Goedkeuring van de notulen
De Voorzitter
De notulen van gisteren zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

Kellett-Bowman
Mijnheer de Voorzitter, normaliter bestaan de notulen uit twee delen. Vanochtend zijn het er vier. Hoe weten we nu dat de notulen waarover we beschikken compleet zijn?

De Voorzitter
Dat zullen we aan de intelligentie van de leden overlaten.

Wijsenbeek
Voorzitter, in de notulen van gisteren, bladzijde 19 halverwege, staat het volgende: " het woord wordt gevoerd door de heer Wijsenbeek die terugkomt op zijn betoog van vanochtend aan het begin van de vergadering (deel I, punt 1) en zegt hoe hij zijn tot de hervatting van de vergadering heeft besteed" . Dit Nederlands is dus sowieso niet juist maar het gaat er om dat ik nog steeds geen antwoord gekregen heb van het Bureau of het inderdaad juist is dat het Bureau voortaan met filmcamera's gaat vastleggen wanneer de leden het Parlement binnenkomen en wanneer ze het Parlement uitgaan. Wilt u tevens mededelen of dit in overeenstemming is met de wetgeving in Europa betreffende de bescherming van de persoonlijke levenssfeer en wilt u tevens aan de leden - want u wilt als Bureau gaan controleren hoe wij onze tijd besteden - zeggen hoeveel extra personeelsleden dit kost en wat dát aan de belastingbetaler kost, zodat we het één tegen het ander kunnen afwegen?
Ik denk dat voor de leden als zodanig wij recht hebben op een antwoord hierover van het Bureau en u hebt van ons geen carte blanche om regelingen aan te nemen die ons van 's morgens vroeg tot 's avonds laat gaan bespioneren en ons gaan controleren.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Wijsenbeek. Zoals gebruikelijk, heb ik geen flauw idee waarover u het heeft.

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, collega Liese heeft gisteren bij het debat over de bananenkwestie het verschil vastgesteld tussen een ter tafel liggend amendement en een ingediend amendement. Daarbij ging het om drie ontbrekende woorden. Ik wil u alleen maar vragen of deze aangelegenheid opgehelderd is.

De Voorzitter
Naar ik heb begrepen, wordt dit nog onderzocht.

Macartney
Mijnheer de Voorzitter, er is gisteren een zeer belangrijk besluit getroffen. Aangezien er niemand uit Wales aanwezig is, wil ik het graag op mij nemen om de bevolking van Wales te feliciteren met de uitoefening van haar democratische recht op zelfbeschikking. Wij kijken ernaar uit om Wales en Schotland samen te zien vooruitgaan.

De Voorzitter
Ik sluit mij aan bij uw felicitaties aan de bevolking van Wales. Gezien de krappe meerderheid, is het waarschijnlijk maar goed ook dat er geen leden uit Wales aanwezig zijn.
(De notulen worden goedgekeurd)

Corrie
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag een andere kwestie ter sprake brengen. Ik reis elke week naar Straatsburg en moet daarbij via Charles de Gaulle. Drie keer dit jaar heeft men mij met mijn laissez-passer de toegang tot terminal D geweigerd, met de mededeling dat het geen officieel document is. De laatste keer, afgelopen maandag, heeft men mij zelfs apart genomen en mocht ik pas verder gaan nadat ik mijn nationale paspoort had laten zien. De Fransen weten toch zeker wel dat er een Unie bestaat en dat wij een laissez-passer hebben die ons het recht geeft om vrij binnen de 15 landen te reizen.
Ik zou u dan ook willen verzoeken om een schrijven tot de Franse immigratiedienst te richten en hen erop te wijzen dat dit een document is waarmee wij wel degelijk door de douane mogen, zodat we deze vervelende situatie in de toekomst kunnen vermijden.

De Voorzitter
Ik ben het helemaal met u eens. Zoals u weet, nam ik altijd dezelfde vlucht als u. Ik ben daarmee opgehouden, omdat ik zo genoeg had van het gedoe op de luchthaven van Parijs.

Gillis
Mag ik u vragen daar Frankfurt aan toe te voegen?
Ik reis via Frankfurt en daar vindt de douane dat onze Europese paspoorten een lachertje zijn.
(Gelach)
De Voorzitter
Goed. Ik heb hier Parijs, Frankfurt en ik heb ook iemand Amsterdam horen zeggen. Als er nog iets bij komt, kunt u mij dat schriftelijk laten weten.

von Habsburg
Mijnheer de Voorzitter, ik zou u ook willen verzoeken de Duitse autoriteiten te gelasten nu eindelijk het Europese paspoort te erkennen. Van tijd tot tijd zijn er grote moeilijkheden, zelfs, zo moet ik tot mijn spijt zeggen, in München, wat in het algemeen toch het beste vliegveld ter wereld is.
Het zou een goede zaak zijn als er een algemene regeling zou komen, zodat al deze landen het Europese paspoort erkennen.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer von Habsburg.

Stemming
Graefe zu Baringdorf
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, namens de Fractie de Groenen in het Europees Parlement verzoek ik op grond van artikel 129 om de terugverwijzing van het verslag naar de commissie. Ik heb daarvoor de volgende reden: wij hebben zojuist amendement 22 van de Fractie De Groenen in het Europees Parlement aangenomen. Daarin wordt tot uitdrukking gebracht dat wij in geen geval een communautaire deelneming van 100 % willen. Gisteren heeft de heer Fischler vooruitlopend op deze stemming gezegd dat hij deze intrekking van 100 % niet aanvaardt en dat hij daar ook bij blijft. Het interessante is echter dat de bevordering van de afzet, waar het ons en ook de rapporteur om gaat, maar met 60 en 80 % wordt gesteund. Hetgeen met 100 % gefinancierd wordt, is de technische invoering, dus de logistiek van de invoering van de etikettering in de industrie. Voor deze categorie is 100 % voorzien. Nu heeft de Commissie dit niet voorin in de artikelen geschreven, maar heeft zij dit uitsluitend in het financieel memorandum vermeld. Hierin staat de financiering van 100 % en daar kunnen wij absoluut niets meer aan veranderen.
Ik heb gisteren nog met de heer Fischler gesproken. Hij heeft duidelijk gemaakt dat het hier om een hiaat in de informatie in de Commissie gaat en dat de Commissie dit niet voornemens is. Bijgevolg zullen wij het verslag moeten terugverwijzen, zodat de overwegingen in de Commissie in de juiste richting gaan en zij onze voorstellen volgt. Ik verzoek de collega's in te stemmen met ons verzoek om terugverwijzing.

Hardstaff
Mijnheer de Voorzitter, ik zou willen pleiten tegen terugverwijzing. Er is al zoveel vertraging. In het oorspronkelijke verzoek was om urgentie gevraagd en alles in juli af te handelen, zodat dit programma van start kon gaan.
Dit is iets wat de Gemeenschap geld zal besparen. Als we geld uitgeven om ervoor trachten te zorgen dat de mensen onze biefstuk eten, dan zullen we op langere termijn veel geld besparen aan opslag en interventie. Daar ging het juist om. De Commissie staat te popelen om dit op gang te brengen, om de portemonnee van de Gemeenschap te sparen. Ik wil niet dat het nog langer wordt opgehouden.

