

Véronique De Keyser (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, staat u mij toe even terug te komen op een betreurenswaardig incident dat zich gisteren heeft voorgedaan bij de anti-abortusexpositie van onze Poolse collega’s van de Fractie Onafhankelijkheid/Democratie. Niet alleen werden mevrouw Gomes en ikzelf weggeduwd en bijna geslagen, maar we werden zelfs voor “fascisten” en “nazi’s” uitgemaakt door deze fractie. Dat is onaanvaardbaar. Ik was niet van plan me bij de Voorzitter te beklagen, aangezien de expositie is afgelast en de schandelijke beelden waarin abortus werd gelijkgesteld aan de holocaust - dat is toch te gek voor woorden - zijn weggehaald. Aangezien mijn collega echter zo onbeschaamd is geweest om ons op te bellen en zich erover te beklagen “fascist” te zijn genoemd, zou ik toch willen melden dat wijzelf voor “nazi’s” zijn uitgemaakt. Ik vind dat een buitengewoon schokkende gang van zaken in dit Parlement. 
De Voorzitter.
   - Dank u voor deze informatie mevrouw De Keyser. Zoals u hebt kunnen vaststellen is de expositie afgelast, aangezien het Reglement vereist dat het debat hier in deze zaal plaatsvindt, en niet middels een expositie erbuiten. Wat betreft de door u beschreven gebeurtenissen stel ik voor dat u de zaak aan het Bureau voorlegt, zodat kan worden nagegaan hoe hier het beste op kan worden gereageerd. 
De Voorzitter.
   - Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over de situatie in Irak na het referendum over de grondwet. 
Lord Bach,
   . - Mijnheer de Voorzitter, dit debat wordt gehouden op een moment dat Irak een kritieke fase van het politieke overgangsproces ingaat. Toen het Parlement in juli met de Commissie en de Raad voor het laatst debatteerde over Irak, waren de politieke leiders van dat land aan het onderhandelen over een nieuwe grondwet. Een maand geleden stemden de Irakezen vóór goedkeuring van die grondwet, die hun voor het eerst in de geschiedenis garanties biedt voor vrijheid, veiligheid en mensenrechten. Met het referendum over de Iraakse grondwet hebben de Irakezen een nieuwe stap gezet op weg naar democratie, vrijheid en vrede.
Over een maand zullen ze opnieuw naar de stembus gaan dkeer om een nieuwe regering te kiezen. Die regering zal zich met spoed moeten wijden aan een aantal belangrijke taken, zoals het opzetten en verlenen van de diensten die hoognodig zijn om miljoenen Irakezen uitzicht te bieden op een zonnigere en betere toekomst.
Het referendum van vorige maand was in velerlei opzicht opmerkelijk. Samen met de verkiezingen van januari vormde dit referendum de eerste gelegenheid voor de Irakezen om echt te proeven van de democratie. Voor de eerste keer konden zij deelnemen aan de politieke besluiten die hun toekomst en die van hun land zullen bepalen. De moed en vastberadenheid waarmee die mensen hun democratische rechten uitoefenden en de moeilijke omstandigheden en dreiging van geweld trotseerden om deel te kunnen nemen aan de verkiezingen, waren met name voor degenen onder ons die afkomstig zijn van landen waar vrijheden en democratie vaak als iets vanzelfsprekends worden beschouwd, een les in nederigheid.
De steun van de Europese Unie voor het referendum over de grondwet heeft veel effect gehad. Ongetwijfeld zal de commissaris zo dadelijk ingaan op de waardevolle hulp die de Commissie heeft verleend aan het proces ter ondersteuning van de onafhankelijke kiescommissie voor Irak en aan de VN.
De Verenigde Naties hebben een voortreffelijke en belangrijke rol gespeeld bij de grondwetsherziening en het verkiezingsproces, en zullen hun werk voortzetten. De VN-missie voor de ondersteuning van Irak heeft ondanks de zeer moeilijke omstandigheden een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan de ondersteuning van de Iraakse kiescommissie.
Het besluit ter goedkeuring van de grondwet heeft de weg vrijgemaakt voor de algemene verkiezingen van december. Dit is opnieuw een grote stap in het proces van politieke overgang, dat er uiteindelijk toe moet leiden dat Irak een volwaardige rol gaat spelen in de internationale gemeenschap. Irak zal dat doel natuurlijk niet van de ene op de andere dag kunnen bereiken. Hoewel een grote meerderheid van de kiezers zich vóór de grondwet heeft uitgesproken, tonen de resultaten van het referendum aan dat er diepe verdeeldheid heerst onder de verschillende bevolkingsgroepen, en die verdeeldheid moet worden overwonnen. Aan het begin van haar ambtstermijn zal de nieuwe regering de grondwet moeten herzien. Daarmee wordt de Irakezen een grote kans geboden om een bredere consensus over de toekomst van hun land te smeden en een bijdrage geleverd aan de totstandkoming van een inclusief politiek bestel.
De politieke leiders van Irak zullen een oplossing moeten zien te vinden voor een aantal cruciale vraagstukken, zoals de federalistische basis, de omgang met het politieke verleden en het beheer van de natuurlijke hulpbronnen. Daarnaast vormt ontevredenheid een bedreiging voor het verkiezingsproces, want zij leidt tot frustratie en wekt onder sommige gemeenschappen het gevoel dat zij worden buitengesloten. Ontevredenheid is tevens een voedingsbodem voor de steun waarvan extremisten en terroristen zich bedienen om de instandhouding van een cyclus van geweld en onlusten te rechtvaardigen. De politieke, etnische en religieuze leiders van Irak moeten alles in het werk stellen om deze problemen op te lossen. Wij hopen dat het nieuwe parlement en de nieuwe regering zo representatief mogelijk zullen zijn en dat voor zover mogelijk niemand wordt buitengesloten.
Dan kom ik nu bij de internationale bijstand aan het politieke overgangsproces in Irak. De EU en de internationale gemeenschap hebben aanzienlijke en waardevolle steun verleend. Ik zie uit naar de uiteenzetting van de commissaris over de waardevolle en nog steeds voortdurende hulp die de Commissie verstrekt.
Ik wil er graag op wijzen dat met de ondertekening van de gezamenlijke politieke verklaring EU-Irak op 21 september een belangrijke stap is gezet naar een hechter partnerschap tussen de EU en Irak. Het partnerschap baant de weg voor een regelmatige politieke dialoog met dit land over kwesties van wederzijds belang, zoals de bevordering van behoorlijk bestuur, de bescherming van de mensenrechten, en de preventie en oplossing van conflicten. Tijdens het bezoek in dit verband heeft de Iraakse regering benadrukt grote waarde te hechten aan de bijstand die de EU verstrekt, onder andere via de EUJUST LEX-missie, aan met name het grondwets- en verkiezingsproces en het werk ter versterking van de rechtsstaat.
Een groot aantal buurlanden en andere regionale partijen leveren in onderling overleg inspanningen in de richting van een constructieve betrokkenheid. Voorts zijn wij ingenomen met het voorstel van de Arabische Liga om samen met Irak een Nationale Dialoogconferentie te organiseren begin volgend jaar. Er zal over enkele dagen, op 19 november, een voorbereidende bijeenkomst worden gehouden in Caïro. Op deze bijeenkomst worden mogelijk de fundamenten gelegd voor een internationaal engagement na de verkiezingen en voor steun aan de nieuwe regering.
De Raad heeft een klemmend beroep gedaan op de landen in de regio - met name Syrië - om het politieke proces in Irak te ondersteunen door onder meer met Irak samen te werken bij het voorkomen van grensoverschrijdingen door en van steun aan terroristen en opstandelingen.
Met het oog op de naderende, historische verkiezingen moeten we ons buigen over de vraag welke gevolgen de vorming van een nieuwe Iraakse regering met een langere ambtstermijn zal hebben voor onze betrokkenheid met Irak. Onze eerste doelstelling moet zijn steun te verlenen aan het verkiezingsproces. De Iraakse regering heeft daar specifiek om gevraagd. De EU zal steun verlenen aan het toezicht op de verkiezingen van december, onder meer in de vorm van steun voor de werkzaamheden van de nationale verkiezingswaarnemers. Ik weet dat enkele afgevaardigden onder u in Irak waren tijdens de verkiezingen in januari. Ik hoop dat leden van dit Parlement in december opnieuw in staat zullen zijn hun steun te uiten aan de kandidaat-parlementariërs.
Ik zei al eerder dat de herziening van de grondwet aan het begin van de ambtstermijn van de nieuwe regering van cruciaal belang zal zijn. De EU staat klaar om de belangrijke inspanningen in dit verband actief te ondersteunen. Zij is goed toegerust voor de verstrekking van deskundig advies en technische bijstand.
Op langere termijn moeten we ook steun blijven geven aan de rechtsstaat en nadenken over de vraag hoe we de vitale rol daarvan kunnen versterken. De EU heeft een voortrekkersrol in de werkgroep rechtstaat, die tot doel heeft de regerings- en donoractiviteiten op dit terrein te coördineren.
Het mandaat van de EU-rechtsstaatmissie voor Irak, EUJUST LEX, loopt in juni 2006 ten einde. De Iraakse overgangsregering heeft verzocht om het programma te verlengen en de reikwijdte ervan uit te breiden naar een bredere opleiding voor functionarissen van justitie, politie en het gevangeniswezen. De Raad heeft dit verzoek in beraad.
Voorts is meer eerbiediging van de mensenrechten van vitaal belang. Irak heeft verzocht om hulp bij de ontwikkeling van capaciteiten voor de tenuitvoerlegging van mensenrechtenbeginselen en bij de toetreding tot belangrijke mensenrechtenverdragen. De Europese Unie bevindt zich in een unieke positie om steun en advies te verlenen en de EU staat klaar om verdere hulp op dit vlak te verstrekken.
Zowel de EU als Irak hoopt tijdens de voortgang van het politieke proces het partnerschap verder uit te breiden en te versterken door de organisatie van een contractuele politieke dialoog en het aanknopen van andere relevante contractuele betrekkingen.
Staat u mij toe nogmaals te verklaren dat het, nu deze mijlpaal in de politieke overgang nadert, tijd is voor de internationale gemeenschap om volledige steun te betuigen aan het Iraakse volk. De Europese Unie moet, nu en in de toekomst, samen met andere partijen in de internationale gemeenschap, een vooraanstaande rol vervullen bij de wederopbouw en de ontwikkeling, zoals we dat in zo veel andere landen doen die zich ontwikkelen of herstellen. Ik zie uit naar het debat in het Parlement over Irak en ben benieuwd naar de standpunten van de geachte afgevaardigden.
Benita Ferrero-Waldner,
   . - Mijnheer de Voorzitter, het is bijna exact vier maanden geleden dat we voor het laatst hebben gediscussieerd over Irak, zoals Lord Bach al zei. Ik herinner me toen te hebben gezegd dat het zware werk voor de Irakezen nog maar net begonnen was. Dat meende ik oprecht.
Thans beschikken de Irakezen over een grondwet. Zij zullen spoedig een grondwettelijke regering kiezen. De Irakezen weten echter ook dat er nog steeds sprake is van een diepe verdeeldheid in het land en dat die zal moeten worden overwonnen. Ze zien zich gesteld voor twee enorme uitdagingen: enerzijds de totstandbrenging van inclusieve verkiezingen in december, en anderzijds, in het verlengde daarvan, de uitvoering van een allesomvattende herziening van de grondwet, waarvan niemand mag worden uitgesloten.
We hebben de Irakezen geholpen tijdens het grondwettelijk proces en dat zullen wij ook doen bij het voorbereiden en het houden van de verkiezingen. De Commissie was met een aanvullend bedrag ten belope van 20 miljoen euro de enige ondersteuner van de Verenigde Naties en het door de VN geleide project ter ondersteuning van de grondwet. We voelen dat wij deel uitmaken van het proces dat de Irakezen in staat heeft gesteld om op de dag van het referendum naar de stembus te gaan en zich uit te spreken over de grondwet.
Wat de verkiezingen betreft, zult u zich zeker herinneren hoe hoopvol ik in juli was gestemd over het sturen van een verkiezingswaarnemingsmissie. De veiligheidssituatie laat dat evenwel niet toe, en daar moeten wij ons bij neerleggen. Dat weerhoudt ons er echter niet van op andere, net zo doeltreffende manieren bijstand te verlenen. We trekken 30 miljoen euro uit voor het VN-project ter ondersteuning van de verkiezingen. Terwijl ik hier het woord voer, werken Europese verkiezingsdeskundigen eendrachtig samen met de onafhankelijke kiescommissie voor Irak en met de VN om de goede voorbereiding van de verkiezingen te waarborgen en om een transparant binnenlands systeem van toezicht op te zetten.
De verkiezingen zijn echter niet het eindstation op de weg naar democratie en vrede in Irak. Men zal onvermijdelijk nog het pad kruisen van de regionale samenwerking. Irak, zijn buurlanden en de andere landen in de regio worden dringend verzocht om een belangrijke rol te vervullen door hun onderlinge betrekkingen te verbeteren en samen te werken bij de versterking van de veiligheid in de regio. Het verheugt mij zeer dat de secretaris-generaal van de Arabische Liga, de heer Amr Moussa, nu ook ter plekke is en dat er volgend jaar met deelneming van de Arabieren een conferentie wordt gehouden met als doel de betrekkingen, die de afgelopen jaren zo zeer zijn verstoord, te verbeteren.
Irak zal een federale staat zijn. Er zullen functionele centrale instellingen worden opgezet ter ondersteuning van het staatsbestel dat de Irakezen zelf hebben gekozen. Hiertoe moeten geschikte wettelijke en institutionele kaders worden opgezet. Er moeten spoedig haalbare oplossingen worden gevonden om te verzekeren dat het proces in de richting van stabiliteit en democratie door blijft gaan.
Voortzetting van dit proces is enkel mogelijk als alle bevolkingsgroepen erbij worden betrokken. Wij zullen ons buigen over de manier waarop wij, de Europese Unie, een bijdrage kunnen leveren aan de opbouw van de instellingen die bevorderlijk zijn voor een op integratie gerichte aanpak. Daarnaast zullen we steun verlenen aan de inspanningen van de Arabische Liga en andere partijen in de regio - zoals Jordanië -, die ijveren voor een inclusief beleid en nationale verzoening. Ik ben ervan overtuigd dat Kofi Annan bij zijn recente bezoek meer begrip heeft kunnen kweken voor die opvatting onder de verschillende partijen.
Stabiliteit in Irak en het politieke proces aldaar zijn belangrijk voor iedereen, dus ook voor de buurlanden van Irak. Door de recente gebeurtenissen in Jordanië worden wij weer eens met de neus gedrukt op de feiten. Daardoor wordt aangetoond hoe belangrijk een benadering is die niemand uitsluit. Deze is cruciaal voor de algehele politieke stabiliteit in de regio. Voor de burgers van Irak is het erg belangrijk dat ze zich daadwerkelijk vrij voelen en zich in vrijheid kunnen bewegen. In dit verband zullen we niet vergeten dat het voor de meeste Irakezen nog steeds heel moeilijk is om hun kinderen op school te krijgen, ziekenhuizen te openen voor de bestrijding van normale ziekten, de hand te leggen op schoon water, banen te vinden - de normale dingen - en te voorzien in hun levensonderhoud. Zo’n situatie zou geen mens uithouden, in welk land dan ook, en dat geldt dus ook voor de bevolking van Irak. Hun behoeften zullen in het middelpunt blijven staat van onze steunverlening aan Irak in 2006.
Ik zal nu ingaan op wat we tot dusver hebben gedaan. We hebben het politieke proces ondersteund. Daarnaast waren wij samen met de Verenigde Staten gastheer bij een zeer belangrijke conferentie - de Internationale Conferentie over Irak - die op 22 juni plaatsvond in Brussel. Tijdens die conferentie zijn wij erin geslaagd steun vlot te trekken van meer dan tachtig landen en organisaties ten behoeve van de Iraakse overgangsregering en de instellingen voor de overgangsperiode, in de aanloop naar de verkiezingen in december. We hebben ook een steentje bijgedragen aan de wederopbouw door een hulppakket van 580 miljoen euro beschikbaar te stellen via het Internationale Fonds voor de wederopbouw van Irak. We hebben altijd getracht zo veel mogelijk te voldoen aan de basisbehoeften van de bevolking, zoals water, hygiëne, gezondheidszorg en werkgelegenheid. Voorts werken we samen met de ministeries van energie en handel aan de institutionele opbouw.
Verder willen wij steun bieden aan het politieke proces voor de verkiezingen. Ook willen we gezamenlijke werkgroepen opzetten voor gebieden van wederzijds belang, zoals handel en energie. We willen steun geven aan het verzoek om toetreding tot de WTO, onderhandelingen op gang brengen voor een handels- en samenwerkingsovereenkomst tussen de EU en Irak, en verder werken aan de oprichting van een delegatie van de Commissie in Bagdad, die gepland is voor 2006.
De Unie heeft meer te bieden dan enkel steun aan de wederopbouw. We willen een partner van betekenis zijn voor Irak. De Irakezen willen dat ook graag. Wij zullen hun verwachtingen inlossen. 
Giorgos Dimitrakopoulos,
   Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mevrouw de commissaris, na uw zeer interessante redevoeringen wilde ik de volgende opmerkingen maken.
Mijn eerste opmerking houdt verband met de laatste zin van de commissaris. Inderdaad kan de Europese Unie naast wederopbouw ook een andere, zeer belangrijke rol vervullen, en de vraag is hoe zij dit uitermate interessante idee kan omzetten in concreet beleid.
Mijn tweede opmerking houdt verband met de goedkeuring van de grondwet. Ook ik ben het ermee eens dat de goedkeuring van de grondwet, ondanks het feit dat een grote groep geen gehoor heeft gegeven aan de oproep, een zeer belangrijke aangelegenheid is. Hoe belangrijk deze aangelegenheid echter ook moge zijn, het is een feit dat een aantal zeer belangrijke problemen onopgelost blijft. Ik noem bijvoorbeeld het vraagstuk en de rol van de godsdienst, het federaal model, de nationale identiteit en de toegang tot de natuurlijke hulpbronnen, met name aardolie.
Mijn derde opmerking gaat over de verkiezingen. De verkiezingen zijn inderdaad zeer belangrijk, vooral omdat het nieuwe parlement - zoals in de grondwet staat - zich zal bezighouden met niet alleen de herziening van de grondwet maar ook de wijze van toepassing van bepaalde artikelen daaruit.
Mijn vierde opmerking gaat over een vraagstuk dat helaas, ondanks alle inspanningen, ondanks het democratiseringsproces, nog open blijft: de veiligheid. Ik wil het debat dat in dit Parlement, in de Raad maar ook in elke lidstaat heeft plaatsgevonden, niet opnieuw oprakelen. Wel wil ik het volgende zeggen: er zijn heel wat onderzoeken gedaan - en vele daarvan zijn, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, ook in kranten in uw land verschenen - waarin vraagstekens worden geplaatst bij het nog steeds voortdurende verblijf van buitenlandse strijdmachten in Irak. Daarom wil ik ter afsluiting opnieuw het voorstel te berde brengen dat reeds in het Europees Parlement besproken werd: mijns inziens is het moment gekomen om de buitenlandse strijdmachten in Irak te vervangen door een vredesmacht van de Verenigde Naties. 
Véronique De Keyser,
   Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, om te beginnen zou ik u willen feliciteren en u alle steun van het Parlement willen toezeggen voor de inspanningen die u zich vandaag getroost om de invloed van de Europese Unie bij de wederopbouw van Irak tot gelding te doen komen. Staat u mij echter toe om terug te komen op een minder aangenaam punt.
Kort voor het uitbreken van de oorlog in Irak werd het Europees Parlement gewaarschuwd door de heer Morillon, die zei: “schone oorlogvoering bestaat niet”. Het was evenwel te hopen dat een bevrijdingsoorlog minder vuil zou zijn dan andere oorlogen. Maar nee, na de verschrikkelijke beelden van de invasie en het schandaal van de Abu Ghraib-gevangenis, is er nu weer de omstreden kwestie van de witte fosforbommen die zouden zijn gebruikt bij het beleg van Fallujah, een opstandige stad, maar ook een gemartelde stad.
Onze geschiedenis heeft ons geleerd dat vrede in een land nooit tot stand kan komen door de wreedheden die er zijn gepleegd onder het tapijt te vegen. Er is op dit vlak dringend onderzoek en waarheidsvinding nodig. De formele democratie die in Irak tracht wortel te schieten, en de betrekkingen met dat land die wij trachten te herstellen, botsen op de vanzelfsprekendheid dat er geen democratie mogelijk is zonder waarheid.
Saddam Hoessein wordt berecht voor de misdaden die hij heeft begaan, en waarschijnlijk voor het gebruik van chemische wapens tegen de Koerden in 1991. Dat is niet meer dan rechtvaardig. De waarheid over het beleg van Falluja, over de verkoolde martelaren van die stad, over de verantwoordelijkheden ten aanzien van het gebruik van wapens die volgens het Verdrag van Genève van 1980 verboden zijn: ook die waarheid hoort bij hetgeen we de Irakezen moeten bieden, naast onze materiële steun. We zullen ze helpen hun rechtssysteem de vormen; dat is wat we capaciteitsopbouw noemen. Maar kunnen we deze onderneming wel echt tot een goed einde brengen als we hun niet ook het gevoel geven dat er recht, en met name internationaal recht, bestaat? Ik vraag u dus, mijnheer de voorzitter, mevrouw de commissaris, om van de coalitietroepen te eisen dat er een geheel en al onafhankelijk onderzoek wordt ingesteld, en dat er recht wordt gedaan.
We hebben destijds gevraagd om een internationaal strafhof voor Saddam Hoessein. De misdaad tegen de menselijkheid in de vorm van het gebruik van chemische wapens in Fallujah zou daar, indien bewezen, reden genoeg voor zijn. Als wij in dit Parlement echter al denken dat dit alles maar een utopie is, welke boodschap van hoop kunnen we dan vandaag aan het Iraakse volk bieden? 
Graham Watson,
   . - Mijnheer de Voorzitter, toen Saddam Hoessein nog de scepter zwaaide over Irak, werd dit land toepasselijk beschreven als een massagraf ondergronds en een martelkamer bovengronds. Toch is het na twee jaar en acht maanden oorlog, die talloze Irakezen en meer dan 2 000 coalitietroepen het leven heeft gekost, duidelijk dat het leven in Irak weinig beter is dan voorheen. Volgens statistieken was Bagdad zelfs vóór de verslechtering van de veiligheidssituatie al de meest beroerde plaats was om te leven. Toch is het allemaal nog veel slechter geworden. Dagelijks vallen er meer dan zestig dodelijke burgerslachtoffers, en de aanvallen van de rebellen zijn in achttien maanden tijd bijna verdrievoudigd. Het is moeilijk te bepalen of de aanhoudende aanwezigheid van de coalitietroepen in deze omstandigheden de terugkeer naar de normaliteit bevordert of veeleer belemmert.
Tot mijn spijt bespeur ik een zekere mate van zelfgenoegzaamheid in de verklaring van de Raad van vandaag, en een verbazingwekkend optimisme bij de Commissie. Er zijn opmerkelijke successen geboekt op de weg naar de democratie. De Irakezen hebben thans een eigen grondwet; ze hebben hun eigen veiligheidstroepen en in december zullen ze een democratisch gekozen regering hebben. Het lijkt er zelfs op dat de soennieten zich op het politieke pad begeven en zich voorbereiden op deelneming aan de verkiezingen. Zo is vorige week in de provincie Anbar de Nationale Democratische Volksbeweging opgericht.
Niettemin hebben de Europeanen een aantal ernstige zorgen. Er zijn tekenen van groeiende instabiliteit in de regio. Bewijs van mensenrechtenschendingen, waaronder marteling, en willekeurige arrestaties hebben de zaak van de coalitie geen goed gedaan en veel mensen ertoe aangezet de kant van de opstandelingen te kiezen.
Ik vestig de aandacht op drie punten. Ten eerste heeft het Pentagon enkele uren geleden toegegeven dat de VS witte fosforbommen heeft ingezet bij de slag om Fallujah. De Europese Unie moet de VN vragen een onderzoek in te stellen naar het gebruik van dit verboden wapentuig.
Ten tweede zijn er mediaberichten dat van de meer dan 35 000 Iraakse burgers die door de coalitie zijn opgesloten, slechts 5 procent ooit voor de rechter is gebracht, en dat grote groepen onder hen geen juridische bijstand hebben gekregen. Wat voor een voorbeeld geven we daarmee?
Ten derde heeft de Europese Unie een duidelijke exit-strategie nodig. Als we een einde willen maken aan het geweld, dat ten koste gaat van de gematigde Irakezen, moeten we komen met een helder eindscenario - iets waar het de Blair/Bush-alliantie altijd aan heeft ontbroken.
De Europeanen waren verdeeld over de redenen om Irak binnen te trekken. Die verdeeldheid moeten we voorkomen als het gaat om de voorwaarden voor het verlaten van Irak. We moeten besprekingen aanknopen met de Arabische Liga, de Iraakse autoriteiten en andere regeringen uit het Midden-Oosten met het oog op de vaststelling van de voorwaarden en het schema van terugtrekking. Het is de bedoeling dat Irak stabiel en veilig wordt achtergelaten.
President Talabani heeft al duidelijk gemaakt dat het Iraakse volk, ik citeer: "uitkijkt naar de dag waarop we afscheid kunnen nemen van de coalitietroepen". Europa moet naar dat doel toewerken. 
Angelika Beer,
   . - Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ook mijn fractie zal de door Raad en Commissie voorgestelde maatregelen steunen, waarmee men de Irakezen een kans wil geven op een vreedzame en democratische toekomst.
Ik wil echter reageren op een uitspraak van Lord Bach. Hij zei: “Wij willen als Europeanen een voortrekkersrol spelen op het gebied van de democratie en de mensenrechten in Irak.” Lord Bach, dan moeten we ook de moed opbrengen onze NAVO-bondgenoten aan te spreken en ervoor zorgen dat zij niet telkens weer het internationaal recht schenden. Dat moeten we dan ook garanderen.
Wat kunnen we van Abu Ghraib en Guantánamo Bay leren? De gevangenen in Guantánamo Bay hebben tot op heden geen rechten en geen rechtsbescherming. De situatie daar is verschrikkelijk. Moeten we dan echt zo ontsteld zijn over het feit dat ook de Iraakse autoriteiten over geheime gevangenissen beschikken? Waar is het democratische voorbeeld van de internationale gemeenschap en van de EU? Het getuigt toch alleen maar van cynisme, wanneer de heer Rumsfeld een nieuwe verordening over foltervoorschriften uitvaardigt waarin staat dat bij martelingen en verhoren voortaan geen honden meer mogen worden gebruikt. Over naleving van het Verdrag van Genève wordt niets gezegd. Dat zijn zaken waarover ik opheldering zou willen krijgen.
Weet u wat witte fosfor is? Weet u wat het effect is van de witte fosfor die door de Amerikanen in Fallujah werd gebruikt, zoals ze inmiddels hebben toegegeven? Het effect is dat mensen verbranden en er is geen enkel middel, ook geen water, dat er tegen helpt. Het is een vernietigend wapen dat in strijd is met het internationaal recht. Dit soort middelen heeft men gebruikt.
Lord Bach, uw toespraak van negen en een halve minuut waarin u alleen ingaat op de positieve aspecten, overtuigt niet zolang u niet verlangt dat de EU en de Raad - juist onder Brits voorzitterschap - er bij de Amerikanen op aandringen dat zij eindelijk het internationale verdrag ondertekenen, zodat we internationaal weer geloofwaardig worden. Anders zal geen van de instrumenten, hoe graag we die ook willen steunen, enig effect sorteren. Daarom vraag ik u: zorgt u ervoor dat er niet alleen een onderzoek komt, maar dat de Amerikanen het internationale verdrag ondertekenen die het gebruik van witte fosfor ondubbelzinnig verbiedt. Anders zullen we de vrede in Irak niet actief kunnen bevorderen. 
Erik Meijer,
   . - Voorzitter, jarenlang is door Europa en Amerika niets ondernomen tegen de verschrikkelijke dictatuur in Irak, want Irak leverde olie. In plaats van op tijd het binnenlandse verzet te steunen is uiteindelijk een interventie van buitenaf doorgezet met onware argumenten en buiten de goedkeuring van de Verenigde Naties om. Dit gewelddadige en eenzijdige doorzetten van de opvattingen en de belangen van een grootmacht provoceert delen van de Sji'itische meerderheid om uit afkeer van de westerse bezetters te kiezen voor een theocratische dictatuur naar het model van Iran.
Positief is dat het inmiddels mogelijk is gebleken om een eind te maken aan de situatie waarin het Koerdische noorden en het Sji'itische zuiden onderdrukte wingewesten waren van het middengebied rond Bagdad. Door middel van federalisme beschermt de nieuwe grondwet die achtergestelde gebieden tegen onderdrukking en uitbuiting en dat is in het voordeel van 80% van de bevolking. Een democratie in de nieuwe deelstaten heeft alleen kans van slagen als er snel een eind komt aan de buitenlandse militaire aanwezigheid en aan de overheersing door buitenlandse bedrijven.
Blijven betekent een nieuwe provocatie die verzet blijft oproepen. Op welke termijn komt er een eind aan de militaire aanwezigheid van de lidstaten van de Europese Unie en wat draagt de Europese Unie bij aan het vervangen van het falende Amerikaanse bedrijf Halliburton dat de nutsvoorzieningen níet kan herstellen, door steun voor binnenlandse Iraakse oplossingen. 
Bastiaan Belder,
   . - Voorzitter, dit jaar, 2005, zal de geschiedenis ingaan als het jaar van de meest vrije verkiezingen in Irak tot dusverre. Vergelijk deze drievoudige stembusgang eens met de nationale ervaring onder het Ba'ath-regime gedurende 35 jaar. Eerst 12 jaar helemaal geen verkiezingen en daarna slechts schijnvertoningen. Wat een contrast en wat een politieke vooruitgang! Daarover horen we in dit Huis niets.
Zeker, de interne en externe bedreiging van de wederopbouw van het Tweestromenland duurt onverminderd voort. De toekomst van een federaal Irak oogt derhalve zeer fragiel. En dat raakt evengoed Europa, zo verzekerde mij een prominent Iraaks politicus begin deze week. Overwinnen de destructieve krachten, dan blijft ons continent allesbehalve buiten schot.
Raad en Commissie, wat kan de Europese Unie in deze precaire situatie voor de Iraakse staat en bevolking concreet uitrichten? Ten eerste, forse druk uitoefenen op Bagdads buren om het terroristische vuur over de grens niet aan te wakkeren. Ten tweede het fundament van de democratische rechtsstaat te helpen leggen aan de boorden van de Tigris. "Wij moeten en willen leren van de Europeanen", zei mijn Iraakse vriend hoopvol. Laten wij die hoop vooral niet beschamen! 
Alessandro Battilocchio (NI ).
   - Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, ik spreek namens de nieuwe Italiaanse Socialistische Partij. Irak heft, moeizaam maar ook vastberaden, het hoofd weer op na de bloedige en in velerlei opzicht krankzinnige dictatuur van Saddam Hoessein en na de gebeurtenissen van de afgelopen jaren, die ongetwijfeld de weg hebben geopend tot verandering maar ook diepe wonden hebben geslagen in het Iraakse volk.
De volgende stap die, onder auspiciën van de internationale gemeenschap, gezet moet worden zou tot doel moeten hebben alle Arabische landen van het gebied geleidelijk aan te betrekken bij het democratiseringsproces en de strijd tegen het terrorisme. De opkomst tijdens de recente verkiezingen was een uitzonderlijk succes en een historische gebeurtenis, maar het is wel onze plicht aan de zijde te blijven staan van de Irakezen en de vrije autoriteiten die het land besturen. Wij moeten vooral de talloze jongeren bijstaan die, met veel moed en vaak met risico voor eigen leven, strijden voor een eindelijk vrij, democratisch en rechtvaardig Irak. 
Antonio Tajani (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, de verkiezingen, het referendum en de nieuwe stemming op 15 december tonen aan dat in Irak, na tientallen jaren van bloedige dictatuur, een echte democratie aan het ontluiken is.
Dat is een succes voor het Iraakse volk, dat met zijn deelneming aan de verkiezingen heeft aangetoond een krachtige bijdrage te willen leveren aan de opbouw van de vrede in het Midden-Oosten. Ondanks de enorme offers en de honderden onschuldige slachtoffers slagen de voorstanders van de democratie erin de kleine minderheid, die in naam van het fundamentalisme terrorisme bedrijft, te verslaan. Het einddoel is echter nog niet bereikt en er moet nog veel worden gedaan voordat Al Qaeda en zijn bondgenoten als verslagen kunnen worden beschouwd en Irak definitief kan worden gestabiliseerd.
De Europese Unie heeft nu - zij het dan enigszins laat, en na talrijke interne delingen te hebben overwonnen - een begin gemaakt met het leveren van een belangrijke bijdrage. Ik ben het eens met de woorden van de vertegenwoordiger van de Raad en commissaris Ferrero-Waldner. Wij moeten echter nog veel meer doen voor dat volk, samen met de VN natuurlijk, die met resolutie 1546 vijfendertig landen hebben toegestaan een belangrijke bijdrage te leveren aan de opbouw van deze nieuwe democratie. Dit is een economische bijdrage, zoals de bijdrage van het in het kader van de Verenigde Naties ingestelde Fonds voor de democratie, maar ook een politieke en militaire bijdrage.
Veel Europese burgers nemen deel aan de vredesmissie en wij moeten hen dankbaar zijn voor hetgeen zij doen en blijven doen. Soms stellen zij zelfs hun eigen leven in de waagschaal om een fundamentele bijdrage te kunnen leveren aan het herrijzen van Irak. Die militairen en burgers, waaronder ook talrijke Italianen, hebben duizenden projecten opgezet op het gebied van de landbouw- en vervoersinfrastructuur, het onderwijs en de cultuur.
De successtrategie leidt tot een vermindering van de militaire troepen die, in onderling overleg en in overleg met de wettelijke regering van Bagdad, Irak zullen verlaten. Veel van degenen die indertijd kritiek hadden op deze vredesinterventie komen nu tot inkeer, en beginnen te beseffen hoe belangrijk deze missie was.
Mijnheer de Voorzitter, tot slot wil ik er nog aan herinneren dat het verkeerd zou zijn te denken dat de oplossing van de crisis in Irak volstaat om vrede te brengen in het Midden-Oosten. Wij moeten als Europese Unie bijdragen aan het vinden van een oplossing voor de crisis tussen Israël en Palestina. Wij moeten zorgen voor veiligheid voor Israël en een Palestijnse staat. 
Lilli Gruber (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, democratie is geen stijloefening. De democratie in Irak heeft wortels nodig, en die ontbreken nog. Laten wij de werkelijkheid eindelijk recht in de ogen zien: de Koerden zijn gaan stemmen omdat zij onafhankelijkheid voor hun provincies aan de horizon zagen opdoemen; de sjiieten zijn gaan stemmen omdat zij hun religieuze leiders gehoorzaamden en de weinige soennieten die hebben gestemd, wilden voorkomen dat zij geheel werden vergeten in het nieuwe bestel van het land.
De belangrijkste voorwaarden waaraan moet worden voldaan opdat de democratie wortel kan schieten, zijn: veiligheid, economische veiligheid, een goed werkende overheid en gelijkheid van alle burgers voor de wet. De realiteit is dat het project van export van democratie op de vleugels van bommenwerpers mislukt is en dat de militaire bezetting van het land door de westerse mogendheden nu elke solide en tastbare vooruitgang tegenhoudt.
Anderzijds is Irak een exportland geworden, niet alleen op aardoliegebied. De aanslagen in Jordanië hebben dat aangetoond: Irak exporteert nu zijn terrorisme. De kamikaze terroristen die zichzelf hebben opgeblazen waren Irakezen. Een vrouw die deel had moeten nemen aan de aanslagen maar deze overleefde, legde uit dat zij een groot aantal familieleden had verloren tijdens het Amerikaanse offensief in de soennitische driehoek. Ook ik vraag derhalve met klem om een onderzoek van de VN over het gebruik door de Amerikaanse troepen van de verboden bommen met witte fosfor.
Irak lijkt dus gevaarlijk veel op een nieuw Afghanistan. Bush wilde de terroristen in Afghanistan bestrijden om niet gedwongen te zijn dat elders te doen, maar nu bevinden de terroristen zich elders, en vragen wij ons af waar zij terecht zullen komen. Europa moet derhalve het hoofd bieden aan twee uitdagingen: de stompzinnigheid van degenen die blijven beweren dat de Iraakse campagne een succes is en de moorddadige vastberadenheid van degenen die dagelijks aantonen dat hun actie gedoemd is tot dramatische mislukking.
Om uit deze benarde situatie te geraken hebben wij geen behoefte aan propaganda, noch aan geruststellende woorden, maar aan een heldere geest en moedige staatslieden, mensen die kunnen toegeven dat zij fouten hebben gemaakt en die een nieuwe strategie, een vredesstrategie, kunnen opzetten. 
James Hugh Allister (NI ).
   - Mijnheer de Voorzitter, bij sommige Europeanen zijn de anti-Amerikaanse sentimenten helaas zo sterk dat ze zelfs een pervers genoegen lijken te ontlenen aan al het geweld in Irak. Uiteraard zijn dat dezelfde mensen die er geen enkel been in hadden gezien als het tirannieke bewind van Saddam Hoessein ongestoord had voortgeduurd.
Het was natuurlijk verkeerd dat Blair en Bush zijn uitgegaan van foutieve informatie en die hebben rondgebazuind om de invasie in Irak te rechtvaardigen, maar de verwijdering van Saddam was terecht en noodzakelijk. We moeten nu het hoofd bieden aan de situatie zoals ze is. Het belangrijkste is dat er een einde wordt gemaakt aan de terreur en de orde wordt hersteld, teneinde democratische stabiliteit tot stand te brengen.
De inspanningen in dit verband vergen een hoge tol en ik wil dan ook mijn erkentelijkheid betuigen voor de offers die de Amerikaanse, Britse en andere troepen moeten brengen om de orde te herstellen in dit zwaar op de proef gestelde land. Het is spijtig dat de Raad en Commissie het kennelijk niet nodig achtten om in hun bijdragen een woord van erkentelijkheid te wijden aan deze offers.
Ik moet zeggen dat het weer typerend is voor de pompeuze houding van de EU om vanuit haar toeschouwersrol te orakelen over de toekomst van Irak. Zij heeft weinig geloofwaardigs in te brengen, want toen het erop aan kwam lieten de EU en de meeste EU-lidstaten het zware werk over aan anderen. 
Béatrice Patrie (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, in onze ogen is de goedkeuring door het Iraakse volk van een voorlopige grondwet een aanzienlijke stap vooruit. De grote opkomst van de burgers bij het stemproces is een hoopvol gegeven voor een ontluikende democratie. De ontwikkeling van het land opent natuurlijk perspectieven voor een toekomstig partnerschap tussen Irak en de Europese Unie, met name in het kader van ons nabuurschapsbeleid en van vrede in de Mashrek. Wat dat betreft wil ik mevrouw Ferrero-Waldner bedanken voor de verbintenissen die zij namens de Commissie is aangegaan.
Bij dit partnerschap gaat het om een groot aantal punten: democratische stabilisering van het land, opbouw van een daadwerkelijke en niet slechts formele rechtsstaat, inachtneming van de fundamentele vrijheden en de rechten van minderheden, overgang van een oorlogseconomie naar een vredeseconomie, van een geleide economie naar een markteconomie, inzet van de olierijkdommen voor diversificatie ten faveure van landbouw, industrie en diensten, en ten slotte wederopbouw van de onderwijs- en gezondheidszorgstelsels, die verwoest zijn door zoveel jaren van autoritair gezag, embargo’s en oorlog.
Er zijn echter een paar voorwaarden voor dit partnerschap. De nog onzekere ontwikkeling van Irak moet door ons buitengewoon goed in de gaten worden gehouden. We kunnen het gebruik van witte fosforbommen door de Amerikanen in Fallujah - als die informatie blijkt te kloppen - niet als noodzakelijk kwaad afdoen. Er dient een onderzoek te worden ingesteld. De vervanging van de buitenlandse troepen door een vredesmacht onder VN-vlag is een van onze doelstellingen.
In de verkiezingen van december moeten de Irakezen een regering en een parlement kunnen kiezen die een afspiegeling vormen van de menselijke en politieke verhoudingen in het land. In dat opzicht lijkt een federaal institutioneel kader bijzonder passend. Terugdringing van allerlei vormen van fundamentalisme, bestrijding van de stelling van de zogenaamde botsing van beschavingen en opbouw van de gehele Mashrek op basis van gedeelde waarden: dat zijn de doelstellingen die men de Europese Unie moet geven. 
Józef Pinior (PSE ). -
   Mijnheer de Voorzitter, sinds het begin van de militaire operatie tegen het regime van Saddam Hoessein in Irak zijn meer dan 2 000 Amerikaanse soldaten gesneuveld en 15 000 gewond geraakt. Het Britse onderzoeksbureau schat op basis van de gegevens van persagentschappen en persberichten dat aan Iraakse zijde meer dan 30 000 mensen gedood zijn. Andere schattingen spreken over 100 000 Iraakse slachtoffers.
De ratificering van de grondwet is een belangrijke stap in de wederopbouw van Irak. Op 15 december worden de parlementsverkiezingen gehouden, waarvoor tweehonderdvijfentwintig politieke groeperingen en coalities geregistreerd zijn. Het parlement moet dan voor 31 december van dit jaar een nieuwe regering kiezen. Dit democratisch verkozen parlement, waarin ook de soennieten zijn vertegenwoordigd, zal in het komende half jaar de grondwet kunnen wijzigen.
Het referendum over de grondwet in Irak geeft hoop dat in het Midden-Oosten en in Centraal-Azië de islam kan samengaan met een liberale democratie, die we kunnen betitelen als moslimdemocratie. In Irak loopt de overgangsperiode af en komt men nu in de fase van het opbouwen van een democratische politieke cultuur. Tegelijkertijd blijft de situatie echter gekenmerkt door een constante stroom terroristische aanslagen, en kan er nog altijd een burgeroorlog uitbreken. 
Panagiotis Beglitis (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, de internationale gemeenschap juicht de resultaten van het referendum toe en beschouwt dit als een belangrijk stadium in het democratiseringsproces in Irak. Dat is het ook, als men alleen kijkt naar de cijfers van de opkomst en de uitslag. Ik vrees echter, mijnheer de Voorzitter, dat eenieder zijn eigen, verkeerde beeld heeft van de werkelijkheid in Irak. Wij mogen de echte werkelijkheid evenwel niet uit het oog verliezen. Er is nog steeds een groot veiligheidsvacuüm. De centrifugale tendensen van de etnische en religieuze groeperingen nemen niet af maar zelfs toe, en ondermijnen het doel van nationale eenheid, van Irakese identiteit en soevereiniteit.
De meerderheid van de soennieten houdt zich bewust buiten het politieke proces. Het proces van politieke wederopbouw leidt tot een staat met een los verband en ten minste drie snelheden. Enerzijds juichen wij de vorderingen in de richting van een democratisch Irak toe, maar anderzijds consolideert zich het theocratische sjiitische regime in het zuiden en tekent zich een quasi-onafhankelijkheid van de Koerden in het noorden af.
Het is overduidelijk welke gevolgen dit zal hebben voor de vrede en de stabiliteit. Onder die omstandigheden worden nu verkiezingen georganiseerd voor het nieuwe Irakese parlement. Ik vrees dat de hier vandaag tot uiting gebrachte wensen en hoop niet stroken met de harde werkelijkheid van de militaire bezetting en met de ernstige strategische fouten die de Verenigde Staten blijven maken.
Mijnheer de Voorzitter, een oud Arabische gezegde luidt: “Beter 100 jaar tirannie dan één jaar chaos”. Er is korte metten gemaakt met de tirannie van het regime van Hoessein, maar door de dagelijkse gebeurtenissen in Irak ontstaan omstandigheden die zullen leiden tot een langdurige chaos. 
Lord Bach,
   . - Mijnheer de Voorzitter, mijn dank gaat uit naar alle afgevaardigden die een bijdrage hebben geleverd aan dit debat. Het gaat om een onderwerp dat veel emoties losmaakt en waarover vanmorgen in het Parlement stevige opvattingen zijn geuit.
Ik hoop echter dat we het in ieder geval over twee aspecten eens zijn. Ten eerste hoe goed en voortreffelijk het is dat Saddam Hoessein niet meer aan de macht is in Irak en, ten tweede, dat mensenrechtenschendingen die zich zouden hebben voorgedaan sinds de val van zijn bewind op een goede en verstandige manier worden onderzocht en aangepakt.
Ik ben de commissaris erkentelijk voor haar woorden en ik dank de Commissie voor haar uitmuntende werk. Het is goed om erop te wijzen dat de EU steun heeft verleend aan het VN-bureau ter ondersteuning van de grondwet door financiële middelen en deskundigen beschikbaar te stellen. De Iraakse regering heeft de EU verzocht om verkiezingswaarnemers te sturen. Zoals de commissaris al zei, is het op dit moment onmogelijk om een volledige missie in te zetten voor de waarneming van de verkiezingen, maar de Raad zal zorgvuldig nagaan wat we voor de verkiezingen kunnen doen op het gebied van ondersteuning en toezicht.
Wat de mensenrechten betreft, heeft de Raad in zijn conclusies van 7 november beklemtoond hoe belangrijk het is dat de mensenrechten in Irak volledig worden geëerbiedigd. Hij onderstreepte dat de EU sterk gekant is tegen de toepassing van de doodstraf en nam met bezorgdheid kennis van de recente meldingen, onder andere door de VN, van mensenrechtenschendingen door de Iraakse veiligheidsdiensten. Hij drong er bij de Iraakse overgangsregering op aan de vermeende mensenrechtenschendingen zonder uitzondering op doortastende en transparante wijze aan te pakken. De EU is bereid om meer steun te verlenen op dit gebied.
Tegelijkertijd is de Raad verheugd over de verbetering van de mensenrechtensituatie sinds de val van het regime van Saddam Hoessein, en veroordeelt hij, zoals wij allen zouden moeten doen, de wreedheden die terroristen sindsdien hebben begaan.
De coalitietroepen zijn tijdens het debat aan de orde gekomen. Die spelen in dit vraagstuk een belangrijke rol. Ik wijs de geachte afgevaardigden op wat president Talabani, de leider van het Koerdische volk, dat zo verschrikkelijk heeft geleden onder het bewind van Saddam Hoessein, het afgelopen weekeinde heeft verklaard: "Onmiddellijke terugtrekking zou een ramp zijn en leiden tot een vorm van burgeroorlog. We zullen alles wat we hebben gedaan om Irak te bevrijden van een verschrikkelijke dictatuur tenietdoen ... In plaats van een democratisch, stabiel Irak zal er in Irak een burgeroorlog uitbreken, er zullen problemen in Irak ontstaan die hun invloed zullen doen gelden in het hele Midden-Oosten". Dat lijkt me in deze tijden een belangrijke verklaring van de Iraakse president.
De Iraakse bevolking heeft laten blijken de democratie graag te willen omarmen. Ze zijn onder de moeilijkste omstandigheden met miljoenen naar de stembus gegaan om goedkeuring te verlenen aan de nieuwe grondwet, die een leidraad vormt voor de toekomst van hun land en hun rechten zal beschermen. Als dit momentum kan worden vastgehouden tot de verkiezingen in december geloof ik dat Irak aan de vooravond komt te staan van een groot keerpunt en dat dit land met een nieuwe en gekozen regering een nieuwe fase ingaat.
De leiders van de eerste grondwettelijk gekozen regering dragen een enorme verantwoordelijkheid jegens de burgers, die hun vertrouwen en toekomst in hun handen leggen. Zij mogen dat vertrouwen niet beschamen. Daarom is het zaak voorrang te geven aan de belangen van de natie boven persoonlijke ambities of etnische en religieuze belangen. De nieuwe regering moet om te kunnen overleven daadwerkelijk representatief zijn.
De nieuwe regering moet zonder tijd te verspillen aan het werk gaan. Er moet gezorgd worden voor veiligheid, gezondheidszorg, onderwijs, werkgelegenheid, en, uiteraard, mensenrechten. Terrorisme en onveiligheid blijven de grootste obstakels voor politieke vooruitgang en wederopbouw.
We mogen de uitdagingen op ons pad niet onderschatten en ik denk ook niet dat het Parlement dit doet. Er is nog veel werk te verrichten en grote gevaren, die ons allen bekend zijn, bedreigen deze processen. Deze prille democratie zal de komende tijd steun nodig hebben. De internationale gemeenschap heeft al veel gedaan en de EU kan bogen op een goede staat van dienst. Zij heeft samen met de VN en andere partijen aanzienlijke hulpmiddelen toegezegd ten behoeve van de politieke overgang en wederopbouw.
Als het gaat om democratische opbouw beschikken wij allen over waardevolle kennis en ervaring, die we kunnen delen. De Iraakse regering heeft haar waardering uitgesproken voor de aanmerkelijke bijdrage van de EU en zij heeft om meer gevraagd. We mogen Irak niet aan zijn lot overlaten. 
Benita Ferrero-Waldner,
   . - Mijnheer de Voorzitter, het is waar dat de Europese Unie verdeeld was over de kwestie-Irak. Het is echter ook waar dat we nu verenigd zijn ten aanzien van de opbouw van een nieuw Irak, en daar gaat het op dit moment om. Je kunt niet de hele tijd achterom blijven kijken. We moeten bouwen aan een stabiel Irak, en hoewel de heer Watson gelijk had toen hij zei dat ik de positieve aspecten van onze inspanningen benadrukte, ben ik me er volkomen van bewust dat de onderliggende situatie zeer problematisch is. Daarom zei ik dat we voor de verkiezingen geen waarnemingsmissie naar Irak kunnen sturen, wat ik onder andere omstandigheden wel zou hebben gedaan. Het is te gevaarlijk voor onze mensen en ze zouden niet in staat zijn om hun werk naar behoren te verrichten.
Wat zou het alternatief zijn? In feite hebben we geen andere keus dan proberen samen te werken. We staan immers voor een gigantische uitdaging, en ik vind dat de Iraakse regering en bevolking wat dat betreft grote moed hebben getoond. Wat mijn collega zojuist zei, is waar: het resultaat van de verkiezing was veelbelovend en verbazingwekkend in het licht van de moeilijke situatie. Hieruit blijkt dat de gemiddelde Irakees verlangt naar stabiliteit en vrede, maar er is ook een kleine en zeer krachtige minderheid met extremistische en radicale denkbeelden, die pogingen doet alle inspanningen van de internationale gemeenschap en de Iraakse regering te ondermijnen. Ik wilde geen eenzijdig beeld schetsen en misschien had ik me duidelijker moeten uitdrukken.
Met betrekking tot martelpraktijken en bepaalde recente gebeurtenissen zullen we moeten onderzoeken of alle beschuldigingen op waarheid berusten. Zo ja, dan moeten we duidelijk maken dat, zoals Lord Bach reeds zei, de mensenrechten deel uitmaken van de waarden waaraan wij zeer gehecht zijn en waarvan we willen dat ze in Irak worden ingevoerd en toegepast.
Vandaag heb ik vernomen dat de Iraakse premier zelf een comité zou oprichten dat onderzoek gaat doen naar alle gevallen van marteling waaraan Irakezen hebben deelgenomen. We kunnen hieraan een bijdrage leveren via EUJUST LEX en door te helpen een politiekorps op te bouwen dat niet martelt maar weet waar de grenzen liggen en tracht de orde te herstellen. Onze inspanningen zijn een zaak van de lange adem. We zullen nog lange tijd in Irak moeten blijven om de stabiliteit in dat land te herstellen. Dat is eveneens van belang voor de regio als geheel. Daarop zijn ook mijn activiteiten in het kader van het Groot Midden-Oosten-initiatief gericht. We zullen bij dit vraagstuk ook met de Amerikanen samenwerken. 
De Voorzitter.
   - Het debat is gesloten.

