Betrekkingen EU-Rusland (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde zijn de verklaring van de Raad en de Commissie over de betrekkingen tussen de EU en Rusland.
Benita Ferrero-Waldner
Mijnheer de Voorzitter, de betrekkingen van de Europese Unie met Rusland behoren tot de meest uitdagende betrekkingen van deze tijd. Aan de ene kant zien we een ingewikkeld web van gemeenschappelijke activiteiten en met elkaar verstrengelde belangen. Aan de andere kant zien we op de achtergrond de gebeurtenissen in Georgië.
De Europese Raad heeft om een herziening van de betrekkingen tussen de EU en Rusland gevraagd en hier wordt over nagedacht in een context van gebeurtenissen die een grote schaduw over de betrekkingen tussen de EU en Rusland hebben geworpen. De met geweld gepaard gaande schending van de territoriale integriteit van Georgië en Ruslands eenzijdige erkenning van Abchazië en Zuid-Ossetië blijven onaanvaardbaar en we kunnen ons niet vinden in de onlangs in Moskou uitgesproken beginselen van het buitenlands beleid, waaronder de herleving van de invloedssferen.
In de lopende herziening moet het eigenbelang van de EU in deze relatie daarom nogal nuchter worden bekeken. Aan de andere kant zijn de handels- en economische betrekkingen tussen de Europese Unie en Rusland sterk en deze worden steeds sterker. Rusland is al onze op twee na belangrijkste handelspartner en we zien de groeicijfers tot wel 20 procent per jaar stijgen. Energie vormt hierbij de belangrijkste factor, maar de groei in diensten is ook indrukwekkend.
Met de recente groeicijfers en de opkomende middenklasse vormt Rusland een opkomende markt die vlak bij ons ligt en die, ondanks de gevolgen van de huidige financiële crisis, mogelijkheden voor EU-bedrijven biedt. De Europese Unie is in Rusland één van de voornaamste investeerders, goed voor 80 procent van de cumulatieve buitenlandse investeringen. Een aanzienlijk deel van de Russische buitenlandse reserves is in euro's, en daarmee behoort Rusland tot de landen met de meeste eurobeleggingen ter wereld.
Om al deze redenen hebben we belang bij een blijvende groei van de Russische economie en bij het verlenen van steun aan de Russische inspanningen voor modernisering, met inbegrip van de ontwikkeling van een rechterlijke macht die werkelijk onafhankelijk is en waarmee de naleving van contracten kan worden gewaarborgd. Dit is in overeenstemming met de nadruk die president Medvedev op het belang van de rechtsorde in Rusland heeft gelegd.
De zekerheid van de energievoorziening en -vraag is binnen onze relatie van groot belang. EU-lidstaten zijn belangrijke afnemers van Russische energieproducten en hierin zal op de korte tot middellange termijn waarschijnlijk geen verandering komen.
De relatie wordt gekenmerkt door wederzijdse afhankelijkheid, niet door eenzijdige afhankelijkheid. De export naar de Europese Unie levert een belangrijke bijdrage aan de indrukwekkende groei die Rusland in de afgelopen vijf tot zes jaar heeft doorgemaakt. Er moet echter nog veel worden gedaan voor de totstandkoming van een daadwerkelijk energiepartnerschap dat is gebaseerd op de beginselen van het Verdrag inzake het Energiehandvest, met name transparantie, reciprociteit en non-discriminatie.
Nog belangrijker is dat Rusland een cruciale geopolitieke speler is en dat zijn constructieve betrokkenheid bij internationale aangelegenheden een absolute voorwaarde is voor een effectieve internationale gemeenschap. We spreken daarom met elkaar over Iran, het Midden-Oosten, Afghanistan, de Balkan en andere gebieden, alsmede in multilaterale fora. De non-proliferatie van massavernietigingswapens vormt ook een gemeenschappelijk belang. De samenwerking op al deze gebieden is niet altijd gemakkelijk maar we moeten hiermee doorgaan. Door een nauwere samenwerking op het gebied van vrijheid, veiligheid en recht kunnen dreigingen van problemen zoals terrorisme en georganiseerde misdaad beter worden aangepakt.
Doordat we een dialoog op gang hebben gebracht, kunnen we ook over kwesties als de mensenrechten spreken. Vandaag vindt er in Parijs overleg plaats. We zullen Rusland nog eens wijzen op zijn afspraken als lid van de Raad van Europa en de OVSE, vooral op het gebied van de persvrijheid en de gebeurtenissen in bijvoorbeeld Ingoesjetië en andere mensenrechtenkwesties.
Voor ons is het duidelijk: Europa houdt bepaalde waarden hoog en heeft normen voor internationaal gedrag vastgesteld en we houden hier onder alle omstandigheden aan vast. Het gaat hier bijvoorbeeld om respect voor territoriale integriteit en het vreedzaam oplossen van geschillen. De Europese Raad heeft tot zijn tevredenheid vastgesteld dat de Russische troepen zich uit de gebieden langs de grens met Zuid-Ossetië en Abchazië hebben teruggetrokken en dit is een essentiële stap in de uitvoering van het zespuntenplan. Vorige week zijn er in Genève besprekingen begonnen en dit was ook een belangrijke stap in de goede richting. Uiteraard moet er nog veel meer worden gedaan.
Morgen ben ik gastvrouw op een donorconferentie voor Georgië om middelen voor het herstel van de verwoeste infrastructuur en de re-integratie van binnenlands ontheemden bijeen te brengen en om het economisch herstel van Georgië na het conflict te bespoedigen. In samenwerking met het Parlement wil ik hiervoor 500 miljoen EUR uittrekken en ik wil hierbij graag de voorzitters van de Begrotingscommissie en de Commissie buitenlandse zaken, die mij schriftelijk hun steun voor deze aanpak hebben toegezegd, bedanken.
De gevraagde herziening van de betrekkingen tussen de EU en Rusland met de Europese Raad zal een uitgebreid overzicht van de vele elementen van onze relatie bieden, van onze inspanningen voor de Russische toetreding tot de WTO, tot visumfacilitering, douanesamenwerking, uitwisselingen op het gebied van onderwijs en samenwerking in wetenschappelijk onderzoek. Deze herziening zou een leidraad moeten zijn bij de aanpak van al onze huidige en nog te verwachten activiteiten met Rusland. Deze herziening zou moeten worden besproken op de volgende Raad Algemene Zaken op 10 november 2008, waar we, naar ik hoop, begrip kunnen kweken voor de voortzetting van onderhandelingen over een nieuw akkoord tussen de EU en Rusland.
Ik zeg dit, omdat ik geen betere manier kan bedenken om onze belangen te behartigen en onze zorgen onder de aandacht te brengen. Aan de andere kant moeten we niet net doen alsof er niets is gebeurd. Bij alles wat we doen, moeten we ervoor zorgen dat onze doelen ons heel helder voor ogen staan en dat de EU als één macht achter deze doelen staat.
Misschien is het gepast dat we vandaag dit debat voeren, aan de vooravond van de internationale donorconferentie die morgen zal plaatsvinden en die ik, zoals gezegd, zal voorzitten samen met de Wereldbank en het huidige Franse en toekomstige Tsjechische voorzitterschap.
Zoals we dat ook tijdens de crisis hebben gedaan, zal de Europese Unie, geleid door haar waarden, als een betrouwbare partner haar rol blijven spelen en daarmee levert zij een doorslaggevende bijdrage aan stabiliteit en vrede.
Jean-Pierre Jouyet
fungerend voorzitter van de Raad. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, geachte afgevaardigden, allereerst wilde ik u vragen mij te verontschuldigen, en ik bedank mevrouw Ferrero-Waldner die namens mij het woord heeft gevoerd, omdat ik zojuist van de Conferentie van commissievoorzitters kom. De besprekingen duurden wat langer dan verwacht door het debat van vanochtend, waarbij de fungerend voorzitter van de Raad het woord voerde en de stemming plaatsvond. Ik bied u dan ook mijn verontschuldigingen aan.
Zoals mevrouw Ferrero-Waldner zei, bevinden we ons inderdaad op een kruispunt van wegen in de betrekkingen tussen de EU en Rusland, met name naar aanleiding van het conflict in Georgië. Na de buitengewone Europese Raad van 1 september heeft de Raad deze kwestie op 13 oktober besproken, zoals mevrouw Ferrero-Waldner zei. Bij die gelegenheid verklaarde de Raad dat zich, na de inzet door de Europese Unie van een onafhankelijke burgerlijke waarnemingsmissie in Georgië, troepen hadden teruggetrokken uit de gebieden die grenzen aan Zuid-Ossetië en Abchazië. Dit vormt een nieuwe, cruciale stap in de tenuitvoerlegging van de akkoorden van 12 augustus en 8 september, die tot stand gekomen zijn dankzij de bemiddeling van de Europese Unie en bedoeld zijn om de onafhankelijkheid, soevereiniteit en territoriale integriteit van Georgië te waarborgen - zoals ik uw Commissie buitenlandse zaken reeds meerdere malen heb medegedeeld.
In het kader van de gesprekken waarin deze akkoorden van 12 augustus en 8 september jongstleden voorzien, zal de Europese Unie de partijen blijven oproepen de tenuitvoerlegging van hun toezeggingen voort te zetten.
U weet ongetwijfeld dat deze gesprekken op 15 oktober van start gingen in Genève onder auspiciën van de Europese Unie, de Verenigde Naties en de OVSE. Voor de voorbereiding en uitvoering van deze onderhandelingen hebben we een speciale vertegenwoordiger voor de crisis in Georgië, Pierre Morel, die uitstekend werk verricht. Bij de eerste bijeenkomst, die op 15 oktober plaatsvond, zaten alle betrokken partijen met elkaar om de tafel.
Uiteraard gaat dit alles lang duren. Het is een langdurig proces maar als we, met de herinnering aan de situatie op de Balkan in ons achterhoofd, bedenken hoe de gebruikelijke vredesprocessen verlopen, dan is het feit dat een bijeenkomst heeft plaatsgevonden waar alle partijen aanwezig waren een belangrijke stap in de goede richting, ook al weten we dat het een zaak van lange adem zal zijn, zoals ik al zei.
De volgende bijeenkomst in het proces zal op 18 november in Genève plaatsvinden. We hopen dat de partijen daar overeenstemming zullen bereiken over het vinden van een pragmatische formule om de gesprekken voort te zetten, zodat alle resterende kwesties aan de orde kunnen worden gesteld, met name de voorwaarden voor veiligheid en stabiliteit, onder meer in de Kodori-vallei en in de regio Akhalgori, en uiteraard de dringende kwestie van ontheemde mensen.
De Unie is vastbesloten betrokken te blijven bij het proces van conflictoplossing in Georgië en te komen tot een globale regeling die gebaseerd is op de grondslagen van het internationaal recht.
Voorshands, in algemenere zin, heeft de Europese Raad de Commissie en de Raad gevraagd de betrekkingen tussen de EU en Rusland uitvoerige en grondig in kaart te brengen met het oog op de volgende top, die gepland staat voor 14 november. Deze beoordeling zal in ogenschouw worden genomen bij de verdere onderhandelingen over de nieuwe partnerschapsovereenkomst met Rusland. Zoals de fungerend voorzitter van de Raad, president Sarkozy, vanochtend zei, is het cruciaal een dialoog te voeren met Rusland; dat is in ons belang, aangezien de betrekkingen met Rusland zo belangrijk zijn.
Mevrouw Ferrero-Waldner zei al dat het een essentieel partnerschap is: de Europese Unie en Rusland zijn onderling afhankelijk, en het moge duidelijk zijn dat een dialoog ons tevens in staat stelt de mensenrechtensituatie in Rusland en de regio te verbeteren. Het is in ons belang om Rusland aan te sporen de samenwerking voort te zetten waar beide partijen behoefte aan hebben.
We hebben Rusland nodig - ik zeg het nog maar eens - om wereldwijde uitdagingen het hoofd te bieden, zoals de bestrijding van terrorisme, klimaatverandering of de proliferatie van massavernietigingswapens. De Europese Unie heeft deze keuze gemaakt, en wij denken dat het in het belang van Rusland is om deze keuze te maken, en daarom willen we deze dialoog heel graag voortzetten.
De op handen zijnde top van 14 november zal de gelegenheid bieden om de diverse aspecten van de relatie die we met Rusland voor ogen hebben tegen het licht te houden, en we moeten op constructieve wijze de vinger aan de pols houden om te bepalen of Rusland optimaal wil profiteren van deze dialoog. We moeten deze dialoog echter voortzetten, zoals de fungerend voorzitter van de Raad vanochtend aangaf, zonder afbreuk te doen aan de beginselen die ten grondslag liggen aan de Europese eenwording.
De dialoog met Rusland kan alleen maar gebaseerd zijn op eerbied voor de soevereiniteit van staten, voor de rechtsstaat en voor gemeenschappelijke regels. De toetreding van Rusland tot een organisatie zoals de Wereldhandelsorganisatie is in ons beider belang. Hiermee zouden namelijk talloze geschillen kunnen worden beslecht die een aantal lidstaten parten spelen.
Ik denk aan de uitvoerrechten op hout en Siberische overvliegbelastingen. Ook vinden wij het belangrijk, overeenkomstig de gesprekken die eveneens vanochtend plaatsvonden, te streven naar nauwere economische en commerciële betrekkingen met Rusland. Ook hier moeten we een zone hebben met Rusland die op economisch en commercieel niveau duidelijker afgebakend is, en indien mogelijk bijdragen aan de totstandbrenging van een gemeenschappelijke economische ruimte voor de Europese Unie en Rusland.
In dit verband zullen we Rusland uiteraard blijven wijzen op het belang van transparantie, wederkerigheid en non-discriminatie op het gebied van energie. Dit geldt in bredere zin ook voor investeringen, daar bedrijven uit de Europese Unie die actief zijn in Rusland vaak geconfronteerd worden met concrete problemen, waarvoor nog geen bevredigende oplossing voorhanden is.
Het is ook duidelijk dat we tijdens de top met Rusland de impact van de financiële crisis aan de orde moeten stellen. Dit is een nieuw en belangrijk gegeven voor de Europese Unie. Het is ook belangrijk voor Rusland, voor investeringsbeleid en voor het handelsbeleid tussen de EU en Rusland.
We zullen uiteraard ook onze bezorgdheid kenbaar maken, zoals ik reeds zei, over het naleven van toezeggingen inzake mensenrechten, democratie en de rechtsstaat. Op internationaal niveau zullen we alle samenwerkingskwesties aan de orde stellen die betrekking hebben op ons gemeenschappelijke nabuurschap en uiteraard actuele kwesties na het conflict in Georgië. We zullen echter ook internationale vraagstukken ter sprake brengen waarbij we gezamenlijk belang hebben, zoals het Midden-Oosten, Iran en Afghanistan.
Ter afsluiting zou ik willen zeggen dat het in ons beider belang is om de dialoog met Rusland voort te zetten en zelfs uit te breiden. Wij denken dat dit de enige manier is waarop Rusland vooruitgang kan boeken en wij ervoor kunnen zorgen dat we een toekomst tegemoet gaan die berust op gedeelde waarden. We moeten lering trekken uit wat er gebeurd is in Georgië en een constructieve, evenwichtige relatie met Rusland tot stand brengen, door te proberen een langdurig strategisch partnerschap met dit land op poten te zetten. Het conflict met Georgië moet ons juist dichter bij dit doel brengen, rekening houdende, eens te meer, met wat de identiteit van de Europese Unie vertegenwoordigt ten opzichte van andere partners die in hun betrekkingen met Rusland mogelijk niet altijd dezelfde belangen hebben als wij.
José Ignacio Salafranca Sánchez-Neyra
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen zou ik hier enkele woorden willen citeren die de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer Sarkozy, hier vanochtend tijdens het debat heeft uitgesproken. Hij heeft gezegd dat de Europese Unie niet medeplichtig mag zijn aan een nieuwe Koude Oorlog en dat zij de spanning niet op onverantwoorde wijze mag aanwakkeren, aangezien een dergelijke houding tot een crisis met Rusland kan leiden. Het is immers essentieel dat Rusland een positieve en constructieve bondgenoot van de Europese Unie is, met name gelet op de belangrijke strategische positie van het land, zijn natuurlijke rijkdommen, zijn militaire en nucleaire macht, de intense handelsbetrekkingen die wij met Rusland onderhouden - zoals de commissaris hier ook al in herinnering heeft gebracht - en eenvoudigweg omdat het land de voornaamste energieleverancier van de Europese Unie is.
