3. Guinee (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde zijn zes ontwerpresoluties over Guinee.
Erik Meijer 
auteur. - Voorzitter, toen Frankrijk in 1958 voor zijn koloniën in West-Afrika instemde met zelfbeschikking, was Guinee het enige land waar werd gekozen voor onmiddellijk en volledige onafhankelijkheid. In de elf andere koloniaal bestuurde gebieden koos de elite, veelal buiten het eigen volk om, voor het voortduren van een nauwe bestuurlijke militaire en economische band met Frankrijk. Guinee nam daarentegen een voorbeeld aan de een jaar eerder onafhankelijk geworden voormalige Britse kolonie Ghana, die met een sterke participatie van de eigen bevolking een Afrikaans model van socialisme wilde opbouwen. De leiders Sékou Touré en Kwame N'krumah inspireerden veel Afrikanen in hun strijd voor een betere toekomst, waarin kolonialisme en armoede zouden zijn vervangen door gelijkwaardigheid en ontwikkeling. Helaas heeft in beide landen een militaire staatsgreep aan die ontwikkeling een einde gemaakt. In Guinee regeert sinds 1984 de dictator Conté. Aan de onder zijn controle georganiseerde verkiezingen namen de meeste partijen niet deel en de wel in het parlement vertegenwoordigde officiële oppositie zag zich genoodzaakt het parlement te verlaten. De vakcentrales CNTG en USTG zijn nu de voornaamste kracht in de strijd voor democratie. De presidentiële veiligheidsmacht, geleid door de zoon van de dictator, heeft hun manifestatie op 22 januari beantwoord met het doden van 59 mensen en het verwonden van 150 anderen. De dictator beschouwt het land meer en meer als zijn privébezit. Zoals veel andere dictatoriaal bestuurde landen wordt ook Guinee het slachtoffer van de strijd om bodemschatten tussen groepen die zich de opbrengsten daarvan willen toe-eigenen. In dit geval gaat het om de natuurlijke voorraden goud, ijzer en bauxiet. Mijn fractie ondersteunt de resolutie, die het opneemt voor de eisen van de democratische oppositie.
Marie Anne Isler Béguin 
auteur. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, ik wil de commissaris en de vertegenwoordiger van de Raad bedanken voor hun aanwezigheid. Het is tijd dat de Europese Unie ingrijpt, want de situatie in Guinee wordt almaar slechter.
Te lang heeft een dictatoriaal regime Guinee moedwillig in een staat van onderontwikkeling gehouden en door het gebrek aan openheid en democratie zakt het land weg in een jammerlijke impasse. Het land beschikt over een overvloed aan natuurlijke hulpbronnen en bodemschatten, maar deze rijkdommen worden ingepikt en slecht beheerd door de president en zijn evenzo schuldige kliek, terwijl de bevolking er niets van terugziet en de armoede, de ellende en het sociale onrecht niet langer kan verdragen. President Conté, die sinds 1984 aan de macht is, is ziek en vecht voor zijn leven zoals hij ook vecht om in het zadel te blijven. Dat hij voor zijn leven vecht kan niemand hem kwalijk nemen, maar dat hij op deze manier in het zadel probeert te blijven en daarbij de noodtoestand afkondigt, daarvoor hebben wij geen enkel begrip en dat kunnen we niet accepteren.
Het is niet meer dan vanzelfsprekend dat we een dergelijke opstelling veroordelen wanneer het gaat om een president die decennialang alle macht naar zich heeft toegetrokken, terwijl de wijsheid, of een minimum aan mededogen voor zijn volk, hem ertoe had moeten brengen zijn opvolging en de overgang naar een werkelijk democratisch bestuur in alle rust voor te bereiden. In plaats daarvan is nu de staat van beleg afgekondigd, zijn de vrijheid van vergadering en van verkeer aan banden gelegd en gaan militairen zich te buiten aan gewelddadigheden tegen vreedzame betogers, om over de doden nog maar te zwijgen. Dit is onaanvaardbaar.