De Voorzitter.
   - Aan de orde is de gecombineerde behandeling van:
- de verklaringen van de Raad en de Commissie over de klimaatverandering;
- het verslag (A6-0312/2005) van Anders Wijkman namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, over de zege in de strijd tegen de wereldwijde klimaatverandering (2005/2049(INI)). 
Margaret Beckett,
   . - Mevrouw de Voorzitter, thans wordt vrijwel wereldwijd bevestigd dat klimaatverandering een ernstig en urgent probleem vormt. De IPCC voorspelt dat de temperatuur tot het jaar 2100 mogelijk met maar liefst 5,8°C zal stijgen. Een verzekeringsmaatschappij heeft berekend dat de economische kosten van de opwarming van de aarde kunnen verdubbelen en gedurende de komende tien jaar kunnen oplopen tot 150 miljard dollar per jaar, hetgeen verzekeraars claims voor een waarde van 30 tot 40 miljard dollar kan opleveren. Er zijn duidelijke aanwijzingen dat de hittegolf in Europa van 2003 werd beïnvloed door de algemene temperatuurstijging op aarde. Zoals de afgevaardigden zich zullen herinneren, veroorzaakte deze hittegolf 26 000 vroegtijdige sterfgevallen en schade ter waarde van 13,5 miljard dollar.
Deze gebeurtenissen en de daarmee gepaard gaande kosten drukken ons met de neus op de feiten. Zij tonen aan wat een ongecontroleerde klimaatverandering voor ons kan betekenen. Het is duidelijk dat de schaal waarop de klimaatverandering plaatsvindt enorm is, en dat het gaat om een urgent vraagstuk. Daarom heeft het VK besloten om van klimaatverandering een prioriteit te maken tijdens ons voorzitterschap van zowel de G8 als de EU.
2005 was een cruciaal jaar voor het internationale beleid inzake klimaatverandering. Het Protocol van Kyoto is in werking getreden. De Gemeenschapsregeling voor de handel in broeikasgasemissierechten is van start gegaan en aan het einde van het jaar beginnen we met besprekingen over verdere maatregelen voor na 2012. Daar kom ik later nog op terug.
De G8 vertegenwoordigt een kleine, maar belangrijke groep landen. Ik hoop dat de vooruitgang die we daar zullen boeken veel effect zal sorteren. De G8-top in juli werd afgesloten met een ambitieus communiqué waarin werd vermeld dat alle leden, met inbegrip van de Verenigde Staten, het eens waren over de rol van de menselijke activiteiten bij de opwarming van de aarde en over de noodzaak van urgente maatregelen. Er werd daarnaast overeenstemming bereikt over een pakket uiteenlopende maatregelen voor de bestrijding van klimaatverandering, waarbij verschillende wegen worden bewandeld: energie-efficiëntie, schonere stroomopwekking, onderzoek en ontwikkeling, financiering van schonere energie, beheer van de gevolgen van klimaatverandering en de bestrijding van illegale houtkap.
De G8-landen hebben besloten om in samenwerking met de Wereldbank en andere ontwikkelingsbanken de aanpak van de financiering van schone technologie te verbeteren. Daarnaast hebben ze afgesproken - en dat was van cruciaal belang - om een nieuwe dialoog over klimaatverandering, schone energie en duurzame ontwikkeling op te starten tussen de G8 en andere landen met een grote energiebehoefte. De eerste bijeenkomst in het kader van deze dialoog vond op 1 november plaats in Londen. Mexico heeft zich opgeworpen als gastheer voor de tweede bijeenkomst volgend jaar.
De lidstaten van de Europese Unie behoorden tot de eerste landen die in de jaren negentig inzagen dat het wereldwijde opwarmingsproces gevaren met zich meebrengt, dat er een band bestaat met de menselijke activiteiten en het noodzakelijk is de uitstoot van broeikasgassen terug te dringen. Al in 1991 bracht de Commissie de eerste communautaire strategie uit voor de beperking van de CO2-uitstoot en de verbetering van de energie-efficiëntie. In het licht van de EU-verplichtingen krachtens het Protocol van Kyoto bleek al spoedig dat de inspanningen moesten worden geïntensiveerd. Met het oog hierop werd in 2000 het Europese programma inzake klimaatverandering ingevoerd. Tegenwoordig neemt de EU een leidende positie in door zich bijvoorbeeld te richten op de emissies van de luchtvaart. We zijn in dit verband bijzonder ingenomen met de recente mededeling van de Commissie die de invloed van de luchtvaartsector op de klimaatverandering wil terugdringen. De mededeling dat zij steun geeft aan de uitbreiding van de Gemeenschapsregeling voor de handel in broeikasgasemissierechten naar luchtvaartemissies, is uitermate bemoedigend en we kijken uit naar vorderingen op dit, voor ons EU-voorzitterschap prioritaire gebied.
Binnen Europa wordt energie-efficiëntie duidelijk beschouwd als een belangrijk middel om aan de uitdaging van klimaatverandering het hoofd te bieden. In dit kader staan maatregelen op stapel die overal in de Gemeenschap moeten leiden tot energiebesparingen. Met de richtlijn betreffende energiediensten, waarover naar we hopen aan het einde van het jaar overeenstemming kan worden bereikt, zal naar verwachting een krachtige eerste stap in die richting worden gezet. Het Groenboek over energie-efficiëntie dat de Commissie eind juni heeft uitgebracht, vormt de blauwdruk van de Europese strategie inzake energie-efficiëntie voor de periode tot 2020.
Maar ondanks al deze activiteiten en inspanningen is het duidelijk dat de emissiereductie in de EU niet zo vlot verloopt als we zouden willen, en dat urgente maatregelen in alle sectoren noodzakelijk zijn, op zowel nationaal als communautair niveau. Ik ben dan ook zeer ingenomen met het besluit van de Commissie om een nieuwe fase te openen in het Europese programma voor klimaatverandering en te bezien wat er nog meer kan worden gedaan.
Voorts zijn de Commissie en de Raad met het oog op de klimaatverandering bezig met de ontwikkeling van een communautaire strategie voor de middellange en lange termijn. Op de Europese Raad van december zal er verslag worden uitgebracht van de tot nu toe gemaakte vorderingen. De inbreng van het Parlement, en meer bepaald zijn resolutie over dit onderwerp, is van grote waarde voor dit proces.
Het Britse voorzitterschap heeft zich voorgenomen een nieuwe impuls te geven aan het internationale proces in een ruimere context, waarin de EU zo'n cruciale rol vervult. Daarom hadden wij klimaatverandering op de agenda gezet van onze EU-topconferenties met China en India. Met name deze twee landen zijn immers belangrijke partners voor de EU bij de aanpak van klimaatverandering. Op beide toppen zijn nuttige bilaterale besprekingen gevoerd over energiebeveiliging en -efficiëntie.
Een belangrijk onderdeel van het partnerschap met China is een nieuw initiatief voor bijna-nul-emissies van steenkool, met koolstofopvang en -opslag, teneinde de stijgende uitstoot van broeikasgassen door steenkoolverbranding aan banden te leggen. Daarnaast hebben we een nieuw partnerschap gesloten met India. De top EU-Rusland was een ideale gelegenheid om na te gaan welke ervaringen we kunnen delen bij de uitvoering van het Protocol van Kyoto, opdat de mechanismen van dit protocol zo snel mogelijk in gang kunnen worden gezet.
In september kwam de Landbouwraad voor het eerst bijeen met de Milieuraad om te discussiëren over de effecten van de klimaatverandering op de landbouw in de EU. We hebben dit onderwerp ook op de agenda gezet van de Energie-, Vervoers- en Mededingingsraad.
Al deze activiteiten worden ontplooid met het oog op de eerste bijeenkomst in december van de partijen bij het Protocol van Kyoto in Montreal. In het kader van dat Protocol wordt er begonnen met besprekingen over de periode na 2012. Ik wil daarbij benadrukken dat de EU en het VK volledig gehecht blijven aan het Protocol van Kyoto zelf, alsmede aan het VN-Raamverdrag inzake klimaatverandering. Tijdens het jaarlijkse banket van de  (de burgemeester), dat deze week plaatsvond, zei onze premier Tony Blair dat de wereld behoefte heeft aan een kader met doelstellingen, dat op precieze en intelligente wijze binnen het juiste tijdsbestek kan worden toegepast en waarmee we na 2012 uit de voeten kunnen. Ik zou de aandacht van de afgevaardigden willen vestigen op het woord "doelstellingen", omdat het VK herhaaldelijk heeft verklaard dat formele akkoorden met doelstellingen absoluut essentieel zijn in elke internationale klimaatregeling, niet in de laatste plaats doordat ze een stimulans en zekerheid kunnen bieden aan het bedrijfsleven.
Het informele G8-proces is eveneens buitengewoon belangrijk maar speelt een aanvullende rol. Het is geen vervanging voor het Protocol van Kyoto of voor het VN-Raamverdrag, en daar was het ook nooit voor bedoeld. Ik hoop dat er in Montreal in feite zal worden voortgebouwd op het werk dat we dit jaar via de beide voorzitterschappen hebben verricht.
In Montreal wordt in de eerste plaats de totstandkoming gevierd van een groots wapenfeit: de inwerkingtreding van het Protocol van Kyoto. Er waren perioden waarin het leek alsof dat nooit zou gaan gebeuren, maar de EU is stug door blijven werken om dit resultaat te bewerkstelligen, en met de inwerkingtreding van het enige geloofwaardige, bindende internationale verdrag over de beheersing van broeikasgasemissies is dat gelukt.
De EU heeft op de Milieuraad van oktober haar onderhandelingspositie voor Montreal uiteengezet. Om te beginnen willen we overeenstemming bereiken over de akkoorden van Marrakesh, die de hoeksteen vormen van het Protocol. Ten tweede willen we overeenstemming bereiken over een nalevingsmechanisme dat moet verzekeren dat de partijen bij het Protocol zich aan de regels houden. Ten derde streven we naar een verbetering van de wijze waarop de mechanismen van het Protocol functioneren, met name het mechanisme voor schone ontwikkeling (CDM). De emissiehandel, het CDM en de gezamenlijk tenuitvoerlegging zijn alledrie cruciale onderdelen van het Protocol en zullen in de komende jaren van essentieel belang blijven.
Ten slotte wordt er in Montreal in de toekomst geblikt en worden er discussies geëntameerd over wat er moet gebeuren als de eerste verbintenisperiode van Kyoto in 2012 verstrijkt. Dit is niet alleen verreweg het meest delicate vraagstuk, maar ook het belangrijkste agendapunt. Er is geen twijfel over dat we na 2012 willen voortbouwen op het Protocol van Kyoto en dat er krachtens artikel 3, lid 9 van dat Protocol een aanvang moet worden gemaakt met de bespreking van de verdere verbintenissen die de EU samen met de andere partijen bij het Protocol moet aangaan. Als het Protocol een echt doeltreffende mondiale regeling inzake klimaatverandering wil zijn, moeten er meer partijen aan deelnemen; dat is zonneklaar. In Montreal zullen wij ons buigen over een raamwerk voor na 2012 dat voortbouwt op het huidige Protocol van Kyoto en waarin de ervaringen zijn verwerkt die met het Protocol zijn opgedaan. Het is de bedoeling dat zo veel mogelijk landen aan dit raamwerk kunnen deelnemen.
De EU moet, met het oog op de conferentie van Montreal, onze politieke ambitie onderbouwen met steekhoudende bewijzen, en aantonen dat wij inderdaad het voortouw nemen bij de aanpak van klimaatverandering. Het Protocol van Kyoto bepaalt dat de partijen bij het Protocol aan het eind van 2005 aantoonbare vorderingen dienen te hebben gemaakt bij de nakoming van hun verplichtingen ingevolge het Protocol. Dat is het ideale moment voor de EU om nogmaals duidelijk te maken dat zij zich volledig inzet voor Kyoto, voor de verwezenlijking van onze doelstellingen op het gebied van emissiereductie en onze bijstandsverplichtingen voor ontwikkelingslanden. Ter voorbereiding op de conferentie verzamelen we informatie, feiten en cijfers waaruit moet blijken dat wij onze politieke toezeggingen in de praktijk waarmaken. We weten wat we nodig hebben om meer te doen en daar zij we ook allemaal toe bereid.
Het debat van vandaag hier in Straatsburg stelt ons in staat de huidige situatie in kaart te brengen, en biedt ons een nieuwe kans om de rest van de wereld te laten zien dat de EU dit probleem zeer serieus neemt en vastbesloten is resultaten te boeken. Samen hebben we al veel bereikt; we hebben leiderschap getoond en ons onderscheiden. We moeten op dezelfde voet doorgaan en niet weifelen als het erop aan komt.
Het probleem zal niet door Montreal, noch door het huidige Britse voorzitterschap van de EU worden opgelost. Toekomstige voorzitterschappen - van zowel de EU als de G8 - zullen het werk moeten voortzetten. Klimaatverandering moet bovenaan de agenda's blijven staan en de bedreiging die ervan uitgaat voor onze economieën, onze samenleving en het milieu, moeten worden aangepakt. Er zijn bemoedigende signalen dat de volgende voorzitterschappen van de G8, die van Rusland en Japan, vast van plan zijn hiermee door te gaan en ik heb er alle vertrouwen in dat de aanpak van dit belangrijke vraagstuk door de EU met onverminderde vastberadenheid zal worden voortgezet.
Stavros Dimas,
   Mevrouw de Voorzitter, het verheugt mij bijzonder dat ik de gelegenheid heb om met u te spreken over de recente ontwikkelingen op het gebied van klimaatverandering, evenals over de manier waarop wij het desbetreffende beleid van de Europese Unie willen aanscherpen en ervoor willen zorgen dat alle partners betrokken raken bij een vruchtbare internationale samenwerking op dit gebied.
Het debat van vandaag is zeer belangrijk met het oog op de bijeenkomst van de partijen in Montreal. Die bijeenkomst markeert de inwerkingtreding van het Protocol van Kyoto en het begin van de besprekingen over het stelsel waarmee men de klimaatverandering na 2012 wil aanpakken.
Door de recente, opeenvolgende natuurrampen zijn wij allen bezorgd geworden. Dit jaar hadden wij grote droogte op het Iberisch schiereiland, overstromingen in Midden-Europa, gedurende de zomer, en een reeks hevige orkanen - Katrina, Rita, Vilma -, maar ook calamiteiten van geringere omvang.
In 2005 is reeds een belangrijk record gebroken, aangezien 2005 het jaar was met de meeste tropische orkanen sedert het begin van de optekening van dergelijke verschijnselen. Dergelijke noodweerverschijnselen kunnen weliswaar niet rechtstreeks in verband worden gebracht met klimaatverandering, maar het feit dat verschijnselen als droogte en overstromingen zich steeds vaker voordoen, en orkanen of tropische stormen steeds talrijker en ook steeds heviger worden, bevestigt de waarschuwingen van de wetenschappers omtrent klimaatverandering.
De temperatuur van de aarde is nog nooit zo snel gestegen als gedurende de afgelopen dertig jaar. De jaren negentig waren het warmste decennium; negen van de tien warmste jaren uit de geschiedenis vallen in de periode tussen 1995 en 2004, met 1998 als topjaar. De wetenschappers vrezen echter dat 2005 uiteindelijk het warmste jaar van de geschiedenis zal blijken te zijn.
Het is bekend dat als de planeet opwarmt ook de zee opwarmt, en dat als de temperatuur van de zee boven de zesentwintig graden uitstijgt, de vorming van tropische orkanen waarschijnlijk is. De temperatuur van het zeeoppervlak is over de hele wereld gedurende de afgelopen 100 jaar met 0,6 procent toegenomen, hetgeen betekent dat wij in de toekomst waarschijnlijk vaker, en hevigere orkanen zullen hebben.
Belangrijker evenwel dan vast te stellen of de orkaan Katrina, of andere weersverschijnselen, al dan niet werden veroorzaakt door menselijke activiteiten, is na te gaan welke les wij kunnen leren uit deze weersverschijnselen, om op die manier de strijd tegen de klimaatverandering te winnen.
Ik wil met name ingaan op de resolutie van het Parlement over de mededeling “Naar de zege in de strijd tegen de wereldwijde klimaatverandering” en vooral de rapporteur, de heer Wijkman, en alle leden van de Commissie milieubeheer, de Commissie ontwikkelingssamenwerking en de Commissie industrie, onderzoek en energie van harte bedanken voor hun waardevolle en concrete suggesties.
In de ontwerpresolutie wordt onderstreept dat de communautaire strategie voor de beperking van de klimaatverandering gegrondvest moet zijn op een aanpak met de volgende onderdelen: gebruikmaking van de belangrijkste onderdelen van het Protocol van Kyoto, drastische vermindering van de uitstoot van broeikasgassen in de Europese Unie, deelneming van andere fundamentele landen - zoals de Verenigde Staten - aan de opzet van een strategie voor samenwerking met cruciale ontwikkelingslanden, actieve bevordering van onderzoek en innovatie, en verbetering van de energie-efficiëntie in de Europese Unie.
Ik ben het met deze aanpak eens en steun deze. De initiatieven die de Commissie dit jaar heeft ontplooid op het gebied van klimaatverandering stroken in grote lijnen met het voorstel van het Parlement.
Staat u mij toe om kort een meer algemene opmerking te maken. In oktober heeft de Commissie een nieuw tijdperk ingeluid met het Europees programma voor klimaatverandering. Dit gebeurde tijdens de grote conferentie van Brussel, waaraan de belangrijkste partners hebben deelgenomen. Het Europese programma voor klimaatverandering zal een nieuw kader bieden voor het beleid dat wij na 2012 ten uitvoer willen leggen met betrekking tot klimaatverandering.
In het programma stellen wij een aantal nieuwe thema’s aan de orde, zoals luchtvervoer, en kijken wij naar nieuwe technologieën, zoals bijvoorbeeld koolstofopvang, die ons de kans bieden om economisch rendabele maatregelen te treffen voor de vermindering van de uitstoot van broeikasgassen.
Als eerste stap zal de Commissie een aantal werkgroepen in het leven roepen, waaronder: een werkgroep die een overzicht zal maken van de vooruitgang bij de uitvoering van het beleid inzake klimaatverandering, een werkgroep die het vraagstuk van koolstofopvang en -opslag in geologische lagen zal onderzoeken als mogelijk maatregel voor het temperen van de klimaatverandering, een werkgroep die de opneming van luchtvaartmaatschappijen in het communautair stelsel voor emissierechtenhandel moet beoordelen, een werkgroep die de herziening van de communautaire strategie voor de vermindering van de CO2-uitstoot door lichte beroepsvoertuigen moet voorbereiden, en een werkgroep die zal vaststellen tot welke beleidsaanpassingen de Europese Unie moet overgaan.
Elke van de bovengenoemde werkgroepen zal nieuwe, concrete gebieden aangeven waarop de Europese Unie haar activiteiten voor de aanpak van de klimaatverandering kan versterken. Wij verwachten dat de eerste van deze werkgroepen gedurende de eerste helft van volgend jaar een begin zal maken met het indienen van haar eindverslagen.
Zoals mevrouw Beckett al zei, heeft de Commissie een Groenboek goedgekeurd over energie-efficiëntie. Ik wilde ook iets zeggen over de mededeling van de Commissie met de titel: “Het effect van de luchtvaart op klimaatverandering terugdringen”. Het luchtvervoer draagt steeds meer bij aan de uitstoot van broeikasgassen. In de mededeling komt men tot de conclusie dat als men deze uitstoot wil beperken, de beste methode is om het luchtvervoer in het communautair stelsel voor emissierechtenhandel op te nemen. Na overleg met de betrokken partijen is de Commissie van plan om tegen eind 2006 een wetgevingsvoorstel te doen.
De initiatieven van de Commissie beperken zich natuurlijk niet tot de uitwerking van maatregelen in de Europese Unie. Wij nemen actief deel aan de besprekingen met derde landen en vragen om hun mening over de volgende stappen die gezet moeten worden tijdens de toekomstige onderhandelingen over het klimaat en over de totstandbrenging van nieuwe structuren voor de versterking van de politieke dialoog en de technologische samenwerking.
Klimaatverandering, en met name de relatie tussen klimaatverandering enerzijds en energie en veilige energievoorziening anderzijds, is een van de prioriteiten in onze bilaterale en multilaterale contacten. Wij werken op dit gebied nauw samen met het Brits voorzitterschap dat, zoals mevrouw Beckett zojuist al zei, klimaatverandering heel hoog op de agenda van de topconferentie van de G8 in Gleneagles had geplaatst en dit vraagstuk ook voortdurend als een van de prioritaire thema’s aan de orde blijft stellen.
De resultaten zijn bemoedigend. De overeenkomst over een partnerschap Europese Unie/China betreffende klimaatverandering en energie biedt ons een politiek kader voor een nauwere samenwerking en een dialoog over deze vraagstukken. Het partnerschap tussen de Europese Unie en China heeft voornamelijk tot doel geavanceerde koolstoftechnologie - die een bijna nuluitstoot mogelijk maakt - te ontwikkelen op grond van CO2-binding en -opslag in geologische lagen. Tevens is het doel daarvan andere schone energiebronnen, evenals energie-efficiëntie, energiebesparing en hernieuwbare energiebronnen te bevorderen.
Het initiatief van de Europese Unie en India voor schone ontwikkeling en klimaatverandering bestaat uit verschillende onderdelen die tot doel hebben de dialoog te ontwikkelen. Daarin wordt de klemtoon gelegd op ontwikkelingssamenwerking en het gebruik van schone technologie bij de aanpassingen die noodzakelijk zijn in verband met de opwarming van de aarde en het mechanisme voor schone ontwikkeling van het Protocol van Kyoto.
Aan het einde van de maand zal in Montreal, in Canada, de conferentie van de Verenigde Naties over klimaatverandering van start gaan. Deze zal twee weken duren. De Commissie heeft actief deelgenomen aan een aantal informele bijeenkomsten ter voorbereiding van deze conferentie. Onze activiteiten in zowel de Europese Unie als op het wereldtoneel hebben een belangrijke rol gespeeld bij het tot stand brengen van de omstandigheden waaronder de conferentie kan welslagen. Wat zijn onze doelstellingen in Montreal?
Ten eerste zal met deze bijeenkomst de inwerkingtreding van het Protocol van Kyoto worden gemarkeerd. Dan worden de voor de toepassing van het Protocol noodzakelijke regels en procedures uitgevaardigd. In dit kader is het belangrijk dat wij aantonen dat de Europese Unie haar verbintenissen nakomt.
Ten tweede is door de intensieve dialoog van de afgelopen maanden een belangrijke dynamiek ontstaan. Dankzij die dynamiek kan er tijdens de conferentie van Montreal een debat op internationaal niveau op gang worden gebracht over de vorm van het toekomstig internationaal stelsel inzake klimaatverandering.
Het is echter absoluut niet vanzelfsprekend dat wij bovengenoemde doelstellingen ook zullen bereiken. Een klein aantal landen - met de Verenigde Staten voorop - toont nog steeds weinig bereidwilligheid om deel te nemen aan de dialoog over het toekomstig mondiaal stelsel inzake klimaatverandering. De komende weken zullen wij onze inspanningen moeten opvoeren, opdat wij ook deze landen ervan kunnen overtuigen samen te werken bij de opening van deze dialoog.
Het is ook belangrijk te beseffen dat de bijeenkomst van Montreal niet het einde is van het proces. Dan wordt de dialoog geopend, maar een oplossing zal niet worden gevonden. Een oplossing kan pas worden gevonden via een intensieve internationale dialoog gedurende de komende jaren. Met een dergelijke dialoog moeten wij oplossingen zien te vinden die beantwoorden aan de belangrijkste elementen van het toekomstig stelsel inzake klimaatverandering, zoals dit eerder dit jaar in de mededeling van de Commissie tot uiting is gekomen. Deze elementen stroken met de ontwerpresolutie van het Parlement en betreffen: een ruime deelneming, opneming van alle sectoren en alle gassen, versterking van de ontwikkeling en gebruik van nieuwe technologieën, gebruik van op marktmechanismen gebaseerde instrumenten, en tot slot aanpassingen van het beleid aan de gevolgen van de hogere temperatuur van de aarde.
Tot slot moeten wij, met het oog op een goede uitkomst van de dialoog, ervoor zorgen dat er actieve politieke belangstelling blijft bestaan voor het vraagstuk van de klimaatverandering, en de leidinggevende rol van de Europese Unie wordt versterkt. Wij moeten aantonen dat wij onze uitstoot kunnen verminderen, en dat deze vermindering bijdraagt aan onze economische ontwikkeling. Van de ontwerpresolutie gaat een duidelijke boodschap uit, namelijk dat bij de aanpak van deze uitdaging de Commissie altijd kan rekenen op de steun van het Europees Parlement. 
Anders Wijkman (PPE-DE ),
   Mevrouw de Voorzitter, commissaris, ik wil mijn bijzondere dank uitspreken aan het adres van mevrouw Beckett voor haar aanwezigheid vandaag hier in de plenaire zaal. Klimaatverandering is een van de ernstigste dreigingen waarmee wij geconfronteerd zijn. Ik wil duidelijk maken dat klimaatverandering niet langer als een milieuprobleem kan worden beschouwd. Een warmer klimaat betekent een minder stabiel klimaat. De dreiging die daarvan uitgaat, betreft elke sector van onze samenleving, en moet als een van onze veiligheidsproblemen worden beschouwd. Klimaatverandering is een veiligheidsprobleem voor niet alleen de EU en haar lidstaten, maar natuurlijk ook voor veel arme landen in de tropische gebieden.
Daarnaast wil erop wijzen dat het belangrijk is het klimaatvraagstuk niet alleen als een probleem en een last te beschouwen. Als wij de juiste maatregelen treffen, kunnen wij de risico’s voor de toekomstige samenlevingen beperken. Als wij de juiste maatregelen treffen, kunnen wij ook kansen creëren voor het bedrijfsleven en de technologie op een groot aantal gebieden bevorderen. Er is een vereniging in de wereld die bekend staat als de Klimaatgroep. Daarvan maakt een groot aantal bedrijven deel uit, hetgeen aantoont dat het mogelijk is om zowel de emissies te beperken als tegelijkertijd heel veel geld te verdienen in betrekkelijk korte tijd. Ik geloof dat de noodzakelijke transformatie van de energie- en vervoerssystemen in ons gedeelte van de wereld een belangrijke hefboom kan zijn in het proces van Lissabon en het scheppen van nieuwe banen en exportmogelijkheden kan stimuleren.
In het verslag van het Parlement is een lijst opgenomen met voorstellen voor maatregelen in het kader van de strategie na 2012. Wij zijn van mening dat de EU een voortrekkersrol moet blijven vervullen in de activiteiten betreffende klimaatverandering op internationaal vlak. Mevrouw Beckett heeft zojuist met haar redevoering bevestigd dat ook binnen de Raad deze mening wordt gedeeld. Wij moeten meer doen op korte termijn, opdat wij echt kunnen voldoen aan de eisen van het Protocol van Kyoto. Wij zijn momenteel echter verantwoordelijk voor slechts een gedeelte van de emissies, voor ongeveer 14 procent. Daarom moeten wij andere landen hierbij betrekken. Het is zeer urgent dat wij op lange termijn ook de Verenigde Staten betrekken bij een opbouwende samenwerking. Wij moeten doelstellingen op lange termijn vaststellen. Wij willen en vragen om een vermindering met 30 procent tot 2020 en met 60 à 80 procent tot 2050. Dezelfde eis komt ook continu van de zakenwereld, die aandringt op basisregels op lange termijn.
De situatie van de ontwikkelingslanden is natuurlijk ongelooflijk belangrijk. Voor hen is energie eerst en vooral een kwestie van groei en ontwikkeling, maar zij mogen onze fouten niet herhalen. Wij vragen om strategische partnerschappen, met name met de grote ontwikkelingslanden, opdat een stimulans wordt geboden voor technologische sprongen vooruit en voor investering in de best mogelijke technologie. Hetgeen op dit terrein is ingevoerd met de overeenkomst tussen de Commissie en China, is natuurlijk uitermate opbouwend maar het moet op bredere leest worden geschoeid en een grotere omvang krijgen. Wij moeten voor ogen houden dat China elke maand twee nieuwe, met steenkool opererende elektriciteitscentrales in werking stelt.
Wij moeten investeren in onderzoek en ontwikkeling. Het is een feit dat de regeringen in heel de wereld minder investeren in energieonderzoek - gemeten aan het BNI - dan dertig jaar geleden. Dat is voor mij eigenlijk onbegrijpelijk. Ik vergelijk deze stand van zaken vaak met de situatie van het Apollo-project. Als de Amerikanen in staat waren om binnen tien jaar een mens op de maan te zetten, zouden wij toch ook via grote inspanningen op het gebied van onderzoek en ontwikkeling in staat moeten zijn om iets soortgelijks te doen en een doorbraak te bewerkstelligen op het gebied van de nieuwe technologie. Als wij politiek geloofwaardig willen zijn, moeten wij krachtige maatregelen thuis nemen. Wij moeten energiebesparing stimuleren, zoals reeds herhaaldelijk is benadrukt. Dit betekent dat bijvoorbeeld de gebouwenrichtlijn uitgebreid moet worden en ambitieuzer moet worden.
De vervoerssector is van cruciale betekenis. Het verheugt ons dat de scheep- en luchtvaart opgenomen zullen worden in het klimaatbeleid. Wij bevelen aan om snel maatregelen te nemen voor een efficiënter spoorwegvervoer. Volgens ons moeten de juiste conclusies worden getrokken uit de moeilijkheden die zich voordoen bij het verminderen van de emissies in het wegverkeer. Wij stellen voor om ambitieuze en bindende regels vast te stellen voor CO2-emissies van nieuwe voertuigen. Deze zijn noodzakelijk. Wij moeten hulp bieden bij het op de markt brengen van nieuwe technologie. Die bestaat namelijk. Er zijn evenwel heel veel hinderpalen. Eén daarvan is natuurlijk het feit dat wij doorgaan met het subsidiëren van conventionele technologie, dat wil zeggen van technologie op basis van fossiele brandstof. Wij moeten de emissiehandel ontwikkelen, maar wij moeten er natuurlijk ook voor zorgen dat de toewijzing niet zo ambitieus is als vorig jaar. Veeleer moeten wij het plafond stap voor stap verlagen, en wij moeten ook andere betrokkenen vragen deel te nemen aan dit proces, zodat Europa niet de enige markt wordt.
De meeste van de in het verslag voorgestelde maatregelen zijn afgestemd op bedrijven en producenten. Volgens ons moet echter ook gezorgd worden voor een actievere betrokkenheid van de burgers. Wij allen beïnvloeden met onze levenswijze de ontwikkelingen. Wij denken zelfs na over de vraag of er op lange termijn geen soort van emissiehandel op individueel niveau moet komen. Dat is misschien praktisch onuitvoerbaar maar als eerste stap zou men meer kennis moeten vergaren over zowel het koolstofgehalte van alles wat wij kopen als over de koolstofemissie van onze vervoersmiddelen.
Wij, in het Parlement en in de Europese instellingen, moeten natuurlijk dat in praktijk brengen wat wij preken. Wij moeten ervoor zorgen dat bijvoorbeeld onze gebouwen en vervoersmiddelen zo min mogelijk koolstof uitstoten. Daarvoor moet nog veel worden gedaan. Tot slot wil ik zowel de Commissie als de Raad veel succes wensen in Montreal. U moet ervoor zorgen dat de EU een voortrekkersrol kan blijven spelen en u moet internationale activiteiten inzake klimaatverandering aanzwengelen in een richting die goede resultaten kan opleveren. 
Paul Verges (GUE/NGL ),
   . - Mevrouw de Voorzitter, ik zou graag allereerst namens de Commissie ontwikkelingssamenwerking onze collega Anders Wijkman willen feliciteren met zijn uitstekende verslag over klimaatverandering.
Als rapporteur van deze commissie zou ik enkele korte opmerkingen van algemene aarde willen formuleren. Zoals onze collega terecht benadrukte, is de opwarming van de aarde weliswaar een milieuprobleem, maar het is toch vooral ook een ontwikkelingsprobleem.
In feite is klimaatverandering in onze ogen een regelrecht probleem van onze beschaving. Daarom heeft onze commissie willen onderstrepen dat de gecombineerde gevolgen van klimaatverandering, wereldwijde bevolkingsgroei en economische mondialisering een periode van instabiliteit inluiden zoals deze nooit eerder is voorgekomen in de geschiedenis van de mensheid. In dit verband valt namelijk te vrezen dat de opwarming van de aarde de kloof tussen de ontwikkelde wereld en de landen met een ontwikkelingsachterstand zal vergroten. Vast staat helaas dat deze landen het ergst door de gevolgen van de klimaatverandering zullen worden getroffen. Dat geldt in het bijzonder voor de kleine eilandstaatjes, die op meerdere fronten kwetsbaar zijn, met name voor cyclonen en stijging van de zeespiegel.
Daarom zijn wij van oordeel dat die landen hulp moet worden geboden bij de aanpassing aan de gevolgen van de klimaatverandering, en die hulp een prioriteit moet zijn van het ontwikkelingshulpbeleid van de Europese Unie. Wij bevelen de Europese Unie aan een specifiek samenwerkingsbeleid uit te stippelen voor die ontwikkelingslanden. U zult begrepen hebben dat voor de Commissie ontwikkelingssamenwerking de strijd tegen klimaatverandering onlosmakelijk verbonden is met armoedebestrijding en met de verwezenlijking van de millenniumdoelstellingen.
In het verslag wordt eveneens terecht erop aangedrongen dat meer inspanningen tot beperking van de uitstoot moeten worden geleverd om de doelstellingen van het Protocol van Kyoto te halen. Ik wil afronden met een vraag, mevrouw de Voorzitter: als vandaag de dag 20 procent van de wereldbevolking 80 procent van de wereldwijde energieconsumptie voor zijn rekening neemt, hoe zal het dan tegen 2050 met de vervuiling van de atmosfeer zijn gesteld, wanneer we bovendien zullen moeten voldoen aan de energiebehoeften van 9 tot 10 miljard mensen? 
Cristina Gutiérrez-Cortines,
   - Mevrouw de Voorzitter, het is duidelijk dat de klimaatverandering zo drastisch is en zo dichtbij is gekomen dat zij niet langer een intellectueel probleem is van bepaalde groepen bewuste mensen, die dit in eerste instantie hebben aangekaart.
Dit is een gelegenheid om onze gebruiken en gewoonten te veranderen, een gelegenheid om de uitstoot te verminderen en voor schonere lucht te zorgen, om hernieuwbare en alternatieve energiebronnen te ontwikkelen. Voor Europa is dit ook een gelegenheid om vraagtekens te zetten bij haar afhankelijkheid van fossiele energiebronnen, die zich vaak in politiek bijzonder onstabiele gebieden bevinden en die onderhevig zijn aan sterke prijsschommelingen. Daarom is dit naar mijn idee nu ook een goede gelegenheid om het gebruik van kernenergie nog eens tegen het licht te houden en dat als een van de vele oplossingen, naast het gebruik van andere, alternatieve energiebronnen, in overweging te nemen.
Het onderzoek naar en de kennis van de oorzaken van de klimaatverandering moeten nog sterk worden verbeterd. Zo is er heel weinig onderzoek gedaan naar het verband tussen landbouw en klimaatverandering. Recent onderzoek heeft een alarmbel doen rinkelen en ook in andere richtingen gewezen, terwijl wij alleen de industrie de schuld in de schoenen schuiven. Ik vind dat we een intelligente vorm van landbouw moeten creëren die op deze strategieën is afgestemd. Dat zou vanuit wetenschappelijk oogpunt een stuk veiliger zijn.
Overigens is het volgens mij eveneens zaak dat de kwestie van de quota’s wordt aangepakt, dat de wiskundige modellen voor de vaststelling van de quota’s verbeterd worden. Een groot aantal landen doet dit op onjuiste wijze, terwijl andere goede oplossingen hebben gevonden, zoals de Engelsen.
Verder lijkt het mij noodzakelijk dat we strategieën uitwerken om de klimaatverandering te compenseren en vast te stellen in hoeverre de gevolgen van die verandering kunnen worden verzacht. Ik ben van mening dat het beleid inzake droogte en woestijnvorming in het mediterrane gebied moet worden herzien, en dat we de gevolgen moeten aanpakken van de aantasting en de achteruitgang van het ecosysteem en onze dierlijke hulpbronnen en fauna. 
Gyula Hegyi,
   . - Mevrouw de Voorzitter, we hebben allemaal de gezichten gezien van de slachtoffers van de cycloon en de overstroming in New Orleans. De wereldwijde opwarming betekent niet alleen een algemene stijging van de aardetemperatuur, maar ook een toenemend aantal rampen, abnormaal weer en een groot verlies aan mensenlevens en eigendommen. We gebruiken domweg te veel fossiele brandstoffen. Als de ontwikkelingslanden, waaronder China en India met hun gezamenlijke bevolking van drie miljard, dezelfde consumptiedrift aan de dag leggen als de Amerikanen, branden we onze planeet op. Ik ben dan ook namens de sociaal-democratische fractie bijzonder ingenomen met het moedige verslag van de heer Wijkman.
Met vriendelijke woorden komen we er echter niet. We moeten er bij onze partners op aandringen dat ze het Protocol van Kyoto ondertekenen. We moeten op zoek gaan naar bondgenoten onder de ruimdenkende politici en burgers in de Verenigde Staten die het belang inzien van duurzame ontwikkeling.
Om de uitstoot terug te dringen moeten we veel sterker het accent leggen op het openbaar vervoer. Het spoorwegvervoer is vijf maal zo efficiënt als het wegvervoer, en nog milieuvriendelijk ook. De Europese Unie beschikt echter nog steeds niet over de juiste instrumenten om die vervoerwijze te stimuleren. De EU heeft geen enkel project voor de verbetering van het stedelijk openbaar vervoer, en het groeiend aantal auto's in onze steden maakt het leven in de steden steeds chaotischer en ongezonder. Onze stedelijke bevolking verdient het dat wij politici meer aandacht besteden aan schone lucht en goed openbaar vervoer.
In sommige landen zijn hernieuwbare energiebronnen al in ontwikkeling, maar in andere lidstaten zijn nog maar weinig stappen in die richting ondernomen. We hebben bindende doelstellingen nodig, zo niet voor 2010 dan toch voor 2020.
Er is één punt waarop ik mevrouw Beckett wil tegenspreken. Ik denk dat halve oplossingen als koolstofopvang voor de toekomst niet volstaan. We moeten onze stijgende emissies niet verbergen, maar terugdringen. Als een kerncentrale om wat voor reden dan ook wordt stilgelegd, moet deze enkel worden vervangen door een hernieuwbare energiebron. Kerncentrales sluiten en meer fossiele brandstoffen gebruiken zou een vorm van collectieve zelfmoord zijn. 
Caroline Lucas,
   . - Mevrouw de Voorzitter, ik bedank de Commissie en de Raad voor hun verklaringen, maar ik ben niet eens met de montere opmerkingen van mevrouw Beckett over de prestaties van de Europese Unie, ondanks de belofte van de Britse regering om tijdens haar voorzitterschap van klimaatverandering een prioriteit te maken. Er is teleurstellend weinig concrete vooruitgang geboekt. Als ik hoor dat het communiqué van de G8 over klimaatverandering ambitieus wordt genoemd, dan is de betekenis van dat woord tot brekens toe opgerekt. Als het Britse voorzitterschap werkelijk internationaal leiderschap wil tonen ten aanzien van dit onderwerp, moet het eerst in eigen huis orde op zaken stellen.
Begin dit jaar hebben we de Engelse Vereniging voor Behoud van Energie (ACE) verzocht verslag uit te brengen over de prestaties van de Britse regering bij de tenuitvoerlegging van de vigerende Europese wetgeving betreffende de vermindering van het gebruik van fossiele brandstoffen. Uit haar bevindingen bleek dat deze regering (i) de uitvoering van de richtlijn ter verbetering van de energieprestaties van gebouwen heeft vertraagd, (ii) verzocht heeft om een verhoging van het Britse niveau van CO2-emissies dat wordt toegestaan in het kader van de Gemeenschapsregeling voor de handel in broeikasgasemissierechten, (iii) heeft nagelaten bindende doelen vast te stellen ter verlaging van de energievraag ingevolge de richtlijn inzake energiediensten, en (iv) heeft verzuimd meer werk te maken van warmtekrachtkoppeling in het kader van de WKK-richtlijn.
De Raad zou eens aandachtig moeten kijken naar het verslag van het Europees Parlement over klimaatverandering, dat met deskundige hand is opgesteld door Anders Wijkman. Daarin zal hij een oproep tot actie vinden dat wel krachtig en ambitieus is. Het verslag stelt bijvoorbeeld voor om de emissies intern sterk te reduceren, te beginnen met 20 à 30 procent interne reducties tegen 2020 in de EU, en suggereert een streefdoel van 60 à 80 procent voor 2050. Het roept de EU op om van Europa de meest energie-efficiënte economie ter wereld te maken door het vastleggen van streefdoelen voor jaarlijkse beperkingen van de energie-intensiteit met 2,5 à 3 procent, en om een robuuste strategie voor Montreal te ontwikkelen. In ons amendement vragen wij de EU met klem om een formeel mandaat en tijdschema vast te stellen voor de onderhandelingen over de toekomstige klimaatbeloften, en daarin als uiterlijke termijn voor het bereiken van een akkoord eind 2008 op te nemen.
Ik wil snel afronden met twee vragen aan de Raad. Ten eerste, wat is zijn mening over contractie en convergentie als raamwerk voor maatregelen in de toekomst? Ten tweede, zal de Raad, naast het voorstel tot uitbreiding van de Gemeenschapsregeling voor de handel in broeikasgasemissierechten naar de luchtvaart, flankerende instrumenten opperen om het volledige effect van de luchtvaart op het klimaat aan te pakken, aangezien, zoals bekend, deze regeling geen rekening houdt met emissies die niet met CO2 in verband staan? 
Kartika Tamara Liotard,
   . - Voorzitter, om maar met de deur in huis te vallen, marktwerking is niet dé oplossing voor het probleem van klimaatverandering. Een ongebreidelde vrijemarkteconomie zonder beperking van overmatige consumptie en productie leidt tot steeds meer uitstoot van broeikasgassen en derhalve tot verergering van het probleem. De groei van de economie is als een heilige koe, onaantastbaar. Elk consumptieproduct moet overal ter wereld tegelijk op de markt beschikbaar zijn, maar we moeten bedenken dat ook heilige koeien vieze gassen kunnen verspreiden. Dat bedoel ik niet alleen figuurlijk, maar ook letterlijk, als je kijkt naar het aandeel van de intensieve veehouderij in de CO2-uitstoot.
De kernenergielobby maakt gebruik van de problematiek rond klimaatverandering om zichzelf weer op de kaart te zetten. Gek genoeg vertellen ze niets over de enorme afvalbergen die ze ons opleveren en die voor ons de komende tienduizend jaar een groot probleem geven. Laten we niet de ene milieucrisis oplossen met de andere. De miljarden die nog steeds naar de ontwikkeling en promotie van kernenergie gaan, kunnen beter aan wind-, zonne- en waterenergie worden besteed.
De uitstoot in de transportsector zal in 2030 nog 28% boven het niveau van 1990 liggen. Het is een moeilijke sector om maatregelen te nemen, want deze sector staat symbool voor een internationale vrijmarkteconomie. Ik pleit daarom voor belasting op vlieg- en maritiem verkeer. In tegenstelling tot handel in emissierechten kan belasting het probleem niet afschuiven op ontwikkelingslanden. 
Johannes Blokland,
   . - Voorzitter, ik ben ingenomen met het werkprogramma dat Commissievoorzitter Barroso gisteren in dit Parlement presenteerde. Ook voor bestrijding van klimaatverandering staat er veel goeds in. Bijvoorbeeld de onderbrenging van het vliegverkeer in het emissiehandelssysteem en de herziening van de richtlijn over nationale emissieplafonds uit 2001 steun ik van harte. Toch vind ik de Europese Commissie in dit dossier niet erg ambitieus. We praten al jaren over drastische reducties van emissies van broeikasgassen, maar ondertussen groeit de uitstoot elk jaar weer. Niet alleen wereldwijd maar ook binnen diverse lidstaten.
Voorzitter, als we in Montreal serieus genomen willen worden, dan moeten we niet alleen durven praten over reducties, maar ook harde afspraken maken om nu eens echt maatregelen te nemen, desnoods met een kleiner aantal landen. Commissaris Dimas, ik roep u op om met een strategie te komen, waarin u maatregelen voorstelt waardoor onze langetermijndoel haalbaar wordt, want ondanks de goede invloed van de voorstellen die deze week zijn gepresenteerd, zijn die slechts geïnspireerd door een kortetermijnvisie. 
Liam Aylward,
   Mevrouw de Voorzitter, tien jaar geleden werd er nog veel over klimaatverandering gespeculeerd, maar vandaag is deze verandering heel duidelijk realiteit. Wij zien immers met eigen ogen hoe het klimaat zich ontwikkelt. De noordpoolbewoners zien hoe het poolijs verdwijnt, de bewoners van de sloppenwijken in Latijns-Amerika en zuidelijk Azië worden geconfronteerd met dodelijke stormen en overstromingen, en de Europeanen zien hoe gletsjers verdwijnen, bosbranden woeden en fatale hittegolven de kop opsteken. Een voorbeeld: terwijl op duizenden kilometers afstand de Verenigde Staten en het Caribisch gebied als gevolg van orkanen door water en wind werden geteisterd, zagen de inwoners van een klein vissersstadje diep in het Amazonegebied hoe het meer waarvan zij voor voedsel en vervoer afhankelijk waren, binnen een jaar opdroogde. Het was de grootste droogte in veertig jaar in die regio, en die werd veroorzaakt door de opwarming van het oceaanwater. Deze opwarming had tevens tot gevolg dat in de Golf van Mexico een van de gewelddadigste orkaanseizoenen ooit werd geregistreerd.
Het is zeer verheugend dat enkele van de voornaamste actoren het Kyoto-protocol hebben geratificeerd. Het Protocol is nu buiten de gevarenzone omdat de Russische Federatie het heeft ondertekend. De belangrijkste actoren moeten zich nu echter proactiever opstellen en trachten de meest vervuilende landen, namelijk de Verenigde Staten en de ontwikkelingslanden, ervan te overtuigen eveneens tot ondertekening over te gaan.
Ik maak mij nog steeds grote zorgen over het feit dat de Verenigde Staten hun unilaterale beleid inzake klimaatverandering voortzetten. De klimaatverandering moet als een wereldwijd probleem worden aangepakt. Als de uitstoot van kooldioxide niet wordt beperkt, zal de ijskap op de Noordpool uiteindelijk geheel en al verdwijnen. Dat zal vooral de kwaliteit van het leven van de bewoners van kustgebieden en eilanden aantasten. Dit is wetenschappelijk aangetoond en vormt dus geen emotioneel commentaar van mijn kant.
Ierland gaat veel efficiënter met energie om dan tien jaar geleden. Ik spoor de andere lidstaten aan dit goede voorbeeld te volgen. Niemand beweert dat de strijd tegen klimaatverandering gemakkelijk kan worden gewonnen, maar een zelfgenoegzame houding is vele malen slechter.
Feit is - en veel mensen zijn daar verbaasd over - dat we door het huidig niveau van de broeikasgassen in de atmosfeer reeds rekening moeten houden met een aanzienlijke aardeopwarming en zeespiegelstijging. Ook indien wij ons vanaf nu bij de uitstoot van broeikasgassen als de beste leerling van de klas gedragen, zullen we nog altijd de gevolgen van de verontreiniging uit het verleden aan den lijve moeten ondervinden. Hoe langer we echter wachten, hoe nijpender de situatie wordt.
Er zijn al temperatuurstijgingen waargenomen. De stijging met een halve graad lijkt op de stijging die aan het eind van de twintigste eeuw heeft plaatsgevonden. Alarmerender is echter de verwachte stijging van de zeespiegel, die tweemaal zo sterk is als de 7,5 cm die het zeewater in het laatste deel van de vorige eeuw is gestegen. Daarbij wordt nog niet eens rekening gehouden met het extra water als gevolg van smeltende ijskappen en gletsjers. Hierdoor zou de stijging van de zeespiegel wel eens het dubbele kunnen zijn van de stijging die uitsluitend het resultaat zou zijn van thermische expansie.
Wetenschappers beweren dat de watertemperatuur in de Noord-Atlantische Oceaan en de Golf van Mexico dit jaar maar liefst 3,6 graden hoger is dan normaal. Dat heeft bijgedragen tot de sterke orkanen, die een verwoestende uitwerking hebben gehad op de Amerikaanse Golfkust en het Caribisch gebied. Het heeft ook bijgedragen tot de ontwikkeling van de uitzonderlijk warme luchtstromen die in het stroomgebied van de Amazone actief zijn geweest en die de vorming van regenwolken hebben voorkomen. Greenpeace heeft ervoor gewaarschuwd dat de gebeurtenissen van dit jaar een voorbode kunnen zijn van wat ons in de toekomst te wachten staat, als praktijken als ontbossing en de uitstoot van broeikasgassen geen halt wordt toegeroepen.
Wanneer wij het vraagstuk van de klimaatverandering serieus aanpakken, helpen we niet alleen bij het behoud van onze planeet voor onze kleinkinderen en toekomstige generaties, maar kunnen we hun en onszelf ook kosten besparen. De kosten van de klimaatverandering zijn namelijk erg hoog, aangezien wij met verdwijning bedreigde soorten en leefgebieden willen beschermen.
Actoren die volop in ontwikkeling zijn, zoals zuidelijk Azië, Latijns-Amerika en Afrika, hebben een beleid van uitstootbeperking nodig dat hun economische ontwikkeling geen schade toebrengt. Daarom moet met het beleid voor klimaatverandering een bijdrage worden geleverd aan de economische groei in de ontwikkelingslanden.
Volgende week vertrek ik als lid van de Europese delegatie naar Montreal. Ik hoop van harte dat de spelers op het wereldtoneel de realiteit van dit jaar onder ogen zien en als partners gaan samenwerken om dit uiterst belangrijke mondiale probleem het hoofd te bieden. 

Irena Belohorská (NI ).
   - Mijnheer de Voorzitter, Europa was een van de eerste regio’s op aarde waar men de klimaatveranderingen kreeg te bespeuren die het gevolg zijn gevaarlijke klimaatverschuivingen op wereldschaal. De zomers zijn warmer geworden, de winters regenachtiger, rivierstromen zijn afgenomen, de bodemvochtigheid is verminderd en er zijn meer overstromingen, orkanen en gevallen van extreme droogte geregistreerd.
Het staat buiten kijf dat deze veranderingen een direct gevolg zijn van menselijke activiteiten, vooral in de ontwikkelde landen, die de grootste verantwoordelijkheid dragen voor de hoge uitstoot van broeikasgassen. De Europese Unie behoort tot de grootste vervuilers. Ieder jaar doen zich rampen voor die ertoe leiden dat er aanzienlijke economische schade ontstaat, mensen hun leven verliezen en zich steeds meer ziekten voordoen die samenhangen met milieuvervuiling. Daarom moeten de grootste vervuilers - China, de Verenigde Staten, de Europese Unie en India - de strijd tegen klimaatveranderingen gezamenlijk aangaan.
Dat de mensheid de gemakken van het moderne leven, zoals auto’s en andere vervoersmiddelen, zullen inruilen voor de fiets, is een onrealistische gedachte. Daarom is innovatie nodig van bestaande technologieën en moeten milieuvriendelijker krachtbronnen worden ontwikkeld. Het is noodzakelijk om meer zonne-, water- en windenergie te gebruiken en om het onderzoek te stimuleren naar deze nieuwe energievormen.
We zien hoe jonge wetenschappers Europa verlaten om naar de Verenigde Staten te trekken, omdat ze in Europa onvoldoende middelen hebben om op dit terrein effectief onderzoek op hoog niveau te kunnen doen. Daar komt nog bij dat sommige onderzoeksterreinen in Europa worden genegeerd. Klimaatverandering zal van invloed zijn op de gezondheid van de mensen in Europa. Door de klimaatveranderingen zal Europa worden blootgesteld aan ziekten die vroeger alleen in zuidelijker geografische zones voorkwamen. Het broeikaseffect kan ertoe leiden dat zich infectieziekten gaan voordoen die worden overgedragen door geleedpotigen, zoals muskieten die malaria overdragen of bepaalde virale infecties van de hersenen. 
Peter Liese (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, eerst een opmerking vooraf: de fungerend voorzitter van de Raad heeft ons bij het begin van het debat 10 à 15 minuten laten wachten. Ik had op zijn minst een verklaring of verontschuldiging verwacht. Wellicht kan dat verzuim nog worden goedgemaakt.
Ik dank de heer Wijkman voor de grote inzet waarmee hij zijn werk heeft gedaan. Het was geen eenvoudige opgave en het is zeker geen geheim dat er ook binnen de Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-democraten) en Europese Democraten discussie is geweest, maar die heeft tot een bevredigende uitkomst geleid. Wij hebben nu een goed verslag. Ik wil graag uw aandacht vragen voor een bijzonder aspect. Afgelopen maandag is in Duitsland het besluit gevallen over een nieuwe grote coalitie. Op een groot aantal punten uit het regeerakkoord is terecht kritiek geuit: er zijn diverse compromissen die niet door iedereen kunnen worden gesteund.
De hoofdstukken milieu, energie en klimaatbescherming mogen er echter zijn. Ik denk dat ook Europa daarvan kan profiteren. Veel punten in het regeerakkoord komen overeen met de voorstellen die de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid in het verslag-Wijkman doet. Dat is een stimulans voor de Commissie om haar doelstellingen, bijvoorbeeld bij het luchtvervoer, energiek te blijven nastreven.
Bij de hernieuwbare energie willen wij in Duitsland in de grote coalitie en ook met de amendementen die we op het verslag-Wijkman hebben ingediend, streven naar een nieuwe prioriteit op het gebied van warmte. Met weinig geld kunnen we de uitstoot van CO2 drastisch verminderen en daarom wilde de Commissie daartoe ook een voorstel voor een richtlijn indienen.
Een onderwerp waarvoor in mijn optiek noch de grote coalitie in Duitsland, noch de parlementaire commissie een bevredigende oplossing heeft gevonden, is kernenergie. Ik ben het met mevrouw Gutiérrez eens dat de klimaatproblematiek niet helemaal zonder kernenergie kan worden opgelost.
Desondanks hoop ik dat het verslag door een grote, overtuigende meerderheid wordt gesteund. Tot slot wil ik onderstrepen wat de heer Wijkman heeft gezegd, namelijk dat het ook om een veiligheidsprobleem gaat. Er is een studie van het Pentagon die zegt dat de klimaatverandering op den duur een groter gevaar voor de mensheid vormt dan het internationale terrorisme. Dit moet iedereen er toch van overtuigen dat het tijd is om te handelen. 
Dorette Corbey (PSE ).
   - Voorzitter, allereerst dank aan collega Wijkman voor zijn uitstekende en krachtige verslag. Ik wil ook mijn complimenten overbrengen aan mevrouw Beckett voor haar commitment bij het klimaatbeleid. Collega's, het Parlement pleit vandaag opnieuw voor een ambitieus klimaatbeleid en daar is alle reden voor, zoals commissaris Dimas heeft uiteengezet.
In Montreal moeten we de eerste stenen leggen voor een nieuw klimaatbeleid. We staan voor een enorme uitdaging: schone energie en schoner transport, maar ook minder energiegebruik.
Europa heeft tot nu toe een voortrekkersrol gehad en dat heeft veel opgeleverd. Er is inderdaad wat te vieren in Montreal.
De belangrijkste opgave voor Europa is nu ervoor te zorgen dat de grootste CO2-uitstoter, de Verenigde Staten, ook verplichtingen aanvaardt en dat landen als China en India op een eerlijke manier betrokken worden bij het hele proces. Dat kan alleen door zelf de problemen aan te pakken en te laten zien dat de Europese economie juist een enorme impuls krijgt door innovatie, door zuiniger met energie om te gaan, door efficiëntere productie en door duurzame producten op de markt te brengen. Maar helaas, behalve het Verenigd Koninkrijk voldoen de meeste landen tot nu toe zelf niet aan de verplichtingen en helaas komen de schoonste en zuinigste auto's niet uit Europa maar uit Japan. We moeten het beter doen en we moeten meer doen! Dat kan alleen als de Europese Unie ook de samenleving bij het klimaatbeleid betrekt.
Alyn Smith (Verts/ALE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik kan mij volledig vinden in de opmerkingen van mijn fractiegenote, mevrouw Lucas, over het nogal fragmentarische beleid van de Britse regering als het gaat om een serieuze aanpak van de klimaatverandering. Als de Raad enige ambitie wil tonen, zou de zorgvuldige bestudering en goedkeuring van het verslag van de heer Wijkman zeker niet de slechtste oplossing zijn.
De manier waarop we vooral met het publiek over klimaatverandering debatteren moet worden gewijzigd. Daartoe moeten we bij onze eigen maatregelen beginnen, omdat we daarop het best controle kunnen uitoefenen. Als we de uitdaging aangaan, dienen we te beseffen dat ons eigen goede voorbeeld ons geen windeieren zal leggen. Hernieuwbare energie is de sleutel tot de oplossing. Mijn eigen land, Schotland, kan in de wereld het voortouw nemen op het gebied van schone, groene duurzame energie. Wij hebben golven, een lange kustlijn, heuvels waar de wind tegenaan beukt, biomassa en aardwarmte, en tevens valt de grondstof voor waterkracht regelmatig uit de hemel. Toch investeren we bij lange na nog niet genoeg in duurzame technologieën in Schotland of Europa. Wat betreft Schotland komt dit doordat het Verenigd Koninkrijk het energiebeleid uitstippelt en blijft vasthouden aan het gebruik van kernenergie, dat volgens mij geen oplossing voor de lange termijn biedt.
Als Parlementsleden kunnen wij een rol spelen in deze koerswijziging ten aanzien van hernieuwbare energie en het debat over klimaatverandering. Wij moeten eensgezind achter het verslag van de heer Wijkman gaan staan. De Commissie kan ook een bijdrage leveren door in het zevende kaderprogramma prioriteit te verlenen aan hernieuwbare energie. 
Roberto Musacchio (GUE/NGL ).
   - Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, het broeikaseffect is ons grootste probleem. Daardoor worden onze bestaansvoorwaarden structureel veranderd. Het vermogen om dat probleem aan te pakken moet het hoofdelement zijn van ons optreden. Daarom is het noodzakelijk de strategie van Kyoto geheel te aanvaarden en uit te voeren, en al onze keuzes daaraan te onderwerpen. Die strategie moet de juridische en projecttechnische grondslag worden, en worden uitgeroepen tot een hoofdelement van ons intern en internationaal beleid na Montreal.
De hoofdlijnen van het Protocol van Kyoto - convergentie en reductie - tonen aan dat men de ontwikkelingsmodellen en economieën totaal moet omgooien en de richting moet uitgaan van een rationeler en billijker beheer van de hulpbronnen. Mijns inziens is het mogelijk te komen tot een cijfer van één TEP per mens. Dit engagement moet ons in staat stellen te sparen en een democratisch beheer en gebruik van hernieuwbare energiebronnen mogelijk maken.
Als wij dit doel en deze noodzaak voor ogen houden, is het absoluut uit den boze te denken dat men zijn toevlucht kan nemen tot kernenergie. Die energiebron gaat gepaard met uitermate hoge risico’s en onoplosbare problemen, zoals afval, en is een niet-democratische bron. 
Urszula Krupa (IND/DEM ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik vind het moeilijk om een verslag te aanvaarden dat zo weinig bijdraagt aan concrete oplossingen om klimaatsveranderingen te voorkomen, een verslag waar niet eens een kostenraming bij is gevoegd. Ook de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling zijn niet voldoende, noch het volgen van de aanbevelingen van het Protocol van Kyoto. Dit Protocol verplicht de regeringen en bedrijven een beleid voeren om de uitstoot van broeikasgassen terug te dringen, en om een emissiehandelssysteem en regels voor energiebesparing in te voeren.
De verantwoordelijkheid voor de milieuvernietiging ligt met name bij de geïndustrialiseerde landen, wier liberale levensstijl en ongeremde consumptiegedrag onvoorstelbare gevolgen heeft voor de volksgezondheid en het voortbestaan van de aarde in zijn geheel. Daarom moeten niet alleen de reeds door vorige sprekers genoemde maatregelen worden getroffen, maar moet er ook voor worden gezorgd dat de mensen van mentaliteit veranderen en zich ontwikkelen als individuen. Dit wordt treffend omschreven als het streven naar een verzadigingsbeschaving, waarmee een ommezwaai wordt bewerkstelligd in de tendens om bezit als het hoogste goed te beschouwen en in de ongeremde consumptiedrang. 
Bruno Gollnisch (NI ).
   - Mijnheer de Voorzitter, hoewel er over de opwarming van het klimaat zelf inmiddels geen twijfel meer lijkt te bestaan, moet nog wel worden nagegaan of de analysen kloppen volgens welke dit verschijnsel bijna uitsluitend aan de broeikasgassen is te wijten. Sommige wetenschappers bestrijden dit, op grond van het feit dat andere oorzaken mogelijk zijn. Mocht het antwoord evenwel bevestigend zijn, dan zouden de milieubeschermers zich moeten afvragen of ze niet te ver zijn gegaan in hun verbeten strijd tegen iedere vorm van kernenergie. Deze vorm van energie mag dan niet zonder risico’s zijn, maar de uitstoot van broeikasgassen is nihil.
Zoals wordt voorgesteld in het verslag-Wijkman, dient het gebruik van alternatieve energiebronnen te worden bevorderd, met name zonne-energie en aardwarmte. Het kan echter niet zo zijn dat zulke aanzienlijke beperkingen alleen worden opgelegd aan de Europese landen, terwijl China, de VS en vele andere landen hun CO2-uitstoot sterk laten stijgen. Wat het opslaan van koolzuurgas betreft, zou ik graag een natuurlijke, efficiënte en voordelige methode willen bepleiten, namelijk herbebossing, te meer daar structurele herbebossing zou kunnen geschieden in het kader van een uitgebreid internationaal samenwerkingsprogramma. 
Avril Doyle (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, het debat is vrijwel afgerond en de wetenschappelijke jury is het in grote meerderheid eens over de gevolgen die broeikasgassen voor ons klimaat hebben. Sinds de jaren zestig is de economische schade die wordt veroorzaakt door met het weer verband houdende natuurrampen, met een factor zes toegenomen. De temperatuur op aarde stijgt in een alarmerend tempo. De vijftien oude lidstaten van de EU zullen hun huidige Kyoto-doelen wat betreft de beperking van de CO2-uitstoot niet halen, en daar zal niets aan worden gedaan.
Op de COP-11/MOP 1-bijeenkomst volgende maand in Montreal zal het accent liggen op het post-Kyotobeleid en op wat er na 2012 moet gebeuren. Zonder echte mondiale samenwerking is elke overeenkomst zinloos, vooral als ’s werelds grootste producent van broeikasgassen, de Verenigde Staten, niet meedoet. We zien ons gesteld voor een enorme uitdaging. We verwachten dat de evaluatie die de Commissie volgend haar juni zal maken van de handel in emissierechten, zal uitwijzen dat de cynici en degenen die roepen "dat heb ik je toch gezegd", het bij het verkeerde eind hebben en dat dit systeem haar geloofwaardigheid behoudt. Het is wezenlijk dat we de werkingssfeer van dit systeem verbreden en horizontale sectorale streefdoelen stellen. Te veel sectoren zijn uitgesloten, waardoor gaten in de markt ontstaan en deze inefficiënt wordt, wat op zijn beurt weer zou kunnen leiden tot een duurdere emissiehandel. Nog steeds bewijzen we slechts lippendienst aan het hele terrein van energie-efficiëntie, dat een geweldige bijdrage kan leveren aan de oplossing van het probleem. Tevens moeten we ons richten op de ontwikkeling van vervangende brandstoffen en alternatieve technologieën. Het openbaar vervoer en bedrijfswagenparken moeten schone en alternatieve brandstoffen gebruiken als stimulans voor de markt en de particuliere sector en om een aanzet te geven tot de vorming van een netwerk van verkooppunten van groene energie.
Er moeten accijnsregelingen komen die biobrandstoffen en biologische flexi-brandstoffen begunstigen. Laten we in de wet vastleggen dat alle motorbrandstoffen een percentage brandstof uit hernieuwbare bronnen moeten bevatten, bijvoorbeeld een mengsel met 5 procent bio-ethanol in benzineauto’s en een mengsel met 2 procent biodiesel in dieselvoertuigen. Aan de voertuigen zelf hoeft dan niets veranderd te worden. We moeten radicaal denken en radicaal handelen. Als we ervan overtuigd zijn dat de uitstoot van CO2 drastisch moet worden teruggedrongen, dienen we niet langer maatregelen in de marge te treffen, maar de elektriciteitsmarkten daadwerkelijk te liberaliseren. Laten we de daad bij het woord voegen, naar het zevende kaderprogramma kijken en op dit gebied investeringen doen. 
Anne Ferreira (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het verslag van de heer Wijkman verdient onze volledige aandacht. Deze tekst moet worden beschouwd als onze routekaart voor een betere bestrijding van de klimaatveranderingen in de komende jaren. De lijnen die worden uitgezet zijn realistisch en het is aan ons om ze zo strikt mogelijk uit te werken. Daarbij roepen we de steun in van al onze partners bij de uitvoering, van lidstaten tot maatschappelijk middenveld, en moeten we onze productiewijzen en consumptiepatronen aanpassen.
Als er echter één essentieel terrein is waarop we ons veel sterker moeten toeleggen en onszelf de financiële middelen moeten verschaffen die navenant de uitdaging zijn, dan is het wel het onderzoeksbeleid: zonder onderzoek geen nieuwe technologieën en geen innovatie. De grijze cellen van onze onderzoekers vormen voor de Europese Unie een hulpbron die wij moeten aanboren om de uitdaging van duurzame ontwikkeling en klimaatverandering aan te kunnen gaan, zonder daarbij natuurlijk onze verantwoordelijkheid ten aanzien van de armste landen uit het oog te verliezen. We zullen straks dus over een onderzoeksbegroting moeten beschikken die is opgewassen tegen onze ambities. 
Lena Ek (ALDE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, het deed mij goed commissaris Dimas tijdens de recente internationale energieconferentie van Beijing steun te horen betuigen aan het streven van het Parlement om tot 2020 het aandeel van de hernieuwbare energiebronnen op te trekken tot 25 procent. Het deed mij ook goed de commissaris te horen zeggen dat hernieuwbare energie van cruciaal belang is om problemen zoals klimaatverandering en armoede op te lossen en algemene economische ontwikkeling te bevorderen.
Als wij een markt willen creëren voor hernieuwbare energie moeten wij ervoor zorgen dat de kosten die gepaard gaan met onze onhoudbare afhankelijkheid van fossiele energiebronnen, goed uit de verf komen. Het volstaat niet om enkel het effect van de huizenhoge emissieniveaus op het milieu en de volksgezondheid aan te tonen. Dit effect moet ook worden uitgedrukt in euro’s en centen. Europa heeft reeds een door de markt gestuurd stelsel voor emissiehandel geïntroduceerd. Inderdaad, onderwerp van gesprek is nu het aandeel van de luchtvaart aan het systeem, maar ik wil ook dat de scheepvaart en vooral al het vervoer over land worden opgenomen. Pas als wij een duidelijk beeld krijgen van de kosten die gepaard gaan met de CO2-uitstoot van deze sector, zullen wij de vraag naar en de bevoorrading met hernieuwbare energiebronnen serieus kunnen stimuleren.
Mijn eerste vraag is dan ook of de Commissie van plan is de vervoerssector op te nemen in de Europese handel in emissierechten, en zo ja, wanneer. Mijn tweede vraag gaat over het aandeel hernieuwbare energiebronnen. Wij willen dit aandeel wel vergroten, maar natuurlijk moet dit dan ook worden gebruikt. Wanneer zal de Commissie voorstellen de zogenaamde Auto Oil-richtlijn te vervangen door voertuigbrandstof waaraan minimaal 10 procent ethanol is toegevoegd? 
Bairbre de Brún (GUE/NGL ).
Uit het verslag van de heer Wijkman blijkt duidelijk dat de naleving van de bepalingen van Kyoto voor de EU de hoogste prioriteit heeft. Hoewel Kyoto slechts een kleine stap betekent in de strijd tegen klimaatverandering, moeten we het volledig steunen en degenen die nog niet hebben ondertekend, met klem oproepen dat alsnog onmiddellijk te doen.
Ik was blij vanmorgen te horen dat de Commissie en de Raad het belang van de volgende fase onderstrepen. Waar het namelijk werkelijk om gaat, is ambitieuze streefdoelen vaststellen voor de periode na 2012 en alle belangrijke wereldwijde actoren bij de aanpak van deze problematiek betrekken. Ik wil ook mijn steun betuigen aan de amendementen die mijn collega’s van de GUE/NGL-Fractie hebben ingediend, met name de verklaring dat de bevordering van een ongebreidelde vrije markt tot buitensporige consumptie heeft geleid, met als gevolg een toename van de uitstoot van broeikasgassen.
Georgios Karatzaferis (IND/DEM ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik wilde over een heel serieus vraagstuk spreken. Ik vraag mij af of er een dame is die vanmorgen geen lak op haar haar heeft gespoten, of er iemand onder ons is die geen deodorantspray heeft gebruikt voor zijn oksels. Op die manier dragen wij echter wel bij aan het broeikaseffect. Dat zijn heel eenvoudige dingen, maar wij houden ons er zelf niet aan.
Al uw pogingen zullen tevergeefs zijn, mijnheer Dimas, als u de Amerikanen niet meekrijgt. Ik zal u twee cijfers geven: de Verenigde Staten stoten meer uit dan drievierde van de VN-landen bij elkaar; de staat New York stoot net zoveel uit als heel Afrika. Dus, wat wij hier in Europa ook doen, het zal allemaal tevergeefs zijn als wij de gewoonlijk onhandelbare Amerikanen er niet van overtuigen dat zij hun verantwoordelijkheid moeten nemen. Zo ziet helaas de trieste realiteit eruit.
Laten wij ook eens kijken naar het land in de wereld met de grootste bevolking: China. In China alleen al woont een kwart van de wereldbevolking. Wat wij ook in Europa doen, het zal een druppel op een gloeiende plaat zijn. Wij hebben een enorm klimaatprobleem, dat niet binnen grenzen gehouden kan worden. Wij kunnen geen prikkeldraad optrekken. Daarom moeten wij de Amerikanen overtuigen. Anders is de afloop funest. De ontwikkeling die zich aftekent, en die met mathematische zekerheid bewaarheid zal worden, zal ons hetzelfde lot doen ondergaan als de dinosaurussen. Wij moeten allen wel beseffen dat de terroristische dreiging van Bin Laden veel geringer is dan de milieudreiging die van de Amerikanen uitgaat. Als wij dus efficiënt willen zijn, moeten wij de Amerikanen meekrijgen en aan de regels laten deelnemen. 
Françoise Grossetête (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mevrouw de minister, nog maar enkele jaren geleden kregen wij twijfelachtig gelach als wij over klimaatverandering spraken. Vandaag is er niemand meer die de feitelijkheid van deze verandering in twijfel trekt. Er is zelfs een gevoel van urgentie. Er moet onmiddellijk gehandeld worden om deze dreiging het hoofd te bieden, een dreiging die zeker een van de ernstigste is in de geschiedenis van de mensheid, met een toenemend aantal overstromingen, droogten en orkanen, het smelten van de ijskap, het smelten van onze gletsjers, en misschien op een gegeven moment het uitbreken van bepaalde ziekten.
In de confrontatie met deze dreiging krijgen we nu een ongekende kans om een echt technologieprogramma op touw te zetten, een programma waarmee we de innovatie kunnen aanwakkeren die we zo hard nodig hebben om nieuwe werkgelegenheid te scheppen in Europa. Europa en de hele wereld hebben veel woorden gesproken, maar het schort aan daden. Welnu, dit is het moment om politieke moed te tonen en het Protocol van Kyoto een nieuwe impuls te geven. Biobrandstof, zonne-energie, windenergie, waterkracht, waterstof, inspanningen op het gebied van energie-efficiëntie: deze technologieën zíjn er. Aan ons de taak om het gebruik ervan in ons stedenbouwkundig beleid, in onze wijzen van bouwen te versnellen.
We moeten alle mogelijkheden aangrijpen die ons geboden worden. Een ideale oplossing is er niet; we moeten het gebruik van die verschillende energiebronnen combineren. Er zijn nog te veel belemmeringen voor het gebruik en het op de markt brengen van technologische innovaties zoals hybride of elektrische voertuigen. Onze medeburgers zijn bereid hun deel van de verantwoordelijkheid in dit energiebeheersingsproces op zich te nemen. De Verenigde Staten, India en China ontplooien al initiatieven, met name op nucleair gebied. We kunnen niet langer afzien van kernenergie, waar immers geen enkel broeikasgas bij vrijkomt. Waar wacht Europa eigenlijk op om het debat over kernenergie - een serieus debat, zonder sentiment - echt te openen? Ik verzoek u hier niet langer mee te dralen. 
Marie-Noëlle Lienemann (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, om geloofwaardig te blijven in de ogen van de burgers moet de Europese Unie de goede bedoelingen achter zich laten en concreet optreden door middel van ambitieuze doelstellingen en investeringen daarin. Waar is het geld voor het gecombineerd weg-railvervoer? Wanneer komen de grote trans-Europese netwerken waar we nog altijd op zitten te wachten? Wanneer komen de GVB-kredieten voor biobrandstoffen? Wanneer worden de begrotingskredieten voor onderzoek verhoogd opdat wij de grote energie-uitdagingen, zoals de waterstofsector, kunnen aanpakken? Wanneer worden de structuurfondsen en subsidies aangepast met het oog op energie-efficiëntie en -besparing? Ik denk daarbij aan het stedelijk milieu, huisvesting en sociale huisvesting. Waar blijven de milieuheffingen op goederenvervoer, met name over zee? Wanneer wordt het handelsverkeer gereguleerd met het oog op de bestrijding van het broeikaseffect? We wachten op concrete, operationele antwoorden, waarbij voorzien wordt in onmiddellijk optreden. De Europese Unie moet hier en nu in actie komen om mensen te overtuigen, om een voorbeeld te stellen en om nieuwe partnerschappen aan te knopen met de landen van het Zuiden. We verkeren nu nog in de fase van de goede bedoelingen. Laten we overgaan tot daden. 
Gunnar Hökmark (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Wijkman bedanken voor zijn evenwichtige verslag over een dermate belangrijk onderwerp. Ik wil erop wijzen dat het momenteel niet duidelijk is hoe Europa de doelstellingen van Kyoto kan bereiken, want daarvoor moeten enorme inspanningen worden ondernomen en het huidig beleid zal naar het zich laat aanzien ons niet in staat stellen deze doelstellingen tijdens de eerste fase te bereiken. Een van de redenen daarvoor is dat de vereisten die een modern milieubeleid aan het energiebeleid stelt, bijna geheel worden genegeerd.
Als wij kijken naar de huidige omstandigheden, wordt duidelijk dat wij niet in staat zullen zijn de doelstellingen van Kyoto, als het gaat om de verwachtingen met betrekking tot hernieuwbare energiebronnen, te bereiken. Er zullen hernieuwbare brandstoffen ontwikkeld worden, en ze zullen ook een steeds grotere rol gaan spelen, maar ze zullen de problemen niet kunnen oplossen. Wij kunnen de doelstellingen van Kyoto niet bereiken door de economie te reguleren of te sparen. Dergelijke maatregelen zouden indruisen tegen het doel om de basisvoorwaarden te verwezenlijken voor een betere economie, voor een economie die meer doet om aan de milieuvereisten te voldoen. Wij kunnen de problemen niet oplossen door de economie langzamer te laten groeien. In plaats daarvan moeten wij een milieubeleid voeren dat verenigbaar is met een consequent en geloofwaardig energiebeleid, en in dat geval moeten wij ook kijken naar de basis van onze energiebevoorrading.
Olie en gas zijn niet de weg van de toekomst, maar wij zien wat er gebeurt: het gebruik van olie en gas neemt toe wanneer kernenergie geleidelijk aan wordt afgeschaft, met als gevolg dat de CO2-uitstoot toeneemt. Met de huidige energiemix neemt kernenergie in Europa 50 procent van de CO2-uitstoot voor haar rekening. De daarmee verkregen vermindering van de CO2-uitstoot is gelijk aan die van privé-auto’s. Daaruit blijkt over welk soort cijfers wij spreken. Daarom kunnen wij kernenergie niet zo maar van de hand wijzen. Kernenergie zal onze milieuproblemen niet oplossen maar je kunt niet én de milieuproblemen oplossen én de doelstellingen van Kyoto bereiken als je kernenergie negeert. Daarom hebben dit Parlement en de lidstaten een belangrijke taak: zij moeten een geloofwaardig energiebeleid voeren, een beleid dat niet is afgestemd op een geleidelijke afschaffing van kernenergie en op de vervanging daarvan door olie en gas. In plaats daarvan zouden wij ervoor moeten zorgen dat kernenergie een belangrijke rol kan spelen in een evenwichtig energiebeleid. 
Justas Vincas Paleckis (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik ben het van harte eens met de heer Anders Wijkman en met anderen die net als ik geloven dat het aan ons is om de aarde te redden en aan niemand anders.
De Europese Unie dient zoveel mogelijk invloed uit te oefenen op de landen - al zijn ze nog zo machtig - die zich nog niet hebben aangesloten bij het Protocol van Kyoto en hen vragen dit alsnog te doen. Het zou naïef zijn om te beweren dat, als de Verenigde Staten aan de criteria van het Protocol van Kyoto hadden voldaan, het effect van de orkanen Katrina en Wilma niet zo verwoestend zou zijn geweest. Maar de natuur sloeg uitgerekend toe in de meest kwetsbare staat. Indien de internationale gemeenschap niet snel drastische maatregelen neemt om een verdere toename van het broeikaseffect tegen te gaan, dan zal onze aarde veranderen in een vuur- en waterspuwend monster waar voortdurend orkanen woeden.
Terecht wil dit verslag de EU een nog prominentere voortrekkersrol geven bij de bevordering van hernieuwbare energiebronnen. Ik ben ook een warm voorstander van het voorstel om een bewustmakingscampagne voor de EU-burgers te beginnen en hen te betrekken bij de zorg voor het milieu. We moeten meer energie steken in de ontwikkeling van een fiscaal heffings- en faciliteitensysteem, waarmee bedrijven worden gestimuleerd om efficiënt en milieuvriendelijk te werken. Nog belangrijker is echter de levensstijl. Iedere burger van de EU dient te beseffen dat het niet alleen nobel en mooi is om het milieu zo min mogelijk te vervuilen en het klimaat op aarde zo min mogelijk aan te tasten, maar dat dat ook werkelijk de moeite waard is. 
Bogusław Sonik (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, eind deze maand en begin volgende maand zal het Europees Parlement nog eens zijn standpunt betreffende klimaatsverandering naar voren brengen tijdens een VN-conferentie. Voordat wij dit standpunt ter discussie stellen in de internationale gemeenschap, moeten we ons ervan verzekeren dat dit standpunt de beste belangen van alle EU lidstaten weerspiegelt. Zoals mevrouw Grossetête en mijnheer Hökmark terecht hebben opgemerkt moeten we ook aandacht hebben voor de rol van kernenergie.
In veel lidstaten neemt de uitstoot van broeikasgassen nog altijd toe. Willen we dat het VN-Verdrag en het Protocol van Kyoto volledig worden uitgevoerd, dan moeten de burgers een grotere rol spelen in de gezamenlijke inspanningen om de emissies terug te dringen en een duurzamere levensstijl te vinden. Een belangrijk aspect in verband hiermee voor de bestrijding van de uitstoot van CO2 is de zogenaamde geïntegreerde benadering waaraan de politici, het bedrijfsleven en de maatschappij deelnemen.
Met een geïntegreerde benadering kunnen we de uitstoot van CO2 op een doeltreffendere en goedkopere manier terugdringen. Deze is gebaseerd op de veronderstelling dat de verantwoordelijkheid voor het verminderen van emissies niet alleen bij de auto-industrie en de oliemaatschappijen ligt, maar ook bij de autobestuurders. We moeten ook oog hebben voor bijvoorbeeld de infrastructuur van het wegennet en de beheerssystemen voor het wegverkeer, zoals bepaald in het , dat in oktober 2005 is gelanceerd.
De overstap van een economie op basis van fossiele brandstoffen biedt ongeëvenaarde mogelijkheden voor het bedrijfsleven, maar we mogen niet vergeten dat veel landen die beschikken over een schat aan hernieuwbare energiebronnen de technische mogelijkheden nog niet hebben om die te benutten. Dat geldt met name voor de ontwikkelingslanden. Daarom is de kwestie van de energiesubsidies belangrijk voor de onderhandelingen over de uitstoot van broeikasgassen.
Er zijn al vele mogelijke manieren om de uitstoot van broeikasgassen terug te dringen. Energiezuinige technologieën en technologieën met een beperkte uitstoot zijn doeltreffend in de bestrijding van milieuvervuiling, maar ze mogen niet gekoppeld worden aan de vermindering van de subsidies voor fossiele brandstoffen, die de rapporteur voorstelt als voorwaarde voor het gebruik van moderne milieubeschermingsoplossingen. 
Edite Estrela (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, een groot indianenleider heeft ooit gezegd: de aarde behoort ons niet toe; we hebben haar van onze kinderen geleend.
Als we de strijd tegen klimaatverandering verliezen, wat voor soort aarde laten we onze kinderen dan na? Die diagnose is reeds gesteld. Wat we nu nodig hebben is de moed om een ambitieuzer en efficiënter beleid ten uitvoer te leggen, en het verslag-Wijkman is een stap in de goede richting. We moeten woorden in daden omzetten en in overeenstemming met de strategie van Lissabon nieuwe technologie ontwikkelen. Van belang is ook dat de internationale gemeenschap het nodige onderneemt om haar verplichtingen uit hoofde van de Overeenkomst van Kyoto na te komen.
De Verenigde Staten moeten hun verantwoordelijkheid aanvaarden. Ik ben heel blij met de dialoog tussen de EU en China en India. We zullen echter ook moeten praten met landen als Brazilië, Zuid-Afrika, Rusland, Japan en Indonesië en een einde moeten maken aan anomalieën als subsidies voor fossiele brandstoffen. De heer Dimas heeft gezegd dat de conferentie van Montreal niet al de oplossingen waar we naar zoeken zal opleveren. We verwachten wel dat de conferentie er ten minste een aantal zal aandragen. Onze kinderen en toekomstige generaties zullen dat van ons verlangen. 
Richard Seeber (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, minister Beckett, het doet mij deugd dat de fungerend voorzitter van de Raad dit debat bijwoont. Ik wil allereerst de Commissie bedanken, en ook mijn vriend Anders Wijkman voor het ambitieuze verslag dat hij over dit onderwerp heeft opgesteld.
Dat er maatregelen nodig zijn, blijkt wel uit de natuurverschijnselen om ons heen: denkt u maar aan de grote branden in Zuid-Europa, de wervelstormen in Amerika of de overstromingen in Tirol in Oostenrijk, waar ik vandaan kom. Eén fout mogen we echter niet maken: we moeten oppassen dat we niet alles aan de mondiale klimaatverandering toeschrijven en zeggen dat alles alleen het gevolg is van de door mensen veroorzaakte CO2-uitstoot. Helaas vallen de natuurlijke effecten momenteel gedeeltelijk samen met de door mensen veroorzaakte effecten: er moet meer onderzoek worden gedaan, zodat we in de toekomst betrouwbare prognoses met betrekking tot het klimaat kunnen opstellen en met name kunnen berekenen welke effecten door de mens worden veroorzaakt.
Belangrijk is ook dat we langetermijnstrategieën hebben, zodat we iets kunnen ondernemen en plannen kunnen maken voor de toekomst. We moeten de industrie en het bedrijfsleven gewoon duidelijk maken welke kant het op gaat en welke mogelijkheden zij in de toekomst hebben. Dat is voor Europa als vestigingsplaats buitengewoon belangrijk. We moeten ook bedenken dat de Gemeenschap op dit moment slechts voor 14 procent van de CO2-uitstoot verantwoordelijk is. Daarom is het van groot belang dat met name de ontwikkelingslanden en uiteraard ook de grootste veroorzaker van de CO2-uitstoot, de Verenigde Staten, erbij worden betrokken. Dit onderdeel van het verslag verdient bijzondere nadruk: we hebben een mondiale strategie nodig.
Op het punt van de kernenergie ben ik het niet met mijn collega eens. Ik vind dat kernenergie geen alternatief is voor technologieën die CO2 produceren, omdat kernenergie uiteindelijk, op de lange termijn, negatieve gevolgen zal hebben. We moeten vooral niet de fout maken ontwikkelingslanden kernenergie als alternatief voor te houden, omdat kernenergie in deze landen gewoonweg niet veilig kan worden toegepast.
Verder is ook belangrijk dat we meer aandacht besteden aan het vervoer. We moeten proberen het hier aanwezige potentieel voor de vermindering van CO2-uitstoot volledig te benutten. 
Rebecca Harms (Verts/ALE ),
   - Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik wil graag aanhaken bij de laatste woorden van de vorige spreker. Na mijn bezoek aan het Verenigd Koninkrijk van afgelopen week moet ik zeggen dat het mij bijzonder ergert dat het debat over klimaatbescherming door de heer Blair en anderen wordt gebruikt om te pleiten voor een uitbreiding van het gebruik van kernenergie, omdat het met zogenaamd schone kernenergie gemakkelijker zou zijn de klimaatdoelstellingen te halen.
Ik wil hier graag een misverstand uit de wereld helpen. Ik zou wel eens willen weten wat u in Engeland op dit moment met schone kernenergie bedoelt. Hebt u het dan over de uiterst smerige uraniumwinning? Hebt u het dan over de uiterst vervuilende verrijking van splijtstof? Hebt u het dan over de complexe en zeer milieubelastende conversie van uraniumhexafluoride? Bedoelt u de fabricage van splijtstofelementen in Rusland, als u het over schone kernenergie hebt? Hebt u in Engeland al eens gediscussieerd over de vraag hoeveel afval u wanneer, waar en tegen welke kosten zult moeten opslaan? Hoe schat u de gevaren en risico’s van opwerking in? U hebt in Windscale immers de nodige ervaring opgedaan met de nadelige gevolgen van opwerking voor mens en milieu. Het verbaast me in hoge mate dat juist de Engelsen, die kernenergie eigenlijk om economische reden hebben opgegeven, deze krankzinnige discussie over klimaatbescherming door meer kernenergie aanzwengelen.
Mondiaal gezien zouden er honderden, nee duizenden kerncentrales moeten worden bijgebouwd, als we door middel van kernenergie werkelijk effectief aan de bescherming van het klimaat zouden willen bijdragen. Het aantal kerncentrales zou ook drastisch moeten worden uitgebreid met een nieuwe generatie snelle kweekreactoren. In Europa is dat al eens op een faliekante mislukking uitgelopen. Overal in de wereld zouden er opwerkingsfabrieken staan, omdat de uraniumvoorraden niet toereikend zouden zijn voor een uitbreiding van kernenergie in deze omvang.
In het licht van de discussie over terrorisme en het gevaar van proliferatie is een dergelijke uitbreiding onverantwoord. Het is veel moeilijker om het energieprobleem door middel van energie-efficiëntie, energiebesparing en een andere benadering aan te pakken. Toch zouden we daarmee eindelijk eens consequent moeten beginnen in plaats van onze toevlucht te nemen tot een technologie die eigenlijk al tot de vorige eeuw behoort en voor het afval waarvan we tot op heden nog niet het begin van een oplossing hebben. 
Margaret Beckett,
   Mijnheer de Voorzitter, dit was een interessant en stimulerend debat. Bijna iedereen is ingenomen met het verslag van de heer Wijkman en met de inhoud ervan, en dat is terecht. Er heerst duidelijk overeenstemming over de aard en de omvang van de uitdaging waarvoor wij staan. Tevens hebben veel sprekers sterk de nadruk gelegd op hernieuwbare bronnen en daarvan talrijke voorbeelden gegeven. Ook waren er grote meningsverschillen over de toepassing van kernenergie. De laatste spreekster, mevrouw Harms, moet zich wel in zeer beperkte kringen bewegen, als zij heeft vernomen dat in het Verenigd Koninkrijk met het oog op de klimaatverandering uitsluitend over kernenergie wordt gesproken. We hebben in het Verenigd Koninkrijk veel zaken bediscussieerd, maar we hebben geen nieuwe afspraken gemaakt over het gebruik van kernenergie. Wel hebben we afgesproken dat we met elkaar in gesprek gaan over dit onderwerp. Energie-efficiëntie staat boven aan ons lijstje van maatregelen om de klimaatverandering te bestrijden en dat is precies wat mevrouw Harms wenst.
Er is sterk de nadruk gelegd op wat in jargon gewoonlijk “bijkomende voordelen” worden genoemd. Sommige sprekers legden het accent op de schade als gevolg van de luchtverontreiniging die wordt veroorzaakt door dezelfde gassen als de gassen die bijdragen tot de klimaatverandering. Anderen beklemtoonden dat we wellicht nog andere voordelen voor de gezondheid mogen verwachten wanneer we het gebruik van deze gassen beperken.
Mevrouw Gutiérrez-Cortines vroeg naar de rol van de landbouw. Misschien weet zij dat in landen als Nieuw-Zeeland de veestapel de bron vormt van vrijwel de totale uitstoot van broeikasgassen. Daarom is dit probleem erg moeilijk op te lossen. Het lijdt dus geen twijfel dat de landbouw in bepaalde omstandigheden een deel kan zijn van het probleem. De landbouw kan echter ook een deel van de oplossing zijn, zoals een aantal sprekers hebben aangegeven door te wijzen op de toepassing van biomassa en biobrandstoffen. Daarnaar zal meer onderzoek worden verricht.
Ik vind het jammer dat de heer Hegyi tegen de binding en opslag van koolstof is. Helaas is het zo dat landen als India en China, die naar groei en ontwikkeling moeten streven om de armoede te bestrijden, over enorme steenkoolvoorraden beschikken en deze ook zullen gebruiken, omdat zij menen geen andere keus te hebben. Dat is de harde realiteit. Overigens is de problematiek van de armoedebestrijding in dit debat eveneens terecht aan de orde gesteld. Het geniet beslist de voorkeur deze landen te helpen op duurzame wijze energie op te wekken door middel van technologieën als koolstofopvang en -opslag, dan ze te vertellen dat ze hun eigen energiebronnen niet mogen gebruiken. Ik ben bang dat we in het laatste geval nul op het rekest krijgen.
Alle verwijzingen naar de meest kwetsbare staten en de meest kwetsbare groepen binnen andere landen laten zien hoe nodig het is dat de EU meer maatregelen treft om aanpassingen te verrichten en deze te steunen in verband met de effecten van klimaatverandering die we niet kunnen voorkomen. Grote nadruk is gelegd op de rol van de vele andere betrokken landen en op de noodzaak van een wereldwijde dialoog, waar de Raad het volkomen mee eens is. Verder is duidelijk afgesproken dat de EU in de wereld voorop moet blijven lopen en dat we er hard aan moeten blijven werken om onze eigen programma’s te doen slagen.
Mevrouw Doyle en de heer Hökmark suggereerden beiden dat de EU haar Kyoto-doelstellingen vermoedelijk niet zal halen. Ikzelf trek een andere conclusie uit de jongste stand van zaken zoals die is beoordeeld door de Commissie. Wij zullen het betreffende verslag publiceren nu Montreal dichterbij komt. Nog steeds geldt echter dat wij onze eigen werkzaamheden moeten continueren en zelfs in hoger tempo uitvoeren.
Dat brengt mij op het commentaar van mevrouw Lucas en de heer Smith, die heel terecht lovende woorden hadden voor de ambitieuze doelstelling in het verslag-Wijkman om de uitstoot tot 2050 met 60 procent terug te dringen. Blijkbaar weten zij echter niet dat de Britse regering in haar eigen witboek over energie van 2003 dezelfde doelstelling heeft opgenomen. Wellicht moet ons dat evenwel niet verbazen, omdat mevrouw Lucas geen goed woord voor de Britse aanpak over heeft. Namens de Raad wil ik nadrukkelijk tegen haar zeggen dat het pure tijdverspilling is om te eisen dat de EU in Montreal een officieel mandaat en een officieel tijdschema dicteert. Juist dit Parlement behoort te erkennen dat het imperialisme heeft afgedaan. We kunnen in Montreal niet even de rest van de wereld voorschrijven hoe zij zich moeten gedragen en hoe zij hun zaakjes moeten regelen, vooral niet sommige van de armste en meest kwetsbare landen ter wereld. Hun prioriteit is, heel terecht, om zich te ontwikkelen en hun bevolking te voeden. Daarom kiezen wij voor een andere benadering. Als we in Montreal een dialoog en een proces op gang kunnen brengen, is dat een reële en belangrijke prestatie, zoals ook het geval was toen in Gleneagles bepaalde uitspraken werden gedaan en een daar overeengekomen actieprogramma werd veiliggesteld. We zijn het er allemaal over eens dat we meer vaart achter de maatregelen moeten zetten, maar laten we toch op zijn minst erkennen dat we enige vooruitgang boeken.
Stavros Dimas,
   Ik wil graag iedereen bedanken die aan dit vruchtbare en belangrijke debat heeft deelgenomen.
De heer Wijkman en anderen hebben onderstreept dat we dringend actie moeten ondernemen om de klimaatverandering aan te pakken. Uit de maatregelen die de Commissie heeft getroffen en de reeks nieuwe initiatieven die zij heeft voorgesteld sinds de goedkeuring van haar mededeling in februari, blijken duidelijk haar vastberadenheid en daadkracht op dit gebied.
De eerste prioriteit van de Europese Unie in Montreal is brede internationale steun voor verdere actie te verwerven en overeenstemming te bereiken over de start van formele besprekingen over de vorming van een toekomstige multilaterale regeling voor klimaatverandering. Wanneer deze gesprekken eenmaal begonnen zijn, moet de Europese Unie bepalen op welk moment zij het best haar visie op de streefdoelen van een dergelijke toekomstige regeling kan geven. Gebleken is dat streefdoelen zeer nuttig zijn bij de vaststelling van milieubeleid. Aan de hand van deze doelen kunnen wij de beleidsmakers in de samenleving adviseren. Zij zijn bijzonder bruikbaar voor de industrie en de particuliere sector, wanneer deze besluiten over langetermijninvesteringen moeten nemen. Daarom zullen streefdoelen een wezenlijk onderdeel blijven van elk toekomstig systeem voor klimaatverandering. We hebben ze gewoonweg nodig.
Zoals u weet, heeft de Europese Raad van afgelopen maart bepaald dat de uitstoot van broeikasgassen tot 2020 met 15 tot 30 procent moet worden teruggebracht. De Commissie gelooft echter dat we in december in Montreal nog geen concrete doelen voor de ontwikkelde landen moeten vaststellen. Dat kan pas worden gedaan wanneer we meer duidelijkheid hebben over de voortgang van de onderhandelingen over de periode na 2012.
De heer Seeber heeft benadrukt dat een toekomstige regeling voor klimaatverandering gebaseerd moet zijn op een brede participatie van alle grote uitstoters. Voor een werkelijk doeltreffende samenwerking is dat essentieel.
De Commissie en de lidstaten doen hun best om de dialoog met de Verenigde Staten en de ontwikkelingslanden te verdiepen. Met de Amerikaanse regering zijn we een beleidsdialoog aangegaan in het kader van het VN-Raamverdrag inzake klimaatverandering en van andere fora en bijeenkomsten, zoals de . Daarin komen concrete onderwerpen aan de orde, zoals hernieuwbare energie, energie-efficiëntie en koolstofopvang.
De Verenigde Staten beweren dat zij de klimaatverandering op een andere manier aanpakken, voornamelijk op basis van onderzoek naar en ontwikkeling van nieuwe technologieën. Het verschil tussen hun benadering en onze benadering is dat hun uitstoot van kooldioxide met ongeveer 15 procent is gestegen, terwijl de uitstoot in de 25 EU-landen vergeleken met 1990 aanzienlijk is gedaald. In de 15 lidstaten die zich aan Kyoto hebben gecommitteerd, ligt het emissiepeil 1,7 procent lager dan in 1990. Dat is niet voldoende, maar we weten wel dat we aan het eind van de verbintenisperiode onze Kyoto-doelstellingen zullen hebben gehaald. Dat is het verschil tussen ons beider aanpak.
Wat betreft de ontwikkelingslanden staat de Europese Unie open voor ideeën over hoe zij in de toekomst aan het multilaterale samenwerkingsverband op klimaatgebied kunnen deelnemen. Het is duidelijk dat we aan hen niet dezelfde eisen kunnen stellen als aan de ontwikkelde landen. Elke toezegging die zij doen, zal gebaseerd zijn op het beginsel van gemeenschappelijke, maar gedifferentieerde verantwoordelijkheden.
China en andere ontwikkelingslanden leveren procentueel gezien een veel kleinere bijdrage aan het broeikaseffect dan de ontwikkelde landen. De uitstoot per hoofd van de bevolking bedraagt in China momenteel minder dan een tiende van het emissieniveau in de ontwikkelde landen. Dus daar kunnen wij een voorbeeld aan nemen. Voor landen waar het inkomen per hoofd van de bevolking veel lager ligt en de ontwikkelingsbehoeften groter zijn, moeten we ons aan de verstandige richtsnoeren van het VN-verdrag houden waarin een gemeenschappelijk, maar gedifferentieerd beleid wordt voorgeschreven.
De heer Verges stelde dat we bijzondere aandacht moeten schenken aan de ontwikkelingslanden en aan hun groeiende noden, die het gevolg zijn van de opwarming wereldwijd. We moeten ons werkelijk voorbereiden op de effecten van die opwarming. De Commissie stelt reeds fondsen beschikbaar en is blij met het Canadese voornemen om tijdens de conferentie in Montreal een vijfjarig werkprogramma voor aanpassing te realiseren.
Daarnaast is de Europese Unie van alle landen die in Bonn in 2001 een politieke verklaring hebben ondertekend, de grootste geldschieter. In deze verklaring wordt aan de ontwikkelingslanden in verband met de klimaatverandering elk jaar 410 miljard dollar beloofd. Deze regeling gaat dit jaar in.
Tijdens de Milieuraad in oktober hebben de ministers toegezegd dat zij in Montreal zouden aangegeven welke vorderingen zij op dit gebied hebben gemaakt. Bij de ondersteuning van ontwikkelingslanden moeten we er ook voor zorgen dat de mechanismen voor schone ontwikkeling goed functioneren. Hoofdzaak is dat het uitvoerend comité in Bonn doelmatig werkt. De Europese Unie verstrekt reeds geldelijke middelen, maar er is duidelijk meer steun nodig. De Europese Unie is nog steeds de belangrijkste financier van het uitvoerend comité.
Er is zorg over bilaterale samenwerking buiten VN-verband, met name in het kader van het Asia-Pacific Partnership. Ik wil nadrukkelijk stellen dat dit beslist niet als een alternatief kan worden beschouwd voor het proces dat we binnen de Verenigde Naties hebben opgestart. Wel kan dit partnerschap een steun in de rug betekenen voor de inspanningen die wij ons op grond van het Verdrag inzake klimaatverandering en het Kyoto-protocol getroosten. Dat kan gebeuren via een nauwere bilaterale samenwerking, waarbij een krachtiger politieke dialoog wordt gevoerd en tegelijkertijd het accent op de technologie ligt. Zo moeten we ook aankijken tegen de partnerschappen tussen de Europese Unie en China en tussen de Europese Unie en India. Deze partnerschappen hebben in zeer concrete actie geresulteerd: onlangs hebben we in India en China twee workshops gehouden over het mechanisme voor schone ontwikkeling en over marktmechanismen. In China zien we tevens dat veel aandacht wordt besteed aan de ontwikkeling en demonstratie van vormen van energieopwekking waarbij vrijwel geen uitstoot van broeikasgassen plaatsvindt. Net als mevrouw Beckett vind ik dat koolstofopvang en -opslag een middel zijn om klimaatverandering tegen te gaan. Ze lossen niet alles op, maar vormen een van de vele instrumenten die we kunnen toepassen. Deze partnerschappen hebben onmiddellijk een positieve uitwerking: zij ondersteunen namelijk de besprekingen over een multilateraal regime voor klimaatverandering na 2012.
De heer Blokland vroeg of de huidige maatregelen van de Europese Unie wel doeltreffend zijn. Als wij alle maatregelen volledig uitvoeren, zal de uitstoot ten opzichte van 1990 met 4 procent worden beperkt, wat duidelijk niet toereikend is om de beoogde reductie van 8 procent te bewerkstelligen. Daarom hebben we aanvullende maatregelen opgenomen in het programma voor klimaatverandering dat we een maand geleden hebben gelanceerd. Dit impliceert dat we de emissies sterker moeten verminderen, zodat we de doelstellingen van Kyoto halen en verdere vooruitgang boeken voor de periode na 2012. Het is belangrijk te weten dat voor de vijfentwintig landen van de Europese Unie de bestaande maatregelen tot een reductie van 7 procent zullen leiden.
Mevrouw Doyle, mevrouw Grossetête en anderen vroegen naar de uitstoot van auto’s. Ik ben het volkomen met hen eens dat dit een fundamentele kwestie is en daarom zal de Commissie in 2006 de overeenkomst met de auto-industrie evalueren. Op die manier kan bekeken worden of op een bepaald moment de Europese doelstelling van 120 g/km kan worden bereikt. Uiteraard zullen we er daarbij op toezien dat we het streefdoel van 140 g/km halen, dat op vrijwillige basis met de auto-industrie in Europa, Japan en Korea is afgesproken.
Mevrouw Ek vindt het belangrijk om de emissiehandel van de Europese Unie ook voor vervoer te laten gelden. Zoals u weet, heeft de Commissie reeds een voorstel ingediend met betrekking tot de luchtvaart. Als onderdeel van de evaluatie in 2006 zal de Commissie nagaan of het systeem van emissierechten ook op de andere vervoerssectoren kan worden toegepast.
Wat betreft hernieuwbare energie zal de Commissie in de komende weken een nieuw verslag presenteren met daarin streefdoelen op dit gebied voor het jaar 2020. Ten aanzien van kernenergie en de opmerkingen van de heer Hökmark wil ik zeggen dat sommige lidstaten verwachten dat deze vorm van energievoorziening in de toekomst een rol in hun land zal spelen. We moeten echter zorgen dat we over een breed scala aan koolstofarme energiebronnen beschikken. Met kernenergie kan niet aan de gestegen energiebehoeften worden voldaan en we moeten ons bewust zijn van problemen die te maken hebben met nucleair afval en de publieke opinie.
Als het gaat om de landbouw is de Commissie het met mevrouw Gutiérrez-Cortines eens dat er synergieën kunnen worden gevonden tussen klimaatverandering en landbouw. We hebben een uitermate interessante bijeenkomst in Londen gehad. Deze bijeenkomst was georganiseerd door mevrouw Beckett en het Britse voorzitterschap en ging over klimaatverandering en landbouw. Er zijn daar zeer belangrijke conclusies getrokken. De Commissie zal een plan ter ondersteuning van biobrandstoffen opstellen.
Tot slot geldt dat we vanaf nu vastberaden aan de slag moeten gaan, willen we de zege in de strijd tegen de klimaatverandering behalen. Zoals de heer Smith heeft gezegd, moeten alle maatschappelijke actoren en sectoren de handen uit de mouwen steken. We moeten de omvang van deze uitdaging niet onderschatten. Het kost tijd om deze strijd te winnen en tijd hebben we maar bitter weinig. Het kost ons inspanningen die we ons volgens sommigen niet kunnen permitteren. Wanneer u ons blijft steunen, zijn wij vastbesloten om als Europese Unie opnieuw het voortouw te nemen in deze strijd, die voor de mensheid een cruciale uitdaging vormt. Dank u wel. 
De Voorzitter.
   - Het debat is gesloten.
De stemming vindt vandaag om 12.00 uur plaats.