Wij profileren ons evenwel niet alleen als een economische en commerciële Unie, maar ook als een Unie van waarden. En wij kunnen deze waarden niet zomaar à la carte toepassen al naargelang de macht en het belang van het betrokken land.
Ik ben van oordeel dat wij rekening moeten houden met waarden als vrijheid, eerbiediging van de democratische waarden, de mensenrechten, de soevereiniteit en de territoriale integriteit van de verschillende landen. Wij mogen onze blik niet afwenden en doen alsof er de voorbije zomer niets gebeurd is. Rusland is wel degelijk een soevereine staat binnengevallen en heeft die vervolgens op gewelddadige wijze bezet.
Wij moeten ons nabuurschapsbeleid versterken en ons optreden dient in overeenstemming te zijn met de waarden die wij verkondigen.
Er staat nog veel te gebeuren: het evaluatieverslag waaraan de commissaris en de diensten van de Commissie thans werken, de gesprekken in Genève, de donorconferentie die nog deze week in Brussel zal plaatsvinden. Dat zijn allemaal belangrijke elementen.
Tot slot wil ik opnieuw de fungerend voorzitter van de Europese Unie citeren. Het is een feit dat de Europese Unie met één krachtige stem moet spreken. En wij zullen niet met één krachtige stem kunnen spreken - wij zullen veeleer tekenen van zwakte vertonen - als de Europese Unie op de aanstaande top van 14 november in Nice onderhandelingen opent met het oog op de sluiting van een overeenkomst of partnerschap met Rusland zonder dat dit land garanties biedt voor de naleving en de eerbiediging van de akkoorden die het op 12 augustus en 8 september vorig jaar met de Europese Unie heeft ondertekend.
Jan Marinus Wiersma
namens de PSE-Fractie. - Voorzitter, ik wil me net als de heer Salafranca aansluiten bij de woorden van president Sarkozy van vanochtend: we moeten proberen de problemen met Rusland op te lossen via een dialoog en niet via een confrontatie. We moeten proberen in Europa relaties te ontwikkelen die gebaseerd zijn op partnerschap, maar ook op het uitgangspunt van gelijkheid van partners, natuurlijk zonder na te laten kritisch te zijn waar dat nodig is.
In dit verband moeten we zoeken naar oplossingen voor de problemen rond Georgië en moeten we met Rusland samenwerken op het punt van een aantal belangrijke dossiers die al genoemd zijn, internationale dossiers, zoals de toekomst van het non-proliferatieregime, de problemen rond Iran en de follow-up van Kyoto. Onze eigen milieuambities kunnen alleen tot resultaten leiden, als we er met andere belangrijke partners in de wereld overeenstemming over bereiken.
Er moet ook worden samengewerkt met Rusland met betrekking tot de financiële crisis en de rol van Rusland in de G8. De financiële crisis toont nog maar eens aan hoe afhankelijk wij van Rusland zijn, maar ook hoe afhankelijk Rusland is van de internationale economie. Dit is nog een reden waarom er geen terugkeer zal zijn naar de Koude Oorlog: de wereld is totaal veranderd, vergeleken met dertig à veertig jaar geleden.
Ten tweede prijzen wij nogmaals het optreden van het Franse voorzitterschap en de eensgezindheid van de Unie bij de aanpak van het conflict rond Georgië. Het is heel erg van belang dat die eensgezindheid ook wordt vastgehouden in de komende tijd. Dit is met name van belang bij de gesprekken die in Genève op gang gekomen zijn en die in november worden voortgezet. Het is begrijpelijk dat daar niet meteen overeenstemming is gevonden over een formule om de kwestie Georgië op te lossen.
Die kwestie is misschien ook moeilijk op te lossen, omdat er een fundamenteel verschil van mening is tussen ons en Rusland. Wij zeggen dat de territoriale integriteit van Georgië overeind moeten worden gehouden. Wij kunnen niet accepteren dat Zuid-Ossetië en Abchazië als onafhankelijke landen zijn erkend. Het zal een moeilijke discussie zijn.
Het is misschien in dat verband van belang nog eens te wijzen op de noodzaak om ook in Europa een wat breder debat te voeren over de veiligheidsstructuren en -regelingen die we hebben, het zogenaamde Helsinki-proces. De Russen hebben voorstellen gedaan om dat aan te passen en te verbeteren. Misschien hebben Raad en Commissie daar ideeën over.
Wat van belang is in het kader van die discussie, is Rusland duidelijk te maken dat wij geen strijd willen over invloedssferen en dat we invloedssferen ook niet accepteren, ook niet in de regio's die zowel aan Rusland als aan de Europese Unie grenzen. Ik ben geen voorstander van uitbreiding van de NAVO in die richting.
Ik ben wel voorstander van een actief beleid van de Europese Unie om met name ook de onafhankelijkheid van landen als Oekraïne, Georgië en Moldavië te garanderen en ik hoop ook dat de voorstellen waarmee de Commissie dit najaar komt rondom oostelijk partnerschap zullen helpen om de banden met de genoemde nabuurlanden te versterken, zodat deze daarmee ook worden geholpen hun eigen ontwikkeling en hun eigen zelfstandigheid te garanderen.
Annemie Neyts-Uyttebroeck
namens de ALDE-Fractie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Jouyet, mevrouw Ferrero-Waldner, allereerst wilde ik, met uw welnemen, een goed boek adviseren voor uw kerstvakantie: de prachtige biografie van de gravin van Ségur. U weet ongetwijfeld dat de ware naam van de gravin van Ségur Sophie Rostoptsjina was - inderdaad, Rostoptsjina - en dat haar vader de man was die de veldtocht van keizer Napoleon naar Rusland een halt toeriep. Het boek bevat een prachtige beschrijving van hoe het allemaal is gegaan. Sommige lessen die het ons leert zijn tot op de dag van vandaag geldig. Maar dit was slechts een inleiding.
Ten eerste wilde ik toelichten dat ik vanochtend, toen ik het woord nam, geenszins heb willen suggereren dat de top tussen de EU en Moskou niet zou moeten plaatsvinden. Natuurlijk niet. Deze moet wel plaatsvinden. Ik heb me misschien niet goed uitgedrukt, omdat ik maar anderhalve minuut had. Wat ik wilde zeggen is dat ik uit de conclusies van de Raad had afgeleid dat het besluit reeds was genomen om de onderhandelingen over een partnerschap en over een associatieovereenkomst te hervatten en dat de uitkomst van de top van 14 november, die waarschijnlijk moeizaam zal verlopen, er weinig toe doet aangezien de onderhandelingen hoe dan ook zouden worden hervat, waarbij uiteraard rekening zou worden gehouden met de beoordeling van de Commissie en de Raad, dat is wel het minste. Eigenlijk wilde ik gewoon iets meer tekst en uitleg over deze kwestie.
Ik weet dan ook niet of de heer Sarkozy mij opzettelijk verkeerd heeft begrepen of niet. In ieder geval gaf hij mij geen antwoord; en toch zou ik een antwoord op prijs stellen, mijnheer Jouyet, omdat ik het persoonlijk jammer zou vinden als reeds is besloten de onderhandelingen te hervatten, wat er ook gebeurt. Ik ben onvoorwaardelijk voorstander van de dialoog met Rusland. Het is ontegenzeggelijk een groot land. Het is een groot land dat erg trots is, maar het is ook een groot land dat niet veel mededogen toont en het naar mijn idee niet waardeert wanneer anderen zich in een zwakke positie manoeuvreren.
Als mogelijk reeds is besloten dat de onderhandelingen hoe dan ook zullen worden hervat, nog vóór de top heeft plaatsgevonden, getuigt dat mijns inziens niet van bijster veel diplomatieke behendigheid. Maar ik ben door mijn tijd heen, dus ik hoop bovenal, mijnheer Jouyet, dat u mij een duidelijk antwoord zult geven, linksom of rechtsom. Ik zou u daarvoor zeer erkentelijk zijn.
Bart Staes
namens de Verts/ALE-Fractie. - Voorzitter, minister, commissaris, beste collega's, over het conflict tussen Rusland en Georgië valt veel te zeggen, en het is zeker bepalend voor onze relatie met Rusland vandaag.
Wat in elk geval gezegd kan worden, is dat zowel Rusland als Georgië in gebreke is gebleven. Het kan niet dat landen militaire middelen gebruiken om hun conflicten op te lossen. Er is een theorie in de politieke wetenschap die zegt dat democratische landen hun conflicten in principe op democratische manier, via dialoog oplossen en niet met militaire middelen. Dit is hier niet gebeurd en het is dus wel zeker dat er wat schort aan de democratie zowel in Georgië als in Rusland. Anders was het allemaal niet zo gelopen zoals het uiteindelijk gelopen is.
Het debat spitst zich vandaag toe op onze relatie met Rusland. Wat we in elk geval over Rusland kunnen zeggen, is dat de toestand er zeer kritisch blijft, op het gebied van de democratie, op het gebied van de eerbiediging van de mensenrechten, op het gebied van de persvrijheid en de vrijheid van vereniging, op het gebied van de toestand in Tsjetsjenië - dit is wat weg uit de actualiteit, maar wie de zaak van nabij volgt, weet dat de toestand in Tsjetsjenië nog altijd zeer ernstig is - en ook op het gebied van de problemen die zich op dit ogenblik stellen bij de voorbereiding van de Winterspelen in Sochi. Het zijn allemaal kwesties die heel veel problemen opleveren.
Ik denk dat, zoals al een paar keer is gezegd, er een onderlinge interdependentie is tussen de Europese Unie en Rusland. Dat klopt. Maar ik denk dat we, telkens wanneer we over de wederzijdse afhankelijkheid spreken en we de genoemde problemen bespreken, die andere waarden, de waarden van een democratie, de typisch Europese waarden, andere methoden om conflicten op te lossen, het streven naar meer democratie, het gebruik van soft power-instrumenten, in onze discussie moeten binnenbrengen.
De groenen zijn absoluut vóór dialoog. Ik denk dat die een wezenskenmerk van de Europese Unie is. De Europese Unie is een extreme oefening in het oplossen van conflicten en van conflictpreventie langs vreedzame weg. Daarom kunnen wij, als aan alle voorwaarden is voldaan en op voorwaarde dat de Raad, de Commissie en het Europees Parlement pal voor de genoemde waarden staan, de dialoog met Rusland, ook over de over de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomsten, in gerust gemoed aanvatten, met vastberadenheid en de wil om te slagen.
Adam Bielan
namens de UEN-Fractie. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, het optreden van de Russische strijdkrachten in Georgië is niet alleen een uiterst belangrijke test voor de huidige bedoelingen van Rusland, maar stelt ook de politieke macht van de Unie en de fundamentele beginselen die aan de basis liggen van haar werking op de proef. Helaas gedragen de leiders van een groot aantal lidstaten zich alsof de Russische inval in het soevereine en democratische Georgië nooit heeft plaatsgevonden.
Dames en heren, Rusland vernedert de Europese Unie nog maar eens door bij hoog en bij laag te beweren dat het zijn strijdkrachten uit het gebied heeft teruggetrokken en dat zij opnieuw de posities van voor de inval hebben ingenomen. Hoe verklaren we dan dat in de Georgische dorpen in Zuid-Ossetië en in de omgeving daarvan nog altijd brutale etnische zuiveringsacties worden uitgevoerd? Hoe verklaren we dat aan de tweehonderd waarnemers die door de Europese Unie ter plaatse zijn gestuurd de toegang tot het conflictgebied wordt ontzegd? Er is helemaal niets te merken van een terugkeer naar de status-quo van 7 augustus, die nochtans een voorwaarde is voor de start van de onderhandelingen met Rusland. De Russische invasie in Georgië had onder meer tot doel de naburige landen in de regio angst aan te jagen. Verder wilde Rusland een stok in het wiel steken van het Nabucco-project dat essentieel is voor de energiezekerheid van de Unie. Ik heb de indruk dat vandaag niemand nog wakker ligt van de corridor voor het transport van aardolie en -gas door Georgië. Deze corridor is van vitaal belang voor de Europese Unie, aangezien het de enige pijpleiding is die niet door het Kremlin wordt gecontroleerd.
Ik zou het Europees Parlement er eveneens aan willen herinneren dat in de buurlanden van de Unie heel wat burgers wonen die in het bezit zijn van een Russisch paspoort. Ik denk onder andere aan Oekraïne, Wit-Rusland en de Baltische Staten. We dienen er bijgevolg rekening mee te houden dat het Kremlin op ieder ogenblik kan besluiten dat deze mensen de zogenaamde bescherming van Rusland nodig hebben. Dat is precies wat in Zuid-Ossetië is gebeurd. Ik zou nogmaals willen benadrukken dat de lidstaten van de Unie en hun naaste buren rechtstreeks blootgesteld zijn aan de Russische agressie.
We zijn vandaag terechtgekomen in een situatie waarin Rusland, afgezien van het feit dat het energie als chantagemiddel gebruikt, nog een stap verder is gegaan en zijn wapenarsenaal heeft uitgebreid met de dreiging van militaire acties tegen de lidstaten van de Europese Unie en hun naaste buren. De huidige situatie in Georgië is hier een duidelijk voorbeeld van. In dergelijke omstandigheden kan er in geen geval sprake zijn van een partnerschap tussen de Unie en Rusland. Indien de Europese Unie tijdens de aanstaande top in Nice op 14 november toch zou overgaan tot onderhandelingen, zou dit nog maar eens bewijzen dat de EU-leiders absoluut niet weten hoe ze Rusland moeten aanpakken.
Esko Seppänen
namens de GUE/NGL-Fractie. - (FI) Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, de effectenbeurzen in de Verenigde Staten zijn gekelderd, de effectenbeurzen in de lidstaten van de Europese Unie zijn gekelderd en de effectenbeurzen in Rusland zijn gekelderd. We zijn allen getroffen door de crisis die is veroorzaakt door het turbokapitalisme. Desondanks willen sommige landen van de EU - onder leiding van de Baltische staten, wier presidenten in de Verenigde Staten zijn opgeleid, en met name Polen - Rusland isoleren ten opzichte van de Europese Gemeenschap. Eerst werd de rem gezet op de gesprekken over de partnerschapsovereenkomst, en nu is het conflict van Georgië en Abchazië met Rusland het voorwendsel.
In vele Westerse landen wordt Rusland door de media als agressor neergezet. Dat is een verkeerde voorstelling van zaken. Het leger van Saakasjvili viel aan en veroorzaakte zo het wereldwijde conflict. Hij mag daar niet voor worden beloond. In dit verband is de Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-democraten) en Europese Democraten in het Europees Parlement helaas in de greep van haar eigen extremistische elementen.
Natuurlijk heeft Rusland een militaire overwinning behaald op de troepen van Saakasjvili, die door de Amerikanen en Israëli's zijn opgeleid en door de Oekraïners zijn bewapend. Het was een politieke overreactie om de onafhankelijkheid van Zuid-Ossetië en Abchazië te erkennen. Rusland ziet zich nu met de consequenties daarvan geconfronteerd. Onze fractie is evenwel van mening dat de consequentie niet mag zijn dat Rusland wordt geïsoleerd. Het Europese kapitalisme is aangewezen op de natuurlijke hulpbronnen van Rusland, en Rusland moet profiteren van de politieke ervaring van Europa met democratie, burgerlijke vrijheden en de rechtsstaat.
Deze doelstellingen kunnen niet door politiek geweld worden verwezenlijkt, maar alleen door samenwerking en dialoog. Deze zullen naar verwachting ook het onderwerp zijn van de gesprekken die vandaag in Helsinki worden gevoerd door de chefs van staven Mike Mullen en Nikolai Makarov. De EU mag deze dialoog niet boycotten.
Wij wensen het land dat het voorzitterschap bekleedt alle succes met zijn positieve initiatieven.
Paul Marie Coûteaux
namens de IND/DEM-Fractie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Jouyet, het is tijd voor berouw - dat lijkt de stemming vandaag te zijn - of ten minste om dogma's en impulsieve reacties te herzien. Ik ben de heer Sarkozy erkentelijk hiervan vanochtend een voorbeeld te hebben gegeven dat oprecht leek. Laten we dus ook ons oude, aloude wantrouwen jegens Rusland herzien, of beter gezegd jegens het land dat, of we het nu leuk vinden of niet, een van onze partners is.
