Europese Investeringsbank (2001)
De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0364/2002) van mevrouw Van den Burg, namens de Economische en Monetaire Commissie, over het jaarverslag van de Europese Investeringsbank over 2001 (2001/2256(INI)).
Voordat ik het woord aan de rapporteur geef, wil ik de heer Maystadt, de president van de Europese Investeringsbank welkom heten. Hij zal straks het woord voeren.

van den Burg (PSE)
Mevrouw de Voorzitter, laat ik eerst beginnen met een woord van welkom, ook aan de heer Maystadt. Voorts wil ik de EIB graag bedanken voor de effectieve samenwerking die zich in de traditie van de afgelopen drie jaar heeft ontwikkeld met het becommentariëren van uw jaarverslag. Ik denk dat het Europees Parlement tevreden kan zijn met de wijze waarop u de suggesties uit die vorige verslagen heeft opgepakt en ik hoop dat dat ook het geval zal zijn met mijn verslag.
U geeft in het voorwoord van uw jaarverslag 2001 aan dat de EIB een "policy-driven public bank" is, die als missie heeft bij te dragen tot economische, sociale en uiteindelijk ook politieke doelstellingen. Ik ben dat geheel met u eens. De EIB kan een belangrijke macro-economische rol vervullen en het EU-beleid op essentiële punten ondersteunen. De EIB is een publieke bank die in het openbaar verantwoording moet afleggen over het gevoerde beleid. Met die constateringen heb ik mijn verslag geschreven en ik heb daarbij een aantal accenten gezet. Vandaag wil ik graag vijf elementen uit mijn verslag benadrukken.
Eén: de kapitaalverhoging, twee: de pensioenfondsen, drie: het arbeidsmarktbeleid en het werkgelegenheidsbeleid, vier: de uitbreiding van de Europese Unie en vijf: adequaat toezicht op het EIB-beleid.
Ten eerste de kapitaalverhoging. De raad van gouverneurs heeft in zijn jaarvergadering van 4 juni besloten om een kapitaalverhoging van vijftig miljard EUR in te voeren. Het Parlement verwelkomt dit besluit en vindt het verstandig die kapitaalverhoging uit de middelen van de Bank zelf te bekostigen. We bekritiseren echter dat de raad bij voorbaat al geen verdere verhoging in de komende vijf jaar wil toestaan. Het Parlement verwelkomt ook de beslissing om de financiering van sommige projecten in sectoren die het meest getroffen zijn door de vertraging van de economische groei te verruimen van 50 procent naar 70 procent van het totale projectbudget. Ik wil ook wijzen op de mogelijkheid die de EIB tijdens de najaarsoverstromingen die we gehad hebben in Centraal- en Oost-Europa heeft geboden om noodprogramma's te ondersteunen tot zelfs 100 procent. Ik denk dat dat goed past in het beeld van een actieve bank die de doelstellingen van de Unie ondersteunt. Daarmee wordt de EIB ook zichtbaar voor de burgers.
Dan het punt over de pensioenfondsen. Ik ben in mijn verslag ook wat uitvoeriger ingegaan op de rol van de Bank als "borrower" op de kapitaalmarkten. Ook hier heeft de EIB een majeure rol, met name op relatief nieuwe markten zoals in sommige toetredingslanden. Met zijn "triple A rating" en de langjarige obligaties in verschillende valuta is de Bank een grote speler en een heel veilige belegging voor bijvoorbeeld pensioenfondsen. Een probleem is dat de EIB-bonds niet altijd vrij toegankelijk zijn. Vaak gelden juist voor investeringen door pensioenfondsen en verzekeringsmaatschappijen door overheden opgelegde beperkingen. De EIB kan de rol van ijsbreker vervullen om langlopende investeringen te bevorderen en daarmee beleggers meer armslag geven voor riskantere beleggingen in hun nieuwe economieën. Zo kan de EIB een interessante partner voor pensioenfondsen zijn. Vandaar dat ik nog één amendement heb ingediend voor de behandeling van mijn verslag in de plenaire vergadering en graag zou ik willen stimuleren dat de Bank daar actief mee op pad gaat. Ik wil ook graag horen wat de visie van de heer Maystadt op deze gedachte is.
Het derde punt: het arbeidsmarktbeleid. Het actieprogramma van Amsterdam heeft projecten in de sociale sectoren beter op de kaart gezet. Van oudsher werd vooral in de harde infrastructuur geïnvesteerd. Het is echter ook belangrijk om te investeren in de sociale infrastructuur. De tweeledige Lissabon-doelstelling, zowel economisch als sociaal, trek ik door ten aanzien van het EIB-beleid. Net zoals vorig jaar doet het Parlement een beroep op de EIB om de werkgelegenheidseffecten van de door de EIB uitgevoerde en ondersteunde projecten en activiteiten te beoordelen en de interne en externe expertise op dit gebied te vergroten binnen alle verschillende activiteiten en directoraten van de Bank. Ook wat dit betreft ben ik benieuwd naar wat de heer Maystadt voornemens is te gaan doen.
Dan het punt uitbreiding. Dinsdag hebben wij in het Parlement de eerste ronde van de uitbreiding van de Unie besproken. Ook de EIB kan haar bijdrage tot dat proces leveren door hoge prioriteit te geven aan activiteiten in de toetredingslanden en door deze landen als volwaardige deelnemers mee te laten doen. Ik heb de indruk dat de nieuwe lidstaten te weinig profiteren van de mogelijkheden voor investeringen. Het lijkt alsof ze zichzelf beperkingen opleggen omdat ze niet te veel schulden willen maken. Een lofwaardig streven dat ze dichter bij de monetaire Unie kan brengen, maar in deze fase toch wel iets waar ik vraagtekens bij zet. Het Parlement beveelt de EIB aan om in ieder geval de sociale dimensie niet te vergeten en een speciaal programma voor de kandidaat-lidstaten en andere partnerlanden in het leven te roepen dat betrekking zou moeten hebben op de doelstellingen van sociale cohesie. Wellicht kan de heer Maystadt in zijn antwoord ook hierop ingaan.
