Αναγνώριση εκ μέρους της ΕΕ της γενοκτονίας των Ρομά κατά το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο
Πρόεδρος
" ημερήσια διάταξη προβλέπει τη δήλωση του Προέδρου σχετικά με την αναγνώριση εκ μέρους της ΕΕ της γενοκτονίας των Ρομά κατά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.
Σήμερα, οι Ρομά αποτελούν τη μεγαλύτερη εθνοτική μειονότητα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Είναι επίσης η πλέον καταπιεσμένη κοινότητα στην Ευρώπη σήμερα. Κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου διώχτηκαν για φυλετικούς λόγους από τους Ναζί, κατά τον ίδιο τρόπο όπως και οι Εβραίοι. Σφαγιάστηκαν εκατοντάδες χιλιάδες Ρομά, οι πρόγονοι των οποίων υπήρξαν για γενεές ευρωπαίοι πολίτες. " 66η επέτειος της απελευθέρωσης του Άουσβιτς-Μπίρκεναου, την οποία εορτάσαμε στις 27 Ιανουαρίου του τρέχοντος έτους, χρησιμεύει ως μια υπενθύμιση προς εμάς ότι οι Ρομά ήταν η τρίτη σε μέγεθος ομάδα μεταξύ των θυμάτων του εν λόγω στρατοπέδου. Δυστυχώς, δεν έχουν όλοι οι Ευρωπαίοι επίγνωση του γεγονότος αυτού. Μόνο λίγα κράτη μέλη της ΕΕ έχουν αναγνωρίσει επισήμως τη γενοκτονία των Ρομά. Είναι καιρός να αποκτήσουν οι ευρωπαίοι πολίτες επίγνωση του γεγονότος ότι οι Ρομά που ζουν ανάμεσά μας βίωσαν ως κοινότητα την τραυματική εμπειρία της γενοκτονίας. " εκπαίδευση είναι ο καλύτερος τρόπος για την καταπολέμηση των διακρίσεων. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενεργεί ως φωνή της ΕΕ στον αγώνα για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Σήμερα υπερασπιζόμαστε τις αδελφές και τους αδελφούς μας Ρομά. Θα θέλαμε οι ταλαιπωρίες τους να μείνουν στη μνήμη μας και να κατανοηθεί καλύτερα η κατάστασή τους.
ELΠρόεδρος.Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, θα ακολουθήσει τώρα μια πολύ σύντομη συζήτηση σχετικά με το θέμα αυτό, επομένως σας παρακαλώ να μην εγκαταλείψετε την αίθουσα. Θα έχουμε καταρχάς δήλωση από το Συμβούλιο και, όπως γνωρίζετε, η ενσωμάτωση των Ρομά αποτελεί μία από τις προτεραιότητες της ουγγρικής προεδρίας. Θα ακολουθήσει δήλωση του Αντιπροέδρου της Επιτροπής και, στη συνέχεια, σύντομες δηλώσεις εξ ονόματος των πολιτικών Ομάδων.
Enikő Győri
ασκούσα την Προεδρία του Συμβουλίου. - (HU) Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι, παρακαλώ επιτρέψτε μου να ξεκινήσω επαναλαμβάνοντας τα λόγια της γυναίκας που επιβίωσε από το Porajmos, Friderika Kolompar: "Βρήκαμε τον πατέρα μου όταν πήγαμε στο Άουσβιτς στις 2 Αυγούστου του '94 ή '95. Τα ονόματά τους ήταν γραμμένα σε μια μεγάλη πλάκα. Γνωρίζαμε ότι είχαν μεταφερθεί στη Γερμανία, όχι όμως την ακριβή τοποθεσία. Εάν δεν με είχε σταματήσει ένας τσιγγάνος από το Fehervar, θα είχα μπει μέσα στον φούρνο και θα είχα βγάλει έξω ένα κομμάτι. Σκέφτηκα να το βγάλω και να το πάρω σπίτι σαν κειμήλιο. Εκείνη τη στιγμή ο γιος μου, Jozsi, μου είπε:
"Μην μπαίνεις μέσα εκεί, μητέρα, μπορεί να μολυνθείς.”
"Δεν με νοιάζει, γιε μου”, του είπα.
"Πώς ξέρεις ότι ανήκε στον αδελφό ή τον πατέρα σου;” ρώτησε απαντώντας μου. Λιποθύμησα και με έβγαλαν έξω από το κρεματόριο".
Εξ ονόματος της ουγγρικής Προεδρίας, θα ήθελα να συμμετάσχω στην ευγενή πρωτοβουλία μέσω της οποίας το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, και ο Πρόεδρος κύριος Buzek προσωπικά, θέλησε να τιμήσει τη μνήμη των θυμάτων του Porajmos, του Ολοκαυτώματος των Ρομά, σε αυτήν τη συνεδρίαση. Γιατί είναι σημαντικό να θυμόμαστε; Δεν θα έπρεπε αντ' αυτού να ασχολούμαστε με το μέλλον; Ο αμερικανός ιστορικός George Santayana έγραψε το 1905: "Όσοι δεν μπορούν να θυμηθούν το παρελθόν είναι καταδικασμένοι να το επαναλάβουν".
