigde houding van president Obama, met name voor wat betreft de militaire rechtbanken, te betreuren.
(Spreekster verklaart zich bereid een "blauwe kaart"vraag krachtens artikel 149, lid 8 van het Reglement te beantwoorden)
Cristian Dan Preda
auteur. - (RO) Mijnheer de Voorzitter, ik heb een vraag voor mevrouw Vergiat. Jammer genoeg kan ik hem niet ook aan mevrouw Gomes stellen. In verband met deze beschuldigingen tegen Roemenië, net als die van mevrouw Gomes tegen Polen; denkt mevrouw Vergiat dat die helpen in de zaak van al-Nashiri? Op welke wijze helpt een verwijzing naar die beschuldigingen ons bij het zoeken naar hoe we de doodstraf kunnen voorkomen? Of gaat onze resolutie niet over de doodstraf maar, op de een of andere manier, over deze beschuldigingen?
Marie-Christine Vergiat
auteur. - (FR) Mijnheer Preda, wij waren beiden bij dezelfde vergadering, maar wij hebben niet dezelfde opvatting over die donderdagmiddagsessies. Ik wil niet met twee maten meten op het gebied van mensenrechten. Voor sommige landen overdrijven we en doen we radicale uitspraken, en voor andere landen bekijken we, nogal willekeurig, alleen bepaalde situaties. Die vergadering, waarin deze resolutie werd voorbereid, was in dat opzicht een farce en daarom heb ik de vergadering verlaten.
(Spreekster verklaart zich bereid een "blauwe kaart"vraag krachtens artikel 149, lid 8 van het Reglement te beantwoorden)
Charles Tannock
(EN) Mijnheer de Voorzitter, ik zou mevrouw Vergiat willen vragen of haar haat niet toevallig gericht is tegen de Verenigde Staten van Amerika in hun oorlog tegen de terreur en niet tegen de doodstraf als zodanig. Ik heb haar fractie namelijk nooit een veroordeling horen uitspreken tegen de executie van mensen in plaatsen als Cuba, of zelfs China, waar het helaas gemeengoed is.
Marie-Christine Vergiat
auteur. - (FR) Mijnheer Tannock, ik verwijs u naar mijn verklaringen over Cuba. Ik heb gezegd dat ik schendingen van de mensenrechten overal ter wereld veroordeel, in Cuba en elders.
U hoeft me niet de les te lezen op dit gebied. Ik verdedig geen christenen tegen moslims. Ik verdedig alle mensen in deze wereld, zodat zij vrij en gelijkwaardig kunnen leven, allemaal!
Cristian Dan Preda
Mijnheer de Voorzitter, ik stel voor dat we ons specifiek richten op de zaak al-Nashiri. Bij de zaak voor de militaire rechtbank zal mogelijk de doodstraf worden uitgesproken tegen Abd al-Rahim al-Nashiri. Ik wil u eraan herinneren, net als de heer Tannock zojuist, dat al-Nashiri is beschuldigd van zeer ernstige misdrijven waaronder betrokkenheid bij de aanval op een Amerikaans vliegdekschip en de olietanker MV Limburg. Vanwege ons principieel verzet tegen de doodstraf moeten we de Amerikaanse autoriteiten vragen niet de doodstraf uit te spreken.
Daarbij wil ik zeggen dat de Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) een sterke trans-Atlantische relatie altijd als een prioriteit heeft beschouwd, gebaseerd op de mensenrechten en op de overtuiging dat we een aantal gedeelde waarden hebben. We zijn het in dit Parlement allemaal eens dat we terrorisme categorisch af moeten wijzen en onze steun moeten uitspreken voor de slachtoffers van deze aanvallen. Ik betreur het echter, dat een democratie als de Verenigde Staten en de dictaturen die mevrouw Vergiat verdedigt expliciet of impliciet op een hoop worden geveegd.
(Spreker verklaart zich bereid een "blauwe kaart”-vraag krachtens artikel 149, lid 8 van het Reglement te beantwoorden)
Ana Gomes
auteur. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik zou de heer Preda willen vragen wat hij te zeggen heeft op het feit dat talloze collega's, waaronder ikzelf, de heer Thomas Hammarberg, de mensenrechtencommissaris van de Raad van Europa hier vanmorgen in dit Parlement luid en duidelijk hebben horen zeggen - in antwoord op een vraag hieromtrent - dat hij inderdaad aanwijzingen heeft dat de ernstige verdenkingen op het bestaan van geheime detentiecentra in Polen, Litouwer en Roemenië waar zijn en dat hij verwacht dat de onderzoekingen worden voortgezet.
Ik wil hier duidelijk gezegd hebben dat ik niks tegen de Verenigde Staten heb. Voor een VS die de rechtsstaat en de mensenrechten verdedigen en voor een VS die zichzelf van terroristen onderscheidt die juist die rechtsstaat wil ondermijnen en de democratie en mensenrechten schenden, heb ik alleen maar bewondering.