In dit opzicht raad ook ik u aan - net als mevrouw Neyts-Uyttebroeck - een biografie van de gravin van Ségur te lezen, met name die van mevrouw Strich, uitgegeven door de uitstekende Bartillat, en u zult zien hoeveel gewicht moet worden toegekend aan een woord dat u tweemaal in de mond hebt genomen, als ik u goed heb beluisterd: 'onderlinge afhankelijkheid'.
Ja, we zijn onderling afhankelijk, dat lijdt geen twijfel, maar niet alleen als het gaat om de strijd tegen terrorisme of massavernietigingswapens. We zijn in alle opzichten onderling afhankelijk: op het gebied van energie, dat spreekt voor zich, maar ook op het gebied van wetenschap, industrie en politiek, hetgeen zich uiteraard op verschillende manieren manifesteert.
Laten we eens bedenken welke aanblik Europa in de eenentwintigste eeuw zou bieden, al naar gelang of onze naties nog steeds betrokken zijn bij het exploiteren van de immense rijkdommen in Siberië. Laten we dan ook alsjeblieft ophouden ons aan te sluiten bij twisten die niet de onze zijn, maar die van een derde macht die erop uit is Europa te verdelen om het te domineren. Geloof me, hierbij heb ik het belang van Europa voor ogen, als u van mij wilt aannemen dat deze kwestie ook Franse soevereinen bezighoudt.
Jana Bobošíková
(CS) Dames en heren, ik beschouw het besluit van de Raad om de onderhandelingen met Rusland over het strategisch partnerschap niet te hervatten als onverstandig, kortzichtig en schadelijk voor de burgers van de EU. We moeten beseffen dat het gaat om een partner van wie Europa afhankelijk is voor de levering van grondstoffen. Dat is niet alleen een kwestie van olie en gas, maar zonder titanium uit Rusland zouden we bijvoorbeeld niet één airbus kunnen produceren. Bovendien, en dat is nog erger, is de huidige "russofobie” niet gebaseerd op feiten, maar op de uitleg ervan in de politiek en de media. Ik wil erop wijzen dat Georgië het conflict in de Kaukasus is begonnen, zonder rekening te houden met de gevolgen, en niet Rusland. Bovendien is mij geen enkele concrete reden bekend, waarom de zelfstandigheid van Zuid-Ossetië en Abchazië niet zou kunnen worden gerespecteerd, terwijl tal van Europese lidstaten de onafhankelijkheid van Kosovo onmiddellijk en met veel gejubel erkenden. Het doet me genoegen dat Václav Klaus, de president van de Tsjechische Republiek, het land dat ik hier vertegenwoordig, de situatie realistisch beschreef toen hij zei dat Georgië niet "de goede” is en Rusland niet "de slechte”. Helaas was hij de enige. Indien de EU daadwerkelijk een strategische partner en een wereldmacht wil zijn, zullen we dit aan Rusland moeten bekennen. Een confronterend beleid komt niemand ten goede.
Elmar Brok
(DE) Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, mijnheer de voorzitter van de Raad, een van de vorige sprekers zei dat het uitgangspunt bij dit alles "geen geweld” moet zijn. Dat geldt voor beide kanten, zoals dat in het internationale recht altijd het geval behoort te zijn. We moeten erop staan dat het internationale recht wordt nageleefd, en dat de principes van de territoriale integriteit, niet-inmenging in binnenlandse aangelegenheden van een ander land, niet-beïnvloeding, en de afspraken van augustus en september worden nagekomen. Ik hoop dat dit in Genève gehandhaafd blijft.
We moeten blijven waarborgen dat de beslissingen die de Europese Raad op 1 september heeft genomen en de besluiten die op grond van onderhandelingen door de Commissie tot stand komen, ten aanzien van associatieovereenkomsten, vrijhandelsovereenkomsten en de Europese Economische Ruimte Plus, of hoe dit ook wordt genoemd, worden nageleefd. Hierdoor kunnen we de positie van de individuele landen versterken en stabiliseren en hun betrokkenheid vergroten, zonder dat we hierbij een ander land provoceren. Daarvoor kunnen we dan op de donorconferentie de noodzakelijke stappen zetten.
Tegelijkertijd moeten we onze eigen Oost-Europese lidstaten het gevoel geven dat hun veiligheid solidair gewaarborgd is binnen de Europese Unie en de NAVO. Ik ben van mening dat dit ook belangrijk is uit psychologische overwegingen.
Ik ben u erkentelijk, mevrouw de commissaris, dat u hebt verwezen naar onze wederzijdse economische afhankelijkheid. Dat is het beste veiligheidsbeleid dat we maar kunnen hebben. Hoe meer deze interdependentie echter wordt versterkt en hoe meer deze deel gaat uitmaken van de invloedssfeer van beide partijen, zodat deze nauwer met elkaar worden verbonden, des te lastiger zal het voor ons zijn, ons niet vreedzaam van deze afhankelijkheid los te rukken. Hier moeten we het goede voorbeeld geven. Daarbij hebben we ondersteuning nodig van juridische verbintenissen, waarin Rusland participeert, en van de WTO en partnerschapsovereenkomsten met de overeenkomstige verbintenissen. We kunnen alleen vooruitgang boeken, wanneer onze economische interdependentie op deze manier juridisch en contractueel wordt onderbouwd.
We moeten wel belang hebben bij deze maatregelen. De continuïteit van de energievoorziening is een punt, en op dit gebied worden we wereldwijd met uitdagingen geconfronteerd. Niet voor niets zijn de 5 plus 1 naar aanleiding van de gebeurtenissen in Iran weer bij elkaar gekomen en hebben ze hun normale werk weer opgepakt. Dit gebeurt ook op andere niveaus. Ik heb vernomen dat een commissie van het Europees Parlement al weer een bezoek heeft gebracht aan Moskou. We kunnen in kwesties als Iran, het Midden-Oosten, de klimaatverandering, het terrorisme en vele andere niet zonder Rusland.
We moeten weer bereidheid tonen tot het voeren van gesprekken. Een veiligheidspartnerschap met Rusland werkt alleen wanneer dit niet ten koste gaat van bestaande allianties en van de banden tussen Europa en de Verenigde Staten. Dat is een voorwaarde voor een dergelijk partnerschap.
Reino Paasilinna
(FI) Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, dames en heren, beide partijen hebben zich misdragen en hebben internationale overeenkomsten geschonden. Nu is het de vraag hoe we zo snel mogelijk een oplossing kunnen vinden en de stabiliteit kunnen herstellen.
Daarvoor moeten we ook met Rusland samenwerken. Dat is een basisvereiste. Eigenlijk heeft Rusland dezelfde doelstellingen als wij met het Verdrag van Lissabon hebben. President Medvedev heeft gezegd dat er institutionele hervormingen nodig zijn. Dat klopt. Het tweede punt dat hij heeft aangesneden, zijn hervormingen van de infrastructuur. Een derde punt betreft investeringen. Dit zijn de dingen waar we wat van afweten. Dan hebben we ook innovatie, iets waar we veel meer van afweten, als ik het zo mag zeggen. Dit zijn gemeenschappelijke thema's. Zij willen een rol spelen bij het oplossen van de internationale financiële crisis, maar zij hebben hiervoor weinig kapitaal. Daarom willen ze niet buitengesloten worden, dat ligt voor de hand, en we moeten reageren door middel van samenwerking, want op deze manier kunnen we Rusland de goede kant op krijgen.
Rusland wil het niet over ideologie hebben, maar de Europese Unie wil dat nu wel. We willen dat Rusland een democratie wordt; dat is onze ideologie. Rusland wenst praktische oplossingen, en het is waarschijnlijk de moeite waard om deze twee doelstellingen met elkaar in overeenstemming te brengen, omdat we op die manier vooruitgang zullen boeken. We hebben dus nog een 'i' nodig naast de vier 'i's' van Medvedev, namelijk integratie, zodat we de toekomst van Rusland vanuit ons eigen standpunt kunnen beïnvloeden en de stabiliteit kunnen versterken.
Janusz Onyszkiewicz
(PL) Ik stel vast dat we in dit debat over het conflict tussen Rusland en Georgië eerder geneigd zijn over het hoofd zien wat er in Abchazië is gebeurd dan wat er zich in Ossetië heeft voorgedaan. Wat zich in Abchazië heeft afgespeeld, is evenwel van het allergrootste belang. De Russen hebben inderdaad een aantal redenen om hun - weliswaar buitenproportionele - actie te rechtvaardigen met het argument dat dit een antwoord was op een poging om het probleem van Zuid-Ossetië langs militaire weg te regelen. Wat Abchazië betreft, is er echter nooit een dergelijke aanleiding geweest. De massale inval van Russische troepen, de aanwezigheid van de Russische vloot voor de Georgische kust en de verovering met militaire middelen van het grondgebied dat door de Georgische autoriteiten wordt gecontroleerd, laten er geen twijfel over bestaan dat Rusland bereid is zijn strijdkrachten te gebruiken onder het voorwendsel van een preventieve actie. Het gaat hier dus om maatregelen die enkel en alleen gerechtvaardigd zijn door een eenzijdige beoordeling van de middelen van het buitenlands beleid.
President Medvedev verwees in zijn toespraak naar het concept van een gemeenschappelijke ruimte van veiligheid die zich uitstrekt van Vancouver tot Vladivostok. Ik vraag me echter af, dames en heren, hoe wij vertrouwen kunnen hebben in dit gemeenschappelijke optreden met het oog op deze gedeelde ruimte van veiligheid als Rusland laat zien dat het zelf een bedreiging vormt. Wat de andere punten betreft die president Medvedev in een mogelijke overeenkomst zou willen opnemen, dienen we hem eraan te herinneren dat deze kwesties al zijn opgenomen in de overeenkomst die vandaag van kracht is. Dit akkoord, dat in 1990 is gesloten, werd toen het Handvest van Parijs voor een nieuw Europa genoemd. Het is natuurlijk ook goed mogelijk dat het hier helemaal niet om dialoog draait, maar om het vetorecht voor uiteenlopende acties die de NAVO kan ondernemen.
(Applaus)
Rebecca Harms
(DE) Mijnheer de Voorzitter, ik wil inhaken op de woorden van Bart Staes, die andere conflicten op de Kaukasus ter sprake heeft gebracht.
Als de gesprekken met Rusland weer worden hervat - en daar zijn wij voorstander van -, is het naar onze mening ontzettend belangrijk dat de situatie in Nagorno-Karabach, Tsjetsjenië, Moldavië en Transnistrië niet uit het oog wordt verloren. Dat geldt ook voor het feit dat we ook in het volgende decennium een moeilijke controverse in de Oekraïne, namelijk die op de Krim, moeten oplossen. De Europese Unie mag niet weer dezelfde fout maken als ze voorafgaand aan de oorlog in Georgië heeft gemaakt, namelijk dat ze deze conflicten niet serieus genoeg neemt.
Wij zijn van mening dat we ons met al deze conflicten bezig moeten houden. De Kaukasus en andere nabijgelegen regio's zijn erg belangrijk. Ze liggen allemaal in Europa en daarom moet Europa, de Europese Unie, deze conflicten met veel meer prioriteit gaan behandelen. Hierbij moet de samenwerking met Rusland worden gezocht.
Ik ben er niet zeker van dat we de conflicten daar naar tevredenheid kunnen oplossen. Maar ik heb er eigenlijk best vertrouwen in dat dit gevoel van "koude vrede” dat geheel Europa, geen lidstaat uitgezonderd, heeft bekropen, en dat ook in Rusland verontrusting teweeg heeft gebracht, volstond als waarschuwing, en dat de verschillende partijen de onderhandelingen nu weer serieuzer zullen hervatten.
Vanuit het standpunt van het Westen bezien, is het ook erg interessant dat Rusland in de financiële crisis hele landen redt, om zo zelf deze crisis aan te kunnen. In deze tijd van globalisering zijn onze economieën veel nauwer met elkaar verweven dan in onze debatten over het energiebeleid aan de orde is geweest.
Als we de juiste toon zouden weten te vinden en het Westen misschien eens een keer niet zou volhouden dat het westerse systeem sinds het einde van de jaren tachtig het zegevierende systeem is geweest, dan kunnen we weer een betere positie innemen, vanwaaruit we een oplossing voor de controverse kunnen zoeken.
Konrad Szymański
- (PL) Mijnheer de Voorzitter, Rusland heeft misschien wel het meeste voordeel gedaan met de huidige financiële crisis. We hebben de afgelopen tijd veel minder aandacht besteed aan de Russische agressie tegen Georgië en hebben ons in eerste instantie op de problemen van de Europese banken geconcentreerd. Deze ommekeer kwam ook duidelijk tot uiting in ons debat van vanochtend.
We moeten echter in gedachten houden dat er vandaag nog altijd ruim zevenduizend soldaten aanwezig zijn in Ossetië en Abchazië. Dat is meer dan drie keer zoveel als op 7 augustus. Rusland houdt zich dus niet aan het vredesakkoord, althans niet zoals wij zouden willen. Dit betekent bijgevolg dat de betrekkingen tussen de Europese Unie en Rusland zich nog steeds in een impasse bevinden. Dit betekent ook dat er op dit ogenblik geen reden is om de politieke dialoog te hervatten in het kader van gemeenschappelijke Europees-Russische instanties. Er is geen enkele basis om de onderhandelingen over de partnerschapsovereenkomst opnieuw op te starten. Verder zijn wij teleurgesteld in het standpunt van bepaalde lidstaten die aanvoeren dat we niet langer aandacht moeten besteden aan de Russische agressie tegen Georgië en dat dit enkel een kwestie van tijd is. Deze passieve houding zou het hele buitenlandse beleid van de Europese Unie wel eens zeer duur kunnen komen te staan.
Vittorio Agnoletto
(IT) Voorzitter, waarde collega's, we moeten erkennen dat de Raad de betrekkingen met Rusland op evenwichtiger wijze heeft beheerd dan het Europees Parlement met zijn resolutie over de gebeurtenissen in Georgië. In die resolutie waren alle beschuldigingen tegen Rusland gericht en is zelfs de aanval door Georgië van 7 en 8 augustus gerechtvaardigd.
Maar als wij werkelijk vrede willen, moeten wij heel duidelijk "nee” zeggen tegen een eventuele toetreding van Georgië en Oekraïne tot de NAVO. We weten dat dit alleen maar tot destabilisering van de hele regio zou leiden en ernstige risico's op meer oorlogen met zich mee zou brengen. De onderhandelingen met Rusland moeten worden hervat, niet alleen vanwege economische belangen, maar ook omdat er, zolang er gesproken wordt, niet wordt geschoten en dat is altijd de beste weg.
Tegelijkertijd mogen we absoluut niet buigen op het gebied van mensenrechten, vrijheid van informatie en politieke vrijheden, die in Rusland niet bepaald vanzelfsprekend zijn. De beste manier om die rechten te verdedigen is niet om gijzelaars te worden van energie. Maar om onze afhankelijkheid van Rusland te veranderen, moeten wij niet alleen de bronnen van onze energielevering diversifiëren, maar ook investeren in alternatieve, schone energiebronnen.
Dan nog een laatste opmerking. Ik heb zowel de Commissie als de Raad horen zeggen dat zij veel vertrouwen hebben in de toetreding van Rusland tot de Wereldhandelsorganisatie. Ik wil u eraan herinneren dat u hetzelfde heeft gezegd toen China lid werd en we hebben kunnen zien wat voor dramatische gevolgen de toetreding van China heeft gehad voor de Europese economie en de Europese werknemers. Misschien moeten we de oplossing elders zoeken. Misschien moet juist het hele mechanisme van de Wereldhandelsorganisatie wel ter discussie worden gesteld.
Gerard Batten
(EN) Mijnheer de Voorzitter, het Kremlin heeft in zijn akkoord met president Sarkozy alles gekregen wat het wilde hebben. President Sarkozy's 'vrede in onze tijd'-overeenkomst heeft hun gegeven wat ze wilden en hun de diplomatieke oplossing geboden. Sinds de Tweede Wereldoorlog is het fundamentele principe in de internationale betrekkingen geweest dat agressie niet mag worden beloond, of dat er geen politieke concessies mochten worden gedaan aan agressors, maar Moskou heeft een overwinning behaald en de NAVO is vernederd, terwijl de EU op twee paarden wedt.