Ακόμη και οι πιο μετριοπαθείς υπολογισμοί εκτιμούν τον αριθμό των Ρομά και Sinti που θανατώθηκαν κατά τη διάρκεια και υπό τη σκιά του Β' Παγκοσμίου Πολέμου σε 220.000. Θανατώθηκαν για τον μόνο λόγο ότι ανήκαν σε αυτές τις δύο εθνοτικές ομάδες ή, σύμφωνα με την ορολογία των διωκτών τους, σε αυτήν τη "φυλή". Από άποψη ιθαγένειας ήταν Ούγγροι, Τσέχοι, Ρουμάνοι, Γάλλοι, Γερμανοί, Πολωνοί, Σέρβοι και ποιος ξέρει ποιας άλλης εθνικότητας. Άνδρες και γυναίκες, ηλικιωμένοι και παιδιά. Πολλά, πάρα πολλά παιδιά. Εάν ήταν ζωντανοί, πολλοί από αυτούς θα ήταν πολίτες της ΕΕ σήμερα. Οι εκδηλώσεις μνήμης υπενθυμίζουν σταθερά ότι, σε αντίθεση με τους εβραίους αιχμαλώτους, οι οικογένειες στο στρατόπεδο τσιγγάνων Άουσβιτς-Μπίρκεναου μπορούσαν να μένουν μαζί. Όπως θυμάται ένας ούγγρος επιζών του Ολοκαυτώματος: "ακόμη και τα SS γνώριζαν ότι οι οικογένειες των τσιγγάνων δεν μπορούν να χωριστούν. Τους επιτρεπόταν να μένουν μαζί μέχρι τη νύχτα της 2-3 Αυγούστου 1944, όταν οι 30.000 επιζώντες αιχμάλωτοι που διέμεναν στο στρατόπεδο δολοφονήθηκαν και τα καταλύματά τους πυρπολήθηκαν."
" ΕΕ ξαναγεννήθηκε μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο ξεκινώντας από αυτό το ναδίρ: την κόλαση του Ολοκαυτώματος των Εβραίων και των Ρομά. Το όνειρο των ιδρυτών ήταν οι λαοί της Ευρώπης, όλοι μαζί, να απορρίψουν όλα όσα είχαν οδηγήσει σε μια τόσο ακραία περιφρόνηση της ανθρώπινης ζωής, όλα όσα είχαν οδηγήσει στο Άουσβιτς και το Birkenau. Οι λαοί της Ευρώπης από κοινού, συμπεριλαμβανομένου του ευρωπαϊκού πληθυσμού των Ρομά που ανέρχεται σήμερα σε 10 με 12 εκατομμύρια. "Όμως αυτό είναι απλά το παρελθόν", θα μπορούσε κανείς να πει. "Πού είναι το μέλλον σε αυτό"; " ουγγρική Προεδρία πιστεύει ότι πρέπει πράγματι να μιλούμε για το παρελθόν και το μέλλον ταυτόχρονα. Όταν ο ούγγρος πρωθυπουργός Viktor Orban παρουσίασε το πρόγραμμα της ουγγρικής Προεδρίας της ΕΕ προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις 19 Ιανουαρίου, δήλωσε: "" στρατηγική για τους Ρομά αποτελεί προτεραιότητα της ουγγρικής Προεδρίας διότι μια ευφυής Ευρώπη δεν έχει νόημα εάν δεν έχει καρδιά. " Ευρώπη, ωστόσο, θα έχει καρδιά μόνο εάν δημιουργήσει ευκαιρίες για την κοινωνική ένταξη των περισσότερο μειονεκτουσών κοινωνικών ομάδων".
Εγώ προσωπικά θα ήμουν πολύ υπερήφανη εάν μπορούσαμε να εγκρίνουμε όλοι μαζί μια κοινή ευρωπαϊκή στρατηγική πλαίσιο για τους Ρομά μέχρι το τέλος αυτής της Προεδρίας. Οι εργασίες βρίσκονται σε εξέλιξη χάρη στη δέσμευση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Το Συμβούλιο και η ουγγρική Προεδρία του θα ήθελαν να συμβάλουν σε αυτό. Θα θέλαμε να συμβάλουμε στην ενίσχυση της συνειδητοποίησης ότι οι Ρομά, όπως και όλοι οι λαοί και οι εθνοτικές ομάδες της Ευρώπης και ολόκληρου του κόσμου, δεν είναι πρόβλημα, αλλά ένα οικονομικό, πολιτιστικό και ανθρώπινο δυναμικό.
Maroš Šefčovič
Αντιπρόεδρος της Επιτροπής. - - (EN) Κύριε Πρόεδρε, πριν από λίγες ημέρες εορτάσαμε την "μέρα Μνήμης του Ολοκαυτώματος στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο μαζί με επιζώντες του Ολοκαυτώματος. Εξ ονόματος της Επιτροπής, εκτιμώ ιδιαίτερα το γεγονός ότι σήμερα τιμούμε και τα θύματα της γενοκτονίας των Ρομά.
Μετά από επισκέψεις στο Oswiecim, το Yad Vashem ή το Μουσείο του Ολοκαυτώματος στην Ουάσιγκτον, μένεις πάντα άναυδος με την απανθρωπιά των δραστών του Ολοκαυτώματος. Όσοι από εσάς έχετε επισκεφθεί το "Περίπτερο των Παιδιών" στην Ιερουσαλήμ θα συμφωνήσετε μαζί μου ότι φύγατε από το περίπτερο ταραγμένοι και δεν μπορούσατε να πιστέψετε ότι τέτοια γεγονότα ήταν δυνατά στην Ευρώπη, και μάλιστα μόλις 60 ή 70 χρόνια πριν.
Ως εκ τούτου, πρέπει να μιλήσουμε για αυτό. Πρέπει να διδάξουμε στα παιδιά μας τη θλιβερή αυτή ιστορία διότι, όπως γνωρίζουμε, η ιστορία έχει την τάση να επαναλαμβάνεται. Γι' αυτό και πρέπει να είμαστε απολύτως βέβαιοι ότι η φρίκη αυτή θα παραμείνει στη μνήμη και δεν θα επαναληφθεί ποτέ. Ας πολεμήσουμε όλοι μαζί τα φαντάσματα του παρελθόντος.