Cristian Dan Preda
Ik betreur het zeer dat u in deze gehele discussie nooit geloof hebt gehecht aan de positie van de Roemeense autoriteiten. Ik wijs u erop dat Roemenië lid is van de Europese Unie en ik ben van mening dat we tenminste onze partners kunnen vertrouwen. Ik wil u eraan herinneren dat de Roemeense autoriteiten altijd alle gevraagde informatie hebben geleverd voor deze internationale onderzoeken. Alle onderzoekers kregen toegang tot de luchthavens Otopeni, Boekarest en Constanţa en ook tot de basis bij het satellietcentrum Torrejón. De werkzaamheden zijn zich altijd in een sfeer van samenwerking gehouden en deze acties kunnen niet op geloofwaardige wijze worden bevestigd. Ik begrijp niet echt waarom u in dit spel van steeds dezelfde verwijten maken, de autoriteiten van een partnerstaat nooit gelooft. Mevrouw Gomes, Roemenië is onderdeel van de Europese Unie en mag niet worden verward met de landen die we iedere donderdag in dit Parlement bespreken.
(Spreker verklaart zich bereid een "blauwe kaart”-vraag krachtens artikel 149, lid 8 van het Reglement te beantwoorden)
Marie-Christine Vergiat
auteur. - (FR) Ik merk dat de heer Preda sterk afdwaalt van de situatie waarover we spraken om Roemenië te hulp te schieten, maar daar ging mijn opmerking niet over.
Ik betreur dat hij beledigende woorden aan mijn adres heeft geuit. Het spijt me, mijnheer Preda, maar ik heb noch hier in dit Parlement, noch op een ander moment in mijn leven, ook maar enige dictatuur in de wereld verdedigd. Ik heb schendingen van de mensenrechten in welke vorm dan ook, in welk land dan ook, altijd veroordeeld.
Ik verzoek hem dan ook om zijn woorden aan mijn adres terug te nemen en ik dank hem daarvoor bij voorbaat.
Cristian Dan Preda
Mijnheer de Voorzitter, ik had begrepen dat mij een vraag werd gesteld maar die is niet gekomen. Wat ik wil zeggen is, dat ik nog steeds vind dat we democratieën als de Verenigde Staten of EU-lidstaten niet over een kam kunnen scheren met landen en samenlevingen waar de macht op autoritaire en totalitaire wijze wordt uitgeoefend, waarbij gewone burgers slachtoffer zijn van excessief machtsmisbruik. Dat is wat ik wilde zeggen. Als mevrouw Vergiat zich daardoor beledigd voelt, spijt mij dat zeer.
Renate Weber
auteur. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik weet niet of we de resolutie in stemming nemen, maar daar komt het aan het einde van dit debat hoe dan ook toe. Deze kwestie is als u het mij vraagt een goed voorbeeld van wat het betekent om consistent te zijn met onze eigen principes en waarden. Dit Parlement heeft zich namelijk bij verschillende gelegenheden uitgesproken tegen de doodstraf, waar dan ook ter wereld. Het heeft zich bij herhaling uitgesproken over wat een behoorlijke rechtsgang is. In de zaak van al-Nashiri draait het nu precies om deze twee fundamentele mensenrechtenkwesties.
In een behoorlijke rechtsgang is er geen plaats voor militaire commissies. We hebben dit systeem al eerder bekritiseerd omdat het op alle fronten niet beantwoordt aan de internationale normen inzake eerlijke processen. Bovendien dreigt voor deze ingezetene van Saudi-Arabië de door een militaire commissie bevolen doodstraf, ondanks het feit dat de speciale VN-rapporteur inzake buitengerechtelijke executies de VS specifiek heeft opgeroepen militaire commissies geen bevoegdheid te geven om de doodstraf uit te spreken.
De liberale fractie van het Parlement blijft pal achter de strijd tegen het terrorisme staan, maar dan zonder enige concessie voor wat betreft de naleving van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden.
Barbara Lochbihler
auteur. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Oettinger, de huidige regering van de VS sprak zich aanvankelijk duidelijk uit voor de sluiting van de detentie-inrichting te Guantánamo.
Helaas heeft de Amerikaanse regering niet de daad bij het woord kunnen voegen. Hetzelfde geldt voor het opdoeken van de militaire commissies die daar werden opgezet. Ze voldoen immers absoluut niet aan de normen voor een eerlijk proces. Daarom is het feit dat nu een veroordeling tot de doodstraf ophanden is en een executie dreigt plaats te vinden, des te dramatischer. In onze resolutie roepen we alle EU-instellingen en alle lidstaten daarom dringend op om al het mogelijke te doen om de executie van de heer al-Nashiri te voorkomen.