Papayannakis
Mijnheer de Voorzitter, ik ben voor de terugverwijzing. De heer Fischler weigerde gisteren stelselmatig te antwoorden op onze vragen en uit te leggen hoe de vork in de steel zit. Ik had gezegd dat in de tijdelijke commissie follow-up BSE-aanbevelingen de aandacht gevestigd werd op enkele juridische leemten en op de mogelijkheid om op legale wijze de wetgeving te omzeilen die wij nu al een jaar lang stapsgewijze opbouwen. Deze wetgeving betreft de vaststelling van de identiteit van de dieren, de etikettering van het vlees en het herstel van het vertrouwen van de consumenten. De commissaris heeft geen enkele uitleg gegeven en geen correcties beloofd. Daarom willen wij dat de verordening wordt terugverwezen. Dan krijgt de Commissie tijd om na te denken en kan het Parlement zijn werk ten behoeve van de burgers en de consumenten beter doen.
(Het Parlement verwerpt het verzoek om terugverwijzing naar de commissie)
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)

Graefe zu Baringdorf
Mijnheer de Voorzitter, wij hebben de stemming over de terugverwijzing van het verslag naar de commissie verloren. Het probleem blijft voor ons echter bestaan. Wij hebben tenminste doorgedreven dat dit verslag overeenkomstig artikel 129 A wordt behandeld en dat betekent dat dit verslag naar de tweede lezing gaat. Tot dan zullen wij aandachtig volgen of de Commissie haar zichtbaar geworden onzekerheid op dat vlak uit de weg ruimt, zodat de deelneming van 100 % voor de industrie ingetrokken wordt.
De invoering van de etikettering betreft niet alleen de industrie, maar ook de landbouwbedrijven. De boeren krijgen echter geen cent betaald voor hun inspanningen. Ik vind dat ook verstandig, om het maar eens duidelijk te zeggen. Ik wil helemaal geen ondersteuning. Het is alleen wel zo dat, als de ene zijde zo vanzelfsprekend moet zorgen voor de voorlichting en de traceerbaarheid van het rundvlees voor de consumenten en deze ook financieel moet dragen, het niet logisch is dat de andere zijde, namelijk de industrie, hiervoor beloond wordt en wel voor 100 %!
Erkend moet worden dat de logistieke opzet voor deze etikettering in de slachthuizen niet onbeduidend is, maar om deze nu voor 100 % te financieren, dat is toch bijna immoreel. En als men het dan alleen maar in het financieel memorandum vermeldt, dan lijkt het of er sprake is van lobbywerk, van samenwerking tussen de administratie en de lobbyisten van de vleesindustrie, die dit vraagstuk niet in het parlementaire proces brengen maar die ons dit bijna heimelijk opdringen. Dat moeten wij heel beslist afwijzen. Wij willen deze kwestie hier in het Parlement behandelen en ik hoop dat dit dan ook in de tweede lezing gebeurt.

Jové Peres
Mijnheer de Voorzitter, namens mijn fractie wil ik allereerst mevrouw Hardstaff en de rapporteurs voor advies, de heren Papayannakis en Giansily, complimenteren met het uitstekende werk dat zij hebben verricht. Bovendien wil ik nadrukkelijk te kennen geven dat mijn fractie het absoluut noodzakelijk vindt maatregelen te nemen voor een juiste voorlichting van de consument en wel door middel van een correcte etikettering.
Niettemin moet dit - zoals ik reeds zei, uitstekende - verslag van mevrouw Hardstaff in zijn context worden gezien. Deze context wordt bepaald door de BSE-crisis. Zowel in de enquêtecommissie inzake BSE als in de follow-up van BSE zijn er tekortkomingen aan het licht gekomen die deze wetgevingsresolutie minder doeltreffend kunnen maken. Men moet wel vaststellen dat er een lacune bestaat op wetgevingsvlak voor de identificatie van rundvlees. Op dit ogenblik is het niet verboden de identificatie van de herkomst van de runderkarkassen achterwege te laten en dat schept ernstige problemen. De bestaande tekortkomingen in de regelgeving over identificatie en controles kunnen gevolgen hebben die tegengesteld zijn aan hetgeen men nastreeft.
Aangezien er bovendien geen garanties bestaan dat de Commissie deze tekortkomingen in de nabije toekomst zal verhelpen, heeft mijn fractie tegen de wetgevingsresolutie gestemd om druk uit te oefenen op de Commissie opdat deze beseft dat het noodzakelijk is de nodige wijzigingen aan te brengen op het vlak van de regelgeving en de controles.

Andersson, Hulthén en Waidelich
Wij willen de rapporteur dank zeggen voor haar zeer doorwrochte verslag. Wij hebben ons echter onthouden van stemming over de amendementen betreffende het voorstel voor een voorlichtingscampagne om de consumptie van rundvlees te bevorderen. Naar onze mening kunnen de consumenten zelf wel bepalen welk soort levensmiddelen ze willen consumeren.
Het subsidiëren van campagnes voor een bepaald soort vlees is ongepast. Campagnes voor verschillende soorten producten dienen te worden bekostigd door de levensmiddelenbranche en niet uit gemeenschappelijke middelen. Volgens ons zou het de voorkeur verdienen dat het prijsmechanisme van de markt zorgt voor een functioneel evenwicht in de rundvleessector, doordat de vraag van de zijde van de consument zorgt voor een bepaalde prijs van het aanbod.

Poisson
Rekening houdend met het wantrouwen van de consument ten opzichte van rundvlees was de beste en meest directe strategie de herkomst van de producten te bewijzen en voorlichtingsacties op te zetten.
In Frankrijk is er, ondanks de beschuldigingen van protectionisme die sommige lidstaten hebben geuit, bijvoorbeeld een door het bedrijfschap gefinancierde voorlichtingscampagne opgezet waarbij in de verkooppunten gebruik werd gemaakt van verschillende middelen om de boodschap te verspreiden. Deze strategie heeft wellicht het ergste kunnen voorkomen op het moment dat de markt buitengewoon ontregeld was. Tussen de 60 en de 70 % van de Franse consumenten hebben tijdens een interview verklaard dat zij gerustgesteld zijn door de aanwezigheid van deze logo's. Dit initiatief heeft dan ook de daling van de consumptie tot gemiddeld 15 % kunnen beperken voor het tweede kwartaal van 1996, terwijl de aankondiging van de BSE-crisis gevolgd werd door een daling van 30 %.
Het ligt voor de hand dat het voorstel van de Commissie in de goede richting gaat, maar ik vrees dat het verslagHardstaff via steun voor generieke voorlichting alle producten over één kam scheert. Daardoor dreigt het kwaliteitsrundvlees sterk benadeeld te worden, omdat dit kwaliteitsvlees, net als ander vlees, voorzien wordt van een groot Europees label zonder nadere aanduidingen.
Desalniettemin leg ik de nadruk op het belang van identificatie en traceerbaarheid van rundvlees.
De consumentenvoorlichting blijft op dat vlak van essentieel belang en is ook noodzakelijk om een markt te stimuleren die al te veel heeft geleden en die de producenten en de afnemers al heel zwaar gestraft heeft.
In deze kwestie mag men niet uit het oog verliezen dat de consument alle troeven in handen heeft.

