Energiezekerheid (Nabucco en Desertec) (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is de verklaring van de Commissie over energiezekerheid met betrekking tot de projecten Nabucco en Desertec.
Andris Piebalgs
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, de komende vijf jaar zal energie voor dit Parlement zeker centraal blijven staan. Tegelijkertijd hebben we in de afgelopen vijf jaar veel vooruitgang geboekt bij de instelling van een krachtig EU-energiebeleid met drie doelen: energiezekerheid, duurzaamheid en concurrentievermogen.
Bij de verwezenlijking van al deze doelen is de buitenlandse dimensie om twee redenen van enorm belang. In de eerste plaats vanwege de afhankelijkheid van import - in de EU komt momenteel 50 procent van de energiebronnen van buiten de Europese Unie, en dit wordt alleen maar meer.
In de tweede plaats vanwege kwesties die met duurzaamheid te maken hebben. De klimaatveranderingsdoelstellingen kunnen nergens ter wereld worden verwezenlijkt als de energie niet schoner wordt geproduceerd en efficiënter wordt gebruikt. Daarom is de dialoog met de producerende landen, de landen van doorvoer en van bestemming van cruciaal belang.
De twee projecten die in de vergadering van vandaag worden genoemd, vullen elkaar in zekere zin aan en passen tevens goed in de algemene strategie.
In de eerste plaats Nabucco. Ik ben gisteren uit Bakoe gekomen en we liggen met dit project beslist nog steeds op koers. We hebben afgelopen juli een belangrijke doorbraak bewerkstelligd. Er is door vier Europese landen en Turkije een intergouvernementele overeenkomst getekend, wat betekent dat we volgend jaar al een definitief investeringsbesluit zouden kunnen nemen met het oog op gasleveringen met ingang van 2014.
We hebben drie bronnen vastgesteld die gasvolumes kunnen leveren. Allereerst Azerbeidzjan, waar in de zeer nabije toekomst het definitieve investeringsbesluit over Shah Deniz 2 moet worden genomen, en dan zijn er nog de andere velden in Turkmenistan en Irak, die momenteel de omvangrijkste bronnen vormen.
Waar liggen de problemen? Er zijn altijd problemen die te maken hebben met de specifieke manier waarop wij op energiegebied te werk gaan en met de manier waarop veel producerende landen georganiseerd zijn. In de Europese Unie worden de projecten door de industrie aangestuurd, wat betekent dat er altijd een zeer duidelijke berekening wordt gemaakt van alle commerciële risico's. De landen die over de bronnen beschikken, verwachten meer besluiten die de voortgang bevorderen. Dat betekent bijvoorbeeld: de EU besluit om een pijpleiding aan te leggen, zij legt een pijpleiding aan en dan leveren wij het gas. Dat is een andere filosofie. Tegelijkertijd wordt goed begrepen dat de EU-bedrijven bereid zijn om gas te kopen, en we gaan die kant ook op.
Ik denk dat de doorvoerkwestie min of meer is opgelost. We wachten nog steeds op de ratificatie van de intergouvernementele overeenkomst, maar ik verwacht op dat punt niet veel problemen. Om het kopen van gas van regio's met specifieke manieren voor de verkoop van gas te vergemakkelijken, zijn we ook bezig met de ontwikkeling van het concept van een 'Caspian development corporation' (Kaspische ontwikkelingsmaatschappij) die de risico's zou kunnen verkleinen voor bedrijven die, bijvoorbeeld aan de Turkmeense grens, gas kopen of investeren in gebieden met aanzienlijke politieke en economische risico's.
We zijn op de goede weg, en ik denk dat dit een goed voorbeeld is van samenwerking tussen door de industrie aangestuurde projecten met politieke steun van de EU-instellingen.
We hebben ook enkele fondsen beschikbaar gesteld voor de zuidelijke corridor en met name voor het Nabucco-project. We hebben een oproep gepubliceerd tot het indienen van voorstellen. Ik kan op dit moment nog niet zeggen of deze succesvol of goed genoeg is geweest, maar de oproep is in elk geval gedaan.
Desertec is ook een door de industrie aangestuurd initiatief dat nu in een beginstadium verkeert. Het klinkt zeer interessant om het potentieel aan zonne-energie van Afrika te gebruiken en dit naar Europa te transporteren, maar we hebben nog enkele flankerende maatregelen nodig om dit project te kunnen verwezenlijken.
Allereerst is er de technologische ontwikkeling waaraan we al vele jaren onze steun verlenen. Deze maand zal er in Sevilla een grote centrale voor geconcentreerde zonne-energie in gebruik worden genomen. Dit is een technologie die ook voor dit Desertec-project gebruikt zou kunnen worden, en ik denk dat we zonder EU-steun niet zo ver met deze technologie waren gekomen.
Ten tweede moeten we wel samenwerken met partners omdat we natuurlijk niet domweg kunnen zeggen 'we nemen jullie grondgebied in beslag, we zetten daar zonnepanelen op en transporteren dan elektriciteit naar de Europese Unie.' Deze projecten moeten een gezamenlijke onderneming worden; dat is de enige manier waarop we ze van de grond kunnen krijgen. Daarom zal er in oktober, samen met landen uit het Middellandse Zeegebied en de Golf, een conferentie worden gehouden over het gebruik van hernieuwbare energiebronnen. Het is duidelijk dat deze projecten in gemeenschappelijk eigendom tot stand moeten komen, anders heeft Desertec geen kans van slagen.
Last but not least is er natuurlijk nog de kwestie van de onderlinge verbondenheid. We moeten twee soorten van onderlinge verbondenheid van elkaar onderscheiden. De ene heeft betrekking op de filosofie en de markten. We verlenen al geruime tijd steun aan de marktintegratie in Noord-Afrika. Er is vooruitgang geboekt, maar we moeten op dit punt stevigere maatregelen nemen. De tweede soort is de fysieke verbinding met de Europese Unie door middel van kabels.
Ik denk dat Desertec geleidelijk aan tot stand zal komen. Het zal niet om één groot project gaan, maar ik denk dat er elementen in zullen zitten die uiteindelijk bij onze doelstellingen passen: schone energie voor de betrokken landen en aanvullende export naar de Europese Unie.
We hebben ook commerciële stimulerende maatregelen genomen. Met de richtlijn hernieuwbare energie hebben we voor EU-lidstaten de mogelijkheid gecreëerd om in derde landen te investeren en de elektriciteit naar de Europese Unie te transporteren, en dan zal ook het doel worden verwezenlijkt met in een derde land geproduceerde energie.
Dat gezegd hebbende, blijft het in dit stadium moeilijk om voor Desertec een tijdschema te bepalen. Het is een nieuw initiatief dat nog in de kinderschoenen staat en we kunnen nog niet zeggen dat Desertec deel uitmaakt van onze voorzieningszekerheidsstrategie. Het is een veelbelovende stap in de richting van een klimaatveranderingsstrategie, die moet worden aangemoedigd, maar we hebben Nabucco voor de voorzieningszekerheid, en het is nog te vroeg om in dit stadium al op Desertec te vertrouwen.
Ik wil er ten slotte graag op wijzen dat we de beste maatregelen voor de voorzieningszekerheid binnen de Europese Unie kunnen nemen. Dit Parlement is altijd een groot voorstander van energie-efficiëntie geweest. Energie-efficiëntie heeft niet alleen met klimaatverandering te maken. Het is ook een zeer belangrijk element in de voorzieningszekerheid. Ik meen dat het belangrijker is dan Desertec en Nabucco plus zelfs South Stream en Nord Stream tezamen. Dit is werkelijk het belangrijkste element. Met de Raad hebben we over drie wettelijke maatregelen gesproken en ik wil benadrukken dat we hierin ambitieus moeten zijn en succes moeten boeken.
Op het punt van de hernieuwbare energie ben ik heel dankbaar voor de steun van dit Parlement voor het herstelplan, en ik sta zeer positief tegenover wat ik gehoord heb over toepassingen voor de offshorewindenergie. Het lijkt erop dat alle voor de offshorewindenergie beschikbaar gestelde middelen zullen worden gebruikt. Het gaat hierbij niet alleen om EU-gelden, want de totale begroting bedroeg ruwweg zeshonderd miljoen euro, maar de totale omvang van dit project is vier miljard euro, dus de grootste investering komt van de kant van de industrie. Ik vind dat dit een zeer goede combinatie is, omdat hernieuwbare energie ook voorzieningszekerheid biedt.
Ten slotte nog iets over de kwestie van het afvangen en opslaan van kooldioxide (CCS). CCS is meestal om twee redenen noodzakelijk. Aan de ene kant vormt het een mondiaal antwoord op klimaatverandering maar, vanuit een ander gezichtspunt, gebruiken we steenkool en bruinkool ook voor onze voorzieningszekerheid. Er zijn ook goede vorderingen gemaakt met toepassingen van de middelen van het herstelplan, en daarom meen ik dat het herstelplan succes heeft gehad. Na bekendmaking van de resultaten moeten wij - de Commissie, de Raad en het Parlement - beslist opnieuw bekijken hoe de EU-fondsen, met het oog op versterking van de voorzieningszekerheid van de Europese Unie, moeten worden gekanaliseerd. Ter versterking van de voorzieningszekerheid van de Europese Unie moeten er zeker ook nog vele andere stappen worden ondernomen.
Ioannis Kasoulides
Mijnheer de Voorzitter, we zijn het er allemaal over eens dat we met betrekking tot de energievoorzieningszekerheid met één stem moeten spreken en een gemeenschappelijk buitenlands beleid moeten voeren.
Het is algemeen bekend dat er in de lidstaten verschillen bestaan in de energiemix en energievoorziening, die te maken hebben met geografische en andere factoren. Diversificatie heeft dus ook betrekking op de voorziening.
Met een gediversifieerd en onderling verbonden netwerk kan, indien het op de juiste manier wordt gereorganiseerd, zal eens de voorziening voor ons allemaal veiliggesteld kunnen worden. Wij menen ook dat een zuidelijke corridor noodzakelijk is, en Nabucco is een gemeenschappelijk Europees project.
Er zijn echter nog wel vragen over de recente overeenkomst tussen de heer Poetin en Turkije, de hoeveelheid gas uit Azerbeidzjan in relatie tot de investeringen, het aanbod van Gazprom om alle Azerbeidzjaanse export op te kopen, de stabiliteit van de voorraad in Irak en over de Russische belofte om de dubbele hoeveelheid door de Zuidstroom te pompen.
De energiedialoog met Rusland moet worden gevoerd op basis van het pragmatische en rechtvaardige principe van zekerheid van de voorziening en van de vraag. Alle andere geopolitieke overwegingen moeten buiten beschouwing worden gelaten.
Op het gebied van solidariteit hebben we concrete noodplannen nodig, zoals opslag en nieuwe LNG-technologie. Cyprus bijvoorbeeld investeert een half miljard euro in LNG, en ik betreur het dat de Unie daar slechts tien miljoen euro aan bijdraagt.
Hannes Swoboda
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, bedankt voor uw verslag. De vraag van leveringszekerheid voor onze burgers wordt steeds belangrijker. Met name in deze context zal uw portefeuille in de toekomst een nog grotere rol gaan spelen, die ook voor de Europese identiteit belangrijk is.
Zoals u zeer terecht opmerkte, is diversificatie eveneens noodzakelijk. Ik ben het volkomen eens met de heer Kasoulides: samenwerking met Rusland zal altijd belangrijk blijven, omdat dit land een belangrijke partner in de gasvoorziening is. We mogen echter niet te afhankelijk worden van één land, welk land dat ook zij. We moeten diversifiëren, en Nabucco is hiervoor een goed middel.
Mijn derde punt heeft betrekking op de solidariteit die binnen de EU nodig is. U hebt een aantal voorstellen ingediend over de manier waarop we onze solidariteit zouden kunnen vergroten, en over de manier waarop de rol van de EU als bemiddelaar in conflicten die ons raken, in het bijzonder tussen Rusland en Oekraïne, kan worden versterkt. U hebt verder gesproken over Desertec. Ik ben van mening dat beide projecten belangrijk zijn, omdat het ene op de korte termijn, en het andere op de lange termijn gericht is.
We moeten ook bedenken - en dat zou een taak zijn voor uw opvolger, ongeacht of u dat bent of iemand anders - hoe we in Europa aan de ene kant voorstander kunnen zijn van een aantal grote projecten, zoals Nabucco en Desertec, terwijl we tegelijkertijd de decentralisatie van een deel van onze elektriciteits- en energieproductie bepleiten.
Op dit moment wordt een aantal industriële projecten ontwikkeld - welke eveneens industry-driven zijn - die consumenten en zelfs huishoudens in staat stellen meer betrokken te raken bij een type energieproductie dat energiezekerheid brengt. Deze reiken van smart meters tot feitelijke productie door individuele huishoudens. Hier zou Europa ervoor kunnen kiezen te zeggen "ja, natuurlijk hebben we een externe aanvoer nodig en hebben we leveringszekerheid en grote, innovatieve projecten zoals Desertec nodig, maar we moeten er ook voor zorgen dat de mensen, bedrijven en ondernemingen, maar ook individuele huishoudens, meer controle krijgen over hun energiebudgetten en energieconsumptie op het vlak van prijs, economie en milieu”.
