
De Voorzitter
Geachte collega's, een aantal collega's heeft gisteren niet gehoord dat ik wel degelijk de verschrikkelijke overstromingen in de departementen van Zuid-West-Frankrijk betreurde. Ik heb het hier wel degelijk over gehad, en ik heb gezegd hoezeer wij door dit drama getroffen waren. Ik voeg er overigens aan toe dat wij de Commissie natuurlijk zullen verzoeken de nodige maatregelen te treffen om hulp te bieden aan de slachtoffers van deze ramp en de door de betrokken regering getroffen maatregelen aan te vullen. Ik heb het overigens ook over de verschrikkelijke aardbeving in Turkije gehad. Ik wilde dit nogmaals duidelijk stellen.

Goedkeuring van de notulen van de vorige vergadering
De Voorzitter
De notulen van de vergadering van gisteren zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?
De heer Barón Crespo wil het woord voeren.

Barón Crespo
Ik groette de heer Solana.

De Voorzitter
Wij zullen hem natuurlijk dadelijk welkom heten.
Mijnheer Solana, u ziet hoe u wordt ontvangen!
Geen bezwaren inzake de notulen?

Nogueira Román
Mevrouw de Voorzitter, bij de stemming over amendement 7 bij het verslag van mevrouw Smet staat per abuis dat ik tegen zou hebben gestemd. Er hoort echter te staan dat ik voor heb gestemd.

De Voorzitter
Wij zullen dat rechtzetten, mijnheer Nogueira Román.

Korakas
Mevrouw de Voorzitter, de drie afgevaardigden van de Communistische Partij van Griekenland wensen hevig te protesteren tegen de aanwezigheid van de heer Solana hier. Hij was als secretaris-generaal van de NAVO een van de hoofdverantwoordelijken voor de misdaad die in Joegoslavië is begaan. Wij verzetten ons eveneens tegen zijn benoeming tot "mijnheer GBVB" en derhalve verlaten wij deze zaal bij wijze van protest.

De Voorzitter
Mijnheer Korakas, uw woorden hadden niets met de notulen te maken.
(De notulen worden goedgekeurd)

Dupuis
Mevrouw de Voorzitter, ik voer het woord omdat ik natuurlijk de heer Solana wil begroeten, maar omdat ik tevens wil vragen wat de termijn is voor de indiening van amendementen op het verslag over OLAF, dat op de agenda van vandaag staat. U weet dat wij als niet-ingeschrevenen bijzondere moeilijkheden ondervinden om de nodige handtekeningen te verzamelen. Wij zouden dus willen weten wanneer de termijn voor de indiening van amendementen op het verslag van de heer Napolitano verstrijkt.

De Voorzitter
Wij wachten voorlopig nog af en willen er eerst zeker van zijn dat het verslag in alle talen beschikbaar is. Wanneer dat vaststaat en wij dus het rapport kunnen bespreken, zal de termijn voor de indiening van amendementen worden vastgesteld.

Dupuis
Een termijn van 24 uur, zoals in het Reglement bepaald is?

De Voorzitter
Ja, natuurlijk.

Verklaring van de heer Solana
De Voorzitter
Aan de orde is de verklaring van de heer Solana over de ontwikkeling van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid.
Mijnheer Solana, wij verheugen ons er ten zeerste over dat wij u voor de eerste maal in deze vergadering mogen begroeten.
Wij wensen echt heel nauw met u samen te werken, en ik verleen u met veel genoegen het woord.

Solana
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, het is voor mij een groot genoegen en een grote eer om voor de plenaire vergadering van het Parlement te verschijnen in mijn nieuwe hoedanigheid van secretaris-generaal van de Raad en hoge vertegenwoordiger van de Unie voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. Het is niet de eerste keer dat ik voor u sta - in het verleden ben ik hier immers in andere gedaanten meer dan eens geweest - maar het is wel de eerste keer sinds ik deze nieuwe functies bekleed. Onlangs heb ik al de kans gehad om tijdens een hoorzitting in de commissie buitenlandse zaken van het Parlement enkele dringende kwesties te bespreken.
Ik besef dat ik mij in mijn nieuwe functie ongetwijfeld met zaken bezig zal gaan houden die niet alleen relevant zijn voor enkele commissies, maar ook voor de plenaire vergadering van dit Parlement. Daarom vind ik deze gelegenheid om de plenaire vergadering toe te spreken bijzonder belangrijk. Ik verzeker u dat ik vastbesloten ben om nauw met u allen samen te werken en u in te lichten over iedere politieke kwestie die voor u van belang zou kunnen zijn. Daarom, mevrouw de Voorzitter, wil ik nogmaals zeggen dat ik vast van plan ben om zo vaak als nodig is naar de plenaire vergaderingen te komen.
Als hoge vertegenwoordiger heb ik vooral de opdracht om met de lidstaten en met het voorzitterschap van de Raad samen te werken, en hen te helpen bij het ontwikkelen van een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. Dat zal mijn voornaamste prioriteit zijn. Ik zal proberen - en hoop daarin te slagen - om bijzonder nauw samen te werken met de Commissie, met name met voorzitter Prodi en met Chris Patten, die hier vanmorgen ook aanwezig is. Wij hebben met zijn drieën afgesproken om effectief met elkaar samen te werken. Ik word gesteund door de lidstaten, en ik ben ervan overtuigd dat ik ook op uw steun mag rekenen.
Geachte afgevaardigden, de bevolking verwacht van ons dat wij snel en doeltreffend optreden als zich een crisis voordoet, en de burgers verwachten terecht dat er rekening wordt gehouden met hun zorgen. U vervult een wezenlijke rol als klankbord voor die opvattingen en door uw bijdrage aan de totstandkoming van een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid dat doeltreffender en coherenter is, dat beter aansluit bij de zorgen van de bevolking, en dat de waarden en principes weerspiegelt die onze Europese identiteit hebben bepaald.
Mevrouw de Voorzitter, vanmorgen wil ik me hoofdzakelijk op twee dingen richten. In de eerste plaats wil ik het Parlement graag op de hoogte brengen van de belangrijkste zaken waarmee ik me heb beziggehouden sinds ik, bijna een maand geleden, mijn nieuwe functies heb opgenomen. In de tweede plaats wil ik het met u hebben over een van mijn voornaamste prioriteiten: de ontwikkeling van een veiligheids- en defensiebeleid. Ik zal kort de voortgang evalueren die de laatste tijd is geboekt, en ik zal de vooruitzichten voor de toekomst de revue laten passeren.
Een van mijn eerste verplichtingen na mijn ambtsaanvaarding was het bijwonen van de topontmoeting met Rusland op 22 oktober jongstleden. Ik heb de commissie buitenlandse zaken al kunnen inlichten over de belangrijkste punten die we bij die gelegenheid hebben behandeld. Tsjetsjenië, dat voor de meesten van u ook vast een bron van zorg is, stond hoog op de agenda.
Zoals u weet heeft de Raad maandag het buitensporige en willekeurige gebruik van geweld in Tsjetsjenië veroordeeld. Dat geweld heeft veel leed veroorzaakt onder de burgerbevolking, en heeft tienduizenden mensen er helaas toe genoopt om naar andere delen van het land uit te wijken. De Raad heeft de Russische regering verzocht om zich aan de uit het internationale humanitaire recht voortvloeiende verplichting te houden om burgerslachtoffers te vermijden en de grens tussen Tsjetsjenië en Ingoesjië open te houden. Wij moeten de grootst mogelijke politieke druk blijven uitoefenen op de Russische regering, die moet proberen door middel van onderhandelingen een oplossing te vinden. Zij moet een akkoord trachten te bereiken door overleg, want er bestaat geen militaire oplossing voor de crisis in Tsjetsjenië. De enige oplossing is een politieke oplossing.
Ik heb onze bezorgdheid over al deze aspecten - die u ongetwijfeld deelt - overgebracht aan premier Poetin bij de twee of drie gelegenheden die ik had om met hem te spreken, en bij de laatste gelegenheid op zondagavond ook aan minister Ivanov van Buitenlandse Zaken.
Mevrouw de Voorzitter, een andere regio die ik bij uitstek belangrijk vind is Zuid-Oost-Europa. Op 28 en 29 oktober heb ik samen met commissaris Patten een bezoek aan Kosovo gebracht. Wij hebben bij die gelegenheid niet alleen alle politieke leiders van de beide bevolkingsgroepen ontmoet, maar ook de vertegenwoordigers van de VN-missie in Kosovo en van de internationale vredesmacht voor Kosovo, KFOR. Wij hebben benadrukt dat de Unie zich zal inzetten voor de wederopbouw van Kosovo en voor de totstandkoming van een democratisch en multi-etnisch Kosovo. Wij hebben er bij de plaatselijke politieke leiders op aangedrongen dit proces te ondersteunen door krachtig leiderschap te tonen. We hebben tevens onderstreept hoe belangrijk het is dat alle gematigde leiders zich duidelijk uitspreken en hun verantwoordelijkheid nemen, zodat het verzoeningsproces kans van slagen heeft.
Zoals u weet hebben de lidstaten mij in de Raadsvergadering van gisteren de opdracht gegeven om na te gaan hoe de democratische oppositie in Servië ervoor staat. Morgen zal ik daar op de OVSE-top in Istanbul actief aan beginnen te werken door de nodige ontmoetingen te organiseren.
Met betrekking tot de Balkanlanden zal ik natuurlijk extra aandacht schenken aan de diverse onderdelen van het stabiliteitspact. Commissievoorzitter Prodi, commissaris Patten, Bodo Hombach en ikzelf werken samen aan het verbeteren van de coherentie en de doelmatigheid van ons optreden in de regio. Tijdens komende vergaderingen zullen we op die punten nader kunnen ingaan.
Mevrouw de Voorzitter, ik wil nog een andere prioriteit van de Unie vermelden: het vredesproces in het Midden-Oosten. Toen ik begin november in Oslo de herdenking van de moord op premier Rabin bijwoonde, heb ik met premier Barak en president Arafat kunnen spreken. Beide partijen zijn er momenteel duidelijk op gericht om serieus te onderhandelen, met het oog op het globale akkoord dat op z'n laatst in februari, dus al binnenkort, zou moeten worden bereikt. Ik heb er geen twijfel over laten bestaan dat de Unie vanzelfsprekend bereid is om alle hulp en technische knowhow te leveren die nodig zijn om dat doel te bereiken. Bovendien heb ik de speciale afgezant van de Unie, de heer Miguel Angel Moratinos, gevraagd om nauw contact te blijven onderhouden met de onderhandelingsteams, en ons van de voortgang van de gesprekken op de hoogte te houden. Morgen heb ik, in de marge van de OVSE-top, ook weer een onderhoud met premier Barak.
Sinds ik in functie ben heb ik met het Raadsvoorzitterschap en commissaris Patten ook aan verscheidene vergaderingen van de trojka deelgenomen. In het bijzonder wil ik de vergadering noemen die enkele weken geleden in Algiers werd gehouden. Het was alweer enkele jaren geleden dat er zo'n vergadering had plaatsgevonden. We hebben gekeken hoe de bilaterale gesprekken verlopen, en we hebben afgesproken om de onderhandelingen over de associatieovereenkomst voort te zetten.
De reactie die wij op ons verzoek betreffende mensenrechtenkwesties kregen, durf ik bemoedigend te noemen. Er is ons verzekerd dat niet-gouvernementele mensenrechtenorganisaties inmiddels zijn uitgenodigd om Algerije te bezoeken. Daarnaast hebben wij een oproep gedaan om dit moment aan te grijpen om de betrekkingen tussen alle landen van de Maghreb wezenlijk te verbeteren.
Zoals u weet bekleedt Algerije op het ogenblik een belangrijke positie als voorzitter van de OAE. Bijgevolg zal het een hoofdrol spelen in de voorbereiding van de topontmoeting tussen de Europese Unie en Afrika, die volgend jaar april in Egypte plaats zal vinden. Naar mijn mening is die bijeenkomst van groot belang, omdat het een waardevolle gelegenheid is om de banden tussen Europa en Afrika aan te halen. Afrika wordt momenteel beschouwd als een vergeten continent, maar Europa mag Afrika niet links laten liggen.
Mevrouw de Voorzitter, ten slotte wil ik nog heel kort vermelden dat ik in de afgelopen vier weken nog veel meer nuttige ontmoetingen heb gehad: met de president van Colombia - die u ook in de plenaire vergadering van het Parlement hebt ontvangen -, met de president van Letland, en met de minister van Buitenlandse Zaken van Cyprus, om te bepalen hoe het overleg kan worden bevorderd dat hoogstwaarschijnlijk op 3 december in New York van start gaat. Vanmiddag vertrek ik naar Istanbul om de topconferentie van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa bij te wonen.
Ik heb daarstraks de kwestie Tsjetsjenië al aangeroerd. Helaas zou die de top van morgen wel eens kunnen overheersen. Ik verzeker u dat wij er bij de Russische regering op aan zullen blijven dringen de hevigheid van het conflict te verminderen en een vreedzame oplossing na te streven. Tevens zullen we er alles aan doen om van Rusland de toezegging los te krijgen dat het volledig zal voldoen aan alle verplichtingen die het zowel op grond van het OVSE-verdrag als het huidige Verdrag inzake conventionele strijdkrachten in Europa heeft. Op de top van Istanbul zal de aanpassing van dit laatste verdrag hoogstwaarschijnlijk worden goedgekeurd.
Als de komende dagen het Europees Veiligheidshandvest wordt getekend en aangenomen, zal dat het gezag van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa ongetwijfeld versterken. Verder is het beslist een waardevolle aanvulling op de ontwikkeling van het veiligheidsbeleid van de Unie.
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, er zijn nog veel meer onderwerpen die ik met u zou willen bespreken, maar omdat ik het kort moet houden zult u het mij niet kwalijk nemen dat ik nu op het thema veiligheid en defensie overstap.
Mevrouw de Voorzitter, ik durf de Raad Algemene Zaken die maandag plaatsvond als historisch te betitelen. Voor de eerste maal namen ook de ministers van defensie van de Unie aan de Raad Algemene Zaken deel, en hield de Raad een mijns inziens belangrijk debat over de formulering van een Europees veiligheids- en defensiebeleid. Het debat was bedoeld om de conclusies voor te bereiden die de Europese Raad van Helsinki onder Fins voorzitterschap over dat onderwerp zou moeten aannemen.
Dames en heren, het is al enige tijd duidelijk dat als Europa de plaats op het wereldtoneel wil innemen die het verdient, het zowel een Europees veiligheids- en defensiebeleid als een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid zal moeten ontwikkelen. De crisis in Bosnië, en daarna de crisis in Kosovo, hebben aangetoond dat wij meer nodig hebben dan alleen intentieverklaringen. Wij moeten in staat zijn om op te treden. En dat houdt zonder meer in dat wij over de daarvoor benodigde militaire mogelijkheden moeten beschikken. Ik denk dat het een van de belangrijkste taken van de top van Helsinki is om te bepalen wat voor mogelijkheden dat moeten zijn, hoe ze kunnen worden verwezenlijkt, en hoe de Unie over het gebruik ervan zou moeten beslissen.
Bij de voorbereidende werkzaamheden is al veel vooruitgang geboekt: in Berlijn, in Saint-Malo, in Washington en in Keulen. Ongetwijfeld zijn dat allemaal mijlpalen geweest die bepaalde etappes afbakenen. Zo was Keulen geen eindbestemming maar een vertrekpunt, en ik weet zeker dat ook Helsinki een nieuwe en zeer belangrijke etappe in dit proces is.
We zijn steeds dichter in de buurt van een doel gekomen dat volgens mij van doorslaggevend belang is. Mettertijd is het debat over de Europese defensie minder abstract geworden, concreter en specifieker. Het moment waarop wij een beslissende stap vooruit zullen moeten doen en onze beloften moeten inlossen, nadert met rasse schreden.
In de Raad Algemene Zaken van maandag hebben de ministers heel duidelijk gemaakt dat zij de politieke wil hebben om in Helsinki te beslissen hoe groot de gezamenlijke militaire capaciteit van Europa voor deelname aan Petersberg-taken moet zijn. Gelet op het verloop van het debat vertrouw ik erop dat de Europese Raad een specifieke, duidelijke en concrete doelstelling zal bepalen. Naar alle waarschijnlijkheid gaat het daarbij om een uitdaging, in die zin dat van de lidstaten zal worden gevraagd om heel nauwkeurig de prioriteiten af te wegen en misschien enkele moeilijke - of op zijn minst niet eenvoudige - beslissingen over de toewijzing van middelen te nemen. Een aantal prioriteiten, de terbeschikkingstelling van middelen voor gemeenschappelijk gebruik en een multinationale taakverdeling, zullen ongetwijfeld opnieuw moeten worden beoordeeld.
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik denk dat de discussie van maandag ook heeft laten zien dat de ministers wensen dat de Unie passende middelen krijgt om eventuele crises te beoordelen, en dat zij over duidelijke en passende besluitvormingsprocedures beschikt voor het geval het nodig mocht zijn om op te treden. Ik denk dat dit een essentieel element is.
Verder moeten we ook rekening houden met de bijdragen en belangen van onze bondgenoten die geen lid zijn van de Unie. Dat betekent dat wij met hen moeten afspreken dat zij hun mening kunnen geven wanneer wij een crisissituatie beoordelen. Daarnaast moeten we voor passende mechanismen zorgen waardoor zij ook volledig kunnen deelnemen aan de operationele besluitvorming als wij hen uitnodigen om zich bij ons aan te sluiten.
Geachte afgevaardigden, mevrouw de Voorzitter, ik wil benadrukken dat wij al deze maatregelen ook moeten nemen omwille van onze geloofwaardigheid, in de eerste plaats ten opzichte van onze eigen publieke opinie. We kunnen onmogelijk geloofwaardig overkomen zolang we ons beperken tot het verbeteren van institutionele en bureaucratische mechanismen. Als wij willen dat onze medeburgers en de publieke opinie in onze landen achter een Europees veiligheidsbeleid staan, dan moeten zij overtuigd zijn van onze wil en van ons vermogen om onszelf van het noodzakelijke instrumentarium te voorzien.
In de tweede plaats gaat het om onze geloofwaardigheid tegenover onze Amerikaanse NAVO-partners en onze bondgenoten die geen lid zijn van de Unie. Als wij willen dat zij ons serieus nemen, dan moeten we daar wat voor doen. Dat betekent dat wij onze militaire slagkracht moeten vergroten. Als wij dat serieus aanpakken, dan zullen onze bondgenoten ook eerder bereid zijn om hun middelen met ons te delen.
In de derde plaats is ook onze internationale geloofwaardigheid in het geding. We moeten laten zien dat we in staat zijn te reageren als zich een crisis voordoet waarbij misschien niet direct ons overleven op het spel staat, maar wel iets dat net zo belangrijk is: ons morele gehalte, het morele niveau dat wij als Europeanen handhaven.
Ik denk dat het veel effectiever is om onze waarden, onze manier van leven, onze vrijheden en ons welzijn samen te beschermen dan dat ieder land dat alleen doet.
Ten slotte, geachte afgevaardigden, moeten we ook in onszelf geloven. We kunnen dit doel niet bereiken als we er niet duidelijk, energiek en met overtuiging naar streven.
Ik wil echter benadrukken dat veiligheid zich niet alleen tot militaire aspecten beperkt. Dat is overduidelijk. De Europese Raad van Keulen droeg de Raad op om alle aspecten van veiligheid te onderzoeken, met het oog op de versterking en de coördinatie van alle niet-militaire middelen waarmee op crisissituaties kan worden gereageerd. Het Finse voorzitterschap heeft wat dat betreft buitengewoon werk verzet. Het resultaat daarvan is een verslag over niet-militaire crisisbeheersingsinstrumenten dat aan de Europese Raad van Helsinki zal worden aangeboden. Ik denk dat het heel belangrijk is om dit werk voort te zetten. We moeten aan mechanismen werken waarin het hele scala, het hele spectrum van crisisbeheersingsinstrumenten besloten ligt, variërend van strikt humanitaire instrumenten tot en met het andere uiterste, dat de militaire aspecten raakt.
Wij moeten ons best doen om de instrumenten te versterken die midden in dat spectrum liggen en die dienen om de bevolking te beschermen en de wet te handhaven: dat zijn de politiële instrumenten. De meest recente crises hebben aangetoond dat die broodnodig zijn. U zult zich herinneren dat zowel in Bosnië als nu in Kosovo de kwestie van een internationale politiemacht nog altijd een probleem van de eerste orde is, dat nog steeds speelt en nog niet is opgelost. Ik weet heel goed dat dit onderwerp het Parlement na aan het hart ligt.
Geachte afgevaardigden, ik ga langzamerhand afsluiten. Als wij deze maatregelen nemen en voor deze problemen adequate oplossingen vinden, dan ben ik ervan overtuigd dat we een belangrijke bijdrage leveren aan de ontwikkeling van Europa, aan de ontwikkeling van ons continent. Wij kunnen ongetwijfeld onze veiligheid vergroten en voor een betere samenwerking met onze partners en bondgenoten zorgen.
Mevrouw de Voorzitter, tot besluit wil ik herhalen dat ik vast van plan ben om op alle terreinen nauw met het Parlement samen te werken. Mijn belangrijkste opgave en eerste prioriteit in deze nieuwe functie is het leveren van een bijdrage aan de ontwikkeling van een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid dat doeltreffender, coherenter en actiever is. Dat is de enige manier om te garanderen dat de Unie overal ter wereld de invloed heeft die zij verdient. Het is ook de enige manier om onze gemeenschappelijke waarden en belangen te verdedigen. Dit kan echter alleen worden bereikt door middel van nauwe samenwerking tussen alle instellingen. De steun van dit Parlement is daarom essentieel. Mevrouw de Voorzitter, ik vertrouw erop dat mijn bezoek van vanmorgen slechts het begin is van een soepel verlopende en constructieve dialoog, en dat de resultaten daarvan meer en meer voordelen zullen opleveren voor alle burgers van de Unie en van de rest van de wereld. Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, dank u zeer voor uw aandacht.

De Voorzitter
Ik dank u, mijnheer de hoge vertegenwoordiger voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. Ik dank u nogmaals, mijnheer Solana, omdat u hier in deze hoedanigheid aanwezig bent - u bent hier in het verleden al eerder geweest - en omdat u het woord gevoerd hebt en gezegd en bewezen hebt dat u heel nauw met ons Parlement wilt samenwerken.

Patten
Het doet mij veel deugd dat ik deelgenoot mag zijn van het eerste debat in het Europees Parlement met de hoge vertegenwoordiger. Wij mogen ons bijzonder gelukkig prijzen dat hij is aangezocht voor zo'n belangrijke taak als de ontwikkeling van een slagvaardig en coherent Europees veiligheids- en defensiebeleid.
Hij geniet, zoals u ongetwijfeld zult weten, een zeer grote en volkomen terechte internationale reputatie als voorvechter van de waarden die de Europese geschiedenis van deze eeuw tot hoogtepunten hebben gebracht, die echter ook, wanneer zij niet in acht werden genomen, de zwarte bladzijden in onze geschiedenis markeren.
De hoge vertegenwoordiger en ik hebben de eerste weken elk in onze eigen functie grotendeels besteed aan het bespreken van de aardse problemen 30.000 voet onder onze vliegtuigstoelen, zo veel hebben wij samen gereisd. Ik moet hierbij denken aan Lord Grey, die aan het begin van deze eeuw tien jaar lang de Britse minister van Buitenlandse Zaken was en in al die jaren slechts één maal het buitenland bezocht. Als mijn geheugen mij niet in de steek laat, brak kort na dat bezoek de Eerste Wereldoorlog uit. Ik neem aan dat Lord Grey als een bereisd man werd beschouwd. Wij zijn misschien, met al het reizen dat wij vandaag de dag doen, beter geïnformeerd dan hij destijds, maar misschien ook weer niet.
Ik wil niet nog eens alle punten langsgaan, die de hoge vertegenwoordiger zo voortreffelijk naar voren heeft gebracht, maar nu u mij toch voor dit debat hebt uitgenodigd, wat ik zeer op prijs stel, wil ik u graag uit de doeken doen hoe de Commissie tegen de ontwikkeling van een Europees veiligheids- en defensiebeleid aankijkt.
Veiligheid en defensie zijn twee centrale elementen van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, maar raken eigenlijk per definitie ook aan het wezen van de lidstaten. Op de historische vergadering - dit bijvoeglijk naamwoord van de hoge vertegenwoordiger is de juiste benaming hiervoor - van de Algemene Raad begin deze week, waarbij ook de ministers van Defensie aanwezig waren, bleken de lidstaten er nu duidelijk van overtuigd dat een betere Europese samenwerking op het gebied van veiligheid en defensie twee grote voordelen biedt. Zo zal iedereen efficiënter met de eigen middelen kunnen omgaan en bovendien zal ieder land meer gewicht in de schaal kunnen leggen, juist vanwege die grotere onderlinge samenwerking.
Op veiligheidsgebied zijn deze voordelen meer dan ooit gewenst, omdat er vandaag de dag meer van Europa wordt verwacht. Er wordt door de rest van de wereld meer van ons verwacht vanwege onze economische positie en ook vanwege de goede resultaten die wij boeken met het opbouwen van vreedzame en stabiele democratieën. Ook onze burgers verwachten meer van ons dan alleen het produceren van boekhoudkundige overzichten en economische gegevens. Hoe kan het ook anders gezien de tumultueuze politieke gebeurtenissen van de laatste jaren, tumultueuze gebeurtenissen die stuk voor stuk hebben plaatsgevonden nadat een Amerikaanse politicoloog had verkondigd dat het met de geschiedenis gedaan was.
De Europese Unie moet ervoor zorgen dat zij daaraan het hoofd kan bieden. Het is zo simpel en tegelijk zo moeilijk. Het Verdrag van Amsterdam en de slotverklaring van Keulen vormen een geweldige uitdaging. Wij als Commissie willen ons steentje bijdragen om de daarin vervatte doelen te helpen verwezenlijken. Wij hebben natuurlijk geen militaire rol te vervullen. De aanblik, afgelopen maandagmiddag, van zoveel militaire uniformen aan de zijde van de ministers van Algemene Zaken was een curieuze ervaring in onze politieke cultuur. De Commissie beschikt echter wel over de middelen en de ervaring om een belangrijke bijdrage te kunnen leveren aan de niet-militaire dimensie van veiligheid. De zogeheten Petersberg-taken behelzen allerlei vormen van crisisbeheersing, waarbij communautaire instrumenten kunnen worden ingezet in wisselwerking met de traditionele diplomatie en desnoods militair geweld.
Dit is een cruciaal punt. Soms is militair ingrijpen absoluut noodzakelijk en van doorslaggevende betekenis, maar de niet-militaire dimensie kan ook heel essentieel zijn. In de loop van deze bloedige eeuw is de aard van de conflicten immers radicaal veranderd. Was in de Eerste Wereldoorlog 85% van de slachtoffers militair en slechts 15% burger, tegenwoordig is dat bijna omgekeerd. De toenemende complexiteit en de onderlinge afhankelijkheid van onze samenlevingen maken bovendien dat bijvoorbeeld economische maatregelen en informatiestromen een steeds belangrijker rol zijn gaan spelen in conflictsituaties en het voorkomen daarvan. Voor een interventie kan de Europese Unie dus terugvallen op een hele reeks instrumenten op zowel militair als niet-militair gebied.
Welke bijdrage wij nu als Gemeenschap kunnen leveren, kan ik laten zien aan de hand van de vele operaties die wij op de Balkan uitvoeren. Daar zijn wij actief op voor de hand liggende gebieden als de humanitaire hulpverlening, de saneringswerkzaamheden en de wederopbouw. Er zijn echter nog legio andere maatregelen denkbaar om conflicten en menselijk leed te helpen voorkomen. Ik denk dan onder meer aan hulp bij de wetshandhaving, bij het opbouwen van een overheidsapparaat en via het handelsbeleid. Al dit soort dingen ondersteunen wij in Kosovo en daarvoor zullen wij op de donorconferentie voor Kosovo, die vandaag in Brussel wordt gehouden, nog eens 500 miljoen euro beschikbaar stellen.
Wat ik hiermee duidelijk wil maken is dus dat je niet heel creatief hoeft te zijn, laat staan heel creatief met de interpretatie van het Verdrag dat het kader voor onze activiteiten vormt, om te zien dat er voor de Commissie en het Parlement wel degelijk een duidelijke rol is weggelegd. Niet alleen de situatie in Zuid-Oost-Europa vraagt om een gecoördineerd crisismanagement met militaire en niet-militaire middelen, zowel binnen de EU als tussen de lidstaten, zo'n situatie doet zich ook voor op Oost-Timor. Wij moeten als Unie en als lidstaten slagvaardiger worden in het beheersen van crises en in het ondersteunen van de internationale hulporganisaties die ook op dit terrein actief zijn en waarop - helaas - maar al te vaak een beroep wordt gedaan.
Op de Europese Raad van Helsinki zal onder meer worden gesproken over een geïntegreerde benadering van conflictbeheersing en wij als Commissie zijn druk bezig om aan die discussie een volledige bijdrage te leveren. Ik wil hierbij wijzen op een punt dat door sommigen wellicht als nogal banaal zal worden afgedaan. Bij conflictpreventie en crisisbeheersing is de factor tijd van wezenlijk belang. De nieuwe Commissie is bezig te onderzoeken hoe wij doeltreffender en sneller op crisissituaties kunnen reageren. Het Parlement heeft hier herhaaldelijk en volkomen terecht op aangedrongen. Het is een enorme klus. Elke vooruitgang die wij hierbij boeken zou in menig opzicht meteen ook veruit de grootste bijdrage zijn die ik aan onze wat ambitieuzere doelstellingen zou kunnen leveren.
Ik hoop dat wij kunnen blijven rekenen op de steun van het Parlement bij de ontwikkeling van flexibelere en snellere procedures en ik zal geen gelegenheid voorbij laten gaan - en de hoge vertegenwoordiger zal het daar vast onmiddellijk mee eens zijn - om van de Raad hetzelfde te vragen.
De rol van de Commissie bij crisisbeheersing is duidelijk, maar onze rol houdt ook nog andere dingen in. Een Europees veiligheids- en defensiebeleid is alleen mogelijk in een klimaat van eerlijke concurrentie voor defensietechnologie. Dat is ook in het belang van onze partners. De Commissie kan zo'n klimaat met allerlei middelen bevorderen, onder meer via openbare aanbestedingen, de interne markt, onderzoek en mededingingsbeleid.
Een laatste opmerking nog. Er wordt soms gevreesd voor mogelijke institutionele conflicten bij de uitvoering van toekomstige taken in het kader van het buitenlands en veiligheidsbeleid. Ik wil niemand voor het hoofd stoten, maar ik denk dat dit soort zaken toch te belangrijk is om in de diplomatieke molens te stranden. Natuurlijk zullen wij moeten voortbouwen op het institutionele kader van de Unie. Natuurlijk zal het niet meevallen militaire en niet-militaire dimensies altijd even duidelijk te scheiden. Natuurlijk zal de Commissie bij de crisisbeheersing een volledige rol moeten spelen, ook als er een militair aspect aan kleeft, want er is ook altijd nog een niet-militair aspect. Natuurlijk zullen de nieuwe structuren de Commissie in staat moeten stellen haar initiatiefrecht ten volle te benutten. Natuurlijk is de Commissie geen college van amateur-chefs van staven en natuurlijk streven wij naar een voorspoedige samenwerking met de hoge vertegenwoordiger en het Parlement om ervoor te zorgen dat er in Europa een adequaat veiligheids- en defensiebeleid wordt ontwikkeld dat door de burgers wordt gedragen. En als er nog een "natuurlijk" in het woordenboek over is, dan geldt dat wel voor het volgende: zolang ik hier voor het buitenlands beleid verantwoordelijk ben, zal er nog geen vloeipapiertje - of misschien moet ik nu, na wat David Byrne gisteren over het roken heeft gezegd, wel zeggen geen tissuevelletje - te schuiven zijn tussen de commissaris voor buitenlandse betrekkingen en de hoge vertegenwoordiger.

Poettering
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, het is de eerste keer dat de secretaris-generaal en hoge vertegenwoordiger - en toekomstige secretaris-generaal van de West-Europese Unie - hier bij ons in het Parlement aanwezig is. Mijnheer Solana, u brengt buitengewoon goede geloofsbrieven mee voor deze taken. U was fungerend voorzitter van de Raad en u was secretaris-generaal van de NAVO. Onze fractie wenst u veel succes: persoonlijk succes en succes in uw functie. Uw succes zal het onze zijn, uw succes zal het succes van Europa zijn. Daarom wil ik u nogmaals, namens de Europese Christen-Democraten en Conservatieven, oprecht gelukwensen.
U zei dat u bereid bent naar het Parlement te komen, telkens wanneer dat nodig mocht zijn. Ik neem aan dat u daarmee ook de parlementaire commissies, en met name de commissie buitenlandse zaken bedoelt. Het zou ons werkelijk bijzonder verheugen indien wij met u tot een vorm van samenwerking konden komen. Deze samenwerking zal institutioneel heel anders zijn dan die met de Commissie, maar moet wel dezelfde grondslag hebben. De Commissie heeft namelijk verklaard dat zij naar het Parlement en zijn commissies zal komen, telkens wanneer het Parlement dat verlangt. Als dat ook voor u een noodzaak is, slaan wij mijns inziens gemeenschappelijk een goede weg in.
Ik wil de andere fractievoorzitters bedanken voor het feit dat zij de afgelopen week donderdag hebben ingestemd met de aanwezigheid hier van de Commissie, die in de persoon van de heer Patten vandaag het woord heeft gevoerd. Volgens artikel 18 van het Verdrag betreffende de Europese Unie is de Commissie volledig betrokken bij het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. Daarom zal onze fractie altijd de belangen van de Commissie - die de belangen van de Europese Unie zijn - verdedigen. Wij zullen altijd aandringen op een uitstekende samenwerking met u, mijnheer Solana, in het belang van Europa, hetgeen gezien u beide functies ongetwijfeld het geval zal zijn. Wij mogen elkander niet de loef afsteken, wij mogen niet ambitieus zijn voor onszelf, maar wij moeten samen ijveren voor ons gemeenschappelijk doel, het doel van een sterk en slagvaardig Europa.

Zodra u de functie van secretaris-generaal van de West-Europese Unie op zich neemt en zodra de WEU in de Europese Unie wordt geïntegreerd, ontstaat een nieuwe taak van parlementaire controle. Naast de nationale parlementen, die hun controlefunctie zullen behouden, zal ook dit Europees Parlement zich van deze controletaak moeten kwijten. De Vergadering van de West-Europese Unie, die in het verleden een belangrijke rol heeft vervuld, moet nu volgens ons deze opgaven overdragen aan het rechtstreeks gekozen Europees Parlement.
U hebt enkele gebieden genoemd waar voor de Europese Unie taken liggen. Een daarvan is Rusland. De veiligheid op ons continent zal afhankelijk zijn van de manier waarop Rusland zich ontwikkelt. Wij willen een slagvaardig Rusland, een democratisch Rusland. Wij moeten echter tevens duidelijk maken dat hetgeen momenteel in Tsjetsjenië gebeurt een schande is voor Rusland, voor Europa. Met zijn optreden in Tsjetsjenië, in Grozny en andere steden en op het platteland van Tsjetsjenië verwijdert Rusland zich van de Europese waarden, en ik nodig u, mijnheer Solana, evenals de heer Patten dan ook uit om luid uw stem te laten horen, vandaag, morgen en in de komende dagen, tijdens de OVSE-conferentie in Istanbul. Wij mogen niet zwijgen! Wie nu zwijgt en zijn stem niet verheft, maakt zich schuldig jegens de slachtoffers, de moslims in Tsjetsjenië.
(Applaus)
Met uw welnemen wil ik tot slot nog een opmerking maken over het veiligheids- en defensiebeleid. Wij willen een Europese defensie-identiteit. Dat mag geen loskoppeling van de VS betekenen. Wij moeten deze identiteit niet zien als een taakverdubbeling, maar een taakverdeling. Wij moeten ervoor zorgen dat wij zelf slagvaardig worden en daarom moeten wij daar nu de voorwaarden voor scheppen, in de vorm van vervoermiddelen, communicatie, informatie en moderne satellieten. Wij mogen niet alles aan de Amerikanen overlaten. Dit is, zoals Chris Patten terecht zei, ook een kwestie van technologie. Wij moeten niet tegen de Amerikanen werken, maar met de Amerikanen: wij moeten elkander aanvullen. Als wij hier als Europeanen onze plicht doen, maken wij mijns inziens heel het Atlantische Bondgenootschap sterker. Als wij, zoals de heer Solana en de heer Patten reeds zeiden, ons van deze taken kwijten en als ook u, mijnheer Solana, zich net als de Commissie ertoe verplicht om een gesprek met ons te voeren, telkens wanneer wij daarom vragen, zult u onze fractie aan uw zijde vinden. Ik wens u veel succes bij uw werk!
(Applaus)

Barón Crespo
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de secretaris-generaal van de Raad en hoge vertegenwoordiger voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, mijnheer de commissaris, waarde collega's, in de eerste plaats wil ik de heer Solana verwelkomen in zijn driedubbele functie als secretaris-generaal van de Raad, hoge vertegenwoordiger voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid en - voor het moment in pectore - secretaris-generaal van de WEU. Ik neem aan dat wat de communautaire begroting betreft, het hier gaat om "drie banen, één salaris". Ik wens hem veel succes.
Ik zal de kwaliteiten van Javier Solana hier niet bezingen. Wij zijn oude vrienden en hebben samen jarenlang gestreden voor de burgerlijke vrijheden in mijn land, en daarna voor de integratie van Spanje in Europa. Ik hoop dat hij het in zijn nieuwe functie, net als in zijn vorige posities, op zal blijven nemen voor democratische waarden en dat hij zich daardoor zal laten inspireren.
Wij maken voor het eerst mee dat de Raad ogen en een gezicht heeft, en ik hoop dat dit zo blijft. Dat is een uitdaging die de heer Solana vast aan zal kunnen, en die volgens mij niet alleen voor de Raad, maar ook voor de ontwikkeling van de Europese Unie als zodanig van belang is.
Aangezien de heer Solana uitgebreid is ingegaan op zijn verantwoordelijkheid als hoge vertegenwoordiger voor het buitenlands beleid, wil ik op een aspect wijzen dat mij belangrijk lijkt. Ik denk dat ons gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid in wezen een afspiegeling en een extrapolatie van onze innerlijke kracht is. Wij kunnen slechts in de mate waarin wij verenigd zijn en gaandeweg onze eigen kracht vergroten, een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid en ook een defensiebeleid voeren. Dat betekent dat de heer Solana zich niet alleen met het voorkomen van crises zal moeten bezighouden, wat de meest directe dimensie is, maar ook met onze rol in de wereld - en dat is iets waar hij wel wat ervaring mee heeft. Ik denk dan bijvoorbeeld aan de Verenigde Naties, aan de Millenniumronde, aan de toekomst van het IMF en de FAO. Dat is ook belangrijk in die zin dat wij door aan de Unie te bouwen als Europeanen ook iets belangrijks doen voor de toekomst en de stabiliteit van de mensheid. Ik denk dat de heer Solana zich door deze dimensie moet laten inspireren bij zijn optreden. Tegelijkertijd hoop ik dat hij als secretaris-generaal van de Raad zal kunnen bijdragen aan de hervorming en de coherentie van deze instelling, die op dit ogenblik van alle instellingen van de Unie misschien wel het hardst aan een reorganisatie toe is.
De heer Solana is ook uitgebreid op veiligheid en defensie ingegaan. Ik denk dat hij heeft laten zien dat hij op dit moment in dit historische proces degene is die het meest geschikt is om de complexe evolutie te begeleiden waarbinnen zich de Europese defensie-identiteit heeft ontwikkeld. Binnen diezelfde evolutie accepteren de NAVO en onze Amerikaanse partners in toenemende mate dat er niet alleen op militair gebied behoefte is aan een sterke Europese pijler, maar ook in de industrie, die hierbij een ondersteunende rol moet spelen. Ten slotte denk ik dat onze partners ook de stabiliserende en consoliderende rol van de democratie in Europa en het Middellandse-Zeegebied erkennen. In dat verband denk ik dat de heer Solana een beslissende rol kan spelen in de komende vergadering van de OVSE over de crisis in Tsjetsjenië.
Mijn fractiegenoten zullen zich later nog over deze zaken uitspreken. Ik wil mijn interventie afsluiten door erop te wijzen dat er nauw met de Commissie moet worden samengewerkt. Dat wil niet zeggen dat ik de heer Patten vraag om zij aan zij met de heer Solana op te trekken. Als ze het samen goed kunnen vinden, des te beter; daar zijn we allemaal bij gebaat. Wat de rol van het Parlement betreft, denk ik dat wij de laatste jaren hebben laten zien dat wij in staat zijn om te helpen en te begeleiden. Ik geloof dat wij hebben aangetoond dat wij een belangrijke rol kunnen spelen wanneer het gaat om de vraag wat de omvang en de ontwikkeling van de gemeenschappelijke veiligheid en defensie van de Unie kunnen en moeten zijn. Ik denk dat wij ons in dit geval constructief moeten opstellen en ons bereid moeten tonen om mee te werken.

Cox
Mevrouw de Voorzitter, ik ben het met de andere sprekers eens dat dit vandaag een heel gedenkwaardige gebeurtenis is, aangezien dit de eerste keer is dat de hoge vertegenwoordiger voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid bij een plenaire vergadering aanwezig is. Er is al gezegd dat hij drie banen heeft, maar slechts één salaris. Nog wonderlijker is echter dat hij drie van die grote, zware petten heeft, maar slechts één hoofd om ze op te zetten. Hoge vertegenwoordiger, wij wensen u veel succes in deze functie.
Wij hopen bovenal dat u kunt helpen de kloof te dichten die nu nog gaapt tussen de ambities en de realiteit van het Europees buitenlands beleid. De uitdaging die u aangaat, raakt de kern van wat wij hier doen. Als voorbeeld wil ik de Petersberg-taken aanhalen, die wij als Unie in 1992 hebben geformuleerd en die ons uitgebreide veiligheidsopties bieden, zowel van militaire als niet-militaire aard. De ambities die daaruit spreken werden misschien wel het ruwst verstoord door de Kosovo-crisis, waar de kloof tussen ambities en realiteit genadeloos aan de oppervlakte kwam door het ontbreken van een adequate operationele kern. Absoluut prioritair is nu dat u een begin maakt met de operationele invulling van zowel de militaire als de niet-militaire dimensie van de Petersberg-taken. Dat geldt vooral, gezien de verschillende petten die u op heeft, voor de militaire aspecten.
Mijn fractie, de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij, hecht grote waarde aan de ontwikkeling van een operationele capaciteit voor autonome Europese acties, wat inderdaad neerkomt op een snelle interventiemacht met de nodige logistieke ondersteuning. Hiervoor is wellicht een herschikking van middelen nodig. Ook voor het kostenaspect dient in onze discussies volop aandacht te zijn. Mijn fractie is voorstander van een defensiecapaciteit voor autonome Europese acties. Wij vragen ons echter wel af in hoeverre dit mogelijk is buiten de transatlantische betrekkingen om. De nadruk die u heel algemeen op die transatlantische betrekkingen hebt gelegd, juichen wij als fractie ten zeerste toe.
Een ander punt dat ik aan de orde wil stellen is de samenhang tussen de hulp die wij als Europese Unie geven, en ons buitenlands beleid. De heer Solana en de heer Patten staan voor de enorme uitdaging om de politieke dimensie te versterken. De Unie en haar leden zijn goed voor de helft van alle humanitaire en ontwikkelingshulp in de wereld. De Unie is goed voor drievijfde van de hulp aan Rusland en het Gemenebest van Onafhankelijke Staten. Op buitenlands gebied is onze invloed echter allesbehalve navenant. Dat is de kern van de uitdaging waarvoor wij op het gebied van het buitenlands beleid staan. Aan u en de Commissie de taak om hiervoor oplossingen aan te dragen.
Stel dat wij zo'n interventiemacht met het oog op de Petersberg-taken op de been brengen, stel dat wij meer samenhang brengen tussen hulp en buitenlands beleid, dan komt vervolgens de vraag aan de orde hoe wij coherenter kunnen optreden in allerlei internationale fora. Wij onderhouden betrekkingen met tal van instellingen en organisaties en daarvan zijn enkele al in dit debat ter sprake gekomen. Mijn fractie wil met name wijzen op het zo nu en dan oplaaiende non-debat over de hervorming van de VN-veiligheidsraad. Dit is, ongeacht welke afspraken hierover in de bestaande lidstaten zijn gemaakt, een vraagstuk dat mettertijd onze aandacht verdient. Als wij daadwerkelijk willen toewerken naar een niet-militaire en een militaire capaciteit, is een krachtige stem in de Veiligheidsraad van groot belang, vooral als het gaat om activiteiten buiten Europa. Hier moeten wij dan ook aandacht aan besteden.
In de hoorzitting met de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid heeft de heer Solana gepleit voor een minder verbaal en een meer actief buitenlands beleid. Daar zijn wij het hartgrondig mee eens en over een jaar of vijf kunnen wij dan de proef op de som nemen. Dan kan in de ogen van mijn fractie onder meer worden getoetst of wij in Zuid-Oost-Europa stabiliteit hebben gebracht of zelf nog steeds de gevolgen van instabiliteit ondervinden. Dat is voor ons een essentiële uitdaging.
Vandaag is het tien jaar geleden dat de fluwelen revolutie zich in het toenmalige Tsjecho-Slowakije voltrok. Ik hoop, mijnheer Solana, dat u uw invloed zult aanwenden om de politieke noodzaak van de uitbreiding extra onder de aandacht te brengen en verder uitstel tegen te gaan. Ik hoop dat u ons de lessen zult voorhouden die wij uit het voormalige Joegoslavië dienen te trekken. Dat is een ambitieuze, maar moeilijke taak. Wij wensen u daarbij veel succes. U kunt rekenen op de volle steun en medewerking van mijn fractie.

Hautala
Mevrouw de Voorzitter, hoge vertegenwoordiger, commissaris, ik ben van mening dat de Kosovo-crisis onder andere heeft aangetoond dat het internationale crisisbeheer in de 21ste eeuw niet alleen op de NAVO kan steunen. In feite is de leidinggevende rol van de Verenigde Staten niet zo probleemloos als deze volgens sommigen lijkt. In Kosovo heeft men ook kunnen zien dat militairen soms wijzer en realistischer kunnen zijn dan politici, zodat wij niet noodzakelijkerwijs bang hoeven zijn voor militairen. Ik wil namens de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie zeggen, dat de meerderheid van onze fractie aan het idee lijkt te wennen dat er een gemeenschappelijk crisisbeheer voor de Europese Unie ontwikkeld kan worden. Wij willen hier echter duidelijke voorwaarden aan stellen.
Ten eerste moet het buitenlands beleid consequent zijn, de verschillende onderdelen ervan moeten een consequent geheel vormen met één enkel herkenbaar gezicht. Het buitenlands beleid moet ook transparant zijn. Geachte hoge vertegenwoordiger, ik moet zeggen dat ik persoonlijk meer dan twee jaar lang met niet-militaire middelen bij het Hof van Justitie tegen de door u geleide Raad heb gestreden om een bepaald document te krijgen over in hoeverre de lidstaten zich aan de criteria voor de wapenexport houden. Ik hoop dat u de transparantie in de Raad ook op het gebied van het buitenlands beleid zult vergroten.
Een tweede zeer belangrijke voorwaarde is dat de beheersing van civiele crises sterk verbeterd moet worden. Het is geheel juist wat u zei: gedurende het Finse voorzitterschap is hierin vooruitgang geboekt. Laat de maatregelen bij elkaar. Het is niet noodzakelijkerwijs goed dat u de taken zo verdeelt dat de hoge vertegenwoordiger zorg draagt voor het militaire crisisbeheer en de commissaris voor het civiele crisisbeheer. Ze horen bij elkaar.
Ten derde stellen wij de voorwaarde dat elke operatie op zichzelf moet staan en dat men hierover apart een beslissing moet kunnen nemen. De lidstaten moeten per gebeurtenis kunnen besluiten of ze aan de operaties deelnemen. De criteria moeten natuurlijk voor iedereen gelijk zijn. Wij kunnen niet accepteren dat er in Kosovo geheel andere criteria zijn gebruikt dan bijvoorbeeld in Tsjetsjenië.
Ten slotte is de cruciale vraag hoe de betrekkingen tussen de Europese Unie en de NAVO zich gaan ontwikkelen. Elf van de huidige lidstaten zijn lid van de NAVO en vier niet. Men moet er voor oppassen dat de Europese Unie niet gewoon de Europese pijler van de NAVO wordt. Het is van belang dat de NAVO en de Europese Unie feitelijk los van elkaar blijven bestaan. Een dergelijke asymmetrie kan de vrede in de wereld bevorderen. Dit hoeft geen zwakte te zijn, het kan ook een kracht zijn.

Wurtz
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de hoge vertegenwoordiger, ik heb mij verzet tegen het optreden van de secretaris-generaal van de NAVO, maar juich de aanstelling van mijnheer GBVB toe.
U zult bij de uitoefening van uw nieuwe taken een veeleisend gesprekspartner in mijn fractie vinden; zij zal zich zonodig uiterst kritisch opstellen, maar ze is er ook ten stelligste van overtuigd dat de Europese Unie op internationaal vlak veel meer aanwezig, veel actiever moet zijn en vaker het initiatief moet nemen. Wij stellen vast dat landen overal ter wereld, of het nu in Afrika, rond de Middellandse Zee, in Latijns Amerika of Azië is, een sterke bondgenoot wensen die hen kan en wil helpen om zich los te rukken uit de verstikkende greep van het al te machtige en arrogante Amerika.
Wat voor fantastische uitdagingen zult u namens de Vijftien kunnen aannemen! U kunt een volwaardige rol in het Midden-Oosten spelen en bijdragen aan de rechtvaardige en duurzame vrede die voortaan mogelijk wordt. U kunt de onderhandelingen in het kader van Lomé nieuw leven inblazen en dient hierbij rekening te houden met de bekommeringen van onze 71 partners uit het Zuiden, teneinde de geest van deze unieke overeenkomst te redden. U kunt een ander geluid laten horen ten aanzien van de internationale financiële instellingen, en bijvoorbeeld pleiten voor kwijtschelding van de schulden van landen die zich niet kunnen ontwikkelen omdat ze onder een enorme schuldenlast gebukt gaan. U kunt een echte internationale kruistocht voor ontwapening en in het bijzonder tegen kernwapens beginnen, nu we enorme risico's op een nieuwe proliferatie lopen. U kunt zich opwerpen als spreekbuis en vaandeldrager van een herwaardering van het VN-systeem, van de naleving van het VN-handvest, van de bevordering van beschaafde internationale relaties die oorlog als middel om geschillen te regelen voor altijd schrappen. Maakt u alstublieft ook onmiddellijk een einde aan de ondraaglijke inertie van de Europese Unie inzake de wrede oorlog in Tsjetsjenië en beperkt u zich niet tot louter formele communiqués.
Ten slotte, mijnheer de hoge vertegenwoordiger, verzoek ik u een moedige en kritische evaluatie van de oorlog in de Balkan te maken. Wij worden in Kosovo met een zware politieke mislukking geconfronteerd: de ene vorm van nationalisme wordt door een andere opgevolgd en de ene etnische zuivering wordt door een andere vervangen, maar deze keer gebeurt het in aanwezigheid van de Unie, de Verenigde Naties en de NAVO. In de rest van Joegoslavië speelt zich een "Iraaks scenario" af. De terecht gehekelde machthebbers zijn nog altijd aan de macht, terwijl de onterecht gestrafte bevolking op moreel onaanvaardbare en politiek gevaarlijke wijze lijdt. De regio is allesbehalve gestabiliseerd. U mag niet blind zijn voor deze feiten.
Trekt u uit deze verschrikkelijke ervaring evenwel niet als enige les dat we meer troepen moeten kunnen inzetten, dat we onze militaire uitgaven moeten verhogen en in geforceerde mars naar een Europa van de defensie moeten gaan, dat bovendien in het kader van de NAVO zou passen.
Ik wil niet verhullen dat veiligheid een militaire dimensie vertoont, maar mijns inziens is het probleem vooral dat in deze strategie nog altijd te veel aandacht naar een militaire aanpak gaat en dat dit ten koste gaat van een alomvattend en pan-Europees beleid ter voorkoming van conflicten dat in staat is iets te doen aan de spanningen en conflicten van de periode van de Koude Oorlog op ons continent. Ik wil slechts een voorbeeld van deze wanverhouding geven: zoals u zopas zei, komen morgen zowat 50 Europese staatshoofden in Istanbul bijeen op een top van de OVSE, waar een veiligheidshandvest voor de 21ste eeuw moet worden opgesteld. Wie weet dat? Wie spreekt hierover? De vertegenwoordiger van de Raad vond het niet eens nodig hier vóór deze conferentie een debat over te houden in het Europees Parlement, zoals ik gevraagd had. Er wacht ons nog een enorme taak: wij moeten de OVSE nieuw leven inblazen, de Organisatie hervormen en de debatten volledig openstellen voor de burgermaatschappij in Europa. Deze opdracht is mijns inziens onlosmakelijk verbonden met het vooruitzicht van de uitbreiding van de Unie.
Dat is de constructieve boodschap die ik u vandaag namens mijn fractie wilde meegeven.

Souchet
Mijnheer de hoge vertegenwoordiger, u had het over uw recente ontmoetingen in Pristina en herhaalde enkele nietszeggende opmerkingen over het toekomstige stabiliteitspact voor de Balkan en het multi-etnische en democratische Kosovo van de toekomst.
Mijnheer Solana, ik had liever gezien dat u iets explicieter was geweest over de grond van deze essentiële kwestie en dat u gezegd had wat u in het kader van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid van plan bent te doen om de ergste gevolgen van de oorlog in Kosovo voor ons continent te beperken, voor zover dat nog kan. U hebt deze acties misschien niet bevolen, maar ze alvast goedgekeurd als secretaris-generaal van de NAVO, en wij worden nu met de gevolgen ervan geconfronteerd.
Wat denkt u met name te doen om de burgerbevolking van dit Europees land, waarvan wij de infrastructuur vernietigd hebben, te helpen om de harde winter door te komen? Hoe denkt u de volledige uittocht van de Serviërs uit Kosovo tegen te houden of hun terugkeer te bevorderen, als het nog niet te laat is? Het zou inderdaad zeer onrechtvaardig zijn het voortdurend over een multi-etnisch Kosovo te hebben en tegelijk te dulden dat nog slechts een etnie overblijft. Hoe wilt u helpen vermijden dat de Joegoslavische Federatie volledig uiteen valt, nu ten gevolge van het NAVO-optreden de druk toeneemt om Kosovo onafhankelijkheid te geven?
Mijnheer de hoge vertegenwoordiger, hoe denkt u er kortom voor te zorgen dat het GBVB ertoe bijdraagt dat de NAVO-acties in werkelijkheid niet het tegenovergestelde effect van de beoogde doelstellingen hebben? Hoe denkt u te vermijden dat we straks komen te zitten met een verbrokkeld en geruïneerd Joegoslavië, dat nog altijd door Milosevic geleid wordt, en een extremistisch, mono-etnisch en onafhankelijk Kosovo?

Krarup
De heer Solana, die tegelijk een soort minister van Defensie en van Buitenlandse Zaken van de Unie is, heeft klaar en duidelijk gezegd dat de bijeenkomst die maandag in Brussel plaatsvond, een mijlpaal was, omdat de EU op het wereldtoneel de plaats kreeg die haar toekomt. Met andere woorden: de EU krijgt militaire bevoegdheden. De EU wordt een supermacht in de mondiale maatschappij. Dit is duidelijke taal die haaks staat op de verklaringen van de pers en de regeringswoordvoerders in de lidstaten van de Unie die geen lid zijn van een bondgenootschap. Heeft de bevolking van Europa een gemilitariseerde supermacht nodig? Zowel de heer Solana als de heer Patten en de meeste sprekers in het Parlement hebben een soort surrealistische Dr. Strangelove-logica verkondigd. Deze logica komt erop neer dat je eerst schiet en daarna vraagt of je mag schieten. De generale repetitie voor de zogenaamde vredesacties, wat een van die mooie, misleidende eufemismen is, hebben we met de Kosovo-crisis en de aanval op Kosovo van begin dit jaar meegemaakt. Dit moet voor een succes doorgaan, omdat de EU bewezen zou hebben dat ze een deel van de capaciteit van de NAVO kan overnemen en het goedkoper en beter doet dan de Amerikanen, die we overigens in alles moeten volgen. Het is echter geen succes. Het is in alle opzichten een ramp. Verscheidene sprekers, waaronder de heer Souchet, hebben dat bevestigd. We hebben het tegengestelde bereikt van wat we beoogden. Het probleem betreffende de positie van Kosovo in het volkenrecht wordt op een verkeerde en huichelachtige manier benaderd. De actie toont vooral ook aan dat de kleine landen voor de kar van de geallieerden worden gespannen. Hun inspraak werd beperkt tot het bevestigen van de beslissingen die de grote landen hadden genomen. Het is in elk opzicht een fiasco en zelfs meer dan dat - het is een catastrofe. Het is hoog tijd dat de Europese vredesbewegingen tot nieuw leven worden gewekt om een tegenwicht te vormen voor de afstompende militarisering die de afgelopen jaren heeft plaatsgevonden. Ze behoeven daarbij niet te rekenen op veel steun van dit Parlement.

Alavanos
Mevrouw de Voorzitter, neemt u mij niet kwalijk dat ik het debat onderbreek, maar ik moet, nu de heer Solana hier aanwezig is, een opmerking maken met het oog op de agenda van vandaag.
Vanmiddag hebben wij het vragenuur met vragen aan de Raad. Daarin komen ook vragen voor over het buitenlands beleid. In ons Reglement wordt weliswaar geen rekening gehouden met het bestaan van een hoge vertegenwoordiger voor het GBVB, maar die bestaat nu wel en de hoge vertegenwoordiger van het GBVB is vandaag hier aanwezig. Mijn vraag aan u luidt dan ook als volgt: zal de heer Solana ook vanmiddag aanwezig zijn en ons antwoorden, wanneer wij de Raad vragen stellen over het buitenlands en veiligheidsbeleid? De heer Solana sprak over dat beleid en daarvoor is hij trouwens verantwoordelijk. Moeten wij het Reglement niet dienovereenkomstig aanpassen? Kan de hoge vertegenwoordiger voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid zich onttrekken aan de parlementaire controle?
Wat ik vraag heeft niets uit te staan met mijn persoonlijke sympathie voor of mijn vertrouwen in de heer Solana. Ik begrijp alleen niet hoe aan het hoofd van de Europese politiek iemand kan staan die in feite een stroman is van de Verenigde Staten. Dit is een institutioneel vraagstuk en mijn inziens moeten wij hierop onmiddellijk antwoorden.

De Voorzitter
Mijnheer Alavanos, ik zal u onmiddellijk een antwoord geven. Zoals de heer Solana zopas zei, kan hij niet langer blijven omdat hij de top van de OVSE moet bijwonen. Ik kan u evenwel zeggen dat de heer Sasi aanwezig zal zijn tijdens het vragenuur aan de Raad, en ik kan u verzekeren dat hij volledig bevoegd is ter zake.

De Gaulle
Mevrouw de Voorzitter, het nieuwe politiek-militaire apparaat dat de heer Solana zo vurig wenst, is slechts een afgezwakte versie van de Europese defensiegemeenschap die Frankrijk in 1954 in een internationaal veel dreigender context verwierp.
Nu de Sovjetunie verdwenen is en het gevaar uit het Zuiden komt en misschien meer verspreid, maar toch geducht is, is de rivaliteit tussen de belangrijkste westerse grootmachten toegenomen. Duitsland hoopt, een beetje zoals Frankrijk in de jaren '60, dat het politieke Europa niet alleen een kans zal bieden om de eigen geloofwaardigheid te herstellen, maar ook om indirect de middelen in handen te krijgen voor het beleid van een grootmacht. De werkelijke doelstelling die achter het Europa van de defensie schuilgaat, is toegang tot kernwapens krijgen of, als dat niet kan, ervoor zorgen dat op termijn de Franse nucleaire afschrikkingsmacht verdwijnt. Zoals iedereen wel weet, bestaat die alleen maar als ze niet gedeeld wordt. Zoals de heer Kissinger meermaals geschreven heeft, streefden de Verenigde Staten niet naar een Frans overwicht, maar kwam dit hun wel goed uit. De Amerikanen zouden zich aan de nieuwe situatie aanpassen en zich uit de Europese aangelegenheden terugtrekken.
Het feit dat voordelen op korte termijn voortdurend boven een langetermijnvisie primeren, de behoefte aan persoonsverheerlijking van een of andere Franse president, al deze discussies en Neurenberg-protocollen dreigen de subtiele geopolitieke machtsverhoudingen die al jarenlang tussen de Verenigde Staten, Frankrijk, Groot-Brittannië en Duitsland bestaan, in het gedrang te brengen. Ik geef daarvoor een dikke nul. Deze neiging moet krachtdadig bestreden worden, met name door een strikte toepassing van de eenparigheidregel, zonder juridische achterpoortjes of vormen van gedifferentieerde samenwerking.

De Voorzitter
Vóór ik het woord verleen aan de heer Salafranca Sánchez-Neyra wil ik een mededeling doen over een vraag die mij zopas in verband met het verslag van de heer Napolitano gesteld werd. Momenteel beschikken wij over de vertaling in vijf talen, maar wij hebben goede hoop dat het verslag voor de middag in alle officiële talen beschikbaar zal zijn. Zodoende zouden wij de termijn voor de indiening van amendementen op 20.00 uur vanavond kunnen vaststellen. De tekst van de amendementen zou dan morgenochtend om 9.00 uur beschikbaar zijn.

Dupuis
Mevrouw de Voorzitter, u had ons vanmorgen een termijn van 24 uur voor de indiening van amendementen beloofd.

De Voorzitter
We moeten de termijn op 20.00 uur vastleggen, zodat we net over 24 uur beschikken wanneer we het verslag morgenmiddag in stemming brengen. Als u wilt kunnen we dit op deze manier trachten te regelen. We moeten het verslag natuurlijk in alle talen hebben. Daar moeten we mijns inziens in de eerste plaats voor zorgen. Welnu, het verslag is nu slechts in enkele talen beschikbaar.

Dupuis
Mevrouw de Voorzitter, excuseert u mij, maar de termijn van 24 uur gaat in op het moment dat alle leden over het document in hun taal beschikken, in dit geval om 12.00 uur vanmiddag. Als ik het goed begrijp, zal de termijn voor de indiening van amendementen dus worden vastgesteld op morgenmiddag 12.00 uur.

De Voorzitter
U zult over een termijn van 24 uur beschikken. We zullen nagaan hoe het nu verder moet.

Dupuis
Mevrouw de Voorzitter, het spijt me, maar ik zie echt niet in hoe u dit wilt regelen.

Salafranca Sánchez-Neyra
Mevrouw de Voorzitter, ook ik wil de heer Solana succes toewensen bij de moeilijke taak om een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid tot stand te brengen dat doeltreffend, zichtbaar en coherent is.
Tijdens zijn hoorzitting in de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid heb ik de heer Solana al kunnen vragen met behulp van welke politieke middelen de volgende intergouvernementele conferentie ten gunste van het GBVB zou kunnen worden gebruikt. De heer Solana antwoordde mij toen dat hij daar nog over nadacht, en ik zou nu willen weten of daar al wat schot in zit. Ik wil dus graag weten, mijnheer Solana, met welke politieke, economische en begrotingsmiddelen - rekening houdend met het beginsel "wie betaalt, bepaalt", dat u als secretaris-generaal van de NAVO goed hebt leren kennen - er een krijgsmacht kan worden samengesteld die in staat is de vrede te bewaren en dramatische situaties te voorkomen zoals we die recentelijk op de Balkan hebben meegemaakt.
U heeft in uw interventie van vanmorgen ook het probleem van de mensenrechten genoemd. In dat verband wil ik u vragen hoe u over de betrekkingen tussen de EU en China denkt, met name in het licht van het handelsakkoord tussen de Verenigde Staten en China dat onlangs is afgesloten.
Ik wil u over de Verenigde Staten nog twee concrete vragen stellen. De eerste is: wat vindt u van de uitspraken van president Clinton dat Turkije lid moet worden van de Europese Unie? Mijn tweede vraag is: wat vindt u van de drukmiddelen die momenteel door de Amerikaanse regering worden gebruikt tegen een aantal Europese bedrijven - ik doel op de Spaanse keten Sol Melía en andere bedrijven zoals Club Méditerranée en het Duitse LTU -, en hoe zou de Europese Unie daar volgens u op moeten reageren?
Ten slotte, mijnheer de Voorzitter, wil ik de hoge vertegenwoordiger een vraag stellen in verband met het beleid en de betrekkingen met Latijns Amerika. Ik zou graag weten of u denkt dat er aanvullende middelen nodig zijn voor de nieuwe prioriteiten van de Europese Unie die uit de Top van Rio voortkomen. Ik begrijp dat u het daarmee eens bent. Als dat zo is, wat u vindt dan van de beslissing van de Raad van Ministers om, in de eerste lezing van de begroting voor komend jaar, de betreffende middelen terug te brengen tot een niveau dat onder dat van 1996 ligt? Wat gaat u daarover tegen de ministers van de Mercosur zeggen met wie u, naar ik meen, volgende week een ontmoeting heeft? Vindt u dat voor de nieuwe prioriteiten met betrekking tot Latijns Amerika minder middelen moeten worden uitgetrokken, in tegenstelling tot wat het Parlement daarover in de eerste lezing heeft besloten?

Schori
Mijnheer Solana, you will not be a Lord Grey in any sense. You are very welcome here. Mijnheer Solana, met uw twee petten op, als "mijnheer GBVB" en als secretaris-generaal van de WEU, zult u een grote verantwoordelijkheid dragen in ons gemeenschappelijke streven naar een Europese vredesregeling. Het hoogst op de agenda staat de uitvoering van de besluiten van Keulen over inspanningen op het gebied van de preventie van conflicten en van de aanpak van crises. Hiertoe behoren ook de verplichtingen van de lidstaten om een specifiek militaire capaciteit op te bouwen, waarmee de EU geloofwaardiger kan optreden conform de beginselen van het Handvest van de Verenigde Naties, zonder dat de belangen van enige lidstaat ter discussie worden gesteld en zonder dat de EU de fundamentele taken van de NAVO op zich neemt.
Juist op dit moment wordt veel energie gestoken in de aanpak van crises; u heeft daar veel over gezegd. Wij zien hoe er steeds meer voorstellen komen. Ik zou u in dit verband het volgende willen vragen. U zei dat de burgers aanvoelen dat wij moeten kunnen ingrijpen in geval van crises. Dat klopt! Ik geloof echter dat de burgers willen dat wij moeten kunnen ingrijpen voordat de crisis überhaupt uitbreekt. Vandaar mijn vraag: deelt u de opvatting dat de inspanningen ter voorkoming van conflicten minstens even belangrijk zijn als de aanpak van crises, die pas begint als de politiek en de diplomatie hebben gefaald? Welke maatregelen zult u dan nemen op preventief gebied, zodat u een preventieve brandweercommandant bent en geen uitrukkende brandweerman?
Het besluit van Keulen mag er niet toe leiden dat wij ons op een dag in dezelfde situatie bevinden als Zwitserland, mijn tweede vaderland, waar men na het afsluiten van onderzoek naar de dreigende gevaren van de eenentwintigste eeuw tot de conclusie kwam dat Zwitserland goed uitgerust is voor de strijd tegen gevaren die niet meer bestaan.
Ik wil er in dit verband op wijzen dat het netwerk voor de preventie van conflicten, het CPN, waartoe het Europees Parlement op instigatie van Michel Rocard het initiatief nam, reeds lang vóór het Kosovo-conflict waarschuwde voor het uitbreken van een oorlog, en dat meerdere delegaties die de streek bezochten, hetzelfde deden. Het CPN bestaat nog steeds, maar het probleem was en is dat er geen structuur binnen de Commissie of de Raad bestaat die op doelmatige wijze gebruik kan maken van de ervaringen en de expertise van het CPN en andere organen.

Lagendijk
Voorzitter, de instemming van het grootste deel van mijn fractie met de opbouw van een Europese defensie-identiteit heeft veel, maar niet alles te maken met de lessen uit de Kosovo-oorlog en het inzicht dat het in sommige gevallen helaas noodzakelijk is gewapend in te grijpen bij massale schendingen van mensenrechten. Dat gezegd zijnde wil ik nogmaals benadrukken - en dat is gelukkig al door meerdere sprekers gedaan - dat in mijn ogen de kracht van de Europese Unie crisismanagement en conflictpreventie is of zou moeten zijn. Ik ben dan ook blij met de woorden van de heer Patten die daar zo uitdrukkelijk aandacht voor gevraagd heeft. Ik denk dat hij gelijk heeft. Ik denk dat de kracht van de Europese Unie daarin gelegen is - en de vorige spreker heeft er ook al aan gerefereerd - dat vóórdat conflicten zich uitbreiden, alles in het werk wordt gesteld om dit te voorkomen. In dat kader wil ik de heer Solana nog eens vragen naar zijn toezeggingen in de commissie buitenlandse zaken na een feasibility study van het European civil peace corps. Hij heeft dat toen bevestigd en ik zou het graag nog een keer van hem horen, omdat dat een van de situaties kan zijn waarin de Europese Unie sterk is in conflictpreventie.
Vraag blijft hoe zelfstandig dat optreden van de Europese Unie is in de toekomst, hoe los van de Verenigde Staten en hoe nauw in samenwerking met bijvoorbeeld Rusland. Uw opvolger, de heer Robertson, heeft in een aantal interviews gezegd dat als het gaat om het optreden van de Europese Unie, dat vooral beperkt zal blijven tot de kleinere, minder belangrijke conflicten. Die opmerking roept bij mij drie vragen op die ik u graag zou willen stellen. De eerste luidt: wat betekent dat volgens u voor de inzet van kernwapens? Bent u het met mij eens dat als het gaat om het optreden van de Europese Unie in kleinere conflicten, het gebruik van kernwapens onbruikbaar en buitengewoon onnodig is?
Tweede vraag, u heeft gesproken over herschikking van gelden en het ter beschikking stellen van passende middelen. Bent u het met mij eens dat op dit moment de herschikking van middelen binnen de Europese Unie veel belangrijker is dan het denken over de verhoging van de defensieplafonds?
Mijn derde vraag, de samenwerking met Rusland. Zou u iets nauwkeuriger kunnen zijn over hoe de Europese Unie daaraan vorm zou moeten geven, los van de NAVO? Ten slotte, als het zo is dat een groot deel van de potentiële conflictgebieden in of aan de grenzen van Rusland ligt, is er dan niet het dilemma dat we iets opbouwen wat we in de praktijk moeilijk zullen kunnen gebruiken, juist omdat Rusland daarbij betrokken is?

Bonino
Mijnheer de hoge vertegenwoordiger, toen uw functie in het leven werd geroepen en met name toen uw benoeming een feit werd, zijn er hooggespannen verwachtingen ontstaan bij een naar mijn gevoel niet gering deel van de publieke opinie dat vindt dat Europa zich een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid dient aan te meten. Pas dan kan het op enige wijze - zoals u zelf hebt gezegd - geloofwaardig overkomen en meetellen op andere gebieden dan alleen zijn handelsverkeer of economische macht.
Er wordt dus heel wat verwacht, maar naar mijn gevoel is er ook veel hoop gegroeid, vooral als, zoals commissaris Patten heeft gezegd, tussen de twee instellingen daadwerkelijk een vorm van synergie ontstaat.
Uw taak liegt er bepaald niet om. Ik wil niet zeggen dat wat u voor de boeg hebt een onmogelijke taak is, maar u kunt onze gelukwensen in ieder geval goed gebruiken: die krijgt u dan ook van ons allen, het is toch gratis, dat kost absoluut niets. Maar wellicht hebt u meer nodig dan alleen gelukwensen.
Ik vind de eerste stappen, in ieder geval die van de Raad, niet zo veelbelovend. Ik doel hier op een voorval dat door menigeen wellicht als iets bijkomstigs werd gezien maar in mijn ogen boekdelen spreekt: u heeft de Raad van maandag met het oog op de defensie als historisch bestempeld. Meent u dat nou? Ook ik vond het een historische Raad, maar in negatieve zin en om een andere reden, namelijk vanwege de ronduit onbegrijpelijk houding die is aangenomen ten opzichte van een initiatief dat eindelijk eens uit de koker van de Europese Unie mocht komen: het moratorium van de doodstraf.
Als ik het goed begrepen heb, hebben de ministers dit keer besloten om heel streng te zijn. Men heeft besloten om de zaak hard aan te pakken, om het voorstel voor een moratorium in te trekken of op zijn minst tegen te houden. Er is gekozen voor extreme standpunten, voor een star volhouden, voor een boycottering van elk overleg... Kortweg, men was er gewoon op uit te verliezen.
Dit standpunt is dermate verbijsterend dat ik me afvraag of er een minister is die het amendement en de documenten heeft gelezen. Het is gewoon onbegrijpelijk, tenzij waar is wat sommigen beweren, namelijk dat dit strenge en moralistische standpunt ertoe dient om een paar grote mogendheden uit de brand te helpen die niet bijzonder geïnteresseerd waren in dit moratorium.
Mijnheer de commissaris, het is niet zo moeilijk om te doorzien wat wij eigenlijk hadden moeten doen: door middel van serieus overleg hadden wij de gematigde landen over de streep moeten trekken, de landen dus die de doodstraf niet toepassen maar wel problemen hebben met de preambule - ik zeg duidelijk: preambule - waarin verwezen werd naar een artikel van het Handvest van de Verenigde Naties. Maar waarom eigenlijk, mijnheer de commissaris? Zijn wij soms bezig met een wijziging van het Handvest van de Verenigde Naties? Wat denken wij te bereiken met een voorstel voor een moratorium? De Veiligheidsraad hervormen, het Handvest veranderen? Hier is echt geen touw aan vast te knopen.
Wat maandag is voorgevallen vind ik gewoon onfatsoenlijk. Naar het schijnt zal de Europese Unie hierdoor het voorstel voor een moratorium intrekken of er niet eens een stemming over houden. Stelt u zich eens voor: de Unie bevriest het voorstel! En dan willen wij het hebben over geloofwaardigheid? De waarheid is dat tot op heden, mijnheer Solana, Europa heel handig is in het afleggen van holle en hoogdravende verklaringen maar absoluut geen blijk geeft van historisch inzicht. De Unie heeft niet door hoe en waar daadwerkelijk onderhandeld kan worden.
Ik heb ook nog een aantal serieus bedoelde wensen, die tevens bedoeld zijn als een eenvoudige suggestie voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid: misschien is het een goed idee om het traject van de economische en monetaire unie te volgen om een diplomatieke en militaire unie tot stand te brengen, zodat van de beginselverklaringen overgegaan kan worden tot meer concrete stappen.