We eisen opnieuw dat de VS een moratorium op de doodstraf invoeren en zich op die manier aansluiten bij een wereldwijde beweging van momenteel 96 staten die het onomkeerbare besluit hebben genomen om de doodstraf af te schaffen. Het aantal staten dat vasthoudt aan de doodstraf en haar nog altijd toepassen, is gedaald tot 58. Dat is positief.
De heer al-Nashiri werd in Polen in een door de CIA opgezette geheime gevangenis opgesloten en zwaar gefolterd. Wij, Europeanen, moeten ons eindelijk eens ernstig en kritisch buigen over onze medeverantwoordelijkheid voor die zware mensenrechtenschendingen. We mogen ze niet meer verdringen en verzwijgen, en er moet een einde komen aan de verregaande straffeloosheid die de verantwoordelijken genieten. Uit het debat van vandaag blijkt ook dat het geen zoden aan de dijk zet om in oppervlakkige bewoordingen over anti-Amerikaans of anti-Europees sentiment te praten. In plaats daarvan moeten we de feiten onder ogen zien, met inbegrip van de bronnen waar mevrouw Gomez naar verwees. Bovendien heeft de speciale rapporteur van de VN tijdens de laatste commissievergadering een nuttig document ter beschikking gesteld waarin wordt aangetoond dat in Polen dit soort van door de CIA opgezette gevangenissen bestond.
Bernd Posselt
namens de PPE-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, de VS zijn niet de grootste democratie ter wereld, zoals een spreker zei. Ze zijn de op twee na grootste. Ik denk echter dat de VS niet onder de indruk zullen zijn wanneer de op India na grootste democratie ter wereld - de Europese Unie - bezwijkt onder interne polemieken over dit belangrijke onderwerp.
Het onderwerp is veel te ernstig en er is terecht gezegd dat ons partnerschap met de VS gebaseerd is op mensenrechten. We vechten voor het internationaal recht en Guantánamo druist daartegen in omdat het een gebied is waar nationaal en internationaal recht niet gelden, wat onaanvaardbaar is. We vechten tegen militaire jurisdictie en voor de rechtsstaat, waar militaire jurisdictie niet verenigbaar mee is. We vechten voor het recht op leven, waar de doodstraf niet mee te rijmen valt. We vechten voor mensenrechten en in Guantánamo worden die mensenrechten met de voeten getreden. Daarom moeten we ook aan een belangrijke bondgenoot als de VS duidelijk zeggen dat we niet bereid zijn om dat te aanvaarden. Dat is van meet af aan het standpunt geweest van dit Parlement, over de fractiegrenzen heen. Het is ook het standpunt van de Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) geweest: Guantánamo moet worden gesloten. Zelfs terroristen hebben mensenrechten, maar in het belang van hun slachtoffers moeten ze vanzelfsprekend een legitieme straf opgelegd krijgen. Die straf moet echter het onderwerp vormen van een correct proces.
(Spreker verklaart zich bereid een "blauwe kaart"vraag krachtens artikel 149, lid 8 van het Reglement te beantwoorden)
Charles Tannock
(EN) Mijnheer de Voorzitter, ik heb een enorm respect voor Bern Posselt, maar natuurlijk is India de grootste democratie ter wereld is. Ik heb de Europese Unie nog nooit als een land horen omschrijven. Zou hij mij kunnen zeggen of dit nu de mening van zijn fractie is: dat de Europese Unie zich een land is op gelijke voet met India, Brazilië en Amerika, de grootste democratieën ter wereld?
Bernd Posselt
(DE) Mijnheer de Voorzitter, ik volg de traditie van Winston Churchill, die zei: "We moeten een soort Verenigde Staten van Europa oprichten."
Justas Vincas Paleckis
namens de S&D-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, het voortbestaan van de doodstraf in de Verenigde Staten en de situatie in Guantánamo Bay ondermijnen de legitimiteit van de Verenigde Staten als onze partner bij het bevorderen van de mensenrechten. Ik ben zeer verheugd over eerdere oproepen van president Obama om Guantánamo te sluiten, maar we moeten nog afwachten of de Amerikaanse regering concrete maatregelen neemt naar aanleiding van die uitspraken of begint met het herzien van de wijze waarop met gevangenen wordt omgegaan, vooral in het geval van al-Nashiri.
Het is onmogelijk om de bevolking in Europa of elders in de wereld uit te leggen waarom de doodstraf, die is afgeschaft in Oekraïne, Rusland, Azerbeidzjan en overal in Europa, met uitzondering van Belarus, nog steeds bestaat in de Verenigde Staten. Ik denk dat het niet lang meer zal duren voordat we op dit gebied goed nieuws zullen vernemen uit Amerika.