Johannes Cornelis van Baalen
namens de ALDE-Fractie. - Mijnheer de Voorzitter, het is een eer om als nieuwgekozen lid voor de eerste maal in deze plenaire vergadering te spreken. Ik doe dat ook als oud-lid van de Tweede Kamer en president van de Liberale Internationale, want ik wil de Europese politiek, de nationale politiek en de internationale politiek als één zien. Vooral op het gebied van de energie hebben die natuurlijk een directe connectie.
Voorzitter, ten aanzien van onze Europese positie in de wereld: wij zijn op dit moment chantabel. Wij zijn eenzijdig afhankelijk van instabiele regio's en van landen met ondemocratische regimes. Daar moeten wij dus van af. Daarom steunt mijn liberale fractie Nabucco en Desertec, en ik wijs op de grote rol die mijn voormalige fractievoorzitter Van Aertsen bij dit project heeft gespeeld.
Voorzitter, er zijn twee punten die ik zou willen maken. Ik ben blij dat de Commissie aanvaardt dat het bedrijfsleven een grote rol speelt. Het kan niet alleen de overheid zijn - de nationale overheid, Europa of internationale organen - die zich met energie bezighoudt. Het bedrijfsleven heeft een nadrukkelijke rol. Ten tweede, mijnheer de Voorzitter, het mag niet zo zijn dat wij in dit Huis taboes accepteren. Taboes bijvoorbeeld op het verder bekijken van kernenergie als onderdeel van de energiemix. Ook ten aanzien van Europa in de internationale verhoudingen. Kernenergie, kernfusie en kernsplitsing zijn van vitaal belang. Er zijn grote problemen ten aanzien van het afval, maar we moeten ervoor zorgen dat we daarbij research & development en uitwisseling van kennis een rol laten spelen. Kernenergie heeft een grote rol omdat hiermee het broeikaseffect wordt tegengegaan. Nogmaals, ook in mijn fractie is er niet een definitief standpunt. Ook wij moeten de discussie verder aangaan, maar we moeten in dit Huis kernenergie niet tot taboe verklaren. Ik hoor dan ook graag de mening van de Commissie.
Reinhard Bütikofer
namens de Verts/ALE-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, terwijl wij vandaag spreken over beleid ten aanzien van de externe energieveiligheid, zijn wij ons natuurlijk bewust van één specifieke fundamentele waarheid, die al door de heer Piebalgs is genoemd: het feit dat de cruciale frontlinie voor energieonafhankelijkheid binnen de Europese Unie ligt. In preciezere bewoordingen: als we voor onze gebouwen lage energienormen of energieneutrale normen kunnen bereiken, kunnen we meer aardgas besparen dan Nabucco, South Stream en Nord Stream bij elkaar kunnen aanleveren. Het is belangrijk dat onze resolutie tot uitdrukking brengt dat de kostenefficiënte opties van hernieuwbare energie, van de strategie inzake energie-efficiëntie en van energiebesparing in het bijzonder een centraal onderdeel van dit beleid moeten vormen. Als dat gebeurt, is er naar onze mening helemaal geen extra kernenergie nodig.
Een tweede belangrijke boodschap in deze resolutie is dat we voor de EU behoefte hebben aan een gemeenschappelijk beleid op het gebied van de externe energieveiligheid, iets waarover we op dit moment nog niet beschikken. Dit beleid zou onder meer moeten bestaan uit de stimulering van energie-efficiëntie en hernieuwbare energie binnen het kader van een nabuurschapsbeleid, en een gemeenschappelijk door de EU in te nemen standpunt bij onderhandelingen met de doorvoerlanden. De Commissie moet ervoor zorgen dat zij hiervoor voldoende capaciteit heeft, iets waartoe het Parlement twee jaar geleden met zijn resolutie over dit onderwerp al heeft opgeroepen.
Naar onze mening is Nabucco een project van hoge prioriteit, aangezien het onze onafhankelijkheid op het gebied van energie, in het bijzonder van Rusland, ten goede zou komen. Ik ben het evenwel eens met de heer Kasoulides, die opmerkte dat er in dit verband nog veel vragen te beantwoorden zijn. Helaas hebben bepaalde lidstaten echter via hun stimulering van het South Stream-project, dat openlijk met Nabucco concurreert, het beleid van energieonafhankelijkheid ondergraven.
Wat betreft het energiebeleid vinden wij in de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie het verder belangrijk dat de mensenrechten niet worden vergeten, en dat de discussie over de mensenrechten bij gesprekken over energie niet wordt veronachtzaamd. Wanneer we het perspectief verbreden tot Desertec of zelfs het noordpoolgebied - zoals we in onze resolutie doen - is het van belang dat we dit doen in een geest van partnerschap, niet van neokolonialisme.
Geoffrey Van Orden
Mijnheer de Voorzitter, ik wil kort drie punten aan de orde stellen.
Ten eerste, zelfgenoegzaamheid met betrekking tot het energiebeleid brengt ons steeds meer in een gevaarlijke afhankelijkheidspositie ten opzichte van Rusland. Het is zeker verstandig om onze reacties indien mogelijk te coördineren, maar een gezamenlijk EU-beleid zou onvermijdelijk in het voordeel zijn van de landen die al een relatie hebben met Gazprom en de daarmee samenhangende belangen. We moeten niet opnieuw een terrein dat van vitaal nationaal belang is in handen geven van de Europese Commissie die iedere crisis als een gelegenheid ziet om haar bevoegdheden uit te breiden. Het behoeft geen betoog dat velen van ons tegen een bekrachtiging van het Verdrag van Lissabon zullen stemmen of tegen verdere pogingen om de politieke integratie door te voeren ten koste van de verschillende energiebelangen van onze landen.
Ten tweede, voor een diversificatie van bronnen is het nodig dat we ons meer inspannen voor Nabucco. Voor het succes van de pijpleiding is samenwerking met Turkije van essentieel belang, maar toch wordt de opening van het energiehoofdstuk in de EU-onderhandelingen met Turkije tegengehouden. Wat doen de Raad en de Commissie eraan om deze ongewenste situatie op te lossen?
Ten derde, het valt mij op dat het woord 'nucleair' niet voorkomt in de resolutie. Als we verschillende, duurzame energiebronnen wensen, moeten we ons natuurlijk meer toeleggen op kernenergie; op dat punt ben ik het met collega Van Baalen eens.
Helmut Scholz
namens de GUE/NGL-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, energiezekerheid staat vandaag volkomen terecht op de agenda voor extern beleid. De uitdagingen met betrekking tot het tot stand brengen van een duurzaam energiebeleid zijn mijns inziens van geheel andere aard dan het verzekeren van macht en invloed en het bemachtigen van de laatste voorraden fossiele brandstoffen, of het krampachtig prioriteit geven aan afhankelijkheid.
Ten eerste moet er een wereldwijde omschakeling plaatsvinden naar meer hernieuwbare energiebronnen, meer energie-efficiëntie, en energiebesparing. Met andere woorden: we zouden niet moeten twisten over extern energiebeleid - zeker niet als we verder niets anders doen; wat we nodig hebben is intelligent geproduceerde en betaalbare energie voor iedereen.
Ten tweede zou energiezekerheid deel moeten uitmaken van een verantwoordelijk Europees vredes- en ontwikkelingsbeleid. Toegang tot energie is van vitaal belang voor elke persoon, voor de economische ontwikkeling en voor de strijd tegen armoede. Een project zoals Desertec mag dan ook geen manier zijn om het kolonialisme via energiebeleid in stand te houden. Wat hebben mensen uit Afrikaanse landen, waar de bevolking toeneemt en de energiebehoefte groeit, hieraan? Waarom zijn zij tot nu toe niet op gelijke voet betrokken geweest bij het plannings- en besluitvormingsproces?
De mondiale energievoorziening is ook verbonden met crisispreventie en vredesbeleid. Deze benadering ontbreekt ook in de betrekkingen van de Europese Unie met de zuidelijke Kaukasus en Centraal-Azië. Als energieleveranciers - bijvoorbeeld Nabucco - winnen deze landen voortdurend aan belang voor de EU, maar op lokaal niveau zie ik in deze landen geen conflictpreventie of duurzaam ontwikkelingsconcept. Het is tijd dat de EU een halt toeroept aan een extern energiebeleid dat louter de concurrentie om olie- en gasvoorraden vergroot of nucleaire technologie verbreidt. Wat nu nodig is, zijn oprechte partnerschappen voor hernieuwbare energie en voor gedecentraliseerde toevoer.
Fiorello Provera
namens de EFD-Fractie. - (IT) Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, we kunnen er zeker van zijn dat de vraag naar energie zal groeien en dat de Europese gasproductie gestaag afneemt. Het is van fundamenteel belang voor de lidstaten, en dus voor Europa, om een beleid in te stellen voor de aanleg van voldoende en zekere energievoorraden. De diversificatie van bronnen en transportnetwerken komt tegemoet aan deze fundamentele behoefte.
In het licht van dit uitgangspunt bestaat er geen enkele concurrentie tussen de verschillende projecten die worden gerealiseerd, zoals Nabucco en South Stream. Dit diversificatiebeleid heeft overigens in de loop der jaren geleid tot een verminderde afhankelijkheid van Europa van de belangrijkste leveranciers. De levering van Russisch gas is bijvoorbeeld afgenomen van 75 procent in 1990 tot 45 procent op dit moment. Zowel het project Nabucco als het project South Stream moeten we daarom verwelkomen.
Zolang Europa geen gemeenschappelijk en eenduidig energiebeleid heeft, heeft Italië niet alleen het recht, maar zelfs de plicht om op alle mogelijke manieren, van energiebesparing tot kernenergie...
(De Voorzitter ontneemt spreker het woord)
Zoltán Balczó
(HU) Op 13 juli verklaarde de heer Barroso in Ankara, bij de ondertekening van het Nabucco-verdrag, dat gasleidingen van staal worden gemaakt, maar dat Nabucco de deelnemers aan dit project als cement aan elkaar kit en dat dit een strategische verbinding is tussen de Europese Unie en Turkije. President Poetin verklaarde dat iedereen zo veel roestige ijzeren pijpen in de grond kan stoppen als hij wil, alleen moeten die dan wel ergens mee worden gevuld. Welnu, juist de onzekerheid van de bronnen is het grootste probleem bij dit project. Zoveel is echter zeker: de investering van 8 miljard euro levert een goede deal op voor de deelnemers.
Overigens kan Turkije nog een probleem worden, net zoals het probleem in de Russische levering wordt gevormd door Oekraïne als land van doorvoer. En velen van ons zijn het er niet mee eens dat we Turkije met beton aan de Europese Unie verbinden. En wat houdt Desertec in? Noord-Afrika, draaispiegels, zonnecellen, gelijkstroomtransmissie en de levering van 15 procent van de energiebehoefte. Dit is momenteel veeleer een illusie dan een realistisch plan. Desertec zal niet het hoofdgerecht zijn op het menu van de EU-verbruikers, eerder een heel duur dessert. Daarom stel ik voor dat we ons bezighouden met onderzoek als gevolg waarvan de veiligheid van atoomenergie toeneemt, want deze energiesoort is schoon en tevens goedkoop. En het maakt wel degelijk uit, want energiezekerheid eindigt bij de verbruikers, en wel bij de vraag of zij de rekening kunnen betalen.
Elmar Brok
(DE) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega's, energie is een vitale levensader voor de samenleving als geheel, voor iedere mens en voor het bedrijfsleven. Daarom is het van belang voor ons in Europa dat we gemeenschappelijke oplossingen vinden, hoewel het natuurlijk ook goed is dat de energiemix een nationale kwestie blijft. Zo hoeven wij bij onze gemeenschappelijke overwegingen niet voortdurend lopen te ruziën over kernenergie, koolstofarme energie, etc., waarover ik een andere mening heb dan bijvoorbeeld de heer Bütikofer.
Ondanks dat moeten we voor wat betreft de externe aspecten van de energiezekerheid gemeenschappelijke standpunten zien te vinden. Ten aanzien van de interne aspecten ben ik het volledig eens met de commissaris, dat de vraagstukken hernieuwbare energie, energiebesparing, etc. evenals onderzoek naar nieuwe mogelijkheden een grote rol spelen.
We moeten diversifiëren om de afhankelijkheid van het buitenland te verminderen. Hiervoor zijn Desertec en Nabucco belangrijke instrumenten. We moeten het ook hebben over vraagstukken in verband met de Partnerschaps- en Samenwerkingsovereenkomst met Rusland en de veiligstelling van energieleveranties uit Rusland, nu Rusland - niet terecht maar ten onrechte! - uit het Energiehandvest is gestapt. Ook dit is een belangrijke taak! We moeten constateren dat we met landen te maken hebben die niet altijd even betrouwbaar zijn en dat we helaas geen onderscheid kunnen maken tussen betrouwbare en onbetrouwbare landen.
