Referendum w sprawie przyszłego statusu Południowego Sudanu (debata) 
Przewodnicząca
Kolejnym punktem porządku jest oświadczenie wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa dotyczące referendum w sprawie przyszłego statusu Południowego Sudanu.
Catherine Ashton
wiceprzewodnicząca Komisji/ wysoka przedstawiciel Unii ds. zagranicznych i polityki bezpieczeństwa - Pani Przewodnicząca! Odczytam oświadczenie, a następnie, mówię to z przyjemnością, kolega Michel Barnier będzie kontynuować debatę i zamknie ją z powodów, które, jak sądzę, szanowni koledzy i koleżanki posłowie rozumieją.
Jesteśmy świadkami historycznej chwili dla Sudanu, a tak naprawdę dla całej Afryki. Ludność Południowego Sudanu od dawna czekała na możliwość wykonania swojego prawa do samostanowienia. Terminowe, pokojowe i wiarygodne przeprowadzenie referendum było ogromnym sukcesem, z którego wszyscy powinni być dumni.
Wstępne wyniki referendum w dziesięciu południowych stanach ogłoszono 30 stycznia i ogromna większość (99,5 %) opowiedziała się za secesją. Nadal czekamy na ostateczne wyniki, które zostaną ogłoszone w ciągu najbliższych dwóch tygodni.
Gratulujemy obywatelom Południowego Sudanu determinacji, godności i cierpliwości, jakimi się wykazali stawiając się do głosowania w tak ogromnej liczbie. Musimy też pochwalić strony ogólnego porozumienia pokojowego z Południa za ich przywódczą rolę, a sudańskie organy ds. referendum za wspaniale wykonaną pracę przy organizacji referendum, pomimo ogromnych problemów, z jakimi się borykały.
Sukces tego referendum to przede wszystkim osiągnięcie sudańskie, ale odzwierciedla ono wsparcie Unii Afrykańskiej oraz Panelu Implementacyjnego Wysokiego Szczebla pod przewodnictwem prezydenta Mbeki, który pomagał stronom w podejmowaniu dalszych kroków, a także stałą uwagę dyplomatyczną ze strony wspólnoty międzynarodowej, w tym ONZ, USA oraz oczywiście Unii Europejskiej.
W ostatnich miesiącach Sudan znajdował się wśród naszych priorytetów politycznych w Brukseli. Omawialiśmy sprawy z nim związane w Radzie ds. Zagranicznych w listopadzie i w grudniu. Ponownie uzgodniliśmy wnioski w Radzie ds. Zagranicznych w tym tygodniu i nadal będziemy monitorować sytuację.
Jednakże przede wszystkim pragnę podziękować Véronique de Keyser, głównej obserwatorce referendum w sprawie Południowego Sudanu, i jej zespołowi z misji obserwacyjnej z ramienia UE za ważną rolę, jaką odegrali pomagając w budowaniu zaufania do tego procesu wśród ludności sudańskiej. Zastosowanie dużej i doświadczonej misji obserwacyjnej stanowiło ważny i wymierny wkład europejski, składam zatem serdeczne wyrazy wdzięczności, gdyż wiem, że osobiście odegrała Pani znaczną rolę, co zostało docenione.
Zapewniliśmy również wiedzę techniczną i wsparcie finansowe dla sudańskich organów ds. referendum.
W oczekiwaniu na ostateczne rezultaty, chcę podkreślić, że UE będzie szanować wynik referendum jako wyraz pragnień ludności Południowego Sudanu. Otuchy dodają nam słowa prezydenta al-Bashira wypowiedziane w Dżubie 4 stycznia, powtórzone na miniszczycie w sprawie Sudanu w Addis Abebie 31 stycznia, iż rząd Sudanu zaakceptuje wyniki referendum, jako pierwszy uzna nowe państwo i będzie z nim w pełni współpracować. Wzywamy wszystkich zainteresowanych, by nadal wykazywali opanowanie i zapewnili, by utrzymał się spokój, a także by chronione było bezpieczeństwo całej ludności Sudanu.
Chociaż referendum w sprawie samostanowienia Południowego Sudanu okazało się ogromnym sukcesem, nie możemy pozwolić sobie, by spocząć na laurach. Przed nami ogromne wyzwania.
Referendum w sprawie regionu Abyei, które miało się odbyć w tym samym czasie, co referendum w sprawie Południowego Sudanu, nadal nie zostało przeprowadzone. Martwią nas akty przemocy, które wystąpiły w regionie Abyei w przeddzień referendum, wzywamy więc strony, by zapobiegły dalszym aktom przemocy i znalazły merytoryczne rozwiązanie, które podłożyłoby podwaliny pod długotrwałą koegzystencję lokalnych wspólnot na tamtejszych obszarach.
Nadal do rozstrzygnięcia pozostają kwestie związane z ogólnym porozumieniem pokojowym, w tym wyznaczenie granicy między Sudanem Północnym i Południowym, a także przeprowadzenie konsultacji na obszarze Nilu Błękitnego i południowego Kordofanu. Mamy nadzieję, że strony skierują teraz swoją energię na rozstrzygnięcie tych zagadnień, a także kluczowych kwestii po referendum, jak obywatelstwo, ustalenia dotyczące bezpieczeństwa, przychody z ropy naftowej, czy też inne kwestie gospodarcze. Cieszy nas fakt, że obydwie strony uzgodniły wiele zasad, zwłaszcza dotyczących starań o utworzenie dwóch ważnych państw o "miękkich” granicach i budowania konstruktywnych stosunków. Jednakże wciąż pozostaje wiele do zrobienia, przy czym nadal będziemy wspierać prezydenta Mbekiego w jego działaniach mediacyjnych.
Stoimy również w obliczu ważnego wyzwania humanitarnego. Codziennie około 2 000 osób wraca do Południowego Sudanu z Północy i należy im pomóc w ponownej integracji ze swoimi społecznościami lokalnymi.
Bardzo martwi mnie wzrost przemocy w Darfurze, prowadzący do niedawnego wysiedlenia dziesiątek tysięcy osób, a także poważny wpływ, jaki ma to na działania humanitarne. Trzej obywatele europejscy nadal są przetrzymywani jako zakładnicy.
Nadal wątpliwości budzą zatrzymania obrońców praw człowieka, dziennikarzy, polityków opozycji oraz pokojowo protestujących studentów. Jedną z głównych zasad ogólnego porozumienia pokojowego było utworzenie nadzoru demokratycznego w oparciu o poszanowanie różnorodności i swobód, a chcemy poszanowania swobód podstawowych i prawdziwie włączających rządów demokratycznych zarówno na Północy, jak i na Południu.
Patrząc w przyszłość, zapewniam, że będzie to jeden z naszych priorytetów. Nadal będziemy angażować się zarówno w sprawy Chartumu, jak i Dżuby. Jesteśmy gotowi zacieśnić nasze stosunki z Chartumem i przygotowani na wzmocnienie dialogu. Nadal będziemy udzielać pomocy ludności z Północy, zwłaszcza na terenach dotkniętych wojną, jak wschód, terytorium środkowe i Darfur. Południowy Sudan nie będzie stabilny, jeżeli Północny Sudan nie będzie stabilny - i na odwrót. Ministrowie spraw zagranicznych stwierdzili, że są gotowi uważnie przyglądać się wsparciu UE dla anulowania długu Sudanu przez wspólnotę międzynarodową w miarę postępów politycznych.