" ιστορία μάς έχει διδάξει ένα πικρό μάθημα σχετικά με το τι μπορεί να κάνει το φυλετικό μίσος και η αδιαλλαξία. " Ευρωπαϊκή Ένωση βασίζεται ως εκ τούτου σε θεμελιώδη δικαιώματα και αξίες που περιλαμβάνουν την προστασία των μειονοτήτων, την αρχή της ελεύθερης κυκλοφορίας και την απαγόρευση των διακρίσεων, και όλα αυτά ισχύουν πλήρως για τους Ρομά.
Είναι απαράδεκτο στον 21ο αιώνα οι Ρομά να εξακολουθούν να υφίστανται διακρίσεις με βάση την εθνοτική τους καταγωγή. Πάρα πολλοί Ρομά εξακολουθούν να αποτελούν θύματα ρατσισμού, διακρίσεων και κοινωνικού αποκλεισμού. Πάρα πολλά παιδιά Ρομά εξακολουθούν να είναι στους δρόμους αντί να πηγαίνουν σχολείο. Πάρα πολλοί Ρομά εξακολουθούν να στερούνται δίκαιων ευκαιριών στην αγορά εργασίας και πάρα πολλές γυναίκες Ρομά εξακολουθούν να πέφτουν θύματα βίας και εκμετάλλευσης.
" ένταξη των Ρομά αποτελεί προτεραιότητα για την ΕΕ και απαιτεί τη δέσμευση και τις κοινές προσπάθειες των εθνικών και τοπικών αρχών, της κοινωνίας των πολιτών και των θεσμικών οργάνων της ΕΕ. Από την πλευρά της, η Επιτροπή είναι βαθύτατα προσηλωμένη στη βελτίωση της κατάστασης των Ρομά και, ειδικότερα, στην κοινωνική και οικονομική τους ενσωμάτωση.
Εργαζόμαστε συνεχώς για τους σκοπούς αυτούς: αυτό αποτελεί για μας μακροχρόνια και μακροπρόθεσμη δέσμευση. Ωστόσο, πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι η ευθύνη για την ενσωμάτωση των Ρομά εναπόκειται κυρίως στα κράτη μέλη και για τον λόγο αυτόν, στην ανακοίνωση που εγκρίθηκε πέρυσι, τούς παρασχέθηκε συγκεκριμένος κατάλογος δράσεων ώστε να καταστούν οι πολιτικές ένταξης των Ρομά αποτελεσματικότερες. Ήταν το πρώτο έγγραφο πολιτικής στην ιστορία που αφορούσε συγκεκριμένα τους Ρομά.
Ωστόσο, η εκτίμησή μας καταδεικνύει ότι πρέπει να γίνει περαιτέρω σοβαρό έργο στα κράτη μέλη για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των πολιτικών τους για την ένταξη των Ρομά. Για τον λόγο αυτόν, τον Απρίλιο, σε στενή συνεργασία με την ουγγρική Προεδρία, η Επιτροπή θα εγκρίνει ευρωπαϊκό πλαίσιο για τις εθνικές στρατηγικές ένταξης των Ρομά, το οποίο θα υποβάλει προτάσεις για την αντιμετώπιση του αποκλεισμού των Ρομά.
Εν κατακλείδι, αυτήν την επίσημη στιγμή επιτρέψτε μου να τονίσω και πάλι, εξ ονόματος της Επιτροπής, τη σημασία της προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ευρώπη και της διασφάλισης της αρμονικής ένταξης όλων στην κοινωνία. Είναι πολύ σημαντικό να διασφαλιστεί ότι η ιστορία οπωσδήποτε δεν θα επαναληφθεί ποτέ.
Livia Jaroka
Κυρία υπουργέ, κύριε Πρόεδρε, κύριε Επίτροπε, κυρίες και κύριοι, εξ ονόματος της Ομάδας του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (Χριστιανοδημοκράτες), θα ήθελα να εκφράσω την ικανοποίηση και την ευγνωμοσύνη μου διότι, για πρώτη φορά, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τιμά τη μνήμη των Ρομά που έπεσαν θύματα του Ολοκαυτώματος. Αυτό ακριβώς πρέπει να κάνουμε εμείς, οι απόγονοί τους: να θυμόμαστε και να μαθαίνουμε. Πρέπει να επιδείξουμε σεβασμό για τον πόνο των θυμάτων και να ενσωματώσουμε αυτά τα επώδυνα μαθήματα, με ενότητα και αμοιβαία ανοχή, στην κοινή ιστορία και την κοινή μνήμη μας. Γι' αυτό είναι σημαντικό να στηρίζουμε πανεπιστήμια, επιστημονικές εταιρείες και ερευνητικά ιδρύματα που συμβάλλουν στην αποκάλυψη και την παρουσίαση των δυσκολιών που αντιμετώπισαν και υπέφεραν οι Ρομά κατά τη διάρκεια της μακράς ιστορίας μας. Προτείνω τα εθνικά προγράμματα σπουδών σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες να παρουσιάσουν τη μακραίωνη κοινή ιστορία που μοιράστηκαν οι κοινωνίες της πλειονότητας και οι Ρομά.
Αυτή η μέρα προσφέρει επίσης την ευκαιρία να ενισχύσουμε την εν λόγω ενότητα και να επιβεβαιώσουμε εκ νέου ότι εμείς, οι Ρομά, είμαστε πολίτες των χωρών μας και παράγοντας δημιουργίας του κράτους, ελεύθεροι και ίσοι ευρωπαίοι πολίτες. Δεν πρέπει να ικανοποιούμαστε με οτιδήποτε λιγότερο.