Ten slotte dringt het Parlement aan op een intensieve samenwerking op basis van een weloverwogen en efficiënte taakverdeling tussen EIB en EBRD. Overigens wordt dat in een apart verslag van de heer Markov binnenkort ook in onze commissie en in dit Parlement behandeld.
Laatste punt: het toezicht. Het belang van transparantie en adequaat toezicht op de EIB-groep is een punt dat steeds de volle aandacht van het Parlement heeft gehad. Als publieke investeringsbank is de noodzaak van adequaat toezicht vanzelfsprekend, maar daar ontbreekt nog wel iets aan. Grotendeels is dat te verklaren uit de dubbele positie van de EIB die enerzijds een oorspronkelijk met belastinggeld gefinancierde publieke instelling is en anderzijds een normale bank, die in het geval van de EIF, dat ook binnen de groep valt, ook een risicokapitaalfonds is. Als financiële instellingen vallen zij niet onder het normale prudentiële toezicht dat voor andere instellingen is geregeld op nationaal niveau. Daarover ging een verslag dat ik hier gisteren verdedigd heb en dat ook gaat over het toezicht op Europees niveau. Ik denk dat dat ook bij de EIB aan de orde kan zijn.
Een laatste punt betreft de adviezen die door de Commissie begrotingscontrole zijn ingediend en ik laat het graag over aan mijn collega, de heer Sjöstedt, om die te verdedigen. Ik heb deze bijna allemaal integraal opgenomen in mijn verslag.

Monti
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, mijnheer de president van de Europese Investeringsbank, ik ben het Europees Parlement dankbaar voor het initiatief dat het heeft genomen om opnieuw een debat te voeren over de activiteiten van de EIB. Ik wil tevens de rapporteur, mevrouw Van den Burg, van harte gelukwensen met haar interessante en uitvoerige verslag waarin zij wijst op het belang van de rol van de EIB als belangrijkste communautaire instantie voor langetermijnfinanciering in een aantal sleutelsectoren van niet alleen de Europese Unie, maar ook de kandidaat-lidstaten en andere partnerlanden.
Ik wil kort ingaan op vier punten: de samenwerking tussen de EIB en de Commissie; de activiteiten van de EIB in de partnerlanden; de activiteiten van de EIB in de kandidaat-lidstaten en de tripartiete overeenkomst tussen de EIB, de Rekenkamer en de Commissie.
Eerste punt. De EIB is een policy driven public bank, oftewel een openbare, beleidsgestuurde bank. Het is haar taak, zoals president Maystadt terecht heeft onderstreept, om samen met de Commissie bij te dragen aan de verwezenlijking van de politieke doelstellingen van de Europese Unie. Daarom is de Commissie voor een versterking van de samenwerking met de Bank in verschillende prioritaire sectoren. Ik noem hier de regionale ontwikkeling, het milieu en de met het 'Initiatief Innovatie 2000' verbonden sectoren, zoals onderzoek en ontwikkeling, de audiovisuele sector en de informatietechnologie.
De Commissie geeft steun aan het streven van de EIB-groep naar een versterking van de activiteiten ten behoeve van de kleine en middelgrote ondernemingen. Zij is het met het Europees Parlement eens dat de Bank de door de Commissie vastgestelde definitie van kleine en middelgrote ondernemingen zou moeten overnemen.
De Commissie heeft er nota van genomen dat het Parlement een evaluatie wenst van de gevolgen die 'het meerjarenprogramma voor onderneming en ondernemerschap 2001-2005?, het zogenaamde MAP, zal hebben voor de kleine en middelgrote ondernemingen. Met het oog daarop zal de Commissie in 2003 een tussentijds verslag presenteren over de met het MAP gemaakte vorderingen, met inbegrip van de gevolgen voor de kleine en middelgrote ondernemingen. Dat verzoek is trouwens ook onderdeel van het Raadsbesluit inzake het MAP. Verder wordt in dat besluit de Commissie gevraagd voor eind december 2004 een extern evaluatieverslag te presenteren aan de Raad en het Parlement.
Tweede punt. De EIB heeft in nauwe samenwerking met de Commissie zijn financieringsactiviteiten in de partnerlanden versterkt. In dit verband zal de in Barcelona in oktober jongstleden gelanceerde Mediterranean Investment and Partnership Facility een belangrijke bijdrage leveren aan de versterking van de economische groei in de zuidelijke mediterrane landen. De Commissie heeft aanzienlijke steun gegeven aan dit initiatief en daarvoor 255 miljoen euro uitgetrokken op de communautaire begroting voor de komende vier jaar. De EIB is eveneens in samenwerking met de Commissie bezig met de voorbereidingen voor de tenuitvoerlegging van het nieuwe, in de Overeenkomst van Cotonou opgenomen investeringsfonds voor de ACS-landen. Wat de Balkan betreft onderzoeken de Commissie en de Bank momenteel de mogelijkheid om de Bank een interventiemandaat te geven voor Kosovo.
Derde punt. Wat de activiteiten van de EIB in de kandidaat-landen betreft is de Commissie het met het Parlement eens dat de activiteiten van de Bank in deze landen absolute prioriteit hebben. Wij zijn van mening dat er aanzienlijke behoefte is aan financieringen en dat de EIB en de EBRD nauw moeten samenwerken om te kunnen bijdragen aan de groei in de nieuwe lidstaten van de Europese Unie.
Wat de opname van de toetredingslanden in de EIB-structuur betreft stelt de Commissie met voldoening vast dat de lidstaten eindelijk een akkoord hebben bereikt over de wijzigingen van het verdrag met betrekking tot de governance van de EIB en zijn kapitaal na toetreding. Als de kandidaat-landen hier ook mee instemmen zullen zij onmiddellijk na hun toetreding opgenomen kunnen worden in de EIB-structuur.