Marietje Schaake
Mijnheer de Voorzitter, niemand zal ontkennen dat terrorisme voorkomen moet worden en dat verdachten verhoord moeten worden en verantwoording af moeten leggen, dat zij een eerlijk proces moeten krijgen, maar in de zogenaamde strijd tegen het terrorisme dreigen we juist die vrijheden en waarden op het spel te zetten, die we willen verdedigen tegen vernietiging door terrorisme. Als we toestaan dat er aan de fundamentele rechten en beginselen wordt getornd, dan hebben we de terroristen laten winnen. Als we onrechtvaardig handelen, dan zijn we minder geloofwaardig en zelfs zwak.
De verklaring over het einde van de strijd tegen het terrorisme was een van de eerste mijlpalen van president Obama. Het uitblijven van de sluiting van Guantánamo Bay is echter teleurstellend en we moeten ook naar onszelf kijken in Europa. We zijn niet bereid om gevangenen over te nemen en we moeten duidelijkheid krijgen over de deelname aan uitlevering en buitengerechtelijke handelingen, waaronder marteling, op Europees grondgebied. Ja, we moeten ons aan de hoogste normen houden en deze zwarte pagina's van de recente Europese geschiedenis onder ogen zien. Dat betekent dat we openlijk moeten kunnen spreken over betrokken landen. Zelfs in dit Parlement blijkt dat nog moeilijk te zijn.
De EU en de VS moeten samenwerken, en niet door mensenrechten te schenden, maar door de meest urgente dreigingen in onze wereld aan te pakken. Over het algemeen hebben we dezelfde kernwaarden, maar het verschil in houding ten opzichte van de doodstraf, die gelukkig helemaal is uitgebannen in Europa, maakt onze gezamenlijke stem minder doeltreffend en minder geloofwaardig in de wereld. Laten we het goede voorbeeld geven in de vrije wereld en laten we bekend staan om onze eerbiediging van de mensenrechten, ongeacht of het om vrienden of vijanden gaat.
Heidi Hautala
Mijnheer de Voorzitter, ik wil alle collega's bedanken die mij eraan hebben herinnerd dat nadenken over mensenrechten alleen gebaseerd kan zijn op een niet-discriminatoire behandeling van alle schendingen van mensenrechten, waar die ook plaatsvinden. Dat is van toepassing of ze nu binnen de Europese Unie plaatsvinden of daarbuiten. Ik denk dat het tijd is dat het Parlement nog eens goed kijkt naar de mogelijke betrokkenheid van lidstaten van de EU bij de uitleveringen en de geheime gevangenissen.
Ik denk niet dat iemand bang zou moeten zijn om de waarheid onder ogen te zien en het Parlement zou, met een nieuw verslag over dit onderwerp, zeker een duidelijker licht op deze zaak kunnen werpen en een einde maken aan ongerechtvaardigde beweringen en verdenkingen.
Zoals vanmorgen is gezegd, heeft de heer Thomas Hammarberg, de commissaris voor de mensenrechten van de Raad van Europa, die ik zeer bewonder, uitgelegd dat deze zaak nog niet is afgesloten, dat het nog steeds doorgaat, en dat hij graag zou zien dat het Parlement samenwerkt met de Raad van Europa in deze belangrijke zaak.
Paul Murphy
Mijnheer de Voorzitter, de hypocrisie van de imperialistische machten en hun dubbelzinnigheid over mensenrechten is het duidelijkst zichtbaar achter het prikkeldraad van Guantánamo Bay. De bestanden van WikiLeaks hebben nu een nog duidelijker beeld gegeven van de grove schendingen van mensenrechten die daar hebben plaatsgevonden, zoals het algemene gebruik van waterboarding en andere vormen van wrede marteling om bekentenissen en informatie te verkrijgen, en ze hebben onthuld dat honderden mensen werden vastgehouden in Guantánamo zonder enig echt bewijs.
Toch heeft Barrack Obama zijn belofte om die afschuwelijke gevangenis te sluiten niet alleen terzijde geschoven, maar heeft hij nu ook de hervatting van militaire berechtingen van gedetineerden goedgekeurd. Deze afschuwelijke gevangenis moet onmiddellijk worden gesloten en alle huidige gedetineerden moeten toegang krijgen tot een eerlijk proces voor een civiele rechtbank, alle geheime martelgevangenissen van de CIA in Europa moeten worden gesloten, er moet een einde komen aan het gebruik van Shannon Airport in Ierland voor militaire en uitleveringsvluchten van de CIA, en de barbaarse doodstraf moet worden afgeschaft.
Spreker verklaart zich bereid een "blauwe kaart"vraag krachtens artikel 149, lid 8 van het Reglement te beantwoorden)
Cristian Dan Preda
(RO) Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Murphy vragen of hij ook snel kan beschrijven hoe politieke gevangenen worden gemarteld in Cuba.