Schnellhardt
Allereerst wil ik vaststellen dat alle betrokkenen hetzelfde doel nastreven. Het gaat erom het vertrouwen van de consument in de veiligheid en de kwaliteit van het rundvlees te herstellen.
Blijkbaar zijn wij het echter niet eens over de manier waarop wij dit kunnen bereiken. De Commissie, die financiële steun voor zowel afzetbevorderende maatregelen als voorlichtingsmaatregelen over de etikettering van rundvlees voorstelt, schijnt door een meerderheid in dit Parlement te worden gesteund.
Mijns inziens is dit uitgangspunt echter verkeerd omdat er hiermee geen duidelijke prioriteiten worden gesteld. De twijfels en het wantrouwen van de consument zijn toch in de eerste plaats ontstaan doordat in de Europese binnenmarkt de herkomst van rundvlees en rundvleesproducten vaak genoeg niet duidelijk en niet traceerbaar is. Dat is ook de reden waarom de nieuwe regelingen voor de etikettering van rundvlees en de registratie van runderen zo belangrijk zijn. Alleen door etikettering en registratie kan de consument duidelijkheid verkrijgen over de herkomst van rundvlees, alleen daardoor wordt vertrouwen gewekt.
Mijns inziens is het dringend noodzakelijk om het zwaartepunt van alle politieke inspanningen hierop te leggen. Bij de behandeling van de etiketteringsvoorschriften hier in de plenaire vergadering is deze wil toentertijd duidelijk tot uitdrukking gekomen. In het huidige debat is deze wil helaas echter nogal vaag geworden. Als wij ons namelijk uitspreken voor de gelijktijdige en gelijkwaardige financiële ondersteuning van zowel afzetbevorderende maatregelen als voorlichtingscampagnes over de etikettering van rundvlees, dan verzuimen wij hier een duidelijk politiek signaal te geven, dat zo belangrijk voor ons is om de BSE-affaire en de gevolgen ervan te boven te komen. Dit signaal houdt in dat de gezondheid en de bescherming van de consument een prioritaire plaats moeten innemen in het Europees beleid. De landbouwmarkten kunnen alleen maar veilig gesteld worden als deze eerste prioriteit gewaarborgd is. Vanzelfsprekend zijn afzetbevorderende maatregelen noodzakelijk. Wij dienen echter onze toch al beperkte middelen te concentreren op hetgeen voor ons op politiek en economisch vlak van prioritair belang is en dat is het herstel van het vertrouwen van de consument door voorlichting over de herkomst van rundvlees.

Souchet
Zoals mijn collega Edouard des Places tijdens het debat al heeft gezegd, verwerpt onze fractie het merendeel van de door de rapporteur ingediende amendementen. In de huidige situatie kan namelijk alleen kwaliteitsvlees, dat zowel op het gebied van de gezondheid als op het gebied van de smaak garanties biedt, steun van de Europese Unie krijgen voor de financiering van promotieacties.
Wat stelt de rapporteur ons voor? Mevrouw Hardstaff wenst in haar verslag en in haar amendementen dat al het rundvlees communautaire steun voor promotieacties kan ontvangen.
Deze voorstellen druisen in tegen de belangen van het kwaliteitsrundvlees. Ik weet persoonlijk dat het Verenigd Koninkrijk streeft naar een spoedige opheffing van het embargo op rundvlees. Wat zal het gevolg zijn van het opheffen van het embargo voor het gedrag van de consument?
Ik heb sterk de indruk dat mevrouw Hardstaff wil dat er ook communautaire steun wordt verleend voor promotieacties betreffende het Britse vlees. Gezien het negatieve imago van het rundvlees wil mevrouw Hardstaff natuurlijk dat het bij de bevordering van de afzet om generieke steunverlening gaat en dat is onaanvaardbaar.

Agromonetair stelsel voor de interne markt
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0261/97) van de heer Hallam, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over het verslag van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement over het agromonetaire stelsel voor de interne markt: periode van 1 juli 1995 t/m 30 juni 1996 (COM(96)0636 - C40026/97).

Hallam
Mijnheer de Voorzitter, ik vind het geweldig dat er zoveel leden aanwezig zijn vandaag. Het betekent dat men aan dit onderwerp veel belang hecht.
Ik wil in het kort uitleggen wat wij precies bedoelen met het agromonetaire stelsel. Eigenlijk komt het erop neer dat het een manier is om onze landbouwers enige stabiliteit te geven in de manier waarop zij hun activiteiten plannen. Een van de problemen die wij momenteel hebben, is dat deze reddingslijn - als ik die analogie mag gebruiken - soms vrij lang is en dan weer vrij kort, afhankelijk van de schommelingen op de geldmarkt.
In het verleden heeft het Parlement de Commissie heel terecht gevraagd om meer informatie over de manier waarop dit stelsel werkt. Het Parlement heeft een verslag opgesteld - het verslag dat vandaag voor u ligt - voor de periode juli 1995 tot en met juni 1996. Dit verslag bevat informatie over het toekennen van compenserende steun, een evaluatie van de economische en financiële gevolgen en voorstellen voor de toekomst van het stelsel. Terecht zegt de Commissie dat er momenteel moeilijk veranderingen aangebracht kunnen worden in het stelsel, daar de Economische en Monetaire Unie voor de deur staat. Dat is dan ook iets dat we op een bepaald moment zullen moeten bespreken.
Niettemin heeft de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling het verslag bekeken. We waren het erover eens dat wij momenteel geen ingrijpende wijzigingen konden aanbrengen, maar dat er in de loop van 1998 wijzigingen aangebracht moesten worden, naarmate wij dichter bij de EMU - als dat al gebeurt - komen. We hebben dus van de gelegenheid gebruik gemaakt om een aantal voorstellen te doen.
Ten eerste willen we eenvoudigere regels. We willen ervoor zorgen dat de mensen precies begrijpen hoe het stelsel werkt. Ten tweede willen we dat er een plafond en een bodem wordt aangebracht, waardoor de wisselkoersen niet te ver uiteen kunnen lopen.
De landbouwers in mijn kiesdistrict hebben in het voorbije jaar bijna 20 % van hun inkomen verloren door de toepassing van het zogenaamde groene pond. Er zijn al meer dan genoeg variabelen in de landbouw, en het is van essentieel belang dat wij ervoor zorgen dat deze variabelen, die wij onder controle kunnen houden, niet zo erg schommelen.
Tot slot wil ik graag dat het agromonetaire stelsel zich zelf financiert: er kan dan bij opwaarderingen en devaluaties geld worden doorgesluisd. Dit zal ervoor zorgen dat de mensen in Europa fiscaal een goede zaak doen.
Beste vrienden, ik vraag me af of we deze discussie over tien jaar ook nog zullen hebben. Het is goed mogelijk dat met de komst van de EMU, de gebeurtenissen bezit van ons zullen nemen en wij in een situatie terecht komen waar iedere landbouwer dezelfde steun kan ontvangen in hetzelfde pakket, ongeacht waar hij zich bevindt in de Europese Unie. Ik wil de landbouwers de verzekering geven - niet alleen in mijn kiesdistrict, maar in elke hoek van de Europese Unie - dat dit Parlement op de hoogte is van de moeilijkheden waarmee zij geconfronteerd worden en dat dit Parlement zijn best zal doen om zijn consumenten zo efficiënt mogelijk te dienen, tegen een fatsoenlijke prijs en op een manier die ze in staat stelt een relatief goede levensstandaard te handhaven.

Mayer
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, onder leiding van de geachte Voorzitter, mevrouw Fontaine, heb ik gisteren iets langer het woord gevoerd. Ik zal vandaag iets minder lang spreken.
In de afgelopen jaren is duidelijk geworden dat wisselkoersschommelingen meermaals en gedurende jaren tot geschilpunten en ook tot concurrentievervalsing op grote schaal hebben geleid. De landbouwsectoren in de lidstaten moesten dit op de een of andere manier compenseren. De compenserende maatregelen waren niet voldoende. In de verslagperiode van 1 juli 1995 tot en met 30 juni 1996, een boekjaar in de landbouw, waren er nauwelijks koersschommelingen en de weinige die er waren, waren precies andersom in vergelijking met vroeger.
Ik wil de rapporteur, de heer Hallam, gelukwensen met zijn verslag. Al in de commissie heerste er brede overeenstemming; dit mag ik vandaag wel melden. Ook vandaag heerst er instemming. Wij willen duidelijk de nadruk leggen op de eis om verdere inspanningen te doen voor de vereenvoudiging en een betere doorzichtigheid, maar ook om in 1998 nieuwe regelingen in te voeren, hoewel de Monetaire Unie, de uitbreiding van de Unie, de WHO-ronde natuurlijk en vooral ook de discussie over Agenda 2000 voor de deur staan en de gemoederen heel erg bezighouden. Voor vandaag sluit ik hier echter mee af.