W Południowym Sudanie UE wnosi poważny wkład w osiągnięcie stabilizacji, rozwoju i budowania możliwości instytucjonalnych. Już udzielamy wsparcia dla podstawowych usług i rozwoju rolnictwa - oprócz znaczących programów dwustronnych państw członkowskich - a także pracujemy nad długofalową strategią rozwoju współpracy z Południowym Sudanem.
Jednakże jesteśmy też świadomi, że Darfur zasługuje na tak samo dużo uwagi, która ostatnio skupiała się na wdrażaniu ogólnego porozumienia pokojowego. Tak więc apelujemy do wszystkich stron, by zaprzestały działań wojennych, zawarły porozumienie o zawieszeniu broni i przeszły do kompleksowego i wyłącznie politycznego rozstrzygnięcia sporu, a my nasilimy nasze działania w celu zachęcenia wszystkich stron do poważnego zaangażowania się w proces pokojowy w Dausze.
Wreszcie, kilka słów na temat sprawiedliwości: trwałego pokoju w Darfurze nie da się osiągnąć bez sprawiedliwości i pojednania. Należy położyć kres bezkarności. Rada wielokrotnie zwracała uwagę na zobowiązanie rządu Sudanu do pełnej współpracy z Międzynarodowym Trybunałem Karnym.
Wierzę, że UE ma ważną rolę do odegrania we wspieraniu pokojowej, stabilnej i demokratycznej przyszłości ludności sudańskiej, niezależnie od tego, czy będzie to miało miejsce w jednym, czy w dwóch krajach. Jesteśmy to winni ludności sudańskiej zarówno na północy, jak i na południu, by być z nimi oraz oferować im wsparcie i zachętę w tym ważnym czasie.
Mariya Nedelcheva
Pani Przewodnicząca, Pani Baronesso Ashton, Panie i Panowie! Rząd sudański w Chartumie daje pozytywne sygnały, obejmujące sprawne przeprowadzenie referendum oraz gotowość do akceptacji wyników referendum w Południowym Sudanie.
Po całych dekadach wojny domowej, chyba nie przesadzę mówiąc, że jest to historyczna chwila dla Afryki. Jednakże chwile historyczne przemijają - nie trwają wiecznie. Jeżeli mamy przewrócić kartę i przejść do nowego okresu w historii, uczestnicy zmiany nie mogą sobie pozwolić, by spocząć na laurach. Muszą określić jasne, zdrowe i solidne fundamenty, zapewniające lepszą przyszłość.
Południowy Sudan znajduje się obecnie w okresie przejściowym, gdyż jeszcze wiele może się zdarzyć między chwilą obecną a 9 lipca, dniem, kiedy formalnie uzyska niepodległość. Te dwa państwa mają wiele spraw do rozwiązania. Zagadnienie, które należy rozstrzygnąć najpilniej, dotyczy granic. Status regionu Abyei pozostaje niepewny. Należy znaleźć rozwiązanie w celu zapobieżenia konfliktom.
Następna kwestia dotyczy tzw. powracających. Jak osoby te zostaną przyjęte? Czy temu młodemu państwu uda się zintegrować tak wiele osób w tak krótkim czasie? Należy stworzyć stabilne instytucje - organy sprawiedliwości, policję, wojsko oraz pełny system administracyjny - w celu zapewnienia, by osoby te mogły korzystać z praw obywatelskich, znaleźć pracę i mieć przyzwoite warunki do życia.
Jednakże referendum stanowi również prawdziwe wyzwanie dla Północy: władze będą musiały dostosować się do nowej rzeczywistości politycznej. W ten weekend już miały miejsce demonstracje. Czy rząd będzie popierał różnorodność polityczną, etniczną, kulturową i religijną? Jedno jest pewne: nie możemy sobie pozwolić na powtórzenie błędów z przeszłości.
Dla obydwu państw kluczem do sukcesu jest zagwarantowanie pluralistycznej areny politycznej i zapewnienie różnorodności etnicznej i religijnej pod rządami państwa prawa. Wyłącznie wtedy państwa te będą prawdziwie demokratyczne.
Na koniec pragnę dodać jeszcze jedno. Współzależność gospodarcza, społeczna i polityczna powinna stanowić dla władz w obydwu krajach zachętę do angażowania się w stały dialog i współpracę. W tym względzie, oferując oryginalne projekty rozwojowe, Unia Europejska będzie w przyszłości kluczowym partnerem obydwu państw.
Véronique De Keyser
Pani Przewodnicząca! Po debatach na temat Tunezji, Egiptu i innych krajów, jakie obecnie wołają o wolność, chcę powiedzieć, że nasza misja obserwacyjna w Południowym Sudanie dotycząca referendum była wspaniałym i przykładnym doświadczeniem. Referendum było przykładne, gdyż był to sukces - niezależnie od wszystkich pesymistycznych przewidywań. Było to również wspaniałe doświadczenie, gdyż było widać, że ludzie z Południowego Sudanu głosowali ze łzami w oczach - po tak długim oczekiwaniu na tę chwilę (w niektórych przypadkach ponad 50 lat), po przeżyciach wojny domowej - i przyjmowali pokojową zmianę z nieopisaną radością.
Prawdą jest, że nadchodzące miesiące będą trudne, lecz musimy celebrować ten punkt zwrotny. Muszę powiedzieć, że w świetle instrumentów Unii Europejskiej i tego, jak bardzo krytykowałam inne misje obserwacyjne, które nie zakończyły się powodzeniem, misja, w której uczestniczyłam, była prawdziwym dobrodziejstwem.
W dniu 9 lipca Południowy Sudan ma się stać pięćdziesiątym czwartym krajem Afryki. Jak opisała baronessa Ashton, stoi przed nim wiele wyzwań.
Po pierwsze, ropa naftowa w regionie Abyei, który jest zlokalizowany na granicy między Północą a Południem, lecz któremu nie wyznaczono wyraźnych granic, a na którym nie przeprowadzano odrębnego referendum. Należy znaleźć rozwiązanie dla Abyei, ale w chwili obecnej to pytanie nadal pozostaje otwarte. Podczas referendum doszło na tym terenie do aktów przemocy, podobnie jak miało to miejsce w stanie Al-Wahda i w Południowym Kordofanie. Region ten ma potencjał destabilizacji całego kraju.
Następnie, pozostaje kwestia podniesiona przez panią poseł Mariyę Nedelchevę - której pragnę podziękować za udział w misji obserwacyjnej - oraz przez panią baronessę Ashton: obywatelstwo. Dziesiątki, a nawet setki tysięcy osób z Południowego Sudanu, którzy mieszkali i pracowali na Północy, często nawet posiadając tam majątek, uciekało na Południe Prawdopodobnie teraz ludzie ci będą musieli ponownie zintegrować się w gospodarkę południową. Nie ufają oni Północy, nie wiedzą, czy będą mogli utrzymać swoje stanowiska pracy - prawie na pewno nie, jeżeli są to stanowiska w sektorze publicznym - co stanowi poważny problem.