Daarom moeten we tegenover de macht van de leverancier de macht van de Europese Unie als verbruiker plaatsen. De interconnectivity, het vraagstuk van gemeenschappelijke gasvoorraden - belangrijke kwesties die moeten helpen voorkomen dat een land zonder gas komt te zitten. Als iedereen elkaar helpt, zijn we zo sterk dat niemand ons kan afsnijden! Dat is een essentieel punt waarvoor we ons hier sterk moeten maken.
Daarbij moeten we tevens duidelijk maken dat hiervoor ook particuliere investeringen nodig zijn - anders redden we het niet. Er is al veel gedaan, maar nu moeten we ons overkoepelende gemeenschappelijke veiligheidsbelang koppelen aan onze economische belangen, om zo de beste oplossing te vinden. Dit mag niet als tegenstelling worden opgevat! Ik geloof dat we dan ook een passende oplossing vinden. Dit betekent dat we hierbij ook kwesties van mededingingsrecht moeten betrekken. Mededingingsrecht in die zin dat niet de macht van grote leveranciers zoals Gazprom of andere ondernemingen ...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)
Teresa Riera Madurell
(ES) Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag benadrukken dat deze ontwerpresolutie op een belangrijk moment komt en tevens mijn waardering uiten voor de inspanningen van alle fracties om tot een gemeenschappelijke ontwerpresolutie te komen.
Dames en heren, om te voorkomen dat zich opnieuw een hulpeloze situatie voordoet waar vele Europese burgers zich in bevonden toen Rusland besloot de gaskraan naar Oekraïne dicht te draaien, is het van essentieel belang onze energiebronnen en het vervoer van gas zoveel mogelijk te diversifiëren. Daarom moeten zo snel mogelijk nieuwe gasleidingen worden aangelegd, zoals Nabucco en andere projecten, die bijdragen aan leveringszekerheid in Midden-Europa. Om de levering in alle landen van de Europese Unie zeker te stellen, dienen deze projecten echter te worden aangevuld met gasleveringen uit het zuiden van het continent.
Dit gezegd hebbende wil ik, net als de commissaris, een andere kant van het probleem benadrukken. De recente crisis heeft ons laten zien dat de Unie geen last had van een gebrek aan gas, maar een probleem met de vervoerscapaciteit. Vandaar het belang om onze inspanningen te richten op het verbeteren van de verbindingen binnen de Unie. Gelooft u mij, dames en heren, dat er nog heel wat te verbeteren valt.
Ik geef u het voorbeeld van mijn eigen land. Zoals u weet, kan Spanje een belangrijke vervoersas worden voor Europa dankzij de verbinding met Algerije via de gasleiding Medgaz, waarvan de aanleg reeds vergevorderd is, en dankzij zijn zes centrales voor vloeibaar aardgas, waarvan de capaciteit kan worden verdubbeld indien zich opnieuw een noodsituatie zou voordoen. Spanje kan echter geen bijdrage leveren zonder zijn verbindingscapaciteit in de Pyreneeën te vergroten.
Tenslotte moeten we ons ervan bewust zijn dat de aanleg van grote infrastructuren slechts één onderdeel is, weliswaar een belangrijk onderdeel, maar niet het enige onderdeel van het beleid van de Europese Unie op het vlak van leveringszekerheid. Een zekere energievoorziening wordt met name bereikt door middel van energiebesparingen en door het gebruik van hernieuwbare energiebronnen. Daarom vinden wij de samenwerking met de landen van Noord-Afrika bij de ontwikkeling van hernieuwbare energiebronnen belangrijk, omdat die verband houdt met mijn oproep tot het versterken van de levering uit Zuid-Europa.
Daarom, mijnheer de commissaris, is ook het Mediterrane Plan voor zonne-energie, gestimuleerd door de Unie voor het Middellandse Zeegebied, een aantrekkelijk idee dat wij vanuit dit Parlement willen steunen.
Graham Watson
(EN) Mijnheer de Voorzitter, we staan voor drie grote uitdagingen op dit gebied - voorzieningszekerheid, de inefficiëntie van onze interne energiemarkt en de noodzaak van de bestrijding van klimaatverandering. Desertec en Nabucco staan bij de aanpak van deze uitdagingen centraal.
Als we erin slagen in Noord-Afrika hoogspannings-zonne-energie te ontwikkelen, kunnen we de Unie voor het Middellandse Zeegebied een duidelijk doel geven, een bijdrage leveren aan de watervoorziening in de landen in het zuiden van het Middellandse Zeegebied en bovendien een technologie voor elektriciteitsopwekking ontwikkelen, waarvoor een enorme wereldmarkt bestaat. Indien we de lidstaten kunnen overtuigen van de politieke noodzaak voor een grotere onafhankelijkheid op energiegebied en Berlijn en Parijs ervan kunnen weerhouden om dit telkens weer te ondermijnen, kan Nabucco ons helpen om onze olie- en gasvoorziening te diversifiëren.
In de ontwerpresolutie die vandaag voor ons ligt, wordt weinig gezegd over wat we hier in de Europese Unie moeten doen. We moeten de productie van hernieuwbare energie ontwikkelen - zonne-energie en andere soorten energie. We moeten door middel van een 'smart grid' (intelligent netwerk) een capaciteit voor de distributie van hoogspanningsgelijkstroom bouwen - een investering van ongeveer vijftig miljard euro, maar waarmee veel banen worden gecreëerd - en we hebben olie- en gasopslagfaciliteiten nodig en bovendien een opslagbeleid om onze gevaarlijke afhankelijkheid van Rusland te verminderen.
Onze energievoorziening zal afhankelijk blijven van olie en kernenergie, maar in de voorbereiding op de mondiale klimaatconferentie in Kopenhagen is de omschakeling naar hernieuwbare energie het enige belangrijke idee. Wind zou in de komende twintig jaar kunnen voorzien in de volledige vraag naar nieuwe elektriciteit in China en het zou in de plaats kunnen komen van 23 procent van de door middel van steenkool opgewekte elektriciteit. Woestijnen krijgen in zes uur meer zonne-energie dan de mensheid in een jaar verbruikt. Commissaris, u hebt gezegd dat dit geen deel uitmaakt van de strategie voor de zekerheid van de energievoorziening. Dit zou echter wel het geval moeten zijn.
Franziska Katharina Brantner
(EN) Mijnheer de Voorzitter, zoals velen hebben gezegd, is energiezekerheid voor ons in hoge mate een kwestie van onafhankelijkheid op het gebied van energie, en zoals de heer Piebalgs terecht zei, is de meest effectieve strategie gericht op efficiëntie, besparing en hernieuwbare energie.
Maar wij, de Groenen, zijn ook realistisch, en we weten dat we op de middellange termijn gasvoorzieningen nodig hebben. Daarom zijn we voor diversificatie en zien we ook het Nabucco-project als een project dat in Europa prioriteit verdient.
Eerst wil ik echter zeggen waarom wij niet geloven dat een kernenergiestrategie een strategie van onafhankelijkheid, en zeker niet van onafhankelijkheid van energie, is. Uranium wordt per slot van rekening geïmporteerd, en niet alleen uit landen waarmee wij op goede voet staan. Bovendien, als we het over veiligheid hebben, moeten we ook wijzen op de gevolgen voor de veiligheid die kernenergie met zich meebrengt, met name de nucleaire proliferatie. We zien de problemen die we daarmee ondervinden bij andere zeer belangrijke veiligheidskwesties. Dat kunnen we niet ontkennen, en we kunnen niet stellen dat kernenergie volkomen losstaat van de kwestie van de nucleaire proliferatie.
Onze fractie is er bovendien van overtuigd dat bij alle projecten oog moet zijn voor zorgen over transparantie en corruptie en dat deze projecten geen beletsel mogen vormen voor een eerlijke en strenge mensenrechtendialoog met de betrokken landen, evenmin als voor een holistische en politieke benadering van deze landen.
Konrad Szymański
(PL) Vanaf het moment dat de overeenkomsten over de aanleg van de projecten Nabucco en South Stream werden ondertekend, begon er een grote wedloop. De tijd zal uitwijzen of Nabucco zijn rol zal spelen in het buitenlands en veiligheidsbeleid van de Europese Unie. Daarom ben ik verrast over het beleid van de Europese Commissie ten aanzien van Rusland met betrekking tot dit onderwerp.
De Commissie vergist zich ernstig als zij denkt dat South Stream geen rivaliserend project voor Nabucco is. Het is verkeerd dat de Commissie niet reageert op de verdere binnendringing van de Europese energiemarkt door Gazprom. Bovendien is het verkeerd dat de Commissie stilzwijgend instemt met de uitvoering van de projecten van Gazprom in de Oostzee en de Zwarte Zee.
Nabucco kan alleen een succes worden met politieke garanties voor de lange termijn. Daarom hebben we actief beleid nodig in Centraal-Azië, in het Zwarte Zeegebied. Banden op het gebied van de energiesector tussen deze landen en Europa zullen de soevereiniteit van deze landen versterken, de zekerheid van Europa verbeteren en misschien zelfs de weg vrijmaken voor de hervormingen die we verwachten.
Als Afghanistan een toetsing is voor de NAVO, dan is energiezekerheid zeker een toetsing voor de moed en volwassenheid van de Europese Unie. Het succes van deze plannen is volledig afhankelijk van onze politieke wil. Wijzigingen in de verdragen zijn van ondergeschikt belang.
Jacky Hénin
(FR) Mijnheer de Voorzitter, de onafhankelijkheid van de energievoorziening van Europa en de veiligheid van energie-installaties en consumenten mag niet indruisen tegen de belangen van de mensen in de gasproducerende landen en doorvoerlanden; gebeurt dit wel, dan dreigen conflicten. Concurrentie tussen gaspijpleidingprojecten lijkt niet alleen een bron van verspilling, maar ook van spanningen in Oost-Europa, de Kaukasus en Centraal-Azië. Door gas en andere energiebronnen te onttrekken aan de verderfelijke invloed van de speculatieve markten via tariefovereenkomsten die de producerende landen en de doorvoerlanden respecteren en de Europese consument beschermen, zouden over de hele linie de nodige zekerheden kunnen worden ingebouwd.
Dat zou de taak kunnen zijn van een Europees energieagentschap onder toezicht van het Parlement en de Raad, dat uitsluitend gericht zou zijn op samenwerking en enkel oog zou hebben voor het openbaar belang. Waarom hebben we in deze kwestie dan toch het gevoel dat handelsbelangen zwaarder wegen dan de belangen van de Europese burger?
Daarnaast doe ik een dringend beroep op de Commissie de verleiding te weerstaan om het project Nabucco als een paard van Troje te gebruiken om Turkije via de achterdeur de EU binnen te loodsen. Scheiding tussen kerk en staat, de rechten van vrouwen en de rechten van het Koerdische volk, maar ook de erkenning van de Armeense genocide moeten de criteria blijven die bepalend zijn voor een mogelijke toetreding van Turkije.
Niki Tzavela
(EL) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, u staat bekend om uw pragmatische en realistische instelling, maar met alle respect, het bestaansrecht van de Nabucco-pijpleiding lijkt me eigenlijk helemaal niet zo vanzelfsprekend. Na onderzoek van de capaciteit van deze pijpleiding is gebleken dat er jaarlijks 31 miljard kubieke meter gas nodig is wil ze levensvatbaar en effectief zijn.
U bent zojuist teruggekeerd uit Azerbeidzjan en u bent ervan overtuigd dat u een leverancier hebt gevonden. Azerbeidzjan heeft iedereen gas beloofd. De vraag waar het gas vandaan moet komen om de pijpleiding te vullen, blijft de landen die deelnemen aan Nabucco kwellen. Tot dusverre zegt Bakoe: "ik geef u allen gas”, maar Bakoe is niet in de positie om dat te garanderen en ook niet om de veilige doorvoer van het gas te garanderen. Wat Iran betreft, waar u eerder naar verwees, commissaris, dit land zal nog lange tijd een stormachtige en mogelijk explosieve verstandhouding met de Europese Unie onderhouden voordat het onze gasleverancier wordt.
De internationale energiemarkt zegt dat Rusland achter de Azerbeidzjanen zit en dat we met dit land te maken zullen krijgen. Ik heb een vraag: kunt u, voordat u financiële toezeggingen doet, alstublieft onze leverancier zekerstellen?
Martin Ehrenhauser
(DE) Mijnheer de Voorzitter, Nabucco was het eerste grote operasucces van Giuseppe Verdi. Maar door de concurrentie van het Italiaans-Russische project South Stream dreigt het gelijknamige energieproject oninteressant te worden. Tel daar nog bij dat een zichzelf groen noemende politicus als Joschka Fischer een lobbyovereenkomst heeft gesloten die hem een paar ton per jaar oplevert, dan doet deze compositie eerder denken aan een slechte popsong voor een oligopolistische markt dan aan een symfonie van duurzaamheid en zuinigheid.