Deze meedogenloosheid, deze minachting voor de meest elementaire rechten van de Guinezen en het schandalige gedrag van een heerser die aan het einde van zijn bewind is gekomen, maar jammer genoeg nog altijd in staat is om zijn volk te laten lijden, kunnen wij alleen maar veroordelen. We moeten eisen dat er een onderzoekscommissie wordt ingesteld om de gebeurtenissen in Guinee te onderzoeken en aan het licht te brengen wat de werkelijke tol is van de onderdrukking, op welk verantwoordelijkheidsniveau de besluiten zijn genomen en door wie.
Is de Europese Unie daarbij van plan om aan te dringen op een politieke dialoog zoals is voorzien in artikel 96 van de Overeenkomst van Cotonou? De grootst mogelijke waakzaamheid is geboden, want als de situatie nog verder verslechtert, zullen niet alleen de Guinezen maar ook die hele regio van Afrika daarvan te lijden hebben, doordat het escalerende binnenlandse conflict zich tot de omringende landen zou kunnen uitbreiden. Dat is in het verleden helaas maar al te vaak gebeurd.
Marios Matsakis 
auteur. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, het zal u wellicht verbazen dat de banden van Guinee met Europa een lange historie hebben. Europeanen leerden het land voor het eerst kennen gedurende de Portugese ontdekkingsreizen die aan het begin stonden van de slavenhandel in de vijftiende eeuw.
In 1890 ontstond het Guinee zoals wij dat nu kennen als een Franse kolonie. Dat zou het tot 1958 blijven. Van 1958 tot 1984 werd het land geregeerd door een dictator, Ahmed Sékou Touré, die werd gesteund door de Sovjet-Unie. Na zijn dood in 1984 kwam er een nieuw totalitair regime in het zadel onder een volgende dictator, Lansana Conté, die volgens sommigen voornamelijk door het Westen in het zadel werd gehouden. De regering van Conté was zonder meer beter dan die van Touré, maar nog altijd verre van democratisch. Een bewijs daarvan zijn de hardhandige omgang met politieke tegenstanders en de gebeurtenissen in februari die leidden tot de dood van 23 demonstranten. Guinee is een land dat in het verleden door Europa is gebruikt en soms misbruikt en dat nu vecht om te overleven in extreme armoede en politieke instabiliteit.
Guinee is vanwege zijn minerale rijkdommen, in ieder geval in potentie, een van de rijkste landen van Afrika. Wij als Europeanen hebben de plicht om de bevolking van Guinee - deze keer oprecht en doeltreffend - te helpen de weg naar ware democratie, vrijheid, gerechtigheid en welvaart te vinden en te volgen.
Harlem Désir 
auteur. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, in Guinee is een oude seniele dictator sinds 17 januari ongestraft bezig een bloedbad aan te richten onder zijn volk om zijn bewind, zijn corruptie vriendjes en zijn tanende macht te beschermen.
Guinee verkeert in een vrije val. Ondanks dat het land de belangrijkste exporteur is van bauxiet en ondanks dat er goud, diamanten en ijzer in de grond zitten, heeft het een van de allerarmste bevolkingen van de wereld. De corruptie verteert de bodemschatten en slecht beheer doet de rest. Protesten van het volk worden de kop ingedrukt. Het enige antwoord dat president Conté kon verzinnen op de stakingen van januari was om veiligheidstroepen op de menigte te laten schieten, vakbondsleiders gevangen te nemen en om vervolgens, nadat hij op 27 januari zogenaamd onderhandelingen aanging, de noodtoestand af te kondigen en te ontkennen dat hij had toegezegd een consensuspremier te benoemen. Er zijn inmiddels meer dan honderd doden gevallen en het bloedvergieten is nog niet ten einde.
Europa mag niet blijven zwijgen en werkeloos toezien. We kunnen niet afwachten tot Guinee in een enorme brandhaard verandert, hetgeen onoverzienbare gevolgen zou hebben voor de regio. Er rust een verantwoordelijkheid op Europa.
Wij verzoeken de Commissie de bepalingen van artikel 96 van de Overeenkomst van Cotonou ten uitvoer te leggen, een artikel dat van toepassing is in het geval van schending van de mensenrechten en de democratische beginselen. We moeten de Guinese bevolking vandaag terzijde staan en van de autoriteiten eisen dat zij onverwijld een einde maken aan het bloedvergieten, de tijdens de demonstratie opgepakte personen vrijlaten, de burgerlijke vrijheden herstellen en in overleg met de oppositiepartijen een consensuspremier en -regering benoemen.