Wreszcie, istnieje też problem Międzynarodowego Trybunału Karnego. Salva Kiir, prezydent Południowego Sudanu, chce szukać sposobu współpracy z Północą pod warunkiem, że uznany zostanie wynik referendum. Już udało mu się przekonać prezydenta al-Bashira do wizyty na Południu, gdzie został formalnie powitany w Dżubie. Było to zdumiewające pojednanie i symbol początku nowej ery. Salva Kiir mówi nam, że gdyby miał dzisiaj podpisać statut rzymski, musiałby aresztować prezydenta al-Bashira w trakcie kolejnej wizyty. Kwestionuje on możliwość współpracy na takich warunkach i możliwość osiągnięcia tak bardzo chwalonego pojednania Północy i Południa. "Nie proście nas o to” - tłumaczy. Oczywiście, jesteśmy wierni zasadom Międzynarodowego Trybunału Karnego, jednocześnie zdajemy sobie jednak sprawę, że współpraca Północy i Południa stanowi klucz do pokoju.
Tak więc, obawiam się, że pozostaje wiele problemów do rozwiązania. Jak już powiedziałam, misja była wspaniałym doświadczeniem, lecz Sudan pozostaje jednym państwem do 9 lipca.
Charles Goerens
w imieniu grupy ALDE - (FR) Panie Przewodniczący! Od ponad dwudziestu lat wiemy, że ludność Południowego Sudanu nie chce prawa szariatu narzucanego przez Chartum. Stąd też wojna domowa, w której straciło życie ponad dwa miliony osób. Ogólne porozumienie pokojowe podpisane w 2005 roku położyło kres tej wojnie.
W zeszłym tygodniu wola ludności Południowego Sudanu została formalnie wyrażona: niepodległość, secesja od Północy. Jednakże same chęci nie wystarczą: kraj musi też być zdolny do codziennego zarządzania niepodległością.
Nowe państwo nie posiada jeszcze formalnej granicy z Północą. Nie wiemy też, jak będą dzielone zyski z wydobycia ropy naftowej. Tysiące ludzi nadal przenoszą się z Północy na Południe. Jak dotąd, potencjał rozwojowy pozostaje dość niejasny, jeśli uwzględnić z jednej strony ograniczone zasoby Południowego Sudanu, a z drugiej niesamowicie niski poziom wykształcenia. Zasadniczo, to nowe państwo trzeba będzie stworzyć od podstaw.
Mimo że utworzenie nowego państwa jest głównym zadaniem dla ludności Południowego Sudanu, niepodległość spowoduje pewne fundamentalne zmiany. Od tej pory każdy konflikt między Północą a Południem będzie stanowić kwestię międzynarodową, a nie problem wewnętrzny, jak miało to miejsce w przeszłości. Tak więc dla Rady Bezpieczeństwa ONZ zmienią się reguły gry.
Pilnie potrzebujemy wyraźnej strategii określającej główne priorytety polityczne i gospodarcze, które wyprowadzą ludność Południowego Sudanu ze skrajnego ubóstwa. Szanując prawo wszystkich narodów do samostanowienia, jako uznany główny donator, Unia Europejska musi być zdolna spełnić oczekiwania ludzi na miejscu. Unia Europejska powinna też przejąć pałeczkę lidera wśród wszystkich podmiotów, jakie będą nawiązywać stosunki partnerskie z nowym państwem, starając się realizować herkulesowe zadanie reformowania tej części Afryki.
Judith Sargentini
w imieniu grupy Verts/ALE - (NL) Panie Przewodniczący! Jesteśmy świadkami narodzin nowego państwa. Bardzo mnie to cieszy, lecz mam też pewne obawy. Bądź co bądź, Południowy Sudan jest jednym z najbiedniejszych krajów Afryki. Jest też krajem, na którego terytorium znajduje się sporo ropy naftowej. Ponadto, jest to kraj, do którego wraca wiele ludzi, uchodźcy niemający gdzie mieszkać, bez jedzenia i bez pracy. To jest przepis na katastrofę, a nawet na konflikt zbrojny.
O ile ci, którzy kontrolują złoża ropy w Południowym Sudanie i porty w północnej części kraju, poprzez które ropa ta musi być wysyłana, nie dojdą do porozumienia, wtedy faktycznie, jak powiedział kolega poseł Goerens, wybuchnie konflikt międzynarodowy. Co więc możemy zrobić?
Europa musi być tam obecna i musi tam pozostać. Można by wysłać misję Eupolu do Południowego Sudanu, aby pomóc we wprowadzeniu państwa prawa i dać temu krajowi własne nowe możliwości, a kto wie, kraj ten może stać się przykładem dla reszty Afryki. Mam ogromną nadzieję, że tak się stanie.
Charles Tannock
w imieniu grupy ECR - Panie Przewodniczący! Nigdy nie wątpiłem, że podział Sudanu jest jedynym sposobem na zagwarantowanie pokoju, sprawiedliwości i rozwoju Południowego Sudanu. Cieszy mnie więc to, że ludność południa zagłosowała z tak ogromną determinacją na rzecz suwerennej, niepodległej przyszłości.
Fakt, iż ponad 99 % głosujących była za secesją, stanowi poważne oskarżenie Chartumu i całych dziesięcioleci starań prezydenta Bashira o podbój i podporządkowanie chrześcijańskiego i animistycznego Południa twardej linii islamu i prawa szariatu.
Południowy Sudan powinien obecnie stanowić główny priorytet działań humanitarnych UE. Referendum nie stanowi końca procesu, lecz jego początek. Południowy Sudan musi być pewien całościowego i niezachwianego zaangażowania UE, dlatego też, między innymi, wzywam Wysoką Przedstawiciel do zapewnienia, by całość pieniędzy z EFR natychmiast przelać do nowego państwa, nawet przed ratyfikacją przez nie umowy z Kotonu.
Wzywam również wszystkie 27 państw członkowskich UE do natychmiastowego uznania tego nowego narodu afrykańskiego w dniu 9 lipca, jak określono w porozumieniu pokojowym. Bez tego cały postęp, jaki nastąpił w Południowym Sudanie w ostatnich latach pójdzie na marne. Kolejna wojna miałaby niewyobrażalne konsekwencje dla całej Afryki.
Wreszcie, mam nadzieję, że są podejmowane kroki w celu zapewnienia odpowiedniego przydziału personelu i środków finansowych delegacji UE w Dżubie.
Ufam też, że wysoka przedstawiciel będzie mogła wkrótce odwiedzić Południowy Sudan. Cieszy mnie również, szczególnie jako obywatela brytyjskiego, że nowy rząd w Dżubie jest zdecydowany uznać niezależność Republiki Somalii - dawniej Protektoratu Brytyjskiego nad Somalią - i jestem przekonany, że wiele innych państw afrykańskich i europejskich wkrótce pójdzie w jego ślady.
Chciałbym też uhonorować obecnego na galerii dr Francisa G. Nazario, przewodniczącego misji Południowego Sudanu do UE, który wkrótce stanie się jej ambasadorem. Proszę wstać, doktorze Nazario, wraz z delegacją Południowego Sudanu, która również tam zasiada.
(Oklaski dla dr Nazario i delegacji z Południowego Sudanu)
Sabine Lösing
Panie Przewodniczący! Czy sytuacja ludności w Południowym Sudanie teraz się poprawi, czy podział leży bardziej w interesie Zachodu, aby uzyskać kontrolę nad złożami ropy? W każdym wypadku, przed Południem stoją ogromne wyzwania. Bez funkcjonującej infrastruktury i przy obecnej katastrofalnej sytuacji gospodarczej, pomoc cywilna i humanitarna będzie konieczna przez długi okres.