Rosado Fernandes
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen complimenteer ik collega Hallam met het enthousiasme waarmee hij tewerk is gegaan bij de behandeling van dit voor iedere Europese landbouwer, of hij nu uit het noorden of uit het zuiden komt, zo belangrijke onderwerp. Wij gaan weliswaar akkoord met de stellingen van de Commissie ten aanzien van het huidige agromonetaire stelsel - dat wil zeggen: geen ingrijpende hervormingen van de bestaande regelingen, vereenvoudiging zonder het stelsel als geheel op losse schroeven te zetten, hetgeen enerzijds betekent dat een eind wordt gemaakt aan het gebruik van omrekenkoersen voor invoerheffingen op landbouwproducten en anderzijds dat de bezinning en analyse van de huidige regelingen en eventuele toekomstige benaderingswijzen worden voortgezet - maar we willen daar niettemin enkele kanttekeningen bij plaatsen.
Op de eerste plaats zal de herziening van het agromonetaire stelsel waarschijnlijk vertraging oplopen - het is niet de eerste keer dat dat gebeurt - en die herziening zal louter en alleen bepaald worden door de invoering van de euro, wat in feite een Europees ideaal is geworden. Met andere woorden: tot de invoering van de euro bestaat de meer dan gegronde vrees (en het gevaar) dat de kosten van het EOGFL aanzienlijk zullen stijgen, wat tot een gevaarlijke instabiliteit van de wisselkoersen kan leiden.
Een verminderde representatieve waarde van de euro in de aanvangsfase zou de landbouwproductie aanzienlijke schade berokkenen; het evenwicht van de landbouwproductie berust immers op een ingewikkeld - dat weten we allemaal - en integraal gemeenschappelijk systeem, dat eerst na lange, moeizame en controversiële politieke samenwerking is vastgesteld. De gevolgen van een dergelijk scenario zullen derhalve door de landbouwsector scherp worden gevoeld en men is er daar ook bevreesd voor; de landbouw zal immers lijden onder de negatieve uitwerking van een verzwakking van de Europese structuren, vooral nu deze sector al met de moeilijkheid van al te strikte monetaire convergentiecriteria wordt geconfronteerd.
Het agromonetaire verslag dat de Commissie eind 1996 uitbracht, heeft onomstotelijk de verdenking bevestigd dat omvangrijke geldbedragen worden verduisterd, hetgeen een verhoging van circa 28 % van het basisniveau dat in de landbouwverordening is vastgelegd, tot gevolg heeft gehad. Een ontsporing van een dergelijke omvang voor de EU-begroting zal in de praktijk de hervorming van het GLB in gevaar brengen, en heeft sowieso de noodzakelijke verbeteringen van de marktstructuren en -organisaties van mediterrane producten onmogelijk gemaakt.

Mulder
Voorzitter, ook ik zou willen beginnen met de heer Hallam te complimenteren met zijn verslag. Als ik het verslag goed gelezen heb, heb ik tussen de regels door begrepen dat hij zijn regering en zijn partij reeds ver vooruit is, want hij pleit er op dit ogenblik al voor dat alle landen van de Europese Unie deel zullen uitmaken van de toekomstige EMU. Ik vind dat een moedig standpunt voor een lid van de Labourpartij.
In de eerste plaats denk ik dat we kunnen constateren dat sinds de afschaffing van het switch-over -systeem het huidige agromonetaire systeem uitstekend heeft gewerkt. De kosten zijn aanzienlijk minder en op het ogenblik is het verschil tussen de groene koers en de gewone koers ongeveer twee procent. Met een beetje geluk zal het in de loop van volgend jaar nog kleiner worden. Maar een beetje geluk moet er dan wel zijn.
Ik vraag mij af of de Commissie voldoende voorbereidingen treft voor het afschaffen van de groene koers als de EMU er eenmaal komt. Want wat zou er dan gebeuren? Zal er een compensatie komen voor de boeren of zullen de prijzen tijdelijk worden verhoogd opdat de boeren in Europa er geen nadeel van zullen ondervinden? Ik denk dat als de ministers van Financiën nu al duidelijk hebben gemaakt dat in mei bepaalde koersen aan elkaar zullen worden vastgeklonken, het ook goed is voor de boerenbevolking in Europa om te weten wat er zal gebeuren met het groenekoersensysteem. Zullen die ook aan elkaar geklonken worden? Want dat betekent dan automatisch dat het huidige systeem overbodig zou worden. De grote vraag zal zijn: wat gaat er gebeuren met die landen en die munten die niet zullen deelnemen aan de EMU? Gaat dan een soortgelijk systeem van toepassing worden etc.? Het grote punt is ook - en dat breng ik op omdat ik rapporteur ben voor de landbouwbegroting van '98 - in die hele landbouwbegroting van '98 is geen enkele voorziening getroffen voor eventualiteiten van dit soort. En ik vraag mij af of dit goed is. Weliswaar is het zo dat een en ander pas zal gebeuren naar alle waarschijnlijkheid na 15 oktober 1998, maar als in mei die munten worden vastgeklonken, dan kan er ook iets gebeuren bij die groene ecu en ik denk dat de Commissie op die eventualiteit voorbereid moet zijn.
Ik zou ook graag het standpunt van de Commissie willen weten op wat de heer Hallam zojuist heeft verkondigd: er is op dit ogenblik een bovengrens van 5 % voordat er actie wordt ondernomen en een ondergrens van 2 %. Is het mogelijk om dat gelijk te trekken: beide bijvoorbeeld 3 % of beide 5 %, of noemt u maar op, opdat inderdaad in de toekomst, nadat de EMU er is, het een en ander budgetneutraal zal worden?