Als instituut staat de Europese Unie in de nieuwe Koude Oorlog eenvoudigweg niet aan de democratische westerse kant. De EU behoort niet tot de vrije wereld. Zij is antidemocratisch, ondemocratisch en imperialistisch. Institutioneel is zij geneigd partij te kiezen voor andere antidemocratische rijken, niet voor vrije naties. De EU wordt niet geleid door de wet maar door een ideologie.
Helaas zullen Europese regeringen - als goede Europeanen - er eerder voor kiezen om zich te scharen achter het rampzalige standpunt dat de EU met betrekking tot Rusland inneemt dan om hun eigen gemeenschappelijke nationale belangen na te streven.
Sylwester Chruszcz
(PL) De Russische Federatie is, samen met de Verenigde Staten, een van de belangrijkste partners van de Europese Unie. Rusland is een strategische partner. Het levert de grondstoffen voor de energieproductie van de lidstaten van de Unie, onder meer aan mijn land, Polen. De economische samenwerking met Rusland is dus gewoon een feit en het is in het belang van beide partijen dat deze samenwerking goed verloopt. De Georgische aanval op Zuid-Ossetië en de daaropvolgende escalatie van het conflict vormden een ernstige bedreiging voor de relaties tussen Brussel en Moskou.
Dit betekent echter niet dat we Rusland de rug moeten toekeren of dat we alle banden met dit land moeten verbreken, zoals sommige Europese politici zouden willen. Rusland heeft de voorbije twintig jaar aanzienlijke inspanningen geleverd om zijn toenadering tot de kring van democratische landen in Europa te bewerkstelligen. Hoewel het voor de hand ligt dat er nog een lange weg moet worden afgelegd, lijdt het geen enkele twijfel dat de Russische bevolking als één man achter de huidige en de vorige president van de Russische Federatie staat. Ik hoop dat de Europese Unie en Rusland hun succesvolle samenwerking zullen voortzetten, ondanks een aantal belemmeringen. Dit is immers in het belang van beide partijen.
Ria Oomen-Ruijten
Voorzitter, commissaris, minister, beste collega's, de betrekkingen met Rusland zijn de laatste tijd ontegenzeggelijk veranderd. Daarbij wil ik zeggen dat isoleren van Rusland naar mijn mening geen optie is. Tegelijk kun je ook heel moeilijk spreken over een partnerschap, als er in de lidstaten zoveel wantrouwen is ten opzichte van Rusland.
Ik vind wel, ook als voorzitter van de Delegatie voor de betrekkingen met Rusland, dat we de dialoog gaande moeten houden. Dat doet de Raad, dat doet de Commissie en dat moeten wij als Parlement ook doen. We hebben daarover overigens een forse discussie gehad in onze Rusland-delegatie, in verband met het bezoek dat wij eind deze week aan Moskou zullen afleggen. De uitkomst daarvan was dat we de dialoog moeten voortzetten, maar dat we onze partners moeten melden dat het geen business as usual is. We moeten dit openhartig melden en proberen constructief overleg te plegen.
Voorzitter, wij verwachten veel meer van Rusland. Het terugtrekken van de troepen uit de bufferzone was maar een eerste stap. Men kan de spanning alleen verminderen, als ook het aantal soldaten in Abchazië en Zuid-Ossetië wordt verminderd of deze soldaten worden teruggetrokken. Hierover staat niets letterlijk in de afspraken, maar het strookt wel met de geest van de afspraken en ik zou daar ook graag de mening van de minister over horen.
Voorzitter, de EU, en met name ook het voorzitterschap, is de afgelopen tijd ongelooflijk duidelijk en heel daadkrachtig geweest. Ik vind dat dit moet worden voortgezet.
Ik heb nog een drietal vragen. Ten eerste wat de aanloop naar de top betreft: welke signalen en welke stappen acht u concreet nodig voor het hervatten van de onderhandelingen? Ten tweede: hoe betrekt u het Parlement daarbij? En ten derde een opmerking: Rusland doet niet mee aan het Verdrag dat in Oslo ondertekend wordt over de clusterbommen. Nu blijkt dat de Nederlandse journalist door een Russische clusterbom is gedood. Hoe kunnen we, commissaris, Rusland toch nog bij dat nieuwe verdrag dat in Oslo wordt ondertekend, betrekken?
Csaba Sándor Tabajdi
(HU) Mijnheer de Voorzitter, bij de aanpak van de crisis in Georgië heeft het Franse voorzitterschap een voorbeeldfunctie gehad. Een crisis kunnen we inmiddels wel beheersen maar nog niet voorkomen. Graag herinner ik het geachte Parlement eraan dat er een EU-minister van Buitenlandse Zaken is geweest, de Duitse minister van Buitenlandse Zaken Steinmeier, die een heel belangrijk plan voor de oplossing van het conflict naar voren heeft gebracht, dat door alle betrokken partijen was aangenomen, behalve door Tblisi. Dit is een historisch feit. Het is bijzonder spijtig want het had zelfs de oorlog kunnen voorkomen. Ik ben ervan overtuigd dat het Steinmeier-plan onveranderd de belangrijkste basis kan zijn voor de beslechting van het conflict, ook al ligt de situatie inmiddels veel ingewikkelder, aangezien de Abchazen en de Zuid-Osseten nu een geheel ander standpunt innemen. Ik moet daar meteen aan toevoegen dat er niet kan worden onderhandeld over de hoofden van de twee volkeren, de Abchazen en de Zuid-Osseten. Ook hun mening is van belang als het gaat om de betrekkingen met Rusland.
Toegegeven, we kunnen niet simpelweg verder gaan waar we waren gebleven. Rusland blijft een strategische partner maar ons vertrouwen is aan het wankelen gebracht; aan de andere kant kunnen we het land niet isoleren. Rusland moet lering trekken uit het gebeurde, maar wij ook, vooral ten aanzien van de vraag waarom Rusland veel verdraagzamer is wat betreft de toenadering van Oekraïne en Georgië tot de EU dan tot de NAVO. Dit is de les die zowel de Amerikaanse politiek als wij moeten leren als we het strategische partnerschap tussen de EU en Rusland willen normaliseren. Ik dank u voor uw aandacht.
Henrik Lax
(SV) Mijnheer de Voorzitter, de aanval van Rusland tegen Georgië is geen alleenstaand voorval. Wat we zien, is een paradigmawissel in de betrekkingen tussen Rusland en zijn buurlanden. Een paradigmawisseling die grote gevolgen kan hebben als de EU niet verstandig optreedt. We staan werkelijk voor een tweesprong, zoals minister Jouyet zei. Ik maak mij zorgen omdat een groot aantal EU-leiders nu pleit voor een terugkeer naar "business as usual” in de betrekkingen tussen de EU en Rusland. Ze doen alsof de oorlog in Georgië niet plaats heeft gevonden, maar er bevinden zich nog steeds Russische troepen, maar liefst achtduizend man sterk, in de bezette gebieden. De etnische zuivering is nog steeds aan de gang.
De EU moet een krachtig signaal uitzenden en het imperialistische beleid van Rusland veroordelen, op basis waarvan Rusland denkt het recht te hebben "zijn” burgers te beschermen door soevereine staten te bezetten. Vandaag Georgië, morgen Oekraïne, Wit-Rusland. Ik zal dit vrijdag tijdens een vergadering van de delegatie voor de betrekkingen met Rusland in Moskou herhalen. Als de EU, in de huidige omstandigheden, onvoorwaardelijke onderhandelingen start om met Rusland een overeenkomst te sluiten, keuren we het Russisch optreden in Georgië goed en geven we Rusland een blanco volmacht om zijn imperialistische beleid voort te zetten. Het is de plicht van de EU om de slachtoffers te helpen, niet de agressor. Ik wil commissaris Ferrero-Waldner feliciteren met haar voorstel over 500 miljoen EUR en hoop dat de donorconferentie morgen een succes wordt.
Tatjana Ždanoka
(EN) Mijnheer de Voorzitter, ik spreek hier vandaag niet alleen als vertegenwoordiger van mijn fractie en als lid van de delegatie EU-Rusland, maar ook als het enige Parlementslid met Russisch als moedertaal.
Sommige politici vergeten dat Rusland het grootste aantal inwoners van Europa heeft en dat Russischtaligen de grootste minderheid in de Europese Unie vormen - tien miljoen mensen. Helaas denken veel mensen als ze het over de hulpbronnen van Rusland hebben eenvoudig aan grondstoffen en vergeten dan de menselijke dimensie. We moeten niet vergeten dat mensen de basis vormen voor de betrekkingen tussen de EU en Rusland. De Russischtaligen in de Europese Unie staan positief tegenover betrekkingen tussen Rusland en de EU op basis van een strategisch partnerschap. We steunen niet slechts een gemeenschappelijke markt voor de EU en Rusland, zoals de heer Sarkozy vandaag heeft gezegd, maar ook een vrijer verkeer van mensen. We steunen de mensenrechten - ook genoemd door de heer Sarkozy - maar we zijn tegen de dubbele moraal waardoor de instellingen van de Europese Unie blind zijn voor de schendingen van de rechten van Russischtaligen in de Baltische Staten.
Ģirts Valdis Kristovskis
. - (LV) Zijn het concurrenten of partners, doortrapte spelers of van elkaar afhankelijke dwazen? Ik heb het over de betrekkingen tussen de Westerse democratie en de Russische autocratie. Deze betrekkingen hebben iets weg van een kat-en-muisspel. Merkwaardig genoeg stelt mijnheer Medvedev twee maanden na de militaire actie in Georgië een nieuw Europees veiligheidsakkoord voor. Mijnheer Sarkozy is uiterst vriendelijk en ziet over het hoofd dat Rusland zijn militaire aanwezigheid in Zuid-Ossetië en Abchazië heeft versterkt. Hebben we redenen om Rusland te vertrouwen? Het Kosovo-proces en het conflict in Georgië hadden ons uit de droom moeten helpen. Wat is de aanleiding voor dit optimisme onder de leiders van Europa? Rusland zal handig gebruik maken van de lichtgelovigheid van het Westen, het is erop belust bij elke gelegenheid die zich voordoet wraak te nemen op het Westen. Het beleid inzake buitenlanders dat Rusland in Ossetië, Abchazië en Oekraïne heeft afgekondigd, is een groot risico; de cyberspace wordt een strijdtoneel. Niet voor niets hebben de Russische bevolking en de Russische media, ook in de Baltische landen, hun steun betuigd aan de Russische invasie in Georgië. We moeten nu geen haast maken met de hervatting van uitvoerige gesprekken met Rusland. Eerst moet Rusland maar het vredesplan voor de Kaukasus ten uitvoer leggen.
Roberto Fiore
(IT) Voorzitter, waarde collega's, ik zou graag af willen van het idee dat Rusland Georgië heeft aangevallen. Ik denk dat we het voorstel van de Russen moeten volgen, die indertijd hebben verzocht een rechtbank te laten bepalen wie nu werkelijk met deze oorlog is begonnen.
Dat gezegd hebbende, denk ik dat het van fundamenteel belang is dat we, nu creatief boekhouden niet langer mogelijk is, nadenken over de reële economie die voor ons ligt, een economie die is gebaseerd op grondstoffen, land, arbeid en die voor Europa ook Rusland omvat. Ik wil ook zeggen dat dit niet slechts een economisch feit is: er is een West-Europa dat nauw verweven is met het katholicisme dat zich zou kunnen verbinden aan een Oost-Europa dat nauw verweven is met de orthodoxie. Dat zou in feite een verbond zijn van de twee longen van Europa, de twee geestelijke longen.
Het is dus in het belang van Europa om bij Rusland te zijn en in het belang van Rusland bij Europa te zijn.
Zbigniew Zaleski
(FR) Minister, na wat de heer Sarkozy vanochtend heeft gezegd, dat Europa krachtig naar buiten moet treden, wil ik graag een paar opmerkingen maken in het Pools.
(PL) De betrekkingen met Rusland liepen de laatste tijd niet van een leien dakje. De Europese Unie was verdeeld en sprak niet met één stem. Commissaris Mandelson zei dat de kwestie van het embargo op Pools vlees een bilaterale kwestie was. Dat is niet het soort Europa dat ik wil en er is in dit Parlement ook geen plaats voor zo'n Europa.
De crisis in Georgië heeft de West-Europese ogen tijdelijk geopend, met name die van onze socialistische collega's, die eindelijk hebben ingezien waartoe Rusland in staat is. Rusland kan een aantrekkelijk en fascinerend land zijn, maar is tegelijkertijd bijzonder onvoorspelbaar. Het land houdt zich niet altijd aan de overeenkomsten die het heeft gesloten en bovendien kan de houding van Rusland tegenover WTO-lidmaatschap moeilijk enthousiast worden genoemd. Rusland wil het spel volgens zijn eigen regels blijven spelen, zodat het de vrije hand heeft om beslissingen te nemen die het Russische belang dienen. Als we dit niet willen begrijpen, zullen we er nooit in slagen om de nodige vredesakkoorden te sluiten. Rusland is ons naaste buurland. Het is een land met een enorm potentieel en een rijke culturele traditie, een natie die bijzonder trots is op zijn land dat zich uitstrekt van de Oostzee tot aan de Beringstraat. We hebben dringend een dialoog met Rusland nodig, die niet alleen gebaseerd is op respect voor het Russische volk, maar zich ook kenmerkt door een resoluut gemeenschappelijk standpunt tegenover de leiders van dit land, de heer Medvedev en de heer Poetin. We mogen ons niet laten verlammen door de angst dat de Russen op ieder ogenblik de gaskraan kunnen dichtdraaien.
De levensstandaard van de Russische bevolking is in hoge mate afhankelijk van de invoer van goederen uit de Europese Unie. Het feit dat Rusland Europese producten nodig heeft om aan zijn behoeften te voldoen, zou de positie van onze leiders in de onderhandelingen met een machtige partner moeten versterken en ons een groter gevoel van eigenwaarde moeten geven. In plaats van door de knieën te gaan, zouden we als partners rond de onderhandelingstafel moeten plaatsnemen in het Kremlin. Tot slot, signora comisaria, de fungerend voorzitter van de Raad heeft benadrukt dat de terugtrekking van Rusland uit de bufferzone een succes was en dat deze actie als een positief signaal mag worden gezien. Moeten we dit echter niet eerder als een stap achteruit beschouwen? Ik beschouw deze actie als een stap waarmee Rusland alleen de indruk wil wekken dat het toegevingen heeft gedaan, aangezien het zich in werkelijkheid helemaal niet heeft teruggetrokken uit Zuid-Ossetië en Abchazië en dat ook niet van plan is te doen. Laten we realistisch zijn en trachten Rusland in het vervolg een stap voor te zijn.
Hannes Swoboda
(DE) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mevrouw de commissaris, er zijn veel verschillen tussen de Verenigde Staten van Amerika en Rusland. Ik zou vooral graag willen dat presidentsverkiezingen in Rusland net zo vrij zijn als naar mijn verwachting de komende verkiezingen in de Verenigde Staten zullen zijn.
Grootmachten vertonen echter ook bepaalde overeenkomsten. Ik hoop dat enkelen van u wellicht de uitzending over Henry Kissinger hebben gezien, die onlangs door de zender ARTE werd vertoond. Kissinger en generaal Alexander Haig hebben over de interventie in Chili en de voortdurende interventies in Latijns-Amerika gezegd dat de Verenigde Staten van Amerika zullen interveniëren en een machtswisseling tot stand zullen brengen als ze iets als storend ervaren. Ze hebben verklaard dat ze hun optreden daarin als volkomen gerechtvaardigd beschouwen. Over Rusland kan wellicht iets soortgelijks worden gezegd, hoewel er waarschijnlijk in minder gevallen dan bij de VS sprake was van interventies.
Ook liggen de beide grootmachten enigszins overhoop met het internationale recht. In het bijzonder de interventies in Latijns-Amerika waren duidelijk in strijd met het internationale recht. De oorlog in Irak was ook zeer duidelijk strijdig met het internationale recht, net als het optreden van Rusland in Abchazië en Zuid-Ossetië. Met betrekking tot het probleem in Kosovo zal moeten blijken of het Internationaal Gerechtshof vaststelt dat het optreden in strijd was met het internationale recht.
In beide gevallen had u absoluut gelijk, mijnheer Zaleski, - en ik zeg dit, omdat ik een hoge dunk van u heb -, toen u zei dat Rusland een fascinerend en sterk, maar onberekenbaar land is. Dat geldt in dezelfde mate voor de VS. Daar moeten we op inspelen.