Niestety, nie można powiedzieć, że niebezpieczeństwo konfliktów zbrojnych zostało w pełni wyeliminowane. Eksperci uważają jednak, że nie można tego rozstrzygnąć przy użyciu środków wojskowych. Wręcz przeciwnie, skupienie uwagi na środkach wojskowych uniemożliwia faktyczne rozwiązywanie występujących konfliktów. Koniecznej pomocy cywilnej można udzielać skuteczniej bez zaangażowania wojska. Przeniesienie zadań cywilnych na jednostki wojskowe utrudnia zrównoważony rozwój struktur cywilnych.
Przykładem tego jest Darfur. Ogromny aparat wojskowy przejął obecnie zadania organizacji humanitarnych i rozwojowych, co było ostro krytykowane przez te organizacje. Żądamy, by położyć nacisk na wyłącznie cywilne zarządzanie konfliktami i działaniami pomocowymi - innymi słowy na zredukowanie misji ONZ do komponentów cywilnych i bez potencjalnego wykorzystania grup bojowych UE. Ponadto, w aspekcie perspektyw rozwojowych, wzywamy do umorzenia długu Sudanu.
Bastiaan Belder
w imieniu grupy EFD - (NL) Panie Przewodniczący! Wszystkie znaki na niebie i ziemi wskazują, że wynik referendum w Południowym Sudanie z 9 stycznia będzie zasadniczo jednomyślny za niepodległością. Jest to w pełni zrozumiałe, rozsądne, i faktycznie należy się z tego cieszyć.
Bądź co bądź, Południowy Sudan niedawno zakończył dwudziestotrzyletnią wojnę domową z arabską północą, w której zginęło 2,5 miliona ludzi, a ponad 4 miliony wysiedlono. Nie wspomnę tu nawet o niewolnictwie na północy, którego ofiarą padają setki tysięcy kobiet i dzieci z Południowego Sudanu. Na tym tle historycznym, oczywistym faktem jest, że to najmłodsze państwo w fazie tworzenia skorzysta z wszelkiej pomocy międzynarodowej, jaką może uzyskać na budowanie swoich instytucji.
W chwili obecnej proces ten zdecydowanie wymaga istnienia rzetelnej policji. Już w zeszłym tygodniu otrzymałem niepokojące doniesienia z tym związane, a mianowicie doniesienia o poważnych, złych praktykach w nowej akademii policyjnej w Rajafie. Dlatego też wzywam Europę do zwrócenia na to uwagi i podjęcia kroków w celu rozwiązania tego problemu, lecz również do udzielenia pomocy we wszystkich pilnych sprawach państwowych, jakie stoją przed Południowym Sudanem.
Martin Ehrenhauser
(DE) Panie Przewodniczący! Są dwie rzeczy, jakie przywiozłem z wyjazdu do Sudanu: po pierwsze, wiarę w szanse powodzenia Południowego Sudanu, a po drugie, przekonanie, że nie ma alternatywy dla tej wiary w szanse powodzenia Południowego Sudanu. Jednakże, podobnie jak ma to miejsce w przypadku małego dziecka, konieczne jest również wsparcie tego młodego państwa do czasu, aż będzie mogło być niezależne. Do tego właśnie wzywa się wspólnotę międzynarodową.
Chcę odnieść się do dwóch spraw. Po pierwsze: umorzenie długu. Ponieważ jestem posłem z Austrii, jest to dla mnie szczególnie ważne, gdyż - bądź co bądź - Austria jest największym wierzycielem w Klubie Paryskim. Uważam, że musimy tu przewodzić dając przykład, nawet jeżeli jest to zadanie państw członkowskich, mimo wszystko ważne jest, by pod nadzorem Unii Europejskiej działania państw członkowskich były doskonale koordynowane.
Druga sprawa, o której chciałbym tu wspomnieć, to sytuacja impasu, w jakiej się znajdujemy: z jednej strony mamy nakaz aresztowania Międzynarodowego Trybunału Karnego, a z drugiej istnieje wola i konieczność wypłaty środków z 10. Europejskiego Funduszu Rozwoju. Myślę, że potrzebne nam tutaj szybkie, lecz bardzo pragmatyczne rozwiązanie.
Filip Kaczmarek
(PL) Panie Przewodniczący! Bardzo się cieszymy, że referendum w Południowym Sudanie przebiegało tak spokojnie. Nasi obserwatorzy zgodnie chwalą przebieg misji obserwacyjnej. Ocena samego referendum pod względem standardów, które promujemy, jest również pozytywna. Referendum było wiarygodne, dobrze zorganizowane i dało wyborcom możliwość wyrażenia swojej woli. Było też wyraźnie widać, jak dużą wagę do tego referendum przywiązywali obywatele Sudanu, bo już czwartego dnia osiągnięto frekwencję 60%. To wyraźnie świadczy o stopniu determinacji w sprawie samostanowienia.
Prezydent Bashir był często krytykowany przez nasz Parlament, ale tym razem trzeba docenić deklarację złożoną przez niego 24 stycznia w Jubie; mówiła o tym pani Ashton. Prezydent zapowiedział, że uzna każdą decyzję wynikającą z referendum, nawet taką, która będzie oznaczała secesję Sudanu Południowego, a wola mieszkańców - jak wszystko na to wskazuje - jest niezwykle jednoznaczna. Podzielam też życzenia i nadzieję, że w razie faktycznego podziału obu części Sudanu, będą się one cieszyć pokojowym współistnieniem.
Teraz ważne jest, aby ta spokojna atmosfera z referendum była uzupełniona spokojnym okresem ogłoszenia wyników i przeprowadzenia transformacji w dwu państwach. Wielu obserwatorów obawia się, że aktualna fala zamieszek i oczekiwań demokratyzacyjnych w kilku krajach, która dotarła również do Sudanu, może stać się pretekstem do zamrożenia procesu pokojowego i nie pozwoli na dokończenie ambitnych planów. Z drugiej strony mamy pozytywne sygnały, na przykład z Unii Afrykańskiej, która wiadomo, że jest gotowa uznać niezależność nowego państwa afrykańskiego. Musimy tez mieć świadomość, że referendum nie kończy sprawy, że ostatecznym sukcesem będzie implementacja woli mieszkańców Sudanu. Tak jak wiemy, może się to stać dnia 9 lipca br., kiedy zostanie proklamowana niepodległość Sudanu i dopiero wtedy będziemy mogli cieszyć się z zakończenia tego krwawego wieloletniego konfliktu.
.
Corina Creţu
(RO) Panie Przewodniczący! Po czterech dekadach wojny domowej, która kosztowała kraj ponad 2 miliony zabitych i 4 miliony uchodźców, secesja Południowego Sudanu stanowi odpowiedź na nietolerancję etniczną i religijną, jak widać z raportu z 2005 roku i referendum, które miało miejsce miesiąc temu. Strony uzgodniły taki rozdział i zdecydowanie wierzę, że przyspieszy to i ułatwi akceptację Południowego Sudanu we wspólnocie międzynarodowej. Mimo to istnieje ryzyko efektu domina na kontynencie dotkniętym wojnami powodowanymi sztucznymi granicami odziedziczonymi po czasach kolonialnych. Stąd też półroczny okres przejściowy przed dokonaniem całkowitego podziału jest kluczowy w aspekcie określenia przyszłej drogi nowego państwa.