Paul Murphy
- (EN) Mijnheer de Voorzitter, evenals mevrouw Vergiat tolereer ik geen marteling. Ik tolereer geen schendingen van mensenrechten waar dan ook. Ik meen dat we hier spreken over Guantánamo Bay. Ik meen dat we spreken over geheime gevangenissen. Ik meen dat we spreken over grove schendingen van de mensenrechten en ik meen dat die plaatsvinden in de grootste imperialistische macht ter wereld, de Verenigde Staten, en dat zouden we hier moeten veroordelen.
William  Dartmouth
Mijnheer de Voorzitter, Guantánamo is belangrijk, maar laten we het relativeren. Het totale aantal gedetineerden in Guantánamo sinds de opening bedraagt 775. Als u hier in deze vergaderzaal rondkijkt, dan zou er ruimte zijn voor alle 775 mensen die ooit in Guantánamo gedetineerd waren.
Natuurlijk is dit Parlement, terecht, zeer bezorgd over individuele vrijheid en een juiste rechtsgang, maar we zouden moeten erkennen dat sommige gedetineerden een probleem vormen. Zo was er bijvoorbeeld een Britse burger die, toen hij op het slagveld in Afghanistan werd gearresteerd, in het bezit van wapens en met de zwarte tulband van de Taliban op, verklaarde dat hij in Afghanistan was voor een computercursus.
De bezorgdheid van het Parlement over volkomen eerlijke processen in Guantánamo is indrukwekkend. Ik zeg het Parlement echter dat de zaak van de individuele vrijheid in de wereld beter gediend zou worden als het Parlement zich meer zou interesseren voor de gang van zaken rond het Europees aanhoudingsbevel. Door de aard van het Europees aanhoudingsbevel wordt de wettelijke bescherming tegen willekeurige aanhouding omzeild en buiten spel gezet, en daar worden 500 miljoen mensen in Europa door getroffen, terwijl er nu slechts 171 gedetineerden in Guantánamo zijn.
Sergio Paolo Francesco Silvestris
(IT) Mijnheer de Voorzitter, vijf dagen geleden bereikte ons het nieuws dat vijf vermeende daders van de aanslagen van 11 september op de Twin Towers voor de tweede keer formeel zijn aangeklaagd en dat de regering Obama door dit te doen formeel de weg voor een rechtszaak tegen deze mensen voor militaire commissies van de gevangenis op de Guantánomo basis heeft vrijgemaakt.
Alhoewel ik alle terroristische aanslagen en ook het fundamentalistische terrorisme absoluut veroordeel en er zeer verontwaardigd over ben, denk ik dat het noodzakelijk is om te vragen om de uitbanning van de doodstraf, in alle gevallen en onder alle omstandigheden. Ik zeg dit omdat we tegen elke schendingen van fundamentele mensenrechten zijn, altijd en waar ze ook plaatsvinden.
Zo hebben we ook de schending van het recht van Guillermo Fariñas om hier in Straatsburg te komen om de Sacharov-prijs te ontvangen veroordeeld. We hebben het hier over de heer Fariñas aan wie de afgevaardigden van de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links de Sacharov-prijs niet wilden toekennen, omdat die toekenning volgens hen voor politieke doeleinden was misbruikt.
Jacky Hénin
- (FR) Mijnheer de Voorzitter, dit is een typisch voorbeeld van de wijze waarop de kwestie van de mensenrechten door de Europese Unie wordt gebruikt. We weigeren om de Verenigde Staten duidelijk te veroordelen voor de criminele houding waarvan het land blijk geeft in Guantánamo. We weigeren de verantwoordelijkheid van de lidstaten van de Europese Unie ter erkennen toen zij opsluiting en marteling in geheime gevangenissen van de CIA toestonden.
We weigeren om over de minderjarigen te praten die door de Verenigde Staten in Guantánamo zijn opgesloten en worden gemarteld, hoewel ze door UNICEF worden erkend als gearresteerde kindsoldaten, terwijl we voor andere landen niet zouden aarzelen om verschrikkelijke dictaturen te veroordelen en sancties in te stellen. Als het over onszelf of de Verenigde Staten gaat, dan lijken de mensenrechten niet zo'n probleem te zijn.
Wij eisen universaliteit van de mensenrechten. Wij eisen ook dat onze houding alleen geleid wordt door de wil om volkeren te dienen en in dat kader willen wij dat de Verenigde Staten worden berecht voor schending van de mensenrechten, evenals de lidstaten van de Europese Unie die zich schuldig hebben gemaakt aan medeplichtigheid. Het internationaal recht moet altijd worden nageleefd en er moet een einde worden gemaakt aan de martelingen en doodvonnissen in naam van de strijd tegen het terrorisme.
Tot slot en bovenal - het is goed om dat te herhalen - moet de basis in Guantánamo worden gesloten en moet Cuba weer zeggenschap krijgen over zijn gehele grondgebied.