Het is in beide gevallen naar mijn mening niet juist de dialoog te staken. Ook na de duidelijke schending van het internationale recht in de oorlog in Irak - een grove schending met duizenden doden - hebben we niet gezegd dat we de dialoog met de VS om die reden af zouden breken. We hebben onze gesprekken met dit land natuurlijk voortgezet.
Ik vergelijk de interne structuur van de VS en Rusland niet met elkaar, maar alleen hun optreden op internationaal niveau. Ik ben president Sarkozy zeer erkentelijk voor het pragmatische en duidelijke beleid dat hij voorstaat. Hij heeft volkomen gelijk als hij stelt dat we deze dialoog absoluut moeten voeren.
Bovendien moeten we versterking bieden aan de buurlanden, vooral als deze landen tegelijkertijd onze buurlanden zijn. We moeten de positie van de Oekraïne en Georgië versterken, zodat ze ook met hun grote en niet gemakkelijke buurland Rusland overweg kunnen. We moeten er echter ook voor zorgen dat ons optreden rationeel is. Het optreden van president Saakasjvili was dat niet. Verder heeft president Joesjtsjenko zich bijvoorbeeld ook niet rationeel gedragen ten opzichte van mevrouw Timosjenko. We moeten ervoor zorgen dat onze buurlanden rationele maatregelen nemen. Als ze daarin slagen en als wij achter hen staan, dan bieden ze ook weerstand aan Rusland als dat weer een poging doet om de grootmacht uit te hangen.
Andrzej Wielowieyski
(FR) Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, mijnheer de minister, ik ben de heer Swoboda zeer erkentelijk dat hij de dialoog met de Verenigde Staten niet wil afbreken, maar nu weer even ter zake. Het spreekt voor zich dat de twee partijen, ofwel de Europese Unie en Rusland, loyale en effectieve samenwerking nodig hebben, vooral op het gebied van energie.
Zonder onze technologische bijstand zal Rusland zeker niet daadwerkelijk van zijn hulpbronnen kunnen profiteren. Maar het is ook duidelijk dat wij het gemeenschappelijke en effectieve energiebeleid nodig hebben dat wij nu ontberen, zoals reeds is benadrukt in dit debat.
Uiteraard is er ook ten aanzien van vredestichting in de Kaukasus een gemeenschappelijk beleid nodig. Een uitvoering van de akkoorden die de presidenten Sarkozy en Medvedev hebben gesloten, ook voor wat betreft de terugtrekking van Russische troepen in Abchazië en Ossetië - die nu drie keer zo talrijk zijn als drie maanden geleden - is noodzakelijk, juist als essentieel blijk van goede wil en loyale en geloofwaardige samenwerking.
De verantwoordelijkheid van de Russen ten aanzien van de situatie in de Kaukasische republiek is zonneklaar. De militaire aanwezigheid van de Russen in de laatste zestien jaar heeft geen kalmerende invloed gehad op conflicten, maar was juist veeleer een werktuig van de imperialistische politiek van dit grote land, dat geprobeerd heeft van deze conflicten te profiteren. Daaruit volgt, zoals enkele van mijn collega's reeds hebben gezegd, dat de vermindering van het aantal Russische soldaten in Abchazië en Ossetië naar het niveau van vóór het conflict in augustus, de weg moet vrijmaken voor effectieve onderhandelingen.
Hanna Foltyn-Kubicka
- (PL) Mijnheer de Voorzitter, president Sarkozy heeft hier vandaag gezegd dat Rusland zijn verplichtingen aangaande de terugtrekking van zijn troepen is nagekomen en dat de Russische strijdkrachten opnieuw hun positie van voor 7 augustus hebben ingenomen. Hij riep tevens op om de betrekkingen met Rusland weer te normaliseren. Dit zou niet alleen een ernstige vergissing zijn, maar zou de regering van de Russische Federatie ook het gevoel geven dat ze geheel ongestraft haar gang kan gaan.
Ik zou het Parlement erop willen wijzen dat er op dit ogenblik achtduizend Russische soldaten gestationeerd zijn in Abchazië en Zuid-Ossetië, ook in gebieden waar zij niet aanwezig waren voor de aanvang van het conflict. Er hebben brutale etnische zuiveringsacties plaatsgevonden in grensdorpen. De door Georgië gecontroleerde Kodori-kloof is door Abchazische soldaten bezet. De meer dan tweehonderd waarnemers van de Europese Unie worden nog steeds niet toegelaten tot de twee republieken die door Rusland als onafhankelijke staten werden erkend. Naar mijn mening staat de huidige toestand nog mijlenver af van de situatie van 7 augustus 2008.
Zolang Rusland zijn verplichtingen naast zich neer blijft leggen, kan er in geen geval sprake zijn van een normalisering van onze betrekkingen. Als de Europese Unie toch beslist om met Rusland te onderhandelen, maakt ze zich niet alleen belachelijk, maar geeft ze ook aan dat ze uiteindelijk elke actie van Rusland - hoe gevaarlijk ook - zal rechtvaardigen.
Bastiaan Belder
Voorzitter, de lidstaten van de Europese Unie hebben als reactie op de eenzijdige territoriale opdeling van Georgië onder Russische supervisie de gelederen niet gesloten. Van een gezamenlijk, laat staan standvastig Europees antwoord op de machtsmachinaties van het Kremlin is opnieuw geen sprake. Blijft de cruciale vraag: wat verstaat de Unie onder een strategisch partnerschap met de Russische Federatie? Scherper geformuleerd: is Moskou werkelijk een onmisbare partner voor Brussel of raak ik hier soms aan een politiek taboe in Europa?
De naakte feiten gebieden immers te zeggen dat Rusland tot op vandaag een effectieve internationale aanpak van de Iraanse en Noord-Koreaanse atoomprogramma's blokkeert. Tegelijk toont Moskou zich evenmin een onmisbare partner in de bloedige strijd tegen het islamitisch terrorisme, bijvoorbeeld aan het Afghaanse front.
Alleen op energiegebied wijzen de koele cijfers wellicht op een strategisch, ja onmisbaar partnerschap tussen de Europese Unie en Rusland: vandaag zijn de 27 EU-lidstaten voor circa 70 procent van de Russische olie- en gasexport afhankelijk. Voor haar eigen welzijn moet de EU deze sterke afhankelijkheid evenwel zo snel mogelijk afbouwen. Tenslotte geeft Moskou zelf aan dat zijn energiereserves over tien tot vijftien jaar zullen zijn uitgeput.
Raad en Commissie, waar is nu uw strategie van energiediversificatie? De nieuwe Turkmeense gasvondst moet u toch tot daden aanzetten.
Josef Zieleniec
(CS) De Europese Unie heeft op een speciale top op 1 september beloofd de onderhandelingen over het nieuwe partnerschapsverdrag met Rusland te hervatten zodra de Russische troepen zich terugtrekken uit Georgië naar hun posities van 7 augustus. Als de Unie haar woord wil houden en wil aantonen dat ze een voorspelbare partner is, zou het enige criterium voor de hervatting van de besprekingen de beoordeling moeten zijn of de Russische troepen zich hebben teruggetrokken naar hun posities van 7 augustus. Rusland voldoet voorlopig niet aan deze voorwaarde. De hervatting van de besprekingen mag onder geen beding worden geïnterpreteerd als onze instemming met het Russische beleid in de Kaukasus en de blokkering van de besprekingen over de toekomstige regelingen in de regio, waarvan momenteel in feite sprake is. We moeten duidelijk onderscheid maken tussen de hervatting van de besprekingen en het verdere verloop ervan.
De partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst is een essentieel document waarin onze betrekkingen met Rusland worden verstevigd. De nieuwe partnerschapsovereenkomst is nodig voor zowel de EU als, ik denk in nog sterkere mate, Rusland zelf. Een nieuwe overeenkomst, waarmee de bestaande tekst zowel kwantitatief als kwalitatief gezien verbeterd wordt, is een voorwaarde voor de kwaliteit van onze betrekkingen met de Russische Federatie, en tegelijkertijd de weerspiegeling daarvan. Daarom is het van essentieel belang dat we onze standpunten en waarden duidelijk over het voetlicht weten te krijgen tijdens de besprekingen. Ik ben van mening dat, zodra objectief en eenduidig wordt vastgesteld dat Rusland zijn troepen heeft teruggetrokken naar de posities van 7 augustus, de EU de besprekingen zou moeten hervatten, zoals beloofd. Voor de voortzetting van de besprekingen moet echter in ieder geval als harde voorwaarde aan Rusland worden gesteld, dat het geen geweld gebruikt tegen Georgië of een van zijn andere buurlanden, en dat het conflicten met betrekking tot onze gemeenschappelijke buurlanden zal oplossen in overleg met de Europese Unie. Juist de bereidheid van Rusland om gemeenschappelijk, en niet unilateraal en met geweld, op te treden bij de oplossing van problemen in de Kaukasus, Oekraïne en Moldavië, zou voor ons de lakmoesproef moeten zijn voor de voortzetting van de onderhandelingen met Rusland.
Libor Rouček
- (CS) Samen met de rest van de wereld staat Europa voor tal van ernstige wereldwijde problemen. Daartoe behoren de verspreiding van kernwapens, het internationaal terrorisme, de opwarming van de aarde, de onopgeloste conflicten in het Midden-Oosten en Afghanistan, de wereldwijde financiële crisis en nog veel meer. Geen van deze problemen kan Europa in zijn eentje oplossen. Er is samenwerking nodig met andere internationale grootmachten, waaronder Rusland. Ook Rusland heeft behoefte aan samenwerking en een dialoog. Rusland heeft er behoefte aan zijn minerale delfstoffen te verkopen, en westerse technologieën, deskundigheid, consumptiegoederen en nog veel meer te kopen. Alleen op die manier zal Rusland de kans krijgen te moderniseren en geleidelijk zijn economie en maatschappij te hervormen. Samenwerking met Rusland zal een gemeenschappelijke toekomst voor de EU en de Russische Federatie tot stand brengen. Daar is echter een dialoog voor nodig, die plaats moet vinden op alle vlakken, van het energiebeleid en wederzijdse investeringsactiviteiten tot uiteraard de dialoog over mensen- en burgerrechten en democratie.
Het besluit van de Europese Raad om de betrekkingen tussen de EU en Rusland te blijven evalueren voorafgaand aan de naderende Top van Nice is naar mijn mening juist. De EU heeft een duidelijk signaal gegeven dat ze bereid is de besprekingen over een nieuwe partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst met Rusland te hervatten. Voorwaarde daarvoor moet echter zijn dat Rusland de overeenkomsten van 12 augustus en 8 september naleeft.
István Szent-Iványi
(HU) Mijnheer de Voorzitter, de Europese Unie streeft naar een partnerschap en samenwerking met Rusland, maar we kunnen alleen over partnerschap spreken als dat gebaseerd is op wederkerigheid, het internationaal recht en het naleven van verdragen. Het optreden van Rusland in Georgië heeft de belangrijkste psychologische basis van het partnerschap, vertrouwen, weggeslagen. Dit vertrouwen kan alleen worden hersteld als de zes punten waaruit de overeenkomst bestaat tot in de details en volledig wordt uitgevoerd. We hebben geen vooruitgang of stappen in de goede richting nodig, maar daadwerkelijke en volledige uitvoering. Rusland moet eindelijk eens besluiten of het Europa als partner, rivaal of vijand beschouwt. Moskou moet beseffen dat, hoe het ook besluit - of ons als partner of als vijand wil zien - dat de toekomst en de onafhankelijkheid van Oekraïne, Georgië en andere buurlanden nooit de inzet mogen zijn van machtsspelletjes. Europa kan nooit instemmen met de herindeling van het continent, een nieuw Verdrag van Malta. Wij willen een echt partnerschap, maar dan wel een partnerschap dat gebaseerd is op wederkerigheid en respect voor elkaar. Dank u.
Laima Liucija Andrikien
(EN) Mijnheer de Voorzitter, door de oorlog tussen Rusland en Georgië en de nasleep daarvan wordt de Europese Unie erop gewezen dat zij haar betrekkingen met Rusland serieus moet herzien, zoals de commissaris vandaag al zeer juist heeft opgemerkt. Bovendien moet Europa, totdat Rusland een duidelijk antwoord geeft op een aantal zeer belangrijke vragen, het idee dat er niets aan de hand is, laten varen.
Europa moet een manier vinden om jegens Rusland een nieuw, ander en sterker geluid te laten horen. Dit is nodig omdat Rusland de negentiende-eeuwse benadering van de 'invloedssferen' weer van stal heeft gehaald, of simpel gezegd, de doctrine van de realpolitik. Het feit dat Rusland het heeft over zijn geprivilegieerde belangen in zijn directe omgeving getuigt hiervan. In het land zelf wordt deze realpolitik gevoed door een agressief nationalisme en doordat de landen rondom Rusland als vijanden worden bestempeld. Tegen deze achtergrond is het van cruciaal belang dat Europa begrijpt dat het zwaardere machtsinstrumenten moet inzetten.
In Europa is verschillend gereageerd op het conflict tussen Rusland en Georgië en de nasleep hiervan. Sommigen hebben het idee dat de betrekkingen tussen de EU en Rusland weer 'business as usual' worden, ondanks het feit dat Moskou zijn beloften over de terugtrekking van troepen nog niet volledig is nagekomen en, wat nog belangrijker is, de onafhankelijkheid van Zuid-Ossetië en Abchazië heeft erkend. Normalisering van de betrekkingen voordat Rusland zijn beloften volledig is nagekomen, lijkt erg op verzoeningspolitiek. Europa moet Rusland aan zich binden, maar dit moet wel op een principiële en consequente manier gebeuren.
De invloed van de EU op Rusland is beperkt. Toch zou Rusland zich zeker wel iets aantrekken van een eensgezind westers optreden. Rusland is zeer gevoelig als het gaat om kwesties van status en prestige: bijvoorbeeld de kwestie van de G7 versus de G8. Moskou is ook geïnteresseerd in onderzoeksprogramma's op het gebied van de technologie, handelsovereenkomsten en splijtstoffen.
Tot slot wil ik zeggen dat de EU sterk en consequent moet blijven om haar visie op de manier waarop het partnerschap met Rusland zich zou moeten ontwikkelen, kracht bij te zetten.
Ioan Mircea Paşcu
(EN) Mijnheer de Voorzitter, ambassadeur Jouyet, mevrouw de commissaris, zelfs zonder de gebeurtenissen in Georgië zouden de betrekkingen van de EU met Rusland herzien moeten worden. Voor kwesties als energie, veiligheid en gemeenschappelijk nabuurschap is er een concept voor gezamenlijk beheer nodig dat nog niet bestaat. In de EU kiest men nog steeds liever voor bilaterale acties dan voor multilaterale acties, waardoor onze benadering minder efficiënt wordt. Bovendien bestaat er binnen de Unie, door verschillende ervaringen met Rusland, in het oosten en het westen nog steeds niet een zelfde beeld van Rusland, wat een voorwaarde is voor een gemeenschappelijk standpunt. Laat ik heel duidelijk zijn. Wij in het oosten zijn het minst uit op een confrontatie, omdat we de eersten zouden zijn die hiervan nadeel ondervinden. Eveneens zijn we minder bereid om toe te staan dat onaanvaardbaar gedrag van Rusland wordt genegeerd, omdat we ook dan de eerste verliezers zijn als dit gedrag zich herhaalt.
Generalisaties in beide richtingen zijn verkeerd. Enerzijds moeten de betrekkingen met Rusland niet totaal in het teken komen te staan van wat er zich in Georgië heeft afgespeeld. Anderzijds mogen de gebeurtenissen in Georgië niet worden ontkend, alleen maar om onze bilaterale betrekkingen niet te verstoren. We hoeven de betrekkingen met Rusland niet op te schorten. Per slot van rekening hebben we in het verleden wel met ergere situaties kunnen leven. We hebben een oprechte dialoog nodig die is gebaseerd op onze kracht - blijkbaar het enige waar Rusland respect voor heeft - waarin we Rusland duidelijk moeten maken wat aanvaardbaar is en wat niet, en waarin Rusland ons eindelijk eens vertelt wat het nu echt van ons wil. Ik hoop dat we daar beide mee kunnen leven.