Z jednej strony, stoi ono w obliczu wyzwań wojskowych i strategicznych, jak odrodzenie się przemocy wśród dawnych przywódców wojskowych ruchu secesjonistycznego, ingerencja ze strony milicji obywatelskiej, prywatyzacja bezpieczeństwa wewnętrznego, incydenty graniczne z muzułmańskim Sudanem oraz kwestie podziału przychodów z handlu ropą naftową z tym ostatnim. Z drugiej strony, istnieje ogromny problem humanitarny, sądzę więc, że Unia Europejska musi się tu zaangażować na ogromną skalę. W przeciwnym wypadku staniemy w obliczu katastrofy, która przyczyni się do destabilizacji regionu. W Sudanie jedno na dziesięcioro dzieci umiera w pierwszym roku życia, a jedno na siedmioro umiera przed osiągnięciem wieku pięciu lat. Dostęp do wody pitnej i opieki zdrowotnej jest ograniczony, a cztery piąte ludności to analfabeci. Połowa mieszkańców południa nie ukończyła 18 lat, a jeżeli już uda im się uniknąć śmierci w dzieciństwie, istnieje ryzyko - ze względu na biedę i brak perspektyw - że skończą jako mięso armatnie w konfliktach, które mogą podważyć niepodległość nowego państwa.
Mam nadzieję, że Unia Europejska uwzględni złożoność tego problemu.
Marielle De Sarnez
(FR) Panie Przewodniczący! Cieszę się, że ludność Południowego Sudanu uzyskała wolność wyboru własnej przyszłości. Z dumą mogę powiedzieć, że ostateczny niekwestionowany wynik został uzyskany dzięki poważnemu wsparciu społeczności międzynarodowej i Unii Europejskiej.
Zbliżamy się do historycznego punktu zwrotnego: ustanowienia trwałego pokoju i nowego państwa w kraju, który przeżył prawie 40 lat wojny domowej w okresie 55 lat od uzyskania niepodległości. Oznacza to nową erę, erę negocjacji między Północą a Południem w sprawach, które należy rozwiązać w celu wdrożenia ogólnego porozumienia pokojowego z 2005 roku: obywatelstwa, określenia granic, decydowania czy region Abyei będzie należeć do Północy, czy do Południa, dzielenia się złożami ropy naftowej i spraw długu.
Unia Europejska oczywiście będzie musiała wspierać zarówno ten proces polityczny, jak i rozwój nowego państwa. Społeczność międzynarodowa i Unia Europejska nie mogą zapominać o Północnym Sudanie, tak jak nie możemy zapominać o Darfurze, gdzie konflikt jest daleki od rozwiązania i gdzie akty przemocy znacznie nasiliły się w okresie ostatnich 12 miesięcy, ponad 270 000 osób zostało zmuszonych do opuszczenia domów, a ponad trzy miliony nadal mieszka w obozach.
Oriol Junqueras Vies
(ES) Panie Przewodniczący! Fundamentalną zasadą Unii Europejskiej jest demokracja, a zważywszy na fakt, że ogromna większość mieszkańców Południowego Sudanu demokratycznie zagłosowało za niepodległością, Unia Europejska musi udzielić wsparcia w natychmiastowym tworzeniu nowego państwa. Musimy to zrobić, gdyż między innymi demokracja stanowi fundament stabilności, bezpieczeństwa i dobrobytu w Afryce, a także w obszarze śródziemnomorskim. W tym duchu pragnę też zaakcentować międzynarodową wagę faktu, że prawo do samostanowienia przyjmuje się jako narzędzie prowadzenia stosunków międzynarodowych - widzieliśmy to w Kosowie, a teraz ma to miejsce w Południowym Sudanie.
Międzynarodowy Trybunał Karny sam stwierdził, że procesy demokratyczne na rzecz niepodległości są zupełnie legalne zgodnie z prawem międzynarodowym. Ustanowienie granic stanowi powrót tam, gdzie należy: do demokracji. Stąd, w celu wzmocnienia samej Unii, UE musi również być przygotowana na uznanie prawa do samostanowienia krajów europejskich - na przykład Katalonii, Szkocji, czy Flandrii - które demokratycznie zadecydują o niepodległości.
Peter van Dalen   -
(NL) Panie Przewodniczący! Żyjemy w czasach apokaliptycznych. Od Mauretanii po Oman, ludzie doświadczają ciągłych przemian. Na całym świecie tysiące ludzi umierają w klęskach żywiołowych. W Ameryce i Europie taniec wokół złotego cielca w postaci euro i dolara staje się coraz dzikszy. W wielu krajach chrześcijanie są prześladowani.
Nikt nie wie, kiedy nadejdzie koniec świata, lecz Biblia nakazuje nam czuwać i być gotowymi.
Mimo to, w samym środku tego globalnego zamieszania, jesteśmy świadkami wspaniałego zdarzenia - narodzin Południowego Sudanu. Po wielu latach opresji i wojny, ludność Południowego Sudanu wyzwala się z niewolnictwa. Mieszkańcy Południowego Sudanu są uwalniani z niewolnictwa, którym kieruje poszukiwany międzynarodowo kryminalista Omar Al Baszir. Jest to okazja do dziękczynienia i radości.
Pragnę gorąco podziękować moim przyjaciołom z Południowego Sudanu, obecnym dzisiaj z nami. Modlę się, by ten nowy kraj był mądry, aby mogły tam kwitnąć prawo i sprawiedliwość. Oby był to kraj, gdzie spotkają się miłosierdzie i wiara. Oby był to kraj, gdzie przeplatać się będą pokój i sprawiedliwość.
Pragnę szczególnie prosić Komisję, reprezentowaną tu przez pana wiceprzewodniczącego Barniera, by niezwłocznie uznała nowe państwo Południowego Sudanu, tzn. tak szybko, jak to możliwe. Za tym uznaniem powinny pójść działania. Wsparcie dla Południowego Sudanu, wszędzie, gdzie to możliwe. Niech ten kraj będzie priorytetem waszej polityki zagranicznej. Oczekuję od Pana konkretnej odpowiedzi na moją prośbę.
Gay Mitchell
Panie Przewodniczący! Jest to szansa dla ludności Sudanu, zarówno Północy i Południa, by skupić się na rozwoju gospodarki i wykorzystać bogactwo zasobów ropy do nakarmienia i wykształcenia swoich mieszkańców, jednakże my też musimy udzielić pomocy - i to niezwłocznie.
Obecnie 80 % mieszkańców Południa nie ma dostępu do toalet. Jedno na dziesięcioro dzieci umiera przed pierwszymi urodzinami. W najuboższych częściach Południa mniej niż jeden procent dzieci kończy szkołę podstawową. Co roku Sudan eksportuje ropę wartą miliardy dolarów. Jeżeli Północ i Południe będą mogły osiągnąć dyplomatyczne i pokojowe rozwiązanie - a mogą - wtedy obie strony będą mogły wykorzystać swoje bogate zasoby naturalne, by wydobyć się z okropnego ubóstwa - ubóstwa, które jest plagą tego lądu - z niewielką pomocą przyjaciół.
Oczywiście przyszłość obydwu rządów będzie zależała od spraw takich, jak wyznaczenie granicy, podział przychodów z handlu ropą oraz status Abyei - spornego, bogatego w ropę regionu między Północą a Południem. Wzywam Wysoką Przedstawiciel i Komisję, by doprowadziły do szybkich negocjacji dyplomatycznych między Północą a Południem w celu rozwiązania pozostałych kwestii w możliwie najkrótszym czasie, a co ważniejsze, aby nadal pozostały one priorytetem dla Unii Europejskiej.