Souchet
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, het onderhavige verslag van de Commissie is een uitvloeisel van de verbintenis die is aangegaan op de zitting van de Landbouwraad in juni 1995, en ik citeer: "om jaarlijks een verslag op te stellen over de gevolgen van de wisselkoersschommelingen en het agromonetaire stelsel op het gemeenschappelijk landbouwbeleid en de interne markt, gepaard gaand met voorstellen om de hieruit voortvloeiende moeilijkheden op te lossen" . Delen A en B zijn gewijd aan de beschrijving van de monetaire en agromonetaire ontwikkelingen in de periode 1995-1996, met inbegrip van de toekenning van compenserende steun. De bewoordingen van overweging A, zoals voorgesteld in amendement 1, komen overeen met dit gedeelte in het verslag van de Commissie. Wij stemmen dan ook voor dit amendement. Deel D is een evaluatie van de economische gevolgen voor de landbouwmarkten en voor de inkomsten van de landbouwers en in deel C worden de effecten van het agromonetaire stelsel op de communautaire verworvenheden geëvalueerd.
In haar jaarverslag over het agromonetaire stelsel stelt de Commissie in feite voor om af te zien van de groene koers voor de invoerrechten en te streven naar een vereenvoudiging van de agromonetaire regels. Het aanvankelijke ontwerpverslag van de heer Hallam bevatte dit voorstel ook. In het huidige systeem zijn er twee koersen voor de berekening van de douanerechten. De douanekoers en de groene koers, ofwel de omrekeningskoers voor de landbouw. Wij willen alleen een vereenvoudiging van dit stelsel, maar in tegenstelling tot de aanvankelijke voorstellen van de rapporteur moet deze vereenvoudiging ons inziens niet bewerkstelligd worden door uitsluitend gebruik te maken van het douanetarief, maar juist door een systematisch gebruik van de groene koers.
In feite ligt de groene koers hoger dan het douanetarief. Het omrekeningsverschil tussen deze twee koersen kan oplopen tot 5 %. Dientengevolge neigt het voorstel van de Commissie, evenals dat van de rapporteur, naar minder communautaire bescherming. Wij zijn er ons hier allen terdege van bewust dat de communautaire preferentie in de zeer moeilijke huidige internationale context voortdurend bedreigd wordt en veelal op losse schroeven wordt gezet door de akkoorden van de WHO en door de vele akkoorden die de Europese Unie sluit met derde landen. Het is dan ook bijzonder belangrijk om een zo hoog mogelijk beschermingsniveau te handhaven en dus ook de groene koers te behouden. Deze groene koers zal verder worden gebruikt voor de restituties en de binnenlandse prijzen, en wel onafhankelijk van de berekeningswijze van de gekozen koers voor de berekening van de douanerechten. In werkelijkheid is de echte vereenvoudiging te vinden in ons voorstel in een amendement dat ik met mijn collega Edouard des Places heb ingediend en dat in de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling is goedgekeurd. De echte vereenvoudiging bestaat in het gebruik van de groene koers voor de berekening van de douanerechten, zoals bij de berekening van de restituties en de binnenlandse prijzen. De overige amendementen die wij samen met mijn collega Edouard des Places in de commissie hebben ingediend en die alle zijn goedgekeurd, geven ons de mogelijkheid, mijnheer de rapporteur, om uw ontwerpresolutie integraal te steunen, behalve wat overweging A betreft, waar wij de voorkeur geven aan de bewoordingen van amendement 1.
Tot slot wensen wij allen een vereenvoudiging van de administratieve taken voor alle Europese ondernemingen. Onze aanpak wijkt op één bepaald punt van die van de Commissie af: wij willen de communautaire preferentie zoveel mogelijk behouden. Dit voorbeeld van de keuze van één enkele omrekeningskoers voor de douanerechten laat ons zien dat de Commissie zelf systematisch vasthoudt aan de oplossing die de belangen van de Europese landbouweconomie het minst goed verdedigt. Geen enkel internationaal akkoord en geen enkele juridische verplichting dwingen de Commissie ertoe ons het douanetarief voor te stellen in plaats van de groene koers voor de berekening van de douanerechten. Waarom doet zij dit dan? Na dergelijke voorstellen en vooral na lezing van Agenda 2000 vraag ik mij, evenals vele landbouwers, af of de Europese Commissie echt het enige bestaande geïntegreerde communautaire beleid waarop de legitimiteit van de Unie grotendeels gebaseerd is, namelijk het gemeenschappelijk landbouwbeleid, wel echt wil behouden.

Hardstaff
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil onze collega, David Hallam, graag gelukwensen met het uitstekende verslag dat hij heeft opgesteld. Het brengt inderdaad enige duidelijkheid in een zaak die bijzonder gecompliceerd is, namelijk de manier waarop het agromonetaire stelsel werkt. Nadat ik het verslag heb gelezen, heb ik inderdaad het gevoel dat ik het veel beter begrijp.
Ook wil ik de collega's graag verzekeren dat hij niet de tekst van mijn betoog van vanochtend heeft geschreven, evenmin als ik de tekst van zijn betoog gisteren over mijn verslag heb geschreven. De complimenten zijn echt heel gemeend.
Een van de redenen dat ik dit verslag toejuich is dat de landbouwers al met zoveel onzekere factoren in hun werk genoegen moeten nemen. Een krachtige storm of twee of drie weken zeer droog weer in een verkeerde periode van het jaar kan maken dat het werk van een heel jaar toch verliezen oplevert.
Schommelingen in de wisselkoersen zijn een andere onzekere factor bij het maken van planningen. Dit agromonetaire stelsel moet hiertegen enige bescherming bieden. Zoals het verslag evenwel stelt, is het niet zo dat stijgingen en dalingen in de wisselkoersen elkaar perse in evenwicht houden en dat er dus aanpassingen nodig zijn om ervoor te zorgen dat de landbouwers in de ene groep landen niet benadeeld worden via dergelijke monetaire bewegingen.
Ik ben bijzonder ingenomen met de voorstellen in de resolutie van de heer Hallam, waarin handhaving van een maximale stabiliteit wordt aanbevolen in de voorbereidingstijd van de euro. Wij willen alleen maar minimale wijzigingen in het stelsel, en uitsluitend die welke nodig zijn om het financiële evenwicht in de landbouwsector in deze tussentijdse periode te handhaven. Ik denk dat de landbouwers overal in Europa blij zullen zijn met deze aanbevelingen, aangezien op een gebied waar langetermijnplanning een absolute noodzaak is, onzekerheid hun grootste zorg is.

McCartin
Ook ik wil de heer Hallam feliciteren met zijn verslag en hem danken voor zijn heroïsche pogingen om enig licht te werpen op een bijzonder ingewikkeld onderwerp. Ik heb een voormalig lid van de Raad eens horen zeggen dat hij alle ministers van Financiën die rond de tafel zaten informeel de vraag stelde: " Wat zijn mcb's?" Er was geen enkele minister die daar antwoord op kon geven. Ze moesten iemand van de Commissie laten komen. De heer Hallam heeft het er beter vanaf gebracht.
Ik ben het oneens met de opmerking in het begin van de eerste paragraaf van zijn verslag, waar staat dat er flinke twijfels - of woorden van die strekking - zijn over de hele kwestie van de EMU. Wij, in deze Vergadering, mogen niet accepteren dat er ook maar enige twijfel is over de EMU. Het Parlement moet accepteren dat de EMU er volgens het tijdschema zal komen. Tegen medio volgend jaar zal er een Europese monetaire unie zijn voor misschien 80 % van de hele economie van onze 15 lidstaten, en op die basis moeten we verder.
Een ander punt waar ik op in wil gaan, is het feit dat de heer Hallam schijnt te suggereren dat wij na de totstandkoming van de Economische en Monetaire Unie met dit stelsel verder gaan. Ook al kost het de communautaire begroting geen geld, sommige landbouwers in landen met een sterke munt krijgen betalingen ten koste van landbouwers in landen met een zwakke munt. Ik vind niet dat zoiets nodig is.
Ik denk dat wij tegen medio volgend jaar een monetaire unie zullen hebben. Als de tarieven eenmaal vaststaan, wordt het hele agromonetaire systeem totaal overbodig. Zo'n 80 % van de hele economie van de Europese Unie zal in het systeem zitten, en er zullen een of twee landen zijn die willen toetreden maar een te zwakke munt hebben. Het zou heel verkeerd zijn als we zouden voorstellen een belasting te heffen op landbouwers die uit die landen uitvoeren, als hun regering hun munt moet devalueren.
Anderzijds kan ik niet accepteren dat landen met een sterke munt en die in aanmerking komen om tot de Europese Unie toe te treden, maar dat niet willen, de mogelijkheid moeten krijgen om de nominale prijsdalingen te subsidiëren die optreden als hun munt tegenover de euro stijgt. Als je dat zou doen dan zou je die landen met een sterke munt als het ware stimuleren om niet deel te nemen aan de monetaire unie, als ze dat al zouden kunnen.
Ik vind dat we ervan moeten uitgaan dat we de euro zullen gebruiken vanaf de dag dat de wisselkoersen vastliggen. Vanaf dat moment is het hele stelsel overbodig en hebben de landbouwers binnen het stelsel absolute zekerheden, terwijl landbouwers buiten het stelsel met de problemen te maken krijgen, net als het geval is met iedere andere sector in hun economie - productie, industrie, diensten, import of export. Ze wisselen hun geld tegen de koers die de euro hun geeft. Er is geen behoefte aan een ander stelsel. Ik kan begrijpen waarom er in het verleden politieke druk was van bijvoorbeeld landen als Duitsland en Nederland, waar de munt zeer snel de hoogte inging. Er was politieke druk om concessies te doen.
Ik herinner me dat in 1992, in een verslag dat ik schreef, het Parlement het switch-over -systeem van de hand wees. Dat systeem bracht uiteindelijk kosten met zich voor de Europese begroting. Mijn fractie was het indertijd niet met mij eens. Maar dat systeem heeft voor een kostenpost van zo'n 7 miljard ecu in de Europese begroting gezorgd. Ik was ertegen omdat het zorgde voor niet geplande en niet voorziene stijgingen van de inkomens van de landbouwers, waar zij niet op uit waren en die zij niet verwachtten. Als we die 7 miljard ecu vandaag zouden kunnen toekennen aan aspecten van de plattelandsontwikkeling van ons landbouwbeleid, dan zouden ze gebruikt kunnen worden voor het verwezenlijken van sociale en economische doelstellingen die de meesten van ons in dit Parlement nader aan het hart liggen.