Daarnaast vind ik dat de Europese Unie moet aandringen op het houden van verkiezingen onder internationaal toezicht, met waarnemingsmissies van de Europese Unie en de Verenigde Naties. Dat gebeurt op dit moment bijvoorbeeld in Mauritanië - daar is onze collega, Marie Anne Isler Béguin, bij betrokken, die ik hierbij feliciteer - en is ook gebeurd in de Democratische Republiek Congo, met buitengewoon goede en belangrijke resultaten.
Tot slot moeten we zeker het voorstel steunen om een onafhankelijke onderzoekcommissie in te stellen, onder auspiciën van de Verenigde Naties, om de gewelddadigheden van de afgelopen maanden te onderzoeken. Na 23 jaar dictatuur is het genoeg geweest; de Europese bevolking moet de Guinese bevolking bijstaan in haar strijd voor vrijheid en waardigheid.
Bernd Posselt 
auteur. (DE) - Mijnheer de Voorzitter, zoals al eerder opgemerkt, is Guinee op grond van zijn visserij, landbouw en grondstoffen een in potentie zeer rijk land. Dat er desondanks in dat land sprake is van bittere armoede, is het gevolg van een decennialange geschiedenis van schrikbarend economisch wanbeleid, dictatuur en deerniswekkend staatsbestuur. Ik wil de heer Matsakis bedanken voor het feit dat hij de door de heer Meijer genoemde Sékou Touré kwalificeert als een van de ergste dictators in de geschiedenis van Guinee.
Helaas is er ook op dit moment sprake van een onacceptabele toestand, reden waarom we de huidige interim-president - want meer kan hij toch niet zijn - oproepen om de korte tijd die hem nog rest, te benutten voor een ordelijke overgang naar een democratische rechtsstaat. Dat kan hij echter niet als hij een marionet tot minister-president benoemt, zoals nu gebeurd is. Hij kan dat alleen als hij daadwerkelijk ingaat op de eisen van de vakbonden en de democratische beweging, en een brede overgangsregering opzet waaraan ook de oppositie deelneemt. Deze regering moet zich uitsluitend bezighouden met het herstellen van de openbare orde en het voorbereiden van vrije verkiezingen, opdat de tijd van terreur en dictatuur eindelijk tot het verleden behoort en de weg wordt vrijgemaakt voor democratie en welvaart.
Urszula Krupa
namens de IND/DEM-Fractie. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, net als vele andere Afrikaanse landen is Guinee rijk aan minerale hulpbronnen. Toch is het een van de armste landen ter wereld. Een groot deel van de bevolking leeft in troosteloze armoede. Deze uitzichtloze situatie vormde de aanleiding voor de stakingen en betogingen die in 2005 en aan het begin van dit jaar hebben plaatsvonden. De inwoners van Guinee uitten zo hun protest tegen het corrupte bewind van president Conté die al 23 jaar de macht in handen heeft.
De stakingen geven uitdrukking aan het ongenoegen van de burgers over de inflatie, de werkloosheid, de hoge prijzen van eerste levensbehoeften en het energie- en watertekort. Enige tijd geleden leidden de stakingen zelfs tot een tijdelijke stopzetting van de uitvoer van aluminiumerts, Guinee's belangrijkste troef. Dit heeft enorme verliezen veroorzaakt die opliepen tot een miljoen dollar per dag. De vakbondsleiders en de aanvoerders van de staking in januari hebben hun protest gestaakt na de ondertekening van een akkoord waarin ze eisten dat de minister-president werd vervangen. De beloften in de overeenkomst tussen de vakbonden, het parlement van Guinee en zijn hoogste rechtscollege werden echter niet nagekomen. De nieuwe minister-president is opnieuw lid van de regerende partij. Dit voorspelt weinig goeds met het oog op de verbetering van de situatie waar de demonstranten om hadden gevraagd.