Alexander Graf Lambsdorff
(DE) Mijnheer de Voorzitter, er is een traditie in het Europese buitenlandse beleid die in belangrijke mate is gevormd door Hans-Dietrich Genscher. Genscher voerde zelfs in de moeilijkste perioden van de Koude Oorlog nog een dialoog met de Sovjet-Unie, maar deed dat steeds op basis van een nuchtere analyse van de Russische belangen. In die tijd was de primaire doelstelling van de Sovjet-Unie de verdediging van de status-quo, terwijl voor Rusland de primaire doelstelling tegenwoordig is dat de status-quo in zijn eigen voordeel wordt veranderd. Dat is een compleet andere positie als het gaat om de Russische belangen. Rusland heeft een objectief belang bij bevroren conflicten en bij kritiek op het Handvest van Parijs door de erkenning van Abchazië en Zuid-Ossetië. Daarin is Rusland geïnteresseerd. Het heeft belang bij een onstabiele situatie in de Oekraïne.
Dat is allemaal niet zo mooi. Het vormt een uitdaging voor ons. Maar het is veel minder erg dan de existentiële bedreiging door de Sovjet-Unie, en zelfs in die tijd voerden we gesprekken met de Russen. Daarom is het heel duidelijk voor ons: we zitten niet te wachten op retoriek uit de tijd van de Koude Oorlog, maar ook niet op naïviteit. We willen een kritische dialoog met Moskou. We zijn voorstander van de langetermijndoelstelling van het strategische partnerschap, maar niet van de naïeve veronderstelling dat we deze doelstelling al zouden hebben bereikt.
Ik wil hier nog aan toevoegen dat het me deugd zou hebben gedaan, als we dit debat in Brussel hadden gevoerd in plaats van in Straatsburg.
Francisco José Millán Mon
(ES) Mijnheer de Voorzitter, Rusland is een belangrijke wereldspeler en permanent lid van de Veiligheidsraad. Het land beschikt over een omvangrijk kernwapenarsenaal, een uitgebreid grondgebied en een overvloed aan natuurlijke rijkdommen, waaronder gas en aardolie. De samenwerking van Rusland is noodzakelijk om het hoofd te kunnen bieden aan uitdagingen zoals het vredesproces in het Nabije Oosten of de Iraanse nucleaire kwestie en de strijd aan te binden met de georganiseerde misdaad, het terrorisme, de klimaatverandering en de verspreiding van kernwapens.
Ik ben dan ook van mening dat wij Rusland niet mogen isoleren, maar veeleer moeten streven naar een dialoog en samenwerking. De betrekkingen met Rusland kunnen evenwel ook op een ander, ambitieuzer niveau plaatsvinden. De Russische Federatie is een Europese buur die tijdens het vorige decennium, na een lange periode van politiek totalitarisme, de weg van de democratie, de mensenrechten en het particuliere economische initiatief is ingeslagen.
Indien Rusland deze idealen blijft aanhangen, moet de Europese Unie met dit land diepgaande betrekkingen aanknopen op basis van gemeenschappelijke fundamentele waarden, zoals tussen echte buren en partners. Er zij evenwel op gewezen dat de crisis met Georgië zeer ernstig was. Voor ons, leden van de Europese Unie, moeten de volgende basisbeginselen gewaarborgd zijn: het niet gebruiken van geweld, eerbiediging van de soevereiniteit en de territoriale integriteit van de staten en naleving te goeder trouw van internationale overeenkomsten.
Het gedrag dat Rusland tijdens de afgelopen zomer heeft laten zien, was niet in lijn met deze beginselen. Bovendien heb ik de indruk dat Rusland de akkoorden van 12 augustus en 8 september niet echt op bevredigende wijze ten uitvoer heeft gelegd. Wellicht heeft het daarbij geprofiteerd van de dubbelzinnigheden in de tekst.
Anderzijds is ook de Conferentie van Genève niet al te best begonnen. Indien de Russische autoriteiten betrekkingen op basis van echte samenwerking en vertrouwen wensen aan te knopen met ons, met de EU, moeten zij dringend verandering brengen in de houding die zij de laatste maanden hebben aangenomen. Bovendien moeten zij zich ook in Rusland zelf houden aan het beginsel van de eerbiediging van de mensenrechten en de rechtsstaat dat president Medvedev zelf aan het begin van zijn ambtstermijn heeft verkondigd.
Dames en heren, volgens mij is dit een cruciaal moment. Wij moeten waakzaam zijn en wij moeten Rusland ervan proberen te overtuigen dat intense betrekkingen op basis van wederzijds vertrouwen tussen echte partners en Europese buren gemeenschappelijke basisbeginselen en -regels vereisen.
Kristian Vigenin
(BG) Mijnheer de Voorzitter, het vraagstuk van de betrekkingen met Rusland is in dit Huis regelmatig aan de orde gesteld, wat aantoont hoe belangrijk dit vraagstuk is, niet alleen voor de instellingen, maar ook voor de burgers van de Europese Unie. Ik ben ingenomen met uw benadering, mevrouw de commissaris, omdat we in de werkelijkheid moeten leven en ons volledig bewust moeten zijn van de gevaren en de negatieve gevolgen van een openlijke confrontatie met Rusland. We moeten proberen om uit elke conflictsituatie iets te leren, door er kracht voor de toekomst uit te putten. Wij onderschatten de ernst van de militaire campagne in Georgië geenszins. Preventie is de enige vorm van beleid waarmee soortgelijke gebeurtenissen in de buurlanden kunnen worden voorkomen.
Twee maanden geleden heb ik mijnheer Solana gevraagd of hij verwachtte dat Rusland na de oorlog in Georgië inschikkelijker zou worden en meer bereidschap tot compromissen zou tonen of dat het land meer aan zijn confrontatiekoers en roekeloze beleid zou vasthouden. Natuurlijk gaf hij geen antwoord, maar inmiddels concludeer ik dat dit negatieve scenario niet wordt bewaarheid. Dit hebben we echter voor een groot deel zelf in de hand. Volgens mij is de uitdaging er voor ons in gelegen een manier te vinden om nieuwe, pragmatische betrekkingen met Rusland op te bouwen, zonder afbreuk te doen aan de waarden waarop de Unie is gegrondvest. Daarom is het belangrijk dat we een duidelijke strategie hebben, teneinde te garanderen dat elke stap in de richting van samenwerking op het gebied van de economie, energie, buitenlands beleid en het oplossen van problemen wordt gevolgd door een stap ter bevordering van de mensenrechten en democratische hervormingen in Rusland.
Tot slot wil ik erop wijzen dat het belangrijk is om aandacht te besteden aan gebieden waarop Rusland ertoe kan worden bewogen beleidspunten ten uitvoer te leggen die wij met Rusland delen - ik zal deze gebieden hier niet allemaal opsommen. Ik ben van mening dat de benadering die de Commissie en de Raad tot dusver aan den dag hebben gelegd, gehandhaafd zal worden en met succes zal worden bekroond.
Ik dank u voor uw aandacht.
Toomas Savi
(EN) Mijnheer de Voorzitter, het Europees Parlement is de enige EU-instelling die rechtstreeks door de burgers van de EU is gekozen. Het is wel eens het geweten van Europa genoemd. Dit geweten is in de loop der jaren met de door Rusland uitgelokte conflicten belast. Denk aan de oorlog in Tsjetsjenië, denk aan Oekraïne, trucks die wekenlang voor de grenzen van Finland, Estland en Letland staan, het 'bevroren' conflict in Transnistrië, cyberaanvallen op Estland, een verbod op Pools vlees. Daar komt nu ook nog eens Ruslands agressie tegen Georgië bij.
Ik ben bang dat de EU alleen maar bedeesd reageert, dat zij op haar tenen loopt in plaats van dat zij over sancties spreekt. We moedigen Rusland alleen maar aan om nog meer onverantwoord gedrag te vertonen. Ik ben ervan overtuigd dat een zuiver geweten met betrekking tot Rusland niet een luxe is die Europa zich niet kan veroorloven.
Ari Vatanen
(EN) Mijnheer de Voorzitter, volgende week wordt er een begin gemaakt met de aanleg van een Formule I-circuit in Moskou. Wanneer je een circuit aanlegt, moet je je aan het ontwerp van de ingenieur houden. Dat kan niet anders. Wij in dit Parlement worden verondersteld de ingenieurs van de democratie te zijn, en misschien moeten we niet spreken over de betrekkingen van de EU met Rusland, maar over de betrekkingen van de EU met het Kremlin, want de leiders van het Kremlin zullen op een dag plaatsmaken voor andere leiders en we hopen dat die beter zullen zijn.
Natuurlijk willen we dat Rusland meedoet en dat het Kremlin meedoet. Niemand kan daar tegen zijn, maar de vraag is: op wiens voorwaarden? Het kan niet op hun voorwaarden zijn. Het moet gebeuren op universele voorwaarden, op grond van universele waarden. Van ons wordt verwacht dat we de grondslagen van de EU verdedigen. Als je een padvinder bent, moet je je aan de regels van de padvinders houden. Indien we deze huidige - hoe zal ik het zeggen - praktijken van het Kremlinregime door de vingers zien, verloochenen we als het ware de raison d'être' van de EU. We plegen ook verraad jegens het Russische volk, omdat we de democratische krachten overal ter wereld moeten steunen. We mogen niet met twee maten meten. We moeten hoop bieden aan alle mensen die strijden voor de fundamentele waarden in het leven. Dat is onze plicht.
Als Rusland democratisch wordt, moeten we hen in elke internationale structuur welkom heten. We moeten ver vooruitzien, net zoals onze voorvaderen. Waarom zou Rusland niet ooit tot een hervormde EU of NAVO kunnen behoren? Je weet het maar nooit. De heer Monnet en de heer Schuman hadden een zeer vooruitziende blik. Op die weg moeten we doorgaan. Dit wordt wel een zeer serieuze discussie, dus wil ik u - met het oog op onze relatie - nog even een Russische anekdote vertellen. Een kip zegt tegen een varken: "Laten we samen een bedrijf beginnen. Laten we een ontbijtservice beginnen. Ik zorg voor de eieren en jij voor het spek.”
Katrin Saks
(ET) Het is duidelijk dat er geen sprake kan zijn van herstel of verbetering van de betrekkingen met Rusland zolang er geen wederzijds vertrouwen is, en dit vertrouwen kan niet worden opgebouwd zonder dat het vredesplan volledig wordt uitgevoerd. Ik beschouw de betrekkingen met Moskou vanuit twee gezichtspunten. Ten eerste vanuit het gezichtspunt van de lidstaten. Hier sta ik ook op het standpunt dat het verstandiger is om over dergelijke kwesties te praten dan de betrekkingen te verbreken. Op Europees niveau luidt onze boodschap echter dat de Unie rekening dient te houden met de wensen en angsten van onze kleine landen, die andere historische ervaringen hebben. Net zoals het agressieve buitenlandse beleid van Rusland of de mensenrechtenschendingen niet de enige boodschap kunnen zijn, zo kan de Europese Unie zich niet uitsluitend laten leiden door belangen die voorbijgaan aan de zwakkere, dat wil zeggen de Oost-Europese landen.
Ik vond het goed wat de rechtse president van Frankrijk, Nicolas Sarkozy, vandaag heeft gezegd: hij benadrukte de noodzaak van dialoog in plaats van represailles. Hij heeft ons eraan herinnerd dat de opvatting heerste dat het geen zin zou hebben om naar Moskou te reizen, maar dat door die reis wel een eind kwam aan de opmars van de Russische troepen. Natuurlijk hebben we geen behoefte aan een nieuwe Koude Oorlog, maar we moeten wel onze Europese beginselen van soevereiniteit, territoriale integriteit en op waarden gebaseerd beleid en democratie verdedigen.
Ik verzoek het Europees Parlement een duurzaam extern beleid jegens Rusland te blijven voeren en de betrekkingen niet te verbreken. De leden van het Parlement hebben de plicht om spanningen op te lossen. We moeten langs diplomatieke weg te werk gaan, een ook via 'volksdiplomatie', waarvan het uiterst succesvolle Russische theaterfestival dat zojuist in mijn land, Estland, werd gehouden, een goed voorbeeld is. Ik wil ook de Europese leiders, het voorzitterschap van de EU en de fractieleiders in het Europees Parlement verzoeken om rekening te houden met de in hun buurlanden heersende angst en de ontsteltenis die Rusland telkens weer veroorzaakt door zijn agressieve beleid. Het is duidelijk dat de betrekkingen tussen de Europese Unie en Rusland momenteel zijn gekenmerkt door een gebrek aan vertrouwen en respect, vanwege ...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)
Jerzy Buzek
(PL) Ik ben bijzonder blij dat we de gelegenheid hebben om deze kwestie hier te bespreken. Ik ben er vast van overtuigd dat iedereen in dit Parlement eigenlijk hetzelfde wil. We willen samenwerken met Rusland. Voorts verlangen we naar een stabiele en voorspelbare politieke situatie in Europa. Het is zonneklaar dat Rusland ons - de Europese Unie - ook nodig heeft, niet alleen omdat het gas en aardolie wil verkopen, maar ook en vooral omdat het land zelf met interne en externe problemen kampt. Rusland heeft behoefte aan onze stabiliteit, verantwoordelijkheidszin en kracht. Waarom lopen de meningen in dit Parlement dan zo sterk uiteen? We hebben een verschillende visie op de manier waarop we onze betrekkingen met Rusland willen vormgeven om de doelstellingen van de Unie zo snel mogelijk te bereiken, niet alleen op economisch gebied, maar ook wat betreft de eerbiediging van bepaalde beginselen en van het systeem van waarden waarin wij geloven.
Ik zou u, bij wijze van voorbeeld, een persoonlijke anekdote willen vertellen. In 2001 waren de relaties tussen Rusland en Polen uitstekend en werd de Poolse minister van Buitenlandse Zaken eervol ontvangen in Moskou. De toenmalige Russische premier kwam vervolgens naar Warschau om over belangrijke vraagstukken in verband met onze wederzijdse betrekkingen te onderhandelen, voornamelijk op het vlak van energie. Hoewel dit in normale omstandigheden bijna nooit voorkomt, bleef de premier zelfs een dag langer dan gepland, ondanks het feit dat Polen minder dan twee jaar voordien, in 1999, een tiental Russische diplomaten het land had uitgezet omdat ze bij tal van activiteiten betrokken waren waarvan er geen enkele iets met diplomatie te maken hadden. Na dit incident volgde een kortstondige crisis, tot de Russen uiteindelijk inzagen dat het de moeite loont om met ons te praten en om in onderling overleg maatregelen te nemen. Deze zaak is zo afgelopen omdat we de moed hadden om voet bij stuk te houden toen we het bij het rechte eind hadden.
De Russen zijn een trots volk met een rijke traditie. Ze hebben meer respect voor een resolute en krachtdadige aanpak dan voor ingewikkelde verklaringen waaruit moet blijken dat 'zwart toch niet zo zwart' is. In situaties waarin we overduidelijk gelijk hebben, is een doortastend en vastberaden optreden de enige oplossing.
Maria Eleni Koppa
(EL) Mijnheer de Voorzitter, de Europese Unie moet haar betrekkingen met Rusland herdefiniëren en dat is een grote uitdaging. Deze betrekkingen moeten gebaseerd worden op de eerbiediging van de mensenrechten en op gehechtheid aan het internationaal recht. Door de internationale ontwikkelingen wordt de EU gedwongen een nieuw strategisch partnerschap met Rusland te sluiten. Het einddoel is immers een eengemaakt Europa zonder scheidslijnen.
In het kader van het Europees nabuurschapsbeleid moeten wij nauw samenwerken om dit gebied te stabiliseren. Voor geen enkel van de bevroren conflicten in de Kaukasus is er uitzicht op een oplossing als Rusland hierbij niet wordt betrokken. Het is in ons belang om naar gemeenschappelijke oplossingen te streven voor gemeenschappelijke problemen, om de partnerschapsonderhandelingen zo snel mogelijk voort te zetten en een dialoog te beginnen in het teken van wederzijds begrip en wederzijds respect. Dan is er hoop dat zelfs de moeilijkste problemen kunnen worden opgelost en wel in wederzijds belang. Wij hebben daar behoefte aan, ook met het oog op de politieke stabiliteit binnen heel de Europese ruimte.