De Voorzitter.
   - Aan de orde zijn de stemmingen.
Hannes Swoboda (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, het verslag over Irak waarover we nu stemmen, is een verslag dat anders misschien onder “overige zaken” zou worden afgehandeld. Het gaat echter om een belangrijk verslag, waarmee het Parlement samen met de Raad en de Commissie heeft laten zien dat de Europese instellingen snel en in het belang van de burgers kunnen reageren.
Dit verslag werd gisteravond kort voor middernacht besproken. Nu is ieder tijdstip in het Parlement een belangrijk tijdstip, maar ik vind wel dat wij er allemaal voor moeten zorgen - de diensten en wij als afgevaardigden - dat belangrijke wetgevingsverslagen waarover in het belang van de burgers een besluit moet worden genomen, op een beter tijdstip worden besproken, zodat we ook een duidelijk signaal naar buiten kunnen afgeven.
Philip Bushill-Matthews (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik doe een beroep op artikel 132 van het Reglement in verband met het vragenuur met de Commissie gisteravond.
Er waren gisteravond negentig minuten voor onze vragen gereserveerd, maar slechts elf vragen werden beantwoord, voornamelijk omdat alle commissarissen lange, breedvoerige reacties gaven. Commissaris Mandelson begon daarmee en uiteindelijk kon commissaris Špidla slechts twee vragen beantwoorden.
Ik heb dit punt al eerder aan de orde gesteld en vervolgens heeft Voorzitter Borrell een brief aan de Commissie geschreven waarin hij de commissarissen verzocht hun antwoorden beknopter te houden. Tot dusver is aan dat verzoek beslist geen gehoor gegeven. Ik wil u vragen een tweede brief te sturen waarin u in nog veel krachtiger bewoordingen duidelijk maakt dat de Parlementsleden korte antwoorden verlangen, geen lange en breedvoerige toespraken.
Edith Mastenbroek (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik wil u erop wijzen dat het Parlement pas volgende maand gaat debatteren over de Wereldtop over de informatiemaatschappij in Tunis. Het betreft een VN-top over de vrijheid van informatie.
De internettoegang en het e-mailverkeer van de delegaties die deze top bijwonen, zijn in hun hotel gefilterd. Zij zien hoe demonstranten worden opgepakt en journalisten worden geïntimideerd en geslagen. Banden met informatie over schendingen van mensenrechten zijn door de Tunesische politie in beslag genomen. Er bestaat geen vrijheid van informatie in Tunesië. Op dit moment zijn er delegaties van de Europese Unie in Tunesië. Volgens mij kunnen we niet nog een maand wachten alvorens deze gang van zaken te veroordelen.

Herbert Bösch (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, het is weliswaar een beetje laat, maar ik heb al eerder mijn hand opgestoken. Het lijkt mij dat dit amendement overbodig is geworden nu amendement 5 is aangenomen. Ik had hierover graag de mening van de rapporteur gehoord, maar ik ga ervan uit dat deze stemming niet nodig was. 

Rebecca Harms (Verts/ALE ),
   . - Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag een verklaring afleggen in verband met deze stemming. Nu het Parlement met grote meerderheid een ongedekte cheque ter waarde van 400 miljoen euro heeft getekend - een bedrag dat zonder solide kostenraming wellicht in de kas van de Italiaanse energieconcerns zal verdwijnen - wil ik u uitdrukkelijk verzoeken tegen mijn verslag te stemmen. Ik acht de beslissing die hier wordt genomen, totaal onverantwoord. Ik denk dat het beter is om het voorstel van de Commissie te volgen, en ik verzoek u daarom tegen mijn eigen verslag te stemmen. Ik zal in ieder geval mijn handtekening onder het verslag intrekken, omdat ik vind dat het draagvlak voor het Europees beleid en de veiligheid op het gebied van kernenergie niet met ongedekte cheques kunnen worden gekocht.
Dames en heren, het spijt me, maar het is zeer onverstandig van u geweest dat u in meerderheid voor deze loze beloften hebt gestemd.

Henrik Lax (ALDE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag het begrip “eutrofiëring" toevoegen aan de tekst die is rondgedeeld. Dit is waarschijnlijk een van de grootste milieuproblemen in de Oostzee. De tekst moet als volgt worden geamendeerd: “(…) dat het noodzakelijk is de samenwerking tussen de lidstaten van de EU, in het bijzonder om eutrofiëring te beperken, en tussen de EU en Rusland te versterken”. 


Anders Wijkman (PPE-DE ),
   Mijnheer de Voorzitter, ik wil aan het eind van paragraaf 24 na de woorden "mee- en bijstookpercentages” de volgende tekst toevoegen: “waarbij de milieuefficiëntie wordt onderzocht van het opleggen van een minimum van 10% biobrandstof in brandstoffen voor voertuigen”. 

Bernd Posselt (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik heb een probleem met uiteenlopende vertalingen. In de Duitse versie is sprake van “” - twee zetels. Dat is echter nonsens, want het Parlement heeft volgens het Verdrag slechts één zetel, namelijk Straatsburg. Dat is lang geleden al besloten. In de Engelse versie staat “”. Met de tweede wordt Brussel bedoeld; die mogen we gerust afschaffen, maar dan moet de vertaling wel kloppen. Ik wil u dus vragen de beide versies met elkaar te vergelijken. 
De Voorzitter.
   - Hiermee is de stemming beëindigd. 

Hélène Goudin, Nils Lundgren en Lars Wohlin (IND/DEM ),
   Wij hebben tegen het verslag in zijn geheel gestemd omdat het Commissievoorstel beter is. Het is niet meer dan fair dat luchtvaartpassagiers vernemen welke vervoerder een bepaalde vlucht zal verzorgen, zodat zij in staat zijn hun besluiten zorgvuldig te overwegen, bijvoorbeeld vanuit een veiligheidsperspectief. Wij geven steun aan het voorstel van de Commissie om de lidstaten beveiligingsinformatie te laten vergaren, opdat zij die dan kunnen doorgeven aan de Commissie en de andere lidstaten, maar wij zijn tegen het voorstel van het Parlement om in plaats daarvan een communautaire lijst op te stellen en op die manier het beheer van de gegevens te centraliseren. 
Sérgio Marques (PPE-DE ),
   - Ik wil mevrouw Veyrac graag gelukwensen met haar belangrijke en goed getimede verslag over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende het informeren van luchtreizigers over de identiteit van de exploiterende luchtvaartmaatschappij en het mededelen van veiligheidsinformatie door de lidstaten. Ik steun dit verslag. Belangrijk is vooral het idee om de bevoegdheden van het Europees Agentschap voor de veiligheid van de burgerluchtvaart uit te breiden en dit Agentschap een hoofdrol te laten spelen bij het uitvaardigen van veiligheidsmaatregelen betreffende vliegtuigen van maatschappijen van derde landen.
De “zwarte lijst” dient niet alleen door de Commissie te worden gepubliceerd, maar ook door de lidstaten, ticketverkopers, de nationale luchtvaartautoriteiten en de luchthavens in de lidstaten, om zo te garanderen dat reizigers terdege geïnformeerd blijven en dat de doelstellingen van dit voorstel worden bereikt. 
David Martin (PSE ),
   Dit voorstel komt precies op het juiste moment. Aanvankelijk is het opgesteld als reactie op onze bezorgdheid na het vliegtuigongeluk bij Sharm-El-Sheikh (waarbij 148 mensen omkwamen) en na een hele reeks vliegrampen in augustus dit jaar. Veel van de reizigers die in Sharm-El-Sheikh stierven, wisten niet dat ze met een Egyptische luchtvaartmaatschappij genaamd Flash Air zouden vliegen. Evenmin waren ze bekend met het feit dat Zwitserland in 2002 uit veiligheidsoverwegingen beperkingen aan deze maatschappij had opgelegd.
Passagiers hebben het recht te weten met welke luchtvaartmaatschappij zij vliegen. Het maakt daarbij niet uit waar in de Gemeenschap hun vlucht begint. Luchtreizigers moeten voor vertrek adequaat over hun vlucht worden geïnformeerd, vooral als de maatschappij waarmee ze vliegen niet de maatschappij is die op het moment van de boeking werd genoemd. Dit voorstel gaat in die richting. 
Seán Ó Neachtain (UEN ),
   Ik sta volledig achter het verslag-De Veyrac waarin de oproep wordt gedaan om binnen de EU een zwarte lijst op te stellen van luchtvaartmaatschappijen die niet aan de internationale veiligheidsnormen voor vliegtuigen voldoen. Deze maatschappijen moeten in de hele Gemeenschap met naam en toenaam aan de schandpaal worden genageld volgens het beginsel van nultolerantie. Uiteindelijk willen alle EU-burgers veilig binnen en buiten de Gemeenschap kunnen vliegen en over deze doelstelling kunnen we geen compromissen sluiten.
Ik ben er ook vast van overtuigd dat de informatie op de zwarte lijst eenvoudig toegankelijk en in ruime mate beschikbaar moet zijn voor alle betrokkenen (nationale burgerluchtvaartautoriteiten, alle luchthavens in de EU en uiteraard de passagiers).
Ik ben lid van de Commissie vervoer en toerisme en mijns inziens heeft het Europees Parlement als medewetgever tot taak al het mogelijke te doen om snel met een dergelijke lijst te komen. Volgens mij is het even essentieel dat op de zwarte lijst ook vliegtuigen vermeld worden die van maatschappijen buiten de EU zijn gecharterd. De lidstaten moeten de Europese Unie een lijst verstrekken van luchtvaartmaatschappijen waarvoor in hun luchtruim een vliegverbod geldt.
Sleutelbegrippen hierbij zijn samenwerking en coördinatie. Wat dit betreft moet het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart een grotere rol krijgen bij de controle op de naleving van de internationale normen en het afgeven van goedkeuringscertificaten. Ik herhaal dat wij op geen enkele wijze afbreuk mogen doen aan de veiligheid van onze EU-burgers. 
Frédérique Ries (ALDE ),
   Natuurlijk heb ik voor dit voorstel voor een verordening gestemd, die gericht is op het opstellen van een zwarte lijst van niet erg veilige luchtvaartmaatschappijen.
De gedachte achter dit voorstel is dat reizigers in staat worden gesteld hun vervoerder te kiezen met kennis van zaken omtrent de veiligheidsomstandigheden en worden ingelicht in geval van wijziging van maatschappij op het laatste ogenblik.
Deze taak past in een meer algemene strategie voor de verbetering van de veiligheid van het sterk groeiende luchtvervoer. In 2003 beliep het aantal luchtpassagiers in de wereld 1,7 miljard en in 2015 zullen dat er naar verwachting 2,5 miljard zijn. In Europa alleen al is het aantal luchtpassagiers tussen 1990 en 2003 met gemiddeld 5,5 procent per jaar gestegen.
Dit werk moet op Europese schaal gebeuren, in samenwerking met de lidstaten, teneinde gezamenlijke inspectiecriteria vast te stellen. Er zijn nog te veel verschillen, met name wat betreft de controles.
Zonder op de stoel van de luchtvaartpolitie te gaan zitten moet de Commissie ambitie tonen, wanpresteerders aanwijzen, zwakke plekken opsporen, en de Europese regelgeving op het gebied van de luchtvaartveiligheid harmoniseren. Dat is een absolute voorwaarde als we willen dat het luchtvervoer blijft wat het is, namelijk de veiligste wijze van vervoer. 

Milan Gaľa (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, als Slowaaks afgevaardigde en lid van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid heb ik natuurlijk voor het voorstel gestemd om de twee reactoren van de kerncentrale Jaslovské-Bohunice te ontmantelen. De Slowaakse regering, wier vertegenwoordigers de moeilijke beslissing over de ontmanteling namen in de toetredingsonderhandelingen, had heel wat uit te leggen gehad als de stemming in het Europees Parlement anders was uitgepakt.
Slowakije had op eigen kracht een verlaging van de energieproductie met 19% niet weten op te vangen, waarbij dan nog de directe en indirecte kosten waren gekomen van de capaciteitsvermindering van de kerncentrale van Bohunice. Daarom wil ik alle afgevaardigden in het Europees Parlement bedanken die inzagen dat het Slowaakse probleem een Europees probleem was en hebben gestemd voor financiële steun aan de ontmanteling van de kerncentrale van Bohunice. 
Árpád Duka-Zólyomi (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij met de uitslag van de stemming over de financiële steun voor de ontmanteling van de V1-kerncentrale van Bohunice. Ik zal u uitleggen waarom. In de jaren negentig onderging de V1-kerncentrale van Bohunice een volledige renovatie onder het toeziend oog van een internationale organisatie. De kosten bedroegen bijna 300 miljoen euro. De centrale wordt dus duidelijk vroegtijdig ontmanteld, gezien het feit dat daar tot op zijn vroegst 2015 veilig elektriciteit kan worden geproduceerd. Het besluit van 1999 was een politiek besluit; het werd niet genomen op basis van rationele argumenten, maar van vooringenomenheid. De rechtstreekse kosten zullen meer dan 1,3 miljoen euro bedragen.
Gelukkig stemde de plenaire vergadering in met een bijdrage van 400 miljoen euro. Dit is echter slechts een derde van het benodigde bedrag. De totale kosten zullen maar liefst 5 miljard euro bedragen, inclusief kritische aspecten zoals de opslag van radioactief afval, een substantiële vermindering van de opgewekte elektriciteit, enzovoorts.
Circa 57% van de stroom in Slowakije wordt opgewekt door kerncentrales. De ontmanteling van de V1-centrale zal leiden tot een tekort van ongeveer zeven terawattuur elektriciteit per jaar. Daarop kan een op de twee gloeilampen in het land branden. Ik dank allen voor hun steun. 
Andreas Mölzer (NI ).
   - Mijnheer de Voorzitter, de recordprijzen voor olie en benzine van dit moment maken ons er op onaangename wijze van bewust dat ons waarschijnlijk een nieuwe energiecrisis te wachten staat. Het mondiale energieverbruik is sinds 1960 bijna verdrievoudigd. Weliswaar lopen de Verenigde Staten hierbij met een kwart van het energieverbruik voorop, maar de werkelijke oorzaak is de voortschrijdende modernisering van voormalige ontwikkelingslanden en nieuw geïndustrialiseerde landen.
Nog altijd is 80 procent van de energie die in de wereld wordt geproduceerd, afkomstig van fossiele bronnen als aardolie, aardgas en steenkool. De winning ervan wordt evenwel steeds moeilijker en daardoor duurder. Het gebruik ervan is schadelijk voor het milieu. Wie in een lastige situatie als deze weer om kernenergie roept, wil de duivel uitdrijven met Beëlzebub.
Kernsplitsing heeft inderdaad het voordeel dat er geen kooldioxide vrijkomt en draagt daardoor niet bij aan de opwarming van het klimaat. Zolang de huidige problemen rond de veiligheid van reactoren en de definitieve opslag van radioactief afval niet zijn opgelost, moeten er geen nieuwe kerncentrales worden gebouwd en moet de levensduur van bestaande kerncentrales niet worden verlengd. Het enige wat we kunnen doen om aan de vraag te voldoen, is uitbreiding van de sector van de hernieuwbare energie. Dat is op de lange termijn het enige zinvolle alternatief. Daarnaast moeten we de efficiëntie van het energiegebruik en van de bestaande technologieën verder verbeteren. 
Jan Andersson, Anna Hedh, Ewa Hedkvist Petersen, Inger Segelström en Åsa Westlund (PSE ),
   Wij hebben ervoor gekozen om tegen de amendementen 5 en 12 te stemmen waarin wordt voorgesteld het bedrag voor de ontmanteling van de V1 kerncentrale van Bohunice te verhogen. Wij zijn namelijk van mening dat men niet buiten het begrotingskader 2007-2013 mag gaan. Natuurlijk moeten kernenergiecentrales worden ontmanteld vanuit milieu- en veiligheidsoverwegingen. 
David Martin (PSE ),
   Het doel van de beoogde verordening is financiële middelen te verschaffen voor de ontmanteling van de V1-kerncentrale van Bohunice in Slowakije. Slowakije heeft toegezegd de reactoren 1 en 2 per 31 december 2006, respectievelijk 31 december 2008 te zullen sluiten.
De ontmanteling van de centrale is een kostbare aangelegenheid, omdat het proces duurt tot na 2006 en tot na de introductie van de nieuwe financiële vooruitzichten 2007-2013. In het licht hiervan heeft de EU besloten de pretoetredingssteun uit te breiden door tot 2006 financiële bijstand voor de ontmanteling te verstrekken. Vervolgens is een amendement aangenomen waarmee de begroting werd verhoogd van 237 miljoen euro tot 400 miljoen euro.
Ondanks het feit dat ik een groot voorstander ben van verhoging van de begroting, vind ik het nieuwe voorgestelde bedrag van 400 miljoen euro buitensporig. Ik sta achter de alternatieve aanpak, die inhoudt dat er buiten EU-verband fondsen worden geworven om het voor de ontmanteling noodzakelijke geld bij elkaar te krijgen. 
Luís Queiró (PPE-DE ),
   - De optie voor kernenergie is volgens mij onder bepaalde omstandigheden aanvaardbaar, maar alleen indien deze ondersteund wordt door een uiterst stringent veiligheidsbeleid. Als de veiligheid een probleem wordt, dient de centrale in kwestie direct te worden gesloten en vervolgens te worden ontmanteld. Ik geloof echter niet dat er in dit specifieke geval voldoende argumenten zijn om veel meer financiële middelen toe te wijzen dan de rapporteur voorstelt. Ik heb daarom besloten mij te onthouden van stemming over dit voorstel. 

Hélène Goudin, Nils Lundgren en Lars Wohlin (IND/DEM ),
   - Wij geven steun aan de Noordse samenwerking van de EU, die bekend staat als de Noordelijke Dimensie, maar wij zijn van mening dat deze samenwerking intergouvernementeel moet zijn, strikt afgebakend en afgestemd op praktische resultaten. Tot de prioritaire vraagstukken behoren milieu, veiligheid, als het gaat om kernenergie, en bestrijding van de internationale misdaad.
Wij geven steun aan het voorstel waarin wordt aangedrongen op ontwikkeling van de samenwerking van de EU met regionale organisaties, met inbegrip van de Noordse Raad. De Noordse samenwerking kan een model zijn voor de EU, omdat zij aantoont hoe vrij verkeer kan worden bevorderd en aangemoedigd zonder een allesomvattende supranationale bureaucratie. In het licht hiervan hebben wij besloten om voor het verslag te stemmen. 
Luís Queiró (PPE-DE ),
   - Geografisch gezien heeft “ons Europa” - de Europese Unie - in mei vorig jaar een drastische gedaanteverandering ondergaan. Dat de gevolgen van die verandering positief zijn wordt algemeen erkend, maar de EU ziet zich nu wel voor een aantal nieuwe uitdagingen gesteld: we hebben niet alleen opeens nieuwe buren gekregen, de uitbreiding heeft ook gevolgen voor een aantal EU-beleidsgebieden.
De EU heeft reeds veel ervaring opgedaan met specifieke maatregelen voor bepaalde regio’s met bijzondere geografische eigenschappen, ook al dient erkend te worden dat niet al die maatregelen zo doeltreffend zijn gebleken als we wel gewenst hadden. Ik ben voorstander van de richtsnoeren die in deze resolutie zijn opgenomen. Ze hebben betrekking op de efficiëntie van het type maatregelen dat ik zojuist heb genoemd. Ik ben het ermee eens dat het beleid niet overal hetzelfde hoeft te zijn. Integendeel: het is veel beter het beleid aan te passen aan de specifieke omstandigheden. 
Alyn Smith (Verts/ALE ),
   Ik ben blij dat deze gezamenlijke ontwerpresolutie voldoende steun in het Parlement heeft gekregen, omdat het hier een bijzonder belangrijk beleidsterrein betreft. Mijn eigen land Schotland behoort als Noord-Europees land een actievere rol in dit beleid te spelen. Helaas hebben we tot dusver moeite moeten doen om onze stem in dezen te laten horen, ondanks het feit dat we een eigen Schots parlement hebben. 
Bogusław Sonik (PPE-DE ),
   . - Dames en heren, op 1 mei 2004 heeft de Europese Unie haar grenzen verlegd naar het noorden en oosten. Dit bracht enorme nieuwe uitdagingen met zich mee, en daarom zijn acties en projecten zoals de Noordse Dimensie zo belangrijk in deze context. Het doel van een multilaterale regionale samenwerking tussen de lidstaten van de EU in het Oostzeegebied is een klimaat te scheppen waarin de sociale en economische ontwikkeling en de politieke stabiliteit in deze regio kunnen worden bevorderd. Voor het eerst in de geschiedenis heeft Europa nu een binnenzee.
Ik zou de aandacht van dit Huis willen vestigen op het specifieke politiek belang van dit initiatief. De Noordse Dimensie-landen bevinden zich op het punt waar de Europese Unie het Oosten ontmoet, en daarmee bedoel ik dat zij grenzen aan essentiële partners zoals Rusland en Wit-Rusland. De regio kan dus een cruciale rol spelen bij het uitvoeren van een project met een bijzondere waarde, namelijk nauwe en veelzijdige samenwerking tussen de EU en Rusland.
De Noordse Dimensie zal een gunstige weerslag hebben op de economische samenwerking en de opbouw van de infrastructuur. Door het intensiveren van samenwerking op het gebied van justitie en binnenlandse zaken zal de veiligheid in grensoverschrijdende kwesties waarschijnlijk toenemen.
Ook de milieuvoordelen van de Noordse Dimensie, met zijn waardevolle en gevoelige ecosysteem, verdienen onze aandacht. Met het oog daarop moeten we samenwerking bij milieubescherming en duurzame ontwikkeling bevorderen.
De Oostzee- of Noord-Europese gaspijplijnproject heeft al tot veel controverse geleid. Geen van de regeringen van de Oostzeelanden is geraadpleegd bij het besluit over de aanleg van deze gasleiding, en dit besluit vormt een ernstige bedreiging van de energiezekerheid van veel landen. We mogen niet toestaan dat zwakkere landen worden gediscrimineerd, en evenmin kunnen we acties toelaten die hun belangen schaden. Als we hierin tekortschieten, dan zal de Noordse Dimensie een fictie blijven, een project dat in de realiteit geen invloed heeft. Het project voor de Oostzeegaspijplijn vormt ook een enorme bedreiging van het milieu in het Oostzeegebied. 

Luís Queiró (PPE-DE ),
   - De voordelen van de Europese Unie kunnen ook aanleiding geven tot moeilijkheden. Dat geldt zeker voor de technologische uitdagingen. Een Unie van vijfentwintig lidstaten kan door haar omvang alleen al niet gemakkelijk tot overeenstemming op dit gebied geraken. Als het gaat om technologische ontwikkeling en het introduceren van nieuwe technologieën is het echter van enorm belang dat we snel denken en vastberaden handelen.
Dat zijn overwegingen waar we bij de overstap naar digitaal rekening mee dienen te houden. Ik ben heel tevreden met de richtsnoeren zoals die in de gemeenschappelijk resolutie zijn opgenomen, al geloof ik wel dat we er eerst en vooral voor moeten zorgen dat de markt op dit gebied zonder belemmeringen kan functioneren. Steun voor technologische ontwikkeling mag niet betekenen dat de natuurlijke vrijheid die elke markt (en zeker deze markt) nodig heeft in gevaar wordt gebracht. 
Catherine Stihler (PSE ),
   Hoewel ik dit verslag steun, moet een dergelijke omschakeling op voet van gelijkwaardigheid plaatsvinden. De burgers moeten worden geïnformeerd en voorbereid. 

Ilda Figueiredo (GUE/NGL ),
   - Bij de stemming over dit verslag is rekening gehouden met de Tsjechische standpunten over deze voorstellen. De Tsjechen zijn immers onder druk gezet om de kerncentrales in hun land te ontmantelen.
Er zijn adequate financiële middelen beschikbaar gemaakt om te compenseren voor de ontmantelingskosten van centrales en het verwerken en opslaan van radioactief afval.
Er zijn momenteel 14 lidstaten met kerncentrales, met in totaal 149 reactoren. De operationele reactoren zijn gemiddeld meer dan 20 jaar oud.
De toetredingslanden worden nu geconfronteerd met eisen voor ontmanteling en wij geloven dat het billijk is dat zij hulp ontvangen. Dan kunnen zij deze ontmanteling op de juiste wijze uitvoeren, zonder schade te berokkenen aan de menselijke gezondheid of het milieu. 
Ian Hudghton (Verts/ALE ),
   . - Dit verslag is een stap in de goede richting, een stap op weg naar verbetering van de financiële en technische aspecten van de ontmanteling van kerncentrales.
We weten uit de ervaringen in Dounreay in Schotland dat de aanpak van dit gevaarlijke, maar noodzakelijke proces sterk moet worden verbeterd.
De veiligheid moet de hoogste prioriteit hebben. De onbevredigende staat van de voorbereidingen van de ontmantelingen in de meeste lidstaten van de EU rechtvaardigt het standpunt dat er geen nieuwe kerncentrales mogen worden gebouwd. 
David Martin (PSE ),
   . - Ik heb voor dit verslag gestemd. Ontmanteling is een belangrijk probleem, want er zijn zo'n vijftig tot zestig kerncentrales in de EU die voor 2025 zullen worden ontmanteld. Het spreekt vanzelf dat kerncentrales op een veilige manier moeten worden gesloten om mens en milieu te beschermen. Wanneer er onvoldoende middelen voor dit proces zijn, kan dat tot vertraging leiden, en kunnen er veiligheidsrisico's ontstaan. Alle nucleaire ondernemingen dienen over voldoende middelen voor ontmanteling te beschikken. De Commissie wil graag met een gemeenschappelijk kader komen en op de lange termijn de methoden harmoniseren volgens welke ontmantelingen in de EU worden gefinancierd. Dit verslag levert een bijdrage tot de verwezenlijking van dit doel. 
Tobias Pflüger (GUE/NGL ),
   . - Er moet een einde komen aan de bevordering van kernenergie door de EU, zoals deze in het Euratom-verdrag is vastgelegd. Als de EU bij wijze van uitzondering de stillegging van kerncentrales stimuleert ter bescherming van mens en milieu, zoals in het geval van de Slowaakse kerncentrale Bohunice V1, dan moet dit ondersteund worden, ook al vind ik wel dat het onderscheid dat de Europese Commissie maakt tussen goede kerncentrales in het westen en “gevaarlijke” kerncentrales in het oosten van Europa, onhoudbaar is.
De in beginsel hoge subsidie is zinvol voor een doelgerichte aanvang van de stillegging, aangezien de Slowaakse Republiek via fondsen pas 320 miljoen euro vergaard heeft. Deze subsidie voldoet daarmee aan de verplichtingen die de EU in het kader van de toetreding van Slowakije is aangegaan.
Zonder de steun van de EU moeten we vrezen dat de kerncentrale Bohunice V1 niet zal worden stilgelegd, hetgeen grote veiligheidsrisico’s met zich meebrengt. Zonder financiële steun van de EU is het misschien ook niet mogelijk om te garanderen dat er ter bescherming van mens en milieu onmiddellijk stilleggingsmaatregelen worden genomen.
De Europese middelen mogen echter alleen worden gebruikt voor de stillegging van de kerncentrale Bohunice V1 en de daarmee samenhangende maatregelen. Er dient derhalve een aanvulling op artikel 2 van de Commissievoorstellen te komen. Daarin moeten tevens de prioriteiten van de EU voor de benutting van deze middelen nader toegelicht worden, zoals het naleven van hoge veiligheidsnormen met betrekking tot de ontmanteling van kerncentrales en het realiseren van de doelstelling ten aanzien van klimaatbescherming door de bevordering van duurzame energie. 
Luís Queiró (PPE-DE ),
   - Ik heb voor dit verslag over het gebruik van de financiële middelen voor ontmanteling van kerncentrales gestemd.
Ik ben het eens met de principes die in dit verslag genoemd worden, en niet alleen omdat ik vind dat werkelijk alle mogelijke veiligheidsmaatregelen moeten worden genomen als het om kernenergie gaat. Ik geloof namelijk ook dat we goed moeten controleren of de voor het beheer van de reactoren bestemde middelen tijdens hun operationele levensduur efficiënt worden gebruikt.
Ik meen dat de voorwaarden voor het gebruik van financiële middelen voor ontmanteling, zoals ze in dit verslag zijn geformuleerd, niet alleen doeltreffend zijn, maar ook van verantwoordelijkheid getuigen. Positief is vooral het idee om een ontmantelingsfonds in te stellen dat rekening houdt met het beheer van de fondsen die door de productie van energie zijn gegenereerd.
Ik wil er graag aan herinneren dat het binnen de context van kernenergie van cruciaal belang is om de nodige maatregelen te treffen voor de veiligheid en de bescherming van het milieu, en wel gedurende de gehele operationele levensduur van de centrale. In dat kader moet ook een plaats zijn ingeruimd voor de nu voorgestelde maatregelen voor een veilige, efficiënte en milieuvriendelijke ontmanteling van kerncentrales. 
Alyn Smith (Verts/ALE ),
   . - Ik heb met genoegen de collega's in mijn fractie gesteund en mijn instemming betuigd met dit belangrijke verslag, omdat het de zorgen onderstreept over de levensvatbaarheid van de nucleaire industrie op lange termijn, wanneer het aankomt op ontmanteling. Er zijn zo veel alternatieve technologieën beschikbaar dat ik van mening ben dat we in hernieuwbare energiebronnen moeten investeren, die geen ecologische erfenis achterlaten. 

Richard Seeber (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag een stemverklaring afleggen over het verslag-Wijkman, dat ik als zodanig zeer toejuich. Helaas is het amendement van de heer Vidal-Quadras aangenomen, zodat nu de uitdrukkelijke uitzondering van kernenergie geschrapt is. Dat is mijns inziens niet goed, daar ik van mening ben dat kernenergie in de toekomst geen realistisch alternatief is, en de daaraan verbonden risico’s nog niet onder controle gehouden kunnen worden. Derhalve hebben mijn collega’s en ik gezamenlijk tegen het verslag gestemd. Wij zijn geen tegenstanders van het verslag als zodanig, maar daarin had duidelijker uit de verf moeten komen dat kernenergie geen alternatief is. 
Luca Romagnoli (NI ).
   - Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, ik vrees dat het verslag van de heer Wijkman - en ik hoop dat hij het mij niet kwalijk neemt - verkeerd is, en wel vanaf de titel. De mens heeft de strijd tegen de klimaatveranderingen nog nooit gewonnen, en zal deze ook nooit winnen. Daarvoor is de invloed die hij daarop oefent veel te gering, en die invloed is bovendien nog niet wetenschappelijk bewezen.
Mijns inziens kunnen wij op zijn hoogst instemmen met de wenselijkheid om schadelijke emissies en emissies die klimaatverandering kunnen veroorzaken, te verminderen. Er is echter een groot verschil tussen een dergelijke wenselijkheid en de goedkeuring van een in wetenschappelijk opzicht twijfelachtig en zelfs qua doelstellingen verwaand document. Ik hoef enkel maar de paragrafen 2 en 3 te noemen, na overweging M, waarin staat dat de gemiddelde temperatuurstijging van de aarde beperkt moet blijven tot twee procent boven het peil van voor de industrialisering, waarvoor trouwens geen zekere gegevens en optekening bestaat.
Ik ben het bovendien niet eens met de bewering dat de Europese Unie China, India, Brazilië en Zuid-Afrika financiële hulp moet bieden, opdat deze landen duurzame energiestrategieën kunnen opzetten. Het zou veel beter zijn indien men strafmaatregelen en handelsbeperkingen oplegde aan de geïndustrialiseerde landen, met inbegrip van de Verenigde Staten, en aan bovengenoemde ontwikkelingslanden als zij met hun productie het milieu schade blijven berokkenen, en als zij meer in het algemeen de sociale aspecten veronachtzamen. In het licht van hetgeen ik hierboven heb vermeld, heb ik besloten tegen het verslag te stemmen. 
Ilda Figueiredo (GUE/NGL ),
   - Vooruitlopend op de aanstaande conferentie van de partijen, die van 28 november tot 9 december in Montreal zal worden gehouden, dringt het Parlement erop aan dat het we alle prioriteit moeten geven aan onze verplichtingen om de uitstoot na 2012 terug te dringen. Deze verplichtingen zijn vastgelegd in het Protocol van Kyoto bij de Overeenkomst van de Verenigde Naties over Klimaatverandering. Het Protocol is door 152 landen en regionale organisaties geratificeerd en op 15 februari 2005 in werking getreden.
Wellicht zijn de vastgelegde doelstellingen iets te ambitieus. Er is immers maar weinig bekend over de wijze waarop menselijk ingrijpen klimaatverandering beïnvloedt. Dat is des te problematischer vanwege het feit dat de VS geen deelnemer aan het Protocol van Kyoto zijn.
We zijn hoe dan ook voor alle maatregelen om de consumptie en verspilling van energie terug te dringen en efficiënter met energie om te gaan. We zijn dus ook voor het ontwikkelen van een nieuw en milieuvriendelijker vervoersbeleid, met meer aandacht voor openbaar vervoer en vervoer per spoor.
We zijn echter fel gekant tegen emissiehandel. Dat lost niets op, terwijl het de ongelijkheid op milieugebied alleen maar verscherpt. De rijkste landen kunnen dan doorgaan met vervuilen door emissierechten van andere landen te verwerven. Wij vinden dat onaanvaardbaar.
Dat is de reden waarom we ons van stemming onthouden hebben. 
Hélène Goudin, Nils Lundgren en Lars Wohlin (IND/DEM ),
   - Wereldwijde klimaatverandering is een belangrijk probleem. Naar onze mening zijn er goede redenen om dit probleem op internationaal vlak aan te pakken. Het verslag-Wijkman levert een belangrijke bijdrage in die richting. Toch wil Junilistan haar standpunt bekrachtigen dat het Europees Parlement niet het buitenlands beleid bij de lidstaten mag weghalen door de derde landen die het Protocol van Kyoto nog niet hebben geratificeerd, uit te nodigen dit alsnog te doen.
Het is betreurenswaardig dat met het verslag de lidstaten worden gevraagd om een aantal vraagstukken aan te pakken die op nationaal niveau zouden moeten worden behandeld. Zo staan daar bijvoorbeeld voorstellen in voor EU-wijde snelheidslimieten, verkeersheffingen en belastingprikkels, en voor de ontwikkeling van het spoorwegvervoer en het openbaar vervoer in het algemeen. Wij staan ook kritisch tegenover de initiatieven van de EU die tot doel hebben de mensen bewust te maken van de manier waarop ongebreidelde consumptie en productie het klimaat beïnvloeden. Dit is een dimensie die natuurlijk heel goed op nationaal niveau kan worden aangepakt.
Wij hebben besloten om tegen het verslag in zijn geheel te stemmen, maar hebben wel steun gegeven aan een aantal individuele amendementen om het verslag naar ons inzicht te verbeteren. 
Françoise Grossetête (PPE-DE ),
   Ik heb me onthouden van stemming over deze tekst. Zoals ik duidelijk heb gemaakt in mijn interventie in de plenaire vergadering van vandaag, is de situatie dringend. Er moet onverwijld worden opgetreden om te reageren op deze dreiging van klimaatverandering, die zeker een van de ernstigste is in de geschiedenis van de mensheid.
Ik steun de acties die in dit verslag worden voorgesteld - hoewel ik het idee van milieuheffingen afwijs - alsmede de betoonde politieke wil.
Ik heb me echter van stemming onthouden omdat ik uiting wilde geven aan mijn sterke ontevredenheid over een amendement waarin het bestaan van het Parlement in Straatsburg ter discussie wordt gesteld.
Het is onaanvaardbaar dat in een dermate belangwekkende tekst overwegingen worden opgenomen die niets hebben uit te staan met het behandelde onderwerp. 
Anna Hedh, Ewa Hedkvist Petersen, Inger Segelström en Åsa Westlund (PSE ),
   - Wij zijn voor een minimum niveau van CO2-belasting in de EU. Wij zijn evenwel van mening dat ongeacht welk besluit over de heffing van een dergelijke belasting de unanieme steun van de Raad nodig heeft, en niet slechts een meerderheid. Bovendien moeten in de toekomst belastingen worden afgetrokken op nationale basis en niet door de EU. 
Sérgio Marques (PPE-DE ),
   - Dit uitmuntende verslag van de heer Wijkman somt een aantal maatregelen op die overal ter wereld kunnen helpen bij het bestrijden van de klimaatverandering.
Binnenkort zal in Montreal de conferentie van de partijen worden gehouden. We hopen dat de Europese leiders tijdens deze conferentie voorstellen zullen doen voor een toekomstige regeling op het gebied van klimaatverandering. Een dergelijke regeling zal gebaseerd moeten zijn op gedeelde verantwoordelijkheden, die evenwel uiteenlopend van aard kunnen zijn. Het is de bedoeling dat de emissie steeds verder wordt teruggedrongen en dat steeds meer landen zich hiervoor zullen inzetten.
Er zullen bovendien ambitieuzere doelstellingen moeten worden vastgelegd. De Europese Raad van maart 2005 wees erop dat de ontwikkelde landen hun uitstoot tegen 2020 met 15 tot 30 procent zullen moeten terugbrengen. De rapporteur dringt erop aan dat er langere termijn-doelstellingen worden vastgelegd: de uitstoot zou tegen 2050 met 60 tot 80 procent moeten zijn teruggebracht.
Tot slot zal er een strategie moeten worden ontwikkeld om Europa te transformeren tot de meest energiebesparende economie ter wereld. Er moeten maatregelen worden genomen om schone technologieën te bevorderen en er zal op Europees niveau onderzoek moeten worden verricht naar duurzame energie en een duurzaam bodembeheer. 
David Martin, (PSE ),
   . - Tot mijn voldoening wordt in het verslag duidelijk gemaakt dat klimaatverandering moet worden bestreden. Wanneer een bepaalde concentratie van broeikasgas in de atmosfeer wordt overschreden, zal het hele systeem ingrijpende veranderingen ondergaan. Er zullen zich dan rampen voordoen, zoals jaarlijkse materiële schade als gevolg van extreme weersomstandigheden, waardoor miljoenen mensen dakloos zullen worden. De ontwikkelingslanden zullen hier waarschijnlijk het meest onder lijden. De EU heeft haar uitstoot verminderd tot 3 procent onder het niveau van 1990, maar er moet meer gebeuren om de doelstelling van 8 procent te halen die in het Protocol van Kyoto is overeengekomen.
Alhoewel ik het ermee eens ben dat de EU haar uitstoot moet verminderen om de doelstelling te halen die in het Protocol van Kyoto is overeengekomen, vind ik het verslag uiterst optimistisch, gelet op de insluiting van meer beleidsterreinen en de tijdslimiet. Ik zou ook een groter gevoel van urgentie willen zien. 
Jean-Claude Martinez (NI ),
   Het klimaat verandert. Op rotsschilderingen zijn zoogdieren te zien in de Sahara en steenbokken bij Lascaux. Welnu, dat deze dieren uit die gebieden verdwenen zijn, bewijst wel dat het klimaat is veranderd, en overal waar veranderingen optreden komt dat natuurlijk door de mens.
Dat bijvoorbeeld de hellingshoek van de aardas met het vlak van de omloopbaan rond de zon een schommeling kent met een periode van tienduizend jaar, en dat dit invloed heeft op het klimaat, zoals aangetoond door Milankovitch, is van weinig belang. Dat de grote waterkringloop, waarbij enorme rivieren zich in de Atlantische Oceaan storten om in de Stille Oceaan weer boven te komen, van invloed is op het klimaat, ook dat maakt weinig uit.
Angst vraagt om verklaringen, om grote geruststellende mythologieën, om kosmogonieën, om Goed en Kwaad, en om straffen. We worden dus gestraft voor de industrie, gestraft voor de vooruitgang, gestraft voor het uitvinden, voor het scheppen. De prometheïsche mens die het vuur heeft gestolen moet daar vandaag voor worden gestraft met het smelten van de ijsmassa’s, met het stijgen van het zeeniveau, met hittegolven en met zuurstofgebrek, zoals eertijds de plagen over Egypte kwamen.
Dat zou allemaal leuk en aardig zijn, ware het niet dat deze post-middeleeuwse verwarring leidt tot een verandering van het sociaal-economisch klimaat, die de oorzaak is van de - maar al te reële - regressie waar wij onder gebukt gaan. 
Luís Queiró (PPE-DE ),
   - Het hoeft niet te verbazen dat wij aan milieukwesties - en in het bijzonder klimaatverandering - een hoge prioriteit toekennen.
Ik steun een groot aantal van de richtsnoeren die Europa bij het milieubeleid steeds heeft gevolgd. Die richtsnoeren vinden we zowel in het verslag als in de mededeling van de Commissie terug. We moeten intussen wel rekening houden met twee gegevens. Om te beginnen is het duidelijk dat het milieu in de ontwikkelde landen niet tot de belangrijkste prioriteiten behoort - en het milieu is niet het enige onderwerp dat daar een plaats moet ontberen. Ten tweede is het zo dat de ontwikkelde landen niet bereid zijn een lagere bestaanskwaliteit te aanvaarden. Ons beleid en onze strategie zouden daar ook niet op gericht moeten zijn. En dat is nu precies waarom onderzoek en ontwikkeling onze belangrijkste prioriteiten dienen te zijn. Het gaat er immers om de hulpbronnen beter te beheren om zo een hogere, maar tegelijkertijd duurzamere levensstandaard te garanderen. 