Έχουμε αφήσει πίσω μας επτακόσια χρόνια κοινής ιστορίας· επτά αιώνες γεμάτους αγώνες, κατά τη διάρκεια των οποίων αποδείξαμε την πίστη μας στις πατρίδες μας και στην Ευρώπη σε αναρίθμητες περιπτώσεις. Χωρίς να λησμονούμε τη σκοτεινή εποχή του διαχωρισμού και της δίωξης, πρέπει να αντλούμε δύναμη από τις στιγμές εκείνες της ανάτασης της κοινής ιστορίας μας και να διατηρούμε την ελπίδα ότι, με την ενότητα, μπορούμε να αποτελέσουμε μια αξιοπρεπή και αρμονική κοινότητα. Όπως ακριβώς μοιραζόμαστε κοινή ιστορία, έτσι θα μοιραστούμε και ένα κοινό μέλλον, όπως όλοι γνωρίζουμε· θα ήθελα δε να ελπίζω ότι μαζί μπορούμε να επιτύχουμε τα πάντα, όπως επίσης είμαι βέβαιη ότι μόνο μαζί μπορούμε να επιτύχουμε τα πάντα.
Θα χρειαστούν άοκνες προσπάθειες διαδοχικών γενεών ώστε να προσπαθήσει ο καθένας να οικοδομήσει έναν περισσότερο αποδεκτό και εγγύτερο στην τελειότητα κόσμο στη δική του ζωή και το δικό του περιβάλλον. Οι πρόγονοί μας απέδειξαν αμέτρητες φορές ότι τα έθνη μας είναι σε θέση να ενωθούν εάν το πεπρωμένο μας βρίσκεται σε κίνδυνο. Και για εμάς, η κατάσταση των Ρομά της Ευρώπης είναι θέμα πεπρωμένου. Είναι πλέον η σειρά μας, και το πρώτο βήμα πρέπει να γίνει σήμερα.
Αν μου επιτρέπετε να προσθέσω μία ακόμη σκέψη, το δεύτερο βήμα θα πρέπει να γίνει σε δύο εβδομάδες από σήμερα στην Ολομέλεια, όταν θα μπορέσει επιτέλους να δρομολογηθεί η ευρωπαϊκή στρατηγική για τους Ρομά σύμφωνα με τις προσδοκίες όλων μας.
Hannes Swoboda
Κύριε Πρόεδρε, σας ευχαριστώ για τη δήλωσή σας, θα ήθελα δε να ευχαριστήσω επίσης την ασκούσα την Προεδρία του Συμβουλίου και τον Αντιπρόεδρο της Επιτροπής. Θα ήθελα να ευχαριστήσω όλους όσοι πρότειναν τη διεξαγωγή της συζήτησης αυτής -από την Ομάδα μου ειδικότερα την κ. Goncz. Όπως αναφέρατε σήμερα, κύριε Πρόεδρε, η εξόντωση των Ρομά έμπαινε συχνά σε δεύτερη μοίρα όταν μιλούσαμε σχετικά με την εξόντωση των Εβραίων. Ωστόσο, υπήρξαν και άλλα θύματα των φρικαλεοτήτων των εθνικοσοσιαλιστών. Σε αυτό το πλαίσιο, θα ήθελα επίσης να αναφέρω τους ομοφυλόφιλους, όπως πράξατε και εσείς σήμερα σε διαφορετικό πλαίσιο, κύριε Πρόεδρε.
Συμφωνώ με την ασκούσα την Προεδρία του Συμβουλίου, καθώς και με την προηγούμενη ομιλήτρια, ότι η καλύτερη εκδήλωση μνήμης είναι όταν σκεφτόμαστε και το μέλλον. Δεν μπορούμε να είμαστε ικανοποιημένοι με την κατάσταση των Ρομά στην ήπειρό μας σήμερα. Συνεχίζουν να υφίστανται διακρίσεις και εξακολουθούν να υπάρχουν προκαταλήψεις. Όταν μια χώρα εξετάζει πλέον το ενδεχόμενο να επιστρέψει στην ονομασία "τσιγγάνοι" αντί να χρησιμοποιεί την ονομασία "Ρομά" προκειμένου να αποφευχθεί οποιαδήποτε σύγχυση, τότε σίγουρα δεν θα το επικρίνω αυτό, θα δηλώσω μόνο ότι αυτό που είναι σημαντικό είναι η καταπολέμηση των προκαταλήψεων και των διακρίσεων και όχι το να υποκύπτουμε στις διακρίσεις αλλάζοντας ένα όνομα.
Συζητούμε το θέμα των Ρομά στο Σώμα εδώ και χρόνια και οφείλουμε να παραδεχτούμε ότι -ακόμη και κατά τις επισκέψεις μας στις διάφορες χώρες- εξακολουθούν να υπάρχουν πολύ μεγάλα προβλήματα, ότι ο κύκλος των διακρίσεων και των αποκλεισμών δεν έχει ακόμη διαρραγεί και ότι πολλά παιδιά σήμερα εξακολουθούν να διδάσκονται σε ξεχωριστά σχολεία. Επομένως, είμαι πολύ ευγνώμων προς την ουγγρική Προεδρία για την ανάληψη πρωτοβουλίας επί του θέματος. Παρ' όλες τις διαφορές απόψεων που έχουμε, κυρία Győri, στο θέμα αυτό θα επιτύχουμε, ελπίζω, ένα σπουδαίο αποτέλεσμα μαζί.