Wij moeten de landen van de Kaukasus en de Verenigde Staten duidelijk maken dat de uitbreiding van de Euro-Atlantische betrekkingen gepaard moet gaan met normalisering van de betrekkingen met Moskou. Als collectieve veiligheid echt ons doel is, moeten wij samenwerken en iedereen daarbij betrekken. Anders zal er geen andere uitweg zijn dan een terugkeer tot de filosofie van de Koude Oorlog.
Gunnar Hökmark
(SV) Mijnheer de Voorzitter, de kaart van Europa is veranderd door gewapende aanval en oorlog. Rusland heeft hiermee getoond dat het land bereid is militaire macht te gebruiken om politieke doelen te bereiken. Laat dat niet terzijde worden geschoven in het debat dat we vandaag voeren. Dit mag vanzelfsprekend niet zonder gevolg blijven voor ons beeld van Rusland, maar evenmin voor de verschillende eisen die aan een toekomstige samenwerking moeten worden gesteld. Ik wil diegenen waarschuwen die de vergelijking maken met andere voorbeelden. Mijnheer Swoboda, vergelijk deze situatie niet met Irak! Irak was een meedogenloze dictatuur en in conflict met de internationale gemeenschap. We hebben een verschillende visie op wat er gebeurd is, maar vergelijk Irak niet met een Europese democratie en soevereine staat.
Er is geen excuus voor wat Georgië aangedaan werd. Probeer niet te verontschuldigen wat niet verontschuldigd kan worden. Noch Rusland, noch enig ander land heeft legitieme veiligheidsbelangen in een ander Europees land. Dat moet het uitgangspunt van alle Europese samenwerking zijn, anders ondermijnt men de reden van de samenwerking en zet men de deur open voor nog meer geweld.
De betrokkenheid van Rusland is op een aantal samenwerkingsgebieden van groot belang; ik denk bijvoorbeeld aan de energiesector, Iran en de klimaatverandering. Mijns inziens moeten Europa en de Europese Unie openstaan voor samenwerking, maar uiteraard moet daarbij wel worden voldaan aan de voorwaarden die aan deze samenwerking ten grondslag liggen. We moeten samenwerking toejuichen, maar ook duidelijk zijn wanneer het aankomt op het stellen van eisen. Op die manier kunnen we Rusland ook helpen op de weg naar aanvaarding van democratie en inachtneming van basisregels. Daarop moet het Europese beleid tegenover Rusland gebaseerd zijn.
Ioannis Varvitsiotis
(EL) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de minister, mevrouw de commissaris, ik heb begrip voor de standpunten van veel collega's ten aanzien van Rusland. Zij hebben in het verleden moeten lijden, maar dat geldt ook voor ons, Grieken. Wij hebben een vier jaar durende burgeroorlog te verduren gehad, die veel doden heeft veroorzaakt.
Wij kunnen echter niet achterom blijven kijken. Wij moeten toch ook het gelijk van Rusland erkennen. Zijn wij de waarschuwing van Poetin vergeten toen hij zei dat de erkenning van Kosovo de doos van Pandora zou openen? Zij wij vergeten dat Bush de toezegging van de Verenigde Staten aan Rusland, dat de NAVO niet naar het oosten zou worden uitgebreid, niet is nagekomen?
Er is maar één beleid, namelijk het beleid dat president Sarkozy vandaag formuleerde toen hij zei dat het onverantwoord zou zijn om een crisis te veroorzaken in de betrekkingen tussen de Europese Unie en Rusland, en dat is het beleid dat wij moeten volgen.
Adrian Severin
(EN) Mijnheer de Voorzitter, Rusland is niet meer de Sovjetvijand van een vrij, democratisch Europa maar Rusland is ook nog niet de strategische partner van de Europese Unie. We moeten uit deze dubbelzinnige situatie geraken. Rusland is te groot om geïsoleerd te raken en te belangrijk om te negeren. De Europese Unie moet van deze werkelijkheid uitgaan.
De geopolitieke crises in de zuidelijke Kaukasus en de westelijke Balkan tonen aan dat Rusland en de Euro-Atlantische democratieën, zonder met elkaars prioriteiten rekening te houden, zonder verdere verplichtingen, eenvoudig meer eenzijdige maatregelen konden nemen.
Door de recente mondiale financiële en economische crisis is duidelijk geworden dat Rusland en de Europese Unie van elkaar afhankelijk zijn en elkaar nodig hebben. We moeten daarom een nieuwe conferentie organiseren over veiligheid en samenwerking in een groter Europa, van Vancouver tot Sjanghai dit keer, om de beginselen en de regels van internationale betrekkingen en internationaal recht van de internationale organisaties opnieuw vast te stellen ...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)
Bogusław Rogalski
(PL) Rusland herovert stap voor stap de controle over zijn buren en verwezenlijkt met succes zijn doelstellingen op het gebied van buitenlands beleid. Rusland plaatst de wereld voor voldongen feiten, terwijl de Europese politici blijven steken in hypocrisie en zwakheid. De Franse president kon niet genoeg woorden vinden om Rusland de hemel in te prijzen, ondanks het feit dat Rusland zijn troepen niet uit de opstandige gebieden in Georgië heeft teruggetrokken en hun onafhankelijkheid heeft erkend. De Duitse kanselier verzekerde op haar beurt in Tbilisi dat Georgië lid zou kunnen worden van de NAVO. Enkele weken later stelde ze president Medvedev gerust met de woorden dat er geen reden was om overhaast te werk te gaan.
En ja hoor, Rusland stelt deze loyaliteit zeer zeker op prijs. Het Duitse bedrijf E.ON kreeg als beloning toegang tot de Siberische voorraden en de energiemarkt. Beide landen, Duitsland en Rusland, zullen samen een gasleiding - een soort navelstreng - bouwen onder de Oostzee. De Franse president heeft in Moskou miljardencontracten getekend voor de modernisering van het Russische spoorwegnet. Het meest verwerpelijke voorbeeld van de Europese houding tegenover Rusland was de uitspraak van president Sarkozy dat Rusland het recht heeft om zijn eigen burgers te verdedigen.
Moeten we echt geloven dat de voorzitter van de Raad niet wist dat Rusland deze trukendoos in het verleden al meer dan eens opengetrokken heeft? Dit is een nieuw Jalta ...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)
De Voorzitter
Dames en heren, ik moet u erop attenderen dat er niet getolkt kan worden wanneer u zo snel praat als de laatste spreker. De tolken kunnen dat tempo logischerwijs niet bijhouden. De "catch the eye”-procedure is overigens niet bedoeld als een tactiek om het woord te voeren wanneer u spreektijd tekortkomt. We zullen de procedure voorleggen aan het Bureau omdat er steeds meer afgevaardigden gebruik van maken. Als veertien of vijftien leden op deze manier het woord vragen, is het onmogelijk om iedereen aan de beurt te laten komen. Hoe het ook zij, weest u zich ervan bewust dat u wanneer u te snel praat uitsluitend begrepen wordt door uzelf en uw taalgenoten, omdat geen enkele tolk in staat is in een dergelijk tempo te vertalen.
Christopher Beazley
(EN) Mijnheer de Voorzitter, ik heb drie vragen voor de commissaris. Ze heeft na collega Hökmark te kennen gegeven dat ze voorstander is van het hervatten van besprekingen. Welke EU-belangen wil zij in deze besprekingen dienen? Zal zij eisen dat de Russische troepen - waarvan er zich nog achtduizend op Georgisch grondgebied bevinden - worden teruggetrokken, met name uit de Kodori-vallei die illegaal door Abchazische soldaten is bezet, die het weer op de Georgische troepen hebben veroverd?
Ten tweede, zal Rusland overwegen om bij te dragen aan de financiering voor het herstel van de schade voor de Georgische burgers en aan de Georgische infrastructuur, die hun troepen hebben aangericht?
Weet zij ten slotte misschien dat, hoewel Saakasjvili van mateloosheid wordt beschuldigd, er in feite vierhonderd Russische tanks ...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)
Miloš Koterec
- (SK) We zouden van een verkeerde premisse uitgaan als we Rusland als vijand zouden beschouwen. Het is al vaker gezegd, we delen met Rusland een groot aantal gemeenschappelijke strategische belangen. De globalisering is een feit, en we moeten ons bewust zijn van de echte gevaren voor de toekomst, de vrede, de ontwikkeling en ons eigen bestaan.
Ik vind ook dat we de buitensporige reactie in Georgië en andere acties van die aard moeten veroordelen. Maar wat hadden we eigenlijk verwacht? We uiten kritiek en reageren, maar laten we ook met Rusland samenwerken en laten we op de top in november mogelijke oplossingen voorstellen. Op die manier behartigen we tenminste onze belangen.
Reinhard Rack
(DE) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mevrouw de commissaris, uit het debat is tot nu toe zeer duidelijk gebleken dat we behoorlijk veel raakvlakken hebben met Rusland. Veel van deze raakvlakken blijken echter ook een bron van conflicten te vormen. Dat geldt voor de situatie in de Kaukasus en in Georgië en voor de energiekwestie. Deze thema's zijn herhaaldelijk ter sprake gebracht, net als het vraagstuk van de gemeenschappelijke belangen in de financiële crisis, dat hier terecht weer voor het voetlicht is gebracht.
Ik zou de Commissie en de Raad willen verzoeken, te bewerkstelligen dat Europa niet meer alleen maar op situaties reageert, maar dat het probeert actief en proactief het initiatief te nemen en een aantal voor ons belangrijke onderwerpen in te brengen in de discussie. President Sarkozy heeft dit ook kort aangestipt. Een constructieve dialoog met Rusland is wenselijk, maar deze moet niet steeds vooraf door acties van de ene partij worden bepaald.
Tunne Kelam
(EN) Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat niet Rusland het voornaamste probleem is, maar de gespleten persoonlijkheid van Europa - de kloof tussen waarden, verleidingen en de behoefte om verder te gaan alsof er niets aan de hand is. De oplossing hiervoor zou zijn om overtuigend te laten zien dat de EU het in de praktijk brengen van haar universele waarden serieus neemt - het gaat niet om EU-waarden of Russische waarden - en ervoor te zorgen dat invallen zoals die in Georgië in Europa nooit meer zullen voorkomen. Georgië maakt deel uit van Europa.
Hoe we dat moeten doen? Niet door op onze tenen te lopen, zoals de heer Savi heeft gezegd, maar door een duidelijk standpunt in te nemen als het gaat om de vraag hoe we dergelijke gebeurtenissen in de toekomst kunnen voorkomen.
Mijn vraag heeft ook betrekking op de donorconferentie. Moeten we Rusland vragen een deel van de schade voor zijn rekening te nemen...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)
Czesław Adam Siekierski
- (PL) Het opbouwen van goede betrekkingen met de Russische Federatie is een enorme uitdaging voor de Europese Unie. Rusland is een van onze machtigste partners, zowel op politiek als op economisch en op militair gebied.
De recente gebeurtenissen in Georgië hebben het vertrouwen van de Europese Unie in haar oosterbuur ernstige schade toegebracht. Uit het Russische buitenlands beleid blijkt wat de aspiraties van het Kremlin zijn: het wil opnieuw een uitgestrekt wereldrijk opbouwen. Verder toont het veel te weinig respect voor internationale overeenkomsten. Moskou heeft duidelijk getoond hoever zijn invloedssfeer reikt. Hierdoor kwam de Europese Unie in een lastig parket terecht. Gelukkig hebben we in dit geval met één stem gesproken, ook al klonk die stem niet erg luid.
Na de gebeurtenissen in Georgië zouden we ons moeten afvragen hoe we ook in de toekomst een coherent beleid kunnen voeren ten opzichte van Rusland. De kwestie van de veiligheid vereist bijvoorbeeld onmiddellijke actie.
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)
Charles Tannock
(EN) Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag speciaal mijn waardering uitspreken voor de heer Sarkozy, zijn verdiensten in het kader van het Frans voorzitterschap, omdat hij ervoor gezorgd heeft dat op het punt van terugtrekking van de troepen uit Georgië aan 90 procent van het zespuntenplan is voldaan. Ik denk dat het Russisch leiderschap van de heer Poetin en de heer Medvedev zich te laat heeft gerealiseerd dat hun buitenproportionele agressie in Georgië een vergissing was, aangezien ze nog steeds goede betrekkingen met het Westen nodig hebben, omdat hun economie anders instort. Bovendien hebben alleen Venezuela, Nicaragua en de terroristische Hamas Zuid-Ossetië en Abchazië erkend, wat een schande is voor hun regering, en hun trouwste bondgenoten, zoals Belarus en Oezbekistan hebben de druk weerstaan om zich aan te sluiten bij het nieuwe en onlangs ontdekte concept van zelfbeschikking van Rusland, wat bij de Tsjetsjenen nooit is toegepast.
Rusland moet begrijpen dat het negentiende-eeuwse idee van de invloedssferen niet op de moderne wereld van toepassing is en moet in de toekomst zijn handen afhouden van Oekraïne en in het bijzonder van de Krim, en ook van Moldavië of de Zuid-Kaukasische republieken. Hun territoriale integriteit moet door Moskou worden gerespecteerd in de ...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)
Jean-Pierre Jouyet
fungerend voorzitter van de Raad. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren afgevaardigden, het valt te verwachten dat er in dit Huis uiteenlopende standpunten te beluisteren zijn, gegeven de aard van de Unie. Het is een voortreffelijk debat geweest - ik ben daar verheugd over -, afgezien van de opmerkingen van de heer Batten, die ik persoonlijk schokkend vond. Maar deze toespraak daargelaten, waren alle interventies volkomen legitiem. Ik bedank ook mevrouw Neyts en de heer Couteaux voor hun leestips. Zo zullen we onze kijk op de verhoudingen tussen Napoleon en Rusland verrijken en, wat Benita en mij betreft, de Oostenrijks-Russische betrekkingen beter leren kennen.
Wat, in fundamentelere zin, de oorsprong en de ontwikkeling van het conflict betreft, zal ik ten aanzien van het voorzitterschap van de Unie drie opmerkingen maken. De eerste is dat het gebruik van geweld vanzelfsprekend een vergissing is geweest. De tweede is dat er van Russische zijde een disproportionele reactie is geweest, maar zoals vanmorgen is benadrukt, voor een reactie moet er eerst iets van actie zijn geweest, ook al blijft de reactie disproportioneel. En de derde is dat de Europese Unie een onafhankelijk internationaal onderzoek wil naar de oorsprong en de ontwikkeling van het conflict.
Over de omvang van de Russische terugtocht en de stabiliteit in de Kaukasus wil ik ook zeggen dat men evenmin moet doen alsof er niets is gebeurd. Ons is gezegd: "Het voorzitterschap doet alsof de betrekkingen normaal waren.” Kom, er is toch wel wat gebeurd sinds augustus. Twee maanden geleden werden wij geconfronteerd met een gewapend conflict, op 10 oktober hebben wij getuige kunnen zijn van de Russische terugtocht uit de aangrenzende gebieden, dat is - zoals ik heb gezegd - een cruciale aanvullende stap.
Dit betekent niet dat Rusland aan al zijn verplichtingen heeft voldaan, hiervan zijn we ons volledig bewust - en ik antwoord hiermee op de sprekers die de nadruk hebben gelegd op de problemen die zich voordoen in de regio Akhalgori - maar in dit stadium is het vooral van belang een politiek proces in gang te zetten en dat is het doel van de reeks conferenties die nu in Genève gaande is. De boodschap van de Unie is dat er geen invloedssferen meer op het werelddeel mogen zijn. De Europese Unie en Rusland hebben een gemeenschappelijk nabuurschap ten gunste waarvan wij moeten samenwerken en waar wij niet tegenover elkaar moeten komen te staan.
Wat de hervatting van de onderhandelingen over het partnerschap betreft, merk ik op dat de onderhandelingen over het volgende akkoord zijn uitgesteld, niet gestaakt, om de juridische redenen die ook zijn aangehaald in het debat van vanmorgen, en, zoals de Europese Raad op 15 oktober jongstleden heeft gezegd: de beoordeling die de Commissie en de Raad is gevraagd op te stellen zal deel uitmaken van de voortzetting van de onderhandelingen. Dit is volkomen logisch, zoals mevrouw Neyts ook heeft benadrukt. Ik wijs erop dat er een duidelijk onderscheid moet worden gemaakt tussen de hervatting van de onderhandelingen en de top van de Europese Unie en Rusland op 14 november. Deze top zal er komen en hij is, zoals dit debat heeft aangetoond, noodzakelijker dan ooit. De top zelf is niet bedoeld als een oefening in onderhandelingen over een toekomstig partnerschapsakkoord.