Oczekuję, że popierający to parlamentarzyści z obydwu stron, reprezentujący swoje państwa zgodnie z własnym prawem, zwołają wkrótce zebranie Wspólnego Zgromadzenia Parlamentarnego AKP z Parlamentem. Będzie to znak, że państwo to zostało uznane. Moim zdaniem powinniśmy do tego dość szybko doprowadzić.
Guido Milana
(IT) Panie Przewodniczący, Panie i Panowie! Nie chciałbym niszczyć tej radosnej atmosfery.
Prawdą jest, że skończył się etap rozpoczęty w 2005 roku, w którym dyplomacja pomogła zapewnić, by rozwój zdarzeń przebiegał w najlepszy możliwy sposób. Jednakże nadal pozostaje do rozwiązania wiele problemów. Jest to młody kraj i będzie to młody kraj po secesji. Jest to kraj, który nadal musi ustalić własne granice, rozwiązać problem, o którym była tu już mowa kilkakrotnie, konfliktów w regionie Abyei, kwestię ropociągu, będącego najważniejszą rzeczą w kraju, a także międzynarodowego systemu pomocowego.
Chciałbym więc powiedzieć bardzo prostą rzecz komisarzowi. Musimy zrobić dwie lub trzy rzeczy. Musimy opracować strategię dla Południowego Sudanu i uznać to nowe państwo 7 lutego, nie czekając do 9 lipca, kiedy to oficjalnie ogłoszony zostanie wynik wyborów. Musimy też niezwłocznie uruchomić nasze służby międzynarodowe i ustanowić delegaturę w Południowym Sudanie.
Jest to jedyny sposób na wsparcie tego procesu; jest to jedyny sposób mądrej, strategicznej dyplomacji na wsparcie tego kraju na drodze do demokracji. Zauważę, że pierwszą rzeczą, jaką kraj ten musi zrobić, jest opracowanie własnej konstytucji, a Europa może tu służyć ogromną pomocą.
Niccolò Rinaldi
(IT) Panie Przewodniczący, Panie Komisarzu, Panie i Panowie! Pracę w Parlamencie Europejskim rozpocząłem jako doradca polityczny w 1991 roku, a już wtedy konflikt między północnym i południowym Sudanem stanowił odnawiający się kryzys. Wreszcie, po 20 latach, wydaje się, że widzimy światełko na końcu długiego, męczącego tunelu.
Jak mówił już pan poseł Milana i inni, wciąż pozostaje dużo do zrobienia, lecz wielu z nas przygotowywało się na najgorsze i oczekiwało ponownego wybuchu wojny domowej. Dlatego też gratuluję północy i południu kraju wstępnego wyniku referendum. Teraz liczy się każdy dzień do ogłoszenia niepodległości. Nikt nie może sobie pozwolić na błędny krok, ani w Chartumie, ani w Dżubie, ani w Brukseli, ani też w Unii Afrykańskiej w Addis Abebie. Na przykład, pomysł otwarcia delegatury UE o specjalnym statusie do czasu ostatecznego ogłoszenia niepodległości jest zdecydowanie słuszny. Sudan właśnie da nam: społeczności międzynarodowej, lekcję - wspaniałą lekcję cynizmu oraz dotyczącą kryzysów, które często głównie z poczucia rezygnacji uznajemy za niemożliwe do zażegnania.
Frank Engel   -
(FR) Panie Przewodniczący! Cieszę się z przyszłej niepodległości Południowego Sudanu i gratuluję mieszkańcom Południowego Sudanu jej osiągnięcia.
Jak powiedział już pan poseł Goerens, który był tak miły, że podszedł do mnie przy tej okazji, powinno się mieć prawo, by nie żyć według prawa szariatu. Jest to prawo, które musimy honorować. Jednakże, muszę również zaznaczyć, że niektóre populacje mają szansę uzyskania prawa do takiej wolności. Tuż obok, ludność Somalii nie ma takiej możliwości.
Chciałbym, abyśmy zrewidowali naszą politykę, która do tej pory polegała na niedostrzeganiu starań po stronie obywateli Republiki Somalii, którzy zbudowali wolne i demokratyczne państwo muzułmańskie w regionie, lecz które traktujemy tak, jak gdyby nie istniało.
Panie przewodniczący! Odnośnie do Południowego Sudanu, chcę też powiedzieć kilka słów na temat statusu tego kraju. Południowy Sudan jest nadal najuboższym krajem Afryki, chociaż w okresie ostatnich pięciu lat udało mu się dotrzeć do połowy zasobów ropy w całym Sudanie. Wiem, że jest on rażąco zacofany, co do tej pory w dużej mierze wynikało z zaniedbania i niedopatrzenia Chartumu.
Chciałbym jednakże, by odtąd Unia Europejska nalegała na konieczność rządzenia i rozwoju, a nie pomagała finansować zacofanie, które może w przyszłości mieć miejsce w Południowym Sudanie.
Jarosław Leszek Wałęsa
(PL) Szanowny Panie Przewodniczący! W dzisiejszej debacie nie należy poddawać się pokusie hurraoptymizmu. Przewidywania, co może się wydarzyć w Sudanie, to wróżenie z fusów. Pomimo wielkich nadziei, jakie wzbudziło niedawno zakończone referendum, nie należy przypuszczać, że sprawa została już przesądzona. Nie jest przesądzona, nie wiadomo, czy podział kraju nastąpi według życzenia mieszkańców Południa.
Inną kwestią jest to, że w chwili obecnej tamta część kraju jest zjednoczona niechęcią do muzułmańskiej Północy. Gdy ta niechęć przeminie i przyjdzie czas na budowanie instytucji państwa, szybko zauważymy mieszankę trzystu odmiennych kulturowo i językowo plemion. Tę kwestię już teraz należy brać pod uwagę, bo ona będzie bardzo istotna.
Kolejne pytanie, które musimy sobie zadać i na nie odpowiedzieć, brzmi: dlaczego teraz pojawiła się nadzieja na pokojowe zakończenie półwiecznego konfliktu. Jasną odpowiedzią jest ropa naftowa. Zapach petrodolarów uderza w nozdrza zarówno przedstawicieli obu części kraju, jak i zagranicznych koncernów, bez których wydobycie ropy w ubogim kraju byłoby niemożliwe.
Miejmy nadzieję, że chciwość nie zasłoni nam oczu, a chęć pomocy nie tylko zapewni środki do budowania państwa, ale pozwoli nam stworzyć programy, które będą wzbogacały społeczeństwo.
Anna Záborská
- (SK) Panie Przewodniczący! Przed referendum obawialiśmy się towarzyszących mu zamieszek, cieszę się więc, że referendum odbyło się pokojowo i jest ważne. Mimo to, jak powiedziała baronessa Ashton, należy zapewnić właściwe dodatkowe referendum w Abyei, a także w regionie, gdzie zlokalizowana jest ropa naftowa. Na tym dodatkowym głosowaniu również konieczna będzie obecność misji obserwacyjnej Parlamentu Europejskiego.