Bernd Posselt (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, in de notulen wordt gewag gemaakt van een discussie tussen mevrouw Gröner en mij over de anti-abortus-expositie van de heer Giertych. De Voorzitter van de vergadering had gezegd dat er geen censuur uitgeoefend zou worden. Inmiddels is de expositie verwijderd en is er dus toch censuur uitgeoefend. Ik wil erop wijzen dat hier in het Parlement eveneens een anti-REACH-expositie plaatsvindt. Daar zien wij een afbeelding van de voorzitter van de Commissie terwijl hij een kind vergiftigt. In tegenstelling tot de expositie van de heer Giertych, is dat volgens mij pas echt controversieel.
Als “controversieel” als reden wordt aangevoerd, dan moeten beide exposities worden verwijderd. Ik ben echter de mening toegedaan dat dit niet moet gebeuren; er moet juist over de exposities gediscussieerd worden in plaats van dat censuur wordt uitgeoefend. 
De Voorzitter.
   - Mijnheer Posselt, de quaestoren zijn van het gebeuren op de hoogte en zullen hiervan verslag uitbrengen aan de Voorzitter. Op basis daarvan zullen wij de passende beslissingen nemen. 
De Voorzitter.
   - Aan de orde is het verslag van de Europese Raad en de verklaring van de Commissie over de informele bijeenkomst van de Europese Raad te Hampton Court. Zoals u weet was ook het Parlement hiervoor uitgenodigd en werd het vertegenwoordigd door zijn Voorzitter. Ik zou het Brits voorzitterschap willen bedanken voor dit blijk van respect jegens het Europees Parlement. 
Jack Straw,
   . - Mijnheer de Voorzitter, het is voor mij een grote eer het Parlement opnieuw te mogen toespreken. In parlementen spreek je soms tot een groot aantal afgevaardigden, en soms ook niet. Ik weet dat hier een groep zeer goede Europese afgevaardigden aanwezig is, en ik vat dit op als een volledige steun aan de beleidslijnen die zowel het Britse voorzitterschap als het Verenigd Koninkrijk hebben gevolgd op een gebied als de begroting, waar ik zo meteen op terug zal komen.
Dit is de achtenveertigste keer sinds het begin van het Britse voorzitterschap van de Europese Unie dat een minister van de Britse regering voor dit Parlement verschijnt. Wij hebben nog zes weken te gaan, en het doet mij genoegen u te kunnen vertellen dat er nog heel wat ministers zullen volgen. Daaruit blijkt hoe serieus we dit Parlement nemen.
Vandaag wil ik verslag uitbrengen over de informele top in Hampton Court. Veel hiervan is u inmiddels al bekend geworden, maar er zijn drie weken geleden belangrijke besluiten genomen. Begin zomer hebben de Europeanen een duidelijk signaal gegeven dat ze niet tevreden waren over de koers van Europa. Ze voelden zich niet verbonden met de Europese politiek en politici. In Hampton Court hebben de Europese leiders een belangrijke stap gezet op weg naar een antwoord op die zorg. Er is ruime overeenstemming bereikt over de richting waarin het economische en sociale beleid van Europa moet gaan. Veel van het voorbereidende werk was natuurlijk al gedaan door de Europese Commissie en vond zijn beslag in het uitstekende document ‘Europese waarden in een geglobaliseerde wereld’ van de Commissie. Ik wil voorzitter Barroso zeggen dat dit voor mij een van de beste en meest inzichtrijke documenten was die ik de afgelopen drie jaar over de toekomst van Europa en zijn landen te lezen kreeg.
Met twintig miljoen werklozen in Europa en een jeugdwerkloosheid van tegen de achttien procent, is het voor eenieder onder ons die in het sociale model voor Europa gelooft, de belangrijkste taak om Europa weer aan het werk te krijgen en onze burgers de instrumenten te geven om op de mondiale markt te concurreren.
De top in Hampton Court heeft zes hoofdgebieden van specifiek beleid aangegeven waarop de lidstaten en de Commissie met hun gezamenlijke inspanningen de economische welvaart en de collectieve veiligheid van Europa kunnen versterken. 
Allereerst onderzoek en ontwikkeling. We hebben een sterke technologische basis nodig als de Europese ondernemingen de concurrentie een stap voor willen blijven, vooral de concurrentie van de Aziatische economieën.
Ten tweede investeringen in onze universiteiten. We blijven achter bij de Verenigde Staten en, in enkele belangrijke opzichten, ook bij China en India.
Ten derde moet het hoofd worden geboden aan de demografische verandering binnen de Europese Unie. In de EU zijn er momenteel per oudere burger vier mensen in de actieve leeftijd, maar de komende decennia zal dit dalen van een verhouding van een op vier naar een verhouding van slechts een op twee. De leiders van de EU waren het er daarom op de informele top over eens dat we de relatie tussen legale immigratie en de toekomstige economische behoeften van de EU veel gedetailleerder moeten onderzoeken.
Het vierde aandachtsgebied is energie. Hoe gaan we om met de stijgende mondiale vraag naar energie, terwijl het aanbod krap blijft? De top heeft erkend dat, om een oplossing te vinden, optreden langs meerdere wegen noodzakelijk is. We moeten onze energiebronnen diversifiëren en onze belangrijkste energieleveranciers op een meer samenhangende manier benaderen. We moeten onze marktcapaciteit en onze macht als gebruikers benutten bij de leveranciers. We moeten ook streven naar energiezuinige en schone technologieën, en we moeten binnen Europa een veel opener energiemarkt ontwikkelen. Die markt is in enkele landen al open, maar nog niet in alle landen. Dat noem ik geen open markt.
Het vijfde gebied wordt gevormd door de activiteiten van de Europese Unie ten behoeve van de veiligheid in de wereld. Ik denk aan het bewaren van gegevens, waar dit Parlement de kans krijgt om de collectieve verantwoordelijkheid van de EU mee te dragen en wetgeving vast te stellen waarmee de veiligheid van onze burgers kan worden vergroot en criminelen voor het gerecht kunnen worden gebracht. Ik denk ook aan een antiterrorismestrategie die aangeeft hoe we moeten omgaan met radicalisering, hoe we onze infrastructuur moeten beschermen en hoe we een betere gegevensuitwisseling moeten bewerkstelligen. We moeten ook de illegale immigratie bestrijden en onze grenzen versterken, en er tegelijkertijd voor zorgen dat we de voordelen van legale immigratie beter benutten, zowel voor de EU als voor de ontwikkelingslanden.
Tot slot is op de top afgesproken dat de heer Javier Solana, in samenwerking met het voorzitterschap, moet gaan werken aan de defensie- en veiligheidsaspecten van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. Er zijn specifieke voorstellen gedaan voor onderzoek en opleiding op dit gebied, teneinde de gaten in onze capaciteit op te vullen. We moeten ook zorgen voor betere crisisbeheersingsstructuren om op rampen te kunnen reageren, en we moeten de financiële middelen voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid proberen te verhogen. In december zullen we overigens een uitgebreide strategie voor Afrika publiceren.
Op al deze gebieden zal tussentijds verslag worden uitgebracht aan de Europese Raad van december, en zal in de eerste helft van het volgende jaar, tijdens het Oostenrijkse voorzitterschap, een eindverslag worden gepresenteerd. Ik vertrouw erop dat de Commissie bij het opstellen van deze verslagen volledig rekening zal houden met de standpunten van de betrokken commissies van het Parlement. Dit is in grote lijnen wat er in Hampton Court is besproken.
Nu we echter een brede overeenstemming hebben bereikt over de richting die een modern Europa moet uitgaan, moeten we het juiste begrotingsakkoord zien te sluiten om deze economische en sociale prioriteiten te realiseren. Het voorzitterschap stelt alles in het werk om in december een akkoord over de begroting te bereiken. We weten echter allemaal dat dat bijzonder moeilijk zal zijn. In juni hebben vijf lidstaten de ontwerpbegroting verworpen. Volgende maand moeten wij ervoor zorgen dat alle Vijfentwintig tot een akkoord komen. We hebben dus harde onderhandelingen voor de boeg. Met het oog daarop zijn wij van plan om begin december, tijdens een conclaaf van de ministers van Buitenlandse Zaken, uitgebreide voorstellen ter bespreking voor te leggen.
Er zijn veranderingen op drie belangrijke gebieden nodig. Op de eerste plaats moeten we een nieuwe koers uitzetten voor de begroting van de Europese Unie en ervoor zorgen dat de Unie is uitgerust voor de uitdagingen van de eenentwintigste eeuw. Daarom moet een duidelijk tijdspad worden vastgesteld voor een herziening waarin alle aspecten van de inkomsten en uitgaven aan bod komen, en een nauwkeurige blik wordt geworpen op de vraag waar het geld vandaan komt, hoe het wordt gebruikt en hoe we het verantwoorden. De onmogelijkheid om voor het elfde opeenvolgende jaar de rekeningen van de Europese Unie goed te keuren - wat heel bedroevend is - heeft in elke afzonderlijke lidstaat een negatief effect op de sfeer van het debat en op de publieke opinie over de Europese Unie als geheel. Voor de nieuw koers moeten dus duidelijke doelstellingen worden vastgesteld met betrekking tot de toekomstige uitgaven van de Unie en de verantwoording van die uitgaven, zonder welke de belastingbetaler geen vertrouwen zal hebben in wat de Unie doet. Ook moeten duidelijke wegen worden uitgestippeld voor de toekomstige hervorming van het beleid van de Unie.
Op de tweede plaats moeten we vanaf 1 januari 2007 de uitgavenstructuur wijzigen, zoals deze in de laatste onderhandelingsronde in juni was voorgesteld, met name om rekening te houden met de recente discussies in de lidstaten over de voorstellen die voorzitter Barroso van de Commissie op 20 oktober heeft gedaan.
Op de derde plaats moet ervoor worden gezorgd dat de gevolgen van de voorgestelde wijzigingen met betrekking tot het eigenmiddelenbesluit - dat wil zeggen het bedrag dat de lidstaten aan de begroting van de EU betalen - in alle lidstaten als eerlijk en evenwichtig worden ervaren. Daarvoor moeten substantiële wijzigingen worden aangebracht in de in juni voorgestelde regelingen, die een weerslag hebben op onder meer het Verenigd Koninkrijk. Ik wil dat niemand voor een verrassing komt te staan: wanneer ik het heb over substantiële wijzigingen, bedoel ik substantiële wijzigingen. Zonder substantiële wijzigingen zie ik weinig kans op een akkoord. Ik denk echter dat we met die wijzigingen een stap verder kunnen komen in de onderhandelingen. We willen, net als voorzitterschap, proberen tot een akkoord te komen, en we zullen ons daarvoor tot het uiterste inspannen.
Tot zo ver heb ik het vooral over het antwoord van Europa op de uitdagingen van de mondialisering gehad en gesproken over wat we gaan doen, over welk beleid we gaan goedkeuren, en over welke begroting er een akkoord moet worden bereikt. De mondialisering betekent voor Europa echter niet alleen een uitdaging met betrekking tot wat we doen, maar ook hoe wij het doen. Zoals ik heb aangegeven, is er een groeiende kloof tussen de Europese politiek en de Europese burgers.
Precies die kwestie zal morgen het centrale aandachtspunt zijn op de conferentie in Den Haag, die georganiseerd wordt door de Nederlandse en de Britse regering samen. Tijdens de conferentie ‘’ zal worden nagegaan hoe de regionale en nationale parlementen effectiever kunnen samenwerken met de Europese instellingen, met inbegrip van het Europees Parlement, en hoe we het juiste evenwicht tussen actie op regionaal, nationaal en Europees niveau kunnen vinden om onze burgers de best mogelijke resultaten te bieden.
Ik wil hier mijn grote waardering uitspreken voor de heer Balkenende, de Nederlandse premier, omdat hij tijdens de Europese Raad van juni heeft voorgesteld zo'n conferentie te houden, evenals ook voor collega Bot, de Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken, die het Britse voorzitterschap heeft geholpen om dit idee uit te werken en morgen als gastheer van de conferentie op te treden.
Een deel van al deze inspanningen moet tot doel hebben Europa dichter bij zijn burgers te brengen, en de wetgeving van de Europese Unie lichter en relevanter te maken. Terwijl de mondialisering het voor de mensen van Europa moeilijker heeft gemaakt om zich betrokken te voelen bij de Europese instellingen, zijn diezelfde mensen, onze burgers, ook kritischer geworden over de aard van de wetgeving van de Europese Unie. Ze hebben veel minder geduld met een dirigistisch stelsel, en ze zijn er vaster van overtuigd dat reguleringsmethoden geen substituut mogen en kunnen zijn van resultaten. Voor alle parlementen en unies, maar met name voor de Europese Unie, geldt dat methode en resultaat maar al te vaak als hetzelfde worden beschouwd. Ze zijn echter niet hetzelfde. Bedrijven, niet-gouvernementele organisaties en lidstaten willen nieuwe Europese regels om bijvoorbeeld oneerlijke concurrentie te kunnen bestrijden, om het milieu te kunnen beschermen of om onze rechtssystemen te kunnen verbeteren. Ze willen maatregelen die ons leven verbeteren, geen maatregelen die het leven ingewikkelder maken. Standaardisatie en harmonisatie hebben in zichzelf geen toegevoegde waarde.
Dankzij de inspanningen van de Commissie onder voorzitter Barroso zijn er nu allerlei positieve tekenen. De Commissie luistert bijvoorbeeld naar wat de bedrijven en de mensen willen, en zij heeft een lichtere regelgevende aanpak voorgesteld voor financiële diensten. Dit zal helpen bij de bevordering van een mondiaal concurrerende Europese financiële sector. Het driejarig actieprogramma van de Commissie voor de vereenvoudiging van het is eveneens een zeer welkome stap, net als de erkenning dat de Europese Unie niet altijd betrokken hoeft te zijn bij de gebieden waarbij zij vroeger gewoonlijk betrokken was. Uit dit besef is het besluit voortgekomen om een richtlijn uit 1968 af te schaffen die het aantal en de grootte van knoesten in hout reguleerde. De Europese Unie mag 37 jaar geleden een reden hebben gehad om het aantal en de grootte van knoesten in hout te reguleren, maar nu moeten we dat misschien aan de lidstaten overlaten, of zelfs aan het eigen oordeel van de mensen die hout bij een houthandel kopen. Waarom ook niet?
Er is voorgesteld om na te gaan hoe vereenvoudiging kan worden gebracht in de manier waarop werkgevers voor twintig afzonderlijke richtlijnen betreffende de gezondheid en de veiligheid op het werk nalevingsverslagen moeten opstellen. Daarmee zou de last voor werkgevers moeten worden verminderd, en zou hun meer tijd moeten worden gegeven om zich te concentreren op de behoeften van hun werknemers - bijvoorbeeld op het scheppen van banen - in plaats van op papierwerk.
Hierbij is een cruciale rol weggelegd voor het Europees Parlement als medewetgever. Neem bijvoorbeeld REACH, dat hierbuiten het onderwerp van enige opwinding was toen ik hier arriveerde, en dat, naar ik hoorde, ook tot enige opwinding hierbinnen heeft geleid. Het is omstreden hoe ver we moeten gaan met de regulering van de chemische industrie in Europa om de consument te beschermen. Niemand van ons wil door chemische stoffen worden vergiftigd. Desalniettemin ben ik van mening dat de staat van dienst van Europa op dit punt voorbeeldig is en voor niemand in het heelal onderdoet. Ook wil niemand van ons dat de Europese chemische industrie in een gemondialiseerde wereld waarin de belemmeringen zijn verdwenen, op de knieën wordt gebracht, want dan zou de verordening - die heel goed is - uiteindelijk een industrie reguleren die is verdwenen en vervangen door industrieën in de rest van de wereld, in China, India en elders, waar de regulering veel minder goed is dan momenteel hier het geval is. Dat is het dilemma waar het Parlement voor staat als het zich richt tot al onze volken.
We moeten de moeilijke gevallen erkennen. De voorgestelde veranderingen van de werktijdenrichtlijn zijn een goed voorbeeld van een wetgeving die goed bedoeld is maar niet het effect zal hebben dat met de veranderingen wordt beoogd, en waar een pijnlijke verwarring is ontstaan tussen methode en resultaat.
We zijn het er allemaal over eens dat de Europese arbeidsmarkten fatsoenlijke normen hebben voor de bescherming van onze werknemers. Europeanen moeten rechten hebben op het werk, maar ze moeten ook een baan hebben om die rechten op het werk te kunnen uitoefenen. Mijn premier zei onlangs dat we de openstaande kwesties met betrekking tot deze richtlijn tijdens ons voorzitterschap hoopten op te lossen, en dat blijft ons streven.
Laten we duidelijk zijn over de aard van de uitdagingen die we moeten aanpakken. De werktijdenrichtlijn is gerechtvaardigd als zijnde een richtlijn betreffende gezondheid en veiligheid, en dat is ze voor een deel ook, maar het opleggen van strakke grenzen aan het totaal aantal gewerkte uren is niet het antwoord. De gezondheids- en veiligheidscijfers van het Verenigd Koninkrijk behoren tot de beste van de hele Europese Unie, en nu u er toch naar vraagt: we zijn op een na de beste als het gaat om het aantal verloren dagen wegens letsel, en volgens mij op twee na de beste als het gaat om het aantal doden op het werk. We hebben met onze staat van dienst laten zien dat een goede gezondheids- en veiligheidsreputatie, die blijkt uit de cijfers, volkomen verenigbaar is met flexibele arbeidsmarkten en flexibele werkuren. Strakke pan-Europese grenzen aan het aantal werkuren zullen onze beroepsbevolking geen gezondheid en veiligheid brengen, vooral niet wanneer de regels ongelijk worden toegepast.
Sommige Europese partners hebben volgens mij terecht grote bezorgdheid geuit over het feit dat er andere lidstaten zijn waar de grenzen voor het aantal arbeidsuren per contract en niet per werknemer gelden. Enkele van deze landen zeggen weliswaar dat er strakke grenzen moeten zijn, maar wanneer het aankomt op handhaving van de regels in eigen land, ontduiken ze de regels en handhaven ze de regels niet per werknemer, wat de basis voor gezondheid en veiligheid zou moeten zijn, maar per contract. Als mensen dus twee contracten hebben (één persoon met twee banen), kunnen deze landen aan de bovengrens ontkomen. In een dergelijk geval is er geen enkele regulering of bescherming. Dat is niet verstandig vanuit een gezondheids- en veiligheidsoogpunt. Het is evenmin verstandig vanuit het oogpunt van de werkgelegenheidspraktijk, en vanuit het oogpunt van de reputatie die de Europese Unie heeft, namelijk dat zij in heel Europa eerlijke en verstandige regels toepast.
We moeten de richtlijn zien uit te voeren en te handhaven op een manier die past bij de behoeften van alle arbeidsmarkten. We moeten ervoor zorgen dat alle werknemers goede arbeidsrechten hebben, en dat niemand door de rigiditeit van deze richtlijn wordt gedwongen in een grijze economie te werken, want dat is wat er nu wel gebeurt.
De waarheid over deze richtlijn is botweg dat we met onze pogingen om nieuwe Europese bovengrenzen en normen vast te stellen het risico lopen inbreuk te plegen op de vrijheid van individuele werknemers om net zolang te werken als zij willen. We zullen ontegenzeggelijk ook inbreuk plegen op de mogelijkheid van de werkgevers om zich op flexibele wijze aan te passen aan de veranderende bedrijfsbehoeften en seizoensbehoeften. Daardoor zullen we de banen in gevaar brengen die werknemers juist nodig hebben om in hun levensonderhoud te kunnen voorzien. Dat kan niet juist zijn. Het is van essentieel belang dat de werknemers zich veilig en passend beschermd voelen op hun werk. Dat is zowel goed zaken doen als goede politiek.
We moeten beoordelen hoeveel hiervan op Europees niveau moet worden vastgesteld, en in hoeverre we het aan de nationale regeringen, werkgevers en vakbonden moeten overlaten om overeenstemming te bereiken over een aanpak die onze arbeidstradities en goede praktijk binnen de afzonderlijke lidstaten en in heel Europa tot uitdrukking brengt. De vaststelling van het niveau van het minimumloon - nog een aspect van arbeidsregulering, waarin ik toevallig heilig geloof - is immers altijd aan de lidstaten overgelaten. Ik vind dat een goede zaak. Het is nu tijd om ook veel andere zaken betreffende werkuren aan de lidstaten over te laten. Europa probeert dichter bij de burgers te komen en dan lijkt mij dit een uitstekend voorbeeld te zijn van een gebied waarop Europa een lichtere aanpak moet volgen.
Toen het Verenigd Koninkrijk het voorzitterschap van de Europese Unie overnam, erfde het ook de noodzaak om een breed debat op touw te zetten over de toekomst van Europa. De top in Hampton Court was een belangrijk element van dat debat. Het debat is echter nog allesbehalve afgelopen. Het opbouwen van een modern, zelfbewust Europa is een proces dat zelfs nog langer zal duren. Dit is een reis die regeringen, politici en parlementen, met inbegrip van dit Parlement, niet alleen kunnen maken. We moeten de voordelen van Europa naar de mensen van Europa brengen, en de mensen van Europa met ons meenemen.
José Manuel Barroso,
   Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de minister van Buitenlandse Zaken, dames en heren afgevaardigden, zoals de heer Jack Straw benadrukte kunnen wij tevreden zijn met de resultaten van deze informele top. Ik hecht eraan u te zeggen dat ik ingenomen ben met het feit dat het Europees Parlement er zijn stem heeft kunnen laten horen, dankzij de deelname van Voorzitter Borell aan alle gesprekken. Ik kan premier Blair niet anders dan feliciteren met de wijze waarop hij heeft bijgedragen aan het scheppen van een positieve sfeer, van een klimaat van vertrouwen. Ik ben met name trots op de rol die de Commissie heeft gespeeld in het welslagen van deze top.
Onze gesprekken in Hampton Court hebben een consensus opgeleverd rond een fundamentele gedachte en vijf kernpunten. Die fundamentele gedachte luidt: voor het behoud van onze waarden moeten we ons beleid moderniseren. Er is geen tegenspraak tussen een economisch hervormingsplan ter modernisering van Europa en de verknochtheid aan een politiek Europa en een sociaal Europa. De vijf kernpunten zijn, kort samengevat: ten eerste, eensgezindheid over de analyse en de aard van de uitdagingen waar wij voor staan, naar aanleiding van het door de Commissie gepresenteerde document, en ik wil u bij deze bedanken, mijnheer Straw, voor hetgeen u gezegd hebt over de kwaliteit van ons document. Ten tweede, het belang om daadwerkelijk ambitieuze hervormingen door te voeren ten behoeve van groei en werkgelegenheid. Alle lidstaten hebben zich op deze taak toegelegd en de Commissie zal een verslag maken over de nationale programma’s die zijn ontwikkeld voor de tenuitvoerlegging van de conclusies van Lissabon in het vroege begin van het komend jaar. Ten derde, de verdere concrete uitwerking van de politieke antwoorden op de mondialisering en de vergrijzing van onze bevolkingen, toegespitst op specifieke gebieden als onderzoek en ontwikkeling, universiteiten, energie en demografie, waaronder de immigratieproblematiek. Ten vierde, en in samenhang met het vorige punt, een hernieuwde prioriteit voor het immigratiebeleid, waarbij het zal moeten gaan om zowel de legale immigratie, die allicht voorziet in de behoeften van onze economie, als de door onze burgers verlangde beveiliging van de grenzen en een doelmatig integratiebeleid. Dat laatste is namelijk onontbeerlijk in onze multiculturele samenlevingen. Ten vijfde, nieuwe initiatieven om te onderzoeken hoe ons optreden naar buiten toe versterkt kan worden, zodat we beter kunnen reageren op de mondialisering en de nieuwe bedreigingen van de veiligheid, die niet bij de landsgrenzen ophouden.
We moeten nu voortgang maken met die werkzaamheden. Ik hoop dat we daarbij kunnen rekenen op een nauwe samenwerking met het Parlement en de voorzitterschappen van de Raad, zowel het huidige als de komende.
Om het dynamisme te ondersteunen ten behoeve van groei en werkgelegenheid op de lange termijn, stelt de Commissie voor nieuw elan te geven aan onderzoek en ontwikkeling en manieren te presenteren om de onderwijssystemen van Europa en de universiteiten te reorganiseren. We zullen hierover vóór de Europese Voorjaarsraad verslag uitbrengen aan de Raad en het Europees Parlement.
Wat betreft het zoeken naar manieren om de demografische uitdaging beter het hoofd te bieden, zullen we begin volgend jaar de resultaten presenteren van het overleg dat begin dit jaar gestart is met de publicatie van een Groenboek over demografische veranderingen.
Als betreft het vaststellen van een coherent energiebeleid zullen we komend jaar een strategie voor Europa presenteren. Alle opties moeten open blijven. Het is een zeer belangrijke stap dat nu erkend wordt dat we moeten samenwerken op dit terrein, dat tot voor kort beschouwd werd als enkel voorbehouden aan de lidstaten.
Wat de migratie aangaat zijn de werkzaamheden al in gang gezet. Er zijn al meerdere voorstellen aan het Parlement voorgelegd en voor het eind van het jaar zal er een document moeten liggen waarmee we de beraadslagingen omtrent over en illegale immigratie kunnen verdiepen.
Tot slot staan wij bij de veiligheid voor een dubbele uitdaging: we moeten beter samenwerken om de grensoverschrijdende criminaliteit in Europa te bestrijden, maar we moeten ons ook met meer vastberadenheid toeleggen op de strijd tegen het internationale terrorisme. Ook op dat vlak liggen er belangrijke voorstellen van de Commissie ter tafel, en bovendien is er een terrorismebestrijdingsstrategie in uitvoering. We moeten echter ook grotere inspanningen leveren om ervoor te zorgen dat de Europese Unie volwaardig kan blijven meepraten in het debat over de vraag hoe op de mondialisering moet worden gereageerd. Daarom zal de Commissie een presenteren, waarin wordt nagegaan hoe wij als Europese Commissie, samen met de Raad en het Parlement, kunnen bijdragen aan een versterkte samenhang van het externe optreden van de Unie.
Het lijdt geen twijfel dat wij meer kunnen doen voor de samenhang van ons buitenlands optreden, niet alleen op het vlak van het GBVB, maar ook op het vlak van de verschillende interne beleidsinstrumenten met een externe dimensie, alsmede op gebieden waar voor de Commissie een speciale rol is weggelegd, zoals bijvoorbeeld ontwikkelingshulp, internationale handel en nabuurschapsbeleid. 
 Hampton Court heeft opnieuw laten zien waarom de Europese Unie belangrijk is in een gemondialiseerde wereld. Nooit eerder werd de Europese integratie zo zeer betwist, maar eveneens was deze nooit eerder zo noodzakelijk. Europa heeft de omvang en het pakket beleidsterreinen om voor haar burgers het grootst mogelijke voordeel uit de mondialisering te halen en de gevaren van de mondialisering tot een minimum te beperken. Het is Europese wetgeving die het mogelijk maakt om iemand die van terrorisme wordt verdacht, binnen vijftig dagen over te dragen van Italië aan Londen. Een proces dat ooit jaren kostte, kost nu nog maar enkele weken, omdat we een instrument op Europees niveau hebben, en omdat we Europese wetgeving hebben die ons hiertoe in de gelegenheid stelt. Het is Europa dat antwoorden kan geven op de uitdagingen van duurdere en schaarsere energie. Het is ook Europa dat de grensovergang in Gaza zal helpen beheren, een zeer belangrijke recente ontwikkeling. Het is Europa dat voortrekker is in de wereld als het gaat om steun aan Afrika. De Europese dimensie is dus nodig.
We zijn het eens over de noodzaak van verstandige wetgeving opdat bureaucratische maatregelen worden vermeden, en we hebben ook veel gedaan om dit met betere regulering te bereiken. Dat betekent echter geen minimalistisch Europa. Absoluut niet! Daar wil ik volstrekt duidelijk over zijn. Het betekent dat Europa op bepaalde gebieden minder moet doen, en het leven van onze burgers en bedrijven gemakkelijker moet maken. Toch zijn er tegelijkertijd ook gebieden waarop we meer moeten doen, in plaats van minder. Het is heel belangrijk dat we het beeld van een minimalistisch Europa voorkomen.
Het is de verantwoordelijkheid van ons, Europese leiders, om dit samen - zowel op het niveau van de Raad als op dat van het Parlement en de Commissie - uit te leggen en om de demagogie en het populisme die soms tegen Europa de kop op steken, te voorkomen. In deze gemondialiseerde wereld hebben we namelijk meer dan ooit een sterk Europa nodig. Voor al dit beleid, van buitenlandse betrekkingen tot veiligheid, migratie, energie, onderzoek en universiteiten, is echter geld nodig; beleid kost geld.
Toen ik jong was, vertelde mijn moeder me dat ik nooit over geld mocht praten, omdat dat onbeleefd was. Ik moet het nu echter toch over geld hebben, want zonder geld kunnen we dit beleid niet verwezenlijken. We hebben de middelen nodig om ons beleid te kunnen uitvoeren.
Geachte leden van de Raad, u kunt de Commissie en de andere Europese instellingen niet vragen resultaten neer te zetten, als u ze niet de middelen geeft om dat beleid uit te voeren.
De positieve sfeer en de tekenen van een sterkere Europese politieke wil, die we in Hampton Court hebben gezien, moeten nu worden omgezet in daden. Ze moeten volgende maand worden omgezet in een akkoord over de financiële vooruitzichten. Dit is de kwestie die het Britse voorzitterschap zal kenmerken. Het is een test voor de vooruitgang van Europa, en een Europa dat vooruitgang boekt, is wat we nodig hebben.
Wat betreft welvaart, solidariteit en veiligheid, kunnen we onze burgers slechts de middelen geven om deze zaken te bereiken. Ik weet dat het Britse voorzitterschap hard aan een akkoord werkt; de prijs van een mislukking zou hoog zijn. Het is moeilijk te zien hoe onze standpunten binnen een paar maanden zullen samenkomen. Er is een reële kans dat er volgende maand geen overeenstemming wordt bereikt, waardoor het geld voor de nieuwe lidstaten vertraagd beschikbaar wordt en de Gemeenschap cruciale internationale afspraken mogelijk niet zal kunnen nakomen, met inbegrip van de toezeggingen aan de armsten.
Hoe kan de Europese Unie zonder financiële vooruitzichten toezeggingen voor de middellange termijn doen aan mondiale fondsen voor HIV/aids? Hoe kunnen we de verplichtingen nakomen die we in de Verenigde Naties zijn aangegaan met betrekking tot de millenniumontwikkelingsdoelstellingen? Hoe kunnen we bijvoorbeeld de Caribische landen steunen bij hun aanpassing aan de veranderingen in de bananenregeling van de Europese Gemeenschap? Hoe kunnen we onze toezeggingen nakomen voor de vredeshandhaving in Afrika? Hoe kunnen we verder gaan met het zogenoemde nieuwe beleid, het beleid voor de toekomst? Als er geen akkoord komt, houden we in feite het oude beleid, en hebben we niet de middelen voor het beleid voor de toekomst.
Ik denk dat we het er ook allemaal over eens zijn dat een uitgebreide, meer diverse Europese Unie vraagt om meer investeringen. Ik spreek niet van ‘de kosten van de uitbreiding’, want ik houd niet van het woord ‘kosten’ wanneer we het over de uitbreiding hebben. Nu we een veel groter Europa zijn en we een veel diverser Europa zijn, hebben we echter meer investeringen nodig voor deze nieuwe leden. We moeten de last van deze investeringen delen.
We moeten solidair zijn met de nieuwe lidstaten, die naar de Europese Unie kijken om steun te vinden voor hun snelle en opmerkelijke vorderingen bij de modernisering en hervorming. Dit is voor alle lidstaten een win-winsituatie. Het is geen spel waarbij het totaal van de uitkomsten nul is. Juist omdat we deze kloof moeten overbruggen, ben ik met enkele voorstellen gekomen. Daaronder is een voorstel dat nu door het Britse voorzitterschap wordt overwogen (en ik bedank het Britse voorzitterschap daarvoor), dat cohesie koppelt aan concurrentievermogen. In onze gedachtegang is er geen tegenspraak tussen enerzijds cohesie en anderzijds concurrentievermogen. Integendeel, de cohesie en de steun voor de nieuwe lidstaten zijn ook een manier waarop zij hun concurrentievermogen kunnen verbeteren, en een manier waarop Europa als geheel concurrerender kan worden.
Ik hoop dus dat in het slotakkoord rekening zal worden gehouden met deze voorstellen, zodat het uiteindelijk ook duidelijk zal zijn dat we geen geld voor een oud model Europa voorstellen, maar geld voor een concurrerender en moderner Europa, dat tegelijkertijd zijn sterke waarden op het punt van cohesie behoudt.
We moeten deze last eerlijk delen. Geen enkele lidstaat krijgt de uitbreiding voor een prikje. Ik vertrouw erop dat het Britse voorzitterschap gezond verstand heeft en volgende maand een eerlijk en evenwichtig akkoord zal weten te bereiken. Ik hoop dat we dit akkoord zullen bereiken en tegelijkertijd de ambitie van de Commissie en het Parlement voor een uitgebreid Europa kunnen versterken, in plaats van af te zwakken. We moeten namelijk heel eerlijk zeggen dat de financiële vooruitzichten het resultaat zijn van een akkoord tussen de Raad, de Commissie en het Parlement. In het slotakkoord dient rekening te worden gehouden met de standpunten van het Parlement en de Commissie.
Hampton Court was inderdaad een succes. Hampton Court was de eerste belangrijke stap op weg naar een nieuwe consensus over een dynamisch, modern Europa. Ik hoop dat de positieve geest van dynamiek en openheid die iedereen daar heeft getoond, nu kan worden omgezet in een akkoord over de nieuwe begroting. Ik geef mijn volledige steun aan de pogingen van het voorzitterschap om zo'n akkoord te bereiken, en ik wens het voorzitterschap en alle lidstaten veel succes.
De Voorzitter.
   - Dank u, mijnheer Barroso. Ik wil erop wijzen dat dit een debat is over de Europese Raad van Hampton Court. Het gaat nu echter steeds meer op een preliminair debat over de financiële vooruitzichten lijken. Het is evenwel niet aan de Voorzitter om de deelnemers aan het debat voor te schrijven waarover zij dienen te discussiëren. Zij mogen de nadruk leggen op de financiële vooruitzichten als zij dat willen, al staat dit onderwerp niet als zodanig op de agenda. 
Hans-Gert Poettering,
   . - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, geachte collega’s, daags voor Hampton Court was de voorzitter van de Europese Raad hier aanwezig, niet de Britse premier. Hij is weliswaar tevens Britse premier, maar het is in die hoedanigheid dat hij voorzitter van de Europese Raad is.
Tony Blair gaf een goed signaal af door daags voor Hampton Court hier te zijn. Wat dat betreft hanteerde hij mijns inziens de juiste volgorde: eerst naar het Parlement en daarna naar de staatshoofden en regeringsleiders. Ik juich het eveneens zeer toe dat onze Voorzitter van het Parlement gedurende de gehele top aanwezig was in Hampton Court. Mijnheer de voorzitter van de Raad, ik wil u adviseren de Voorzitter van het Europees Parlement ook voor de gehele top in Brussel uit te nodigen. Dat zou het begin van een goede traditie voor de toekomst zijn en Groot-Brittannië zou altijd worden herinnerd als het land dat de Voorzitter van het Europees Parlement volledig bij de Europese toppen betrokken heeft.
U heeft met een geweldig Brits gevoel voor understatement de kwaliteit van de hier aanwezige afgevaardigden ter sprake gebracht. Ik vind het geweldig dat u daarmee indirecte, edoch terechte kritiek uitte: wij hadden hier inderdaad in grotere getale aanwezig kunnen zijn. U heeft echter over kwaliteit gesproken en daaruit blijkt welke meesterlijke talenten er op het gebied van parlementarisme in Groot-Brittannië te vinden zijn.
Ik wil nu echter toch ook een kritische noot plaatsen. U merkte op dat er achtenveertig maal een minister naar de Europese instellingen is gekomen. Dat vind ik geweldig, en dat aantal zal met zekerheid nog oplopen tot zestig, omdat er nog zes weken te gaan zijn. Uiteindelijk gaat het er echter om dat de kwantiteit van het aantal bezoeken van ministers van het Britse voorzitterschap overeenkomt met de kwaliteit. En wat dat betreft koesteren wij de hoop dat dit aan het einde van december van dit jaar ook het geval zal zijn.
U heeft opgemerkt dat Europa ver van de burgers af staat. Dat is waar en wij moeten erover nadenken hoe wij daar gezamenlijk verandering in kunnen brengen. Dit geldt uiteraard eveneens voor de nationale politiek. Wat dat betreft moeten wij op nationaal en Europees niveau dezelfde inspanningen verrichten om het vertrouwen in de politiek in haar geheel te herstellen.
Ik heb de indruk dat, als we de situatie als buitenstaander bekijken, er tussen de betrokkenen toch nieuw vertrouwen is ontstaan, en dat was ook het succes van Hampton Court. Als voorzitter van een fractie met afgevaardigden uit alle vijfentwintig lidstaten en uit vijfenveertig nationale partijen weet ik uit ervaring dat problemen alleen kunnen worden opgelost op basis van vertrouwen, als de verschillende belangen zo gecompliceerd liggen. Dat probleem bestaat immers ook binnen de andere fracties, binnen het parlement als geheel en bij andere regeringen. Zonder vertrouwen kunnen er geen politieke oplossingen worden gevonden. Wij dringen er derhalve bij de staatshoofden en regeringsleiders op aan dat zij allemaal proberen vertrouwen te scheppen tussen de leden van de Europese Raad.
U heeft gesproken over de toekomst van Europa, over de bijdrage van de Commissie en over de globalisering. Dat wil ik nu niet allemaal gaan herhalen. Ik wil echter wel opmerken dat het van belang is dat wij enerzijds de globalisering - oftewel het feit dat wij één wereld zijn en steeds meer één wereld worden - als zodanig accepteren, maar dat wij anderzijds de globalisering niet enkel accepteren maar ook vormgeven. Wij moeten de uitwassen, de negatieve gevolgen van de globalisering door politiek handelen aanpakken. Dat is naar mijn mening onze taak.
Dan wil ik nu overgaan op de belangrijkste kwestie waarover een besluit dient te worden genomen en waarover u ook reeds een debat heeft gevoerd, zij het zijdelings. Ik zou het, net als de Voorzitter, willen hebben over de financiële vooruitzichten. Ik zou u willen adviseren, als u mij toestaat - en als u het mij niet toestaat, adviseer ik het u toch - om dienaangaande tot een oplossing te komen. Groot-Brittannië was immers altijd een voorstander van de uitbreiding - en hier zijn collega’s aanwezig uit de landen die op 1 mei 2004 tot de Europese Unie zijn toegetreden - ook al zat het niet altijd met ons op één lijn waar het de institutionele kwesties betrof. Als u faalt met de financiële vooruitzichten, dan zult u met name de voormalige communistische landen teleurstellen die op 1 mei 2004 zijn toegetreden. Mijnheer de voorzitter van de Raad, doet u er derhalve alles aan om tot een resultaat te komen! Dan moet u - evenals de voorzitter van de Europese Raad - overigens wel de moed hebben om een streep onder de Britse korting te zetten.
U heeft over een fundamentele verandering gesproken waarmee u wellicht doelde op het landbouwbeleid. Er moet echter ook een fundamentele verandering plaatsvinden met betrekking tot de bijdrage van de afzonderlijke lidstaten. En daar kan Groot-Brittannië tijdens uw voorzitterschap eveneens een belangrijke bijdrage aan leveren. Het landbouwbeleid is tot 2013 vastgelegd. Als er echter een oplossing voor de Britse bijdrage gevonden kan worden, en als wij financiële vooruitzichten willen opstellen, dan moet in ieder geval worden gegarandeerd dat wij op een gegeven moment bereid zijn over verdere hervormingen van het landbouwbeleid na te denken, met de bedoeling ten minste een bindende intentieverklaring op te stellen.
Als u over de financiële vooruitzichten praat en hopelijk daarover besluiten neemt, mijnheer de voorzitter van de Raad - en hierbij spreek ik tevens de Commissie aan - dan mag u niet vergeten dat u binnen de Raad niet alleen besluiten neemt! Het Europees Parlement maakt eveneens deel uit van de begrotingsautoriteit heeft daarin evenveel zeggenschap. Dat betekent dat u moet garanderen dat het Europees Parlement daar volledig bij betrokken wordt! Wij vertegenwoordigen de Europese burgers, net als u uiteraard, en als wij gezamenlijk onze goede wil tonen en er samen vertrouwen in hebben, dan zijn wij in staat de problemen op te lossen.
Robert Goebbels,
   Mijnheer de Voorzitter, Hampton Court was een top zonder formele conclusies. De op de top gedane beloften dreigen al net zo broos te zijn als de huwelijksverbintenissen die in hetzelfde paleis door koning Hendrik VIII zijn aangegaan.
Het Brits voorzitterschap verzoekt de vijfentwintig lidstaten terecht om hervormingen door te voeren, meer te investeren in de technologieën van toekomst en de voorwaarden te scheppen voor een betere werkgelegenheid. Hervormingen blijven noodzakelijk, maar voor veel burgers heeft het woord “hervorming” een negatieve connotatie en is het synoniem aan banenverlies en sociale achteruitgang.
Minister Straw uitte zojuist kritiek op het standpunt van het Parlement over de arbeidstijdenrichtlijn. Ik wil hem aanraden het allereerste verdrag van de Internationale Arbeidsorganisatie te herlezen dat is aangenomen ten tijde van de Volkenbond en dat gericht was op een 48-urige werkweek zonder .
De hervormingen worden geaccepteerd als ze een verbetering van het algemeen welzijn mogelijk maken. Om dat te bereiken moet Europa ophouden zich zo bovenmatig pessimistisch uit te laten en almaar de nadruk te leggen op het slechte nieuws. Van buitenaf bezien is de Unie een voorbeeld; de president van Chili heeft dat hier vorige maand nog maar eens herhaald. Maar als we op de mededelingen van de Commissie moeten afgaan, zal Europa tegen 2050 een armenhuis geworden zijn. Wie van ons zal in 2050 kunnen controleren of die onrustbarende vooruitzichten zijn uitgekomen? Ja, Europa zal te maken krijgen met een vergrijzing van zijn bevolking, maar Japan en Rusland zullen hun bevolking zien afnemen. En wat te zeggen van China met zijn eenkindpolitiek? Wat de te zeggen van India en andere landen die er niet in slagen hun te snelle bevolkingsgroei in te dammen? Welk land zal tegen 2020 de grootste demografische problemen kennen, om nog maar te zwijgen van 2050?
Als er een gebied is waar Europa een voorbeeld zou kunnen nemen aan de Verenigde Staten, is het wel het immigratiebeleid: dat zou hier ruimhartiger kunnen. Een groot deel van de extra groei van de Amerikaanse economie van de afgelopen tien jaar komt van de bijdrage van tien miljoen latino’s en honderdduizenden Europese en Aziatische wetenschappers. Twee weken geleden heeft de Amerikaanse senaat besloten jaarlijks 330 000 extra af te geven aan hooggekwalificeerde immigranten.
Het concurrentievermogen van Europa is een voortdurende zorg. Als we echter het concurrentievermogen per mensuur en vooral het industriële concurrentievermogen van Europa vergelijken met dat van anderen, kan men niet anders dan constateren dat wij de Verenigde Staten ruimschoots overtreffen in de meeste economische sectoren. In de mededeling van de Commissie over het industriebeleid wordt dit erkend. De Unie is nog altijd wereldwijd de eerste bestemming en de eerste bron voor investeringen. In 2003 waren de investeringen van het Europa van de Vijftien in de tien nieuwe landen viermaal hoger dan in China, dat slechts 3,8 procent van de Europese investeringen ontving. Laten we dus ophouden elkaar bang te maken met China. Het is niet meer dan normaal dat een land met 1,3 miljard inwoners een groter aandeel heeft in de wereldhandel, maar in absolute cijfers groeit het aandeel van Europa in de wereldhandel, ook al kennen sommige sectoren moeilijkheden. Negentig procent van onze handel is niet met lagelonenlanden maar met ontwikkelde landen.
De mondialisering is een grote kans om de armoede in de wereld terug te dringen. De internationale handel is de afgelopen vijftig jaar sneller toegenomen dan het bruto mondiaal product. Daaruit blijkt dat het niet zo is dat de buitenlandse handel per saldo niets oplevert. De buitenlandse handel heeft er juist voor gezorgd dat miljoenen mensen uit de armoede konden geraken, terwijl ook de consumenten in de rijke landen er voordeel bij hadden. In feite zijn het onze consumenten die, door de goedkoopste producten te kopen, onze industriëlen dwingen om concurrerender te worden.
De Unie is nog altijd de grootste exportmacht ter wereld en de motoren daarvan zijn Duitsland, Frankrijk en Italië. Deze drie landen hebben echter te maken met een haperende binnenlandse groei. Hun burgers potten een recordhoeveelheid spaargeld op. De Amerikanen en Britten daarentegen consumeren zoveel dat ze zich gevaarlijk diep in de schulden steken. Om groei te hervinden moeten we zorgen dat de Europeanen weer vertrouwen krijgen. Er is geen alternatief voor de markt, maar de markt zelf kan niet de solidariteit produceren die het onderscheidende kenmerk is van het Europese model. We hebben de politieke wil nodig om meer solidariteit te kweken tussen onze landen en binnen onze landen.
Het beleid komt telkens weer neer op een kwestie van middelen en ik ben het met Commissievoorzitter Barroso eens dat het de begrotingsmiddelen zijn waar het Europa deerlijk aan ontbreekt. Premier Blair heeft ons terecht opgeroepen meer te investeren in onderzoek en universiteiten. Dat betekent dat de begroting van de Unie zou moeten worden gefinancierd met meer middelen dan de armzalige 1 procent van het BBP die bepaalde grote landen, in de eerste plaats Groot-Brittannië, willen uitgeven.
De Sociaal-democratische Fractie in het Europees Parlement zal haar oordeel over het voorzitterschap baseren op de mate waarin het in staat is realistische maar niettemin ruimere financiële vooruitzichten eruit te slepen. De top van december moet de top van de hervonden solidariteit worden. Met een sterke inzet van alle lidstaten voor een gecoördineerd herstelbeleid en voor meer investeringen in nationale en trans-Europese infrastructuur zal Europa de groei kunnen hervinden, hetgeen, mijnheer de Voorzitter, een randvoorwaarde is voor de acceptatie van moeilijke structurele hervormingen. Het is de groei die voor stabiliteit zal zorgen, mijnheer de Voorzitter, en niet andersom.
De Voorzitter.
   - Hartelijk dank, mijnheer Goebbels. Het debat wordt feller, en dat is positief als het ertoe leidt dat er meer afgevaardigden aan mee gaan doen. 
Karin Riis-Jørgensen,
   . - Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, ik kan begrijpen dat de relatietherapie op hoog niveau in Hampton Court schijnbaar goed verlopen is. De therapie vond evenwel plaats in de juiste romantische en exclusieve omgeving, dus zat alles u mee. Nu alle regeringsleiders weer terug zijn van de therapie, zal echt duidelijk worden of de inspanningen van therapeut Tony Blair wat hebben opgeleverd. We weten immers allemaal dat men in een huwelijk dat onder druk staat, vaak weer vervalt in oude, slechte gewoontes. Ik heb daarom een concreet verzoek aan het voorzitterschap en de Commissie.
In de praktijk kunnen EU-landen gezamenlijk maar heel weinig doen om het noodzakelijke en wenselijke hervormingsproces in gang te zetten en de Europese arbeidsmarkt zo te moderniseren dat deze past bij de hedendaagse samenleving. We weten allen dat elke afzonderlijke lidstaat deze noodzakelijke taak op zich moet nemen. Hervormingen zijn uitsluitend nationale aangelegenheden.
De EU kan en moet aan de andere kant het werk afronden waarmee een volwassen interne markt voor kapitaal en dienstverlening wordt gecreëerd. Nu de relatietherapie nog steeds effect heeft, roep ik het voorzitterschap en de Commissie op het nodige te doen om te zorgen voor een volledige liberalisering van de Europese dienstverlenings- en kapitaalmarkt. Als dat lukt, ben ik ervan overtuigd dat we werkelijke arbeidsmarkthervormingen tot stand kunnen brengen volgens het motto: ”Er is geen alternatief”. Voor de burgers zijn de voordelen van zo’n hervorming enorm en dat is precies waar de EU-samenwerking om draait: onze medeburgers extra waarde bieden.
Daarom een duidelijke vraag aan u, mijnheer Straw! U noemt het jaarverslag van de Rekenkamer. Bent u bereid het goede voorbeeld te geven en ervoor te zorgen dat u en het Verenigd Koninkrijk de verantwoordelijkheid nemen voor het beheer van een EU-subsidie in uw land? Dat heeft uw minister van Financiën vorige week geweigerd. Ik verzoek u om een duidelijk antwoord. Dank u voor uw aandacht. 
Pierre Jonckheer,
   Mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, ik wil drie opmerkingen maken naar aanleiding van uw betoog, mijnheer Straw.
Wat betreft de door u genoemde conferentie van Den Haag ben ik zo vrij u in alle bescheidenheid te suggereren nog eens de door u ondertekende ontwerp-Grondwet te lezen, waarin mijns inziens oplossingen zijn vervat voor zowel de bevoegdheidsverdeling als de rol van de nationale parlementen. Waarom zouden we dat voorstel laten vallen?
Als het gaat om het sociaal beleid en de richtlijn betreffende de organisatie van de arbeidstijd, ben ik het met uw eens: we moeten de nationale verscheidenheid accepteren, maar als we ons op een model moeten baseren, zou ik me net zo lief laten leiden door het Scandinavische model.
Verder, wat de interne markt aangaat, hoop ik dat u het met mij eens zult zijn dat concurrentie ook moet zijn. Met andere woorden: de interne markt moet ook stoelen op gemeenschappelijke sociale normen om in overeenstemming te zijn met de geest van de Verdragen.
Tot slot, wat de begroting betreft, denk ik dat we met een heus geloofwaardigheidsprobleem te maken hebben, zowel op het vlak van de inkomsten als van de uitgaven. De heer Barroso en het Europees Parlement hebben daar voldoende op gezinspeeld. Als we de Europese Unie van Vijfentwintig tot een succes willen maken, als we steeds solidair willen blijven met de nieuwe lidstaten en een buitenlands beleid willen voeren met voldoende middelen - eventueel meer dan 5 procent van de begroting - dan veronderstelt dit een verhoging van de communautaire begroting.
Bovenal - en daarmee wil ik afronden - moeten we ophouden ons debat over de begroting te laten kenmerken door een toename van nationaal eigenbelang. In de tussentijdse evaluatie waartoe de Commissie en het Parlement hebben opgeroepen, moeten het voorzitterschap en de rest van de Europese Raad een politieke verbintenis aangaan en een Europees mechanisme voorstellen waarmee de Europese Unie werkelijk autonome middelen kan krijgen voor de toekomst van het beleid van de Unie. Met een dergelijke verbintenis zullen we onze burgers misschien kunnen overtuigen van het nut van het Europees beleid. 
Kyriacos Triantaphyllides,
   Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, het verheugt mij dat wij vandaag de gelegenheid hebben om in aanwezigheid van de fungerend voorzitter van de Raad en de voorzitter van de Commissie een balans op te maken van de informele Europese Raad, die eind vorige maand plaatsvond.
Het idee dat ten grondslag lag aan het besluit om de Raad bijeen te roepen, was niet slecht maar helaas liet de uitvoering daarvan veel te wensen over. In een tijdperk waarin de Europese Unie achteruitboert - wij hebben immers niet minder dan twintig miljoen werklozen, weten niet hoe wij de sociale problemen moeten aanpakken, met name de problemen die kortgeleden in Frankrijk tot uitbarsting zijn gekomen, en zien dat het vertrouwen van de burgers in hun regeringen afneemt naarmate men geometrisch vordert - was het idee om de leiders van de Europese Unie in Londen bijeen te roepen voor besprekingen over het Europees sociaal model en het verzet tegen de mondialisering, ogenschijnlijk een uitstekend idee.
Helaas moesten wij vaststellen dat in plaats van eensgezindheid, de traditionele ruzie weer de kop opstak over het voor de toekomst uitermate belangrijke vraagstuk van de financiële vooruitzichten.
Ik herinner eraan, mijnheer de Voorzitter, dat de heer Blair tijdens zijn toespraak hier in het Europees Parlement op 23 juni jongstleden, verklaarde dat hij altijd een vurig voorstander is geweest van Europa. Ik vraag mij dan ook af hoe hij, viereneenhalve maand later, deze woorden in praktijk denkt te brengen. Wat is de balans van het voorzitterschap van zijn land tot nu toe? Over een maand is het voorzitterschap voorbij en nog steeds is er geen akkoord bereikt over de financiële vooruitzichten, is het sociaal model geen streep opgeschoten en antwoordt de Raad op de mondialisering met de instelling van een ambigu reguleringsfonds.
Ik vraag mij echt af, mijnheer de voorzitter van de Commissie, of u serieus hebt nagedacht over de manier waarop de ontslagen werknemers reageren als u met het antwoord komt dat voor al het kwaad van de mondialisering er het tovermiddel van het fonds is.
Mijnheer de Voorzitter, het Brits voorzitterschap had de gelegenheid om geschiedenis te schrijven in Hampton Court. In plaats daarvan heeft het weer eens aangetoond dat er sprake is van een belangenunie, waardoor vele uren en veel overheidsgeld verspild zijn aan inhoudloze discussies. Voor de fouten van die unie zal echter helaas de Europese burger het gelag moeten betalen. 
Michael Henry Nattrass,
   . - Mijnheer de Voorzitter, de bijeenkomst in Hampton Court moest een top over het ‘sociale model’ zijn. Vervolgens paste de heer Blair zich aan: dezelfde meneer Blair die in juli Brussel binnenschreed met de belofte van grondige hervormingen, zette het snoeimes in deze hervormingen en bracht deze terug tot de meest onzichtbare hervormingspoging die we ons van een EU-voorzitterschap kunnen heugen.
De commentaren na de top in Hampton Court kwamen van degenen die verbaasd waren dat er niets was gebeurd. De top moet eigenlijk zelfs ‘onthutsend’ worden genoemd. De Duitse televisiezender ARD zei dat er na vier maanden niets was gebeurd, volstrekt niets. De Poolse media noemden het een van de meest bizarre EU-toppen. In Italië noemde de top gewoon “gênant” en “beschamend”.
De heer Blair beweerde dat er tijdens de top is gesproken over de dingen waarvan het publiek wilde dat ze zouden worden besproken. Het publiek wil echter geen Europees beleid voor universiteiten wanneer de EU niet bevoegd is op het gebied van onderwijs. Het publiek wil evenmin dingen als negen aparte missies, verspreid over de hele wereld, als onderdeel van een EU-defensiebeleid.
Als Hampton Court iets heeft aangetoond, is het wel dat een vacuüm gevaarlijk is wanneer het wordt gevuld met gezwets van politici. Ik stel voor om op de muur van Hampton Court een blauwe metalen gedenkplaat aan te brengen met de tekst: “Op deze plaats is op 27 oktober 2005 niets gebeurd”, of zoals ze in Yorkshire zeggen: “Hé, dit was zeker een grap.” 
Roberta Angelilli,
   Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, minister Straw, als ik uw openingswoorden mag parafraseren, zou ik willen zeggen: ik ben er, en ik ben zo vrij om het niet met u eens te zijn. Maar alle gekheid op een stokje, ondanks de achtenswaardige, goede bedoelingen van de heren Blair en Barroso lieten de praktische resultaten van de top van Hampton Court veel te wensen over.
Ten eerste is het platform voor het Europees sociaal model van de Commissie, waar men reikhalzend naar had uitgezien, nogal teleurstellend uitgevallen. Men heeft geen echte strategie voorgesteld en ook geen enkele ambitie getoond voor een daadwerkelijk herstel van de Europese economie. Kennelijk probeert men alleen de schade te beperken. Er worden hoogdravende aankondigingen gedaan, zoals de ‘lissabonisering’ van de middelen en het mondialiseringsfonds, maar tot nu toe is er niets concreets gekomen.
Wat voorzitter Blair betreft, is de politieke balans zeker niet positief. Ondanks de voortdurend geruststellende maar oppervlakkige woorden is er geen enkel akkoord bereikt over de financiële vooruitzichten, en dat is natuurlijk de kern van het probleem.
Tot slot is men kennelijk niet echt van plan om de onbillijke Britse cheque opnieuw ter discussie te stellen. Dat is een voorrecht waarvoor met name Italië en Frankrijk moeten betalen en waardoor onze landen belangrijke middelen moeten ontberen. 
James Hugh Allister (NI ).
   - Mijnheer de Voorzitter, uit de opwinding van vandaag zou je de indruk krijgen dat er in Hampton Court veel is bereikt. Zoals we al hebben gehoord, was het oordeel van de geïnformeerde pers in de EU echter vrijwel unaniem negatief. Eén persagentschap meldde dat veel kranten zich geen nuttelozer en oppervlakkiger voorbeeld van ijdel vertoon zonder resultaat konden herinneren. Eén krant sprak van een bizarre show van ontspannen leiders die de belangrijkste vraagstukken waar Europa voor gesteld staat, uit de weg gingen. Een andere krant noemde het een top van impasse met een façade van geforceerde glimlachen. De stelde in een artikel dat de leiders probeerden om antwoord te geven op de vraag wat voor effect de mondialisering zou hebben op de Europese economie, en dat ze tot de conclusie kwamen dat we meer onderzoek en ontwikkeling nodig hadden, en natuurlijk meer geld. In andere woorden: ze slaagden er niet in de vraag te beantwoorden. De EU is, volgens de , het verkeerde institutionele podium om te gaan met de mondialisering. De EU is te groot geworden en is te verdeeld geraakt. De geschikte politieke niveaus zijn de nationale regeringen en de eurozone. Ik denk dat het artikel in de dicht bij de waarheid komt. Als de afzonderlijke lidstaten even veel inspanning en energie zouden steken in het aanpakken van de vraag hoe ze, als natie, kunnen concurreren in een mondiale markt, als ze hebben gestoken in het voorbereiden van showtoppen, zouden we vermoedelijk allemaal veel meer resultaat zien.
Mijn grootste angst is dat mijn regering, als gevolg van de mislukte top in Hampton Court en het glansloze Britse voorzitterschap, in december al te enthousiast zal proberen om haar gezicht te redden door een akkoord over de begroting te bewerkstelligen, en dat de heer Blair daardoor veel te veel zal toegeven waar het gaat om de Britse korting, alleen maar om te kunnen zeggen dat het Britse voorzitterschap iets heeft bereikt, dat wil zeggen, iets anders heeft bereikt dan dat het het faillissement van de EU heeft verzekerd door de deur open te zetten voor de toetreding van Turkije. 
Timothy Kirkhope (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, het spijt me zeer maar ik vrees dat ook ik wat lomp zal moeten zijn. De top in Hampton Court was datgene waarvoor ik al had gewaarschuwd: een gezellig onderonsje, zij het wat luxe uitgevallen. En de richtingloze toespraak van de heer Straw was, zoals Churchill ooit zei, ‘a pudding without a theme’.
Eerst draaide de premier de bijeenkomst in Hampton Court terug tot één dag. Vervolgens stelde hij een agenda samen die nauwelijks iets specifieks vermeldde en alle belangrijke, dringende vraagstukken vermeed. En ten slotte nam hij het wonderlijke besluit om na afloop geen communiqué uit te geven. Dat kun je nauwelijks kenmerken noemen van een voorzitterschap en premier die de agenda vaststellen en onze toekomst vormgeven. Eerlijk gezegd verbaast het me dat het voorzitterschap ons überhaupt iets te rapporteren heeft over de top, want dit Parlement ontvangt nu tenminste een verslag, terwijl de premier aan het Brits parlement geen verslag van de bijeenkomst heeft uitgebracht.
De informele top is een gemiste kans geweest. Europa moet weten welke kant het op moet met de economische hervormingen. In plaats daarvan kwam het voorzitterschap met een aantal wetenschappelijke discussienota’s, en zelfs die bleven onbesproken. Europa moet weten welke kant het op moet met de hervorming van het zogenaamde sociale model. Ook hier kregen we slechts een paar op zich nuttige maar irrelevante discussienota’s. Europa moet weten hoe het flexibeler en responsiever kan worden. Het fundamentele vraagstuk van hoe het verder moet na de afwijzing van de Grondwet stond niet eens op de agenda. Europa moet ook weten welke kant het op moet met de financiering. Dit zijn serieuze kwesties, zeker die van de korting. Het voorzitterschap blijft dit onderwerp evenwel mijden, zodat we nog altijd niet weten waar we aan toe zijn.
Ik ben het met de heer Barroso eens dat het voorzitterschap alles in het werk moet stellen om ervoor te zorgen dat de decembervergadering van de Raad resultaten te zien geeft. We zullen heel goed kijken naar wat die inhoudelijk precies voorstellen en of de heer Blair zijn eerdere toezeggingen niet afdankt om de Britse korting te beschermen.
Een andere kwestie voor het voorzitterschap is transparantie en openheid. Onlangs heb ik de Raad opgeroepen om zijn bijeenkomsten in het openbaar te houden wanneer het om wetgevingszaken gaat. De heer Blair zegt dat hij op dit punt vorderingen wil zien. Ik daag het voorzitterschap uit om de benodigde procedure vóór afloop van zijn mandaat in te voeren, en ik ben benieuwd naar het antwoord van de Raad op deze vraag tijdens het vragenuur dat op dit debat volgt.
Hoe zit het met het verslag van de Rekenkamer over de rekeningen van de Europese Unie? Voor het elfde achtereenvolgende jaar heeft de Rekenkamer geen verklaring van betrouwbaarheid kunnen afgeven voor de rekeningen. Dat moet nu toch echt worden uitgezocht door het voorzitterschap. Een gebrek aan leiding en daadkracht is een wezenlijk kenmerk van het Brits voorzitterschap geweest. Eerder oordeelde de premier van Slowakije zelfs dat "er stilte heerst" en dat "we niet zijn geïnformeerd". Ik moet me daarbij helaas aansluiten en, hoewel ik de toespraak van de heer Straw van vandaag waardeer, geloof ik niet dat we daar echt veel verder mee komen.
In Hampton Court is op geen enkele manier gebleken dat het voorzitterschap, en in het bijzonder de premier, een strategie volgde. Hij maakte sterk de indruk zich stuurloos van top naar top te bewegen zonder het leiderschap te kunnen of te willen tonen dat de Britse conservatieven in juni van hem hadden gevraagd. Laten we hopen dat op de komende "nu-of-nooit" top in Brussel zal blijken dat mijn teleurstelling over het Brits voorzitterschap in feite misplaatst was. 
Gary Titley (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, onlangs werd een door de Britse regering gezochte verdachte van terrorisme gearresteerd en door Rome binnen een paar weken uitgeleverd. Dat was een direct resultaat van het Europees arrestatiebevel, want vroeger had dit mogelijk jaren gekost. Dit is maar één voorbeeld van de voordelen die de Europese Unie haar burgers brengt.
Per burger heeft de interne markt een voordeel van ongeveer zes duizend euro aan hogere productie opgeleverd. Als we dat willen, kunnen we nu in zee zwemmen voor de kust van Blackpool, in mijn regio, dankzij EU-wetgeving die gezorgd heeft voor een schoner milieu. Dat zijn positieve gevolgen voor onze burgers. We zouden meer ruchtbaarheid moeten geven aan dat soort uitgesproken voordelen.
Ik ben blij met de stukken die in Hampton Court zijn gepresenteerd, omdat zij ingaan op de vraag hoe de Europese Unie toegevoegde waarde kan bieden aan haar burgers, met name op het gebied van de energiemarkten waar we een crisis kunnen verwachten. We moeten er echter voor zorgen dat deze zaken een vervolg krijgen. Een van de problemen van de agenda van Lissabon is met name dat de lidstaten hun gemaakte beloftes niet nakomen. Ik hoop dat de besprekingen in Hampton Court verhelderend werken voor de rol van de lidstaten en voor het belang van de rol die de Europese Commissie speelt om ervoor te zorgen dat de afspraken worden nagekomen. Als dat gebeurt, komt de Europese Unie veel verder, ook zonder de grootse plannen die sommigen tijdens dit debat hebben geschetst. Laten we eerst doen wat we beloven. Dat zou het belangrijkste succes van de Europese Unie zijn.
Ik feliciteer de fungerende voorzitter met het feit dat dit voorzitterschap zich veel gelegen heeft laten liggen aan het Europees Parlement. Wij zijn zeer blij met de mate waarin de ministers het Parlement hebben gekend in hun werkzaamheden, en met name met de mate waarin de Britse minister van Binnenlandse Zaken het Parlement heeft betrokken bij de verdere ontwikkeling van de veiligheidsagenda. Dat is een van de allerbelangrijkste dimensies van de vraag waar de Europese Unie in de toekomst naartoe gaat om de belangen van haar burgers te behartigen.
Marielle De Sarnez (ALDE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, een ontmoeting voor niets, of voor zo goed als niets, in een aangename ambiance, onder een warm najaarszonnetje: dat was de informele top van Hampton Court. Geen enkel concreet resultaat, geen enkele vooruitgang, geen enkele perspectief. Kortom, de staatshoofden en regeringsleiders hebben niet eens geprobeerd een aanzet te schetsen tot een antwoord op de diepe crisis waarin Europa verkeert, alsof ze zich er ten slotte maar helemaal bij neergelegd hadden. In plaats daarvan hebben ze zoals gewoonlijk maar weer hun litanie van al duizendmaal eerder herhaalde voorstellen afgedraaid: ja, natuurlijk moeten we de Europese inspanning op het gebied van onderzoek en ontwikkeling vergroten; ja, natuurlijk zijn er universitaire kenniscentra nodig in Europa; ja, natuurlijk is er een gemeenschappelijk energiebeleid nodig; ja, natuurlijk is er ook een echt immigratiebeleid nodig, en ja, natuurlijk heeft Europa een veiligheidsbeleid nodig.
We stuiten echter voortdurend op dezelfde problemen. Als we dingen gezamenlijk willen doen, vergt dat politieke wil, efficiënt en democratisch functionerende instellingen en een gemeenschappelijke begroting. Welnu, vastgesteld moet worden dat het Brits voorzitterschap op die drie punten niets heeft gedaan, niets ook maar heeft geprobeerd. Niet alleen is het Brits voorzitterschap er niet in geslaagd de Unie weer op de rails te zetten, het heeft zelfs bijgedragen tot de verzwakking van de Unie. Het lijdt inmiddels geen twijfel meer wat zijn verantwoordelijkheid in dezen is.
Mijnheer de minister, de top van december zal de laatste kans betekenen om Europa van een consequente begroting te voorzien en zo degenen die in de toekomst van Europa geloven, weer hoop te geven. Maar het zal ook de laatste mogelijkheid zijn voor de Britse premier om te zorgen dat hij niet de geschiedenis ingaat als de man die heeft meegewerkt aan het mislukken van Europa, als degenen die de deur naar de politieke unie van Europa moedwillig heeft dichtgeslagen. 
Elisabeth Schroedter (Verts/ALE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, staat u mij toe op te merken dat de top van Hampton Court de meest genante vertoning ooit van een voorzitterschap is geworden. In plaats van de nadruk te leggen op de dringende problemen, zoals de financiële vooruitzichten en het debat over de grondwet, werden deze kwesties van de agenda geschrapt. Zelfs het onderwerp ‘sociaal Europa’ dat wel aan bod is gekomen, kwam absoluut niet uit de verf. Er is over geen enkel beleidsinstrument voor een sociaal Europa gesproken: niet over minimumnormen, noch over arbeidswetgeving, noch over de instrumenten tot het verminderen van de werkloosheid en de sociale uitsluiting.
Mijnheer Straw, uw voorstellen zijn bekrompen en stimuleren een sociaal Europa geenszins. In plaats van maatregelen draagt u alleen maar ideeën aan; in plaats van proactieve maatregelen stelt u reactieve maatregelen voor om de globalisering het hoofd te bieden, zoals het idee van een anti-shock-fonds. Ons doel mag echter niet zijn een Europa te creëren dat achteruit kijkt, maar juist een Europa dat de toekomst vol vertrouwen tegemoet kan zien. 
Ilda Figueiredo (GUE/NGL ).
   - Het is niet voldoende op te merken dat er sociale problemen zijn in de EU en in de rest van de wereld. Zoals mijn fractie tijdens de informele vergadering eind oktober al heeft aangegeven, is het van cruciaal belang dat we de problemen analyseren en het beleid dat tot deze problemen aanleiding geeft veranderen.
Wat we hier gehoord hebben, biedt ons echter geen enkele garantie dat het beleid ook werkelijk zal worden omgegooid, zelfs nu erkend wordt dat de ontevredenheid onder de burgers toeneemt en dat er in een aantal landen van de EU ernstige sociale spanningen zijn.
We hebben behoefte aan voorstellen die een adequaat antwoord inhouden op de zojuist genoemde, ernstige sociale problemen. De Raad blijft echter vasthouden aan de maar al te bekende neoliberale oplossing, ofwel de Strategie van Lissabon, met al haar liberaliseringen en privatiseringen van openbare diensten en de daarmee samenhangende verslechterende arbeidsomstandigheden. Het onzalige voorstel voor een richtlijn tot instelling van een interne dienstenmarkt is één voorbeeld van deze trend, en datzelfde geldt hier en daar voor het Stabiliteits- en Groeipact. Het zijn evenzovele nagels aan de doodskist van de werknemers en de kleine en middelgrote ondernemingen.
Mededinging wordt gezien als het begin en het einde van werkelijk alles. Daarom wordt altijd voorrang verleend aan maatregelen ter bevordering van de concurrentie tussen werknemers, met de bedoeling om de lonen en sociale uitkeringen steeds maar weer te verlagen. Vandaar de nadruk op meer mobiliteit van werknemers en de steun voor bedrijfsverplaatsing, ondanks het feit dat daarmee banen verloren gaan, meer werkloosheid en een navenant precaire arbeidsmarkt ontstaat.
De winstmarges van de belangrijkste economische en financiële groepen in de EU nemen intussen enorm toe. Dat betekent dat het huidige beleid in wezen een concessie inhoudt aan de UNICE, de unie van industrie- en werkgeversbonden in de Europese Gemeenschap. Wat we vandaag gehoord hebben gaat dezelfde kant op. Als er gepraat wordt over het creëren van een gunstig klimaat voor ondernemingen, dan weten we dat daarmee uitsluitend grote ondernemingen bedoeld worden.
De heer Mandelson heeft dit gisteren maar al te duidelijk gemaakt in zijn antwoorden op de vragen over de gevolgen van de liberalisering van de internationale handel in industriële sectoren die voor de landen in Zuid-Europa heel belangrijk zijn, zoals kleding, textiel en schoeisel. Die sectoren worden in de onderhandelingen bij de Wereldhandelsorganisatie gebruikt om concessies te verkrijgen voor de dienstensector en de sector hoogwaardige technologie. Die trend moet worden omgekeerd. 
Mario Borghezio (IND/DEM ).
   - Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, men heeft de indruk dat de staatshoofden en regeringsleiders in Hampton Court hebben gesproken onder een glazen bol.
Er zijn absoluut povere resultaten bereikt met betrekking tot de grote sociale, economische en politieke vraagstukken, zoals reeds vele sprekers voor mij zeiden. Het is voor mij een heel ernstige zaak dat, terwijl in half Europa de steden branden, in zo algemene en oppervlakkige termen wordt gesproken over immigratie en sociale en economische noodtoestanden, alhoewel die juist de oorzaak zijn van hetgeen in Parijs, Straatsburg en Brussel gebeurt.
De uitdaging die de in opstand gekomen jongeren ons lanceren, is zeer ernstig en gevaarlijk, en wij moeten daarover serieus nadenken als wij over immigratie spreken. Ik ben echt niet van plan om met de vinger te wijzen naar die jongeren, maar wel naar degenen die deze verkeerde beleidsvormen hebben uitgewerkt, naar degenen die zelfs nu nog op zo’n bureaucratische, algemene en oppervlakkige wijze spreken over immigratie.
Wij hebben de uitdaging van de immigratie verloren. Het immigratiebeleid was een mislukking voor Europa, en mijns inziens is het onze plicht om daar nota van te nemen en daarover te discussiëren. Deze top had indicaties in die richting moeten geven. De door de Commissie voorgestelde oplossing - het ter beschikking stellen van een paar centen voor de van Parijs - volstaat volgens mij absoluut niet.
Men moet veeleer bij het begin beginnen: een ander beleid voeren en korte metten maken met de onverstandige keuzes, zoals gemakkelijke gezinshereniging of nog gemakkelijkere toekenning van de nationaliteit. Kortom, er is behoefte aan een serieus immigratiebeleid. 
Armando Dionisi (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, mijnheer de minister, voorzitter Barroso, het feit dat er in Hampton Court een open discussie plaatsvond onder staatshoofden en regeringsleiders, geeft aan dat men zich bewust is van de moeilijkheden waarmee de Europese Unie momenteel te kampen heeft. Na de spanningen van de afgelopen maanden is de rust weergekeerd onder de Vijfentwintig en is er de wil om de onderhandelingen over de financiële vooruitzichten voor eind december af te sluiten. Dat zijn positieve ontwikkelingen.
Ik wilde evenwel de aandacht van de Raad vestigen op het feit dat er geen benedenmaats akkoord uit de bus mag komen, en dat men vooral het standpunt van het Parlement niet mag negeren. De door Tony Blair aangegeven prioriteiten voor het herstel van Europa - onderzoek, innovatie en levenslang leren - zijn voorstellen waar wij achter kunnen staan, en die ook in ons verslag over de financiële vooruitzichten voorkomen.
Er zijn echter ook andere prioritaire doelstellingen voor Europa: een Europees energiebeleid, meer communautaire steun voor de immigratietransitlanden en het compensatiefonds voor de mondialisering, en daarvoor zijn voldoende financiële middelen nodig.
De burgers van de Unie zijn zich ervan bewust dat geen enkele regering in haar eentje een antwoord kan geven op de ernstige problemen van deze tijd, zoals werkloosheid, onzekere banen, verlies aan mededingingsvermogen, internationaal terrorisme en illegale immigratie. Alleen Europa kan daar een positief antwoord op geven en onze landen welzijn en veiligheid garanderen. Een magere begroting zal ons niet in staat stellen deze uitdagingen het hoofd te bieden. De Europese Raad van oktober is een positief uitgangspunt en daarom kijken wij met gematigd optimisme uit naar de top van december. 
Bernard Poignant (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik heb in mijn verklarend woordenboek opgezocht wat het Franse woord betekent. Welnu, de oorspronkelijke betekenis van in het Frans is slecht gevormd en lelijk. Dit adjectief wordt voor het eerst gebruikt door Montaigne in 1580, ter aanduiding van iets dat moeilijk te definiëren valt. Aan u om te oordelen over de top van Hampton Court en het spook van Catherine Howard.
Het zit u niet mee, als Brits voorzitter. Frankrijk heeft “nee” gezegd en nu wordt aan het Verenigd Koninkrijk gevraagd Europa weer op gang te helpen! Dat is denk ik wat veel gevraagd. Er zijn evenwel al vele jaren een aantal zaken aan onze medeburgers in het vooruitzicht gesteld, zaken waarmee zij leefden en waarmee men hen liet leven, te weten de hereniging van Europa, de Grondwet, het Handvest van de grondrechten, de interne markt en de eenheidsmunt.
Met het oog op mijn medeburgers denk ik niet dat Lissabon deze functie vervult. Op dit moment heerst er leegte. Op zich ben ik het niet oneens met de prioriteiten van deze top. Dat is het probleem niet. Het probleem is de band met de burger. Het is alsof we iets dat we deelden, enigszins kwijt zijn geraakt. Ik denk dat de aankomende top, of die daarna, ons in staat moet stellen een nieuw perspectief te vinden dat we met onze medeburgers kunnen delen. Natuurlijk, er wordt aan de samenhang van de Vijfentwintig gedacht. Dat wordt soms aangeduid als een Marshallplan voor degenen die zich bij ons voegen, omdat de tomeloze uitbreiding en de gierigheid over de financiering niet aan het oog van de burgers ontsnapt. Dat is absoluut geen goede zaak. Volgens mij zou het goed zijn om, ondanks alles, het woord “harmonisering” weer op te nemen in het Europees vocabulaire, daar dit woord met uitsterven wordt bedreigd. Dat valt eveneens te betreuren, want er is wel degelijk nog het een en ander te harmoniseren. We gaan niet alles harmoniseren, maar op een aantal terreinen is het zeker nog mogelijk om verder te gaan. En als we dat vergeten te doen, als we dat woord en die waarde veronachtzamen, dan zullen de burgers ons de rug toekeren.
Tot slot wil ik nog iets zeggen over een terrein dat mij na aan het hart ligt, namelijk de uitwisseling tussen jongeren. Ik heb de statistieken erop nageslagen: in 2005-2006 financiert Europa de uitwisseling van 280 000 jongeren, in het kader van drie programma’s: Comenius, Erasmus en Leonardo. Er zijn echter 58 miljoen. We kunnen het ons best veroorloven om het betreffende budget met tien te vermenigvuldigen, te meer daar we met deze jongeren op het Europees bewustzijn moeten inzetten. 
Jack Straw,
   - Mijnheer de Voorzitter, ik zou met twee specifieke punten willen beginnen, om daarna in meer algemene zin op het debat in te gaan. Mevrouw Riis-Jørgensen stelde me in verband met de Rekenkamer een vraag met het verzoek er met "ja" of "nee" op te antwoorden. Neemt u me niet kwalijk, maar ik moet er "ja" en "nee" op zeggen, omdat deze kwestie in handen is van de ministers van Financiën, en u weet hoe die zijn! Het antwoord is dat de Ecofinraad op 8 november in zijn conclusies een reeks maatregelen voor zowel de Commissie als de lidstaten heeft goedgekeurd. De ministers hebben het gehad over een routekaart die volgens hen van vitaal belang is, niet in het minst omdat daarmee de aandacht sterker wordt gericht op de verantwoordelijkheid van de lidstaten, die hun controlestelsels moeten verbeteren en de verantwoordelijkheid op zich moeten nemen voor het geld dat in hun land wordt uitgegeven. Naar mijn oordeel moeten de lidstaten, als zij zeggenschap hebben over geld, daarvan ook adequaat rekenschap afleggen. Ontbreekt het aan die zeggenschap, dan zal de Europese Unie rekenschap moeten afleggen, maar net als u wil ik onze ministers van Financiën aansporen om vat te krijgen op een en ander. Het gaat hier evenwel om de gezamenlijke verantwoordelijkheid van Commissie en Parlement. We zijn hier allemaal verantwoordelijk.
Wat transparantie betreft, een kwestie die de heer Kirkhope aan de orde stelde, zullen we binnenkort een document met voorstellen voor verbetering laten rondgaan. In wezen laten we de Raad daarin de keuze uit twee mogelijkheden. Het is aan de Raad om een beslissing te nemen met een eenvoudige meerderheid, zoals bij alle procedurele kwesties. Ik ben daarom blij u tenminste op dit punt tevreden te kunnen stellen.
U bent erg openhartig geweest, dus zal ik dat ook zijn. Waarmee ik moeite heb, is dat sommigen van u eerst opmerken dat er behoefte aan verandering is en vervolgens, dat de toekomst van de Europese Unie toch in het verleden moet worden gezocht. Daarop kan ik u slechts zeggen dat we niet meer om mondialisering heen kunnen. Dat vinden de Fransen misschien niet leuk, maar als we dit niet onder ogen zien, gaan we er allemaal aan ten onder. Mondialisering is geen uitvinding van mij, van Commissievoorzitter Barroso, en zeker ook niet van president Chirac, maar we kunnen er niet omheen. Ze is het resultaat van jarenlang gevoerd beleid, beleid dat gericht was op de opbouw van de Wereldhandelsorganisatie, op de bevordering van vrije handel en de bestrijding van armoede in landen in Azië, Afrika en Latijns Amerika. Het gevolg is dat deze landen nu willen delen in de handel en profiteren van hun concurrentievoordeel, zoals wij dat in het verleden ook hebben gedaan. Dat betekent dat het oude sociaal-economische model van Europa niet langer geschikt is om te zorgen voor welvaart, sociale rechtvaardigheid en werkgelegenheid. Dat is een grote uitdaging, vooral - als ik zo vrij mag zijn - voor het land dat u vertegenwoordigt, en voor een aantal andere landen op het Europees vasteland. Ik kan echter maar niet begrijpen waarom u vasthoudt aan oude methoden, bijvoorbeeld inflexibele methoden voor arbeidsreglementering zoals de arbeidstijdenrichtlijn, die in het verleden dan wel geschikt kan zijn geweest, maar dat niet meer is voor de toekomst.
In Frankrijk wordt dat beseft. Daarom is er in Frankrijk meer dan in andere landen sprake van ontduiking. Frankrijk is een van die landen die van mening zijn dat, zoals wij het begrijpen, mensen kunnen worden beoordeeld op basis van 48 uur per contract in plaats van 48 uur per werkgever. Wij willen niet dat ons de les gelezen wordt over de manier waarop wij bij het handhaven van de wet omgaan met arbeidszaken - los van de vraag of dat al dan niet gewenst is - door landen die op de grote trom slaan voor wetshandhaving en vervolgens via de achterdeur ervoor zorgen dat de wet wordt ontdoken. Dat is een feit, en dit Parlement ondermijnt het vertrouwen in zijn eigen maatregelen als het zijn ogen sluit voor wat er aan de hand is, terwijl iedereen weet dat dit gebeurd is.
Bovendien kun je beter flexibel zijn. Er is geen eis voor heel Europa die zegt dat er een minimumloon moet zijn. Hoewel dat mijns inziens een fundamenteel mensenrecht is, bestaat die eis niet, en wordt dit aan de nationale regeringen overgelaten. Sommige landen hanteren een minimumloon en andere niet, dus waarom zou er dan van bovenaf een eis voor heel Europa moeten komen, zonder per land te kijken naar de omstandigheden en de aard van de arbeidscontracten, om plafonds in te stellen voor het aantal werkuren, terwijl die in werkelijkheid moeten worden bepaald op grond van gezondheid en veiligheid? De landen met kennelijk iets langere werktijden hebben in feite een betere staat van dienst wat gezondheid en veiligheid betreft dan sommige andere landen, waaronder, geachte afgevaardigde, het uwe.
Dan nu het belangrijke onderwerp van de begroting. Ik heb aandachtig naar voorzitter Barroso geluisterd. Hij zei dat de financiële vooruitzichten de belangrijkste kwestie voor het Brits voorzitterschap zullen zijn, en duidelijk zullen maken of er beweging zit in Europa. Het zal zeker duidelijk maken of er beweging zit in Europa, maar wij zien het niet als de belangrijkste kwestie. Als u mij vraagt wat historici over tien of twintig jaar zullen aanmerken als de belangrijkste kwestie van dit voorzitterschap, dan is het antwoord volgens mij niet of we er in december al dan niet in slagen een akkoord over de financiële vooruitzichten te bereiken, al hoop ik van wel. Ik denk dat het beoordeeld zal worden op het feit dat we op 3 oktober de onderhandelingen met Kroatië en Turkije zijn gestart. Dát is wat de toekomst van Europa mede vorm geeft. Ik wil de geachte afgevaardigden eraan herinneren dat de vorige financiële vooruitzichten pas tot stand kwamen tijdens de tegenhanger van de Raadsbijeenkomst van maart volgend jaar, niet die van december 2005.
We hopen vurig dat er een akkoord komt, maar het zal moeilijk worden. Waarom? Wel, de heer Jonckheer zei dat we niet moeten toestaan dat deze kwestie wordt bepaald door nationaal egoïsme. Daarmee ben ik het eens maar ik wil eraan toevoegen - en u weet dat dit waar is - dat dit debat hoogst waarschijnlijk zal worden bepaald door de verschillende nationale standpunten en door de vraag of een land traditioneel veel heeft betaald of netto-ontvanger is geweest van de Europese Unie. Dat is een feit. Als we dat negeren, of landen als Duitsland, Nederland, Zweden - en nog een aantal andere lidstaten waar de burgers terecht bezorgd zijn over de tot nu toe betaalde en in de toekomst te betalen bedragen - schofferen door te zeggen dat het allemaal om nationaal egoïsme gaat, dan komen we nergens.
Ik zou de Belgische afgevaardigden erop willen wijzen dat hun land steeds netto-ontvanger is geweest, ondanks het feit dat België een welvarend land is, en dat het dat zal blijven volgens elk van de scenario’s voor de begroting tussen 2006, 2007 en 2013. Luxemburg - een land waarop ik zeer gesteld ben - is het rijkste land in Europa maar blijft netto-ontvanger. Als wij in die gelukkige positie verkeerden, zouden we tegen het voorzitterschap zeggen: "Kom op, sluit een akkoord". Als het alleen ging om de vraag of we uiteindelijk 3 miljard of 6 miljard euro overhielden, zou het makkelijk zijn.
Het probleem voor een aantal lidstaten - niet alleen het Verenigd Koninkrijk - is dat we steeds heel veel hebben betaald. Ik zeg dit maar opdat u het probleem begrijpt waarmee we in het Verenigd Koninkrijk zitten. We kunnen onze kaarten evengoed op tafel leggen en de dingen zeggen zoals ze zijn. Het probleem is dat het VK tijdens de laatste financiële vooruitzichten 39 miljard euro heeft betaald, Frankrijk 28 miljard, Italië 24 miljard en - een voorbeeld van een extreem geval - Duitsland 77 miljard. Het VK heeft dus 39 miljard betaald, wat per hoofd van de bevolking veel meer is dan die andere twee landen. Spanje heeft 48 miljard euro ontvangen, en Portugal, 14 miljard, waarmee een en ander in een ander daglicht komt te staan.
Ik ben het ermee eens dat we allemaal een duit in het zakje van de uitbreiding moeten doen. Met een minimale, of zelfs in het geheel geen wijziging van de financiële vooruitzichten zou het Verenigd Koninkrijk 11 miljard extra - een derde meer dus - gaan bijdragen tot de volgende financiële vooruitzichten om de uitbreiding te bekostigen.
Het gaat er niet om of het Verenigd Koninkrijk of de meer welvarende landen wat meer betalen voor de uitbreiding - hoewel sommige welvarende landen niets extra zouden betalen - maar hoeveel meer er betaald wordt in de wetenschap dat het Verenigd Koninkrijk in de afgelopen twintig jaar twee en een half keer zoveel heeft betaald als bijvoorbeeld Frankrijk of Italië, ondanks dat ons BNI in dezelfde periode ongeveer even groot was. Dat is het probleem, en dat is waarmee we nu bezig zijn. We voelen ons verantwoordelijk tegenover de Unie en tegenover onze eigen burgers. Niemand kan premier Blair een gebrek aan lef of inzet voor deze Unie verwijten, want we hebben heel veel gedaan. Ik wilde dit alleen duidelijk maken, opdat iedereen inziet voor welke problemen we ons geplaatst zien.
Mijn laatste opmerking is wat hoopvoller en betreft de zo treffend door de Commissievoorzitter, de heer Barroso, onder woorden gebrachte zienswijze dat de Europese Unie op sommige gebieden meer moet doen, en op andere, minder. Dat is precies de juiste benadering. Het gaat hier niet om een minimalistisch Europa, want Europa heeft de afgelopen zestig jaar verbazingwekkend veel bereikt, zeker als we bedenken hoezeer ons werelddeel de driehonderd jaar die eraan vooraf gingen, werd gekenmerkt door oorlogen en conflicten. Als ik nu naar brandhaarden elders kijk, met name in het Midden-Oosten, dan vervult me dat met afschuw en moet ik denken aan het Engeland waar ik kort na de oorlog als kind ben opgegroeid en aan de nog slechtere situatie destijds op het Europees vasteland. Dat is wat de Europese Unie heeft bereikt. De toekomst vergt echter dat we verdergaan, en wel in het besef dat we nu voor andere uitdagingen staan.
Een van de gebieden waarop we met name goed werk kunnen verzetten - iets waarmee we bezig zijn onder de kundige leiding van de heer Javier Solana en de Commissie - is dat van het buitenlands, veiligheids- en defensiebeleid. Neem de afspraken van gisteren tussen mevrouw Condoleezza Rice en de heer Javier Solana. Neem het feit dat de Europese Unie nu de derde partij is bij het akkoord dat de Palestijnen in staat stelt Gaza en de Westoever in en uit te gaan. In dit soort kwesties werden we door de regering van Israël niet altijd gezien als derde partij. Neem wat we momenteel doen ten aanzien van Iran. Neem de gezamenlijke verklaring die we net zijn overeengekomen met Afghanistan, en neem de aanmerkelijk toegenomen hulp aan Afrika. Op al deze gebieden zien we dat Europa in haar totaliteit werkelijk vooruitgaat. Het is op deze, en vele andere gebieden dat we meer moeten doen en tegelijkertijd een nieuw evenwicht moeten zoeken tussen wat de Unie doet en wat nationale, regionale en plaatselijke overheden doen in het kader van hun binnenlands beleid.
Dit voorzitterschap is een groot voorrecht geweest voor ons, mijnheer de Voorzitter. Het is me een genoegen geweest, en ik zie uit naar de komende zes boeiende weken hier in Straatsburg, Brussel en in andere steden. 
Lapo Pistelli (ALDE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, mijns inziens zijn het Brits voorzitterschap en Tony Blair in feite het slachtoffer van de hoge verwachtingen die de Britse premier met zijn toespraak van 2 juli in dit Parlement heeft gewekt. Het is overduidelijk dat als men grote verwachtingen wekt, ook de teleurstelling groot kan zijn.
De tijd loopt af, de resultaten zijn pover en volgens mij mag het Brits voorzitterschap niet verbaasd zijn over de kritiek die het Parlement in dit debat laat horen. In werkelijkheid gaat het namelijk niet zozeer om een informele maar een incoherente Raad, een Raad die de vorige maand over het Europees sociaal model had moeten spreken maar in plaats daarvan een debat voerde over alle problemen van de wereld, zonder ook maar één besluit te nemen.
Ik zal mij niet dubbel leggen voor deze Grondwet, maar mijns inziens blijkt nu toch wel overduidelijk dat de halfjaarlijkse voorzitterschappen tenminste op één punt ernstig tekort schieten. Elk voorzitterschap erft de agenda van het vorige, en voegt daar een nieuwe laag met verplichtingen aan toe, waardoor het aantal te nemen besluiten groter wordt en het hoofdstuk van de genomen besluiten steeds kleiner. Wij voegen steeds weer andere ingrediënten toe aan de taart, maar de taart komt nooit uit de oven.
Ik wilde het voorbeeld noemen dat voorzitter Barroso gisterenavond noemde. Inderdaad heeft Europa in het verleden veel ernstige crises doorstaan. Ik ben geen nostalgicus van het Europa van de Zes, en ik geloof evenmin dat dat een gouden tijdperk was, waaraan men zich moet spiegelen. Als je op achttienjarige leeftijd in de steek wordt gelaten door je verloofde, lijkt het leven heel hard maar toch weet je dat het leven doorgaat, terwijl als je huwelijk op de klippen loopt als je vijfenveertig bent, vijf kinderen hebt en een hypotheek moet afbetalen, is het allemaal veel ingewikkelder. Mijns inziens lijkt de situatie waarin Europa verkeert, in deze fase na de uitbreiding en voor de Grondwet, veel sterker op het tweede dan op het eerste geval.
Ik ben niet bang voor de institutionele crisis, de financiële vooruitzichten of de Strategie van Lissabon als dusdanig, maar wel voor al die elementen samen: tezamen berokkenen ze grote schade aan de Europese Unie.
Het Brits voorzitterschap heeft nog zes weken om zijn werk af te maken, en ik hoop dat het in staat zal zijn om het Europa van morgen een positieve boodschap te geven. 