Zonne-elektriciteit zal de komende jaren namelijk beduidend goedkoper worden. Met het geld dat in Nabucco wordt gestopt, zou je 8 000 MW uit windenergie kunnen halen. En als we bedenken dat aardgasvelden in Iran en Irak ontgonnen zullen worden voor de Europese markt, dan zal het met ons vermoedelijk net zo aflopen als met Verdi zelf. Want ook bij hem duurde het na zijn Nabucco-project ook jaren voor hij weer tot rust kwam.
Pilar del Castillo Vera
(ES) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dank voor uw duidelijke uitleg over de huidige stand van zaken op het gebied van Nabucco en de mogelijkheden van dat project en de levensvatbaarheid die het op korte termijn, althans volgens uw woorden, lijkt te hebben. Dank ook voor uw informatie over het Desertec-project.
Het lijdt geen twijfel dat de zon een buitengewone bron van energie is en dat de omzetting van die energie in energie voor menselijke toepassingen in de afgelopen twintig jaar een enorme ontwikkeling heeft doorgemaakt. We hebben echter nog een flinke weg te gaan voordat het potentieel en de levensvatbaarheid van zonne-energie ten volle zijn bereikt, met name in projecten als Desertec. We verwelkomen dit proces, we moeten het ondersteunen en blijven ontwikkelen, zodat ook de technologische problemen worden opgelost.
Het is echter bijzonder opvallend dat - wanneer men het heeft over energie-efficiëntie, in dit geval met name over leveringszekerheid, met andere woorden diversificatie van energiebronnen - een energiebron als kernenergie tot op zekere hoogte wordt genegeerd. Deze energiebron wordt systematisch buiten de discussie gehouden, omdat hij niet past bij wat er in veel landen van de Europese Unie aan de hand is, noch met de wereldwijde trend, noch met de energiebehoeftes die de mensheid op dit moment heeft.
Deze situatie moet dan ook volledig worden omgedraaid. Er moet een integratie plaatsvinden van de verschillende beschikbare energiebronnen, waarbij elke bron tot zijn recht komt. Dit Parlement moet de werkelijke situatie niet zo duidelijk de rug toekeren.
Kristian Vigenin
(BG) Commissaris, dames en heren, het is niet toevallig dat energiebeleid en energieveiligheid in dit Parlement zo vaak aan de orde worden gesteld, met name na de situatie begin dit jaar toen verschillende leden van de Europese Unie nagenoeg door hun gasvoorraad heen waren. Dat was wat deze kwestie betreft waarschijnlijk het breekpunt in de betrekkingen tussen de Europese Commissie en de lidstaten als geheel.
Waar we het nu over hebben, zijn niet zozeer de technische vragen en details inzake de ontwikkeling van energiebeleid binnen de Europese Unie, als wel de externe aspecten van energieveiligheid en de ontwikkeling van de Europese Unie op dit gebied, want uiteindelijk zitten er twee kanten aan deze kwestie. Het is tenslotte een belangrijke kwestie, aangezien deze uiteindelijk elke burger raakt.
We moeten ons hier duidelijk bewust van zijn wanneer het gaat om Nabucco, dat, samen met Desertec, op dit gebied ongetwijfeld een van de projecten met de hoogste prioriteit is. We moeten er ook goed van doordrongen zijn dat er landen in de Europese Unie zijn die niet alleen afhankelijk zijn van één enkele leverancier, maar ook van één enkele aanvoerroute.
Ik ga er derhalve niet mee akkoord dat Nabucco een uitdaging gaat vormen voor projecten zoals South Stream en, tot op zekere hoogte, Nord Stream. Deze projecten zijn gericht op rechtstreekse levering van gas vanuit Rusland aan een EU-lidstaat en moeten er zo voor zorgen dat de Europese Unie niet afhankelijk is van doorvoer door landen die zowel politiek als economisch instabiel zijn.
In dit opzicht verklaart de Europese Commissie terecht dat er geen sprake van een uitdaging is en dat we moeten proberen al deze afzonderlijke projecten te integreren in een gemeenschappelijke strategie. Ik benadruk daarbij dat Nabucco duidelijk een belangrijke prioriteit is.
We verwachten dat de Commissie met haar eigen voorstel komt om de gasreserves binnen de Europese Unie te vergroten, wat van groot belang is, en om een interconnectiesysteem met een grotere capaciteit tussen de lidstaten tot stand te brengen, wat ook een heel belangrijk aspect is als we de energieveiligheid, zowel voor burgers als voor bedrijven in de Europese Unie, willen garanderen.
We moeten de kwestie energie-efficiëntie natuurlijk niet onderschatten. Dit is ook een belangrijk onderdeel van ons beleid gericht op het garanderen van de energieveiligheid voor de Europese Unie.
Fiona Hall
(EN) Mijnheer de Voorzitter, ik wil de commissaris bedanken voor het feit dat hij dit Huis eraan heeft herinnerd dat energiezekerheid ook een vraagzijde heeft. Het besluit om gloeilampen van de Europese markt te weren zal tot een energiebesparing leiden die gelijk is aan de jaarlijkse elektriciteitsopwekking van Finland.
Dit najaar zullen we overeenstemming proberen te bereiken met de Raad over een pakket maatregelen om de energie-efficiëntie te vergroten. Veertig procent van de energie die we gebruiken wordt gebruikt in gebouwen, waardoor het voor de toekomst van de energiezekerheid heel belangrijk is dat we hoge normen stellen aan de energie-efficiëntie van zowel nieuwe als bestaande gebouwen. Ik hoop dat de voorstellen van het Parlement, die zijn bedoeld om een eind te maken aan de pure energieverkwisting die nu plaatsvindt bij de verwarming, afkoeling en verlichting van gebouwen, in de Raad op steun van de lidstaten kunnen rekenen. Alleen al uit eigenbelang zouden de ministers deze voorstellen moeten steunen, omdat ze hun taak en verantwoordelijkheid om het licht aan te houden en het gas te laten stromen aanzienlijk zullen verlichten.
Indrek Tarand
(EN) Mijnheer de Voorzitter, met betrekking tot Nabucco maken we ons met name over drie zaken zorgen. Het project wordt te langzaam en met te weinig ambitie ontwikkeld, en we zijn niet tevreden over het standpunt van de Raad - dat een week geleden door de heer Landaburu nog eens is herhaald - dat de Commissie neutraal is wanneer het gaat om de keuze tussen South Stream en Nabucco. De Commissie zou voor Nabucco moeten zijn.
In de tweede plaats willen we dat de Commissie zich actiever opstelt tegenover de regeringen van lidstaten die steeds weer opnieuw concurrentievoordelen willen behalen ten koste van andere lidstaten. Ik zal hier geen namen noemen, maar een van die landen heeft een hoofdstad die Rome heet.
Als we geen vaart maken met Nabucco zullen we nog onaangename dingen gaan beleven, vergelijkbaar met de gebeurtenissen in Hongarije, waar Surgutneftegas een kritiek aandeel in de Hongaarse onderneming MOL heeft verworven. Een vergelijkbare situatie zien we in het Oostenrijkse Baumgarten.
Verder, commissaris, wensen we u veel geluk bij het tot stand brengen van een gemeenschappelijk energiebeleid, dat nog steeds ontbreekt in de EU.
Sajjad Karim
(EN) Mijnheer de Voorzitter, de toekomst van Europa hangt af van het zeker stellen van energie. Zoals blijkt uit zowel de Nabucco-overeenkomst als het Desertec-initiatief is Turkije een essentiële toegangspoort, en dit opzicht sluit ik me aan bij het punt van de heer Van Orden. Het is van cruciaal belang om vertrouwen op te bouwen en de banden te verdiepen met landen die onze energiepartners zullen zijn, ook met landen in het Midden-Oosten en in Afrika. Bij veel van deze landen is er ook een relatie met ontwikkelingskwesties. Desertec, met zijn grootschalige opwekking van elektriciteit uit zonne-energie, vormt een unieke kans om inkomsten te genereren, die ook ten goede moeten komen aan de bevolking. Deze kans mag niet worden verspild.
Helaas hebben sommige lidstaten - waaronder mijn eigen land - het recente verleden niet gebruikt om een coherente energiestrategie te ontwikkelen. Mijn eigen kiesdistrict, in het noordwesten van Engeland, is geïdentificeerd als een belangrijke regio voor de opwekking van elektriciteit uit wind, en toch vormen de planningswetten van het Verenigd Koninkrijk een belemmering. Voor onze toekomstige energievoorziening moeten we goed om ons heen kijken, naar buiten de EU, maar de lidstaten moeten ook zo goed mogelijk gebruik maken van de energiebronnen en het potentieel daarvan waarover ze nu al beschikken.
Marisa Matias
(PT) Mijnheer de Voorzitter, ik heb aandachtig geluisterd en zou hier even drie punten willen aanstippen. Ten eerste, waar praten we over wanneer we het hebben over energiezekerheid en energie? Praten we over mensen en over de noodzaak om aan deze mensen een gelijke toegang tot energie en energiezekerheid te waarborgen zodat ze tijdens de winter niet zonder energie komen te zitten? Of praten we over machtsverhoudingen tussen grote mogendheden? Of, erger nog, gebruiken we de energiezekerheid en projecten zoals Nabucco of Desertec als voorwendsel om boodschappen uit te dragen naar andere regio's van de wereld of andere landen? Als we ze inderdaad gebruiken om boodschappen uit te dragen, met welk moreel gezag doen we dat dan?
Het tweede punt dat ik hier wil aanstippen, is dat we de Commissie om onmiddellijke actie verzoeken telkens wanneer we ons uitspreken tegen niet-transparante transacties van buitenlandse ondernemingen op de Europese markt. Ik zou graag vernemen in welke verhouding dit verzoek staat tot de niet-transparante transacties van Europese ondernemingen op de Europese markt. Tot slot nog een derde punt, mijnheer de Voorzitter. Ik heb de indruk dat wij allemaal een enorme kans hebben laten voorbijgaan om een beleid op de middellange en lange termijn uit te stippelen. We hebben voor de korte termijn gekozen en we hebben ons nog maar eens geschikt in een versterking van de belangen van de interne markt en de grote industriële ondernemingen.
Herbert Reul
(DE) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, het werd tijd dat de voorzieningszekerheid eindelijk wordt gezien als kernprobleem van het energiebeleid. Zo simpel zoals soms ook in politieke discussies wordt gesuggereerd, is het echter helaas niet. We hebben het vandaag over twee projecten: Nabucco, een heel concreet project waaraan gewerkt kan worden, en Desertec, een interessant project of een interessant idee, een visie, waarvan nog niemand precies weet of en waar het ooit verwezenlijkt kan worden.
We moeten ons bezighouden met concrete zaken en daaraan gaan werken. Natuurlijk moeten we er ook voor zorgen dat visionaire projecten op de rails komen, maar we moeten ervoor waken te geloven dat er slechts één oplossing voor een probleem bestaat dan wel één strategie om problemen op te lossen. Daarop hebben veel collega's die hier het woord hebben gevoerd al heel terecht gewezen: er zal niet slechts één antwoord zijn, maar er zullen diverse oplossingen voor deze problemen zijn.
Daar hoort bijvoorbeeld bij dat we moeten voorkomen dat we al discussiërende over het koolstofprobleem steeds afhankelijker worden van gas. Hierdoor komen we namelijk opnieuw in de problemen, omdat we nieuwe pijpleidingen nodig zullen hebben. We moeten ook ja zeggen tegen het kolenbeleid, en daarom hebben we nieuwe technologieën nodig. We moeten ook ja zeggen tegen CCS en tegen kernenergie, en ook tegen hernieuwbare energie en tegen energiebesparing. Niet het een óf het ander, maar het een én het ander! Elk ander beleid vind ik volstrekt immoreel, onverantwoord, en ik geloof dat we onszelf daarmee geen plezier zouden doen.
Overigens gaat het hierbij ook om vraagstukken als bronnen en transportroutes. Ook hiervoor zijn diverse antwoorden mogelijk. Wie meent dat we het alleen over pijpleidingen hoeven te hebben, heeft het mooi mis. Want als we minder afhankelijk willen zijn, mogen we geen alternatief uitsluiten, dus ook LNG niet, en moeten we ons hiermee bezig gaan houden. Op één vraag - en dat is een heel belangrijke vraag - hebben we dan nog geen antwoord gegeven, namelijk hoe we het nodige kapitaal bij elkaar krijgen voor alle noodzakelijke projecten. Wat hebben we aan prachtige plannen als niemand er geld in wil stoppen?
Daarom is het niet bepaald onbelangrijk hoe we ons energiebeleid voeren, oftewel hoe we omgaan met potentiële investeerders. Bedrijven moeten worden aangemoedigd om te investeren! We moeten er echter voor waken te geloven dat we alles kunnen afdwingen en alles tot in het kleinste detail kunnen regelen. In de afgelopen winter werkten sommige oplossingen ook uitstekend zonder voorafgaand politiek besluit, simpelweg omdat verstandige mensen op diverse plekken verstandig hebben samengewerkt en de Commissie op zinvolle wijze bemiddelde.