Nawet po ogłoszeniu niepodległości Południowego Sudanu, pozostanie on jednym z najuboższych krajów świata. W regionie tym działa wiele słowackich organizacji pozarządowych, ważne jest zatem dla nich zapewnienie im właściwych warunków pracy. Pragnę również podkreślić rolę lokalnego kościoła i organizacji kościelnych, gdyż one również zasługują na nasze wsparcie. Utworzyły one i prowadzą wiele szkół i placówek medycznych i są bardzo szanowane w regionie.
Pragnę zakończyć mówiąc, że po rozpadzie Sudanu nie możemy zapominać o mniejszości osób z Południowego Sudanu, które uciekły na Północ w obliczu prześladowań, a mieszkały tam od lat. Jeżeli Północny Sudan nie uzna ich podwójnej narodowości, jak obiecał prezydent al-Baszir, będzie obowiązywać prawo szariatu i mogą się oni stać obywatelami drugiej kategorii.
María Muñiz De Urquiza
(ES) Panie Przewodniczący! Mówimy tu o historii sukcesu: o fakcie, że po latach konfliktów Sudanowi udał się, w sposób pokojowy i demokratyczny, złożony proces secesji, zgodnie z kryteriami określonymi prawem międzynarodowym: prawem do samostanowienia ludności podlegającej dominacji zagranicznej, kolonialnej lub rasowej, a także ludności uzgadniającej secesję na mocy rezolucji Rady Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych lub porozumienia stron.
Jest to też sukces dla Unii Europejskiej, która wspierała i monitorowała proces wyborów, jak to będzie również wkrótce mieć miejsce w Czadzie i Ugandzie. Miejmy nadzieję, że Unia Europejska przejmie wiodącą rolę w społeczności międzynarodowej w aspekcie wspierania nowego państwa, jakiekolwiek by się ono nie wyłoniło na podstawie referendum w sprawie Południowego Sudanu, w celu rozwiązania wszelkich wspomnianych tu problemów, od migracji osób po zasoby naturalne. Miejmy nadzieję, że Unia Europejska zaoferuje w tym względzie pełne wsparcie.
Izaskun Bilbao Barandica
(ES) Panie Przewodniczący! Chciałabym wyrazić swoje uznanie dla zakończenia referendum w sprawie Południowego Sudanu. Dzięki procesowi demokratycznemu, złożone społeczeństwo, zróżnicowanie etnicznie i religijnie, a także toczące poważne spory gospodarcze, położyło kres konfliktowi, który pochłonął życie dwóch milionów osób. Dlatego też pragnę pogratulować głównym uczestnikom procesu i uhonorować rolę Organizacji Narodów Zjednoczonych, która spełniła swoją misję pokojową. Ponadto, życzyłabym sobie, żeby w przypadku innych konfliktów korzystać z tego przykładu, a mam nadzieję, że niektóre obecne państwa porzucą swoje obawy przed zasadami takimi, jak prawo ludzi do wyboru oraz wykonywanie prawa do samostanowienia.
Ambicja, upór, nieuznawanie mniejszości i ich praw oraz nieakceptacja pluralizmu stanowią przyczyny wielu napięć. Dialog i polityka służą zmniejszaniu tych napięć. Właściwy moment wykorzystania dialogu i polityki zapobiega konfliktom, jednak zaprzeczanie sytuacji i próba rozstrzygnięcia tych konfliktów bez mówienia prawdy stanowią prostą drogę do niefortunnego końca.
Charalampos Angourakis
(EL) Panie Przewodniczący! Niestety nie podzielam ogromnego optymizmu wyrażanego przez większość mówców w tej Izbie. Po pierwsze, ze względu na fakt, że musimy zadać sobie pytanie, dlaczego zwłaszcza Południowy Sudan zdobył swoją niepodległość "tak łatwo” w chwili, gdy reżim Sahary zachodniej jest w wiadomym nam stanie i nie uznał jej prawa do niepodległości. Dla mnie i Greckiej Partii Komunistycznej odpowiedź jest bardzo prosta. Południowy Sudan ma szczęście mieć ropę naftową.
Mamy nadzieję, że ta ropa naftowa nie stanie się przekleństwem dla mieszkańców Południowego Sudanu, jak miało to miejsce w przypadku Irakijczyków i innych narodowości. Nadal istnieją poważne, nierozwiązane problemy. Niestety, naszym zdaniem, konkurencja między głównymi potęgami na tym obszarze wzrośnie, wzywamy więc robotników z Południowego Sudanu, by nie ulegali strategii podziału i zdecydowali o przyłączeniu się do robotników w Północnym Sudanie w tworzeniu różnych perspektyw dla swojego kraju.
Franz Obermayr
(DE) Panie Przewodniczący! W ostatnim referendum w Południowym Sudanie, obywatele zdecydowali, że stare arbitralne granice powinny upaść. W lipcu oficjalnie ustanowiono 193. państwo. 3,8 miliona osób zagłosowało za niepodległym państwem, a zaledwie 45 000 głosowało za utrzymaniem stanu rzeczy: stanowi to ogromną większość wykorzystującą prawo do samostanowienia, a to jest powodem do wielkiej radości.
Jednakże sam podział nie spowoduje stabilności kraju. Sudan nadal jest miejscem konfliktu, a na północy panuje wszechobecny radykalny islam. Oprócz innych działań ważne jest więc wypracowanie struktur administracyjnych, gdyż nowe granice trzeba utrzymywać i monitorować.
Wymaga to skutecznej polityki bezpieczeństwa w całym regionie - w Somalii, w Sudanie i Południowym Sudanie. Wzywamy wysoką przedstawiciel UE oraz inne podmioty międzynarodowe do promowania bezpieczeństwa i stabilności w tym regionie, a przede wszystkim do zwalczania radykalnych tendencji i odważnego wsparcia Południowego Sudanu.
Seán Kelly
Panie Przewodniczący! Nareszcie, oprócz wszystkich złych wiadomości, mamy dobrą wiadomość. Dobrą wiadomość, w związku z którą - mogę to powiedzieć z dumą - Unia Europejska odegrała ważną rolę - tu komplementy dla baronessy Ashton i jej kolegów, a także posłów i posłanek, którzy nadzorowali referendum.
Oczywiście, teraz zaczyna się prawdziwa praca nad przejściem do wolności i koncepcji narodowości Południowego Sudanu. Jest to bardzo trudne, a historia świata wskazuje, że proces ten często prowadził do wojny domowej.
Mimo to Unia Europejska może odegrać ważną rolę w zapewnieniu takiego przejścia, aby ludność Południowego Sudanu mogła mieć podstawowe prawa człowieka, o których mówił pan poseł Mitchell, jak edukacja, a nawet toalety.
Moim zdaniem, kluczowe będą szczególnie sprawy granic i podziału zasobów ropy naftowej. Słynny bohater irlandzki, Michael Collins, powiedział kiedyś, że granica jest i zawsze pozostanie kłopotem.
Unia Europejska, postrzegana jako niezależna i obiektywna, może odegrać ważną rolę w przeprowadzaniu zmiany, która jest tak absolutnie konieczna. Bardzo dziękujemy. Życzymy mieszkańcom Sudanu dużo szczęścia.
Michel Barnier
Panie przewodniczący! Baronessa Ashton poprosiła mnie o wysłuchanie wszystkich państwa, więc uważnie słuchałem. Pragnę podziękować państwu za zrozumienie, gdyż baronessa Ashton musiała opuścić tę salę z ważnych powodów po wyjaśnieniu swojego stanowiska, jako Wysokiej Przedstawiciel, dotyczącego bardzo drażliwej kwestii Sudanu.