" Ομάδα μας βρίσκεται εδώ και καιρό σε επαφή, μέσω του κ. Schulz, με τον Gunter Grass, τον γερμανό συγγραφέα ο οποίος έχει επίσης δημιουργήσει ένα ίδρυμα για τους Ρομά. Ο Gunter Grass δήλωσε κάποτε: "Εσείς, οι Ρομά, στη μόνιμη κατάσταση διασποράς σας είστε -στην κυριολεξία- Ευρωπαίοι υπό μια έννοια που εμείς, φυλακισμένοι στον περιορισμό των εθνικοτήτων μας, θα έπρεπε να έχουμε κατά νου ώστε η ενωμένη Ευρώπη να μην εξελιχθεί σε έναν γραφειοκρατικό διοικητικό και παντοδύναμο οικονομικό κολοσσό. Από αυτήν τουλάχιστον την άποψη, με τη διασυνοριακή τους κινητικότητα, οι άνθρωποι που αποκαλούμε τσιγγάνους προηγούνται από εμάς. Θα πρέπει, καταρχάς, να τους δοθεί η δυνατότητα να αποδεικνύουν την ταυτότητά τους με ένα ευρωπαϊκό διαβατήριο που θα τους εγγυάται το δικαίωμα διαμονής σε οποιοδήποτε σημείο από τη Ρουμανία έως την Πορτογαλία". (τέλος της παράθεσης)
Οφείλουμε να δημιουργήσουμε τις συνθήκες που θα κάνουν όλους τους Ρομά να αισθάνονται άνετα εκεί όπου ζουν. Οφείλουμε επίσης να δημιουργήσουμε τις συνθήκες που θα τους επιτρέπουν να ταξιδεύουν ελεύθερα σε ολόκληρη την Ευρώπη χωρίς τον κίνδυνο να απελαθούν και πάλι. Όταν τελικά συμβεί αυτό, τότε πραγματικά θα έχουμε κάνει πολλά για τους Ρομά και τότε θα έχουμε αφήσει πίσω στο παρελθόν όσα φοβερά διέπραξαν οι Ναζί κατά των Ρομά με το Ολοκαύτωμα στη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου.
(Χειροκροτήματα)
Renate Weber
Κύριε Πρόεδρε, "Samudaripen" είναι η λέξη που σημαίνει "επί γης κόλαση" στη γλώσσα των Ρομά, με άλλα λόγια γενοκτονία ή ολοκαύτωμα. Επί γης κόλαση είναι η περιγραφή τού πώς έζησαν οι Ρομά της Ευρώπης κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, όταν εκατοντάδες χιλιάδες από αυτούς δολοφονήθηκαν για τον μοναδικό λόγο ότι ήταν Ρομά. Ουσιαστικά δεν γνωρίζουμε τον ακριβή αριθμό. Το Μουσείο του Ολοκαυτώματος στην Ουάσιγκτον εκτιμά ότι προσεγγίζει τις 250.000. Άλλες μελέτες αναφέρουν ότι δολοφονήθηκαν περισσότεροι από ένα εκατομμύριο Ρομά κατά τη διάρκεια των ετών αυτών. H έλλειψη βεβαιότητας οφείλεται στην "υποτονική παρουσία" των Ρομά που υπήρξαν θύματα του Ολοκαυτώματος. Αποτελεί άλλη μια απόδειξη τού ότι ο λαός αυτός υφίσταται συστηματικά διακρίσεις ή αγνοείται εδώ και αιώνες.
Για τον λόγο αυτόν η δήλωση στην οποία προέβη σήμερα το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο μέσω του Προέδρου του σηματοδοτεί μια ιστορική στιγμή. Ωστόσο, δεν μπορούμε απλώς να μείνουμε σε αυτό. " ευκαιρία αυτή θα πρέπει να οδηγήσει σε συγκεκριμένα μέτρα τόσο σε κοινοτικό επίπεδο όσο και σε επίπεδο κρατών μελών. Ανάλογες πράξεις αναγνώρισης της γενοκτονίας των Ρομά πρέπει να γίνουν από κάθε κράτος μέλος και, επιπλέον, να διαδοθούν οι γνώσεις σχετικά με το κεφάλαιο αυτό της ιστορίας μας στους πολίτες της Ευρώπης.
Όσο τα παιδιά της Ευρώπης δεν μαθαίνουν στο σχολείο σχετικά με το ολοκαύτωμα αυτό και τους αιώνες κατά τους οποίους οι Ρομά υπήρξαν σκλάβοι σε πολλές χώρες που αποτελούν σήμερα κράτη μέλη της ΕΕ, και όσο η ευρωπαϊκή κοινωνία δεν συνειδητοποιεί ότι έχουμε ιστορικό καθήκον απέναντι στον πληθυσμό αυτόν, δεν θα διεξάγουμε τις αντιρατσιστικές μας εκστρατείες ορθά και δεν θα έχουμε μεγάλη επιτυχία είτε με τις εθνικές είτε με τις ευρωπαϊκές μας στρατηγικές για την ενσωμάτωση των Ρομά.
Catherine Greze
Κύριε Πρόεδρε, μιλώ εδώ σήμερα το απόγευμα με βαθιά συγκίνηση. Πάνω απ' όλα, κύριε Πρόεδρε, θα ήθελα να ευχαριστήσω εσάς προσωπικά για τη δέσμευσή σας.
" αναγνώριση της γενοκτονίας των Ρομά αποτελεί ιστορική στιγμή για τα εκατομμύρια αυτά των Ευρωπαίων που ανήκουν στους λαούς Yenish, Sinti, Ρομά, Manouche και τους περιπλανώμενους λαούς. Εκατοντάδες χιλιάδες συγγενείς τους δολοφονήθηκαν κατά τη διάρκεια εκείνων των σκοτεινών χρόνων, συχνά με την επονείδιστη επωνυμία του παρία να τους συνοδεύει.