Ian Hudghton (Verts/ALE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, normaal gesproken zou ik me erover beklagen dat één minuut niet genoeg is om een voorzitterschap in zijn laatste fase samen te vatten, maar niet in dit geval. Brits voorzitterschap: geen vorderingen.
Het is interessant dat de heer Straw een opmerking maakte over het geringe aantal aanwezigen hier en een buitengewoon zwakke poging deed om er een grapje van te maken. Feit is dat de meesten van mijn collega’s betere dingen te doen hadden dan hem dezelfde toespraak te horen houden die de heer Blair bij aanvang van het voorzitterschap al hield en nog maar een paar weken geleden in bijna ongewijzigde vorm herhaalde.
Ik had gehoopt de heer Straw dezelfde vraag te kunnen voorleggen die de heer Alexander onbeantwoord liet, toen ik hem die een paar weken geleden op de man af stelde. Ik zal hem echter nogmaals stellen, ook al is de heer Straw niet meer aanwezig. Kan het Brits voorzitterschap garanderen dat de belangen van de Schotse visserijgemeenschappen niet worden prijsgegeven voor iets wat Whitehall belangrijker vindt in de warrige koehandel die het voor zichzelf in petto heeft tijdens de decemberbijeenkomst van de Raad en de daaropvolgende Visserijraad, hetgeen zowat het laatste wordt wat het Voorzitterschap nog doet? 
Jana Bobošíková (NI ).
   - Dames en heren, ik ben in principe tegen de instelling van het zogenaamde globaliseringsfonds als antwoord op de uitdagingen van de globalisering. Daarmee veegt men het probleem gewoon onder het tapijt. Dit is ook tekenend voor het populistisch gedrag van bepaalde politici die bang zijn om de burgers de waarheid te vertellen en te zeggen dat de globalisering er was, is en zal zijn, en dat deze weliswaar tot verlies van banen kan leiden maar ook, en vooral, zal leiden tot nieuwe werkgelegenheidskansen. Men kan veel winnen bij de globalisering, maar alleen in een flexibele vrijemarktomgeving waarin het de moeite waard is om te werken. Het Europees beleid staat vaak haaks op dit idee. Het nodigt de burgers uit tot passiviteit en beloont soms zelfs luiheid. Het EU-aandeel aan de wereldhandel is de afgelopen tien jaar geslonken, terwijl dat van de Verenigde Staten en met name China en India de pan uit is gerezen. Dat is het rapport dat de vrije markt het EU-beleid geeft. Toch reageren de leiders van de Vijfentwintig eens te meer met een herverdelingsbeleid dat misschien een pleister is voor het heden maar in geen geval een langetermijnoplossing kan zijn voor de toekomst. Ik ben ervan overtuigd dat in plaats van te ruziën over het protectionistische globalisatiefonds de lidstaten hun arbeidsmarkten moeten hervormen. Dat is zeer urgent. Als men die hervormingen uitstelt, ondermijnt men de steun van het publiek aan het vrijemarktbeleid en creëert men een voedingsbodem voor nationalisme, vreemdelingenhaat en racisme. 
Margie Sudre (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, de Europese Unie worstelt met een identiteitscrisis, een verlies aan waarden, een algemene ontgoocheling. Voor het eerst sinds tijden zijn de Europese burgers bang dat hun kinderen het minder goed zullen hebben dan zijzelf. Hoe kunnen wij reageren en antwoorden vinden op hun ernstige zorgen?
De top van Hampton Court was bedoeld als een stap in dit beraad. Ik vrees dat er maar weinig concrete resultaten uit de bus zijn gekomen, want al waren de vragen die werden gesteld gegrond, zoals “Wat zijn de mogelijkheden voor een Europees model of Europese modellen in een gemondialiseerde wereld”, de geboden antwoorden hierop ontbeerden op zijn minst duidelijkheid.
Europa is in een crisis gedompeld omdat het niet weet wat het wil. Europa is verdeeld. Sommigen hebben als enige doelstelling er een vrijhandelszone van te maken, zonder tarifaire belemmeringen, kortom een Europa dat achter de mondialisering aan holt met een zich oneindig uitbreidende Unie. Anderen hebben een andere visie, een politieke ambitie, volgens welke de Unie moet worden gedefinieerd aan de hand van haar grenzen en haar plannen, teneinde zich te doen gelden en haar humanistische waarden te verbreiden in een wereld waarin het evenwicht zoek is.
Wij, als Europese afgevaardigden van de (UMP), alsmede de grote meerderheid van de leden van de Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-democraten) en Europese Democraten, hebben er duidelijk voor gekozen alles op alles te zetten opdat de tweede visie het wint, waarbij we ons bewust zijn van de uitdaging die we moeten aangaan.
Het is de verdienste van de voorstellen van Frankrijk, die president Chirac aan de vooravond van de top aan de gehele Unie heeft kenbaar gemaakt, dat daarin de nadruk gelegd wordt op de noodzaak zowel de interne markt te voltooien en de solidariteit tussen de landen te bevorderen als de opkomst van een Europa van grote projecten zeker te stellen.
Om echter een Europese opleving in het vooruitzicht te kunnen stellen, moet de Europese Raad eerst een fundamenteel obstakel uit de weg ruimen. Aangezien namelijk bijna alle lidstaten na de onderhandelingen onder leiding van het Luxemburgs voorzitterschap akkoord konden gaan met de financiële vooruitzichten voor 2007-2013, moet er eind dit jaar absoluut een overeenkomst worden bereikt. Ieder ander debat zou neerkomen op louter giswerk.
Christopher Beazley (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik zou het woord willen voeren voor een motie van orde, overeenkomstig artikel 65, lid c van het Reglement, als ik mij niet vergis. Zojuist hebben we geluisterd naar de Britse minister van Buitenlandse Zaken. Via u als Voorzitter wil ik de volgende vraag stellen aan de Conferentie van voorzitters. Mijn collega is zojuist één minuut aan het woord geweest. De minister van die belast is met Europese zaken is onder ons. Hoe kan het dat het Europees Parlement zichzelf slechts een minuut spreektijd toebedeelt om te reageren? Misschien zou u daarover kunnen spreken met uw collega’s in de Conferentie van voorzitters, om te besluiten over de in de toekomst te volgen aanpak? 
De Voorzitter.
   - Dank u mijnheer Beazly, ik denk dat uw opmerking duidelijk is. Het zijn de fracties die de spreektijd verdelen. Als zij hun woordvoerders tien minuten of een kwartier willen geven dan hebben ze daar het recht toe, en andersom kan ook. De spreektijd van de Commissie en de Raad telt niet mee, maar ik heb de indruk dat zij allebei hun best doen hier geen misbruik van te maken. 
Nicola Zingaretti (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, mijnheer de minister, ik ben een van degenen die waardering hebben voor de pogingen van dit voorzitterschap om Europa op dit beslissende moment, met al zijn hoop en uitdagingen, weer op de rails te zetten.
Deze pogingen gingen ook gepaard met concrete daden en verplichtingen. Ik heb het over de positieve oplossing van de kwestie-Turkije, die niet mogelijk was geweest zonder de enorme inzet van het Brits voorzitterschap. Het Brits voorzitterschap heeft een weg, een perspectief en duidelijke doelstellingen weten aan te geven - universiteitswezen, energie, veiligheid en defensiebeleid - en die uiteindelijk ook ter sprake gebracht in Hampton Court.
Toch wil ik met uw permissie zeggen dat, als ik kijk naar de enorme ambities en de weinig concrete resultaten, ik er steeds meer van overtuigd raak - en ik wil allen vragen hier eens over na te denken - dat er een enorme tegenspraak schuilt tussen hetgeen Europa verkondigt en hetgeen het uiteindelijk hard maakt. Europa beschikt over onvoldoende middelen en is vooral ook niet bereid om zijn regels te wijzigen.
Ik bedoel het volgende: als wij ook maar de helft van die doelstellingen willen bereiken en loyaal tegenover elkaar willen zijn, moeten wij uiterst consequent zijn wat de oorzaken van de crisis betreft. Dan moeten wij daarvoor middelen uittrekken, en die middelen beter gebruiken. Dan moeten wij zorgen voor minder intergouvernementeel Europa, een sterker geïntegreerd Europa, een meer politiek Europa. Met andere woorden, dan moeten wij zorgen voor nieuwe regels voor de Commissie. Anders zullen wij onze doelstellingen nooit bereiken.
Een nieuwe institutionele architectuur en steeds meer gemeenschappelijke beleidsvormen zijn de enige weg die wij met het oog op de toekomst kunnen bewandelen. De handhaving van de status quo - waarschijnlijk het grootste resultaat van het Brits voorzitterschap - zal onvermijdelijk leiden tot renationalisatie van het beleid, tot nog meer crisis, meer vetorecht voor de regeringen en een verlamming van het besluitvormingsvermogen tijdens topbijeenkomsten.
Ik hoop derhalve dat dit voorzitterschap ook de grootste sceptici ervan zal weten te overtuigen dat het niet volstaat om goede ideeën te hebben en van goede wil te zijn, maar dat men de moed moet hebben om te veranderen en een sprong naar voren te maken op de weg van de integratie, want anders wacht de dood. 
Chris Davies (ALDE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik zou dolgraag willen weten wanneer het Brits voorzitterschap erachter is gekomen dat het een vergissing was om als logo een vlucht vogels op weg naar Europa te kiezen!
Als het Brits voorzitterschap er niet in slaagt een akkoord te bereiken over de financiële vooruitzichten, zal het niet als succesvol worden beschouwd.
Ik ben het ermee eens dat voortgang nodig is op het gebied van de landbouw. Enerzijds zal het Brits voorzitterschap moeten inzien dat het op een gegeven moment concessies moet doen, maar anderzijds zullen andere lidstaten moeten beseffen dat ook zij water bij de wijn moeten doen. Op een gegeven moment zullen de Fransen - vooral zij, kennelijk - wat moeten geven om de partijen die een akkoord willen bereiken, de gelegenheid te geven toe te werken naar een toekomstige wijziging en herziening van het landbouwbeleid, niet alleen om het VK uit een lastig parket te helpen maar ook om in het kader van de Doha-ontwikkelingsronde een akkoord tussen de partijen wereldwijd mogelijk te maken. 
Othmar Karas (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, hopelijk merkt u, mijnheer de voorzitter van de Raad, dat het ongeduld en de teleurstellingen toenemen naarmate uw voorzitterschap vordert. Uw termijn is weliswaar grotendeels voorbij, maar nog niet helemaal. Wij missen vandaag niet alleen Tony Blair - ik vraag mij overigens af of hij nu eindelijk inziet dat twee goede toespraken nog niet garant staan voor een succesvol voorzitterschap - maar vooral ook concrete resultaten, constructieve voorstellen en serieuze onderhandelingen met het Europees Parlement om tot een oplossing van de problemen te komen en vragen van de burgers te beantwoorden.
Vertrouwen kunnen we alleen bewerkstelligen als we er opnieuw gezamenlijk tegenaan gaan en duurzame oplossingen zoeken. Wellicht heeft de Britse minister van Buitenlandse Zaken zich zojuist enigszins verraden toen hij, in plaats van naar de toekomst te kijken, opmerkte dat het belangrijkste resultaat van dit voorzitterschap, namelijk Kroatië en Turkije, in feite al achter ons ligt. Liggen hier nu werkelijk de prioriteiten van de Europese burgers? Zijn dit werkelijk de vragen van de mensen die geen werk hebben, of van het Europa dat concurrerender moet worden? Mijn antwoord is ‘nee’. Wellicht stellen zij de verkeerde prioriteiten. Met intentieverklaringen alleen wordt een voorzitterschap niet succesvol. Alle zes punten van Hampton Court, mijnheer de voorzitter van de Raad, zijn politiek gezien weliswaar juist, maar vallen grotendeels niet binnen de bevoegdheden van de Europese Unie. Als u wilt dat wij bereiken wat u zelf noodzakelijk acht, dan moet u ons de bevoegdheden en het geld daartoe geven. Dwarsboomt u Europa niet, nu het de richting uitgaat van een politieke unie. Dwarsboomt u de ontwikkeling van een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid niet.
Over de financiële vooruitzichten het volgende: tussen uw en ons voorstel zit een verschil van 70 miljard euro. Tussen uw voorstel en het Verdrag zit een verschil van 2 miljard euro. Tussen uw voorstel en het voorstel van de Commissie zit een verschil van ruim 100 miljard euro. Vertelt u de burgers wat u hen wilt ontnemen, en gedraag u niet alsof u aan de kant van de burgers staat….
Csaba Sándor Tabajdi (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, de top van Hampton Court laat zien dat de Europese Unie toe is aan een fundamentele hervorming. De Europese Unie moet onderzoek en ontwikkeling harmoniseren, de uitgaven voor onderwijs aanzienlijk verhogen, de diensten liberaliseren en een gemeenschappelijk Europees energiebeleid op touw zetten, en dit alles moet tegelijkertijd gebeuren. Wij hebben de diagnose gesteld, maar de Europese leiders hebben tot nog toe geen remedie kunnen vinden.
We weten wat we zouden moeten doen, maar weten niet hoe wij deze doelen moeten bereiken. We hebben ook niet de middelen om dat te doen. Meer Europa met minder geld, dat gaat niet. Er is nog steeds geen overeenstemming bereikt over de financiële vooruitzichten 2007–2013, en dat kan voor ons, de nieuwe lidstaten, rampzalig uitpakken omdat we tweederde van de mogelijke financiële steun dreigen kwijt te raken. Daarom is de financiële leidraad ook zo belangrijk voor ons.
De heer Blair heeft het gemeenschappelijk landbouwbeleid onder vuur genomen, maar in mijn ogen moeten we inzien dat we niet vooruit komen door het bestaande communautair beleid kapot te maken, aangezien het cohesiebeleid en het gemeenschappelijk landbouwbeleid belangrijke wapenfeiten zijn van de Europese Unie. Dat moeten we niet kapotmaken. Veeleer dient er meer communautair beleid ten uitvoer te worden gelegd op andere terreinen. De hamvraag is hoe we dit alles moeten aanpakken.
De Hongaarse premier Ferenc Gyurcsány heeft voorgesteld om, naast het communautair beleid, tot een gecoördineerde samenwerking te komen. Dat komt neer op het harmoniseren van het beleid van de lidstaten op verschillende terreinen. Dit betekent geen nieuw communautair beleid, maar het helpt wel de samenwerking te verbeteren, of het nu gaat om het energiebeleid of het beleid inzake onderzoek en ontwikkeling. Ik doe een beroep op de heer Barroso en de Commissie om Europa te helpen de huidige crisis te boven te komen en aan te sturen op een gecoördineerde samenwerking. 
Bogusław Sonik (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, de Britten staan bekend om hun stalen zenuwen, hun gereserveerdheid, hun eigenaardige gevoel voor humor maar ook om hun zelfbeheersing als het gaat om emoties. Ik was dan ook hoogst verbaasd toen ik Lord Bach gisteren hoorde zeggen dat hij het als een persoonlijk falen en een mislukking van het Britse voorzitterschap zou beschouwen als er voor het einde van het jaar geen compromis over de REACH-verordening wordt goedgekeurd.
Vandaag zou ik de heer Alexander willen vragen of hij diezelfde mening toegedaan is. Stel dat de financiële vooruitzichten 2007-2013 niet voor het eind van het jaar worden vastgesteld. Vindt u dat dan ook een persoonlijke mislukking van uzelf en van premier Blair?
Tony Blair heeft in juni in Brussel een mooie toespraak gehouden, en zijn analyse van de huidige crisis in Europa was een publicatie waard. Jammer genoeg hoorden we in de maanden die daarop volgden, en in latere speeches van ministers, steeds slappere aftreksels van de voorstellen van de premier. Ik heb de indruk dat de Britten hun vechtlust voor het realiseren van hun visie op de Europese Unie kwijt zijn. Dus hebben ze besloten om tijdens deze zes maanden van hun voorzitterschap maar gewoon op de winkel te passen. Helaas zijn ook zij besmet geraakt met de Europese ziekte van machteloosheid en verlamming.
Tegelijkertijd moet ik erkennen dat minister Straw, toen hij door de vragen en opmerkingen van de leden van dit Huis geen andere keus meer had, eindelijk terzake kwam, als een gewoon mens, en zo moet een politicus spreken. We kunnen Europa alleen opbouwen met doelmatige acties en besluiten die in de geschiedenis van ons continent gegrift zullen staan. Het voorzitterschap heeft het debat over de financiële vooruitzichten steeds ontweken tot op het laatste nippertje. Het heeft de begrotingsvoorstellen via achterkamertjespolitiek voorbereid en met fraaie kretologie gesproken over de beschavingsproblemen in de wereld, in plaats van de koe bij de horens te vatten en een inhoudelijk debat aan te gaan over de feitelijke problemen. Dit is ofwel tijdverspilling of een bewuste poging om het hete hangijzer van de begroting in december door te spelen aan Wenen.
Onze belangrijkste taak zijn nu de financiële vooruitzichten. Volgens schattingen zullen de nieuwe lidstaten, als deze vooruitzichten niet goedgekeurd worden, in 2007 10 miljard euro krijgen voor ontwikkeling. Worden de vooruitzichten wel goedgekeurd, dan zal dit bedrag worden opgetrokken tot 22 miljard euro, met 3,5 miljard euro extra voor Roemenië en Bulgarije. Dat betekent dat voor deze landen een verschil van 60 procent van wat ze kunnen krijgen, op het spel staat. Ik verzoek u deze financiële vooruitzichten ernstig te nemen en efficiënte maatregelen te treffen om ervoor te zorgen dat ze in december worden goedgekeurd. 
Libor Rouček (PSE ).
   - Dames en heren, wij spreken vandaag over de uitkomst van de informele vergadering van de Europese Raad van Hampton Court en niet over de prestaties van het zes maanden durende Brits voorzitterschap. Ik ben voldaan over de resultaten van Hampton Court. Tijdens de vergadering zijn duidelijk zes terreinen vastgesteld die van cruciaal belang zijn voor het voortbestaan en het succes van Europa in de geglobaliseerde wereld. Deze terreinen zijn: wetenschap en onderzoek, investeringen in universiteiten, energiebeleid, de veiligheid in de wereld en het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid.
Laten wij bijvoorbeeld eens een blik werpen op de energiesituatie. Europa wordt steeds sterker afhankelijk van een enkele energiebron - nu reeds 65 procent - en die energiebron bevindt zich in zeer onstabiele gebieden, op het grondgebied van de voormalige Sovjetunie of in het Midden-Oosten. Daarom hebben wij behoefte aan een gemeenschappelijk energiebeleid en een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, alhoewel wij boven alles geld nodig hebben om deze gemeenschappelijke beleidsvormen te financieren. Daarom wil ik een beroep doen op het Brits voorzitterschap en het vragen alles in het werk te stellen om een eerlijk en evenwichtig akkoord te bereiken tijdens de top van december, ten behoeve van niet alleen de nieuwe lidstaten maar ook de oude. Dat zou de grootste prestatie zijn van het Brits voorzitterschap, dat op 20 december zal worden besproken. Ik geloof dat wij positieve resultaten zullen hebben. 
Geoffrey Van Orden (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Straw heeft trots verkondigd dat wij achtenveertig toespraken van ministers hebben beluisterd tijdens het Brits voorzitterschap, maar ik moet u zeggen dat dit alles bitter weinig heeft opgeleverd. Het verbaast mij dat het Britse voorzitterschap zo vlak voor het einde nog steeds de mond vol heeft over agenda's, strategieën en tijdschema’s. Ik spreek hier namens al die mensen in East Anglia die vragen om actie, veiligheid, welvaart en een heuse koerswijziging binnen de EU, in plaats van loze beloften.
Burgers uit vele landen hebben ontdekt wat er in hun naam gebeurt. Zij zetten serieuze vraagtekens bij de aard en de koers van het EU-project. De mensen willen meer plaatselijke controle over hun dagelijkse leven, maar onze regeringen blijven maar bevoegdheden afstaan aan de regio’s en aan Brussel. Ik vraag u: welke relatie met welk soort Europa is het best voor onze burgers en landen in deze eerste helft van de eenentwintigste eeuw?
Onze regering en de instellingen van de EU stellen deze cruciale vraag echter nooit. Misschien had Hampton Court zich vooral hierover moeten buigen. Het is een feit dat Hampton Court niet heeft geleid tot een fundamentele herwaardering van de Europese Unie. Die gaat hoe dan ook gewoon door. Er komt steeds meer onnuttige wetgeving bij. De heer Straw noemde al de richtlijn inzake arbeidstijden en de richtlijn inzake uitzendkrachten. En er staan nog tientallen van dergelijke irrelevante en bemoeizuchtige EU-wetsvoorstellen op stapel. Wat wordt hier aan gedaan?
Ook de begroting werd genoemd: vrij fundamenteel, maar nog steeds niet in kannen en kruiken. In vergelijking met een economie van gelijkaardige omvang, zoals Frankrijk, draagt het VK al buitenproportioneel veel bij tot de EU-begroting, zelfs na aftrek van Margaret Thatchers korting. U wilt ons blijkbaar nog meer laten betalen. Ondertussen ontstaat er een gevaarlijke versplintering in onze landen en samenlevingen, ten gevolge van het rampzalige asiel- en immigratiebeleid. Wij zouden centra van academische uitmuntendheid van wereldklasse moeten oprichten en ondersteunen, maar in plaats daarvan doen wij hen de das om door een gebrek aan financiering en ondoordachte, klassengerichte doctrines. Onze troepen zijn hopeloos overbelast en ontberen belangrijke onderdelen van hun uitrusting. Tegelijkertijd worden dappere officieren en soldaten in de kou gezet door een regeringsstelsel dat zich niet erg bekommert om hun welzijn, maar des te meer om zijn eigen politieke agenda…
Ana Maria Gomes (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, de Top in Hampton Court moest zich er over beraden hoe Europa beter kan presteren in de wereld. De bevolking van Ethiopië is in mei massaal naar de stembus getrokken onder het toeziend oog van de EU, maar de eerste resultaten waren niet naar de zin van de regerende partij. Plots werden de waarnemers gehinderd, de persvrijheid aan banden gelegd en demonstraties verboden. In juni werd de bevolking genadeloos onderdrukt. Er vielen meer dan 40 doden en 5000 mensen werden aangehouden.
Desondanks was eerste minister Meles een paar weken later aanwezig bij de Top in Gleneagles, die door het Britse voorzitterschap werd georganiseerd. In september stuurden een aantal regeringen en de voorzitter van de Commissie hem een boodschap met hun gelukwensen. Op 1 november vond een nieuw bloedbad plaats: 58 verkozen leiders, journalisten en leden van NGO’s werden opgesloten en riskeren, aldus de eerste minister, de doodstraf. Verder vielen er nog tientallen doden, honderden gewonden en werden nog eens duizenden mensen opgepakt. En toch mocht mijnheer Meles enkele dagen later aanzitten bij een officieel diner in Duitsland.
Mijnheer de fungerende voorzitter, waarom zendt de Raad tegenstrijdige signalen uit, die een gevoel van straffeloosheid opwekken bij heersers die mensenrechten en democratische principes schenden, heersers die soms de oorlog verklaren aan hun buurlanden om de aandacht af te leiden? Heeft u dit ook besproken in Hampton Court? Denkt de fungerend voorzitter echt dat Europa voldoende doet en zijn best doet voor de mensenrechten, de democratie en de ontwikkeling in Ethiopië, het land met de op één na grootste bevolking in Afrika? 
Douglas Alexander,
   . - Mijnheer de Voorzitter, het is een eer om vandaag dit debat over de beraadslagingen in Hampton Court te mogen afronden. Het is een bijzonder genoegen hier het woord te mogen voeren naast voorzitter Barroso.
Na het vertrek van minister van Buitenlandse Zaken Jack Straw werd het debat verder gezet door de heer Pistelli. Hij vergeleek de Europese Unie met een gezin. Uit onze korte discussie van vanmiddag blijkt duidelijk dat ook in dit gezin - zoals trouwens in alle families het geval is - de gezinsleden af en toe van mening verschillen. Ik ben het echter wel met hem eens dat er ons in de komende weken een aantal uitdagingen te wachten staat.
Vervolgens heeft de heer Hudghton een iets minder verheven opmerking gemaakt. Ook ik ben een Schotse afgevaardigde en vertegenwoordig als parlementslid een Schotse zetel. Ik zou dan ook graag een hele dag lang met hem bespreken waarom een achteromkijkend negentiende-eeuws nationalisme geen toekomst kan bieden voor ongeacht welk deel van Schotland en ongeacht welke groep in Schotland. In tegenstelling tot de heer Hudghton ben ik me er wel degelijk van bewust dat ik hier vandaag ben om namens het voorzitterschap van de Europese Unie te spreken, en niet om eenvoudigweg de binnenlandse politieke ruzies tussen onze partijen te herhalen.
Mevrouw Bobošíková zei dat de globalisering heel wat mogelijkheden biedt. Daar ben ik het helemaal mee eens. Dit was trouwens een centraal thema in een groot deel van de constructieve en nuttige beraadslagingen in Hampton Court.
Mevrouw Sudre benadrukte dat er tegen eind december een akkoord moet komen over de toekomstige financiering. De minister van Buitenlandse Zaken heeft al uitgelegd dat wij hieraan werken. De nood aan een dergelijk akkoord kwam overigens terug in de uiteenzetting van een aantal andere sprekers. Ik zal daar zo meteen nog iets meer over vertellen.
Mijnheer Zingaretti heeft edelmoedig gewezen op het belang van de toetreding van Turkije. Daar ben ik hem dankbaar voor. Dit weerspiegelt immers de duidelijke benadering van Jack Straw als minister van Buitenlandse Zaken. Ook hier werden, net als bij de toekomstige financiering, vragen gesteld bij de strategie van het voorzitterschap. Ik kan met plezier melden dat wij op 3 oktober het resultaat hebben behaald waar zo velen onder ons zo lang naar gestreefd hadden, namelijk dat toetredingsgesprekken konden worden aangeknoopt met Turkije en Kroatië. Ik hoop dat wij ook voor de toekomstige financiering een gelijkaardig resultaat zullen kunnen bereiken.
Mijnheer Davies, die ondertussen de zaal heeft verlaten, benadrukte nogmaals het belang van de toekomstige financiering. Op basis van de Britse motivatie en zelfs het Britse vermogen om een akkoord te bewerkstelligen, is het niet de wil van één land, van het voorzitterschap, die telt, maar wel de bereidwilligheid van alle lidstaten om samen een consensus tot stand te brengen. Als het alleen om de motivatie van het voorzitterschap zou draaien, dan zou er in juni al een overeenkomst bereikt zijn en zou er geen situatie zijn ontstaan, waarin vijf lidstaten de voorstellen van Luxemburg niet konden aanvaarden.
Mijnheer Karas plaatste vraagtekens bij het belang van de uitbreiding, zolang wij nog kampen met aanzienlijke mededingingsproblemen zoals werkloosheid. Zijn opmerking over de aanhoudende werkloosheid en over de noodzaak de problemen aan te pakken, bewijst precies dat Hampton Court het bij het rechte eind had. Europa moet eerst een duidelijker beeld krijgen van haar toekomstige koers, vooraleer wij op zoek kunnen gaan naar de gewenste consensus over de basis voor de financiering van de Europese Unie.
Mijnheer Tabajdi zei dat hij voorwaardelijk tevreden was met een aantal specifieke aspecten van het in Hampton Court goedgekeurde werkprogramma, en mijnheer Sonik citeerde de eerdere opmerkingen van mijn collega minister, Lord Bach. Het spijt mij dat ik hem teleur moet stellen, maar wij kunnen niet garanderen dat er een akkoord over de toekomstige financiering zal worden bereikt. Ik kan u echter wel garanderen dat het Britse voorzitterschap serieuze inspanningen levert om een akkoord te bereiken, maar wij hebben nog kritieke dagen en kritieke discussies voor de boeg. Alle betrokken partijen moeten beseffen dat er aanzienlijke vooruitgang nodig is in vergelijking met juni, want toen werden de conclusies van de beraadslagingen eerder gekenmerkt door onenigheid dan door eensgezindheid.
Mijnheer Rouček zei dat hij tevreden was over het resultaat van Hampton Court en pleitte voor een oprecht, eerlijk en evenwichtig akkoord over de toekomstige financiering. Daar kan ik alleen maar mee instemmen. Ik ben het niet eens met heel wat opmerkingen van mijnheer Van Orden, die ondertussen de zaal verlaten heeft. Hij zag het inderdaad erg ruim, toen hij beweerde namens de bevolking van East Anglia te spreken, net voor zijn microfoon werd uitgeschakeld. Het zij voldoende te vermelden dat hij niet de gelegenheid had om tijdens zijn uiteenzetting te erkennen dat de Commissie tijdens het Britse voorzitterschap precies met betrekking tot betere wetgeving zeer waardevol werk heeft verricht. Ik wil hier vandaag eer bewijzen aan de persoonlijke inzet van voorzitter Barroso, alsook van commissaris Verheugen, om dit punt tijdens het Britse voorzitterschap hoog op de agenda te houden.
Mevrouw Gomes heeft zeer belangrijke en interessante dingen gezegd over mensenrechten, democratie en ontwikkeling in Afrika. Hier wil ik nogmaals verwijzen naar de vooruitgang die in juni is geboekt door de ministers voor Ontwikkelingssamenwerking van de Europese Unie. Toen hebben wij effectief afgesproken om de rechtstreekse buitenlandse steun door de lidstaten te verdubbelen van ongeveer 40 miljard dollar tot 80 miljard dollar. Ik wil nogmaals benadrukken dat van 6 tot 8 juli in Gleneagles daadwerkelijk is beloofd de hulp voor Afrika te verdubbelen, en ik wil eveneens herinneren aan de zeer constructieve en eensgezinde houding van de lidstaten van de Europese Unie tijdens de Millennium Herzieningstop in september jongstleden.
Ik schaar mij achter een eerdere opmerking van mijnheer Davies. Diegenen onder ons die zich eerlijk en oprecht inzetten voor hulp aan de ontwikkelingslanden, zijn zich er van bewust dat er ons nog een belangrijke uitdaging wacht in de resterende weken van het Britse voorzitterschap. Wij moeten namelijk ijveren voor een ambitieus en evenwichtig resultaat van de ministerconferentie in Hongkong in december. Ik kan de leden verzekeren dat dit nog steeds een prioriteit is voor het Britse voorzitterschap. 
José Manuel Barroso,
   . - Mijnheer de Voorzitter, kort samengevat, het Britse voorzitterschap heeft nog een zeer belangrijke taak voor de boeg, namelijk het bereiken van een akkoord over de financiële vooruitzichten. Ik denk dat dit vandaag duidelijk de boodschap aan het adres van het Britse voorzitterschap was.
Ik begrijp wat minister van Buitenlandse Zaken Jack Straw voor zijn vertrek bedoelde in verband met andere zeer belangrijke kwesties die strategische gevolgen zullen hebben. Precies daarom is het zo belangrijk dat er een akkoord wordt bereikt over de financiële vooruitzichten, want dit wordt de eerste test voor het uitgebreide Europa.
Laat ons open kaart spelen. Er zijn mensen die denken dat wij met vijfentwintig lidstaten niet kunnen werken en geen resultaten kunnen boeken. Er zijn mensen die denken dat een groter Europa een zwakker Europa zal zijn. Ik weet dat het Britse voorzitterschap dit idee niet deelt, en dat geldt ook voor de Commissie. Wij geloven in dit grotere Europa waaraan wij bouwen. Voor ons is het een enorme prestatie dat wij nu inderdaad vijfentwintig vrije en democratische lidstaten hebben. Maar uitbreiden is niet goedkoop. Wij hebben middelen nodig voor dit nieuwe Europa, dat wij mee helpen te consolideren. Daarom is het zo verschrikkelijk belangrijk dat er een akkoord komt over de financiële vooruitzichten. Als dat niet gebeurt, dan zullen wij niet over een instrument beschikken om de verwachtingen van de burgers ten aanzien van de Europese instellingen in te lossen. Ik geloof werkelijk dat dit een diepe vertrouwenscrisis zou veroorzaken in Europa. Dit geldt overigens niet alleen voor de huidige situatie in Europa, maar ook voor de toekomst van Europa, voor de toekomstige uitbreidingen van Europa en voor ons vermogen om Europa op te bouwen. Voor een groter Europa hebben wij echter een grotere politieke visie nodig. 
En dat is de hamvraag. Zijn wij er klaar voor? Kunnen wij dit aan? Kunnen wij resultaten verkrijgen? Daarom dring ik er bij het Britse voorzitterschap op aan om alles in het werk te stellen om een akkoord te bereiken, wel wetende met hoe veel energie uw eerste minister alsook al uw ambtenaren zich hier voor inzetten.
Uiteraard moet iedereen een beetje water bij de wijn doen. Dit is niet uitsluitend de verantwoordelijkheid van het Britse voorzitterschap. Natuurlijk niet. Ik geloof echter wel dat u de sleutel tot het probleem, of beter gezegd de sleutel tot de oplossing in handen heeft. U kunt, ten minste onder de lidstaten, dat akkoord tot stand brengen. Tijdens de vorige formele bijeenkomst van de Europese Raad kwamen we erg dicht in de buurt van een akkoord; dus het is mogelijk. Het is van cruciaal belang en het is tevens mijn plicht en mijn verantwoordelijkheid als voorzitter van de Europese Commissie, die het Europees algemeen belang moet vertegenwoordigen, om alle Europese leiders op het hart te drukken dat zij hun best moeten doen om een compromis te bereiken.
In alle openheid, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, op basis van mijn contacten met alle lidstaten - en uit hoofde van mijn functie moet ik dagelijkse contacten onderhouden, vooral met de nieuwe lidstaten – weet ik dat zij deze verwachting koesteren ten opzichte van u en de rol van uw voorzitterschap. Trouwens, alles wat wij tot nu toe hebben gedaan is volgens mij een belangrijke bijdrage voor Europa. Ik herhaal wat ik al eerder heb gezegd. Volgens mij was de top in Hampton Court een geslaagde top, een top die een goede bijdrage heeft geleverd aan die nieuwe, ontluikende consensus over een sterker en moderner Europa. De belangrijkste proef voor de opvattingen in de nieuwe lidstaten, alsook voor een groot deel van de Europese bevolking, zal echter zijn of wij al dan niet kunnen aantonen dat we inderdaad werk maken van deze concrete thema’s. Dat is de grote uitdaging. Dus laten wij ons best doen en alle staatshoofden en regeringsleiders oproepen om een compromis te sluiten. Laten wij het Britse voorzitterschap verzoeken zijn uiterste best te doen. Volgens mij moet het kunnen. Het zal moeilijk zijn, maar het is mogelijk. Ons leiderschap zal op de proef gesteld worden, omdat wij het noodzakelijke mogelijk moeten maken, maar ik geloof dat wij dit aankunnen.
De Voorzitter.
   - Het debat is gesloten. 
De Voorzitter.
   - Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over de recente uitspraken van de heer Mahmoud Ahmadinejad, president van Iran. 
Douglas Alexander,
   . - Mijnheer de Voorzitter, het verheugt mij dat ik mij tot het Parlement kan richten tijdens dit belangrijke debat over Iran, dat op het juiste moment komt, en het verheugt mij ook dat ik tijdens deze belangrijke discussie het woord mag voeren aan de zijde van mijn gewaardeerde vriendin, commissaris Ferrero-Waldner. Tijdens het vorige debat in het Parlement over dit onderwerp, op 12 oktober jongstleden, zei ik ook al dat het een goed moment was om over Iran te praten. Ik geloof dat het nu nog beter is dan toen, omdat de internationale bezorgdheid om Iran onverminderd groot blijft en ik denk dat Iran voor cruciale keuzen over zijn toekomst staat. Daarom is het goed dat de Europese Unie actief vorm geeft aan dit debat.
De beslissingen van Iran over de betrekkingen met zijn buurlanden kunnen de veiligheid en voorspoed van volkeren tot buiten het Midden-Oosten beïnvloeden. Het is van belang voor de veiligheid van de regio en daarbuiten dat Iran nu verstandige keuzen maakt.
Zoals alle leden van het Parlement wel zullen weten, heeft Iran afgelopen juni een nieuwe president gekozen. Ik vind dat de internationale gemeenschap, en met name de Europese Unie, de dialoog met de nieuwe Iraanse regering moet voortzetten. Het is onze verantwoordelijkheid om degenen die nu aan de macht zijn, aan te moedigen om keuzen te maken die het beste zijn voor het land zelf en de gehele regio. Zoals ik de vorige keer al zei, toen ik het voorrecht had om het Parlement toe te spreken, heeft Iran een enorm potentieel. Het heeft een jonge, goed opgeleide en ondernemingsgezinde bevolking. Het beschikt over immense natuurlijke rijkdommen, in het bijzonder olie en mineralen. Ik opperde dat de combinatie van deze factoren in elk land zou bijdragen tot een krachtige economie en samenleving, mits de regering een cultuur weet te scheppen die kansen biedt en gestoeld is op de rechtsstaat. Nu is het meer dan ooit nodig om de ontwikkeling van een dergelijke cultuur binnen Iran te bevorderen.
Ik weet dat vele afgevaardigden, net als ik, zeer verbolgen waren over de recente uitlatingen van de president van Iran over Israël. Het gaat om zeer verontrustende opmerkingen. Bovendien zijn ze gemaakt tegen de achtergrond van de groeiende bezorgdheid over het nucleaire programma van Iran en het programma voor de ontwikkeling van ballistische raketten, over de schending door Iran van de mensenrechten en de houding van Iran ten aanzien van de bestrijding van terrorisme.
Ik wil nu eerst ingaan op die specifieke opmerkingen. Zoals bekend heeft president Ahmadinejad op 26 oktober gesproken tijdens een conferentie in Teheran met als thema ‘de wereld zonder zionisme’. Naar verluidt heeft hij in zijn toespraak de oproep gedaan dat Israël van de kaart wordt geveegd en heeft hij gezegd dat de islamitische wereld zijn historische vijand niet in zijn midden zal dulden. De Europese Unie kwam, als eerste binnen de internationale gemeenschap, tot mijn genoegen met een snelle en ondubbelzinnige reactie.
Namens de regeringsleiders van de Europese Unie, die op 27 oktober bijeen waren in Hampton Court, heeft het voorzitterschap in een verklaring de opmerkingen van president Ahmadinejad krachtig veroordeeld. De heer Borrell zei namens het Parlement dat u de opmerkingen zeer schokkend, walgelijk en weerzinwekkend vond. Hij zei dat de leiders van uw fracties ze unaniem veroordeeld hebben. Ik weet dat de heer Poettering, die straks het woord zal voeren, toen eveneens zijn bezorgdheid heeft uitgesproken over deze opmerkingen.
Vandaag zijn we hier bijeen om deze opmerkingen en de gevolgen ervan te bespreken. Wie oproept tot geweld en tot vernietiging van een staat kan zich uiteraard geen volwassen en verantwoordelijk lid van de internationale gemeenschap noemen. Het voorzitterschap heeft de Iraanse zaakgelastigde in Londen ontboden om tegen deze opmerkingen te protesteren en veel regeringen van onze Unie van vijfentwintig lidstaten hebben datzelfde gedaan namens hun eigen landen. Ik ben blij met de snelle reactie van de internationale gemeenschap, waaronder ook een aantal regeringen uit het Midden-Oosten zelf. Saeb Erekat drukte het namens de Palestijnse Autoriteit heel mooi uit door te zeggen dat hij hoopte dat president Ahmadinejad zijn best zou doen om Palestina op de kaart te zetten in plaats van Israël van de kaart te vegen.
Secretaris-generaal Kofi Annan van de Verenigde Naties sprak namens de gehele wereld toen hij zei dat Israël al geruime tijd lid is van de Verenigde Naties en dat het dezelfde rechten en plichten heeft als elk ander lid. Volgens het Handvest van de Verenigde Naties dient Iran zich, net als alle andere leden van de organisatie, te onthouden van dreigementen of het gebruik van geweld waardoor de territoriale integriteit of de politieke onafhankelijkheid van een staat wordt geschonden. Ik hoop dat president Ahmadinejad inziet welke schade zijn opmerkingen hebben toegebracht aan de reputatie van zijn land binnen de internationale gemeenschap en dat hij ze onvoorwaardelijk terugneemt. Zijn opmerkingen maken ook duidelijk dat Iran iets moet doen aan de internationale bezorgdheid over de nucleaire activiteiten van Iran.
De nucleaire ambities van Iran zijn op 7 november besproken tijdens de bijeenkomst van de ministers van Buitenlandse Zaken van de EU in Brussel. Tijdens die ontmoeting heeft de Raad opnieuw zijn diepe bezorgdheid uitgesproken over het feit dat Iran de activiteiten in de uraniumconversiefabriek in Isfahan heeft hervat en er bij Iran op aangedrongen om alle maatregelen door te voeren waarom het bestuur van het Internationaal Agentschap voor Atoomenergie - het IAEA - heeft verzocht. Een daarvan is om alle splijtstofcyclusactiviteiten volledig te staken.
De Europese Unie blijft er de voorkeur aan geven om de onderhandelingen te hervatten binnen het kader van de afspraken die in november 2004 in Parijs zijn gemaakt. De Europese Unie heeft er bij Iran op aangedrongen om de noodzakelijke stappen hiervoor te zetten. Het is voor de internationale gemeenschap van fundamenteel belang dat de kwestie van de nucleaire plannen van Iran naar tevredenheid wordt opgelost. Als Iran kernwapens heeft, zou dat de onstabiliteit in de regio in belangrijke mate verhogen en onherstelbare schade toebrengen aan het Non-Proliferatieverdrag en de overige internationale non-proliferatieafspraken.
Verder maken we ons nog steeds zeer veel zorgen over de ernstige en voortdurende schending van de mensenrechten door Iran. We blijven berichten horen over minderjarige wetsovertreders die de doodstraf krijgen. Iran blijft de vrijheid van meningsuiting aan banden leggen en politieke tegenstanders gevangenzetten, zoals de onderzoeksjournalist Akbar Ganji. Iran blijft religieuze minderheden vervolgen, waaronder de Baha’i-gemeenschap.
Ik weet van ons vorige debat over deze kwestie dat veel leden van dit Parlement zich hier nog steeds ernstig zorgen over maken. Daarom vragen we Iran dringend om meer aandacht te schenken aan de eerbiediging van de mensenrechten en de rechtsstaat. Het is teleurstellend dat er sinds juni 2004 geen mensenrechtendialoog meer heeft plaatsgevonden tussen de EU en Iran, ondanks herhaalde pogingen - zo kan ik u verzekeren - van de kant van de Europese Unie om data af te spreken voor een volgende ronde. Het is belangrijk dat Iran het initiatief neemt om weer serieuze gesprekken in het kader van deze dialoog te voeren.
Ik verwelkom de resolutie over de mensenrechten die Canada vorige week heeft ingediend in de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties. De lidstaten van de Europese Unie hebben besloten om deze resolutie mede te ondertekenen. Iran moet door middel van daden laten zien dat het bereid is om de mensenrechten zorgvuldiger te eerbiedigen. Iran kan hiermee beginnen door zijn verplichtingen en eerdere beloften ten aanzien van de executie van minderjarige wetsovertreders na te komen en door gewetensgevangenen definitief vrij te laten. Ik hoop dat de regering van Iran dit onverwijld doet.
Dan nu de kwestie van het terrorisme. De Raad blijft bezorgd over de houding van Iran ten aanzien van het terrorisme. Het feit dat president Ahmadinejad zijn opmerkingen maakte op dezelfde dag waarop de gruwelijke aanslag in Hadera in Israël plaatsvond - waarvoor de Palestijnse Islamitische Jihad de verantwoordelijkheid heeft opgeëist - moet ons allen ervan doordringen dat het aanzetten tot geweld en het daaruit voortvloeiende terrorisme verachtelijke en onacceptabele daden zijn. De Europese Unie heeft Iran verzocht om zich zonder voorbehoud aan te sluiten bij de internationale consensus over de noodzaak van twee staten - Palestina en Israël - die vreedzaam, binnen erkende grenzen naast elkaar bestaan. De Europese Unie benadrukt dat steun voor Palestijnse terreurgroepen onaanvaardbaar is. Alle landen hebben de plicht om met vereende krachten de dreiging van het internationale terrorisme te bestrijden.
Ik denk dat dit echt een cruciaal moment voor Iran en zijn regering is. De recente opmerkingen van president Ahmadinejad hebben de aandacht op Iran en zijn positie in de wereld gevestigd. Deze aandacht moet op een constructieve manier worden omgezet in wezenlijke druk op Iran om eens goed te kijken naar zijn beleid inzake nucleaire aangelegenheden, terrorisme, mensenrechten, en regionale en andere vraagstukken, waaronder het vredesproces in het Midden-Oosten.
De internationale gemeenschap kan de meeste druk uitoefenen als zij eensgezind optreedt. Ik denk dat wij door onze eensgezinde reactie op de uitlatingen van president Ahmadinejad over Israël erin geslaagd zijn om het Iraanse beleid in dezen vol in de schijnwerpers te plaatsen. Zoals de EU-ministers van Buitenlandse Zaken op 7 november zeiden, hangen de betrekkingen op de lange termijn tussen Iran en Europa af van de vraag of Iran serieus werk maakt van de kwesties waarover de Europese Unie zich zorgen maakt. Iran moet door zijn daden bepalen of de betrekkingen met de Europese Unie op de lange termijn zullen verbeteren of verslechteren. 
Benita Ferrero-Waldner,
   . - Mijnheer de Voorzitter, ik herhaal nu weliswaar iets dat al gezegd is, maar ik doe het toch. Dit is voor mij zo'n belangrijke kwestie dat ik daar niet omheen kan. Er kwam inderdaad een glasheldere en snelle reactie van de verschillende Europese instellingen. Voorzitter Barroso reageerde onmiddellijk namens de Europese Commissie door in uiterst heldere bewoordingen een krachtige veroordeling uit te spreken. We weten dat de Voorzitter van het Europees Parlement deze uitlatingen eveneens ten zeerste heeft veroordeeld en dat ook de Europese Raad, zoals de heer Alexander al heeft gezegd, in Hampton Court een zeer krachtige verklaring heeft afgelegd.
Ik heb ook in het openbaar herhaald dat de uitlatingen van de heer Mahmoud Ahmadinejad over Israël schokkend en volkomen onaanvaardbaar waren. Ze zijn ook terecht in de krachtigste bewoordingen door de internationale gemeenschap veroordeeld. Ik wil ook het voorzitterschap bedanken voor het feit dat het onze delegatieleiders heeft betrokken bij de verklaringen die het voorzitterschap samen met de Commissie heeft afgelegd, met name in de Arabische landen. Daarnaast hebben ook de ministers van Buitenlandse Zaken deze oproep tot geweld en tot vernietiging van een staat collectief veroordeeld. Ze waren het er ook met elkaar over eens dat ‘dergelijke opmerkingen tot bezorgdheid leiden over de rol van Iran in de regio en over de toekomstige bedoelingen van het land’.
Er zijn wel vaker onverkwikkelijke uitspraken gedaan tijdens politieke manifestaties, militaire parades en andere evenementen, die teruggaan tot de eerste jaren van de revolutie. Wanneer dergelijke uitlatingen echter in het huidige gevoelige klimaat worden gedaan, en met name door het staatshoofd zelf, in het kader van een conferentie met als thema ‘de wereld zonder zionisme’, denk ik dat het echt tijd is om een rode streep te trekken en de Iraanse president te wijzen op de verantwoordelijkheden die een land heeft als lid van de familie van de naties.
Wat het meest brandende vraagstuk betreft, namelijk de nucleaire weg, zijn wij nog steeds van mening dat het onderhouden van contacten veruit te verkiezen is boven crisisdiplomatie, confrontatie en isolatie. Daarom steunen we de pogingen die worden ondernomen door het Britse voorzitterschap, Frankrijk, Duitsland, de heer Javier Solana en gelijkdenkende partners om ervoor te zorgen dat Iran beter samenwerkt met het Internationaal Agentschap voor Atoomenergie - het IAEA - en de heer ElBaradei.
De volgende bijeenkomst van het bestuur van het IAEA is in dit opzicht van cruciaal belang. Het moge duidelijk zijn dat we allemaal willen voorkomen dat Iran een kernmogendheid wordt. Dit is echter niet het enige terrein waarop we van de Iraanse regering verwachten dat zij over de brug komt. Met name de houding van Iran ten opzichte van het vredesproces in het Midden-Oosten is bijzonder belangrijk. Sinds de start van de veelomvattende dialoog tussen de EU en Iran - de opvolger van de kritische dialoog - is die houding als een van de belangrijkste punten van bezorgdheid bestempeld, samen met massavernietigingswapens, terrorisme en mensenrechten.
Tijdens de ambtstermijn van president Khatami hebben de contacten goede resultaten opgeleverd. Hoewel Iran niet officieel het bestaan van Israël erkende, registreerden we enkele positieve signalen en merkten we dat men gunstiger oordeelde over de verhoudingen in het Midden-Oosten. Er is met name gezegd dat Iran het vredesproces niet zou belemmeren en zich niet ‘Palestijnser dan de Palestijnen’ zou voordoen.
De schandelijke opmerkingen van president Ahmadinejad waren een tegenvaller. Onder de vele afkeurende reacties was er tot mijn genoegen ook één afkomstig van de vertegenwoordiger van de Palestijnse Autoriteit, van de belangrijkste Palestijnse onderhandelaar, de heer Saeb Erekat, die echt staatsmanschap liet zien door erop te wijzen dat de PLO en de Palestijnse Autoriteit de staat Israël, waarmee zij in een vredesproces verwikkeld zijn, hebben erkend. Dreigende, neorevolutionaire waarschuwingen van het Iraanse leiderschap aan andere moslimlanden om Israël niet te erkennen, lijken merkwaardig ver af te staan van wat de moderne wereld aanvaardbaar vindt en kunnen heel gemakkelijk een averechts effect hebben.
In de afgelopen maanden heeft de EU Iran uitgenodigd om de dialoog nieuw leven in te blazen door middel van bijeenkomsten in het kader van de veelomvattende dialoog en de mensenrechtendialoog. Ik hoop van harte dat Iran terugkeert aan de vergadertafel en de kans grijpt om zijn standpunt te verduidelijken, misverstanden uit de weg te ruimen en te beginnen het vertrouwen te herstellen dat door de recente uitlatingen ernstig is geschonden.
Hoewel het vandaag niet het geschikte moment is, zouden we het uitvoerig kunnen hebben over de mensenrechten en de positieve verwachtingen die aanvankelijk waren gewekt tijdens de eerste jaren van de ambtstermijn van president Khatami, en vervolgens over de daaropvolgende negatieve tendens, die zich helaas heeft verhard. Het is echt absoluut noodzakelijk dat hier verbetering in komt, en de Europese Unie kan er in deze kwestie zeker niet het zwijgen toe doen.
Ik denk dat we samen met het Iraanse volk bruggen moeten proberen te bouwen, en ik geef er de voorkeur aan te denken dat niet alle Iraniërs zich herkennen in de opmerkingen en de koers van hun leiders. De vrijheid van meningsuiting en de vrijheid van vereniging worden in Iran uitgehold. We moeten nauw de behandeling van individuele gevallen blijven volgen, zoals de zaak van de heer Akbar Ganji.
Zoals de Raad echter vorige week duidelijk heeft gezegd, ‘hangen goede betrekkingen op de lange termijn tussen Iran en Europa af van de vraag of Iran serieus werk maakt van de kwesties waarover de Europese Unie zich zorgen maakt’. Hiertoe behoort ook de houding van Iran ten aanzien van het vredesproces in het Midden-Oosten. De Iraanse regering is nu aan zet. Als basisvoorwaarde verwachten we dat de Iraanse regering verantwoordelijk leiderschap aan de dag legt, zowel binnen de landsgrenzen als daarbuiten. Iran heeft in historisch, cultureel en geopolitiek opzicht buitengewoon veel te bieden en beschikt tevens over immense natuurlijke rijkdommen en menselijk kapitaal. Dit brengt speciale verantwoordelijkheden met zich mee om vrede en stabiliteit te bewerkstelligen in een zeer explosieve regio. 