Sakellariou
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de hoge vertegenwoordiger voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, ook ik wil u heel hartelijk feliciteren met uw nieuwe functie van hoge vertegenwoordiger, en u al het geluk toewensen dat u nodig heeft om van deze functie een succes te maken; voor uzelf, maar vooral voor de Europese Unie. Nu ik dit in uw taal gezegd heb, moet ik helaas verdergaan in het Duits, dus wil ik u vragen uw koptelefoon op te zetten.

Oostlander
Mijnheer de Voorzitter, ik zou graag de heer Solana van harte welkom willen heten in dit Parlement. Het is een historisch moment dat hij hier bij ons verschijnt. U heeft een heel belangrijk pakket aan verantwoordelijkheden en daarbij hoort een zeer politieke opdracht. Ik heb begrepen dat u zichzelf ook in de eerste plaats als politicus ervaart.
U hebt gezegd dat de ministers van Buitenlandse Zaken op dit gebied veel meer besluiten zouden moeten kunnen nemen. Dat is voor uw functie noodzakelijk. Maar dat betekent uiteraard dat men ook veel spaarzamer zou moeten omgaan met vetorechten. Bedoelt u inderdaad ook dit te zeggen?
Het Parlement heeft er al jaren naar uitgezien dat er een duidelijk veiligheids- en defensiebeleid zou komen. De oorlog in ex-Joegoslavië was een bittere ervaring. Honderdduizenden stierven bij gebrek aan doortastend EU-beleid, en ook andere internationale organisaties hebben daar verstek laten gaan. Lidstaten fungeerden vaak als een rem op de besluitvorming. De recente publicaties van de Verenigde Naties over Srebrenica laten nog eens zien hoe meerdere internationale organisaties hun verantwoordelijkheden vergaten.
De Unie kan in principe heel wat voorstellen. De heer Patten heeft duidelijk gezegd als het gaat over internationale rechtsorde, hebben wij veel civiele mogelijkheden. Maar als het erop aan komt, ontbreekt tot nu toe de militaire ruggengraat. De Amerikaanse ervaringen met Haïti hebben aangetoond dat diplomaten in onderhandelingen met een dictator veel meer succes hebben als de militaire macht kennelijk aanwezig is op de achtergrond.
De Hoge Vertegenwoordiger Solana en commissaris Patten begrijpen heel goed hoezeer de civiele en de meer militaire aspecten van het GBVB elkaar nodig hebben en dus ook zijzelf elkaar. Zij hebben zich voorgenomen intensief samen te werken en zodoende krijgen wij veel sneller dan verwacht een waar gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. Wij begrijpen dat die samenwerking heel goed kan verlopen. Want ook tussen ons verdwijnen de scheidslijnen in het zicht van de grote problemen en het zware humanitaire leed wij waar mee te maken hebben in deze sector.
De heer Solana zal, nu hij ook de West-Europese Unie gaat leiden, zeker een fors programma voor zich zien. De integratie van de West-Europese Unie op termijn in de Europese Unie, wat vindt hij daarvan? Hoe gaat hij dat doen? De hervorming van een militaire capaciteit van de leden en het versterken van de doelmatigheid van de financiële inspanning. Is het zo dat de discussie over wat in deze stad gevestigde Eurokorps zich steeds meer op Petersberg-taken zou gaan richten? Welke veranderingen zullen er bijvoorbeeld moeten worden aangebracht bij het uitstekend functionerende Duits-Nederlandse legerkorps? Want misschien dat ook daar de klassieke territoriale verdedigingstaken niet meer voldoende zijn. Maar het korps als zodanig is een juweel, omdat het het enige is wat concreet functioneert.
Tenslotte zou ik de heer Solana willen aanbevelen de nodige aandacht aan ex-Joegoslavië te blijven geven. Van zijde van de Europese Unie zou krachtig bevorderd moeten worden dat niet alleen de kleinere, maar ook de grote oorlogsmisdadigers Karadzic en Mladic gearresteerd worden. Met name hier is de samenwerking tussen het militaire aspect en de politionele taak van militairen en het civiele beleid bijzonder hard nodig.
Mijnheer Solana, een nieuw ambt is niet alleen een nieuw ambt, maar misschien ook - en dat wensen wij allen van ganser harte - een nieuw beleid. U zei dat wij meer nodig hebben dan enkel verklaringen in het kader van het GBVB. Ik geef u daar volkomen gelijk in. Ik ben het roerend met u eens. Maar toen ging u door en zei u dat het volgende waar wij, volgens u, behoefte aan hebben, militaire capaciteiten zijn. Ik twijfel er niet aan dat wij ook militaire capaciteiten nodig hebben, maar ik laat die vraagstukken van de legerkorpsen, en de opsomming daarvan, liever over aan mijn collega, de heer Oostlander.
Ik wil onderstrepen wat Pierre Schori zojuist zei. Wij hebben conflictpreventie nodig. Conflictpreventie is niet iets vanzelfsprekends. Wij moeten structuren creëren waarmee wij deze conflictpreventie hard kunnen maken, structuren die het ons mogelijk maken legerkorpsen en militaire capaciteiten met rust te laten en de problemen, zo mogelijk, vreedzaam op te lossen.
Mijnheer Solana, ik zeg dit in diepe overtuiging. Ik ben er zelf immers ook niet aan gewend om anders te denken: zodra ik conflict of crisis hoor, denk ik onmiddellijk aan militairen. Juist dat denken moeten wij veranderen! Ik verzoek u, ik nodig u uit om samen met dit Parlement dit denken te veranderen!

McKenna
Om te beginnen ben ik, anders dan veel andere sprekers in dit debat, niet blij met het op maandag genomen besluit. Wat de heer Solana betreft, een voormalig pacifist die militarist werd, heb ik het gevoel dat zijn functie bij de WEU een verdere bedreiging voor de neutrale landen betekent.
Er zijn op dit moment binnen mijn fractie veel leden, zowel uit neutrale als uit niet-neutrale landen, die fel gekant zijn tegen de vorming van een Europese defensie-identiteit. De discussie hierover in de neutrale landen wordt op een uiterst oneerlijke wijze gevoerd. U noemde de bijeenkomst van maandag zelf een historische gebeurtenis en dat is ook zo. Het was een historische gebeurtenis. Het was voor het eerst dat de ministers van Defensie formeel bijeenkwamen en de besluiten die daaruit voortkwamen waren al even historisch. In de neutrale landen wordt het publiek echter om de tuin geleid, doordat het hele gebeuren sterk wordt gebagatelliseerd.
Zo zei onze minister van Buitenlandse Zaken bijvoorbeeld dat hij zeer ingenomen was met de genomen besluiten. Naar zijn zeggen zou er rekening worden gehouden met de belangen van neutrale landen en dat zou ook het uitgangspunt zijn in het advies van het comité politique van de EU. In dat advies stelt het comité dat uw rol toegespitst moet zijn op de zaken die in het EU-Verdrag zijn omschreven en op datgene wat op de Europese Raad van Keulen is afgesproken. Dat is in wezen al een heel breed spectrum waarbinnen van alles mogelijk is.
Binnen de West-Europese Unie spelen de wederzijdse defensieverplichtingen nog een sterkere rol dan binnen de NAVO. In de neutrale landen heerst momenteel de algemene opvatting dat de wederzijdse defensieverplichtingen op hen niet van toepassing zijn. Maar ik denk - en met mij heel veel mensen in de neutrale landen - dat die verplichtingen op den duur wel voor neutrale landen zullen gelden, als wij doorgaan op de nu ingeslagen weg.
Voorts ben ik met commissaris Patten van mening dat dit alles in wezen niet los kan worden gezien van de ontwikkeling van een Europese wapenindustrie en onze vrees daarvoor is, gelet op zijn verklaring, dan ook toegenomen. Op de Top van Saint-Malo werd geconcludeerd dat de EU behoefte had aan, en ik citeer, "versterkte strijdkrachten die snel kunnen inspelen op nieuwe gevaren en die worden ondersteund door een sterke en concurrerende Europese defensie-industrie en -technologie". Veel lidstaten van de Europese Unie hebben geen eigen wapenindustrie en willen daar ook niet bij betrokken worden. De besluitvorming en de discussies op dit vlak vinden niet in een open sfeer plaats. Dit geldt voor alle lidstaten en voor de neutrale landen in het bijzonder. De burgers worden daardoor om de tuin geleid.
De meeste mensen hier in dit Parlement hebben er vandaag geen enkel misverstand over laten bestaan dat zij voorstander zijn van een Europese defensie-identiteit, dat zij voorstander zijn van een concurrerende Europese wapenindustrie en dat zij voorstander zijn van een Europees leger. Maar aan de burgers in de lidstaten is nog nooit iets gevraagd.

Brok
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, het gemeenschappelijk optreden van Javier Solana en Chris Patten heeft een symbolische waarde. Zij zullen samen succes boeken als zij samenwerken, of liever gezegd, zullen zij, als zij niet samenwerken, samen ten onder gaan. Het is in ons aller belang dat zij succes hebben. Hun succes zal immers het onze zijn en wij zullen hen dan ook al onze steun geven.
Dat houdt onder meer in dat de nieuwe trojka eindelijk aan de slag moet gaan. Als ik het goed heb, heeft het Fins voorzitterschap nog de oude trojka naar Rusland gestuurd. De nieuwe trojka, waar u beiden deel van uitmaakt, moet in de toekomst ook de vertegenwoordiging naar buiten toe op zich nemen.
Sedert 1990, sedert de beëindiging van de confrontatie tussen de blokken, zijn in Europa regionale oorlogen weer mogelijk geworden. De oude kringloop van geweld: oude klassieke strijd tussen etnische groeperingen, grensconflicten en dergelijke kunnen weer opleven. Daarop hebben wij Europeanen nog geen pasklaar antwoord, zoals het voormalige Joegoslavië duidelijk heeft aangetoond. Het doel van de inspanningen die nu met het gemeenschappelijk veiligheids- en defensie-initiatief worden ondernomen, is juist een dergelijk Europees antwoord te vinden en wel een antwoord van preventie. Preventie, beste collega Sakellariou, kan echter alleen werken als daar een geloofwaardige militaire macht achter staat. Daarom moet het een met het ander worden verbonden. Pas dan wordt preventie geloofwaardig en ik hoop dat die preventie dan ook de verwachte resultaten zal opleveren.
Als wij ons gemeenschappelijk inspannen kunnen wij mijns inziens bij de opstelling van troepen voor crisisbeheer komen tot een synergie-effect. Ons doel daarbij moet de totstandbrenging van een gemeenschappelijk bewapeningsagentschap zijn. Wij weten allen dat onze begrotingen niet bepaald uitpuilen en daarom geloof ik dat wij via synergie ons doel kunnen bereiken. Wij hoeven daarvoor geen dure, eigen structuren in het leven te roepen. Wij moeten zoveel mogelijk - zoals dat ook in het NAVO-besluit uit 1996 van Berlijn staat - complementair werken met de NAVO en de NAVO-structuren. Dat is volgens mij een belangrijke weg. Daardoor kan men de transatlantische banden versterken en tegelijkertijd ook Europa slagvaardigheid geven daar waar deze slagvaardigheid nodig is.
Dat betekent mijns inziens eveneens dat wij in staat moeten zijn ons van onze taken te kwijten: gezamenlijk of gescheiden, maar nooit tegen onze traditionele partners in. De Europese Unie van de gemeenschappelijke munt, de gemeenschappelijke interne markt en de gemeenschappelijke rechtsorde moet ook een Europese Unie van een geloofwaardig gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid worden. Dat is in ons gemeenschappelijk belang.
Wij moeten echter tevens beseffen dat een dergelijke constellatie zich op den duur niet kan handhaven als er gebieden zijn met kwalitatief verschillende vormen van veiligheid. Daarom moet men tijdens de Intergouvernementele Conferentie proberen artikel 5 van het WEU-Verdrag om te zetten in een protocol van het EU-Verdrag. Elk land is dan vrij, op grond van een eigen soeverein besluit, toe te treden. Dat betekent dus dat geen van de neutrale of niet-gebonden landen gedwongen wordt toe te treden. Dan hebben wij onze geloofwaardigheid en onze gemeenschappelijke belangen onder één dak gebracht. Dan kunnen wij op die grondslag verder gaan en ervoor zorgen dat de benoeming van de heer Solana tot secretaris-generaal van de WEU en de integratie van de WEU volledig tot hun recht komen en wij niet nog een huls moeten behouden voor artikel 5.

Lalumière
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de hoge vertegenwoordiger, ik begroet u met heel veel genoegen in uw nieuwe hoedanigheid en ik verheug mij erover dat u deze functie over enkele dagen met die van secretaris-generaal van de WEU zult combineren. Dat belooft veel goeds en het is echt een stap vooruit. Eveneens veelbelovend is dat u en commissaris Patten, die zopas ook een aantal heel verstandige opmerkingen maakte, te kennen gegeven hebben dat u wilt samenwerken.
Ik wend mij als rapporteur van de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid tot u over het veiligheids- en defensiebeleid. Ik heb heel aandachtig naar uw woorden geluisterd. Ik wil het vandaag even hebben over het tijdschema, of meer in het bijzonder over het tempo van de vernieuwingen en hervormingen waarvoor u verantwoordelijk bent.
De Europeanen zijn zich ten gevolge van de crisis in Kosovo bewust geworden van de leemtes in de politieke en militaire middelen waarover zij beschikken. Zij hebben tevens meer dan ooit ondervonden welke risico's zij lopen als zij een systeem handhaven dat ten tijde van de Koude Oorlog bedacht werd en dat helemaal niet meer aangepast is aan de labiele constructies die nu rondom en ook in Europa zelf almaar toenemen.
Deze bewustwording biedt een kans om een aantal vernieuwingen aan te brengen, zoals ook op de Top van Keulen bleek. Ik vrees echter dat deze gelegenheid even snel weer zal verdwijnen als gevolg van nationaal conservatisme en budgettaire beperkingen. Mijns inziens moeten wij dan ook snel, zo snel mogelijk handelen. Natuurlijk dient nog nagedacht te worden over de institutionele hervormingen. Het zou fout zijn overhaast te werk te gaan. Dat geldt eveneens voor de fundamentele kwestie van de rol die Europa en de Verenigde Staten respectievelijk moeten spelen. Wij beschikken nog niet over volledige oplossingen, maar we kunnen ongetwijfeld al snel een aantal stappen zetten.
Zo kan bijvoorbeeld de Raad Algemene Zaken opengesteld worden voor de ministers van Defensie, zoals maandag jongstleden overigens al beproefd werd. Er kan een permanente politieke instantie, het "COPS" , opgericht worden die alle kwesties in verband met het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid en in verband met defensie op de voet moet volgen. We kunnen een militair comité oprichten, een snelle interventiemacht van zo'n 50.000 soldaten creëren, enzovoort. Ik wil vast en zeker ook wijzen op het aspect waaraan het Finse voorzitterschap terecht veel belang hechtte: de verbetering van de niet-militaire middelen voor veiligheid, met name met het oog op preventie.
Dat kan allemaal snel verwezenlijkt worden langs de door de Vijftien vastgestelde krachtlijnen. De oude spreuk dat stilstand achteruitgang is, lijkt mij in dit geval bijzonder verstandig, mijnheer de hoge vertegenwoordiger.

Cushnahan
De ongecoördineerde en daardoor ondoeltreffende respons van de EU op de crises in Bosnië-Herzegovina en Kosovo was een zeer gênante vertoning. Gelukkig lijken wij daaruit nu lering te trekken. De discussie die zich deze week op de Algemene Raad heeft ontsponnen, valt ten zeerste toe te juichen. Het voornemen om het Europees veiligheids- en defensiebeleid hoog op de agenda voor de Europese Raad van Helsinki te zetten, is een goede stap. De positieve benadering waarmee een van oudsher neutraal land als Oostenrijk deze ontwikkelingen tegemoet treedt, valt toe te juichen en ik wil een dringend beroep doen op alle andere neutrale landen, waaronder mijn eigen land, om het voorbeeld van Oostenrijk te volgen. Het hoeft geen betoog dat ik een andere mening ben toegedaan dan mijn Ierse collega, mevrouw McKenna, aangezien ik van mening ben dat de ontwikkeling van een EU-defensiebeleid net zo'n essentiële voorwaarde is voor een daadwerkelijke Europese integratie als de EMU. Het een gaat niet zonder het ander. Parallel aan deze inspirerende ontwikkelingen loopt een Frans-Brits plan om tegen 2003 een legermacht van 40.000 man op de been te hebben die permanent beschikbaar is voor alle Petersberg-taken.
Voordat ik met dit voorstel kan instemmen, wil ik een onduidelijkheid die door de Britse minister van Defensie, Geoffrey Hoon, de wereld in is geholpen, opgehelderd zien. Onduidelijk is namelijk of het nu gaat om een Frans-Brits leger of een EU-leger. Als de EU in de toekomst een collectief optreden voorstaat, dan moet het een EU-legermacht zijn, met eenheden uit alle lidstaten die daaraan willen deelnemen, en opererend op initiatief en onder politiek toezicht van de EU. Ik kijk met belangstelling uit naar de top van Helsinki en ik hoop dat daar steun zal zijn voor dit essentiële beginsel en andere aspecten die de rol van de Europese Unie op veiligheids- en defensiegebied kunnen versterken.

Wiersma
Voorzitter, ik wil beginnen met een groot compliment voor de heer Solana. Sinds hij zijn functie heeft aanvaard gonst het van activiteiten in de tweede pijler. Er is een enorme agenda. Eigenlijk staat alle EU-politiek op dit moment in het teken van het buitenland en het Finse voorzitterschap trekt als het ware flink aan. Dat is zelfs twee complimenten waard als men kijkt naar het ongebonden verleden van dat land. Ik wil het graag hebben over het Europees veiligheidsbeleid en de heer Solana een aantal zaken voorleggen, een aantal vragen die hij misschien niet vandaag kan beantwoorden maar die wat mij betreft de komende tijd voorop moeten staan.
Vooropgesteld, ik steun de ambities van de Europese Unie terzake. De Europese veiligheids- en defensie-identiteit mag en moet er komen. Ik zal niet ingaan op de militaire kant van de zaak, op de structuur en de benodigde capaciteit, maar ik heb wel een vraag wat de reikwijdte is van de zogenaamde Petersberg-taken, want het antwoord daarop bepaalt veel. Waarop richt de Unie zich eigenlijk: op kleine crises op grote crises? En als zij zich richt op kleine crisishaarden, wat gebeurt er dan in geval van escalatie van een kleine naar een grote crisis - want we weten allen dat dat vaak het geval is. Volgens de verklaring van Washington is de EVDI er voor alle landen van de NAVO. Hoe verhoudt dit zich tot de ambitie van de EU om alleen besluiten te kunnen nemen? Wat moeten we doen met de NAVO-landen buiten de Europese Unie, Noorwegen, Turkije en de drie landen in Midden- en Oost-Europa? Velen zijn nieuwsgierig wat de volgende stap is na uw benoeming tot secretaris-generaal van de West-Europese Unie. Hoe ziet u de volledige integratie van de WEU in de Unie tot stand komen en wat zal er dan gebeuren met het beruchte artikel 5? Alhoewel sommigen in Nederland de Britse rol willen overnemen als het gaat om het krampachtig vasthouden aan de Atlantische relaties, en ik bedoel de vroegere Britse rol, is dat toch niet vergelijkbaar met de vragen die in neutrale en ongebonden EU-lidstaten bestaan ten opzichte van de EVDI. Daarvoor kan ik respect opbrengen. Maar hoe kan een dergelijk respect worden verenigd met een vooruitstrevende agenda als het gaat om de EVDI? Ik weet uit eigen ervaring dat een bredere benadering van veiligheid en voorrang voor conflictpreventie daarbij kan helpen. De Unie zou op dat gebied stappen kunnen zetten door een betere coördinatie van de eerste en de tweede pijler.
Tenslotte nog een pertinente vraag. Ik denk dat wij ons allen, maar ook u en de Raad en de Commissie zich zorgen moeten maken over de parlementaire controle van het systeem dat wij aan het ontwikkelen zijn. Ik zou graag in dit Parlement, maar ook met u, een discussie willen aangaan over de wijze waarop wij vanuit dit Parlement, maar ook vanuit de nationale parlementen de ontwikkeling en de totstandkoming van de EVDI en de invulling daarvan beter kunnen controleren dan nu het geval is.

Van Orden
Om te beginnen wil ik de heer Solana en de heer Patten danken voor hun verklaringen. Het lijkt mij dat in deze hele discussie over de Europese veiligheid twee zaken - defensiecapaciteit en institutionele structuur - door elkaar zijn gaan lopen en het een houdt het ander in zijn greep. Natuurlijk zijn wij blij als de Europese landen de modernisering van hun strijdkrachten serieus nemen om de huidige en welbekende tekortkomingen te verhelpen. Zoals de heer Solana wel weet uit zijn vorige betrekking, komen veel NAVO-bondgenoten zelfs hun militaire verplichtingen tegenover de NAVO niet na. Het Bondgenootschap heeft hiertegen al maatregelen genomen in het kader van zijn initiatief voor de defensiecapaciteit. De Britse strijdkrachten zijn eersteklas troepen, maar zij zijn het afgelopen jaar hopeloos overbelast geweest. Ik weet dan ook niet waar de Britse regering de middelen denkt weg te halen voor een nieuwe en snelle Europese interventiemacht, zoals zij heeft voorgesteld, tenzij dit alleen maar vage bespiegelingen zijn of ten koste gaat van onze NAVO-verplichtingen.
Ik moet zeggen dat de legitieme zorgen over de militaire capaciteit niet worden weggenomen door de defensie op een Europees niveau te tillen. Deze ontwikkeling past in het kader van een hoofdzakelijk politieke agenda om de Europese politieke integratie verder gestalte te geven. Het gevaar hierbij is echter dat de EU onder druk komt te staan om een soort eerste aanspreekpunt te worden bij volgende crises en dat de NAVO meer en meer voor louter bijzaken wordt ingeschakeld als collectieve defensieorganisatie. De kracht van de NAVO en de transatlantische solidariteit kunnen alleen op peil worden gehouden als de NAVO nauw betrokken blijft bij het huidige crisismanagement.
Aangezien geen voorstellen worden gedaan voor extra eenheden, wordt het capaciteitsvraagstuk voor autonome acties van de EU in hoofdzaak overgelaten aan het politieke besluitvormingsproces. De kernvraag daarbij is hoe de interactie tussen de twee besluitvormingscentra, de NAVO en de EU, verloopt en welke impact dat heeft op de transatlantische betrekkingen. Kunnen wij het ons strategisch en financieel echt veroorloven om er dubbele stafeenheden en commissies op na te houden, kunnen wij ons een Europese troepenmacht veroorloven, kunnen wij ons de verspilling en verwarring veroorloven die zullen optreden wanneer wij onze strijdkrachten onderwerpen aan twee afzonderlijke operationele doctrines en planningssystemen? Het opzadelen van de EU met defensietaken zal haar niet prikkelen om efficiënter gebruik te maken van de waardevolle niet-militaire middelen die haar op het gebied van de crisisbeheersing ten dienste staan en die de militaire middelen van de NAVO heel goed zouden kunnen aanvullen. Daar moet de EU zich op toeleggen, zoals de heer Patten al aangaf. We moeten beter gebruik maken van de militaire capaciteit binnen de beproefde structuren van de NAVO. Niemand zit te wachten op instellingen die in hun Europese hoofdkwartieren alleen maar aan het passen en meten zijn. Wij moeten op veiligheidsgebied doeltreffender gaan optreden en zorgen voor een betere verhouding tussen de Europese en Noord-Amerikaanse bijdrage daaraan. Onze legers mogen niet worden gerekruteerd om, in andere kledij, het proces van de politieke integratie te dienen.

Titley
Kosovo heeft ons bovenal vier dingen duidelijk gemaakt. Ten eerste dat de Europese Unie ten tijde van een crisis in staat is een gesloten front te vormen en te blijven. Ten tweede heeft president Artisari met zijn voortreffelijke werk laten zien dat de EU op diplomatiek gebied een cruciale rol kan vervullen. Ten derde is gebleken dat de NAVO goed functioneert en eigenlijk het best functioneert wanneer de Verenigde Staten op scherp staan en duidelijk het heft in handen nemen. Maar ook is duidelijk geworden dat wanneer Amerika het laat afweten, Europa bij machte moet zijn om de veiligheid op het eigen continent te bewaren. Ten vierde is gebleken dat wij voor ons materieel, hoewel onze defensie-uitgaven 70% bedragen van wat de Amerikanen aan defensie uitgeven, toch bijna volledig op Amerika zijn aangewezen, omdat wij maar zo'n 10% van hun productiecapaciteit hebben. Deze situatie heeft natuurlijk mede kunnen ontstaan doordat onze defensie in veel opzichten nog geënt is op de denkbeelden van de koude oorlog, die uitgaan van een statisch geheel en niet van moderne opvattingen als snelle interventie. Als wij hierin geen verandering brengen, is de hele idee van een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid en een Europese defensie-identiteit niet meer dan een dagdroom.
Er zijn hier vandaag goede dingen gezegd, maar ik zit nog wel met een paar vragen waarop ik eigenlijk heel graag, al is dat in dit soort debatten niet gebruikelijk, een antwoord zou willen hebben. Is de heer Solana het niet met mij eens dat er in de eerste plaats behoefte is aan een onderzoek naar de stand van de Europese defensie om zo onze defensiecapaciteit in kaart te brengen? Is hij het niet met mij eens dat de dienstplicht niet verenigbaar is met een moderne, mobiele krijgsmacht? Is hij het niet met mij eens dat wij een Raad van ministers van Defensie in het leven moeten roepen, als wij ons op dit terrein willen begeven? En is hij het niet met mij eens dat de defensie-uitgaven van de lidstaten beter op elkaar moeten worden afgestemd? De heer Solana noemde ook het punt van de landen die wel lid zijn van de NAVO, maar niet van de EU. Bedoelt hij daarmee, zoals ik veronderstel, dat Turkije van vitaal belang is voor het welslagen van het Europees defensie-initiatief en dat wij met dat gegeven rekening dienen te houden?
De heer Patten wil ik zeggen dat ik zijn opmerkingen over de defensie-industrie toejuich. Wel wil ik nog graag van hem vernemen of de Commissie haar vroegere mededelingen op dit gebied nog in krachtdadige maatregelen denkt te vertalen en of hij de samenwerking voor de Meteor-raket ook niet van cruciaal belang acht voor de toekomst van de Europese defensie-industrie.

Galeote Quecedo
De heer Solana zal het vast met mij eens zijn als ik zeg dat de doelen die wij, die op het ogenblik een bepaalde verantwoordelijkheid dragen in het Europese integratieproces, ons hebben gesteld, de stoutste verwachtingen zouden hebben overtroffen van de Europese leiders uit - bijvoorbeeld - de tijd dat hij de Raad Algemene Zaken van de Europese Gemeenschap voorzat. In deze nieuwe setting hebt u de belangrijke taak gekregen om het gemeenschappelijke streven naar een buitenlands en veiligheidsbeleid een gezicht te geven, een beleid dat ons allemaal aangaat.
Zoals u pas in de commissie buitenlandse zaken zei, zit u nu aan de andere kant van die telefoonlijn waar Kissinger om had gevraagd. U mag er zonder meer op rekenen dat dit Parlement, en mijn fractie in het bijzonder, u bij de uitoefening van uw taak zal steunen en stimuleren. Ik ben ervan overtuigd dat u ons niet zult teleurstellen.
Ik vertrouw er ook op dat u uw uiterste best zult doen om ervoor te zorgen dat ons buitenlands beleid op evenwichtige criteria berust. U zult daarbij ongetwijfeld de prioriteit bevestigen die binnen dat beleid wordt toegekend aan de toetsing van de politieke en economische ontwikkeling van landen die, net als wij bijna 25 jaar geleden, de overgang van een autocratisch regime naar een democratische regering maken. Door dat proces zal de vrede voor altijd vaste voet zetten op Europese bodem. Ik verwacht echter ook dat u de belangrijke positie zult bevestigen die wij in het Middellandse-Zeegebied innemen. Dat is ook een prioriteit, zowel in economisch als in veiligheidsopzicht. Daarnaast moet u ook onze belangen in Latijns Amerika doeltreffend beschermen, bijvoorbeeld door de hand te houden aan de uitvoering van de afspraak met de Amerikaanse regering over de toepassing van de Helms/Burton-wet. Het verbaast me dat de heer Solana daar vanmorgen niet op in is gegaan, hoewel ik geen enkele twijfel heb aan zijn overtuiging dienaangaande. In ieder geval wensen wij hem veel succes bij zijn werk.

Souladakis
Mijnheer Solana, wij zien dat in deze dagen een ontmoeting plaats vindt van Fidel Castro met het Spaans leiderschap en wij kennen ook het standpunt van de Verenigde Staten. Ik zal eens een hypothese noemen: laten wij eens veronderstellen dat een leider van een Europees land naar Belgrado gaat, naar Milosevic. Wat zou dan uw commentaar zijn op deze twee vraagstukken?
Dit is geen strikvraag. Ik wil u niet in een moeilijk parket brengen. Het buitenlands beleid leent zich immers niet voor oefeningen met hypotheses. Ik wilde alleen aantonen in welk kader u zich moet bewegen. Daarbij moet u zich niet gedragen als een koorddanser. U weet immers dat koorddansers gedoemd zijn vroeg of laat te vallen. Wij hebben twee strategieën voor ons: preventie van spanningen en beheer van crises. In de tweede strategie is Europa politiek afwezig en financieel aanwezig. Met deze strategie houdt men weliswaar crises onder controle, maar schiet men verder niets op. De andere strategie is de strategie van het Europa van de vrede, de veiligheid en de economische ontwikkeling. Kortgeleden zagen wij dat in Joegoslavië, op Europa's deurdrempel, voor het eerst sedert 50 jaar weer oorlog ontstond. Dat was een fout en helaas weet niemand wanneer daar een eind aan zal komen.
Nu zijn wij geconfronteerd met een nieuwe fase van ontwikkelingen en oorlogsconfrontaties in de Kaukasus. Nu heeft u in de Kaukasus een gouden kans om zich op te werpen als Prometheus, de "vooruitdenker" en niet als Epimetheus, de "achterafdenker". U weet waarschijnlijk wel dat een van de antieke tragedies van Aeschylus, "Prometheus geboeid", zich in de Kaukasus afspeelde waar Zeus, de wolkenverzamelaar, Prometheus strafte en in de boeien sloeg omdat hij het vuur van de bliksem had gestolen en aan de mensen had gegeven.
Ik hoop van ganser harte, mijnheer Solana, dat u Prometheus bent, zowel in de Kaukasus als in uw volgend mandaat. Dat is namelijk in het belang van Europa, in het belang van de democratie, in het belang van de mensenrechten. Nogmaals, veel succes!

Solana
Mijnheer de Voorzitter, ik zal proberen om in de korte tijd die ons nog rest met twee of drie opmerkingen van algemene aard te reageren op de vragen die tijdens deze vergadering zijn gesteld. In de eerste plaats zou ik echter alle leden van de verschillende fracties willen bedanken die zo vriendelijk zijn geweest om mij, of ons, geluk te wensen bij deze onderneming. Ik verzeker u dat ik mijn uiterste best zal doen en al mijn energie en politieke ervaring zal gebruiken om, in goede samenwerking met alle andere instellingen, deze gemeenschappelijke onderneming tot een goed einde te brengen.
Ik denk, zoals een van de sprekers heel terecht opmerkte, dat Europa er op de drempel van de 21ste eeuw beter voorstaat dan menigeen had gedroomd, ook al vinden de dromers onder ons misschien dat we er nog niet zijn. We hebben in ieder geval bereikt dat we nu een gemeenschappelijke munt hebben, we zijn economisch vooruit gegaan. Nu is het moment aangebroken om ook politieke vooruitgang te boeken, met name op het gebied van het buitenlands beleid en het veiligheidsbeleid. En u zult zien dat ik mij daar, samen met u, steeds voor zal inzetten.
Ik wil door middel van drie overwegingen samenvattend reageren op de talrijke vragen die zijn gesteld. In de eerste plaats wil ik ingaan op het buitenlands beleid in strikte zin. Na de Top van Keulen beschikken wij over nieuwe instrumenten - en de gemeenschappelijke strategieën horen daarbij - die zonder enige twijfel een diepgaande verandering teweeg zullen brengen in de manier waarop het buitenlands beleid wordt gevoerd. De gemeenschappelijke strategieën - en daarvan bestaan er reeds enkele - dienen in te houden dat alle mogelijkheden die de Unie en de lidstaten hebben om een bepaald beleid te voeren, gezamenlijk worden benut. Zo'n instrument hadden we nog niet. Na de beslissingen die in Keulen zijn genomen, hebben we dat nu wel, en in concreto bestaat er al een gemeenschappelijke strategie met betrekking tot Rusland. Dit moet bij uitstek onze manier van optreden worden.
Het tweede punt waar ik op in wil gaan - omdat velen van u zich daar zorgen over blijken te maken - betreft het beheersen en voorkomen van crises. Ik wil u zeggen dat ik het volledig eens ben met het idee - en om daar een naam op te plakken, wijs ik op de heldere bijdrage van de geachte afgevaardigde Pierre Schori - dat een crisis niet alleen moet worden beëindigd, maar dat vanaf het begin moet worden geprobeerd die te voorkomen. Dat is wat wij proberen te doen. Het Verdrag van Amsterdam voorziet in een eenheid voor vroegtijdige alarmering, die de taak heeft goed op te letten wat er mis kan gaan, zodat we dat kunnen vermijden zonder militair of collectief in te grijpen als we al het mogelijke kunnen doen langs diplomatieke weg, door preventief te werk te gaan.
Ik zou graag een persoonlijke ervaring met u willen delen die voor mij erg pijnlijk is geweest. Toen wij ons met de crisis in Bosnië bezig gingen houden, werd er eerst een militair plan uitgewerkt en werden er troepen ingezet - er zijn in Bosnië immers 60.000 soldaten ingezet. De militaire planning liep ver voor op de burgerlijke planning die nodig was geweest. Het verschil in snelheid waarmee beide zaken verliepen heeft gevolgen gehad die velen inmiddels betreuren, en die ik natuurlijk ook betreur.
In overeenstemming met de opmerkingen die zijn gemaakt, zou ik graag zien dat telkens als er wordt ingegrepen om een crisis te beheersen of de vrede te handhaven, alle aspecten van zo'n operatie - de burgerlijke, politiële en militaire aspecten - in een overkoepelende visie worden ingepast. Op die manier zou de situatie in Kosovo er nu beter uitzien, en zou het ook in Bosnië beter zijn gegaan.
Ten slotte nog wat korte opmerkingen over een actueel onderwerp dat al is genoemd en dat u waarschijnlijk zal interesseren. Vanmiddag of morgenochtend begint er een belangrijke vergadering van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa. De bijzonder geachte vertegenwoordiger van de socialistische fractie zei dat de OVSE, de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa, het hart van de pan-Europese veiligheid moet blijven. Hij zei dat ook in verband met de crisis in Tsjetsjenië. In de komende uren krijgen we een prachtige kans om te proberen van de OVSE een belangrijke organisatie te maken, en om de Russische regering ertoe te bewegen de OVSE in Europa de rol te laten spelen die zij haar tot nu toe heeft ontzegd. De houding van de Russische regering ten opzichte van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa is enigszins tegenstrijdig: enerzijds gaan ze er buitengewoon voorzichtig mee om en leggen ze de organisatie zelfs in de watten - als ik het zo mag zeggen -, maar tegelijkertijd laten ze haar niet de rol spelen die haar toekomt. Ik kan u zeggen dat wij morgen en overmorgen namens de Europese Unie alles in het werk zullen stellen om te bereiken dat de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa een belangrijke rol gaat spelen, die overeenkomt met haar verplichtingen, vooral nu er een nieuw Europees Veiligheidshandvest zal worden ondertekend. Het zou - op zijn zachtst gezegd - bizar zijn dat wij een nieuw handvest voor de gemeenschappelijke veiligheid van Europa in het kader van de OVSE ondertekenen, terwijl die organisatie haar werk niet kan doen in het conflict dat momenteel op de Kaukasus speelt.
Geachte afgevaardigden, er zijn heel wat vragen gesteld, en het zou te ver voeren om ze een voor een te beantwoorden. Ik kan u echter wel zeggen dat ik ze allemaal heb genoteerd en dat ze spoedig allemaal beantwoord zullen worden. Bovendien sta ik, zoals ik aan het begin al zei, steeds tot uw beschikking om te proberen de droom die velen van u met mij delen te doen uitkomen. Dank u wel voor uw steun en uw medewerking. We zullen de komende maanden en jaren contact houden om deze mooie taak, waar we allemaal vol verwachting aan beginnen, tot een goed einde te brengen.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Solana.
Het debat is gesloten.

Millenniumronde van de WTO
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0062/1999) van de heer Schwaiger, namens de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, over de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement over de benadering van de WTO-millenniumronde door de EU (COM(1999) 331 - C5-0155/1999 - 1999/2149(COS)).

Schwaiger
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie haakt met haar verslag over het onderhandelingsconcept van de EU voor de komende WTO-millenniumronde in op de standpunten die de voormalige Commissie externe economische betrekkingen met grote meerderheid had ingenomen ten aanzien van de onderhandelingsronden in Marrakech, Singapore en Genève. Mede dankzij de constante dialoog die wij in 1998 en begin 1999 hadden met de vroegere commissaris, Sir Leon Brittan, konden veel van de door het Europees Parlement naar voren gebrachte ideeën inhoudelijk hun beslag vinden in de mededeling van de Commissie van 14 juli jongstleden.
Wij hebben ons daarbij altijd laten leiden door de gedachte van een vrije en eerlijke wereldhandel, in het belang van de Europese economie en de werkende mensen. Wij houden ons dus aan de traditie van onze vroegere werkzaamheden. Ik wil graag vanaf deze plaats de nu bevoegde commissaris, de heer Lamy, bedanken voor de uitstekende samenwerking die wij als Europees Parlement de laatste twee maanden met hem hebben gehad. Met de nieuwe Commissie voeren wij sedert het begin van haar werkzaamheden een intensieve, en mijns inziens tot nu toe zeer succesvolle dialoog.
Vandaag dienen wij het algemeen onderhandelingsconcept van de Europese Unie in een duidelijke vorm te gieten. Wij moeten het op zijn juiste waarde toetsen en in de politieke context van een allesomvattende strategie plaatsen. De hele millenniumronde dient begeleid te worden met concrete aanbevelingen overeenkomstig artikel 97, lid 5 van het Reglement van het Europees Parlement. Deze aanbevelingen moeten ons de mogelijkheid bieden de werkzaamheden van de millenniumronde te beïnvloeden en te begeleiden, voordat een nieuwe overeenkomst wordt gesloten. Aldus kunnen wij onze invloed doen gelden.
Wij zouden begin 2000 een eerste reeks aanbevelingen kunnen formuleren. Op veel voorstellen die wij de afgelopen dagen in de commissie externe economische betrekkingen hebben gedaan, kunnen wij dan nog gedetailleerd terugkomen.
De Raad en de Commissie moeten in Seattle het allesomvattende onderhandelingsconcept namens de Europese Unie en bloc verdedigen. Wij verlangen in ons verslag dat de Commissie succesvol is en met goede resultaten naar huis terugkeert. Ons onderhandelingsconcept moet de betekenis weerspiegelen die wij als grootste handelsgebied in de wereld hebben en moet tevens beantwoorden aan onze verantwoordelijkheid voor een beter evenwicht in de wereld wat betreft de economische belangen, vooral ten gunste van de ontwikkelingslanden.
Wat zijn de prioriteiten? Waar gaat het vooral om? Moet de uitbreiding van de wereldhandelsorde en de openstelling van de markten de belangrijkste prioriteit zijn, of moeten wij in eerste instantie onze sociale en ecologische markteconomie verdedigen en de in het belang van onze burgers en verbruikers opgezette communautaire beleidsvormen op de voorgrond plaatsen? Mijns inziens moeten wij beiden doen, ook indien hiertussen een zekere spanning kan bestaan. Voor de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie zijn, zoals maandagavond tijdens de stemming is gebleken, beide doelstellingen even belangrijk. Men moet ervoor zorgen dat de markten in de wereld nog verder worden opengesteld. Men moet de douanerechten afbreken en de technische handelsbarrières opruimen. Ook moeten wij onze markten verder openstellen voor de ontwikkelingslanden en voor met name de minst ontwikkelde landen en de ACS-landen. Verder moeten wij hetgeen in de WTO gaande is voor de burgers begrijpelijker maken door meer transparantie te brengen in de regelgeving van de WTO en haar uiterst belangrijke arbitrageprocedures.
Anderzijds moeten wij er ook voor zorgen dat de verplichtingen die de Europese Unie met andere internationale overeenkomsten - zoals de overeenkomsten van de Internationale Arbeidsorganisatie - op zich heeft genomen, zichtbaar worden in de WTO-onderhandelingen en daar in ogenschouw worden genomen. Wij verzetten ons echter tegelijkertijd tegen een tot inefficiëntie leidende overbelasting van de WTO-regelgeving met andere doelstellingen dan handelsliberalisering en niet-discriminatie van verdragsluitende partijen, wat ons hoofddoel is. Zo moeten bijvoorbeeld de fundamentele arbeidsvoorwaarden en sociale clausules die in 1998 door de IAO werden aangenomen, ter sprake worden gebracht in een uit IAO en WTO bestaand arbeidsforum. Men moet rekening houden met dergelijke zaken zonder daarmee echter te tornen aan de WTO-regelgeving.
Een eerlijke en vrije wereldhandel was de grondslag voor de verbetering van de levensstandaard in veel landen en van veel volkeren. Dit geldt met name ook voor de ontwikkelingslanden. Daarom mogen wij nooit uit het oog verliezen dat de Europese Unie, als grootste handelsmogendheid van de wereld, er fundamenteel belang bij heeft dat dit succesverhaal kan worden voortgezet en hierbij steeds meer volkeren en landen in de wereld worden betrokken. Daarvoor hebben wij echter bondgenoten nodig.
Wij moeten onze belangen bundelen met die van de kandidaat-lidstaten in Europa, met die van onze Europese buren, met die van de ontwikkelingslanden en vooral de ACS-landen. Bovendien moeten wij zorgen voor een constante dialoog met de regering, het congres en het volk van de Verenigde Staten, een dialoog waarmee wij onze opzet begrijpelijk kunnen maken en wederzijds begrip kunnen bevorderen voor een verstandige afweging van belangen. Met een versterkte handel dragen wij bij aan de uitbreiding van de vredesorde in de wereld, aan meer welvaart en -als wij ons goed organiseren - aan meer sociale rechtvaardigheid.
Deze verantwoordelijkheid is maatstafgevend voor onze strategie. Dit moet een veelomvattende en voor onze partners overtuigende strategie zijn. De marktdeelnemers moeten, indien mogelijk, vrije toegang krijgen tot alle markten van de wereld. De daarvoor geldende regels moeten fair zijn en berusten op wederzijds toegekende voordelen en wederzijds opgelegde verplichtingen. De vier grondvrijheden van de interne markt - vrij verkeer van personen, vrij verkeer van goederen, vrijheid van dienstverlening en vrij kapitaalverkeer - moeten voor heel de wereld nastreefbare doelstellingen worden. Wij zijn ervoor dat multilaterale milieuovereenkomsten worden gesloten en daarmee in het kader van de WTO rekening wordt gehouden. In de dienstverlening - de sterkst groeiende markt voor met name Europese aanbieders - moet de markttoegang worden verbeterd. Ook moet men daarin nieuwe sectoren opnemen. Daarover moet echter het Europees Parlement uitdrukkelijk worden geraadpleegd.
Wij zijn verder voor een duurzame opneming en bevordering van de elektronische handel in het kader van de GATT. Men moet de besluiten van de Uruguay-ronde ten aanzien van openbare aanbestedingen toepassen. Op den duur moet men komen tot vervanging van een groot aantal bilaterale overeenkomsten inzake bescherming van investeringen in het kader van de WTO met een breed opgezette, multilaterale regeling.
De concurrentie op de open markten moet doeltreffender worden. Men moet de noodzakelijke mededingingsautoriteiten in het leven roepen. Wij moeten zorgen voor vrijwaring van ons Europees landbouwmodel, waarmee wij een duurzame landbouw beogen. Wij willen immers een landbouw die zorgt voor niet alleen productie van levensmiddelen, maar ook het behoud van het platteland, het milieu en onze kwaliteitsproducten. Aanvallen daarop moet men pareren met verwijzing naar de sterk toenemende steunpraktijken van de VS-regering.
Dan wil ik tot slot nog een opmerking maken over de ontwikkelingssamenwerking. Deze moet worden aangepast aan de nieuwe omstandigheden en verder worden uitgebreid in het kader van het ACS-partnerschap. Belangrijke onderdelen van de wereldhandelsorde berusten op de bijdragen van de Europeanen en de Amerikanen. Wij hebben in de jaren zestig het gemeenschappelijk douanetarief ingevoerd en zijn tegelijkertijd, in de Kennedyronde en andere ronden, begonnen met een consequent beleid voor vermindering van douanerechten en marktopenstelling in heel de wereld. Dat leidde tot de openstelling van nieuwe markten in derde landen en tegelijkertijd tot de openstelling van onze markten voor andere industrielanden.
Mag ik tot slot nog een woord van dank uitspreken aan het secretariaat, onze raadgevers en al degenen in het Parlement die aan de opstelling van dit verslag hebben meegewerkt. Wij hadden hier weinig tijd voor, maar onze technische diensten en ook de andere diensten hebben zich uitstekend van hun taak gekweten.

Randzio-Plath
Mijnheer de Voorzitter, Europa's nieuwe rol in de wereld wordt bepaald door zijn buitenlands en veiligheidsbeleid, maar ook door het spanningsveld tussen maatschappelijke, economische en politieke behoeften. Daarom is het bijzonder belangrijk dat Europa in de onderhandelingen over de wereldhandel met één stem spreekt en ervoor zorgt dat ook met de wereldhandel wordt bijgedragen aan een versnelde, sociaal verantwoorde en milieuvriendelijke groei.
Sedert 1990 stellen wij een sterke stijging van het aantal fusies en een toegenomen marktmacht van transnationale concerns vast. Daarom moet men tijdens de millenniumronde een multilaterale regelgeving ter bestrijding van mededingingsbeperkende activiteiten van particuliere bedrijven in het leven roepen. Een internationale mededingingsregeling moet minimumnormen behelzen waarmee overtredingen van de mededingingsvoorschriften kunnen worden voorkomen. Ik bedoel hiermee verstoringen van de mededinging door bijvoorbeeld prijs- en gebiedskartels, misbruik van een dominerende marktpositie of verticale en horizontale mededingingsbeperkingen.
Deze minimumnormen moeten een bepaling omvatten op grond waarvan de WTO-lidstaten verplicht zijn hun intern mededingingsrecht in overeenstemming te brengen met de multilaterale overeenkomsten en minimumnormen. De millenniumronde moet dus geen wereldomspannende kartelautoriteit, maar een instantie voor toezicht op interne mededingingsvoorschriften in het leven roepen. Men zou in strijd zijn met de GATT-, GASP- en WTO-regels als men een vrije en eerlijke wereldhandel wel van toepassing laat zijn op de betrekkingen tussen landen onderling, maar niet op particuliere marktdeelnemers. Monopolies en kartels zijn schadelijk voor zowel de gebruikers als de bedrijven. Dit blijkt duidelijk uit de Microsoft-zaak.
Door de steeds sterkere tendens tot fusering onder transnationaal opererende bedrijven en door het onvermogen van de nationale overheden om op te treden tegen vorming van monopolies, oligopolies en kartels, worden de doelstellingen van de wereldhandel, i.e. verbetering van de welvaart en de vrede in heel de wereld, op de helling gezet.
Afgezien daarvan moet men beseffen dat de verminderde groei van de wereldeconomie ook samenhangt met de instabiliteit van het internationaal financieel stelsel dat gekenmerkt wordt door reusachtige, razendsnelle financiële transacties over heel de wereld. Dit stelsel heeft zich weliswaar losgekoppeld van de reële economie, maar heeft desalniettemin een weerslag op de investeringen, de groei en de werkgelegenheid. Daarom moet men met de millenniumronde bijdragen aan de totstandkoming in de wereldeconomie van een coherent geheel van commerciële, economische, monetaire en financiële beleidsvormen.

Wuermeling
Mijnheer de Voorzitter, namens de commissie juridische zaken, waarvan ik het advies mocht opstellen, wil ik de rapporteur van harte gelukwensen met zijn evenwichtige resolutie. De rapporteur is er mijns inziens in geslaagd met het verslag drie duidelijke boodschappen de wereld in te sturen: ten eerste geeft hij onze partners in de wereld te verstaan dat de Europese Unie in gesloten gelederen optreedt; ten tweede maakt hij onze bevolking duidelijk dat wij een mondialisering met een humaan gezicht willen en ten derde laat hij onze burgers zien dat het WTO-proces ook een parlementaire dimensie heeft.
Het Parlement geeft met deze resolutie de Commissie volledige rugdekking voor Seattle. Wij geven onze partners de boodschap dat wij rotsvast achter onze onderhandelaars in Seattle staan, zo rotsvast zou ik haast zeggen als de Alpen in Europa. Alle deelnemers moeten hier van doordrongen zijn.
Onze tweede boodschap is tot de bevolking gericht, die sceptisch staat ten opzichte van de mondialisering. Wij willen voorzien in een wereldomspannend kader voor de markten. Wij kunnen en willen de mondialisering gestalte geven. De marktordening zal gelijke tred moeten houden met de marktontwikkeling op wereldschaal. Ons uitgangspunt daarbij is liberaal en anti-protectionistisch. Degenen die met de mondialisering aan het kortste eind trekken of vinden dat zij aan het kortste eind trekken, moeten weten dat zij een advocaat hebben.
Tot slot wil ik duidelijk maken dat de millenniumronde ook een parlementaire dimensie heeft. Daarvan afzien is onmogelijk. Het gaat nu immers niet meer om vermindering van douanerechten en quota, maar om echt elementaire zaken, zoals sociale behoeften, milieubescherming en eerlijke mededinging. Dat moeten wij ook de niet-gouvernementele organisaties duidelijk maken. De politieke discussie over de millenniumronde vindt plaats in het Europees Parlement en niet tussen regeringen en NGO's.

Ettl
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, hoe meer de millenniumronde nadert, des te sterker wordt de informatiebehoefte van de bevolking. Onze burgers willen weten waarom wij een nieuwe liberalisatieronde in het kader van de WTO willen. Al degenen die de laatste tijd met NGO's te maken hebben gehad, hebben voortdurend te horen gekregen dat de grote liberalisatie na de Uruguay-ronde niet bepaald je van het was, en men heeft nog gelijk ook! De arme landen worden steeds ontevredener. Zij vragen zich af waar de beloofde welvaart blijft, wie met de buit is gaan strijken en waarom - zoals duidelijk uit de verslagen van de UNCTAD en de OESO blijkt - de armen steeds armer worden. Dat kan niet door de beugel!
Ik wil nu niet de voordelen die de volgende liberalisatieronde ons zal opleveren, in de verf zetten. Dat doen andere collega's nog. Ik wil veeleer de aandacht vestigen op onze tekortkomingen tot nu toe, op ons onvermogen om te zorgen voor sociale compensatie in deze wereld. Als Commissie werkgelegenheid en sociale zaken moeten wij ons in eerste instantie inzetten voor de persoonlijke situatie en de rechten van de betrokkenen. Die moeten wij ter sprake brengen. Dit is vooral belangrijk voor de arme landen, voor de landen waar de democratie nog het een en ander te wensen over laat. Wij willen dat vrije handel wordt verbonden met onze toekomst, met de grote vraagstukken van ons toekomstig beleid. Wij willen dat in de vrije handel rekening wordt gehouden met de noodzaak van een harmonische samenleving en met milieubelangen. Wij willen geen lans breken voor een nieuw soort protectionisme - verre van ons - maar wij willen wel dat ook voor de werknemers van de ACS-landen en de ontwikkelingslanden de zeven fundamentele arbeidsnormen van de Internationale Arbeidsorganisatie worden gegarandeerd.
Waarom die zeven arbeidsnormen? Deze zeven fundamentele arbeidsnormen zijn gegrondvest op de vier grondrechten van de mens op de plek van het werk: het recht zich vrij en ongehinderd te organiseren, vergaderingen te beleggen en vakbonden te vormen; het recht gevrijwaard te worden van dwangarbeid; het recht op de eigen jeugd - nog steeds staan of zitten vijfjarige kinderen aan weefstoelen terwijl hun ouders geen werk hebben, maar dat is niets nieuws - en tot slot het recht niet gediscrimineerd te worden op grond van geslacht, godsdienst, politieke overtuiging of op grond van nationale of etnische afkomst. Wij willen dat deze rechten ook worden toegekend aan de werknemers van de arme landen. Dit is juist nu van bijzonder belang, nu wij in de WTO nieuwe partners hebben zoals China.
Dat is de wens van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken. Wij willen de werknemers in deze landen een instrument in handen geven waarmee zij zich kunnen verweren. Zij moeten recht krijgen op verweer. Pas dan kan men een beter sociaal evenwicht garanderen. Ook dat moet, mijnheer de commissaris, onderwerp van gesprek zijn in de onderhandelingen en daarom vragen wij u dan ook!

Roth-Behrendt
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, als men van de opening van de millenniumronde en van de ronde zelf een succes wil maken, moet men daar onmiddellijk een aantal fundamentele problemen ter sprake brengen en reglementeren. Het gaat hier met name om problemen in bepaalde sectoren - en ik zal er zo meteen enkele noemen - waarin wij, als milieucommissie, in het verleden tekortkomingen en lacunes hebben vastgesteld, waarin fouten zijn gemaakt en zich strubbelingen hebben voorgedaan. Deze sectoren zijn voor de milieucommissie erg belangrijk en ik noem er nu enkele.
Ten eerste het voorzorgsbeginsel: het voorzorgsbeginsel moet duidelijk worden gedefinieerd. Wij moeten een definitie hebben overeenkomstig hetgeen tijdens de milieuconferentie in Rio werd goedgekeurd. Dit voorzorgsbeginsel moet rechtsgeldig zijn en zijn beslag vinden in de WTO-regelgeving.
Ten tweede moeten de multilaterale milieuovereenkomsten omgezet kunnen worden zonder conflicten te ontketenen in de Wereldhandelsorganisatie.
Het derde vraagstuk betreft de voorlichting van de consumenten over verwerkings- en productiemethoden - die wij in de omgangstaal met de afkorting PPM aanduiden - en de mogelijkheid voor de lidstaten om niet-discriminatoire maatregelen te treffen. Deze vraagstukken moeten onderwerp van gesprek worden in de WTO-onderhandelingen.
Dan wil ik nu, als u het goed vindt, iets zeggen over de arbitrageprocedure. De arbitrageprocedure moet transparanter worden. Wij hebben daarmee in het verleden telkens weer problemen gehad en veelal waren daarbij de sectoren milieubescherming, consumentenbescherming en dierenbescherming betrokken. Men moet onafhankelijke wetenschappelijke expertise kunnen garanderen die voor geen misverstanden vatbaar is. Als dat wordt gegarandeerd, moet men dergelijke expertises ook erkennen. Het kan niet door de beugel dat wij - zoals bij de hormonen - als Europese Unie wetenschappelijke expertise kunnen leveren voor de gevaren van hormonen, maar desondanks worden veroordeeld tot compensatiebetalingen. Dergelijke situaties mogen zich in de toekomst niet opnieuw voordoen.
Ik heb nu slechts enkele punten genoemd die ook de collega's telkens weer aanhalen als zijnde heel belangrijke vraagstukken. Iedereen zegt eigenlijk dat in de Wereldhandelsorganisatie ook milieuvraagstukken en vraagstukken inzake consumentenbescherming aan bod moeten komen.
Ik dank de rapporteur en de collega's van de industriecommissie voor het feit dat zij veel van de besluiten van de milieucommissie in het uiteindelijke verslag hebben overgenomen, hetgeen lang niet altijd iets vanzelfsprekends was. Ik ben hen dankbaar dat zij in de amendementen en de compromisamendementen rekening hebben gehouden met onze standpunten en aldus veel vraagstukken die volgens de milieucommissie voor Seattle belangrijk zijn, in het verslag van de heer Schwaiger hebben verwerkt.
Mijnheer Lamy, ik nodig u en de Commissie uit deze vraagstukken en ook andere belangrijke punten reeds bij de opening van de onderhandelingen ter sprake te brengen en ervoor te zorgen dat wij in de komende jaren in de millenniumronde daaraan kunnen werken. Wij willen immers dat de Wereldhandelsorganisatie een sociaal billijke en rechtvaardige organisatie wordt die de milieubescherming hoog in het vaandel schrijft, die ons in staat stelt handel te drijven maar ook het bestaan van onze burgers te waarborgen en ons milieu te beschermen.

Cunha
Mijnheer de Voorzitter, het huidige WTO-akkoord wordt nu sinds vijf jaar toegepast. Zowel onze ervaring als de conflicten en geschillen die naar aanleiding van het akkoord tussen de verschillende landen zijn gerezen, hebben ons ondertussen geleerd dat een vrije en rechtvaardige handel niet uitsluitend op prijsverhoudingen, subsidies en tarieven kan worden gebaseerd.
In dit opzicht zou ik met het oog op de komende onderhandelingen vier punten willen onderstrepen. In de eerste plaats moet het Europees landbouwmodel worden gehandhaafd. Dit model garandeert immers het voortbestaan van de veelheid van functies die de landbouw binnen de samenleving uitoefent. Een verregaande liberalisering van de agroalimentaire sector zou hierin ongetwijfeld verandering brengen.
Ten tweede moeten voor iedereen geldende gemeenschappelijke spelregels worden gedefinieerd met betrekking tot de aspecten die de Overeenkomst van Marrakech niet of onvoldoende behandelt. Ik denk dan bijvoorbeeld aan de normen inzake hygiëne en gezondheid, de gevolgen die bepaalde intensieve productiemethoden voor het milieu en de gezondheid hebben en het respect voor thema's die bij de consument gevoelig liggen.
Het derde punt betreft het respect voor de aanduiding van herkomst van traditionele producten van de Gemeenschap. Wij moeten eens en voor altijd een eind maken aan de piraterij die zich straffeloos van communautaire merken bedient. Dat is overigens momenteel het geval van Zuid-Afrika, waar portwijn, sherry, ouzo en grappa worden geproduceerd. In dit opzicht beschouw ik de beslissing die de Raad van ministers van Buitenlandse Zaken afgelopen maandag 15 november heeft genomen als een gevaarlijke stap terug en een duidelijke uiting van besluiteloosheid met het oog op de aanstaande onderhandelingen.
Ten vierde dring ik aan op de noodzaak om alle in het kader van de verscheidene doelstellingen van het landbouwbeleid toegekende subsidies op basis van een zelfde criterium te ordenen. Het mag bijvoorbeeld niet meer gebeuren dat de Europese exportkredieten in de gele doos worden ondergebracht en bijgevolg binnen een termijn van zes jaar moeten worden afgeschaft, terwijl de Amerikaanse exportkredieten, die volledig op dezelfde leest zijn geschoeid, niet aan dit soort beperkingen onderhevig zijn.
Tot slot wordt het mijns inziens hoog tijd dat de Europeanen bij de onderhandelingen over het landbouwdossier van de WTO in de aanval gaan. Ten eerste omdat wij in een periode van zeven jaar twee belangrijke hervormingen hebben aangebracht - een enorme inspanning - en ten tweede omdat de Verenigde Staten in de afgelopen twee jaar hun subsidies met 15 miljard dollar hebben verhoogd, hetgeen in schril contrast staat met de opofferingen die wij van de Europese landbouwers hebben geëist. De genoemde praktijken zijn trouwens volledig in tegenspraak met de arrogante lastercampagne die de Verenigde Staten momenteel met betrekking tot het GLB voeren.

O'Toole
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Schwaiger danken voor het opstellen van dit uiterst complexe verslag en ik wil met name ook Erica Mann bedanken voor haar inspanningen om de stroom amendementen op het verslag in goede banen te leiden.
De Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport is van mening dat wij in Seattle een holistische benadering moeten volgen als het om de audiovisuele dienstverlening gaat. De audiovisuele diensten behelzen in Europa onder meer de cultuursector en zijn bovendien heel belangrijk voor onze economie. Niettemin is onze cultuur, zoals ik vorige maand al zei, altijd behandeld als een bijkomend aspect van vele zwaarwegende handelskwesties die in Seattle aan de orde zullen komen.
Ik vind echter dat wij de koe bij de horens moeten vatten en moeten onderkennen dat cultuur in deze besprekingen niet langer een ondergeschikt en bijkomend element vormt. Cultuur neemt eigenlijk een sleutelpositie in, zij speelt een sleutelrol in de wereldeconomie en moet derhalve als een economische aanjager worden behandeld en niet als een bijkomstigheid. Dit brengt de commissie cultuur tot de conclusie dat het structurele kader waarbinnen wij nu opereren, aan een grondig onderzoek moet worden onderworpen.
Toch willen wij niet tornen aan het standpunt dat op de Uruguay-ronde is ingenomen. Op die manier kunnen wij een aantal onvolkomenheden van de wereldhandel omzeilen en bepaalde concurrentienadelen op de wereldmarkt voor de cultuursector ondervangen. Wij moeten voorts kijken naar de ontwikkelingen op de middellange en lange termijn, en ook naar de invloed die bepaalde netwerken momenteel in verschillende sectoren hebben. De complexiteit van deze netwerken betekent dat wij ook moeten kijken naar nieuwe instrumenten om te kunnen inspelen op de mondialisering van de economie, althans voor zover het om de structurele sectoren gaat.

Corrie
Mijnheer de Voorzitter, als landbouwer volg ik met belangstelling de ontwikkelingen op dit gebied. Ik kan mij aansluiten bij de lovende woorden over de rapporteur, de heer Schwaiger, die hard heeft gewerkt aan dit uitstekende verslag. Als rapporteur van de Commissie ontwikkelingssamenwerking gaat het mij natuurlijk om de gevolgen die de nieuwe WTO-ronde voor de ontwikkelingslanden zal hebben.
Een week geleden had ik nog enige hoop dat door hard te onderhandelen een evenwichtig akkoord zou kunnen worden bereikt dat de Europese landbouw en andere sectoren een redelijke bescherming zou bieden en tegelijkertijd onze markten meer zou openstellen voor producten uit ontwikkelingslanden. Nu er een akkoord ligt tussen de Verenigde Staten en China, vraag ik me af wat voor kans kleine landen als Lesotho of Swaziland nog maken in een mondiale, geliberaliseerde markt. Alleen door middel van een krachtige regionale samenwerking kunnen zij nog overleven.
Deze onderhandelingsronde over de liberalisering van het handelsverkeer vindt plaats op een moment dat de kloof tussen geïndustrialiseerde en ontwikkelingslanden almaar groter en groter wordt. Feit is dat grote aantallen mensen in de armste landen er geen spier beter van worden. Op de agenda voor de Millenniumronde staan alleen landbouw en diensten, maar de Commissie heeft terecht op een meer omvattende handelsronde aangedrongen.
Op landbouwgebied zal de EU onvermijdelijk verdere concessies moeten doen en de toegang tot haar markten verruimen, want het kan niet zo zijn dat de EU haar producenten financieel compenseert en tegelijkertijd haar markten voor derde landen afschermt. De ontwikkelingslanden moeten daarentegen hun fundamentele milieunormen aanscherpen en erkennen dat dit niet een nieuwe vorm van protectionisme is.
De Commissie ontwikkelingssamenwerking vindt dat WTO-regels geen belemmering mogen vormen voor eco-keurmerken noch voor een groen aankoopbeleid van overheden. Ook is zij voorstander van de oprichting door de IAO en de WTO van een permanente werkgroep voor handel, mondialisering en arbeidszaken. De commissie is verder van mening dat de TRIPS-overeenkomst grondig moet worden herzien en dat de octrooieerbaarheid van het leven definitief van de TRIPS-overeenkomst moet worden uitgesloten. Bovendien zou zij graag zien dat er in de onderhandelingen aandacht wordt geschonken aan het welzijn van dieren.
De Europese Unie moet zich niet onder druk van de Verenigde Staten laten verleiden tot een akkoord dat slecht is voor ontwikkelingslanden. Het moet afgelopen zijn met de Amerikaanse overheersing binnen de WTO.

Sasi
Mijnheer de Voorzitter, ik ben zeer verheugd dat er, zoals ook in het verslag-Schwaiger wordt aangetoond, in de Europese Unie grote eensgezindheid bestaat over de doelstellingen van de komende WTO-ronde. Wij willen een omvattende ronde, een verdere liberalisering van de wereldhandel en vooral een versterking van het op regels gebaseerde stelsel. Wij willen rekening houden met de belangen van de ontwikkelingslanden en specifieke aandacht schenken aan milieukwesties en de fundamentele rechten in het arbeidsleven.
De steun van het Parlement voor deze doelstellingen is ook voor de Commissie en de Raad van groot belang. Ik wil hier ook zeggen dat de Commissie en commissaris Lamy zeer goed werk hebben verricht met de voorbereiding van de WTO-ronde. Toch ben ik van mening dat het in dit verband goed is iets te vertellen over de actuele situatie in Genève.
Er wordt nu eindelijk een ministersverklaring voor Seattle voorbereid. In Genève neemt men dagelijks de verschillende onderdelen van de verklaring door. Elk onderwerp wordt behandeld in zowel de bijeenkomst op hoog niveau die wordt geleid door voorzitter Mchumo van de Algemene Raad van de WTO als in de beperkte green room-groep die wordt geleid door directeur-generaal Moore van de WTO. Om meer vaart te zetten achter de voorbereiding is men ook begonnen met technische bijeenkomsten van deskundigen. De Europese Unie heeft onder leiding van de Commissie in kleinere groepen onderhandeld, wat alternatieve teksten heeft opgeleverd over de belangrijkste punten in de ministersverklaring. Wat de voorbereiding betreft bevinden wij ons in een cruciale fase. Er zijn nog 12 dagen te gaan voor het begin van de bijeenkomst in Seattle. Voor het opstellen van de verklaring in Genève is ten hoogste nog tijd tot en met vrijdag deze week of het weekend. Het is de bedoeling dat er voor Seattle een ontwerpverklaring komt met zo min mogelijk haakjes en opengelaten kwesties. Het is te verwachten dat veel oplossingen pas op de ministersvergadering zelf kunnen worden gevonden. Er zijn nog geen grote doorbraken gemaakt in de formulering van de verklaring. De ministersvergadering in Lausanne en de ontmoeting tussen Clinton en Prodi een paar weken geleden hebben niet de gewenste politieke impuls aan de voorbereiding gegeven. Toegegeven moet worden dat, hoewel er in WTO-onderhandelingen meestal crises nodig zijn voordat men tot belangrijke doorbraken komt, de situatie in Genève momenteel ingewikkelder is dan verwacht. Ik geef toe dat ik zeer bezorgd ben over de huidige situatie.
De meningsverschillen in de belangrijkste kwestie, de omvang van de ronde, zijn nog zeer groot. De Europese Unie en een tiental andere WTO-leden staan nog steeds nogal alleen met de eis van een uitgebreide onderhandelingsronde. De meeste WTO-leden lijken genoegen te nemen met een beperkte agenda die naast de landbouw en de diensten het op de markt brengen van industrieproducten en nog enkele andere zaken omvat. De landbouw zorgt voor de meest gesloten en moeilijkste onderhandelingssituatie. De Cairns-landen en de Verenigde Staten eisen van de Europese Unie flexibiliteit inzake de landbouw om een mandaat voor een uitgebreide onderhandelingsronde te kunnen accepteren. Om in deze kwestie vooruitgang te kunnen boeken, wordt er flexibiliteit van alle partijen verwacht, ook van de Europese Unie.
Een andere lastige onderhandelingskwestie is de uitvoering van het akkoord van de Uruguay-ronde. Er lijkt een steeds bredere eensgezindheid onder de leden van de WTO te bestaan over de gedachte dat de voorstellen met betrekking tot de uitvoering aan de ene kant moeten worden onderverdeeld in kwesties waarover in Seattle besloten kan worden en aan de andere kant in kwesties waarvoor een werkprogramma na Seattle nodig is. De breedste consensus lijkt momenteel te bestaan over het aandeel van de LDC-landen ofwel de minst ontwikkelde landen. De eensgezindheid tussen de lidstaten over de handel in diensten en over intellectueel eigendom neemt eveneens toe. Wat betreft de zogeheten nieuwe onderwerpen staan de onderhandelingen nog volledig open. Wat betreft investeringen en concurrentie is het streven naar voren gekomen onderhandelingen hierover niet geheel uit te sluiten. De op te richten werkgroepen moeten voor de volgende ministersvergadering uitzoeken welke mogelijkheden er zijn om over deze onderwerpen te onderhandelen. Nieuwe onderwerpen worden echter niet in het onderhandelingspakket opgenomen.
Het voorstel van de Europese Unie voor arbeidsnormen heeft in de Algemene Raad van de WTO geen steun van de WTO-leden gekregen. Alleen de Verenigde Staten steunden het voorstel. Een groot aantal leden wil vasthouden aan de resultaten van de ministersvergadering in Singapore. Het is afwachten hoe de behandeling ervan in Genève vordert en welk besluit er eventueel van Seattle verwacht kan worden. De Europese Unie heeft nog niet definitief besloten of de arbeidsnormen in de verklaring moeten worden opgenomen of in een afzonderlijk besluit in Seattle. Wij zetten met kracht het werk voort om de ontwikkelingslanden op dit gebied te overtuigen.
Hoe de Europese Unie en de Verenigde Staten het onderling meer eens kunnen worden over elkaars doelstellingen is van cruciaal belang voor het succes van de voorbereiding. Zoals ik al zei, kan de ontmoeting tussen Prodi en Clinton een paar weken geleden niet als een doorbraak worden beschouwd, maar ze toonde wel de wil van beide kanten aan om te proberen oplossingen te vinden. Voor de Unie was de in een gemeenschappelijke verklaring gevatte formulering van belang dat er over meer dan landbouw en diensten moet worden gesproken alvorens de ronde van start kan gaan.
Het werk in Genève vordert dus in hoog tempo. De Europese Unie gaat nog steeds voort met een uitgebreide agenda. Het afzwakken van de doelstellingen op alle terreinen wordt aan Seattle overgelaten. Het is van belang dat de contacten met de andere partijen, in het bijzonder de Verenigde Staten, worden voortgezet. Het Finse voorzitterschap en de lidstaten steunen het werk van de Commissie om het proces van Genève doeltreffender te maken.
Mijnheer de Voorzitter, de Raad Algemene Zaken keurde maandag de korte afzonderlijke besluiten over de voorbereiding van de ministersvergadering goed. In de Raad uitten de ministers hun zorg over de situatie van de onderhandelingen in Genève en spoorde de Commissie aan door te gaan met de inspanningen om te komen tot een veelomvattende ronde. In de besluiten van de Raad wordt verwezen naar de op 26 oktober goedgekeurde WTO-besluiten en wordt de steun herhaald voor ons doel om te komen tot een veelomvattende ronde. Alleen een veelomvattende ronde is een garantie voor een evenwichtig succes voor alle WTO-leden. Bovendien werd in de Raad de noodzaak benadrukt open te staan voor de voorstellen van andere landen, in het bijzonder de ontwikkelingslanden. Ook de lidstaten gaven hun steun aan de werkzaamheden van de Commissie bij haar laatste voorbereidingen.