Dan het vierde en laatste punt. Ik wil kort commentaar leveren op de tripartiete overeenkomst tussen de EIB, de Rekenkamer en de Commissie. De Commissie is van mening dat de grondbeginselen van de tripartiete overeenkomst een juist evenwicht weerspiegelen tussen de rechten van de Rekenkamer en de EIB en dat niet aan deze beginselen mag worden getornd. Wat de communautaire begroting betreft heeft de Rekenkamer op grond van de tripartiete overeenkomst toegang tot een grote reeks inlichtingen over door de Bank in het kader van haar mandaten verrichte transacties, en heeft zij het recht zonodig aanvullende inlichtingen te vragen. De Commissie is het met het initiatief van het Parlement eens en dringt eveneens bij de betrokken partijen aan op een heroverweging van het akkoord. Dit initiatief zal ongetwijfeld een gelegenheid zijn om bepaalde technische en administratieve aspecten bij te schaven en aan te passen aan de plaatsgevonden veranderingen.

Sjöstedt (GUE/NGL)
Mevrouw de Voorzitter, ik wil een paar opmerkingen maken over het standpunt van de Commissie begrotingscontrole over dit verslag. Mijn commissie en ik zijn heel blij met het feit dat de rapporteur en de betreffende commissie besloten hebben om veel van onze standpunten op te nemen. Hartelijk dank daarvoor.
De Europese Investeringsbank is al jarenlang een anonieme machthebber in de Unie. Tegelijkertijd heeft de Investeringsbank veel zeggenschap door de omvangrijke leningen aan zowel lidstaten als aan de kandidaat-landen. Het zou verstandig zijn om een uitgebreider politiek debat te voeren over de koers van de Bank alsmede over een grotere controle van de activiteiten van de Bank door de andere instellingen van de Europese Unie.
Waarschijnlijk is de speciale status van de Investeringsbank de reden voor het feit dat zij een redelijk anonieme machthebber is in de Europese Unie. Bovendien is deze bank zowel eigendom van de lidstaten als onderdeel van de Europese Unie. Wij stellen een scherpere controle voor, onder andere door middel van de volgende voorstellen:
Wij willen de toegang van de Rekenkamer tot informatie van de Europese Investeringsbank uitbreiden. Na verloop van tijd moet deze toegang tot informatie overeenkomen met de bestaande toegang tot informatie van de Europese Centrale Bank. Dit kan gebeuren door middel van de tripartiete overeenkomst, die in de toekomst nader moet worden bestudeerd.
Wij willen graag meer samenwerking tussen onze commissie, de Commissie begrotingscontrole en de Europese Investeringsbank. De voorzitter van de Bank zou bijvoorbeeld uitgenodigd kunnen worden bij onze bijeenkomsten. Wij zouden ook graag meer documenten willen inzien over de interne controle van de Europese Investeringsbank.
Wij zouden graag willen dat het milieuaspect meer aandacht krijgt doordat de Investeringsbank het Verdrag van Aarhus en de bijbehorende verplichtingen onderdeel van zijn beleid maakt. Het gaat om de toegang tot milieu-informatie van het publiek. Ook willen wij dat men over een paar jaar de opdracht evalueert die men in Göteborg heeft gekregen wat betreft het effect van de klimaatverandering.
Tot slot wil ik alleen nog zeggen dat er behoefte is aan een evaluatie van het systeem van globale kredieten, dat op dit moment iets te vaag is gedefinieerd. Er moet een grondige evaluatie komen van de feitelijke effecten van de leningen.

Peijs (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, geachte president Maystadt, het is de derde keer dat het Parlement zijn mening kan vormen over het jaarverslag van de EIB. Het verslag van Ieke van de Burg is evenwichtig en consistent en daarom unaniem aangenomen in de Economische en Monetaire Commissie. Toch een aantal opmerkingen.
Ten eerste, de rol van de Bank. De rol van de EIB is belangrijk. De Bank is een zeer grote investeerder op de Europese markt en daarbuiten met een aanzienlijke macro-economische invloed. Bij die macro-economische invloed hoort geen eigenstandig macro-economisch beleid. Afgesproken is dat de Bank de doelen dient die zijn vastgesteld voor de Europese Unie. De Bank zet haar investeringsgelden in om het macro-economische beleid van de Unie te versterken. Een pro-actieve rol past dus niet in de missie van de Bank. De EIB moet de economische en sociale samenhang binnen de EU bevorderen door financiële ondersteuning van de doelen die de Europese Unie voor ogen heeft. De EIB heeft hierdoor wel degelijk macro-economische invloed natuurlijk, maar deze invloed is geen doel in zichzelf.
Dan het plan van de socialistische fractie om in de EIB-structuur een orgaan op te nemen dat de werkgelegenheid en de arbeidseffecten van EIB-projecten vastlegt. Het creëren van werkgelegenheid als zodanig is geen taak van de Bank, maar soms natuurlijk wel een neveneffect. Vanwege de moderniseringsopdracht van de Bank kan het effect ook precies omgekeerd zijn. Het eeuwige dilemma tussen productiviteitsverhoging door hoogwaardige investeringen en werkgelegenheid. Vanwege dat dilemma heeft het geen zin om een uitgebreide werkgelegenheidsbarometer van de grond te trekken. Werkgelegenheid is bij de Bank in mijn ogen geen doel in zichzelf. Om onnodige administratieve lasten te voorkomen, gaan wij akkoord met een eenvoudige registratie van de werkgelegenheidseffecten met een mooi woord employment impact assessment, maar zonder fratsen. Het employment impact assessment moet dus niet de omvang aannemen van de milieu-afdeling van de Bank. Een duurzaam milieubeleid is een expliciete taak van de Bank. We zijn dus tegen een vergelijking van de werkgelegenheidsbarometer met de milieu-afdeling. De overeenkomst tussen de twee, die in het amendement gesuggereerd wordt door het woord similar, zullen wij door een gesplitste stemming proberen te voorkomen. Wij vinden dat de EIB-gelden gebruikt moeten worden voor investeringen en zo weinig mogelijk voor het apparaat.