Hans-Gert Poettering,
   - Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, mijnheer de vertegenwoordiger van de Raad, geachte collega’s, onze fractie heeft om dit debat gevraagd en ik wil de overige fracties hartelijk danken voor hun onmiddellijke instemming hiermee.
De uitspraak van de Iraanse president Ahmadinejad op 26 oktober, dat Israël van de kaart geveegd moet worden, is dermate schandalig dat wij deze scherp moeten veroordelen. Het is bekend dat ayatollah Khomeini, die de Iraanse revolutie leidde, een zelfde soort beleid voerde en derhalve waarderen wij het des te meer dat de voormalige president Khatami deze lijn niet heeft voortgezet.
Persoonlijk heb ik Israël in dit Parlement regelmatig bekritiseerd. Desalniettemin moeten wij de Israëlische regering laten weten dat wij in een kwestie als deze, die de veiligheid, stabiliteit en integriteit van Israël betreft, onvoorwaardelijk achter Israël staan en dat iedere ondermijning van of aanval op Israël feitelijk de westelijke beschaving in gevaar brengt en een oorlogsverklaring aan Europa en de gehele wereld is.
Ik ben met name zeer teleurgesteld over de ontwikkeling in Iran, omdat ik juist op het moment waarop Ahmadinejad president werd, een week lang in Iran verbleef en toen nog de illusie koesterde dat alles wellicht minder ernstig was dan het leek. Nu echter de situatie wel degelijk heel ernstig blijkt te zijn, moeten ook degenen die de nieuwe regering bijzonder graag een kans willen geven, nu duidelijk zeggen dat deze negatieve ontwikkeling in de kiem gesmoord dient te worden. Dat moet ons standpunt zijn.
Het tragische is dat deze houding van het nieuwe Iraanse regime - kunnen wij wel zeggen - feitelijk ook degenen die het beweert te helpen, namelijk de Palestijnen, niet helpt. Niet alleen de Israëlische bevolking heeft het recht om binnen veilige grenzen te wonen, maar ook de Palestijnse bevolking heeft dat recht, en dat heeft onze PPE-DE-Fractie altijd erkend. Met zijn gedrag legt de Iraanse president het gehele vredesproces in het Midden-Oosten in de waagschaal, en dat is niet alleen erg voor Israël, maar ook voor de waardigheid van het Palestijnse volk.
Op de Duitse televisie heb ik gezien dat er in Teheran demonstraties werden gehouden, nadat wij de uitlatingen van Ahmadinejad hadden veroordeeld, waarbij mannen met zelfmoordgordels te zien waren. Dat op zich is toch al een oproep tot terrorisme. Toen ik in Iran was, zag ik een tijdschrift waarin jongeren werden opgeroepen om zich aan te melden voor het plegen van zelfmoordaanslagen of voor het voeren van de vrijheidsstrijd. Hoe dit ook genoemd wordt, het is een oproep tot terrorisme. Ik hoorde gisteren dat er in Iraanse kinderprogramma’s Palestijnse kinderen met zelfmoordgordels te zien waren als een zogenaamd voorbeeld voor Iraanse kinderen om zich ook voor dit soort zelfmoordacties ter beschikking te stellen. En gisteren vertelde een Britse collega mij dat twee mensen in Iran zijn opgehangen, omdat ze een homoseksuele relatie hadden. Uit al deze voorbeelden blijkt dat Iran is teruggevallen in de allerergste middeleeuwse omstandigheden. Derhalve moeten wij de Iraanse regering dringend verzoeken tot inzicht te komen.
Zowel de vertegenwoordiger van de Raad als de commissaris hebben gesproken over het civiele kernprogramma. Daar heeft Iran uiteraard recht op, maar daarin heeft het niet ons vertrouwen. Wij kunnen er nagenoeg zeker van zijn dat het de civiele kernenergie ooit zal gaan gebruiken voor kernwapens. Als Europese en wereldbeschaving mogen wij niet toestaan dat mensen die als middeleeuws bestempeld kunnen worden, kernwapens in hun bezit hebben.
Vanochtend heb ik de Russische regering, via een van haar vertegenwoordigers, dringend verzocht alles te doen wat in haar vermogen ligt - zij heeft immers nog enige invloed op Iran - om eindelijk transparantie te brengen in de onduidelijke situatie rond de ontwikkeling van kernenergie. Daar hebben de commissaris en de vertegenwoordiger van de Raad eveneens op aangedrongen.
Dames en heren, we moeten alert blijven wat Iran betreft. De Iraanse regering moet zich ervan bewust zijn dat ze de belangrijke geografische en strategische rol van het land verspeelt. Iran speelt immers een belangrijke rol bij het vredesproces in Afghanistan, bij het vredesproces in Irak, bij de betrekkingen tussen Syrië, Israël, Libanon en Palestina. Het Iraanse volk is een groot volk waarvan velen niet hebben deelgenomen aan de verkiezingen, omdat ze het ergste vrezen en daar niets tegen kunnen doen. Desalniettemin mogen wij de goedwillende Iraanse burgers niet vergeten. Het land heeft een goede toekomst nodig en hopelijk zal de president inzien dat hij een beschaafde houding moet aannemen in zijn omgang met andere burgers en landen ter wereld. 
Pasqualina Napoletano,
   Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, ook wij vonden dat dit debat moest plaatsvinden. Wij willen namelijk dat dit Parlement een vastberaden en unaniem antwoord geeft op de ernstige uitlatingen van president Ahmadinejad van Iran over het bestaan van Israël.
De socialistische fractie is van mening dat men de ernst van de situatie niet mag onderschatten. Deze woorden zijn uitgesproken op een uiterst delicaat moment in de situatie in het Midden-Oosten. De waarheid gebiedt mij echter te vermelden dat wij in de daaropvolgende dagen ook heel andersluidende verklaringen te horen kregen van leider Khatami, die zich uitsprak tegen kruistochten van welke aard dan ook, tegen oorlog en geweld, die hij als immoreel betitelde.
Ik kom terug op het Midden-Oosten. Enerzijds is er nieuwe hoop gerezen op een vredesproces, op een proces dat kan uitmonden in een Palestijnse staat, naast de staat Israël, die geen van ons ooit heeft betwist, maar anderzijds weten wij ook dat dit proces heel wat vijanden heeft en dat het terrorisme een feitelijke bondgenoot is van degenen die niet willen dat dit drama wordt beëindigd.
Vrede, democratie, vrijheid en sociale rechtvaardigheid zijn waarden die wij in het Midden-Oosten post willen zien vatten. Ook willen wij dat Europa daarbij een steeds sterkere rol gaat vervullen. Wij zijn derhalve verheugd over de verantwoordelijkheid die de Europese Unie op zich heeft genomen met betrekking tot de bewaking van de Rafah-grens, die naar wij hopen in de nabije toekomst een van de grenzen van de Palestijnse staat zal zijn.
Iran is een groot land en wij willen niet dat dit zich afzondert van de internationale gemeenschap. Integendeel, wij zijn van mening dat zijn keuzes, om te beginnen een duidelijk en onomkeerbaar besluit om af te zien van kernbewapening, een bijdrage kunnen leveren aan een vreedzame stabilisering van heel het gebied.
Israël en Palestina zijn met elkaar verbonden door hetzelfde lot. Israël van de aardbol wegvagen betekent Palestina van de aardbol wegvagen. Ik zeg dit want het is hoog tijd dat wij degenen ontmaskeren die in naam van de verdediging van de rechten van de Palestijnen, dit drama blijven voeden. In tegenstelling tot president Ahmadinejad ijveren wij voor de toevoeging van een nieuwe staat op de kaart van het Midden-Oosten.
Tot slot willen wij Israël erop wijzen dat Europa de holocaust niet kan vergeten. Dat zou namelijk betekenen dat wij onze bestaansreden als politiek project kapot zouden maken. 
Annemie Neyts-Uyttebroeck,
   . - Voorzitter, mevrouw de commissaris, collega's, ik zal voor een deel hetzelfde zeggen als mijn collega's, maar ik geloof dat het belangrijk is dat wij bewijzen dat alle fracties in dit Parlement eensgezind zijn in onze veroordeling van de recente gebeurtenissen in Iran. Iran is een bakermat van beschaving en heeft een onschatbare bijdrage geleverd tot het culturele, artistieke, religieuze, intellectuele en wetenschappelijke patrimonium van de mensheid. Nadat Iran zich omvormde tot een islamitische republiek werd het decennia lang geïsoleerd. De Europese Unie heeft het voortouw genomen om dat isolement te doorbreken en is een veelomvattende dialoog gestart, onder meer over de economische relaties, internationale samenwerking en mensenrechten.
Sedert het aantreden van president Ahmadinejad echter is er een duidelijke verstrakking merkbaar. Veroordelingen van minderjarigen, hernieuwde vervolgingen van journalisten en mensenrechtenactivisten en het terugroepen van veertig ambassadeurs wijzen hierop. De recente verklaringen van de president, die zelfmoordterroristen feliciteerde en stelde dat Israël van de kaart moet worden geveegd, zijn volkomen strijdig met het Handvest van de Verenigde Naties en zijn zowel uit politiek en internationaalrechtelijk, maar bovenal uit menselijk en moreel oogpunt absoluut te veroordelen en totaal onaanvaardbaar.
Het bestaansrecht van Israël binnen internationaal erkende grenzen en in veiligheid, naast een levensvatbare Palestijnse staat, is onaantastbaar. Iran zou er beter aan doen bij te dragen tot een oplossing in het Midden-Oosten en op te houden het internationaal terrorisme te steunen. De jongste presidentiële verklaringen dreigen Iran, dat inderdaad een groot land is, opnieuw in een isolement te dringen en verhinderen alleszins dat dit belangrijke land in zijn regio een leidende rol zal gaan spelen. 
Angelika Beer,
   . - Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, ook mijn fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie is blij dat wij een unanieme resolutie aannemen waarin ook het Europees Parlement duidelijk maakt dat iemand - of het nu een organisatie of een land is - die het bestaansrecht van Israël ter discussie stelt of zelfs haat predikt, hier geenszins wordt geaccepteerd en onvoorwaardelijk wordt veroordeeld.
De Commissie en de Raad hebben eveneens duidelijk gemaakt welke lastige problemen wij het hoofd moeten bieden. Door de toespraken van president Ahmadinejad is duidelijk geworden dat wij Europeanen een haatzaaier die door het land trekt en duizenden mensen mobiliseert, niet kunnen tegenhouden. Dat is ook niet onze taak en daar hebben we evenmin de bevoegdheden voor. Desalniettemin wil ik de Iraanse machthebbers oproepen een positieve rol binnen de internationale gemeenschap te vervullen en op te komen voor het bestaansrecht van zowel Palestina als Israël, in plaats van deze president de mogelijkheid te geven dit rijke land, Iran, in een internationaal isolement te manoeuvreren.
Derhalve dring ik er bij de Europese burgers en bij ons allen op aan om een onderscheid te maken. Iran is een fascinerend land met een jonge, goed opgeleide samenleving. Ook binnen de Iraanse samenleving zijn er actieve vrouwenorganisaties die voor hun rechten vechten. Iran is ook iemand als Akbar Ganji, die met de dood bedreigd wordt, omdat hij weigert voor de censuur te buigen. Iran is ook een samenleving waarin webloggers en journalisten proberen contact met ons te houden en dit regime te ontmaskeren. Iran is ook Shirin Ebadi, winnares van de nobelprijs voor de vrede, die hier een toespraak gehouden heeft. Iran is ook advocaat Soltani die wij eerder hebben uitgenodigd en die nu in de gevangenis zit.
Daarom moeten wij proberen dit andere Iran de hand te reiken. Wij mogen niet de fout begaan nu de contacten met de burgers te verbreken en de deur dicht te gooien. Dat is immers precies wat president Ahmadinejad wil bereiken. Daar moeten wij een stokje voor steken.
Wij hebben ons verplicht tot mensenrechten, vrede en vreedzame conflictoplossing. Die weg moeten wij volgen. Alleen de dialoog…
Eva-Britt Svensson,
   Mijnheer de Voorzitter, het Iraans regime maakt elke oppositie in het land onmogelijk. Het schendt de mensenrechten en veroordeelt op barbaarse wijze mensen tot de strop. Wij kunnen een lange lijst maken van door het regime begane misdaden, maar kennelijk volstaan die voor het regime zelfs nog niet. Nu heeft de Iraanse president afschuwelijke uitspraken gedaan over een andere staat. Hij sprak over de vernietiging van de staat Israël. Dat is natuurlijk totaal onaanvaardbaar en moet door iedereen worden veroordeeld. Ik ga ervan uit dat wij een eensgezind Parlement zijn en steun geven aan de veroordeling van zowel deze uitspraken als de schendingen van de mensenrechten door het Iraans regime. Het gevaar bestaat dat deze uitspraken van de president het streven naar vrede in het Midden-Oosten zullen bemoeilijken.
Tegelijkertijd moeten wij erop aandringen dat de staat Israël de resoluties van de VN-Veiligheidsraad eerbiedigt en zich onmiddellijk terugtrekt uit de bezette gebieden, dat het zijn deel van de verantwoordelijkheid draagt voor de twee-statenoplossing en eindelijk een onafhankelijke Palestijnse staat met Oost-Jeruzalem als hoofdstad accepteert. In deze context moeten wij ook kritiek uitoefenen op de bouw door Israël van een muur op Palestijnse grond. Door deze muur worden onder andere boeren van hun land en leerlingen van hun school gescheiden, en worden zieke mensen belet om naar het ziekenhuis te gaan. Deze muur moet worden afgebroken. 
Gerard Batten,
   . - Mijnheer de Voorzitter, Iran is bezig met de ontwikkeling van een nucleair programma dat het niet nodig heeft, aangezien het een overvloed aan olie heeft. Het is duidelijk bedoeld om het land van kernwapens te voorzien. De president van Iran vindt dat Israël van de kaart moet worden geveegd. De mogelijkheden van het Westen om iets te doen aan de dreiging die Iran vormt, zijn ernstig beperkt door de oorlog in Irak, een oorlog waarin Groot-Brittannië betrokken is geraakt door de leugens en het bedrog van onze minister-president, de heer Blair. We hopen allemaal dat de situatie in Iran vreedzaam kan worden opgelost. Dit is typisch een geval waarin het Westen moet blijven onderhandelen, zonder echter militair ingrijpen uit te sluiten.
Helaas wordt het Britse leger opgenomen in een Europees leger met de eufemistische naam Europese defensie-identiteit. Als dat proces is voltooid, kan Groot-Brittannië in de toekomst geen onafhankelijke militaire acties meer ondernemen. De EU meet zich de rol van een politieke staat aan om dit probleem aan te pakken, en die pretenties worden volledig gesteund door een minister uit onze regering. Ondertussen blijft het Parlement Frankrijk en Groot-Brittannië ertoe oproepen om hun onafhankelijke strategische kernwapens te ontmantelen. Als deze landen dat zouden doen, kan er niet met het eerder genoemde militaire ingrijpen worden gedreigd, wat misschien in de onderhandelingen met Iran nodig is. 
Cristiana Muscardini,
   Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, de woorden van haat en geweld die de Iraanse president heeft uitgesproken, en die tot doel hebben de staat Israël van de aardrijkskundekaart te schrappen, zijn een gevaar voor heel de beschaafde wereld.
Iran is een land met 68 miljoen inwoners en een oppervlakte van 1,7 miljoen vierkante kilometer, en is een belangrijke aardolieproducent. De huidige president probeert dit land te veranderen in een staat waarin de meest fundamentalistische islam tot uitdrukking komt, een staat die terroristische daden niet veroordeelt maar juist ondersteunt, en die kernenergie wil produceren zonder instemming van de internationale gemeenschap. Als de Iraanse president niet duidelijk een ander standpunt inneemt, zal hij een bedreiging vormen niet alleen voor Israël en heel het betrokken gebied, maar voor ons allen, evenals voor de vrede en de democratie.
Wij moeten op die bedreiging krachtig reageren, en overeenkomstig onze resolutie van 13 oktober 2005 en de conclusies van de Raad Algemene Zaken van 7 november een unilaterale kernbewapening van Iran zien tegen te gaan. Ook moeten wij een diplomatieke oplossing zien te vinden waarmee een eind kan worden gemaakt aan de legitieme zorgen omtrent het Iraans kernprogramma.
Als deze dreigende tendens in de Iraanse politiek niet tot stilstand wordt gebracht, moeten wij heel vastberaden spreken over diplomatieke en economische gevolgen, omdat verklaringen waarmee wordt aangesticht tot geweld tegen een democratische en soevereine staat, een gevaar betekenen voor heel de democratische gemeenschap. Als instellingen moeten wij evenwel de betrekkingen met de bevolking blijven stimuleren.
Wij geven uiting aan onze volledige solidariteit met de staat Israël, die ook steunbetuigingen heeft ontvangen uit het gedeelte van de islamitische wereld dat terrorisme van de hand wijst, en die spontane steun heeft gekregen van burgers uit een groot aantal van onze landen. Het streven naar duurzame vrede vereist dat men al degenen die aanzetten tot haat en geweld, op vastberaden wijze veroordeelt en daarmee ook de noodzakelijke,coherente daden verbindt.
Wij vragen ook dat onze instellingen meer aandacht schenken aan de oppositiebewegingen in Iran, die de systemen aan de kaak stellen van een regime dat ook zijn eigen bevolking gewelddadig aanpakt en van zijn vrijheid berooft. 
Douglas Alexander,
   . - Mijnheer de Voorzitter, we hebben weer een kwalitatief hoogstaand debat over een belangrijk onderwerp gehad, net als vorige keer, toen we in dit Parlement deze kwesties bespraken.
Een aantal sprekers, onder wie de commissaris en de heer Poettering, heeft onderstreept wat de uitlatingen van de Iraanse president betekenen voor het vredesproces in het Midden-Oosten, en daarbij sluit ik me graag aan. De uitlatingen van president Ahmadinejad hebben bezorgdheid gewekt over de meer algemene rol van Iran in de regio en over de toekomstige bedoelingen van het land. Het feit dat deze opmerkingen zijn gemaakt op dezelfde dag waarop de gruwelijke aanslag op Israëlische burgers plaatsvond, moet ons allen ervan doordringen dat het aanzetten tot geweld en het daaruit voortvloeiende terrorisme verachtelijk en onacceptabel zijn.
Eerlijk gezegd is het wel duidelijk wat Iran moet doen. Het moet afstand nemen van de groeperingen die zich bedienen van terreur en geweld, met inbegrip van het soort propaganda waarover de heer Poettering sprak, en het land moet steun geven aan de pogingen om voor de Palestijnse kwestie een oplossing te vinden die gebaseerd is op het beginsel van twee staten die in vrede en veiligheid naast elkaar bestaan.
Er is geen reden waarom een islamitisch politiek systeem zoals dat van Iran fundamentele democratische rechten, zoals keuzevrijheid en vrijheid van meningsuiting, niet zou eerbiedigen, en geen enkel systeem heeft een excuus om de mensenrechten te schenden, zoals diverse sprekers in de loop van dit debat duidelijk hebben gemaakt.
Wat het nucleaire vraagstuk betreft moet Iran objectieve garanties bieden dat zijn nucleaire programma uitsluitend vreedzame doelen dient. De regeringen van de Europese Unie zijn momenteel in nauw overleg met elkaar en met belangrijke partners zoals de Verenigde Staten, Rusland, China, India en Zuid-Afrika over de te nemen stappen. We rekenen er allemaal op dat Iran zijn uraniumconversie-activiteiten opnieuw staakt, zoals het vorig jaar had afgesproken. Ook volgens het bestuur van het IAEA is dit essentieel om het vertrouwen te kunnen herstellen, en daarom dringen wij er bij Iran op aan om de onderhandelingen over langetermijnafspraken op basis van het akkoord van Parijs te hervatten.
Zoals diverse sprekers al hebben opgemerkt, hebben de EU-ministers van Buitenlandse Zaken op 7 november nog eens bevestigd dat de Unie graag een diplomatieke oplossing wil voor de internationale bezorgdheid over het nucleaire programma van Iran. Hiertoe behoort overeenstemming over langetermijnafspraken. Een dergelijke oplossing zou bijdragen tot het creëren van de sfeer die wij nodig achten om de betrekkingen met Europa in het algemeen en heel de internationale gemeenschap te verbeteren. Het is uiteraard een flinke uitdaging om met Iran samen te werken en om goede contacten met het land te onderhouden, maar we moeten ons best doen om deze taak in de belangrijke weken en maanden die voor ons liggen te volbrengen.
We blijven er de voorkeur aan geven te streven naar een relatie van wederzijds nut, gebaseerd op samenwerking en gedeelde belangen: Europa ziet graag dat Iran zijn potentieel benut en zich tot een welvarend land ontwikkelt. Dat is iets wat de jonge bevolking absoluut verdient en daarom is het, zoals mevrouw Beer opmerkte, belangrijk om de contacten in stand te houden, zodat het andere Iran, zoals zij het noemde - de toegankelijkere Iraanse samenleving waartoe de sprekers zich vandaag hebben gericht - zich ontvankelijk kan opstellen tegenover de pogingen die worden gedaan om die dialoog in stand te houden, zeker door de Commissie en anderen.
In een dergelijke relatie dient echter ook aandacht te worden geschonken aan de belangrijkste punten waarover de Europese Unie zich zorgen maakt, waaronder uiteraard de verspreiding van kernwapens en de mensenrechten.
Tot besluit wil ik namens het voorzitterschap eenvoudigweg het volgende zeggen: dit is voor Iran een kritiek moment. De wereld houdt de nieuwe Iraanse regering in de gaten om te zien hoe zij het hoofd zal bieden aan de zeer belangrijke keuzen die zij in de komende weken, maanden en jaren moet maken. Vanuit het oogpunt van de Europese Unie zullen wij Iran blijven aanmoedigen om iets te doen aan de internationale bezorgdheid over het beleid en de uitlatingen van de regering. Ik hoop dat Iran hier werk van maakt en dat zijn betrekkingen met de rest van de wereld, en de Europese Unie in het bijzonder, zich daardoor kunnen ontwikkelen in de richting die dit Parlement graag ziet.
De Voorzitter.
   - Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen plaats. 
De Voorzitter.
   - Aan de orde is het vragenuur (B6-0339/2005). Wij behandelen een reeks vragen aan de Raad. 
De Voorzitter. -
Hoe beoordeelt de Raad de invloed van de bilaterale en internationale verplichtingen en overeenkomsten die de EU heeft ondertekend op de ontwikkelingen van de Europese markt wat betreft bedrijfsverplaatsingen en bedrijfsherstructureringen, met name in eiland-, landbouw- en perifere regio's?
Bestaan er voorspellingen van de toekomstige herstructureringen van ondernemingen en de toekomstige ontwikkelingen in de economie en op de arbeidsmarkt in elke marktsector en voor elk soort banen in deze regio's?
Via welke mechanismen wordt gezorgd voor handhaving van de duurzame ontwikkeling van deze regio's en van hun sociale structuur, en met name voor de soepele aanpassing van de werknemers aan veranderende omstandigheden, en voor de planning van scholing van de jongeren?
Douglas Alexander,
   - Voorzitter, ik ben me ervan bewust dat uw instructie aan de afgevaardigden ongetwijfeld ook geldt voor het voorzitterschap, dus zal ik proberen mijn antwoorden zo kort mogelijk te houden, gezien de grote verscheidenheid aan vragen die worden gesteld.
In antwoord op vraag 1: het val niet onder de bevoegdheid van de Raad om het effect van internationale overeenkomsten inzake verplaatsing en herstructurering van bedrijven te beoordelen. De Raad heeft geen informatie over geplande herstructureringen van bedrijven. Het Europees Sociaal Fonds is het belangrijkste financiële instrument dat de Europese Unie heeft om binnen het kader van de Europese werkgelegenheidsstrategie het werkgelegenheidsbeleid van de lidstaten te ondersteunen. Dit fonds is ingesteld door het Verdrag van Rome en is het langst bestaande structuurfonds.
Met dit structuurfonds worden maatregelen ondersteund ter verbetering van de werkgelegenheid en ter ontwikkeling van het menselijk potentieel en de opname op de arbeidsmarkt. Het doel is de bevordering van een hogere participatiegraad, gelijkheid tussen mannen en vrouwen, duurzame ontwikkeling en economische en sociale cohesie.
Verder zal de Raad de voorstellen bespreken die de Commissie heeft gedaan met betrekking tot een compensatiefonds voor de globalisering. Met dat fonds zou steun kunnen worden gegeven aan degenen die worden getroffen door economische herstructurering. Ook via de plattelandsontwikkeling kunnen, naast de nationale middelen voor de ontwikkeling van plattelandsgebieden, ook Europese middelen beschikbaar worden gesteld. In de periode 2007 - 2013 zal dit geld vooral bestemd zijn voor de verbetering van het concurrentievermogen van de Europese landbouw, voor voedingsmiddelen, bosbouw, grondbeheer, milieu, levenskwaliteit en diversificatie in landelijke gebieden. Aldus kunnen dankzij de middelen van het Europese structuurfonds en de middelen voor plattelandsontwikkeling de instrumenten beschikbaar worden gesteld waarmee de werknemers zich kunnen aanpassen aan de door mevrouw Panayotopoulos-Cassiotou genoemde omstandigheden.
Marie Panayotopoulos-Cassiotou (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik wilde de vertegenwoordiger van de Raad vragen of het fonds voor de herstructurering over concrete financiële middelen zal beschikken, en of het Brits voorzitterschap de open-coördinatiemethode al gebruikt heeft voor het indienen van nieuwe voorstellen inzake het beheer van de herstructurering.
Douglas Alexander,
   . - Ik zou willen beginnen met de fundamentele kwestie, namelijk dat het financieringsniveau duidelijk afhankelijk is van de meer algemene discussie over de toekomstige financiering van de Europese Unie. We hebben vanmiddag een lang en nuttig debat gehad dat officieel weliswaar ging over de informele bijeenkomst van de regeringshoofden in Hampton Court, maar in werkelijkheid afdwaalde naar het onderwerp van de toekomstige financiering.
Ik zou eenvoudigweg de opmerkingen willen herhalen die de minister van Buitenlandse Zaken eerder deze middag al maakte, toen hij zei dat wij ons oprecht inspannen om de discussies over de toekomstige financiering nog tijdens het Britse voorzitterschap af te ronden. De specifieke details van specifieke programma’s zijn evenwel afhankelijk van de oplossing van die kwestie. Dat is wel duidelijk. 
De Voorzitter.
Wat zijn de mogelijke consequenties voor de interne markt van de toepassing van uiteenlopende nationale maatregelen inzake belastingheffing op vliegreizen, en welke maatregelen dienen te worden getroffen om deze nationale maatregelen te harmoniseren? 
Douglas Alexander,
   . - Er zijn maar weinig gegevens beschikbaar over het effect dat nationale maatregelen inzake belastingheffing op het luchtverkeer van personen hebben op de internationale markt.
Als de lidstaten nationale belastingmaatregelen treffen voor het luchtverkeer van personen en deze maatregelen niet verenigbaar zijn met de interne markt, kan de Commissie maatregelen voorstellen. Die zullen dan vervolgens door de Raad moeten worden aangenomen na raadpleging van het Europees Parlement en het Economisch en Sociaal Comité volgens artikel 93 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap. Het blijft echter het recht van lidstaten om belastingtarieven vast te stellen volgens hun eigen nationale omstandigheden. 
Manuel Medina Ortega (PSE ).
   - Dank u voor uw antwoord, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad. Mijn vraag heeft echter betrekking op de eventuele gevolgen voor de interne markt van de invoering van belastingen op het luchtverkeer van personen. U komt net als ik van een eiland. Een dergelijke maatregel zou weliswaar geen gevolgen hebben voor uitsluitend continentale landen, maar voor insulaire regio’s, en met name de insulaire regio’s die heel ver afliggen van de kern van de Europese Unie, zou deze bijzonder negatief uitpakken. Waarschijnlijk zal de Raad, in overeenstemming met de Commissie, zich over deze kwestie moeten buigen.
Douglas Alexander,
   . - Ik wil zeker niet dat het Parlement de indruk krijgt dat Groot-Brittannië door zijn geografische ligging geïsoleerd is van de rest van de Europese Unie. Ik hoop juist dat veel van onze inspanningen in de loop van het voorzitterschap die indruk hebben weerlegd.
Zoals ik in mijn eerste antwoord al zei, kan de Commissie, indien nodig, binnen het kader van de Verdragen actie ondernemen. Niettemin blijft het een kwestie van de lidstaten zelf om beslissingen te nemen over belastingen, zoals ik reeds heb proberen duidelijk te maken. Mijnheer Medina Ortega beweert weliswaar dat er verdere actie nodig is op het niveau van de lidstaten of op Europees niveau, maar ik ben er niet van overtuigd dat die actie noodzakelijkerwijs betrekking moet op belastingen, alsof belastingen een aparte kwestie zouden zijn die los staat van mogelijke andere beleidsoplossingen voor de problemen die hij beweert te hebben vastgesteld. 
Joseph Muscat (PSE ).
   - Dank u, mijnheer de Voorzitter. Het lijkt mij verkeerd deze kwestie enkel te bekijken vanuit belastingoogpunt. We moeten dit ook benaderen vanuit het oogpunt van het vrij verkeer van personen en diensten, twee essentiële vrijheden in de Europese Unie. Ik geef een voorbeeld uit mijn land, Malta. Als je een ticket van Malta naar Brussel koopt, dan betaal je met ongeveer 104 Euro een billijke prijs. De belasting en toeslagen op het ticket bedragen echter 126 Euro, ofwel 121 procent van de prijs. Voor een ticket van Malta naar Londen lopen de belastingen en toeslagen zelfs op tot 200 procent van de prijs. Wij moeten dit serieus aanpakken, want het is onaanvaardbaar dat reizen, met name vanuit afgezonderde en afgelegen plekken, als luxe zou worden beschouwd. Wij kunnen niet zomaar in de auto stappen om naar het Europese vasteland te rijden. Wat moeten wij dan doen, naar de overkant zwemmen misschien?! Dit toont aan dat we dit moeten bekijken vanuit het oogpunt van vrij verkeer. 
Douglas Alexander,
   . - Ik wil nogmaals tot voorzichtigheid manen. Wij moeten oppassen wat de bevoegdheden van de Raad in deze betreft. Ik zei dat de Commissie onder bepaalde omstandigheden actie kan ondernemen, en de heer Muscat heeft gelijk als hij het vrije verkeer van diensten ziet als een element van het oorspronkelijke Verdrag van Rome.
Ik moet echter wel even tegengas geven. Hij gaf een nogal negatieve voorstelling van zaken wat de huidige situatie op het gebied van vliegtarieven in een bepaalde lidstaat betreft, maar het is ook belangrijk te erkennen dat er in de afgelopen jaren op Europees niveau maatregelen zijn genomen die hebben geleid tot een dramatische daling van de prijzen van vliegtickets die Europese burgers betalen voor reizen binnen de Europese Unie. Vanochtend nog had ik de kans om naar Boedapest te reizen, waar mij verteld werd dat er dagelijks zeventien vluchten zijn tussen verschillende regionale vliegvelden in het Verenigd Koninkrijk en Hongarije. Nog maar enkele jaren geleden zou dat ondenkbaar zijn geweest. De Europese Unie verdient dan ook alle lof voor de mate waarin zij heeft bijgedragen aan nieuwe reismogelijkheden voor vele burgers, mogelijkheden waarvan vele burgers de afgelopen maanden en jaren ook gebruik hebben gemaakt. 
Philip Bradbourn (PPE-DE ).
   - Vorige maand heb ik met het oog op het vragenuur met de Raad een vraag gesteld over een aanverwant onderwerp, namelijk de Europese kerosinebelasting. In antwoord op de vraag wat de positie van de Raad was ten aanzien van een Europese kerosinebelasting, werd mij gezegd dat de Raad geen standpunt kon innemen, omdat de Raad nog geen voorstel van de Commissie had ontvangen. Ik heb hier op papier het bewijs dat de Commissie al wel voorstellen heeft ingediend bij de Raad. Het onderwerp is voor het laatst in de Raad besproken onder Luxemburgse voorzitterschap, dat aan het Britse voorzitterschap voorafging, en ik neem aan dat daar ook Britse ministers bij aanwezig zijn geweest. Kan de voorzitter van de Raad mij vertellen of dit een geval van incompetentie is, of gaat het hier soms om een geheime agenda om kerosinebelasting in te voeren? 
Douglas Alexander,
   . - Ik kan de heer Bradbourn verzekeren dat er wat mij betreft geen geheime agenda is. Als hij aan de andere kant de informatie die hij hier zo losjes gaf, graag met mij wil delen, zal ik de door hem genoemde kwestie zeker onderzoeken en ervoor zorgen dat hij een antwoord ontvangt. 
De Voorzitter.
Waarom is het Verdrag van de Raad van Europa inzake de bestrijding van mensenhandel waarin ervoor wordt gepleit verhandelde personen in de eerste plaats als slachtoffers te beschouwen en niet zozeer als illegale immigranten, niet door alle EU-lidstaten ondertekend?
Geeft het Verenigd Koninkrijk als voorzitterland het goede voorbeeld? 
Douglas Alexander,
   . - De Raad verkeert niet in de positie om informatie te geven over de stand van zaken bij de besluitvorming in de individuele lidstaten aangaande de ondertekening van het Europees Verdrag inzake de bestrijding van mensenhandel. Dit verdrag is tot nu toe ondertekend door vijf lidstaten van de Europese Unie: Oostenrijk, Cyprus, Polen, Portugal en Zweden. Geen van de lidstaten heeft het verdrag al geratificeerd. Een deel van het verdrag valt onder de bevoegdheid van de Europese Gemeenschappen en zal daarom ook door de Europese Gemeenschappen moeten worden ondertekend en geratificeerd.
De Raad overweegt momenteel een actieplan op te stellen inzake mensenhandel om aldus een allesomvattende en strategische benadering van de Europese Unie voor dit onderwerp te kunnen ontwikkelen. Het actieplan zal voortborduren op de conferentie (‘Aanpak van de mensenhandel: beleid en beste praktijken in Europa’), die van 19 tot 20 oktober plaatsvond en werd georganiseerd door het Verenigd Koninkrijk, de Commissie en Zweden. 
Sarah Ludford (ALDE ).
   - Dat antwoord is allesbehalve adequaat. In de meest recente mededeling van de Commissie wordt gezegd dat de bescherming van het slachtoffer de hoogste prioriteit heeft, maar lidstaten zijn geneigd mensenhandel en illegale immigratie op één hoop te gooien en de bescherming van het slachtoffer te koppelen aan de voorwaarde dat het slachtoffer getuigt. Daarom zien zij niets in het verdrag.
Mijn collega’s en ik krijgen van de politie te horen dat slachtoffers vrijwillig met de politie samenwerken zodra zij en hun gezinnen veilig zijn. De politie constateert met ontzetting dat de kansen om mensenhandelaars met succes te vervolgen, worden ondermijnd door een beleid waarbij slachtoffers als illegale immigranten worden uitgezet of waarbij hulp aan bepaalde voorwaarden is gekoppeld. De heer Blair zei onlangs dat je wel serieuze redenen moet hebben om ‘nee’ te zeggen tegen de politie. Waarom zeggen zeventien EU-premiers - en u vertelt me nu dat het zelfs twintig premiers zijn - ‘nee’ tegen de politie door te weigeren dit verdrag te ondertekenen? 
Douglas Alexander,
   .  In mijn antwoord aan mevrouw Ludford wil ik eerst dat herhalen wat ik aan het begin al zei, namelijk dat het niet aan mij, als vertegenwoordiger van het voorzitterschap, is om mij vandaag en gedurende dit debat uit te spreken over de besluitvorming van de twintig door haar genoemde premiers. Ik wil er echter wel op wijzen dat het haar niet past te suggereren dat de kwesties van illegale immigratie en mensenhandel op één hoop worden gegooid, als de door mij genoemde conferentie getiteld was: (‘Aanpak van de mensenhandel: beleid en beste praktijken in Europa’). Zoals gezegd heeft het Britse voorzitterschap dit vraagstuk aangepakt, en daarom lijkt mij dat de door haar geuite beschuldiging, dat er namelijk ergens een diepgaande en voortdurende verwarring wordt gemaakt tussen illegale immigratie en mensenhandel, door de feiten te worden weerlegd, niet in het minst gezien de titel van de conferentie. 
Elizabeth Lynne (ALDE ).
   - Ik wil daarop inhaken en zeggen dat volgens mij mijn collega dat zo zei, omdat het Britse voorzitterschap dit lijkt te beschouwen als een veiligheids- en stabiliteitskwestie, in plaats van als een mensenrechtenkwestie.
Inhakend op hetgeen de fungerend voorzitter zei, wilde ik vragen of hij ervoor zou kunnen zorgen dat de discussies in de Raad over het EU-actieplan inzake mensenhandel in het openbaar plaatsvinden, aangezien we daar op dit moment helemaal geen informatie over hebben? Zou hij ook de garantie kunnen geven dat in elk geval de minimumnormen van het EU-Verdrag ook deel gaan uitmaken van dat EU-actieplan ? 
Douglas Alexander,
   . - Ik kan mevrouw Lynne verzekeren dat de doelstellingen van het Europees Verdrag inzake mensenhandel op algemene steun kunnen rekenen, en dat de Europese lidstaten gecoördineerde actie willen ontplooien om de bron van deze zonder twijfel afschuwelijke handel te kunnen aanpakken, de door haar genoemde slachtoffers te kunnen beschermen en ondersteunen en de verantwoordelijken voor het gerecht te brengen.
Ik kan mevrouw Lynne ook verzekeren dat het Verenigd Koninkrijk, als voorzitter van de Europese Unie, prioriteit geeft aan de bestrijding van mensenhandel. Onze inspanningen hebben zich vooral gericht op het actieplan van de EU voor beste praktijken, normen en procedures voor de bestrijding en voorkoming van mensenhandel. We hebben niet een, maar twee conferenties over het onderwerp gehouden. In het actieplan zal - dat beloof ik - de hele cyclus van mensenhandel worden aangepakt. Daarin wordt met name ook het belang erkend van een aanpak waarin de mensenrechten en het slachtoffer centraal staan. Ik hoop dan ook dat mijn antwoord laat zien dat de zorgen die mevrouw Lynne zich maakt over de manier waarop het Britse voorzitterschap deze belangrijke kwestie benadert, misplaatst blijken te zijn. 
De Voorzitter.
De Europese Commissie en het Europees Parlement zijn voorstander van het afschaffen van richtlijnen over de hoeveelheden tabak en alcohol die consumenten in hun eigen land mogen importeren uit een andere lidstaat voor hun eigen gebruik. Hoe probeert het voorzitterschap de Raad zover te krijgen dat hij instemt met het afschaffen van deze richtlijnen waardoor consumenten hun interne marktrechten volledig kunnen uitoefenen? 
Douglas Alexander,
   . - De voorgestelde afschaffing van de indicatieve hoeveelheden tabaksproducten en alcohol vormt slechts een van de onderdelen van het bewuste voorstel van de Commissie tot wijziging van de regelingen voor producten waarop accijns wordt geheven. Indicatieve hoeveelheden worden gebruikt als een belangrijke aanwijzing voor de vraag of de over de grens gebrachte hoeveelheid accijnsgoederen bedoeld is voor commerciële doeleinden of voor privé-consumptie door niet-belastbare personen. Ze zijn op zich geen beletsel voor de rechten van de mensen die grensoverschrijdend winkelen.
Sinds het voorstel van de Commissie aan de Raad is voorgelegd, is het meerdere malen besproken binnen de relevante organen. Niets wijst er evenwel op dat de lidstaten zouden kunnen instemmen met de afschaffing van de indicatieve minimumniveaus. Het voorzitterschap gelooft daarom niet dat een verdere bespreking van dit onderwerp iets zou kunnen leveren. 
John Purvis (PPE-DE ).
   - Is de fungerend voorzitter van de Raad het niet met me eens dat een interne markt binnen de Europese Unie, waarin het verkeer van goederen, mensen, diensten en kapitaal over Europese grenzen heen net zo vrij is als binnen de lidstaten, een essentiële beleidsdoelstelling is? Is hij het niet met me eens dat we de voorkeur zouden moeten geven aan belastingconcurrentie tussen de lidstaten, in plaats van aan harmonisatie van belastingtarieven in de hele Europese Unie? Als hij het met me eens is, ziet hij dan enige rechtvaardiging voor de beperkingen of richtsnoeren met betrekking tot de hoeveelheid accijnsgoederen die onze burgers mee de grens over mogen nemen? 
Douglas Alexander,
   . - Het is verfrissend om in dit Parlement ook eens een standpunt te horen dat afwijkt van de normaliter tegen de Britten en het Britse voorzitterschap gerichte aantijgingen.
Het vrije verkeer van goederen en diensten wordt natuurlijk genoemd in de oorspronkelijke Verdragen betreffende de Europese Unie. Een van de centrale thema’s van het werk dat wij in de loop van ons voorzitterschap hebben verricht, is de voltooiing van de interne markt. We hebben geprobeerd - en proberen nog steeds - om ons werk met betrekking tot diensten voort te zetten. Het is zelfs zo dat de landen die onze pro-Europese geloofsbrieven in het verleden in twijfel hebben getrokken, nu tot degenen behoren die juist de meeste kritiek hebben op onze inspanningen om vooruitgang te boeken in de discussies over de dienstensector.
De heer Purvis noemde het specifieke onderwerp van grensoverschrijdend winkelen. Daarop zou ik eenvoudigweg willen zeggen dat het voorzitterschap de rechten van de mensen die grensoverschrijdend winkelen, volledig ondersteunt. Tegelijkertijd proberen wij echter degenen aan te pakken die misbruik maken van de vrijheden die de burgers in heel Europa anders zouden genieten. We zijn vastbesloten om maatregelen te treffen tegen degenen die illegale activiteiten verrichten, zoals smokkelen, en aldus misbruik maken van de vrijheden binnen de interne markt. Richtniveaus zijn daarom essentieel om de douane te helpen een onderscheid te maken tussen echte grensoverschrijdende winkelaars en smokkelaars.
In mijn antwoord op het meer algemene punt waarmee de heer Purvis zijn opmerkingen afsloot, zou ik willen zeggen dat volgens mij de solide redenering die onze minister van Buitenlandse Zaken eerder deze middag presenteerde met betrekking tot de grenzen van harmonisatie binnen de Europese Unie, een welsprekende getuigenis is van het standpunt van de Britse regering over de juiste balans tussen harmonisatie en concurrentie binnen de Europese Unie. 
David Martin (PSE ).
   - Is de fungerend voorzitter het niet met me eens dat richtsnoeren slechts richtsnoeren zijn, en dat iemand die kan aantonen dat wat hij importeert alleen voor eigen gebruik is, niet buiten de wet treedt, zelfs niet als hij daarmee de richtsnoeren overtreedt? Is hij het er ook niet mee eens dat de richtsnoeren bestaan om ervoor te zorgen dat de interne markt op dit gebied functioneert en dat, als we geen richtsnoeren hadden, het door de heer Purvis gewenste doel misschien wel ondermijnd zou worden? De richtsnoeren zijn er immers om het door de fungerend voorzitter van de Raad genoemde tegen te gaan. 
Douglas Alexander,
   . - Ik kan de heer Martin verzekeren dat wij het soort misbruik dat hij zo welsprekend aan de orde heeft gesteld, heel serieus nemen. Laat ik even vanuit de optiek van het Verenigd Koninkrijk, en niet van het voorzitterschap, spreken: in het Verenigd Koninkrijk hebben we de hoogste richtniveaus van alle lidstaten van de Europese Unie.
Wij passen, net als elke andere lidstaat, sancties toe als mensen accijnsgoederen die niet voor eigen consumptie zijn bedoeld, importeren met de intentie - precies die intentie waar de heer Martin aan refereerde - om de accijns te ontduiken die anders betaald zou moeten worden. Deze sancties zijn volgens mij evenredig aan de aard van de overtreding. In die zin heeft de heer Martin dan ook gelijk als hij vaststelt dat richtsnoeren slechts richtsnoeren zijn. 
De Voorzitter.
De Britse regering probeert een groot aantal Britse vrouwen te verplichten om het Verenigd Koninkrijk te verlaten om zich bij hun echtgenoot te vervoegen die geen verblijfsvergunning krijgt. Ze vernemen dat ze zich veilig kunnen vestigen in landen als Irak, Iran, Afghanistan, Congo en Burundi, die door het Britse Ministerie van Buitenlandse en Gemenebestzaken en het Amerikaanse staatsdepartement als gevaarlijk voor bezoekers uit het Westen beschouwd worden en/of waar fundamentele rechten volgens dezelfde instanties niet gewaarborgd zijn.
Hoe is die praktijk te verenigen met de Europese Conventie voor de rechten van de mens, vooral het recht op een gezinsleven, en met het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie en artikel 6 van het Verdrag betreffende de Europese Unie? 
Douglas Alexander,
   . - Deze kwestie is nooit door de Raad besproken en valt ook niet onder de bevoegdheid van de Raad. 
Elspeth Attwooll (ALDE ).
   - Ik vind het gebrek aan elke juridische rechtvaardiging, uitgaande van het Europese Gemeenschapsrecht en het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens, ietwat verontrustend. Ik ben niet echt gerustgesteld ten aanzien van de veiligheid van mijn kiezers.
De fungerend voorzitter van de Raad zal zich ervan bewust zijn dat onderdanen van niet-EU/EER-landen sinds februari 2005 de toestemming van het ministerie van Binnenlandse Zaken nodig hebben om te kunnen trouwen in het Verenigd Koninkrijk. Het gevolg daarvan is dat wij het hier hebben over een beperkt aantal koppels.
Is de fungerend voorzitter bereid in elk geval mijn verzoek over te brengen aan zijn collega’s van het ministerie van Binnenlandse Zaken om zulke koppels amnestie te verlenen, ten minste in die gevallen waarin men erkent dat het gaat om een echte, duurzame relatie, en dat er wordt afgezien van de eis om naar het land van oorsprong te reizen voor de aanvraag van een verklaring van huwelijkse samenleving? 
Douglas Alexander,
   . - Ik kan mevrouw Attwooll verzekeren dat ik me wel degelijk bekommer om het welzijn en de belangen van haar kiezers, temeer daar we dezelfde kiezers hebben. Ik vertegenwoordig namelijk de kiezers van het district Paisley and Renfrewshire South in Schotland.
Ik respecteer de ervaring van mevrouw Attwooll, niet in het minst op het gebied van het constitutionele recht, maar ik zou wel willen opmerken - en dit is mijns inziens vanzelfsprekend - dat het vandaag niet mijn verantwoordelijkheid is om het standpunt van de Britse regering in verband met deze bepaalde beleidskwestie toe te lichten of tot uiting te brengen. Ik moet veeleer het standpunt van het voorzitterschap van de Europese Unie weergeven, dat momenteel door Groot-Brittannië wordt waargenomen.
Ik vind het prima als mevrouw Attwooll mij de specifieke punten die zij heeft genoemd schriftelijk, langs bilaterale weg, wil doorgeven, zodat we ervoor kunnen zorgen dat een antwoord wordt gericht tot het ministerie van Binnenlandse Zaken in het Verenigd Koninkrijk. Ik aarzel echter om hierover nog meer te zeggen, omdat het niet echt een kwestie is waar we ons binnen de discussies in dit Parlement vanmiddag op zouden moeten richten. 
Sarah Ludford (ALDE ).
   - Het is mij opgevallen dat de minister in verband met de alcoholrichtsnoeren wel commentaar heeft gegeven op de praktijk in het Verenigd Koninkrijk, dus zal hij vast bereid zijn om dat ook te doen voor dit onderwerp. Botst deze praktijk in het Verenigd Koninkrijk niet met de EU-regels inzake vrij verkeer in het ontwikkelingsconcept van Europees burgerschap?
Als een van mijn kiezers die onder deze nieuwe regel valt, en van wie het huwelijk is goedgekeurd door de regering, besluit naar Frankrijk te verhuizen, zou ze het recht hebben om haar echtgenoot mee te nemen. Met andere woorden, het bizarre effect is dat koppels in een ander EU-land een betere bescherming van hun recht op een gezinsleven genieten dan in hun eigen land. Aangezien deze kwestie een sterke Europese dimensie heeft, vind ik het gepast om de Britse minister te verzoeken hierop te reageren in zijn hoedanigheid van voorzitter van de Europese Unie. 
Douglas Alexander,
   - Welnu, mijnheer de Voorzitter, dat was een moedige poging om via een aanvullende vraag een debat te beginnen over het Britse binnenlandse beleid. Ik geloof echter dat ik mij in mijn reactie beter beperk tot de punten die in mijn antwoorden als fungerend voorzitter aan de orde zijn gekomen. Daarmee toon ik alle respect voor dit Parlement.
Ik heb één van uw collega’s al gezegd dat ik - als ze me rechtstreeks wil aanschrijven - al het nodige zal ondernemen om ervoor te zorgen dat deze correspondentie bij het Ministerie van Binnenlandse Zaken van het Verenigd terechtkomt. Mede gelet op het feit dat we tijdens het vragenuur niet veel tijd hebben, geloof ik dat we ons nu echter vooral bezig dienen te houden met de vragen aan de Raad en even afzien van een - overigens volkomen gerechtvaardigd - debat binnen de betrokken lidstaten. 
De Voorzitter.
Op 25 september 2005 werd door het Chinese ministerie van informatie regelgeving uitgevaardigd betreffende informatieverspreiding op het internet. Informatie op internet mag niet aanzetten tot het bijwonen van illegale vergaderingen, het behoren tot illegale verenigingen en het deelnemen aan illegale demonstraties die de sociale orde verstoren.
De nieuwe regelgeving is zowel gericht op websites als op het e-mail-verkeer. Ze tracht elke verspreiding van informatie (nieuwsfeiten, commentaren) die niet vooraf is nagekeken en gefilterd door het regime, te voorkomen. Internetportalen hebben een verplichting om al hun nieuws en commentaren te halen uit officiële nieuwsbronnen. Wat betreft het e-mail-verkeer is het zo dat alle private groeperingen en individuen zich eerst moeten registreren als 'nieuwsorganisatie'. Pas dan kunnen ze zelf nieuws(analyses) verspreiden.
Nog voor de nieuwe regelgeving werd uitgevaardigd, werd Zheng Yichun op 22 september 2005 veroordeeld tot zeven jaar gevangenisstraf, omdat hij op het internet had opgeroepen tot politieke hervormingen.
Op welke wijze gaat de Raad deze nieuwe fundamentele inbreuk op de vrijheid van meningsuiting bij de Chinese regering aankaarten? Zal de Raad hierbij ook het geval van Zheng Yichun te berde brengen en erop aandringen dat deze wordt vrijgelaten? 
Douglas Alexander,
   - In het antwoord op vraag nr. 6 heeft de Raad al aangegeven dat hij uw bezorgdheid met betrekking tot de beperkingen van de vrijheid van meningsuiting deelt, en dus ook als het gaat om het internet in China. De Europese Unie heeft dit punt in het kader van de dialoog tussen de EU en China over de mensenrechten onlangs nog aan de orde gebracht. Die gesprekken hebben op 24 en 25 oktober 2005 plaatsgevonden. De Europese Unie heeft dit onderwerp ook in andere bilaterale besprekingen aangekaart, zelfs op het hoogste niveau.
China heeft het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten ondertekend en is nu bezig met de ratificatie ervan. Het is dus bijzonder belangrijk dat de vrijheid van meningsuiting wordt gegarandeerd, en wel overeenkomstig de internationaal geldende normen. Daarom is artikel 19 van dit Verdrag het onderwerp geweest van een seminar dat in de context van de zojuist genoemde dialoog in juni 2005 in Beijing werd gehouden. Academici en juristen uit de EU en China hebben aan dit seminar deelgenomen. Bij de laatste gesprekkenronde zijn de aanbevelingen die tijdens dit seminar zijn opgesteld aan de Chinese afvaardiging overhandigd.
Met een verwijzing naar de EU-richtsnoeren over mensenrechtenactivisten heeft de Europese Unie de Chinese autoriteiten in de context van de mensenrechtendialoog op een aantal gevallen gewezen van personen die zijn vastgezet voor het op vreedzame wijze uitdrukken van hun mening. We hebben om opheldering gevraagd en aangedrongen op hun vrijlating. 
Frank Vanhecke (NI ).
   - Voorzitter, ik dank vanzelfsprekend de Raad voor dit antwoord. Ik heb echter toch de indruk dat daar van de kant van de Chinese regering, dat daar op een aantal welwillende verklaringen na, eigenlijk concreet zeer weinig gebeurt. Ik heb de indruk dat van onze kant, van de kant van de Raad en van de Europese Unie, toch voor een stuk met twee maten wordt gemeten en twee gewichten wordt gewogen en dat met name China toch voor een flink stuk wordt ontzien omwille van de macht van het getal en omwille van de vanzelfsprekend zeer grote economische belangen in dit land.
Ik denk persoonlijk dat de Raad, wanneer het om zeer essentiële mensenrechten en zeer essentiële vrije meningsuiting gaat, toch een hardere, meer principiële en meer moedige politiek zou moeten voeren. Ik zou de Raad willen vragen om, indien dat mogelijk is, het concrete geval dat ik heb aangehaald, nogmaals te bestuderen en misschien ook in dit concrete geval met de Chinese autoriteiten contact op te nemen. 
Douglas Alexander,
   - De aanvullende vraag heeft op veel meer zaken betrekking dan alleen maar het specifiek genoemde geval: de bezorgdheid met betrekking tot censuur op het internet en de vraag of er op de eisen die de Europese Unie op het gebied van de mensenrechten aan China stelt, ook werkelijk gereageerd wordt. We moeten ons namelijk afvragen of het isoleren van een land waarmee we geschilpunten hebben op het gebied van de mensenrechten, de juiste aanpak is. Dat is een principiële keuze.
De Europese Unie heeft altijd geloofd dat een gestructureerde dialoog en betrokkenheid de beste benadering vormen voor het teweegbrengen van de veranderingen die we allemaal graag zouden zien. De zojuist genoemde dialoog, bijvoorbeeld, heeft China ertoe aangezet om meer aandacht te schenken aan mensenrechtenmechanismen, met inbegrip van de ratificatie van het Internationaal Verdrag inzake economische, sociale en culturele rechten in maart 2001. China heeft in 2003 de speciale vertegenwoordiger van de Europese Unie voor onderwijszaken ontvangen; de werkgroep van de VN inzake willekeurige detentie is in 2004 ontvangen, en we hopen dat China dit jaar de speciale rapporteur van de VN over foltering zal ontvangen.
Ik kan u verzekeren dat de dialoog heel openhartig is. Zoals ik in het aanvankelijk antwoord op uw vraag al heb proberen aan te geven, wordt deze dialoog niet zo maar op officieel niveau gevoerd, maar op het hoogste niveau van de contacten tussen de Europese Unie en China. 
De Voorzitter.
In de loop van deze week zal de Europese Rekenkamer haar verslag over de rekeningen van de EU publiceren. In de afgelopen tien jaar was het de Rekenkamer niet mogelijk een bevredigende betrouwbaarheidsverklaring af te geven. Dat is onaanvaardbaar.
Welke stappen heeft het Britse voorzitterschap ondernomen om deze onbevredigende situatie recht te zetten, en kan de Raad nu de verzekering geven dat wij volgend jaar een positieve betrouwbaarheidsverklaring betreffende de rekeningen van de EU kunnen verwachten? 
Douglas Alexander,
   - De Raad is het met u eens dat het inderdaad zorgwekkend is dat de Europese Rekenkamer de afgelopen elf jaar niet in staat was om in haar jaarverslagen een verklaring op te nemen met een redelijke verzekering ten aanzien van de legaliteit en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen. De Rekenkamer heeft voor 2004 evenwel de verzekering kunnen geven dat de verrichtingen met betrekking tot zowel de pre-toetredingssteun als de eigen middelen en de administratie, legaal en regelmatig waren. De Rekenkamer heeft nu geconcludeerd dat het geïntegreerd beheers- en controlesysteem de kans op fouten met betrekking tot de meeste landbouwuitgaven tot een aanvaardbaar niveau heeft teruggebracht.
Ik kan u verzekeren dat de Raad altijd veel belang heeft gehecht aan dit onderwerp. We hebben regelmatig onze bezorgdheid geuit over het aantal fouten in de betalingstransacties en de zwakke punten in het controlesysteem.
Zoals u bekend zal zijn, heeft de Raad de mededeling bestudeerd die de Commissie onlangs heeft opgesteld over een stappenplan voor een geïntegreerd kader voor interne controle. Dat plan is een onderdeel van een proces dat moet uitmonden in een betrouwbaarheidsverklaring. Het Brits voorzitterschap en de Commissie hebben een deskundigengroep samengesteld om met betrekking tot dit onderwerp een ontwerpconclusie voor de Raad op te stellen. De Raad heeft op 8 november 2005 conclusies aangenomen waarmee bevestigd wordt dat het verkrijgen van een betrouwbaarheidsverklaring een doelstelling van de Europese Unie is. Voor de verwezenlijking van die doelstelling heeft de Raad een lijst met aanbevelingen opgesteld voor acties die de Commissie en de lidstaten kunnen ondernemen. De Raad meent dat de zojuist genoemde conclusies een belangrijke stap voorwaarts zijn bij het verkrijgen van een betrouwbaarheidsverklaring. We zullen de Commissie blijven steunen in haar pogingen om het financieel beheer van de Europese Unie op alle niveaus te verbeteren. Het is echter aan de Rekenkamer om de uiteindelijke beslissing te nemen. 
Philip Bushill-Matthews (PPE-DE ),
   - Uit uw antwoord leid ik af dat er volgens u hier en daar verbeteringen zijn. Ik hoop dat het voorzitterschap ook bereid is te erkennen dat er weliswaar veel aanbevelingen zijn gedaan maar weinig actie is ondernomen.
Heel beknopt: op bladzijde 7 van de informatienota van de Europese Rekenkamer staat dat er vertraging is opgetreden bij de aanpassingen en valideringen die noodzakelijk zijn om uitvoering van het nieuwe controlekader te kunnen garanderen. Waarom is er vertraging opgetreden, en hoe lang zal die vertraging duren? Op bladzijde 8 staat dat er nog steeds materiële fouten voorkomen in de GLB-uitgaven. Zal daar verandering in komen? En zo ja, wanneer?
We moeten allemaal beseffen dat deze problemen niet aan dit voorzitterschap kunnen worden toegeschreven, maar is dit voorzitterschap wel bereid te erkennen dat de eerder genoemde aanbevelingen moeten worden opgevolgd? Zou het voorzitterschap mij een schriftelijk antwoord kunnen doen geworden op de specifieke punten die ik hier heb aangeroerd? 
Douglas Alexander,
   - Ik kan u verzekeren dat we dit soort zaken uiterst serieus nemen. Eén van mijn collega’s, de minister van Buitenlandse Zaken, heeft met zijn opmerkingen van vanmiddag in dit Parlement duidelijk gemaakt dat het feit dat er de afgelopen elf jaren geen betrouwbaarheidsverklaring kon worden afgegeven - een heel bedroevende zaak - gevolgen heeft voor de sfeer van het debat in alle lidstaten. Op elk niveau van de Britse regering wordt erkend dat we tijdens dit voorzitterschap iets aan deze kwestie moeten doen. Daarom werken we met de Commissie samen om het financieel beheer en de begrotingscontrole te verbeteren.
De Commissie heeft in januari 2005 een nieuw boekhoudingssysteem geïntroduceerd dat de Rekenkamer betere informatie, en dus ook een betere basis voor een betrouwbaarheidsverklaring zou moeten verschaffen. Ik heb begrepen dat dit nieuwe systeem zal worden gebruikt voor de presentatie van de boekhouding van 2005. Verder heeft voorzitterschap tijdens de Ecofin-Raad van 8 november met de lidstaten overeenstemming bereikt over een reeks nieuwe voorstellen voor het verbeteren van het financieel beheer en de controle daarop. Ik heb naar die voorstellen, die van de Commissie afkomstig zijn, eerder verwezen als het stappenplan.
Ik kan u verzekeren dat het Brits voorzitterschap deze kwestie niet afdoet als een tweederangs probleem. We hebben in de Ecofin-Raad laten zien dat wij vastberaden zijn om op dit gebied verbetering te brengen. Dat blijkt ook uit het feit dat we steun geven aan de nieuwe pogingen van de Commissie. Ik ben blij dat u erkent dat dit probleem - want het is werkelijk een heel ernstig probleem voor de Europese Unie - geruime tijd vóór het Brits Voorzitterschap is ontstaan. Ik hoop dat we in de zes maanden van ons voorzitterschap een bijdrage kunnen leveren aan de oplossing van dit hardnekkige probleem. De Europese Unie ondervindt er schade van. Ik hoop daarom dat we er in de eerstvolgende maanden en jaren iets aan kunnen doen. 
David Martin (PSE ).
   - Is de fungerend voorzitter bereid te erkennen dat er maar weinig mensen zijn - als die er überhaupt zijn - die in Brussel hun zakken komen vullen? Bent u ook bereid te erkennen dat de meeste klachten van de Rekenkamer betrekking hebben op systemen en procedures en niet zozeer op fraude ? Erkent u dat fraude, als daarvan sprake is, gewoonlijk in de donorlanden - of ook wel in de lidstaten - wordt gepleegd? 
Douglas Alexander,
   - U heeft gelijk. Het verslag van de Rekenkamer heeft weliswaar betrekking op de boekhouding van de Europese Unie, maar 80 procent van de in die boekhouding opgetekende betalingen worden door de lidstaten verricht, en wel via de landbouw- en structuurfondsen. We mogen dat echter niet zomaar als argument gebruiken, want dan zal men ons ervan beschuldigen dat we niet bereid zijn orde op zaken te stellen. Ik herhaal daarom het argument dat de minister van Buitenlandse Zaken zo straks heeft aangevoerd. Er zijn namelijk mensen die zich tegen het idee van een Europese Unie verzetten. Het feit dat de Rekenkamer nu al elf jaar lang geen betrouwbaarheidsverklaring heeft kunnen afgeven, is koren op hun molen. We moeten ons best doen om deze mensen geen argumenten te verschaffen, zeker niet in de komende jaren.
Er zal inderdaad actie moeten worden ondernomen op het niveau van de lidstaten. Bureaucratische actie in Brussel is niet genoeg. Dat mag echter geen excuus zijn om het soort actie waar sommige lidstaten toe hebben opgeroepen, niet op beide niveaus te ondernemen, in de lidstaten én in Brussel.
Eenieder die vindt dat de Europese Unie steun verdient en behoeft voor hetgeen ze voor haar burgers doet, heeft er belang bij dat er een oplossing wordt gevonden voor dit aanslepende probleem. Daarvoor zal actie moeten worden ondernomen in de lidstaten. Ook het werk dat we in de Ecofin-Raad hebben verricht is in dit verband echter heel belangrijk. Ik ben blij dat we hiervoor op de steun van de Commissie kunnen rekenen. 
Christopher Beazley (PPE-DE ).
   - Ik wil me graag aansluiten bij hetgeen de heer Martin zei. U stelde als fungerend voorzitter dat “de Europese Unie hier schade van ondervindt”, alsof de Europese Unie verschilt van onze nationale instellingen. Ik wil er daarom graag op wijzen dat de reden waarom de Rekenkamer geen kwijting kan verlenen, niet gezocht moet worden in corruptie in de Europese Unie. Ik maak dus een onderscheid tussen corruptie in de EU en corruptie in de lidstaten. Het probleem is nu juist dat de lidstaten nalaten de Europese Unie het soort gedegen boekhouding te verschaffen dat de Rekenkamer en de Europese instellingen nodig hebben.
Ik vraag u vriendelijk om de burgers te verzekeren dat wij ons verplicht voelen heel veeleisend te zijn. Het gaat echter niet aan anderen de schuld te geven. De schuld ligt bij de lidstaten. 
Douglas Alexander,
   - Met alle respect, ik geloof niet dat wij deze nu al elf jaar aanslepende kwestie optimaal oplossen door de schuld te verdelen en te zeggen dat de ene partij minder blaam treft dan de andere.
Wij moeten erkennen dat dit probleem ons allemaal aangaat: dat is de echte uitdaging. Het zou gewoonweg oneerlijk zijn als ik u ging vertellen dat dit probleem geen risico’s inhoudt voor de goede naam van de Europese Unie, om vervolgens te gaan bekvechten over wie zich wel en wie zich niet netjes gedraagt, zeker als men bedenkt dat de weigering om voor het elfde achtereenvolgende jaar een betrouwbaarheidsverklaring af te geven, de krant heeft gehaald in een aantal landen van de Europese Unie. 
We moeten dus een oplossing vinden waarin zowel de verantwoordelijkheden van de Commissie, van de bureaucratie in Brussel, als de lidstaten tot uitdrukking komen. Er is al elf jaar lang geen betrouwbaarheidsverklaring afgegeven, en om nu gewoon te zeggen dat dit een kwestie voor de lidstaten is, en dat er dus geen enkele reden is om samen een oplossing te vinden, is niet het juiste antwoord. Iedereen die wil dat er in de toekomst wel betrouwbaarheidsverklaringen worden afgegeven, is er medeverantwoordelijk voor dat de praktische stappen die de Commissie heeft voorgesteld ook inderdaad genomen worden. Ik ben blij dat we tijdens deze onder Brits voorzitterschap gehouden Ecofin-Raad vorderingen hebben gemaakt op dit gebied. 
De Voorzitter.
Hoe gaat de Raad te werk bij de hervatting van zijn behandeling van het voorstel om het besluit van 1999 over de comitologie te herzien?
Is hij het ermee eens dat het Commissie voorstel van 2004 in zijn herziene vorm, met niet meer als een paar veranderingen, een aanvaardbare grondslag voor een duurzame oplossing voor de controversiële kwestie van de comitologie kan vormen?
Overweegt hij niet om het voorstel in die zin te amenderen dat het voor de Commissie niet meer mogelijk is om een uitvoeringsmaatregel die door de Raad of het Europees Parlement verworpen is, ongewijzigd te handhaven? 
Douglas Alexander,
   - Ik ben heel blij met uw vraag. Ik weet dat u altijd al belangstelling heeft gehad voor de comitologie. Het zal u dus bekend zijn dat de discussie over de gewijzigde voorstellen van de Commissie pas in september is hervat. Daarom zult u hopelijk begrijpen dat het nu nog te vroeg is om namens de Raad een definitief antwoord op deze vraag te geven.
De werkgroep die het gewijzigde comitologievoorstel van de Commissie bestudeert, is reeds driemaal bijeengekomen en zal dat nog eens twee keer doen onder Brits voorzitterschap. Ik heb wel vernomen dat de discussie voorspoedig verloopt. 
Richard Corbett (PSE ).
   - Ik dank u voor uw antwoord en wil u graag op het hart drukken door te zetten. De Unie worstelt al jaren met dit probleem. Als we er nu een oplossing voor vinden, zal dat van groot nut blijken te zijn voor ons streven naar betere wetgeving. Heel veel kwesties die eigenlijk aan de uitvoerende organen zouden moeten overgelaten, vereisen nu drie lezingen in het Parlement en de Raad. We zijn echter niet bereid dergelijke kwesties te delegeren als we geen garantie hebben dat we indien nodig de dossiers weer kunnen terughalen, met zoals de Raad dat kan. Gelijkheid tussen Parlement en Raad is hier de sleutel. Als de controlemogelijkheden worden verbeterd, zullen wij eerder bereid zijn te delegeren. 
Douglas Alexander,
   - U heeft met betrekking tot dit onderwerp veel ervaring en kennis opgedaan. Ik waardeer dat. Ik ben het ook geheel met u eens dat dit een belangrijk onderwerp is en we moeten doorzetten. Dit voorzitterschap heeft het nodige ondernomen om vooruitgang te maken, en ik kan u verzekeren dat we onze pogingen zullen voortzetten.
De discussies zijn pas in september hervat, maar ik wil er toch graag nogmaals op wijzen dat er tijdens deze discussies al vorderingen zijn gemaakt. Ik ben ervan overtuigd dat er tijdens de volgende twee vergaderingen onder Brits voorzitterschap nog meer voortgang zal worden geboekt. 
De Voorzitter.
Binnen amper twee weken hoorden we van twee ministers van de Britse regering, die het voorzitterschap van de Raad bekleedt, inconsistente uitlatingen. In zijn voorwoord in het Jaarverslag van de EU over de mensenrechten 2005, gepubliceerd op 3 oktober citeerde Jack Straw, minister van Buitenlandse Zaken van het VK, Kofi Annan: "Geen ontwikkeling zonder veiligheid, geen veiligheid zonder ontwikkeling. En zowel ontwikkeling als veiligheid zijn afhankelijk van de naleving van de mensenrechten." De heer Straw verklaarde ook: "Het is van essentieel belang dat we die waarden niet alleen blijven noemen, maar ook de geldigheid ervan onderstrepen." Op 26 september echter citeerde de New Statesman, de Britse minister van Binnenlandse Zaken, Charles Clarke, die meende dat aangezien er een duidelijke keuze gemaakt moest worden tussen veiligheid en het verdrag inzake de bescherming van de rechten van de mens ... (zijn) eerste verantwoordelijkheid de nationale veiligheid was. Kan de Raad deze twee schijnbaar tegenstrijdige verklaringen met elkaar in overeenstemming brengen? En zo niet, welke van de twee vertegenwoordigt het beste de visie van de Raad: aangezien er een duidelijke keuze gemaakt moet worden tussen veiligheid en mensenrechten, waar ligt zijn prioriteit? 
Douglas Alexander,
   - Het huidige, wereldwijd verspreide terrorisme vormt een dreiging zoals we nog nooit eerder hebben meegemaakt. Iedere regering zal daar een antwoord op moeten formuleren. Dat betekent niet dat er een keus moet worden gemaakt tussen veiligheid en mensenrechten. Zonder veiligheid zijn er geen mensenrechten en zonder mensenrechten kan er geen veiligheid zijn.
Na de aanslagen in Londen van 7 juli dit jaar is de Raad op 13 juli in buitengewone vergadering bijeen geweest. Tijdens die vergadering heeft de Raad een verklaring opgesteld over het antwoord van de Europese Unie op deze bomaanslagen. De Raad beschouwt - en ik citeer: “de aanslagen als een belediging van de universele waarden waarop de Europese Unie gegrondvest is. De kern van die waarden is de gehechtheid aan democratische en open instellingen en een samenleving waarin de rechtsstaat heerst, waarbinnen mensen van alle geloofsovertuigingen en achtergronden samen kunnen leven, werken en welvaren. De terroristen die dat engagement afwijzen en geweld willen gebruiken om hun wil op te leggen, zullen de verliezers zijn”. De Raad voegde daaraan toe dat de Europese Unie - en ik citeer opnieuw: “haar inzet voor de bestrijding van terrorisme en de verdediging van de grondbeginselen van vrijheid, veiligheid en recht intensiveert”. 
Sajjad Karim (ALDE ).
   - Dank u voor uw antwoord. Ik geloof dat er met betrekking tot dit onderwerp meer keuzevrijheid zou moeten bestaan. Het gaat er ook om de juiste balans te vinden.
Je kunt mensen vasthouden zonder ze in staat van beschuldiging te stellen; je kunt weigeren informatie te verschaffen over de reden waarom ze worden vastgehouden, en advocaten het recht op ter zake dienende informatie ontnemen, maar wat ik wilde weten is of op die manier de geldigheid van de door u genoemde waarden wordt bevestigd? 
Douglas Alexander,
   - Met alle respect, ik geloof toch dat u mij probeert te bewegen tot een discussie over de benadering van deze of gene lidstaat, en dat is niet mijn opdracht. Ik spreek hier vandaag namens de Raad. Ik kan u verzekeren dat voor het voorzitterschap de gezamenlijke verklaring van de leden van de Raad van 13 juli - de verklaring die ik zojuist heb aangehaald - als basis kan dienen voor een verenigd front. Zo kunnen we een antwoord formuleren op de dreiging van het internationale terrorisme. Laten we eerlijk zijn: terroristen bedreigen niet alleen ons leven, maar willen ons ook onze levenswijze ontnemen, en wel door steeds bloediger aanslagen te plegen. Ik geloof daarom dat de verklaring van de Raad van 13 juli de gevoelens van alle Europeanen weergeeft met betrekking tot de wijze waarop we deze uitdaging tegemoet dienen treden. 
De Voorzitter.
In de Zweedse massamedia zijn op 14 oktober 2005 berichten verschenen over openbare uitspraken van de Britse minister van Defensie John Reid die inhielden dat de lidstaten van de EU hun kredieten voor de defensiesector zouden moeten verhogen. Volgens dezelfde media wees de minister van Defensie erop dat ongeveer 2,5% van het BNP als een redelijk defensiekredietniveau voor de lidstaten moet worden beschouwd, een niveau dat overeenkomt met dat van het defensiebudget van Groot-Brittannië. De Zweedse defensie-uitgaven bedroegen vorig jaar 1,7% van het Zweedse BNP.
Is het gehele voorzitterschap van oordeel dat de landen van de EU moeten streven naar een defensiebudget dat, wat de grondslag betreft, overeenkomt met het Britse? Is het voorzitterschap van oordeel dat EU-landen als Zweden, die minder dan 2% van hun BNP aan defensie besteden, hun defensie-uitgaven moeten verhogen? Is het voorzitterschap van mening dat zulks in eerste instantie een gemeenschappelijke EU-kwestie is, of dat het geheel aan de lidstaten moet worden overgelaten te beoordelen welk percentage van het BNP redelijkerwijs voor defensie moet worden gereserveerd? 
Douglas Alexander,
   - De Raad heeft de omvang van de defensiebegrotingen van de lidstaten niet besproken. Dat valt onder de nationale bevoegdheid.
Wij proberen de defensiecapaciteiten te vergroten door meer geld te spenderen aan onderzoek en aan een betere samenwerking op dat vlak. Als de capaciteiten niet op elkaar aansluiten en er leemtes zijn, moeten wij die opvullen. Er moet ook meer aandacht worden besteed aan opleiding. Daarom heeft het voorzitterschap gevolg gegeven aan de besprekingen van de staatshoofden en regeringsleiders op de informele bijeenkomst in Hampton Court en de Hoge Vertegenwoordiger verzocht om het werk op dit gebied voort te zetten, samen met - waar mogelijk - dit voorzitterschap, het komend voorzitterschap en de Europese Commissie. De Hoge Vertegenwoordiger zal met het voorzitterschap samenwerken en tijdens de Europese Raad van december een overzicht van zijn eerste oriëntatiepunten presenteren. 
De Voorzitter.
Een van de prioriteiten van het Britse voorzitterschap, zoals voorgesteld aan het Europees Parlement op 23 juni 2005, is het boeken van progressie ten aanzien van de financiering van de EU en van de financiële vooruitzichten 2007-2013. Een akkoord op het allerlaatste moment bemoeilijkt de tijdige programmering en de correcte uitvoering van de meerjarenprogramma's van de Gemeenschap. Kan de Raad mij tegen deze achtergrond meedelen in welk stadium de gesprekken over het bovenvermelde thema zich bevinden? Wat doet de Raad om vóór het eind van het Britse voorzitterschap tot een akkoord te komen? 
Douglas Alexander,
   - Mijnheer de Voorzitter, het voorzitterschap is zich er terdege van bewust hoe belangrijk het is dat we nog voor het einde van het jaar een akkoord bereiken over de nieuwe financiële vooruitzichten. We zullen al het nodige ondernemen om dat doel te bereiken. Dit onderwerp blijkt ook steeds weer terug te komen in het debat dat het Parlement deze middag gevoerd heeft. Om over de financiële vooruitzichten een akkoord te bereiken heeft de Raad gedurende de zomer een hele reeks bilaterale besprekingen met de lidstaten gevoerd. De discussie over dit onderwerp in de Raad is op 7 november hervat, en deze discussie zal tijdens de Raad Algemene Zaken van maandag 21 november uiteraard worden voortgezet. Het voorzitterschap zal zich blijven inspannen om tot een akkoord te komen, maar zolang we niet in staat zijn de Raad een alles omvattend compromisvoorstel voor te leggen, kunnen we geen inlichtingen verschaffen over wat zo’n voorstel al dan niet zou kunnen inhouden. 
Dimitrios Papadimoulis (GUE/NGL ).
   - Mijnheer de voorzitter, bent u van plan om het Europees Parlement nog voor de Europese Raad van december in kennis te stellen van de compromistekst waar het voorzitterschap aan werkt?
Het Verenigd Koninkrijk heeft zich in juni meer dan wie ook ingespannen om een stokje te steken voor een akkoord, en daarom vraag ik u of het voorzitterschap oprecht bereid is om water bij de wijn te doen en een akkoord van de Vijfentwintig mogelijk te maken.
Beseft men in de Raad wel dat het Brits voorzitterschap een van de minst efficiënte en minst succesvolle voorzitterschappen uit de geschiedenis van de Europese Unie dreigt te worden? 
Douglas Alexander,
   - De minister van Buitenlandse Zaken heeft reeds aangegeven dat dit de zevenenveertigste keer was dat een Britse minister tijdens dit voorzitterschap voor het Parlement verscheen. Ik kan u verzekeren dat ik bij de volgende voltallige vergaderingen van dit Parlement opnieuw op mijn vertrouwde plekje zal zitten. Onze eerste minister heeft u beloofd opnieuw voor dit Parlement te zullen verschijnen. Welke bezwaren of twijfels u ook moge gevoelen jegens dit Brits voorzitterschap, het argument dat we niet voldoende zouden hebben gediscussieerd met het Europese Parlement is misschien niet werkelijk overtuigend. 
Esko Seppänen (GUE/NGL ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, ik maak van deze gelegenheid gebruik omdat mijn eigen vraag, vraag nummer 17, over hetzelfde onderwerp gaat, en er waarschijnlijk geen tijd zal zijn om die in dit vragenuur te beantwoorden. Ik wil vragen of het mogelijk is om in dit compromisvoorstel ook een cofinancieringsprocedure voor de landbouw op te nemen, zodat wij een akkoord kunnen bereiken over het schrappen van de speciale korting van het Verenigd Koninkrijk. 
Douglas Alexander,
   - Ik bewonder het opportunisme van de geachte afgevaardigde. Hij maakt van de gelegenheid tot het stellen van een aanvullende vraag gebruik om de kwestie van zijn eigen vraag - nummer 17 - aan de orde te stellen. Ik wil enkel mijn eerdere, wellicht teleurstellende antwoord herhalen: gezien de gevoeligheid en het belang van deze, in de loop van ons voorzitterschap nog verder uit te werken kwesties, zou het ongepast zijn een onderdeel uit het potentiële pakket maatregelen te lichten waar wij in december een akkoord over hopen te bereiken. 
De Voorzitter.
De Zweedse staatsburger Lech Sierpinski kreeg in 1998 in Polen een reisverbod opgelegd waardoor hij het land sindsdien nog niet heeft kunnen verlaten. Als buitenlandse staatsburger in Polen heeft hij de afgelopen zeven jaar enkele fundamentele rechten moeten ontberen. Hij heeft geen toegang tot de gezondheidszorg en kan niet over een arbeidsvergunning beschikken, en hij kan niet langer zijn advocatenkosten betalen.
Alle EU-lidstaten moesten aan de criteria van Kopenhagen voldoen en hebben het Europees Verdrag ondertekend dat o.a. het recht op een effectieve rechtsbescherming en een eerlijk proces voorschrijft.
Me welbewust van de moeilijkheid om persoonlijke zaken te becommentariëren, wil ik toch vragen of het voorzitterschap van mening is dat er iets gedaan kan worden op het niveau van de Raad om invloed uit te oefenen op een EU-lidstaat in situaties zoals deze waar de nodige eisen op het vlak van de rechtszekerheid niet worden gegarandeerd? 
Douglas Alexander,
   - Mijn antwoord op deze vraag kan ik kort houden. De Raad heeft deze kwestie nooit besproken. Dit onderwerp valt niet onder zijn bevoegdheden. 
De Voorzitter.
Welke vooruitgang is geboekt op het punt van transparantie en openheid van de Raad sinds de fungerend voorzitter van de Raad mijn vraag H-0567/05(1) over hetzelfde onderwerp heeft be antwoord?
Naar aanleiding van de door Britse politici in het Europees Parlement gelanceerde campagne: welke vooruitgang heeft het voorzitterschap geboekt bij zijn streven de Raad zover te krijgen dat hij ter wille van transparantie, openheid en verantwoording in het openbaar gaat vergaderen? 
Douglas Alexander,
   - Mijnheer de Voorzitter, in aansluiting op het lopende debat over transparantie en openheid in de Raad en op de gedachtewisseling over dit onderwerp tussen Britse politici en afgevaardigden van het Europees Parlement, heeft er op 19 oktober in het Comité van permanente vertegenwoordigers, het Coreper, een eerste bespreking plaatsgevonden. Het voorzitterschap onderzoekt op dit moment samen met de komende voorzitterschappen van Oostenrijk en Finland een pakket mogelijke maatregelen ter bevordering van de transparantie in de wetgevende werkzaamheden van de Raad. 
Chris Davies (ALDE ).
   - Ik dank de fungerend voorzitter. Ik ben uiterst opgelucht dat er nu in de vele groepen rondom dit Parlement eindelijk eens een paar minuten niet over REACH wordt gedebatteerd, maar ik vrees wel dat het slechts bij een paar minuten zal blijven. Ik heb gezien dat de heer Kirkhope niet aanwezig is, maar ik weet dat hij deze kwestie tijdens een eerder debat aan de orde heeft gesteld.
Ik zou de fungerend voorzitter graag persoonlijk willen bedanken voor zijn inspanningen in deze kwestie. Ik ben me ervan bewust dat hij zijn uiterste best doet om vorderingen te maken met de agenda. Ik heb hier een kopie van een brief van de heer Rasmussen, de premier van Denemarken, waarin hij bevestigt een procedurewijziging te steunen. Ik verwacht dat we van Estland en Zweden vergelijkbare brieven krijgen. Het Britse standpunt is bekend. Daarmee hebben we vier stemmen, en er zijn er maar negen nodig. Ik weet dat de Raad consensus prefereert, maar zou het voorzitterschap om iets concreets - een echte verandering - te bereiken deze kwestie niet gewoon ter stemming kunnen voorleggen aan de volgende Raad Algemene Zaken, en de lidstaten die dit standpunt niet onderschrijven, op het matje kunnen roepen? 
Douglas Alexander,
   - Het advies van de geachte afgevaardigde bevreemdt mij enigszins. Het zou toch merkwaardig zijn indien wij kozen voor een strategie waarbij niet naar consensus wordt gestreefd maar de lidstaten op het matje worden geroepen. Deze keuze geeft echter de ernst van de zaak weer. Veel afgevaardigden in dit Parlement hebben sterke gevoelens over deze kwestie.
Het standpunt van de Britse regering over deze kwestie is kenbaar gemaakt door niemand minder dan onze premier, maar hij heeft gelijk als hij zegt dat het Verenigd Koninkrijk - hoewel het de functie van voorzitter vervult - niet de enige speler is in het spel. Ik ben bang dat ik de geachte afgevaardigde moet teleurstellen: de agenda voor maandag is zeer uitgebreid omdat daar niet alleen de ministers van Defensie maar ook de ministers van Ontwikkelingssamenwerking bij betrokken zijn. We zullen het volgende week niet over transparantie hebben.
Binnenkort wordt een document met opties gepubliceerd dat in de Antici-groep besproken zal worden, voordat het aan het Coreper II wordt voorgelegd. Het Coreper I zal ook bij dat proces betrokken zijn. Ik ben dus verheugd over de milde woorden van de geachte afgevaardigde. Ik kan hem verzekeren dat wij ons voortdurend met deze kwestie bezighouden. Wij zijn er echter van overtuigd dat het niet de juiste manier is om dit op 21 november tijdens de volgende Raad Algemene Zaken aan de orde te stellen. Veeleer moeten wij inspanningen ondernemen in de andere reeds genoemde overlegorganen. Dan zullen we werkelijk vooruitgang boeken. 
James Hugh Allister (NI ).
   - Mijnheer de fungerend voorzitter, u bevreemdde de vraag van de vragensteller - mij bevreemdt uw antwoord. U doet alsof de Britse regering voorstander is van transparantie.
Ik heb hier het , dat op 24 oktober is gepubliceerd. Dit bevat een antwoord waarin het standpunt van de Britse regering ten aanzien van het voorstel inzake openbaarheid van Raadsvergaderingen uiteen wordt gezet. Er staat: "De regering is van mening dat de Europese Raad geen overeenstemming over ingewikkelde kwesties kan bereiken indien zij in de volle schijnwerpers moet opereren". Wat is nu het echte standpunt van de Britse regering? Bent u voorstander van transparantie, of wilt voorkomen dat u volledig in de schijnwerpers moet werken, zoals in dit antwoord wordt gesuggereerd? 
Douglas Alexander,
   - Ik zal de geachte afgevaardigde antwoorden zoals het de voorzitter van de Europese Unie betaamt: het antwoord zal worden gegeven in het kader van de voorstellen van het voorzitterschap. Het gaat namelijk niet om het standpunt van een lidstaat, maar om het standpunt van de lidstaten.
Ik kan de geachte afgevaardigde, die zo elegant heeft gesproken over het belang van deze kwestie, van het volgende verzekeren. Wanneer we in de komende dagen een pakket voorstellen gaan doen, waarin wij onze partners de mogelijkheden schetsen voor het bevorderen van transparantie in de Raad, zullen we dit bespreken met de toekomstige voorzitterschappen en met het secretariaat-generaal van de Raad. Zoals eerder gezegd zullen deze mogelijkheden op basis van het voorgestelde pakket maatregelen later deze maand tijdens de bijeenkomst van de Antici-groep aan het Coreper worden voorgelegd. Dit is naar mijn mening de meest opbouwende weg om dat te bewerkstelligen waar zovelen hier naar streven. 
Richard Corbett (PSE ).
   - Is het voorzitterschap zich bewust van de lange geschiedenis van deze kwestie, van het feit dat het Parlement sinds zijn oprichting in 1979 druk heeft uitgeoefend en heeft aangedrongen op openbare bijeenkomsten van de Raad, in zijn hoedanigheid van wetgever? Het Britse voorzitterschap nam zelfs in 1976 - toen het door Tony Benn in de Energieraad werd vertegenwoordigd - het initiatief door te stellen dat de Raad in het openbaar bijeen moest komen als er over wetgeving werd besloten.
Erkent u niet dat we samen veel vooruitgang hebben geboekt met onze zich langzaam ontwikkelende Grondwet, met het feit dat de Raad tenminste de uitslagen van al zijn stemmingen over wetgeving openbaar maakt en de burger het recht op toegang tot documenten verleent? Erkent u niet dat ook die laatste extra stap waardevol zou zijn, dat men werkelijk in het openbaar zou moeten vergaderen en stemmen als er wetgeving wordt aangenomen? 
Douglas Alexander,
   - Ik ben onder de indruk van de gedetailleerde historische kennis van de geachte afgevaardigde. Hij maakte bovendien duidelijk hoeveel belang de familie Benn sinds lang aan deze kwestie hecht. Het is wellicht interessant voor de geachte afgevaardigde om te weten dat ik met de zoon van Tony Benn rond de tafel heb gezeten. Hij is nu een van de vertegenwoordigers van het Verenigd Koninkrijk in de Ontwikkelingsraad, en heeft daarom direct belang bij het standpunt dat wij in die Raad en andere Raadsformaties innemen. Ik ben verheugd te kunnen stellen dat uit zijn opmerkingen duidelijk blijkt hoe groot het gewicht van de geschiedenis is die vooraf ging aan de belangrijke gesprekken die we op dit moment met de lidstaten voeren.
Als antwoord op de eerdere vraag wil ik simpelweg de woorden herhalen van onze premier, toen hij het Europees Parlement aan het begin van het Britse voorzitterschap toesprak: daardoor hebben wij ons ertoe laten aanzetten om deze gesprekken in het Coreper te voeren; nu lopen vooruit op hetgeen de komende dagen aan de orde zal komen. 
Timothy Kirkhope (PPE-DE ).
   - Mijnheer de fungerend voorzitter, ik bied u en het voorzitterschap mijn verontschuldigingen aan voor het feit dat ik wat laat ben. Ik heb zondag met de heer Hilary Benn gesproken over deze kwestie, toen wij op wapenstilstandsdag in Leeds waren.
Ik zou de fungerend voorzitter graag willen vragen wat zijn standpunt is ten aanzien van de woorden die ik van de heer Blair - en vandaag ook van de heer Straw - heb gehoord over de manier waarop we in de toekomst met deze kwestie inzake openheid en transparantie in de Raad moeten omgaan. Ik heb van de heer Blair gehoord dat het goed was hiermee door te gaan, zolang we ons maar aan de regels houden. De heer Straw vertelde mij vanmiddag dat er twee mogelijkheden in overweging worden genomen. Ik zou graag willen weten of deze mogelijkheden stroken met de regels, of dat we het moeten hebben over een aanpassing van de regels. 
Douglas Alexander,
   - Ik ben verheugd dat de geachte afgevaardigde het hedendaags karakter van deze discussie tussen Britse politici benadrukt. Ik kan niet zeggen dat ik Hilary Benn nog zo recentelijk gesproken heb als hij. Ik kan u echter wel verzekeren dat ik erachter zal komen wat de heer Benn zondag tijdens wapenstilstandsdag in Leeds heeft gezegd wanneer ik hem morgenochtend tijdens de kabinetvergadering ontmoet.
Wat uw opmerkingen betreft, moet u enigszins geduld betrachten. Voordat u namelijk vanmiddag het halfrond binnenkwam, had ik met andere collega’s een discussie over het proces waarin we ons nu bevinden. Zoals hij weet, heeft er in een eerder stadium van het Britse voorzitterschap een discussie plaatsgevonden in het Coreper. De kwestie zal niet besproken worden tijdens de Raad Algemene Zaken op 21 november. In plaats daarvan hebben we besloten om een document met opties op te stellen en nog tijdens ons voorzitterschap te publiceren. Dit document zal vervolgens door de Antici-groep worden besproken voordat het overleg in het Coreper II zal plaatsvinden. Het Coreper I levert tevens een bijdrage aan dit proces. Indien het voor de geachte afgevaardigde nuttig mocht zijn, zal ik er zeker voor zorgen dat hij een kopie van dit optiedocument ontvangt zodra dit wordt gepubliceerd. 
De Voorzitter. -
In een antwoord op een eerdere vraag (H-0692/05(2)) over het sluiten van een visserijovereenkomst tussen de EU en Marokko, die eveneens geldt voor het grondgebied van West-Sahara, zegt de Raad dat "ze het VN-proces steunen".
Het vierde comité van de Algemene Vergadering van de VN heeft op 11 oktober een resolutie aangenomen inzake het recht van niet-zelfbesturende gebieden om over de eigen natuurlijke rijkdommen te beschikken. De resolutie werd door 137 van de aanwezige leden gesteund, waarvan er 22 eveneens lid van de EU zijn. Frankrijk en Groot-Brittannië onthielden zich van stemming, terwijl Denemarken niet aanwezig was.
Gezien de vroegere verwijzing van de Raad naar zijn steun van het VN-proces, en gezien de resolutie van de VN op 11 oktober door het merendeel van de EU-lidstaten gesteund werd, zou men de conclusie kunnen trekken dat de daarvóór onderhandelde visserijovereenkomst tussen de EU en Marokko niet geldt voor het grondgebied van West-Sahara. Zou de Raad kunnen bevestigen dat de havens en wateren van West-Sahara niet onder de visserijovereenkomst zullen vallen? 
Douglas Alexander,
   - Mijnheer de Voorzitter, ik zou de geachte afgevaardigde graag willen wijzen op het antwoord dat de Raad op vraag H-0692/05 van 28 september heeft gegeven.
In mijn antwoord heb ik aangegeven dat in artikel 2 van de op 28 juli 2005 geparafeerde visserijovereenkomst staat dat deze betrekking heeft op "de Marokkaanse visserijzone die onder de soevereiniteit of jurisdictie van het Koninkrijk Marokko valt". De afbakening van de geografische reikwijdte van de overeenkomst is identiek aan hetgeen in de eerdere, in 1999 verstreken overeenkomst was bepaald, en loopt in geen enkel opzicht vooruit op het vraagstuk van de status van West-Sahara. De geparafeerde overeenkomst bevindt zich nu in het ratificatieproces, dat naar verwachting ertoe zal leiden dat de overeenkomst in het eerste kwartaal van 2006 formeel kan worden gesloten. 
Jonas Sjöstedt (GUE/NGL ).
   - Ik dank de Raad voor zijn antwoord. Het probleem is dat dit betekent dat de EU een visserijovereenkomst heeft gesloten op grond waarvan de EU zal vissen in de wateren van de Westelijke Sahara, dat een op illegale wijze door Marokko bezet land is. Geen van de lidstaten van de EU erkent de soevereiniteit van Marokko over de Westerse Sahara. Hoe elegant u het ook uitdrukt, feit is dat u een overeenkomst hebt gesloten, of op het punt staat te sluiten, waarmee indirect de soevereiniteit van Marokko over de Westelijke Sahara wordt goedgekeurd, aangezien de overeenkomst is uitgebreid en ook onderhandelingen omvat over de natuurlijke hulpbronnen van het bezette gebied. Mijns inziens is dit uiterst inconsequent en immoreel. Daarom vraag ik mij af of het beleid van de Raad op dit gebied niet tekort schiet aan menselijkheid. 
Douglas Alexander,
   - Ik wil de geachte afgevaardigde ervan verzekeren dat de politieke status van de Westelijke Sahara wordt behandeld in het kader van de Verenigde Naties. De Raad steunt de VN bij het zoeken naar een tevredenstellende oplossing voor de kwestie van de Westelijke Sahara en hoopt dat er op korte termijn een oplossing in het verschiet komt te liggen.
Zoals ik reeds eerder zei, loopt de visserijovereenkomst in geen enkel opzicht vooruit op het vraagstuk van de status van Westelijke Sahara. Net als de vorige, langlopende overeenkomst heeft de nieuwe visserijovereenkomst tussen de EU en Marokko betrekking op "de Marokkaanse visserijzone die onder de soevereiniteit of jurisdictie van het Koninkrijk Marokko valt". De visserijovereenkomst loopt in geen enkel opzicht vooruit op het vraagstuk van de status van Westelijke Sahara, wat de geachte afgevaardigde wel suggereert. 
Bernd Posselt (PPE-DE ). –
   Mijnheer de voorzitter van de Raad, mijns inziens kunnen we Marokko niet simpelweg als een bezettingsmacht betitelen, zoals mijn collega gedaan heeft. Ik wil u vragen of de kwestie van de Westelijke Sahara niet veel meer een erfenis is van ons eigen Europese koloniale verleden en of wij niet begrip voor beide partijen moeten hebben - voor de Marokkanen en de andere groeperingen - opdat er een oplossing wordt gevonden waar alle partijen achter kunnen staan en waarmee tevens tegemoet wordt gekomen aan de belangen van Marokko. 
Douglas Alexander,
   - Ik wil de geachte afgevaardigde ervan verzekeren dat we zoeken naar een daadwerkelijke oplossing. We constateren echter dat deze daadwerkelijke oplossing - de politieke status van Westelijke Sahara - binnen de Verenigde Naties moet worden gevonden. De Raad steunt de VN bij het zoeken naar die daadwerkelijke en tevredenstellende oplossing van de kwestie van de Westelijke Sahara. We hopen dat er op korte termijn een oplossing komt
De Voorzitter.
   - Aangezien de voor het vragenuur aan de Raad gereserveerde tijd verstreken is, zullen de vragen nrs. 16 t/m 36 schriftelijk worden beantwoord(3).
De Voorzitter.
   - De mensenrechtenschendingen in Tunesië, die aan het licht zijn gekomen op de Wereldtop over de informatiemaatschappij (WSIS), baren het Parlement zorgen. Tijdens een bezoek aan het land eerder dit jaar en in een verklaring in september heeft de Voorzitter zijn afkeuring uitgesproken over de onderdrukking en intimidatie van NGO's en media in Tunesië, en heeft hij erop gewezen dat dit strijdig is met de geest van de associatieovereenkomst tussen de EU en Tunesië.
De informatiemaatschappij biedt enorme kansen voor de vrijheid van meningsuiting en vreedzame gedachtewisseling, en brengt mensen over grenzen van landen en culturen heen nader tot elkaar. Wat een feest van vooruitgang had moeten worden, werd bedorven door de intimidatie van mensenrechtenactivisten uit Tunesië en daarbuiten en van mediavertegenwoordigers, en door de belemmering van de via internet ondernomen activiteiten ter verdediging van de mensenrechten en de democratie in Tunesië.
De delegatie van het Europees Parlement die naar de WSIS is gezonden en onder leiding staat van mevrouw Trautmann, zal tijdens de vergadering zelf en tijdens de parallelle burgertop, die voor deze week gepland staat, ons standpunt hierover ventileren.
Zoals het Parlement onlangs in een resolutie duidelijk heeft gemaakt, staan wij aan de zijde van allen die vreedzaam toewerken naar de versterking van de democratie en de rechtsstaat in Tunesië.