W tym ogromnym regionie Afryki wyraźnie to widać, a jak wykazały wszystkie Państwa wystąpienia, Panie i Panowie, to co dzieje się w jednym kraju może mieć wpływ na wszystkie inne kraje w aspekcie rozwoju, pokoju i stabilności. Należy pamiętać, że Sudan graniczy z dziewięcioma krajami. Dlatego to, co zaszło wraz z referendum jest tak ważne.
Pani poseł De Keyser, której rolę jako głównego obserwatora wyborów chciałbym tu uhonorować, przypomniała, podobnie jak baronessa Ashton, o sukcesie tego referendum - przykładowym procesie i przemianie, która musi być pokojowa. Ponieważ uczyniła to sama, ja też chciałbym podziękować posłom Parlamentu Europejskiego i innym osobom za dobrą współpracę instytucji europejskich w tym procesie, a w szczególności Parlamentowi Europejskiego.
Panie i panowie! Kilkoro z państwa mówiło o Darfurze. Ja sam nie zapomniałem czasu, gdy w szczycie kryzysu w 2004 roku, jako ówczesny francuski minister spraw zagranicznych, pojechałem do Al-Faszir w sercu Darfuru oraz o tym, co tam widziałem i słyszałem.
Dlatego właśnie cieszę się, że mam możliwość skomentowania tej sytuacji w imieniu baronessy Ashton. Przykładamy do tej sprawy ogromną wagę i, naturalnie, śledzimy rozwój zdarzeń z dużymi obawami, gdyż oczywiście potępiajmy to, co ma miejsce dzisiaj - wiele naruszeń praw człowieka i porwania personelu ONZ. Dlatego właśnie oczekujemy, że wszystkie strony włączą się w ten proces pokojowy. Naturalnie, musimy go wesprzeć. Taki jest cel działań politycznych, wszystkich przedsięwzięć zmierzających do stworzenia stabilności, a szczególnie działań naszej pomocy humanitarnej.
Panie Przewodniczący! Pragnę podkreślić, że od 2003 roku Unia Europejska wydała 776 milionów euro we współpracę humanitarną z Sudanem, zwłaszcza w odniesieniu do Darfuru, gdzie pomoc ta jest konieczna, jak i na rzecz Południowego Sudanu. Chcę też podkreślić lub powtórzyć, że Dyrekcja Generalna ds. Pomocy Humanitarnej i Ochrony Ludności (ECHO) Komisji pozostanie aktywna i pragnę podziękować wszystkim osobom, które pracowały równolegle do ECHO nad ponowną integracją osób wracających do Południowego Sudanu z Północy, we współpracy z Organizacją Narodów Zjednoczonych.
Odnośnie do współpracy z Południowym Sudanie, Unia Europejska zapewni większą pomoc w tym bardzo szczególnym obszarze w celu promowania rozwoju wsi i zdolności do produkcji rolniczej, czego ludzie ci tak desperacko potrzebują, aby nie musieli zawsze zależeć od importu, który staje się coraz droższy ze względu na zmienność cen. Osoby, które mnie znają, wiedzą, jak nieustannie jestem zaangażowany w tę sprawę, obecnie jako komisarz, a poprzednio pełniąc inne funkcje. Komisja sporo mówiła na ten temat w swoim komunikacie dziś rano. Stąd też w kluczowych obszarach rozwoju wsi, rozwoju rolnictwa, podstawowych usług, edukacji i opieki zdrowotnej, Komisja będzie kontynuować zwiększanie swojej pomocy. Planujemy obecnie utworzenie specjalnych funduszy w wysokości około 150 milionów euro dla najbardziej wrażliwych grup ludności w Sudanie, oraz oczywiście w Południowym Sudanie.
Tyle chciałem powiedzieć. Bardzo skrótowo chciałbym tylko przedstawić trzy dalsze uwagi. W sprawie obywatelstwa, podniesionej przez różnych posłów, chciałbym powiedzieć, że w pełni wspieramy prace prowadzone przez panel pod przewodnictwem prezydenta Mbekiego, który ułatwia negocjacje dotyczące przyszłego obywatelstwa i innych spraw związanych z tym poważnym zagadnieniem obywatelstwa.
Co do międzynarodowego trybunału, Unia Europejska będzie nadal wspierać Międzynarodowy Trybunał Karny bez żadnych zastrzeżeń. Ponownie wezwaliśmy wszystkie władze, zwłaszcza władze Sudanu, do pełnej współpracy z Międzynarodowym Trybunałem Karnym.
Panie Przewodniczący! Pragnę zakończyć mówiąc na temat podniesiony przez kilka osób, a mianowicie kwestii długu. Przypomnę państwu ostatnie wnioski Rady, które były bardzo wyraźne: Unia Europejska będzie popierać umorzenie długu dla tego kraju, uwzględniając, podobnie jak inni partnerzy, postępy, jakich oczekujemy i które chcemy, żeby towarzyszyły temu procesowi, a także udzielać politycznego i gospodarczego wsparcia w celu zapewnienia stabilności kraju.
Są to odpowiedzi, jakich udzieliłem w imieniu baronessy Ashton.
Przewodniczący
Zamykam debatę.
Indrek Tarand
na piśmie - Sytuacja w całej Afryce Północnej jest faktycznie niebezpieczna, jednak jednocześnie budzi nadzieję. Charakterystyka regionalna będzie wymagać szczególnego nacisku na działania humanitarne i wojskowe w celu zapewnienia bezpieczeństwa i stabilności. Jednakże, skoro widzieliśmy, że UE sprzedaje Rosji tak zaawansowany sprzęt wojskowy, jak okręt desantowy Mistral, czy ktokolwiek zastanawiał się, że Rosja musi dopiero przejść taką rewolucją demokratyczną?
Andreas Mölzer
Tego, że w referendum Południowy Sudan zagłosuje za podziałem kraju, można się było spodziewać. Można się również było spodziewać, że w żaden sposób nie zakończy to problemów regionu. Trzeba powiedzieć jedno: Południe jest nadal niestabilne i musi udowodnić sobie, że jest państwem niepodległym. Może się to stać przed planowaną datą w lipcu, ze względu na to, że utrata 25 % powierzchni kraju i 20 % ludności nie uderzy w Północny Sudan tak mocno, jak oddanie znacznej części przychodów z wydobycia ropy naftowej. Z tego powodu UE musi pomóc nowemu państwu utrzymać jego niepodległość i chronić suwerenność, gdyż pomoc rozwojowa dla Południowego Sudanu może również odegrać ważną rolę w odniesieniu do przyszłych dostaw ropy do Europy. UE powinna więc wyjąć kartę z ręki Chin, gdyż Pekin sprytnie łączy pomoc rozwojową z dostawą surowców. Tak więc obydwie strony odnoszą korzyści z modelu chińskiego. Nie można też lekceważyć problemu nielegalnej migracji do Europy. Należy więc zawrzeć porozumienie z rządem Południowego Sudanu, dotyczące readmisji własnych obywateli, którzy nielegalnie wjechali na terytorium Unii Europejskiej. Musimy następnie uważnie obserwować, czy Południowy Sudan jest faktycznie gotowy przestrzegać takiego porozumienia.