Ten slotte, de kwestie van het toezicht. Op dit moment worden de uitgaven van de Bank gedekt door de lidstaten en de EU. Door de obligaties die de Bank uitgeeft, genereert de Bank ook zelf geld. Het uitgeven van obligaties aan pensioeninstellingen zoals voorgesteld door de rapporteur, vinden wij voorlopig onverstandig omdat er nog niet voldoende transparantie is binnen de Bank.
Door amendementen van onze kant hopen wij dat de koppeling met de pensioenen niet tot stand komt in het uiteindelijke verslag. Wij verwachten van de Europese Commissie dat zij na drie jaar discussiëren over het toezicht eigenlijk eens komt met voorstellen over hoe een beter toezicht geregeld kan worden en wat nu precies de rol van de Rekenkamer zou kunnen zijn. Ik hang het Nederlandse gezegde aan: vertrouwen is goed, maar controle is beter.

Santos (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het verslag dat we nu bespreken - een uitstekend verslag - geeft duidelijk aan hoe belangrijk de rol van de Europese Investeringsbank is: het is een essentieel instrument bij de financiering van projecten in de gehele Europese Unie. Het verslag wijst er verder op dat de EIB ook een doorslaggevende rol speelt in de economieën van de kandidaat-landen. Voorgesteld wordt om een speciaal programma op te stellen voor het sociaal beleid in die landen.
Het onlangs genomen besluit om het maatschappelijk kapitaal te verhogen past dan ook heel goed binnen deze context. Het gaat hier om structurele doelstellingen die voor het bereiken van een welvarende, solide en duurzame Europese economie over de gehele linie van fundamenteel belang zijn. De Europese Investeringsbank is nu reeds verantwoordelijk voor meer dan 5 procent van de in de Unie gerealiseerde investeringen, waarmee 400.000 banen geschapen konden worden, vooral via steun aan kleine en middelgrote ondernemingen.
Men bedenke dat de Europese Unie onlangs extra verantwoordelijkheden heeft aanvaard met betrekking tot het verstrekken van speciaal voor kleine en middelgrote ondernemingen bedoeld risicokapitaal via de EIB. Het is helaas wel zo - ook de rapporteur wijst daarop - dat de mogelijkheden van de Europese Investeringsbank beknot worden door de rigide en orthodoxe regels voor de consolidering van de openbare financiën zoals die door het groei- en stabiliteitspact opgelegd worden.
We mogen intussen niet vergeten dat de taak van de EIB vooral bestaat uit het doen van investeringen van structurele aard - het kan dan bijvoorbeeld gaan om investeringen ten behoeve van infrastructuur, maar ook om risicokapitaal voor kleine en middelgrote ondernemingen. Het succes van dit soort investeringen is vaak afhankelijk van de vraag of er van overheidswege ook geld kan worden vrijgemaakt. Het is dus wel degelijk van belang welke interpretatie we binnen het kader van de huidige begrotingsnormen aan het begrip flexibiliteit zullen geven. Die flexibiliteit is voor de juiste toepassing van het groei- en stabiliteitspact beslist onmisbaar.
Het wordt steeds duidelijker dat Europa een doelstelling nastreeft die tegelijkertijd een absolute noodzaak is. De Unie moet een sterker concurrerend vermogen ontwikkelen. Dat betekent dat er welvaart moet worden gecreëerd, en dat die welvaart harmonisch moet worden verdeeld. Die doelstelling kunnen we alleen verwezenlijken via structurele investeringen, en we mogen dus niet accepteren dat bepaalde restricties die investeringen in gevaar brengen. Bij het investeringsbeleid moeten we ons laten leiden door de kwaliteit van de uitgaven - of dat nu openbare of particuliere uitgaven zijn - en in dat opzicht speelt de Europese Investeringsbank een onvervangbare rol. Ik wil de rapporteur graag gelukwensen met haar verslag en het feit dat ze deze aspiraties heeft weten te interpreteren.

Schmidt, Olle (ELDR).
Mevrouw de Voorzitter, commissaris, mijnheer Maystadt, om te beginnen wil ik mevrouw Van den Burg bedanken voor haar uitstekende werk.
Ook wil ik de Europese Investeringsbank en de heer Maystadt oprecht complimenteren met de manier waarop de dialoog tussen het Europees Parlement en de Europese Investeringsbank zich de laatste jaren heeft ontwikkeld. Zoals de heer Sjöstedt al heeft gezegd, heeft de Investeringsbank zich van een tamelijk gesloten instelling steeds meer ontwikkeld naar een instelling die openstaat voor dialoog en discussie. De reden dat ik een paar jaar geleden voor het eerst in contact kwam met de Europese Investeringsbank was het feit dat onafhankelijke organisaties hadden geklaagd over het gebrek aan transparantie van de Investeringsbank en haar onbegrip voor de noodzaak om een aanzienlijke bijdrage te leveren aan de inspanningen van de Europese Unie om een beleid uit te stippelen ten gunste van een duurzaam milieu. Op deze beide belangrijke gebieden is vooruitgang geboekt. Zoals bekend, is niets echter zo goed dat het niet verbeterd kan worden, en dat betreft onder meer de toegang tot informatie in verschillende talen.
Mevrouw de Voorzitter, de rapporteur streeft ernaar om de overkoepelende rol van de Europese Investeringsbank op macro-economisch, financieel en politiek strategisch gebied verder te benadrukken. In beginsel deel ik dit standpunt, maar ik wil er tegelijkertijd voor waarschuwen dat als het Parlement te veel, weliswaar legitieme, wensen uit, de hoofdtaak van de Investeringsbank uit het oog verloren kan worden, dat wil zeggen het bevorderen van de regionale ontwikkeling, het steunen van de vooruitstrevende technologie, het in acht nemen van het milieuaspect, het concentreren op de kandidaat-landen en de zogeheten partnerlanden. Zoals u hoort, heeft de Investeringsbank haar handen al vol. Ik wil er echter op wijzen dat de investeringen van de Europese Investeringsbank in de landen op de Balkan, die hieronder vallen, meer aandacht moeten krijgen. Wat betreft de controle van de Investeringsbank herhalen wij in ons voorstel dat de kwesties tijdens de volgende Intergouvernementele Conferentie besproken moeten worden.