Marita Ulvskog
(SV) Mijnheer de Voorzitter, het is natuurlijk onaanvaardbaar dat mensen midden in de winter zonder elektriciteit komen te zitten of dat mensen werkloos worden omdat de fabrieken waar ze werken de hoge energieprijzen niet kunnen betalen en daarom mensen moeten ontslaan of hun activiteiten moeten staken. Daarom is het uitermate belangrijk dat we verstandige besluiten nemen om de energievoorziening veilig te stellen.
Tezelfdertijd moeten aan de vereiste grote infrastructuurprojecten eenduidige eisen worden gesteld wat de gevolgen voor het milieu en de onafhankelijkheid van landen betreft. Lidstaten mogen niet in een situatie terechtkomen waarin ze het risico lopen afhankelijk te zijn van de willekeur van een andere staat. De milieueffectbeoordelingen moeten door betrouwbare en onafhankelijke instanties worden uitgevoerd alvorens grote projecten van start mogen gaan.
Dat geldt natuurlijk voor alle vermelde grote projecten, maar ik wil met name de Baltische Zee vermelden, een grote en gevoelige binnenzee. Er zijn analysen en besluiten nodig die garanderen dat de Baltische Zee niet in een dode zee verandert doordat wij in het Europees Parlement onvoldoende op lange termijn hebben gedacht en onvoldoende veeleisend zijn geweest toen we onze besluiten namen. Dat zijn wij onze kinderen en kleinkinderen schuldig.
Adina-Ioana Vălean
(EN) Mijnheer de Voorzitter, iedereen wil energiezekerheid, dus waarom hebben we die niet? Misschien omdat er 27 verschillende interpretaties van energiezekerheid bestaan.
Voor mij persoonlijk betekent energiezekerheid onder meer dat we onze bronnen diversifiëren en onze afhankelijkheid van Russisch gas verminderen. We hoeven niet ver te zoeken naar bewijzen voor de juistheid van deze visie, want daarvoor hoeven we alleen maar te kijken naar enkele van onze lidstaten die te ver van Rusland liggen om een pijpleiding te hebben, waardoor ze niet alle problemen hebben die gepaard gaan met afhankelijkheid.
Ik denk dat we ons moeten richten op vloeibaar aardgas, door technologieën te ontwikkelen, terminals te bouwen en vanuit de hele wereld gas te importeren. Ook moeten we bijdragen aan de totstandkoming van een mondiale markt voor vloeibaar aardgas, zoals die al bestaat voor olie en grondstoffen.
Wat betreft de Nabucco-pijpleiding: ik denk dat het project snel moet worden herzien en dat we gas uit diverse bronnen in aanmerking moeten nemen en moeten overwegen om voor een kortere route te kiezen, die via Georgië en Oekraïne door de Zwarte Zee naar Roemenië zou kunnen lopen. We moeten gewoon goed op de kaart kijken.
Het feit dat de lidstaten verschillende interpretaties hanteren of verschillende belangen bij energiezekerheid hebben, wordt mede aangetoond door de situatie dat enkele landen die betrokken zijn bij Nabucco ook hebben ingetekend voor South Stream, waarmee ze de geloofwaardigheid van Nabucco en de kansen voor een gemeenschappelijk energiebeleid verkleinen. South Stream betekent absoluut een grotere afhankelijkheid van Russisch gas.
Paweł Robert Kowal
(PL) Als ik luister naar de andere sprekers, vraag ik me af of de burgers van de Europese Unie gedoemd zijn alleen maar naar onze woorden te luisteren. Dat is iets wat we hadden kunnen testen in januari van dit jaar, tijdens de energiecrisis. We nemen tenslotte resoluties aan omdat we denken dat de Unie de kwestie van energiezekerheid niet goed onder controle heeft. We merken ook op, commissaris, dat er onder de EU-lidstaten minder belangstelling is voor Nabucco, hoewel dat niet voor alle energieprojecten geldt. In het noorden hebben we het project Nord Stream, dat een zeer belangrijke maatregel tegen het gemeenschappelijk buitenlands beleid vormt. In het zuiden is er het project South Stream. Ook hierbij willen de EU-lidstaten graag betrokken zijn. Met betrekking tot Nabucco horen we echter alleen maar beloften, maar er is noch voldoende geld, noch politieke steun.
Terwijl wij het onderwerp in Straatsburg bespreken, zijn aan de kust van de Oostzee de betonmolens al gearriveerd om te beginnen met de werkzaamheden voor het project Nord Stream. Ik wil weten of de voorstanders van het Verdrag van Lissabon woord zullen houden, met andere woorden: of ze zodra het Verdrag is geratificeerd hun steun aan de projecten Nord Stream en South Stream zullen intrekken. Nabucco zal wellicht een uitstekende stap blijken te zijn in de richting van het waarborgen van energiezekerheid. Als we ons blijven beperken tot het opstellen van verklaringen, zullen de EU-burgers pamfletten met onze resoluties tijdens de volgende energiecrises waarschijnlijk verbranden.
Gabriele Albertini
(IT) Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ik ben het eens met commissaris Piebalgs. Zijn recente verklaringen bevestigen dat South Stream niet de concurrent is van Nabucco maar een verdere bijdrage aan de diversificatie van de energiebevoorradingsbronnen van Europa. De energiezekerheid van Europa is gebaseerd op een variëteit aan bronnen, bevoorradingsroutes en bevoorradingslanden.
Uitgaande van een nulgroei wordt de vraag tussen nu en 2020 geschat op 100 tot 150 miljard extra kubieke meter gas. Daarom is de ontwikkeling van verschillende opties een noodzaak, en South Stream is hierbij geen alternatief voor Nabucco, maar een aanvulling. De Commissie beschouwt de zuidelijke corridor als een geheel van projecten waaronder zowel Nabucco, South Stream als de verbinding tussen Turkije, Griekenland en Italië (ITG) vallen. De anti-Russische polemiek staat dus haaks op de ontwikkelingen die we in de komende jaren zullen zien.
Het is belangrijk dat het Europees Parlement een oproep doet tot pragmatisme en vooral tot consistentie bij de keuzes die de Europese Unie in essentie al heeft genomen met het Europese plan voor economisch herstel, met Beschikking nr. 1364/2006/EG van het Europees Parlement en de Raad, waarin oriëntaties worden vastgesteld voor trans-Europese netwerken in de energiesector en met de tweede strategie voor een zekere energievoorziening.
De diversificatie van de bronnen, van de bevoorradingsroutes en van de bevoorradingslanden is de ware pijler onder het beleid voor energiezekerheid van Europa. De aanleg van South Stream en Nabucco moet beschouwd worden als een uitdaging die verder gaat dan de politieke en economische belangen van de verschillende, meest direct betrokken landen. Op een realistische manier moeten de mogelijkheden worden geanalyseerd, niet vervormd door ideologische standpunten, maar met een heldere kijk op wat gedaan moet worden.
Anni Podimata
(EL) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, om het probleem van de energiezekerheid op een betrouwbare en duurzame manier aan te pakken, hebben we een gezamenlijke strategie nodig die beantwoordt aan de behoefte van de diversificatie van energiebronnen en gemeenschappelijke regels vaststelt voor de doorvoerlanden, want om afhankelijk te zijn van één energiebron is net zo erg als afhankelijk zijn van één enkel doorvoerland.
We moeten dus een balans zien te vinden, en dat gebeurt niet door een koudeoorlogtoon tegenover Rusland aan te nemen, waar we voor energiezekerheid afhankelijk van zijn en zullen zijn, maar ook niet door één enkele alternatieve pijpleiding (Nabucco) te steunen op het moment dat er nog steeds onzekerheid heerst over de leveringscapaciteit en over de politiek-economische omstandigheden in de landen aan de Kaspische Zee en de landen van de Kaukasus.
Ik wil het nu over Desertec hebben. Ik ben het met veel van de genoemde bezwaren eens en wil het volgende voorstellen: het strategisch doel van de Europese Unie moet zijn om geleidelijk onafhankelijk te worden van de energie-invoer en niet om de invoer van aardgas te vervangen door de invoer van elektrische energie uit hernieuwbare energiebronnen.
Als we werkelijk langdurig zelfvoorzienend en onafhankelijk willen zijn op het gebied van energie, moeten we de energie-efficiëntie bevorderen en vertrouwen op - en hoe meer hoe beter - de paar binnenlandse hernieuwbare energiebronnen die we hebben.
Toine Manders
Voorzitter, collega's, commissaris, ik wil u prijzen voor uw geïntegreerde aanpak van dit voorstel. De diversificatie is geweldig belangrijk en ik steun daarin ook de woorden van mijn collega Hans van Baalen, die zegt 'we moeten alle soorten energie bekijken, dus ook kernenergie'. Maar - zoals ik op de basisschool heb geleerd - de zon is de bron van alle kracht en ik denk dat we daar in de toekomst op moeten focussen.
Als het gaat over diversificatie, dan hebben we het niet alleen over de energiesoorten, maar ook over de leveranciers. Veel collega's hebben gesproken over Rusland. Rusland heeft nog altijd geleverd als wij vroegen, maar in de toekomst zal het belangrijk zijn om meerdere leveranciers te hebben. Vervolgens, hoe kunnen we dan die energiezekerheid garanderen? Die kunnen we alleen garanderen als we ze ook kunnen bereiken via de netwerken en ik denk dat uw belangrijkste taak - u heeft nu een aantal hobbels genomen, Nabucco, Desertec - de komende jaren zal worden om een geïntegreerd netwerk te realiseren waarin de landen, alle Europese lidstaten, de neus in dezelfde richting hebben en ook geïntegreerd het energiebeleid willen gaan uitvoeren. U kunt daarbij institutionele beleggers, private investeerders vragen om het geld te krijgen, maar ik denk dat het nodig is dat u vanaf morgen gaat werken aan een geïntegreerd netwerk, een soort supergrit, een ringleiding door Europa waardoor iedere eindgebruiker kan worden bereikt.
Jean-Pierre Audy
(FR) - Mijnheer de Voorzitter, energie is geen terrein terzake waarvan de Europese Unie bevoegdheid heeft. Petje af, mijnheer Piebalgs, voor alles wat u doet.
Energie en toegang tot energie lokken oorlog uit - soms militair, soms politiek en soms economisch van aard. Wat gas betreft, zijn we op weg naar een gasoorlog. We zullen overigens niet weten of gas de oorzaak van de oorlog of een gevolg ervan is, maar hoe het ook zij, een gasoorlog komt er.
We kennen de cijfers: in de landen van de Kaukasus zijn er twee eeuwen reserves; in Rusland één eeuw; in Noord-Afrika een halve eeuw; in de Baltische staten een halve eeuw; in Europa zo'n twintig jaar. Wij moeten ons dan ook gaan voorbereiden op het importeren van gas.
Ja commissaris, Nabucco is een goed project, en wij moeten het steunen, maar wij moeten alle bronnen van energievoorziening financieel en politiek steunen, of het nu gaat om Nord Stream of South Stream, van het noorden en van het zuiden.
Ook moeten we een beroep doen op onze industriële bedrijven die deskundig en eerlijk zijn en er normen en waarden op nahouden, maar laten we niet naïef zijn. Commissaris, ik verzoek u de voorstellen van sommige lidstaten die pleiten voor een operationeel Europees interventie-instrument op de gasmarkt door een Europese inkoopcentrale voor gas tot stand te brengen, zoals u dat overigens voor de Kaukasus doet met de Caspian Development Corporation.
Wat Desertec betreft, petje af. We kennen de cijfers: 1 vierkante kilometer woestijn genereert het equivalent van 1,5 miljoen olievaten. Het is een uitstekend project voor de euromediterrane landen. Wij weten dat 0,3 procent van de woestijngebieden op aarde de hele wereld van energie zou kunnen voorzien.
Wij weten dat we onze energieproblemen kunnen oplossen door menselijke inventiviteit en de wetenschap, maar wel op ethische en morele wijze.
U verricht uitstekend werk, commissaris, want dit is een Europa dat resultaten boekt, een Europa dat beschermt, een Europa dat handelt. Bravo, en ga zo door - u kunt rekenen op de steun van het Europees Parlement.