Eduard Kukan
- (EN) Mijnheer de Voorzitter, juist omdat het recht op leven een zeer speciale plaats inneemt bij de mensenrechten, is er voor de doodstraf geen plaats in democratische maatschappijen. Vandaag de dag is Europa de enige regio in de wereld waar de doodstraf is afgeschaft, met uitzondering van Belarus helaas. Ik wil benadrukken dat de Europese Unie zich sterk blijft inzetten voor het afschaffen van de doodstraf overal ter wereld.
De transatlantische betrekkingen zijn zeker van grote waarde voor de Europese Unie, evenals onze samenwerking in de strijd tegen het terrorisme. Toch wil ik van deze gelegenheid gebruik maken om mijn steun uit te spreken voor de oproep aan de Amerikaanse autoriteiten om in de zaak van Abd al-Rahim al-Nashiri niet de doodstraf op te leggen.
Tot slot wil ik me aansluiten bij alle collega's die een oproep doen aan landen die de doodstraf nog toepassen, om het Europese model te volgen, de doodstraf uit te bannen en de afschaffing ervan een universeel aanvaarde waarde te maken. Alle executies, waar die ook plaatsvinden, moeten worden veroordeeld.
Corina Creţu
- (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik sluit me aan bij mijn collega's die zeggen dat wanneer we een dergelijke serieuze beschuldiging uiten jegens een land, we er zeker van moeten zijn dat we over alle noodzakelijke informatie beschikken. Ik denk niet dat het gaat om meten met twee maten: het gaat om eerlijkheid en goed geïnformeerd zijn.
Met betrekking tot ons onderwerp is de Verenigde Staten verantwoordelijk voor de rechten van de gedetineerden en heeft dat land de morele verplichting om de doodstraf af te schaffen. Aangezien de transatlantische betrekkingen in de eerste plaats gebaseerd zijn op een reeks gemeenschappelijke waarden, hoop ik dat de Amerikaanse autoriteiten ontvankelijker zullen zijn voor de inzet van de EU om de doodstraf overal ter wereld af te schaffen.
(RO) Ik wilde daarnaast reageren op de heer Preda. Ons standpunt voor afschaffing van de doodstraf betekent niet dat we het strategische partnerschap met de Verenigde Staten niet op waarde schatten, dat welkom is voor zowel de Europese Unie als onze eigen landen. De relaties met de Verenigde Staten zijn niet alleen voor uw fractie, de Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) een prioriteit, maar ook voor de Fractie van de Progressieve Alliantie van Socialisten en Democraten in het Europees Parlement. Dat zal ook in de toekomst zo blijven.
Raül Romeva i Rueda
(EN) Mijnheer de Voorzitter, ik wil het vooral hebben over het geval Abd al-Nashiri. Hij is niet alleen een symbool vanwege Guantánamo en de doodstraf, maar ook omdat hij een van de slechts twee met naam en toenaam bekende slachtoffers van de geheime detenties in Europa is. Samen met Abu Zubaydah geniet hij inmiddels de status van slachtoffer in het Poolse gerechtelijke onderzoek, en hij koestert enige hoop dat er in Europa nu vooruitgang kan worden geboekt in het proces van het afleggen van verantwoording.
Het is in mijn ogen dan ook zeer belangrijk dat de resolutie in haar uiteindelijke versie in duidelijke bewoordingen oproept tot een volledig en doelgericht onderzoek naar de medeplichtigheid van EU-lidstaten en hun programma's van uitleveringen en geheime gevangenissen. Zoals Amnesty al opperde is het van essentieel belang om een link te leggen tussen dit onderzoek, het TDIP-rapport en de follow-up die de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken (LIBE) zal gaan geven middels een nieuw initiatiefverslag. De werkzaamheden in het Europees Parlement die zich richten op het doen afleggen van verantwoording, zijn onmisbaar om dit onderwerp op de EU-agenda te houden.
João Ferreira
(PT) Mijnheer de Voorzitter, dit is weer zo'n treurig voorbeeld van met twee maten meten, wat zo vaak gebeurt hier in dit Parlement. Het onderwerp van dit debat zijn mensenrechtenschendingen door de VS-autoriteiten: willekeurige en illegale opsluitingen, het onthouden van het recht op een eerlijk proces, martelpraktijken en de doodstraf.
Sommige van deze schendingen zijn aantoonbaar gepleegd met de medewerking van lidstaten van de Europese Unie, die hun grondgebied ter beschikking hebben gesteld aan de CIA. Het is betreurenswaardig dat er in de gezamenlijke resolutie zelfs niet één woord staat ter veroordeling van de VS- of Europese autoriteiten die medeplichtig waren aan dit proces. Als het om andere landen gaat, ontbreekt het nooit aan dat soort woorden. In dit geval worden eisen verzoeken, en kiest men ervoor om te wijzen op de nauwe trans-Atlantische betrekkingen, gebaseerd op gemeenschappelijke kernwaarden en eerbiediging van de mensenrechten, zoals onder punt 1 van de resolutie gebeurt. Het is wel duidelijk wat die eerbiediging voorstelt. Het is betreurenswaardig, maar wel zeer verhelderend.