Tot slot zou ik de heer Maystadt willen vragen wat hij vindt van onze wens om een panel van deskundigen in het leven te roepen vergelijkbaar met dat van de Wereldbank. Ik weet dat hierover binnen de Investeringsbank scepsis bestaat, omdat men vindt dat de Investeringsbank niet vergeleken kan worden met de Wereldbank en de Europese Unie bovendien een Ombudsman heeft. Wat wil de Investeringsbank doen om verdere kennis te verspreiden over de globale kredieten, dat wil zeggen kredieten voor kleine bedrijven?

Seppänen (GUE/NGL).
Mevrouw de Voorzitter, als permanent rapporteur voor leningen en garanties van de Begrotingscommissie heb ik hoofdzakelijk positieve dingen te zeggen over de Europese Investeringsbank. Ik heb mij natuurlijk verbaasd over de bureaucratie tussen de Bank, de Commissie en de Raad, die aan het licht kwam bij de financiering van de Russische investeringen in de bescherming van het milieu van de Oostzee. De gebeurtenissen toonden aan dat de Bank niet alleen een financiële instelling maar ook een politiek speelveld is. Het milieu is de dupe van het politieke spel van vertegenwoordigers van de lidstaten.
De Europese Unie staat garant voor een groot deel van wat de EIB uitleent en de door haar verleende kredieten vormen wat dat betreft geen enkel risico. Een AAA-rating voor kredietwaardigheid houdt de kosten van leningen laag bij andere vormen van fondsenwerving door de Bank. Aangezien de EIB heel kredietwaardig is en een klein verliesrisico heeft, moet zij bij het verstrekken van leningen strikte sociale en milieunormen in acht houden. Wij moeten doelen van algemeen belang bevorderen. Met dat doel moet de Bank met een gevoelig oor luisteren naar de juiste standpunten van het bankwatch-netwerk van niet-gouvernementele organisaties.
Onze fractie steunt de eisen om het toezicht op de Bank te verbeteren.

Lucas (Verts/ALE).
Mevrouw de Voorzitter, ik ben heel blij met dit verslag. Mijn fractie heeft een paar amendementen ingediend waarin aangedrongen wordt op meer transparantie bij het werk van de EIB. De Bank moet bovendien meer aandacht besteden aan ecologische aspecten. Het is heel belangrijk dat de EIB bij het financieren van projecten de strengst denkbare ethische normen hanteert. Dat betekent dat deze Bank zich moet terugtrekken als blijkt dat de nationale wetgeving geschonden wordt of dat er bij een project corrupte ondernemingen betrokken zijn.
Met betrekking tot dat laatste: ik ben ervan overtuigd dat de heer Maystadt ervan op de hoogte is dat er in Lesotho op dit moment een rechtszaak gevoerd wordt tegen Europese bedrijven. Deze zouden smeergeld hebben betaald om contracten toegewezen te krijgen voor een waterproject in de hooglanden van Lesotho, en dat project wordt deels door de EIB gefinancierd.
Corruptie bij de toewijzing van contracten voor ontwikkelingsprojecten en degelijk bestuur gaan niet samen. Vindt u daarom niet, mijnheer Maystadt, dat de EIB al haar controleprocedures zou moeten nakijken - en dan niet alleen voor het Lesotho-project, maar ook voor alle nog uit te voeren projecten? En kunt u het Parlement dan op de hoogte houden van uw bevindingen?
Een korte vraag aan de Commissie. De Commissie heeft de regering van Lesotho een aantal jaren geleden beloofd financiële steun te geven voor het voeren van dit soort rechtszaken om aldus degelijk bestuur te garanderen. Is de Commissie voornemens die belofte gestand te doen?

Andria (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, commissaris Monti, mijnheer de president van de EIB, staat u mij toe allereerst mijn gelukwensen te betuigen aan het adres van de rapporteur en haar te danken voor haar oproep aan de EIB om de lat voor de ondersteuning van de economie van de lidstaten hoger te leggen.
De Bank heeft een speciale taak: zij moet niet zomaar wat financieren maar alleen projecten die de doelstellingen van de Unie dienen. Deze institutionele taak heeft ertoe bijgedragen dat nieuwe rijkdom ontstond en steun kon worden verleend aan ondernemingsinitiatieven in de meest achtergebleven gebieden van de Unie. De inspanningen van de Bank ten behoeve van bepaalde sectoren, zoals milieu, waar 5,9 miljard euro is uitgetrokken voor projecten, verdienen ongetwijfeld waardering.
Het belangrijkste voor de territoriale ontwikkeling is echter de ondersteuning van de kleine en middelgrote ondernemingen. Daarbij moet men ervoor zorgen dat de partnerbanken die ook financieren, gedetailleerde informatie geven over de investeringen. Daarom wordt voorgesteld om bij voorbaat een kredietplafond vast te stellen voor de kleine en middelgrote ondernemingen en aan het Parlement een samenvattend verslag te presenteren over het gebruik van dit plafond en over de redenen of eventuele oorzaken van niet-gebruik of gedeeltelijk gebruik daarvan.
Ongetwijfeld verdienen de grote inspanningen van de EIB ten behoeve van de toetredingslanden waardering, maar daarbij mogen de doelstelling 1-gebieden niet uit het oog worden verloren. Ook wanneer zij niet meer onder doelstelling 1 vallen, moeten zij steun blijven ontvangen en in staat worden gesteld om het ongetwijfeld nog niet voltooide groeiproces voor eind 2006 af te sluiten.
Er moet bijzondere aandacht worden besteed aan het statuut van de Bank, dat alleen gewijzigd kan worden aan de hand van de in artikel 48 van het Verdrag betreffende de Europese Unie opgenomen procedure voor de wijziging en herziening van de Verdragen. Met name moet men artikel 5 wijzigen waarin sprake is van een bijdrage van 6 procent van de ondertekende lidstaten. Dit percentage zou verhoogd moeten worden om meer financiële middelen te verkrijgen voor de ondersteuning van de betrokken gebieden, om de rentabiliteit van de Bank te verbeteren of om, als alternatief, bij gelijkblijvende opbrengst de rente te kunnen verlagen.