Justas Vincas Paleckis
(LT) De 'Nabucco'-gaspijpleiding zou Europa in staat stellen zich sterk en veilig te voelen. Maar niet alle landen in het gebied rond de Kaspische Zee zijn op weg naar democratie en niet alle landen zijn te vertrouwen. Veel hangt af van de relaties met Turkije. Ook al is er voorlopig geen vooruitzicht op het openzetten van de deur in verband met de toetreding van Turkije tot de EU, we mogen dit land niet van ons af duwen en er anti-Europese gevoelens opwekken. Het Desertec-project is met name van belang omdat het op de toekomst is gericht. Bij discussies over energiezekerheid is er te weinig aandacht voor hernieuwbare energiebronnen en in het bijzonder energie-efficiëntie. Het doet me deugd dat dit nu precies datgene is waarop de commissaris vandaag de nadruk legde. Op EU-niveau dienen financiële en economische mechanismen in het leven te worden geroepen die EU-lidstaten en afzonderlijke ondernemingen ertoe aanzetten energie te besparen en over te schakelen op de nieuwste en schoonste technologieën, en dit zou een serieuze bijdrage betekenen aan energiezekerheid en aan de strijd tegen klimaatverandering.
Arturs Krišjānis Kariņš
(LV) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, als Lets politicus weet ik maar al te goed wat het voor een land betekent om energie-afhankelijk te zijn. Hoewel Letland ongeveer een derde van zijn energiebehoefte uit zijn eigen hernieuwbare bronnen haalt, komt de resterende twee derde van onze energiebalans voornamelijk uit één leveranciersland - Rusland. Als klein land, dat sterk afhankelijk is van energieleveranties, begrijpen wij heel goed hoe duur deze afhankelijkheid kan zijn, zowel voor de eindverbruiker, als het gaat om de prijs, als voor het land als geheel, als het gaat om de potentiële politieke kwetsbaarheid. De energiebalans van elke EU-lidstaat is weer anders, maar allemaal delen we een en dezelfde zorg - de zekerheid van de energievoorziening. Die zekerheid is te verkrijgen door diversifiëring van de voorzieningsbronnen, want hoe meer toeleveranciers we hebben, hoe minder afhankelijk we zijn van elke afzonderlijke toeleverancier. Rusland is een belangrijke partner voor de Europese Unie als het gaat om gasleveranties. In Europa importeren we in totaal ongeveer een kwart van al het gasverbruik uit Rusland. Sommige landen, zoals Letland, zijn zelfs geheel en al afhankelijk van gasleveranties uit Rusland, en elk jaar neemt de afhankelijkheid van Europa als geheel van leveranties uit dat land toe. Een van de alternatieve voorzieningsbronnen is de geplande Nabucco-gaspijpleiding, die via Turkije gas uit landen in Centraal-Azië aan Europa moet gaan leveren. Ik acht het voor het Parlement van zeer groot belang dit project speciale steun te geven, want het zal een directe versterking van onze gemeenschappelijke zekerheid van gastoevoer betekenen. De Nabucco-gaspijpleiding is echter nog maar het begin van de oplossing voor onze gemeenschappelijke zekerheid van gastoevoer. We moeten komen tot een verenigd Europees energiebeleid, dat onze activiteiten inzake alles wat met energie te maken heeft, moet coördineren. Dank u voor uw aandacht.
Edit Herczog
(HU) Mijnheer de Voorzitter, laat mij u eerst bedanken voor het feit dat ik in dit Parlement in het Hongaars mag spreken en in deze taal de ondervoorzitter kan begroeten. Om te beginnen wil ik graag zeggen dat, als we straks terugblikken op de afgelopen vijf jaar, commissaris Piebalgs waarschijnlijk als een van de meest succesvolle commissarissen zal worden beoordeeld vanwege zijn evenwichtige en vooruitziende beleidsactiviteiten, die we tot nu toe gezamenlijk hebben aangenomen in het Parlement.
Op de Nabucco-conferentie die in januari in Boedapest, Hongarije werd gehouden, heeft commissaris Piebalgs voor het eerst uitgesproken dat de Europese Unie politieke en financiële steun wenst te verlenen aan het Nabucco-project. We moeten een bedrag van ongeveer 8 miljard euro - de geraamde kosten voor de 3 300 km lange pijpleiding - bij elkaar zien te krijgen. De twee belangrijkste taken die we in het verschiet hebben, zijn dat we ongeveer 2 miljard euro in de EU-begroting moeten zien te vinden en dat we de voorwaarden moeten vastleggen waarmee men voor dit project gemakkelijker en onder betere voorwaarden aan een lening kan komen.
De oorspronkelijke belofte ging over ongeveer 30 miljoen euro. We moeten beseffen dat we verder moeten gaan. Ik ben ervan overtuigd dat de commissaris de paar maanden die hem nog resten, alles in het werk zal stellen hetzij de taak aan de volgende commissaris zal overlaten om dit project te doen slagen. We weten allemaal dat in het geval van een economische crisis stroom- of energie-uitval niet in de eerste plaats huishoudens treft, maar bedrijven. En bij deze bedrijven, geachte collega's, werken onze kiezers, onze burgers, en door risico's te nemen met de energiezekerheid zetten we ook hun salaris op het spel.
Mario Mauro
(IT) Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, stellig is energiezekerheid een grote prioriteit die om te beginnen moet worden verbeterd door de efficiëntie van het energieverbruik te vergroten, door diversificatie van de leveranciers, de bronnen en de bevoorradingsroutes, maar bovenal door de energiebelangen van de Europese Unie te behartigen ten aanzien van derde landen.
In maart heeft de Europese Raad verklaard dat teneinde de doelstellingen van energiezekerheid te behalen, de Europese Unie als geheel, maar ook elk van de lidstaten, voorbereid moeten zijn op het afstemmen van verantwoordelijkheid en solidariteit. Waar het volgens mij in essentie om gaat, is dit: de Europese energiepolitiek moet onlosmakelijk verbonden zijn met de Europese buitenlandpolitiek, want als wij volhouden dat onze initiatieven op het vlak van buitenlandse politiek pas echt effect hebben als we met één stem spreken, geldt dat evenzeer voor de energiepolitiek.
Maar hier ligt juist het punt. Tot dat moment, dat wil zeggen tot het moment waarop we in staat zullen zijn om met één stem te spreken, moeten de inspanningen van vele regeringen die betrokken zijn bij complexe operaties als Nord Stream en South Stream niet worden beschouwd als zijnde in tegenspraak met de ondersteuning van Nabucco, maar als deel van eenzelfde strategie waarin pragmatisme en realisme moeten worden gecombineerd teneinde in staat te zijn om de belangen van onze burgers te behartigen.
Daarom spreken wij met betrekking tot Nabucco een volmondig ja uit, maar zijn wij tegelijkertijd ferm besloten om de inspanningen te ondersteunen die onze regeringen zich getroosten om de diversificatie van energiebevoorrading te waarborgen als een garantie voor het welzijn van onze bevolking.
Silvia-Adriana Ţicău
(RO) De Europese Unie heeft in 2008 een ongekend handelstekort bekendgemaakt van 242 miljard euro, dat hoofdzakelijk te wijten is aan de stijging van de prijs van geïmporteerde energie. De pijpleiding van het Nabucco-project zal door Turkije, Bulgarije, Roemenië, Hongarije en Oostenrijk lopen en zal de Europese Unie jaarlijks van dertig miljard kubieke meter aardgas uit de Kaspische Zee voorzien. De tweehonderd miljoen euro die aan het Europees economisch herstelplan is toegewezen, is niet voldoende. We doen een beroep op de Europese Unie om de toegewezen financiële middelen substantieel te verhogen. Het Desertec-project zal zonne-energie uit Noord-Afrika gebruiken en ook een mediterraan plan uitvoeren om zonne-energie op te vangen en een netwerk te bouwen voor de overdracht van elektriciteit dat de Europese Unie met het Midden-Oosten en Noord-Afrika zal verbinden. De EU moet investeren in de diversificatie van energiebronnen. Als rapporteur voor zaken die betrekking hebben op de energieprestaties van gebouwen verzoek ik de EU met klem om innovatieve financiële instrumenten te bieden om investeringen in het gebruik van hernieuwbare energiebronnen te stimuleren en om de energie-efficiëntie te verbeteren, in het bijzonder van gebouwen en in de vervoerssector.
Marian-Jean Marinescu
(RO) De Nabucco-pijpleiding zal grotendeels in de vraag naar gas van de Europese Unie voorzien. Nog belangrijker hieraan is echter het politieke aspect: hiermee zal een einde komen aan onze afhankelijkheid van één enkele bron. De steeds terugkerende crises hebben ons duidelijk gemaakt dat de huidige situatie met Rusland als enige bron en Oekraïne als het enige doorvoerland geen enkele zekerheid biedt voor de economie en burgers van Europa. Het ontwikkelen van nieuwe energievoorzieningsroutes moet net zo belangrijk zijn als het ontwikkelen van de betrekkingen met Rusland. Het uitstel van de lancering van het Nabucco-project is helaas te wijten aan de individuele belangen van bepaalde lidstaten. De lidstaten moeten beseffen dat niet alleen de landen waar de pijnleiding doorheengaat of de betrokken commerciële bedrijven van de voordelen van dit project zullen profiteren, maar alle burgers van Europa, wier nationale regering hun welzijn en veiligheid moet garanderen.
De fouten die hebben geleid tot het uitstel van dit project moeten niet worden herhaald met betrekking tot het veiligstellen van gasbronnen. Er zijn landen in de regio, zoals Azerbeidzjan, Turkmenistan, Kazachstan, Irak en Iran, die hun reservevoorraden door de gaspijpleiding willen laten lopen. De Commissie moet nog eens doen wat zij voor de intergouvernementele overeenkomst heeft gedaan, namelijk aan verdere onderhandelingen deelnemen en zo snel mogelijk tot een positief resultaat komen. Als wij niet opschieten en het doen, zullen anderen het doen, en ik weet heel zeker dat dit niet in het belang van de Europese burgers zal zijn.
Francisco José Millán Mon
(ES) Mijnheer de Voorzitter, gezien de afhankelijkheid van de EU van externe energiebronnen dient de zekerstelling van de levering altijd een rol te spelen bij het buitenlandbeleid van de EU. Bovendien geven alle voorspellingen aan dat de mondiale vraag naar energie in de komende 25 jaar flink zal toenemen.
Wij Europeanen moeten onze grote afhankelijkheid van Russisch gas verminderen, met name na de crises van de afgelopen jaren. Bovendien heeft Rusland een duidelijke strategie om zijn controle over de Europese gassector te verstevigen. Daarom hebben zij projecten als Nord Stream, Blue Stream II en ook South Stream.
Het is dan ook noodzakelijk om te zorgen voor diversificatie voor wat betreft leveranciers en aanvoerroutes. Vandaar het belang van Nabucco, dat toegang zal bieden tot het gas van Azerbeidzjan, Irak en Turkmenistan en waarmee wij onze energiebetrekkingen met Centraal-Azië, een steeds belangrijkere regio, kunnen versterken.
Ik ben dan ook verheugd over de overeenkomst van afgelopen juli, waarover de commissaris ons vertelde, en over de expliciete steun aan Nabucco die voorzitter Barroso heeft geuit in de politieke richtsnoeren die hij recentelijk heeft gepresenteerd.
Ik weet dat er twijfels bestaan over de levensvatbaarheid van Nabucco, maar die waren er ook over de oliepijpleiding Bakoe-Tbilisi-Ceyhan, en die is uiteindelijk wel gerealiseerd.
Ik wil benadrukken dat de landen ten zuiden van de Middellandse Zee ook een belangrijke rol spelen in de aanvoer van gas naar Europa. In de eerste plaats Algerije, een belangrijke gasleverancier van Spanje en Italië. We moeten ervoor zorgen dat de werkzaamheden aan Medgaz zo spoedig mogelijk worden afgerond. Wat de levering van gas betreft, wil ik ook landen als Egypte en Libië specifiek noemen.
Kortom, energiekwesties dienen in het Euro-mediterrane partnerschap een prioritaire plaats in te nemen, ten gunste van beide partijen.
Dames en heren, in het Verdrag van Lissabon wordt energie een gedeelde bevoegdheid genoemd. Tevens is vastgelegd dat het energiebeleid van de Unie onder meer tot doel heeft energiezekerheid te waarborgen. Het is een goede stimulans om de ontwikkeling van een gemeenschappelijk extern energiebeleid, dat steeds harder nodig is en waar de ontwerpresolutie die wij vandaag goedkeuren op aandringt, een stap dichterbij te brengen.
Ten slotte wil ik zeggen dat het een moeilijke doelstelling is, zoals blijkt uit het feit dat wij in Europa, in de Unie, nog steeds geen werkelijke interne energiemarkt hebben, omdat we niet eens over de vereiste interconnecties beschikken. Daarom ben ik zeer verheugd over de verbintenissen die voorzitter Barroso op dit gebied in eerdergenoemd document heeft gedaan.
Rachida Dati
(FR) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, zoals mijn collega's zojuist hebben gezegd, de recente gascrisis tussen Rusland en Oekraïne laat zien dat het hoog tijd is de energiezekerheid van de Europese Unie te vergroten.
De Europese Unie is nog te afhankelijk, met name van haar gasimporten, aangezien ze tussen nu en 2020 waarschijnlijk circa tachtig procent van haar gas moet invoeren. Deze situatie kan niet blijven bestaan, want gebeurt dit wel, dan loopt de energiezekerheid van de Europese Unie voortdurend gevaar. De lopende infrastructuurprojecten, die u zojuist hebt genoemd, zijn uiteraard een stap in de goede richting.