Mijnheer de Voorzitter, ter afronding zou ik nog willen zeggen dat we beter kunnen eisen dat Cuba de soevereiniteit over dit deel van haar grondgebied terugkrijgt, dat illegaal bezet wordt door de VS, in plaats van op te roepen tot sluiting van Guantánamo.
Eija-Riitta Korhola
(FI) Mijnheer de Voorzitter, we zijn het er zeker allemaal mee eens dat de Europese Unie nauw moet blijven samenwerken om het internationaal terrorisme uit te roeien. We moeten echter veel duidelijker maken dat er geen oorlog tegen het terrorisme kan worden gevoerd ten koste van de mensenrechten en andere fundamentele waarden.
De Europese Unie verzet zich al lang tegen marteling en de doodstraf en dat geldt ook in het geval van al-Nashiri. We moeten twee belangrijke beginselen in acht nemen: een onvoorwaardelijk 'nee' tegen de doodstraf en het feit dat de oorlog tegen het terrorisme ook een oorlog tegen de oorzaken van terrorisme moet zijn. Zoals u weet, zijn onze trans-Atlantische betrekkingen gebaseerd op waarden die we al heel lang delen, zoals de universele rechten van de mens en het recht op een eerlijk proces. Daarom moeten de Verenigde Staten hun militaire rechtbanken onder de loep nemen, Guantánamo sluiten en in alle gevallen afzien van marteling.
Filip Kaczmarek
(PL) Mijnheer de Voorzitter, veel afgevaardigden hebben gesproken over bewijzen voor het bestaan van gevangenissen in Polen en Roemenië en bewijzen voor het toepassen van martelingen. Ik doe een dringend beroep op u om deze bewijzen over te dragen aan het Poolse openbaar ministerie, omdat op dit moment in Polen een onderzoeksprocedure loopt. Het openbaar ministerie is onafhankelijk, ook van de regering. Het onderzoek staat onder toezicht van de Helsinki Federatie van Mensenrechten. Twee Guantánamo-gevangenen worden in dit onderzoek vertegenwoordigd door hun advocaten. Als er bewijzen bestaan, dan moeten ze terechtkomen bij het Poolse openbaar ministerie, zodat ze kunnen worden onderzocht. In de vorige zittingsperiode van het parlement heeft een parlementaire commissie deze zaak onderzocht. Een van de leden van die commissie vertelt op dit moment in Polen dat er schriftelijk bewijs bestaat waarin de kwestie van de gevangenissen is geregeld en dat is ondertekend door de gewezen socialistische premier van Polen. Op de vraag of hij dit document heeft gezien, antwoordde hij dat hij het niet heeft gezien, maar er wel over heeft gehoord. Ik hoop dus dat de mensen die beschikken over bewijzen en documenten, er niet alleen over praten maar ze ook overdragen aan het Poolse openbaar ministerie.
Sari Essayah
(FI) Mijnheer de Voorzitter, ik moet zeggen dat dit debat en het onderlinge politieke krakeel de doelstelling van deze resolutie misschien niet op de beste manier een dienst heeft bewezen. Het heeft echter wel aangetoond dat we in dit Parlement en eensgezind in de hele Europese Unie het recht van elk persoon op een onpartijdig proces willen verdedigen en dat we tegen de doodstraf zijn.
We zijn categorisch tegen de doodstraf, ongeacht de misdaden waaraan de gedaagde zich mogelijk schuldig heeft gemaakt. Zoals hier uit veel interventies is gebleken, zijn de aanklachten tegen al-Nahiri zeer ernstig. Hij wordt beschuldigd van terroristische aanslagen waarbij vele tientallen mensen zijn omgekomen. Met deze resolutie willen we ook duidelijk maken dat we zijn daden absoluut niet goedkeuren. We steunen geen terrorisme, maar we willen het beginsel verdedigen dat elk persoon het recht heeft op een onpartijdig proces en pleiten voor de afschaffing van de doodstraf.
Günther Oettinger
lid van de Commissie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, geachte Parlementsleden, de Europese Unie werkt in de strijd tegen het terrorisme nauw samen met de Verenigde Staten van Amerika. Desalniettemin hechten we het grootste belang aan de bescherming van de mensenrechten als onderdeel van de strijd tegen het terrorisme. In juni vorig jaar stelden we - de EU en de VS - een gezamenlijke verklaring op over terrorismebestrijding, waarin staat dat de strijd tegen het terrorisme in overeenstemming moet zijn met de fundamentele waarden en het beginsel van de rechtsstaat. Volgens de overeenkomst moeten alle gerechtelijke procedures tegen van terrorisme verdachte personen plaatsvinden binnen een juridisch kader dat de eerbiediging van het toepasselijke procesrecht verzekert en een eerlijk en, in de mate van het mogelijke, openbaar en efficiënt proces garandeert.