Mann, Thomas
Mijnheer de Voorzitter, de Wereldhandelsorganisatie is erin geslaagd het internationale handelsverkeer en de wereldproductie omhoog te stuwen en handelsbarrières af te breken. Hoe is het echter gesteld met de verbetering van de levenskwaliteit, de verdeling van de uit de economische groei voortkomende voordelen, de verwezenlijking van nieuwe, sociaal aanvaardbare arbeidsplaatsen? Om de kloof tussen de minst en de meest ontwikkelde staatshuishoudingen smaller te maken, moeten eveneens afspraken worden gemaakt over sociale normen, milieunormen en consumenten- en gezondheidsbescherming. Dat is geen speelterrein voor illusionisten, integendeel! Op die manier kunnen wij de grote meerderheid van het publiek achter ons krijgen. Er zijn landen die in ruil voor kortstondige voordelen producties toelaten - of zelfs aantrekken - die milieuschade en sociale wantoestanden tot gevolg hebben. Wij moeten ervoor zorgen dat deze landen uitzonderingen worden.
Voor de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken staat het buiten kijf dat de landen die aan de fundamentele sociale normen en milieunormen voldoen, extra steun moeten krijgen bij hun integratie in de wereldeconomie. Wij moeten steeds meer obstakels opwerpen voor de afzet van producten waarvan niet, via een etiket, gegarandeerd wordt dat zij niet door kinderhanden, met zuinig gebruik van natuurlijke hulpbronnen en milieuvriendelijk zijn vervaardigd. Wij willen de consumenten ervan overtuigen dat zij de voorkeur moeten geven aan producten die dit wel garanderen. De WTO-regelgeving moet daarom dusdanig worden veranderd dat het niet meer geoorloofd zal zijn hinderpalen op te werpen voor dergelijke vrijwillige verklaringen.
Er zijn nog twee punten die op de agenda van Seattle moeten staan. Het eerste punt betreft de investeringsovereenkomsten op grond van de IAO-verklaring over multinationale ondernemingen en de dienovereenkomstige OESO-richtsnoeren, waarin rekening wordt gehouden met de rechten van de werknemers. Het tweede punt betreft de instelling van een permanent WTO-IAO-forum waarin gesproken moet worden over de bekrachtiging van fundamentele arbeidsrechten, zoals afschaffing van dwangarbeid of slavenarbeid, uitbanning van kinderarbeid en verbod op discriminatie. Het uitstekende verslag van de heer Schwaiger kan een consensus bewerkstelligen en een meerderheid krijgen. Dit verslag maakt duidelijk dat er meer op het spel staat dan enkel het handelsbeleid, dat het hier ook gaat om de betrokkenheid en de gelijke rechten van alle landen, om sociale vooruitgang en bekrachtiging van de mensenrechten.

Mann, Erika
Mijnheer de Voorzitter, commissaris Lamy, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, wij hebben maandag in onze commissie het verslag van de heer Schwaiger met grote meerderheid goedgekeurd. Ik moet u zeggen dat ik zeer voldaan ben over de wijze waarop de heer Schwaiger de besprekingen over dit verslag heeft gevoerd. Hij heeft zich zeer open opgesteld. Daarom zijn de compromissen, die wij nu voor ons hebben liggen, in feite geen compromissen, omdat de fracties eigenlijk geen water bij de wijn hebben hoeven te doen wat hun eigen standpunten betreft. Wij hebben namelijk met vereende krachten geprobeerd een Europees compromis, een Europese aanpak te vinden waarmee wij de Raad en de Commissie een hart onder de riem kunnen steken. Daar gaat het immers om!
Ik dank de fungerend voorzitter van de Raad voor zijn verwijzing naar de algemene problemen die zich voordoen bij de opening van de onderhandelingen in Seattle. Wij moeten realistisch zijn, wij mogen onszelf niets wijs maken: het zal niet gemakkelijk zijn om onze Europese weg, de weg die ons voor ogen staat en die wij ook in Seattle en na Seattle willen volgen, inderdaad door te zetten in de confrontatie met de belangen van de andere onderhandelingspartners. Ik wens u, commissaris Lamy, maar ook alle anderen die hierbij betrokken zijn, werkelijk heel veel succes. U kunt rekenen op de steun van mijn fractie. Wij zullen u steunen, door dik en dun.
De start is moeilijk. Dat betekent ook - en ook wat dat betreft mogen wij onszelf niets wijs maken - dat er geleidelijk aan scheuren zullen komen in de oude consensus die het samenspel tussen open wereldhandel en bindende handelsvoorschriften beïnvloedde en die de weerslag van dit samenspel op de internationale ontwikkelingen door de bank genomen als een goede weerslag zag.
Juist in de rijke landen en in met name de Verenigde Staten, die toch het meest hebben geprofiteerd van de open markten, zien wij - en dat is mijns inziens de ironie van de zaak - dat de stijging van het aantal internationale concurrenten in het kader van de Wereldhandelsorganisatie gelijk opgaat met een toename van de zorgen en het scepticisme. Men begint te vrezen dat de mondialisering ook armoede, milieuverwoesting en verlies van nationale soevereiniteit met zich mee zal brengen. Hoe meer greep men verliest op het buitenlands beleid, des te sterker komt men in de verleiding om de buitenlandse economische betrekkingen daarvoor in de plaats te zetten.
De socialistische fractie is onvoorwaardelijk voor de aanpak van de Commissie en de Raad, voor een allesomvattende onderhandelingsronde. Alleen met die strategie kunnen wij ervoor zorgen dat alle aspecten die voor Europa belangrijk zijn, in volle omvang aan bod komen. Alleen op die manier zal aan het einde duidelijk worden wat de Europese landen en de Europese burgers winnen en wat zij verliezen. Daarom zijn wij ook voor de zogenaamde single undertaking-procedure: niet is beklonken, zolang niet alle vraagstukken op tafel liggen.
Het is eveneens noodzakelijk dat het Parlement uitgebreid wordt geïnformeerd en bij de zaak wordt betrokken. Heel veel vraagstukken, en vooral nieuwe vraagstukken - waar reeds talrijke collega's over hebben gesproken - zijn immers emotioneel zeer beladen. Hoe kunnen wij bijvoorbeeld investeringen, nieuwe mededingingsvoorschriften, sociale normen en arbeidsnormen opnemen in de wereldhandelsronde? Nogmaals, het Parlement moet hier intensief bij worden betrokken.
De burgers, de niet-gouvernementele organisaties en het Europese bedrijfsleven zullen de onderhandelingen in Seattle beter dan ooit tevoren in de gaten houden en nagaan of de wereldhandel ook inderdaad eerlijker, socialer en evenwichtiger wordt en rekening houdt met een ieders belangen. De in principe sceptische houding ten aanzien van een ongebreidelde mondialisering zal zich tijdens de onderhandelingen sterker aftekenen. Daarom moet volgens ons sociaal-democraten duidelijk worden gemaakt welke kansen het mondialiseringsproces biedt en waar de invloed daarvan in de toekomst voor verbetering vatbaar is. We mogen onszelf echter niets wijs maken: minder WTO betekent niet automatisch minder mondialisering. Dat is een illusie! Dat zou minder beïnvloedbare mondialisering betekenen. Daarom wil ik nogmaals uitdrukkelijk mijn steun toezeggen aan de Commissie en de Raad!

Clegg
Mijnheer de Voorzitter, namens de liberale fractie wil ik de rapporteur, de heer Schwaiger, een compliment maken voor het uitstekende werk dat hij heeft verricht en dat is uitgemond in een 'kamerbrede' benadering van deze hoogst belangrijke kwestie, die in ons aller bestaan nog jarenlang zal doorwerken.
De ELDR-fractie blijft zonder meer voorstander van een verdere liberalisering van het handelsverkeer, een versterking van het multilaterale handelsstelsel en brede onderhandelingen over een groot scala aan zowel bestaande als nieuwe handelsvraagstukken. Onze hoop is dat dit verslag, als het morgen door het Parlement wordt aangenomen, zal fungeren als een duidelijk signaal van onze politieke steun voor een alomvattende ronde wanneer de voorbereidingen voor Seattle in een cruciale fase komen.
Het Europees Parlement kan daarnaast een centrale rol spelen om de legitieme angsten bij het publiek voor de gevolgen van de mondialisering weg te nemen. In sommige kringen is ten onrechte de indruk ontstaan dat de WTO een kwaadaardige instelling is vanwege alle negatieve effecten die de mondialisering kan hebben. Feit is dat wij zonder de WTO niet in staat zouden zijn de mondiale regelgeving tot stand te brengen die absoluut noodzakelijk is om op het mondialiseringsproces een coherente politieke respons te kunnen geven. Zonder de WTO zouden de wetten van de jungle heersen en zou het recht van de sterkste gelden. Daar zitten de critici van de WTO ook niet op te wachten.
Vandaar dat wij met een serie amendementen op het verslag zijn gekomen, waarin wij aandringen op nieuwe WTO-regels op gebieden als het milieu, dat nu rechtstreeks door het internationale handelsbeleid wordt beïnvloed. Wij hebben steun gegeven aan alle pogingen om de positie van ontwikkelingslanden binnen het wereldhandelsstelsel te versterken, met name door erop te wijzen dat verdere hervormingen van het gemeenschappelijk landbouwbeleid onontkoombaar zijn.
Wij zullen ons ook blijven inzetten voor een grotere transparantie bij de WTO en voor een grotere verantwoordingsplicht van de Commissie tegenover het Europees Parlement over de gevoerde handelspolitiek. In elk geval zou ieder WTO-akkoord automatisch ter goedkeuring aan het Parlement moeten worden voorgelegd en wij zouden ook meer inzage moeten krijgen in het onderhandelingsmandaat dat binnen de Raad wordt voorbereid. De ELDR-fractie heeft zich echter verzet tegen iedere poging om dit verslag te verzwaren met een waslijst van wensen voor specifieke sectoren. Wij zullen ons morgen dan ook uitspreken tegen die delen van het verslag waarin wordt gevraagd om voor bepaalde sectoren allerlei uitzonderingen te maken. Als wij streven naar een alomvattende handelsronde, moeten wij ook de consequenties daarvan aanvaarden. Alomvattend moet ook echt allesomvattend zijn en daarbij kan geen sprake zijn van een hele rits uitzonderingen.
Tot slot nog even over China. Zondagavond laat bereikten de Verenigde Staten en China een bilateraal akkoord over de toetreding van China tot de WTO. Een Chinees lidmaatschap zal waarschijnlijk net zulke verstrekkende gevolgen hebben als om het even wat er in Seattle uit de bus komt rollen. De toetreding van China tot de WTO moet zeker worden meegenomen in onze verdere beraadslagingen over de positie van de EU in Seattle.
De EU zit nu, als enige grote WTO-partner die nog geen akkoord met China heeft bereikt, in een benarde positie. Als je dit van de optimistische kant bekijkt, zou je kunnen zeggen dat Europa nu in een sterke positie verkeert om de reeds door Washington bedongen concessies van China uit te buiten en uit te bouwen. Het feit echter dat de EU-onderhandelaars maar een week vóór het akkoord met de VS nog meldden dat een spoedige toetreding van China niet waarschijnlijk was, doet vermoeden dat het optreden van de Europese Unie niet zo overtuigend is geweest als misschien wel werd gehoopt. Bij de besprekingen met China loopt Europa nu duidelijk het risico in een hoek gedrukt te worden.
De ELDR-fractie heeft de toetreding van China tot de WTO altijd krachtig ondersteund, maar dit mag niet ten koste gaan van de legitieme Europese belangen die niet altijd samenvallen met de Amerikaanse handelsbelangen. Ik wil daarom de Commissie oproepen ons met spoed een verslag voor te leggen over het verloop van de onderhandelingen met China en daarbij met name aan te geven hoe deze ingrijpen op onze voorbereidingen voor Seattle. Dan kan het Parlement morgen, bij de stemming over het verslag van de heer Schwaiger, beschikken over alle relevante gegevens.
Met deze belangrijke restricties in gedachten wil ik nogmaals de brede steun van de ELDR-fractie voor het verslag van de heer Schwaiger uitspreken en hem nogmaals bedanken voor al het werk dat hij heeft verricht.

Lucas
Mijnheer de Voorzitter, in zijn inleiding zegt de heer Schwaiger dat de Wereldhandelsorganisatie streeft naar vrijmaking van de handel. Maar handel is geen doel op zich. Handel is slechts een middel om het doel te bereiken en dat doel heet duurzame ontwikkeling. Wat is het nut van een vrijere wereldhandel, ook al is deze met een factor 17 toegenomen, als de arme mensen en het milieu daar niets beter van worden?
De pijnlijke realiteit is dat de wereldhandel zowel winnaars als verliezers kent. De verliezers zijn vooral arme mensen: zij zien hun land ten prooi vallen aan grote multinationals of hun middelen van bestaan aan nieuwe en vaak oneerlijke concurrentie van goedkope importen.
Onze fractie is daarom van mening dat er, alvorens wij ons in Seattle in weer nieuwe handelsbesprekingen storten, eerst een uitvoerige evaluatie moet plaatsvinden van de sociale en milieu-effecten van de liberalisering die reeds is voortgevloeid uit de vorige handelsbesprekingen in het kader van de Uruguay-ronde.
Wij moeten ons bovendien veel krachtiger inzetten voor de armen en eisen dat ook zij daadwerkelijk profiteren van de wereldhandel. Eerlijk gezegd is dat nog een zwakke plek in het verslag. Wij vinden dat er een tariefloze markttoegang moet zijn voor de armste landen, en dan niet alleen voor vrijwel alle producten - dat is een zin die de EU weer alle mogelijkheden laat de eigen landbouw te blijven beschermen -, maar voor alle producten uit die landen. Er moet een eind komen aan de zeer schadelijke dumping van gesubsidieerde landbouwproducten op de markten van ontwikkelingslanden. De geïndustrialiseerde landen moeten zich juridisch vastpinnen op gemaakte afspraken over een speciale en gedifferentieerde behandeling van armere landen. Maar wij moeten er vooral voor zorgen dat de handelsregels worden aangepast zodra wij merken dat zij arme mensen in hun bestaan bedreigen of schade toebrengen aan het milieu.
Ik wil hier duidelijk stellen dat vrije handel niet hetzelfde is als eerlijke handel. Een heel treffend voorbeeld hiervan is het geval van de bananentelers in het Caribisch gebied, een van de kwetsbaarste groepen producenten in de wereld, wier toegang tot de EU-markten nu in strijd met de WTO-regels is bevonden. Als gevolg van deze uitspraak dreigen zij nu hun middelen van bestaan te verliezen. Ik wil er dan ook nogmaals op wijzen dat wij de regels moeten veranderen, als zij mensen hun middelen van bestaan ontnemen en schadelijk zijn voor het milieu of het welzijn van dieren.

Morgantini
Mijnheer de Voorzitter, wij beseffen allen dat er in Seattle veel op het spel staat, dat het om zaken gaat die uiterst belangrijk zijn voor het leven van de burgers van onze planeet. Het gaat niet louter om technische kwesties waar alleen de vakspecialisten van de ministeries van buitenlandse handel zich mee bezighouden. Dat het niet alleen daarom gaat, valt ook af te leiden uit het feit dat wij in dit Parlement deze zaken met zoveel inzet bespreken, ook al komt hier nog weinig beslissingsbevoegdheid bij kijken. De laatste jaren hebben zich nieuwe gebeurtenissen voorgedaan waardoor de specialisten hun hegemonie verliezen. In Seattle komen niet alleen de regeringen bij elkaar, maar ook duizenden NGO's: duizenden vrouwen en mannen uit de samenleving zullen met de eis komen dat de WTO niet mag verworden tot een spreekbuis van een wereldregering die zich baseert op economische groei en ongebreideld liberalisme, die geen rekening houdt met de groeiende armoede van de bevolkingen van de zwakste en minst geïndustrialiseerde landen en met de verloedering van het milieu, die niet denkt aan bescherming van bodemschatten en menselijke hulpbronnen en die geen acht slaat op de diversiteit van de afzonderlijke landen, dit alles in naam van een globalisering die rijkdom voor weinigen en armoede voor velen blijft voortbrengen.
Het is een uitzonderlijke democratische gebeurtenis dat duizenden vrouwen en mannen samen overleggen en actie voeren voor een andere economie, een economie die rechtstreeks verbonden is met het dagelijks leven en de democratie. Immers, het feit dat 134 regeringen deel uitmaken van de WTO vormt op zich geen garantie voor transparantie of democratie in de besluitvorming, want buiten de officiële statuten is het enige wat werkelijk telt de onderhandelingsmacht van de sterkste regeringen en dus van de multinationals. Vanwege deze fundamentele overwegingen kunnen wij ons niet vinden in het verslag-Schwaiger, ook al moeten wij de heer Schwaiger nageven dat hij zich op serieuze wijze van zijn taak heeft gekweten. Wij willen graag dat het Europees Parlement een duidelijk en helder standpunt zal innemen, wij willen dat het recht op waardigheid, op gezondheid, op uitbanning van de armoede, op huisvesting, op vrijheid zal zegevieren over liberalisme en winstbejag. Wij zien weliswaar dat vergeleken met de Verenigde Staten, die er alleen nog maar op uit zijn hun eigen belangen te beschermen, Europa nog steeds oog heeft voor meer menselijke tradities, maar toch is dit niet voldoende: het volstaat niet mooie beginselen uit te bazuinen, je moet ze ook toepassen.
In het verslag-Schwaiger staan heel veel positieve dingen: de verdediging van onze landbouw, het culturele anderszijn en nog meer. Met het oog op de tijd zal ik maar een paar van de belangrijkste kwesties opnoemen. De voornaamste kwestie heeft betrekking op de verdragen inzake de intellectuele eigendom: samen met de NGO's en vele landen die hebben geleden onder deze verdragen, denken wij dat er een moratorium moet worden ingesteld zodat opnieuw onderhandeld kan worden over deze verdragen. Men hoeft maar te kijken naar India: de wetgeving van dat land zegt niets over auteursrechten inzake genees- of levensmiddelen, en toch worden er in India kruiden geproduceerd die de multinationals nodig hebben en die wij nodig hebben voor onze ziekten. Of denk aan het Zuid-Afrika van Mandela: dit land is door de WTO afgestraft voor zijn poging om de behandeling van aids-patienten laagdrempelig te maken, het is voor het blok gezet en gedwongen om de goedkoopste geneesmiddelen uit de handel te nemen. Wij scharen ons achter de verzoeken van de zuidelijke Afrikaanse landen die vinden dat er niet onderhandeld moet worden over de mogelijkheid octrooi aan te vragen op planten, dieren of menselijke cellen, omdat zodoende rijkdom wordt afgetroggeld van de armen en de multinationals nog verder kunnen uitdijen.
Daarnaast hechten wij groot belang aan de beginselen van voorzorg en veiligheid op voedselgebied, want wij willen niet bedolven worden onder transgeen voedsel. Daarom ook pleiten wij voor invoering van de omgekeerde bewijslast en willen wij dat de deskundigen daadwerkelijk los komen te staan van de belangen van regeringen of multinationals. Wij willen de rechten van de werkende bevolking beschermen, het recht op staking, en wij wensen toepassing van de gedragscodes die dit Parlement...
(Spreekster wordt door de Voorzitter onderbroken)

Montfort
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, het is dat de Commissie ons al vertrouwd had gemaakt met dit soort vaagheden waarmee zij haar eigen macht kan uitbreiden, anders zou het verslag-Schwaiger ons met stomheid geslagen hebben.
Uiteraard zijn de beweegredenen die de Commissie geeft en die in het verslag overgenomen worden, op zichzelf geen reden tot ongerustheid. Het zijn eigenlijk heel verdienstelijke motieven, zoals altijd wanneer er algemene principes en genereuze ideeën gehanteerd worden. Wij dienen evenwel wantrouwig te staan tegenover de geestdrift die de Commissie betoont en die in het verslag-Schwaiger gretig wordt overgenomen, zeker wanneer we bedenken dat diezelfde principes onlangs werden geschonden in de geschillen over bananen, genetisch gemodificeerde organismen en met hormonen behandelde runderen, waarin de Europese Unie door toedoen van de Commissie in alle stilte een snelle nederlaag heeft geleden.
In het licht van dit recente precedent en in afwachting van een reële balans van de vorige ronde, moeten wij wachten en mogen wij ons niet halsoverkop in onderhandelingen storten waarvan het nut nog moet blijken en waarbij voor de Europese Unie blijkbaar niet dezelfde spelregels gelden als voor onze belangrijkste partner en concurrent, de Verenigde Staten. De Commissie ijvert ervoor om de Europese Unie snel aan deze onderhandelingen te laten deelnemen, maar dan zijn de lidstaten niet meer vrij. De Commissie verlangt de steun van de lidstaten omdat die in het kader van de voorafgaande onderhandelingen al gebruik gemaakt zouden hebben van hun prerogatieven inzake soevereiniteit.
Hoe zit het nu eigenlijk? De Commissie beschikt over een mandaat dat al het resultaat is van een intergouvernementeel compromis. Zij moet evenwel onderhandelen en dus concessies doen ten opzichte van dit mandaat. Hoe zullen geschillen beslecht worden? Is er een lijst met gebieden die onaantastbaar zijn en een andere lijst met zaken die wel opgeofferd mogen worden? Als de wensen van de Commissie worden ingewilligd, zal het werkterrein van de WTO bijna alle menselijke activiteiten behelzen en zal een wereld gecreëerd worden waar alles handelswaar is, ook onze openbare diensten en onze cultuur. Mag dan verzwegen worden dat onze eigenheid op het gebied van onderwijs en volksgezondheid of ons solidariteitsstelsel dit niet zouden overleven?
Welke strategie zal de Commissie volgen, in de veronderstelling dat bovengenoemd plan niet of niet meer gewijzigd kan worden? De speciale gezante van president Clinton voor de handel, mevrouw Barchawski, die in de geschillen inzake bananen, GMO's en Amerikaans rundvlees voor Washington een overwinning heeft behaald, heeft zich tot de Amerikaanse zakenkringen gewend, en die hebben haar een gedetailleerd document van 31 bladzijden met hun desiderata overhandigd. Kunnen wij hier iets soortgelijks tegenover stellen? Wij zijn van oordeel dat alleen de lidstaten in staat zijn een adequaat beleid op poten te zetten waarmee onze belangen terzake daadwerkelijk verdedigd kunnen worden.

Butel
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, wij zijn heel tevreden over het verslag van collega Schwaiger over de millenniumronde van de WTO, aangezien het streeft naar respect voor verschillen, of die nu cultureel of economisch zijn. Ik wil hem feliciteren met de aanzienlijke inspanningen die hij voor zo'n ingewikkeld en polemisch onderwerp als de Wereldhandelsorganisatie geleverd heeft.
In het licht van deze nieuwe onderhandelingsronde hebben wij in dit Parlement al duidelijk uiting gegeven aan onze bekommeringen en onze bezwaren. Ik ben blij dat rekening gehouden is met de Franse eisen inzake culturele diversiteit en sociale normen.
Wij willen net als de rapporteur de eigenheid van een pluralistisch Europees landbouwmodel verdedigen. Dat model is gebaseerd op gezinsbedrijven die vaak gebukt gaan onder zware geografische en milieuproblemen. In het kader van de mondialisering moet rekening gehouden worden met deze verschillen, die de economische spelregels aanzienlijk wijzigen en ernstige sociale gevolgen hebben.
De dringende eis van een democratischer onderhandelingssysteem met een doorzichtiger werking lijkt mij gegrond. De parlementen moeten immers voortdurend geraadpleegd worden en de procedures moeten daadwerkelijk in acht genomen worden. Wij maken ons ernstig zorgen over het opmerkelijke vermogen van de Commissie en de Raad om informatie achter te houden. Ik betreur ook dat de aanbevelingen aan de Commissie inzake het midden- en kleinbedrijf beperkt blijven tot de douanerechten. Het geheel van procedures moet worden vereenvoudigd voor de kleine en middelgrote ondernemingen, want zij zijn de enige die honderdduizenden arbeidsplaatsen kunnen scheppen.
Tenslotte waardeer ik dat collega Schwaiger de nadruk legt op het voorzorgsbeginsel, zodat het milieubeleid in het handelsbeleid geïntegreerd kan worden. Ik deel tevens zijn bezorgdheid over de risico's van zogenaamd ecoprotectionisme, dat niets te maken heeft met de bescherming van de volksgezondheid.

Raschhofer
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, geachte mijnheer Schwaiger, ik dank u voor uw uitvoerige behandeling van deze ingewikkelde materie en uw streven naar een zo groot mogelijk consensus. Het heeft geen zin in deze WTO-ronde zomaar wat in het wilde weg te gaan onderhandelen onder het motto: ik weet weliswaar niet waar ik naar toe rij, maar ik wil er in ieder geval het eerste zijn! Wij moeten ervoor zorgen dat op de lange termijn de burgers profiteren van de mondialisering en de liberalisatie van de handel. Daarom hoop ik persoonlijk van ganser harte dat de resultaten van de onderhandelingen aan de bevolking worden uitgelegd en dat de bevolking zich daarachter kan scharen. Wij hebben in Europa hoge normen, zowel voor de milieubescherming, de consumentenbescherming als voor de sociale bescherming van de werknemers. Daar mag men tijdens de op til zijnde onderhandelingen niet aankomen. Deze mogen niet worden ondermijnd. Veeleer moeten wij onze handelspartners overtuigen van de noodzaak van deze vraagstukken.
Ik steun de eis volgens welke in alle sectoren rekening dient te worden gehouden met het voorzorgs- en duurzaamheidsprincipe. Wat de landbouwsector betreft, moeten de resultaten van Berlijn gezien worden als een absoluut minimum voor de onderhandelingen. De situatie van de kleine boerderijen, de gezinsbedrijven en de boeren in geografisch benadeelde gebieden mag niet uit het oog worden verloren. Evenmin kunnen wij het ons permitteren het onderspit te delven bij de sociale normen. Daarom ben ik ook pragmatisch.
Ik hoop van ganser harte dat de uitkomst van de IAO-conferentie van 1998 kan worden hardgemaakt. Natuurlijk moet men de onderhandelingspartners niet met massale eisen de stuipen op het lijf jagen, dat zou verkeerd zijn, en daarom ben ik ervoor dat de samenwerking tussen de WTO en de IAO wordt geïnstitutionaliseerd. De liberalisatie heeft, zoals bewezen, een gunstige uitwerking gehad. Het zou echter onaanvaardbaar zijn, indien aan het einde van de rit de rijken nog rijker en de armen nog armer worden. Europa moet in deze onderhandelingsronde, als wij stand willen houden ten opzichte van de Verenigde Staten, inderdaad met één stem spreken. Deze stem mag echter niet uitsluitend het standpunt verkondigen van de groten of enkele fanatieke mondialiseringsaanhangers. Veeleer moet men daarin de belangen van de kleine en middelgrote ondernemingen laten doorklinken. Zij vormen immers de ruggengraat van ons economisch prestatievermogen.

Stemming
Turco
Mijnheer de Voorzitter, ik vraag het woord om er nogmaals aan te herinneren dat de radicale afgevaardigden sedert het begin van deze zittingsperiode niet deelnemen aan de stemmingen, noch in dit Huis noch in commissieverband. Met deze onthouding van stemming willen zij de aandacht van het Voorzitterschap en de collega's vragen voor het feit dat een deel van de afgevaardigden de mogelijkheid wordt ontzegd om op dezelfde titel en met dezelfde middelen mee te doen aan het parlementaire leven. Uit de onverschilligheid waarmee het Voorzitterschap en de collega's al pakweg vier maanden lang ons protest aanhoren en het naast zich neer leggen, blijkt zonneklaar dat de democratische overtuigingen haaks staan op de manier waarop de democratie in de praktijk wordt gebracht.

Bigliardo
Mijnheer de Voorzitter, ik sluit mij andermaal aan bij wat collega Turco zojuist gezegd heeft. Ook ik ga, als lid van de partij Movimento Sociale, in staking en zal dus aan geen enkele stemming meedoen. Gisteren heb ik al verklaard - zoals te lezen valt in de notulen van gisteren - dat ik me in de hele vergaderperiode van stemming zal onthouden, en dit om redenen die collega Turco al op uitmuntende wijze uiteengezet heeft.

Aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0056/1999) van de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen, over het gemeenschappelijk standpunt door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van het besluit van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een communautair actieprogramma (het programma DAPHNE) (2000-2003) betreffende maatregelen ter voorkoming van geweld tegen kinderen, jongeren en vrouwen ((9150/1/1999 - C5-0181/1999 - 1998/0192(COD)) (Rapporteur: mevrouw Avilés Perea)

De Voorzitter
Alvorens overeenkomstig artikel 80, lid 5, van het Reglement tot de stemming over te gaan, vraag ik aan de Commissie om haar standpunt over de amendementen toe te lichten.

Lamy
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie kon de zes ingediende amendementen aanvaarden. Daar zijn er nu nog vier van over. Aangezien wij de zes amendementen aanvaardden, aanvaarden wij nu ook de vier overblijvende amendementen.
(Het Parlement verklaart dat het aldus gewijzigde gemeenschappelijk standpunt is goedgekeurd)
Verslag (A5-0052/1999) van mevrouw Haug, namens de Begrotingscommissie, over het voorstel voor een besluit van de Raad betreffende het stelsel van eigen middelen van de Europese Unie (COM(1999)0333 - C5-0092/1999 - 1999/0139(CNS))

Casaca
Mijnheer de Voorzitter, ik zou in verband met dit verslag drie punten willen aanstippen. Ten eerste werd mij met het oog op de stemming een lijst overhandigd waarin bij amendement 9 niet wordt vermeld dat het een amendement van de Begrotingscommissie betreft. Ik zou dan ook willen vragen deze vergissing recht te zetten, althans in de lijst die aan mijn fractie is uitgedeeld.
Mijn tweede opmerking heeft betrekking op amendement 31. Tot gisterenmiddag was enkel de Duitse versie beschikbaar en ik heb vastgesteld dat de Portugese en de Engelse versie elkaar tegenspreken. De Portugese versie heeft het over het BNP terwijl de Engelse versie de term BBP vermeldt. Het gaat hier om twee totaal verschillende concepten met totaal verschillende financiële gevolgen. Ik begrijp niet goed wat de bedoeling van amendement 31 is.
Ten derde zou ik het Bureau willen vragen of de reden waarom amendement 31 vóór amendement 9 ter stemming wordt voorgelegd, berust op artikel 130, lid 2, van ons Reglement, dat wil zeggen op het feit dat het desbetreffende amendement verder van het origineel afstaat.

De Voorzitter
Wat betreft uw eerste vraag, mijnheer Casaca, moet ik u zeggen dat amendement 9 van de Commissie komt: dat blijkt overigens op correcte wijze uit de stemlijst. Voor wat de uitgangstekst betreft, die is in het Duits: de tekst waarover wij stemmen en waar wij ons dus op baseren is in het Duits. Voor wat amendement 31 betreft, dit is een compromisamendement dat door de rapporteur is ingediend. Dus daar moet eerst over gestemd worden.
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)

Heaton-Harris
Mijnheer de Voorzitter, een motie van orde! Ik wil graag uitsluitsel van u dat u, wanneer u deze vergaderzaal rondkijkt en vaststelt hoeveel mensen voor of tegen stemmen, niet let op de politieke voorkeur van de mensen. Dat doet u vast niet, maar ik zou het jammer vinden als mijn Britse socialistische collega's in verlegenheid zouden worden gebracht door hun stemgedrag van daarnet, waarbij ik sommigen tegen de korting op de Britse bijdrage zag stemmen.

De Voorzitter
Geachte collega, als u twijfels hebt over wat ik verklaard heb, hoeft u alleen maar te vragen om elektronische controle van de uitslag van de stemming, zoals andere collega' s normaliter doen als zij twijfels hebben. Dat is dus heel eenvoudig. Uw laatste bewering was echter beledigend.

Verslag (A5-0055/1999) van de heer Averoff, namens de Begrotingscommissie, over het voorstel voor een verordening van de Raad betreffende de begrotingsdiscipline (COM(1999)364 - C5-0141/1999 - 1999/0151(CNS))
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)

Verslag (A5-0060/1999) van de heer Lechner, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, over het voorstel voor een richtlijn van de Raad inzake de betekening en kennisgeving in de lidstaten van gerechtelijke en buitengerechtelijke stukken in burgerlijke en handelszaken (COM(1999)219 - C5-0044/1999 - 1999/0102(CNS))
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)

Verslag (A5-0057/1999) van mevrouw Gebhardt, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, over het voorstel voor een verordening van de Raad betreffende de bevoegdheid en de erkenning en tenuitvoerlegging van beslissingen in huwelijkszaken en inzake de ouderlijke verantwoordelijkheid voor gemeenschappelijke kinderen (COM(1999)220 - C5-0045/1999 - 1999/0110(CNS))
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
Stemverklaringen- Aanbeveling voor de tweede lezing-Avilés Perea (A5-0056/1999)

Kauppi
Mijnheer de Voorzitter, naar mijn mening was het voor het Europees Parlement en de Raad zeer belangrijk een besluit over het DAPHNE-programma voor de periode 2000 - 2003 te nemen. Men moet alleen al positief staan tegenover een dergelijk project om te garanderen dat men zich aan het EG-verdrag houdt.
Om een hoog niveau van gezondheidszorg te bereiken moet men zorg dragen voor de fysieke, geestelijke en sociale behoeften. Geweld tegen kinderen, jongeren en vrouwen is een complex probleem met talloze ernstige gevolgen voor de gezondheid. Behalve van mensenrechtenschendingen is er ook sprake van belemmeringen voor het bereiken van gelijke kansen en ontwikkeling. De angst voor geweld en om lastig gevallen te worden beperkt kinderen, jongeren en vrouwen in hun bewegingsvrijheid en in hun mogelijkheden volledig aan het maatschappelijk leven deel te nemen. Geweld veroorzaakt ook aanzienlijke economische, sociale en geestelijke schade voor het individu, de lidstaten en de hele Gemeenschap.
We mogen ook niet vergeten dat gisteren in deze zaal het Verdrag voor de rechten van het kind werd behandeld. Ook in dit verdrag wordt de nadruk gelegd op het recht van het kind op een veilig leven en de erkenning van de menswaardigheid. In mijn land Finland loopt al een project voor de periode 1998-2002 ter voorkoming van geweld tegen vrouwen, dat door het Ministerie van Sociale Zaken en Volksgezondheid wordt beheerd. Ook vanuit dit oogpunt was het goedkeuren van het DAPHNE-programma zeer belangrijk. Het doel van het project is de aandacht te vestigen op geweld tegen vrouwen, de weerzin tegen geweld aan te wakkeren, het geweld terug te dringen en de diensten gericht op slachtoffers en daders te ontwikkelen en efficiënter te maken.
Een manier om deze doelen te bereiken is het ontwikkelen van internationale samenwerking en de uitwisseling van goede praktijken en ervaringen. Vooral moeten er in de Europese Unie netwerken worden opgezet. Geweld kan alleen bestreden worden als we ons er actief voor inzetten.

Blak
De Deense sociaal-democraten stemmen met genoegen voor het verslag-Avilés Perea over het programma DAPHNE. Geweld is een schending van de fundamentele mensenrechten, waartegen we ons moeten verzetten. De strijd tegen geweld jegens kinderen, jongeren en vrouwen moet daarbij op de eerste plaats komen. Vandaag geven we hiermee een belangrijk politiek signaal.

Caudron
Het Europees Parlement en meer in het bijzonder de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen - wier werk ik toejuich -, hebben een heel belangrijke rol gespeeld en hebben ervoor gezorgd dat op Europees niveau aandacht besteed wordt aan geweld tegen vrouwen en kinderen.
Deze plaag neemt jammer genoeg verschillende vormen aan, van prostitutie en vrouwen- en kinderhandel, die de meeste burgers met weerzin vervullen, tot geweld thuis, een fenomeen dat geduld of genegeerd wordt omdat het onder de privé-sfeer valt!
Er zijn al heel wat initiatieven op dit gebied genomen en de resultaten hebben tot een collectieve bewustwording geleid. Wij moeten dit gunstige kader benutten en onze acties opvoeren, zodat uiteindelijk alle vormen van geweld kunnen worden uitgeroeid.
Het programma DAPHNE is een bewijs van deze wil om het probleem op een gecoördineerde wijze op het niveau van de lidstaten aan te pakken en hier ook de kandidaat-lidstaten bij te betrekken. Het programma is een essentieel instrument in de strijd tegen dit geweld.
In het algemeen wordt erkend dat geweld tegen vrouwen alle nationale grenzen overstijgt en dat er geen onderscheid kan worden gemaakt naar klasse, cultuur en/of leeftijd. Toch bestaat er geen enkel gestructureerd mechanisme waarmee wij ons een objectief idee van de omvang van het probleem in de Europese Unie kunnen vormen. In bepaalde landen wordt geweld tegen vrouwen nog maar pas stelselmatig geregistreerd en in andere landen wordt het niet systematisch geïnventariseerd. Het actieprogramma op middellange termijn zal evenwel ongetwijfeld heel nuttig blijken voor de besluitvorming en het zal de basis vormen voor de politieke en praktische besluiten op dit gebied.
Dit programma heeft tot doel de reikwijdte van de lokale, regionale en nationale acties te versterken via de oprichting van netwerken, de uitwisseling van informatie en beste praktijken, samenwerking en bewustmaking van de publieke opinie.
De Raad heeft meer dan de helft van onze amendementen overgenomen in zijn gemeenschappelijk standpunt en wij kunnen dat alleen maar toejuichen. De tekst van de Raad bevat verwijzingen naar de fysieke, geestelijke en sociale aspecten van gezondheid, de kwaliteit van het leven en geweld als schending van de rechten van de mens. Er wordt uitdrukkelijk gesteld dat in dit programma aandacht zal worden besteed aan de slachtoffers van vrouwenhandel en seksuele uitbuiting.
Het is natuurlijk jammer dat de looptijd teruggebracht werd van de aanvankelijk geplande vijf jaar naar vier jaar. Ook het uitgetrokken budget (20 miljoen euro) volstaat niet om zo'n omvangrijk probleem aan te pakken.
Ondanks deze bezwaren zal ik vandaag voor het door de Raad voorgestelde compromis stemmen. Als wij het geweld dat onze samenleving aanvreet, willen uitroeien, moeten wij ons hier nu onmiddellijk voor inzetten. De tenuitvoerlegging van dit programma mag niet langer worden uitgesteld.

Crowley
Mevrouw de Voorzitter, ik ben uiteraard blij met het nieuwe DAPHNE-programma van de Europese Unie, dat de periode 2000-2004 moet gaan bestrijken. Het programma is vooral bedoeld om het geweld tegen kinderen, jongeren en vrouwen te bestrijden. Hiervoor is grote steun vereist vanuit niet-gouvernementele organisaties en vrouwengroepen binnen de Europese Unie. Het budget voor dit programma bedraagt in totaal 20 miljoen pond. Dit bedrag wordt over twee hoofdgebieden verdeeld, namelijk informatie-uitwisseling en samenwerking op communautair niveau enerzijds en bewustmaking van de publieke opinie anderzijds.
Zo zullen in het kader van het DAPHNE-programma voorlichtingscampagnes op touw worden gezet over de mogelijke gevaren van geweld en de manieren om geweld te vermijden. Daarnaast zullen bepaalde proefprojecten en innovatieve maatregelen worden gestimuleerd en zal er een bijdrage worden geleverd aan het opzetten van een communautaire informatiebank ten behoeve van NGO's. Ik steun dit programma vanwege zijn grote waarde in sociaal opzicht. Ik vind echter wel dat slachtofferhulpprogramma's voor kinderen, jongeren en vrouwen een wezenlijk onderdeel van dit nieuwe initiatief moeten uitmaken.
Meer in algemene zin steun ik het debat hier vandaag over de noodzaak om de gelijkheid tussen mannen en vrouwen in onze samenleving te bevorderen. In het kader van de volgende programmaperiode van de Europese structuurfondsen, die loopt van 2000 tot 2006, is het belangrijk dat de maatregelen van de diverse EU-programma's worden gescreend om er zeker van te zijn dat zij in overeenstemming zijn met de nationale en Europese wetgeving op het gebied van de gelijke kansen. Met de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam op 1 mei van dit jaar, is de rechtsgrondslag voor communautaire acties op het gebied van de gelijke kansen aanzienlijk versterkt. Gelijke kansen voor mannen en vrouwen spelen ook een centrale rol bij het nieuwe Europese werkgelegenheidsbeleid. De Europese Commissie onderwerpt uiteraard alle werkgelegenheidsplannen die ons jaarlijks door de EU-lidstaten worden voorgelegd, aan een zorgvuldig onderzoek om er zeker van te zijn dat het gelijkekansenbeleid in onze samenleving via geïntegreerde en gestroomlijnde maatregelen wordt ondersteund.

Darras
Geweld tegen kinderen, jongeren en vrouwen is een netelig terrein waarop niet alleen wij Parlementsleden, maar ook allerlei niet-gouvernementele en andere organisaties en verenigingen actief zijn. Wij allen hebben ons beijverd voor dit programma DAPHNE. De Raad heeft de looptijd van het programma teruggebracht - tot 4 in plaats van de aanvankelijk geplande 5 jaar -, maar de financiële middelen blijven ongewijzigd. De rapporteur heeft uitstekend met de Raad onderhandeld en onze drie belangrijkste amendementen zijn zowel door de Commissie als door de Raad aanvaard. Het eerste amendement betreft de noodzakelijke verwijzing naar de begrippen fysieke en emotionele integriteit van het individu en waardigheid, zodat het plegen van fysiek, seksueel of psychologisch geweld neerkomt op een schending van de rechten van de mens. Ten tweede wordt de definitie van gezondheid van de Wereldgezondheidsorganisatie in het verslag overgenomen; gezondheid is dus niet alleen de afwezigheid van ziektes of kwalen, maar ook een gesteldheid van fysiek, geestelijk en sociaal welzijn. Ten derde wordt onderstreept dat alle organisaties en verenigingen die zich hiervoor inzetten, moeten worden aangemoedigd. Ten vierde - maar dat is niet het minst belangrijk - is sprake van informatie aan en bewustmaking van de publieke opinie en de media over deze zo pijnlijke maatschappelijke thema's.
De verwachtingen zijn dan ook hooggespannen. Ons Parlement moet zich hierover uitspreken en wij moeten overeenkomstig de medebeslissingsprocedure de 314 stemmen halen die voor de goedkeuring van het programma DAPHNE vereist zijn. Ik kan u dan ook alleen maar met aandrang verzoeken om eenparig voor dit verslag te stemmen, zodat nieuwe vertraging bij de procedure (bemiddeling) vermeden wordt en het programma in januari 2000 in werking kan treden.

Figueiredo
Het is bekend dat er nog steeds erg veel geweld tegen kinderen, jongeren en vrouwen in de Europese Unie is. Deze gewelddaden schenden het recht op het leven, op veiligheid, vrijheid, waardigheid en fysieke en emotionele integriteit van de slachtoffers en vormen een ernstige bedreiging voor hun fysieke en mentale gezondheid.
Daarom is het van vitaal belang dat dit verslag is aangenomen. Wij betreuren echter dat het proces door allerlei omstandigheden zoveel vertraging heeft opgelopen. Dit verslag gaat immers terug op de Conferentie van Peking van 1995. Wij hopen dat ook het communautaire actieprogramma DAPHNE 2000/2003 zal worden aangenomen en uitgevoerd. In het kader hiervan zullen wij maatregelen ter bestrijding van geweld tegen kinderen, jongeren en vrouwen kunnen steunen.
Ik vind het echter betreurenswaardig dat voor dit programma zo weinig financiële middelen zijn uitgetrokken. Hopelijk kunnen deze gezien de ernst van de situatie op korte termijn worden verhoogd. We moeten immers zonder dralen korte metten maken met het leed dat deze gewelddaden nog steeds veroorzaken.
Verslag-Haug (A5-0052/1999)

Berthu
Mijnheer de Voorzitter, het verslag van mevrouw Haug over het stelsel van eigen middelen van de Europese Unie lijkt ons vrij tegenstrijdig en wij hebben ons er dan ook tegen verzet.
Het bevat wel een aantal uitstekende beginselen inzake begrotingsdiscipline, met name het uitgangspunt dat de middelen van de Unie niet meer dan 1,27% van het BNP van de lidstaten mogen bedragen. De Commissie wil dit plafond juist op slinkse wijze met haar voorstel omzeilen. Dit standpunt is misschien te danken aan de Duitse nationaliteit van de rapporteur en de specifieke situatie in Duitsland, maar zij heeft in ieder geval gelijk op dat vlak en ze geniet onze steun.
De rapporteur handelt evenwel in strijd met haar eigen hang naar begrotingsdiscipline wanneer ze in lijn met de Raad van Berlijn van maart 1999 een oproep doet om nieuwe eigen middelen te creëren. Die zouden autonoom zijn, of duidelijker gezegd, het zouden Europese belastingen zijn. Ik wijs u erop dat de lijst Pasqua-de Villiers, waarvoor ik kandidaat was, tijdens de verkiezingen geprotesteerd heeft tegen de conclusies van Berlijn, maar dat onze tegenstanders erin geslaagd zijn de zaak in de doofpot te stoppen. Volgens de Raad van Berlijn en het onderhavige verslag-Haug moeten de middelen van de Europese begroting voortaan geheel of gedeeltelijk samengesteld worden uit belastingen die rechtstreeks bij de burger geïnd worden, en niet meer uit de bijdragen van de lidstaten. Dan mogen we dus ook verwachten dat de beslissingsbevoegdheid wat deze belastingen betreft snel van de Raad naar het Europees Parlement zal worden overgeheveld. Deze ontwikkeling zou strijdig zijn met onze opvatting van de Unie als een vereniging van landen waaraan de leden jaarlijks uit vrije wil bijdragen betalen.
Dit is evenwel niet louter een kwestie van institutionele filosofie. Er zijn ook een aantal praktische gevolgen. Elk jaar is er discussie over de begroting omdat de Raad gekant is tegen de pogingen van de Commissie - die hierin vaak door het Europees Parlement gesteund wordt - om de uitgaven te verhogen. Als wij een Europese belasting invoeren, zal de Raad geleidelijk zijn middelen om zich hiertegen te verzetten kwijtraken en zullen wij de instellingen die almaar voor meer middelen op de begroting pleiten, een beslissend voordeel toekennen. Ik richt daarom een oproep aan onze Duitse vrienden: u dient goed te begrijpen dat u met uw pleidooi voor een Europese belasting op termijn de aandacht voor begrotingsdiscipline, die u nu nochtans hardnekkig verdedigt, in het gedrang zult brengen.
De heer Bourlanges zei tijdens het debat dat op de komende intergouvernementele conferentie tot de instelling van een Europese belasting moet worden besloten. Ik wil integendeel namens de Unie voor een Europa van Nationale Staten zeggen dat, als dit probleem inderdaad tijdens de IGC behandeld moet worden, beslist moet worden tot de oprichting van een duidelijk, doorzichtig en billijk systeem, dat ook en vooral streng door de nationale democratieën gecontroleerd wordt. Ik heb het hier over een jaarlijkse bijdrage van de lidstaten die gebaseerd is op een percentage van het BNP dat voor alle lidstaten gelijk is.

Andersson, Färm, Hedkvist Petersen, Hulthén, Schori en Theorin
Wij stemmen tegen amendement 6, maar voor het verslag-Haug in zijn geheel, omdat wij vinden dat de constructie van de eigen middelen van de EU moet worden hervormd. Wij zijn het ermee eens dat er een meer directe koppeling tussen de Unie en haar burgers moet komen op het punt van de financiering van de EU-begroting, en dat wij stapsgewijs de financiële onafhankelijkheid van de Unie moeten vergroten.
Wij constateren echter een gebrekkig vertrouwen in de Unie, dat onder andere blijkt uit de lage verkiezingsdeelname, en wij vinden het belangrijk dat het karakter van de EU als een Unie van burgers en lidstaten wordt gehandhaafd. In dat verband vinden wij dan ook dat het verkeerd is om nu te streven naar financiële autonomie of naar totale onafhankelijkheid van bijdragen van de lidstaten. Wij vinden ook niet dat de financiering van de EU mag leiden tot een hogere belastingdruk voor de burgers.

Arvidsson en Stenmarck
De EU staan zeer grote economische inspanningen te wachten, wanneer tien of meer landen in Midden- en Oost-Europa en in het Baltisch gebied in verschillende ronden lid worden van de Unie. Het spreekt dan ook vanzelf dat er reden is om te discussiëren over de economische voorwaarden om deze uitdaging aan te kunnen.
Vandaag kent de EU geen eigen belastingrecht en dat moet ze naar mijn opvatting ook in de toekomst niet krijgen. Het verslag-Haug houdt niet in dat wij automatisch een EU-belasting invoeren, maar het opent er wel de deur voor, en dat is al erg genoeg.
Hoe moet de uitbreiding dan worden gefinancierd? Wel, het alternatief voor nieuwe belastinginkomsten is nog altijd een verlaging van de kosten. Dat vereist dat we onze prioriteiten beter stellen en dat we ons concentreren op de grote en cruciale vraagstukken. De uitbreiding is zo'n punt dat hoge prioriteit heeft.
Zolang bijna de helft van de EU-begroting naar landbouwsubsidies gaat en zolang er inclusief de steun uit de structuurfondsen 5/6 naar enigerlei vorm van steun gaat, kan er geen twijfel over bestaan dat het er nog steeds om gaat dat het beleid moet worden omgegooid.

Eriksson, Frahm, Gahrton, Herman Schmid, Schörling en Sjöstedt
Wij hebben tegen het verslag-Haug gestemd. In dit verslag spreekt de Begrotingscommissie zich onzes inziens uit voor de invoering van een eigen belastingrecht in de Unie. Dat is in strijd met de publieke opinie in de Unie en druist in tegen de wil van de lidstaten. Wij beschouwen dit als een zoveelste poging van het federalistisch ingestelde Europees Parlement om de lidstaten van nog meer bevoegdheden te beroven.
In verband met Agenda 2000 en tijdens de Top van Berlijn had de EU de kans om een hervorming door te voeren die de lasten rechtvaardig en juist verdeelt. Die kans verspeelde de EU echter, daar men het landbouwbeleid en de bijdragen uit de structuurfondsen niet voldoende ingrijpend wilde hervormen. Deze bijdragen maken het grootste gedeelte van de uitgaven in de EU-begroting uit. De invoering van "autonome eigen middelen", die de Begrotingscommissie wil, vereist ook dat de EU een eigen belastingdienst invoert.
Deze week heeft de Rekenkamer meegedeeld dat er ten minste 40 miljard verdwenen zijn van de begroting van vorig jaar. In het licht hiervan is het zeer provocerend om met het voorstel te komen de EU een eigen belastingrecht te geven.

Sacrédeus
De uitbreiding van de EU naar Midden- en Oost-Europa brengt de financiële toestand van de EU weer onder de aandacht.
De EU kent op dit moment geen eigen belastingrecht en dat moet ze ook in de toekomst niet krijgen. Het verslag-Haug houdt niet in dat wij automatisch een EU-belasting invoeren, maar het opent de deur voor een debat daarover.
De uitbreiding moet in de eerste plaats worden gefinancierd door verlaging van de kosten. Dat vereist dat we onze prioriteiten beter stellen en dat we ons concentreren op de grote en cruciale vraagstukken. De uitbreiding is zo'n punt dat hoge prioriteit heeft.
Zolang bijna de helft van de EU-begroting naar landbouwsubsidies gaat en zolang er inclusief de steun uit de structuurfondsen 5/6 naar enigerlei vorm van steun gaat, kan er geen twijfel over bestaan dat het er nog steeds om gaat dat het beleid moet worden omgegooid.

Van Dam
 Op de Top van Berlijn heeft de Raad een akkoord bereikt over een wijziging van het eigenmiddelenbesluit. In grote lijnen stemmen wij in met dit pakket. Door het eigenmiddelenplafond op 1,27% van het BNP te handhaven, houdt de Raad vast aan de noodzakelijke begrotingsdiscipline in de EU. Ook de aandacht voor de onrechtvaardige lastenverdeling over de lidstaten is een belangrijk winstpunt van het akkoord van Berlijn. De lidstaten Nederland, Duitsland, Zweden en Oostenrijk dragen momenteel in verhouding tot hun nationale inkomen onevenredig veel bij aan de financiering van de EU. Een aantal wijzigingen, zoals een aanpassing van de financiering van de Britse compensatie en een verhoging van de inhoudingen op de traditionele eigen middelen van 10 naar 25%, brengen de afdrachten van deze lidstaten aan de EU omlaag. Als resultaat van een moeizaam tot stand gekomen compromis kunnen wij deze aanpassingen accepteren, maar een schoonheidsprijs verdienen ze zeker niet. Op dit moment bieden ze voor de betreffende vier lidstaten uitkomst. Het is echter geen structurele oplossingen voor het probleem van de netto-afdrachten. Het ware beter geweest als een oplossing was gevonden in de vorm van een generiek correctiemechanisme, bijvoorbeeld door de invoering van een bandbreedte voor nationale afdrachten aan de EU.
Wij hebben onze steun niet kunnen geven aan het verslag-Haug, omdat dit een aantal essentiële wijzigingen voorstelt die wij niet kunnen meemaken. Zo pleit het verslag ervoor de Unie minder afhankelijk te maken van afdrachten van de lidstaten. Volledige financiële autonomie ten opzichte van de lidstaten is voor de rapporteur het einddoel. Wij hechten daarentegen aan een blijvende betrokkenheid van de nationale parlementen bij de financiering van de EU. Verder hebben wij tegen het amendement van de rapporteur gestemd waarin hij de verhoging van de inhoudingen op de traditionele eigen middelen afwijst. Dit plaatst het evenwicht in het akkoord van Berlijn ernstig onder druk. Voor Nederland, die deze verhoging heeft bedongen om zijn nettobetalerspositie terug te dringen, is dat onaanvaardbaar.

Van Lancker
Principieel ben ik van mening dat het eigenmiddelenbesluit gebaseerd moet zijn op gelijkwaardigheid en billijkheid tussen de lidstaten waarbij voor iedereen dezelfde spelregels moeten gelden. Daarom ben ik dan ook zeer ontstemd over de beslissingen van de Europese Raad van Berlijn met Europa als grote verliezer.
De eis dat de lidstaten gelijk behandeld moeten worden moet nu ook gestalte krijgen in het thans voorliggende Commissievoorstel.
Het uitgangspunt van het verslag-Haug was dat het standpunt van maart jongstleden, met name dat alle uitzonderingsbepalingen moeten worden geschrapt, nu hardgemaakt moet worden. Amendement 31, tweede deel, en amendement 32 zwakken dat standpunt evenwel af met de toevoeging van de term 'voortaan'. Met andere woorden: op dit moment behouden de lidstaten datgene wat ze in Berlijn in de wacht hebben gesleept.
Amendementen 12 en 33 strekken ertoe de inningskosten te verlagen tot 10% voor de na 31 december 2000 vastgestelde bedragen, wat kan worden aangevuld met een flexibele premie in functie van het resultaat dat de lidstaten boeken bij de inning van de traditionele eigen middelen en de fraudebestrijdingsmaatregelen. Principieel ben ik hier voorstander van. De lidstaten moeten hun verantwoordelijkheid opnemen voor het innen van de traditionele eigen middelen.
Wat me wel stoort zijn de consequenties van dit amendement voor de besluiten van de Europese Raad van Berlijn. Berlijn was een compromis waarin elke lidstaat zijn gading vond. Om zowel België als Nederland te compenseren voor de meerkost die voortvloeide uit de geleidelijke vervanging van de BTW-afdracht ten voordele van de BNP-bijdrage, werden de inningskosten verhoogd tot 25%. Deze tegemoetkoming wordt nu ongedaan gemaakt terwijl de andere voordelen worden behouden. Hierdoor wordt een nieuwe ongelijkheid gecreëerd ten nadele van twee lidstaten: België en Nederland. Ik heb dan ook tegen deze twee amendementen gestemd.

Wynn
Als voorzitter van de Begrotingscommissie ben ik verplicht voor de amendementen van deze commissie te stemmen.
Binnen de commissie heb ik mij uitgesproken tegen die amendementen die de Britse bijdragekorting in gevaar brachten. In de plenaire vergadering zou ik ongetwijfeld hetzelfde hebben gedaan indien ik als simpele labourafgevaardigde aan de stemming had deelgenomen.
Het is echter mijn verantwoordelijkheid als voorzitter om vast te houden aan het standpunt van de commissie, reden waarom ik voor het Haug-verslag heb gestemd.
Verslag-Averoff (A5-0055/1999)

Kuntz
Het onderhavige voorstel voor een verordening van de Raad beoogt een aantal wijzigingen aan te brengen die noodzakelijk geworden zijn ten gevolge van het besluit van de Europese Raad van staatshoofden en regeringsleiders die in maart 1999 in Berlijn plaatsvond.
De Commissie maakt evenwel van de gelegenheid gebruik om een aantal nieuwe regels in te voeren die van een nieuwe opvatting van begrotingsdiscipline getuigen; ze tracht tevens haar beheersbevoegdheden uit te breiden en dat kunnen wij niet aanvaarden. Bovendien wordt voorgesteld deze regels voortaan in een besluit in plaats van in een verordening te gieten.
De Franse afgevaardigden in onze fractie zijn tegen deze wijziging van de juridische vorm van de regelgeving gekant, aangezien in een verordening beter rekening gehouden kan worden met de gevolgen van de begrotingsdiscipline voor de lidstaten en de communautaire instellingen. Het oorspronkelijk voorstel van de Commissie werd overigens unaniem door de Begrotingscommissie verworpen.
De bevoegdheden van de Commissie worden in het kader van het onderhavige voorstel nog op een andere manier versterkt: zij krijgt de mogelijkheid om de directe steun te verminderen of de betaling van de maandelijkse voorschotten op te schorten. Aangezien bepaald is dat de verminderde of opgeschorte bedragen uiterlijk tijdens het volgend begrotingsjaar door de communautaire begroting gedragen moeten worden, zal deze bepaling noodzakelijkerwijs tot strengere maatregelen tijdens de volgende jaren leiden, zodat de beginselen van het gemeenschappelijk landbouwbeleid dreigen te worden aangetast.
De Franse afgevaardigden van de Unie voor een Europa van Nationale Staten zijn dan ook tegen de ontwerpverordening en het verslag van de heer Averoff gekant.

Van Dam
Om de in Agenda 2000 vastgestelde financiële plafonds voor het landbouwbeleid te kunnen respecteren, is het noodzakelijk dat de voorschriften over de begrotingsdiscipline worden aangescherpt. In de ontwerpverordening worden voorstellen gedaan voor instrumenten om in te kunnen grijpen als de landbouwuitgaven de plafonds dreigen te overschrijden. Zo krijgt de Commissie in deze voorstellen de bevoegdheid om de betalingen aan de lidstaten op te schorten aan het eind van het begrotingsjaar. In grote lijnen kunnen wij instemmen met de voorgestelde instrumenten.
De rapporteur heeft een uitstekend verslag opgesteld over dit onderwerp. Hij onderschrijft de noodzaak van een grotere begrotingsdiscipline. Tevens wordt in het verslag terecht benadrukt dat eventuele besparingen de beginselen van het GLB, zoals die in Agenda 2000 zijn goedgekeurd, niet mogen aantasten. De EU heeft een beleid vastgesteld voor de komende 7 jaar en daarmee richting de sector ook de nodige verwachtingen gewekt. Daar mag niet zomaar van worden afgeweken.
In dat kader hebben wij ook ingestemd met het amendement waarin wordt gepleit voor de mogelijkheid om niet-bestede kredieten over te dragen naar een volgend begrotingsjaar. Dat kan mogelijk soelaas bieden om de noodzakelijke kredieten te vinden binnen de plafonds van Agenda 2000.
Wij hebben echter niet onze steun gegeven aan het amendement waarbij de landbouwuitgaven voor de toetreding buiten het landbouwrichtsnoer worden gehouden. Er bestaat een ruime marge tussen het landbouwrichtsnoer en de financiële perspectieven voor huidige lidstaten. Deze marge kan te zijner tijd worden gebruikt voor de toetreding.
Verslag-Lechner (A5-0060/1999)

Blak
Op grond van de Deense uitzondering betreffende samenwerking op juridisch gebied onthouden de Deense sociaal-democraten zich bij de definitieve stemming over de richtlijn.

Errikson, Frahm, Herman Schmid, Seppänen en Sjösted
Noords Groen Links (NGL), gevormd door de noordse leden van de GUE-Fractie, stemt voor het verslag over de betekening en kennisgeving van gerechtelijke stukken in handels- en burgerlijke zaken. De bedoeling van het voorstel is ervoor te zorgen dat gerechtelijke documenten veilig en volgens bepaalde regels tussen de gerechtelijke autoriteiten van de lidstaten kunnen worden uitgewisseld. Wij steunen dit voorstel.
Noords Groen Links verwerpt de idee om dit voorstel in de vorm van een verordening te gieten. Wij verkiezen een conventie, waardoor het voorstel niet bindend zou zijn voor de lidstaten en waarbij zij zelf kunnen beslissen of zij de conventie al dan niet willen ondertekenen.
Verslag-Gebhardt (A5-0057/1999)

Blak
Op grond van de Deense uitzondering betreffende samenwerking op juridisch gebied onthouden de Deense sociaal-democraten zich bij de definitieve stemming over deze richtlijn.

Errikson, Frahm, Herman Schmid, Seppänen en Sjösted
Noords Groen Links (NGL), gevormd door de noordse leden van de GUE-Fractie, stemt voor het verslag over de erkenning en tenuitvoerlegging van gerechtelijke beslissingen in huwelijkszaken en inzake ouderlijke verantwoordelijkheid voor gemeenschappelijke kinderen. Wij doen dit, omdat het voorstel de wederzijdse erkenning van nationale gerechtelijke uitspraken en de verdediging van de belangen van het kind bij grensoverschrijdende echtscheidingen beoogt.Wij steunen dit voorstel.
Noords Groen Links verwerpt echter de idee om dit voorstel in de vorm van een verordening te gieten. Wij verkiezen een conventie, waardoor het voorstel niet bindend zou zijn voor de lidstaten en waarbij zij zelf kunnen beslissen of zij de conventie al dan niet willen ondertekenen.

Titley
Ik ben blij met elke maatregel die kan bijdragen tot vermindering van verdriet en lijden bij echtscheiding, vooral wanneer er kinderen bij betrokken zijn. De voorstellen van de Commissie bieden een antwoord op enkele van de hiaten in het Verdrag van Den Haag, dat aan een dringende herziening toe is.
Terwijl EU-regelgeving het voor burgers gemakkelijk maakt overal in Europa te wonen en te werken, neemt het aantal grensoverschrijdende huwelijken, en helaas ook echtscheidingen, eveneens toe.
Mijn collega's en ikzelf ontvangen steeds meer brieven van kiezers die hulp vragen bij echtscheiding met partners uit verschillende lidstaten. Er zijn dikwijls kinderen bij betrokken, hetgeen nogal eens leidt tot eindeloze twisten over de voogdij. Als het eenmaal tot gerechtelijke uitspraken komt zijn deze vaak moeilijk toe te passen. In de huidige chaotische juridische situatie zien sommige ouders zich zelfs genoodzaakt de wet te overtreden en hun kinderen bij hun ex-partners te ontvoeren.
Met de huidige voorstellen gloort echter weer wat hoop. Door procedures te bespoedigen en uitspraken in het kader van EU-regelgeving inzake gezins- en huwelijksaangelegenheden in alle lidstaten wettelijk bindend en rechtstreeks toepasbaar te maken, krijgt het recht sneller zijn loop en komt er een einde aan veel van dergelijke lang aanslepende, hartverscheurende conflicten.
Als leden van het Europees Parlement zijn wij niet bij machte het door (echt)scheidingen veroorzaakte leed en verdriet weg te nemen. Maar op zijn minst kunnen wij proberen de hiermee gepaard gaande onnodige juridische rompslomp te beteugelen. Het welzijn van kinderen, en niet het welzijn van advocaten, dient te worden vooropgesteld.

Carlsson
Ergens in de vorige zittingsperiode werd een van mijn stemverklaringen niet goedgekeurd omdat ik niet in de zaal was. Het ging om een schriftelijke stemverklaring, en de motivering luidde dat als iemand stemverklaringen had af te geven, hij of zij in de zaal moest zijn, ook al was de verklaring schriftelijk, zodat de Voorzitter kon zien dat hij of zij werkelijk aanwezig was.
Ik stel dit aan de orde omdat ik het belangrijk vind dat wij een of andere gedragsregel hanter, gezien mijn ervaring in de vorige zittingsperiode. Er zijn nu namelijk vele namen opgenoemd. Er zijn vele leden die zeer vaak deelnemen aan de stemmingen, maar altijd en ook werkelijk altijd stemverklaringen afgeven. Nu vraag ik mij af: is het nodig in de zaal te blijven, zodat dat genoteerd kan worden? Of kan men de nogal slappe procedure volgen, waarbij men voortdurend een massa teksten over wat men al dan niet vindt aan de notulen laat toevoegen?

De Voorzitter
Mevrouw Carlsson, normaliter vragen de collega's of ze een schriftelijke verklaring mogen afleggen, ze bevestigen dat dan aan het eind van de stemming en als het eenmaal bevestigd is verlaten de meesten de zaal. Uw verzoek is inderdaad terecht, want het Reglement bepaalt dat degene die aankondigt een schriftelijke verklaring te zullen afleggen, aanwezig moet zijn. Wij zullen proberen een zo precies mogelijk schriftelijk antwoord te geven op dit verzoek van u.

Casaca
Mijnheer de Voorzitter, ik heb met betrekking tot het verslag-Haug een motie van orde ingediend. Het betreft amendement 31. Het origineel is in het Duits opgesteld, maar ik spreek geen Duits en de Engelse versie is volledig in tegenspraak met de Portugese versie.
Mijnheer de Voorzitter, toen u het amendement ter stemming voorlegde, heeft u "bruto nationaal product" gelezen, hetgeen met de Portugese versie overeenstemt. Ik heb echter tot het einde van de stemming moeten wachten om mijn Duitse collega's te vragen wat er nu eigenlijk in de Duitse versie staat. Zij hebben mij verzekerd dat "BSP" "bruto binnenlands product" betekent. Zoals ik reeds heb gezegd, bestaat hier dus wel degelijk een misverstand. In het licht van deze situatie moeten wij ons mijns inziens houden aan wat de Voorzitter heeft gelezen, namelijk "bruto nationaal product", en niet aan de term "bruto binnenlands product" die in de originele versie staat en iets heel anders betekent. Ik ben van oordeel dat wij er in deze omstandigheden goed aan zouden doen het amendement ongeldig te verklaren. Bij de stemming bestond er immers onduidelijkheid over de essentie van het amendement aangezien wij niet wisten of het nu op het "BBP" of het "BNP" betrekking had. Het gaat hier niet om een technisch detail, maar om een kwestie die bijzonder belangrijke financiële gevolgen heeft.

De Voorzitter
Geachte mijnheer Casaca, ik heb inderdaad "bruto nationaal product" gelezen, omdat in de Italiaanse tekst de afkorting PNL stond, wat dus "bruto nationaal product" betekent. Maar de diensten hebben mij verwittigd - en ik bevestig thans deze informatie - dat de oorspronkelijke tekst, de versie waarvan uitgegaan moet worden, de Duitse is. Dus de versies in de andere talen zullen worden aangepast op grond van de Duitse tekst, met de gevolgen die u hier geschetst heeft. Dit is het antwoord dat ik u kan geven: de oorspronkelijke versie waar dus van uitgegaan wordt, is de Duitse.
(De vergadering wordt om 13.10 uur onderbroken en om 15.00 uur hervat)

Knörr Borràs
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, er is zojuist iets buitengewoon belangrijks bekendgemaakt. Ondanks alle moeilijkheden die zich in het vredesproces in Noord-Ierland hebben voorgedaan, is er vandaag een belangrijke stap gezet. De IRA heeft namelijk besloten om met de Ontwapeningscommissie te gaan onderhandelen. Dit Parlement heeft een belangrijke rol gespeeld in dat proces, en wij zijn natuurlijk blij met het verloop van de gebeurtenissen in Noord-Ierland. Het Parlement zou echter ook actief moeten bijdragen aan het bereiken van een definitieve en vreedzame oplossing voor de twee andere gewelddadige conflicten die nog binnen de Unie spelen: het conflict op Corsica, en vooral ook dat in Baskenland. Ik wil alle fracties en leden van dit Parlement vragen om zich daarvoor in te zetten, zodat de betrokken groepen en politieke partijen opnieuw een poging tot overleg doen om die vredesprocessen binnen de Unie tot een goed einde te brengen. Gelukkig lijkt dat in Ierland nu eindelijk te gebeuren.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer Knörr Borràs, wij nemen akte van uw verklaring.

Doyle
Mijnheer de Voorzitter, ook mij leek het wenselijk u op de hooge te brengen van de verheugende ontwikkelingen in het vredesproces in Noord-Ierland. De IRA heeft vandaag namelijk laten weten een vertegenwoordiger te zullen aanwijzen die, samen met generaal John de Chastelain, het inleveren van paramilitaire wapens zal coördineren. Dit is heel goed nieuws, want het betekent dat het Goede Vrijdag-akkoord volledig ten uitvoer kan worden gelegd en dat een aanvang kan worden gemaakt met de vorming van regerings- en bestuursstructuren. Het is u bekend dat het Europees Parlement tijdens de afgelopen twintig jaar het vredesproces in Noord-Ierland alle mogelijke politieke en financiële steun heeft gegeven. Te langen leste durven wij nu te hopen op een blijvende vrede die gegrondvest is op democratische structuren.

De Voorzitter
Mevrouw Doyle, ik dank u dat u deze Vergadering van de huidige stand van zaken op de hoogte hebt gebracht.

Situatie in Tsjetsjenië
De Voorzitter
Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over de situatie in Tsjetsjenië.