De recente gascrisis tussen Rusland en Oekraïne ligt nog maar enkele maanden achter ons. Commissaris, wat heeft de komende winter in petto? Het is cruciaal dat degenen die tekorten aan den lijve hebben ervaren en diegenen die er beducht voor zijn weten hoe Europa hen zal beschermen tegen deze mogelijke nieuwe crises.
Michael Gahler
(DE) Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, de onderhavige resolutie geeft opnieuw de noodzaak aan van een samenhangend Europees buitenlands beleid, ook uit het oogpunt van de energievoorzieningszekerheid.
Over Nabucco en Desertec is vandaag al veel gezegd. Wat betreft de diversificatie van de bevoorradingsbronnen wil ik uw aandacht ook vestigen op een naburige regio die tot dusver gekenmerkt wordt door stabiliteit en betrouwbaarheid ten aanzien van de Europese energievoorziening en die bovendien beschikt over een groot exploitatiepotentieel en verder ook toegankelijker wordt als gevolg van de klimaatverandering: de arctische regio. Enerzijds bestaat met deze regio van oudsher een pragmatische samenwerking, ook bijvoorbeeld met Rusland, en anderzijds is de EU in tegenstelling tot Rusland, de VS, Canada en zelfs China hier als zodanig nog niet vertegenwoordigd.
Om ook in deze regio op lange termijn onze Europese belangen veilig te stellen, pleit ik er daarom voor om samen met partners zoals Noorwegen en IJsland een pragmatische langetermijnstrategie te ontwikkelen. Deze moet gericht zijn op samenwerking met Rusland, de VS en Canada om te komen tot een belangenevenwicht in die regio, en die niet alleen vraagstukken zoals de energiezekerheid van alle betrokken landen behelst, maar ook milieuaspecten en de toegang tot de nieuwe ijsvrije transportroutes. Zo voorkomen we mogelijke conflicten, die daar als gevolg van de run op de nog beschikbare energiebronnen zouden kunnen ontstaan.
Bastiaan Belder
Mijnheer de Voorzitter, Turkije speelt een belangrijke rol in het verminderen van de Europese afhankelijkheid van Rusland. De vraag is nu welke prijs Europa bereid is dit land te betalen. Ondertussen speelt Turkije een dubbelspel en wil zowel van het Nabucco-project als van South Stream profiteren. Het is niet in het belang van Europa. Ik roep Raad en Commissie op ondubbelzinnig te kiezen voor het Nabucco-project. Dit project dient directe vermindering van onze afhankelijkheid van Rusland, en gezien de langzame daling van de vraag naar gas in Europa is de realisatie van twee zuidelijke aanvoerroutes overigens totaal onnodig. Turkije moet kleur bekennen en zich voor de volle 100% engageren met het Nabucco-project. De onderhandelingen met Turkije hierover dienen echter strikt gescheiden te blijven van de toetredingsonderhandelingen met dit land. Het mag niet zo zijn dat Turkije als ruil voor een coöperatieve inzet een entreebewijs voor de Unie krijgt.
Lena Barbara Kolarska-Bobińska
(PL) De Europese Unie heeft leveranciers nodig van wie het zakelijk handelen transparant blijft en die zich aan hun verplichtingen houden. Het Energiehandvest en het Doorvoerprotocol zijn pogingen om een systeem op te zetten dat is gebaseerd op heldere beginselen. Het feit dat Rusland onlangs heeft aangegeven zich te willen terugtrekken uit het Energiehandvestverdrag moet worden gezien als een waarschuwing. Het is een waarschuwing voor bedrijven die investeren in Rusland en ook voor de Commissie. Het zou de Commissie moeten stimuleren zo snel mogelijk maatregelen te nemen om een Europees stelsel voor energiezekerheid op te zetten.
We kunnen alleen maar hopen dat Rusland het handvest zal respecteren en geen definitieve actie zal ondernemen. De interne gasmarkt van de Europese Unie moet zonder beperkingen functioneren, zodat grensoverschrijdende aansluitingen en gasnetwerken mogelijk zijn. De Europese gasverbruikers mogen niet aan de genade van monopolies worden overgeleverd.
(Spreekster wordt door de Voorzitter onderbroken)
Matthias Groote
(DE) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, collega's, wat de commissaris hier vandaag over het Desertec-project schetste, beviel mij uitstekend. Desertec heeft een groot potentieel, en het mooie aan dit project is dat het uit veel kleine projecten bestaat. Dat schept banen en effent het pad voor een groen industriebeleid zoals ons voor ogen staat.
Ik heb een vraag aan de Commissie: ik had het gevoel dat over Desertec met enige terughoudendheid werd gesproken. Welke concrete maatregelen op het gebied van de netwerkinfrastructuur - een gigantisch probleem bij de ontwikkeling en het gebruik van hernieuwbare energie - staan er op stapel? Het idee is om elektriciteit via hoogspanningsleidingen vanuit de woestijn naar Europa te transporteren. Welke flankerende maatregelen kan de Europese Commissie op dit punt nemen? Heeft zij hierover al eens nagedacht? Wat kunnen we in dit verband verwachten van de nieuwe Commissie?
Charles Tannock
(EN) Mijnheer de Voorzitter, de fractie van de Europese Conservatieven en Hervormers steunt het idee van een gemeenschappelijk extern energiezekerheidsbeleid van de EU op basis van solidariteit tussen de lidstaten, maar de energiemix moet een bevoegdheid van de lidstaten blijven. Natuurlijk moeten we diversifiëren en iets doen aan de te grote afhankelijkheid van Russische olie en Russisch gas, waarvan zelfs het Verenigd Koninkrijk, dat traditioneel afhankelijk is van gas uit de Noordzee en uit Noorwegen, nu een importeur is.
We moeten de zuidelijke corridor ontwikkelen en het White Stream-project, naast het Nabucco-project, tot een prioriteit maken. Maar ook de trans-Kaspische route en zelfs de trans-Sahararoutes bieden opwindende vooruitzichten voor de Europese Unie. We hebben meer gasopslagcapaciteit nodig in Europa, en meer integratie van onze pijpleidingen en elektriciteitsnetwerken. In het Verenigd Koninkrijk willen we ook graag nieuwe kerncentrales bouwen.
Ik verwelkom de investeringen in hernieuwbare energiebronnen, met inbegrip van het Desertec-project voor zonne-energie, waarmee zowel de klimaatverandering wordt bestreden als de hulp wordt gediversifieerd. Ook de energie-efficiëntie moet worden verbeterd, hoewel het recente verbod op het gebruik van gloeilampen in de EU een draconische maatregel is, de gezondheidsrisico's van kwik voor de huid en het milieu negeert en de EU nodeloos impopulair maakt in mijn land.
Alejo Vidal-Quadras
(ES) Mijnheer de Voorzitter, voorspellingen geven aan dat het verbruik van gas in de Unie van nu tot 2030 met meer dan 40 procent zal toenemen en dat onze eigen productie zal afnemen. Dit betekent dat we zelfs met alle lopende projecten niet aan de vraag zullen kunnen voldoen. We zullen dus van alle mogelijke leveringsbronnen gebruik moeten maken en in het bijzonder alle maatregelen van de lidstaten moeten coördineren, teneinde er zo goed mogelijk gebruik van te kunnen maken voor onze gemeenschappelijke behoeftes.
De projecten South Stream en Nabucco raken aan zwaarwegende economische, historische, politieke en energieaspecten, waar we zo intelligent en zo zorgvuldig mogelijk mee om moeten gaan, rekening houdend met de zorgen en de behoeftes van alle betrokken landen. Veel van de problemen waar wij op dit moment mee geconfronteerd worden, zouden kunnen worden opgelost als wij, in de eerste plaats, het optreden van alle lidstaten goed zouden coördineren, meer centrales voor vloeibaar aardgas zouden bouwen, de interne markt zouden verbeteren en opnieuw met één stem zouden spreken.
Derek Vaughan
(EN) Mijnheer de Voorzitter, ik verwelkom de tekst die vandaag door de verschillende fracties is ingediend, evenals de verklaring van de commissaris van zojuist, met name de erkenning van de noodzaak om onze energietechnologie te diversifiëren en onze aanvoer zeker te stellen.
Maar natuurlijk bestaat er niet één antwoord op de vraag hoe we energiezekerheid kunnen verwezenlijken. Alle technologieën moeten worden overwogen. Er moet een mix komen, waarvan ook de afvang en opslag van CO2 onderdeel moet zijn, en ik kom natuurlijk uit Wales, waar nog voldoende kolen kunnen worden gewonnen.
Ook moet de energie-efficiëntie worden verbeterd. Daarom denk ik dat we meer geld uit de Europese structuurfondsen moeten besteden aan maatregelen op het gebied van energie-efficiëntie, niet alleen om energie te sparen, maar ook om de economie te stimuleren.
Ik wil nog twee korte opmerkingen maken. In de eerste plaats moeten we met betrekking tot Desertec, dat ik een opwindend project vind, erkennen dat dit een project voor de lange termijn is. Dit is geen snelle oplossing.
In de tweede plaats is de opslag van gasreserves belangrijk, maar ook hier moeten we erkennen dat het duur is en dat er middelen voor zullen moeten worden uitgetrokken.
Daarom steun ik alle teksten die vandaag zijn ingediend, in het bijzonder die van de S&D-Fractie. Dit zijn belangrijke punten, en ik verwelkom de opvattingen van de commissaris hierover.
András Gyürk
(HU) Dames en heren, in het voorstel voor een besluit staat te lezen dat het Russische Surgutneftgaz, waarvan onduidelijk is wie de eigenaar is, onlangs een aanzienlijk aandeel heeft verworven in het Hongaarse oliebedrijf MOL. Hier wil ik iets over zeggen. Zelf heb ik me na deze transactie met een schriftelijke vraag tot de commissaris gewend. Uit zijn antwoord bleek dat hij onze eis terecht vond om Europese energiebedrijven betere bescherming te bieden tegen externe overnames die elke transparantie ontberen. Dat is goed nieuws. Aan de andere kant moeten we vaststellen dat de huidige regelgeving ongeschikt is voor het bereiken van dit doel.
De voorschriften met betrekking tot transparantie kunnen namelijk moeiteloos worden omzeild. Daarom verzoeken we de Europese Commissie om uit de comfortabele positie van lijdelijk toezien te stappen. Zij moet in samenwerking met de regeringen de juridische kaders opstellen voor effectieve bescherming tegen vijandige overnames. Mijnheer de Voorzitter, de open markt is een gemeenschappelijke Europese verworvenheid en we mogen het dus niet laten gebeuren dat we juist op dit vlak kwetsbaar worden.
Ivo Vajgl
(SL) Het lijkt erop dat het "catch the eye”-systeem goed werkt en het doet me deugd te horen dat dat het geval is. We hebben een zekere en gediversifieerde toevoer nodig. Daarover zijn we het allen eens.
Maar ik denk dat onze discussie vandaag te veel op één punt is gericht: op waarschuwingen in verband met een Russische dreiging. Een dergelijke benadering kan geen constructieve gevolgen hebben voor Europa en ik denk dat we veel meer gebaat zouden zijn bij het opzetten van een partnerschap met Rusland.
Ik zou ook zeer dankbaar zijn als commissaris Piebalgs ons zou kunnen meedelen in hoeverre er vooruitgang is geboekt in de dialoog over energiezekerheid, over het verbeteren van onze relaties met Rusland en over de invoering van democratische waarden, waarvan we graag zouden zien dat Rusland er meer aandacht aan besteedt.
Andrzej Grzyb
(PL) In september 2007 is, op basis van het besluit van het Europees Parlement en de Raad van 2006 en met betrekking tot onder meer de kwestie van de Nabucco-gaspijpleiding, een Europees coördinator voor het project aangewezen, namelijk Jozias van Aartsen. In 2009 heeft hij een interessant verslag gepresenteerd, dat al even interessante conclusies bevatte. Een van deze conclusies had betrekking op de moeilijkheden die kunnen optreden bij de uitvoering van het Nabucco-project. Zelfs de huidige financieringsniveaus wijzen daarop.
Ik wil u vragen of u van mening bent, ongeacht uw persoonlijke belangstelling voor de zaak, of de aanstelling van een coördinator voor de tenuitvoerlegging van het Nabucco-project deze tenuitvoerlegging efficiënter kan maken, zodat we er zeker van kunnen zijn dat wat we vandaag bespreken en wat de lidstaten - waaronder mijn land, Polen - verwachten, met honderd procent zekerheid werkelijkheid zal worden.
Andris Piebalgs
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, het wordt moeilijk om alle vragen te beantwoorden, maar ik zal ingaan op enkele specifieke punten.
In de eerste plaats is het beleid dat we in de energiesector volgen erop gericht om het welzijn van onze burgers en onze industrie te bevorderen. We streven naar energiezekerheid met schone energie tegen een goede prijs. Dat is ons overkoepelende doel.