De Voorzitter.
   Aan de orde is het verslag (A6-0304/2005) van Karin Scheele, namens de Commissie milieu, volksgezondheid en voedselveiligheid, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot invoering van normen voor de humane vangst van bepaalde diersoorten met behulp van vallen (COM(2004)0532 C6-0100/2005 2004/0183(COD)). 
Stavros Dimas,
   Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik de rapporteur bedanken voor haar oprechte en zorgvuldige werk, en erop wijzen dat de onderhavige ontwerprichtlijn tot doel heeft normen in te voeren voor de humane vangst van bepaalde diersoorten met behulp van vallen.
Wij moesten dit voorstel doen omdat wij als Europese Gemeenschap internationale verbintenissen hebben jegens Canada, Rusland en de Verenigde Staten, die wij moeten naleven. Deze internationale verbintenissen en verplichtingen vloeien voort uit een overeenkomst inzake internationale normen voor humane vangst die in 1998 door de Europese Gemeenschap, Canada en de Russische Federatie werd ondertekend, evenals uit een andere, gelijkluidende overeenkomst die werd ondertekend tussen de Europese Gemeenschap en de Verenigde Staten in de vorm van overeengekomen praktijken.
De overeenkomst met Canada en Rusland, die reeds door de Europese Gemeenschap en Canada is geratificeerd, zal onmiddellijk na de ratificatie door Rusland - waarvoor, zoals uit officiële inlichtingen van de Commissie blijkt, de procedure reeds op gang is gebracht - in werking worden gesteld. Als dus geen communautaire wetgeving wordt vastgesteld, zal de Europese Gemeenschap op het moment waarop de overeenkomst van kracht wordt, niet in staat zijn haar internationale verplichtingen na te komen.
Het toepassingsgebied van de voorgestelde richtlijn is inderdaad heel beperkt. Aanneming daarvan betekent echter dat er een kader wordt gecreëerd voor de vaststelling van gemeenschappelijke normen van de Europese Unie en doelloos folteren en lijden van gevangen dieren kan worden beperkt. De voorgestelde normen zijn gebaseerd op bevindingen van een serieuze wetenschappelijke studie die werd verricht in het kader van de Internationale Normalisatieorganisatie, en die ook zijn overgenomen door de Internationale Vereniging voor milieubehoud.
In het voorstel staat eveneens dat de lidstaten strengere nationale bepalingen kunnen handhaven en toepassen. Afgezien daarvan worden uit hoofde van de vigerende communautaire wetgeving de bestaande normen met de ontwerprichtlijn niet opgeheven maar aangevuld. Het verbod bijvoorbeeld dat met Verordening 3254/91 van de Raad is ingevoerd op het gebruik van wildklemmen in de Europese Unie, zal ook na de aanneming van de nieuwe richtlijn blijven gelden.
Ik moet erop wijzen dat wij bereid zijn om tijdens de procedure amendementen te onderzoeken en rekening te houden met de zorgen die door verschillende fracties en talrijke dierenwelzijnsorganisaties naar voren zijn gebracht. De Commissie is van plan die richting uit te gaan.
Verwerping van het voorstel zou betekenen dat de Europese Unie in de nabije toekomst geen vangnormen zal hebben, en de Europese Gemeenschap niet in staat zal zijn om haar internationale verplichtingen na te komen.
Tot slot wil ik nog onderstrepen dat ik rekening zal houden met de mening van het Parlement en de standpunten zal onderzoeken die zowel door het Parlement als de Raad naar voren worden gebracht. Daarvan uitgaande zal de Commissie dan beslissen over de verdere stappen, met inbegrip van een eventuele intrekking van het voorstel. Daarnaast is de Commissie van plan om een studie te laten verrichten, teneinde de wetenschappelijke grondslag voor ongeacht welk voorstel betreffende de invoering van vangnormen te kunnen moderniseren. Daarbij zal natuurlijk ook overleg worden gepleegd met de betrokken partijen.
Tot slot wil ik nog de wens uiten dat de goede samenwerking met u ook in de toekomst voortgezet kan worden. 
Karin Scheele (PSE ),
   Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega’s, na de zeer intense discussie over het chemicaliënbeleid is het een grote opluchting om weer eens een onderwerp te behandelen waarover in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid al een brede consensus bestaat en waarvoor hier ook morgen - naar ik mag aannemen - een meerderheid te vinden zal zijn.
Commissaris Dimas heeft al gezegd dat het voorstel van de Commissie uit 2004 het instrument is waarmee de internationale overeenkomst wordt omgezet. Mijn aanbeveling om het voorstel van de Commissie te verwerpen, is in de Commissie milieubeheer vrijwel unaniem aangenomen met 47 stemmen voor, 3 tegen en 2 onthoudingen. De redenen voor die verwerping zijn als volgt.
Aangezien het voorstel onder het hoofdstuk milieubeleid valt, is de Europese Unie verplicht om het wetgevingsvoorstel op de meest recente wetenschappelijke bevindingen te baseren. Die basis ontbreekt. De Commissie heeft gewoon de tekst van de overeenkomst, die bijna tien jaar geleden is gesloten, vrijwel woordelijk overgenomen. Daarnaast is het voorstel juridisch in strijd met andere communautaire regelgeving, bijvoorbeeld met de richtlijn betreffende de bescherming van dieren die voor experimentele doeleinden worden gebruikt en met de habitatrichtlijn. In het voorstel van de Commissie is het vangen en doden van dieren toegestaan die onder de bescherming van de habitatrichtlijn vallen. Wij weten allemaal dat het in bepaalde omstandigheden noodzakelijk kan zijn om vangmethoden en vallen te gebruiken. Om in de titel van de richtlijn echter de zinsnede “normen voor de humane vangst van bepaalde diersoorten” op te nemen, is al vanaf het begin als ongepast van de hand gewezen. Het voorstel is over het algemeen erg zwak en zal op geen enkele manier het lijden van dieren die met vallen gevangen respectievelijk gedood worden, verminderen.
Zoals ook al door de commissaris duidelijk is gemaakt, moeten wij een stukje terug in de geschiedenis gaan om de nadrukkelijke verwerping van het voorstel door het Parlement te kunnen begrijpen. In 1989 heeft het Europees Parlement een ontwerpresolutie aangenomen waarin niet alleen een verbod werd verlangd op het gebruik van wildklemmen in de Europese Unie, maar ook een verbod op de invoer van pelzen en producten die vervaardigd zijn van bepaalde in het wild levende diersoorten uit landen waar die wildklemmen worden gebruikt. Als gevolg hiervan is in 1991 een verordening over deze kwestie uitgevaardigd. Op basis van die verordening geldt sinds 1995 een verbod op het gebruik van wildklemmen en op de invoer van pelzen van dertien met name genoemde dieren uit derde landen. Dat verbod geldt echter niet als aan een van beide voorwaarden wordt voldaan. Dat is ook de reden geweest voor het sluiten van de internationale overeenkomst. Er zijn adequate wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen van kracht op grond waarvan wildklemmen verboden zijn, tenzij de vangmethoden die voor de gespecificeerde diersoorten worden toegepast, stroken met de internationale normen voor humane vangst met behulp van vallen.
Na het in werking treden van de EU-verordening in 1991 bleek het dringend noodzakelijk om op internationaal niveau vangnormen op te stellen ter verkrijging van vrijstellingen van het invoerverbod. De Verenigde Staten en Canada dreigden namelijk om de invoerbeperkingen bij de Wereldhandelsorganisatie aan te vechten en om dat te voorkomen hebben de EU, Canada, Rusland en de VS vervolgens onderhandeld over het sluiten van een internationale overeenkomst. Tot nu toe hebben echter alleen de EU en Canada deze overeenkomst geratificeerd. De vangnormen die in de overeenkomst worden voorgeschreven, zijn een afspiegeling van de normen die in Rusland, Canada en de VS al van kracht zijn en die absoluut niet als humaan gekarakteriseerd kunnen worden. Al in 1997 heeft het Europees Parlement een verslag aangenomen waarin deze internationale overeenkomst volledig ontoereikend werd genoemd, zowel vanuit het oogpunt van dierenwelzijn als voor het verwezenlijken van de milieudoelstellingen. De toetreding tot een dergelijke overeenkomst was voor het Europees Parlement volledig onaanvaardbaar. Een overeenkomst die nog niet de minste garantie biedt dat andere partijen het gebruik van alle wildklemmen binnen een korte, gespecificeerde termijn verbieden, kan niet serieus ter overweging worden voorgelegd. Het verslag van het Europees Parlement is in 1997 dan ook met een grote meerderheid aangenomen.
Tot zover de blik in het verleden. Ik hoop dat dit naar mijn mening zeer slechte voorstel van de Commissie morgen hier in dit Parlement met een brede meerderheid wordt verworpen. Ik hoop tevens dat de Commissie laat zien dat zij over het benodigde democratische inzicht beschikt door het voorstel voor een richtlijn in trekken. 
Horst Schnellhardt,
   Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte dames en heren, allereerst zou ik de rapporteur, mevrouw Scheele, willen bedanken voor de bijzonder eerlijke - ik zou bijna zeggen aangename - samenwerking bij het opstellen van dit verslag, ook al waren wij niet altijd dezelfde mening toegedaan. Wij staan echter wel allebei achter het uiteindelijke resultaat. Blijkbaar zijn er dus nog steeds vele wegen die naar Rome leiden.
Dit agendapunt van vandaag onderstreept de bijzondere positie die het Europees Parlement inneemt. Wij buigen ons thans over de omzetting van een internationale overeenkomst tussen Canada, de Verenigde Staten, Rusland en de EU, hoewel het Parlement deze overeenkomst al in 1998 verworpen heeft; de rapporteur wees daar zojuist al op. Zoiets is alleen maar in het Europees Parlement mogelijk.
Voor mij persoonlijk is de situatie niet zo problematisch, omdat ik toentertijd mijn steun heb gegeven aan de overeenkomst c.q. tegen de verwerping ervan heb gestemd. Ik had er namelijk alle vertrouwen in dat de vereiste normen in de deelnemende landen omgezet zouden worden. Daarnaast hechtte ik ook veel belang aan het behoud van de bestaansgrond die de autochtone bevolking in de betreffende landen aan de handel in huiden ontleent.
Voor dit standpunt is zeker iets te zeggen, aangezien de handel door die overeenkomst nu inderdaad eenvoudiger is geworden. Daarnaast hebben wij nog iets anders bewerkstelligd en dat is ook een van de redenen dat ik toentertijd mijn steun aan de overeenkomst heb gegeven. Er is namelijk een verbod op wrede, dieronterende vallen afgekondigd. Als wij de wildklemmen als voorbeeld nemen, ging het daarbij soms om pure martelwerktuigen. Het verbod is er uiteindelijk gekomen dankzij de jarenlange druk van het Europees Parlement, de Commissie en niet te vergeten de organisaties voor dierenbescherming.
De onderhavige richtlijn van de Europese Commissie omvat alle maatregelen uit de overeenkomst die de handel in huiden mogelijk maken; daarbij gaat het in eerste instantie om de invoer van huiden in de Europese Unie. Daarom zijn wij van mening dat de omzetting van de richtlijn op de interne markt betrekking heeft en dat dientengevolge artikel 95 als rechtsgrondslag zou moeten fungeren. Dat is echter niet het geval en dat is ook een van de redenen waarom wij dit verslag verwerpen.
Ik wil de Commissie graag attenderen op mijn amendementen die nog niet op een meerderheid in dit Parlement konden rekenen. Soms is de tijd voor bepaalde regelingen gewoon nog niet rijp. Ik heb voorgesteld om de voorstellen van de Commissie in een verordening op te nemen op basis waarvan de lidstaten de overeenkomsten dienen om te zetten. Hierdoor zouden zij dus verplicht zijn om ook aan alle randvoorwaarden, zoals rapportages, te voldoen. Volgens mij is dat een goed uitgangspunt.
Ik ben het ook met de rapporteur eens dat er betere parameters dienen te komen en dat er met wetenschappelijke inzichten rekening wordt gehouden. Dat is echter een zaak van de lidstaten en niet van de Europese Unie. De omstandigheden in de lidstaten lopen zodanig uiteen dat wij op het subsidiariteitsbeginsel terug moeten vallen. Daarom verwerpen wij het voorstel van de Commissie. 
Dorette Corbey,
   . – Voorzitter, ik zal het proberen. We staan vandaag of eigenlijk morgen voor een heel vervelende beslissing. We gaan stemmen vóór verwerping van het voorstel van de Commissie, maar in mijn geval gebeurt dat bepaald niet van harte. Als Parlement hebben wij de plicht om onze bijdrage aan het wetgevingsproces te leveren en wij verwerpen morgen het voorstel zonder een duidelijke richting aan te geven hoe het dan wel moet. En dat is wat mij betreft een gemiste kans. Gebleken is dat vrijwel alle partijen ontevreden waren. Sommigen vonden het voorstel te ver gaan, anderen vonden het lang niet ver genoeg gaan.
Maar daarover zouden we dan wel moeten besluiten. Dan heeft de Commissie ook een duidelijke leidraad, als zij een nieuw voorstel maakt om het internationale verdrag te implementeren. Ik kan natuurlijk niet nalaten om nog een paar woorden over de muskusratten te zeggen. Natuurlijk moeten de Nederlandse dijken beschermd worden. We kunnen geen dierenwelzijn bevorderen, die ten koste van onze veiligheid gaat. Maar ik ben niet zonder meer een voorstander van verdrinkingsvallen en ik wil hier alsnog pleiten voor een bezinning op de vangst en de vangstmethode van muskusratten.
Voor mij zijn in ieder geval de volgende voorwaarden voor het gebruik van verdrinkingsvallen essentieel. Allereerst moet er wel degelijk sprake zijn van een plaag en daarmee ook van schade aan de dijken. Die schade is op een aantal plaatsen in Nederland duidelijk, in Friesland, in Zuid-Holland, maar in Brabant is die schade veel minder duidelijk. De tweede voorwaarde is dat preventie niet werkt of niet mogelijk is en de derde voorwaarde is dat de verdrinkingsval slechts gebruikt wordt als er geen diervriendelijkere alternatieven voorhanden zijn. Europa zal op korte termijn geen werkbare richtlijn presenteren en dat is een teleurstelling, maar niet het einde van de discussie.
En dat hoeft wat mij betreft ook niet het pijnlijke einde van muskusratten te betekenen. Voorlopig is het aan de lidstaten zelf om hier werk van te maken. Dus maak werk van alternatieven en zorg voor zo min mogelijk dierenleed. Het verwerpen van deze richtlijn mag geen excuus zijn om in Nederland niet de discussie aan te gaan voor de bestrijding van muskusratten en wat dat betreft moet ik Karin Scheele bedanken, zij heeft in Nederland een enorme discussie losgemaakt die we zonder haar amendement niet gehad zouden hebben. Dus laten we de huidige situatie een positieve wending geven, grijp de kans die het Europees Parlement vooralsnog laat liggen en maak van preventie een prioriteit. Ontwikkel de nodige alternatieven, dan kan Nederland een belangrijke bijdrage leveren aan een nieuw wetsvoorstel. 
Jules Maaten,
   . – Voorzitter, mijn fractie steunt het voorstel van rapporteur Scheele tot verwerping van het voorstel van de Commissie. Ik vind dat zij overtuigenderwijs heeft aangetoond dat het hier gaat om een voorbeeld van slechte regelgeving. Het opstellen van normen waaraan de vallen moeten voldoen is bijvoorbeeld niet voorafgegaan door gedegen wetenschappelijk onderzoek. Er zijn criteria gesteld aan vallen en het testen van vallen en die zijn willekeurig. De duur van het lijden van dieren is natuurlijk heel moeilijk te meten. Wanneer treedt stress in en wanneer begint de doodsstrijd?
Bovendien, vooral bij vangst met behulp van levendvallen is er in het voorstel niets gezegd over de humaniteit van de alternatieve methoden die dan misschien gebruikt zouden moeten worden om dieren te doden. Dieren verdrinken dan vaak alsnog op een andere manier of worden doodgeknuppeld of maken elkaar af. Er is inconsistentie tussen dit voorstel en de Habitatrichtlijn. Bepaalde diersoorten die worden beschermd onder de Habitatrichtlijn - ik denk aan het expliciet verbod op het vangen en doden van bijvoorbeeld de in het wild levende otter, de bever, de wolf en de lynx - staan ook in de bijlage bij het voorstel inzake humane vangstmethoden. Hoe valt dat met elkaar te rijmen? En ook andere dieren vallend onder dit voorstel, bijvoorbeeld de marter en de das, worden in bepaalde gebieden beschermd of geconserveerd.
Bij deze richtlijn speelt - en ook ik kan het niet laten om daar toch even iets over te zeggen - een kenmerkend Nederlands veiligheidsprobleem: de bescherming van de laag gelegen landsdelen tegen overstromingen door dijkdoorbraken. Door zijn leefwijze ondergraaft de muskusrat dijken, dat is een reële bedreiging voor de veiligheid en de volksgezondheid. Het dier is in Nederland een uitheemse diersoort die natuurlijk op de meeste humane manier bestreden dient te worden, maar op dit moment is er geen bruikbare humanere bestrijdingswijze, die even effectief is als bestrijding met behulp van de verdrinkingsval. Een verbod op de verdrinkingsval - en ik kan raden dat het voorstel op een gegeven moment wel weer terug zal komen op zo'n verbod - maakt doelmatige bestrijding van muskusratten onmogelijk. De Nederlandse veiligheid en volksgezondheid zijn daarmee in het geding.
We moeten ook voor de muskusrat zoeken naar bruikbare humanere vangstmethoden, maar totdat geschikte alternatieven gevonden zijn, vind ik dat een duidelijke uitzonderingspositie voor Nederland of voor een situatie waar de veiligheid in het geding is, goed zou zijn.
Voorzitter, een laatste opmerking van wat meer algemene aard. We doen in de Europese Unie een beetje aan dierenbescherming à la carte. Er gebeurt veel op het gebied van bijvoorbeeld het terugdringen van dierenproeven, denk aan de cosmeticarichtlijn of REACH we nu over spreken. We doen iets aan internationale diertransporten. Het is allemaal heel belangrijk, maar het is ook erg willekeurig. Je moet je afvragen wat Europa op het gebied van dierenbescherming zou willen of moeten doen.
Willen we het kievitsei rapen in Nederland of het stierenvechten in Spanje of het vetmesten van Franse ganzen voor de foie gras verbieden, omdat die gebruiken dieronvriendelijk zijn of zijn dat nationale aangelegenheden en is er niet een toegevoegde waarde voor Europa om zich met dit soort zaken te gaan bemoeien. Het zou niet gek zijn als zowel wij hier in dit Parlement als de Unie er eens over zouden gaan nadenken wat we eigenlijk op gebied van dierenbescherming willen doen en wat niet, in plaats van hier en daar à la carte wat aan bescherming te doen. 
Marie Anne Isler Béguin,
   . - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega’s, ik wil onze rapporteur eveneens feliciteren met de scherpzinnigheid waarvan zij bij de behandeling van dit dossier blijk heeft gegeven en wij steunen haar voorstel tot verwerping van het Commissievoorstel volledig. Daarnaast kunnen wij ook haar argumenten onderschrijven. Toch zijn er enkele punten die ik graag wil onderstrepen.
Allereerst wil ik u zeggen, mijnheer de commissaris, dat ik waardering heb voor de voorbereidingen die u hebt getroffen voor de verdere behandeling van dit voorstel, rekening houdend met het standpunt van het Europees Parlement. Ik zou willen onderstrepen hoe inconsistent het beleid van de Commissie inzake deze kwestie van humane vangstmethoden is geweest. Herinnert u zich maar dat het Europees Parlement in 1998 de conclusies van de tripartiete overeenkomsten met Rusland, Canada en de Verenigde Staten verworpen had, omdat het vond dat deze niet ambitieus genoeg waren om doeltreffend te zijn. In tegenstelling tot de huidige gang van zaken had de stemming van 1998 echter geen gevolgen, aangezien de Raad deze overeenkomsten immers, zelfs tegen het advies van het Parlement in, kon afsluiten. Dit keer dient de Commissie echter een voorstel voor een Europese richtlijn in om deze zelfde overeenkomsten ten uitvoer te leggen, dat wil zeggen een voorstel waarin de gestelde doelen niet verwezenlijkt worden. Waarom zou het Parlement onder deze omstandigheden dan met een dergelijk zwak voorstel instemmen? Die vraag leggen wij de Commissie voor.
Ook inhoudelijk gezien is dit voorstel voor ons onaanvaardbaar. Het is niet alleen bekritiseerd door wetenschappers - zoals andere collega’s al hebben opgemerkt - en door organisaties voor dierenbescherming, maar het zorgt er bovendien op geen enkele wijze voor dat het lijden van de gevangen dieren verminderd wordt. Ik denk dat wij ons in dit opzicht moeten verlaten op de argumenten van mevrouw Scheele, die uitdrukkelijk uitlegt dat dit lijden op geen enkele wijze wordt verminderd.
Nog een laatste punt, dat van essentieel belang is: dit voorstel is onaanvaardbaar, omdat uiteindelijk de Europese wetgeving met voeten wordt getreden doordat er een positieve lijst in is opgenomen van diersoorten die uit hoofde van artikel 12 van de Habitatrichtlijn beschermd zijn. Ik doel hiermee op de otter, de wolf, de bever en de lynx. En u weet, mijnheer de commissaris, hoe moeilijk het in Frankrijk, waar ik vandaan kom, is om de Habitatrichtlijn toe te laten passen, om ervoor te zorgen dat de wolf beschermd wordt en om te proberen deze zaken uit te leggen.
Om al deze redenen verwerpen wij dit voorstel en wij rekenen er echt op, mijnheer de commissaris, dat u als tussenpersoon tussen het Parlement en de Commissie wilt fungeren en de Commissie zover krijgt dat zij dit voorstel intrekt. 
Jonas Sjöstedt,
   - Mijnheer de Voorzitter, dit voorstel voor een richtlijn van de Commissie is niet echt een succes. We kunnen wel stellen dat alle betrokkenen, zowel de jagers als degenen die zich beroepsmatig met de bescherming van dieren bezighouden, ontevreden zijn over wat er in deze tekst staat. Onze fractie sluit zich aan bij de kritiek. We vinden het vooral een probleem dat de tekst inhoudelijk overduidelijk niet op de nieuwste wetenschappelijke bevindingen gebaseerd is, terwijl je dat toch zeker zou mogen verwachten van een voorstel voor een dergelijke richtlijn.
Wij vinden daarom dat dit het moment is om het voorstel in te trekken en helemaal opnieuw te beginnen. Wat ons betreft moet het er dan vooral om gaan evenwicht in het voorstel te brengen. De bescherming van dieren moet voorop staan, en dat betekent dat er heel veel verbeterd moet worden aan het huidige voorstel. Bij het vaststellen van de betreffende regelingen moeten we echter zien te voorkomen onnodig veel regels op te stellen voor de vangst met vallen; we moeten de lidstaten niet om meer vragen dan wat nodig is om dieren onnodig lijden te besparen. Dit moet ook in de toekomst een zaak zijn die in de eerste plaats door de lidstaten zelf geregeld wordt. Wij hopen dat de Commissie met een nieuw voorstel terugkomt. Onze dank aan de rapporteur voor haar werk. Wij zullen voor het verslag in de huidige vorm stemmen. 
Johannes Blokland,
   . Voorzitter, mijn fractie steunt dit voorstel tot verwerping van deze richtlijn, toch hebben wij hiervoor andere argumenten dan de rapporteur hanteert.
Ten eerste ben ik van mening dat deze richtlijn de effectieve bestrijding van plaagdieren in bepaalde lidstaten, in het bijzonder de muskusrat in Nederland, onmogelijk zou maken. Dat kan grote consequenties hebben voor de openbare veiligheid. En zolang hiervoor geen uitzondering in het voorstel is opgenomen, kan ik het dan ook niet steunen. Commissaris Dimas, u heeft uitgesproken de zorgen te begrijpen van veel organisaties. Begrijpt u ook de zorg uit Nederland voor de veiligheid van de burgers, als dijken worden ondermijnd door het graven van de muskusrat.
Mijn tweede argument voor verwerping betreft de rechtsgrondslag. Protocol 33 bij het EG-Verdrag geeft de EU alleen competentie op het gebied van dierenwelzijn, als dit plaatsvindt in het kader van het landbouw-, transport-, interne markt- of onderzoeksbeleid. Het richtlijnvoorstel is de implementatie van de internationale overeenkomst inzake humane vangstmethoden die is afgesloten in het kader van het gemeenschappelijk handelsbeleid. Aangezien het voorstel de standaarden van de lidstaten voor diervallen harmoniseert op de interne markt en geen direct milieudoel dient, kan alleen artikel 95 gezien worden als de juiste rechtsgrondslag voor dit voorstel. Graag zou ik van commissaris Dimas hier een reactie op vernemen. 
Jean-Claude Martinez (NI ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, voor de derde keer sinds 1991, sinds vijftien jaar dus, en telkens in een avondvergadering, behandelt ons Parlement de kwestie van de vallen en hun “wreedheid met een menselijk gezicht”.
In 1991 ging het bijvoorbeeld om een verbod op wildklemmen en de invoer van huiden van vossen, otters, lynxen en dertien diersoorten uit Canada en de Verenigde Staten. Dit verbod zou met ingang van 1995 van kracht worden. In 1998 kwam de Commissie ons echter uitleggen dat het gebruik van wildklemmen moest worden voortgezet in het belang van de eskimo’s en hun traditionele jachttechnieken, ook al zijn de eskimo-jagers in kwestie multinationals met een kantoor op Fifth Avenue in New York.
In deze zelfde vergaderzaal heb ik de Ierse commissaris Mac Sharry beschreven hoe een dier uit het hoge Noorden een verbrijzelde poot en doorgesneden pezen en slagaders oploopt, hoe het zichzelf de poot afrukt en zich moeizaam over de roodgekleurde sneeuw voortsleept om twintig meter verderop onder de dennenbomen te sterven, en dat allemaal voor de luxe-industrie die gerund wordt door mensen die net zo indiaans zijn, als ik - met mijn naam Martinez - genetisch gezien Zweeds ben.
Daarom zeg ik vanavond heel duidelijk “nee” tegen de voorgestelde richtlijn betreffende humane vangstmethoden, die ons in staat zou moeten stellen actie te ondernemen voor het beheer van de fauna, de bescherming van de dijken, het behoud van cultuur en de eerbiediging van de Verdragen. Om één muskusrat of das te vangen die een gevaar vormt, worden er namelijk tien zilvervossen gestrikt die winst opleveren. Daarom verzoek ik u dringend, mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, om deze dieren te laten leven. 
Richard Seeber (PPE-DE ).
   Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil de rapporteur voor haar verslag bedanken. De uitslag van de stemming in de Commissie milieubeheer liet aan duidelijkheid niets te wensen over. Ik geloof dat wij allemaal in principe voorstander zijn van regelingen ter bescherming van in het wild levende dieren. Daarom zou een brede aanpak volgens mij ook wenselijk zijn. Als wij de habitatrichtlijn en de vogelbeschermingsrichtlijn vergelijken met de regelingen voor de bescherming van andere dieren, moeten wij constateren dat er grote verschillen bestaan die niet altijd te rechtvaardigen zijn.
Wij moeten er natuurlijk ook rekening mee houden dat dieren schade kunnen aanbrengen die tot grote risico’s kunnen leiden. Daar dienen wij ons bewust van te zijn en in dergelijke gevallen moet het menselijk welzijn het zwaarst wegen. Ik denk daarbij aan het ondergraven van de dijken zoals dat zo treffend door onze Nederlandse collega’s is geschilderd.
Tegen deze achtergrond moeten wij ons als wetgever afvragen op welke wijze wij op basis van de relevante bevoegdheid tot een juist besluit kunnen komen. Aangezien er echter een meningsverschil over die rechtsgrondslag bestaat, dient deze kwestie nog eens zeer grondig getoetst te worden zodat wij een adequate rechtszekerheid tot stand kunnen brengen. Als wij ons aansluiten bij het voorstel van de Europese Commissie en van de Commissie juridische zaken van het Europees Parlement, wordt die rechtsgrondslag door artikel 175 en volgende gecreëerd.
Aangezien het onderhavige voorstel echter geen rekening houdt met de meest recente wetenschappelijke stand van zaken, dient het naar mijn idee in zijn totaal te worden verworpen. Dit onderwerp is te belangrijk om het risico te lopen dat wij uiteindelijk niet over het beste resultaat voor zowel mens als dier beschikken.
Daarnaast moeten met betrekking tot de subsidiariteit ook de lidstaten de mogelijkheid hebben om strenge regels voor de bescherming van dieren uit te vaardigen zonder dat dit ten koste gaat van de veiligheid van mensen. 
Linda McAvan (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik sluit mij aan bij mijn voorgangers aangezien ook ik dit voorstel verwerp. Zoals de sprekers voor mij al zeiden, is er in het voorstel van de Commissie nauwelijks sprake van enige verbetering van het dierenwelzijn. Naar ik heb begrepen heeft het Wetenschappelijk en Veterinair Comité van de Commissie zijn vraagtekens geplaatst bij het voorstel en bij de manier waarop het Comité is geconsulteerd.
Het is ook onthutsend – en dat heb ik in de commissie naar voren gebracht – dat sommige van de 19 soorten die in de richtlijn worden opgenomen in feite beschermde soorten zijn in de Europese Unie. Het doet wat vreemd aan dat wordt beschreven hoe je dieren moet vangen waar je volgens de wet niet op mag jagen. Graag hoor ik wat de commissaris hier van vindt.
Men zegt dat je het niet altijd iedereen naar de zin kunt maken, maar dit voorstel lijkt niemand te bekoren. Het verheugt mij daarom dat de commissaris bereid is naar het Parlement te luisteren en een alternatieve oplossing voor dit probleem wil zoeken.
Mevrouw Scheele heeft haar werk goed gedaan, en we staan in het Parlement op één lijn, anders dan bij het debat over REACH gisteren waarbij de commissaris aanwezig was; morgen bij de stemming zullen we zien wat het resultaat is. 
Mojca Drčar Murko (ALDE ). –
   Als de richtlijn standaards wil invoeren voor een humane vangst van dieren met behulp van vallen, is ze haar doel voorbijgeschoten. Ze houdt geen rekening met de laatste wetenschappelijke inzichten, is in tegenspraak met bepaalde andere delen van de Europese wetgeving en vermindert niet het lijden van wilde diersoorten, gevangen in een val. Voor letale vallen gaat men na hoe lang het duurt vooraleer het gevangen dier bewusteloos of dood is. Met het oog op de psychologische en gedragsontwikkeling van zoogdieren is deze periode onaanvaardbaar lang.
De richtlijn wil de milieucomponent van het internationale verdrag tussen de EU, Canada en de Russische Federatie in de Europese wetgeving opnemen. Het gaat hier inderdaad om één van de twee verdragen waarin uitdrukkelijk het welzijn van wilde diersoorten genoemd wordt. Het verdrag is echter in de eerste plaats gewijd aan de vereenvoudiging van de pelshandel.
Ik wil vooral de standpunten over artikel 5 benadrukken: het verdrag hindert zelfs bepaalde landen die voor de vangst al een regelgeving met hogere eisen dan de internationale normen hebben ingevoerd. Als de huidige normen enkel uitgaan van de kleinste gemeenschappelijke deler, is dat geen aanmoediging voor de verdragspartners om na te denken over de ontwikkeling van humanere maatstaven. 
Jillian Evans (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, net als enkele andere leden van dit Parlement steun ik het standpunt van rapporteur Scheele in haar verslag. We hebben al gehoord dat onze collega’s het voorstel van de Commissie om verschillende redenen verwerpen. We zijn het er echter wel over eens dat het verworpen moet worden.
Er is al verscheidene malen naar voren gebracht dat het voorstel op kritiek stuit bij alle betrokkenen op dit gebied – bij wetenschappers, bij organisaties die opkomen voor dierenwelzijn, bij voorstanders van de jacht – omdat het niet is gebaseerd op de laatste wetenschappelijke bevindingen en al helemaal geen einde maakt aan het lijden van dieren in vallen of dit lijden ook maar enigszins vermindert. Dit Parlement heeft al vaak de politieke wil getoond om dieren te beschermen, en met dit zwakke voorstel wordt dat in elk geval niet bereikt. De normen in het voorstel zijn gewoon niet menswaardig. We hebben het niet over een handvol dieren, maar over miljoenen dieren die elk jaar in de Europese Unie door middel van vallen worden gevangen.
Het voorstel haalt niet het onderste uit de kan om het dierenwelzijn te verbeteren. Het gebruik van vallen die niet als humaan zijn geclassificeerd, blijft bijvoorbeeld toegestaan zonder dat er een tijdslimiet wordt gegeven, en dat terwijl er betere vallen zijn ontwikkeld. Hoofdzaak is dat het zetten van vallen blijft toegestaan. We hebben al gehoord dat er geen garantie wordt gegeven dat beschermde soorten niet met vallen worden gevangen in een aantal gebieden waar deze soorten voorkomen. We kunnen dit alleen garanderen als we vallen in die gebieden verbieden. Om deze en vele andere redenen kunnen we het voorstel niet aannemen en moet de Commissie met een nieuw voorstel komen. 
Hélène Goudin (IND/DEM ).
   - Mijnheer de Voorzitter, het voorstel van de Commissie inzake de vangst van dieren met behulp van vallen laat erg veel te wensen over. In het voorstel is bepaald dat vallen volgens strikte normen getest moeten worden, dat vallenzetters een speciale opleiding moeten krijgen en dat zelfgemaakte vallen alleen in uitzonderlijke omstandigheden toegestaan mogen worden. Als dit voorstel wordt aangenomen door het Europees Parlement, wordt de vangst met behulp van vallen in de praktijk onmogelijk in de Scandinavische landen. Het is een goede zaak dat de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid het Commissievoorstel verworpen heeft. Kwesties op het gebied van de jacht moeten op nationaal of lokaal niveau geregeld worden, niet in Brussel.
Ik zou de collega's erop attent willen maken dat de Commissie juridische zaken een advies heeft uitgebracht over de rechtsgrondslag van het voorstel. In dit advies, dat is opgenomen in het verslag van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, wordt aanbevolen artikel 175 als rechtsgrondslag voor het voorstel te beschouwen. Artikel 175 heeft betrekking op het milieubeleid van de EU; de bescherming van in het wild levende dieren maakt echter geen deel uit van dat beleid en valt zelfs buiten de bevoegdheden van de Unie. Als artikel 175 de rechtsgrondslag wordt, bestaat er een groot gevaar dat steeds meer van dit soort zaken beschouwd gaan worden als EU-aangelegenheden die op EU-niveau geregeld moeten worden.
Ik onderschrijf het standpunt van de rapporteur, mevrouw Scheele, dat het voorstel van de Commissie verworpen moet worden. Leidende gedachte van mevrouw Scheele is evenwel dat het voorstel niet ver genoeg gaat. Ik zie het precies omgekeerd. Natuurlijk zijn er regels nodig, ook voor de vangst met behulp van vallen, bijvoorbeeld met het oog op de bescherming van dieren, maar deze regels moeten door de lidstaten, en niet in Brussel vastgesteld worden. 
Christofer Fjellner (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, dames en heren, ik begrijp dat dit voorstel morgen waarschijnlijk verworpen zal worden. Dat komt voor een deel doordat invloedrijke krachten hier in het Parlement de vangst van dieren met behulp van vallen in zoveel regels willen vastleggen dat die vangst eigenlijk zo goed als onmogelijk wordt. Het lijkt wel alsof het er uiteindelijk alleen maar om gaat een einde te maken aan deze jachtmethode in Europa. De mensen op wie ik hier doel vinden simpelweg dat dit voorstel niet ver genoeg gaat. Ze staan wel te boek als vrienden van het milieu, maar wat ze willen is vaak allesbehalve milieuvriendelijk. Wat ze over het hoofd zien, is dat de vangst met behulp van vallen een belangrijk onderdeel is van de zorg voor wilde dieren en het milieu. Laat ik u een voorbeeld geven: onlangs hoorde ik dat sommige soorten zeevogels voor hun voortbestaan afhankelijk zijn van de vangst van onder meer wasbeerhonden in Finland, die daar niet inheems zijn, maar van elders ingevoerd zijn.
Naar mijn mening is het voorstel van de Commissie helemaal niet te beperkt. Integendeel, het gaat juist veel te ver. Bovendien probeert de Commissie meer te zeggen te krijgen over kwesties die veel beter door de lidstaten geregeld kunnen worden.
Ik heb twee argumenten die de Commissie naar ik hoop in aanmerking zal nemen bij de opstelling van eventuele nieuwe voorstellen. Ten eerste denk ik dat we de bestaande internationale overeenkomsten als uitgangspunt moeten nemen en niet moeten proberen ze zover uit te breiden dat daardoor nieuwe barrières voor de handel ontstaan. Uiteindelijk is het enige wat we daarmee bereiken dat individuele fabrikanten en jagers gedupeerd worden. Zo creëren we alleen maar problemen. Bovendien - en dat is nog belangrijker - is het ook helemaal niet nodig ons te richten naar wat de Commissie wil en de overeenkomst uit te breiden; er had alleen maar een bepaling in de tekst opgenomen hoeven te worden waarin van de lidstaten geëist wordt dat zij delen van deze overeenkomst zelf implementeren.
Ten tweede zou dit voorstel de nodige bureaucratie met zich meebrengen, maar daaraan zouden we kunnen ontkomen. Lidstaten zoals Zweden hebben efficiënte stelsels ontwikkeld waarmee alle vallen worden getest. Om bureaucratie te vermijden had de Commissie moeten voorzien in de mogelijkheid de resultaten van tests waarin bepaalde vallen al onderzocht zijn over te nemen. Ik hoop dat de Commissie deze argumenten in aanmerking neemt en haar oor niet alleen te luisteren legt bij degenen die simpelweg een einde willen maken aan de vangst van dieren met behulp van vallen. 
Robert Evans (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de commissaris had het net over onze internationale verplichtingen. Naar mijn mening is deze zogenaamde internationale overeenkomst op z’n zachtst gezegd ambigu. Ik ben geen juridisch expert, maar de Commissie moet toch toegeven dat er grote juridische inconsistenties bestaan tussen dit voorstel en het overige EU-beleid, waarop zowel mevrouw McAvan en de heer Blokland hebben gewezen, elk vanuit hun eigen uitgangspunt.
De heer Maaten noemde de Habitatrichtlijn. Ook proefdieren in het wetenschappelijk onderzoek hebben echter bescherming nodig. Dit zijn enkele belangrijke en serieuze maatregelen ter bescherming van dieren in het wild en dieren die helaas worden gebruikt in laboratoria.
Dit belangrijke onderwerp mogen we niet aan het toeval overlaten. De lucht in de atmosfeer en de lucht die we inademen wordt terecht gezien als een onderwerp voor de milieuwetgeving op EU-niveau. Ik wil de vorige spreker, de heer Fjellner, erop wijzen dat dit voorstel net zo belangrijk en noodzakelijk is, maar momenteel wordt hierin geen rekening gehouden met vele eerdere beslissingen.
Zoals de heer Schnellhardt al opmerkte, moeten we samenwerken met andere landen in de wereld – de Verenigde Staten, Canada en Rusland. Voor onze eigen geloofwaardigheid zouden we heel wat beter ons best kunnen en moeten doen.
Mijn dank aan de rapporteur voor haar werk. Namens de intergroep “dierenwelzijn” van dit Parlement vraag ook ik om intrekking van dit voorstel omdat het helaas niets zal doen voor het dierenwelzijn. Ik raad de commissaris aan om een vernedering te voorkomen door het voorstel in te trekken voordat er morgen plenair over wordt gestemd. 
Margrete Auken (Verts/ALE ). –
   Mijnheer de Voorzitter, ik ben het natuurlijk eens met mijn eigen fractie en de anderen die argumenten tegen het voorstel van de Commissie hebben ingebracht en ik zal deze argumenten hier niet herhalen. Ik heb eigenlijk om het woord gevraagd om eraan te herinneren dat dieren die buiten leven in bijna elk opzicht een beter leven hebben dan dieren die in kooien worden gehouden. We hebben verschrikkelijke beelden gezien uit China van beren die in kooien worden gehouden vanwege de pels, maar het gaat niet alleen om beren. In Denemarken hebben we grote vossenfokkerijen en wat voor soort vallen men ook gebruikt om dieren te vangen, vossenfokkerijen zijn in elk geval geen beter alternatief, integendeel, vossenfokkerijen zijn je reinste dierenmishandeling. Ik vind dat men de andere dieren ook in deze discussie moet betrekken in plaats van dit probleem te negeren en ons alleen te bekommeren om dierenmishandeling bij de vallenjacht. Ik wil graag benadrukken dat we ons perspectief moeten verbreden om te voorkomen dat we de wrede behandeling van dieren legitimeren op boerderijen zowel in China als in Denemarken. 
Piia-Noora Kauppi (PPE-DE ). –
   Mijnheer de Voorzitter, commissaris, ik ben het pertinent oneens met de vorige spreker. Naar mijn mening worden dieren die in Europa voor bont worden gehouden veel beter behandeld dan de dieren in China. Het houden van herten, vossen en nertsen voor hun vacht is iets heel anders.
Bij deze gelegenheid schaar ik mij achter de conclusie van mevrouw Scheele dat het Commissievoorstel moet worden verworpen. Ik heb hier echter mijn eigen redenen voor. Ten eerste is de wettelijke grondslag van het Commissievoorstel twijfelachtig. Doel van dit voorstel is een handelsovereenkomst te implementeren waarmee de EU aan haar internationale handelsverplichtingen kan voldoen, terwijl de inhoud gaat over het welzijn van dieren in het wild, een gebied waarop de EU geen bevoegdheid heeft en zou moeten hebben. Het Verdrag geeft de EU alleen de verantwoordelijkheid voor dierenwelzijn op het gebied van landbouw, transport, onderzoek naar de interne markt en voor het welzijn van dieren op veehouderijbedrijven inclusief pelsdierfokkerijen.
Ten tweede heeft de Commissie ons niet gezegd wat de effecten van het richtlijnvoorstel zouden zijn. De geschatte kosten voor het testen van een enkele val bedragen 30.000 tot 100.000 euro. Als de test met technische middelen wordt uitgevoerd, zouden de voorwaarden betrouwbaarder, goedkoper en gemakkelijker te meten zijn en eenvoudiger te standaardiseren zijn in alle lidstaten. Er is echter een probleem, zoals de heer Evans al zei. Ook proefdieren zijn dieren, en ook hun welzijn is onze verantwoordelijkheid. Bovendien is het van de gekke om voor het gebruik van zelfgemaakte vallen telkens een speciale vergunning te eisen. Hoe moeten volgens de Commissie de vergunningsaanvragen van tienduizenden Finse vallenzetters in Brussel afgehandeld worden?
Op de derde plaats wil ik net als vele andere sprekers wijzen op de nadelige effecten van het voorstel op natuurbehoud en de bescherming van wilde dieren. De wasbeer is geen inheemse soort in Finland maar een zeer succesvol jager op vogels en andere wilde dieren. Hij kan alleen onder controle worden gehouden door middel van vallen. Als het zetten van vallen ernstig wordt bemoeilijkt zoals in het voorstel wordt bepleit, dan gaat de biodiversiteit enorm achteruit.
Over het algemeen moeten we absoluut afgaan op lokale kennis bij het formuleren van wetgeving met betrekking tot het zetten van vallen en de jacht. Alleen de mensen ter plaatse hebben voldoende kennis van de lokale flora en fauna om een evenwichtige wetgeving te helpen creëren. Een onkundige inmenging op EU-niveau kan een verder nobel streven in gevaar brengen, net als op andere gebieden waar subsidiariteit geldt. Ik verzoek de Commissie dan ook vriendelijk het voorstel in te trekken om een vernedering morgen te voorkomen. 
Hans-Peter Mayer (PPE-DE ).
   Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega’s, sta mij toe om een groot aantal dingen even kort onder één noemer samen te vatten: het vangen van dieren met behulp van vallen vindt in de Europese Unie in honderdduizendvoud plaats, voornamelijk voor het beheer van de populatie in het wild levende dieren en met het oog op het tegengaan van de schade die zij veroorzaken, bijvoorbeeld in het geval van de bisamrat.
In 1998 heeft de EU een overeenkomst met Canada, Rusland en de Verenigde Staten gesloten over de invoering van normen voor de humane vangst van bepaalde diersoorten. Deze landen zijn de voornaamste exporteurs van pelzen en huiden. De EU heeft de twee besluiten derhalve terecht gebaseerd op haar bevoegdheid voor het algemeen economisch beleid en voor het internemarktbeleid. Doel van het onderhavige wetgevingsvoorstel is het omzetten van die overeenkomst in de EU. De Commissie neemt in haar voorstel een standpunt in over het evenwicht tussen het beperken van vermijdbaar dierenleed en de noodzaak van het jagen met behulp van vallen; een prematuur standpunt overigens, want de inhoudelijke discussie over dit onderwerp is nog lang niet afgerond.
Voor het creëren van de benodigde rechtsgrondslag wordt in het voorstel met name gekeken naar het milieubeheer. De verantwoordelijkheid van de EU voor het welzijn van dieren geldt echter uitsluitend in samenhang met andere gebieden zoals landbouw, vervoer, interne markt en onderzoek. De EU heeft dus geen algemene bevoegdheid met betrekking tot het welzijn van in het wild levende dieren. Uiteraard is het Europees Parlement er voorstander van dat het welzijn van in het wild levende dieren gewaarborgd wordt; dat geldt ook voor mij persoonlijk. Die waarborg dient echter via de wetgeving van de lidstaten geregeld te worden. Als Europees wetgever dient het Europees Parlement de subsidiariteitsrechten van de lidstaten te eerbiedigen en daarom moeten wij dit wetgevingsvoorstel - los van alle goede inhoudelijke bedoelingen - verwerpen.
Mijnheer de commissaris, de Europese Unie kan haar verplichtingen nakomen als de lidstaten de benodigde relevante regelingen uitvaardigen. 
Stavros Dimas,
   Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik duidelijk maken dat ook verwerping van voorstellen onderdeel uitmaakt van het democratisch proces, en ik vind dat ook absoluut geen vernedering of een aantasting van mijn eer. Dat hoort bij het democratisch proces en daar moet rekening mee worden gehouden.
Zoals ik reeds eerder zei, heb ik rekening gehouden met het standpunt van de Milieucommissie betreffende de verwerping van het Commissievoorstel. Ook heb ik geluisterd naar alle meningen die vanavond naar voren zijn gebracht. Ofschoon die meningen vaak uiteenlopende uitgangspunten hadden, kwamen ze wel bijna altijd tot dezelfde conclusie.
Met de onderhavige ontwerprichtlijn zou een rechtsleemte worden opgevuld, aangezien er, met uitzondering van de verordening van de Raad uit 1991, geen andere wetgeving is voor vangstnormen op het niveau van de Europese Unie, en als er al een wetgevingskader is op nationaal niveau, is dat zeer beperkt. Hoe dan ook, dit voorstel zou alleen iets toevoegen aan de bestaande wetgeving van de lidstaten en niets daaraan afdoen. Waar een strengere wetgeving bestaat, kan deze van kracht blijven.
Aangezien u echter zorgen hebt, en ik ook rekening houd met het standpunt van de Raad, wil ik u mededelen dat de Commissie heel zorgvuldig zal nagaan wat haar volgende stappen zullen zijn bij dit voorstel. Daarbij zal zij natuurlijk ook nadenken over een eventuele terugtrekking, maar in dit stadium wil ik alleen zeggen dat wij alle parameters in ogenschouw moeten nemen. 
De Voorzitter.
   Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag plaats. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is de gecombineerde behandeling van:
- het verslag A6-0292/2005 van Raül Romeva i Rueda, namens de Commissie buitenlandse zaken, over het zesde jaarrapport van de Raad uit hoofde van uitvoeringsbepaling nr. 8 van de Gedragscode van de Europese Unie betreffende wapenuitvoer (2005/2013(INI)),
- het verslag A6-0297/2005 van Ģirts Kristovskis, namens de Commissie buitenlandse zaken, over de rol van het Europees Parlement bij de non-proliferatie van massavernietigingswapens (2005/2139(INI)), en
- het verslag A6-0288/2005 van Joachim Wuermeling, namens de Commissie interne markt en consumentenbescherming, over het Groenboek overheidsopdrachten op defensiegebied (2005/2030(INI)). 
Raül Romeva i Rueda (Verts/ALE ),
   - Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik mijn collega’s en de commissaris bedanken voor hun aanwezigheid. Ik vind het evenwel zeer spijtig dat de Raad er niet is. De Raad had beloofd aanwezig te zijn, maar heeft zich, doordat de agenda op de valreep is gewijzigd, toch moeten verontschuldigen. Mijns inziens valt dat niet de Raad, maar eerder het Bureau te verwijten, en ik vind het jammer dat we dit debat nu niet samen met de Raad kunnen voeren, te meer omdat in mijn verslag het optreden van de Raad wordt geëvalueerd.
Dit is een belangrijk, cruciaal onderwerp. Dat blijkt wel uit de grote belangstelling van verschillende maatschappelijke groeperingen voor de kwestie wapenbeheersing en het gebrek aan wapenbeheersing. Wapens verkopen is niet hetzelfde als ijskasten, T-shirts of computers verkopen. Het betreft een handel die zeer ernstige gevolgen heeft op vele niveaus, en juist daarom kan een ongebreidelde, massale wapenverkoop nefast zijn.
Laten we even stilstaan bij een belangrijk gegeven: iedere minuut wordt iemand het slachtoffer van een vuurwapen. Bovendien gaan de uitgaven voor de export en aankoop van wapens ten koste van andere, voor de economische en sociale ontwikkeling vaak veel noodzakelijker investeringen. Daarbij komt dat de export en aankoop van dergelijke producten op regionaal niveau vaak een destabiliserende werking hebben, omdat ze dikwijls de opmaat zijn tot een wapenwedloop, die ons uiteindelijk met een gigantisch probleem opzadelt. Daarom zijn transparantie en beheersing bij dit soort export zo belangrijk.
De feiten liegen er niet om. In 2003 werd er in de internationale wapenhandel tussen de 34 en 43 miljard dollar omgezet. Onder de belangrijkste exportlanden vallen landen op als het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Italië en Duitsland, waarvan 25 procent van de totale wereldwijde export afkomstig was. We dragen in Europa derhalve een grote verantwoordelijkheid.
Wat betreft de belangrijkste importlanden: China en India zijn twee van de landen die het meest van dit soort producten invoeren en aanschaffen.
In Europa hebben we een gedragscode die in 1998 werd goedgekeurd en die – dat zeggen we al heel lang – niet volstaat. Hij is te zwak en niet juridisch bindend. In het verslag waarover we vorig jaar debatteerden en waarvan ik ook rapporteur was, deden we daarom het voorstel – dat ook in dit evaluatieverslag is opgenomen – de code juridisch bindend te maken. Het verslag dat enkele weken geleden door de Commissie buitenlandse zaken is goedgekeurd, wijst expliciet op de noodzaak de gedragscode aan te scherpen en om te zetten in een juridisch bindende tekst.
Daarnaast bevat het verslag nog een aantal belangrijke punten: bijvoorbeeld het voorstel om de overdracht van productiefaciliteiten aan de gedragscode te onderwerpen, en om speciale controlemechanismen in het leven te roepen voor gevallen waarin is besloten tot opheffing van het wapenembargo. Ik wil in dat verband even een zijsprongetje maken naar het concrete geval van China: we mogen niet vergeten dat dit Parlement er opnieuw geen voorstander van is dat embargo in de huidige omstandigheden op te heffen. Ten eerste omdat de situatie er niet naar is, en ten tweede omdat we anders een verkeerd signaal zouden afgeven, niet alleen aan China, maar aan de hele wereld, over hoe ernstig wij dit soort embargo’s nemen.
Het verslag noemt ook aspecten betreffende de tussenhandel in wapens, de regeling inzake folterapparatuur, de gevolgen van de uitbreiding, evenals de rol die de Europese Unie dient te vervullen ten aanzien van de Verenigde Naties.
Het Nederlandse voorzitterschap beloofde ons – tot onze vreugde – een herziening en aanscherping van de code, evenals omzetting van de code in een gemeenschappelijk standpunt. Het is nu eind 2005, er zijn sindsdien al twee voorzitterschappen geweest en we wachten er nog altijd op. Het is waar dat het Britse voorzitterschap heeft benadrukt dat dit absoluut moet worden afgewerkt. We hopen dan ook dat het aan het eind van het Britse voorzitterschap geregeld zal zijn, maar voorlopig is het nog wachten geblazen.
Nu ik het toch over voorzitterschappen heb, wil ik ten slotte zeggen hoe spijtig ik het vind dat er bij de prioriteiten van het Oostenrijkse voorzitterschap één belangrijk onderwerp ontbreekt: de lichte wapens.
Gezien het belang van die kwestie, niet alleen voor dit Parlement, maar voor de hele samenleving, lijkt ons dit een zeer zorgelijke omissie. Raad en Parlement hebben beide de noodzaak van een internationaal wapenverdrag en hun engagement in dezen opnieuw bevestigd en daarom zijn wij van mening dat deze kwestie onder de prioriteiten moet worden opgenomen.
Ik zeg het nog eens, dit verslag is een stap voorwaarts, en ik hoop dat we met betrekking tot deze kwestie geen tijd meer verspillen, want veel tijd is er niet meer. 
Ģirts Valdis Kristovskis (UEN ),
   . – Geachte commissaris, geachte vertegenwoordigers van de Raad, dames en heren, uit het feit dat wij vanavond dit debat voeren over het tegengaan van de dreiging van de verspreiding van massavernietigingswapens blijkt eens temeer dat het Europees Parlement inziet hoe belangrijk het is dat wij actief een bijdrage leveren aan de oplossing van deze grootste bedreiging van de moderne beschaving. Ik moet zeggen dat het ontwerpen van dit verslag politiek en technisch complex was, gezien het mondiale en bijzondere karakter van de dreiging van massavernietigingswapens (MVW). Toch is het Parlement erin geslaagd om dit ingewikkelde onderwerp te behandelen.
In dit verband wil ik als rapporteur mijn dankbaarheid betuigen aan de afgevaardigden in dit Parlement, de specialisten in de Commissie buitenlandse zaken, de persoonlijke vertegenwoordiger inzake de non-proliferatie van MVW en haar kabinet, en aan de specialisten van de Commissie voor de actieve en constructieve samenwerking bij het schrijven van het verslag, een proces dat vele maanden in beslag nam.
Naar mijn mening is de belangrijkste conclusie dat wij bezorgd zijn over het feit dat er onder de internationale organisaties en de grote mogendheden helaas geen sprake is van onderlinge overeenstemming of gecoördineerde actie om verspreiding van MVW en daaraan gerelateerde materialen en technologieën tegen te gaan. Dit is zorgwekkend omdat de invloedrijkste organisaties en landen tegelijk ook erkennen dat MVW en de verspreiding daarvan de grootst mogelijke bedreiging vormen voor de veiligheid van de mensheid. Onder criminelen en terroristen is er sprake van een groeiende belangstelling voor MVW en hun bestanddelen. Bovendien vermindert deze dreiging sinds de Koude Oorlog zeker niet, maar neemt zij toe. Daarom bevat dit verslag een evaluatie van niet alleen het gemeenschappelijk ten uitvoer gelegde beleid van de Europese Unie en de lidstaten met betrekking tot de verspreiding van MVW en de beperking daarvan, maar tevens een onderzoek naar de aspecten van de activiteiten van de Verenigde Staten, Rusland en andere landen die gezamenlijk verantwoordelijk zijn.
Het verslag geeft uiting aan ontevredenheid over het onvermogen van de internationale gemeenschap om overeenstemming te bereiken op de toetsingsconferentie van het Non-Proliferatieverdrag die in maart van dit jaar in New York plaatsvond. Dit wordt beschouwd als een zware klap voor het multilateralisme. Zoals bekend hebben de ruim 40 prioritaire acties, die door de Raad en de Europese Commissie waren voorgesteld om de situatie te verbeteren, onvoldoende steun gekregen. Hieruit blijkt wel hoe verschillend de belangen, de tactische overwegingen en de acties zijn van de landen die internationale invloed bezitten. Een dergelijk gebrek aan vertrouwen kweekt geen multilaterale samenwerking, maar vermindert het effect van de inspanningen van de Internationale Organisatie voor Atoomenergie (IAEA) en die van andere organisaties voor de beheersing van chemische en andere wapens. De informatie die zij verstrekken is vaak van cruciaal belang om het vraagstuk van de massavernietigingswapens internationaal beheersbaar te houden. Ook tijdens het debat in de Commissie buitenlandse zaken van het Europees Parlement liepen de meningen uiteen over de stappen die konden worden ondernomen op internationale of multilaterale grondslag. De zienswijzen op het huidige atoomprogramma van Iran, dat politiek gevoelig ligt, liepen bijvoorbeeld uiteen.
Dames en heren, ik wil nog een punt in het verslag aanstippen dat naar mijn mening bijzonder urgent is. Ik denk dat het succes van de MVW-strategie van de Europese Unie nu voor een groot deel afhangt van de financiële aspecten van de strategie van de EU ter beperking van de verspreiding van MVW. Gezegd moet worden dat de afwezigheid van een doelgerichte, heldere financiële rubriek een geslaagde tenuitvoerlegging van de strategie ondermijnt. Momenteel heerst er helaas geen duidelijkheid bij het Europees Parlement en bij de andere Europese instellingen over de financiering van de prioriteiten zoals die zijn neergelegd door de persoonlijk vertegenwoordiger van de Raad of van de programma’s die zijn goedgekeurd door het wereldwijd partnerschap van de G8. Dit is absurd, aangezien het noodzakelijk zou zijn op grond van eerdere politieke besluiten om de komende vijf jaar ruim 900 miljoen euro uit te trekken voor de uiteenlopende acties die in het kader van de programma’s van de Europese Unie worden ondernomen tegen de verspreiding van massavernietigingswapens, voor ontwapening en voor de vernietiging van wapens. Uit dit cijfer en uit dit financieringsniveau blijkt hoe ambitieus de Europese Unie de afgelopen jaren was, maar op een zeker moment moet de politieke wil worden getoond om gedane beloften na te komen. Dit betekent dat de Commissie en de Raad het eerst eens moeten kunnen worden over het ontwerpen van een doelgericht, effectief financieel instrument ten behoeve van het MVW-programma in het kader van de volgende financiële vooruitzichten, van de EU-begroting en van het financieringskader van het Gemeenschappelijk Buitenlands en Veiligheidsbeleid. Uit de gerezen problemen blijkt wel dat het Europees Parlement, als instelling met begrotingsbevoegdheden, zijn bijdrage moet leveren aan het waarborgen van de consequente beschikbaarstelling van financiële middelen voor de veiligheidsstrategie van de Europese Unie. 
Joachim Wuermeling (PPE-DE ),
   Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega’s, het onderwerp van mijn verslag is van een fundamenteel ander karakter dan de punten die zojuist naar voren zijn gebracht. Het gaat er niet om hoe wij internationaal met wapens omgaan en het gaat ook niet om een beperking van defensiematerieel, maar het gaat erom of wij het op de Europese interne markt mogelijk willen maken het aanbesteden van defensiematerieel te liberaliseren.
In de eerste plaats wil ik - als rapporteur in de Commissie buitenlandse zaken en als schaduwrapporteur in de Commissie industrie, onderzoek en energie - alle collega’s die aan het opstellen van het verslag hebben meegewerkt zeer hartelijk voor de prettige samenwerking bedanken. Ik heb aan de discussies en gesprekken zeer waardevolle aanknopingspunten ontleend die ook in het verslag terug te vinden zijn. Ik wil daarnaast de Commissie niet alleen voor de goede samenwerking bedanken, maar ook voor haar bereidwilligheid om de publicatie van het volgende witboek nog even uit te stellen in afwachting van ons standpunt. Mijn dank gaat ook uit naar de betrokken partijen die een bijdrage aan onze hoorzitting hebben geleverd en ons geholpen hebben om deze sector op de komende veranderingen voor te bereiden.
Het gaat om een bijzonder delicaat thema omdat de aanbesteding van defensiematerieel als het ware de kern van de nationale soevereiniteit raakt. Daarom is al in de jaren vijftig in het EG-Verdrag een uitzonderingsclausule opgenomen voor het aanbesteden van zaken in verband met het nationale veiligheidsbelang. In de afgelopen decennia zijn wij echter stapje voor stapje gestaag naar elkaar toegegroeid, in wezen ook met betrekking tot het veiligheidsbeleid. Uit het debat over de twee vorige verslagen blijkt ook dat wij op deze gebieden in principe mondiaal een beleid voeren dat op gemeenschappelijke uitgangspunten is gebaseerd.
Desalniettemin is de aanbestedingsmarkt binnen de Europese Unie nog steeds volledig gefragmenteerd. Iedereen heeft zijn eigen huis- annex hofleverancier. Op de betreffende markt is geen sprake van mededinging, maar van een versplintering, waardoor onze industrie ook internationaal gezien niet concurrerend is. Die versplintering leidt er toe dat defensiematerieel tegen veel te hoge prijzen wordt ingekocht; het zou elders immers tegen gunstigere voorwaarden aangeschaft kunnen worden. In zoverre leidt die versplintering uiteraard ook tot een grotere druk op de portemonnees van de belastingbetalers omdat zij uiteindelijk degenen zijn die alles betalen.
Daarom is de Commissie interne markt en consumentenbescherming - en parallel hieraan ook de Commissie buitenlandse zaken - van mening dat het tijd is om nu een stoutmoedige stap voorwaarts te zetten. Wij sluiten ons aan bij het voorstel van de Commissie om meer duidelijkheid te brengen in de omstandigheden waarin de uitzonderingsclausule krachtens artikel 296 kan worden ingeroepen, omdat gewoonweg geconstateerd moet worden dat van deze clausule op grote schaal misbruik wordt gemaakt. Door een beroep te doen op die uitzonderingsclausule komt vrijwel de gehele aanbesteding van defensiematerieel buiten de interne markt terecht. Er is sprake van een blinde vlek op de interne markt terwijl er nota bene sprake is van een marktvolume van 160 miljard euro per jaar.
Wij willen onze burgers een signaal geven dat zij de wederzijdse opening van de aanbestedingsmarkten ook als een teken van onderling vertrouwen tussen de lidstaten moeten beschouwen. Wij willen naar de burgers toe de volgende boodschap overbrengen: laten wij nu een stap vooruit zetten zodat er op overheidsuitgaven bespaard kan worden en er een proces op gang komt dat tot een betere concurrentiepositie leidt. Door een dergelijk proces moeten wij nu eindelijk ook eens een keer in staat zijn om ons wat meer los te maken van de afhankelijkheid van leveranciers van buiten Europa! Ik wijs in dit verband alleen maar op de wederzijdse aanbestedingsmaatregelen voor het bijtanken van vliegtuigen en voor geleide projectielen; wat dat betreft zijn wij grotendeels afhankelijk van de levering vanuit andere markten.
Sta mij toe om tot slot nog kort iets over de ingediende amendementen te zeggen. Volgens mij is de succesvolle, grote eensgezindheid die alle partijgrenzen overschrijdt vooral te danken aan het feit dat wij vooraf het volgende hebben gezegd: wij richten ons alleen maar op aspecten die met de interne markt te maken hebben en wij laten ons niet verleiden om een discussie te voeren over algemene kwesties op het gebied van veiligheid, defensie en vrede. Dat is ook de reden dat mevrouw Beer, als lid van de Groenen, en ikzelf, als lid van de CSU, in eerste instantie een vrijwel gelijkluidend verslag voor de beraadslagingen hebben overgelegd. Door de amendementen, die veeleer een ideologisch karakter hebben, wordt die eensgezindheid terzijde geschoven. Ik doe dan ook de aanbeveling om alle amendementen, met uitzondering van amendement 5, te verwerpen en om dit verslag verder in zijn geheel te steunen. 
Benita Ferrero-Waldner,
   . Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur, de heer Romeva i Rueda, opnieuw bedanken voor zijn verslag waarin de lidstaten worden opgeroepen betere en strengere geharmoniseerde controlemaatregelen in te stellen voor wapenexporten. Het verslag beoogt met name de Europese praktijk te verbeteren, maar erkent tevens het vermogen van de EU om best practices in de Europese buurlanden en de rest van de wereld te bevorderen.
In het verslag wordt gepleit voor een internationaal wapenhandelsverdrag. De Commissie wil graag onderhandelingen starten over een juridisch bindend wapenhandelsverdrag. Wij denken dat een dergelijk verdrag van groot belang kan zijn, niet in de laatste plaats om de verspreiding van illegale handvuurwapens en lichte wapens tegen te gaan, die bijdragen aan het gevoel van onveiligheid en een rol spelen bij misdaad en conflicten over de hele wereld.
Op dit gebied neemt de Commissie niet het voortouw, maar werkt zij samen onder de paraplu van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid.
De Commissie heeft samen met andere internationale organisaties en NGO’s regelmatig te maken met de gevolgen van ongewenste of illegale wapenverkoop. Door middel van bepaalde projecten dragen we ook bij aan het terugdringen van een destabiliserende opeenhoping van wapens over de hele wereld. Het verslag wijst erop dat jaarlijks ongeveer een half miljoen mensen sterft aan de gevolgen van gewelddadige incidenten met handvuurwapens. Gezien deze ontnuchterende statistieken kunnen we niet op onze lauweren gaan rusten.
Wat het tweede deel betreft – de non-proliferatie van massavernietigingswapens – wil ik allereerst de rapporteur, de heer Kristovskis, feliciteren met dit uiterst belangrijke werk. Twee jaar geleden heeft de EU haar strategie tegen de proliferatie van massavernietigingswapens gelanceerd. Het non-proliferatiebeleid ziet zich voor grote uitdagingen geplaatst. Velen zien het risico dat terroristen de hand zouden kunnen leggen op massavernietigingswapens als een zeer reële bedreiging. De Europese Unie stelt momenteel haar begrotingsprioriteiten voor de komende jaren vast. Het verslag is daarom niet alleen van groot belang maar het komt ook zeer gelegen.
Dit onderwerp is niet nieuw voor de Commissie. Zoals in het verslag is vermeld, werkt de Commissie al geruime tijd aan coöperatieve steunprogramma’s om de risico’s te beperken die verbonden zijn aan grondstoffen, installaties en technologieën die worden gebruikt om massavernietigingswapens te produceren, met name in de voormalige Sovjet-Unie. De Commissie heeft eveneens ervaring met dit onderwerp opgedaan tijdens de implementatie van gemeenschappelijk optreden inzake non-proliferatie in Rusland in het kader van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. Dit optreden vormt tot dusverre de hoofdmoot van de bijdrage van de Commissie aan het mondiale partnerschap van de G8 tegen de proliferatie van massavernietigingswapens.
Net als de rapporteur en de leden van dit Parlement ben ik zeer teleurgesteld over het feit dat de onderhandelingen over non-proliferatie in New York niet veel hebben opgeleverd. Dit geeft het verkeerde signaal aan landen als Iran.
Volgens de EU-strategie moet er in de Unie een specifieke begrotingslijn voor dit terrein worden vastgesteld. De Commissie heeft aan deze oproep gehoor gegeven door belangrijke non-proliferatiedoelstellingen op te nemen in haar voorstel voor het stabiliteitsinstrument van oktober 2004. Dit en andere voorstellen zijn ter overweging voorgelegd aan het Parlement en de Raad. Een positieve uitkomst van deze onderhandelingen is van cruciaal belang.
Tot mijn genoegen heeft het Parlement in samenwerking met de Raad de Commissie geholpen bij het op touw zetten van een aantal pilotprojecten, al wordt er nog gepraat over de financiële aspecten. Aan de hand van deze projecten kunnen we bepalen hoe EU-instrumenten het beste kunnen worden ingezet om de EU-bijdrage aan non-proliferatie te vergroten.
Begin december zal in Brussel een interparlementaire conferentie op hoog niveau worden gehouden, waarbij een aantal onafhankelijke studies over de te volgen koers zal worden gepresenteerd en besproken. Mijn grote dank voor de uitstekende samenwerking met het Parlement bij het organiseren van deze conferentie. We hopen dat veel leden van dit Parlement bij de conferentie aanwezig zullen zijn.
Zoals in het verslag werd gevraagd, is de Commissie bereid het Parlement meer informatie te verschaffen over eerdere en huidige EU-programma’s die de non-proliferatie van massavernietigingswapens en ontwapening tot doel hebben. Uiteraard wil de Commissie de goede samenwerking met de Raad en het Parlement voortzetten om deze doelstellingen te kunnen verwezenlijken.
En dan nu de aankoop van defensiematerieel. Het Europees Parlement speelt in zo’n gevoelig debat een cruciale rol. Gelukkig kan de Commissie de bijdrage van het Parlement nu meenemen. Zoals u weet, neemt de Commissie de komende weken een mededeling aan waarin de resultaten van de openbare raadpleging van de afgelopen maanden worden gepresenteerd. Deze mededeling moet het standpunt van het Parlement goed weergeven. Mede namens commissaris McGreevy mijn hartelijke dank aan iedereen die hieraan heeft meegewerkt, met name de heer Wuermeling, mevrouw Beer en de heer Hökmark, voor hun grote inzet in de verschillende commissies.
In 2002 drong het Europees Parlement er bij de Commissie op aan om op dit gebied initiatieven te ontplooien. De Commissie is bijzonder blij met de bijdrage van het Parlement. De Commissie streeft er uiteindelijk naar de sterk gefragmenteerde defensiemarkt open te stellen, zodat overheidsuitgaven effectiever kunnen worden ingezet door grotere concurrentie en transparantie in deze markt. Niet alleen de overheden en de belastingbetalers zouden hiervan profiteren, maar ook de Europese defensie-industrie, die momenteel gebukt gaat onder een marktstructuur die concurrentie op de wereldmarkt niet toelaat.
Het publieke debat van de afgelopen maanden en bijdragen van verschillende kanten tonen aan dat de meeste belanghebbenden hetzelfde doel nastreven. Zelfs de lidstaten lijken nu te beseffen dat er snel iets moet gebeuren om vooruitgang te boeken. De politieke wil om een einde te maken aan deze onbevredigende situatie is alom aanwezig, zoals blijkt uit de huidige onderhandelingen met het Europees Defensieagentschap.
De Commissie wil haar rol in dit proces op zich nemen. De raadpleging heeft laten zien dat verschillende interpretaties van de bestaande regels hebben geleid tot verschillen in de implementatie; de Commissie zou hierin snel en eenvoudig duidelijkheid kunnen scheppen door een interpretatieve mededeling, uitsluitend onder verantwoordelijkheid van de EU en de Commissie. Zij zou echter vooral nieuwe, flexibelere regels kunnen opstellen voor de aanschaf van defensiematerieel, regels die beter passen bij het specifieke karakter van dit materieel. Dat is geen snelle of eenvoudige klus, aangezien er een nieuw wetgevingsvoorstel voor nodig is. Op het moment lijkt een specifieke richtlijn over de aanschaf van defensiematerieel het meest geschikte middel om alle belangrijke zaken aan de orde te stellen die een rol spelen wanneer nationale overheden overgaan tot aanschaf van dit materieel, zoals gegarandeerde levering, geheimhouding of een bijzondere urgentie. De Commissie zal de nodige voorbereidende evaluaties en raadplegingen uitvoeren in nauwe samenwerking met het Europees Parlement.
Mijn grote dank voor uw steun en voor de drie uiterst belangrijke verslagen. 
Gunnar Hökmark (PPE-DE ),
   - Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, ik ga iets zeggen over overheidsopdrachten op defensiegebied, en ik zou de heer Wuermeling willen bedanken voor zijn verslag over dit onderwerp. Het lijkt me van belang te benadrukken dat overheidsopdrachten op defensiegebied van doorslaggevende betekenis zijn als we Europa op militair en technologisch vlak een leidersrol willen laten vervullen. Publieke aanbestedingen in de defensiesector zijn echter ook van essentieel belang als we iets willen betekenen op het gebied van onderzoek en ontwikkeling op dat vlak. Dit betekent dat we moeten zorgen voor ondernemingen die voldoende omvang hebben om op internationaal niveau te kunnen opereren en de allerbeste producten te kunnen aanbieden. Een belangrijke overweging daarbij is dat we zo meer waar voor ons geld krijgen, maar van belang is ook dat we een rol moeten spelen bij de ontwikkeling van militaire technologie die Europa in staat stelt op eigen benen te staan ten aanzien van zowel het veiligheidsbeleid als de samenwerking met andere delen van de wereld.
Een van de kernvragen is hoe we kunnen zorgen voor de industriële capaciteit die we nodig hebben om voorop te lopen bij de ontwikkeling van geavanceerde technologieën. Het probleem van Europa is de versnippering van de markt - een uitvloeisel van uiteenlopende veiligheidsbelangen in het verleden. Gezien de afnemende aankopen en dalende defensiebudgetten, in combinatie met - laten we dat vooral niet vergeten - een sterk groeiende behoefte aan onderzoek en ontwikkeling, zal het voor Europa niet eenvoudig zijn de ontwikkelingen op ons continent min of meer gelijk op te laten gaan met die in, bijvoorbeeld, de Verenigde Staten.
Een van onze belangrijkste taken is dan ook dat we bij de overheidsopdrachten op defensiegebied die vallen onder artikel 296 van het Verdrag zorgen voor meer samenwerking, niet alleen bij de aanbestedingen, maar ook op het punt van vrije concurrentie tussen producenten. Als we er niet in slagen dit alles te bereiken, zullen we niet tegen de concurrentie opgewassen zijn en geen rol van betekenis kunnen spelen bij de ontwikkeling van het meest geavanceerde defensiematerieel, aangezien dergelijk materieel valt onder artikel 296, dat derogaties voor de lidstaten toestaat. Willen we iets aan die situatie kunnen doen, dan zullen we in de allereerste plaats moeten zorgen voor een gemeenschappelijke gedragscode, en in een later stadium voor een richtlijn. Van belang is in ieder geval dat er een begin wordt gemaakt met dit werk, om te voorkomen dat het fundament onder de Europese defensie-industrie wordt aangetast. 
Ģirts Valdis Kristovskis (UEN ),