Patten
Mijnheer de Voorzitter, om nog even in te haken op de moties van orde die zojuist gemaakt zijn: de afgevaardigden zullen zich ongetwijfeld kunnen voorstellen wat de gebeurtenissen van de afgelopen achtenveertig uur in Noord-Ierland voor mij betekenen. Voor het eerst sinds lang is er nu een goede kans op vrede en ik prijs de moed van de partijen en partijleiders die deze veelbelovende ontwikkelingen mogelijk hebben gemaakt. Wij moeten blijven duimen en, in voorkomend geval, misschien blijven bidden.
Maar nu terug naar het onderwerp van het debat van vandaag: het doet mij bijzonder veel genoegen hieraan te kunnen deelnemen en ik ben de organisatoren buitengewoon dankbaar dat ze het debat qua timing hebben weten in te passen nog voordat ik naar de OVSE-top vertrek. Ik moet helaas nog voor het einde van het debat weg, maar hopelijk vat het Parlement dat niet als een gebrek aan hoffelijkheid op. Ik moet naar Istanbul, onder meer voor een vergadering over het Stabiliteitspact. Het debat van vandaag biedt mij de gelegenheid het Parlement op de hoogte te brengen van onze meest recente contacten met de Russische autoriteiten over de gebeurtenissen in Tsjetsjenië. Tegelijkertijd zal ik in Istanbul aan de besprekingen over ditzelfde onderwerp kunnen deelnemen met een veel beter inzicht in de opvattingen terzake van het Europees Parlement.
Mijns inziens kan worden gesteld dat over de volgende twee uitgangspunten binnen de Europese Unie - de Raad, het Parlement en de Commissie - algemene consensus bestaat: ten eerste dat het Russische optreden van de afgelopen weken herhaaldelijk gepaard is gegaan met buitensporig militair geweld. De woede over de afschuwelijke terroristische aanslagen in Moskou, de noordelijke Kaukasus en elders is begrijpelijk - zelf kom ik uit een land dat zwaar onder terrorisme te lijden heeft gehad, en ik veroordeel dit dan ook vanuit de grond van mijn hart. Maar de Russen negeren gewoonweg de noodzaak een politieke oplossing te vinden en gaan voorbij aan de tragische consequenties op het menselijke vlak.Ten tweede zullen de meeste mensen (ik denk ook overal binnen de Europese Unie) het erover eens zijn dat wij een historische vergissing zouden begaan door Rusland bij de aanvang van de nieuwe eeuw buiten de deur van Europa te houden, zoals al eerder gebeurde aan het begin van deze eeuw. Juist omdat we niet opnieuw willen vervallen in de fouten van na 1917, heeft de Europese Unie zich oprecht ingezet voor een strategisch partnerschap met Rusland. Het concrete bewijs hiervan is de dialoog die we hebben opgebouwd in het kader van de Overeenkomst voor Partnerschap en Samenwerking en de tijdens de Europese Raad van Keulen aangenomen gemeenschappelijke strategie.
Het behoeft geen betoog dat door de ontwikkelingen in Tsjetsjenië onze betrekkingen met Rusland onder zware druk zijn komen te staan. De Russische autoriteiten moeten begrijpen dat hun optreden van invloed is op hun aanvaarding door de internationale gemeenschap en op Rusland's geloofwaardigheid als een politieke en economische partner. Zij trachten hun handelwijze te rechtvaardigen door te verwijzen naar de binnenlandse publieke opinie. Ze trekken zich ook helemaal niets aan van de bezorgdheid aan Europese zijde over de handelsbetrekkingen, dit terwijl zij ten opzichte van de EU een overschot op de handelsbalans genieten van 10 miljard euro.
Wij leven echter in democratische landen met democratische instellingen, zoals dit Parlement. Ook wij zijn gevoelig voor de kracht van de publieke opinie, die natuurlijk diep geschokt is over hetgeen zich afspeelt in Tsjetsjenië en er moeite mee heeft zich hierbij tot de rol van toeschouwer te beperken. Onze reactie tot nog toe was diplomatieke en politieke druk op de Russen uitoefenen. Wij hebben elke gelegenheid aangegrepen om onze boodschap op alle niveaus over te brengen. Ik heb deelgenomen aan de ministeriële trojka van begin oktober, die onder leiding stond van minister van Buitenlandse Zaken, Halonen. Het onderwerp beheerste de topconferentie EU/Rusland van 22 oktober en was ook het voornaamste agendapunt op de Raad Algemene Zaken van afgelopen maandag. De taal werd in elk stadium steviger en er werden steeds krachtiger voorstellen voor actie gedaan.
De boodschap uit de Raad van deze week laat aan duidelijkheid niets te wensen over. De Europese Unie heeft het buitenproportioneel en algemeen gebruik van geweld in Tsjetsjenië voluit veroordeeld en de Russische regering opgeroepen zich te houden aan haar wettelijke verplichtingen op het vlak van mensenrechten. Alleen via onderhandelingen kan een oplossing worden bereikt, die gebaseerd moet zijn op een dialoog met de gekozen leiders van de noordelijke Kaukasus, met inbegrip van Tsjetsjenië. De Raad betoogde met nadruk dat het opleggen van een militaire oplossing in Tsjetsjenië een grote vergissing zou zijn. Hoe zal de situatie er uitzien over een maand, twee maanden, een jaar of twee jaar? Er bestaat klaarblijkelijk geen langetermijnstrategie aan Russische zijde om tot een duurzame vrede te komen. De Raad drong in het bijzonder aan op een rol voor de OVSE en achtte het wenselijk dat in Nazran en Ingoesjië onmiddellijk een filiaal wordt geopend van de OVSE-bijstandsgroep voor Tsjetsjenië. De Raad concludeerde dat de Top van Istanbul van komende donderdag en vrijdag onder meer benut zou kunnen worden om deze boodschap duidelijk over te brengen aan de Russische autoriteiten. Ik ben natuurlijk bereid om na Istanbul weer voor het Parlement te verschijnen, om verslag uit te brengen over de door ons overgebrachte boodschap en de reacties hierop.
Steeds vaker wordt mij de vraag gesteld of de Europese Unie de druk niet zou moeten opvoeren en in plaats van krachtige taal tot meer directe actie zou moeten overgaan. Wat zou dit kunnen inhouden? Volgens sommigen het bevriezen van de financiële steun die vanuit het TACIS-programma wordt verleend. Zou hiermee - zo vraag ik me af - een einde komen aan het militaire optreden? Er zouden geen directe gevolgen zijn voor de Russische schatkist, daar de middelen worden besteed via tussenpersonen die voor het merendeel uit de Europese Unie afkomstig zijn. Wel zou het door ons zozeer gewenste proces van economische en sociale modernisering hierdoor worden ondermijnd.
En de opschorting van voedselhulp? Het lopende programma is bijna beëindigd. In september was ruim 90% van de leveringen aan Rusland voltooid. De Russische autoriteiten moeten nu voor de verdeling zorgen. Onze eerste taak is nu na te gaan, of de inkomsten van het voedselprogramma ook daadwerkelijk worden gebruikt voor het uitbetalen van achterstallige pensioenen en voor andere sociale projecten. Voor de toekomst hebben we in elk geval ernstige twijfels over de noodzaak en de economische rechtvaardiging van nieuwe voedselhulpprogramma's. De recente gebeurtenissen in Tsjetsjenië leveren extra politieke argumenten om afwijzend te staan tegenover eventuele nieuwe Russische verzoeken om voedselhulp. Aan Madeleine Albright heb ik vorige week laten weten dat ik niet geloofde dat dit Parlement zijn fiat zou geven aan verdere leveranties van voedselhulp aan Rusland deze winter.
Ook is er voorgesteld om IMF-steun en EBRD-leningen in te houden. Deze zaken vallen buiten de directe bevoegdheid van de Europese Unie. We kunnen ons echter afvragen of het in ons belang zou zijn een politieke reactie tegen de internationale gemeenschap te ontketenen, terwijl de Doema-verkiezingen van a.s. december voor de deur staan.
De OVSE-vergadering in Istanbul biedt een kans op een opening, ook al moet ik toegeven niet erg optimistisch te zijn. De Russen hebben duidelijk gemaakt dat zij zich in hun aanpak van de crisis bovenal laten leiden door de binnenlandse publieke opinie. Aan ons de taak hen ervan te overtuigen dat deze kortzichtige benadering nimmer zal leiden tot blijvende vrede in de Kaukasus. Daarnaast moeten wij snel en ruimhartig handelen bij het verstrekken van de humanitaire steun die bij het intreden van de winter zo hard nodig is. Op beide fronten kunnen wij veel efficiënter optreden als de communicatiekanalen open blijven. Net als het Raadsvoorzitterschap en de hoge vertegenwoordiger onderhoud ik dus nauw contact met Igor Ivanov, de Russisiche minister van Buitenlandse Zaken. Vorige week ontmoetten wij elkaar in Helsinki, in de marge van de Conferentie over de Noordelijke Dimensie, en sindsdien hebben wij ook nog telefonisch contact gehad.
Met betrekking tot de zorgwekkende humanitaire situatie heb ik herhaaldelijk gewezen op de noodzaak om internationale hulpverleners voldoende toegang en veiligheid te waarborgen. Als resultaat van recente onderzoeksmissies door onafhankelijke deskundigen en donoren is op dit gebied enige vooruitgang geboekt. Zo kunnen er betere ramingen worden gemaakt van de omvang van de benodigde steun. Er schijnen nu 200.000 Tsjetsjeense vluchtelingen in Ingoesjië te zijn, waarvan de meesten bij familieleden en de overigen in tenten verblijven. Intussen wachten nog grote aantallen mensen aan de grens en zijn er velen teruggekeerd naar Tsjetsjenië, hetzij naar de door Russische militairen bezette zone, hetzij naar het gebied dat nog door Tsjetsjeense strijders wordt gecontroleerd. Wij hebben het in totaal over een half miljoen mensen die in meerdere of mindere mate humanitaire bijstand behoeven. Ook dient rekening te worden gehouden met de behoeften van de lokale bevolking in Ingoesjië, die de vluchtelingen voor een belangrijk deel heeft opgevangen. Het inschatten van de behoeften is echter maar een deel van het probleem.
Een ander deel is de daadwerkelijke levering van de hulp. De voortdurende veiligheidsproblemen hebben tot nu toe een remmende uitwerking gehad op de hulpverstrekking. ECHO heeft bijna een miljoen euro uitgetrokken als bijdrage aan het werk van de UNHCR. De grootschalige hulpoperatie waar dit gebied zo dringend behoefte aan heeft kan niet worden uitgevoerd "op de lange afstand" en met donoren die te zeer afhankelijk zijn van het Russische Ministerie voor Noodhulp. Wij moeten daarom druk blijven uitoefenen op de Russische autoriteiten om de toegang voor internationale donoren te vergemakkelijken en in te staan voor hun veiligheid.
Tot slot wil ik nog melden dat de heer Ivanov in zijn gesprekken met mij heeft laten doorschemeren dat intensievere contacten tussen het Europees Parlement en de Doema een positief effect kunnen hebben; wellicht zou een bezoek van een representatieve groep afgevaardigden aan Moskou kunnen worden overwogen. Uiteraard zou u de situatie ter plekke zelf moeten beoordelen en uw eigen afwegingen maken. Ik weet dat onder de kundige leiding van mevrouw Krehl uw delegatie voor de betrekkingen met Rusland als een van de meest actieve geldt, maar ik zou u niettemin willen vragen de suggestie van de heer Ivanov serieus in overweging te nemen.
Een constructieve relatie tussen de Russische Federatie en de Europese Unie acht de Commissie ten zeerste wenselijk. De toekomstige veiligheid en welvaart van ons continent is in ons beider belang, maar ik moet zeggen dat de huidige crisis in Tsetsjenië een zware hypotheek legt op het partnerschap dat wij hebben trachten op te bouwen. Aan de andere kant beseffen wij allen dat alleen door dit partnerschap in stand te houden wij enige kans hebben de Russen van onze boodschap te doordringen, en dat is het vreselijke dilemma waarvoor wij ons geplaatst zien. De Russen zullen moeten erkennen dat zij onze bezorgdheid niet zonder meer van de hand kunnen wijzen. Wij willen meer vriendschap en begrip maar zij moeten inzien dat dit van twee kanten moet komen.

Sasi
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, commissaris Patten heeft al een zeer analytisch en intelligent betoog over deze kwestie gehouden. Wij kunnen ons moeiteloos bij zijn standpunten aansluiten. Wij hebben deze herfst dagelijks met groeiende zorg de voortgang van de oorlogshandelingen in Tsjetsjenië gevolgd. Het is vooral zorgwekkend dat de Russische regering in strijd met haar beloftes nog niet is begonnen met het zoeken naar politieke oplossingen voor de crisis, maar zich alleen met militaire maatregelen bezighoudt. De politieke doelstellingen van Moskou voor Tsjetsjenië op de iets langere termijn zijn nog steeds in nevelen gehuld.
Ik waardeer de interesse van het Europees Parlement voor de situatie in Tsjetsjenië. In deze korte interventie zal ik u op de hoogte brengen van onze beoordeling van ten eerste de militaire en ten tweede de humanitaire situatie in Tsjetsjenië. Ten derde zal ik het hebben over de maatregelen tot nu toe en de doelstellingen voor Tsjetsjenië van de Europese Unie en de internationale gemeenschap.
In militair opzicht heeft Rusland bijna de helft van het oppervlak van Tsjetsjenië onder controle en dit gaat systematisch verder. Rusland veroverde vorige week vrijdag de stad Goedermes en verovert te zijner tijd misschien ook Grozny. Het is klaarblijkelijk het doel van Rusland om heel Tsjetsjenië weer in de greep van Moskou te krijgen. Voor premier Poetin is de oorlog vooralsnog ook een binnenlands succes.
De Europese Unie heeft dit najaar herhaaldelijk haar zorg geuit over het onevenredige gebruik van geweld in Tsjetsjenië. Dit geweld heeft ettelijke burgerslachtoffers geëist en zorgt voor een voortdurende toename van het aantal binnenlandse vluchtelingen. Het gebruik van geweld tegen burgers is volgens het internationaal humanitair recht verboden. Rusland heeft met zijn acties de Conventie van Genève en de verplichtingen in de aanvullende protocollen geschonden. De willekeurige bombardementen hebben vele burgerslachtoffers geëist.
De Europese Unie heeft de noodzaak van een spoedige deëscalatie van het conflict onderstreept en Rusland opgeroepen onderhandelingen te beginnen over een duurzame oplossing. Het is duidelijk dat er voor een wezenlijk politiek conflict geen militaire oplossing bestaat.

De Voorzitter
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, ik zie mij genoodzaakt onze werkzaamheden even te onderbreken om na te gaan of het alarm dat wij horen al dan niet terecht is.
(De vergadering wordt om 15.20 uur onderbroken en om 15.30 uur hervat)

De Voorzitter
Mijnheer Sasi, onze excuses voor dit technische incident. U kunt uw toespraak namens de Raad voortzetten.

Sasi
Ten tweede wil ik spreken over de humanitaire situatie in Tsjetsjenië. De Europese Unie heeft er de aandacht op gevestigd dat dringend humanitaire hulp moet worden geboden om de nood van de mensen die de oorlog ontvluchten te lenigen. De beelden van met sneeuw bedekte vluchtelingenkampen laten genadeloos zien hoe penibel de situatie van de vluchtelingen is.
De slachtoffers van interne conflicten hebben op grond van het humanitair recht recht op humanitaire hulp. Rusland heeft de plicht te garanderen dat de hulp ongehinderd op de plaats van bestemming komt. De EU heeft Rusland gevraagd ervoor te zorgen dat de hulp snel en ongehinderd wordt geleverd, zodat een humanitaire catastrofe kan worden voorkomen.
De Raad Algemene Zaken heeft deze week een verklaring aangenomen, waarin nog eens de aandacht wordt gevestigd op de onevenredigheid en grofheid van de oorlogshandelingen, het leed van de burgerbevolking en de noodzaak van het starten van onderhandelingen om een politiek resultaat te bereiken. In de verklaring roept de Unie Rusland op zich te houden aan de verplichtingen van het internationaal humanitair recht, gebruik te maken van de goede diensten van de OVSE en te garanderen dat de internationale humanitaire hulp op de plaats van bestemming komt. De EU herhaalde in dit verband haar standpunt over de territoriale integriteit van Rusland.
De Russische leiding heeft dit najaar bij haar ontmoetingen met vertegenwoordigers van de Europese Unie en de EU-lidstaten verzekerd dat Rusland op zoek is naar een politieke oplossing. Dit deed onder andere premier Poetin op de topconferentie EU/Rusland op 22 oktober in Helsinki. Wij moeten Rusland duidelijk maken dat wij verwachten dat het zich aan zijn woord houdt en een politieke en geen militaire oplossing probeert te vinden.
Rusland beweert dat zijn activiteiten zijn gericht op de strijd tegen het terrorisme. De Europese Unie heeft in haar verklaringen terrorisme in al haar vormen altijd veroordeeld. Tegelijkertijd heeft de Europese Unie echter benadrukt dat de strijd tegen het terrorisme altijd in overeenstemming met de mensenrechtencriteria moet zijn. De Europese Unie is van mening dat geweld tegen burgers onder het mom van strijd tegen terrorisme nooit goed te keuren is.
Het is van wezenlijk belang dat de bestuurlijke grens tussen Ingoesjië en Tsjetsjenië open blijft, zodat de burgerbevolking die Tsjetsjenië ontvlucht een veilig heenkomen in Ingoesjië kan zoeken. De burgers moeten ongehinderd de grens over kunnen om aan de bombardementen en het geweld te ontkomen. Burgers in een conflictsituatie geen eerste levensbehoeften geven, is een schending van het internationaal humanitair recht. De Europese Unie probeert haar invloed aan te wenden om de grens open te houden en ervoor te zorgen dat iedereen die hulp nodig heeft en bescherming zoekt de grens over kan.
De reizen naar het gebied door minister van Buitenlandse Zaken Halonen (30.10) en de delegaties van de VN-organisaties (3-7.11) en de OVSE (9-10.11) kunnen als geslaagd worden beschouwd. Dankzij de bezoeken aan het gebied zijn wij niet alleen op de hoogte van de situatie, maar kan ook de bezorgdheid van de internationale gemeenschap beter naar voren worden gebracht.
Om te zorgen dat de internationale gemeenschap meer invloed op de situatie krijgt, zou men zich moeten inzetten voor een internationale aanwezigheid in het noorden van de Kaukasus. Deze kan het beste in het kader van de OVSE plaatsvinden. Het doel moet nu zijn, dat de van Grozny naar Moskou geëvacueerde vertegenwoordiging van de OVSE naar Nazran in Ingoesjië wordt verplaatst.
Met de winter op komst moet men zich krachtig inzetten voor het creëren van regelingen die garanderen dat de internationale humanitaire hulp op de juiste plaats terechtkomt. De humanitaire situatie in de regio ziet er zeer zorgwekkend uit. Het VN-rapport bevestigt het beeld van een snel verslechterende humanitaire situatie.
Tenslotte moet worden benadrukt dat het zo snel mogelijk beëindigen van de militaire acties in het eigen belang is van zowel de EU als Rusland, want een voortgang van de militaire acties heeft een negatieve invloed op de ontluikende betrekkingen tussen de EU en Rusland. Wij volgen de situatie nauwgezet en zetten de druk op Rusland voort om voor de situatie in Tsjetsjenië een duurzame en vreedzame oplossing te vinden. De volgende gelegenheid hiervoor is, zoals commissaris Patten zei, de topconferentie van de OVSE in Istanbul die morgen begint.

Morillon
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de vertegenwoordiger van de Raad, mijnheer de commissaris, onze collega's en ikzelf hebben eergisteren opgelucht gereageerd op de verklaring van de Raad Buitenlandse Zaken van de Unie, waarin het buitensporig en willekeurig gebruik van geweld in Tsjetsjenië streng veroordeeld wordt.
Wij hebben vanmorgen opgelucht naar de zeer vastberaden stellingname van de heer Solana geluisterd en naar zijn toezegging dat hij al vanaf vanmiddag in Istanbul zoveel mogelijk druk zal uitoefenen opdat het internationaal recht en de mensenrechten gerespecteerd worden in Tsjetsjenië. Mijnheer Patten, wij waren ook opgelucht toen u zopas zei dat u straks met de heer Solana in het veld zult samenwerken.
De meeste leden van dit Parlement veroordelen de door het Russische leger gebruikte methodes, dat alle mogelijke weerstand op zijn weg vernietigt en geen rekening houdt met mogelijke slachtoffers onder de burgerbevolking. De meesten van ons betreuren net als de meerderheid van de Europese publieke opinie het schokkende contrast tussen de door de bombardementen aangerichte schade en de aanhoudende stilte van de regeringen van de Europese Unie.
Ik kan dit bevestigen, want ik zat gisteren de bijeenkomst van alle fracties van dit Parlement voor toen een gezamenlijke ontwerpresolutie werd opgesteld. In tegenstelling tot een aantal andere resoluties is dit geen compromistekst en is het zeker geen compromis tussen uiteenlopende standpunten, maar een synthese van de voorstellen van alle politieke families. Wij willen aldus een gezamenlijke bijdrage leveren aan een politieke oplossing voor het gruwelijke drama dat zich momenteel in Tsjetsjenië afspeelt.
In deze resolutie, die morgen ongetwijfeld op de massale steun van onze collega's zal kunnen rekenen, veroordelen wij net als de Raad het Russische optreden en vragen wij met aandrang dat onverwijld onderhandelingen begonnen worden met de gekozen vertegenwoordigers van de Tsjetsjeense bevolking.
Wij vragen tezamen met u dat onmiddellijk de nodige humanitaire hulp geboden wordt aan de honderdduizenden ontheemden die op de vlucht geslagen zijn voor de gevechten. Mijnheer Patten, wij vragen echter ook dat in de eerste plaats overwogen wordt de economische steun aan Rusland op te schorten als het land niet bereid is tot onderhandelingen en als het zijn aanvallen tegen de burgerbevolking voortzet.
Ik begrijp heel goed dat u en de heer Solana de Russen moeten trachten te overreden, en wij hopen van ganser harte dat u hierin slaagt. Wij stellen tevens voor dat een conferentie gehouden wordt en dat het Parlement bij deze conferentie betrokken wordt, en wij zullen ons - daar ben ik van overtuigd - achter dit voorstel scharen.

Schöri
Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij met het door de heer Patten en de heer Sasi ingenomen standpunt, waarbij ik tevens de heren Morillon, Cohn-Bendit en anderen wil prijzen vanwege de sterke tekst die wij gisteren hebben opgesteld.
Het is van belang te benadrukken wat wij in de ontwerpresolutie zeggen, namelijk dat wij blijven hechten aan een versterking van het partnerschap met Rusland, omdat wij beseffen dat er geen stabiel en vreedzaam Europa denkbaar is zonder een stabiel en democratisch Rusland. Ook wijzen wij met klem op de territoriale integriteit van de Russische Federatie. Maar op grond van ditzelfde strategische partnerschap zijn wij formeel gerechtigd - nog afgezien van onze menselijke reacties - ons vragen te stellen bij hetgeen er momenteel gebeurt. De TACIS-overeenkomst vermeldt uitdrukkelijk dat bijstand verleend wordt op grond van een aantal gedeelde economische en politieke waarden en praktijken. Daarom hebben wij TACIS hier ook ter sprake gebracht, met als achtergrond het feit dat de Russische Doema de heer Poetin enkele weken geleden een extra bedrag van 1 miljard dollar toekende voor de oorlog in Tsjetsjenië.
Om die reden eisen wij dan ook de hoogste graad van transparantie van de zijde van financiële instellingen of donoren die steun verlenen aan Rusland. Ook roepen wij Raad en Commissie op om alle nieuwe contracten in het kader van TACIS te bevriezen, met uitzondering van de kredieten voor democratie. Dit is een waarschuwing. De kwestie Tsjetsjenië wekt niet slechts onze bezorgdheid, maar onze woede, onze afschuw. Ook wij willen onze stem laten horen om uiting te geven aan onze diepe bezorgdheid en de invloed gebruiken die wij als Parlement kunnen uitoefenen, en dat is onder meer via het TACIS-programma.

Väyrynen
Mijnheer de Voorzitter, het standpunt over Tsjetsjenië van de fracties van het Europees Parlement is naar mijn mening goed geformuleerd. Het duidelijke uitgangspunt van de resolutie is het respecteren van de territoriale integriteit van Rusland. De Russische regering wordt ook gesteund door het feit dat wij terrorisme in al zijn vormen veroordelen. Aan de andere kant veroordelen wij ook het buitensporige gebruik van geweld en eisen wij dat er voor de kwestie-Tsjetsjenië politieke oplossingen worden gezocht. Bovendien onderstrepen wij dat de burgerbevolking moet worden beschermd en dat er goed voor de vluchtelingen moet worden gezorgd.
Ons standpunt is in overeenstemming met eerder door ons aangenomen verklaringen en ook met het beleid van de westerse regeringen. Aan de andere kant is het gekozen beleid van het Parlement klaarblijkelijk in strijd met de algemene mening van de burgers van de lidstaten. De last voor het Tsjetsjenië-beleid van het Europees Parlement is dat de westerse landen zelf zodanig hebben gehandeld dat ze de morele autoriteit zijn kwijtgeraakt om duidelijk de fouten de veroordelen waaraan Rusland zich momenteel schuldig maakt. Dit blijkt onder andere uit een onlangs door de Herald Tribune gepubliceerd artikel van premier Poetin, waarin hij de acties van zijn eigen regering verdedigt door te wijzen op het voorbeeld dat de westerse landen hebben gegeven.
De specifieke last van de westerse landen is de oorlog die tegen Joegoslavië is gevoerd. Er werd met bombarderen begonnen zonder het doel en de gevolgen ervan voldoende te hebben overwogen. In Kosovo was een vrijheidsoorlog aan de gang waar ook geweld tegen de burgerbevolking gepleegd werd. Met hun bombardementen hebben de westerse landen zich in deze oorlog gemengd, en zich aan de zijde van de ene partij geschaard, tegen de andere partij in, terwijl zij de doelstellingen van de partij voor wie zij zich in de oorlog stortten, in feite niet goedkeurden. Aangezien men in de oorlog geen grondtroepen wilde of kon inzetten, leidden de bombardementen ertoe dat de humanitaire en politieke crisis een humanitaire en politieke catastrofe werd. Als het westerse beleid consequent zou zijn, zou het Westen nu moeten overwegen Tsjetsjenië zelfs met militaire middelen te verdedigen, maar daar is geen denken aan. Nu is men van mening dat Rusland het recht heeft met zeer harde hand de eenheid van zijn eigen land te verdedigen. Aan de andere kant wijst Rusland er nu op dat het het recht heeft militaire middelen te gebruiken om een voor zichzelf belangrijk politiek doel te bereiken, net als de westerse landen in Joegoslavië dat deden. Ondanks haar eigen morele last moet de Europese Unie al het mogelijke doen de crisis in Tsjetsjenië op te lossen volgens de richtsnoeren die de afgevaardigden van de Raad en de Commissie hier uiteen hebben gezet.
Als wij voor de Unie een gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid ontwikkelen moet dit een duurzame morele basis hebben. Alleen op die manier hebben wij de autoriteit om ook van anderen te eisen dat zij volgens deze beginselen handelen.

Cohn-Bendit
Mijnheer de Voorzitter, de Russische tanks vernietigen momenteel een volk zoals ze dat ook al gedaan en geprobeerd hebben met het Hongaarse volk in 1956, het Duitse volk in 1963, tijdens de Praagse lente in 1968, om van al die andere voorbeelden verder maar te zwijgen. Laten we ophouden met deze hypocrisie en deze dubbelzinnigheden. Het beleid dat Rusland in Tsjetsjenië voert is klassiek: het is gebaseerd op het stalinistische beleid dat al deze volkeren dwong te verhuizen naar gebieden voorbij de Oeral, waaruit zij nog maar sinds 20 of 30 jaar kunnen terugkeren. Wanneer wij zeggen dat wij Rusland niet willen uitsluiten uit Europa, is dat ook zo. Wanneer de Russen evenwel zeggen dat dit een intern probleem is, moeten wij hun antwoorden dat wij slechts één wereld en een aantal gemeenschappelijke waarden kennen. Juist in naam van deze waarden stellen wij dat wij tegenover de Russische wreedheden het recht hebben om ons politiek en humanitair in te mengen.
Er zijn inderdaad een aantal aanslagen gepleegd. Wie heeft echter deze aanslagen in Moskou gepleegd? Weten wij dat? De Russische geschiedenis leert ons dat Katyn het werk van de Duitsers was, tot ontdekt werd dat het eigenlijk het werk van de Russen was. Ik weet niet wie de afschuwelijke misdaden in Rusland gepleegd heeft. Ik weet echter wel dat de Tsjetsjeense vrouwen en kinderen die nu afgeslacht worden, zeker geen terreurdaden begaan hebben. Wanneer wij Europeanen zeggen dat "wij de hulp aan Rusland bevriezen" hebben wij niet de bedoeling Rusland uit te sluiten, maar het in onze gemeenschappelijke waarden te laten delen. We moeten niet zwichten voor het chantagemiddel dat "het alleen maar erger zal worden als wij Jeltsin of Poetin niet helpen". Wat kan er immers erger zijn dan de vernietiging van Grozny en de vernietiging van Tsjetsjenië? Kan de heer Lebed of welke andere gek dan ook nog ergere dingen doen?
Ik verzoek de Raad en de Commissie dan ook oprecht te zijn en de Russen te zeggen dat, als zij hun beleid niet veranderen, wij ons steunbeleid zullen wijzigen. Wij zullen natuurlijk voedselhulp aan de Russische bevolking bieden, maar wij zullen niet langer een regering helpen die op de vroegere Russische regeringen lijkt. Overigens lijkt de heer Poetin op alle voormalige leden en leiders van de KGB.
Ik wil dit hier tegen de heer Armatov zeggen, de Tsjetsjeense minister van Buitenlandse Zaken, die mijns inziens een idee zal hebben van wat democratie in Europa betekent wanneer hij naar ons luistert.

Markov
Mijnheer de Voorzitter, ik ben ten zeerste verontrust over de steeds sterker wordende neiging in de wereld om conflicten met militaire middelen op te lossen. Rusland is wat dat betreft - en dat is voor Europees links bijzonder pijnlijk - geen uitzondering. Rusland handelt naar eigen opvatting niet anders dan de NAVO in Joegoslavië. Als u dus vanmorgen hebt geapplaudisseerd voor de heer Solana en nu applaudisseert voor de redevoering van de heer Cohn-Bendit, maakt u zich mijns inziens schuldig aan opportunisme van het ergste soort. Dat moet ook eens worden gezegd!
Deze tendens omdraaien, weggaan van het militaire en de richting inslaan van conflictpreventie en vreedzame geschillenoplossing: dat is de grote uitdaging voor dit Parlement. Wij hebben consequent de oorlog in Tsjetsjenië veroordeeld en wij hebben tevens ons besluit tot uitbreiding van de samenwerking met Rusland voorlopig uitgesteld. Datzelfde verwachten wij ook van de Raad. De verklaring van de Raad van gisteren is een goed teken, maar komt te laat. Laten wij hopen dat de Raad niet evenveel tijd nodig heeft voor overname van ons voorstel ter bevriezing van de uitbreiding van de betrekkingen en de TACIS-programma's met Rusland, zolang de wapens niet tot zwijgen zijn gebracht.
Vluchtelingentreinen en woongebieden beschieten, grenzen sluiten en internationale hulporganisaties belemmeren bij het verlenen van humanitaire hulp zijn dingen die niet alleen in strijd zijn met de Conventie van Genève betreffende de bescherming van burgerbevolking in oorlogsgebieden, maar is ook gewoonweg onmenselijk en absoluut onaanvaardbaar. Het is voor mij absoluut noodzakelijk, en zelfs vanzelfsprekend, dat de Europese Unie haar humanitaire hulp aan de mensen in dit gebied versterkt, maar wij mogen Rusland niet van zijn verantwoordelijkheid ontslaan om zelf de vluchtelingen en de mensen in het crisisgebied te beschermen en te verzorgen. Datzelfde geldt ook voor de wederopbouw van het land.

Muscardini
Mijnheer de Voorzitter, pratend over Tsjetsjenië gaan onze gedachten terug naar Kosovo en vragen wij ons af hoe het nu zit met die fameuze plicht tot inmenging. Dit principe, dat helaas even vaag als nobel is, wordt immers al te willekeurig gehanteerd, wat dikwijls terug te voeren is op specifieke politieke of economische belangen. Tot dusverre is dit beginsel van inmenging een faliekante mislukking gebleken, want Milosevic zit nog steeds stevig in het zadel in een land dat minstens dertig jaar is teruggezet wat zijn geschiedenis en economie betreft. Terwijl het grootste deel van de Albanese bevolking naar haar woongebied is teruggekeerd, leeft 10% van de Kosovaarse Serviërs en alle zigeunerbevolkingen in gedwongen ballingschap. In Tsjetsjenië is de situatie nog ernstiger. Twee maanden geleden is het Russische leger het Tsjetsjeens grondgebied binnengedrongen, terwijl dat gebied drie jaar geleden al economisch en menselijk in totale ontreddering was achtergelaten, met een balans van meer dan honderdduizend doden. Vandaag is er sprake van bombardementen op de burgerbevolking die meer dan drieduizend doden en tweehonderdduizend vluchtelingen hebben veroorzaakt. Dit alles terwijl de zogenaamd "deugdzame" internationale gemeenschap de Russische interventie vergoelijkt met het excuus dat het terrorisme bestreden moet worden, en het Internationaal Monetair Fonds het bewind van Jeltsin financiert zonder uitzicht op terugbetaling, ondanks de miljarden dollars die de Russische autoriteiten reeds achterovergedrukt hebben.
Het is waar dat Tsjetsjenië deel uitmaakt van de Russische Federatie, maar de Russische troepen hebben niet het recht mannen, vrouwen en kinderen legaal te vermoorden. Als de internationale gemeenschap, onze Unie, zich werkelijk bekommert om de bescherming van de mensenrechten, dan mag zij niet zomaar aan de zijlijn toe blijven kijken. De regio wordt geteisterd door een oorlog en ondertussen verhoogt de Europese Unie haar humanitaire hulp en de financiering van het TRASECA-project, dat de Zwarte Zee met Centraal-Azië moet verbinden. In de Tsjetsjeense crisis speelt de energievoorziening - gas en aardolie - een grote rol. De Amerikaanse maatschappijen hebben hun oog laten vallen op de aardolie van de Kaspische Zee als alternatief voor de olie uit de Perzische Golf. Zij hebben ervoor gezorgd dat het Amerikaanse Ministerie van Buitenlandse Zaken een strategische kaart heeft gemaakt met mogelijke routes: de belangrijkste route is kennelijk die welke de Kaspische Zee met de Turkse haven Ceyhan verbindt, waarvan de as van Baku naar de Russische haven Novorossijsk deel uitmaakt. Niet voor niets is het Russische leger in 1994 in actie gekomen: getoond moest worden dat Rusland de operationele pijpleidingen die de uitvoer van de olie van de Kaspische Zee mogelijk maakten, controleerde en er geen risico dreigde dat het door de Amerikanen volledig buiten spel zou worden gezet.
De Unie moet slechts één doel nastreven: meewerken aan het herstel van de vrede en een nieuw statuut voor Tsjetsjenië vinden, zoals vermeld wordt in het akkoord dat Rusland en Tsjetsjenië op 31 augustus 1996 hebben ondertekend. Tevens moet eraan herinnerd worden dat, als dit Europa op de bres wil staan voor de mensenrechten, het geen rugdekking kan blijven geven aan een land als Rusland dat denkt dat spierballen en het leger het enige middel zijn om politiek te bedrijven.

Belder
Mijnheer de Voorzitter, waarom herhaalt president Jeltsin wat hij zelf eens de grootste blunder in zijn politieke carrière van 1994/1996 noemde: een grootscheeps militair ingrijpen in Tsjetsjenië? En waarom provoceert het Russische militaire apparaat de Transkaukasische republieken Georgië en Azerbeidzjan door wilde beschuldigingen over samenwerking met Tsjetsjeense "separatisten en terroristen"?
Beide operaties zijn sowieso desastreuze manoeuvres, evengoed voor de Russische Federatie als voor de Kaukasus. Onder de legitiem ogende rechtvaardiging van "bestrijding van terrorisme en gewelddadig separatisme" terroriseert het Kremlin vandaag zelf de Tsjetsjeense burgerbevolking en stimuleert uitgerekend de terroristische, fundamentalistische elementen onder haar.
De Russische strafexpeditie in Tsjetsjenië is waarschijnlijk in hoge mate terug te voeren op andere interne politieke en militaire motieven dan de uitdelging van "Tsjetsjeense wahabietische koppensnellers". Voor de frauduleuze 'familie' van president Jeltsin is zij een ware uitkomst als afleidingsmanoeuvre. En passant mag de diep gekrenkte Russische legerleiding bloedig revanche nemen voor de smadelijke nederlaag tegen de Tsjetsjeense vrijheidsstrijders van luttele jaren geleden. Bovendien biedt het gruwelijke krijgsgebeuren in de Kaukasus de doorsnee Russische politicus dé kans de populaire nationale trom te slaan, precies in de aanloop naar de Doema-verkiezingen.
Het gestook van Moskou in de Kaukasus vloeit stellig voort uit de concurrentiestrijd met het Westen om de energieschatten van het Kaspische bekken én signaleert een herleving van de imperiale idee. Zo bekeken is de Tsjetsjeense tragedie slechts de opmaat naar een grotere, regionale crisis.
Heeft Moskou nú soms even weinig te duchten van het Westen, inclusief de Europese Unie, als bij die eerste, mensonterende krachtmeting met Grozny? Blokkeer bijvoorbeeld alle kredieten aan Rusland!

Kronberger
Mijnheer de Voorzitter, zoals enkele sprekers voor mij reeds zeiden, is de laatste weken gebleken dat de echte dimensie van hetgeen in de Kaukasus gebeurt, zich niet beperkt tot de Kaukasus zelf, maar heel het gebied van de Kaspische zee omvat. In de huidige oorlogsfase in en om Tsjetsjenië moet men natuurlijk in eerste instantie de schade zoveel mogelijk beperken - dat is het allerbelangrijkste - en de bevolking zo spoedig mogelijk te hulp schieten.
Zolang echter de werkelijke belangen in de Kaukasus niet openlijk worden genoemd en uit de doeken worden gedaan, zal geen enkele oplossing echt doelmatig kunnen zijn. Een ieder verklaart de oorzaken van deze oorlog met de argumenten die hem het beste uitkomen. Men geeft niet openlijk toe dat dit gebied een van de grootste voorraadplaatsen van grondstoffen in de wereld is en dat veel multinationale belangen op dit gebied zijn toegespitst. Zolang deze hebzucht, deze drang naar bezit, naar de natuurlijke hulpbronnen van dit gebied niet wordt overwonnen - en dat geldt ook voor Europa en veel andere landen - zullen de conflicten daar nooit tot rust komen. Wij moeten, ook met het oog op de lange termijn, nadenken over een allesomvattende oplossing van deze conflicten.

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, ik ben het niet eens met de heer Väyrynen wanneer hij zegt dit Parlement niet genoeg geloofwaardigheid bezit. Reeds twee maanden geleden hebben wij, als enige internationale instantie, een duidelijke houding aangenomen, ook al gold die toen niet voor iedereen hier. Ik ben blij dat nu echter wel iedereen met ons aan boord is en nu ook de Raad en de Commissie het duidelijke standpunt zullen verdedigen dat wij hier twee maand geleden met krappe meerderheid hebben ingenomen.
Wij zijn echter inmiddels, dames en heren, veel verder gekomen. Wij hebben immers kunnen vaststellen dat waarschuwende woorden aan het adres van de Russische kant niet voldoende zijn en dat er integendeel conclusies moeten worden getrokken. Wij moeten ophouden geld te stoppen in deze oorlog, in deze bloedige, koloniale oorlog om aardolie, in deze bijzonder bloeddorstige manier van verkiezingscampagne voeren. Dat betekent, mijnheer de commissaris, dat wij het mes moeten zetten in de financiële steun, onder andere in de TACIS-middelen. Bovendien moeten wij deze partner duidelijk zeggen dat voor ons een partner die moordenaar wordt, geen partner meer is. Dit moet ook tussen landen iets vanzelfsprekends zijn.
Ik wil ook een aantal sprookjes de wereld uithelpen. Men maakt nooit gewag van de democratisch gekozen regering van Tsjetsjenië. Dat is ook geen interne aangelegenheid van Rusland. Deze regering werd gekozen onder toezicht van de OVSE, op grond van een met bemiddeling van de OVSE tot stand gekomen wapenstilstand. Wij moeten deze regering vastberaden steunen in haar verzet tegen deze schending van het wapenstilstandsakkoord door Moskou. Moskou schendt het internationaal recht. Dit komt omdat Moskou, om een gewillige partner te hebben, het KGB-marionettenparlement dat daar voor het akkoord bestond, opnieuw het heft in handen heeft gegeven.
Wij moeten ook een einde maken aan het sprookje dat dit een reactie is op terrorisme. De heer Cohn-Bendit heeft gelijk: wij weten niet wie de door ons veroordeelde bomaanslagen in Moskou heeft gepleegd. Er zijn talrijke aanwijzingen voor enscenering. Wij moeten onomwonden zeggen dat als men bommen gooit op burgers, men geen terroristen bestrijdt, maar produceert. Daardoor veroorzaakt men immers trauma's voor hele generaties die nog lang te lijden zullen hebben onder de naweeën van deze brute vorm van kolonialisme.
Daarom hebben wij een duidelijk en energiek beleid nodig en geen alibiverklaringen, zoals in de afgelopen maanden het geval was. Dat geldt ook voor onze regeringen. Ik nodig de Raad en de Commissie dan ook dringend uit, ook morgen op de OVSE-top dezelfde duidelijke taal te spreken als het Europees Parlement heeft gedaan in zijn resolutie.

Krehl
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, ik had de afgelopen dagen gelegenheid om zowel met de Russische kant, met de heer Rischkow van de Doema, als met de heer Achmadov van Tsjetsjeense zijde te spreken. Het beeld dat men te zien krijgt, is verschrikkelijk gecompliceerd. De Russen willen deze militaire interventie met alle macht succesvol beëindigen. Het kan hun niet schelen hoeveel die kost. Zij ontkennen dat er slachtoffers zijn onder de burgerbevolking. Zij ontkennen dat de inmiddels meer dan 300.000 Tsjetsjeense vluchtelingen in een penibele situatie verkeren. Russische politici gebruiken het conflict in Tsjetsjenië steeds meer als een instrument in de verkiezingscampagne, en niet zonder succes: 95% van de Russische bevolking steunt de oorlog van de Russen tegen Tsjetsjenië.
Het is echter een feit dat Rusland eigenlijk heel het Tsjetsjeense volk als terroristen bestempelt en dat kunnen en mogen wij als Europees Parlement niet accepteren. Daarom vragen wij om een politieke dialoog. Wij eisen een politieke oplossing en zijn het ermee eens dat daarvoor de ons ter beschikking staande pressiemiddelen moeten worden gebruikt. Dat betekent onder andere ook het blokkeren van nieuwe TACIS-projecten of het weigeren van levensmiddelenhulp aan Rusland. Humanitaire hulp prima, democratiseringsprojecten prima, maar meer niet, ook indien wij weten dat de Europese Unie dan grote problemen tegemoet gaat in de besprekingen en onderhandelingen over het niet-nakomen door Rusland van de handelsovereenkomst, respectievelijk de staalovereenkomst. Terrorisme kan en mag men niet bestrijden met militair geweld tegen een hele bevolking.
Ik wilde in dit verband echter ook een heel ander vraagstuk aanstippen. Het Europees Parlement heeft in al zijn resoluties telkens weer duidelijk gemaakt dat Tsjetsjenië deel uitmaakt van de Russische Federatie. Ik begrijp derhalve niet goed hoe een benoemde minister van Buitenlandse Zaken van Tsjetsjenië - die volgens het volkenrecht eigenlijk niet zou mogen bestaan - officiële besprekingen kan voeren met de Voorzitter van het Europees Parlement.

Die zaak ligt voor mij heel moeilijk. Informatieve besprekingen met de fracties zijn prima - ik was ook heel dankbaar dat ik met de heer Achmadow kon spreken - maar dergelijke officiële ontmoetingen zijn tot nu toe in dit Parlement niet eerder voorgekomen. Dit is een heel ongebruikelijke manier van doen.

Papayannakis
Mijnheer de Voorzitter, de Russische regering treedt met haar afschuwelijke beleid in Tsjetsjenië in de voetsporen van de regeringen van de Verenigde Staten en de lidstaten van de Europese Unie en volgt hun voorbeeld van enkele maanden geleden. Omdat de Russische regering niet genoeg geduld heeft om te zoeken naar een politieke oplossing voor de problemen die zich na de val van de muur voordoen, neemt zij haar toevlucht tot buitensporig geweld en bombardeert onverdroten en straffeloos weerloze burgers.
Precies wat de anderen ook hebben gedaan!
De kritiek van die anderen is dan ook allesbehalve overtuigend en klinkt nog minder overtuigend als hier in deze zaal wordt gezegd dat de rechten van de minderheden in Kosovo niet kunnen worden verzekerd, dat de integriteit van Joegoslavië niet kan worden gegarandeerd. Hoe kunt u dan Rusland overtuigen van uw garantie van haar integriteit? Hoe kunt u dan Rusland overtuigen van de noodzaak de rechten te eerbiedigen? Dat is een lachertje, dat is hopeloze schijnheiligheid. Overtuigen kunnen alleen degenen die zich inzetten voor niet alleen de rechten van de achtervolgde Tsjetsjeniërs - die verschrikkelijk leed te verduren hebben - maar ook de rechten en de integriteit van èn Joegoslavië, èn Rusland.
Zij alleen overtuigen, niemand anders!

Dupuis
Mijnheer de Voorzitter, ik ben het volledig met de woorden van de heren Morillon, Cohn-Bendit, Posselt en Schori eens en ik wil hier slechts twee opmerkingen aan toevoegen. Wij moeten bedenken dat de toenmalige Sovjet-Unie de dekolonisatieprocessen aanwakkerde, zelfs wanneer het niet altijd vanzelf sprak dat de betrokken bevolkingsgroepen dat ook wensten.
Dit is nu het enige rijk dat het dekolonisatieproces in eigen land zoveel mogelijk afgeremd heeft. Uit historisch oogpunt lijdt het geen twijfel dat het Russische rijk een groot deel van de Kaukasus gekoloniseerd heeft, met andere woorden de niet-Russische bevolkingsgroepen. Dat is één ding. Ik zeg dit als federalist en ik ben zeker geen voorstander van de toename van het aantal nationale staten.
Ten tweede, en ik wend mij meer in het bijzonder tot de heer Patten en de Raad, moet de Europese Unie dringend een beleid voor de Kaukasus, de regio waarvan Tsjetsjenië deel uitmaakt, opstellen. De Unie moet dringend een beleid voeren dat de stabiliteit verzekert, niet alleen in Tsjetsjenië zelf, maar ook in Georgië, Azerbeidzjan en Armenië. Wij zijn ons bewust van de problemen die er in het bijzonder in Armenië zijn; er moet bijgevolg dringend een echt Europees beleid voor deze regio ontwikkeld worden.

Oostlander
Mijnheer de Voorzitter, de Russische regering zal geneigd zijn om overeenkomsten te zien tussen ons optreden tegen Servië ten bate van de beëindiging van de etnische zuiveringen in Kosovo en hun optreden tegenover de Tsjechische criminaliteit. Een eigenaardige spreekbuis hiervan vinden wij in de uiterst linkse zijde van dit Parlement. Ik denk dat het nogal ver gaat om deze vergelijking te trekken, maar het is nuttig om de verschillen nog eens een keer extra te zien. Bij ons optreden en dat van de NAVO in Kosovo en in Servië ging het om buitengewoon selectieve toepassing van zo weinig mogelijk geweld waarbij de burgerbevolking zoveel mogelijk werd ontzien. Dat is het levensgrote verschil met het optreden van Rusland op dit ogenblik in Tsjetsjenië.
Het is goed dat de uiterst linkse zijde ons nog eens op dat verschil attendeert, hoewel ze dat zo niet hebben bedoeld. Bovendien tellen mensenlevens kennelijk niet en om vluchtelingen maalt men niet. Men laat lange colonnes met vluchtelingen voor de grens staan en men laat in feite niet toe dat internationale hulporganisaties daar ter plekke ook echt goed hulp kunnen bieden. Ook dat is een duidelijk verschil en het is goed, nogmaals, dat de uiterst linkse zijde ons met onze neus heeft gedrukt op de grote verschillen die er zijn tussen het Russische optreden ten opzichte van Tsjetsjenië en het NAVO-optreden in Kosovo.
Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat het een belangrijke zaak is dat duidelijke maatregelen worden genomen en signalen worden gegeven in de richting van de Russische bevolking. Want we hebben de delegatie van het Russische parlement hier ontvangen en we hebben geconstateerd dat er in feite een communis opinio is tussen de Russische vertegenwoordigers daar, en die waren niet van een eenzijdige partij. Dat was opvallend voor ons.
Wij zullen dus een signaal moeten afgeven dat duidelijk en hoorbaar is opdat de Russische bevolking gaat aarzelen over datgene wat er gebeurt en wat hun regering in feite op het ogenblik doet. We zullen wel een aantal Russische krachten moeten hebben om aan deze Russische misdaden ook weer een einde te maken. Daarom denk ik, in navolging van wat de heer Patten tijdens zijn hoorzitting zei, dat het slecht handel drijven is met staten die de mensenrechten massaal schenden - hij had het toen over China op een vraag van ons - en dat het in feite ook goed is om financieel-economische maatregelen niet te vergeten als het gaat over het geven van een duidelijk signaal. Mogelijkerwijs kunnen we op onze vrienden van de Raad van Europa ook nog een beroep doen om een schorsing te overwegen.
Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat wij als Parlement een zeer duidelijke houding moeten aannemen en onze steun moeten uitspreken voor de Tsjetsjeense bevolking en uit dien hoofde vind ik het belangrijk dat de Voorzitter van het Europees Parlement de Tsjetsjeense minister van Buitenlandse Zaken even ontmoet om onze houding toe te lichten.

Sakellariou
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik hoef niet te herhalen wat de Commissie en de Raad reeds zeiden over de situatie in Tsjetsjenië. Ik wil slechts enkele feiten noemen die onze gezamenlijke resolutie over Tsjetsjenië motiveren: het lijden van de burgerbevolking, de honderden doden, de 200.000 vluchtelingen en hun benarde situatie gezien het invallen van de winter, de buitensporige reactie van de Russische regering en het willekeurig bombarderen van de burgerbevolking. Ik heb de indruk dat hier geen legitieme strijd tegen terroristische acties wordt gevoerd, maar een politieke machtsstrijd ten koste van de bevolking.

Daarom moet dit Parlement heel duidelijk zeggen wat het wil en wat het niet wil. Ik vat samen. Ten eerste betwisten wij allerminst het recht van de Russische regering om het brute terrorisme in Dagestan te bestrijden. Ten tweede willen wij de territoriale integriteit van de Russische Federatie geenszins in twijfel trekken.
Ten derde kunnen wij echter niet toekijken hoe vliegtuigen burgers bombarderen. Ik veroordeel deze bombardementen, evenals ik maanden geleden de bombardementen op Novi Sad, Belgrado en Nis heb veroordeeld die als collateral damages werden betiteld.

Lehne
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, hetgeen wij hier in de tweede oorlog in Tsjetsjenië meemaken, is tragisch om twee redenen: ten eerste is het Tsjetsjeense volk het slachtoffer hiervan en ten tweede kan men met de huidige Russische politiek in de Kaukasus geen oplossing verwachten van de problemen, maar enkel een verergering.
De destabilisering in deze regio zal ook op lange termijn veel gevolgen hebben. Ik heb gehoord dat Russische vliegtuigen een dorp in Georgië hebben gebombardeerd. Er bestaat dus inderdaad het gevaar dat dit conflict geen Russisch conflict blijft, maar zich tot over de grenzen van Rusland uitbreidt. Dan wordt het meteen ook een probleem - en een extra argument - waar de wereldgemeenschap en natuurlijk ook de Europese Unie gevoelig voor moeten zijn.
Dit Parlement heeft zich sedert de zomer in de plenaire vergaderingen zeer intensief - en terecht - met het probleem van de tweede Tsjetsjeense oorlog beziggehouden en bezig moeten houden. Wij hebben toen een duidelijk standpunt ingenomen. Ook de onderhavige, door alle fracties gesteunde resolutie laat aan duidelijkheid niets te wensen over. Zo moet het ook en zo is het juist!
Ik ben het echter ook eens met commissaris Patten: wij mogen de communicatie met de Russen absoluut niet verbreken. Als wij willen overtuigen, als wij invloed willen uitoefenen, kan dat alleen via intensivering van de gesprekken met onze Russische partners. Zoals collega Oostlander zojuist al zei, hebben wij hier de afgelopen week bezoek gehad van een delegatie van het Russische parlement. Ik kan u wel zeggen dat - en dit is ook het grote probleem met deze tweede Tsjetsjeense oorlog - in tegenstelling tot de eerste Tsjetsjeense oorlog de Russische partijen in de Doema het bijna volledig met elkaar eens zijn en de politiek van de regering-Poetin helaas steunen. Daaruit blijkt overduidelijk hoe noodzakelijk de dialoog is en wat wij moeten doen.
Hier werd het idee geopperd om eventueel met een ad hoc delegatie het contact met het Russische parlement te verbeteren. Dat is mijns inziens een goed idee. Nu de Russen ons hebben uitgenodigd om als waarnemers te fungeren bij de Doema-verkiezingen, moeten wij mijns inziens serieus nadenken over aanvaarding van deze uitnodiging. Ook dit zou een bijdrage kunnen zijn aan de dialoog, aan de ontwikkeling van meer democratie en misschien ook wel aan een betere politiek in Rusland.

Paasilinna
Mijnheer de Voorzitter, de situatie van de vluchtelingen is onhoudbaar en is geen interne Russische aangelegenheid. Rusland ontketent een grote humanitaire ramp in zijn strijd tegen soldaten en terroristen die in strijd met de humanistische beginselen hebben gehandeld. Toch moeten we ook beseffen - daar is hier niet echt over gesproken - dat men bezig was tussen de Kaspische en de Zwarte Zee een aparte moslimstaat te creëren. Dat is al een groter probleem en dit mogen wij ook niet vergeten. Het zou zeer dom zijn Rusland net voor de verkiezingen te isoleren, omdat wij de democratische krachten in Rusland juist willen steunen. De vorige keer dat wij het land hebben geïsoleerd leidde dat tot stalinisme en dictatuur.
Ik steun de gedachte dat wij in december in verband met de verkiezingen naar Moskou gaan, zoals ik heb voorgesteld, en wij Rusland dwingen tot een vredesconferentie voor de hele Kaukasus waarop ook andere problemen dan dit deelprobleem worden opgelost. In de Kaukasus vinden op het grondgebied van een half dozijn staten militaire activiteiten plaats en er is een duidelijke dreiging dat dit zich uitbreidt.

Volcic
Mijnheer de Voorzitter, ik vraag me af of deze documenten in moreel opzicht wel juist zijn, temeer daar ze nogal zinloos overkomen. De documenten over de Kaukasus en Tsjetsjenië bevatten dezelfde elementen die reeds in het document van de Raad van Europa stonden dat twee weken geleden gepubliceerd is. Het ziet er dus eerder naar uit dat wij bezig zijn met een verplichte retorische exercitie, waar de gebruikelijke goede beginselen en gelukwensen uit voortvloeien.
De Europese Unie wijst erop hoe bezorgd zij is, zij heft een waarschuwende vinger, zij vraagt een dialoog waarvan bij voorbaat al vaststaat dat die onmogelijk is, en zij veroordeelt uiteindelijk maar één ding, en dit is dan ook het eerste element dat ik ter sprake wil brengen: het buitensporig en willekeurig gebruik van geweld in Tsjetsjenië. Daaruit valt dus te concluderen dat een beetje oorlog wel mag, als het maar niet te ver gaat. Maar wie kan mij hier uitleggen wat een oorlog is die een beetje te ver gaat?
Het tweede element dat ik naar voren wilde brengen is het volgende: de strategie van bombardementen naar het voorbeeld van de NAVO zou het antwoord moeten vormen op de aanslagen die in verschillende Russische steden zijn gepleegd. Maar bestaan er bewijzen, gegronde vermoedens dat die aanslagen door de Tsjetsjenen zijn gepleegd? Waar is dat serieuze onderzoek dat dit zou bevestigen? Kan men redelijkerwijs duizenden doden en 200.000 vluchtelingen veroorzaken alleen maar omdat er vermoedens over de schuldvraag bestaan?
De Europese Unie vraagt om een oplossing via onderhandelingen: diegenen die nog geloven in een mogelijkheid tot onderhandelingen zijn wat mij betreft geluksvogels. Terwijl de Unie zich dus in deze overtuiging koestert, maken de Russen in de Kaukasus een onderscheid tussen de boeven - dat zijn degenen die onafhankelijkheid eisen en eventueel ook het etiket "islamitisch" opgeplakt krijgen - en de aardigen, dus al degenen die bereid zijn tot collaboratie met de Russen. Wie heeft dus een dialoog met wie?

De Voorzitter
Ik wijs de Vergadering erop dat commissaris Patten niet langer kon blijven omdat hij zijn vliegtuig moest halen om, zoals gepland, de OVSE-bijeenkomst in Istanbul bij te wonen. Ik verleen dan ook het woord aan de Raad om de verklaringen af te ronden. Ik ben ervan overtuigd dat de Tsjetsjeense burgers die vandaag op de tribunes hebben plaatsgenomen, deze verklaringen met grote belangstelling gevolgd hebben.

Sasi
Mijnheer de Voorzitter, wij hebben hier in het Parlement een zeer goed debat over deze kwestie gevoerd. De bezorgdheid van het Parlement is naar mijn mening een zeer juiste weergave van de standpunten van de Unie. Wij zijn het allemaal, de Commissie, de Raad en het Parlement, over deze situatie eens. Waar het om gaat, is dat wij allemaal Rusland duidelijk moeten maken dat het gebruik van geweld tegen de burgerbevolking gestopt moet worden, dat er onderhandelingen moeten worden begonnen met de wettelijk gekozen afgevaardigden in Tsjetsjenië, dat er humanitaire hulp nodig is die het gebied moet kunnen bereiken en dat de OVSE een belangrijke rol in het oplossen van de crisis moet spelen. Ik kan u verzekeren dat de fungerend voorzitter van de Raad doelbewust naar deze doelstellingen zal handelen. Ik wens tegelijkertijd commissaris Patten succes bij de onderhandelingen in Istanbul.

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde u alleen vragen de Voorzitter van het Parlement namens ons te bedanken voor het feit dat zij een vertegenwoordiger van de onder toezicht van de OVSE gekozen regering heeft ontvangen. Deze vertegenwoordiger is gekozen overeenkomstig de Russische grondwet.

De Voorzitter
Ik neem akte van uw verklaring, mijnheer Posselt.
Ik heb vijf ontwerpresoluties ontvangen overeenkomstig artikel 37, lid 2 van het Reglement.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Millenniumronde van de WTO (voortzetting)
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0062/1999) van de heer Schwaiger, namens de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, over de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement: Benadering van de WTO-millenniumronde door de Europese Unie (COM(1999) 331 - C5-0155/1999 - 1999/2149(COS)).

Ferrer
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de globalisering heeft zowel een intensiever handelsverkeer als nieuwe uitdagingen opgeleverd. Daarnaast moet een billijk handelssysteem worden geconsolideerd dat bijdraagt aan duurzame ontwikkeling en waar ook de minder ontwikkelde landen de vruchten van plukken. Dit alles maakt het ongetwijfeld nodig de regels voor het internationale handelsverkeer te versterken. Daarom is de aanstaande conferentie in Seattle zo belangrijk, en daarom zijn de voorstellen die de Commissie in haar mededeling doet voor de komende onderhandelingen passend en opportuun.
Gelet op de bestaande uitdagingen is het duidelijk dat de komende onderhandelingsronde niet mag worden beperkt tot het uitbreiden van de regelgeving, hoe belangrijk dat ook moge zijn. Evenmin mag er in deze ronde alleen op worden toegezien dat de handelsliberalisering bijdraagt aan de economische en sociale ontwikkeling van minder ontwikkelde landen - ook al onderschrijf ik die doelstelling volledig. In deze ronde moeten ook regels worden vastgesteld om te garanderen dat markten werkelijk worden opengesteld en dat bestaande regels worden gerespecteerd.
We mogen niet vergeten dat het voor de Europese industrie - en ik denk met name aan de textielsector - van wezenlijk belang is om op basis van wederkerigheid toegang te hebben tot de markten van de geïndustrialiseerde landen en van opkomende industrielanden. Daarom is het absoluut noodzakelijk dat de Commissie ervoor zorgt dat douanerechten worden geharmoniseerd, en dat piektarieven en progressieve douanetarieven worden afgeschaft, evenals alle technische handelsbelemmeringen. Daarbij moet ontwikkelingslanden voor al hun producten wel vrije toegang tot de wereldmarkt worden gegarandeerd, zodat ook zij van de handelsliberalisering kunnen profiteren.
Vervolgens, mijnheer de commissaris, wil ik u in de eerste plaats vragen of u kunt bevestigen dat u ertegen bent dat bij de komende onderhandelingen een heroverweging van het akkoord over de confectie-industrie op de agenda wordt gezet. En in de tweede plaats, welk effect de toetreding van China tot de Wereldhandelsorganisatie volgens u op de Europese textielindustrie zal hebben, gelet op het feit dat dit land de grootste exporteur van textielproducten ter wereld is.
Tot besluit wil ik de rapporteur gelukwensen met zijn uitstekende verslag en hem bedanken voor zijn bereidheid om naar een zo breed mogelijke consensus te streven over een zo belangrijk onderwerp als de aanstaande Millenniumronde. Het hangt van deze ronde af of een billijk handelssysteem wordt geconsolideerd dat wereldwijd een op sociale rechtvaardigheid berustende economische orde kan garanderen.

Garot
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Lamy, de fungerend voorzitter van de Raad heeft vanmorgen herinnerd aan het belang van de landbouwsector tijdens de WTO-besprekingen, en ik dank hem hiervoor.
U weet dat de Europese landbouwers zware inspanningen zullen moeten leveren om zich aan te passen en het in Berlijn bereikte compromis toe te passen. Dat evenwicht was in maart jongstleden aanvaardbaar voor de 15 lidstaten van de Unie. U weet dat de ontwikkelingslanden op Europa moeten kunnen rekenen om de terechte ontwikkeling van hun eigen landbouw te garanderen, want die is vaak de belangrijkste sector voor hun economische ontwikkeling. U weet dat de Verenigde Staten vandaag bewijzen dat de markt alleen de landbouwers moeilijk een inkomen kan garanderen. U moet ook weten dat wij heel in het bijzonder op u rekenen om tijdens deze WTO-onderhandelingen de resultaten te boeken die wij ervan verwachten.
Waarom wordt in verband met de toegang tot de markt niet erkend dat Europa niet die versterkte burcht is waarvan het onterecht beschuldigd wordt? Wij zijn de belangrijkste importeur ter wereld met een tekort op de handelsbalans voor landbouwproducten.
Mijnheer de commissaris, dit feit moet u dan ook de mogelijkheid bieden om ervoor te zorgen dat de openstelling van de markten en de vermindering van de douanetarieven geleidelijk verlopen en aangepast zijn aan de verschillende sectoren. Als de mechanismen te bescherming van de markten al moeten worden aangepast, moeten ze dan niet behouden of zelfs versterkt worden voor bepaalde landen? Ik denk hier meer in het bijzonder aan de ontwikkelingslanden.
Waarom zouden we in verband met de interne steun niet gebruik maken van het feit dat Agenda 2000 tot een aanzienlijke daling van de totale steun leidt, net nu de Verenigde Staten de andere richting inslaan? U moet er in het licht van deze situatie dan ook in slagen de blauwe en groene enveloppe die in Marrakech erkend werden, te behouden en een verlenging van de vredesclausule in de wacht slepen.
Waarom zouden wij met betrekking tot de exportsubsidies niet onderstrepen dat wij met het nieuwe gemeenschappelijk landbouwbeleid al een inspanning leveren om die subsidies te beperken? In het licht van deze ontwikkeling moet u aandringen op transparantie en eisen dat de verschillende vormen van subsidies die onze concurrenten aan hun uitvoer verlenen, eveneens aan bod komen.
Mijnheer de commissaris, het akkoord van Berlijn is gesloten om de Europese Unie reële manoeuvreerruimte te bieden tijdens deze millenniumronde. Wij twijfelen er niet aan dat u die zult benutten en dat u zich zult baseren op het concept van de multifunctionaliteit, zodat de uiteenlopende verwachtingen van onze samenleving op het gebied van de kwaliteit van de producten, werkgelegenheid, duurzame plattelandsontwikkeling, bescherming en behoud van het natuurlijk erfgoed en van een evenwichtige ruimtelijke ordening beantwoord worden.
Deze benadering moet Europa de kans bieden interessante allianties aan te gaan. Dit zijn de redenen waarom wij op u rekenen en hopen dat u zich assertief zult opstellen tijdens deze onderhandelingen, waarvoor u op onze veeleisende steun kunt rekenen.

Olsson
Mijnheer de Voorzitter, ik zal heel in het kort het standpunt van de liberale fractie uiteenzetten over de landbouw en de WTO-onderhandelingen. Een stijging van de vraag op de wereldmarkt is de beste garantie dat de Europese landbouw in de toekomst blijft renderen. Het is een veel betere garantie dan het hardnekkig vasthouden aan ons eigen beschermingsstelsel. Verder kunnen liberalisering van de wereldhandel en betere concurrentie leiden tot grotere groei in de nieuwe geïndustrialiseerde landen en in dichtbevolkte ontwikkelingslanden. Dat kan ertoe leiden dat de koopkracht toeneemt en dat men daarmee kan voorzien in de enorme voedselbehoefte in de wereld.
Uiteraard moeten wij het Europese model handhaven. Wij moeten misschien nog meer rekening houden met het milieu, met de volksgezondheid, met de dierenbescherming en met de diversiteit van het platteland en van de landbouw. Ik geloof dat dat alles, plus een open houding tegenover de ontwikkeling van de informatiemaatschappij, de belangrijkste zaken zijn als wij een discussie aangaan over de inrichting van het toekomstige Europa. Het is een belangrijke verantwoordelijkheid van ons dat wij ons in de WTO-onderhandelingen bezig houden met de vraagstukken rond wereldwijde groei. Daarom vind ik het zo belangrijk om erop te wijzen dat economische vraag belangrijker is dan het systeem zoals wij dat hier kennen.

Kreissl-Dörfler
Mijnheer de Voorzitter, collega Schwaiger, uw verslag is weliswaar heel omvangrijk, maar toch ook enigszins half werk. Mijns inziens ontbreken daarin enkele punten. Waar staat bijvoorbeeld de eis dat men, voordat men aan een nieuwe onderhandelingsronde begint, eerst de gevolgen evalueert die de WTO tot nu toe heeft gehad voor bijvoorbeeld de ontwikkelingslanden, het milieu, de EU en bestaande overeenkomsten. Commissaris Lamy, u zegt dat daarvoor nog geen instrumenten, nog geen methoden bestaan en dat die eerst nog moeten worden ontwikkeld. Dat is gewoon belachelijk!
Bij de herziening van de Overeenkomst van Lomé, die uniek is in haar soort, wordt altijd gezegd dat deze overeenkomst niet in de huidige vorm kan worden gehandhaafd omdat ze niet WTO-conform is. Wij moeten echter eisen dat de spelregels in de wereldhandel worden afgestemd op de behoeften van de mensen, bij ons en in de ontwikkelingslanden. Zij moeten duurzaamheid en sociale behoeften beogen en niet de belangen van concerns en aandeelhouders. Dat moet onze hoofdeis zijn. Wij willen geen liberalisatieronde die enkel tot doel heeft wereldwijd een concurrentieslag onder de mensen te ontketenen over wie de laagste lonen en de slechtste, sociale en ecologische voorwaarden kan bieden. Volgens ons moet de WTO eerst grondig worden hervormd voordat men verder kan onderhandelen. Een eerlijke, sociale, ecologische en ook solidaire wereldhandel moet ons doel zijn. Niets anders!

Hyland
De rapporteur wil ik een compliment maken met zijn zeer objectieve verslag. In de korte tijd die mij ter beschikking staat wil ik mij aansluiten bij diegenen die aandringen op meer bescherming van Europa's vitale belangen in de komende wereldhandelsronde.
Wij in dit Parlement hebben onze kaarten op tafel gelegd met het akkoord over Agenda 2000, en mogen niet toelaten dat dit akkoord door de Verenigde Staten op enigerlei wijze wordt verwaterd. Dit zeg ik vooral vanuit het oogpunt van de landbouw. De gedachten die ten grondslag liggen aan Agenda 2000 zijn gedeeltelijk bepaald door de wens zich te conformeren aan de voor de wereldhandel geldende regels, waarbij we er tegelijkertijd voor zorgen dat Europa een vooraanstaande rol krijgt in de wereldhandel - en dat zullen de Amerikanen niet willen. Wij starten deze nieuwe ronde gesterkt door de ervaringen uit het verleden. Wij beseffen dat de Verenigde Staten bij het bepalen van hun onderhandelingspositie, net als in het verleden, een arsenaal van geheime middelen hebben aangelegd waarmee een akkoord kan worden omzeild ten gunste van de eigen producenten, terwijl van Europa verlangd zal worden zich strikt aan de voorwaarden te houden.
In dit Parlement hebben wij voorrang gegeven aan consumentenbescherming, aan het gezinsbedrijf als model en fundamentele produktie-eenheid, en hebben wij de plattelandsontwikkeling en het behoud van de plattelandsgemeenschap tot de tweede pijler van de landbouwhervorming gemaakt. Dit contrasteert sterk met het Amerikaanse beleid. Voor ons in dit Parlement is de tijd aangebroken om namens de Europese burgers een gezaghebbende positie te veroveren in deze vitale sector van de internationale handel.

Belder
Mijnheer de Voorzitter, met gemengde gevoelens zie ik de bijeenkomst in Seattle tegemoet. Verdere vrijmaking van de wereldhandel is belangrijk, maar er moeten wel randvoorwaarden voor worden gecreëerd op wereldniveau. WTO-leden moeten de mogelijkheid houden in hun beleid voorrang te geven aan volksgezondheid, dierenwelzijn, milieubescherming en solidariteit met ontwikkelingslanden.
Ik wil met name de positie van de minst ontwikkelende landen onder de aandacht brengen. Hun capaciteit om te participeren in het wereldhandelsstelsel is ver beneden de maat. Het feit dat in Genève meer lobbyisten uit de Amerikaanse staalindustrie zijn dan overheidsfunctionarissen uit ontwikkelingslanden is daarvan een schrijnend voorbeeld.
Onze onderhandelaars moeten zich inzetten voor echte participatie van deze landen door institutionele ondersteuning, vrije toegang tot onze markten, het nakomen van gedane concessies - bijvoorbeeld als het gaat om textielproducten - en het voorkomen van een zogenoemd "groen protectionisme". Wij kunnen niet de Westerse consument de keuzemogelijkheid voor milieuvriendelijke producten geven zonder milieuvriendelijke productieprocessen in ontwikkelingslanden te stimuleren. Daarover zou ik graag nog eens nader van gedachten willen wisselen in het Europees Parlement.
Tot slot wens ik tegenover de rapporteur, de heer Schwaiger, mijn respect uit te spreken voor zijn werkzaamheden en grote bereidheid tot compromissen gezien de vloed van amendementen.

Martinez
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, de handelsbesprekingen die in Seattle van start gaan, zullen ten laatste in 2005 worden afgerond. Mijnheer Lamy, u zult hier in 2005 opnieuw aanwezig zijn en komen verklaren dat de Europese Unie een wereldwijd succes geboekt heeft, aangezien het om internationale onderhandelingen gaat. U zult bereikt hebben dat in de slotakte verwezen wordt naar het voorzorgsbeginsel, naar een aantal sanitaire en fytosanitaire maatregelen, een forum van de IAO en de WTO, en de erkenning van de milieuprincipes, die overigens al in Kyoto erkend werden. De procedure voor de regeling van geschillen zal verbeterd zijn. De ontwikkelingslanden zullen positief gediscrimineerd worden en de Europese Unie zal deze positieve discriminatie betalen, zoals dat nu ook al het geval is met de ACS-bananen. De kippen zullen zelfs iets meer ruimte krijgen in naam van het dierenwelzijn dat erkend zal worden, en de wereld van film en televisie zal bereikt hebben dat de steun behouden blijft.
In ruil hiervoor en om rust te hebben - er zal overigens een nieuwe vredesclausule zijn - zult u in Seattle enkele concessies gedaan hebben. Zo zal de actie "Europese markt" van 5 naar X% gaan, zal de interne steun zo goed als verdwijnen, zullen exportsubsudies verboden zijn, zullen de douanerechten en de tolbarrières afgeschaft zijn, zullen directe investeringen mogelijk zijn dankzij de heer Lamy en bij gebrek aan een AMI, en zal de markt internationaal geworden zijn, een soort Fukuyama op handelsgebied, zodat een van de doelstellingen van de GATT verwezenlijkt is.
Wat zullen wij dan doen? Er zullen geen onderwerpen meer zijn voor de 10de Uruguay-ronde. U kunt misschien nog altijd terugkeren naar Crédit Lyonnais of een multinational die stock options biedt. De landbouwers zullen evenwel verdwenen zijn en de liberale beroepen zullen gemarginaliseerd zijn. Wat moet er gebeuren met de textielindustrie, de farmaceutische sector, de productie van schoenen, vrachtwagens, meubels, schepen en speelgoed? Wat moet er met al deze sectoren, die aan concurrentie van buiten Europa zullen worden overgeleverd, gebeuren? Wij zullen verslagen opstellen, boeken schrijven, op televisie komen en toespraken houden. De kinderen van de onderhandelaars van Seattle zullen hun weg vinden in de 21ste eeuw, maar de kinderen van de uitgeslotenen zullen op hun beurt uitgesloten worden, aangezien armoede een sociaal overdraagbare ziekte is. Maar tenslotte is dat allemaal niet zo belangrijk. De problemen van de anderen zijn niet zo erg.

Deva
Om te beginnen wil ik de heer Schwaiger feliciteren met zijn uitstekend verslag. De Seattle-ronde wordt ook wel de "ontwikkelingsronde" voor het millennium genoemd. Ik vertegenwoordig het zuid-oosten van Engeland, een van de rijkste delen van de Europese Unie, terwijl ik geboren ben in een ontwikkelingsland in Azië, een van de armste regio's ter wereld. Ik meen daarom goed in staat te zijn de aspiraties van zowel de ontwikkelde als de ontwikkelingslanden te begrijpen, waarbij ik de enorme voordelen van een vrije wereldhandel erken maar ook aandacht vraag voor de absolute noodzaak de overgang goed te begeleiden, dit om het de ontwikkelingslanden mogelijk te maken gelijkwaardige partners in dit globalisatieproces te worden.
Het stelsel van multilaterale handel zag het daglicht in Havana, in 1948, als het Algmene Stelsel van Tarieven en Handel (GATT). Acht onderhandelingsronden over verdere liberalisatie van het handelsverkeer hebben hun bijdrage geleverd aan de algemene welvaart. Het volume van de wereldhandel is nu zeventien maal zo groot als in 1951, de wereldproductie heeft zich meer dan verviervoudigd, het per capita-inkomen van de wereldbevolking heeft zich verdubbeld en de invoerrechten in industrielanden zijn gemiddeld gedaald van 40% naar 4%. Een verdere verlaging met 50% van de tariefbescherming aan de grenzen, met inbegrip van de landbouwsubsidies, zou de jaarlijkse welvaartstijging wereldwijd met ruim 370 miljard dollar doen toenemen. Hiervan zou 60% aan ontwikkelingslanden ten goede komen. Bij globalisering dient het echter om een win-win situatie te gaan. Er mogen geen winnaars en geen verliezers zijn. Iedereen moet winnen. We kunnen ervoor zorgen dat dit gebeurt. Hoe kunnen we hiervoor zorgen? Het multilaterale systeem moet eerlijk, transparant en te verantwoorden zijn; het moet bruggen bouwen tussen handel en ontwikkeling. Het moet rekening houden met de gevolgen van liberalisering voor investeringen, concurrentieregels, oneerlijke subsidies, slechte arbeidsomstandigheden, milieubescherming, intellectuele-eigendomsrechten, handelsbevorderende maatregelen, overheidsaanbestedingen, betere toegang tot landbouwmarkten, betere toegang tot commerciële markten waaronder diensten, consumentenbescherming en capaciteitsopbouw.
De Europese Unie is uniek in haar historische betrekkingen met landen over de hele wereld - het Verenigd Koninkrijk met het Gemenebest, Frankrijk met de Franssprekende landen. Wij kunnen Seattle luid en duidelijk laten weten dat dit de bijdrage is die dit Parlement en zijn leden kunnen leveren aan de globale wereldhandel.

Kinnock, Glenys
Mevrouw de Voorzitter, net als andere sprekers wil ik de heer Schwaiger mijn complimenten maken met zijn uitstekend verslag over een zeer complexe materie. Het doet mij vooral genoegen dat hij in zijn tekst de komende WTO-besprekingen bestempelt als een ontwikkelingsronde. Het is waar dat twee derde van de 134 leden van de Wereldhandelsorganisatie ontwikkelingslanden zijn, en dat er nog 32 op de wachtlijst staan.
Maar het blijft een feit dat in onderhandelingen over handelsvoorwaarden de grote handelsmogendheden worden bevoordeeld. Zij hebben veel meer te bieden en hun onderhandelingspositie is veel sterker. Veel ontwikkelingslanden menen dat de vrijhandel voor hen niet zo erg vrij is geweest. De afzetmoglijkheden in het Noorden blijven voor veel landen beperkt door de opmars van de belangrijkste ontwikkelingslanden die markttoegang voor hun export zoeken.
Een versnelde globalisering is uiteraard onontkoombaar. Het fenomeen dient niettemin te worden geanalyseerd, met als uitgangspunt dat internationale handel complex is en gekenmerkt wordt door protectionisme en een stelsel dat geen rekening houdt met de gevolgen van gesubsidieerde landbouw voor de armen. Hoewel wij natuurlijk de landbouwsector binnen de Unie moeten ondersteunen - en dit wordt in het verslag van de heer Schwaiger duidelijk gesteld - dienen wij ook te erkennen dat zich ontwikkelende economieën, naast het bereiken van afzetgebieden, het recht hebben op een gewaarborgde voedselvoorziening, zodat mensen geen honger hoeven te lijden. Ik hoop dan ook dat amendementen in deze zin zullen worden goedgekeurd.
De EU heeft al bindende verplichtingen ten opzichte van ontwikkelingslanden. Deze verplichtingen zouden, samen met internationale ontwikkelingsdoelstellingen, in Seattle centraal moeten staan. Op dit moment, meneer Lamy, bevinden wij ons in een kritische fase van de onderhandelingen over een opvolger voor de Overeenkomst van Lomé IV. Binnenkort beginnen wij ingewikkelde besprekingen over de handelsbetrekkingen met 71 ACS-landen. Daarom is het van groot belang dat bij de huidige onderhandelingen over een multilateraal handelskader de delicate betrekkingen met de ontwikkelingswereld worden gerespecteerd en dat wij blijven benadrukken dat wij onze verplichtingen naar de ACS toe zullen nakomen. Ook zou ik de Commissie en lidstaten dringend willen verzoeken, te streven naar een bindende WTO-verplichting om uiterlijk in 2003 alle export uit de minst ontwikkelde landen toegang vrij van invoerrechten te geven tot de Europese markten. Ook is het dringend noodzakelijk dat kleine en kwetsbare landen - met name landen die niet aan zee grenzen - in toekomstige akkoorden speciale bescherming genieten.
Een directeur-generaal van de WTO verklaarde onlangs dat de WTO een organisatie moet zijn waarbinnen de kleine man niet alleen iets te zeggen heeft, maar ook het gevoel heeft dat hij beschermd en verdedigd wordt. Ik hoop, meneer Lamy, dat u deze zeer belangrijke gevoelens kunt delen.