Blak (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag eerst een pluim uitdelen aan de rapporteur en tevens de heer Sjöstedt bedanken voor zijn opmerkingen over dit verslag. Ik heb jarenlang het genoegen gehad met EIB-zaken te werken en ik pleeg te zeggen dat het lastiger is de EIB binnen te komen dan Fort Knox. Het is bij de EIB voortdurend een hard gevecht voor meer openheid en meer toezicht. De Bank blijft bijzonder ontoeschietelijk als het erom gaat boeken en projecten open te stellen voor extern toezicht. De Rekenkamer krijgt bijna geen toegang tot documenten. De Bank verwijst altijd naar het bankgeheim of naar het feit dat het geld niet uit de EU-begroting maar uit eigen middelen afkomstig is.
De EIB, de Commissie en de Rekenkamer hebben in maart 1999 een overeenkomst gesloten inzake de mogelijkheden van de Rekenkamer toezicht uit te oefenen op de EIB, maar ik ben beslist van mening dat deze overeenkomst moet worden herzien, zodat de Rekenkamer bij de EIB hetzelfde recht van toezicht krijgt als bij de ECB. En het verheugt mij dan ook zeer dat het Parlement nu deze eis stelt. Waarom zou de EIB een speciale status moeten hebben? Dat is iets wat ik absoluut niet kan accepteren. Ik zou de EIB willen vergelijken met de bank van de kobolden in de boeken van Harry Potter, met andere woorden een totaal gesloten instelling waarmee niemand zich mag bemoeien.

Maystadt
Mevrouw de Voorzitter, om te beginnen zou ik nogmaals willen benadrukken hoe zeer ik het op prijs stel dat ik de gelegenheid krijg om de dialoog met het Europees Parlement voort te zetten, vooral nu, op het moment dat uw instelling zich opent voor parlementariërs die afkomstig zijn uit landen die weldra tot de Europese Unie zullen toetreden.
Uw Voorzitter, de heer Cox, heeft twee weken geleden in Wenen bij het jaarlijkse forum van de Europese Investeringsbank herinnerd aan het historische belang van de uitbreiding en op uiterst eloquente wijze onderstreept dat deze ontwikkeling logisch voortvloeit uit het werken aan vrede en stabiliteit waarmee de oprichters van Europa een begin hebben gemaakt. De Europese Investeringsbank, die door het Verdrag van Rome in het leven is geroepen om de politieke doelstellingen van de Europese Gemeenschap financieel te onderbouwen, probeert hiertoe haar eigen, bescheiden bijdrage te leveren.
De Europese Investeringsbank, die in de kandidaat-lidstaten reeds zo'n achttien miljard euro aan leningen heeft verstrekt en daarmee verreweg hun belangrijkste geldschieter is, zal de investeringen die in deze landen nodig zijn vanzelfsprekend blijven steunen. De activiteiten zullen zich vooral op drie gebieden concentreren: infrastructuur, in het bijzonder op het vlak van vervoer, energie en telecommunicatie; milieu, omdat er een enorme behoefte bestaat aan investeringen teneinde aan de communautaire normen te kunnen voldoen; en ten slotte rechtstreekse buitenlandse investeringen, aangezien deze een buitengewoon krachtig instrument in het inhaalproces vormen. De voorbereiding van de kandidaat-lidstaten op de toetreding is één van de vijf prioritaire beleidslijnen die de raad van gouverneurs van de EIB heeft goedgekeurd toen hij er in juni jongstleden mee heeft ingestemd het kapitaal van de Europese Investeringsbank met 50 procent te verhogen.
Ik zal de vier andere prioritaire beleidslijnen kort in herinnering roepen. Om te beginnen regionale ontwikkeling. Wij streven ernaar 70 procent van onze directe leningen en tenminste 50 procent van onze algemene leningen toe te kennen aan projecten in regio's die in aanmerking komen voor steun uit hoofde van de structuurfondsen. Dan is er het zogenoemde i2i-programma (Initiatief Innovatie 2000), dat in het leven is geroepen naar aanleiding van de Europese Raad van Lissabon en waarmee investeringen dienen te worden bevorderd die ertoe bijdragen de Europese economie om te vormen tot een economie die gebaseerd is op kennis en innovatie. In het kader van dit initiatief is reeds meer dan dertien miljard euro aan leningen goedgekeurd. De vierde prioritaire beleidslijn is de bescherming en verbetering van het milieu. Ons doel is ieder jaar tussen een kwart en een derde van onze totale leningen toe te kennen aan milieuprojecten. De vijfde prioritaire beleidslijn bestaat ten slotte in de ondersteuning van het Europees ontwikkelingsbeleid. Voor dat doel zijn in het bijzonder twee nieuwe faciliteiten geschapen: de euromediterrane faciliteit, waartoe door de Raad van Barcelona is besloten, en de nieuwe investeringsfaciliteit die is geschapen uit hoofde van de Overeenkomst van Cotonou die de Europese Unie met de ACS-landen heeft gesloten.
Na deze toelichting op de vijf zwaartepunten voor de komende jaren, zou ik willen ingaan op hetgeen de verschillende sprekers hier vandaag hebben gezegd. Vanzelfsprekend ben ik gaarne bereid om bij de commissievergaderingen nadere en volledigere informatie te verstrekken. Om te beginnen zou ik de vragen willen beantwoorden van de rapporteur, mevrouw Van den Burg, die dit uitstekende verslag met grote inzet heeft voorbereid. Ik zou snel willen ingaan op de vraag die haar na aan het hart ligt, namelijk het gebruik van de obligaties van de EIB door de pensioenfondsen. In het Verenigd Koninkrijk hebben de pensioenfondsen reeds ingetekend op langlopende obligaties van de EIB. Op de euromarkt hebben we nog niet hetzelfde succes geboekt, maar wij zoeken naar formules die voor de pensioenfondsen en de verzekeringsmaatschappijen aantrekkelijker zouden kunnen zijn.