Ik wil ook nog terugkomen op wat enkele sprekers hebben gezegd over het begrip onderlinge afhankelijkheid. Het is waar dat deze onderlinge afhankelijkheid in brede zin in ogenschouw moet worden genomen. Zij bestaat op elk gebied: op het gebied van energie is zij overduidelijk en ik wil zelfs zover gaan om te stellen dat het voor sommige lidstaten van de Unie een afhankelijkheid is die wij zouden moeten verhelpen door een diversificatie van toeleveringsbronnen. Tevens zijn wij ook afhankelijk op het gebied van internationale veiligheid en het is om die reden dat de Europese Unie, ten behoeve van een nieuw Europees veiligheidskader, de voorstellen van de Russische president, de heer Medvedev, niet onbeantwoord mag laten, zelfs als het standpunt van de Europese Unie niet noodzakelijkerwijs overeenkomt met dat van Rusland.
Wat dat betreft wil ik, zoals een aantal van u reeds heeft gedaan, wijzen op onze verknochtheid aan de Slotakte van Helsinki en het Handvest van Parijs, documenten die ook Rusland heeft ondertekend, de heer Onyszkiewicz heeft hierop terecht gewezen. In dat verband hebben we duidelijk behoefte aan een nuchtere analyse van de betrekkingen met Rusland, zoals een aantal van u heeft benadrukt. Van een terugkeer naar de Koude Oorlog is geen sprake, evenmin mag er worden geschipperd met onze waarden en principes. Maar om hiervoor te zorgen hebben we meer dan ooit een constructieve dialoog met Rusland nodig.
Ik bedank een ieder die het Franse voorzitterschap om zijn werk heeft geprezen, zeker de heer Wielowieyski en de heer Tannock. Het optreden van het Franse voorzitterschap is des te doeltreffender geweest - zo wil ik besluiten - omdat het kon rekenen op de steun van alle lidstaten, van de Europese Commissie en van dit Parlement. De verdeeldheid van de Europese Unie zal ongetwijfeld het de beste manier zijn voor Rusland om de Unie te verzwakken.
In het licht van de zeer scherpe polarisering van het debat tussen degenen die zich het kortst geleden bij ons hebben aangesloten en de oudere leden van de EU, dient te worden benadrukt dat wij, zoals dit debat heeft aangetoond, eensgezindheid bij de aanpak van de Georgische crisis meer dan ooit nodig hebben, dat wij meer dan ooit eensgezindheid nodig hebben in de dialoog met Rusland: eensgezindheid van de Europese Unie in de veroordeling van het gebruik van geweld door de partijen en de schending van de territoriale integriteit; eensgezindheid van de Europese Unie in haar optreden, dat wil zeggen: de inzet van civiele waarnemers in het gebied; eensgezindheid, ten slotte, van de Europese Unie in het bepalen van haar belangen, met name op het gebied van energie en op het meer algemene gebied van internationale veiligheid. Het is op grond van deze eensgezindheid dat, wanneer het moment daar is, de onderhandelingen over een toekomstig akkoord met Rusland zullen worden hervat.
Benita Ferrero-Waldner
Mijnheer de Voorzitter, dit was een heel interessant debat, waaruit echter gebleken is dat er zeer verschillende overwegingen bestaan - er zijn verschillende meningen en verschillende aspecten en op een soortgelijke manier zien we dat er in het debat in de Raad enkele verschillende aspecten de boventoon voeren. Ik ben het absoluut met onze vriend en voorzitter van de Raad eens dat het belangrijkst is dat we met één stem, en met een krachtige stem spreken. Dit moet op de volgende Europese topontmoeting gebeuren.
Wat zijn onze belangen? Ik denk dat ik dit in mijn eerste interventie al heel duidelijk heb gemaakt. Omdat we zo van elkaar afhankelijk zijn, zijn dat alle grote belangen op het vlak van de economie en de energie, maar er bestaan ook belangen op een mondiaal niveau. Deze zijn genoemd - klimaatverandering, energiezekerheid, de vraag hoe we in de toekomst een akkoord in Kopenhagen kunnen bereiken. Wat doen we met Iran, met het Midden-Oosten? We hebben een duidelijk belang bij al deze verschillende kwesties en dit wilde ik nog eens benadrukken.
Op de volgende Raad Algemene Zaken en Externe Betrekkingen op 10 november, zal er een heel belangrijk debat worden gevoerd en ik hoop dat we begrip kunnen kweken voor de voortgang van de onderhandelingen voor het nieuwe akkoord tussen Rusland en de EU, omdat deze alleen maar zijn uitgesteld. Wat onze voorzitter heeft gezegd was volgens mij heel duidelijk. Ik zeg dit omdat ik denk dat dit de best mogelijke weg is, maar tegelijkertijd moeten we ook standvastig zijn. We moeten Rusland behandelen zoals het is en niet zoals we wensen dat het zou zijn. Dat is ook duidelijk. Dat betekent dat er een dialoog over de mensenrechten moet plaatsvinden, zoals vandaag is gezegd en dat er over alle verschillen moet worden gesproken. Dit hebben we ook gedaan tijdens de afgelopen topontmoetingen, waarbij ik persoonlijk aanwezig ben geweest.
Wat alle vragen over de troepenmacht van achtduizend man betreft, heeft de Europese Raad een duidelijk antwoord gegeven en de Raad heeft tot zijn tevredenheid vastgesteld dat de Russische troepen zich uit de gebieden aan de grenzen met Zuid-Ossetië en Abchazië hebben teruggetrokken, wat een essentiële extra stap vormt in de uitvoering van de afspraken van 12 augustus en 8 september, alsmede dat de internationale besprekingen in Genève, die in die afspraken zijn vastgelegd, van start zijn gegaan. Ik denk dat Genève de juiste plaats is om de besprekingen over de politieke oplossing voort te zetten. Deze zijn op een moeilijk moment begonnen, maar het proces is op gang gebracht en nu willen we verder gaan. Dat is mijn eerste punt.
Ten tweede, om u een duidelijk antwoord te geven, Rusland zal niet op de donorconferentie aanwezig zijn, maar ik denk dat de tijd om de vraag over de schade naar voren te brengen nog wel komt en dat er dan een internationaal onderzoek wordt ingesteld. Hierover is in de Raad al gesproken en de Raad was voorstander van een dergelijke internationale discussie.
Ik wil nu graag iets over de mensenrechten zeggen. Zoals ik al zei, zijn er verschillende ontwikkelingen in Rusland die ons zorgen baren, met name de gewelddadige dood van journalisten, beperkingen voor ngo's en de situatie in de noordelijke Kaukasus in het algemeen en in Ingoesjetië in het bijzonder. We hebben gevraagd om een volledig onderzoek naar gevallen zoals de dood van Anna Politkovskaja en de recente moord op Magomed Jevlojev, na zijn arrestatie door de politie. Zoals ik al zei, vindt de laatste ronde in het overleg over de mensenrechten vandaag plaats en dit biedt zeker ook een mogelijkheid om die zorgen duidelijk ter sprake te brengen.
We hebben Rusland ook duidelijk laten weten dat het volledig moet samenwerken met de Raad van Europa en het Protocol 14 van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens en Protocol 6 over de doodstraf moet ratificeren.
Aangaande toetreding tot de WTO: wij, de Europese Unie, blijven een groot voorstander van toetreding van Rusland tot de WTO, omdat we denken dat hierdoor gelijke concurrentieverhoudingen ontstaan, wat nodig is voor onze economische gemeenschap, en we menen dat het voor ons als belangrijke handelspartner van belang is dat Rusland toetreedt tot een op regels gebaseerd systeem. Dit is echter ook belangrijk vanuit het oogpunt van de verdere ontwikkeling van onze bilaterale betrekkingen. Het is daarom van het grootste belang dat we hieraan onze steun blijven verlenen. We moeten openlijk met Rusland over dit belangrijke proces blijven praten, maar het is duidelijk dat we op tijd oplossingen met hen en voor hen moeten vinden.
Er is gesproken over energiezekerheid en schone energie. Ik kan zeggen dat we ook een energiedialoog en een milieudialoog voeren en dus zijn zaken als energie-efficiëntie, schone energie etc. al op verschillende G8-bijeenkomsten en op onze EU-topontmoetingen behandeld. Dit zal ook zeker een van de belangrijke onderwerpen zijn in de aanloop naar Kopenhagen, waar we ook de medewerking van Rusland nodig hebben. De Commissie heeft steun verleend aan gezamenlijke uitvoeringsprojecten in het kader van het Kyoto-protocol en is bereid om meer te doen, omdat we dit een zeer belangrijke zaak vinden.
Wat de Europese veiligheidsarchitectuur betreft wilde ik nog even zeggen dat president Medvedev dit al ter sprake heeft gebracht op de Top EU-Rusland in juni in Khanty-Mansiysk - niet na de Georgië-crisis, maar daarvoor. Ik ben daar geweest en ik weet dat heel goed, dus ik wilde er alleen even ter verheldering op wijzen. Dit is een oud Russisch idee dat weer van stal is gehaald en ik denk dat het interessant is dat president Sarkozy heeft voorgesteld om er misschien tijdens een OVSE-top in 2009 over te spreken. We zijn er nog niet, maar laat ik zeggen dat het zeer belangrijk is dat er over de kwestie van een veiligheidspartnerschap wordt gesproken, maar altijd met het oog op alle bestaande veiligheidsbetrekkingen. Op dat punt moeten we ook duidelijk zijn.
Ten slotte moet ik nog zeggen dat het heel belangrijk is dat we vooruitgang boeken met de kwestie van de bevroren conflicten - dat is duidelijk - en ik zal heel gauw, eind november/begin december, een voorstel indienen over het Oostelijk Partnerschap. We hebben hier in de Raad al over gesproken en het zal ook een zeer sterke veiligheidscomponent bevatten. We hebben echter ook nog andere institutionele mechanismen, zoals de Minsk-groep, die niet mogen worden uitgesloten.
Mijn laatste woorden gaan over clusterbommen, omdat deze ook ter sprake zijn gebracht. Ik moet zeggen dat we het ook ten zeerste betreuren dat aan beide kanten clusterbommen zijn gebruikt en dat hierdoor de terugkeer naar huis voor binnenlands ontheemden in hoge mate wordt belemmerd. We willen daarom samenwerken met de internationale organisaties die op dat gebied actief zijn, om de getroffen gebieden op te ruimen, maar ook om ervoor te zorgen dat er in de toekomst geen clusterbommen meer zullen bestaan.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
Schriftelijke verklaringen (artikel 142)
Alexandra Dobolyi  
schriftelijk. - (EN) Door recente gebeurtenissen zijn er vragen gerezen over de aard van onze betrekkingen voor zowel de korte als de lange termijn. We moeten verder en we moeten vooruitkijken. De besprekingen tussen de EU en Rusland over een akkoord over een nieuw strategisch partnerschap moeten worden voortgezet. Het is in het belang van beide partijen dat dit akkoord er komt. Het is voor de EU van groot belang een werkelijk 'strategisch partnerschap' met Moskou tot stand te brengen. We moeten pragmatisch en realistisch zijn en een resultaatgericht beleid voeren. De EU moet de beste gezamenlijke aanpak vinden in haar omgang met Rusland ten aanzien van kwesties als de huidige mondiale economische uitdagingen, energie, wederzijdse economische afhankelijkheid, non-proliferatie, terrorisme en klimaatverandering. We kunnen het ons niet veroorloven om Rusland te marginaliseren, we moeten op een constructieve manier contacten onderhouden. Nu is dialoog en samenwerking voor de lange termijn meer dan ooit nodig. Het zal niet helpen als we Rusland isoleren. Op veel terreinen van wederzijds belang moeten de betrekkingen steviger worden, vooral met het oog op de aanpak van de huidige financiële crisis en het creëren van een nieuwe mondiale financiële architectuur, waar de samenwerking met Rusland en ook met China en India absoluut noodzakelijk is, en in de zorg voor stabiliteit en veiligheid in het nabuurschap van de EU en Rusland.
Lasse Lehtinen  
schriftelijk. - (FI) Het Westen heeft zichzelf weer eens voor de gek gehouden met de hoop die het in Rusland had gesteld. Na de ineenstorting van de Sovjet-Unie geloofde men dat Rusland, dat van zijn ideologische ketenen bevrijd leek en het communisme had afgezworen, zich tegelijk ook van totalitarisme en autoritarisme zou ontdoen en de vervolging van dissidenten zou staken. Men geloofde, zoals zo vaak, dat Rusland dichter bij Europa en zijn waarden zou komen te staan. Rusland werd alleen geen democratische markteconomie, maar een soort kapitalistische dictatuur van uitbuiting, waar de burgerrechten worden opgeofferd aan de wet van de sterkste.
In discussies is het soms moeilijk om een onderscheid te maken tussen naïef wishful thinking en berekenend pragmatisme. De lidstaten van de EU hebben op zeer verschillende wijzen op de oorlog in Georgië gereageerd. Inmiddels moeten we ons afvragen of bijvoorbeeld het selectieve beleid ten aanzien van Rusland waarin economische waarden op de voorgrond worden geplaatst, geen afbreuk doet aan onze basis van gemeenschappelijke waarden. De EU is gegrondvest op gemeenschappelijke waarden en op het idee dat alle praktische problemen door onderhandelingen kunnen worden opgelost, en niet door oorlog te voeren. Deze basis moet blijven bestaan, zodat de kleinste leden van de EU en landen die willen toetreden, ook blijven bestaan. Deze gemeenschappelijke waarden mogen niet worden verkwanseld in de bilaterale betrekkingen van de lidstaten met Rusland.
Andres Tarand  
schriftelijk. - (ET) Mijnheer de Voorzitter, een aantal leden van het Parlement heeft beweerd dat hebzucht de oorzaak is van de huidige financiële crisis. In een artikel dat dit voorjaar is verschenen, beschrijft de heer Schöpflin dat dit eeuwenoude fenomeen een belangrijke factor is in de betrekkingen tussen de EU en Rusland. Ik moet zeggen dat ik, toen dit artikel verscheen, tot dezelfde conclusie was gekomen met betrekking tot de betrekkingen op energiegebied tussen sommige EU-lidstaten in het recente verleden. In de afgelopen weken - na de eerste schok van de gebeurtenissen in augustus - kwam ditzelfde fenomeen tot uitdrukking in de kwestie Georgië. Om hun geweten te sussen hebben bepaalde politici elkaar er wederzijds van kunnen overtuigen dat de hoofdschuldige in dit conflict Saakasjvili was. Heeft Saakasjvili twee jaar geleden soms ook de deportatie van Georgiërs uit Moskou georganiseerd en bevel gegeven voor de opmars van de parachutistendivisie Pskov aan de vooravond van het gewapende conflict? Volgens mij moeten deze ontwikkelingen eerder worden beschouwd als resultaat van het gevaarlijke beleid dat is gericht op het herstel van de Russische invloedssfeer en moeten we hierop op gepaste wijze reageren.
Bernard Wojciechowski  
schriftelijk. - (PL) In de economische sector komt dit tot uiting in de Russische behoefte aan investeringen en technologie van de Europese Unie. De Unie heeft op haar beurt Russische grondstoffen nodig. In 2001 vertegenwoordigden de investeringen van de EU-lidstaten 79 procent van alle buitenlandse investeringen in Rusland, voor een totaalbedrag van ongeveer 30 miljard USD. In mei 2004 bedroeg het aandeel van de vijfentwintig lidstaten van de Europese Unie in de Russische buitenlandse handel 55 procent.
Een verslechtering van de betrekkingen tussen de Europese Unie en Rusland is zeker niet in het belang van de EU-lidstaten. De Unie moet streven naar een grotere diversificatie van haar aardolie- en aardgasvoorziening. Dankzij zijn politiek en economisch potentieel is Rusland een belangrijke partner voor de Europese Unie. Als de Europese Unie op het internationale toneel ooit ideeën zou willen uitdragen die afwijken van de ideeën van de Verenigde Staten, zou de politieke steun van Rusland wel eens de sleutel kunnen zijn voor de uitvoering ervan. Zo kon het Protocol van Kyoto in werking treden na de ratificatie van het document door Rusland en stemde de Europese Unie in ruil daarvoor in met het WTO-lidmaatschap van dit land.