Plooij-van Gorsel
Voorzitter, collega's, mijnheer de commissaris, de liberale fractie is positief over de overeenkomst die zondag is bereikt tussen China en de Verenigde Staten over de verlaging van bilaterale handelsbarrières. Maar ook de Europese Unie dient nu eenzelfde overeenkomst met China te sluiten voordat daadwerkelijke toetreding tot de WTO kan plaatsvinden. Mijn collega Clegg heeft het daar reeds over gehad. Er liggen een aantal gevoelige punten, waaronder het intellectuele-eigendomsrecht.
Daarnaast heeft de liberale fractie nog een voorwaarde voor toetreding van China. Het Europees Parlement heeft in verschillende resoluties benadrukt dat met China tegelijkertijd Taiwan moet toetreden. Immers, Taiwan is de negentiende handelsnatie ter wereld en voldoet reeds jaren aan alle voorwaarden voor toetreding. Dus heb ik twee concrete vragen aan de commissaris.
Ten eerste, wat is de stand van zaken met de onderhandelingen van de Unie met China in het bijzonder over het intellectuele eigendomsrecht? De tweede vraag is, is de commissaris bereid zich volledig in te zetten voor toetreding van Taiwan tegelijk met China tot de WTO?

Schröder, Ilka
Mevrouw de Voorzitter, geachte mijnheer de rapporteur, de groenen hebben zich reeds in 1994 tegen de WTO uitgesproken omdat er veel bezwaren waren tegen deze internationale kolos die alles wat niet marktconform is, opslokt.
Dat is de afgelopen vijf jaar ook precies gebeurd. De meeste mensen zijn armer geworden, terwijl een dunne laag van profiteurs, en vooral concerns, steeds grotere winsten kon opstrijken. De WTO heeft een diepe kloof geslagen, een kloof van onrechtvaardigheid, en laat massa's verliezers achter zich. In 1994 deelden talrijke afgevaardigden onze bezwaren. Wij vreesden dat de WTO sociale en ecologische achteruitgang zou veroorzaken. Uiteindelijk hebben toen toch de meeste afgevaardigden hun instemming betuigd met de Wereldhandelsorganisatie, in de overtuiging dat de problemen door de handel zelf wel zouden worden opgelost.
Nu horen wij plotseling nieuwe geluiden! Nu wordt gesproken over het inhalen van een sociale en ecologische achterstand. Desalniettemin zal uiteindelijk weer een meerderheid van dit Parlement voor de overeenkomst stemmen, ofschoon niets is opgelost en ofschoon zich in Genève dagelijks dingen voordoen waardoor de millenniumronde steeds onwaarschijnlijker wordt.
Daarom luidt onze eerste eis: fouten opsporen en daaruit leren! Veel van mijn collega's willen echter geen evaluatie van de gevolgen van de WTO. Waarom beweegt men hier hemel en aarde om aan een evaluatie van de gevolgen te ontkomen? Verdedigt men hier soms iets dat niet functioneert, namelijk de ideologie van de vrije markt?
De TRIPS-overeenkomst maakt duidelijk hoeveel tegenstrijdigheden er zijn: 90% van de biologische hulpbronnen komen uit de landen in het Zuiden, maar 79% van de brevetten voor zaaigoed is in het bezit van bedrijven in de industrielanden.
Het rijke deel van het Noorden bezit dus de toegang tot de genetische informatie. Met de TRIPS worden de duimschroeven voor het Zuiden steeds sterker aangedraaid. Traditionele geneesmiddelen worden nog steeds als ontdekking geklasseerd, terwijl de daarop berustende, door de farmaceutische industrie ontwikkelde medicijnen uitvindingen moeten zijn.
Tot slot druist de TRIPS-overeenkomst tegen de overeenkomst inzake biodiversiteit in. Deze is protectionistisch en werkt productpiraterij in de hand. Tegelijkertijd wordt daarmee een zelfstandige ontwikkeling van de ontwikkelingslanden tegengegaan.
Ter afsluiting wil ik nog opmerken dat terwijl hier een loflied wordt gezongen op de vrije handel, in Genève de stukken eraf vliegen. De tot nu toe verschenen ontwerpverklaringen zijn zowel voor ons als ook voor de ontwikkelingslanden totaal onaanvaardbaar. Zelfs gezondheid, cultuur en onderwijs moeten worden opgeofferd aan de vrije markt.
Met de stand-stillclausule wil men voorkomen dat onze wetgevingen verder worden ontwikkeld. Een verslag dat deze vraagstukken niet in het middelpunt van de belangstelling plaatst, steekt de kop in het zand. Waar het hier namelijk in feite om gaat is dat men zo vlug mogelijk, met uitbuiting van mens en natuur, de belangen en de winsten van een klein aantal mensen wil verzekeren.

Seppänen
Mevrouw de Voorzitter, de vorige spreker beëindigde haar interventie met de woorden dat de natuur en de mensen worden uitgebuit. Ik kan mij hierbij aansluiten. De millenniumronde vertegenwoordigt alleen de ideologie van de vrijhandel. Wij hebben ervaring met de vrijhandel in kapitaal. Dat wordt globalisering genoemd. Het is elektronisch kapitalisme. In feite is dat ook geen vrijhandel, omdat het Internationaal Monetair Fonds Amerikaanse investeerders garanties heeft gegeven voor de risico's die zij nemen en de schade hebben betaald die de vrijhandel in kapitaal heeft veroorzaakt.
Het kapitaalspel kent geen regels en politici hebben niet meer de mogelijkheid scheidsrechter te zijn. Nu is het echter mogelijk te onderhandelen over regels voor de handel in goederen en diensten en is het mogelijk zo te handelen dat de vrijheden van kapitaal als een stelsel van uitbuiting niet zo'n groot gebied in de wereld zullen bestrijken als het elektronisch kapitalisme. Ik verdedig het groene protectionisme, omdat ik wil dat er gezond voedsel wordt gegeten en dat dat op duurzame wijze wordt geproduceerd. Dit kan men geen protectionisme noemen, omdat het een kwestie van overleven is. Ik verdedig ook het rode protectionisme waarbij wordt getracht de werknemers hun rechten te garanderen en verkeerde werkmethoden zoals kinderarbeid te voorkomen. Wat dit betreft is ook dit protectionisme uit het oogpunt van sociale veiligheid een kwestie van overleven.

Turchi
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, allereerst wilde ik mijn gelukwensen overbrengen aan de rapporteur voor het uitmuntende verslag dat wij allen gelezen hebben. Volgens mij komt de millenniumronde op een heel bijzonder moment van de Europese en vooral de internationale economie. Mondialisering en globalisering zijn immers thema's waar dagelijks over gesproken wordt, ze hebben tot een vrije markt geleid waarbij elk ander economisch stelsel werd uitgeschakeld. Hiermee wil niet gezegd zijn dat wij een perfecte markt voor ons hebben. Maar juist doordat wij weten wat de voordelen en uitwassen van de vrije markt zijn, moeten wij trachten door middel van akkoorden als die welke de WTO voorstelt, voorschriften en regels op te stellen die ons kunnen behoeden voor allerlei excessen. Men hoeft maar te denken aan financiële speculaties die hele gebieden mee kunnen sleuren en tot de bedelstaf brengen of zelfs instellingen op hun kop kunnen zetten.
Dit gezegd zijnde, is het niet de bedoeling van de WTO om met deze onderhandelingsronde een of andere supranationale entiteit te creëren - zoals daarentegen wel dikwijls gevreesd wordt - die over de internationale rechten heenwalst of de vrije markt geen marges gunt. Waar het wel en vooral om gaat, is dat wij allen vaste regels krijgen, waarbij tegelijkertijd een paar fundamentele beginselen in bescherming moeten worden genomen, zoals gezondheidszorg, onderwijs of andere sociale voorzieningen in een algemeen kader van bescherming van de rechten van iedere burger. Voor wat daarentegen de prijzen van producten en diensten betreft, moet er niet alleen gepleit worden voor een tariefvermindering maar vooral dient men eisen te stellen in de richting van kwaliteit van producten en diensten, ter bescherming van het midden- en kleinbedrijf. Deze kwestie zal in onze toekomst steeds belangrijker worden, zoals ook steeds meer de nadruk dient te worden gelegd op de centrale plaats van de landbouw binnen de afzonderlijke economieën. Daarbij moeten de kleinschalige ondernemingen de bescherming genieten van de juiste voorschriften: dit wordt ook in het verslag al duidelijk gesteld, maar het is zaak dat ieder van ons dat krachtig naar voren brengt. Als het ons lukt deze voorwaarden te respecteren en de kwaliteit van het leven te verbeteren via een duurzame ontwikkeling, zowel in economisch als in milieutechnisch opzicht, dan zullen wij zonder meer de basis gelegd hebben voor een betere samenleving in het nieuwe millennium.

Della Vedova
Mevrouw de Voorzitter, ik wilde twee dingen zeggen. Ten eerste, in het debat van vandaag heeft men in dit Huis maar al te vaak horen spreken van internationale handel en millenniumronde als iets waar de Europeanen zich voor moeten hoeden, waar ze hun hart voor moeten vasthouden. Maar juist de internationale handel - Europa is het vaderland van David Ricardo - heeft er in deze decennia, in de afgelopen jaren, voor gezorgd dat door middel van een nieuwe internationale arbeidsverdeling rijkdom werd geproduceerd, sociale integratie werd bevorderd en de armoede werd tegengegaan. Die armoede zou zonder de internationale handel een stuk ernstiger zijn dan ze vandaag de dag is gezien de toename van de bevolking.
Dan nog iets: er worden pogingen in het werk gesteld om in de besprekingen van de millenniumronde allerlei andere zaken en eisen in te lassen, misschien wel om het geweten te sussen. Maar anderszins - en nu denk ik aan de doodstraf - lukt het Europa helemaal niet om in het daartoe geschikte circuit, in de VN, de gelederen te sluiten en bepaalde kwesties door te drukken. Vandaar dat men probeert zaken als de doodstraf en andere vraagstukken te behandelen in overlegverbanden die daar totaal niet geschikt voor zijn, zoals handelsakkoorden.

Maat
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer Lamy, ik zou erop willen wijzen dat het vergroten van de vrijhandel ook voor Europa kansen biedt. Daar hoeven wij niet bang voor te zijn. Tegelijkertijd mag het niet zo worden dat de wereld door middel van een nieuw WTO-akkoord weliswaar op zich economisch rijker wordt maar tegelijkertijd armer op het terrein van cultuur en milieu of op het terrein van land- en tuinbouw, en dat we daar zaken verliezen die voor Europa van essentiële waarde zijn. Het is zaak om op dat punt een evenwicht te vinden. Daarom ben ik zeer gelukkig met het verslag-Schwaiger, omdat juist dit verslag aangeeft dat wij met een open oog naar de wereld tegelijkertijd vasthouden wat voor ons van essentiële waarde is, en omdat dit verslag de brug slaat tussen enerzijds de politieke realiteit en datgene wat wij als parlementariërs bij de burgers kunnen verdedigen. Het is essentieel dat wij vertolken wat in Europa leeft.
Ik heb nog een tweetal opmerkingen met betrekking tot land- en tuinbouw. De vertegenwoordiger van de Raad heeft vanmorgen gezegd dat het akkoord van Berlijn uitgangspunt is voor deze onderhandelingen, maar tegelijkertijd zei hij dat de landbouw een groot probleem zou kunnen vormen en op dat punt van zaken vind ik dat Europa offensiever moet zijn. We zijn nota bene als handelsblok de grootste importeur en de op een na grootste exporteur. Tegelijkertijd zal voor het totale budget voor land- en tuinbouw en plattelandsontwikkeling over een aantal jaren nog maar tien procent worden besteed aan productsteun. Omgerekend, als we de nationale begroting daarin meenemen, moeten we constateren dat maar twee procent van de overheidsuitgaven in Europa wordt besteed aan land- en tuinbouw en plattelandsontwikkeling. Refereren we aan die tien procent daarvan voor productondersteuning, dan is het een te verwaarlozen bedrag wereldwijd. Al diegenen die pleiten om in het kader van de WTO het landbouwbeleid te ontmantelen, wil ik er toch op wijzen dat Europa een eigen standaard heeft op het terrein van milieu, dierenwelzijn en consumentenbescherming. Wie pleit voor afbraak van het Europees landbouwbeleid, pleit tegelijkertijd voor afbraak van al wat wij in Europa verworven hebben op het terrein van het plattelandsbeleid, dierenwelzijn en welzijn. Dat betekent dat ik ook wil staan voor de Europese standaard, en dat wij als Parlement moeten kiezen voor het verslag-Schwaiger, omdat dat waarborgen biedt voor een vrijere handel maar tegelijkertijd voor het bewaren van waar wij in Europa terecht trots op zijn.

Miguélez Ramos
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de interdependentie in de wereld neemt voortdurend toe. De problemen waar wij mee zitten, worden vaak door onze tegenvoeters veroorzaakt. Dat dwingt ons ertoe met andere landen samen te werken om de hulpbronnen van de aarde op een goede manier te beheren, en ons aan een aantal regels te houden die voor iedereen gelden. De visserij, mijnheer de commissaris, is een gevoelige sector met specifieke kenmerken, waarmee rekening moet worden gehouden als deze sector in de millenniumronde wordt behandeld. Bovendien moet daarbij moet een verband worden gelegd tussen visserij en landbouwproducten, zoals dat in het Verdrag staat. Voor ons in Europa delen visserij en landbouw bepaalde kenmerken. Beide activiteiten hebben immers te maken met de duurzame exploitatie van de natuur, en beide zijn van invloed op de economische en sociale samenhang van Europa. Visserij en landbouw houden ons sociaal-economische weefsel in stand en leveren een fundamentele bijdrage aan de bevoorrading van onze levensmiddelenmarkt. Vissen, mijnheer Lamy, zijn geen schoenen of schroefjes. Het gaat dus ook niet aan om ze in Seattle bij de niet-landbouwproducten onder te brengen.
Landbouw en visserij zorgen voor onze voeding. De onvermijdelijke globalisering van de markt mag geen vermindering van onze voedselveiligheid of van de sociale rechten van onze werknemers inhouden, en mag er evenmin toe leiden dat onze minst ontwikkelde regio's worden vergeten.

De Clercq
Geachte Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, de komende handelsronde in Seattle moet de basis voor een eerlijke en vrije wereldhandel in het komend millennium uitbreiden en versterken. Wij moeten deze unieke kans met beide handen grijpen om de problemen van de toekomst aan te pakken. Daarom is het belangrijk ons bij de onderhandelingen niet te beperken tot twee onderwerpen, namelijk landbouw en diensten. Andere belangrijke thema's vragen om een oplossing op internationaal niveau. Zo moeten er onder meer striktere regels komen inzake milieu en arbeid, moet een doeltreffend mededingingsbeleid uitgewerkt worden en is het van belang dat passende maatregelen voor de voedselveiligheid worden vastgesteld.
Ik begrijp daarom ook niet waarom sommigen zo sceptisch, ja zelfs vijandig staan tegenover dit komende handelsoverleg. Oorzaak is wellicht een gebrekkig en weinig transparant beleid. Het wordt dan ook tijd dat de Wereldhandelsorganisatie zichzelf duidelijk profileert en wijst op haar belang als Wereldhandelsorganisatie. Vrije handel is geen vies woord. Liberalisering van de handel die gebeurt op basis van gelijke en eerlijke voorwaarden geeft aan de globalisering een menselijk gelaat. Immers, een eerlijke en correcte handel op wereldniveau impliceert aandacht voor ecologische en sociale elementen en houdt rekening met álle deelnemers, dus ook de ontwikkelingslanden.
Ik kan dus enkel de wens uitdrukken dat de onderhandelaars van de Europese Unie hun stempel drukken op de besprekingen, zodat meteen ook het fundamenteel bestaansrecht van de Wereldhandelsorganisatie als internationale organisatie voor de toekomst is bevestigd.

Gahrton
Mevrouw de Voorzitter, na de overeenkomst tussen China en de Verenigde Staten over het lidmaatschap van de WTO, zou ik misschien in mijn hoedanigheid van voorzitter van de China-delegatie in een even grote jubelstemming moeten zijn als de internationale financiële markten. "Nu wordt China modern," zegt men, "en daarmee wordt het ook democratisch." Eén commentator gelooft zelfs dat het machtsmonopolie van de Chinese communistische partij doorbroken zal worden doordat het WTO-lidmaatschap leidt tot vrijheid van communicatie, met onder andere onbeperkte Internetcontacten. Wij kunnen uiteraard hopen dat dit het geval zal zijn. Maar kan het niet net zo goed zo gaan, dat het regime wordt versterkt door economische groei die in het voordeel is van een minderheid in de steden, maar tegelijkertijd leidt tot werkloosheid van tientallen miljoenen mensen wanneer de staatsondernemingen op brute wijze worden uitgeschakeld, zonder sociaal vangnet, terwijl ook miljoenen boeren werkloos raken als gevolg van de nieuwe concurrentie op landbouwgebied?
Nu kan China lid worden van de WTO zonder dat ook de EU ja zegt. Daarom hoop ik oprecht dat de Europese Commissie bij haar onderhandelingen met China rekening houdt met alle sociale en ecologische aspecten waarvan de Amerikanen zich blijkbaar niets hebben aangetrokken bij hun onderhandelingen met China.

Alyssandrakis
Mijnheer de Voorzitter, de verdeling van de wereldmarkt in het kader van de WTO geschiedt niet op grond van de belangen van de volkeren en de werknemers. Met de nieuwe onderhandelingsronde probeert het grootkapitaal de laatste hindernissen op te ruimen die zijn ongebreidelde activiteiten en zijn almacht op de wereldmarkt nog in de weg staan. Met de volledige marktliberalisatie, de subsidieafschaffing en de onderhandelingen, met rugdekking van de WTO, over onbeperkte investeringsvrijheid worden de kleine landen overgeleverd aan de willekeur van de machthebbers en worden de volkeren onderworpen aan de monopolies. De commercialisering van de dienstverlening - van zelfs onderwijs, volksgezondheid en cultuur - heeft tot doel een groot deel van hetgeen de arbeidersklasse, en de volkeren in het algemeen, in de afgelopen honderd jaar hebben weten te verwerven, weer ongedaan te maken.
Wij geloven niet dat de regeringen van de landen van de Europese Unie in staat zijn de belangen van hun volkeren te behartigen. Zij zullen veeleer proberen zoveel mogelijk in de wacht te slepen voor hun eigen monopolies en daarvoor een concurrentieslag aangaan met de imperialistische machtscentra in de Verenigde Staten en Japan. De Europese afgevaardigden van de Communistische Partij van Griekenland zullen tegen het verslag van de heer Schwaiger stemmen. Hierin wordt immers steun gegeven aan de plannen van het grootkapitaal om de aanval op de werknemers en de volkeren van heel de wereld voort te zetten. De regels die ten grondslag liggen aan de internationale economische betrekkingen en de handel, moeten de fundamentele sociale rechten in acht nemen, de belangen van de werknemers dienen, de ontwikkeling van de armste landen bevorderen, het milieu eerbiedigen en gunstige omstandigheden creëren voor de ontwikkeling van alle volkeren.

Nobilia
Mijnheer de Voorzitter, het verslag-Schwaiger mag de nodige lof toegezwaaid worden omdat het gepoogd heeft het onverenigbare te verenigen. Deze bewonderenswaardige poging van de rapporteur is al in de eerste overweging bespeurbaar, waar tegenover de erkenning van de sterke toename van de wereldhandel dankzij de multilaterale relaties uiteraard gesteld wordt dat de economische ongelijkheid in de wereld er niet minder om is geworden.
Het is hier niet zozeer de bedoeling te verklaren dat wij tegen zijn, dat wij een grotere doelmatigheid van het stelsel van multilaterale betrekkingen nastreven, als wel dat een paar belangrijke aspecten nauwlettend in het oog gehouden zullen worden. Ten eerste, de aanhoudende ongelijkheid tussen ontwikkelingslanden en geïndustrialiseerde landen, met daarnaast het aspect van sociale dumping dat zich momenteel binnen de geïndustrialiseerde landen aftekent. Het is onloochenbaar dat het Europese convergentieproces voor invoering van de ene munt de nodige groei- en ontwikkelingskansen voor alle lidstaten heeft opgeleverd. Maar vandaag de dag staan wij voor een ander convergentieproces dat zich vooral afspeelt tussen territoriale macrocontexten. Daar lijkt Europa een allesbehalve sterke positie in te nemen: zodoende loopt Europa het risico dat zijn economische pluspunten, die gebaseerd zijn op het midden- en kleinbedrijf, alsook zijn culturele en sociale eigenheden in het gedrang komen. Wat dat laatste aspect betreft, het ziet er niet naar uit dat overheidsplichten en -voorzieningen als scholen, socialezekerheidsstelsels, waaronder de gezondheidszorg, en de pensioenregelingen in het rijtje komen van diensten die reglementering behoeven.
Het tweede aspect betreft de landbouw, waarvoor naast een grotere liberalisering van de markt ten gunste van de ontwikkelingslanden, gevraagd moet worden om handhaving van de communautaire beginselen: steun voor het milieubeleid, uitstippeling van een voedselbeleid ter bescherming van de consument. Tevens moet geëist worden dat de typisch nationale producten en eigenschappen onder bescherming worden geplaatst.
Het derde aspect slaat op het investeringsbeleid en de regels daaromtrent, maar tevens op de plaatselijke voorwaarden om dit uit te voeren. Een eerste voorwaarde is dat een en ander voordelig uitwerkt in termen van belasting en tarieven, en een eerste uitgangspunt moet op zijn minst zijn dat instellingen, zo niet tarieven, geharmoniseerd worden. Bovendien zouden in een dergelijk beleid de landen onder meer het recht moeten houden om op hun eigen grondgebied de regels op gedifferentieerde wijze toe te passen. Anders zou, afgezien van de vereenvoudiging van procedures, als enige voorwaarde de arbeidsflexibiliteit overblijven. Wij hopen hoe dan ook dat in dit verband de beginselen van de IAO en de desbetreffende conventies, te beginnen bij de overeenkomst inzake de bescherming van kinderarbeid, kunnen worden overgenomen.
Tot slot hopen wij dat het Parlement een actieve rol kan vervullen in de millenniumronde, en dat het om te beginnen op voorhand in kennis wordt gesteld van de studie van de Commissie over de mogelijke effecten van het nieuwe regelgevingsstelsel.

García-Margallo y Marfil
Mijnheer de Voorzitter, de vorige spreker merkte op dat in dit verslag wordt geprobeerd het onverenigbare te verenigen. Ik denk dat daar wel wat inzit; het maakt het werk van de rapporteur - die ik wil bedanken - er des te opmerkelijker en verdienstelijker op. Bovendien maakt het duidelijk hoe moeilijk de taak is die ons wacht.
Een paar maanden geleden hebben we in dit Parlement een verslag behandeld over de Multilaterale Overeenkomst inzake Investeringen. Dat verslag werd rijkelijk bombastisch ingeluid door de uitspraak dat het hier om een wereldwijde economische grondwet ging. Als dat destijds al waar was, dan mogen we hetzelfde met des te meer reden zeggen nu we thema's als landbouw, dienstverlening, intellectuele eigendom en directe investeringen gaan bespreken.
Het wordt erg moeilijk als, zoals de rapporteur aan het begin heeft gezegd, het streven niet op vrijhandel, maar op eerlijke vrijhandel is gericht. Het is duidelijk dat we, als we willen dat die vrijhandel ook eerlijk is, handelsvoorschriften moeten zien te rijmen met regels inzake milieubescherming, de rechten van werknemers, het Europese landbouwmodel of de bescherming van consumenten. Kortom, we zullen van alles en nog wat moeten bespreken. Alle sectoren en beleidsterreinen van de Gemeenschap zullen de revue passeren.
Daarom is het belangrijk om nu te bepalen welke methode we moeten volgen. In het verslag kiest de rapporteur - en ik sluit me bij hem aan - voor een centrale rol van de Commissie. Wij vragen de lidstaten om hun krachten te bundelen en de Commissie te steunen, en wij vragen de Commissie om rekening te houden met de gevoeligheden en behoeften van de kandidaat-landen en de geassocieerde landen. Aan de intergouvernementele conferentie vragen wij tenslotte de onderhandelingsvrijheid van de Commissie uit te breiden.
De liefde kan echter niet van één kant komen. Dit alles is slechts mogelijk indien de Commissie het Parlement de hand reikt en het deelgenoot en medeplichtige maakt bij het opstellen van de onderhandelingsstrategie voor de sectorale aanbevelingen, de onderhandelingsrichtsnoeren en de goedkeuring van de verdragen. Alleen zo, mijnheer de commissaris, zullen we de komende drie jaar met elkaar kunnen opschieten, want - gelooft u mij - al mijn collega's en ik worden op dit moment bedolven onder documenten en verzoeken van allerlei belanghebbende sectoren, en we kunnen die mensen alleen tevredenstellen als de Commissie aan onze eisen kan voldoen. Zoals Don Juan zei: "als u het zo doet, moge God het u lonen; zo niet, moge Hij u ervoor straffen."

Désir
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mijns inziens moet Europa in deze millenniumronde drie belangrijke beginselen benadrukken.
Om te beginnen moet tijdens deze ronde worden gestreefd naar een vermindering van de ongelijkheid op het gebied van ontwikkeling, dit in tegenstelling tot wat na de vorige rondes gebeurd is. Het Afrikaanse continent staat momenteel voor minder dan 3% van de wereldhandel in. De regels van het multilaterale handelsstelsel moeten rekening houden met de verschillende situaties, middelen en ontwikkelingsniveaus. Ongebreidelde vrijhandel maakt de sterken alleen maar sterker en de zwakken alleen maar zwakker. Wij kunnen dan ook niet aanvaarden dat de principes van onze samenwerking met de landen van het Zuiden, en in het bijzonder met de ACS-landen, opnieuw ter discussie gesteld worden. Ik denk hierbij uiteraard aan de Overeenkomst van Lomé.
Ik ben integendeel van oordeel dat wij de verbintenissen die wij tijdens de Paritaire Vergadering EU/ACS van de afgelopen weken zijn aangegaan, opnieuw moeten bevestigen. Europa moet in Seattle een opvatting van de mondialisering verdedigen die het tegenovergestelde is van een unilaterale en door een enkele grootmacht gedomineerde wereld. Europa moet integendeel pleiten voor een concept dat gebaseerd is op een wereld met meerdere polen, en moet de oprichting van economisch en politiek eengemaakte regionale gehelen aanmoedigen, zoals wij dat zelf al 40 jaar lang trachten te doen. Hoe kunnen wij anderen onthouden wat wij zelf overeengekomen zijn na de oorlog om onze industrie, onze landbouw en onze economie herop te bouwen?
Ten tweede moet de WTO aan banden gelegd worden, moet haar rol strikt beperkt worden, en mogen sectoren die betrekking hebben op de eigenheid van samenlevingen niet onder de bevoegdheden van de WTO vallen, maar moeten ze onder de soevereiniteit van de burgers en hun verkozen instellingen blijven vallen. Onderwijs, volksgezondheid, overheids- en sociale diensten, openbaar vervoer en cultuur zijn allemaal sectoren die niet in de waagschaal gelegd mogen worden tijdens handelsbesprekingen en die niet mogen afhangen van een internationaal handelstribunaal. Wij moeten de wedloop naar een wereld waar alles handelswaar wordt, verwerpen.
Ten derde moeten wij het beginsel van een hiërarchie van de regelgeving verdedigen. De Universele Verklaring van de Rechten van de Mens van 1948, de verdragen van de Internationale Arbeidsorganisatie of milieuverdragen moeten per definitie boven handelsvoorschriften primeren. Een land dat het voorzorgsbeginsel toepast, mag niet veroordeeld worden omdat het zijn milieu beschermt of de invoer van goederen waarvan vaststaat dat ze door kinderen geproduceerd werden, weigert. Men moet integendeel over de mogelijkheid beschikken om beroep aan te tekenen tegen een besluit van de WTO voor de Internationale Arbeidsorganisatie of de bevoegde VN-instanties. Wij worden aan de vooravond van deze nieuwe ronde getroffen door het feit dat de burgermaatschappij en de internationale publieke opinie zich in het debat mengen. Ik vind dit een uitstekende ontwikkeling, aangezien ze de meeste garanties biedt dat tijdens deze onderhandelingen zeker aandacht aan deze kwesties besteed wordt.

Pohjamo
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil de heer Schwaiger bedanken voor zijn evenwichtige verslag. Wij beginnen in Seattle een proces dat van belang is voor de ontwikkeling en de beheersbaarheid van de wereld. De wereld heeft ook spelregels en normen nodig, alleen concurrentie is niet goed, hoewel we met het WTO-proces in eerste instantie streven naar een doeltreffender handelssysteem. De uitdaging is groot. De Europese Unie bevordert een oplossing voor een duurzame ontwikkeling van de derde wereld en voor de uitdagingen van sociale rechtvaardigheid. In deze doelstelling moet men volharden. Hoewel de liberalisering van de wereldhandel economische voordelen en welvaart inhoudt, moet men hier ook kritisch tegenover staan. Bij de productie van levensmiddelen moet men uiteraard spreken over liberalisering van de handel, maar daarnaast ook over het voorzorgsbeginsel, over het bevoordelen van lokale productie en het steunen van regionale voedselketens. De beste garantie voor voedselveiligheid is de transparantie van de voedselketen en het bestaan van regels voor duidelijk omschreven controle en verantwoordelijkheid.
De Europese Unie moet bij de onderhandelingen duidelijke prioriteiten hebben. Algemeen kan worden gezegd dat de rentabiliteit van het Europese familiebedrijf in de landbouw een garantie is voor de zuiverheid van voedsel. De belangrijkste zaak in de WTO-onderhandelingen is daarom het garanderen van voldoende steun om de rentabiliteit zeker te stellen. Daarom is ook het bestaan van een blauwe doos naast een groene doos van wezenlijk belang voor het in stand houden van het Europese model. Bij landbouwkwesties en voedselveiligheid mag men geen koehandel drijven. Hoewel bij industriële producten en bij diensten wordt gestreefd naar het verminderen van belemmeringen voor de productie, mag dit niet ten koste van de gezondheid gaan.

Vachetta
De WTO, die is opgericht om de liberalisering van de handel te versnellen, is een van de essentiële pijlers van de nieuwe internationale orde geworden. Zij begeleidt niet alleen de mondialisering, maar ze wil die ook vorm en kracht van wet geven en aldus de dictatuur van de markt opleggen. Zij draagt actief bij aan de opstelling van een neoliberaal beleid dat de overheidsdiensten, het recht op werk, de volksgezondheid, de voedselveiligheid en milieubescherming aantast.
Jammer genoeg volgt de Europese delegatie in Seattle deze liberale denkwijze. Zij bepleit de uitbreiding van de bevoegdheden van de WTO. De verenigingen en organisaties die een balans van de afgelopen vijf jaar van de WTO en een moratorium op de komende onderhandelingen eisen, wijzen dit echter volledig af. Wij steunen hun eisen en beschouwen die als een eerste stap om de kapitalistische internationale orde volledig opnieuw ter discussie te stellen. Wij kunnen bijgevolg niet voor het verslag-Schwaiger stemmen.

Hansenne
Mijnheer de Voorzitter, ik heb er hier enkele weken geleden voor gepleit dat wij Europeanen een vastberaden, geloofwaardig en samenhangend standpunt zouden innemen om een sociale dimensie aan de liberalisering van de handel te geven. Ik verheug mij over de toenadering tussen de standpunten van de Commissie, de Raad en het Europees Parlement terzake.
Zij zijn het erover eens dat de Verklaring betreffende de grondrechten van de werknemers, die door de IAO in 1998 is aangenomen, in acht genomen moet worden. In deze Verklaring wordt niet alleen rekening gehouden met de belangen van de ontwikkelingslanden - daarom hebben deze landen, en ook China, deze verklaring overigens ondertekend - maar ook met die van de werknemers, zodat ook de vakbonden deze verklaring aanvaard hebben. Wij moeten er nu voor zorgen dat deze verklaring geen dode letter blijft en daadwerkelijk gerespecteerd wordt, ook in de wandelgangen van de WTO.
Mijnheer de minister, mijnheer de commissaris, serieuze samenwerking tussen de WTO en de IAO, op welke manier ook, lijkt mij geen onmogelijke opgave te zijn. Een reden te meer om hiervoor te zorgen.

Medina Ortega
Mijnheer de Voorzitter, de nieuwe onderhandelingsronde over de wereldhandel vindt vijf jaar na de afsluiting van de Uruguay-ronde plaats. Als parlementariërs moeten wij uiteraard de zorgen van onze kiezers verwoorden met betrekking tot deze ronde, die erg belangrijk wordt.
Je zou kunnen zeggen dat we het op één punt slecht hebben gedaan. Ik doel op de geschillenbeslechtingsprocedure. We hebben twee grote conflicten meegemaakt - respectievelijk over bananen en hormonen - die de Europese Unie beide heeft verloren. Daarnaast heeft zich nog een conflict voorgedaan dat we geeneens aan de orde hebben durven stellen in het kader van de geschillenregeling; dat ging over de Amerikaanse Helms/Burton-wet en de d'Amato-wet, die extraterritoriaal op Europese bedrijven van toepassing zijn. Ik denk dat dit onderwerp op de wereldconferentie opnieuw moet worden behandeld, en dat de Europese Unie moet bezien hoe het mechanisme voor geschillenbeslechting aan de behoeften kan worden aangepast.
Er spelen nog andere juridische aspecten, want het Verdrag tot oprichting van de Wereldhandelsorganisatie staat niet op zichzelf. Er zijn nog meer internationale verdragen, bijvoorbeeld degene die in het kader van de Internationale Arbeidsorganisatie of de Wereldorganisatie voor Intellectuele Eigendom zijn gesloten, en de multilaterale verdragen op milieugebied. Ik hoop dat deze aspecten op de conferentie in Seattle zullen worden behandeld, zodat nieuwe akkoorden die in het kader van de Wereldhandelsorganisatie worden afgesloten, juridisch goed bij andere regelingen aansluiten.

Langenhagen
Mijnheer de Voorzitter, de nieuwe WTO-ronde zendt signalen uit die er niet om liegen. Zo zijn bij het WTO-vraagstuk bijvoorbeeld zelfs Amerika en China elkaar nader gekomen. Daar hebben wij jarenlang in de delegatie voor de betrekkingen met China voor geijverd. Het rad van de geschiedenis, waar wij mede gestalte aan geven, draait dus toch een opbouwende en progressieve richting uit. Voorwaarde daarvoor is natuurlijk wel dat de concepten en ideeën, de standvastigheid en het charisma van onze onderhandelaars overtuigen. Dat geldt horizontaal, maar ook sectoraal en met name is dit van toepassing op de zeevaartsector.
Waterwegen verbinden de wegen en continenten op onze aardbol. Deze zijn rijk aan nog niet uitgeputte natuurlijke hulpbronnen. Scheepvaart en scheepsbouw konden dankzij de nieuwe technologische ontwikkelingen weer stijgende sectoren worden. Wie had dat enige tijd geleden gedacht? Ook bij de visserij proberen wij een dergelijke goede positie te verwerven. Ondanks de fundamenteel andere beheersmethoden in deze sector wil ik een beroep doen op bijvoorbeeld de heer Cunha als landbouwrapporteur. Ik wil graag dat hij ook aan de visserijsector denkt, temeer daar hij ook de coördinator is van mijn fractie in de Commissie visserij.
Wie betwist trouwens iets dergelijks? Ondanks de beperkte begrotingsmiddelen is de visserij een niet onaanzienlijk onderdeel van het dynamisch handels- en begrotingsbeleid van de Europese Unie. De visserij moet worden beschouwd als een zelfstandige economische tak en een belangrijke voedingssector. Het gaat hier bovendien om een groot aantal arbeidsplaatsen ter plekke, in de Europese Unie, in de derde landen en in heel de wereld. Als wij die verliezen, maken wij de toch al structuurzwakke regio's nog zwakker en wel op een heel onverantwoorde wijze. Anderzijds moeten wij ook oppassen dat wij de WTO niet gaan zien als een panacee voor al onze kwalen. Alleen als wij thuis een goede uitgangspositie hebben, kunnen wij de concurrenten op deze aardbol overtuigen. Een volledig geliberaliseerde markt kan eventueel wel tot gevolg hebben dat men meer gaat vissen dan het regeneratievermogen van de visbestanden toelaat.
Daarom hoop ik dat men zal zorgen voor een verantwoorde, duurzame en partnerschapsvriendelijke visserij. Ik wens de heer Schwaiger en zijn team veel succes toe bij de onderhandelingen. Laten wij hopen dat deze ook in ons voordeel zullen uitpakken.

Seguro
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mijnheer de minister, waarde collega's, ik neem hier het woord om een aantal punten die velen van mijn collega's van de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten reeds hebben onderstreept kracht bij te zetten. Ik benadruk nogmaals dat wij wel een onderhandelingsronde willen, maar niet zomaar een onderhandelingsronde.
Deze houding is te verklaren vanuit onze socialistische achtergrond. Wij zijn voorstander van een markteconomie, maar wij zijn gekant tegen een marktmaatschappij. Deze filosofie staat lijnrecht tegenover twee andere visies die in het kader van de benadering van de top van Seattle naar voren zijn gebracht. Ten eerste zijn wij het niet eens met degenen die beweren dat de markt geen rijkdom voortbrengt. Wij zijn er daarentegen van overtuigd dat de markt wel rijkdom genereert. Anderzijds kunnen wij ons ook niet vinden in de overtuiging dat de markt een antwoord op al onze problemen biedt.
Wij, socialisten, verdedigen dat de markt ons moet helpen rijkdom te genereren, maar tezelfdertijd wensen wij dat de nodige maatregelen worden getroffen om deze rijkdom eerlijk te verdelen en een duurzame ontwikkeling te garanderen waar wij allen baat bij hebben. Het is een andere visie die grondig verschilt van de twee eerder genoemde opvattingen. Het is een veeleisende visie en een kritische visie die de basis vormt voor onze houding ten aanzien van de aanstaande onderhandelingen in het kader van de WTO.
Het is daarom dat wij tegen sectorale onderhandelingen gekant zijn en pleiten voor algemene onderhandelingen. Het is daarom dat wij wensen dat de WTO en de respectievelijke onderhandelingen als een instrument ter verwezenlijking van een rechtvaardigere maatschappij en een duurzamere ontwikkeling worden beschouwd. Op die manier zal de burger werkelijk het centrum van alle beslissingen vormen. In dit opzicht eisen wij dat het respect voor het milieu, het respect voor de consument en het respect voor de mensenrechten en de sociale rechten worden gegarandeerd. Om af te ronden, mijnheer de Voorzitter, zou ik commissaris Lamy onze steun en onze samenwerking willen aanbieden met betrekking tot de doelstelling en de strategische standpunten die hij in Seattle zal verdedigen.

Hieronymi
Mijnheer de Voorzitter, ik heb drie korte opmerkingen over de millenniumronde en de culturele diversiteit. Ten eerste is de Europese Unie een succesverhaal, een op open markten afgestemde economische gemeenschap die de mensen sociale zekerheid en economisch welzijn heeft gebracht. De Europese Unie is echter niet alleen een economische gemeenschap: zij is ook een waardegemeenschap. Deze waarden en de waarborging van de culturele diversiteit van Europa zijn juist in deze tijd van groeiende wereldeconomie onontbeerlijk.
Ik wil de rapporteur, de heer Schwaiger, in het bijzonder danken voor de buitengewone manier waarop hij in zijn verslag steun betuigt aan dit Europees cultureel erfgoed.
Er zijn momenteel twee doelstellingen. Ten eerste mag de dynamische ontwikkeling van de elektronische dienstverlening niet worden belemmerd, maar moet zij veeleer worden vergemakkelijkt, daar zij als geen andere sector in Europa en in heel de wereld zekere arbeidsplaatsen voor de toekomst kan bieden. Ten tweede moet men ook in de toekomst de mogelijkheid hebben tot ondersteuning en bevordering van ons cultureel erfgoed met maatregelen van onder andere de lidstaten.
Met het verslag van de heer Schwaiger kunnen beide doelstellingen worden bereikt. Daarom verdient dit brede steun van onze kant.

Murphy
Mijnheer de Voorzitter, mijn felicitaties aan de heer Schwaiger. Uiteraard moet de WTO-millenniumronde zo volledig mogelijk zijn om alle betrokkenen voordeel te bieden, maar toch zou ik drie punten naar voren willen brengen.
Het doet mij veel genoegen dat Parlement, Commissie en Raad in hun presentatie de nadruk hebben gelegd op dierenwelzijn. Dit is een belangrijk onderwerp voor de burgers, voor velen onder ons in dit Parlement en het is ook van belang dat het in Seattle aan de orde komt. Ik denk dat we ook lering moeten trekken uit de multilaterale overeenkomst inzake investeringen. Natuurlijk is het mogelijk in Seattle zaken als concurrentie en investeringen te regelen maar dit moet dan wel op een open en transparante wijze gebeuren. De WTO moet erin slagen de burger duidelijk te maken waar zij mee bezig is, op straffe van het verliezen van draagvlak voor de vrijhandel. Ook dient het overleg zo breed mogelijk te worden gevoerd, zodat de verschillende gezichtspunten op het vlak van concurrentie en investeringen voldoende uit de verf kunnen komen.
En dan het mechanisme voor geschillenbeslechting zelf. Dit was een onbetwist succes van de Uruguay-ronde maar er kleven de nodige problemen aan. Deze moeten in Seattle worden opgelost, wederom op basis van transparantie en met meer zekerheid omtrent de rechten en plichten van allen die bij de geschillenbeslechting zijn betrokken. Hiermee zouden wij de sleutel in handen krijgen voor het deblokkeren van de wereldhandel.
Tot slot moeten wij nooit uit het oog verliezen dat globalisering een zaak is van mensen: het gaat over de levensstandaard, het milieu, over culturele, morele en ethische onderwerpen. Er zijn mensen die huiverig staan tegenover de WTO, tegenover globalisering, tegenover verdere groei, de ontwikkeling van markten, technologie en wetenschap. Ik geloof echter dat door een open samenwerking, met als doel het verhogen van de kwaliteit van het bestaan over de hele wereld, wij de argumenten van de tegenstanders van globalisering kunnen weerleggen en aantonen dat globalisering en liberalisering werkelijk het algemeen belang dienen.

Flemming
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de wereldeconomie is vandaag met soortgelijke problemen geconfronteerd als dertien jaar geleden, toen de Uruguay-ronde begon. Wij hebben te maken met algemeen afnemende groei en een exploderende bevolkingsgroei: op deze wereld leven 6 miljard mensen, 1 miljard lijdt honger en meer dan 30 miljoen mensen sterven jaarlijks aan honger, waaronder ontzettend veel kinderen. Wij, de rijken van deze wereld, moeten dan ook alles in het werk stellen om de ellende en de honger in deze wereld te verminderen.
Ik ben er absoluut van overtuigd dat een verdere liberalisatie en uitbreiding van de handel in het kader van de WTO zal bijdragen aan de bevordering van de groei en de werkgelegenheid in de ontwikkelingslanden.
Als algemeen rapporteur van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming voor de WTO-onderhandelingen wil ik de heer Schwaiger hartelijk bedanken voor zijn duidelijke opmerkingen over het vraagstuk handel en milieu. Deze opmerkingen waren niet vanzelfsprekend. Als het Parlement morgen het verslag Schwaiger heeft aangenomen, heeft het tegelijkertijd ook besloten dat milieubescherming in alle sectoren van de wereldhandel in ogenschouw dient te worden genomen. Daarvoor moeten bindende afspraken komen en geen halfslachtige bepalingen.
Ik geloof dat wij heel spannende onderhandelingen tegemoet gaan. Zoals vandaag al zo vaak werd gezegd, is daar voor ons Europeanen ongetwijfeld een historische rol weggelegd.

Lienemann
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, wij hebben in Marrakech de belofte gekregen dat een balans van de vorige onderhandelingsronde zou worden opgemaakt vóór nieuwe besprekingen van start gingen. Tot op heden is echter nog geen balans opgemaakt en de reden is heel eenvoudig: ze zou niet positief zijn. De balans zou luiden dat korte metten gemaakt moet worden met de liberale dogma's, met de oude theorie dat het bevorderen van de handel rijkdom creëert. Het handelsvolume is in 50 jaar met 17 vermenigvuldigd terwijl we op aarde slechts tweemaal meer goederen produceren. Tevens zou worden ontkracht dat het lot van de derde wereld verbeterd is. De ongelijkheid is zowel in de derde wereld als bij ons almaar toegenomen. De balans zou luiden dat het roer moet worden omgegooid, en dat is wat wij vragen, mijnheer de commissaris. Het roer omgooien betekent allereerst dat wij, bovenop het bestaande pakket waarover al onderhandeld werd, echte sociale en milieubepalingen moeten krijgen in plaats van vage verwijzingen naar nooit toegepaste regels. Dat betekent dat we daadwerkelijk iets tegenover milieu- en sociale dumping stellen. De balans zou zijn dat we de doos van Pandora niet mogen openen op andere gebieden, en ik denk hier met name aan de investeringen. Dit Parlement heeft het MOI verworpen. Het heeft dit afgewezen om een aantal redenen ten gronde en, mijnheer de commissaris, u moet deze argumenten overnemen zodat vermeden kan worden dat de rampen die we op andere gebieden gekend hebben, zich opnieuw voordoen in de sector van de investeringen.
Deze balans zou tenslotte ook veroordelen dat een octrooi kan worden genomen op levende materie, dat het leven, dat planten, dat alles handelswaar wordt. De 20ste eeuw werd gekenmerkt door een fundamentele crisis van het humanisme ten gevolge van vreemdelingenhaat en genocides. Ik zou niet willen dat het humanisme ook in de 21ste eeuw een crisis doormaakt omdat handel en geld alles overheersen en primeren boven de ontwikkeling van de mens en de fundamentele waarden die het leven van de mens uitmaken.

Wijkman
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil de heer Schwaiger gelukwensen met zijn uitstekende verslag. Velen kritiseren vandaag de dag de Wereldhandelsorganisatie omdat deze te eenzijdig naar de handel zou kijken, dat ze handel als een doel op zich beschouwt en geen oog heeft voor de complexe verbanden tussen het handelsverkeer, de mensenrechten en de toestand van het milieu. Ik ben het voor een deel eens met deze kritiek, maar ik trek daaruit niet de conclusie dat er geen nieuwe handelsronde nodig is. Integendeel, ik geloof dat niemand baat heeft bij een status quo. Wij hebben juist alles te winnen bij een nieuwe ronde, omdat het begrip voor de zojuist genoemde complexe verbanden en het besef dat ontwikkelings- en milieuvraagstukken in één groot verband moeten worden gezien, op dit moment veel groter zijn. Ik verwijs naar het laatste rapport van de WTO, waarin de milieuvraagstukken juist met zeer veel begrip worden behandeld.
Ik wil graag twee aspecten van het onderhavige onderwerp nader belichten. De Commissie stelt terecht dat deze ronde een development round moet worden. In een situatie met afnemende hulp kan ik mij echter moeilijk voorstellen hoe dit mogelijk is als er geen radicale veranderingen komen. Sommigen zien een tegenstelling tussen hulp en handel. Zij zeggen dat handel de armste landen uit hun huidige situatie moet helpen. Ik geloof dat het vraagstuk verkeerd is geformuleerd. Bijstand en handel zijn beide nodig, dus zowel trade als aid. Daarom moeten wij deze vraagstukken koppelen aan onze hulpactiviteiten.
Groei van het handelsverkeer kan uiteraard positief zijn voor het milieu, bijvoorbeeld door de handel in milieuvriendelijke technologie. Maar het tegenovergestelde is ook mogelijk. Dat komt vooral doordat in ons economisch raamwerk niet voldoende rekening wordt gehouden met de gevolgen voor het milieu. Daarom is het zo belangrijk dat de handelsregels hier meer acht op slaan. De vraag die opkomt als we dit verslag lezen en eisen stellen aan de WTO, is alleen of deze organisatie alle denkbare discussies wel aankan. Ik geloof - en dat is een belangrijke conclusie - dat we niet alleen de WTO "groener" moeten maken, maar dat wij tegelijkertijd de internationale milieuconventies moeten versterken. Die zijn op dit moment namelijk veel te zwak.

Carraro
Mijnheer de Voorzitter, ik geloof dat de millenniumronde de belangrijke kans is om de internationale markten open te wrikken voor de concurrentie, om het garantiestelsel uit te breiden ten aanzien van praktijken die tegen de mededingingsregels indruisen, en ook om eindelijk eens het thema van de investeringen aan te snijden.
De liberalisering van de wereldhandel is een positief proces dat ontwikkeling genereert. Dit proces kan belemmerd worden door protectionistische maatregelen van de landen, maar het wordt ook tegengehouden als er concurrentievervalsende situaties ontstaan, zoals misbruik van dominante posities, kartelvorming of dumping, wat zo schadelijk is voor Europa: kijk bijvoorbeeld naar de scheepswerven. Dit is een materie die grotendeels nieuw is voor de Wereldhandelsorganisatie, maar zij is in ieder geval uiterst belangrijk.
Een nieuw gespreksonderwerp zal daarnaast moeten zijn het streven naar openstelling van de nationale markten voor buitenlandse investeringen. Het is belangrijk dat het verslag-Schwaiger en dit Parlement de WTO als de juiste plek beschouwen voor een serieus overleg inzake investeringen; daarbij moet gestreefd worden naar veiligheid en duidelijkheid rondom het recht op bescherming van de investeringen, maar natuurlijk dient men ook borg te staan voor bescherming van de nationale wetgevingen op sociaal, cultureel en milieugebied.
Het verslag-Schwaiger legt begrijpelijkerwijs de klemtoon iets meer op het aspect van de bescherming. Het laat echter naar mijn gevoel ook merken dat het op dezelfde golflengte zit als het voorstel van de Commissie en dat het dus het volste vertrouwen heeft in hoe commissaris Lamy dit heikele onderwerp aanpakt. Het besef is daarbij aanwezig dat liberalisering van de internationale handel ook op nieuwe terreinen - zoals in het geval van investeringen - op grote interesse kan rekenen bij de landen van de Europese Unie en in het algemeen alle landen die uit zijn op een duurzame ontwikkeling van de wereldeconomie.

Brunetta
Mijnheer de Voorzitter, de Europese Unie streeft ernaar - zoals ook in het verslag-Schwaiger gesteld wordt - een permanent werkforum tussen de Internationale Arbeidsorganisatie en de Wereldhandelsorganisatie in het leven te roepen voor kwesties die verband houden met handel, globalisering en arbeid. Dat is de enige weg om ervoor te zorgen dat liberalisering en handel gelijke tred houden met eerbiediging van de fundamentele arbeidsrechten, zonder af te glijden in een egoïstisch en huichelachtig protectionisme of in oneerlijke en zelfdestructieve concurrentie. In dit opzicht moet het bilateraal akkoord dat de Verenigde Staten met China hebben ondertekend ter voorbereiding van de toetreding van dit land tot de WTO, door de Europese Unie beschouwd worden als een belangrijke bijdrage aan het multilaterale proces. Maar dat niet alleen, het moet vooral ook beschouwd worden als een belangrijk moment van toetsing om te zien in hoeverre de mensenrechten nu en in de toekomst meetellen tegenover de handelsmogelijkheden die een enorme groeimarkt als de Chinese te bieden heeft.
In dit verband mag niet vergeten worden dat de 174 landen van de IAO, die zich met de plechtige verklaring van 1998 ertoe hebben verbonden de vier categorieën fundamentele arbeidsrechten te eerbiedigen - ook die landen die de desbetreffende conventies niet hebben geratificeerd - grotendeels lid van de WTO zijn. Aangezien internationale organisaties dat zijn wat de lidstaten willen, kan terecht geëist worden dat die landen in alle overlegcircuits een consequent standpunt uitdragen. Met de toetreding van China, die wenselijk is en waar de Europese Unie daadwerkelijk voor onderhandelt, zal de WTO zeker representatiever worden en zal deze organisatie betere kansen krijgen om een vrije, maar tegelijkertijd gereguleerde globale handel tot stand te brengen. Dit houdt echter niet in dat wij de illusie mogen koesteren dat de problemen rondom de basisrechten in China dan vanzelf opgelost worden of in ieder geval dichtbij een oplossing komen; noch mogen wij verhullen dat ook de Verenigde Staten in het verleden met twee maten hebben gemeten toen zij op eerbiediging van de sociale clausule aandrongen. Maar het is hoe dan ook beter dat getracht wordt deze rechten bij China door te drukken in het kader van internationale instellingen dan dat dit in bilaterale overlegrondes gebeurt, want in dit laatste geval moet de wind maar net de goede kant op staan.

Corbey
Voorzitter, als laatste in de rij van socialistische sprekers zou ik graag uw aandacht willen vragen voor één aspect dat nog onderbelicht is gebleven, en dat is de patentering van levende organismen.
Veel derdewereldlanden hebben hiertegen bezwaren gemaakt, want deze praktijk grijpt diep in het bestaan van miljoenen boeren. Wanneer octrooi kan worden aangevraagd op bestaande landbouwgewassen, worden boeren afhankelijker van grote bedrijven. Zij moeten gaan betalen voor zaaizaad, hetgeen hun bestaansgrond aantast. De voedselzekerheid staat hierdoor op het spel.
Een grote groep derdewereldlanden, met Kenia als woordvoerder, heeft een oproep gedaan de TRIPS-overeenkomst te herzien. Om tegemoet te komen aan de ontwikkelingslanden zou het goed zijn om dit inderdaad te doen. Maar er zijn meer redenen. Vanuit economisch oogpunt zijn er grote nadelen verbonden aan de huidige praktijk omdat dat kan leiden tot onaanvaardbare machtposities van enkele bedrijven.
Er zijn ook ethische bezwaren tegen octrooien op levende organismen. Deze bezwaren zijn in de Raad eveneens naar voren gebracht bij de vaststelling van de biotechnologierichtlijn. Daarom wil ik commissaris Lamy en het Parlement vragen om de bezwaren van derdewereldlanden, maar ook de ethische en economische bezwaren hier in Europa, serieus te nemen. Een evaluatie van de bestaande regeling zou een eerste stap zijn.

Lamassoure
Mijnheer de Voorzitter, de Verenigde Staten roept de rest van de wereld niet in Seattle bijeen om een visie van absolute en ongebreidelde vrijhandel op te leggen. Integendeel.
De Wereldhandelsorganisatie is een Europees idee, en de Amerikanen hebben zich hiertoe bekeerd in Marrakech, nadat ze zich er lang tegen verzet hadden. Niet de Amerikanen, maar de Europeanen stellen een zo ruim mogelijke agenda voor Seattle voor: de millenniumronde is ons idee. Niet de Amerikanen, maar de Europeanen hebben het meest van de vorige onderhandelingen geprofiteerd. Het handelstekort van de Verenigde Staten tegenover Europa is sinds 1995 enorm toegenomen en het bedroeg vorig jaar zo'n 30 miljard dollar. Het gaat hier niet om handel zonder regels, we willen er integendeel voor zorgen dat de ongelooflijke toename van de handel de duurzame ontwikkeling van alle landen ten goede komt en niet alleen tot de verrijking van de hebzuchtigen en sterksten leidt.
Wij wensen meer handel en willen de talrijke belemmeringen die nog altijd voor bepaalde goederen en de meeste diensten in bepaalde landen bestaan, uit de weg ruimen. Wij wensen loyale handel, met andere woorden gelijke concurrentievoorwaarden voor iedereen. Deze voorwaarden zijn niet gelijk voor de landbouw en de cultuursector. Er is behoefte aan concurrentieregels en een rechtbank die erop toeziet dat deze regels gerespecteerd worden, ook door de sterksten tegenover de zwakkeren. Tenslotte streven wij naar handel die de duurzame ontwikkeling ten goede komt en een verband legt tussen de handelsakkoorden en de andere belangrijke internationale verbintenissen die wij inzake de fundamentele rechten van werknemers, voedselveiligheid en milieubescherming zijn aangegaan.
In feite moeten wij op internationaal niveau overdoen wat ons in Europa gelukt is toen wij de stap zetten van de douane-unie naar de interne markt. Europa kan dan ook de belangrijkste bijdrage aan deze onderhandelingen leveren en mag er terecht het meeste van verwachten.

Liese
Mijnheer de Voorzitter, fungerend voorzitter Stasi, commissaris Lamy, ik schaar mij achter de talrijke dankbetuigingen aan het adres van de heer Schwaiger. Hij heeft een goed verslag ingediend. Dit behelst de belangrijkste punten en zegt principiële steun toe aan de Commissie en de Raad. Hierin staan echter ook enkele vraagstukken die wij met meer duidelijkheid naar voren hebben gebracht dan de Commissie en de Raad tot nu toe, bijvoorbeeld de milieunormen.
Wij willen, mijnheer de commissaris, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, niet alleen de milieuschade die in Europa ontstaat door producten uit andere landen, ter sprake brengen, maar ons ook intensiever bezig houden met de productiemethoden, de PPM, in andere landen. Daarbij mag men zich niet beperken tot het bespreken van etiketteringsproblemen, maar moet men ook de mogelijkheid onderzoeken om met handelsmaatregelen milieuschade in de wereld te voorkomen. De liberalen hebben een uitstekend amendement in de commissie ingediend dat als paragraaf 47 in de onderhavige resolutie is opgenomen.
Als in heel de wereld gevaar dreigt voor milieuschade, moet men handelsmaatregelen kunnen nemen met betrekking tot de productiemethoden. Het Shrimps-Turtle-arrest van de WTO biedt tenminste een aanknopingspunt voor de motivering van dergelijke maatregelen. Die shrimps zien er immers hetzelfde uit, of zij nu gevangen worden met of zonder inachtneming van de regels voor dierenbescherming. De WTO heeft nu echter gezegd dat men in principe daarover kan discussiëren.
Wij moeten in dit verband ook over klimaatbescherming spreken. De wereld heeft immers in 1992 in Rio en in 1997 in Kyoto vastgesteld dat dit inderdaad een reusachtig probleem is dat met vereende krachten moet worden aangepakt. Daarom moet de mogelijkheid worden geboden om in de WTO maatregelen voor klimaatbescherming af te spreken.
Tot slot wil ik nog mijn steun geven aan al degenen die een moedig standpunt met betrekking tot de ondersteuning van de minst ontwikkelde landen, de LLDC, voorstaan. Ik wil er echter wel op wijzen dat het hierbij niet alleen gaat om de ACS-landen, maar ook om heel veel landen buiten het ACS-kader die sterker ondersteund moeten worden. Ik ben een van degenen die een volledige douanevrijheid willen voor alle producten. Ik wil niet dat men zogenaamde gevoelige producten gaat vaststellen en daarop dan weer uitzonderingen moet maken.

Van Hecke
Voorzitter, het uitwerken van de agenda voor de komende millenniumronde roept bij mij nogal wat vragen op. Ik kan mij niet van de indruk ontdoen dat de desiderata van de ontwikkelingslanden fijngemalen dreigen te worden tussen de desiderata van de grote economische blokken. Als de olifanten vechten wordt het gras vertrappeld. Dat weet men in Afrika maar al te goed. Als Europa en de VS vandaag twisten over genetisch gemodificeerde organismen en het gebruik van hormonen en antibiotica in de veeteelt dreigen de verbeterde markttoegang voor de ontwikkelingslanden en hun inschakeling in de wereldeconomie naar het tweede plan te verdwijnen.
Het is aan ons om ervoor te zorgen dat er in een wereld met geliberaliseerd handelsverkeer plaats is voor sociale en ecologische correcties en voor een geleidelijke en begeleide inschakeling van de derdewereldlanden in de wereldeconomie. Anders dreigen wij terecht te komen in een American world die enkel de commercie met verve verdedigt, maar de andere waarden van de European dream vergeet, namelijk solidariteit naast competitiviteit en verantwoordelijkheid naast economische groei. Het kan toch niet de bedoeling zijn dat alles ondergeschikt wordt gemaakt aan dat ene paradigma, dat vanuit Seattle uitgedragen moet worden naar de rest van de wereld? Europa, en a fortiori het Europees Parlement, moet pleitbezorger zijn van meer evenwicht in de wereldhandelsrelaties.
De liberalisering van de economie moet voor de ontwikkeling van de derde wereld het effect hebben van de wind die een vuur in gang blaast. De wind moet krachtig genoeg zijn, maar mag niet te krachtig worden, of hij zal het vuur doven. In Seattle zullen wij mee aan de blaasbalg van de wereldeconomie staan. Ik geloof dat het uitstekende verslag van collega Schwaiger zeer goed aangeeft hoe wij de hand kunnen reiken aan de ontwikkelingslanden. Ik zal het dan ook met heel veel enthousiasme steunen.

Carlsson
Mijnheer de Voorzitter, ik ben bezorgd over de houding die zich in de EU dreigt te ontwikkelen waar het gaat om de vrijhandel. De aanvallen op de WTO zijn niet mis, en de handelsconflicten die wij meemaken en waarin wij worden meegesleept, zijn alarmerend. Eenzijdig gedweep met de tradities en het speciale karakter van de eigen regio door middel van handelspolitieke restricties ondermijnt de grondslag van handelsverkeer, ontwikkeling en spreiding van kennis, cultuur en welvaart. Bovendien kan dit gedrag op den duur leiden tot wantrouwen, stagnatie en conflicten.
Wat het verslag-Schwaiger betreft, waarmee onze uitstekende rapporteur zeer grondig werk heeft verricht, hebben vele parlementsleden energie gestoken in het aan de orde stellen van alle problemen en onrust waartoe vrijhandel volgens hen leidt. Ik wil daarom wijzen op de bijdrage van de vrijhandel aan vermindering van de armoede, aan economische groei en aan democratiseringsprocessen. De ontwikkelingskracht die vrijhandel en concurrentie met zich meebrengen, kunnen wij in dit tijdperk van globalisering niet de rug toekeren. Daarom moet het de hoofdopdracht van de EU-vertegenwoordigers in Seattle zijn dat zij de liberalisering van de wereldhandel helpen voortzetten.
De nieuwe industrieën hebben vertrouwd op de regelgeving van de WTO. Daarmee hebben zij op een veel betere wijze welvaart kunnen scheppen dan door aalmoezen van de rijken.
Als er nu protectionistische maatregelen worden genomen, verhinderen die de import vanuit deze ontwikkelingslanden en belemmeren ze de mogelijkheden van deze landen om bij te dragen aan de internationale arbeidsverdeling. Daarom leidt bescherming van markten tot verslechtering van de arbeidsvoorwaarden in de armere landen en belemmert ze de ontwikkeling die wij willen bevorderen, namelijk een ontwikkeling in de richting van betere levensvoorwaarden via groei en vrijhandel.

Korhola
Mijnheer de Voorzitter, een verheugend onderdeel van het verslag van de heer Schwaiger is, dat het Parlement van zijn kant in staat is geweest de coherentie in de onderhandelingsdoelen van de Europese Unie te vergroten. De Europese Unie heeft zich door haar eerdere besluiten verbonden tot consequentie in de verschillende beleidssectoren. Zodoende moet bijvoorbeeld het handelsbeleid in overeenstemming zijn met het communautair beleid ten aanzien van ontwikkelingslanden en het milieubeleid. Beide beleidssectoren komen in het verslag nu duidelijk naar voren en als nieuw parlementslid moet ik zeggen dat dat een positieve verrassing is. Bovendien is het te waarderen dat in het verslag een zeer evenwichtig standpunt wordt ingenomen over de relatie tussen de WTO en andere multilaterale overeenkomsten. Bovendien belooft de sterke steun voor de begonnen samenwerking tussen de IAO en de WTO steeds meer coherentie op dit gebied.
Als er een goed functionerend model is gevonden, zou dit ook moeten worden toegepast op de betrekkingen van de WTO met andere internationale organisaties onder wiens gezag vergelijkbare overeenkomsten zijn gesloten. Het is eveneens van belang dat het Parlement nu de betekenis van deze multilaterale overeenkomsten vaststelt in de arbitrageprocedure van de WTO. Als lid van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid ben ik er tevreden over dat men het voorzorgsbeginsel ook in de regelgeving van de WTO wil opnemen. De onderhandelaars van de Unie moeten de andere partijen ervan overtuigen dat het doel van de Europese Unie niet protectionisme is, maar het garanderen van het welzijn van de consumenten.
De Unie zou er goed aan doen NGO's tijdens de onderhandelingsronde van de WTO voor gesprekken uit te nodigen. Behalve dat dat de legitimiteit van de werkzaamheden van de Unie op ons eigen grondgebied versterkt, kunnen NGO's uit de hele wereld van hun kant onze onderhandelaars helpen bij het bereiken van de doelen van de Unie. De ervaring leert dat onder NGO's het debat zich gemakkelijk van het ene werelddeel naar het andere verplaatst. Aangezien de andere partijen helaas nog ver achter lopen, heeft de Europese Unie rugdekking nodig van NGO's in haar werk om de WTO om te vormen in een voor het milieu, de gezondheid en het sociale welzijn duurzame organisatie. Bij de onderhandelingsronde in Seattle neemt het werkterrein en de macht van de WTO aanzienlijk toe en daarom moet de Europese Unie ervoor zorgen dat de invloed van de liberalisering van de handel en de werkzaamheden van de WTO voortdurend vanuit het oogpunt van ecologie en rechtvaardigheid worden beoordeeld.

McCartin
Mijnheer de Voorzitter, ik ben er niet zo zeker van dat de ontwikkelde wereld behoefte heeft aan vrijhandel met de rest van de wereld om economische vooruitgang te boeken. Het handelsvolume van grotere lidstaten, zoals Frankrijk, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk, bedroeg ongeveer 30% van het BNP in de jaren ' 60 tegenover 60% vandaag, maar het tempo van hun economische groei lag in die tijd aanzienlijk hoger. Tussen 1950 en 1970 liepen de economische groei en de toename van de wereldhandel ongeveer gelijk op, maar sindsdien groeit de economie nog maar half zo snel als de handel: wederom dus geen bewijs dat grotere handel vanzelf tot grotere groei leidt. Het spreekt vanzelf dat kleine landen als Ierland, België en Luxemburg behoefte hebben aan vrij handelsverkeer, maar de zaak ligt volledig anders voor een Europese Unie met een eenheidsmarkt of de Verenigde Staten, eveneens met één grote markt.
Niettemin geloof ik in de vrijhandel. Omdat de wereld in volle verandering is kan de globalisering geen halt worden toegeroepen, tenzij wij opnieuw ijzeren gordijnen willen invoeren, of eventueel bamboe gordijnen, die op den duur ook zouden worden weggeblazen door de wind der verandering. De globalisering is bezig zich te voltrekken en hoewel zij niet zonder risico's is, biedt zij ons ook een enorme uitdaging.
De eerste uitdaging is het opzetten van een partnerschap voor samenwerking en het beheren van de toegenomen handelsactiviteiten. Besluitvorming op deze wijze beoogt niet de democratische processen te omzeilen maar deze juist uit te breiden. Het gaat om een nieuw instrument voor het regelen van menselijke activiteiten. Achter onze tariefmuren en handelsbelemmeringen gaat het gevaar schuil van nieuwe internationale conflicten. De rijken zouden zich kunnen ingraven achter hun barrières; zij zouden wat essentiële goederen kunnen kopen van de armere landen, maar we zouden weer terug zijn in de zeventiende eeuw, met uitbuiting van arm door rijk. Zij die zich inzetten voor mensenrechten, dierenwelzijn en het milieu hebben veel meer kans verbeteringen te behalen op deze gebieden binnen een juridisch kader en een Wereldhandelsorganisatie, dan in een situatie zonder enige regelgeving, waarin alleen maar de wet van de jungle zou gelden.
De heer Schwaiger wil ik mijn compliment maken met het tot stand brengen van een mijns inziens deugdelijk kader, waarmee we uit de voeten kunnen. Risico's zijn er ongetwijfeld, maar aan ons de taak de mensen duidelijk te maken dat voortgang de enige weg is.