De werkgelegenheid, die door meerdere sprekers ter sprake is gebracht, blijft uiteraard een ultieme doelstelling. Ik denk echter dat het gevaarlijk zou zijn om het besluit of een project al dan niet gefinancierd wordt vooral afhankelijk te stellen van het aantal arbeidsplaatsen dat dit rechtstreeks oplevert. Ik deel in dit opzicht het voorbehoud dat door mevrouw Peijs tot uitdrukking is gebracht. Wij zijn van mening dat onze projecten een positieve impact dienen te hebben op de economie via de keten innovatie-productiviteit-groei-werkgelegenheid, maar denken dat het gevaarlijk zou zijn een te nauw verband te leggen tussen het aantal banen dat wordt geschapen en de selectie van een bepaald project.
Aangaande de KMO's zou ik eraan willen herinneren dat wij de kleine en middelgrote ondernemingen op twee manieren financieren: door algemene leningen, aangezien de helft van onze algemene leningen verstrekt wordt aan kleine ondernemingen, en door het aanbrengen van risicokapitaal uit hoofde van het Europees Investeringsfonds. Aan het adres van de Commissie zou ik als antwoord op een opmerking die commissaris Monti laatst in verband met één van de aanbevelingen van het verslag heeft gemaakt, willen zeggen dat wij voornemens zijn de door de Commissie gehanteerde definitie van kleine en middelgrote ondernemingen over te nemen. Er zal echter eerst een probleem moeten worden opgelost, namelijk dat van de middelgrote ondernemingen. Het risico bestaat dat zij als te groot worden beschouwd om nog voor algemene leningen in aanmerking te komen, terwijl zij te klein zijn om in het genot te komen van directe leningen. Zodra wij een adequate benadering voor de middelgrote ondernemingen hebben gevonden, zullen wij de definitie van de Commissie kunnen overnemen.
Wat het belangrijke vraagstuk van het toezicht op de Europese Investeringsbank betreft, zou ik willen benadrukken dat wij uiteraard openstaan voor de controles die de Europese Rekenkamer in het kader van haar bevoegdheden uitvoert. Mijnheer Blak, ik kan u verzekeren dat de Rekenkamer toegang heeft tot alle documenten die zij wenst in te zien overeenkomstig de tripartiete overeenkomst die tussen de Commissie, de Rekenkamer en de Europese Investeringsbank is gesloten. Deze overeenkomst functioneert tot voldoening van alle drie de partijen. De president van de Rekenkamer heeft mij dit bevestigd en u heeft commissaris Monti zojuist horen zeggen dat ook de Commissie tevreden is over dit akkoord, dat zal worden herzien en vernieuwd. In dit opzicht is er dus geen enkel probleem. De Rekenkamer is bevoegd toezicht uit te oefenen op het gebruik van de communautaire middelen en voor zover de EIB gebruik maakt van communautaire middelen, dient de Rekenkamer vanzelfsprekend volledig gebruik te maken van haar controlebevoegdheden.
De EIB heeft echter ook een belangrijke sector van activiteiten die niets te maken heeft met de communautaire middelen, activiteiten die gefinancierd worden door middelen die wij op de financiële markten over de hele wereld vergaren. Ook op deze activiteiten moet natuurlijk toezicht worden uitgeoefend. Overigens staan wij al onder toezicht van een controlecommissie en externe auditoren die rechtstreeks verslag uitbrengen aan de gouverneurs. Ik ben van mening dat het echt wenselijk zou zijn dat er een vorm van supervisie wordt gevonden die adequaat is voor een bank. Ik heb dit hier in het Parlement al eerder gezegd en herhaal het nu nog eens. Wij staan geheel open voor deze idee en wensen zelfs te worden onderworpen aan een vorm van banktoezicht. De lopende discussies over de eventuele instelling van een Europese banktoezichthouder slaan wij dan ook met grote belangstelling gade.
Mevrouw Lucas heeft een aantal interessante vraagstukken aan de orde gesteld, maar ik heb mijn spreektijd reeds overschreden. Ik zou haar in de commissie nadere inlichtingen kunnen verstrekken, met name ten aanzien van het Lesotho-project waarop zij heeft gewezen. Ik kan simpelweg bevestigen dat toen wij aanwijzingen kregen van eventuele fraude, wij terstond een diepgaand onderzoek hebben ingesteld. De uitkomsten van dit onderzoek hebben wij enerzijds meegedeeld aan OLAF, het u allen bekende controle-instrument, en anderzijds aan de justitiële autoriteiten van Lesotho. Wat het gebruik van de EIB-middelen betreft hebben wij geen fraude vastgesteld, maar bij het onderzoek dat wij bij deze gelegenheid hebben uitgevoerd zijn wel andere feiten aan het licht gekomen, waarvan wij de bevoegde autoriteiten op de hoogte hebben gesteld. Hierover zal ik in de commissie meer kunnen zeggen.
Mevrouw de Voorzitter, ik hoop dat deze antwoorden ertoe bijgedragen hebben de situatie voor het Parlement te verduidelijken en u een idee te geven van onze kijk en die van het gehele personeel van de Bank op onze taak, die wij de komende jaren in nauwe samenwerking met de Commissie en in permanente dialoog met het Europees Parlement ten uitvoer zullen leggen.

De Voorzitter.
Mijnheer de president, ik dank u voor uw komst en voor de informatie die u ons heeft willen geven.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 12.00 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is de gecombineerde behandeling van de volgende verslagen:
(A5-0352/2002) van de heer Lipietz, namens de Economische en Monetaire Commissie, over het XXXIste verslag over het mededingingsbeleid 2001 (SEC(2002) 462 - C5-0282/2002 - 2002/2142(COS))
(A5-0353/2002) van de heer Herzog, namens de Economische en Monetaire Commissie, met aanbevelingen aan de Commissie betreffende het Scorebord 2001 voor overheidssteun - Editie voorjaar 2002 (2001/2196(INI))

Monti
Mevrouw de Voorzitter, ik zal in de korte tijd die mij ter beschikking staat en waarin ik twee verslagen moet behandelen, proberen enkele thema's er uit te lichten.