De gebeurtenissen in Guinee doen me denken aan wat zich jaren geleden in mijn vaderland heeft afgespeeld. Net als destijds in Polen beschiet het regime in Guinee onschuldige burgers die ijveren voor veranderingen, betere levensomstandigheden en de eerbiediging van de rechten van de mens. Wij eisen dat de democratische beginselen in Guinee worden gerespecteerd. Daarnaast vragen we dat er hervormingen worden doorgevoerd die de inwoners van het land een waardig leven garanderen, gebaseerd op de eigen natuurlijke rijkdommen, die momenteel door rijke ondernemingen worden uitgebuit en een voorwerp zijn van corruptie. Duizenden burgers sterven in Guinee van honger en armoede. Meer dan honderd personen zijn tijdens de recente betoging om het leven gekomen. Ze zijn de slachtoffers van een prille democratie en van de strijd voor de mensenrechten. Tegelijkertijd zijn ze een smet op het geweten van hen die meer belang hechten aan aluminiumerts, bauxiet, goud en diamanten dan aan mensenlevens.
Ján Figeľ
lid van de Commissie. (EN) Mijnheer de Voorzitter, Guinee heeft niet alleen een erg moeilijke geschiedenis en erfenis, maar het land bevindt zich ook op dit moment in een erg moeilijke situatie. Toch kunnen we Guinee meer hoop bieden als we de handen ineen slaan.
De Commissie is zich ten volle bewust van de situatie in dat land. In een persbericht van 22 januari heeft de Europese Commissie het gewelddadige ingrijpen door de veiligheidstroepen veroordeeld, en opgeroepen tot terughoudendheid en het tonen van burgerlijke verantwoordelijkheid tijdens deze demonstraties. Commissaris Michel betreurde het verlies van mensenlevens en moedigde de uiteenlopende belanghebbenden aan om een constructieve dialoog aan te gaan teneinde de noodzakelijke politieke hervormingen ten uitvoer te leggen die van belang zijn voor dat land.
Het Duitse voorzitterschap heeft namens de Unie op 9 februari een verklaring afgegeven waarin wordt betreurd dat er tijdens de demonstraties doden zijn gevallen en waarin de regering van Guinee wordt verzocht een toelichting te geven op de omstandigheden waaronder deze doden zijn gevallen en op de juridische stappen die worden genomen tegen de verantwoordelijken.
De onderzoekscommissie die in Guinee is benoemd, staat onder leiding van openbaar aanklagers. Slachtoffers en hun familieleden worden echter uitgenodigd om hun zaken aanhangig te maken bij de rechtbanken, die over beperkte middelen beschikken, of aangifte te doen bij de politie, een instelling die in hoge mate betrokken is bij de onderdrukking. Gezien deze situatie heeft de Guinese orde van advocaten geweigerd om zitting te nemen in de onderzoekscommissie en in plaats daarvan verzocht om een internationale commissie. De Guinese orde van advocaten wil de zaak ook voorleggen aan het Internationaal Strafhof.
De delegatie van de Commissie in Conakry en de ambassades van de lidstaten hebben bij de regering van Guinee regelmatig krachtig aangedrongen op een volledig onderzoek naar de gebeurtenissen. Dit heeft ook commissaris Michel onderstreept tegenover minister van Buitenlandse Zaken Condé. De delegatie en andere diplomaten hebben tegenover de nieuwe premier eveneens onderstreept dat het gedrag van de veiligheidstroepen dat tijdens de vorige staking is waargenomen, simpelweg dient op te houden.
In de samenwerkingsstrategie van de EU met Guinee in het kader van het negende Europese Ontwikkelingsfonds, die op 21 december 2006 is ondertekend, is behoorlijk bestuur opgenomen als speerpunt, als prioriteit. De beoogde maatregelen zijn gericht op het bevorderen van de doeltreffendheid en transparantie van het openbaar bestuur, op het versterken van de rechtsstaat en het bevorderen van een democratische samenleving.
Als vervolg op de raadplegingen over artikel 96 van de Overeenkomst van Cotonou, die in april 2005 werden afgerond, wordt er een geïntensiveerde politieke dialoog met het land gevoerd. De Commissie heeft de Guinese autoriteiten erop gewezen dat de nieuwe situatie in dit verband in aanmerking zal worden genomen.
Ik wil u bedanken voor de resolutie, en ik ben er vast van overtuigd dat de Europese Unie het land dient te steunen bij het streven naar een betere toekomst.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt aansluitend op de debatten plaats.