De Europese Unie dringt al veel jaren aan op de sluiting van de detentie-inrichting te Guantánamo Bay. Volgens ons is een lange opsluiting zonder proces niet verenigbaar met het internationaal recht. De EU was daarom ingenomen met het feit dat president Obama meer dan twee jaar geleden de sluiting, binnen het jaar, van de inrichting aankondigde en gelastte. We hebben met de VS een gezamenlijk kader afgesproken dat aan de basis ligt voor de vrijlating van een aantal voormalige gevangenen en hun opname in de EU-lidstaten. We zijn nog altijd bereid om nauw met de Verenigde Staten samen te werken aan verdere maatregelen voor het sluiten van de detentie-inrichting.
Ondanks het in maart van dit jaar uitgevaardigd besluit, waarin de president officieel de langere opsluiting van een aantal gevangenen goedkeurde, hoopt - of beter: verwacht - de Europese Unie dat de regering van de Verenigde Staten dit onderwerp in het Congres blijft bespreken en ernaar streeft om die gevangenis zo snel mogelijk te sluiten.
De Europese Unie en de lidstaten zijn sterk gekant tegen de doodstraf, ongeacht de omstandigheden. Voor dat standpunt komen we op in het kader van onze betrekkingen met alle landen ter wereld. Overeenkomstig de EU-richtsnoeren betreffende de doodstraf, dringen we er bij de Verenigde Staten met klem op aan om de doodstraf op nationaal niveau en het niveau van alle deelstaten van de VS af te schaffen, en we roepen op tot gratie in individuele gevallen. We maken ons daarom zorgen over de gevangenen tegen wie de doodstraf uitgesproken zou kunnen worden.
We gaan ervan uit dat de Amerikaanse autoriteiten nog niet hebben besloten of Muhammed al-Nashiri en de vijf personen die worden beschuldigd van medeplichtigheid aan de terreuraanslagen van tien jaar geleden, door het gerecht tot de doodstraf kunnen worden veroordeeld. Ik kan u verzekeren dat de Europese Unie de rechtszaken op de voet volgt en haar bedenkingen met betrekking tot de doodstraf en het eerlijke verloop van het proces regelmatig en op een gepaste manier aankaart bij de Amerikaanse autoriteiten.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt zo dadelijk plaats.
Schriftelijke verklaringen (artikel 149)
Monica Luisa Macovei
De Saoediër Abd al-Rahim al-Nashiri is in 2002 door de Verenigde Staten gearresteerd en in 2006 overgebracht naar de basis in Guantánamo onder beschuldigingen van oorlogsmisdaden en terrorisme. De Amerikaanse openbaar aanklager heeft de doodstraf gevraagd. De Amerikaanse autoriteiten beslissen op 30 juni 2011 of zij deze straf steunen voor een militaire commissie die vonnis moet wijzen. Terrorisme moet worden veroordeeld en de schuldigen eraan moeten zonder uitzondering worden gestraft. Alle verdachten moeten echter een eerlijk proces krijgen. De doodstraf heeft geen plaats in een land dat de menselijke waardigheid verdedigt, de kern van de mensenrechten. Ik deel de overtuiging van hen die de Commissie en de Raad oproepen er bij de Amerikaanse autoriteiten op aan te dringen om de doodstraf af te schaffen en te zorgen dat deze Saoediër een eerlijk proces krijgt.
Kristiina Ojuland
schriftelijk. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, het Amerikaanse ministerie van Defensie en zijn diensten hebben het internationaal recht, en dan vooral de Verdragen van Genève, op grove wijze geschonden waar het gaat om de detentie-inrichting Guantánamo Bay. Het is onacceptabel dat de Verenigde Staten van Amerika - die worden beschouwd als de grote inspirator van mensenrechten en democratie - zich hebben bezondigd aan mishandeling en marteling van de gedetineerden in dit kamp. De Europese Unie moet er bij de VS op aandringen het kamp onmiddellijk te sluiten en een onafhankelijk en onpartijdig onderzoek uit te voeren naar de vermeende mensenrechtenschendingen in het kamp. De doodstraf mag in geen enkel democratisch land worden voltrokken; we verzoeken de VS-autoriteiten dan ook niet de doodstraf op te leggen aan Abd al-Rahim al-Nashiri, noch aan een van de andere personen in kwestie. De Europese Unie en haar lidstaten moeten de Verenigde Staten ertoe overhalen een moratorium op de doodstraf in te stellen. Willen we als Europese Unie onze geloofwaardigheid behouden, dan moeten we koste wat het kost voorkomen dat we in principiële kwesties als deze dubbele standaarden hanteren.