   . – Geachte commissaris, vertegenwoordigers van de Raad en de Commissie, dames en heren, allereerst wil ik rapporteur Raül Romeva i Rueda bedanken voor zijn werk aan de evaluatie van de Gedragscode van de Europese Unie betreffende wapenuitvoer. In mijn functie van rapporteur voor advies van de Commissie ontwikkelingssamenwerking wil ik de rapporteur bedanken voor het feit dat wij het eens konden worden over de opname in het verslag van de punten die onze commissie het belangrijkst achtte. Namens de Commissie ontwikkelingssamenwerking wil ik uiting geven aan mijn overtuiging dat wapenexport naar arme, door conflicten geteisterde landen onaanvaardbaar is, aangezien dit armoede en schendingen van de mensenrechten verder in de hand werkt. Het is paradoxaal dat regeringen praten over armoedebestrijding en versterking van de rechtsstaat, terwijl ze tegelijkertijd toestaan dat er handvuurwapens en lichte wapens, de zogeheten SALW, worden geleverd aan onderdrukkende regimes en aan landen die in zeer ernstige militaire conflicten verkeren. Gezegd moet worden dat de SALW-handel bijzonder veel schade toebrengt aan het ontwikkelingsbeleid in de Cotonou-landen. In het verslag van het jaar 2000 zien we een soortgelijke visie. Daarom doet de Commissie ontwikkelingssamenwerking een beroep op de Raad en de Commissie om exacte SALW-richtlijnen te formuleren voor ontwikkelingslanden. Daarbij dient de nadruk te liggen op ontwapening, demobilisatie en reïntegratiemaatregelen. Er dient opnieuw een pakket van post-embargo instrumenten te worden ontwikkeld, en de commissie roept de EU-lidstaten, de Raad en de Commissie op om de Afrikaanse Unie en de Afrikaanse regionale organen te steunen en om op regionaal en nationaal niveau de eisen voor wapenexport aan te scherpen, en wel conform de code van de Europese Unie. We benadrukken dat het noodzakelijk is om de Gedragscode betreffende wapenuitvoer wettelijk bindend te maken. De Commissie ontwikkelingssamenwerking wil ook wijzen op de noodzaak van een handelsovereenkomst met betrekking tot wapens in een internationaal wettelijk bindende vorm. Ik hoop dat de mening van de Commissie ontwikkelingssamenwerking, die voor het eerst naar voren is gebracht, een bijdrage van belang is en dat hiermee wordt herbevestigd dat veiligheid de belangrijkste voorwaarde voor ontwikkeling is. 
Jas Gawronski,
   Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, mijnheer de commissaris, op grond van operationele maatregel nr. 8 van de onderhavige code moeten het Parlement en de Raad elk jaar dit document heronderzoeken.
Dit is een fundamentele maatregel, die in de toekomst misschien wel het belangrijkste instrument zal worden voor het wijzigen van de code. Met die maatregel hebben wij de code trouwens al kunnen verbeteren en omzetten in een dynamisch instrument dat zich kan aanpassen aan de problemen en veranderingen die zich voordoen in de wapenexport van de Europese Unie. Wij hoeven alleen maar te denken aan de toetreding tot de Europese Unie van tien nieuwe landen die dankzij dit herzieningsmechanisme een belangrijke bijdrage hebben kunnen leveren.
De belangrijkste ontwikkeling die met het zesde verslag is geïntroduceerd, betreft de mogelijkheid om de code te veranderen in een gemeenschappelijk standpunt en aldus wettelijk bindend te maken. De Raad moet bijgevolg onverwijld in die richting gaan, omdat een op een gemeenschappelijke, juridisch bindende code gebaseerd beleid voor controle op wapenexport een belangrijke rol kan vervullen in de strijd tegen het terrorisme en bij conflictpreventie.
Het tweede nieuwe element is de , die bestemd is voor de landen ten aanzien waarvan pas het embargo is ingetrokken. Mijns inziens wordt wat dit betreft in het verslag terecht nogmaals gewezen op de moedige mening van het Europees Parlement, dat zich verzet tegen afschaffing van het embargo jegens China zolang er in dit land geen substantiële verbeteringen zijn bij de eerbiediging van de mensenrechten en de burger-, godsdienst- en politieke vrijheden.
Er staan in het verslag natuurlijk ook aspecten waarbij wij graag meer vooruitgang hadden gezien, bijvoorbeeld bij de uitwisseling van inlichtingen en het kennisgevingssysteem voor weigeringen. Toch geven de tot nu toe bereikte resultaten ons hoop voor de toekomst. 
Jan Marinus Wiersma,
   . Voorzitter, het is jammer dat we op dit late uur nog moeten debatteren over een aantal onderwerpen die eigenlijk heel erg belangrijk en ook zeker zeer urgent, met name als we praten over de problemen met het non-proliferatiestreven en het non-proliferatieverdrag. Daarom vind ik het ook jammer dat het voorzitterschap vanavond niet aanwezig is, met name omdat de momentele voorzitter van de Europese Unie ook een erkende kernwapenmogendheid is. Maar misschien kan doorgegeven worden dat bij zulke debatten een presentie van het voorzitterschap zeer gewenst is.
Actie om de verspreiding van massavernietigingswapens tegen te gaan is de jongste periode weer zeer urgent. Het aantal staten dat over kernwapens beschikt, lijkt juist te groeien en dat is een slecht voorbeeld voor andere landen en tegelijk - de commissaris zei het al - wordt het risico reëel geacht dat terroristen de hand leggen op massavernietigingswapens of nucleair materiaal. Een versterking van het internationale kader om deze risico's het hoofd te bieden is hard nodig. Maar net nu zien we een tendens om ontwapeningszaken buiten internationale kaders te regelen. De internationale gemeenschap, inclusief Europa, is er dit jaar niet in geslaagd het non-proliferatieverdrag bij te stellen, te vernieuwen, sterker te maken, terwijl de Verenigde Staten het ontwapeningsbeleid steeds meer op eigen houtje willen voeren, met name als het gaat om het tegengaan van verspreiding van kernwapens.
Beide zijn zeer kwalijk voor de geloofwaardigheid en de effectiviteit van het mondiale non-proliferatie regime dat nog altijd een essentiële pijler van ons beleid is. Het is daarom van het grootste belang dat we die trend counteren en meer greep krijgen op de verspreiding van massavernietigingswapens, maar ook van nucleaire technologie en nucleair chemisch en biologisch materiaal; hetzelfde geldt eigenlijk ook voor de export van conventionele wapens.
De Europese Unie zal de kar moeten trekken, als het gaat om de toekomst van het non-proliferatieverdrag, maar doet overigens ook op veel andere punten goed werk zoals het recente voorstel, de recente lobby voor een internationaal wapenexportverdrag. Tegelijk zitten er meer contradicties, tegenstellingen in het internationale regime, waarbij ook Europese landen betrokken zijn. De erkende kernmachten in de wereld hebben een extra grote verantwoordelijkheid. Zij oefenen de meeste druk uit op landen die uit het internationale systeem willen breken en tezelfdertijd overwegen zij modernisering van het kernarsenaal en weigert een van hen zelfs pertinent het verbod op nucleaire kernproeven te onderschrijven.
Europa is enerzijds een van de drijvende krachten - dat is een andere tegenstelling - achter het internationale non-proliferatieregime. Het is één van de absolute prioriteiten in de : onder Europese leiding wordt getracht een vreedzame uitweg te zoeken rond Iran; tegelijk investeren wij veel minder in het opruimen van oude nucleaire arsenalen dan de Amerikanen. Terecht roept het verslag van onze collega Kristovskis dan ook op die politieke prioriteit te ondersteunen met voldoende middelen.
Tot slot, de PSE-Fractie hecht zeer sterk aan de internationale rechtsorde. Wij hebben in de Commissie een uitvoerig debat gehad over de paragrafen in het verslag van Kristovskis over het gebruik van het geweld ter voorkoming van non-proliferatie, de verspreiding van kernwapens. Wij vinden nog steeds dat de passage in het verslag te weinig recht doet aan onze opvatting over de internationale rechtsorde en de rol van de Verenigde Naties daarin. Als die paragrafen zo blijven en als het Parlement morgen besluit om die passage te ondersteunen, dan sluit ik niet uit dat onze fractie zich bij de eindstemming over dit verslag van stemming zal onthouden. 
Alexander Lambsdorff,
   Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega’s, net als mijn collega, de heer Wiersma, had ik graag gezien dat dit debat op een wat christelijker tijdstip had plaatsgevonden. Als lid van de Commissie interne markt en consumentenbescherming én van de Commissie buitenlandse zaken vind ik dit debat namelijk bijzonder belangrijk. Wij weten immers allemaal dat de lidstaten op het gebied van de bewapeningskwesties op dit moment de regels van de interne markt ontduiken door bij de aanschaf van nieuwe wapensystemen via artikel 296 een beroep te doen op een wezenlijk nationaal belang. De lidstaten beperken het beroep op die uitzonderingsclausule echter niet tot feitelijke wapensystemen, maar gebruiken artikel 296 voor het aanbesteden van alle defensiematerieel.
Aangezien uit een nadere analyse blijkt dat artikel 296 op slechts ongeveer 4 procent van dat materieel van toepassing is, is het noodzakelijk om voor de resterende 96 procent een manier te vinden om een grotere transparantie bij de gunning van overheidsopdrachten te creëren. Gelukkig heeft de Commissie op dit punt een daartoe strekkend initiatief in gang gezet en heeft de rapporteur, Joachim Wuermeling, zich in zijn verslag voorstander betoond van het opstellen van een interpretatieve mededeling door de Commissie in verband met artikel 296. Daarnaast steunt hij het uitwerken van een nieuwe richtlijn voor overheidsaanbestedingen die toegesneden is op de specifieke kenmerken van de defensie. Namens mijn fractie steun ik het verslag, waarbij wij ook, met het oog op een grotere transparantie, de mogelijkheid voor een als aanvullend instrument niet willen uitsluiten.
De voordelen van een gemeenschappelijk Europees defensiebeleid liggen voor de hand. Op dit moment bedragen de Europese defensie-uitgaven circa 160 miljard euro. De doelmatigheid van deze uitgaven moet beslist worden verbeterd. Dat zijn wij aan onze belastingbetalers verplicht. Aanbieders kunnen schaalvoordelen realiseren wanneer de gevraagde hoeveelheden groot genoeg zijn. Op deze wijze kunnen aanzienlijke bedragen aan belastinggeld worden bespaard. Vooral in de sfeer van duur onderzoek zal een dergelijke benadering in de toekomst nog onontkoombaarder worden.
Bovendien is het van essentieel belang om naar gemeenschappelijke technologische normen te streven, zodat ingezette troepen uit verschillende landen onderling kunnen samenwerken. Niet in de laatste plaats dragen gezamenlijke defensiestructuren ook bij aan een hogere mate van politieke integratie en solidariteit binnen de Europese Unie.
Mijn aanbeveling is dan ook om steun te geven aan het groenboek, waarbij alle drie de voorgestelde instrumenten voor het verbeteren van de transparantie toegepast dienen te worden. Het voorstel van de Commissie zet de juiste toon voor het creëren van een nieuwe strategische positionering van Europa in het veiligheids- en defensiebeleid. Dat is ook noodzakelijk omdat onze taken op het gebied van het buitenlands beleid zullen toenemen in plaats van afnemen. Wij worden thans geconfronteerd met gewijzigde veiligheidsomstandigheden als gevolg van nieuwe bedreigingen, terrorisme, onstabiele landen, twisten over de verdeling van natuurlijke hulpbronnen en religieus en politiek fanatisme. Geen enkele lidstaat van de EU kan deze uitdagingen alleen aangaan. Het centrale element hierbij is Europese eenwording. Deze opdracht kunnen wij alleen tot een goed einde brengen op basis van een gemeenschappelijk Europees buitenlands beleid in een Unie die haar capaciteiten ten volle benut, die één lijn trekt en die in staat is om de structurele fragmentatie te overwinnen. Ook de kosten van militaire acties zullen toenemen, met name als er in de toekomst sprake blijft van een versplinterde defensiemarkt in de 25 lidstaten van de EU. Om dat te voorkomen hebben wij betere en meer uniforme beleidsmaatregelen nodig waardoor wij tegelijkertijd ook een betere interoperabiliteit van de Europese troepen kunnen bewerkstelligen. Op dit gebied bestaan er momenteel nog grote verschillen. Wij moeten streven naar een gemeenschappelijke operationele inzet van onze soldaten.
Volgens de Eurobarometer is tweederde van de Europese burgers voorstander van een grotere samenwerking op veiligheidsgebied in de EU. Een goed functionerende defensiemarkt vormt een noodzakelijke voorwaarde voor onze veiligheid. Daarom vinden wij het initiatief van de Commissie en het verslag van de rapporteur een goede zaak. Overigens ben ik van mening dat dit debat in Brussel en niet in Straatsburg zou moeten plaatsvinden. 
Raül Romeva i Rueda,
   – Mijnheer de Voorzitter, graag wil ik nog een en ander opmerken over het verslag van mijn collega, de heer Kristovskis.
Ik denk dat het onderwerp massavernietigingswapens bijzondere aandacht vereist, vooral om de reden die eerder is genoemd: zeker in een kwestie als deze moeten we, als we internationaal geloofwaardig willen zijn, allereerst vanuit de Europese Unie een voorbeeld stellen.
In dit verslag wordt nadrukkelijk gewezen op de noodzaak de rol van de nucleaire ontwapening te versterken en er zorg voor te dragen dat het Non-Proliferatieverdrag een succes wordt. Ik vind dat een punt dat we steeds sterker moeten benadrukken.
Maar er is nog iets dat we niet mogen vergeten: sommige NAVO-landen, waaronder het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk, zijn, ongevoelig voor de realiteit, begonnen aan wat zou kunnen uitdraaien op een nieuwe nucleaire wapenwedloop. We moeten duidelijk maken dat hier sprake is van een dreiging die moet worden afgeremd en daarom moeten we, in ieder geval in die zin, consequent zijn.
En ten slotte wil ik het Parlement nog wijzen op recente berichten dat Amerikaanse soldaten in de straten van Fallujah witte fosfor zouden hebben gebruikt. Als die berichten juist zijn, hebben we mijns inziens te maken met een duidelijke schending van een aantal kernbeginselen die geëerbiedigd moeten worden en waarop in dit verslag met klem wordt gewezen. 
Tobias Pflüger,
   Mijnheer de Voorzitter, het lijkt erop alsof in het Europees Parlement ’s nachts de wapens tevoorschijn worden gehaald aangezien er drie verslagen over bewapening op de agenda staan: het verslag-Romeva í Rueda betreffende wapenuitvoer, het verslag-Kristovskis inzake massavernietigingswapens en het verslag-Wuermeling over de markt voor defensiematerieel. Alle drie de verslagen bevatten een overdaad aan explosief materiaal en zij hebben ook veel raakvlakken.
In hoofdlijnen staat mijn Fractie positief tegenover het verslag betreffende de wapenuitvoer hoewel er nog enige verbeteringen aangebracht zouden kunnen worden door bijvoorbeeld de criteria verder aan te scherpen. Uit vredesoverwegingen zou ik er uiteraard de voorkeur aan geven om de wapenuitvoer volledig te verbieden. Wij mogen niet vergeten dat de productie, de uitvoer en het gebruik van wapens en militair materieel aan elkaar gekoppeld zijn en een voedingsbodem voor oorlogsvoering vormen. De uitvoer van wapens is een bedreiging voor de vrede. Daarom is het des te belangrijker dat nu eindelijk het juridisch bindende karakter van de gedragscode - waar in dit verslag om wordt verzocht - ook daadwerkelijk tot stand wordt gebracht. Blijkbaar wordt die mening ook door iedereen in dit Parlement gedeeld.
Raül Romeva heeft gelukkig een amendement van mijn Fractie overgenomen waardoor het juridisch bindende karakter zich ook uitstrekt tot goederen voor . Het Europese Defensieagentschap, dat nu een jaar bestaat, bevordert volgens bewapeningsdeskundigen niet alleen de uitvoer van wapens, maar maakt ook de controle op die uitvoer beduidend moeilijker. Daarom hebben wij in ons amendement voorgesteld om dit zogeheten Veiligheidsagentschap af te schaffen. Ik wil met name een beroep op mijn collega’s van de groene en sociaal-democratische fracties doen om zich bij de linkse fractie aan te sluiten om in plaats van een bewapeningsagentschap, een agentschap voor de controle op de wapenuitvoer in het leven te roepen.
Bij het verslag-Kristovskis ligt de zaak weer heel anders. Eigenlijk dient dit verslag over het bestrijden van de proliferatie van massavernietigingswapens te gaan. Het resultaat is echter een brandbrief die zelfs zover gaat dat de volkenrechtelijke inbreuk als gevolg van de oorlog in Irak wordt goedgepraat. Ik roep u om dit verslag te verwerpen en u niet alleen maar van stemming te onthouden, zoals zojuist door de sociaal-democraten werd aangekondigd. Ik doe ook een beroep op u om niet in te stemmen met de aangescherpte amendementen van de UEN-Fractie - waar de heer Kristovskis deel van uitmaakt - inzake Iran.
Ik doe een beroep op de conservatieve fractie om geen interpretatie te steunen met de strekking dat Iran de afgelopen zeventien jaar op het gebied van massavernietigingswapens alleen maar wantrouwen heeft gezaaid en verdiend; dat is gewoon niet waar. Het lijkt erop alsof de oorlog tegen Irak in het verslag als een soort blauwdruk wordt beschouwd om een aanval op Iran voor te bereiden, terwijl zelfs de voormalige Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Powell niet eens meer beweert dat Irak toentertijd over massavernietigingswapens beschikte. Hij schaamt zich nu zelfs voor zijn toenmalige optreden in de Veiligheidsraad van de VN.
Wat de kwestie van de massavernietigingswapens in het westen betreft, is het verslag schijnheilig, zoals dat eigenlijk altijd het geval is in dit Parlement. Wij hebben daarom de volgende voorstellen ingediend: de Amerikaanse kernwapens dienen uit Europa teruggetrokken te worden; de Franse en Britse kernwapens dienen in de mottenballen gelegd te worden; en Duitsland dient eindelijk zijn capaciteit voor de verrijking van uranium in de onderzoeksreactor in Garching te ontmantelen.
Dan het laatste verslag. U beweert, mijnheer Wuermeling, dat onze industrie internationaal gezien niet in staat is om de concurrentie aan te gaan. Tegelijkertijd zegt u echter dat de verslagen niets met elkaar gemeen hebben. Als het om concurrentie gaat, gaat het waarschijnlijk om concurrentie bij de uitvoer en dat betekent dat dit artikel 296 niet in stand kan blijven. Naar mijn idee is dit verslag over het Groenboek overheidsopdrachten op defensiegebied gewoon heel open en eerlijk. Het gaat over een nauwe samenwerking met de NAVO en de Verenigde Staten en daarom zal onze Fractie ook tegen dit verslag stemmen. 
Gerard Batten,
   . – Mijnheer de Voorzitter, in deze drie verslagen zien we opnieuw een uitbarsting van bizarre ideeën van het Europees Parlement, maar we kunnen er in elk geval uit aflezen waar het Parlement en de Europese Unie naartoe willen. Er wordt gepleit voor verwerping van een nieuwe generatie kernwapens, voor gestage en serieuze inspanningen voor nucleaire ontwapening van Groot-Brittannië en Frankrijk en voor de harmonisatie van wapenexporten, en dat terwijl de wereld steeds gevaarlijker in plaats van minder gevaarlijk wordt.
De incompetente linkse utopische dromers die een meerderheid vormen in dit idiote en corrupte Parlement richten al genoeg schade aan met hun wetgevingsplannen. Nou moeten ze zich niet ook nog mengen in defensieaangelegenheden. Het belachelijke EU-beleid op het gebied van landbouw, visserij, handel en financiën kunnen nationale overheden misschien ooit nog terugdraaien, maar als de EU het ook nog voor het zeggen krijgt op defensiegebied zijn de gevolgen wellicht onomkeerbaar.
Al deze verslagen dragen bij aan een gemeenschappelijk Europees veiligheids- en defensiebeleid. Dat komt duidelijk naar voren uit de harmonisatie van defensieaankopen die in een van de verslagen wordt genoemd, ook al vormde dit een onderdeel van de mislukte Europese grondwet.
Het Britse leger moet opgaan in een Europees leger. Groot-Brittannië loopt te slaapwandelen, totdat het wakker wordt en tot de ontdekking komt dat het geen eigen leger en defensiemogelijkheden meer heeft. Ik hoop dat God ons bijstaat op de dag dat de Britse strijdkrachten onder het commando van de Europese Unie vallen. Ja, we kunnen Gods hulp wel gebruiken, stelletje hansworsten. 
Marios Matsakis (ALDE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik voel mij diep gekwetst door de opmerkingen van de vorige spreker. Ik weet niet waarom hij door mocht gaan met het uiten van dit soort absurde uitspraken in dit Parlement. Ik voel mij persoonlijk beledigd en vraag u in te grijpen.
De Voorzitter.
   Als ik de vorige spreker bedankt heb, is het mijn persoonlijk probleem. Ik beloof dat ik deze zaak aan het Bureau zal voorleggen voor een besluit.
Ryszard Czarnecki (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, oorlogen worden vaak uitgevochten in het duister. Het is een teken des tijds dat ook wij in het Europees Parlement 's nachts onze strijd voor de vrede strijden.
Twee jaar geleden bedroegen de defensie-uitgaven 956 miljard dollar, en vorig jaar zelfs 1 triljard. Dergelijke recorduitgaven hebben we niet meer gezien sinds de Koude Oorlog. Jaarlijks stijgen de defensie-uitgaven met ongeveer 10-11 procent, dat staat gelijk aan een wapenwedloop. Er bestaat een gezegde, "als je vrede wilt, bereid je dan voor op oorlog", maar we moeten ons afvragen of dit wel de juiste reactie is op de problemen van de 21e eeuw. Denkt u ook niet dat, zoals een vertegenwoordiger van het Vaticaan tijdens de 59e bijeenkomst van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties zei, "een steeds groter vertrouwen op wapens, groot en klein, de wereld niet méér veiligheid brengt, maar juist steeds minder"? We moeten het initiatief van de VN steunen om een cultuur van vrede op te bouwen, en de beschaving van liefde bevorderen die Johannes Paulus II nastreefde.
Ik wil de rapporteur, minister Kristovskis, danken voor zijn verstandige verslag, dat gebaseerd is op een compromis. Met name vind ik de paragraaf belangrijk betreffende het risico op een proliferatie van uit de Koude Oorlog overgebleven voorraden biologische, chemische en kernwapens. Ook de verwijzing naar het verbod op proeven met kernwapens in de ruimte, dat 38 jaar geleden werd goedgekeurd, is belangrijk.
Om af te ronden, wil ik onderstrepen dat ik blij met de nadruk die we leggen op het feit dat zelfs een gerechtvaardigd gebruik van militaire macht in overeenstemming met het VN-handvest moet zijn, en moet worden voorafgegaan door het benutten van alle politieke en diplomatieke middelen. Het Europees Parlement kan geen wonderen verrichten, maar misschien kunnen we de vrede wel iets meer kans geven. 
Gitte Seeberg (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de drie verslagen waar we vanavond over debatteren zijn erg belangrijk. Als schaduwrapporteur voor de PPE-DE-Fractie betreffende het verslag over massavernietigingswapens vind ik dat het verslag goed, solide en evenwichtig is geworden. Het is een heel omvangrijk verslag geworden, maar het onderwerp is dan ook erg belangrijk. De rapporteur heeft een mooi stuk werk afgeleverd.
In de tijd waarin we nu leven komt de dreiging niet meer van de Koude Oorlog, maar van schurkenstaten en terreurorganisaties. Het is daarom van essentieel belang dat er wordt gecontroleerd wie deze wapens bezit en dat ze niet in verkeerde handen vallen. We kunnen atoomwapens niet afschaffen en we moeten dat ook niet doen. Atoomwapens vormen een deel van de verdedigingsstrategie van de NAVO en dat is een van de redenen waarom de Koude Oorlog koud is gebleven. Maar we moeten er wel naar streven dat landen die geen atoomwapens mogen hebben afzien van de ontwikkeling van zulke wapens. Ik denk hierbij natuurlijk vooral aan Iran en de problemen rond Noord-Korea. We moeten er ook voor zorgen dat landen die niet gerechtigd zijn atoomwapens te hebben, maar ze toch hebben, dat wil zeggen Pakistan, India en Israël, het Non-proliferatieverdrag ondertekenen. Er moet samenhang bestaan tussen middelen en doelen. Als we willen dat de strategie van de EU voor de niet-verspreiding van massavernietigingswapens continu doeltreffend is, moeten we prioriteit geven aan het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid en vooral ook dit onderwerp hoge prioriteit geven in de toekomst.
Ik wil tot slot graag uitdrukking geven aan mijn tevredenheid over het verslag van de heer Romeva. Het verheugt me met name dat het Parlement eensgezind is in zijn aanbeveling om het wapenembargo tegen China niet op te heffen. Laten we ons allen ervoor inzetten dat deze houding ook wordt overgenomen door de regeringen van onze respectievelijke thuislanden. 
Ana Gomes (PSE ).
   – Volgens een recent rapport van het Congres van de VS bedroeg de waarde van de contracten voor de levering van wapens door de vier grootste Europese wapenexporteurs aan de zich ontwikkelende landen in 2004 bijna vijf miljard dollar. Dat is vijf keer zoveel als in 2003. Deze wapens zullen leiden tot een verdere verspreiding van de conflicten in Afrika en andere werelddelen en zo de ontwikkeling van deze regio’s belemmeren.
We hebben nu dus meer dan ooit behoefte aan strenge en doeltreffende regels voor de uitvoer van wapens. Europa kan niet met ontwikkelingssteun bijdragen tot opbouw en tegelijkertijd via de ongereglementeerde uitvoer van conventionele wapens destructie teweegbrengen.
Wij zijn het daarom eens met hetgeen in het uitstekende verslag van de heer Romeva gesteld wordt – dat de gedragscode zo snel mogelijk juridisch bindend moet worden verklaard. Net als de commissaris zijn ook wij heel tevreden met het besluit van de Raad om aan te dringen op een universeel VN-Verdrag met gemeenschappelijke regels voor de wapenhandel over de gehele wereld.
Het wapenembargo voor China – een land dat Taiwan regelmatig heeft bedreigd – mag pas worden opgeheven als China zich verantwoord heeft voor al degenen die in verband met de gebeurtenissen op het Plein van de Hemelse Vrede zijn opgepakt en verdwenen en de algemene mensenrechtensituatie in het land is verbeterd.
Het verslag-Wuermeling noemt een aspect dat kan worden gezien als de sleutel voor het nog te formuleren Europees buitenlands en defensiebeleid. Het door ons ingediende amendement nr. 6 verwijst daarnaar. Het is namelijk zo dat geen enkele grote mogendheid een werkelijk open defensiemarkt heeft. De Verenigde Staten beschermen hun defensie-industrie via de “Buy American Act”. We kunnen van onze Amerikaanse vrienden nog veel leren.
Als de lidstaten defensiematerieel aankopen moeten Europese bedrijven voortaan de voorkeur krijgen. Dat is van fundamenteel belang als we een sector die veel bijdraagt tot de strategie van Lissabon, technologische innovatie en de strategische autonomie van de Unie willen behouden. Laten we dus niet naïef zijn en onszelf voor de gek houden: vliegtuigen zijn geen bananen en tanks zijn geen koelkasten. We mogen dit onderwerp dus niet benaderen alsof het gewoon een kwestie van markten is. Het Parlement moet een begin maken met wat eerst en vooral een politiek en strategisch debat is. Wat wij voorstellen is een eerste stap in die richting.
Tot slot enige opmerkingen over het verslag-Kristovskis. Ook dit is een goed verslag. Ik geloof niet dat het mogelijk is een coherente en doeltreffende non-proliferatiestrategie aan te houden als de vijf geautoriseerde kernmachten – waaronder twee EU-lidstaten – in gebreke blijven hun verplichting uit hoofde van artikel 6 van het Verdrag inzake de niet-verspreiding van kernwapens om geleidelijk te ontwapenen na te komen en weigeren iets te ondernemen tegen kernmogendheden als Israël, India en Pakistan, die het NPV niet hebben ondertekend. Dat is vooral zo kwalijk omdat behalve andere staten nu ook andersoortige groeperingen of terroristen proberen illegale wapens te verkrijgen. 
Marios Matsakis (ALDE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het gevaarlijkste massavernietigingswapen is de kernbom. Dit wapen is al tweemaal ingezet door de VS en heeft daarbij in een fractie van een seconde honderdduizenden onschuldige burgerslachtoffers gemaakt. Ook Groot-Brittannië, Frankrijk, Rusland en China hebben er kernproeven mee gedaan, wat enorme schade aan het milieu heeft toegebracht.
Deze landen behoren net als Israël, India en Pakistan tot de angstaanjagende nucleaire club van acht landen die de hele wereld in haar greep houdt. Zij terroriseren de hele internationale gemeenschap met hun oorlogszucht en onverantwoordelijke gedrag; ze bedreigen elkaar met dodelijke nucleaire vernietigingsspelletjes en beledigen op grove wijze onze intelligentie door ons te willen doen geloven dat nucleaire zelfmoord een soort afschrikking is.
De regeringen van deze landen gebruiken een logica die alleen wordt begrepen door vastberaden militaire leiders die rustig de hele mensheid opofferen in hun streven naar snel economisch gewin. Zij geven astronomische bedragen uit aan de opbouw van een nucleair arsenaal waarmee de wereld vele malen kan worden vernietigd – en het enige dat wij doen is resoluties aannemen over ineffectieve non-proliferatiestrategieën.
Waarom roepen we de kernmachten niet luid en duidelijk op om hun wapenarsenalen te vernietigen? Waarom staan we toe dat onheilslanden die in het bezit zijn van kernbommen, zoals Groot-Brittannië en Frankrijk, lid zijn van de Europese Unie? Waarom nemen we geen resoluties aan of treffen we geen maatregelen tegen deze twee landen? En waarom moet een klein land zoals het mijne, Cyprus, met de dreiging van een nucleaire ramp leven omdat Groot-Brittannië tegen onze wens in zo nodig kernbommen wil opslaan op de Britse koloniale bases op het eiland?
Mijns inziens is het antwoord doodeenvoudig: we hebben geen politiek lef. Daarom zijn we maar hypocrieten – en de wereld draait gewoon door. 
Eva-Brit Svensson (GUE/NGL ).
   - Mijnheer de Voorzitter, in zijn verslag houdt de heer Wuermeling vol dat de discussie niet gaat over het buitenlands, veiligheids- of defensiebeleid in het algemeen, maar alleen over overheidsopdrachten voor goederen en diensten. Het spreekt echter voor zich dat er een verband bestaat tussen overheidsopdrachten voor defensiematerieel en defensiebeleid. De totstandbrenging van een gemeenschappelijke markt voor aanbestedingen in de defensiesector vormt, samen met de oprichting van het Europees Defensieagentschap, een nieuwe stap in het proces van herbewapening van Europa, een stap waarover de Europese defensie-industrie zich in de handen wrijft.
De rapporteur voert meer economische efficiëntie en lastenvermindering voor de Europese belastingbetaler aan als argumenten om te pleiten voor harmonisatie en standaardisatie conform de gangbare normen van de NAVO. Als dat geen bijdrage is aan het debat over het defensiebeleid, weet ik het niet meer. Zoals ik het zie, gaat het hier duidelijk om meer en verdergaande militarisering. Oorlog is vrede geworden zogezegd, om George Orwells te gebruiken.
Er wordt voortdurend gesproken over meer middelen voor onderzoek en ontwikkeling met betrekking tot nieuwe wapens, maar de EU en de lidstaten zouden er beter aan doen hun middelen te investeren in onderzoek naar vredestichting en conflictbeheersing. Dat is in mijn ogen wat de EU werkelijk zou moeten doen. Als we vrede willen in de wereld, moeten we werken aan ontwapening en demilitarisering, en niet bijdragen tot verdere militarisering en de aankoop van nog meer wapens. 
Andreas Mölzer (NI ).
   Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, wij hebben vandaag enerzijds te maken met grootmachten die hun wapenarsenaal afbouwen, terwijl wij anderzijds geconfronteerd worden met een toenemend aantal landen - en helaas ook een toenemend aantal criminele organisaties - dat over de benodigde kennis beschikt om massavernietigingswapens te produceren. Zoals bekend, hebben de geheime diensten wereldwijd alleen al in 2004 meer dan driehonderd gevallen geregistreerd waarin illegale handelingen met kernmateriaal hebben plaatsgevonden. Naarmate de benodigde kennis op ruimere schaal voorhanden is, wordt het steeds moeilijker om hier met de traditionele methoden greep op te krijgen.
Door de oorlog tegen Irak en de passieve houding ten opzichte van Noord-Korea heeft menige regering de indruk gekregen dat er alleen via kernbewapening een adequate bescherming tegen eventuele militaire interventies mogelijk is. Alleen vanwege het feit dat Israël de beschikking over kernwapens heeft, gaat men er bijvoorbeeld in Iran vanuit dat zij ook dergelijke wapens dienen te ontwikkelen. Tegelijkertijd neemt daardoor het risico toe dat ook terroristen deze wapens in handen krijgen. Wij moeten dan ook rigoureuze stappen ondernemen om deze ontwikkeling tegen te gaan.
Wij geven ongetwijfeld een belangrijk signaal als wij de Gedragscode betreffende wapenverkopen aanscherpen en daardoor voorkomen dat lidstaten van de EU wapens aan derde landen kunnen verkopen die deze wapens tegen de eigen bevolking of voor agressieve handelingen ten opzichte van andere landen gebruiken. Die Gedragscode mag echter niet tot een tandeloze tijger verworden want dan brengen wij het leven van ontelbare mensen in gevaar en worden wij bovendien een mikpunt van spot. 
Karl von Wogau (PPE-DE ).
   Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, als u het mij vraagt, is dit debat van vandaag een gemiste kans.
Eerst echter iets over het tijdstip. Het was eigenlijk de bedoeling dat dit debat vandaag om 11.00 uur in aanwezigheid van de Raad zou worden gehouden. In plaats daarvan vindt het nu kort voor middernacht plaats na een absoluut fascinerend debat over de vangnormen voor bepaalde diersoorten.
Ten tweede is de titel niet correct. Het gaat niet om wapens. Het gaat om het veiligheids- en defensiebeleid van de Europese Unie. Als wij bijvoorbeeld over de kwestie beraadslagen hoe wij ten opzichte van Iran moeten handelen, is dat geen zaak van wapens, maar van beleid.
Ten derde betreur ik het ten zeerste dat de Raad niet aanwezig is. De nauwe vervlechting van civiel en militair crisisbeheer is immers een centraal kenmerk van het Europees veiligheids- en defensiebeleid. Op dit vlak kunnen wij alleen maar succes boeken indien de Commissie en de Raad gezamenlijk handelen. Ik weet hoe moeilijk dat laatste sowieso is, maar als de Raad dan nog niet eens aanwezig is wat is dan nog het nut om over deze onderwerpen te discussiëren?
Dit debat is ook een gemiste kans omdat er juist op het gebied van veiligheid en defensie grote mogelijkheden zijn. Zelfs in aanwezigheid van grondleggers van de grondwet zoals Elmar Brok durf ik te zeggen dat de Europese grondwet op dit moment geblokkeerd is. Momenteel zitten wij ook met betrekking tot de financiële kwesties op dood spoor.
Wij zitten echter niet op een dood spoor met betrekking tot de vervolgontwikkeling van het veiligheids- en defensiebeleid van de Europese Unie. Zo hebben wij onlangs nog het Defensieagentschap opgericht, terwijl dat in het ontwerp van de grondwet nog slechts een voornemen was. Dat Agentschap is er nu echter al. Wij hebben de verantwoordelijkheid voor de veiligheid in Bosnië-Herzegovina overgenomen. Daar staan de soldaten nu onder Europees commando. Wij beschikken ook al over wederzijdse defensieverplichtingen die ook pas voor het eerst in het ontwerp van de grondwet waren voorzien.
Dat betekent dat wij op dit gebied vooruitgang boeken en dat wij op weg zijn naar een Europese veiligheids- en defensie-unie. Dat is ook het doel waar wij gezamenlijk naar streven. Het gaat vandaag om een debat dat niet achter gesloten deuren zou mogen plaatsvinden. Helaas is dat vanavond wel het geval.
Dan nog een opmerking in de richting van de heer Lambsdorff. Ik vind het terecht dat dit debat in Straatsburg plaatsvindt omdat Straatsburg de zetel is van het Europees Parlement. 
Manuel Medina Ortega (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik me aansluiten bij het protest van de heer Matsakis. In de twintig jaar dat ik in dit Parlement werk, heb ik nog nooit een afgevaardigde deze instelling en haar leden met zo veel minachting zien bejegenen. Ik vraag dan ook om efficiënte maatregelen tegen deze heer, opdat dergelijke incidenten zich niet meer voordoen.
Zoals de heer von Wogau al zei, is dit geen debat over wapens. Dit is een breder debat, een debat over het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, al zal ik mij moeten beperken tot het verslag Wuermeling betreffende overheidsopdrachten op defensiegebied.
Op dit moment vormt artikel 296 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap een constitutionele belemmering voor de ontwikkeling van een Europese gemeenschappelijke defensiemarkt, om het zo te noemen. Ik ben het met de Commissie eens dat de problemen rond artikel 296 tot op zekere hoogte kunnen worden opgelost op basis van arresten van het Hof van Justitie in recente zaken, zoals de zaak-Johnston, of de zaak van de Commissie tegen Spanje uit 1997.
Maar daarmee zijn de constitutionele beperkingen niet weggewerkt. Dat wil zeggen, op het gebied van buitenlands en defensiebeleid is nog steeds sprake van een hoge mate van nationale soevereiniteit.
Daarom moeten we vanuit zowel juridisch als politiek oogpunt zeer behoedzaam te werk gaan. Zolang de Europese Grondwet niet is aangenomen, hetgeen naar ik hoop spoedig zal gebeuren, zullen we genoegen moeten nemen met de juridische instrumenten die we hebben. Met die instrumenten kunnen we maar weinig, maar ik vind het heel goed dat de Commissie voorbereidend werk doet voor een mededeling, en, eventueel, een voorstel voor een richtlijn, zoals de heer Wuermeling suggereert.
Maar ook vanuit politiek oogpunt moeten we voorzichtig zijn, want het kan niet de bedoeling zijn van een gemeenschappelijke defensiemarkt dat de Europese Unie verwordt tot een militair industriecomplex, zoals we soms in het buitenland zien gebeuren.
Wapens zijn gevaarlijk. Ik heb enige militaire opleiding genoten en wat mij verbaasde was dat ik het grootste deel van de tijd niet leerde om te doden, maar juist om me tegen wapens te beschermen. Wapens zijn geen speelgoed. We mogen ze bijvoorbeeld niet gebruiken voor economische of industriële ontwikkeling. Wapens moeten tot doel hebben de Europese burgers te beschermen, en, zo nodig, bevriende vreedzame, democratische landen te beschermen die ze nodig hebben om zichzelf te verdedigen, maar niet om zaken met hen te doen of van Europa een soort groot industrieterrein te maken, hetgeen zich uiteindelijk tegen ons zou keren.
Ik geloof dat de voorstellen van de Commissie positief zijn en zullen bijdragen tot de verwezenlijking van die gemeenschappelijke defensiemarkt, maar ook dat de gemeenschappelijke defensiemarkt een instrument moet zijn om vrede te bereiken in Europa en de rest van de wereld. 
Luca Romagnoli (NI ).
   - ) Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, uit het verslag blijkt dat de Unie zich inzet voor een universele toepassing van de multilaterale overeenkomsten inzake non-proliferatie en tegen de ontwikkeling van nieuwe-generatiewapens.
In het verslag wordt gevraagd sanctiebeginselen vast te stellen voor de landen die resolutie 1540 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties niet naleven. Ofschoon inderdaad de lidstaten van de Europese Unie verdragsluitende partij zijn bij de multilaterale non-proliferatieovereenkomsten is het ook waar dat twee lidstaten nucleaire mogendheden zijn, dat Turkije, een kandidaat-lidstaat, een nucleaire mogendheid is en dat - wat nog erger is - tactische wapens van de Verenigde Staten zijn gestationeerd op het grondgebied van talloze lidstaten waaronder Duitsland, Italië, Griekenland en Nederland.
Over Israël, India en Pakistan, die niet zijn toegetreden tot het Non-proliferatie Verdrag, wordt echter maar heel weinig gezegd in de honderd paragrafen van de onderhavige resolutie. Bij het civiele kernprogramma van Iran tast men in het duister wat de legitieme economische belangen en de belangen inzake de regionale veiligheid van dit grote land betreft, en vraagt men de regering om toetsbare garanties te verschaffen over het vreedzame karakter van elk van zijn kernprogramma’s.
Dit is een belachelijke resolutie, waarin zelfs wordt geëist dat de Europese Unie en de NAVO de Amerikaanse regering ervan overtuigen af te zien van zijn programma’s, en waarin voldoening wordt geuit over de enorme hoeveelheid geld van Europese belastingbetalers, ten bedrage van honderden miljoenen euro, die men wil uitgeven voor de strategie ter vermindering van massavernietigingswapens.
Het onderhavige verslag drijft de spot met het gezonde verstand en verdient daarom absoluut geen steun. 
Elmar Brok (PPE-DE ).
   Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega’s, de drie rapporteurs, de heren Wuermeling, Romeva i Rueda en Kristovskis, gaan op belangrijke kwesties in. Deze onderwerpen zouden wij echter veel meer in samenhang moeten zien en niet afzonderlijk in drie verslagen dienen te behandelen. Daardoor lijkt het naar buiten toe of het om tegenstrijdigheden gaat terwijl de drie onderwerpen in werkelijkheid met elkaar samenhangen.
Wij leven in een wereld waarin de dreiging van terroristen groter is dan ooit tevoren nu zij ook in het bezit van vuile wapens kunnen komen. Laten wij er eens vanuit gaan dat wij Iran er niet van kunnen weerhouden om kernwapens te produceren; in dat land worden immers nu al raketten geproduceerd met een bereik van 3 000 kilometer. Als dat zo is, ontstaat een aaneengesloten regio die zich via Iran, Pakistan en India tot aan China en Rusland uitstrekt als één grote - de grootste - regio ter wereld die over kernwapens beschikt.
Wij moeten ons afvragen hoe wij als klein deel van deze wereld onze veiligheid willen waarborgen. Dat kunnen wij uitsluitend op basis van een collectieve veiligheid in een transatlantisch verbond. Dat betekent ook dat wij Europeanen onze verantwoordelijkheid op dit punt niet kunnen ontlopen omdat wij anders om velerlei redenen en vanuit velerlei regio’s in deze wereld gechanteerd kunnen worden.
Ten tweede dienen wij duidelijk te maken dat wij eerst over een eigen productie van defensiematerieel moeten beschikken voordat wij ook in de richting van de wapenindustrie zelf beleidsmatige accenten kunnen zetten om de werkgelegenheid te bevorderen en onze onafhankelijkheid te behouden. Als die basis voor het industriebeleid ontbreekt en wij niet over een eigen wapenproductie beschikken, zijn wij op leveringen vanuit andere gebieden in de wereld aangewezen. Dan zijn wij op elk moment chanteerbaar omdat wij niet datgene kunnen doen dat wij willen doen en daardoor ook geen bijdrage aan onze eigen veiligheid kunnen leveren. Dit zou op zijn minst ook tot hogere kosten leiden omdat wij niet van synergie-effecten kunnen profiteren die wij via een eigen Europese productiebasis wel zouden hebben.
Daarom is het noodzakelijk dat de Europese Unie en de Commissie meer geld beschikbaar stellen, niet alleen voor onderzoek maar ook op andere gebieden. Daarmee zouden we in staat worden gesteld onze eigen veiligheid te waarborgen, bondgenootschappen aan te gaan en ons tegelijkertijd onafhankelijk op te stellen alsmede te voorkomen dat we gechanteerd zouden worden.
Om ervoor te zorgen dat ons standpunt geloofwaardig blijft dat wij tegen de proliferatie van massavernietigingswapens zijn, dienen die eerder genoemde elementen allemaal in een geïntegreerd te worden. Ik ben van mening dat deze juridisch bindend moet zijn. Ik zou echter nog liever zien dat de uitzonderingsclausule uit het Verdrag wordt geschrapt. De wapenuitvoer zou - net als alle overige handel - onder de verantwoordelijkheid van de Commissie moeten vallen. Zowel wat de controle op de wapenuitvoer betreft als met het oog op de slagvaardigheid van de Europese Unie in zijn geheel, is dat een van de zwakke punten. Hier moeten adequate oplossingen voor gevonden worden.
Om geld te besparen, de veiligheid van onze burgers te waarborgen en er tegelijkertijd voor te zorgen dat er een vreedzamer wereld ontstaat, doe ik een oproep om op dit gebied meer initiatieven te ontwikkelen. 
Richard Howitt (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, allereerst mijn dank voor het verslag over de gedragscode bij wapenverkoop. Mag ik het Parlement erop wijzen dat veel van onze eisen uit eerdere jaarlijkse debatten over dit onderwerp zijn gehonoreerd, met name de nieuwe handelsverordening betreffende martelwerktuigen, het gemeenschappelijk standpunt over tussenhandel, en de nieuwe verplichting om export tegen te houden als deze een bedreiging vormt van het internationaal humanitair recht. Wat ik echter nog het meest toejuich is de toezegging van dit jaar dat de gedragscode wettelijk bindend zal worden.
Kan de commissaris vanavond misschien uitleggen waarom de praktijk soms tekortschiet? Waarom leveren Oostenrijk, Luxemburg en Griekenland bijvoorbeeld geen jaarverslag? Dit jaar is uit publicaties naar voren gekomen dat Frankrijk bommen en granaten heeft geëxporteerd naar Birma en Soedan, en Italië vuurwapens heeft geleverd aan China en Colombia. Kan de Commissaris iets zeggen over onze wapenexporten naar Colombia, terwijl het bewijs is geleverd dat het Colombiaanse leger de mensenrechten schendt?
Veel sprekers van vanavond en een aantal amendementen hebben verwezen naar het standpunt van het Verenigd Koninkrijk. Ik ben er trots op dat mijn land tijdens het vorige voorzitterschap heeft toegezien op de totstandkoming van de EU-gedragscode voor wapenuitvoer, en tijdens het huidige voorzitterschap heeft toegezien op de Europawijde steun die voor het eerst is bereikt voor een internationaal wapenhandelsverdrag. Wij nemen onze verplichtingen als kernwapenmacht serieus. De Britse regering heeft haar voorraad kernkoppen met ruim 70 procent verkleind en heeft het aantal kernkoppen op elke Trident-onderzeeër teruggebracht van 94 naar 48, en bovendien alle WE-177 atoombommen ontmanteld.
Een woordvoerder van de Britse regering heeft op de conferentie van het Non-proliferatieverdrag op 5 mei gezegd: “We erkennen dat we bepaalde verplichtingen hebben volgens artikel 6 van het Verdrag. We verzekeren u nogmaals dat we alles in het werk stellen om ons kernwapenarsenaal compleet te ontmantelen en onszelf zo nucleair te ontwapenen.”
Zoals alle aanwezigen hier vanavond maak ook ik mij zorgen over het onvermogen om tot een grote consensus te komen op de NPV-conferentie eerder dit jaar. Toch is het volgens mij niet juist om er individuele landen uit te pikken, of het nu het VK of Frankrijk is. We moeten ervoor zorgen dat alle landen hun verplichtingen uit het Verdrag nakomen.
We moeten blij zijn dat de EU nog vóór de NPV-toetsingsconferentie een gemeenschappelijk standpunt had bereikt en moeten de problemen oppakken waarbij wij als EU het voortouw moeten nemen, zoals uittreden uit het Verdrag, het algemeen invoeren van stringente waarborgen via het aanvullend protocol van de IAEA, en het probleem van de overdracht van verrijkings- en opwerkingstechnologieën. 
Geoffrey Van Orden (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, als we defensieaangelegenheden bespreken, betreden we het belangrijke en gevoelige gebied van de nationale soevereiniteit. Velen van ons vinden de Europese defensieambities geheel misplaatst. Als je de Europese Unie meer invloed wilt geven op het internationale toneel of als je gelooft in een geïntegreerde Europese staat of zelfs een Europese defensie-unie, zoals eerder werd voorgesteld, dan zul je hier wel anders over denken.
We zijn tegen Europese inmenging in defensieaangelegenheden, zowel principieel als met betrekking tot de praktische consequenties. We moeten echter erkennen dat een multilaterale aanpak op sommige gebieden zinvol kan zijn, vooral wat betreft non-proliferatie en de controle op de uitvoer van wapens.
Het verslag Wuermeling over de aanschaf van defensiematerieel staat duidelijk verdere integratie voor. In paragraaf 12 wordt zelfs de vraag gesteld “in hoeverre er nog zinvol onderscheid kan worden gemaakt tussen nationale en gemeenschappelijke Europese veiligheidsbelangen”. Het verslag poogt in elk geval de rol van de Europese Commissie bij de aanschaf van defensiematerieel te verankeren en wil dergelijke aangelegenheden liever bij de EU onderbrengen dan bij de nationale wetgeving.
Momenteel is het al zo dat de Britse markt voor de aanschaf van defensiematerieel openstaat voor buitenlandse concurrentie terwijl de Franse markt bijvoorbeeld veel meer gesloten is. De Britse defensie-industrie – van groot nationaal strategisch belang – wordt overgenomen door buitenlandse ondernemingen.
De Britse Conservatieven zijn de grootste voorstanders van maatregelen die in het gros van de sectoren een echte interne markt bevorderen, maar defensie moet hierop een uitzondering vormen en worden veiliggesteld.
Wij hechten groot belang aan de strijd tegen de verspreiding van massavernietigingswapens en aan een grotere veiligheid van bestanddelen. Tegelijkertijd vormt de onafhankelijke nucleaire afschrikking van het Verenigd Koninkrijk nog steeds een essentieel element van onze defensiestrategie dat niet aan betekenis heeft ingeboet, ondanks de nieuwe veiligheidsomstandigheden waarin we leven.
De Britse regering moet niet alleen de nodige beslissingen nemen om onze nucleaire slagkracht te behouden, maar ook bereid zijn onze wapens en de uitgangspunten voor gebruik van deze wapens aan te passen.
Wij staan achter de roep om een betere controle op het uiteindelijk gebruik van geëxporteerde wapens en hopen dat het wapenembargo tegen China van kracht blijft. We hebben echter nog steeds moeite met een wettelijk bindende gedragscode. Daarmee zou de rechterlijke autoriteit worden uitgebreid naar gebieden die het domein zijn van de nationale overheid en zouden de instellingen van de EU meer bevoegdheden krijgen, inclusief het Europees Hof van Justitie. We praten vanavond over een gevaarlijke vermenging. 
Helmut Kuhne (PSE ).
   Mijnheer de Voorzitter, sta mij toe om allereerst nog iets tegen de heer Batten te zeggen. Het was interessant om naar hem te luisteren aangezien hij de vertegenwoordiger van een kandidatenlijst is waarop ook twee mensen staan die in de afgelopen weken heel kort achter elkaar openlijk schuldig zijn bevonden aan misbruik van de secretariaatsvergoeding. Wij moeten in dit Parlement en in onze PR-activiteiten deze groep huichelaars beduidend offensiever tegemoet treden dan wij tot nu toe hebben gedaan.
Maar nu ter zake. Het is niet zinvol als er in drie belangrijke lidstaten van de Europese Unie drie verschillende, volledig los van elkaar staande ondernemingen aan een project werken voor een . Hierdoor wordt het geld als het ware over de balk gegooid. Dat heeft de Europese belastingbetaler niet verdiend. Het is ook niet zinvol als drie belangrijke lidstaten van de Europese Unie afzonderlijk van elkaar elektronische identificatiesystemen voor infanteristen ontwikkelen terwijl nog onvoldoende duidelijk is of bijvoorbeeld de soldaten in een en dezelfde Europese elkaar kunnen identificeren als zij niet dezelfde nationaliteit hebben. Wij moeten allemaal goed beseffen dat zelfs over tien jaar de legers van de Europese Unie nog over 23 verschillende typen gepantserde voertuigen moeten beschikken. Iedereen begrijpt wat dit bij militaire acties voor consequenties heeft op het gebied van de compatibiliteit en bevoorrading met reserveonderdelen.
Ik wil echter ook één illusie uit de weg ruimen: Er zal nooit sprake zijn van een gemeenschappelijke markt voor defensiematerieel als ondernemingen op de vrije markt dienen te concurreren met door de overheid gesteunde ondernemingen. Dat is een aspect dat in de discussie tot nu toe nog niet aan de orde is gesteld. Ik zou de heer Wuermeling dan ook willen vragen of het niet zinvol is om deze consequentie van het debat over artikel 296 nog eens nader te bestuderen en daaruit conclusies voor de toekomst te trekken. 
Othmar Karas (PPE-DE ).
   Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte dames en heren, met name door het groenboek van de Commissie en het verslag-Wuermeling komen wij tegemoet aan de wensen van de Europese bevolking. Op de vraag wat de doelstellingen van de Europese Unie zouden moeten zijn, geven de burgers het volgende antwoord: de EU dient uit te groeien tot een defensie- en veiligheidsunie. Als wij de burgers vragen wat zij zelf willen, zeggen zij: wij willen een gemeenschappelijk buitenlands beleid met één gezicht en één persoon en niet met 25 nationale eigenbelangen.
Als wij naar de gewijzigde omstandigheden op veiligheidsgebied kijken, moeten wij ons afvragen of elke lidstaat - gezien de heersende algemene stemming en de huidige financiële situatie van die lidstaten - op eigen houtje in staat is om voor adequate veiligheidsvoorzieningen te zorgen. Het antwoord is “nee”. Daarom hebben wij op dit vlak meer Europa en niet per se meer geld nodig. Als wij echter meer Europa nodig hebben, maar niet over meer geld kunnen beschikken, moeten wij iets aan onze strategie veranderen.
Wij willen een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, wij willen dat de EU zich verder tot een politieke Unie ontwikkelt, wij willen een sterkere interne markt en wij willen de afhankelijkheid van de Verenigde Staten verminderen. Hoe kunnen wij dat bereiken? Wij hebben op dit gebied gemeenschappelijke technologische standaarden in Europa nodig om de samenwerking mogelijk te maken en te intensiveren. Wij moeten gemeenschappelijke defensiestructuren creëren die tot een betere politieke samenwerking, integratie en solidariteit leiden.
Gezien de conclusie “meer Europa, maar niet meer geld” moeten wij de middelen op defensiegebied natuurlijk efficiënter gaan gebruiken. Daarnaast dienen het concurrentievermogen en de militaire uitrusting van de Europese Unie verbeterd te worden en moeten de kosten teruggedrongen worden. Bovendien moeten de faciliteiten en opleidingen een Europeser karakter krijgen en dient de samenwerking verbeterd te worden. Dit alles zou tot een grotere efficiëntie moeten leiden.
Uit dit debat blijkt dat wij meer Europa nodig hebben; misschien is dat ook de reden dat de Raad niet aanwezig is, aangezien met name de grote lidstaten - ik denk daarbij aan het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk - wel over veel meer samenwerking praten, maar in de praktijk op dit gebied tot de struikelblokken behoren op de weg naar een sterkere Commissie. 
Joel Hasse Ferreira (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, mevrouw de commissaris, het is van belang dat we bij de productie van defensiematerieel zowel de veiligheid van de werknemers in deze industrie als die van de burgers garanderen. De ondernemingen zelf dienen zo efficiënt mogelijk te functioneren. En dat betekent dat we behoefte hebben aan duidelijke regels voor opdrachten tot de aanschaf van defensiematerieel.
Europese burgers moeten zich ervan bewust worden dat het heel belangrijk is dat we moderne en efficiënte defensieondernemingen hebben, met een innovatieve KMO-structuur, die technologie voor civiel en militair gebruik produceren. Er moet bovendien gewerkt worden aan de strategische coördinatie tussen de bestaande industrieën in de verschillende lidstaten. Het Europees Agentschap moet daarbij optreden als één van de brandpunten voor technologische innovatie en het perfectioneren van producten en productieprocessen van Europese ondernemingen die in de defensiesector of daarmee verband houdende sectoren actief zijn.
Toen president Eisenhower het Witte Huis verliet beklaagde hij zich erover dat het militair-industrieel complex zoveel macht had. We moeten dus vermijden dat er in het Europa van de Unie een dergelijk complex ontstaat dat onze politieke vrijheid inperkt. Contracten moeten transparant zijn. Duidelijke en transparante regels op het gebied van de aanschaf van defensiematerieel kunnen in dit opzicht heel nuttig zijn.
Anders zal de markt geconcentreerd raken rond dit soort grote ondernemingen en dat zou nu juist een belemmering zijn voor de mededinging binnen een Europese interne markt. Het is van groot belang dat we kleine en middelgrote ondernemingen aanmoedigen om in de mate van het mogelijke te participeren in het mondiale productieproces van de defensie-industrie.
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, ter afsluiting wil ik er graag op wijzen dat de EU steeds een verband dient te leggen tussen het buitenlandse beleid en de regels voor de internationale handel, vooral als het om embargo’s gaat. In de toekomst zal niemand begrijpen waarom defensieondernemingen in de EU in staat waren ongerechtvaardigde oorlogen uit te laten breken en dictatoriale regimes te steunen. Dat was niet de reden waarom Europa oorspronkelijk is opgezet en dat is dus ook niet wat de EU behoort te doen. 
Zuzana Roithová (PPE-DE ).
   – Geachte collega’s, wij willen geschiedenis schrijven door een eind te maken aan de huidige praktijken van de lidstaten op het gebied van wapenhandel. Het Groenboek betreffende overheidsopdrachten op defensiegebied en dus ook alle toekomstige richtlijnen hebben veel politieke steun nodig, want zij zullen het hermetisch gesloten milieu van de Europese defensiemarkt moeten binnendringen. Het streefdoel is niets minder dan de uitzonderingen op de algemene mededingingsregels verregaand te beperken. Via artikel 296 van het Verdrag kunnen de lidstaten het derogatiesysteem gebruiken en misbruiken en een aantal nationale monopolisten hebben hiervan geprofiteerd op kosten van de burgers. De defensiemarkt wordt in feite afgeschermd door doelbewust opgetrokken muren en monopolisten maken er de dienst uit. Het is moeilijk die markt te controleren vanwege de zelfs zonder veiligheidsredenen heersende geheimhouding. Het gebrek aan transparantie inzake overheidsopdrachten, de versnippering van de onderzoeksprogramma’s en een ontoereikende normalisatie resulteren in lage kwaliteit en povere interoperabiliteit en maken zo de nationale defensiesystemen inefficiënt. Redenen genoeg dus voor het openstellen van de defensiemarkt, die goed is voor 160 miljard euro, niet in het minst omdat de lidstaten met moeite hun verplichtingen kunnen nakomen in het kader van het NAVO-defensiebeleid.
Als alle 25 lidstaten zich achter het Commissievoorstel kunnen scharen, zullen zij samen moeten werken aan innovatieve strategieën om de kosten te drukken en om nieuwe marktmogelijkheden te creëren, niet alleen voor grote bedrijven, maar ook voor het midden- en kleinbedrijf en voor leveranciers van logistiek materieel. Basisvoorwaarde voor het openstellen van de defensiemarkt is echter, voor mezelf en een aantal collega’s, de strikte eerbiediging van de Gedragscode van de Europese Unie betreffende de uitvoer van militair materieel. Mijn oproep tot naleving van de Gedragscode is opgenomen in het verslag, om zo de clandestiene wapenuitvoer uit geavanceerde democratieën naar ontwikkelingslanden stevig aan te pakken. Dit is een fundamentele voorwaarde en ik roep de Commissie op te garanderen dat de controle zo vlot mogelijk verloopt. Mijn standpunt is gefundeerd op de heilzame ervaring met een wapentransactie die tien jaar geleden is afgesloten in Tsjechië. Ik ben erg ontstemd door de afwezigheid van de Raad vandaag. 
Proinsias De Rossa (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ook ik vind de uitspraken van de heer Batten zorgwekkend. Ik verzoek u dan ook dringend hem te vragen zijn beledigende opmerkingen aan het adres van de leden van dit Parlement terug te nemen.
Commissaris, de gedragscode van de Europese Unie betreffende de uitvoer van wapens kent een aantal tekortkomingen, waarvan het feit dat deze niet wettelijk bindend is het meest opvalt. We moeten echter ook duidelijkheid scheppen in het taalgebruik en de toepassing van de gedragscode. De reikwijdte moet worden uitgebreid en informatie over met name de jaarverslagen en kennisgevingen van weigering moet transparanter en gemakkelijker toegankelijk worden.
Een aantal leden wees erop dat sommige lidstaten de gedragscode in feite schenden terwijl ze beweren de export van materieel dat kan worden gebruikt voor binnenlandse onderdrukking of internationale agressie of dat kan bijdragen aan regionale instabiliteit te willen voorkomen. Ze hebben toegestaan dat wapens en veiligheidsmaterieel zijn geëxporteerd voor ongeoorloofd eindgebruik.
Op 20 september ten slotte hebt u in antwoord op mijn vraag aangegeven dat u voor eind 2006 een mededeling over handvuurwapens en lichte wapens wilt opstellen. Ik zou willen voorstellen die mededeling al voor medio 2006 te publiceren en in dit Parlement te behandelen, omdat de Verenigde Naties dan over handvuurwapens en lichte wapens vergaderen. 
Andreas Schwab (PPE-DE ).
   Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega’s, op dit late tijdstip discussiëren wij over de vraag of wij in Europa militaire technologie nodig hebben en wat wij kunnen ondernemen om een gemeenschappelijk Europees buitenlands en veiligheidsbeleid tot stand te brengen.
Allereerst wil ik reageren op een kwestie die de collega’s aan de andere zijde van dit Parlement in twijfel hebben getrokken. Wat dat betreft, sluit ik mij uitdrukkelijk bij de heer Brok aan. Wij hebben in de Europese Unie militaire technologie nodig omdat wij voor onze veiligheid niet van derden afhankelijk willen zijn en wij niet in een chanteerbare positie terecht mogen komen. Ook andere collega’s hebben er al op gewezen dat de mensen in Europa een intensievere samenwerking van de lidstaten verwachten op het gebied van het buitenlands en veiligheidsbeleid. Een paar dingen hebben wij inmiddels al bereikt. De missie in Bosnië is bijvoorbeeld al genoemd. Ook op veel andere gebieden zijn wij succesvol geweest. Desondanks moeten wij in alle eerlijkheid constateren dat wij nog een lange weg moeten gaan voordat wij inderdaad het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid hebben gecreëerd dat onze burgers voor ogen staat.
Daarom ben ik zeer verheugd over het feit dat met het voorstel van de Commissie voor een Groenboek overheidsopdrachten op defensiegebied en met het verslag-Wuermeling de juiste weg is ingeslagen. Door die gemeenschappelijke voorschriften voor de aanbesteding van militair defensiematerieel worden de lidstaten namelijk verplicht om een belangrijke stap te zetten in de richting van de ontwikkeling van gemeenschappelijke defensiestructuren en van een betere politieke integratie. De grotere efficiëntie van de aanzienlijke uitgaven voor defensie die hiervan het gevolg is, leidt automatisch tot een sterkere vereniging van de Europese markt en komt daardoor de belastingbetaler ten goede.
Sta mij toe om enkele ideeën aan u voor te leggen met betrekking tot de vraag hoe deze gemeenschappelijke er uit moet komen te zien. De Commissie heeft al in 1958 materialen en voorschriften ontwikkeld die als interpretatiebasis voor artikel 296 gebruikt kunnen worden. Tot nu toe zijn deze echter nog niet gepubliceerd en ook nog niet toegepast. Het zou echter zeker de moeite waard zijn om na te gaan wat toentertijd de norm was. Door het opstellen van een dient gewaarborgd te worden dat er geen tegenstrijdigheden ontstaan tussen besluiten van het Europees Defensieagentschap enerzijds en van de Commissie anderzijds. Er dient dus een optimale coördinatie tussen de Commissie en het Defensieagentschap te worden gecreëerd. 
Simon Coveney (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil dit debat aangrijpen om te wijzen op de impact die handvuurwapens en lichte wapens op de mensenrechten van een groot aantal mensen heeft. Het gros van de huidige tragedies en conflicten in de wereld wordt niet veroorzaakt door massavernietigingswapens. Wellicht veroorzaken handvuurwapens en lichte wapens wel de grootste massavernietiging.
Ik ben onder de indruk van en steun het onderhavige verslag over Europese wapenexporten, en ik wil de rapporteur dan ook bedanken voor het werk dat hij heeft verricht. De niet-bindende EU-gedragscode heeft een bijdrage geleverd aan het beschermen van standaarden. We moeten uiteindelijk echter streven naar acceptatie van een wettelijk bindende gedragscode, en het Parlement moet daar steun aan blijven geven.
De EU hanteert telkens weer hoge morele normen als het gaat om mensenrechten of de oproep om internationale standaarden en wetten na te leven. We moeten leiderschap tonen en in de wapenhandel het goede voorbeeld geven. Alleen zo kunnen we op een geloofwaardige manier verandering brengen in de standaarden op het gebied van wapenhandel buiten de EU. Een wettelijk bindende gedragscode is niet iets om bang voor te zijn, maar een kans voor de EU om de standaarden in het wapenhandelsbeleid te verhogen. De vier grootste wapenproducenten in de EU hebben hun aandeel in de wapenexporten naar ontwikkelingslanden het afgelopen jaar fors zien toenemen.
In 2004 werd voor 4,8 miljard USD aan handvuurwapens en lichte wapens verhandeld, meer dan 22 procent van de totale wapenhandel. Als je weet dat jaarlijks bijna een half miljoen mensen om het leven komt door handvuurwapens, wordt het belang van de handel in handvuurwapens duidelijk.
Ik steun de opstelling van een zogenaamde zwarte lijst van landen waaraan de EU geen wapens zou moeten leveren. De criteria voor een dergelijke lijst zouden ook van toepassing moeten zijn op standaarden met betrekking tot schending van mensenrechten en instabiliteit.
Ten slotte roep ik de Commissie op om alle beschikbare kansen te benutten om een internationaal verdrag over handvuurwapens dichterbij te brengen zodat er een wereldwijde gemeenschappelijke standaard voor wapenhandel ontstaat. Te veel schurkenstaten, onverantwoordelijke regeringen, militaire dictators en bendeleiders hebben gemakkelijk toegang tot wapens die ze voor gewelddadige en immorele doeleinden inzetten. Hierdoor ontstaat een steeds grotere vraag naar handvuurwapens en lichte wapens in de talrijke kleine brandhaarden die blijven oplaaien.
Dit Parlement zou zich ernstig zorgen moeten maken over het feit dat de ontwikkelde landen de verkoop van wapens aan dit soort lieden blijft toestaan. 
Ģirts Valdis Kristovskis (UEN ),
   . – Dames en heren, daar er hier in het Parlement in de loop van de debatten over mijn verslag bepaalde verschillen van mening zijn gerezen, wil ik als compromis enkele wijzigingen in paragraaf 34 voorstellen. Na de woorden “stelt vast” dient te worden ingevoegd: 
"... zoals Hans Blix al zei, heeft de geloofwaardige dreiging met geweld de ontwapeningsinspanningen van UNSCOM en UNMOVIC vergemakkelijkt." 
 Vervolgens wil ik dat de resterende tekst van deze paragraaf wordt geschrapt. Ik denk dat dit voorstel de sociaal-democraten, die te kennen gaven zich te zullen onthouden, ertoe zal brengen vóór dit punt te stemmen. 
De Voorzitter.
   Dank u, maar dat zult u als een mondeling amendement aan de orde moeten stellen tijdens de stemming van morgen. 
Benita Ferrero-Waldner,
   .  Mijnheer de Voorzitter, ondanks het late tijdstip vond ik het een interessant debat, maar ik ben wel van mening dat de discussie veel breder gevoerd had moeten worden. Wij hebben een aantal specifieke problemen behandeld, maar zoals enkele aanwezigen al duidelijk hebben gemaakt, zijn er nog meer aspecten die een rol spelen: een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid en een gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid. Ik heb hierover nog een paar opmerkingen.
Ten eerste kan de Commissie in de discussie van vandaag over wapenexporten alleen op hoofdzaken akkoord gaan. Hoogstwaarschijnlijk zijn wij op dit moment al een van de regionale spelers met de strengste controle op wapenexporten in de wereld, maar er valt nog steeds vooruitgang te boeken door de regelgeving te verbeteren en beter toe te zien op naleving hiervan. De Europese Unie kan een belangrijke stap zetten door een gemeenschappelijk standpunt te bereiken over de gedragscode. De gedragscode betreffende de export van militair materieel uit 1998 bevat in feite al heel wat gemeenschappelijke criteria waaraan aanvragen voor exportvergunningen worden getoetst.
In de gedragscode is vastgelegd dat individuele lidstaten zelf beslissen of ze wapens al dan niet willen exporteren. De Commissie kan zich daarom niet uitspreken over vermeende ontduiking van de gedragscode door welk land dan ook. Ik zeg dit met name in verband met de vraag over Colombia. Een van de belangrijkste criteria is altijd het mensenrechtenvraagstuk. Het is slechts één criterium, naast zaken als regionale vrede, veiligheid en stabiliteit, maar wel een criterium waarover alleen lidstaten uitspraken kunnen doen.
Een verbeterde gedragscode waarmee de controle wordt uitgebreid, is inmiddels op technisch niveau afgerond en zal op een geschikt moment worden ingevoerd. Deze gedragscode gaat verder dan alleen de fysieke export van goederen en technologie, en omvat ook tussenhandel en de overdracht van immateriële technologie. Tevens bevat het explicietere taal met betrekking tot reverse engineering en onbedoelde overdracht van technologie. Bovendien zal het criterium van de mensenrechten een grotere rol spelen.
De Europese Unie probeert nu op instigatie van het Britse voorzitterschap een wapenhandelsverdrag te sluiten. Zo’n verdrag over conventionele wapens zou stoelen op de bestaande verantwoordelijkheden van staten volgens internationaal recht en exportcriteria bevatten die conform internationaal erkende mensenrechtennormen en humanitair recht zijn. Dit verdrag zou een wettelijk bindend, autonoom en onafhankelijk initiatief moeten zijn dat alle conventionele wapenexporten beslaat; het zou moeten beschrijven welke exporten als illegaal worden aangemerkt, het toezicht moeten regelen en een grote reikwijdte moeten hebben.
Het is al weer twee jaar geleden dat we een volwaardige strategie tegen de proliferatie van massavernietigingswapens hebben ontwikkeld. Zowel de Europese Unie als het mondiale partnerschap van de G8 hebben toezeggingen gedaan. In deze context is het van cruciaal belang dat we ook in de toekomst voldoende financiële middelen beschikbaar stellen. Met de gecombineerde instrumenten van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid en de Unie kan de EU aan zichtbaarheid en geloofwaardigheid winnen. Maar zoals ik net al zei, hebben we nog veel werk te verzetten, bijvoorbeeld binnen de Verenigde Naties, waar de meest recente onderhandelingen over massavernietigingswapens ons inziens zeer teleurstellend verliepen.
Mijn dank aan iedereen wat betreft het derde punt – de aanschaf van defensiematerieel – en in het bijzonder aan de rapporteur, die dit verslag en daarmee ook de voorstellen van de Commissie heeft gesteund. De politieke gevoeligheid van dit dossier mag echter niet worden onderschat. Ik ben het wel eens met de heer Wuermeling die erop heeft gewezen dat het vooral de interne markt betreft. Het verslag concentreert zich inderdaad op dit onderwerp en op de doelstellingen die de Commissie met haar initiatieven nastreeft.
Zoals ik al zei, zal een efficiëntere besteding van publieke middelen aan defensiematerieel bijdragen aan de welvaart van de Unie omdat er minder belastinggeld wordt uitgegeven. Dit is alleen mogelijk binnen de grenzen van de bevoegdheden van de Gemeenschap en met respect voor de prerogatieven en soevereiniteit van de lidstaten. We zullen nauw blijven samenwerken met het Europees Defensieagentschap, zoals in het verslag Wuermeling wordt voorgesteld.
Het verheugt mij dat de Commissie en het Parlement dezelfde mening zijn toegedaan, niet alleen wat betreft de doelstellingen maar ook wat betreft de maatregelen die nodig zijn om die doelstellingen te bereiken.
Tot besluit wil ik nog zeggen dat ik mij verheug op de interparlementaire conferentie op hoog niveau begin december in Brussel, waar deze en andere kwesties opnieuw ter sprake zullen komen.
Mijn dank ook aan de heer Brok en de heer von Wogau voor hun zeer welkome initiatief. Misschien kunnen we wel ambitieuzere doelen stellen in ons veiligheidsbeleid, want daaraan heeft het tot nu toe wel ontbroken. 
De Voorzitter.
   De gecombineerde behandeling is gesloten.
De stemming vindt donderdag plaats.
Francesco Musotto (PPE-DE ),
   De ideeën die de basis vormen voor de aanpak van de Europese Unie betreffende massavernietigingswapens liggen vast. Nu moeten wij de andere volkeren nog overtuigen van hun waarde. De EU moet zien te voorkomen dat de toekomstige conferenties over het Non-proliferatieverdrag mislukken en moet zich, door volledig steun te geven aan het gezag van de VN en door waar nodig sancties toe te passen, inzetten voor de toetreding van alle landen tot het Verdrag, voor de naleving daarvan en de herziening van de toetsingsmechanismen.
Wij vragen om een strategie waarbij alle landen van de EU betrokken zijn, een strategie die effectiever is, activiteiten die bijdragen aan proliferatie streng bestraft en het verbod op chemische en biologische wapens versterkt. Bij die strategie moet ook het Europees Parlement nauwer worden betrokken, opdat een code wordt opgelegd waarmee de wapenexport wordt geregeld en duidelijkere normen worden vastgesteld voor overheidsopdrachten op militair gebied.
Wij wijzen nogmaals op de noodzaak van een moratorium op munitie met verarmd uranium.
De vastberaden inzet van het Europees Parlement tegen het gebruik van massavernietigingswapens wordt bepaald door het bewustzijn dat een dergelijk gebruik zal leiden tot niet alleen een verlies aan mensenlevens, maar met name ook de ethische waarden zal doen verdwijnen die het patrimonium zijn van de volkeren van de EU, de grondslag vormen van onze geschiedenis en de bestaansreden en de toekomst van onze Gemeenschap zijn. 