Daskalaki
Mijnheer de Voorzitter, ten eerste wil ik de heer Hallam van harte gelukwensen met zijn verslag. Hij behandelt hierin een zeer gevoelig thema. Evenals andere collega's ben ook ik echter ongerust over een aantal voorstellen van de Commissie.
In grote lijnen gaat het voorstel van de Commissie voor het agromonetaire stelsel van de binnenmarkt de goede kant uit. Terecht wijst de rapporteur erop dat dit niet het juiste moment is om met grote hervormingen te beginnen. Met ingang van de derde fase van de Economische en Monetaire Unie in januari 1999 moeten de bestaande regelingen sowieso worden herzien.
Ik wil met name een opmerking maken over het in paragraaf 1, sub d), voorgestelde veiligheidsnet. De boven- en benedengrens in plaatselijke munt mogen ons inziens niet meer dan 2 à 3 % uit elkaar liggen. Bovendien vinden wij dat hetgeen sub e) wordt voorgesteld, meer problemen veroorzaakt dan oplost. Daarom is het beter dat dit geheel wordt geschrapt. De mogelijkheid tot het overhevelen van communautaire middelen kan de economisch sterke landen in de verleiding brengen monetaire spelletjes te spelen met de pariteiten ten koste van de economisch zwakkere landen die niet bij machte zullen zijn zich hiertegen te verdedigen. Bovendien worden beperkingen opgelegd aan de uitvoering van het begrotingsbeleid door de lidstaten in de aan de EMU voorafgaande fase. Deze alinea is namelijk in feite een soort beloning voor de een en een bestraffing voor de ander. Als een economisch zwak land wordt gedwongen te devalueren om de economie overeind te helpen en meer soepelheid te brengen in de uitvoer, wordt het via zijn landbouwers bestraft door de Europese Unie. De Europese Unie geeft de bedragen immers aan de sterke landen en zet op die manier de vicieuze cirkel voort.
De Commissie zegt weliswaar dat er geen sprake is van grote wisselkoersschommelingen, maar vermeldt wel dat zich onder de sterke munten een tendens tot devaluatie en onder de zwakke een tendens tot revaluatie heeft voorgedaan. Een dergelijk feit volstaat echter niet om dergelijke maatregelen te rechtvaardigen. In de conclusies van zijn toelichting spreekt de rapporteur zijn steun uit voor het standpunt van de Commissie volgens welke de Gemeenschap een eind moet maken aan het garanderen van het landbouwinkomen. Hier staat dat de landbouwers niet meer geld mogen krijgen door devaluatie of revaluatie. Vanuit een boekhoudkundige optiek bekeken kan een dergelijke gedachte zijn charme hebben en het is dan ook duidelijk dat de Commissie inderdaad boekhoudkundige maatstaven gebruikt. Als wij echter naar de praktijk kijken, zien wij dat de boeren een keihard bestaan hebben. Hun werk is aan veel gevaren van buitenaf blootgesteld en dan heb ik het niet alleen over de weersomstandigheden en de natuurrampen, maar ook over bepaalde beslissingen van de Europese technocraten.

Virrankoski
Mijnheer de Voorzitter, het verslag van de heer David Hallam over het functioneren van het agromonetaire stelsel in de periode 1995-1996 geeft een zeer goed beeld van het stelsel. Hiervoor mijn hartelijke dank. Het is de bedoeling om met behulp van het stelsel van de groene ecu twee van de doelstellingen in artikel 39 van het EG-Verdrag te verwezenlijken: het verzekeren van een redelijke levensstandaard voor de landbouwbevolking en het stabiliseren van de markten. In deze belangrijkste taak heeft het stelsel heel goed gefunctioneerd. Dit is anderzijds te danken aan de relatieve stabiliteit van de Europese valuta's ten opzichte van elkaar. Er zijn geen grote valutacrises geweest zoals in het begin van dit decennium.
In de toekomst moet het agromonetaire stelsel zich aanpassen aan twee grote uitdagingen: het mogelijk van start gaan van de derde fase van de EMU en de oriëntatie van de landbouw op de wereldmarkt. De overgang naar een gemeenschappelijke munt begin 1999 zal voor een zekere stabiliteit zorgen in het gemeenschappelijk landbouwbeleid. De lidstaten die deelnemen aan de gemeenschappelijke munt zullen geen onderlinge monetaire schommelingen meer kennen. Onopgelost blijft echter het probleem van de landen die mogelijk buiten de EMUzone blijven. Hieronder vallen waarschijnlijk, in ieder geval als we afgaan op het openbare debat, belangrijke landbouwlanden als het Verenigd Koninkrijk, Denemarken en Zweden en misschien nog andere. De Commissie is met geen enkel plan gekomen voor een nieuw stelsel. De uitwerking van dit stelsel begint echter actueel te worden, zoals in menige toespraak is vastgesteld.
Een andere kwestie is de landbouwproductie die zich steeds meer op de wereldmarkt richt. De belangrijkste doelstelling van het GLB in het kader van Agenda 2000 is het aanpassen van het subsidieniveau in het landbouwbeleid aan de wereldmarktprijzen. De wereldmarkt wordt echter voor een aanzienlijk gedeelte beheerst door de Amerikaanse dollar. Gedurende het afgelopen jaar is de waarde van de dollar bijvoorbeeld ten opzichte van de ecu meer dan twintig procent gestegen. Dit kan in ieder geval gedeeltelijk komen door het heersende wantrouwen in de wereld ten opzichte van de nieuwe gemeenschappelijke munt. Aangezien de mogelijkheid bestaat dat de koers van de nieuwe euro vooral in de beginfase onstabiel zal zijn, kunnen er grote schommelingen ontstaan in de prijzen die op de wereldmarkt voor landbouwproducten worden verkregen als de prijzen in euro worden berekend. Dit zal binnen de EU al snel effect hebben op de prijzen en landbouwsubsidies, die aan snelle schommelingen onderhevig zullen zijn. Daarom moeten de interne koppelingen aan de wereldmarkt in de Agenda 2000 en daardoor bijvoorbeeld aan de Amerikaanse dollar grondig overwogen worden. Er moet voor gezorgd worden dat bij de invoering van de euro de fluctuatie van de landbouwprijzen en landbouwsubsidies in ieder geval niet toeneemt, maar juist afneemt.