Lamy
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik het Europees Parlement gelukwensen met zijn gevoel voor de actualiteit. Dit debat over het verslag-Schwaiger kon op geen beter moment gehouden worden, aangezien wij midden in de uiterst levendige besprekingen van de voorbereiding van de agenda voor Seattle zitten.
Verder wil ik als onderhandelaar voor de Unie mijn voldoening over het verslag-Schwaiger uitspreken. De aanneming van dit verslag zal een duidelijk signaal voor onze partners zijn dat de Europese Unie geen genoegen zal nemen met een minimalistische aanpak die er uitsluitend op gericht is voor een betere toegang tot de markten in bepaalde sectoren te zorgen. Zo'n benadering zou niet tegemoet komen aan de zorgen van onze medeburgers en de terechte eisen van de ontwikkelingslanden. Als ik uw woorden van vandaag mag geloven, zal onze positie en dus de positie van de Unie in Seattle nog versterkt worden door uw stemming van morgen.
Wij zijn ons er allen van bewust dat het debat over de handel de benadering die wij voorstellen en die ook uit het verslag-Schwaiger blijkt, gewijzigd heeft. Wij willen natuurlijk de liberalisering van de handel voortzetten, want die is en blijft van strategisch belang voor onze welvaart. Tijdens de volgende onderhandelingsronde moeten echter ook een aantal nieuwe onderwerpen aan bod komen: ontwikkeling, milieu, volksgezondheid en voedselveiligheid, sociale grondregels, transparante concurrentie, minimumregels inzake investeringen en de bevordering van de culturele diversiteit. In het licht van al deze elementen bevelen wij een langere onderhandelingsronde aan. Ik verheug mij er in dit verband over dat de Commissie en het Parlement het hier grotendeels over eens zijn, zoals blijkt uit uw verslag, mijnheer Schwaiger.
Sommigen van u zijn het niet met deze aanpak eens en stellen een soort moratorium op de onderhandelingen voor. Ik denk niet dat dit een oplossing is. In de eerste plaats moeten wij immers een aantal verbintenissen ten gevolge van de Uruguay-ronde nakomen. Ten tweede moeten wij goed inzien welke risico's een moratorium inhoudt. Als wij geen vorderingen meer maken op het gebied van een multilaterale liberalisering, zetten wij de deur wagenwijd open voor unilaterale maatregelen van de sterksten. Is dat echt wat degenen die voor een moratorium pleiten, wensen?
Waarom zouden wij, ten derde, de onderhandelingen uitstellen over regels die onze burgermaatschappij terecht eist en waarop de ontwikkelingslanden wachten om de liberalisering van de handel en duurzame ontwikkeling te combineren op gebieden als volksgezondheid, milieu en de fundamentele rechten van de werknemers?
Ik ben er bijgevolg van overtuigd dat deze onderhandelingen nodig zijn, maar ik erken - en ik ben er trouwens ook blij mee - dat de voorwaarden voor deze onderhandelingen gewijzigd zijn vergeleken bij de vorige ronde. Aangezien almaar meer medeburgers zich zorgen maken over de mondialisering, moeten wij een ruimer, doorzichtiger en interactiever openbaar debat houden. Mijns inziens waren de discussies bij de opstelling van het verslag-Schwaiger in het Parlement en tussen het Parlement en de Commissie voorbeeldig in dit opzicht. De heer Schwaiger verdient alle lof. Hij heeft schitterend werk geleverd en op grond van uw talloze voorstellen een compromistekst opgesteld die, naar ik hoop, morgen zal worden aangenomen.
In antwoord op het debat wil ik het even hebben over een aantal kwesties die tijdens de voorbereiding van het verslag benadrukt werden. Om te beginnen is het duidelijk dat de ontwikkelingslanden, die het minst van de oprichting van de Wereldhandelsorganisatie en de resultaten van de Uruguay Round geprofiteerd hebben, zonder uitzondering het minst geïntegreerd zijn in het internationale handelsstelsel. Met het oog op hun integratie mogen wij hun deelneming niet langer uitstellen en moeten wij die bevorderen. Wanneer deze gebrekkige integratie vooral te wijten is aan een gebrek aan middelen of onvoldoende mogelijkheden moeten we de ontwikkelingslanden technische en financiële bijstand geven zodat zij hun vermogen om te onderhandelen en de door de WTO goedgekeurde maatregelen uit te voeren, kunnen verbeteren. Wanneer het tekort aan integratie evenwel te wijten is aan hun intern beleid of aan onvoldoende ontwikkeling, zijn het verlenen van uitstel voor de toepassing van de WTO-regels en het toestaan van preferentiële maatregelen niet de goede oplossing. De ontwikkelingslanden moeten absoluut een speciale en gedifferentieerde behandeling blijven genieten, maar ze moeten er aldus toe aangezet worden strategieën voor duurzame ontwikkeling toe te passen en mogen hier niet van vrijgesteld worden.
Zo is bijvoorbeeld een nieuwe benadering van de relaties met de ACS-landen nodig, die met name moet overeenstemmen met de WTO-regels. Het huidig stelsel moet hoe dan ook herzien worden, maar we moeten natuurlijk de nodige overgangsmaatregelen nemen.
Wat betreft de intellectuele eigendom zijn wij ervan overtuigd dat de bepalingen terzake de ontwikkelingslanden de kans moeten bieden zelf voordeel te trekken van de middelen waarover zij beschikken, en dat de huidige bepalingen al zeer ver in die richting gaan. Een volledige herziening van het akkoord zou dus geen goede zaak zijn. Als wij het verband tussen intellectuele eigendom en ontwikkeling in zijn geheel bekijken, moeten wij niet alleen meer garanties bieden, maar ook directe investeringen aanmoedigen als belangrijkste middel voor de overdracht van technologie naar deze landen. Wij moeten akkoorden voor technische samenwerking met deze landen sluiten en we moeten misschien wel overwegen - dit is maar een voorstel - de Europese investeringen in fundamenteel onderzoek naar levend materiaal op te voeren zodat we de voordelen met hen kunnen delen.
Op milieugebied heerst vooral grote ongerustheid over de toepasbaarheid van de milieumaatregelen in het kader van de WTO-regels. De ideale oplossing zou natuurlijk zijn multilaterale onderhandelingen over een hiërarchie van de wetgeving te voeren. Zoals wij echter wel weten, ligt dat niet binnen handbereik. In afwachting daarvan moeten we ervoor ijveren dat alle nieuwe voorschriften bij de vorige aansluiten, zodat de rechters die eventueel over discrepanties moeten oordelen niet over enorme marges beschikken. Een van onze doelstellingen bestaat erin op dit gebied voor onderlinge compatibiliteit te zorgen zodat milieu- of andere maatregelen in overeenstemming met de WTO-regels kunnen worden genomen.
Ook het voorzorgsbeginsel houdt sommigen van u sterk bezig. Het is duidelijk dat het de WTO-leden toekomt te besluiten of er al dan niet een risico bestaat. Het voorzorgsbeginsel moet hun vervolgens de mogelijkheid bieden de passende maatregelen te nemen om dit risico te vermijden. Voor ons is het belangrijkste dan ook dat de regels en procedures betreffende de toepassing van het voorzorgsbeginsel verduidelijkt worden.
Ik heb vastgesteld dat u zich ook zorgen maakt over de diensten. Ik wil u hierin geruststellen. Ik beschik zeker niet over een mandaat om in het kader van internationale onderhandelingen toe te staan dat de bevoegdheid van de regeringen van de lidstaten om op dit gebied regelgeving op te stellen of actief te zijn, ter discussie gesteld wordt. Wij erkennen dat deze diensten een essentiële en cruciale rol in onze samenleving spelen.
In verband met de landbouw worden wij tot nu toe geconfronteerd met een standpunt van de Cairns-groep dat landbouwproducten met andere goederen wil samenvoegen. Wij houden er een andere mening op na. Dat is niet wat alle overeenkomstsluitende partijen in 1994 overeengekomen zijn en wat wij gerespecteerd hebben. Wij moeten er wel degelijk opnieuw van uitgaan dat de landbouw niet alleen goederen voor de markt produceert, maar ook een aantal andere taken vervult.
Tenslotte zijn er de sociale bepalingen. De mondialisering doet zich in alle landen op sociaal vlak voelen, maar we moeten ook vaststellen dat de in het kader van de IAO overeengekomen internationale arbeidsvoorschriften in een aantal minder ontwikkelde landen onvoldoende gerespecteerd worden. Gelooft u mij, verwijzingen naar sociale normen wekken bij sommige van onze WTO-partners en met name bij de ontwikkelingslanden uiterst felle reacties op. Wij moeten dan ook allereerst herhalen dat wij tegen het opleggen van handelssancties op sociaal vlak en tegen elk gebruik van dergelijke sancties voor protectionistische doeleinden zijn. Volgens ons moet respect voor de fundamentele rechten van de werknemers uitsluitend gericht zijn op een rechtvaardiger verdeling van de voordelen van de groei die de liberalisering van de handel oplevert. Overigens kunnen wij met het oog hierop en dankzij ons algemeen preferentiestelsel lagere douanerechten verlenen aan landen die de belangrijkste IAO-verdragen daadwerkelijk toepassen.
Voor ons is het belangrijkste - en daarover zijn wij het mijns inziens allen eens - dat er in Seattle voor gezorgd wordt dat de kwestie in een samenwerkingsverband tussen de WTO en de IAO kan worden besproken. Ik wil terloops ook zeggen dat wij het eens zijn met de aanwezigheid van de heer Somavia in Seattle als positief signaal voor de aandacht die aan deze kwestie zal worden besteed.
Mijnheer de Voorzitter, vóór ik afrond wil ik het nog even over China hebben. Ik heb mij hier nog niet publiekelijk over uitgesproken vóór dit debat. Is - zoals velen onder u gevraagd hebben - het feit dat de Amerikanen en de Chinezen een akkoord over toegang tot de WTO ondertekend hebben, goed of minder goed nieuws? Uit het oogpunt van de degenen die de WTO ter discussie stellen, is dit geen goed nieuws. De ontwikkeling van China is van fundamenteel belang voor de toekomst van onze planeet en China geeft nu duidelijk te kennen dat het tot een multilateraal handelssysteem wil toetreden.
Uit het oogpunt van onze multilaterale en eigen belangen hangt alles af van de inhoud van het gesloten akkoord. Het Amerikaanse Congres wilde evenwel als eerste op de hoogte gebracht worden van de inhoud van het akkoord. Uw vergadering moet meer sympathie dan antipathie voor deze werkwijze kunnen opbrengen, ook al maakt ze mij het leven moeilijk. Het spijt mij, maar ik krijg zelf slechts mondjesmaat informatie en details. Welnu, het gevaar schuilt precies in de details. Op dit moment heb ik geen reden om te twijfelen aan de goede trouw van de Amerikaanse onderhandelaars, aangezien onze onderhandelaars sinds twee jaar vaak en goed met hen samenwerken met betrekking tot onze gemeenschappelijke belangen. Ik heb evenmin reden om te vermoeden dat concessies gedaan zijn inzake multilaterale voorwaarden die voor ons belangrijk zijn, en dat die betaald zijn met voor ons waardeloze bilaterale munt. Ook als dat niet zo is, zullen wij met China moeten onderhandelen over de onderwerpen waar voor de Unie grote belangen op het spel staan. Dit akkoord is kortom waarschijnlijk goed nieuws, maar ik zeg dit onder voorbehoud, aangezien momenteel de details bestudeerd worden.
Tenslotte, mijnheer de Voorzitter, wil ik nu al de leden van uw instelling die deel uitmaken van onze delegatie voor de ministerconferentie in Seattle, welkom heten. Dit past in een traditie die ik met genoegen voortzet. Overigens zal ik morgen een ontmoeting hebben met de leden die u naar Seattle afvaardigt - ik hoop dat u die tegen morgen aangeduid hebt - en zullen wij de regelingen die wij ter plekke zullen treffen, grondiger kunnen bespreken.

Plooij-van Gorsel
Mijnheer de Voorzitter, ik heb de heer Lamy uitdrukkelijk gevraagd wat hij in het licht van de toetreding van China tot de WTO van de toetreding van Taiwan denkt. Hij heeft geen antwoord gegeven op mijn vraag. Kan ik alsnog een antwoord krijgen?

Lamy
Mijnheer de Voorzitter, ik heb geen antwoord op deze vraag gegeven omdat het Parlement mij deze vraag enkele weken geleden ook al gesteld heeft en ik ze toen beantwoord heb. Wij zijn voor de toetreding van Taiwan tot de WTO. De onderhandelingen zitten overigens niet volledig vast met alle betrokken landen en het feit dat China toenadering zoekt tot deze landen is uit dit oogpunt inderdaad goed nieuws.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Barón Crespo
Mijnheer de Voorzitter, ik wil op basis van artikel 112, lid 2, van het Reglement, een motie indienen in verband met een verzoek tot urgentverklaring dat ik drie uur geleden heb ingediend. Dat verzoek was bedoeld om, overeenkomstig artikel 115 van het Reglement, de beraadslaging over het verslag-Napolitano urgent te verklaren. Ik dien nu een motie in om de Vergadering van dit verzoek in kennis te stellen en er gevolg aan te geven, zodat we ons aan de termijnen voor de beraadslagingen en de stemming kunnen houden die we bij het opstellen van de agenda hebben bepaald.

De Voorzitter
Mijnheer Barón Crespo, ik heb daar nog geen inlichtingen over. Wij wachten nog af en ik denk dat in de loop van het volgende debat dat zal gebeuren waar u om vraagt. Nu kan ik daar nog niets over zeggen.

Barón Crespo
Mijnheer de Voorzitter, ik wil in ieder geval formeel bevestigd zien dat ik dit verzoek drie uur geleden heb ingediend, ondertekend door mijzelf en door de voorzitter van de liberale fractie, en met instemming van de voorzitter van de PPE-fractie, ook al heeft die niet getekend. Ik wil dat dit om formele redenen in de notulen wordt vermeld. Ik verzoek u om de diensten te vragen deze motie snel te verwerken.

De Voorzitter
Daar neem ik nota van, mijnheer Barón Crespo. Wij zullen de diensten vragen dit zo spoedig mogelijk af te handelen.

Herziening van de Verdragen / Volgende IGC
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over het verslag (A5-0058/1999) van de leden Dimitrakopoulos en Leinen namens de Commissie constitutionele zaken over de voorbereiding van de herziening van de Verdragen en de volgende intergouvernementele conferentie (C5-0143/1999 - 1999/2135(COS)).

Dimitrakopoulos
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, ik wil allereerst mijn mederapporteur, de heer Leinen ook publiekelijk bedanken voor de uitstekende samenwerking in deze tijd. Met het onderhavige verslag beoogden wij twee doelstellingen. Ten eerste hebben wij geprobeerd op luttele bladzijden de mening uiteen te zetten van de grote meerderheid van niet alleen dit Parlement, maar ook de Europese burgers. Ten tweede hebben wij duidelijk willen maken dat het Europees Parlement present wil zijn, telkens wanneer grote besluiten of omvangrijke hervormingsprocessen van de Europese Unie op stapel staan.
Het lijdt geen twijfel dat de nieuwe intergouvernementele conferentie rechtstreeks verband houdt met een grote uitdaging voor de Europese Unie, met misschien wel haar grootste uitdaging: de uitbreiding. Voordat wij nieuwe landen opnemen, moeten wij de instellingen, hun werking en de beleidsvormen van de Europese Unie verbeteren en dit is dan ook het doel van de nieuwe intergouvernementele conferentie.
Dit is een moeilijk proces. Dit houdt in dat de intergouvernementele conferentie zich tenminste op twee niveaus moet begeven. Het eerste niveau - waar ik niets over zal zeggen, daar wij als rapporteurs bij de verdeling van onze taken besloten hebben dit terrein over te laten aan mijn collega en vriend Jo Leinen - betreft de methode, de diepgang zo u wilt en het doel van de institutionele hervormingen. Het tweede niveau betreft het eveneens zeer belangrijke gebied van de beleidsvormen van de Europese Unie. Het lijdt geen twijfel dat de Europese Unie dagelijks met meer problemen wordt geconfronteerd, met voor de burgers zeer belangrijke vraagstukken, ten aanzien waarvan zij een standpunt moet innemen. Het lijdt echter evenmin twijfel dat het ondoenlijk is in een dergelijk parlementair debat, en in de geringe tijd die ons ter beschikking staat, al die vraagstukken een voor een uit te pluizen.
Als wij spreken over de beleidsvormen van de Europese Unie hebben wij ten eerste te maken met de aanwezigheid van de Europese Unie in de wereld. Wij hebben ons daarmee herhaaldelijk beziggehouden, en terecht. De nieuwe intergouvernementele conferentie moet uitmonden in een verbetering van de beleidsvormen die ons kunnen brengen bij een gemeenschappelijk buitenlands en defensiebeleid. Het tweede belangrijke beleidsterrein betreft de toekomst van Europa in de wereld. Dit vraagstuk houdt natuurlijk verband met hetgeen ik zojuist noemde, maar heeft afgezien daarvan nog een economische dimensie. Hier raken wij immers ook aan de internationale economische betrekkingen, waar wij reeds zulke lange debatten aan hebben gewijd. Het derde beleidsterrein betreft het zogenaamde sociale Europa. Het zou een tragische fout zijn indien men de Europese Unie ging verbeteren, haar beleidsvormen ging verbeteren, zonder rekening te houden met de sociale sector. Dit is een uitermate belangrijke sector die het dagelijks gebeuren betreft, het dagelijks leven van de Europese burgers.
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, u begrijpt dat men in een dergelijk verslag nooit concrete beleidsvoorstellen kan doen, en dat is ook niet de bedoeling. Die voorstellen bestaan sowieso. Dit verslag gaat veeleer over de agenda van de intergouvernementele conferentie, over de methode die men daar moet volgen. Het Europees Parlement heeft met dit verslag een zeer concreet voorstel hiervoor willen doen en ik vraag u om uw instemming hiermee.

Leinen
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie constitutionele zaken heeft dit verslag in verschillende vergaderingen uitvoerig besproken. Mijns inziens geven wij de voltallige vergadering nu een goed gestoffeerd verslag over de hervorming van de Verdragen. Ik ben mijn collega, de heer Dimitrakopoulos, dank verschuldigd voor de uitstekende samenwerking en de werkverdeling bij deze zeer omvangrijke taak. Wij zijn het erover eens dat de Unie pas kan gaan uitbreiden en nieuwe landen kan opnemen, als eerst een diepgaande hervorming heeft plaatsgevonden. Deze hervorming is noodzakelijk om de efficiëntie van de Europese Unie in stand te houden, om de transparantie in en de controle op het besluitvormingsproces van het Europese beleid te verbeteren.
Volgens het Parlement mag men zich bij de op til zijnde hervormingen niet beperken tot de drie, in Amsterdam overgebleven probleemgebieden. Die drie gebieden zijn weliswaar belangrijk, maar volstaan niet. Ik zal u vijf punten noemen die ik in mijn onderdeel van het verslag als eisen naar voren breng.
Ten eerste eisen wij een hervorming van de instellingen en alle organen, dus ook van het Hof van Justitie, de Rekenkamer, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de regio's. Al deze instellingen moeten op de proefbank. In het middelpunt moet echter de hervorming van de Raad staan. De Raad van ministers moet - zoals in het Trump-Pires-document staat - een eigen hervormingsproces op gang brengen dat gelijk tred houdt met de intergouvernementele conferentie. De kern van deze hervormingen moet de besluitvorming bij meerderheid zijn: deze moet de regel worden. Daarmee verbonden is de medebeslissing van dit Parlement voor alle wetgevingsvoorstellen. Het Parlement zal de intergouvernementele conferentie ook beoordelen op de mate van succes bij de hervorming van de Raad.
Ten tweede moet de intergouvernementele conferentie een bijdrage leveren aan de verbetering van de democratische controle op de Europese politiek. Het Parlement moet meer mogelijkheden krijgen om controle op de Commissie uit te oefenen en rekenschap en verantwoording te eisen. Wij willen dat de voorzitter van de Commissie de mogelijkheid krijgt om de vertrouwenskwestie te stellen in dit Parlement. Ook moet de zogenaamde Prodi-procedure, dat wil zeggen de mogelijkheid voor de voorzitter van de Commissie om een individueel Commissielid te ontslaan, haar beslag vinden in het volgende Verdrag.
Ten derde moet men volgens ons de Verdragen nu anders gaan opzetten. Dit moet uitmonden in een zekere constitutionalisering van de Unie. Geen burger en geen deskundige doorschouwt momenteel de Verdragen. Deze zijn gewoon onleesbaar. Om de burger dichter bij Europa te brengen, hebben wij een samenvatting van de Verdragen nodig. Men moet één tekst maken bestaande uit twee delen: een constitutioneel deel en een tweede deel. Voor dit tweede deel moet tenminste gedeeltelijk een vereenvoudigde herzieningsprocedure gelden.
Ten vierde is voor de hervorming van de Verdragen niet alleen een ambitieuze inhoud, maar ook een nieuwe methode nodig. Achter gesloten deuren onderhandelen is niet alleen uit de tijd, maar ook onaanvaardbaar. Het Parlement moet bij alle fasen van de voorbereiding en de werkzaamheden van de intergouvernementele conferentie betrokken worden. Wij eisen dat de communautaire methode overeenkomstig artikel 48 wordt gevolgd en verwachten een concreet voorstel van de Commissie. Dit voorstel zal de grondslag moeten zijn voor de onderhandelingen. Ook verwachten wij een consensus met de Raad en de Commissie over de agenda en de procedure voor de komende intergouvernementele conferentie.
Dit artikel 48 moet trouwens zelf op de agenda van de intergouvernementele conferentie komen te staan. Wij zijn van mening dat rekening dient te worden gehouden met de dubbele legitimiteit van de Unie: als unie van landen en als unie van volkeren. Dat betekent dat het Parlement medebeslissingsrecht moet krijgen bij toekomstige onderhandelingen over Verdragswijzigingen en wel bij de vaststelling van de inhoud van de toekomstige Verdragen.
Wij zijn hier in het Parlement bereid om mee te werken aan een omvangrijke herziening van de Verdragen en ervoor te zorgen dat onze Europese Unie ook na uitbreiding nog besluitvaardig blijft en tegelijkertijd doorzichtig is voor de burgers. De burgers moeten deze Unie immers kunnen begrijpen en daarmee kunnen instemmen.
In de afgelopen week presenteerde de Commissie haar voorstellen. Deze week is het de beurt van het Europees Parlement. Veel collega's wilden verder gaan dan wij in ons verslag hebben gedaan en eisten zelfs de uitwerking van een Europese grondwet. Wij hebben van discipline blijk willen geven en ons gehouden aan het grote kader van de institutionele vereisten. Nu is het aan de regeringen om in Helsinki blijk te geven van inzicht en moed: zij moeten voor een agenda zorgen die een aanvaardbare hervorming kan opleveren.

Barón Crespo
Mijnheer de Voorzitter, ik wil een kort protest laten horen tegen het feit dat een zo belangrijk debat als dit op de agenda van woensdag op een zo ongelukkige plaats is gezet. Ik heb daar maandag al op gewezen, en ik herhaal nu mijn protest.
Ik voer in dit geval het woord namens de Begrotingscommissie, om de belangrijkste punten te noemen die volgens deze commissie beslist moeten worden behandeld op de conferentie ter herziening van de Verdragen. De veronderstelling daarbij is dat wie geen rekening houdt met de begroting, in de politiek dwalende is.
Ik zal deze punten kort opsommen: hervorming en actualisering van de begrotingsprocedure; uitbreiding van medebeslissing op begrotingsgebied; opname van de secundaire instellingen in het communautaire systeem; consolidatie van de financiële vooruitzichten in de vorm van een echt financieel programma op de middellange termijn; hervorming van het eigenmiddelensysteem om enerzijds de financiële autonomie en doelmatigheid van de Unie te garanderen, en anderzijds de transparantie van de communautaire begroting. Dit laatste houdt in dat er sprake moet zijn van medebeslissing bij de vaststelling van het globale eigenmiddelenniveau. Verder willen wij de mogelijkheid invoeren om op Europees niveau fiscale instrumenten te gebruiken, en vinden wij dat de begrotingsautoriteit ieder jaar moet kunnen interveniëren met betrekking tot de vermenging van de verschillende inkomstencategorieën. Tenslotte willen wij medebeslissing op wetgevend gebied en besluitvorming bij gekwalificeerde meerderheid uitbreiden tot alle financiële verordeningen in verband met programma's of instrumenten die communautaire uitgaven behelzen, verordeningen die het GLB betreffen, en iedere rechtshandeling waarmee een uitvoerend orgaan in het leven wordt geroepen.

Theato
Mijnheer de Voorzitter, met het verslag van de heren Dimitrakopoulos en Leinen spreekt het Europees Parlement zich voor het eerst uit over de taken van de komende intergouvernementele conferentie. Het kader daarvoor is geschetst. Wij weten - zonder dat ik daarbij op alle details wil ingaan - welke uitdaging Europa in de nabije toekomst het hoofd moet bieden, als het door de Europese burgers beter begrepen en geaccepteerd wil worden.
De grootste uitdaging wordt ongetwijfeld gevormd door de uitbreiding van de Unie, die wij allen willen. Deze uitbreiding tot meer dan twintig leden - en over enkele jaren misschien zelfs tot meer dan dertig leden - kan de Unie sterker, maar ook zwakker maken. Europa wordt sterker als het erin slaagt zijn identiteit op grond van zijn politieke en culturele geschiedenis te verstevigen. Europa kan echter ook zwakker worden. Door het groter aantal deelnemers op het Europese toneel kunnen immers institutionele problemen en aanzienlijke operationale zwakheden ontstaan, als niet tijdig, vóór de uitbreiding, de noodzakelijke maatregelen worden getroffen en het huidig stelsel ingrijpend wordt hervormd.
Er bestaat een reëel gevaar dat de besluitvaardigheid van de wetgevende instanties, de Raad en het Parlement, wordt lamgeslagen en de Commissie de uitvoering van de wetgeving onmogelijk wordt gemaakt. Een ander probleem is hoe de Verdragen aangepast moeten worden aan de zich steeds sneller ontwikkelende realiteit in de Europese Unie. De twee rapporteurs hebben terecht de aandacht gevestigd op deze problemen en ze gekoppeld aan concrete beleidsterreinen.
De Commissie begrotingscontrole wil met haar advies een antwoord geven op de vraag of een verdere toeneming van de controleactiviteiten en een efficiënte bescherming van de communautaire financiële belangen het hoofd moet worden geboden met de instelling van een Europees parket volgens het corpus juris, met inachtneming evenwel van de subsidiariteit. Daarover heeft vorige week ook commissaris Barnier in de commissievergadering in Brussel duidelijk gesproken.
Het onderhavig verslag gaat over het geheel genomen in de goede richting en ik wil beide rapporteurs hiervoor mijn erkentelijkheid betuigen.

De Clercq
Geachte Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, de historische kans die de komende intergouvernementele conferentie ons biedt om de instellingen en de werking van de Europese Unie klaar te stomen voor de 21ste eeuw is hier reeds voldoende benadrukt. Het Europees Parlement moet daarom van dichtbij kunnen deelnemen aan de voorbereidingen en moet werkelijk betrokken worden bij de opstelling en goedkeuring van amendementen op de Verdragen zodat het democratisch karakter van deze procedure wordt versterkt. We moeten trouwens nadenken over een mogelijke vereenvoudiging van de Verdragen.
Tijdens de Europese Raad van Keulen werd gesteld dat "tijdens de Conferentie alle Verdragswijzigingen kunnen behandeld worden die nodig mochten blijken ten aanzien van de Europese instellingen alsmede in het kader van de uitvoering van het Verdrag van Amsterdam". Dit houdt dus ook het Hof van Justitie in.
In mijn advies namens de commissie juridische zaken wordt benadrukt dat het organisatie- en procedurele kader van het Hof en het Gerecht van Eerste Aanleg moeten worden herzien teneinde de achterstand in te halen die er op dit moment bestaat, en dit moet mijns inziens verder gaan dan een herverdeling van de kamers en het verhogen van het aantal rechters. Goede en tijdige rechtsbedeling is immers een essentieel onderdeel in elke rechtsstaat en we moeten erop toezien dat in de Europese Unie de essentie van de prejudiciële procedure en de algemene rechtsbescherming gewaarborgd blijven.
Andere voorstellen die werden geopperd, zoals de vraag of het Europees Parlement bij de benoeming van de rechters moet worden betrokken en of de bevoegdheid van het Hof moet worden uitgebreid tot de zogenaamde derde pijler, liggen ter studie.
Alle Verdragswijzigingen hebben er tot nu toe voor gezorgd dat het Parlement zijn macht wist te vergroten. Dit moet ook nu het geval zijn. De commissie juridische zaken stelt voor om de medebeslissingsprocedure uit te breiden tot alle gebieden van de interne markt, waarbij de Raad dan steeds bij gekwalificeerde meerderheid beslist. Op die gebieden kan zelfs onderzocht worden of het Parlement en de Raad een initiatiefrecht kunnen krijgen wat betreft de wijziging van de bestaande wetteksten. De invoering van een duidelijke hiërarchie van rechtsnormen moet er tenslotte voor zorgen dat er een goed onderscheid kan worden gemaakt tussen alle verschillende wetgevings- en uitvoeringsbesluiten. Tot daar, mijnheer de Voorzitter, enkele van de eerste voorstellen van de commissie juridische zaken in haar advies. De rest volgt in een meer gedetailleerd verslag komend jaar.

Plooij-van Gorsel
Voorzitter, collega's, mijnheer de commissaris, namens de industriecommissie wil ik de rapporteurs graag complimenteren met hun verslag, maar ik heb ook wat kritiek.
De industriecommissie acht het van groot belang dat bij de volgende herziening van de Verdragen verbeteringen worden aangebracht op twee terreinen, namelijk dat van de handelspolitiek en dat van energie. Wat betreft de handelspolitiek, dient de bevoegdheid van de Commissie om namens de Gemeenschap te onderhandelen bij de WTO of in andere fora te worden uitgebreid tot alle diensten en rechten in verband met de intellectuele eigendom. Daarnaast moet het Parlement meer controle op de Commissie kunnen uitoefenen, zowel voor als tijdens de onderhandelingen over handelsakkoorden. Weliswaar hebben NGO's steeds meer inbreng bij het onderhandelingsproces, maar dit kan nooit de parlementaire controle vervangen. Democratie kan en mag niet aan NGO's worden overgelaten.
Het opnemen van duurzame ontwikkeling als doelstelling in het Verdrag van Amsterdam vraagt om een geïntegreerde benadering van energie- en milieubeleid. Daarom pleit de industriecommissie voor het opnemen van een energiehoofdstuk in het Verdrag. Daarnaast dient het Europees Parlement meer invloed te krijgen betreffende het Euratom-Verdrag. Helaas willen de beide rapporteurs en de Commissie constitutionele zaken de amendementen van de industriecommissie over het energiebeleid en Euratom niet overnemen.
U begrijpt dat ik dat als rapporteur voor advies zeer betreur, temeer daar met het Euratom-kaderprogramma 1,3 miljard euro onderzoeksgeld gemoeid is. De liberale fractie heeft mijn amendementen daarom nu opnieuw ingediend. Mijn fractie steunt de ambities van de industriecommissie op energiegebied. Het is namelijk nu de tijd om vanuit het Parlement de juiste signalen af te geven aan Raad en Commissie wat betreft een geïntegreerd energie- en milieubeleid. Ik hoop dat de rapporteurs alsnog deze amendementen willen overnemen.

Von Wogau
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het onderhavig verslag behelst de voorstellen van het Parlement voor de hervorming van de Europese Unie. Deze hervorming is noodzakelijk gezien de op til zijnde uitbreiding. Deze is echter ook noodzakelijk omdat nu voor het eerst elf lidstaten een gemeenschappelijk monetair beleid volgen. Daarom moet het economisch beleid van de lidstaten op tenminste gemeenschappelijke principes zijn gebaseerd.
Het economisch systeem van het Verdrag van Rome is een uitstekende grondslag gebleken voor het economisch beleid van de Gemeenschap. Dit is een systeem van open markten. In enkele lidstaten is hiervoor een begrip ingeburgerd geraakt, dat de naam "sociale markteconomie" draagt. Ik zou willen aanbevelen dit begrip van sociale markteconomie op te nemen in de Verdragen. Dat is ook de mening van de meerderheid van de Economische en Monetaire Commissie.
Een belangrijk deel van het economisch beleid van de lidstaten gaat over belastingen. Door de Europese binnenmarkt is concurrentie ontstaan tussen de verschillende belastingstelsels, die bijvoorbeeld bij de belasting op de toegevoegde waarde tot onderlinge toenadering van de belastingtarieven heeft geleid. De binnenmarkt is echter ook op dit gebied nog niet af. De geplande omschakeling op het principe van het land van oorsprong laat nog op zich wachten. Dit is een voorbeeld voor de manier waarop het eenparigheidsbeginsel in de Raad kan leiden tot verlamming van de besluitvorming en daarmee tot inperking van het economisch prestatievermogen. Het gevolg daarvan is minder economische groei en hogere werkloosheid. Daarom is het noodzakelijk dat tenminste bij de procedures voor de inning van grensoverschrijdende belastingen en met name de BTW, besluitvorming in de Raad bij meerderheid geschiedt.
Een ander probleemgebied is de nog onvoldoende betrokkenheid van het Parlement bij de procedures voor de mededingingswetgeving. Deze is een sleutel voor het mededingingsvermogen van onze industrie en dus een voorwaarde voor de toekomstperspectieven voor Europa. Daarom vragen wij ook medebeslissing van het Europees Parlement bij de regelgeving op dit gebied.
Wij willen dat in enkele sectoren, waarin Europa - zij het dan met volledige inachtneming van het subsidiariteitsprincipe - op grond van de Verdragen een sleutelrol is toegekend, de rol van het Europees Parlement wordt versterkt en het meerderheidsprincipe in de Raad in de Verdragen wordt verankerd.

Sasi
Mijnheer de Voorzitter, ik wil het Parlement voor dit verslag bedanken. Het zal een belangrijk onderdeel zijn van de voorbereiding van de intergouvernementele conferentie en ik moet zeggen dat ik mij van harte aansluit bij de in het verslag gestelde algemene doelen om de Unie doeltreffender, transparanter en democratischer te maken.
Sta mij echter toe iets te zeggen over de voortgang tijdens het Finse voorzitterschap van de voorbereidingen voor de intergouvernementele conferentie in 2000. Een maand geleden gaf premier Lipponen u een overzicht van de resultaten van de Europese Raad van Tampere en sneed tegelijkertijd ook de voorbereiding van de IGC aan. Nu zijn er nog maar drie weken te gaan tot de top in Helsinki en wij zijn toe aan de laatste fase van de voorbereidingen voor de IGC.
De uitbreiding van de Unie vereist een hervorming van de instellingen. De EU moet volledig het feit erkennen dat de uitbreiding de behoefte aan veranderingen met zich meebrengt die wij binnen de EU moeten realiseren. Wij moeten voldoende politieke moed tonen om verregaande maatregelen te nemen en de voor de Unie zo noodzakelijke hervormingen door te voeren.
Zoals u zich waarschijnlijk kunt herinneren werd begin juni tijdens de Top in Keulen de voorbereiding van de komende intergouvernementele conferentie in handen gegeven van het volgende ofwel het Finse voorzitterschap. Dit najaar werden op het niveau van de permanente vertegenwoordigers technische voorbereidingen voor de IGC getroffen. Nu zijn we overgegaan op het politieke niveau en voeren we bilaterale gesprekken op verschillende niveaus met de andere lidstaten, het Europees Parlement en de Commissie. Premier Lipponen begint volgende week de traditionele ronde langs de hoofdsteden voorafgaand aan de bijeenkomsten van de Europese Raad. De voorbereidingen voor de intergouvernementele conferentie van 2000 is een van de centrale thema's van deze ronde. Ook voor deze ronde komt de resolutie van het Europees Parlement dus precies op tijd.
Wij zijn er van uitgegaan dat de voorbereiding op basis van het mandaat van Keulen in de praktijk vooral drie punten inhoudt: de omvang en samenstelling van de Commissie, de herziening van de stemmenweging in de Raad, en een toename van het aantal besluiten met gekwalificeerde meerderheid van stemmen. Naast deze drie punten gaat het ook om andere institutionele kwesties die hier nauw mee verbonden zijn.
Het debat over de hervorming van de EU is in volle gang en het debat over de IGC was dit najaar zeer levendig in de verschillende fora. Een maand geleden publiceerde het door Commissievoorzitter Prodi in het leven geroepen "Comité van Wijzen" een rapport waarin verregaande institutionele hervormingen werden geëist. Op basis van dit rapport gaf de Commissie vorige week haar eigen opvatting over hoe zij de intergouvernementele conferentie van het jaar 2000 zag en welke onderwerpen er op de IGC behandeld moeten worden.
Ook hier in het Europees Parlement is de intergouvernementele conferentie in talrijke commissies aan de orde geweest. Wij weten dat er onder u vele echte deskundigen op het gebied van de IGC zijn en wij waarderen de inbreng van het Parlement in het debat. Morgen gaat u stemmen over het standpunt van het Parlement inzake de IGC van 2000. Ik beloof u dat wij uitvoerig kennis zullen nemen van de standpunten die u morgen aanneemt.
De deelname van het Europees Parlement aan de volgende intergouvernementele conferentie is een zeer belangrijke kwestie. Van verschillende kanten heb ik zeer positieve commentaren gehoord over de waardevolle en constructieve bijdrage van de parlementsleden Elisabeth Guigou en Elmar Brok aan de IGC van 1996. Wat betreft de intergouvernementele conferentie van 2000, hebben de lidstaten nog geen definitief besluit genomen over hoe het Europees Parlement deelneemt.
Wat de voorbereiding van de IGC betreft heeft vooral de uitgebreide agenda stof doen opwaaien. Naast de drie onderwerpen die in de conclusies van Keulen worden genoemd zijn van verschillende kanten onder andere naar voren gebracht de plaatsverdeling tussen het Europese Hof van Justitie, de Rekenkamer en het Europees Parlement, de flexibiliteit en de verdeling van het Europese Verdrag in twee delen. Wij zullen in ons rapport ons eigen standpunt weergeven over wat wij na de gevoerde debatten en de verkregen standpunten mogelijk en wenselijk achten.
Er zijn een aantal punten waarover alle aan de IGC deelnemende instellingen het min of meer eens zijn. Ten eerste moet, wat we ook van de omvang van de agenda van de IGC vinden, de rode draad de uitbreiding en de hiervoor noodzakelijke hervormingen zijn. Ten tweede twijfelt niemand eraan dat Europa met de uitbreiding sterker moet worden. De besluitvorming en mogelijkheden van de Europese Unie mogen door de uitbreiding niet zwakker worden. Ten derde bestaat bij alle instellingen de wil om zich te houden aan het tijdschema volgens hetwelk de onderhandelingen eind 2000 tijdens het Franse voorzitterschap worden afgerond. Er moet in korte tijd overeenstemming worden bereikt over de hervormingen, zodat de uitbreiding geen vertraging oploopt door interne problemen van de Europese Unie met het tijdschema.
Ik heb mij in mijn betoog alleen geconcentreerd op de veranderingen die de IGC eist. Wij moeten echter niet vergeten dat de instellingen ook hervormd kunnen worden zonder de Europese verdragen te veranderen. Naar mijn mening moeten deze hervormingen tijdens de IGC consequent en doeltreffend worden doorgevoerd.
Ik durf te hopen dat we met de modernisering van de instellingen en de wijziging van de procedures de Europese Unie en de burgers dichter bij elkaar kunnen brengen. Het Finse voorzitterschap heeft de noodzaak onderstreept de doeltreffendheid en transparantie van de communautaire werkzaamheden te verbeteren. Tijdens het Finse voorzitterschap hebben wij op dit gebied een stap vooruit gezet. Finland heeft vanaf het begin van het voorzitterschap de aanbevelingen uit het zogeheten rapport-Trumpf-Piris uitgevoerd waarvan de toepassing geen apart besluit van de lidstaten vereist. Wij hebben getracht de transparantie van de Raad en de verkrijgbaarheid van documenten te verbeteren. Concreet hebben wij de agenda's en tijdschema's van vergaderingen van zowel de Raad als de werkgroepen gepubliceerd. Wij hebben ook voorgesteld de agenda's van alle vergaderingen over het wetgevende werk van de Raad openbaar te maken.
Dit was dus een kort overzicht van de stand van zaken bij de voorbereidingen voor de intergouvernementele conferentie van 2000. Volgende week heb ik de gelegenheid u nadere details te geven wanneer ik in Brussel ben waar de Commissie constitutionele zaken mij zal horen over de voortgang van de voorbereiding van de IGC. Wij moeten weer een keer besluiten nemen die voor de toekomst van de Unie van belang zijn. Het nemen en later uitvoeren van deze besluiten vereist van alle instellingen een soepele en onbaatzuchtige samenwerking. Van mijn kant kan ik garanderen dat de Raad met het Europees Parlement wil samenwerken om de komende IGC tot een succes te maken.

De Voorzitter
Ik dank u, voorzitter Sasi.

Méndez de Vigo
Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat het applaus na afloop van de interventie van de voorzitter van de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten heel duidelijk heeft gemaakt hoe het Parlement hier over denkt. Wij zijn van mening dat het niet het geschikte moment is om dit debat te houden. Wij denken namelijk, mijnheer de Voorzitter, dat dit debat niet alleen erg belangrijk is voor de leden van de Commissie constitutionele zaken, maar ook voor de Unie in het algemeen en voor de mensen die hopen dat Europa doeltreffend, democratischer, en met meer solidariteit zal functioneren.
Onlangs vroeg een van de andere leden me: "Wat voor oplossingen wil het Europees Parlement aan de intergouvernementele conferentie voorstellen?" Wat ik mijn collega heb geantwoord, wil ik hier vandaag herhalen: dit is niet het moment voor oplossingen of voorstellen, maar om vast te stellen waar de IGC zich mee bezig gaat houden en welke methode daarbij wordt gebruikt. En dat is precies wat in het verslag staat dat door de collega's Dimitrakopoulos en Leinen is opgesteld. Bovendien laat dit verslag goed zien hoe twee intelligente mensen redelijke afspraken kunnen maken.
Ik denk dat resolutie die de Commissie constitutionele zaken voorstelt, van politieke intelligentie getuigt; er wordt uitgelegd waar het om gaat, en er wordt een heel duidelijke en resolute politieke lijn aangehouden. En welke lijn is dat? De lijn, mijnheer de Voorzitter, die wordt ingegeven door het gezond verstand.
Het Verdrag van Amsterdam heeft deze kwestie niet opgelost, de institutionele vragen werden niet beantwoord. De verdragspartijen erkenden dat ook, door in het Verdrag een protocol op te nemen over de instellingen in het licht van de uitbreiding van de Europese Unie. De bedoeling van dat protocol was om in de toekomst te bezien hoe deze vragen zouden moeten worden beantwoord. In het protocol wordt een dubbele institutionele hervorming voorgesteld: een eerste hervorming voor zolang de Unie nog minder dan 21 lidstaten heeft, en een tweede voor als het er meer worden. De eerste is een minihervorming, de tweede een uitgebreidere hervorming.
Het uitgangspunt van dit protocol over de instellingen komt overeen met het rapport van de Commissie Agenda 2000. Daarin werd een eerste uitbreiding voorzien, die we 5+1 doopten. Het nieuwe voorstel van Commissievoorzitter Prodi doet dat uitgangspunt echter teniet, want er is niet langer sprake van 5+1, maar van 12; twaalf landen die in de race zijn. Ook het uitgangspunt van het protocol over de instellingen is daardoor achterhaald.
De eerste, kleine hervorming, waarin alleen over de Commissie en de weging van de stemmen zou worden gesproken - naast de eventuele uitbreiding van stemming bij gekwalificeerde meerderheid die de Verklaring van Keulen daar nog aan toevoegde - heeft niet veel zin meer. Het politieke uitgangspunt is inmiddels veranderd.
Daarom praten we nu alleen nog maar over het tweede deel van het protocol over de instellingen, over een diepgaande hervorming van de Europese Unie om de Unie op de uitbreiding voor te bereiden. Tegen die achtergrond denk ik dat het vereiste dat ik daarstraks noemde, het gezond verstand, moet worden gecombineerd met wat haalbaar is, zoals de fungerend voorzitter van de Raad zei. Ik denk dat het voorzitterschap van de Raad momenteel een grote verantwoordelijkheid draagt, want beoordelen wat haalbaar is, mag geen voorrang krijgen boven wat het gezond verstand dicteert.
We weten dat regeringen in het algemeen niet erg geneigd zijn om dingen te veranderen; ze roeien met de riemen die ze hebben. Maar soms moeten ze een beetje onder druk worden gezet, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, want anders vrees ik dat wat u onder "haalbaar" verstaat, veel minder zal zijn dan wat de Europese Unie nodig heeft.
Ik denk dat het verslag van de heren Dimitrakopoulos en Leinen vol staat met goede ideeën. Het is zonder meer redelijk, en stelt vast wat de punten zijn waarover volgens ons op de toekomstige intergouvernementele conferentie moet worden nagedacht.
Ik spreek hier namens mijn fractie, die het met de inhoud van dit verslag volkomen eens is. Ik wil daarom alleen nog op drie amendementen wijzen die, lijkt mij, het verslag kunnen aanvullen. Ik wil de Vergadering vragen om voor deze amendementen te stemmen.
Amendement 18, van mijn fractie, houdt in dat het Parlement moet worden geraadpleegd over de jaarlijkse economische richtsnoeren, over besluiten in verband met begrotingstekorten, en over elk ander belangrijk besluit dat in het kader van de Economische en Monetaire Unie moet worden genomen. De onafhankelijkheid van de Europese Centrale Bank mag daarbij natuurlijk niet in het gedrang komen, maar ik denk dat het Parlement zich over deze zaken moet uitspreken.
Vervolgens amendement 26, waarin wij ook het subsidiariteitsbeginsel betrekken bij de verdeling van bevoegdheden.
Tenslotte, een van de amendementen 47, 26, 27 of 28, die alle over flexibiliteit gaan.
Ik denk dat we het debat over flexibiliteit moeten aangaan. Maar we moeten daarbij wel rekening houden met een essentieel punt, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad. We mogen niet uit het oog verliezen wat de Europese Gemeenschappen de afgelopen jaren hebben betekend, noch wat het belangrijkste beginsel van de Gemeenschappen is: integratie. Aan dat principe moeten we vasthouden, en dat zal in een Europa met 28 landen heel moeilijk worden als we de nodige hervormingen niet doorvoeren.

De Voorzitter
Ik dank u, mijnheer Méndez de Vigo.

Barón Crespo
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats wil ik beide rapporteurs, de heren Dimitrakopoulos en Leinen, feliciteren met hun verslag. Ik denk dat hun werk niet alleen weergeeft waar wij gevoelig voor zijn, maar ook, met betrekking tot de doelen die de Unie zich moet stellen, een benadering volgt die zich tot de hoofdpunten beperkt en heel redelijk is. De rapporteurs stellen tegenover de verstandige aanpak van de Raad, die zou moeten proberen om de hangende punten, de losse eindjes van Amsterdam af te handelen, een soort brief aan de kerstman - zo niet meer - namens het Parlement. Ik merk op dat het Parlement, net zoals het dat voor het Verdrag van Maastricht en voor het Verdrag van Amsterdam heeft gedaan, voor een benadering heeft gekozen die uitgaat van een kort en specifiek verlanglijstje waar de belangrijkste punten op staan. Ik denk dat ons streven er ten eerste op gericht moet zijn de Unie te laten functioneren, en ten tweede om ons voor te bereiden op de uitbreiding. Het is heel eenvoudig: je kunt niet zeggen dat er een kleine hervorming nodig is wanneer dit huis, dat bedoeld was voor zes bewoners, er door zijn eigen succes nu vijftien herbergt, en wij bereid zijn om tot 25 of 30 door te groeien. Dat kun je niet meer opvangen door de meubels te verplaatsen, daar is wel wat meer voor nodig. Ik heb aandachtig naar de fungerend voorzitter van de Raad geluisterd, en ik begrijp dat het aanpakken van fundamentele kwesties weer andere kwesties met zich mee zal brengen, en dat dit proces tot een intergouvernementele conferentie leidt, die met de nodige ambitie moet worden opgezet.
De tweede opmerking die ik wil maken, mijnheer de Voorzitter, houdt verband met de methode. Wij hebben het vaak over transparantie en het contact met de bevolking. Nu is het op zich al heel moeilijk om uit te leggen wat een intergouvernementele conferentie inhoudt, maar dat is nog moeilijker als die conferentie achter gesloten deuren plaatsvindt. Wij proberen momenteel om de euro te populariseren en meer steun voor de Unie te verwerven. Daarnaast wordt er sinds kort gewerkt aan het opstellen en bespreken van een Handvest van de grondrechten. Zowel het Europees Parlement als de nationale parlementen zijn daarbij betrokken, en ook de Raad - en ik juich het toe dat de Raad daartoe het initiatief heeft genomen. Tegen die achtergrond is het toch wat schokkend dat wordt voorgesteld om een conferentie achter gesloten deuren te houden, en dat de Raad tot op de dag van vandaag nog niet eens heeft willen zeggen of er ook een afvaardiging van het Europees Parlement mee mag doen. Ik wil op dat aspect wijzen, omdat het volgens mij volslagen tegenstrijdig is en tegen onze eigen belangen en behoeften indruist. Wij moeten ons openstellen voor de buitenwereld en de nationale parlementen bij ons werk betrekken, en er moet een open discussie plaatsvinden binnen het Parlement; anders denk ik dat het heel moeilijk wordt om voldoende steun te vinden.
Mijn derde opmerking, mijnheer de Voorzitter, heeft met onze eigen opgaven te maken, want we moeten niet alles tot het laatst toe aan de IGC overlaten. Wij zijn met een hervorming van onze instelling bezig door bijvoorbeeld aan het statuut voor Parlementsleden te werken - ik ben blij dat de Raad daar gunstig tegenover staat - en door ons Reglement te herzien. De Commissie heeft beloofd een hervormingsprogramma uit te voeren. Van al onze instellingen is de Raad degene die in zekere zin het meest is versplinterd door de toename van het aantal gespecialiseerde Raden en een enorm aantal bijbehorende comités. Ik vind dat ook de Raad het goede voorbeeld moet geven, en daarbij niet alleen aan de toekomst, maar ook aan de noodzaak van een democratische en doelmatige Gemeenschap moet denken. Wat dat betreft ben ik blij met de slotwoorden van de fungerend voorzitter van de Raad, en hoop ik dat wij op die weg door kunnen gaan terwijl we de conferentie voorbereiden.

Duff
Mijnheer de Voorzitter, deze IGC zal stutten op twee parallel verlopende processen: de dappere nieuwe wereld van een Europees defensiebeleid en het definiëren van een Europees burgerschap bij de opstelling van het Handvest van de grondrechten. Ik reken erop dat deze twee afzonderlijke, maar nauw verbonden processen een sterke stimulans zullen geven aan de IGC, zoals het geval was met de eenheidsmunt bij de voorbereiding van het Verdrag van Maastricht. Een extra prikkel kunnen wij zeker gebruiken. Het ontwerpstandpunt van het Parlement dreigt, ondanks het goede werk dat de rapporteurs leverden, conservatiever te worden dan de positie van de Commissie. De Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij heeft dan ook een aantal amendementen ingediend die het verslag moeten aanscherpen en die aansturen op een versnelde totstandkoming van een echte parlementaire democratie in Europa.
Ten eerste willen wij dat de IGC wordt voorbereid in een reële sfeer van overleg tussen Parlement, Commissie en Raad. Ten tweede willen wij dat de procedure voor Verdragsherziening gewijzigd wordt op die gebieden waar de bevoegdheden al aan Europa zijn overgedragen. Het is absurd dat wij deze zware en tijdrovende herzieningsprocedure moeten ondergaan als we alleen een gemeeenschappelijk beleid wensen te wijzigen. Het is ook verkeerd dat het Parlement van dit proces is uitgesloten. Ten derde willen wij voor de burger de toegang tot het Hof van Justitie vergemakkelijken, zodat de burger rechtstreeks in het strijdperk kan treden met onszelf, de lidstaten en de ondernemingen. Ten vierde willen wij dieper ingaan op de flexibiliteitsclausules, met het doel sommige landen in staat te stellen nauwer samen te werken zonder hierdoor het acquis te bedreigen.
Ik beveel de voorstellen van mijn fractie gaarne aan bij het Parlement.

Frassoni
Mijnheer de Voorzitter, wij staan aan de vooravond van een nieuwe hervormingsronde en de zoveelste intergouvernementele conferentie. Anders dan bij de millenniumronde, is het ons tot nu toe niet gelukt om de publieke opinie, de niet-gouvernementele organisaties en zelfs de collega's warm te doen lopen voor dit thema, dat kennelijk nog behoorlijk ver van ons bed is. Dit is hoe dan ook een kans die wij in handen hebben en dat moeten wij dus uitbuiten. Anderzijds - zoals wordt benadrukt in het verslag van de collega's Dimitrakopoulos en Leinen, die ik bij dezen bedank - zijn wij aan het overleggen hoe dit logge apparaat zich tot een moderne democratie kan ontpoppen, hoe rechten, beleidslijnen en besluiten transparant kunnen worden gemaakt voor iedereen en hoe dit Europese huis opener en gastvrijer kan worden.
Het Europees Parlement heeft met deze resolutie besloten om te trachten het hervormingsproces en de agenda van de intergouvernementele conferentie open te maken. Ik weet eerlijk gezegd niet of dat ons zal lukken. De dialoog die dit Parlement met de regeringen heeft, geschiedt vanuit een objectief zwakke positie en dus kan niet echt gesteld worden dat die dialoog van een leien dakje loopt. Mijn fractie vindt hoe dan ook dat enkele dingen met grotere duidelijkheid uitgelegd moeten worden en met het oog daarop heeft zij een paar amendementen ingediend die hopelijk de interesse van het Huis opwekken.
Het Europees Parlement kan niet - zoals met de Commissie zo dikwijls het geval is - de regeringen als enige gesprekspartner hebben. Het Parlement moet dus proberen een soort constitutioneel perspectief aan te boren, om ervoor te zorgen dat de instrumenten voor totstandkoming van een meer doelmatige democratie duidelijk zijn voor iedereen en niet alleen voor een handjevol specialisten. Voor wat de methode betreft, wij geloven niet dat met het zenden van twee waarnemers de kous af is: twee leden die als waarnemer fungeren bij een diplomatieke conferentie en bovendien gebonden zijn aan een plicht tot vertrouwelijkheid, zijn niet meer dan een alibi, dat is een vertoon van zwakte en bescheiden ambities. Als wij de bedoeling hebben het intergouvernementeel proces te openen, dan moeten wij streven naar een politiek akkoord tussen Parlement, Raad en Commissie over de inhoudelijke aspecten van de hervorming.
In de tweede plaats mag de agenda niet beperkt blijven tot de technische punten en de overblijfsels van Amsterdam. De medebeslissing met het Europees Parlement en de meerderheidsbesluitvorming moeten de regel worden, ook in lastige sectoren als de landbouw en het belastingwezen. De burgers mogen onderhand wel uit de duisternis komen waarin zij tot nu toe rondtasten. Onder meer vraag ik me af waarom men uitgerekend in het verslag wil stellen dat de stemming met unanimiteit gehandhaafd moet worden. Dat is toch helemaal niet nodig! Wat wij vandaag willen is meer democratie, meer codecisie en een meerderheidsstemming binnen de Raad. De regeringen geruststellen slaat nergens op: die hoeven niet gerustgesteld te worden omdat zij uiteindelijk toch de lakens uitdelen.
Tot slot, mijnheer de Voorzitter, ook al is het tegenwoordig hoog mode om over defensie te praten, blijft mijn fractie ervan overtuigd - zij het met onderling iets afwijkende meningen - dat het niet goed is als alleen in militair opzicht over veiligheid gesproken wordt. Als men op de intergouvernementele conferentie alleen maar gaat praten over hoe vijftien legers het best samengesmolten kunnen worden, dan is de kwestie maar in heel beperkte mate belangrijk. Wij geloven dat alleen in het kader van een algemene communautarisering en democratisering van de buitenlandse politiek ook over veiligheid en defensie gesproken kan worden.

Kaufmann
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik wil allereerst de rapporteurs bedanken. Zij hebben een gecompliceerde en moeilijke taak volbracht. Mijns inziens zullen wij, als Parlement en vertegenwoordigers van de burgers, ook tijdens de komende intergouvernementele conferentie hard moeten blijven werken om te kunnen voldoen aan de hooggespannen verwachtingen van de mensen in zowel de Unie als de kandidaat-landen voor toetreding.
Onze fractie zal actief aan het debat deelnemen en daarin eigen voorstellen doen. Wij zullen ons met name inzetten voor een echt sociaal en democratisch Europa, een Europa dat het Europees sociaal model vrijwaart, een Europa waarin de overheidsdiensten niet worden weggedereguleerd en waarin men alles in het werk stelt om sociale dumping te voorkomen. Voor ons is het zo klaar als een klontje dat de zogenaamde leftovers van Amsterdam niet het enige onderwerp van gesprek in de intergouvernementele conferentie mogen zijn. De Unie en haar lidstaten moeten met het oog op de door ons allen gewilde uitbreiding eindelijk de moed opbrengen om ingrijpende hervormingen door te voeren en het politiek nog steeds gedeelde Europa in staat te stellen op democratische en sociaal aanvaardbare wijze samen te groeien.
Zeer verontrustend, ja zelfs alarmerend is hetgeen op het gebied van het zogenaamd gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid op stapel wordt gezet. Wij zien immers met welk een ongelooflijke haast de tot nu toe civiele Europese integratie wordt afgedankt en vervangen door een militaire unie. In het verslag van het Parlement wordt gezegd dat de Unie eindelijk slagvaardigheid moet verwerven, een op geloofwaardige militaire middelen gebaseerde slagvaardigheid. Kunt u mij echter alstublieft zeggen wat geloofwaardige militaire middelen zijn? Persoonsmijnen, tanks en misschien zelfs kernwapens?
Waar de reis naar toe gaat hebben de ministers van Buitenlandse Zaken en Defensie op maandag in Brussel besloten. Daar werd gesproken over een historische stap. Voor 2003 moet in het kader van de Europese Unie een snelle interventiemacht worden opgericht, dat wil de facto zeggen een Europees leger van 50.000 man voor zogenaamd optreden in crises in en om Europa. De Duitse krant Die Welt schreef daarover gisteren dat de klassieke verdediging van Europa een taak blijft van enkel de NAVO, en dat de EU-interventiemacht niet in concurrentie staat met de NAVO, maar veeleer zijn nieuwe troef is.
Daarom heeft onze fractie reeds in de commissie een amendement ingediend waarin stond dat de Unie oorlog als middel voor oplossing van internationale conflicten van de hand wijst. Ik kan er met m' n pet niet bij dat dit amendement in de commissie geen meerderheid heeft gekregen. Onze fractie zal dit amendement derhalve morgen opnieuw in de plenaire vergadering indienen en daarvoor een hoofdelijke stemming verlangen. Wij zijn namelijk van mening dat de burgers recht hebben te weten wie in dit Parlement oorlog als een legitiem middel beschouwt.

Queiró
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, de volgende intergouvernementele conferentie zal zich over twee kwesties moeten uitspreken die nauw met elkaar in verband staan. Het probleem van de zogenaamde institutionele driehoek, dat in Amsterdam onopgelost bleef, en het probleem van de uitbreiding in oostelijke richting.
In de eerste plaats is het onontbeerlijk dat de geplande hervorming democratisch is en de democratische werking van de Unie bevordert. In dit opzicht is het belangrijk dat de bureaucraten onder de gekozen leden komen te staan en dat dezen op hun beurt ondergeschikt worden gemaakt aan hun nationale publieke opinie. Verder moet ook de democratische legitimiteit van de hervorming worden versterkt. Hiertoe moet de deelname van de nationale parlementen worden gegarandeerd. Deze mag onder geen beding worden vervangen door commissies waarvan men niet met zekerheid weet wie zij nu eigenlijk vertegenwoordigen, of door comités van wijzen.
Ten tweede zijn wij voorstander van een institutionele hervorming die naar evenwicht streeft, niet enkel tussen de communautaire instellingen zelf maar ook tussen de instellingen en de lidstaten. Dit evenwicht moet bijdragen aan de duurzaamheid van de hervorming. Wij zijn van oordeel dat de vaststelling van nieuwe federale bevoegdheden op het niveau van de Unie de bestaande verschillen alleen maar doet toenemen en de Unie steeds verder verwijdert van de volkeren die er deel van uitmaken. Hierin gaat men trouwens bij elke hervorming een stapje verder. De geringe opkomst bij de Europese verkiezingen, onverschillig welk land men onder de loep neemt, is daarvan een levend bewijs.
Wij verzetten ons ook tegen de constitutionalisering van de Verdragen en tegen het voorstel om het toekomstige Handvest van de grondrechten in een Europees constitutioneel proces op te nemen. Wij blijven er namelijk bij dat het Europees burgerschap slechts als een aanvulling op het nationaal burgerschap moet worden gezien. Bijgevolg is het de taak van de burgers van elk land om hun fundamentele rechten en plichten te definiëren.
Uit respect voor de wil van de volkeren uit de Europese landen dringen wij aan op de noodzaak de overeenkomst van Luxemburg te institutionaliseren. Wij zien niet goed in hoe de waaier van onderwerpen waarop de gekwalificeerde meerderheid van toepassing is, kan worden uitgebreid zonder dat de lidstaten, vooral de kleinste, de mogelijkheid wordt geboden verzet aan te tekenen wanneer voor hen belangrijke nationale belangen op het spel staan.
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, wij zijn ervan overtuigd dat de toekomstige uitbreiding van de Unie in oostelijke richting het gezamenlijke verrijkingsproces van de lidstaten niet in het gedrang zal brengen. Wij zijn met andere woorden van oordeel dat dit er niet toe zal leiden dat sommige landen geruïneerd worden opdat andere erop vooruitgaan.
Ons inziens moet het mogelijk zijn de economische ontwikkeling en het concurrentievermogen van de Europese landen te bevorderen in een context die de modernisering van de sociale stelsels begunstigt zonder evenwel het fundamentele solidariteitsbeginsel uit het oog te verliezen. Wij geloven eveneens dat de Europese Unie op het gebied van de buitenlandse politiek een plaats kan innemen die overeenkomt met haar economische belang, zonder dat de nationale belangen van de lidstaten in het gedrang komen.
De Europese eenwording mag de volkeren en hun landen echter niet beroven van de autonomie die het hun mogelijk maakt hun eigen lot te bepalen. Zij moet met name gebaseerd zijn op de eerbiediging van de nationale soevereiniteit, de aaneensluiting van de volkeren, de sociale en politieke consensus, de openheid en de transparantie van de ten uitvoer gelegde processen en het respect voor alle deelnemende landen.

Bonde
Mijnheer de Voorzitter, de kern van de democratie is dat wij kunnen deelnemen aan verkiezingen, een nieuwe meerderheid kiezen en nieuwe wetten krijgen. Wetten zijn geen heilige koeien. Het zijn teksten die door een nieuwe meerderheid in het Parlement gewijzigd kunnen worden. De kiezers hebben altijd het laatste woord. Zo is het in al onze landen, maar wanneer het om communautaire wetgeving gaat, wordt de democratie buiten spel gezet. In dit geval hebben de kiezers niet langer het laatste woord over de wetten, maar hebben ambtenaren en ministers de wetgevende macht in handen genomen. Telkens als de EU voor een nieuw gebied meerderheidsbesluiten invoert, wordt de parlementaire democratie beknot en dat is de reden waarom wij gisteren een interfractiegroep voor parlementaire democratie hebben opgericht. De voorlopige naam luidt SOS Democratie of Democracy first. Wij willen leden uit alle fracties bijeenbrengen om te ijveren voor democratie in het volgend Verdrag en voor totale transparantie in de EU. Er is een ruime vertegenwoordiging in de intergroep, van Britse conservatieven tot linkse socialisten. De groep telt leden van alle fracties in het Parlement. Wij hebben een verschillend stemgedrag in de meeste kwesties, maar wij zijn het er met elkaar over eens dat ons stemgedrag bepaald moet worden door de nationale parlementsleden en de kiezers. Niet ambtenaren of ministers moeten beslissen wie gelijk heeft. Wij aanvaarden niet dat een Commissie in Brussel beslist of een voorstel al dan niet door de nationale parlementen behandeld kan worden. Wij zullen nooit aanvaarden dat de uitvoerende macht in de EU zich voorbereidt op een volgende intergouvernementele conferentie, die als voornaamste doelstelling heeft de macht van de kiezers en van de nationale parlementsleden over te hevelen naar van de buitenwereld afgeschermde bureaus in Brussel. De oprichting van SOS Democratie was noodzakelijk, omdat de democratie op de eerste plaats komt.

Brok
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, ik wil het Fins voorzitterschap van de Raad en de heer Sasi hartelijk bedanken voor de toewijding waarmee zij zich van hun moeilijk taak kwijten bij de vaststelling van het mandaat. Ook dank ik de beide rapporteurs voor hun werkelijk uitstekende werk. Ik wil echter meteen mevrouw Kaufmann, die de vijand van de arbeidersklasse, de krant Die Welt citeerde, antwoorden dat de partij waarvan zij lid van is, als enige Duitse partij na de Tweede Wereldoorlog het bevel heeft gegeven tot een aanvalsoorlog, namelijk tot de oorlog tegen Tsjecho-Slowakije. Daarom zou zij er goed aan doen de opmerkingen die zij zojuist maakte, achterwege te laten.
Deze intergouvernementele conferentie moet een zwaar tijdschema afwerken. Zij moet haar werkzaamheden tijdig genoeg afronden om geen vertraging te veroorzaken bij de uitbreiding en tegelijkertijd de Europese Unie fit maken voor de uitbreiding. Zij zit dus vast aan heel krappe termijnen en dat betekent een enorme uitdaging voor haar. De Europese Unie fit maken betekent niet alleen de leftovers van Amsterdam aanpakken. Veel meer vraagstukken moeten bij de hoorns worden gevat, zoals de vraagstukken van het buitenlands en veiligheidsbeleid en de vraagstukken die de heer von Wogau noemde in verband met de monetaire unie.
De kwestie van de meerderheidsbesluitvorming is de sleutel voor het welslagen van de intergouvernementele conferentie. Daarvan zal afhangen of de Europese Unie fit zal zijn voor de uitbreiding en of dit Europees Parlement zijn instemming kan betuigen met de uitbreiding. Daarom moet men duidelijk vaststellen op welke gebieden en onderdelen van gebieden meerderheidsbesluiten noodzakelijk zijn. Zo moet men bijvoorbeeld voor het belastingbeleid wel, maar niet voor alle belastingen besluitvorming bij meerderheid invoeren. Hetzelfde geldt voor het gebied van het sociaal beleid, maar niet voor heel het sociaal beleid. Dat moet duidelijk worden vastgesteld. Ook moet duidelijkheid bestaan ten aanzien van de medebeslissing van het Europees Parlement in het landbouwbeleid. Deze medebeslissing moet niet gelden voor elk onderdeel van de landbouwwetgeving, maar voor een klein deel van de 3000 rechtsakten, voor 20 of 30 daarvan. Daarvoor moet het Parlement echter volledige medebeslissing krijgen, en dus het recht op volledige besluitvorming wat de landbouwbegroting betreft.
Bij het structuurbeleid wordt bijvoorbeeld duidelijk dat hoe talrijker de lidstaten worden, des te onwaarschijnlijker zinnige besluitvorming met eenparigheid van stemmen wordt, zeer zeker indien men de beperkte middelen zo wil inzetten dat zij werkelijk de arme regio's en de arme bevolkingsgroepen van deze Europese Unie ten goede komen.
Ook op het gebied van het buitenlands en veiligheidsbeleid hebben wij controlerechten nodig. Wij moeten echter - in het kader van de uitvoering van de besluiten van Keulen - nagaan welke sectoren nog tot Verdragswijzigingen kunnen leiden. Ik wil hier met name wijze op de integratie van de WEU in de Europese Unie. Deze kan niet worden afgesloten als niet eerst de kwestie van artikel 5 wordt geregeld. Dit artikel 5 kan echter met het oog op onze neutrale lidstaten enkel in het kader van een protocol in het Verdrag worden geregeld, zodat elk land soeverein kan beslissen of het al dan niet wil toetreden tot dit protocol.
Ik geloof niet dat de Europese Unie echt nieuwe bevoegdheden nodig heeft. Voor de uitoefening van de bevoegdheden die zij heeft, moet zij echter wel de nodige instrumenten hebben. Pas dan zijn wij in staat transparantie, efficiëntie en democratie met elkaar te verbinden. Die drie dingen zijn immers een voorwaarde voor de instemming van de bevolking met de Europese Unie. Daarvoor is het onder meer ook noodzakelijk dat, zoals in het rapport-Dehaene staat, de Raad van ministers wordt opgesplitst in een uitvoerende raad, die achter gesloten deuren mag vergaderen, en een wetgevende raad die in het openbaar moet vergaderen. Het is immers in een democratisch bestel onaanvaardbaar dat de bevolking bij wetgevingsprocedures wordt buitengesloten. Dat komt nergens in de wereld voor en daarom mag men iets dergelijks niet langer accepteren.
Het voorstel van de heer Dehaene tot opsplitsing van het Verdrag is dan ook een goede zaak. Wij moeten met het oog op transparantie en efficiëntie de constitutionele onderdelen van het Verdrag, met inbegrip van de regeling betreffende de bevoegdheden, samenvoegen, en de resterende onderdelen in een ander Verdrag van mindere kwaliteit opnemen. Dan kan de burger zien hoe dit Europa is georganiseerd. Op den duur zou dit ook een aanknopingspunt kunnen zijn voor de instantie die zich zal moeten bezighouden met de opstelling van het Handvest van de grondrechten. Deze instantie zou zich kunnen ontwikkelen tot een grondwetgevende vergadering. Ons doel voor de langere termijn moet immers een constitutioneel verdrag zijn.

Corbett
Mijnheer de Voorzitter, mijn fractie staat voornamelijk vanwege twee belangrijke punten achter dit verslag. Ten eerste pleit het voor een IGC die verder gaat dan de drie zogeheten leftovers van Amsterdam. Hoewel het hier om zeer belangrijke, cruciale punten gaat, achten wij het een goede zaak dat de IGC meer zal omvatten.
Deze zienswijze wint gelukkig terrein, ten dele dankzij het rapport-Dehaene en de eigen voorstellen van de Commissie - mijn complimenten overigens aan de heer Barnier die hier aanwezig is. Ze wint ook, en terecht, terrein bij de nationale regeringen. Niemand wil een allesomvattende IGC die, naar het voorbeeld van Maastricht, op elk onderwerp ingaat. Er zijn echter goede argumenten om een half dozijn onderwerpen aan de agenda toe te voegen, die opgelost moeten worden om onze Unie efficiënt, transparant en democratisch te laten functioneren en klaar te maken voor bijna 30 lidstaten.
Ten tweede pleit dit verslag voor meer democratische procedures. Amsterdam was al beter dan vorige IGC's, doordat het voorbereid werd door een werkgroep waarin het Parlement zitting had en die zijn verslag volledig openbaar maakte; doordat elk voorstel dat bij die IGC ter tafel kwam gepubliceerd werd en doordat twee afgevaardigden van het Parlement bij tenminste enkele van de vergaderingen aanwezig mochten zijn.
Wij vinden echter dat nu de tijd is aangebroken om de zaken zo te regelen, dat het Parlement naar alle vergaderingen afgevaardigden kan sturen en dat het, op voet van gelijkheid met de Commissie, als communautaire instelling aan de IGC moet kunnen deelnemen om onze voorstellen naar voren te brengen en, in voorkomend geval, tegen de voorstellen van anderen in te gaan.
Mijnheer de Voorzitter, mijn fractie heeft voor dit verslag slechts twee amendementen ingediend plus twee verzoeken om een afzonderlijke stemming. Wij vinden namelijk dat dit verslag globaal genomen de gulden middenweg weet te vinden tussen ambitie en realisme. Met een van de amendementen wordt geprobeerd in het verslag opnieuw het verzoek onder te brengen om de IGC te laten nadenken over flexibele samenwerking. Het is ondenkbaar dat we opstomen naar een dertigtal lidstaten zonder dat de IGC op dit probleem zou ingaan. Met bijna dertig lidstaten is er behoefte aan een clausule over flexibele samenwerking, die ook werkelijk bruikbaar is.
Het tweede amendement gaat in op de kwestie van een Verdrag in twee delen: het constitutionele gedeelte, dat gewijd is aan de grondbeginselen en de institutionele bepalingen, en de kleine lettertjes, die de beleidsterreinen betreffen. Dit idee heeft brede steun. Onenigheid bestaat echter over de vraag of dit tweede gedeelte amendeerbaar moet zijn via een vereenvoudigde procedure. Volgens onze amendementen zou dit op onderdelen mogelijk moeten zijn; niet voor het hele tweede gedeelte want dit zou onoverkomelijke moeilijkheden kunnen opleveren, maar wel op onderdelen. Er zijn voldoende voorbeelden binnen de bestaande Verdragen - diverse protocollen, delen van het EGKS-Vedrag bijvoorbeeld - van gevallen die via een vereenvoudigde procedure amendeerbaar zijn, en de IGC zou hier op constructieve wijze naar dienen te kijken.
Mijnheer de Voorzitter, de Verdragen vormen de grondwet van de Europese Unie. Zij moeten duidelijker, transparanter, efficiënter en democratischer worden gemaakt. Deze uitdaging moet de IGC durven aangaan.

Malmström
Mijnheer de Voorzitter, toen vrijheidlievende mensen op 9 november 1989 over de Berlijnse muur klommen, nam de geschiedenis een scherpe wending. Eindelijk werd het mogelijk Europa te herenigen en een brede pan-Europese samenwerking tot stand te brengen, op basis van vrijheid en democratie. Een week geleden vierden wij plechtig dat de Berlijnse muur 10 jaar geleden viel. Dit jubileum herinnerde ons eraan dat het hoog tijd is om werk te maken van de uitbreiding en het proces te versnellen. Het heeft al veel te lang geduurd.
Voor ons liberalen is niets zo belangrijk als de totstandbrenging van één Europa, waar wij de problemen samen op een beschaafde wijze oplossen. De uitbreiding is een moreel gebod. De uitbreiding en het feit dat er bij de burgers een vertrouwenscrisis bestaat met betrekking tot de EU, vragen om hervormingen en wijzigingen in de Europese instellingen. Velen hebben het gevoel dat de EU hun niet aangaat en voelen zich er niet bij betrokken. Het wantrouwen is soms massaal. Dat moeten wij bijzonder serieus nemen. De intergouvernementele conferentie moet daarom de ambitie hebben de EU-instellingen werkelijk te hervormen. Vereenvoudiging, openheid, transparantie en duidelijkheid moeten de sleutelwoorden zijn. Wil een Unie met 30 leden kunnen functioneren, dan moet zij zich concentreren op de werkelijk grensoverschrijdende problemen en alleen actief zijn op de gebieden waar de Europese samenwerking tot het beste resultaat leidt.
Er moet een ingrijpende herziening van de arbeidsverdeling komen. Daarvoor zijn niet alleen moed en opgestroopte mouwen nodig, maar ook visie en pragmatisme. Het desbetreffende debat mag echter niet achter gesloten deuren plaatsvinden. Alle democratische krachten moeten erbij worden betrokken, en de burgers moeten de mogelijkheid hebben om eraan deel te nemen en hun standpunt naar voren te brengen. Ze hebben het recht om resultaten te verwachten en ook om eisen te stellen aan de te bereiken resultaten. Als wij hierin niet slagen, zullen zij het Europese project misschien de rug toekeren, wat een grote ramp zou zijn.

Onesta
Mijnheer de Voorzitter, is ons Parlement zich echt bewust van wat tijdens de komende intergouvernementele conferentie op het spel staat? Ik twijfel daar soms wel eens aan. Wanneer ik in het verslag lees dat wij zelf beslissen om slechts twee vertegenwoordigers naar de beraadslagingen te sturen, zeg ik bij mijzelf dat sommige leden van dit Parlement echt bang zijn voor hun eigen schaduw. Deze intergouvernementele conferentie biedt nochtans een kleine historische kans om het onontbeerlijke met het mogelijke te verenigen. In het licht van de uitdagingen van de volgende eeuw hebben wij moreel niet het recht genoegen te nemen met de institutionele basishervorming die bestaat uit de restanten van Amsterdam. Medebeslissing moet de regel worden. Ons Parlement moet zoals in elke democratie die naam waardig de volledige bevoegdheid over de begroting krijgen en zowel voor uitgaven als inkomsten bevoegd zijn. Wij moeten Europa de middelen voor billijkheid, veiligheid en solidariteit bieden. Het dient gezegd te worden dat wij moeten voortmaken en een constituerend proces voor ons continent moeten beginnen.
Er is slechts een beperking, en dat is niet onze verbeeldingskracht als democraten, maar de politieke wil van onze Vergadering. Als wij niet in staat zijn ons echt uit het keurslijf van de huidige regels te bevrijden, zullen alle verdere hervormingen onmogelijk worden. Zonder echte hervormingen zal Europa, dat nu al machteloos staat met vijftien lidstaten, verlamd raken met dertig lidstaten. Zoals commissaris Barnier heel goed begrepen heeft, moet de evolutie van vandaag de ontwikkelingen van morgen mogelijk maken. En wie beschikt over meer legitimiteit om dit fantastische proces te leiden en af te ronden dan wij, de vertegenwoordigers die rechtstreeks en bij algemeen stemrecht door de Europese volkeren verkozen zijn? Een parlement neemt vaak wetten aan, maar schrijft niet zo vaak geschiedenis. Aangezien deze eer ons nu te beurt valt, waarde collega's, vraag ik dat wij ons waardig tonen en blijk geven van politieke moed.