In de tweede plaats maken we nooit parallelle afspraken wanneer we besprekingen over energieovereenkomsten voeren. Er worden geen compromissen gesloten over de uitbreiding of de mensenrechten. We hanteren als uitgangspunt dat onderlinge afhankelijkheid in de energievoorziening het belangrijkst is en voor iedereen goed is - voor de leveranciers, voor de doorvoerlanden en voor de consumenten. Het kost tijd om onze partners te overtuigen, maar dat is de enige manier om stabiliteit te bereiken.
In de derde plaats denk ik dat het cruciaal is dat we ons baseren op de voorstellen die vanuit de sector worden gedaan en dat we de sector steunen, omdat dat ons sterk maakt, ook al lijkt het soms dat we wat langzaam zijn. Misschien zijn we door die opstelling geen speedboot in de energieoceaan, maar het zorgt wel voor stabiliteit. Wanneer we een verandering doorvoeren, hebben we dan een veel breder draagvlak, wat tot meer veiligheid leidt. Alle projecten zijn goed gecontroleerd op kostenefficiëntie en levensvatbaarheid.
Het volgende gebied waar we een zwak punt hebben en waarover we nog discussiëren, is het externe energiebeleid en de samenhang binnen dat beleid. Het is waar dat er veel meningsverschillen bestaan - althans, dat is de perceptie - en als commissaris zou ik zeker zeer gelukkig zijn met een meer samenhangend extern energiebeleid.
De ontwerpresolutie gaat hier ook op in, omdat er weliswaar geen ingebouwd conflict is, maar wel de perceptie van een conflict bestaat. Alle door de lidstaten nagestreefde activiteiten komen ook ten goede aan de Europese Unie. Daarom moeten we hier follow-up aan geven en echt proberen een systeem te bouwen waarin we met één stem spreken, niet alleen verbaal, maar ook waar het gaat om de punten die we willen benadrukken. En daarom is de tweede toetsing van het energiebeleid nog steeds zeer belangrijk. Alle punten die we daarin hebben genoemd, zijn nog steeds van toepassing.
Tegelijkertijd is het duidelijk de opvatting van de Commissie dat we het ons niet kunnen veroorloven om van onderlinge afhankelijkheid naar afhankelijkheid te gaan. Daarom steunen we diversificatieprojecten als Nabucco en de activiteiten in verband met vloeibaar aardgas - niet dat die onze relatie van onderlinge afhankelijkheid met andere landen volledig zullen veranderen, maar ze verschaffen ons wel extra veiligheidsmarges. Dus daar zijn we mee bezig, maar tegelijkertijd nemen we zeker nota van wat er in de energiewereld gebeurt.
Wat betreft kernenergie: van deze optie hebben we afstand genomen. We hebben een nucleaireveiligheidsrichtlijn aangenomen, maar dit is in hoge mate een nationaal punt, en een heel gevoelig punt. Ik denk echt dat we vanuit het perspectief van de Unie moeten voortbouwen op de samenwerking tussen de regulerende instanties op het gebied van nucleaire veiligheid en moeten proberen om een veiliger en meer samenhangend systeem te ontwikkelen. Maar ik betwijfel of we verder kunnen gaan dan dat.
Een laatste punt, dat echter zeker niet onbelangrijk is, is dat ik echt denk dat deze kwesties en debatten in belangrijke mate bijdragen aan het vormgeven van een energiebeleid. Maar er is niet één enkel instrument waarmee dat kan, er zijn vele instrumenten, en we zullen hier in de toekomst zeker opnieuw over debatteren.
Dank u allen zeer voor dit debat. Ik ben graag bereid om vragen van de Commissie industrie, onderzoek en energie te beantwoorden, of van elke andere commissie die meer in detail over energiekwesties wil spreken.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
Tot besluit van het debat zijn er zes ontwerpresoluties ingediend, overeenkomstig artikel 110, lid 2, van het Reglement.
De stemming vindt vandaag om 12.00 uur plaats.
Schriftelijke verklaringen (artikel 149)
Cristian Silviu Buşoi  
schriftelijk. - (RO) Ik juich de vooruitgang toe die is geboekt met de ondertekening van het akkoord in Ankara, waardoor de aftrap is gegeven voor het Nabucco-project en het protocol bij de overeenkomst over het Desertec-project. Het Nabucco-project moet tot prioriteit worden gemaakt, omdat het een oplossing biedt voor het probleem van de gasleveranties, dat de afgelopen jaren groter is geworden. Hoewel het Nabucco-project ook vanuit geopolitiek perspectief heel belangrijk is, weet ik dat de partners van het project tegelijkertijd ook sterke commerciële drijfveren moeten hebben, zodat het zo snel mogelijk gerealiseerd wordt. De economische crisis, die ertoe heeft geleid dat de deelnemende bedrijven minder geld voor de ontwikkeling ter beschikking hebben, en een aantal onzekerheden die te maken hebben met de bronnen die de pijpleiding van gas voorzien, zijn obstakels die uit de weg geruimd moeten worden. De tweehonderd miljoen euro die we aan het project geven zijn welkom, maar we moeten ook de politieke en diplomatieke stappen ten opzichte van Turkije en de landen in de regio die het gas leveren intensiveren. Ik zou de lidstaten daarom willen oproepen te laten zien dat ze solidair zijn, zodat we gascrises kunnen afwenden die vergelijkbaar zijn met die welke we de afgelopen jaren hebben gekend. We kunnen niet wachten tot het Verdrag van Lissabon in werking is getreden en het Nabucco-project is voltooid en de Europeanen in de tussentijd het risico laten lopen dat ze door geschillen tussen Rusland en Oekraïne midden in de winter zonder gas komen te zitten.
Ivailo Kalfin  
schriftelijk. - (BG) Helaas heeft de EU nog steeds geen doelmatig energieveiligheidsbeleid. De afgelopen jaren zijn de eerste stappen in deze richting ondernomen en daarmee feliciteer ik met name commissaris Piebalgs. Bulgarije heeft hieraan ook een bijdrage geleverd. Maar deze processen verlopen nog te traag, vooral in het licht van de bijzonder dynamische activiteiten van de kant van Rusland en andere concurrenten.
We moeten een veel duidelijker en actiever beleid volgen waarin een aantal van de volgende elementen is opgenomen:
stimulering van de voltooiing van alle projecten op het gebied van de gaslevering aan Europa, zodat op realistische wijze een marktgerichte financiering kan worden veiliggesteld, waaronder Nord Stream en South Stream;
stimulering van de aanleg van nieuwe faciliteiten die bijdragen aan de energieonafhankelijkheid en reductie van CO2-emissies, met name kerncentrales en energiecentrales die draaien op hernieuwbare energiebronnen;
de ontwikkeling van gemeenschappelijke regels voor de levering en doorvoer van gas;
een actief beleid gericht op de landen van Centraal-Azië en de Kaukasus om de levering van gas uit het Kaspische gebied voor Europa veilig te stellen.
Tunne Kelam
, schriftelijk. - (EN) Dit debat toont opnieuw aan hoe hard de EU een verenigd energiebeleid nodig heeft. Er zijn leden die er bij de Commissie en de lidstaten op aandringen om concrete, gecoördineerde maatregelen te nemen, in een geest van solidariteit, en die willen dat de EU optreedt alsof we al een dergelijk beleid hebben. Hun inspanningen hebben niet alleen politieke en morele, maar ook praktische waarde, omdat ze als vertegenwoordigers van de burgers de totstandbrenging van een gemeenschappelijk energiebeleid kunnen versnellen. Anderen gebruiken de afwezigheid van zo'n beleid als een excuus voor en rechtvaardiging van hun bilaterale afspraken met leveranciers, die vaak niet voldoen aan de eisen van transparantie en eerlijke concurrentie, om nog maar te zwijgen van Europese solidariteit. Dat is een kortzichtige en riskante benadering, die ondemocratische leveranciers met een politieke strategie om een wig te drijven in de EU en de EU te verzwakken in de kaart speelt. De Commissie moet niet alleen politieke en juridische, maar ook financiële steun geven aan bedrijven die zich inspannen om onze energievoorziening te diversifiëren. Om werkelijk dichter bij echte energiesolidariteit te komen, moeten de lidstaten elkaar en de Commissie in kennis stellen van hun overeenkomsten met derde partners.
Petru Constantin Luhan  
schriftelijk. - (RO) Nu we aan het begin van een nieuw mandaat staan, is een van de terreinen waarop het Europees Parlement volgens mij actiever betrokken zou moeten zijn dat van het waarborgen van de energiezekerheid. Met dit in gedachte wil ik de aandacht vestigen op het belang van het Nabucco-project, dat de energiezekerheid van de Europese Unie zal helpen waarborgen doordat de Europese consument hierdoor via een veilige route gegarandeerd toegang krijgt tot alternatieve bronnen. De ondertekening op 13 juli 2009 van een overeenkomst over het Nabucco-project tussen Oostenrijk, Bulgarije, Roemenië, Turkije en Hongarije, waarmee de politieke verplichting werd gemarkeerd die de partnerstaten die aan dit project deelnemen op zich nemen om hun inspanningen om de gaspijplijn aan te leggen voort te zetten, was een positief signaal naar de investeerders en de landen die het aardgas leveren. De landen die bij dit project betrokken zijn, moeten samen met de Europese Commissie hun inspanningen blijven richten op het aantrekken van investeringen en garanderen dat de leveranciers van het Nabucco-project betrouwbaar zijn.
Rareş-Lucian Niculescu  
schriftelijk. - (RO) Behalve dat Rusland de nummer 1-positie op de lijst van gasexporteurs heeft bereikt, is het onlangs ook de grootste olie-exporteur ter wereld geworden, waarmee het de koppositie van Saudi-Arabië overneemt. Hierdoor heeft Moskou een speciale machtspositie gekregen, die gebaseerd is op het feit dat het deze hulpbronnen in handen heeft. Energie is echter handelswaar en moet onderworpen worden aan de beginselen van de markteconomie. Het moet niet mogelijk zijn dat energie wordt gebruikt als instrument om politieke druk mee uit te oefenen. De energiecrises waarmee Europa geconfronteerd is, heeft duidelijk gemaakt hoe belangrijk een diversificatie van energiebronnen is. Ze hebben ook de meerwaarde laten zien die het Nabucco-project in dit verband voor de hele Europese Unie heeft. Roemenië is altijd een sterk voorstander geweest van het Nabucco-project en zal dat ook in de toekomst blijven. Sterker nog, Roemenië heeft in juli de intergouvernementele overeenkomst inzake het Nabucco-project ondertekend, samen met Turkije, Bulgarije, Hongarije en Oostenrijk. Wij beschouwen de sluiting van deze overeenkomst als een succesvolle en belangrijke stap voorwaarts. Een gaspijpleiding van de omvang en ambitie van het Nabucco-project zal tegen vele uitdagingen opgewassen moeten zijn voordat zij werkelijkheid wordt. De enige manier om deze uitdagingen met succes aan te gaan, is door met de aangewezen maatregelen door te gaan.
Traian Ungureanu  
schriftelijk. - (EN) We doen erg ons best om een samenhangend energiebeleid aan te moedigen, maar dat bestaat al en wordt al volledig ten uitvoer gelegd. Er is maar één klein probleempje: het is niet ONS beleid. Het is het beleid van Rusland. Nu hebben we het Franse bedrijf EDF dat intekent op South Stream. Daarvoor hadden we de Russen die het belang van het Hongaarse MOL in Nabucco hebben overgenomen. En daar weer voor hadden we de overname van de Oostenrijkse gasterminal in Baumgarten door de mysterieuze onderneming Cetrex. We hebben een duidelijk, Europees energiebeleid nodig, en wel nu meteen. Dit is mogelijk onze laatste kans om ons samen achter Nabucco te scharen. En anders moeten de Raad en de Commissie, als ze neutraal blijven, zich voorbereiden op zeer koude winters en hete politieke hangijzers.
Mario Mauro
(IT) Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ik zou u willen vragen de vergadering te verzoeken om stilte, want uit Kabul is het bericht gekomen van een zeer ernstige aanslag op de internationale vredesmacht; de onvolledige berichten waar men tot nu toe over beschikt spreken van zes doden onder de Folgore-parachutebrigade die deel uitmaakt van het contingent Italianen.
Ik vraag u daarom de vergadering op te roepen tot een minuut stilte indachtig hen die strijden opdat onze idealen van vrede en vrijheid in heel de wereld een weerklank vinden.
De Voorzitter
Dames en heren, zoals u zojuist hebt vernomen van de heer Mauro, heeft zich in Afghanistan een tragisch incident afgespeeld: zes soldaten van de vredesmacht zijn omgekomen. Ik vraag u vriendelijk een minuut stilte in acht te nemen om in het licht van dit tragische ongeval onze eerbied te tonen.
(Het Parlement neemt staande een minuut stilte in acht)