Ωστόσο, είναι επίσης μια ιστορική στιγμή για όλους εμάς, τους πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ας μην το λησμονούμε, οι Ρομά ήταν οι πρώτοι που μετακινούνταν μεταξύ των διαφόρων χωρών της Ευρώπης, πολύ πριν δημιουργήσουμε τον κοινό χώρο μας. Σήμερα, με πληθυσμό 10 εκατομμύρια, αποτελούν τη μεγαλύτερη μειονότητά μας. " ιστορία τους είναι και δική μας ιστορία.
Ήταν πλέον καιρός, κυρίες και κύριοι, να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη των ευρωπαίων αυτών πολιτών στα ευρωπαϊκά θεσμικά τους όργανα. Έχουν αποκλειστεί από τις κοινωνίες μας και εξακολουθούν να υφίστανται διπλή τιμωρία. Στη φρίκη του πολέμου έχουν προστεθεί η παραμέληση, η αδιαφορία και η σιωπή. " αναγνώριση της γενοκτονίας των Ρομά αποτελεί ως εκ τούτου πραγματική πράξη μνήμης. Παρέχει σαφώς μια ευκαιρία να θυμηθούμε, θα πρέπει όμως πάνω απ' όλα να αποτελέσει εγγύηση για ένα διαφορετικό μέλλον.
Την περασμένη εβδομάδα στην Ομοσπονδιακή Βουλή της Γερμανίας, βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και των εθνικών κοινοβουλίων, τόσο από την Ανατολή όσο και από τη Δύση, ανέλαβαν την ευθύνη τους απέναντι στην ιστορία ενθαρρύνοντας την αναγνώριση της γενοκτονίας αυτής. Αυτό είναι το πρώτο βήμα για την αλλαγή του τρόπου με τον οποίο οι συμπολίτες μας βλέπουν τους Ευρωπαίους αυτούς. Έχουμε ακόμη πολύ δρόμο να διανύσουμε. Ας κάνουμε τους Ρομά αυτοδικαίως ευρωπαίους πολίτες.
Marek Henryk Migalski
Κύριε Πρόεδρε, το γεγονός ότι οι Ρομά αποτέλεσαν θύματα γενοκτονίας κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου είναι εξίσου αυταπόδεικτο όπως και το γεγονός ότι οι Εβραίοι υπήρξαν θύματα της ίδιας διαδικασίας. Όποιος αρνείται το γεγονός αυτό, πρέπει να αντιμετωπίζεται εξίσου σκληρά με όσους αρνούνται το Ολοκαύτωμα των Εβραίων. Σωστά αναφέρετε ότι οι Ρομά αντιπροσώπευαν την τρίτη σε μέγεθος εθνοτική ομάδα μεταξύ όσων σφαγιάστηκαν στο Άουσβιτς. " δεύτερη σε μέγεθος ομάδα ήταν οι Πολωνοί. Θα πρέπει να θυμόμαστε όλα τα έθνη που υπήρξαν θύματα του Ολοκαυτώματος κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Θα πρέπει να θυμόμαστε όλα όσα συνέβησαν στο Άουσβιτς και τα άλλα στρατόπεδα συγκέντρωσης, καθώς και τις δολοφονίες που διαπράχθηκαν στο Katyn και σε άλλα μέρη κατά τη διάρκεια των φοβερών αυτών πέντε ή έξι ετών, έτσι ώστε τέτοιου είδους γεγονότα να μην επαναληφθούν ποτέ. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει ηθικό και πολιτικό καθήκον να διασφαλίσει ότι η μνήμη αυτή θα διατηρείται ζωντανή, η δε συζήτησή μας σήμερα είναι ένας τρόπος να το πράξουμε.
Cornelia Ernst
Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι, πρόκειται για μια πραγματικά σημαντική στιγμή διότι σήμερα, για πρώτη φορά στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, τιμούμε τους Ρομά και τους Sinti που έπεσαν θύματα του Ολοκαυτώματος.
Επιτρέψτε μου να ξεκινήσω με το αποχαιρετιστήριο γράμμα που έγραψε ένα δεκατετράχρονο αγόρι, ο Robert Reinhard, το 1943 πριν από την απέλασή του στο Άουσβιτς από ένα ίδρυμα για παιδιά στη Γερμανία. Συγκεκριμένα ανέφερε: "Ξαναβρήκα τους γονείς μου. Μας μεταφέρουν στο στρατόπεδο συγκέντρωσης. Μετά από πολλή ενδοσκόπηση έχω φτάσει στο σημείο να μπορώ να αντιμετωπίσω τον θάνατο. Σας ευχαριστώ και πάλι για όλα όσα έχετε κάνει για εμένα. Χαιρετισμούς σε όλους σας. Θα σας δω στον ουρανό. Robert".
Όπως και 500.000 ακόμη Ρομά και Sinti, αυτό το αγόρι δεν επέστρεψε ποτέ, και μολονότι οι Ρομά και οι Sinti, μαζί με τους Εβραίους, ήταν τα πρώτα θύματα της μαζικής θανάτωσης, σήμερα -66 χρόνια μετά- εξακολουθεί να μην έχει αποκαλυφθεί η πλήρης αλήθεια για το τι συνέβη. Συχνά συγκαλύπτεται επίσης η κοινή ενοχή της κοινωνίας της πλειονότητας. Χρειαζόμαστε ολόκληρη την αλήθεια σχετικά με αυτό το κεφάλαιο της ιστορίας.