Sjöstedt
Mijnheer de Voorzitter, bij de dit jaar gehouden verkiezingen voor het Europees Parlement bleek de verkiezingsdeelname in bijna alle landen gedaald te zijn, voor zover men niet tegelijkertijd andere verkiezingen hield. Als men de zetels in deze zaal onbezet zou laten voor al degenen die niet stemden, zouden 232 zetels onbezet zijn.
Dat geeft alleen maar aan dat het democratisch draagvlak van het Europees Parlement aanzienlijk zwakker is dan dat van de nationale parlementen. Desondanks wordt in het onderhavige verslag voorgesteld dat juist de nationale parlementen zeer veel invloed verliezen, zowel op hun eigen nationale beleid als op de EU-verdragen en het EU-beleid. De macht gaat naar organen met een veel zwakker democratisch draagvlak, bijvoorbeeld het Europees Parlement, of zonder enig democratisch draagvlak, zoals de Commissie of het Hof van Justitie. Daarom zullen wij van Noords Groen Links tegen het overgrote deel van de ontwerpresolutie stemmen, waarin geëist wordt dat er meer supranationaliteit komt, dat de nationale invloed op het verdrag wordt beperkt en dat de dominantie van de grote staten wordt vergroot.

Van Dam
Voorzitter, de opkomst bij de verkiezingen in juni maakte duidelijk dat de burgers nog ver af staan van de Europese Unie. Vreemd genoeg trekken velen daaruit nog steeds geen lessen. De grootste uitbreiding van de Unie wacht, maar met dit verslag gaat dit Parlement verder op weg naar een versterkte integratie in Europa. Ik mis enig argument waarom een sterker Europa de burger meer betrekt bij het beleid.
Dit verslag moet de IGC tot een succes maken, maar het gaat voorbij aan noties die fundamenteel zijn voor de toekomst van Europa. Grondige discussie over de subsidiariteit is hoognodig. Het amendement daarover hebben we daarom weer ingediend. Slechts heldere afbakening van taken van de Unie is een basis voor een juiste bevoegdheidsverdeling. Vormgeving van het beleid moet zo dicht mogelijk bij de burger gebeuren.
Een brede IGC-agenda achten wij een goede zaak, al zijn de losse einden van Amsterdam moeilijk tot overeenstemming te brengen. Een vetorecht voor zaken die de nationale soevereiniteit raken, blijft nodig. Uitstel van de uitbreiding omdat de Unie intern niet op orde is, vinden wij onaanvaardbaar. Die uitbreiding is juist reden om voortvarend aan te pakken.
Een voorstel van de Commissie voor de IGC-agenda achten wij niet nodig, die heeft al meer dan genoeg te doen. Na overleg met de Commissie is het aan de Raad die agenda vast te stellen en haar eigen voorbereidingen te treffen.

Beazley
Ik zou de fungerend voorzitter, de heer Sasi, willen danken voor de opmerkingen die hij eerder in dit debat maakte. Hij bevestigde de voortzetting van de samenwerking tussen de Raad en het Europees Parlement en kondigde aan op korte termijn de Commissie constitutionele zaken te zullen bezoeken. Maar hij benadrukte tevens dat bij de IGC de uitbreiding het centrale punt zal blijven, de focus van de beoogde Verdragshervormingen, en dat het tijdschema zal worden nageleefd. Dit zijn naar mijn mening twee belangrijke punten.
Wat nu de uitbreiding betreft gaat het om een operatie van een heel andere aard en omvang dan we tot nog toe hebben gekend, en die implicaties heeft voor de IGC die deze uitbreiding voorbereidt. We hebben het hoofdzakelijk over de landen van Midden- en Oost-Europa die, zoals bekend, 40 jaar van dictatuur hebben gekend. Een periode waarin de burgersamenleving werd gekneveld, in de clandestiniteit gedreven en vernietigd werd. Hoewel nu tien jaar zijn verstreken en grote vooruitgang is geboekt, geloof ik dat nog heel wat vertrouwen moet worden opgebouwd en dat de openheid waartoe velen van ons hebben opgeroepen in de voorbereiding en uitvoering van de hervormingen, hard nodig is.
Twee zaken moeten wij in het Parlement bij deze IGC niet uit het oog verliezen. Namelijk dat in het verleden de IGC's niet erin geslaagd zijn de publieke opinie voor te bereiden voordat de Verdragsherzieningen waren voltooid, in het bijzonder voor wat Maastricht betreft. In een aantal lidstaten heeft dit kwalijke gevolgen gehad. Uit deze fouten in het verleden moeten wij nu de lessen trekken; wij moeten beseffen dat de omvang van de huidige uitbreidingsoperatie, de hereniging van de Europese familie, reeds onder de aandacht van het publiek moeten worden gebracht terwijl de IGC-bijeenkomsten in volle gang zijn. En ik vind dat deze openheid zich ook moet uitstrekken tot de kandidaat-landen zelf. Het zou te betreuren zijn indien wij, als instellingen van de Europese Unie, dit enkel zouden zien als een bureaucratische of constitutionele exercitie in ons eigen belang en in ons eigen voordeel. Juist in het perspectief van de uitbreiding is openheid zo hard nodig.
Daarom vind ik dat, waar mogelijk, niet alleen onze eigen publieke opinie in alle stadia een rol zou moeten spelen, maar ook de opinie in de kandidaat-lidstaten in Midden- en Oost-Europa. Ik ben mij ervan bewust dat dit afwijkt van de traditie bij de intergouvernementele conferenties die wij in het verleden hebben gekend. Maar zoals ik al zei, dit is een heel ander soort IGC en daarom moeten wij creatief zijn in de wijze waarop wij het publiek hierbij betrekken.

Napolitano
Mijnheer de Voorzitter, dit verslag heeft de instemming van een grote meerderheid in de Commissie constitutionele zaken gekregen. Dat komt volgens mij neer op een belangrijke bevestiging van die Europees-georiënteerde richtsnoeren waar wij ons allemaal in vinden en die van oudsher het Europees Parlement kenmerken in diens verhouding tot de andere communautaire instellingen, de nationale parlementen, de publieke opinie. Wij hebben een voortrekkersrol vervuld - en wij geven aan dat we daarmee door willen gaan - om het Europese integratieproces een hart onder de riem te steken, om ervoor te zorgen dat dit proces een constante en consequente ontwikkeling krijgt.
Ondanks de politieke spanningen die het begin van deze zittingsperiode hebben gemarkeerd, is gebleken dat verschillende belangrijke, of liever gezegd, de belangrijkste fracties eensluidende standpunten huldigen op het stuk van versterking van de Unie, van haar instellingen en beleidsterreinen. Het is belangrijk dat er op dit ogenblik convergentie bestaat inzake het voorstel dat geformuleerd moet worden om de verdragen te hervormen, om een nieuwe intergouvernementele conferentie bijeen te roepen, om de agenda en de methode te bepalen.
De standpunten die in het verslag van de heren Dimitrakopoulos en Leinen staan, hebben de nodige ruggensteun gekregen van de standpunten die, op de dag na de stemming binnen onze commissie, in het Parlement zijn toegelicht door middel van de mededelingen van voorzitter Prodi en de heer Barnier namens de Europese Commissie. Hiermee hebben wij dus een vast gegeven waar we allen rekening mee moeten houden: het Parlement en de Commissie gaan dezelfde richting uit, zij zijn er in gelijke mate van overtuigd dat de intergouvernementele conferentie niet te beperkt mag worden opgezet, dat het geen gelimiteerd werkprogramma mag krijgen, geen mini-agenda.
De uitvoerige bespreking die in de Commissie constitutionele zaken heeft plaatsgehad, heeft laten zien dat het Parlement zich alle moeite getroost om tegelijkertijd vooruit te kijken en realistisch te blijven, om veeleisend maar ook concreet te zijn. Men moet onderhand ophouden naar het Parlement te kijken alsof daar allerlei onmogelijke verzoeken en gevaarlijke eisen vandaan komen. Onze voorstellen zijn niet de weerslag van een of ander abstract schema of luxe tijdverdrijf: ze vormen een onvermijdelijke weerspiegeling van een objectieve behoefte aan algehele hervorming van de instellingen van de Unie. Wij moeten verder gaan dan Amsterdam, onze blik moet ruimer worden, zodat wij ons historisch engagement tot uitbreiding naar het oosten kunnen verwezenlijken en het integratieproces afschermen tegen reële risico's van verwatering en stagnatie.
Niemand mag vergeten dat wij thans voor de problemen staan van een versterking van het politieke Europa en institutionele veranderingen doordat de euro tot stand is gekomen, door de oprichting van de Europese Centrale Bank, door de les van Kosovo, door het wijdverbreide streven naar een gegarandeerde ruimte van veiligheid en rechtvaardigheid, door de ontgoocheling van al te veel kiezers. Dit is een oproep die wij met name richten tot de nationale regeringen en parlementen, want wij moeten tezamen met hen een sterker, democratischer en meer verenigd Europa opbouwen.

Barnier
Mijnheer de Voorzitter, ik dank u omdat u mij even het woord verleent in deze fase van het debat. Ik heb niet alleen aandachtig naar de rapporteurs geluisterd - die ik overigens al eerder gehoord had - maar ook naar de vertegenwoordigers en de sprekers van de verschillende fracties in dit Parlement; ik heb dus met andere woorden naar velen van u geluisterd. De sprekers naar wie ik niet zal kunnen luisteren omdat het debat op een andere manier zal verlopen en ik zelf straks elders anders aanwezig moet zijn, zullen mij dit wel vergeven. Ik beloof hun dat ik niet alleen oog zal hebben voor al wat vandaag tijdens dit debat gezegd wordt, maar natuurlijk ook voor al wat later gezegd zal worden.
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, een institutionele hervorming is geen politiek doel. Het is een middel. Zoals velen van u gezegd hebben, is ons doel de vereniging van de volkeren van de Europese landen in een politieke, economische, sociale en culturele gemeenschap, en dat is ook de kern van dit debat. De opvang van vele nieuwe leden moet het politieke hoofddoel van het begin van de volgende eeuw zijn. Daarom is het onderscheid dat in Amsterdam gemaakt werd tussen een beperkte aanpassing, een kleine uitbreiding en een ruimere hervorming, inmiddels een gepasseerd station.
U bent al op de hoogte van de bijdrage van de Commissie aan de voorbereiding van deze conferentie. Ik ben net als Commissievoorzitter Prodi blij dat ik vandaag kennis kon nemen van de bijdrage van uw Parlement en kon vaststellen - ik dank uw rapporteurs, de heren Dimitrakopoulos en Leinen, hier heel oprecht voor - dat onze instellingen het in dit stadium grotendeels eens zijn. Ik denk dat deze eensgezindheid een troef is die we achter de hand moeten houden, zowel voor de inzet van de hervormingen als voor de werkmethodes die wij zullen moeten volgen.
Ik wil het even over de inzet van deze hervormingen hebben. Zoals uw beide rapporteurs klaar en duidelijk onderstreepten, moet de komende conferentie op de institutionele kwesties, op alle institutionele kwesties geconcentreerd zijn, en mag slechts een opmerkelijke en politiek essentiële uitzondering gemaakt worden voor de besprekingen die momenteel over een Europees veiligheids- en defensiebeleid gevoerd worden. Om te slagen moeten de institutionele hervormingen mijns inziens - en ik zeg dit op grond van mijn ervaringen tijdens de vorige onderhandelingen - in een ruimer politiek perspectief passen en een antwoord trachten te geven op de volgende fundamentele vragen: "Hoe moeten onze debatten verlopen? Hoe moeten de werkzaamheden geregeld worden? Hoe moeten wij vorderingen maken en beslissingen nemen met 27 lidstaten?". Daar draait het om in deze conferentie. Dat is de enige vraag die wij ons moeten stellen wanneer wij naar antwoorden zoeken, naar alle mogelijke antwoorden, ongeacht de instellingen of de methodes die door deze zoektocht naar antwoorden getroffen worden.
De eerste eis die wij tezamen hebben vastgesteld, is een goede werking van de Unie met een groot aantal lidstaten. Toen de fungerend voorzitter van de Raad het zopas over de uitbreiding had, zei hij dat die gelijkstond aan veranderingen. Ik antwoord hem dat het hier om een belangrijke uitbreiding en niet om een kleine aanpassing gaat. Deze grote uitbreiding moet gepaard gaan met echte hervormingen, die dus in de eerste plaats betrekking moeten hebben op de besluitvorming. Ziehier waarom de meesten van ons het er mijns inziens over eens zijn dat beslissingen in de Raad bij gekwalificeerde meerderheid de regel moeten worden en dat slechts een uitzondering mag worden gemaakt voor enkele fundamentele en heel gevoelig liggende kwesties.
Zoals velen van u wensen, schrijven wij ook dat voor kwesties van wetgevende aard de gekwalificeerde meerderheid aan een medebeslissingsprocedure tussen de Raad en het Europees Parlement moet worden gekoppeld.
Ten tweede is er de ontwikkeling van de Verdragen. Ik had het hier ook al over tijdens mijn hoorzitting voor uw Parlement. De idee wordt overgenomen en onderstreept in het verslag van Jean-Luc Dehaene, president von Weizsäcker en Lord Simon, en dient verder uitgediept te worden. Het is de bedoeling de Verdragen opnieuw in te delen en de basisteksten en de uitvoeringsbesluiten te scheiden. Dankzij deze reorganisatie zouden de Verdragen kunnen blijven evolueren, aangezien de uitvoeringsbesluiten eventueel via een vereenvoudigde procedure gewijzigd zouden kunnen worden.
Geachte afgevaardigden, mijns inziens kan deze nieuwe herzieningsprocedure ertoe bijdragen het Europees Parlement nauwer bij de herziening van de Verdragen te betrekken. Ik wil er evenwel aan toevoegen dat deze reorganisatie naar mijn mening niet tot een wijziging van de huidige bevoegdheden van de Unie of de Gemeenschap mag leiden.
Een andere kwestie is de vertegenwoordiging van de lidstaten in de Raad. De besluiten van de Raad moeten representatiever zijn voor het relatieve gewicht van de verschillende lidstaten van de Unie. Met inachtneming van de geest en het evenwicht van het Verdrag van Rome moet ook de besluitvorming vereenvoudigd worden.
Dan zijn er nog de andere instellingen. Bij de uitbreiding zullen we moeten bepalen hoeveel verkozen vertegenwoordigers elke lidstaat naar uw Parlement mag afvaardigen. De Commissie, die het recht heeft om de krachtlijnen uit te zetten en waarvan de voorzitter nieuwe bevoegdheden gekregen heeft, moet haar collegiaal karakter, haar doeltreffendheid en haar besluitvorming bij gewone meerderheid bewaren. Nu ik zelf lid ben van de Commissie kan ik u zeggen dat dit niet gemakkelijk zal zijn. Het Hof van Justitie en de Rekenkamer zullen zich eveneens aan de uitbreiding moeten aanpassen.
Met de opsomming van al deze instellingen wil ik aantonen dat tijdens deze intergouvernementele conferentie heel wat antwoorden op de fundamentele vraag waarover ik het zopas had - hoe kan de Unie functioneren met 27 lidstaten - bestudeerd moeten worden. De werking van de instellingen vergt niet noodzakelijkerwijs een herziening van de Verdragen. In de dagdagelijkse werkzaamheden van het Europees Parlement, de Commissie en ook en vooral van de Raad kunnen vóór de uitbreiding een aantal belangrijke hervormingen worden uitgevoerd op het gebied van de interne structuren.
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, de tweede belangrijke uitdaging is het voorkomen van het risico van verwatering, het risico van versnippering dat wij allen met de uitbreiding lopen. Ik zeg u nogmaals dat men, wanneer er gevaar dreigt, het gevaar kan ondergaan en als het noodlot aanvaarden of het kan voorkomen. Wij willen het risico van versnippering voorkomen. In het Verdrag van Amsterdam wordt het legitieme karakter van bepaalde vormen van samenwerking tussen de lidstaten binnen het institutioneel kader van de Unie erkend, zodat lidstaten verder kunnen gaan dan het al bereikte integratieniveau.
Ik zeg klaar en duidelijk dat het acquis volgens de Commissie zeker niet mag worden beschouwd als een vorm van versterkte samenwerking tussen de vijftien lidstaten. De bedoeling is wel degelijk de huidige voorwaarden voor de versterkte samenwerking te verbeteren en te vereenvoudigen. Als wij hier niet in slagen tijdens deze conferentie kan de huidige mogelijkheid om een veto te stellen de lidstaten die intensiever willen samenwerken, er alleen maar toe aanzetten dat niet binnen, maar almaar meer buiten het communautaire kader te doen. Om de samenhang van de Unie te versterken wenst de Commissie, net als uw Vergadering, dat ook de kwestie van de externe vertegenwoordiging van de Unie aan bod komt.
De derde uitdaging is de voortzetting van de politieke eenmaking van Europa. Wij zullen dan ook te gelegener tijd de institutionele conclusies moeten trekken uit de werkzaamheden die momenteel inzake het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid aan de gang zijn. Wij verliezen ook de kwestie van het verband tussen het Handvest van de grondrechten en het Verdrag niet uit het oog.
Tenslotte wil ik u danken voor uw aandacht en het over de voorbereiding van de onderhandelingen hebben. Het is de bedoeling de onderhandelingen tot een goed einde te brengen en vóór eind 2000 aanzienlijke resultaten te boeken. Het is niet de bedoeling de uitbreiding te vertragen, maar er integendeel voor te zorgen dat ze slaagt. Ziehier waarom wij wensen dat de in artikel 48 van het Verdrag bepaalde procedure zo snel mogelijk op gang gebracht wordt na de top van Helsinki.
Ik wil tevens zeggen dat wij het ermee eens zijn dat het Europees Parlement hier nauwer bij betrokken wordt, meer dan bij de voorbereiding van Amsterdam - zoals ik zelf kan getuigen.
Tenslotte wil ik nog zeggen dat deze hervorming, die het hele jaar 2000 zal vergen, een gelegenheid moet zijn om hier een echt openbaar debat over te houden, niet alleen tussen ons, de instellingen, maar ook met de nationale parlementen en de burgers. Wij zullen aan dit openbaar debat deelnemen en onze rol spelen, en ook ik zal de mij toebedeelde rol spelen.
Geachte afgevaardigden, de Commissie is ervan overtuigd dat vóór eind 2000 een verregaande institutionele hervorming, die aan de eisen van de uitbreiding tegemoetkomt, mogelijk is. Wij weten maar al te goed dat de Unie grondig zal veranderen ten gevolge van deze uitbreiding. Ze mag er evenwel niet door verzwakt worden. Wij zullen enkel slagen als voldoende politieke ambitie en politieke wil voor deze hervorming aanwezig zijn. Wij moeten met andere woorden de voorkeur geven aan een visie op lange termijn in plaats van aan onmiddellijke noden of belangen.

Maij-Weggen
Voorzitter, ik heb een punt van orde. Ik heb commissaris Barnier horen zeggen dat hij van plan is te vertrekken, dat hij eerder weg wil gaan omdat hij nog verbintenissen heeft. Ik moet u zeggen: ik ben vijf jaar minister geweest in mijn land maar geen enkele minister zou het in ons parlement in zijn hoofd halen om weg te lopen uit een debat waar nog woordvoerders aan het woord moeten komen. Mevrouw de Palacio, die verantwoordelijk is voor de relaties met het Parlement, heeft ook - in onze fractie althans - toegezegd dat commissarissen in het vervolg bij de debatten zullen blijven. De laatste sprekers zijn net zo belangrijk als de eerste sprekers en hebben misschien wel meer kiezers achter zich staan dan de eerste sprekers. Ik doe een beroep op de heer Barnier om het Parlement te respecteren en te blijven. Anders vraag ik u een brief te sturen naar de heer Prodi om de afspraken met mevrouw de Palacio na te komen.

De Voorzitter
Dank u wel, mevrouw Maij-Weggen. De commissaris heeft in ieder geval aangekondigd dat hij tot acht uur bij ons blijft.

Väyrynen
Mijnheer de Voorzitter, in het verslag van de heer Dimitrakopoulos en de heer Leinen wordt te weinig rekening gehouden met het feit dat de Europese Unie in snel tempo een pan-Europese omvang krijgt. Op de top van Helsinki wordt waarschijnlijk het besluit genomen dat er met twaalf landen onderhandelingen gaan beginnen. Als Turkije dan nog de status van officieel kandidaat-land wordt verleend, krijgen wij waarschijnlijk spoedig nieuwe verzoeken tot toetreding uit de Balkan en andere gebieden.
Tijdens de plenaire vergadering in oktober heb ik gezegd dat de tegenstelling tussen de uitbreiding en de verdieping van de Europese Unie alleen kan worden opgelost door de Unie intern te verdelen volgens bijvoorbeeld het uimodel ofwel het systeem van concentrische cirkels. Ik stelde voor dat de gehele Unie zich ontwikkelt tot een statenbond, maar dat de kern zich ontwikkelt tot een volwaardige bondsstaat. Als buitenste ring voor samenwerking en integratie stelde ik de Europese Raad voor waaraan we nieuwe taken zouden kunnen geven.
Ik ben verheugd dat mijn opvatting in de liberale fractie principiële weerklank heeft gevonden. Ze heeft echter nog geen weerspiegeling kunnen vinden in de amendementen die onze fractie op dit verslag heeft ingediend. Persoonlijk kan ik het verslag-Dimitrakopoulos-Leinen niet steunen. Hierin wordt gestreefd naar voortzetting van de ontwikkeling van de Unie tot een gecentraliseerde bondsstaat en houdt er geen rekening mee hoe de grote uitbreiding van de EU van invloed zal zijn op institutionele ontwikkeling van de Unie.

Knörr Borràs
Mijnheer de Voorzitter, een van de oprichters van wat nu de Europese Unie is, heeft eens opgemerkt dat als zij opnieuw aan het eenwordingsproces hadden moeten beginnen, ze bij de volkeren en culturen waren begonnen. In plaats van zich te beteren, lijkt de Europese Unie echter het credo van Titus Livius aan te hangen, dat je beter kunt vergeten wat al is gebeurd, omdat je het wel kunt betreuren, maar niet kunt overdoen. In de teksten die ons worden voorgelegd voor de hervorming van de Verdragen en de komende IGC, valt zelfs met het sterkste vergrootglas geen zin te bespeuren waarin over de volkeren en regio's van Europa wordt gerept, en over de rol die zij in het Europa van de toekomst zouden moeten spelen.
Het is tijd dat de regio's de status krijgen die ze verdienen. De Europese partijen die blijven steken in het verleden, laten door hun daden zien dat zij niet in staat zijn de bijziendheid te overwinnen die het hun onmogelijk maakt de werkelijkheid van de huidige lidstaten en regio's onder ogen te zien. Wanneer wordt er eens gesproken over naties als Schotland, Wales, Galicië, Catalonië of Baskenland, die men niet eens samen met de nationale regeringen zitting laat nemen in de Raad? Wat denkt men te doen met regio's als Andalusië - met 7,5 miljoen inwoners -, dat als een tweederangs land wordt behandeld terwijl er in de Raad vertegenwoordigers zitten van lidstaten die twintig keer kleiner zijn?
Sommige van de landen die tot de Unie toe zullen treden, zijn piepklein. Wij zijn ervoor dat ze toetreden, maar zonder hun bijzonder recente emancipatie zouden ze nu nooit kandidaat-lidstaat geweest zijn. De toetreding van deze landen, mijnheer de Voorzitter, zal leiden tot ondervertegenwoordiging van de naties en regio's die binnen de huidige lidstaten bestaan.
García Márquez zei eens dat de wijsheid komt als wij er niets aan hebben. Hopelijk overkomt ons met onze gevoeligheid en onze visie met betrekking tot de rol van de naties en regio's van Europa niet hetzelfde!

Maij-Weggen
Voorzitter, in dit debat over de agenda en de procedures voor de aanstaande IGC wil ik met de rapporteurs allereerst pleiten voor die bredere opzet, breder althans dan in de Top van Keulen is voorgesteld. De redenen zijn ook helder en duidelijk uiteengezet. Tijdens die Top ging het om de toetreding van vier à vijf landen uit Midden- en Oost-Europa op kortere termijn en nu zijn het er intussen tien of twaalf. Dat betekent dat je meteen een grondige hervorming aan moet pakken en dat betekent dus meer dan die paar institutionele hervormingen.
Wat mij betreft gaat het om zes punten. In de eerste plaats om de institutionele hervormingen zoals zij gepland zijn in Keulen, de samenstelling van de Commissie, één commissaris per lidstaat wat ons betreft, de stemweging, die in verhouding moet staan tot het aantal inwoners, en de gekwalificeerde meerderheidsstemmingen. Dat moet op het gebied van de begroting, en ook van de landbouw en de wetgeving.
Tweede punt is de integratie van de tweede en derde pijler, meer integratie in de Verdragen. Hiervoor moet een meer communautaire aanpak worden gekozen.
Het derde punt is dat wij in het nieuwe verdrag een goede legale basis moeten hebben voor een Europese verordening voor openbaarheid van bestuur en transparantie.
Dan een vierde punt. Wij hebben ook een legale basis nodig voor de Europese Unie zelf, zodat wij in gremia als de Verenigde Naties en de WTO zelfstandig op kunnen treden. En ik ben het eens met degenen die zeggen dat er een scheiding moet komen tussen de constitutionele aspecten in het Verdrag en die delen die met uitvoerende wetgeving te maken hebben. Ik denk dat dat een verstandige lijn is.
Tenslotte zou dat toekomstig Handvest van de grondrechten moeten worden verankerd in het nieuwe Verdrag.
Dat lijken mij de belangrijkste punten te zijn. Wat de procedure betreft, onze belangrijkste wens is natuurlijk een maximale betrokkenheid van het Parlement. Twee parlementsleden is niks teveel, maar die moeten dan ook volledig kunnen meewerken.
Wij geven volle steun aan het verslag van collega Leinen en collega Dimitrakopoulos. Zij hebben hun werk goed gedaan en laten wij hopen dat de Top in Helsinki zal besluiten om die bredere agenda die wij voorstellen ook inderdaad in de IGC op te nemen.

Berès
Mijnheer de Voorzitter, in ons debat over het mandaat van de komende intergouvernementele conferentie wil ik het om te beginnen even hebben over een kwestie die niet op de agenda van deze conferentie staat, maar waarover onze Vergadering zich mijns inziens zal moeten buigen om de resultaten van de onderhandelingen in hun geheel te onderzoeken en te evalueren.
Het gaat om de hervorming van de Raad en alle hervormingen die naar verluidt zonder een hervorming van de Verdragen kunnen en moeten worden uitgevoerd. Vooruit dan maar. Laten we die weg inslaan, maar laten we een redelijk tijdschema opstellen, met andere woorden hetzelfde als dat voor de IGC. Mijn fractie heeft een amendement in die zin ingediend en ik hoop dat onze Vergadering dat morgen kan aannemen.
Zijn wij, met betrekking tot de drie left over kwesties, van mening dat wij vandaag wel een antwoord kunnen geven op de vraag die op de Top van Amsterdam niet beantwoord kon worden? Om welke vraag gaat het? Wij moeten ze durven stellen. Mijns inziens is het misschien minder belangrijk te weten hoe de Unie zal functioneren dan te weten wat wij tezamen willen doen met 16 of 27 lidstaten. Als wij deze vraag niet beantwoorden, zullen wij geen oplossing vinden voor de drie left overs van Amsterdam.
Wanneer wij de Unie op de komende uitbreidingen voorbereiden, moeten wij hoe dan ook een kwestie aan de orde stellen die na Amsterdam onopgelost gebleven is: de versterkte samenwerking. Naast de drie institutionele kwesties die al onder het mandaat van de IGC vallen, kon niemand ons in het kader van de balans van Amsterdam zeggen of de oplossingen die wij inzake de werking van deze versterkte samenwerking bereikt hebben, volstaan.
Wij moeten ijveren voor een hervorming van deze vormen van versterkte samenwerking, zodat wij binnen het kader van de Unie een echte open voorhoede kunnen creëren, en vorderingen kunnen blijven maken op het gebied van veiligheid, democratie en stabiliteit voor ons continent.

Schleicher
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, u houdt het misschien niet voor mogelijk, maar precies 200 jaar geleden, in 1799, werd voor het eerst gesproken over een grondwet, niet voor Europa, maar voor Beieren. Aanleiding daartoe waren onder andere de versterking van de bevoegdheden en ingrijpende territoriale herschikkingen ten gevolge van een gebiedstoename met bijna 83 delen. De grote man met de ideeën daarachter was de toenmalige Beierse staatsminister Graaf Montgelas die zich zeer verdienstelijk had gemaakt met het installeren van een Franse administratie in Beieren. Hij was echter tegelijkertijd ook een fervent tegenstander van volksvertegenwoordigingen, omdat hij bang was voor onberekenbare elementen in de politiek. Met veel ups en downs duurde het toen nog 18 jaar voordat eindelijk een grondwet het daglicht kon aanschouwen en alle tegenstanders uitgeschakeld waren. Reeds in die grondwet zaten echter al democratische elementen.
Dit is echter niet het enige verbazingwekkende. Die grondwet was gegrondvest op een preambule die werd uitgewerkt in 1799 en de bedoeling had de grondrechten vast te leggen. Dat was dus 200 jaar geleden! Hoe frappant is de gelijkenis tussen toen en nu! De argumenten van de toenmalige - zoals men uit de geschiedenis leert - en huidige sceptici zijn bijna dezelfde. Laten wij dus zien hoe wij een les kunnen leren uit de geschiedenis. Laten wij niet nog eens tien jaar wachten met een grondwet voor Europa. Wij moeten Europa op de toekomst voorbereiden.
Ik wil derhalve de Raad aanmoedigen de voorstellen van het Parlement niet alleen te respecteren, maar ook over te nemen. Wij hebben een slagvaardig Europa nodig dat de noodzakelijke besluiten kan nemen. Wij moeten de democratie serieus nemen en ervoor zorgen dat de bevoegdheden die de nationale parlementen hebben afgegeven, terechtkomen bij het Europees Parlement, dat wil zeggen bij de medebeslissing van het Europees Parlement. Wij hebben deze nodig. Het Europees Parlement is immers de grootste integratiefactor in Europa.

Tsatsos
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag de collega's Dimitrakopoulos en Leinen lof geven voor hun uitstekende werk. Er is bovendien een extra reden tot optimisme: met de uitmuntende persoonlijkheid van commissaris Barnier tekent zich een goede samenwerking af tussen het Europees Parlement en de Europese Commissie.
Het ontwerpverslag:
Ten eerste borduren de rapporteurs voort op de reeds eerder door het Europees Parlement ingenomen standpunten en nemen zij, met name uit het verslag dat ondergetekende samen met de heer Méndez de Vigo heeft opgesteld, het begrip over van de Europese Unie als een unie van volkeren en een unie van landen. De Europese integratie valt of staat met het evenwicht in deze dubbele legitimatie.
Ten tweede dringt het verslag terecht aan op besluitvorming met gekwalificeerde meerderheid in de Raad. Daaraan is echter een absolute voorwaarde verbonden: eenparigheid van stemmen moet worden gehandhaafd voor constitutionele en andere fundamentele zaken, waaronder natuurlijk ook vraagstukken vallen die voor de soevereine lidstaten van existentieel belang zijn.
Ten derde wordt voor het eerst een echt overtuigend voorstel gedaan voor het buitenlands beleid. Daaraan worden twee voorwaarden gekoppeld: dat de buitengrenzen van de lidstaten worden gegarandeerd als grenzen van de Europese Unie en het rechtstreeks getroffen land de mogelijkheid krijgt tot verzet.
Ten vierde wordt bij het gevoelige vraagstuk van de flexibiliteit - dat mijns inziens met het Verdrag van Amsterdam doelmatig is geregeld - met een aantal amendementen gepoogd een compromisoplossing te vinden. Ik wil echter het Parlement dringend verzoeken het volgende goed voor ogen te houden: de ervaring heeft aangetoond dat de Europese Unie niet zozeer, of niet uitsluitend, in gevaar wordt gebracht door blokkades van een lidstaat, als wel door een dermate losse regeling van de flexibiliteit dat het hek van de dam is voor een Europa van twee of zelfs meer snelheden.
Ik wil het Parlement van harte aanneming van het uitstekende verslag van de heren Dimitrakopoulos en Leinen aanbevelen.

Seguro
Mijnheer de Voorzitter, met een deel van de onderwerpen die tijdens de komende IGC zullen worden besproken, zijn wij reeds vertrouwd. Het betreft de zogenaamde leftovers van Amsterdam. Maar op dit moment kunnen wij ons geen algemeen beeld vormen van de thema's die bij de opening van de volgende IGC aan bod zullen komen. We weten enkel dat de te behandelen onderwerpen de doeltreffende werking van de Unie moeten verhogen met het oog op de geplande en gewenste uitbreiding. Ik zou hier willen benadrukken dat een verdragshervorming die enkel en alleen op meer efficiëntie uit is mijns inziens van bitter weinig ambitie getuigt en het Europees project geen eer aandoet. Ik vrees overigens dat de hervorming in dat geval tot een machtsspel zal worden gereduceerd waarbij een kleine groep van landen het leiderschap op zich zal nemen en het Europees project volledig naar zijn hand zal zetten.
Indien wij kiezen voor een door een kleine groep van landen gedirigeerd Europa verloochenen wij het stimulerende Europese integratieproces dat wij tot nog toe hebben gekend. Ik ontken niet dat deze formule gebreken vertoont, maar zij garandeert tenminste de deelname van alle landen. Wij zijn van mening dat de versterkte samenwerking binnen de Europese Unie de uitzondering en niet de regel moet zijn. In vele gevallen bestaat er immers wel een politieke wil tot samenwerking, maar ontbreken de economische of andere vereisten om de bereidheid tot versterkte samenwerking in de praktijk te brengen.
Mijnheer de commissaris, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, met uw welnemen zou ik in verband hiermee een voorbeeld willen geven. Laten we veronderstellen dat de stemmenweging in de Raad wordt gewijzigd zodat de landen met de meeste inwoners en de grootste landen meer macht krijgen. Laten we er tevens van uitgaan dat de uitbreiding van de stemming bij gekwalificeerde meerderheid en de medebeslissingsprocedure deze tendens ook in het Europees Parlement versterkt. Dan vraag ik mij af welke rol er binnen dit Europa voor de kleine en de arme landen van de Europese Unie is weggelegd.
Ik verkies samenhang boven doeltreffendheid. Commissaris Barnier heeft het argument aangehaald dat Europa in de toekomst maar liefst uit 27 landen zal bestaan. Mijnheer de commissaris, ik kan u verzekeren dat het voor mij belangrijker is dat alle landen van dit Europa van 27 lidstaten zich bij het besluitvormingsproces betrokken voelen dan dat wij een discussie voeren over de vraag of 27 landen al dan niet beslissingen kunnen nemen in een uur, in minder dan twee uur of in drie uur.
Voor een Europese Unie die een solidair en nobel project nastreeft, is samenhang belangrijker dan doeltreffendheid. En dat is het soort Unie waarin wij tot dusver geleefd hebben en waaraan wij tot dusver hebben deelgenomen.

Fiori
Mijnheer de Voorzitter, de Romeinse juristen zeiden dat ex facto oritur jus. Ik denk dat de collega's Dimitrakipoulos en Leinen nagegeven moet worden dat zij in feite de basis hebben gelegd voor een nieuwe foedus, een soort pact voor de Europese eenheid die rondom verscheidenheden wordt georganiseerd, die tracht te bemiddelen en die vooral op zoek is naar grondbeginselen en een basiseenheid. Om een democratische toekomst op te bouwen heeft Europa nog heel wat werk te verrichten, maar het ziet ernaar uit dat aan een paar gegevens inmiddels niet meer te tornen valt: zo is bijvoorbeeld een echt gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid een must. Ik geloof namelijk dat afgezien van banken en economie en van sociaal en structuurbeleid, het gemeenschappelijke buitenlands en veiligheidsbeleid een nieuwe stimulerende factor in de richting van echte integratie kan zijn. Er is behoefte aan een Europees Parlement dat als algemene wetgever van de Unie optreedt, op gelijke voet met de Raad, een Parlement dat als volwaardige partner deelneemt aan de benoeming van de leden van de andere instellingen, dat een vertrouwensrelatie met de Europese Commissie weet te kweken en niet meer gebukt gaat onder de dubbele gekwalificeerde meerderheid die momenteel vereist is voor een motie van afkeuring. Er is behoefte aan een Raad die met meerderheid besluit. Het lijkt me dat andere zaken als een grotere betrokkenheid van de nationale parlementen bij het gemeenschappelijke besluitvormingsproces onnodig complicerende elementen zijn.
Ook de plaatselijke overheden zouden mondiger moeten worden en meer deelnemen aan de fase van totstandbrenging en uitvoering van het Gemeenschapsrecht. In dit opzicht zou het deel dat bepaald wordt door de besluiten inzake de structuurfondsen het basisprincipe kunnen worden voor de nieuwe Europese opbouw.
Het Europees Parlement moet een echt grondwettelijke rol vervullen, het moet de spirit terugkrijgen die Alcide De Gasperi, Schuman, Adenauer en Kohl hadden - om maar even in de traditie van de Europese volkspartijen te blijven - maar die ook belangrijke exponenten van andere politieke families bezaten: ik denk aan Altiero Spinelli, François Mitterrand, Henry Spaak. Wij hebben een seizoen voor de boeg dat beslissend is voor de overleving van Europa als entiteit en als model. De aanvallen tegen Europa zijn niet meer van militaire aard, maar economisch en politiek, de vijanden zijn niet meer die van de koude oorlog. Als wij de uitdaging van het nieuwe millennium willen winnen, dan moeten wij ons de noodzakelijke juridische en institutionele instrumenten aanmeten, in het besef dat Europa alleen Europa blijft indien het zichzelf ter discussie durft te stellen en deze grote sprong naar de toekomst weet te accepteren.

Poos
Mijnheer de Voorzitter, wij staan op het punt de eerste resolutie van het Europees Parlement over een van de belangrijkste thema's van deze zittingsperiode aan te nemen: de IGC van 2000.
Overeenkomstig het Verdrag zullen de regeringen van de lidstaten en vervolgens de nationale parlementen de hoofdrolspelers van deze conferentie zijn. De overige instellingen, het Europees Parlement en de Commissie, zijn daarom echter niet tot de rol van gewone figuranten veroordeeld. Het Parlement moet er via zijn resoluties of bij monde van zijn vertegenwoordigers in de conferentie voor zorgen dat de onderhandelingen ambitieuze doelen stellen. Het Europees Parlement zal slechts invloed kunnen uitoefenen als het zich op de essentiële kwesties, de "prioriteiten" concentreert en bewust afziet van een lange lijst van onrealistische en ongelimiteerde wensen. Onze twee rapporteurs hebben geprobeerd deze valstrik te vermijden, maar zijn daar niet helemaal in geslaagd, moet ik zeggen.
Aangezien het hier om constitutionele kwesties gaat en het Verdrag de belangrijkste wetgeving van ons intern recht is, moeten wij in de toekomst meer juridische precisie aan de dag leggen. Een grondwet wordt niet even snel aangepast. Zo moet met betrekking tot de stemming bij gekwalificeerde meerderheid precies vastgesteld worden voor welke artikelen van het Verdrag dat de algemene regel moet zijn en voor welke artikelen een uitzondering op deze regel gemaakt dient te worden. Het is dan ook duidelijk dat de manoeuvreerruimte ten aanzien van het huidige Verdrag uiterst beperkt zal zijn.
Nadat wij kennis gekregen hebben van het mandaat van de Europese Raad moeten wij dit dan ook opnieuw behandelen. Zoals de voorzitter van onze commissie, de heer Napolitano, al in herinnering bracht, is het niet de bedoeling een onderscheid te maken tussen maximalisten en minimalisten, maar moeten we naar perfectie streven en tegelijk progressief blijven inzake de toekomstige ontwikkeling van de Europese Unie.

Pirker
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik ben ervan overtuigd dat deze top een echt succes zal worden als daadwerkelijk rekening wordt gehouden met de in het onderhavig verslag uiteengezette richtsnoeren van het Europees Parlement.
Ik wil hier graag een concreet vraagstuk aanstippen. Tot mijn grote vreugde stelde ik vast dat het verslag zich niet alleen bezighoudt met de hervorming van de Verdragen en de hervormingsprocedures, en zich dus niet beperkt tot algemeenheden, maar ook met prioriteiten op de proppen komt. Zo staat hierin dat vooruitgang moet worden geboekt bij de verbetering van de veiligheid van Europa en de veiligheid van de burgers, bij de verdere ontwikkeling van de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. Ook wordt aangedrongen op de voor de totstandbrenging van deze ruimte noodzakelijke procedures. Men geeft dus ook de burgers een duidelijke boodschap.
In het verslag wordt ook een, mijns inziens zeer belangrijk doel aangegeven. Men zegt namelijk dat Europa de burgers met meer transparantie en meer openbaarheid in de besprekingen tegemoet moet treden. Dat is voor mij absoluut noodzakelijk en ook een goede mogelijkheid bij de totstandkoming van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. Wij kunnen hier laten zien dat, waar de lidstaten aan het einde van hun Latijn zijn, Europa nuttig kan zijn voor de individuele mens.
Het is een realiteit dat de georganiseerde misdaad miljarden omzet maakt en door het investeren van de winst in het legaal economisch circuit van onze correcte systemen de maatschappij in zijn geheel schade berokkent. Daarom hebben wij Europol nodig. Wij hebben immers behoefte aan een Europese justitiële samenwerking. De drugshandel maakt nu al 8% van het internationale handelsvolume uit en daarom moeten wij Europol tot een Europese instelling uitbouwen. Jaarlijks komen 400.000 asielzoekers naar Europa en daarom hebben wij Europese regelingen nodig. Ik bedoel hiermee te zeggen dat dit verslag wel degelijk zeer concreet is en richtsnoeren behelst die een echte kans kunnen zijn voor de komende top van Helsinki. Wij zullen zien of de Europese vertegenwoordigers op deze top de belangen van de burgers hoog in het vaandel zullen schrijven, of zij zich zullen inzetten voor meer transparantie en voor meer kansen voor de individuele mens. Wij hopen van ganser harte dat dit het geval zal zijn!

Carnero González
Mijnheer de Voorzitter, zoals rapporteur Leinen terecht zei, denken velen van ons dat er met de intergouvernementele conferentie een echt constitutionaliseringsproces op gang moet komen binnen de Europese Unie. Dat is ongetwijfeld de manier om ons aan te passen aan de omstandigheden en de werkelijkheid van het moment. Het zou ook de perfecte oplossing zijn voor de moeilijke opgave om de belangstelling van de bevolking voor het proces van Europese eenwording terug te winnen. Door de lage opkomst bij de verkiezingen van 13 juni is mathematisch bewezen hoe gering die belangstelling is.
De monetaire unie is onmiskenbaar een succes. Daarnaast moet echter ook met de politieke unie en met de uitbreiding van de bevoegdheden van de Europese Unie op andere gebieden vooruitgang worden geboekt. Dat is nodig om onevenwichtigheden zoals die nu bestaan - en die zijn reusachtig, zou ik zeggen - te vermijden.
De agenda van de IGC moet beslist veel verder gaan dan de franje van Amsterdam, ook al was die niet onbelangrijk. Ik had het zojuist over constitutionalisering, en persoonlijk geloof ik in een federale benadering. Het Handvest van de grondrechten dat de komende maanden wordt opgesteld, moet ook in de Verdragen worden opgenomen. Er moet worden nagedacht over meerderheidsbesluitvorming als algemene regel, en - tegelijkertijd, logischerwijs - over het gebruik van de medebeslissingsprocedure bij die besluitvorming. Daarnaast moeten de bevoegdheden van het Europees Parlement worden uitgebreid, bijvoorbeeld door het Parlement het recht te geven alle internationale verdragen te ratificeren, van welke soort of aard dan ook. Wat natuurlijk ook moet worden overwogen, is om de volgende hervormingen uit te voeren volgens een methode die meer inspraak toelaat, en veel opener, transparanter, en democratischer is dan de huidige.
Als we het over methodes en instellingen hebben, mogen we ook de diverse beleidsterreinen niet vergeten. Zo moeten de functies van de West-Europese Unie in de Unie worden geïntegreerd om nieuwe Kosovo's te voorkomen. Verder moet ook de coördinatie van het economisch beleid van de lidstaten worden bevorderd, evenals belastingharmonisatie en de totstandbrenging van een werkelijk sociaal Europa, dat zich om werkgelegenheid bekommert en ons de kans geeft de problemen van de bevolking aan te pakken.
De huidige methode heeft zijn beste tijd gehad. Hoe dan ook is het beslist noodzakelijk dat de Raad zich verbindt om ernstig rekening te houden met de voorstellen die de Commissie en het Parlement te zijner tijd zullen doen.

Langenhagen
Mijnheer de Voorzitter, wij weten inmiddels wat de belangrijkste doelstellingen zijn; dat wisten wij ook al voordat het rapport-Dehaene in ieders mond lag. Naast deze doelstellingen - zonder de verwezenlijking waarvan uitbreiding schier ondenkbaar is - zijn er echter ook andere principiële vraagstukken, visserijvraagstukken bijvoorbeeld, die niet uit het oog mogen worden verloren. Met het Verdrag van Amsterdam is voor de visserij geen bevredigende oplossing gevonden.
Ten eerste eis ik, evenals in 1996, dat de visserij specifiek wordt genoemd in de Verdragen. Men mag de visserij niet zien als een aanhangsel van de landbouw. Het visserijbeleid is een van de weinige communautaire, sectorale beleidsvormen en daarom moet men de betekenis daarvan onderstrepen met de opneming in de Verdragen van een specifiek visserijhoofdstuk waarin de doelstellingen van het gemeenschappelijk visserijbeleid, zijn beginselen en vooral de juridische procedures voor de reglementering uiteen worden gezet.
Ten tweede moet het Parlement sterker dan tot nu toe betrokken worden bij de vaststelling van de belangrijkste visserijvraagstukken. Ik wil dat wij een echte besluitvormingsbevoegdheid krijgen voor de principiële aspecten van het gemeenschappelijk visserijbeleid en voor de basisverordeningen. Ik denk bijvoorbeeld aan de marktordening, de instandhouding en bevissing van de visvoorraden, de controleregelingen en de instrumenten voor het structuurbeleid. Dat betekent, kortom, medebeslissing voor het Europees Parlement.
Ten derde moet men ook de rol van het Parlement in het extern beleid versterken en de instemmingsprocedure invoeren voor de sluiting van alle internationale visserijovereenkomsten. Tot slot moet het Parlement kunnen deelnemen aan de vergaderingen van de organen van internationale organisaties.
Deze vraagstukken onderstrepen het belang van de visserij voor Europa en moeten, met inachtneming van de rol van het Parlement bij de komende intergouvernementele conferentie, als dusdanig ter sprake worden gebracht. Ik hoor tot mijn vreugde zojuist van Giorgos Dimitrakopoulos dat een compromisamendement is ingediend waarin ook het visserijvraagstuk is opgenomen. Hartelijk dank daarvoor! Ik hoop te mogen rekenen op de steun van het Parlement.

Randzio-Plath
Mijnheer de Voorzitter, wij zijn beide rapporteurs dank verschuldigd. Het Fins, het Portugees en het Frans voorzitterschap van de Raad moeten nu gevolg geven aan de voorstellen in dit verslag, dat terecht voortborduurt op de kritiek van onder meer ook dit Parlement op de besluiten van Amsterdam. Juist omdat de heer Tsatsos dit ter sprake bracht, wil ik nogmaals wijzen op het zeer belangrijke voorstel in paragraaf 5. Wij moeten inderdaad een pakketvoorstel krijgen voor een allesomvattende hervorming, waarin zowel de belangrijke vraagstukken in verband met de meerderheidsbesluiten, als ook de hervorming van de instellingen en andere belangrijke thema's terug te vinden zijn. Wij moeten mijns inziens nadenken over de constitutionalisering van de Unie. Deze eis vindt dan ook onze volledige instemming. Europa wordt immers pas volwassen als het een grondwet verwerft.
Momenteel is niet voldoende duidelijk wat de zin, het doel van de Europese Unie is. Het Europees Parlement heeft herhaaldelijk - en terecht - ontwerpen op tafel gelegd voor een grondwet. Daaruit blijkt mijns inziens dat Europa meer is dan enkel een markt. Wij moeten met andere woorden nadenken over een Republiek van Brussel, over een heel bijzonder soort van landengemeenschap, waarvan in de geschiedenis geen voorbeeld te vinden is.
Of de discussie over de grondwet het enthousiasme van de burgers voor Europa zal aanwakkeren, is nog maar de vraag. Men moet echter een poging ondernemen om een oplossing te vinden voor de legitimatieproblemen van een ruimte of markt zonder staat en deze poging moet gelijke tred houden met de geleidelijke totstandkoming van een Europese burgermaatschappij en een Europese publieke opinie. Wij zijn in heel de wereld geconfronteerd met een substantiële verandering in de nationale soevereiniteit. De landen hebben immers noch naar binnen, noch naar buiten toe onbegrensde vrijheid van handelen en evenmin - door de realiteit van de internationale betrekkingen, transnationale interdependentie en interactie - onbegrensde mogelijkheden om hun eigen beleid vast te stellen en hun eigen problemen op te lossen. Dat ziet men vooral in de economie, de handel en de mededinging. Men moet juist ook op dat gebied overstappen van het beginsel van eenparige besluitvorming op meerderheidsbesluiten. De Unie moet meer slagvaardigheid verwerven en daarom heeft zij een nieuwe machtenscheiding nodig met het oog op de zogenaamde bevoegdheidscatalogus.
Door de veranderde omstandigheden is een nieuw stelsel van machtenscheiding onontbeerlijk. De klassieke machtenscheiding van Montesquieu moet worden aangevuld met een nieuwe vorm van machtenscheiding op verschillende niveaus. Wij hebben besluitvormingsprocessen nodig die meerdere niveaus omvatten en op elkaar zijn aangesloten. De huidige coördinatieprocedures volstaan niet om Europese meerwaarde te verzekeren. Dat komt duidelijk tot uiting in de scheefgetrokken verhouding tussen de economische unie en de monetaire unie en in de scheefgetrokken verhouding tussen de politieke unie enerzijds en de Economische en Monetaire Unie anderzijds. Aangezien wij met interinstitutionele akkoorden op dit gebied geen democratische meerwaarde kunnen produceren, hebben wij inderdaad een herziening van de Verdragen nodig.

von Boetticher
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, in het rapport-Dehaene staat een voorstel van historische draagwijdte: de opsplitsing van de Verdragen in twee delen, in een grondwettelijk, institutioneel deel, dat wij enkel bij eenparigheid van stemmen met een intergouvernementele conferentie en met een ratificatieprocedure van de lidstaten kunnen wijzigen, en een speciaal deel voor bepaalde beleidsterreinen waar geen ratificatieprocedure, maar instemming van het Europees Parlement voor nodig is.
Nu de Commissie - en ik ben de heer Barnier daar heel dankbaar voor - in haar voorstellen instemming heeft betuigd met een dergelijke opsplitsing van de Verdragen en van de herzieningsprocedure, zou het kleinmoedig zijn als de Commissie constitutionele zaken van het Parlement de opsplitsing van het Verdrag wel, maar die van de procedures niet zou accepteren. Er zijn echter wel degelijke verschillende procedures nodig, omdat de Unie anders na uitbreiding haar slagvaardigheid zou verliezen. Daarom dank ik rapporteur Leinen voor zijn desbetreffende opmerking, die ik echter helaas niet terugvind in zijn verslag.
Ik ben voor de opsplitsing van de procedures, op één voorwaarde: dat de afschaffing van de ratificatieprocedure voor bepaalde beleidsterreinen geen uitholling van de rechten van de lidstaten met zich meebrengt en de Europese Unie zichzelf geen bevoegdheidscompetentie toe-eigent. Dat moet worden gegarandeerd en dat kan met een door enkele collega's en mijzelf ingediend amendement. Daarin eisen wij dat in het constitutioneel deel van het Verdrag een bevoegdhedencatalogus wordt opgenomen waarin de bevoegdheden van de Unie duidelijk worden gedefinieerd en afgebakend en het subsidiariteitsbeginsel tot zijn recht komt.
Pas dan kan de Unie slagvaardiger worden, zonder de rechten van de lidstaten uit te hollen, en haar werk op efficiënte wijze beperken tot bepaalde beleidsterreinen. Daarom verzoek ik met name de rapporteurs deze beide amendementen, ook met het oog op een brede meerderheid in dit Parlement, welwillend in ogenschouw te nemen.

Leinen
Mijnheer de Voorzitter, dit debat heeft aangetoond dat veel meer nodig is dan hetgeen wij in ons verslag hebben genoemd. Men heeft hier gesproken over het begrotingsbeleid, het handelsbeleid, het belastingbeleid, het mededingingsbeleid. Eigenlijk bestaat overal behoefte aan hervormingen. Het Parlement was dus wat dat betreft heel gedisciplineerd. Desalniettemin ben ik ervan overtuigd dat wij evenzo ambitieus moeten zijn als de Commissie en morgen twee verbeteringen moeten aanbrengen. Ik neem ten eerste graag het laatstgenoemde voorstel over betreffende de verlichte herzieningsprocedure voor het tweede deel van het nieuw ingedeelde Verdrag. Ook stem ik in met een clausule voor de versterkte samenwerking in een Europa van 27 of 30 lidstaten. Ik hoop dat daar morgen een meerderheid voor te vinden zal zijn.
Tot slot wil ik nog de Commissie bedanken. Haar eisen zijn bijna identiek aan die van het Parlement. Nu moeten wij een openbaar debat met de regeringen en ook de bevolkingen op touw zetten, om dit alles tijdens de intergouvernementele conferentie van het jaar 2000 ook hard te kunnen maken. Ik dank allen die aan dit karwei hebben meegewerkt.

Wuermeling
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, mijnheer Leinen, u had de pech tussen de heer Boetticher en mij het woord te moeten voeren. Staat u mij derhalve toe een aspect van hetgeen de heer Boetticher hier terecht noemde, nog eens onder de aandacht te brengen. Het gaat hier om een pakket en dit houdt ook in dat in het algemene, grondwettelijke deel van de Verdragen ook een duidelijk kader met de bevoegdheden van de Europese Unie wordt opgenomen.
Misschien gaat het u net als mij. Door de opening van de toetredingsonderhandelingen met twaalf kandidaat-landen zijn ons in feite de schellen van de ogen gevallen. Nu zien wij pas welke enorme gevolgen en wat voor een enorme weerslag de uitbreiding op de Unie zelf zal hebben. In feite gaat het helemaal niet om toetreding in de klassieke zin van het woord. Bij de vereniging van twaalf nieuwe en vijftien oude lidstaten zijn wij geconfronteerd met iets dat eerder lijkt op heroprichting. Daarom wordt hier terecht gehamerd op de noodzaak van omvangrijke hervormingen.
Ik wil echter wel voor één ding waarschuwen: wij mogen niet in de verleiding komen om de eisen die wij van oudsher naar voren hebben gebracht, nu onder het motto "uitbreiding" op tafel te leggen. Dan verliezen wij namelijk uit het oog dat wij bij de vorming van onze ideeën omtrent de Europese Unie heel nieuwe wegen moeten bewandelen.
Ik wil nog kort ingaan op een specifieke gedachte. Ik ben ervan overtuigd dat de Europese Unie met 27 lidstaten onmogelijk in dezelfde breedte en diepte actief kan zijn als de huidige Unie van 15 lidstaten. Daarom moeten wij onze aandacht toespitsen op de kernbevoegdheden van de Europese Unie en erover nadenken op welke terreinen het optreden van de Europese Unie werkelijk onontbeerlijk is. Ik weet zeker dat wij met enige goede wil heel veel terreinen zullen vinden waarop een dergelijk optreden niet nodig is.
Ik wil hier nog een laatste opmerking aan vastknopen. Ik wil niet meedoen aan de algemene anticentralisme-, anti-Europahetze. Ik wil echter wel een pleidooi houden voor een omvangrijke, eerlijke taakverdeling, opdat wij niet hoeven te vrezen dat onze verworvenheden door de uitbreiding teloorgaan.

Palacio Vallelersundi
Mijnheer de Voorzitter, nu we dit belangrijke debat over een belangrijk en voortreffelijk verslag gaan afsluiten, lijkt het me het aangewezen moment om het over justitie te hebben. Dat thema is in de beraadslagingen tot dusverre maar mondjesmaat ter sprake gekomen, terwijl ik denk dat iedere politieke gemeenschap wordt gekenmerkt door de manier waarop zij recht doet.
Ons systeem van rechtspraak blijft echter achter bij de bevoegdheden die al aan de instellingen zijn overgedragen, de communautaire bevoegdheden dus. Dit geldt met name voor de bevoegdheden die aan rechterlijke controle onderhevig zijn.
Daarom denk ik dat het nodig is om ons Hof van Justitie en het Gerecht van Eerste Aanleg ingrijpend te hervormen, ook al begrijp ik helemaal dat het mandaat van de IGC momenteel beperkt is wat de hervorming van de instellingen naar aanleiding van het Verdrag van Amsterdam betreft. Ook de procedure voor de benoeming van rechters moet worden veranderd; het Parlement zou daar een belangrijke rol in moeten spelen. Verder moet de bevoegdhedenverdeling tussen het Hof van Justitie en het Gerecht van Eerste Aanleg worden veranderd, zodat de burger een volledig en duidelijk idee krijgt wat die Europese rechtspraak, die hem ook direct aangaat, nu eigenlijk inhoudt. Tenslotte - maar dat is alweer een ander hoofdstuk - moet ook de vervolgbaarheid van feiten worden herzien.
Dit alles - en hiermee sluit ik af, mijnheer de Voorzitter - is des te meer noodzakelijk gelet op een ander groot project. De voltooiing daarvan zal de bekroning zijn van het Finse voorzitterschap, dat voortreffelijk is geweest en bijzonder veel goede initiatieven heeft genomen, waarvoor ik in deze Vergadering graag nog eens mijn waardering uitspreek. Bovendien heeft het voor een omslag in het gedrag van de Raad gezorgd. De dagelijkse omgang met het Parlement zal na het Finse voorzitterschap nooit meer hetzelfde zijn.
Dat andere project is de introductie van het Handvest van de mensenrechten. Ook daar doet zich een probleem voor tussen het Hof van Luxemburg en het Hof van Straatsburg. Mijnheer de Voorzitter, ik zei aan het begin al dat een politiek gemeenschap wordt gekenmerkt door haar rechtspraak. Laten we ons daarvan bewust zijn, en laten we aan deze hervorming beginnen.

De Voorzitter
Dank u wel, mevrouw Palacio.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Dupuis
Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij dat ik dit voorstel van orde in aanwezigheid van de Commissie en de Raad kan doen, want dit is een bijzonder ernstige kwestie. Vandaag om 17.00 uur wordt in een tekst die door de heer Barón Crespo en een aantal medeplichtigen ondertekend is, gevraagd dat de bespreking van het verslag-Napolitano, die voor 19.00 uur gepland was, tot morgen wordt uitgesteld. Via een urgentievoorstel wordt gevraagd dat een om 20.00 uur vanavond gepland debat tot morgenvoormiddag wordt uitgesteld. Legt u ons even uit waarom dit dringend is. Bovendien wordt dit verzoek gedaan op grond van artikel 112 van ons Reglement, waarin naar artikel 60 verwezen wordt, terwijl het verslag-Napolitano betrekking heeft op artikel 181, aangezien het het interne Reglement van ons Parlement betreft, zoals overigens klaar en duidelijk in de overwegingen van onderhavig verslag gezegd wordt. Het gaat dus helemaal niet om een wetgevingsvoorstel of een daarmee vergelijkbare tekst, zoals de heer Barón Crespo beweert.
De heer Barón Crespo bestookt dit Parlement al vijftien jaar met deze stalinistische methodes, met deze sovjetmanier om een parlement te behandelen. Wij willen, los van alle argumenten ten gronde, die we morgen zullen behandelen, de collega's erop wijzen dat er een fout gemaakt is, zodat daarin niet volhard wordt. Wij slaan een doodlopende weg in als we geen rekening houden met de prerogatieven van de Parlementsleden en geen oog hebben voor de parlementaire tradities van de Europese Unie en al haar lidstaten. Omdat we een fout die we in het verleden gemaakt hebben, weigeren recht te zetten, staan we op het punt verklikking in ons Parlement te institutionaliseren en te dulden dat om het even welke medewerker of ambtenaar van dit Parlement een aanklacht kan indienen omdat hij vermoedt dat de nicht van de zwager van deze of gene misschien wel eens fraude gepleegd zou kunnen hebben! Dat is een echte schande! Ik vraag dat dit besluit van het Parlement nietig verklaard wordt. Het verzoek is onontvankelijk. Overeenkomstig artikel 115 verzoek ik dat de kwestie 24 uur nadat de Parlementsleden over de verschillende taalversies beschikken, met andere woorden niet voor morgenmiddag, op de agenda wordt ingeschreven.

Corbett
Alvorens zich zo op te winden en zich over te geven aan allerlei overtrokken beschuldigingen, denk ik dat de heer Dupuis er goed aan zou doen eens na te gaan wat er nu precies gebeurd is.
Het verslag-Napolitano was 24 uur voor de debatten en voor de stemming inderdaad niet in alle talen beschikbaar, zoals artikel 115 voorschrijft. Dus om de artikelen van dit Parlement en ook de voor elke afgevaardigde geldende artikelen te eerbiedigen, en ervoor te zorgen dat de leden de hun krachtens deze artikelen toegekende rechten ook kunnen uitoefenen, hebben de sociaal-democratische fractie en de liberale fractie, met de steun van - zoals eerder gezegd - de Fractie van de Europese Volkspartij en de Europese democraten, het verzoek gedaan om artikel 112 inzake de procedure voor urgentverklaring toe te passen. Op die manier wilden zij er zeker van zijn dat wij in overeenstemming met het Reglement handelden. Het Parlement zal morgenochtend worden verzocht hierover te stemmen. Het Parlement zal dus zelf kunnen beslissen over de vraag of wij dit verslag onder de urgentieprocedure kunnen behandelen. Er is niets ondemocratisch aan deze gang van zaken. Hiermee wordt namelijk zowel het Reglement als de wil van de meerderheid in dit Parlement gerespecteerd.
Wel zou men zich kunnen afvragen wat precies de beweegredenen zijn van diegenen die bij dit verslag van het begin af aan hebben dwarsgelegen, het hebben proberen te blokkeren en alle denkbare kunstgrepen en interpretaties van het Reglement hebben ingezet om de behandeling van dit verslag uitgesteld te krijgen. Ik vraag me af waarom zij zo bang zijn OLAF het recht te geven na te gaan of de afgevaardigden zich in dit Parlement behoorlijk gedragen.

Dell'Alba
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik zeggen dat de bijdrage van de heer Corbett misschien wel een politieke redevoering was, maar evenmin betrekking had op het Reglement. Hij wilde gewoon antwoorden op wat de heer Dupuis gezegd heeft. Ik wil zeggen...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

De Voorzitter
Mijnheer Dell'Alba, dit is geen motie van orde.

Dell'Alba
Artikel 112 moet overeenkomstig het Reglement worden toegepast. In artikel 112 wordt naar artikel 60 verwezen. De heer Corbett kent het Reglement goed genoeg om te weten dat deze bepaling niet geldt voor wijzigingen van het Reglement betreffende het Verdrag of de interinstitutionele akkoorden. Ik steun dan ook het verzoek van de heer Dupuis. Ik stel voor dat we hier morgenvoormiddag op terugkomen nadat de argumenten van de heer Dupuis en mijzelf om het door drie fracties ingediende verzoek onontvankelijk te verklaren, bestudeerd werden. Vergissen is menselijk. Het is duidelijk dat dit verzoek onontvankelijk is, aangezien zij zich niet op het Reglement, maar op de enigszins misleidende interpretatie van de bepalingen die de werkzaamheden van ons Parlement regelen, beroepen.

De Voorzitter
De Voorzitter heeft nota genomen van deze moties van orde, en het Bureau zal zich erover uitspreken.

Vragenuur (Raad)
De Voorzitter
Aan de orde is het vragenuur voor vragen aan de Raad (B5-0033/1999).

Marie Anne Isler Béguin
Vraag nr. 1 van (H-0548/99):
Betreft: Spoorlijn over de Pyreneeën De doortocht door de Pyreneeën via de Aspe-vallei en de Col du Somport zorgt al jaren voor onenigheid tussen het plaatselijk maatschappelijk middenveld, de plaatselijke gemeenschappen en de nationale autoriteiten die bij het vervoermiddel in kwestie betrokken zijn. De wegverbinding wordt momenteel gerenoveerd en uitgebreid, terwijl er nog steeds een oude spoorlijn tussen Frankrijk en Spanje bestaat die weliswaar gedeeltelijk buiten gebruik is. Na herhaald protest en uit milieu-overwegingen werden de wegenwerken stilgelegd en zijn de nationale autoriteiten en de Europese Commissie gaan nadenken over een herziening van de modale strategieën en over de prioritaire rol van de spoorverbinding als toekomstig transeuropees netwerk. Niettemin zijn de wegenwerken in de vallei op 13 september jongstleden hervat, ondanks het feit dat de Europese Unie reeds een haalbaarheidsstudie van de spoorverbinding financiert en het Voorzitterschap in zijn programma verklaart dat de heropleving van het spoor in Europa een prioriteit moet zijn.
Kan het Voorzitterschap meedelen waarom de wegenwerken zijn hervat? Heeft de Unie, afgezien van de bovenvermelde studie, andere financiële verbintenissen in verband met de doortocht door de Pyreneeën via de Aspe-vallei? Overweegt het Voorzitterschap initiatieven om de standpunten van de Franse en de Spaanse regering te verzoenen om alle wegprojecten definitief tegen te houden, aangezien deze oplossing voor de toekomst de spoorverbinding overbodig maakt, in het bijzonder voor het goederenvervoer?

Sasi
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de geachte afgevaardigde zeggen dat de Raad niet over de door u gevraagde informatie beschikt. In dit verband moet worden opgemerkt dat de controle op de trans-Europese netwerken tot het werkterrein van de Commissie hoort.
Overeenkomstig artikel 18 van het besluit van het Europees Parlement en de Raad over het trans-Europese netwerk leggen de lidstaten de Commissie regelmatig de nationale plannen en programma's voor die zijn opgesteld om het trans-Europees netwerk te ontwikkelen, vooral wat betreft de in dit besluit gespecificeerde projecten met betrekking tot het gemeenschappelijk belang.

Isler Béguin
Mijnheer de voorzitter, ik dank u, maar uw antwoord stelt mij niet echt tevreden, want de kwestie van de Somport sleept al lang aan. Het verbaast mij dan ook dat de Raad niet op de hoogte is, aangezien hier al heel wat vragen over gesteld zijn.
Het verbaast mij ook dat u het over het trans-Europees netwerk heeft, aangezien de betrokken lidstaten - Frankrijk en Spanje - dit traject juist niet als een onderdeel van het trans-Europees netwerk beschouwen. Als dat wel zo was, zou ik onmiddellijk om een milieueffectrapportage verzoeken. Ik heb u deze vraag gesteld omdat opnieuw werken begonnen zijn in de Aspevallei. Er zijn enorme werken aan de gang om een kleine omleiding rond het dorpje Bedous aan te leggen. Ze hebben aanzienlijke gevolgen voor het milieu en we weten heel goed dat in Frankrijk uiteindelijk een beleid in schijfjes gevoerd wordt en dat beetje bij beetje uiteindelijk toch een autoweg of een weg met tweemaal twee rijbanen zal worden aangelegd in de Aspevallei.
Welnu, ik wens dat de Raad Frankrijk onmiddellijk vraagt welke verbintenissen het terzake echt wil aangaan en wat de autoriteiten echt wensen te bouwen voor de doortocht door de Pyreneeën. Ik wend mij tot het Finse voorzitterschap, dat zich voor een doortocht per spoor heeft uitgesproken en zich hiertoe verbonden heeft. Mag ik tenslotte nog voorstellen dat u een initiatief op gang brengt om in ecologisch kwetsbare gebieden het vervoer dat niet over de weg gaat te bevorderen, anders zullen wij u soortgelijke vragen blijven stellen en kunnen wij alleen maar vaststellen dat...
(Spreekster wordt door de Voorzitter het woord ontnomen)

Sasi
Mijnheer de Voorzitter, ten eerste wil ik herhalen dat dit meer een zaak voor de Commissie is en het vragenuur van de Commissie vond gisteren hier in het Parlement plaats. In de vervolgvraag werd de spoorverbinding tussen Frankrijk en Spanje over de Pyreneeën genoemd en hierover kan ik zeggen dat deze spoorverbinding op dit moment niet hoort tot het trans-Europese netwerk zoals het Europees Parlement en de Raad die in 1996 hebben aangenomen. Het is daarom niet mogelijk hiervoor geld te krijgen uit de begrotingspost die gereserveerd is voor het trans-Europese netwerk.

De Voorzitter
Waarde collega's, dit onderwerp interesseert mij bijzonder, maar ik zal vanwege mijn functie als Voorzitter van deze vergadering geen aanvullende vraag stellen.

De Voorzitter


Jan Andersson
Vraag nr. 2 van (H-0550/99):
Betreft: Plannen van de Raad inzake de bestrijding van het gebruik van verdovende middelen in het kader van vrijheid, rechtvaardigheid en veiligheid Tijdens het Finse voorzitterschap geniet de sector vrijheid, rechtvaardigheid en veiligheid bijzondere prioriteit. In deze sector is de bestrijding van verdovende middelen van bijzondere betekenis gezien de omvang van de handel in verdovende middelen en de ernstige maatschappelijke gevolgen die het gebruik van verdovende middelen met zich meebrengt voor individu en samenleving.
Kan de Raad mededelen aan welke initiatieven ter bestrijding van het gebruik van verdovende middelen hij in de sector vrijheid, rechtvaardigheid en veiligheid voorrang wil geven?

Sasi
Op grond van de strategie van de Europese Unie in de periode 1995-1999 heeft de Europese Raad van Wenen in december 1998 de instellingen aangespoord om verder te gaan met de ontwikkeling van een geïntegreerde en weloverwogen strategie tegen drugs voor de periode na 1999, met inachtneming van de nieuwe mogelijkheden die het Verdrag van Amsterdam biedt. De Commissie presenteerde daarna aan de Raad, het Europees Parlement, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de regio's haar mededeling betreffende het actieprogramma voor de drugsbestrijding voor de periode 2000-2004.
Op grond van de richtsnoeren van de Europese Raad, het werk dat is verzet onder leiding van het vorige voorzitterschap, de mededeling van de Commissie en de ten behoeve van deze mededeling geleverde bijdragen van de lidstaten en verschillende werkgroepen van de Raad, hebben wij een voorstel ingediend voor het EU-beleid inzake drugs voor de periode 2000-2004. Wij hebben hierbij rekening gehouden met de standpunten van zowel het Europees Parlement als de zojuist genoemde instellingen en organen.
Deze nieuwe strategie tegenover drugs is nu nodig, omdat de huidige EU-strategie aan het eind van dit jaar wordt afgesloten. Door het Verdrag van Amsterdam zijn er verschillende nieuwe mogelijkheden bijgekomen die moeten worden onderzocht en in gebruik moeten worden genomen, zowel op het gebied van de politiële en douanesamenwerking als op het gebied van de justitiële samenwerking. Het doel van deze nieuwe strategie is te bevestigen dat de strijd van de EU tegen drugs in de toekomst een overkoepelende aanpak krijgt. De nieuwe strategie houdt tevens maatregelen in om de toegang tot en de vraag naar drugs te verminderen, en maatregelen op internationaal niveau.
Op de buitengewone vergadering van de Raad in Tampere voor de oprichting van de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid, werd onder andere met nadruk gewezen op het belang van een overkoepelende aanpak van het drugsprobleem. Er werden ook nieuwe richtsnoeren gegeven voor de toekomstige drugsbestrijding. De Europese Raad verzocht de Raad om de EU-strategie voor de jaren 2000-2004 aan te nemen vóór de Europese Raad van Helsinki.
De Europese Raad van Tampere drong aan op de onmiddellijke vorming van gemeenschappelijke onderzoeksgroepen, conform het Verdrag, als een eerste stap in de strijd tegen de drugshandel, mensenhandel en terrorisme.
Verder was men van mening dat de inspanningen om inzake het nationale strafrecht te komen tot gemeenschappelijke definities, gronden voor een aanklacht alsmede strafrechtelijke gevolgen, vooralsnog beperkt moeten blijven tot een beperkt aantal sectoren die van buitengewoon belang zijn, zoals de illegale drugshandel.
Ook het in Tampere genomen besluit over uitbreiding van de bevoegdheid van Europol en over intensievere maatregelen tegen het witwassen van geld zal bijdragen tot de strijd van de Unie tegen drugs.

Andersson
Om te beginnen wil ik de Raad dankzeggen voor dit antwoord. Deze vraag heb ik al heel lang geleden gesteld, feitelijk al voor de Top van Tampere. Ik vind dat men op deze Top de vraagstukken rond drugs goed heeft aangepakt. Er is nu meer sprake van een totaalaanpak, vooral waar het gaat om de drugshandel en aanverwante criminaliteit, zoals het witwassen van geld. Ik ben blij met uw antwoord en hoop nu maar dat het proces dat u met de Top van Tampere op gang heeft gebracht, wordt voortgezet en dat het resulteert in concrete maatregelen, zodat wij deze misdaad en het grote probleem van de drugshandel gezamenlijk kunnen aanpakken.

De Voorzitter
Er is eigenlijk geen vraag gesteld, maar als hij wil, mag de heer Sasi reageren.

Sasi
Ik wil er nog even kort op wijzen dat de Top van Tampere laat zien dat de strijd tegen de handel in verdovende middelen een zeer hoge prioriteit heeft in het beleid van de Unie. Er is een zeer lange lijst van doelstellingen en hoofdlijnen voor het volgende actieprogramma voor de jaren 2000-2004. Ik geloof dat men met deze richtlijnen heel snel zeer doelmatige maatregelen op dit gebied kan nemen.

Newton Dunn
Europol, dat u zopas noemde, is niet meer dan een centrum voor de inzameling en uitwisseling van informatie. Vindt u dat het de bevoegdheden zou moeten krijgen om drugshandelaars door heel Europa te achtervolgen?