von Habsburg
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mij graag allereerst richten tot mijn vriend, de heer Hallam, die aan het begin met enige gegrondheid zei dat hij dit echt belangrijke onderwerp helaas voor een zeer leeg Parlement moest toelichten.
Ik ben er van het begin aan bij; ik wil hem dan ook troosten en zeggen dat mijn ervaring de volgende is: op vrijdag zijn hier degenen die voor kwaliteit staan; wie weg is, staat daar niet voor!
Het verslag van de heer Hallam is om een bepaalde reden zeer actueel. Want het is inderdaad zo, zoals hij al in zijn overwegingen heeft benadrukt, dat vandaag de dag alleen iets op korte termijn kan worden gedaan, en wel omdat er in de hele monetaire situatie een zeer grote omschakeling op stapel staat. Juist in deze discussie is weer eens gebleken hoe belangrijk het voor ons is om een gemeenschappelijke Europese munt te hebben.
Ik kan alleen maar vanuit mijn eigen kiesdistrict Opper-Beieren zeggen dat onze landbouwers op dit Europese geld zitten te wachten. Het grootste deel van onze handel doen wij namelijk met Italië en de koers van de lire is de laatste tijd geweldig omhoog en omlaag gegaan, wat onze landbouwers in de grootste problemen heeft gebracht. Zodra wij een Europese munt hebben, zal dat niet langer mogelijk zijn. Dan hebben wij hopelijk stabiliteit, en ik zou zeggen dat het hele voorstel van de heer Hallam eigenlijk alleen een overgangsvoorstel is, dat echter wel van levensbelang is.
Bij alle vraagstukken die met landbouw te maken hebben is het overigens van doorslaggevend belang dat wij een overgang teweegbrengen. Mijn persoonlijke visie is dat de toekomstperspectieven van de landbouw op lange termijn uitstekend zijn, en wel om de eenvoudige reden dat onze industriële samenleving in snel tempo in een impasse geraakt. Wij hebben het meeste op niet-hernieuwbare grondstoffen opgebouwd. Nu komt de tijd van de hernieuwbare grondstoffen. De visserijoorlogen hadden een grote waarschuwing voor ons moeten zijn.
Tien jaar geleden vertelde men ons nog dat de zee een eindeloos grote ruimte was waar we alle problemen zouden kunnen oplossen. Wij hebben nu al problemen op zee met de visserijoorlogen tussen Europa en Canada, tussen Europa en Afrika, tussen Frankrijk en Spanje. Wij moeten inzien dat het einde der niet-hernieuwbare grondstoffen aangebroken is; de hernieuwbare grondstoffen komen nu uit de landbouw. Als men zich een beetje bezighoudt met het probleem en zich niet laat verblinden door de kritiek van bepaalde grote multinationale ondernemingen, weet men maar al te goed dat dat geen toekomstmuziek is.
Laten wij als voorbeeld brandstof nemen. Ik ben de vorige keer naar de plenaire vergadering gekomen met een auto die op natuurlijke olie reed, geen koolzaadolie, maar met een uit grassen vervaardigde olie. Het is geweldig om daarmee te rijden. Maar in Duitsland wordt momenteel alles in het werk gesteld om te verhinderen dat er een netwerk van tankstations komt waar deze olie te koop is. Deze olie zou namelijk veel goedkoper zijn dan wat er nu op de markt is, omdat de staat misschien nog niet heel zijn roofzucht erop heeft losgelaten. Voor ons is het allerbelangrijkste dat binnen ons landbouwbeleid alles wordt gedaan om onze landbouwstructuren te bewaren tot de tijd dat we ze heel hard nodig zullen hebben. Ik zou zeggen - op mijn leeftijd kan men zich wel profetieën veroorloven, omdat men bij zichzelf zegt: ik zal er niet meer zijn, als jullie mijn voorspelling zullen controleren - dat wij alleen maar kunnen hopen dat deze landbouwstructuren inderdaad behouden blijven. Zij zullen ook later de basis voor onze landbouw vormen, en wij moeten alles doen om overgangsmaatregelen voor de landbouw te treffen.
Ik zou de heer Hallam dan ook van ganser harte willen danken voor hetgeen hij heeft gezegd, omdat hij dit perspectief ook uitdraagt. Ik ben van mening dat wij dit verslag en deze resolutie echt van harte moeten aannemen.

Graefe zu Baringdorf
Ik kan mij aansluiten bij de woorden van de heer von Habsburg, wat het belang van de landbouwbedrijvigheid voor ons Europese continent betreft. Mijnheer von Habsburg, u zou er op uw leeftijd toch over na moeten denken, of u niet tot de Groenen wilt toetreden, want met uw voorstellen zit u bij de christendemocraten toch niet goed. Want die christen-democratische partij heeft hier - en niet alleen hier, maar ook in de nationale parlementen - een beleid ondersteund dat juist de andere kant op gaat, namelijk de verwoesting van de boerenbedrijven, waarvan u met klem zegt dat we ze nog dringend nodig zullen hebben. In de EU gaat iedere twee minuten een boerderij failliet, en het gaat hierbij om de kleinere bedrijven. Jaarlijks verdwijnen er 500.000 arbeidsplaatsen in de Europese landbouw. Dat is een verpletterende balans. Als men deze ontwikkeling een halt wil toeroepen, dan moet men uw ideeën overnemen of moet men datgene wat altijd het groene landbouwbeleid is geweest, de ondersteuning van het boerenbedrijf, tot doelstelling van het landbouwbeleid uitroepen.
Dan zouden wij ook dit verslag dat wij ter behandeling hebben, niet hoeven te bespreken, want mijnheer Hallam, er zijn twee mogelijkheden om dit systeem te boven te komen: de ene mogelijkheid is dat wij de Monetaire Unie krijgen, zoals ook u hebt aangevoerd; het andere systeem zou erin bestaan af te stappen van de interventie, van het opkopen door de staat en van de exportsubsidies. Deze monetaire maatregelen en de compenserende maatregelen die hier ter discussie staan, zijn immers alleen noodzakelijk voor de sectoren en de producten waarvoor er een interventie is. Het zijn dus de klassieke marktordeningsproducten en niet bijvoorbeeld aardappelen, groente of fruit, niet de hele waaier van producten waarmee wij in Baringdorf vanaf onze boerderij direct de markt op gaan, waar rechtstreeks contact is tussen producent en consument; die worden helemaal niet geraakt door deze koersschommelingen.
Wij profiteren ook niet van compenserende bedragen die verband houden met dit monetaire stelsel. Wij halen onze prijs op de markt, wij krijgen die prijzen op grond van de kwaliteit van onze producten en op grond van het bewustzijn van de consument dat deze producten voor hem of haar een bijzondere waarde hebben. De waarde van producten wordt meer en meer niet alleen aan de hand van de intrinsieke kwaliteit van de producten, die men kwantitatief kan meten, bepaald maar ook aan de hand van de externe kwaliteit, om het zo maar eens te noemen. Het is namelijk ook belangrijk dat er een landbouwstructuur bestaat, dat de ouderen onder ons niet wegzinken, dat wij de soortenrijkdom in stand houden, dat er een landschap met boerenbedrijven bestaat en niet, zoals we in de voormalige DDR kunnen zien, met lelijke bedrijven die een doorn in het oog zijn.
De culturele verwezenlijkingen van Europa liggen op het platteland en vonden daar hun oorsprong. Wij willen er geen aanspraak op maken dat de boeren deze cultuur hebben gecreëerd, maar zij vormden wel de basis van deze cultuur. Als wij aan deze grondslag raken, moeten wij er niet vreemd van opkijken als de Europese cultuur verandert. Daarom hebben deze monetaire kwesties zeer veel te maken met de hele ontwikkeling. Ik zou hier willen eisen dat wij binnenkort bij de behandeling van Agenda 2000, waarin schuchtere pogingen worden ondernomen om af te stappen van het interventiesysteem voor de productie van kwaliteitsproducten voor de markt, de gelegenheid te baat nemen om in het Europees Parlement een moedig ontwerp voor te leggen van een ander landbouwbeleid dat de agro-industriële logica overstijgt. Wie dan - zoals onze grondwet en ons vrije economische bestel dat toelaten - met een bepaalde agro-industriële productie voor de wereldmarkt wil produceren, die mag dat doen, maar dan alstublieft zonder overheidssteun. En voor diegenen die cultuur en landschap behouden, die kwaliteit produceren, die ook in contact met de consument staan, die dus niet verantwoordelijk zijn voor de miljardenbedragen die wij nu moeten uitgeven voor BSE, moet er steun bestaan.
De landbouwbegroting is niet te hoog, de landbouw is niet te duur. Het geld is alleen verkeerd uitgegeven, het werd tegen de instandhouding van de structuren en niet voor de instandhouding van de structuren uitgegeven. Als wij hier met een moedig ontwerp durven te komen en u, mijnheer von Habsburg, daar nog eens over nadenkt met de Groene Partij, dan gaan we de goede kant op. Dan zal men ook uw nagedachtenis in ere houden en zeggen: op zijn leeftijd heeft hij nog een goede stap gezet!