Πρέπει να πάρουμε εκδίκηση για τους Ρομά και τους Sinti και το Ολοκαύτωμα να αναγνωριστεί ως έγκλημα κατά της ανθρωπότητας ώστε να διασφαλιστεί ότι δεν μπορεί να συμβεί ποτέ ξανά. Πρέπει να αγωνιστούμε ένθερμα για την εξάλειψη των προκαταλήψεων εναντίον αυτών των ανθρώπων. Πρέπει να θέσουμε τέλος στο φυλετικό μίσος, αλλά και στη βία, όπως φάνηκε πρόπερσι στην Ουγγαρία για παράδειγμα, πρέπει δε να το πράξουμε αυτό με το θάρρος της γνώμης μας. " ελευθερία, η ισότητα και η αλληλεγγύη δεν αποτελούν προνόμιο κάποιων λίγων αλλά δικαίωμα για όλους, διότι τα ανθρώπινα και τα ατομικά δικαιώματα είναι αδιαίρετα.
Νίκη Τζαβέλα
εξ ονόματος της Ομάδας EFD. - Κύριε Πρόεδρε, θα ήθελα να ενώσω και εγώ τη φωνή μου με αυτά τα οποία έχουν ειπωθεί μέχρι τώρα. Οι Ρομά έχουν συνεισφέρει καθοριστικά στην ανάπτυξη της Ευρώπης και ιδιαίτερα στον πολιτισμό της. Αυτό που θα ήθελα, ορθολογικά, να παρατηρήσω είναι ότι οποιαδήποτε προγράμματα αφορούν τους Ρομά στην Ευρωπαϊκή Ένωση και προέρχονται από την Επιτροπή παρουσιάζουν έναν κατακερματισμό, ενώ συνήθως συμπεριλαμβάνονται στο πλαίσιο για τον κοινωνικό αποκλεισμό. " πρότασή μου θα ήταν για μια πλέον ορθολογική προσέγγιση. " Επιτροπή να υιοθετήσει δηλαδή μια πρωτοβουλία μόνο για τους Ρομά, να την εξαιρέσει από τον κοινωνικό αποκλεισμό, και να υπάρξει τοιουτοτρόπως ένα πρόγραμμα που θα αφορά μόνο τους Ρομά. Με τον τρόπο αυτό θα μπορέσουμε να δουλέψουμε πιο αποτελεσματικά σε εθνικό επίπεδο για τους Ρομά.
Πρόεδρος
Κυρία Προεδρεύουσα του Συμβουλίου, κύριε Αντιπρόεδρε της Επιτροπής, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, θα ήθελα να σας ευχαριστήσω όλους για τις παρατηρήσεις σας. Πρόκειται για πολύ σημαντική συζήτηση για όλους μας, αλλά και για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο σύνολό του.
" συζήτηση έληξε.
Γραπτές δηλώσεις (άρθρο 149 του Κανονισμού)
Cristian Dan Preda
Επικροτώ θερμότατα την έκκληση προς την Ευρωπαϊκή Ένωση να αναγνωρίσει τη γενοκτονία των Ρομά κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Ορισμένα κράτη μέλη έχουν ήδη κάνει το βήμα αυτό, ελπίζω δε ότι θα ακολουθήσουν και πολλά από τα άλλα κράτη μέλη, καθώς επίσης και η Ευρωπαϊκή Ένωση ως θεσμός. Δυστυχώς, η μεγάλη πλειονότητα των ευρωπαίων πολιτών αγνοούν τη γενοκτονία των Ρομά. Για τον λόγο αυτόν, όπως τονίστηκε επίσης από τον ρουμάνο πρόεδρο στην ομιλία του για την αναγνώριση της γενοκτονίας των Ρομά που πραγματοποιήθηκε τον Οκτώβριο του 2007, δεν πρέπει να σταματήσουμε σε μια συμβολική χειρονομία. Πρέπει να ενθαρρύνουμε τη συμπερίληψη πληροφοριών σχετικά με το ολοκαύτωμα των Ρομά στο σχολικό πρόγραμμα για τους ευρωπαίους μαθητές. Από την άλλη πλευρά, είναι απαράδεκτο, 66 χρόνια αφού απελευθερώθηκαν οι κρατούμενοι από το στρατόπεδο συγκέντρωσης του Άουσβιτς, μια εθνική μειονότητα να υφίσταται τόσο μεγάλης κλίμακας διακρίσεις σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Γι' αυτό πιστεύω ότι η κοινωνική ένταξη των Ρομά, μία εκ των προτεραιοτήτων της ουγγρικής Προεδρίας, πρέπει να αποτελέσει το επίκεντρο μιας ευρωπαϊκής πολιτικής με βάση συγκεκριμένες, αποτελεσματικές και μετρήσιμες δράσεις.