Sasi
Dat is iets waar op dit moment aan gewerkt wordt. Het is echter een feit dat er nauwere samenwerking moet komen tussen politiële autoriteiten en tussen politie, douane en gerechtelijke autoriteiten. Het is duidelijk dat de eerste stap moet bestaan in de uitwisseling van informatie tussen de politiële autoriteiten en via Europol. Ik geloof echter dat we in de toekomst een ontwikkeling zullen zien zoals de geachte afgevaardigde in zijn vraag voorspelt.

De Voorzitter


Marco Cappato
Vraag nr. 3 van (H-0557/99):
Betreft: Wenselijkheid van de financiering van de programma's van het UNDCP Het UNDCP, het orgaan van de Verenigde Naties voor de internationale drugsbestrijding, heeft de resultaten bekendgemaakt van zijn jaarlijks onderzoek naar de productie van opium. Het blijkt dat in Afghanistan de geschatte productie van ruwe opium in één jaar meer dan verdubbeld is, nl. van 2.100 ton in 1998 tot 4.600 ton in 1999. Het areaal waar opium wordt geteeld, is toegenomen met 43%, van 64.000 tot 91.000 hectare. 97% van de opiumcultuur vindt in 1999 plaats in zones die worden gecontroleerd door de Taliban; het aantal Afghaanse districten waar opium wordt verbouwd, is gestegen van 73 tot 104. De geschatte totale opiumproductie is toegenomen van 3.750 tot 6000 ton, dat is een stijging van 60%.
Het UNDCP is sedert enige jaren betrokken bij intensieve en kostbare programma?s tot uitroeiing van de opiumcultures in Afghanistan, die rechtstreeks worden beheerd door de Taliban, welke bekend staan om het gewelddadig en segregatie in de hand werkend regime dat zij in het land hebben ingevoerd. De EU financiert uit haar begroting het UNDCP en zijn programma?s, en dus ook het programma voor Afghanistan.
Is de Raad niet van mening dat de EU haar - ook financiële - steun voor het ?Taliban-project? zou moeten opschorten en een diepgaand onderzoek instellen naar de doeltreffendheid en de kwaliteit van het beheer van de middelen door het UNDCP?
Is de Raad voorts niet van mening dat de besteding van gelden van de Europese Unie door het UNDCP voor programma?s die worden uitgevoerd in samenwerking met regimes welke niet het minste respect hebben voor de mensenrechten, een ernstige inbreuk vormt op het voorwaardelijkheidsbeginsel dat ten grondslag ligt aan de acties van de EU?

Sasi
Mijnheer de Voorzitter, de Europese Unie is zeer bezorgd over de drugsproductie in Afghanistan waarvan de directe en indirecte invloed zich over grote gebieden in de wereld uitstrekt. Het Finse voorzitterschap heeft besloten dat een zwaartepunt van zijn maatregelen met betrekking tot drugs het nauwgezet volgen van de situatie in Iran en Afghanistan is.
De negatieve gevolgen voor de burgermaatschappij in onder andere Europa en Rusland, Centraal-Azië en Iran mogen niet worden onderschat. De Europese Unie vindt het zorgwekkend dat het grootste deel van de in de lidstaten gebruikte heroïne afkomstig is van de opiumteelt in Afghanistan. De Unie heeft kennis genomen van het rapport van het UNDCP, het drugsbestrijdingprogramma van de Verenigde Naties, volgens hetwelk Afghanistan tegenwoordig duidelijk de grootste producent van opium is. Het aandeel van dit land in de totale opiumproductie bedraagt 75%. In 1999 nam de opiumproductie daar in vergelijking met het jaar ervoor met meer dan 100% toe en de omvang is de grootste tot nu toe, naar schatting 4.600 ton, wat gedeeltelijk komt door de aanzienlijke uitbreiding van het areaal.
De Raad presenteerde het algemene beleid van de Europese Unie in het gemeenschappelijke standpunt van de Europese Unie over Afghanistan dat op 25 januari 1999 werd aangenomen. De belangrijkste doelstellingen voor Afghanistan zijn onder andere het verkrijgen van duurzame vrede en het bevorderen van de dialoog in Afghanistan door het steunen van vooral de centrale rol van de Verenigde Naties, het bevorderen van de stabiliteit en ontwikkeling van de hele regio door vrede in Afghanistan en het doeltreffender maken van de bestrijding van illegale drugs en het terrorisme.
Vanwege de instabiele politieke situatie en de burgeroorlog in het land erkent geen enkele EU-lidstaat de Taliban-regering. In het gemeenschappelijke standpunt van de Unie worden de lidstaten wel aangespoord betrekkingen met alle Afghaanse groeperingen te onderhouden. De Europese Unie heeft bij verschillende gelegenheden de mensenrechtenschendingen in Afghanistan veroordeeld, vooral de voortdurende en systematische uitsluiting van vrouwen en meisjes, de executies die zonder vorm van proces plaatsvinden en het systeem dat gebaseerd is op harde discipline en onderdrukking.
Aangezien de politieke situatie in Afghanistan kritiek is en er onvoldoende voorwaarden zijn voor het aangaan van bilaterale betrekkingen, is het volgens de Europese Unie moeilijk op effectieve wijze deel te nemen aan de drugsbestrijding in Afghanistan. De Europese Unie heeft gemerkt dat het drugsbestrijdingprogramma van de Verenigde Naties, UNDCP, in Afghanistan een pilotprogramma is begonnen dat in 1998 langzaam maar zeker vooruitgang boekte. Het programma is gebaseerd op de verplichting van het UNDCP om ontwikkelingswerk te financieren in specifieke gebieden waar drugs wordt verbouwd. In ruil hiervoor heeft de Taliban ermee ingestemd geen opiumteelt in nieuwe gebieden toe te staan, het UNDCP de opiumoogst te laten controleren en maatregelen te nemen ter bestrijding van de illegale drugshandel en het vernietigen van illegale laboratoria.

Cappato
Mijnheer de Voorzitter, ik geloof graag dat de Raad bezorgd is om wat er gebeurd is. Mijn vraag was echter iets anders en betrof de resultaten die in het verleden geboekt zijn. De resultaten van het verleden laten zien dat de productie verdubbeld is. Met de inzet van het gemeenschappelijk standpunt van januari 1998 zei de Raad ons destijds dat de Unie iedere poging van de UNDCP in Afghanistan zou steunen, en dat heeft u gedaan, met uw financieringen. Het probleem is het resultaat van die financieringen, want de productie is, zoals ik al zei, verdubbeld. Mijn vraag luidt dus of u voort denkt te gaan op deze weg van mislukking. Het probleem betreft niet alleen Afghanistan: het gaat namelijk om de vraag of de Europese Unie de UNDCP wil blijven financieren ook in het geval van programma's als de versterking van de strafwet in landen als China en Birma, landen waar alleen al op het gebruik van verdovende middelen de doodstraf staat. Op indirecte wijze, via de UNCDP, werken wij mee en geven wij geld aan dit soort projecten.
Nu dus uit bewijsstukken blijkt dat dit beleid mislukt is, is het probleem: gaan wij door met financiering van dit soort projecten die in feite totalitaire regimes versterken, criminele regimes die ook nog de mensenrechten schenden? Dat was mijn vraag.

Sasi
Mijnheer de Voorzitter, ik ben verheugd dat ik de nieuwe vraag van de geachte afgevaardigde over de financiering van het UNDCP-programma mag beantwoorden. Het UNDCP-programma wordt niet uit de Europese begroting gefinancierd. De Europese Unie steunt in het algemeen het werk dat het UNDCP op serieuze en doeltreffende wijze doet op het gebied van drugs en is ook zeer tevreden over de samenwerking met het UNDCP op andere gebieden.
Zoals de vraagsteller zei, worden de werkzaamheden in Afghanistan bemoeilijkt door het ontbreken van een breed gedragen regering en zodoende een geschikte en betrouwbare partner. De Europese Unie en de buurlanden van Afghanistan, vooral de Centraal-Aziatische landen en Iran, zijn bezig hun samenwerking in de strijd tegen drugs doeltreffender te maken. De Unie beschouwt Centraal-Azië als een strategisch belangrijk gebied in de strijd tegen drugs en bereidt momenteel een actieprogramma voor Centraal-Azië voor.
Een van de redenen voor de kritische situatie in de drugssector is het ontbreken van een afdoende grenscontrole tussen Afghanistan, Kazachstan, Turkmenistan, Kirgizië, Oezbekistan, Tadzjikistan en Rusland. De Europese Unie probeert deze specifieke situatie op te lossen door TACIS-projecten te bevorderen, die in het kader van samenwerking op douanegebied en justitie en binnenlandse zaken worden gerealiseerd. De bedoeling van de projecten is onder andere de effectiviteit te verbeteren van de grenscontroles tussen Iran, Afghanistan, Turkmenistan en Oezbekistan, het verbeteren van de scholing van douaneambtenaren en het vergroten van de kennis van drugskwesties in Kazachstan, Turkmenistan, Kirgizië, Oezbekistan, Tadzjikistan en Rusland.
Wat Iran betreft heeft de Europese Unie vernomen dat het UNDCP onlangs een UNDCP-drugsbestrijdingsprogramma voor Iran heeft goedgekeurd en in Iran een kantoor heeft geopend. De lidstaten bepalen op dit moment hoe zij aan de financiering van dit programma deelnemen.

De Voorzitter


Charlotte Cederschiöld
Vraag nr. 4 van (H-0609/99):
Betreft: Gemeenschappelijk drugscentrum Het drugsprobleem dient in internationaal verband aangepakt te worden. Afzonderlijke Europese, nationale en lokale initiatieven zijn ontoereikend om dit wereldwijde probleem op te lossen. De burgers van de EU hebben er rechtstreeks belang bij dat er doeltreffende maatregelen worden genomen om de verspreiding van drugs tegen te gaan.
Zowel de lidstaten van de EU als de VS hebben in Azië projecten gestart om de aanvoer van drugs te stoppen. Een beter georganiseerde samenwerking zou de effectiviteit van deze projecten kunnen verbeteren.
Is de Raad voorstander van een partnerschap met de VS ter oprichting van een gemeenschappelijk drugscentrum in Bangkok? Zijn er maatregelen genomen om een dergelijk initiatief kans van slagen te geven?
Mijn excuses aan de geachte afgevaardigde voor mijn gebrekkige uitspraak van haar achternaam, maar u herkende zich er tenminste in.

Sasi
In het gemeenschappelijke actieprogramma van de EU en de VS dat op 3 december 1995 in Madrid werd ondertekend, wordt onder het opschrift "Reactie op globale uitdagingen" het volgende bepaald: meer samenwerking in de strijd tegen de illegale drugshandel; maatregelen voor samenwerking tussen bevoegde Amerikaanse autoriteiten en Europol; samenwerking ter ondersteuning van het VN-programma voor de beheersing van drugs; coördinatie van alternatieve ontwikkelingsprogramma's ter bestrijding van de productie van drugs; de oprichting van samenwerkingskanalen tussen daartoe geschikte EU-organen, bijvoorbeeld het Europees waarnemingscentrum voor drugs en drugsverslaving, en de inter-Amerikaanse commissie voor de waarneming van drugsgebruik.

Voor de verwezenlijking van dit actieprogramma werd op 28 mei 1997 in Den Haag een overeenkomst getekend tussen de EG en de VS inzake de controle van chemische precursoren. Nadere mogelijkheden om de samenwerking te versterken worden onderzocht in de projectgroep EU-VS.
Amerikaanse autoriteiten hebben zich gewend tot de Europese Unie met het oog op eventuele samenwerking in de internationale politieschool van Bangkok, een orgaan dat is te vergelijken met de politieschool van Budapest. Het voorstel wordt op dit moment door de instanties van de Raad behandeld.

Cederschiöld
Ik heb niets dan lof voor uw woorden. Ik vind dit alles een zeer goede zaak, en ik dank u hartelijk voor uw antwoord. Mijn enige probleem hier is dat dit alles niet bekend is bij het grote publiek. Zoals de discussie eerder op deze dag heeft aangetoond, is het verschaffen van informatie een deel van het proces om begrip te kweken voor het feit dat er verschillende maatregelen nodig zijn. Volgens mij moeten zowel de Raad als het Europees Parlement en andere EU-instanties, bijvoorbeeld voorlichtingsbureaus, het publiek proberen te doordringen van het belang van informatie. Dan krijgen de burgers namelijk meer begrip voor de benodigde aanvullende internationale maatregelen op justitieel en politieel gebied. Daar zijn wij het ongetwijfeld over eens. Mijn aanvullende vraag luidt dan ook: krijgen wij te zijner tijd informatie over de resultaten van de werkzaamheden van dat centrum in Bangkok?

Sasi
Zoals ik zei is er geen besluit genomen over onze deelname aan de samenwerking in Bangkok. Het desbetreffende voorstel wordt op dit moment door de instanties van de Raad behandeld. Naar mijn mening moet die behandeling in een positieve geest geschieden. Zoals de geachte afgevaardigde zegt, is het duidelijk dat er verscheidene vragen zijn die hier vandaag tijdens de vergadering worden behandeld en beantwoord, maar is er in dezen weinig informatie voor het grote publiek. Wat de resultaten betreft: het is in het belang van zowel de Raad en de Commissie als de hele EU, dat er informatie wordt verschaft over de voortgang van deze werkzaamheden, omdat die informatie op zichzelf al een steun is voor de maatregelen om meer succes te boeken in de drugsbestrijding.

Della Vedova
Mijnheer de vertegenwoordiger van de Raad, in de Verenigde Staten worden de 18 miljard dollar die jaarlijks worden ingezet voor de bestrijding van drugs steeds meer ter discussie gesteld. Zeer onlangs heeft de Financial Times de Europese publieke opinie gevraagd om het verbodsbeleid te herzien. Ik vraag me af of in de evaluatie waar naar verluidt de Raad mee bezig is, ook een kosten-batenanalyse wordt ingelast, om te zien wat al die acties van zogenaamde drugsbestrijding de Europese belastingbetalers kosten en welke praktische voordelen eraan verbonden zijn.

Sasi
Ik wil alleen in het kort vermelden dat er een kantoor in Lissabon is dat zich met dergelijke vraagstukken bezighoudt, maar voor zover ik weet, is zo'n onderzoek niet gedaan. Het is een feit dat er zeer veel geld naar dit doel gaat. Ik wijs er echter op dat het belang van de drugsbestrijding zo groot is, dat men niet kan zeggen dat men hiervoor te veel middelen gebruikt. Ik geloof dat we moeten proberen om op de aangegeven weg verder te gaan.
Wat het drugsbeleid in de verschillende EU-landen betreft, geloof ik dat elk land zelf over zijn beleid moet beslissen, omdat wij weten dat de gezichtspunten van de verschillende landen onderling sterk verschillen.

De Voorzitter
Daar de vraagsteller afwezig is, vervalt de vraag nr. 5.

Manuel Medina Ortega
Vraag nr. 6 van (H-0555/99):
Betreft: Kerncentrales in dichtbij de EU gelegen gebieden Het ongeluk met de kerncentrale in Tsjernobyl heeft in de Europese Unie grote schade veroorzaakt. Welke lijn denkt de Raad te volgen om buurlanden bij de ontwikkeling van alternatieve energiebronnen te adviseren en met hen samen te werken?

Sasi
Mijnheer de Voorzitter, de Raad is net als de geachte afgevaardigde bezorgd over de nucleaire veiligheid en bevestigt de situatie zeer nauwgezet te volgen. De Raad wil in dit verband het door hem op 25 mei 1994 aangenomen besluit in herinnering roepen over de nucleaire veiligheid in de elektriciteitssector van de Midden- en Oost-Europese landen en de nieuwe landen van het GOS. In dit besluit zet de Raad de benadering van deze kwestie uiteen. De Raad bevestigt in zijn besluit zijn verplichting om de nucleaire veiligheid in de betrokken landen te vergroten en herhaalt zich ervan bewust te zijn dat de onderhavige verbeteringen moeten worden doorgevoerd met betrouwbare energiestrategieën voor de korte en de lange termijn.
In het besluit van de Raad over nucleaire veiligheid met het oog op de uitbreiding van de Europese Unie wordt benadrukt dat het gaat om landen die reactoren gebruiken welke onmogelijk tegen redelijke kosten kunnen worden gemoderniseerd naar een niveau overeenkomstig internationaal aanvaarde veiligheidsnormen. Daarom moet men bij de energiestrategieën rekening houden met het zo snel mogelijk uit gebruik nemen van deze reactoren volgens een afgesproken tijdschema overeenkomstig de zwaartepunten van de associatiepartners en met inachtneming van de criteria van de overeenkomsten inzake de nucleaire veiligheid. Bovendien heeft de Raad verklaard bereid te zijn met behulp van middelen die de Europese Unie en de lidstaten ter beschikking staan andere bronnen van elektriciteit te ontwikkelen ter vervanging van de onbetrouwbaarste kerncentrales. Tegelijkertijd wordt hierbij rekening gehouden met de gehele situatie en de specifieke kenmerken en behoeften van elk land.
De laatste jaren is stelselmatig rekening gehouden met het feit dat de buurlanden van de Europese Unie ofwel de geassocieerde landen in Midden- en Oost-Europa of de landen die lid zijn van de Europese Vrijhandelsassociatie en de Europese Economische Ruimte deelnemen aan alle belangrijke activiteiten van de Gemeenschap die betrekking hebben op het gebruik van hernieuwbare energiebronnen of het ontwikkelen van energie-efficiëntie. De betrokken landen kunnen deelnemen aan het ALTENER II-programma dat een programma is ter bevordering van het gebruik van nieuwe energiebronnen en het SAVE II-programma dat betrekking heeft op energie-efficiëntie. Er moet ook worden benadrukt dat de betrokken mogelijkheid in ruime mate is benut in het SAVE II-programma. Over de deelname hieraan is besloten in de bevoegde Associatieraad.

Medina Ortega
Ik ben blij dat de Raad deze vraag positief beantwoordt, met name wat de Oost-Europese landen betreft. Ik woon zelf op de Canarische Eilanden, op 100 kilometer van Tan Tan; dat is een plaats in Marokko waar de Marokkaanse regering onlangs een nucleair programma heeft gestart. De aanvullende vraag die ik aan de Raad wil stellen, is of de Raad wil overwegen om contact op te nemen met de Marokkaanse regering om te vermijden dat deze nu aan dit avontuur begint, dat niet alleen voor Marokko, maar ook voor ons als naaste buren levensgevaarlijk is.

Sasi
Mijnheer de Voorzitter, ik wil zeggen dat kernenergie niet gevaarlijk is als ze op betrouwbare, veilige en gecontroleerde wijze wordt gebruikt. Wat onder andere de geassocieerde landen betreft is ook aan hen de risico's van kerncentrales duidelijk gemaakt. De maatregelen die de Commissie heeft gevraagd of geëist hebben juist betrekking op de centrales waar problemen met de veiligheid zijn geconstateerd. Helaas ken ik het nucleaire project in Marokko niet precies en kan ik niet beoordelen of dit risico's of gevaar met zich meebrengt en of men bij de verwezenlijking ervan onvoldoende rekening gaat houden met de mogelijke risicofactoren. Wij proberen er op te wijzen dat een dergelijk project moet voldoen aan alle criteria voor nucleaire veiligheid en zodoende ook geen enkel gevaar hoeft te vormen voor de Canarische eilanden.

Purvis
Mijnheer de fungerend voorzitter, het doet mij bijzonder veel genoegen u te horen zeggen dat kernenergie veilig is als het veilig gebruikt wordt. We kunnen immers niet verwachten dat landen die nu 30 en 40% van hun energieproductie met kernenergie opwekken, dit onder welke financiële of economische voorwaarden dan ook door hernieuwbare energiebronnen gaan vervangen, of door verbranding van fossiele brandstoffen, zonder dat het milieu in deze toch al zwaar verontreinigde landen nog verder aangetast wordt.

Sasi
Mijnheer de Voorzitter, het is volledig duidelijk dat men de schadelijke effecten van verschillende vormen van energieproductie kan beoordelen. Er is natuurlijk geen enkele volledig gelijkwaardige manier van meten, maar denkend aan onder andere het broeikaseffect, is het volledig duidelijk dat kernenergie geen CO2-uitstoot veroorzaakt en daarom superieur is ten opzichte van onder andere steenkool en gas. Ik wil echter onderstrepen dat als er kernenergie wordt gebruikt, men deze hoe dan ook veilig moet gebruiken. Ik moet er ook op wijzen dat er in veel EU-lidstaten op zeer grote schaal gebruik wordt gemaakt van kernenergie en wat mijn eigen land Finland betreft kan ik zeggen, dat wij twee kerncentrales hebben met een Russische reactor en die behoren wat efficiëntie en veiligheid betreft volgens de statistieken evengoed tot de beste ter wereld.

Thors
Uw antwoord was interessant. Ik wil aanknopen bij een debat dat wij gisteren hebben gevoerd over nucleaire veiligheid in Oost-Europa. Ik vraag mij het volgende af: vindt u dat de Commissie een rechtsgrond heeft voor hetgeen zij in haar voortgangsrapportage zegt, onder andere over de sluiting van de Slowaakse kerncentrale met de moeilijke naam die begint met een B, Bohunice, en over de sluiting van de kerncentrale in Bulgarije, als voorwaarde voor het lidmaatschap? Vindt u dat hiervoor een rechtsgrond bestaat?

Sasi
ik ben jurist, maar ik moet zeggen dat er voor zover ik weet geen rechtsgrond is om te kunnen eisen dat men een reactor moet sluiten. Wat de aansluiting bij de EU betreft, moet erop worden gewezen dat dat in laatste instantie altijd een politiek besluit is. Elke lidstaat moet de toetreding van nieuwe lidstaten goedkeuren. Het parlement van alle betrokken landen moet een dergelijke overeenkomst ook ratificeren. Volgens mij is er echter geen speciale rechtsgrond om dit van de kandidaat-landen te eisen. Het stellen van zulke eisen is dus een politieke aangelegenheid.
Het is duidelijk dat de Commissie rekening moet houden met problemen die kunnen ontstaan, bijvoorbeeld als er reactoren worden gebruikt die gevaarlijk zijn voor de gezondheid. Het is duidelijk dat de Unie niet kan tolereren dat wij vormen van energieproductie hebben die kunnen leiden tot gezondheidsproblemen voor de burgers binnen de grenzen van de Unie.

De Voorzitter


Astrid Thors
Vraag nr. 7 van (H-0559/99):
Betreft: Verwezenlijking van openbaarheid van bestuur per verordening In het voorjaar van 1999 verzocht het COREPER de Commissie het voorstel in te dienen dat nodig is om de bepalingen inzake openbaarheid van bestuur in het Verdrag van Amsterdam te verwezenlijken. Heeft de Raad het desbetreffende verzoek tot de nieuwe Commissie gericht? Zou het niet het meest effectief zijn een concreet voorstel voor een verordening in te dienen in plaats van de mededeling die in het voorjaar werd overwogen? Welke werkgroep van de Raad zal het voorstel voorbereiden, een werkgroep ad-hoc waarin bij voorbeeld de ministers van Justitie vertegenwoordigd zijn of de huidige informatiegroep van de Raad die op dit moment vragen in verband met documenten behandelt?

Sasi
Zoals de geachte afgevaardigde weet, luidt artikel 255, ex artikel 191 A, van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, als volgt:
"1. Iedere burger van de Unie en iedere natuurlijke of rechtspersoon met verblijfplaats of statutaire zetel in een lidstaat heeft recht op toegang tot documenten van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie, volgens de beginselen en onder de voorwaarden die overeenkomstig de leden 2 en 3 worden bepaald.
2. Binnen twee jaar na de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam bepaalt de Raad volgens de procedure van artikel 251 de algemene beginselen en de beperkingen op grond van openbare of particuliere belangen betreffende dit recht op toegang tot documenten.
3. Elk van bovengenoemde instellingen neemt in haar eigen reglement van orde specifieke bepalingen betreffende de toegang tot haar documenten op."
Tot nu toe heeft de Commissie geen officieel wetgevingsvoorstel ingediend. De Raad heeft onder deze omstandigheden ook nog geen begin kunnen maken met de behandeling van deze kwestie. Aangezien de algemene beginselen en de beperkingen inzake de toegang van het publiek tot de documenten van de genoemde instellingen volgens artikel 255 uiterlijk op 30 april 2001 moet worden vastgesteld in overeenstemming met de besluitvormingsprocedure met het Europees Parlement, zal de Raad een wetgevingsvoorstel in behandeling nemen zodra hij dit gekregen heeft. Er is nog geen besluit genomen inzake de werkgroep die verantwoordelijk zal zijn voor het onderzoek naar het voorstel van de Commissie.
In de informatiegroep heeft de voorzitter in zijn programmadocument inzake openheid geopperd dat er een ad hoc groep wordt ingesteld, die speciaal is samengesteld uit deskundigen op het gebied van de openbaarheid van documenten.

Thors
Zoals u in uw antwoord aangaf, is 30 april 2001 de uiterste datum voor de goedkeuring in dezen. Het gaat om een lang en moeizaam proces. Wij burgers en leden van het Europees Parlement zijn uiterst bezorgd over het feit dat er geen concrete aanwijzingen zijn dat de Commissie een desbetreffend voorstel indient tijdens het Finse voorzitterschap. Wij hadden namelijk graag met de voorbereidingen willen beginnen.
Wij weten, zoals ik ook vermeldde in mijn vraag, dat COREPER de Commissie, de interim-Commissie, heeft aangespoord om een voorstel in te dienen. Hoe is het daarmee gesteld? Het is aan de Commissie om een voorstel in te dienen. Ik vind dat we druk op de Commissie moeten uitoefenen; er is al veel tijd verstreken. Wij weten dat er discussiestukken hebben gecirculeerd en dat hierover bij verschillende gelegenheden is gediscussieerd. Ik vrees ten zeerste dat wij het tijdschema niet kunnen respecteren als wij de Commissie nu niet aansporen om actiever te worden.

Sasi
Zoals gezegd, heeft openheid een zeer hoge prioriteit voor het Finse voorzitterschap. Daarom hebben wij in dezen contact gehad met de Commissie. Zoals de geachte afgevaardigde zegt, heeft ook COREPER de Commissie aangespoord om met een voorstel te komen.
Wij hebben vandaag nog gediscussieerd over dit vraagstuk met de voorzitter van de Commissie en met de secretaris-generaal van de Commissie. De informatie die wij vandaag kregen, hield in dat de Commissie haar voorstel helaas niet dit jaar kan indienen, maar dat ze dat zal doen in januari van het volgend jaar.

De Voorzitter


William Francis Newton Dunn
Vraag nr. 8 van (H-0564/99):
Betreft: Toegang voor het publiek tot documenten van de Raad Welke vooruitgang is er geboekt bij het toegankelijk maken voor het publiek van het Archief van documenten van de Raad via Internet ? hetgeen, naar ik meen, gepland was voor januari 1998?

Sasi
Mijnheer de Voorzitter, het op basis van het op 19 maart 1998 door de Raad genomen besluit opgezette openbaar register van Raadsdocumenten is op 1 januari 1999 in gebruik genomen op de Internetpagina van de Raad. Vanaf begin 1999 hebben meer dan 35.000 personen de site bezocht. Zes maanden na ingebruikname bevatte het register al informatie over 43.000 documenten. Het register blijkt een betrouwbaar en doeltreffend instrument te zijn met behulp waarvan het publiek informatie over Raadsdocumenten kan krijgen. Hierdoor is het aantal verzoeken om documenten aanzienlijk toegenomen. Dit is nu al meer dan het dubbele in vergelijking met 1998.
Het register van Raadsdocumenten is nu dus sinds begin dit jaar toegankelijk voor het publiek. Op dit moment worden in de Raad de mogelijkheden bekeken het register te verbeteren door er bijvoorbeeld voor te zorgen dat andere dan de vertrouwelijke documenten direct op het Internet ter beschikking van de burgers staan. Ik merk hierbij op dat tot nu toe de Raad de enige instelling is die op aanbeveling van de Europese Ombudsman een openbaar register van de eigen documenten in gebruik heeft genomen.

Newton Dunn
Ik ben zeer teleurgesteld over de verrichtingen van de Raad. U pocht over 43.000 documenten, maar heeft u de Internetsite dan wel eens bezocht? Wat u gedaan heeft, is slechts een druppel op een gloeiende plaat. Drieënveertigduizend, dat lijkt heel wat. Maar iedereen kan 43.000 documenten produceren. Het gaat erom wat erin staat. Het duurt heel lang voordat de documenten binnenkomen. Hoe de stemming in de Raad is gegaan, is onbekend, daar kom je niet achter, want het is nog steeds geheim. Er is geen compte rendu van wat er in de Raad gezegd is. Dat is nog steeds geheim. Wat u hebt gedaan is volstrekt ontoereikend.
In uw antwoord op de vorige vraag zei u, mijnheer de voorzitter, dat transparantie een van de topprioriteiten van het Finse voorzitterschap is. De Finse natie is beroemd om haar openheid, maar nu is het al november en nog steeds is de openheid onder uw voorzitterschap zeer schamel bedeeld. Wilt u alstublieft uw best doen om het archief te verbeteren, want dat is, zoals gezegd, nu nog een druppel op de gloeiende plaat. Er is nog heel wat werk aan de winkel.

Sasi
Mijnheer de Voorzitter, volgens de informatie die ik heb gekregen is de situatie momenteel zo dat er elke maand een samenvatting van de stemmingen beschikbaar is op basis waarvan de burgers weten hoe de Raad heeft gehandeld. Ik wil ook zeggen dat het publiek op dit moment op het Internet kan kennismaken met het archief van Raadsdocumenten dat dus links naar documenten bevat. Ik herhaal evenwel dat de bevoegde organen van de Raad de mogelijkheid bekijken om de mogelijkheden van het publiek te verbeteren om de Raadsdocumenten te raadplegen waarbij alle behalve de vertrouwelijke documenten op het Internet beschikbaar zijn. Het Finse voorzitterschap is hier in ieder geval voor en ik geloof dat de Raad er alles aan zal doen zijn werkzaamheden zo transparant mogelijk te laten zijn.

Jackson
Ik zou de fungerend Raadsvoorzitter willen vragen of hij kan bevestigen dat bij het uitgeven van perscommuniqués van de Raad aan het slot van een bijenkomst niet wordt onthuld hoe elk land heeft gestemd. Is het Finse voorzitterschap het met mij eens dat de Raadsbijeenkomsten die nog voor het einde van zijn voorzitterschap zullen plaatsvinden, benut zouden kunnen worden om een nuttig precedent te scheppen en zijn reputatie te vestigen als voorvechter van openheid - een reputatie die momenteel vrees ik niet bestaat - door ervoor te zorgen dat op zijn minst in de perscommuniqués die aan het einde van de vergadering worden verspreid precies wordt weergegeven hoe elk der lidstaten gestemd heeft over de ter stemming voorliggende onderwerpen?

Sasi
Mijnheer de Voorzitter, het is waar dat in de persmededelingen na elke Raadsvergadering niet direct wordt vermeld hoe de verschillende landen hebben gestemd. Ik wil echter herhalen dat het stemgedrag van de lidstaten openbaar wordt gemaakt in de maandelijkse verslagen. Ik wil ook zeggen dat in de algemene pers vaak al voor de vergaderingen te lezen is hoe de verschillende landen over verschillende kwesties in de Raad van plan zijn te stemmen.

De Voorzitter


Caroline F. Jackson
Vraag nr. 9 van (H-0563/99):
Betreft: Politieke gevangenen in Birma Zou de fungerend voorzitter van de Raad verslag willen uitbrengen over eventuele recente debatten of door de Raad van ministers van Buitenlandse Zaken genomen besluiten inzake het EU-beleid ten aanzien van Birma, en met name over de mogelijkheid om van de Birmese regering een amnestie voor politieke gevangen te verkrijgen?

Sasi
Mijnheer de Voorzitter, de Raad heeft bij verscheidene gelegenheden de Birmese autoriteiten laten weten bezorgd te zijn over de situatie in het land. De laatste keer gebeurde dit op de Raadsvergadering van 11 en 12 oktober toen de Raad de geldigheid van zijn gemeenschappelijke standpunt met zes maanden verlengde en nogmaals de Birmese regering opriep snel concrete maatregelen te nemen om het respecteren van de mensenrechten, de democratie en de nationale verzoening te bevorderen. De Raad heeft laten weten op alle mogelijke manieren de speciale gezant van de secretaris-generaal van de VN, de heer Alvaro De Soto, te steunen bij zijn toekomstige taak en heeft besloten het gemeenschappelijk standpunt op basis van de resultaten van zijn werk te herzien.

Jackson
Het komt mij voor dat de Raad niet erg goed bezig is. Dit antwoord was heel teleurstellend. Deze vraag heb ik gesteld op verzoek van de afdeling van Amnesty International in Penzance, die een politieke gevangene heeft geadopteerd, Thet Win Aung. Ik noem zijn naam want hij is een goed voorbeeld van hetgeen in Birma aan de hand is. Hij is een studentenleider die tot 52 jaar gevangenschap is veroordeeld, een straf die pas geleden is verhoogd tot 59 jaar. Hij werd in oktober 1998 gearresteerd. De plaats waar hij gevangen wordt gehouden is onbekend en zijn familie wordt onder zware druk gezet.
Mijn vraag aan de Raad luidt, of hij bereid is te overwegen politieke druk uit te oefenen op Birma om dit land volledige amnestie te doen verlenen aan zulke politieke gevangenen. Heeft de Raad daarnaast ooit de mogelijkheid besproken economische sancties in te stellen tegen Birma, totdat het overgaat op een humaner beleid?

Sasi
Mijnheer de Voorzitter, zoals ik al zei, is de interne politieke situatie in Birma voor de Unie helemaal niet acceptabel, omdat in Birma de mensenrechten niet worden gerespecteerd. Op dit moment bekijkt de Raad de situatie en zoals ik zei, is er een gemeenschappelijk standpunt inzake Birma, dat, als ik mij niet vergis, ook bepaalde economische sancties tegen Birma bevat. Ik kan de geachte afgevaardigde garanderen dat de Raad al het mogelijke zal doen en de Birmese regering onder druk zal zetten, opdat de situatie in Birma kan normaliseren en verbeteren en de mensenrechten voortaan worden gerespecteerd.

De Voorzitter


Alexandros Alavanos
Vraag nr. 10 van (H-0572/99):
Betreft: Voorwaarden voor de opname van Turkije in de groep van kandidaat­landen van de EU De Europese Unie heeft geweigerd de toetredingsonderhandelingen met Slowakije en met de Baltische Staten te starten omdat zij niet voldeden aan de criteria van Kopenhagen inzake de democratische vrijheden of het respect voor de minderheden. Deze landen zullen binnenkort in de groep van kandidaat-landen worden opgenomen omdat zij substantiële constitutionele, wetgevende en politieke hervormingen hebben doorgevoerd. Zal de Europese Raad in Helsinki hetzelfde beleid volgen ten aanzien van Turkije? Is het Finse Voorzitterschap van mening dat de basisvoorwaarden voor de opname van Turkije in de groep van kandidaat-landen van de EU tenminste het volgende moeten bevatten: intrekking van de Turkse eis tot internationale erkenning van een Turks-Cypriotische staat op het bezette gedeelte van de Republiek Cyprus zodat de intercommunautaire dialoog van start kan gaan, instemming van Turkse zijde om te zoeken naar een oplossing van de Grieks-Turkse geschillen op basis van het Internationaal Recht en de internationaalrechtelijke instellingen, en het begin van onderhandelingen over de democratische en culturele rechten van de Koerden?

Sasi
Mijnheer de Voorzitter, de Raad onderstreept dat de criteria die op de Europese Raad van Kopenhagen zijn vastgesteld van toepassing zijn op alle landen die tot de EU willen toetreden. De Raad brengt in herinnering dat de Europese Raad van Luxemburg heeft verklaard dat Turkije op dezelfde gronden wordt beoordeeld als andere kandidaat-landen. Bij diezelfde gelegenheid verklaarde de Raad dat het verbeteren van de betrekkingen tussen Turkije en de EU ook politieke en economische hervormingen vereist, zoals het respecteren en beschermen van minderheden, het scheppen van bevredigende en duurzame betrekkingen tussen Griekenland en Turkije en het steunen van onderhandelingen onder auspiciën van de VN over een politieke oplossing voor de situatie op Cyprus.
Wij zijn ons ervan bewust dat de besluiten over de uitbreiding die op de top in Helsinki met inachtneming van het jaarverslag van de Commissie genomen moeten worden, van grote invloed zullen zijn op de toekomstige betrekkingen tussen de EU en Turkije. Hoewel de resultaten van Helsinki niet kunnen worden voorspeld en hoewel in Turkije nog veel moet worden verbeterd, is het goed de verscheidene belangrijke stappen in herinnering te roepen waarmee rekening gehouden moet worden. Het resultaat van de buitengewone bijeenkomst van de ministers van Buitenlandse Zaken in Saariselkä, dat op 13 september is gepubliceerd in de conclusies van de Raad Algemene Zaken, en de deelname van minister van Buitenlandse Zaken Cem aan de lunch van de Raad Algemene Zaken zijn naar de mening van het Finse voorzitterschap tekenen van een constructief nieuw begin in de betrekkingen tussen de Unie en Turkije.
Het verbeteren van de betrekkingen tussen Griekenland en Turkije, niet alleen vanwege de aardbeving, maar ook als een op zichzelf staand feit, en de in Turkije merkbare mentaliteitsverandering ten opzichte van een juridische en grondwettelijke hervorming, de mensenrechten en de Turkse Koerden zijn zeer welkome stappen vooruit. Dit geldt ook voor de verplichtingen en de erkenning van de realiteit die zijn opgenomen in de brief die premier Bülent Ecevit in mei aan bondskanselier Gerhard Schröder heeft gericht.

Alavanos
Het antwoord van de vertegenwoordiger van de Raad is schizofreen. Dit behelst een dubbele boodschap: wij willen dus dat èn de criteria worden geëerbiedigd èn in Turkije alles zonder strubbelingen verloopt opdat vooruitgang niet is uitgesloten. Dat is ons allen duidelijk. Ik zou hier echter wat dieper op in willen gaan. Ergens zegt de minister dat Turkije nog heel wat moet doen: "A lot still remains to be done by Turkey". Wat moet Turkije precies doen? Is Turkije, met hetgeen het tot nu toe heeft gedaan en met zijn verklaringen, klaar om uitgeroepen te worden tot kandidaat-land voor toetreding? Er zijn enkele fundamentele vraagstukken, zoals de geschillen met Griekenland over de Egeïsche Zee. Is het daarbij geen voorwaarde dat Turkije, ik wil niet zeggen de mening van een ander land, maar wel het volkenrecht erkent, verklaart geen geweld te zullen gebruiken of met gebruik van geweld te zullen dreigen, en bij aanslepen van de conflicten bereid is naar het Internationale Hof van Justitie in Den Haag te stappen? Is dit geen voorwaarde voor de toekenning van de status van kandidaat-land aan Turkije?

Sasi
Mijnheer de Voorzitter, ik ben dit najaar zelf in Turkije geweest en heb daar gesproken over de situatie van de mensenrechten in Turkije. Ik heb het duidelijke standpunt van de Unie uitgesproken over de gebreken die wij in de Turkse mensenrechtensituatie zien. Ik wil echter zeggen dat een constructieve houding ten opzichte van Turkije voor de Unie waarschijnlijk een beter beleid is dan dat Turkije de Unie helemaal de rug toekeert en niet eens probeert de principes te verwezenlijken die wij als voorwaarde voor toetreding hebben gesteld in de criteria van Kopenhagen of in onze andere eigen besluiten. Ik ben ervan overtuigd dat als Turkije in Helsinki de status van kandidaat-lidstaat wordt gegeven, dit de wil en de inspanningen bij Turkije vergroot om relatief snel orde op zaken te stellen, vooral wat betreft de mensenrechten en het politieoptreden. Men mag niet vergeten dat voordat een land tot de Unie toe kan treden, de mensenrechten van de daar wonende personen natuurlijk volledig gerespecteerd moeten worden.
Ik wil ook onderstrepen dat de kwestie-Cyprus natuurlijk een wezenlijk onderdeel van dit alles vormt. Ik ben van mening dat het lidmaatschapsperspectief van zijn kant ertoe heeft bijgedragen dat er waarschijnlijk vrij snel onderhandelingen worden begonnen om de kwestie-Cyprus op te lossen. Zover ik begrepen heb heeft de Turks-Cypriotische leider Rauf Denktash beloofd dat hij bereid is voor onderhandelingen naar New York te komen en dit zou natuurlijk een zeer positief signaal zijn. Ik ben van mening dat er met constructieve samenwerking betere resultaten worden geboekt dan met het verbreken van de samenwerkingsverbanden.

Hatzidakis
Mijnheer de Voorzitter, ik heb niet het woord gevraagd omdat ik in wil gaan op de vraag van de heer Alavanos, maar omdat ik een opmerking wil maken en een vraag wil stellen over het antwoord van de minister. Mijnheer de minister, u zou er beter aan hebben gedaan te zeggen dat hier een politieke onderhandeling plaatsvindt en in Helsinki bepaalde resultaten op tafel zullen komen. U hebt allerlei verschillende problemen op één hoop gegooid en nu is ons allesbehalve duidelijk wat de conclusie is uit uw opmerkingen. Ik wil u dan ook graag een vraag stellen. U zei dat Turkije zal worden beoordeeld aan de hand van de criteria van Kopenhagen. Laten wij dat als maatstaf nemen. Moeten wij, als Turkije in Helsinki wordt uitgeroepen tot kandidaat-land, dan concluderen dat Turkije aan de criteria van Kopenhagen voldoet? Ik wil alleen hier een antwoord op. Laten wij die andere maatstaven maar terzijde schuiven en door de bomen het bos proberen te zien. Ik zeg dit, mijnheer de fungerend voorzitter, omdat volgens mij de Raad, als hij hier naar toe komt, meer blijk moet geven van respect voor dit Parlement. Wij zijn parlementsleden!

Sasi
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik zeggen dat Turkije op dit moment niet voldoet aan de criteria van Kopenhagen. Het is echter ook niet de bedoeling in Helsinki een besluit te nemen over het beginnen van onderhandelingen met Turkije. Onderhandelingen worden op dit moment wel voorbereid voor Slowakije, Letland, Litouwen, Roemenië en Bulgarije. Er is dus geen sprake van het concreet beginnen met onderhandelingen, maar van het bevestigen van de status van kandidaat-lid en de hieruit voortkomende maatregelen. Ik ben van mening dat het realistisch is te constateren dat voordat begonnen kan worden met concrete onderhandelingen over lidmaatschap, Turkije nog een lange weg te gaan heeft.

Alyssandrakis
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter, ik wil uw antwoord niet als schizofreen betitelen, maar enkel eenvoudig vaststellen - zoals iedereen kan vaststellen - dat de versteviging van de banden tussen de Europese Unie en Turkije een prioriteit van de bovenste plank is voor de Raad, zelfs zo'n grote prioriteit dat de Raad de door hemzelf gestelde voorwaarden voor de versteviging van deze banden, terzijde schuift. U zei, mijnheer de fungerend voorzitter, dat het standpunt van Turkije is veranderd. In welk opzicht is het standpunt van Turkije veranderd? Het noordelijk deel van Cyprus is nog steeds bezet door het Turkse leger; de politieke rechten worden geschonden; Öcalan zit in de gevangenis en de Koerden worden niet eens als Koerden erkend. U zegt dat men onderhandelingen heeft beloofd. Inderdaad heeft men onderhandelingen beloofd, over de kwestie Cyprus bedoel ik dan. Het kost de Turken echter geen cent om onderhandelingen te beginnen, vijftien minuten lang te blijven zitten en dan op te stappen. Dan heeft de Raad echter wel een mooi voorwendsel gekregen om te zeggen: "Zie, er zit schot in de kwestie Cyprus".

Sasi
Mijnheer de Voorzitter, ik wil zeggen dat Turkije weliswaar ook dit jaar maatregelen heeft genomen om de mensenrechten te verbeteren, maar de waarheid is dat het in dit verband natuurlijk nog een lange weg te gaan heeft en hervormingen vinden in geen enkele samenleving snel plaats. Al met al ben ik van mening dat samenwerking een betere manier is om vrede te realiseren dan het niet willen samenwerken.

De Voorzitter


Ioannis Marinos
Vraag nr. 11 van (H-0602/99):
Betreft: Turkse beperking van de vrije scheepvaart Op 27 mei 1997 hebben de Turkse autoriteiten besluit nr. 2646 uitgevaardigd, dat werd ondertekend door de onderminister voor scheepvaart, Nazmi Kumral. In dit besluit wordt het schepen die de Cypriotische vlag voeren, of die het eigendom zijn van de onderdanen van Cyprus of van andere landen (waaronder ook de 15 lidstaten van de Europese Unie), verboden aan te leggen in een Turkse haven, wanneer ze als vertrekpunt of bestemming een haven hebben in het vrije deel van Cyprus. Daarentegen heeft de Republiek Cyprus, een land dat het slachtoffer is van het Turkse imperialisme aangezien Turkse strijdkrachten 37% van het grondgebied ervan bezetten, geen enkele beperkende bepaling getroffen ten aanzien van schepen die haar havens aandoen, ook wanneer deze tevoren uit een Turkse haven zijn vertrokken. Kan de Raad mij mededelen of deze beperkende maatregelen van Turkse zijde in overeen­stemming zijn met de grondbeginselen van de EU, of dat hij van oordeel is dat hierdoor de belangen worden geschaad van schepen die onder de vlag van lidstaten van de EU varen, en dan nog wel door toedoen van een land dat de aspiratie heeft zelf ook daartoe te willen toetreden?

Sasi
Mijnheer de Voorzitter, de Raad is van mening dat de daden van Turkije de belangen schaden van schepen die betrokken zijn bij de handel tussen Turkije en Cyprus en die onder de vlag van lidstaten van de Europese Unie varen of die varen voor in de Gemeenschap gevestigde rederijen. Bovendien zijn deze beperkingen niet in overeenstemming met de grondbeginselen van de vrije handel over zee en vrije concurrentie, die gebaseerd zijn op eerlijkheid en zakelijkheid en die in het kader van de OESO door Turkije zijn aanvaard. Daarom zijn er verscheidene officiële berichten aan de Turkse autoriteiten gestuurd.

Marinos
Mijnheer de Voorzitter, ik vind het een goede zaak dat men stappen zet in de richting van Turkije, maar ik wil wel mijn teleurstelling tot uitdrukking brengen over het feit dat het optreden van Turkije tegen koopvaardijschepen van heel de wereld, met inbegrip van schepen van de Europese Unie, slechts "daden" worden genoemd. Dit zijn geen daden. Turkije schendt het volkenrecht, Turkije overtreedt de regels inzake vrije scheepvaart en de overeenkomsten met de Europese Unie. Turkije verbiedt schepen die Cypriotische havens hebben aangedaan, om havens in Turkije aan te doen. Het gaat hierbij niet om Cypriotische of Griekse schepen, waar Turkije misschien een speciaal belang bij zou hebben, maar om schepen van de Europese Unie. Ik zou wil weten wat de reactie van Turkije was op de door de Europese Unie ondernomen stappen en als er geen reactie was, waarom is dit land dan niet voor het Internationaal Hof van Justitie van Den Haag gedaagd? Ik vraag mij af waarom de Europese Unie zoveel illegale acties van Turkije door de vingers ziet en zelfs accepteert dat de belangen van de Europese scheepvaart worden geschaad door een land dat er zelfs niet voor terugschrikt, bij de bescherming van de bananenhandel, een supermacht als de Verenigde Staten te bedreigen.

Sasi
Mijnheer de Voorzitter, allereerst moet wat de Turkse regelgeving betreft worden gezegd, dat de op 27 mei 1997 gedateerde circulaire van de Turkse onderminister van Scheepvaart de toegang tot Turkse havens verbiedt voor schepen die onder Cypriotische vlag varen, die op Cyprus geregistreerd staan, die gedeeltelijk of geheel het eigendom zijn van onderdanen van Cyprus of van personen die op Cyprus wonen of van daar gevestigde bedrijven, die gebruik maken van Cypriotische havens of die vracht afkomstig van Cyprus vervoeren.
De Turkse redenen hiervoor zijn externe factoren met betrekking tot de veiligheid van Turkije. Turkije is van mening het recht te hebben om op basis van artikel 3 van de OESO-regels inzake kapitaalverkeer discriminerende maatregelen te nemen in het belang van de nationale veiligheid. Het spreekt vanzelf dat de Unie deze redenen van Turkije in geen geval accepteert.
De Unie is in deze zaak actief geweest. Ze heeft direct na het besluit op 17 november 1997 een brief gestuurd naar de permanente vertegenwoordiger van Turkije in de Europese Unie. De Turkse delegatie verklaarde toen in een telefoongesprek niet van plan te zijn de brief te beantwoorden. Hierna hebben commissarissen de zaak op 16 februari 1998 naar voren gebracht op de bijeenkomst van het Gemengd Comité van de douane-unie EG/Turkije. De Turkse delegatie accepteerde echter niet dat er bij die gelegenheid over de kwestie werd gesproken, omdat ze vond dat de kwestie betrekking heeft op de nationale veiligheid en dat dit geen deel uitmaakt van de douaneovereenkomst.
Daarna nam het voorzitterschap van de Raad de kwestie op in de overige zaken van de agenda op de vergadering van de Zeevaartcommissie (MTC) van de OESO op 23 en 24 april 1999. De Turkse delegatie accepteerde niet dat er over deze kwestie gesproken zou worden op de officiële bijeenkomst van de commissie, omdat het ging om een kwestie van nationale veiligheid en niet van economische factoren. Zodoende werd er in samenhang met de bijeenkomst van de Zeevaartcommissie op 24 april 1999 een niet-officiële bijeenkomst gehouden. De Turkse delegatie zei dat er later over bepaalde praktische zaken gesproken kon worden. De Zeevaartcommissie verklaarde bij de overige zaken op de agenda dat er over deze kwestie bilaterale gesprekken zijn gevoerd.
Nu is de Commissie van plan deze kwestie naar voren te brengen in de huidige bilaterale gesprekken. Het doel van deze gesprekken is het opstellen van een preferentiële overeenkomst tussen de EU en Turkije voor de liberalisering van diensten en overheidsopdrachten.

Zacharakis
Mijnheer de Voorzitter, het omstreden besluit van de Turkse regering waar wij nu over spreken, is een bewijs te meer dat Turkije het Internationaal Zeerechtverdrag niet eerbiedigt en zelfs overtreedt. Bovendien weten wij dat de Grote Turkse Assemblee de Turkse regering heeft gemachtigd om uitbreiding van de territoriale wateren door Griekenland als casus belli te beschouwen en dus Griekenland de oorlog te verklaren als Griekenland besluit gebruik te maken van dit recht dat het heeft op grond van het Internationaal Zeerechtverdrag van de Verenigde Naties, dat Turkije als enig land niet heeft ondertekend. Daarom wil ik de Raad vragen of hij van plan is dit vraagstuk aan te kaarten in zijn stappen jegens Turkije en in de besprekingen tijdens de komende Top van Helsinki, waar de betrekkingen tussen de Europese Unie en Turkije en de criteria waar de minister over sprak, aan de orde zullen worden gesteld?

Sasi
Mijnheer de Voorzitter, zoals ik zei is de Commissie van plan deze kwestie aan de orde te stellen tijdens de bilaterale gesprekken over het opstellen van een overeenkomst tussen de EU en Turkije inzake de liberalisering van diensten en overheidsopdrachten. Ook de Raad kan deze kwestie aan de orde stellen in de gesprekken met Turkije, maar op de top in Helsinki worden er helemaal geen onderhandelingen met Turkije gevoerd, zodat de kwestie op de top in Helsinki vrijwel zeker niet aan de orde zal komen.

De Voorzitter


Anneli Hulthén
Vraag nr. 12 van (H-0576/99):
Betreft: Verslaafden en behandelingsmethoden Steeds meer verslaafden hebben tevens psychische problemen. Uiteraard verergert dit hun situatie, maar tevens wordt het hierdoor moeilijker om doeltreffende behandelingsmethoden te vinden.
Hoe gaat de Raad dit groeiende probleem aanpakken?

Sasi
Er ligt geen voorstel dat doorverwezen is naar de Raad en dat speciaal betrekking heeft op de vraag van de geachte afgevaardigde. Wat overigens het vinden van geschikte behandelingsmethoden betreft: de verantwoordelijkheid daarvoor ligt hoofdzakelijk bij de lidstaten.

Hulthén
Hartelijk dank voor uw antwoord. Ik ben mij ervan bewust dat dit onder de verantwoordelijkheid van de lidstaten valt, maar we weten ook dat het een gemeenschappelijk probleem is, waarbij het niet alleen om behandelingsmethoden in het algemeen gaat, maar speciaal om de combinatie van drugsgebruik en psychische aandoeningen. Ik weet dat het Finse voorzitterschap onder andere de geestelijke gezondheid tot een deel van zijn programma heeft gemaakt. Daarom vraag ik me nu af of het geen goed idee is om over te gaan tot nauwere samenwerking op dit gebied, gezien de problematische situatie dat er bij velen een dubbele diagnose wordt gesteld, namelijk zowel verslavingsproblemen als psychische problemen.

Sasi
Zoals gezegd, valt dit vraagstuk onder de verantwoordelijkheid van de lidstaten. Maar er is niets op tegen om het te bespreken op de vergadering van de ministers van Gezondheid en op die manier verder te komen: misschien niet tot samenwerking, maar tot contacten en misschien ook tot uitwisseling van informatie tussen de verschillende landen. Op basis daarvan kan men proberen de onderhavige behandelingsmethoden verder te ontwikkelen. Ik moet bekennen dat ik geen deskundige ben op dit gebied. Een duidelijker antwoord kan ik helaas niet geven.

De Voorzitter


Esko Olavi Seppänen
Vraag nr. 13 van (H-0578/99):
Betreft: Toename van federalisme bij de besluitvorming van de EU De Finse minister van Buitenlandse Zaken heeft als vertegenwoordiger van het Finse voorzitterschap tijdens de vergaderperiode van juli in Straatsburg gezegd dat overeenkomstig het streven van Finland de Europese Unie een gemeenschappelijke wil, een gemeenschappelijk beleid en een gemeenschappelijke stem moet hebben. Op grond hiervan bereidt de Raad een aantal beleidsmaatregelen voor die een verdere federalisering van de EU betekenen: gemeenschappelijke besluitvormende organen, die supranationale besluiten nemen. Wat is het standpunt van de Raad inzake een federalisme waarbij de landen hun vetorecht moeten opgeven alsmede de vereisten op het gebied van gekwalificeerde meerderheid, teneinde de supranationale besluitvorming te vergemakkelijken?

Sasi
Mijnheer de Voorzitter, de Raad gebruikt net als de andere instellingen zijn bevoegdheden op basis van de criteria en voor de doelen die zijn omschreven in aan de ene kant artikel 5 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap en de bepalingen van latere overeenkomsten en documenten met betrekking tot herziening of aanvulling hiervan en aan de andere kant de bepalingen van het Verdrag betreffende de Europese Unie.
Bij het nemen van Raadsbesluiten worden de stemmingsbepalingen van de genoemde verdragen in acht genomen. Het in de Raad vaker toepassen van besluiten met gekwalificeerde meerderheid is een van de zaken waarover gesproken wordt op de intergouvernementele conferentie die begin 2000 bijeengeroepen wordt. De Europese Raad heeft hierover een besluit genomen op zijn bijeenkomst in Keulen op 3 en 4 juni 1999. In het protocol bij het Verdrag van Amsterdam over de instellingen en de uitbreiding van de Europese Unie wordt het bijeenroepen van deze intergouvernementele conferentie bepaald. De vraag van de geachte afgevaardigde valt zodoende niet onder de verantwoordelijkheid van de Raad, maar van de intergouvernementele conferentie.

Chichester
Ik zou willen aansluiten bij het antwoord van de fungerend voorzitter van de Raad door gewag te maken van het compromis van Luxemburg, waarover we tegenwoordig niet veel meer horen. De gestelde vraag - de mening van de Raad over federalisme - betreft het overdragen van soevereiniteit aan meerderheidsstemmingen. Wordt het compromis van Luxemburg nog steeds geacht van kracht te zijn en gerespecteerd te worden, en bent u het met mij eens dat dit het geval zou moeten zijn?
Ik doel hier op het compromis waarbij ervan wordt uitgegaan dat de vitale nationale belangen van een lidstaat niet via een stemming bij meerderheid in de Raad terzijde worden geschoven. Dat is althans mijn interpretatie van dit compromis.

Sasi
Mijnheer de Voorzitter, in Luxemburg werd indertijd een compromis gesloten en dat is in principe nog steeds van kracht. Wij kunnen echter vaststellen dat de laatste tijd niemand heeft geëist dat dit moet worden toegepast. Misschien moet ook gezegd worden dat daarna ook het compromis van Ioannina is gesloten.

De Voorzitter


Inger Schörling
Vraag nr. 14 van (H-0583/99):
Betreft: Gebromeerde vlamvertragers In Zweden zijn kortgeleden alarmerende berichten verschenen over grote hoeveelheden gebromeerde vlamvertragers in vissen in de Oostzee. De Zweedse regering heeft toegezegd gebromeerde vlamvertragers vanaf het jaar 2004 te zullen verbieden en zich voortdurend in te zullen zetten voor een verminderd gebruik van deze middelen. Hoe gaat de Raad de problematiek rond gebromeerde vlamvertragers aanpakken? Is de Raad voornemens zich in te spannen voor een verbod op EU-niveau en zo ja, wanneer moet een dergelijk verbod dan ingaan? Zou een unilateraal door Zweden ingevoerd verbod op gebromeerde vlamvertragers een belemmering van het vrije verkeer van goederen kunnen betekenen en om die reden een schending van de communautaire wetgeving inhouden?
Ik geef het woord aan de fungerend voorzitter van de Raad om deze vraag te beantwoorden. Wij vertrouwen op de wijsheid van de Raad.

Sasi
De geachte afgevaardigde heeft een vraag gesteld over de hoge gehaltes aan gebromeerde vlamvertragers in vissen in de Oostzee. Zoals de geachte afgevaardigde weet, heeft de Raad wetgeving uitgevaardigd, die het mogelijk maakt de risico's van schadelijke stoffen voor het milieu en de volksgezondheid te beoordelen en te verminderen.
Verder heeft de Raad conclusies aangenomen over de verdere ontwikkeling van het chemicaliënbeleid van de Europese Gemeenschap - het ging om de Raad van ministers van Milieuzaken - op 24 juni van dit jaar. In deze conclusies spoort de Raad de Commissie aan om vóór het eind van het jaar 2000 een document te presenteren over het nieuwe chemicaliënbeleid. Dit document dient een ontwerp te bevatten van een nieuwe strategie voor het verbeteren van de identificatie en de beoordeling van alle chemicaliën.

Schörling
Dank u voor uw antwoord, en mede voor het feit dat u in het Zweeds antwoordde, wat ik zeer op prijs stel. Ik begrijp wel dat uw antwoord zo zou uitvallen, maar deze kwestie van de vissen in de Oostzee is slechts een voorbeeld van het mogelijke gevaar van gebromeerde vlamvertragers voor de gezondheid en het milieu. We weten namelijk dat deze vlamvertragers zeer veel zijn gebruikt sinds het begin van de jaren '70, in elektronische apparatuur, tv-apparaten, computers en dergelijke, en dat dat gebruik steeds maar toegenomen is. Dat is een gigantisch probleem, omdat uit Zweeds onderzoek en ook uit ander onderzoek blijkt dat precies dezelfde situatie zal ontstaan als indertijd met de PCB's, namelijk dat deze chemicaliën worden opgeslagen in de voedselketens en zich in de loop van de tijd tot een groot probleem blijken te ontwikkelen.
Ik wil graag een antwoord op de vraag of Zweden besluiten zou kunnen nemen om in de periode tot 2004 tot een definitief verbod op deze stoffen te komen, en of de EU daaraan zou kunnen meedoen, dat wil zeggen dat het voorzichtigheidsbeginsel zou worden gehanteerd.

Sasi
Omdat ik het onderzoek naar de gevaren van deze middelen niet ken, kan ik helaas niet direct antwoorden op de vraag of men het gebruik van dergelijke middelen zou moeten verbieden. Ik wil echter verwijzen naar de conclusies van de Raad, waar ik ook naar heb verwezen in mijn eerste antwoord, en die ik u overigens kan toesturen als u dat wenst.
Krachtens het algemene programma in verordening 793/93 van de Raad inzake de beoordeling en de beperking van de risico's van bestaande stoffen worden op dit moment drie gebromeerde vlamvertragers onderzocht. De Commissie zal desgewenst voorstellen indienen inzake communautaire maatregelen om de risico's van deze stoffen te verminderen.
Ook andere specifieke vragen die in dit verband gesteld zijn, vallen onder de bevoegdheid van de Commissie, en de Commissie heeft ook in haar hoedanigheid van beheerder van het communautaire beleid toegang tot de middelen en de informatie die nodig zijn om betrouwbare en actuele antwoorden te kunnen geven. Wat tenslotte een verbod op het gebruik van deze stoffen betreft, geloof ik dat de desbetreffende vraag aan de Commissie moet worden gesteld.

De Voorzitter


Ioannis Theonas
Vraag nr. 15 van (H-0585/99):
Betreft: Het verbod op de levering van brandstoffen aan de zwaar beproefde bevolking van Joegoslavië Uiterst problematisch is het op de recente conferentie van ministers van Buitenlandse Zaken te Luxemburg genomen besluit tot verwerping van het voorstel om brandstoffen en eerste levensbehoeften te leveren aan de bewoners van Joegoslavië teneinde deze te helpen de komende winter te doorstaan. Hetzelfde geldt voor de definitieve verwerping van het voorstel om in het kader van een programma genaamd ?Energie voor democratie? aardolie te leveren aan twee Servische steden, Nis? en Pirot, die door de oppositie worden geregeerd. Door dit besluit worden de bewoners van Joegoslavië veroordeeld de winter door te komen zonder de nodige brandstof. En dat nog wel na de enorme vernietigingen die door de NAVO-bombardementen zijn aangericht aan de infrastructuur van het land! Bovendien wordt hierdoor de trots gekrenkt van een volk dat aan vernietigend geweld is blootgesteld omdat het Westen het niet eens is met de politieke leider van het land.
Stemt de Raad in met verklaringen als die van de Deense minister van Buitenlandse Zaken, die gezegd heeft: ?Door dit besluit wordt het juiste signaal verstrekt, namelijk dat democratie en hervormingsbereidheid worden beloond?? Is dit het standpunt van de EU en van de zogeheten internationale gemeenschap met betrekking tot de eerbiediging van de fundamentele democratische waarden en vrijheden? Is het gewelddadige besluit van Luxemburg een "signaal" dat de democratie moet bevorderen door een volk en zijn politieke leiders als het ware met een knuppel te drijven tot antidemocratische praktijken, als ze tenminste willen overleven? Ware het niet beter te waarborgen dat bij de komende verkiezingen in dit land de democratische regels op de juiste wijze worden toegepast?

Sasi
Mijnheer de Voorzitter, op 15 november gaf de Raad Algemene Zaken zijn steun aan de democratische oppositie in Servië en haar streven samen te werken. Bovendien herhaalde de Raad de bereidheid van de Unie hulp voor wederopbouw te bieden aan het democratische deel van Servië. De Raad Algemene Zaken heeft met tevredenheid vastgesteld dat de eerste brandstofleveringen aan de steden Nis en Pirot in het kader van het programma "Energie voor democratie" nog voor eind november plaatsvinden. Dit vereist een snelle uitvoering van de projecten en de Raad bevestigde zijn bereidheid te overwegen het initiatief naar andere steden uit te breiden.
De Raad bracht ook zijn bereidheid in herinnering de noodlijdende Serviërs te blijven helpen en humanitaire hulp van de Europese Gemeenschap en de lidstaten voor dit doel te blijven geven. De "eigenhandige hulp" van ECHO voor Servië bedraagt in totaal 62 miljoen euro, wat de Raad op zijn bijeenkomst verwelkomde.
Over de verkiezingen die in de Federatieve Republiek Joegoslavië gehouden moeten worden is de Raad van mening dat onder de huidige omstandigheden vrije en eerlijke verkiezingen onmogelijk zijn. De tegen vreedzame demonstraties gerichte acties van de politie die in oktober in Belgrado hebben plaatsgevonden, tonen duidelijk aan dat fundamentele democratische waarden zoals de vrijheid van meningsuiting in Servië niet worden gerespecteerd zolang Milosevic en zijn regering daar aan de macht zijn.

Theonas
Mijnheer de Voorzitter, als ik mij niet vergis heeft de Raad dit programma "olie voor democratie" genoemd. Nu zegt u dat dit enkel humanitaire hulp is. De uitdrukking "olie voor democratie" zegt zelf al dat het Servische volk op ongehoorde wijze wordt gechanteerd. Dit volk moet namelijk de opvattingen omtrent democratie van de Europese Unie aanvaarden, wil het aardolie krijgen om zich te verwarmen. Ten tweede wil ik opmerken dat volgens de fungerend voorzitter van de Raad het regime van Milosevic niet wordt erkend door de Europese Unie en eerlijke verkiezingen niet mogelijk zijn voordat de politieke krachten van Servië zich daarover hebben uitgesproken. Daarom zou ik de fungerend voorzitter van de Raad willen vragen welke plannen hij heeft? Zit u soms in een impasse? Hebt u misschien andere plannen die u niet prijs wilt geven aan het Parlement? U zegt dat de verkiezingen geen oplossing bieden. Waar stuurt u dan op aan? Verder zegt u dat manifestaties en dergelijke zijn verboden....in Griekenland is het bezoek van Clinton op til en half Athene zal twee, drie dagen van de buitenwereld zijn afgesloten.

Sasi
Mijnheer de Voorzitter, het is volledig duidelijk dat vrije democratische verkiezingen in Joegoslavië de enige oplossing zijn voor de situatie in Joegoslavië. Als antwoord wil ik echter geven dat op dit moment de omstandigheden in Joegoslavië, rekening houdend met onder andere de acties en de agressieve houding van de politie ten opzichte van demonstraties en de houding van de regering van Milosevic tegenover de pers en de persvrijheid, zodanig zijn dat er geen enkele voorwaarde bestaat om in Joegoslavië vrije democratische verkiezingen te houden.
De Unie gaat er in haar beleid van uit dat ze op geen enkele wijze de regering van Milosevic wil steunen. Aangezien de Unie humanitaire factoren echter zeer belangrijk vindt en niet accepteert dat de daden van leiders de gewone burgers schaden, is ze begonnen met een proefproject waarbij brandstof eerst als proef aan Nis en Pirot wordt geleverd, maar later mogelijk ook aan andere plaatsen.
Wij wachten met interesse af of de Joegoslavische leiding en de regering met dergelijke hulpacties akkoord gaan, want op dit moment hebben wij geen goede ervaringen met de regering. De Donau moet zo snel mogelijk vrijgemaakt worden, maar samenwerking op dit gebied is nog niet mogelijk geweest en Joegoslavië heeft nog helemaal geen maatregelen genomen om de Donau bevaarbaar te maken, hoewel het hier overeenkomstig internationale verdragen toe verplicht is.

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, ik wil u danken voor uw duidelijke houding en mijn verontwaardiging tot uitdrukking brengen over de sympathie die heer Theonas hier betuigt met een oorlogsmisdadiger.
Ik wilde u echter heel concreet vragen hoe de Raad, afgezien van deze sancties waar ik volledig achter sta, de Servische oppositie in deze winter concreet denkt te kunnen ondersteunen? Is een ontmoeting gepland en zijn er concrete maatregelen ter ondersteuning van de democratische Servische oppositie? Een dergelijke steun zou zeer nuttig zijn voor het Servische volk.

De Voorzitter
Ik wil de geachte afgevaardigden verzoeken om zich alleen tot de Raad te richten om vragen te stellen, en niet om zich uit te spreken over de sympathieën of antipathieën van andere leden, omdat dat natuurlijk reacties uitlokt. Ik geeft nu de heer Theonas voor 15 seconden het woord, en ik vraag hem geen incidenten uit te lokken. Ik ken de heer Theonas, dus ik vertrouw erop dat hij niet zal provoceren. Ik verzoek echter alle leden om zich aan het Reglement te houden en vragen aan de Raad te stellen.

Sasi
Mijnheer de Voorzitter, de Unie streeft naar samenwerking met de democratische krachten in Servië. Op de bijeenkomst van de Raad Algemene Zaken in oktober werden daarom de vertegenwoordigers van de Servische democratische oppositie uitgenodigd en met hen werden gesprekken gevoerd over de situatie in Joegoslavië. Wij hoorden ook hun wensen over de maatregelen die de Unie zou moeten nemen. In dit verband werd onder andere over sancties gesproken, maar ook zeer grondig over de vrijheid van de media en de pers die momenteel zo beperkt worden dat ze in Joegoslavië niet beschikken over democratische voorwaarden om hun werk goed uit te voeren. Het is ook mogelijk dat er op de bijeenkomst die nu in Istanbul begint contacten zullen zijn tussen de Unie en de Servische democratische oppositie.
Ons uitgangspunt, waarover wij het volgens mij allemaal eens zijn, is dat Joegoslavië en in het bijzonder Servië zo snel mogelijk een democratische regering moet krijgen die de burgers in hun eigen vrije verkiezingen zonder druk of belemmeringen hebben kunnen kiezen.

De Voorzitter


Jean-Claude Fruteau
Vraag nr. 16 van (H-0586/99):
Betreft: Financieel instrument LGO Op de Intergouvernementele Conferentie van Amsterdam werd naast andere doelstellingen ook de doelstelling opgenomen de doeltreffendheid van het financieel instrument van de LGO (overzeese landen en gebiedsdelen) te verbeteren. Het mechanisme van het EOF lijkt momenteel niet meer te beantwoorden aan de door de autoriteiten van de LGO uitgesproken behoeften. De belangrijkste kritiek luidt dat de steun over het algemeen ontoereikend is in vergelijking met die aan de ACS-landen en dat de procedures log en onaangepast zijn aan de lokale structuren. In zijn resolutie van 11 februari 1999 heeft het Parlement uitdrukkelijk verzocht om de oprichting van een Europees Ontwikkelingsfonds voor de LGO (FEDELGO).
Is de Raad voornemens dit verzoek in aanmerking te nemen in de nieuwe associatieovereenkomst die op 1 maart 2000 van kracht zal worden?

Sasi
Mijnheer de Voorzitter, toen het Verdrag van Amsterdam op 2 oktober 1997 werd ondertekend, voegde de intergouvernementele conferentie aan de slotakte een verklaring toe over overzeese landen en gebiedsdelen. In deze verklaring wordt de Raad opgeroepen uiterlijk in februari 2000 overeenkomstig artikel 136 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap de associatieovereenkomst van overzeese landen en gebiedsdelen opnieuw te bekijken. Een van de doelen van dit onderzoek is juist de doeltreffendheid van het financieel instrument van de overzeese landen en gebiedsdelen te verbeteren.
Op basis van de op 11 februari 1999 door het Europees Parlement uitgegeven slotverklaring heeft de Commissie op 25 mei 1999 de Raad een mededeling gegeven waarin drie mogelijke manieren worden geformuleerd om dit financieel instrument te verbeteren. Deze zijn het in aanmerking komen van overzeese landen en gebiedsdelen voor de structuurfondsen, het hervormde Europees Ontwikkelingsfonds en vooral het voor de overzeese landen en gebiedsdelen bedoelde fonds in de begroting van de Unie. De Raad heeft kennis genomen van deze mogelijke richtsnoeren, maar heeft in deze fase nog niet te kennen gegeven de voorkeur aan een van deze te geven. De Raad behandelt de details van het verbeteren van het financieel instrument van de overzeese landen en gebiedsdelen als hij het binnenkort te verwachten Commissievoorstel heeft gekregen over het vaststellen van de nieuwe associatieovereenkomst die op 1 maart 2000 van kracht zal gaan. Het is duidelijk dat de Raad bij het behandelen van dit voorstel rekening zal houden met de resolutie die het Europees Parlement op 11 februari 1999 heeft uitgegeven.

Fruteau
Ik wil mijnheer de minister zeggen dat ik niet helemaal gelukkig ben met zijn antwoord. Wij moeten een nieuwe associatieovereenkomst sluiten die op 1 maart 2000 in werking moet treden. Ik ben enigszins verbaasd dat in dit stadium nog altijd geen beslissing genomen is over de drie richtsnoeren, over de drie krachtlijnen die geschetst werden.
Ik wil de Raad vragen hoe hij het Parlement enigszins bij de vaststelling van dit nieuw financieel instrument denkt te betrekken nadat deze grote lijnen geschetst zullen zijn. Het staat immers vast dat een nieuw financieel instrument nodig is, aangezien het huidige helemaal niet meer aan de situatie van de overzeese landen en gebiedsdelen is aangepast en niet aan de wensen van deze landen tegemoetkomt.

Sasi
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de geachte afgevaardigde alleen zeggen en verzekeren dat de Raad zich volledig bewust is van het feit dat het noodzakelijk is het financieel instrument van de overzeese landen en gebiedsdelen eenvoudiger en doeltreffender te maken, maar zoals ik zei, hebben wij alleen nog de mededeling van de Commissie gekregen waarin drie verschillende mogelijke werkmethoden worden gepresenteerd. Het zal dus nog wel even duren voordat wij in deze kwestie aan een definitieve besluitvorming toekomen.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer Sasi. De vragen nummers 17 en 18 zouden hoe dan ook niet zijn behandeld omdat ze over de kwestie-Tsjetsjenië gaan, die vandaag op de agenda stond. Aangezien de tijd voor het vragenuur voor vragen aan de Raad is verstreken, zullen de vragen 19 tot en met 41 schriftelijk worden beantwoord.
Het vragenuur is gesloten.
Dank u wel, ik wens u een heel prettige avond en hoop dat u na deze drukke dag van Straatsburg zult genieten.
(De vergadering wordt om 22.05 uur gesloten)