Bjerregaard
Mevrouw de Voorzitter, eerst en vooral dank ik de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, de rapporteur David Hallam en de geachte leden van het Europees Parlement voor hun steun met betrekking tot het verslag en het agromonetaire stelsel voor de interne markt gedurende de periode van 1 juli 1995 tot 30 juni 1996 alsook voor het debat hier vandaag. Ik ben er zeker van dat commissaris Fischler uitkijkt naar het debat over Agenda 2000 en het landbouwbeleid. Daar zal ik het nu beslist niet over hebben.
Ik wil in overleg met de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling slechts één punt vermelden. De Commissie is van oordeel dat het te vroeg is om voorstellen in te dienen voor een verordening van de Raad inzake de aanpassing van het agromonetaire stelsel in het licht van de invoering van de euro. We weten nog niet hoeveel en welke munten zullen deelnemen en wij hebben niet het minste idee over de mogelijke koersen. Bijgevolg kunnen we evenmin iets zeggen over de monetaire afwijkingen tussen deze koersen en de omrekenkoersen die momenteel in het landbouwbeleid worden toegepast. Zolang de omvang van het probleem onbekend is, vindt de Commissie het zinloos een voorstel voor een verordening van de Raad uit te werken.
Hoewel de Commissie de richtsnoeren in de ontwerpresolutie zonder voorbehoud kan aanvaarden, wil ik toch een kleine opmerking maken over het eerste punt van de overwegingen. Ik vind de overweging betreffende de relatieve stabiliteit van de valuta's tijdens de laatste jaren te algemeen. Daarom ben ik blij met de wijziging van de eerste overweging, die de periode beperkt van 1 juli 1995 tot 30 juni 1996. De heer Mulder bracht enkele specifieke problemen naar voren en volgens de informatie waarover ik beschik, zouden ook de diensten van de Commissie zich reeds over deze problemen en de verschillende mogelijke scenario's buigen. Daar wordt dus aan gewerkt.
Om af te sluiten wens ik nog eens te herhalen dat de Commissie het eens is met de in de resolutie voorgestelde richtsnoeren voor het toekomstige agromonetaire stelsel, met name vereenvoudiging en doorzichtigheid, een beperkt aantal wijzigingen op het gebied van de omrekenkoersen in het landbouwbeleid en overzienbare kosten. Met deze woorden dank ik u voor het debat.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
Wij gaan over tot de stemming over het verslag van de heer Hallam.

Andersson, Hulthén en Waidelich
Wij hebben ons onthouden van stemming inzake dit verslag. Naar onze mening is het wenselijk dat het agromonetaire stelsel voor de interne markt zo snel mogelijk wordt gewijzigd. De kosten, 1, 3 miljard ecu per jaar, zijn onaanvaardbaar. Het is de vraag of de rol van het stelsel niet is uitgespeeld, nu bijna alle landbouwers er vandaag de dag van kunnen profiteren. Er is geen evenwicht, aangezien bedragen die worden uitbetaald aan landbouwers in landen die hun valuta revalueren, niet in balans worden gebracht met bezuinigingen op bedragen die worden betaald aan landbouwers die meer in nationale valuta krijgen op grond van devaluaties.
Wij zijn ingenomen met de conclusies van de rapporteur dat agromonetaire regelingen een geringere rol dienen te spelen en aanzienlijk minder moeten kosten dan thans het geval is. Een bezuiniging op dit gebied zou zo spoedig mogelijk moeten worden doorgevoerd.

Van Dam
Graag feliciteer ik de rapporteur met dit prima verslag. Het stelt mij gerust dat ook hij vereenvoudiging van de regels wil. Ik ben het met hem eens dat dit niet het moment is voor grote wijzigingen, gelet op de onzekerheid rond de EMU. Voor de langere termijn is een grondige hervorming nodig.
Koersschommelingen behoren voorlopig nog niet tot het verleden. We moeten streven naar een systeem dat zichzelf financiert. De voorwaarden in paragraaf 1, sub d), van de ontwerpresolutie nemen het open-eindekarakter van het stelsel niet weg.
Dat open einde kan wel worden gedicht met een asymmetrisch systeem. Vergoedingen voor agrariërs in devaluerende landen kunnen worden bevroren in de nationale munt, terwijl de uitkeringen voor de revaluerende landen in ecu worden vastgelegd.
Uit de besparingen kunnen de agrariërs in revaluerende landen achteraf compensaties krijgen. Zo kunnen de agromonetaire compensaties budgettair neutraal verlopen.
Bij de hervorming van het stelsel in 1995 wees dit Parlement al op het risico dat de lidstaten de compensatie voor revaluatie van groene koersen zouden meebetalen. Uit het jaarverslag van de Commissie blijkt dat Luxemburg, Duitsland en België hun boeren extra compenseerden. Onder andere Nederland, Denemarken en Oostenrijk keerden hun deel van de compensatie niet uit.
Zo werden producenten onder vergelijkbare omstandigheden verschillend behandeld, afhankelijk van hun vestigingsland. Een Europese landbouwmarkt verdraagt zo iets niet. Bij herziening van het agromonetaire stelsel moet de mogelijkheid van nationale compensatie daarom vervallen.
Al in 1969 heeft de Raad de eenheid van markt en prijs, een van de basisbeginselen van het gemeenschappelijk landbouwbeleid, losgelaten. Wellicht betekent fase III van de EMU eerherstel voor dit principe in een belangrijk deel van de Europese landbouwmarkt. Voorwaarde is dan wel dat de wisselkoersen stabiel zijn. Door de macroeconomische verschillen tussen de lidstaten is dat ook voor 1998 niet te verwachten.
Het is zeer te hopen dat de Europese Centrale Bank vanaf de start een solide monetair beleid voert gericht op prijsstabiliteit. Nationale valuta buiten de EMU-zone zullen dan de neiging tot devaluatie ten opzichte van de euro hebben, zeker als landen uit Midden- en Oost-Europa toetreden.
Ik wil hiermee demonstreren dat de budgettaire problemen blijven voortbestaan zolang de Commissie het open einde niet weet te dichten. Daarom aan de commissaris de vraag mijn suggestie voor een verbeterd agromonetaire stelsel serieus te overwegen.
De Commissie wil met herziening van het stelsel wachten tot 1 januari 1999. Inmiddels heeft de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën besloten in mei aanstaande zowel het lijstje van EMU-deelnemers als de bilaterale pariteiten tussen de valuta's van die landen vast te stellen. Het is te verwachten dat er daarbij verschillen ontstaan met de onderlinge pariteiten volgens de groene spilkoers. Wat denkt de Commissie dan te doen? Komt er een plotselinge aanpassing of een geleidelijke?
Het besluit van de genoemde Raad vraagt van de Commissie kort na mei 1998 een herziening van het agromonetaire stelsel voor te stellen. Kan de Commissie toezeggen wanneer zij zo'n voorstel zal presenteren?
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

De Voorzitter
Mijn gelukwensen voor de heer Hallam en het verheugt mij, mijnheer de rapporteur, dat er zoveel leden bij de presentatie van uw verslag aanwezig waren. Dat is echt nooit eerder gebeurd op een vrijdagmorgen.

Onderbreking van de zitting
De Voorzitter
Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement te zijn onderbroken.
(De vergadering wordt om 10.10 uur gesloten)