Jarosław Leszek Wałęsa
Τα ζητήματα που άπτονται των θυμάτων της τυραννίας του Τρίτου Ράιχ κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου εξακολουθούν να αποτελούν εξαιρετικά λεπτό θέμα, που όμως αξίζει να εξετάσουμε λεπτομερώς. Σήμερα θέλουμε να διευρύνουμε το πλαίσιο εντός του οποίου αντιμετωπίζεται ο όρος Ολοκαύτωμα, δεδομένου ότι το ευρύ κοινό κατανοεί ότι σημαίνει τη μαζική εξόντωση των Εβραίων. " "εκκαθάριση" και άλλων εθνοτικών, εθνικών και κοινωνικών ομάδων κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου πρέπει επίσης να παραμένει στη μνήμη μας και να τιμάται. Πολύ λίγοι άνθρωποι γνωρίζουν τι συνέβη, κυρίως μεταξύ των νέων της Ευρώπης. Γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο προσπαθούμε να εγείρουμε το επώδυνο και κάπως παραμελημένο θέμα της εξόντωσης των Ρομά κατά τη διάρκεια της σημερινής συζήτησης. Το Porajmos, που είναι ο όρος των Ρομά για την εξόντωση αυτή, στοίχισε τη ζωή σε μεταξύ 500.000 και 2.000.000 Ρομά σε ολόκληρη την Ευρώπη. Ήταν η τρίτη σε μέγεθος ομάδα από άποψη εθνικότητας που δολοφονήθηκε στο Άουσβιτς, μετά τους Εβραίους και τους Πολωνούς. Αυτά τα γεγονότα δεν αφήνουν καμία αμφιβολία ως προς το μέγεθος των απωλειών που υπέστησαν οι Ρομά, γεγονός το οποίο μας επιβάλλει, ως Ευρωπαίους, την υποχρέωση να τιμούμε τη μνήμη όσων υπέστησαν την αδικία να πέσουν θύματα της γενοκτονίας, και να ευαισθητοποιήσουμε ευρύτερα τους πολίτες σχετικά με τη μοίρα τους. " ευαισθητοποίηση ως προς τα γεγονότα αυτά αποτελεί προτεραιότητα για την τρέχουσα και τις μελλοντικές γενεές.
Elena Băsescu
Οι Ρομά αποτελούν τη μεγαλύτερη εθνοτική μειονότητα στην ΕΕ αυτήν τη στιγμή, αλλά υπήρξαν επίσης και η πιο καταπιεσμένη μειονότητα όλων των εποχών. Εκατοντάδες χιλιάδες Ρομά σκοτώθηκαν και διώχθηκαν κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Δυστυχώς, μόνο ορισμένα κράτη μέλη έχουν αναγνωρίσει ότι η εξόντωση των Ρομά ήταν πραγματικά πράξη γενοκτονίας. Προς τιμήν της μνήμης των θυμάτων και ως ένδειξη βαθέος σεβασμού για τους επιζώντες Ρομά του Ολοκαυτώματος, ο Πρόεδρος της Ρουμανίας αναγνώρισε το 2007 τις φρικαλεότητες που υπέστησαν οι Ρομά και απένειμε τον Εθνικό Σταυρό για τρίτου βαθμού "Πιστή Υπηρεσία" σε τρεις Ρομά που επέζησαν της γενοκτονίας. Οι Ρομά αποτελούν μέρος του μέλλοντος της Ρουμανίας, μιας ευρωπαϊκής Ρουμανίας. " τραγωδία του Ολοκαυτώματος αποτελεί πλέον μέρος της συλλογικής μας μνήμης. Δράττομαι της ευκαιρίας για να επικροτήσω μία από τις προτεραιότητες της ουγγρικής Προεδρίας, και συγκεκριμένα τη στρατηγική για την ενσωμάτωση των Ρομά. " καλύτερη μορφή εκδήλωσης μνήμης είναι να κοιτάζουμε προς το μέλλον. Σε κάθε κράτος μέλος πρέπει να εξετάσουμε τους αιώνες της ιστορίας της οποίας τμήμα αποτελούν οι Ρομά και να ενισχύσουμε την πρωτοβουλία αυτή για τους Ρομά τώρα. Είναι ελεύθεροι και ισότιμοι ευρωπαίοι πολίτες. Πρέπει επίσης να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις για την ελεύθερη κυκλοφορία των Ρομά χωρίς να απελαύνονται ξανά. Χρειαζόμαστε μια κοινότητα η οποία θα είναι πλήρως ενσωματωμένη στη σύγχρονη κοινωνία.
Elena Oana Antonescu
Επικροτώ την πρωτοβουλία του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Jerzy Buzek, ο οποίος ζητεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση την επίσημη αναγνώριση της γενοκτονίας που διέπραξαν οι Ναζί και οι σύμμαχοί τους εις βάρος του πληθυσμού των Ρομά κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, διότι αποτελεί βήμα προόδου στη μάχη για την προάσπιση των δικαιωμάτων τής πιο διαδεδομένης εθνοτικής μειονότητας στην Ευρώπη.
Δεκάδες χιλιάδες μέλη του πληθυσμού των Ρομά υποβλήθηκαν σε βασανιστήρια ή δολοφονήθηκαν στα κατεχόμενα ανατολικά εδάφη και χιλιάδες ακόμη άνθρωποι πέθαναν στα στρατόπεδα συγκέντρωσης του ναζιστικού καθεστώτος. Ο ιστορικός Michael Billig συνοψίζει την αρχή του δόγματος περί φυλετικής υπεροχής στην ακόλουθη δήλωση: "Ένας άνθρωπος δεν δολοφονείται για αυτό που πράττει, αλλά για αυτό που είναι". " φράση αυτή μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να συνοψίσει τη θλιβερή πραγματικότητα μιας εποχής κατά την οποία περισσότεροι από ένα εκατομμύριο Ρομά καταπιέζονταν και αποστερούνταν οποιασδήποτε ελευθερίας, συμπεριλαμβανομένης της ελευθερίας της τεκνοποιίας.
Πιστεύω ότι χρειαζόμαστε συγκεκριμένα μέτρα σε ευρωπαϊκό επίπεδο για την καταπολέμηση του ρατσισμού και του κοινωνικού αποκλεισμού. Υποστηρίζω ότι χρειαζόμαστε καλύτερη συνεργασία και ανταλλαγή ορθών πρακτικών σε επίπεδο ΕΕ μεταξύ εθνικών και ευρωπαϊκών στρατηγικών για την ένταξη των Ρομά.