Allereerst dank ik de rapporteurs, de heren Herzog en Lipietz, voor hun uitstekende verslagen. In beide verslagen wordt nogmaals tot uiting gebracht dat het Parlement algemene steun geeft aan het Europees mededingingsbeleid. Deze steun is erg belangrijk voor de Commissie en haar diensten.
Staat u mij toe de hoofdlijnen uiteen te zetten van ons mededingingsbeleid op het gebied van de overheidssteun. De Commissie heeft haar werkzaamheden op het gebied van de vereenvoudiging, modernisering en verduidelijking van de desbetreffende wetgeving en praktijk voortgezet. Er zijn zowel nieuwe regelingen als nieuwe communautaire oriëntaties vastgesteld. Ik denk bijvoorbeeld aan de aanneming begin dit jaar van een nieuwe, multisectorale aanpak met duidelijkere voorschriften voor de beoordeling van met grote investeringsprojecten verband houdende regionale overheidssteun. Een ander belangrijk voorbeeld betreft de toepassing van groepsvrijstellingen op grond waarvan de lidstaten zonder voorafgaande notificatie overheidssteun mogen verlenen. Er zijn groepsvrijstellingen goedgekeurd voor het midden- en kleinbedrijf, de opleiding en recentelijk ook de werkgelegenheidssteun.
Wat de vermindering en aanpassing van de overheidssteun betreft, hebben de lidstaten zich met de conclusies van de Europese Raad van Stockholm en die van Barcelona ertoe verbonden het niveau van de overheidssteun te verminderen. Wij hebben weliswaar een duidelijke neerwaartse tendens kunnen vaststellen, maar het staat buiten kijf dat het cumulatief effect van de steun, die in totaal 82 miljard euro bedraagt, de mededinging in de Unie nog steeds aanzienlijk verstoort.
Staat u mij nu toe in te gaan op een aantal vragen uit het verslag van de heer Herzog. Ik ben er vast van overtuigd dat de beste manier om de algemene mededinging in de communautaire industrie te bevorderen gelegen is in de handhaving van een vastberaden beleid voor overheidssteun. Soms heeft men kritiek hierop omdat het in tegenspraak zou zijn met de maatregelen die worden toegepast om bepaalde communautaire doelstellingen te verwezenlijken. Mijns inziens gaat het evenwel in verreweg de meeste gevallen om een ogenschijnlijke en geen reële tegenspraak. Het doel van de controle op de overheidssteun is te voorkomen dat de positieve effecten van een bepaalde maatregel teniet worden gedaan door de met dezelfde maatregel veroorzaakte mededingingsverstoring.
Ik ga verder akkoord met de mening uit het verslag dat het noodzakelijk is meer aandacht te schenken aan de beoordeling van de efficiëntie van de steun. Dit is een aspect van het steunbeleid waarvoor in eerste instantie de lidstaten bevoegd zijn. Zij moeten een evaluatiesysteem opzetten voor de steunregelingen. De Commissie is veeleer van plan bij deze taken te helpen door een forum te bieden voor de uitwisseling van ervaringen.
Wat de antitrust betreft, stond het werk in het teken van ons debat over het voorstel van de Commissie tot modernisering van de procedurele regels. De werkzaamheden in de Raad ten aanzien van het Commissievoorstel - een voorstel dat ruime steun geniet in dit Parlement, waarvoor mijn dank - zijn bijna afgesloten. Men gaat ervan uit dat de Raad volgende week de tekst van een nieuwe verordening zal aannemen. Ik ben ervan overtuigd dat wij erin zullen slagen onze procedures aanzienlijk te verbeteren ook wat het aspect betreft waarop het Parlement in zijn resolutie de grootste nadruk legt, namelijk de toepasbaarheid van de Europese mededingingsregels in alle gevallen die van invloed kunnen zijn op de handel tussen de lidstaten.
De modernisering van Verordening nr. 17 is, geachte afgevaardigden, mijns inziens een voorbeeld van de permanente hervormingscultuur die de Commissie intern probeert te bevorderen en die - zoals wij binnenkort zullen zien - ook op het gebied van concentraties moet gaan gelden. Daarom wil ik eraan herinneren dat het de Commissie was die drie jaar geleden het initiatief nam tot de modernisering van de antitrust. U zult zich nog wel herinneren dat het aanvankelijk niet zo gemakkelijk was om de lidstaten ervan te overtuigen dat meer decentralisatie op dit gebied een beter Europees openbaar bestuur zou bevorderen.
In de sector van de concentraties stellen wij een snelle toename vast van het aantal en de ingewikkeldheid van de procedures in de tweede fase. In 2001 heeft de Commissie vijf verboden uitgevaardigd. Ofschoon dit het grootste aantal verboden is dat in een jaar werd uitgesproken, maakt dit slechts ongeveer 1,5 procent uit van alle eindbesluiten. Het zal u waarschijnlijk niet ontgaan zijn dat het Gerecht van eerste aanleg in oktober twee verboden nietig heeft verklaard: in de zaak Schneider/Legrand en de zaak Tetra Laval/Sidel, afgezien van het verbod in de reeds in uw verslag genoemde zaak Airtours/First Choice.
Een diepgaande discussie over de gevolgen van deze arresten voor de werkzaamheden van de Commissie vergt meer tijd dan vandaag ter beschikking staat. Ik wil daarom volstaan met enkele opmerkingen.
Wij bestuderen de arresten aandachtig zowel omdat wij moeten besluiten over een eventueel beroep bij het Hof van Justitie als omdat wij de noodzakelijke consequenties moeten trekken voor de toekomst. Wij mogen echter niet toestaan dat door deze specifieke, afzonderlijke gevallen onze visie van het controlebeleid inzake communautaire concentraties wordt verdraaid. Zoals u weet hebben wij ruim voor de uitvaardiging van de recente arresten een uitgebreide hervorming van de controleprocedures met betrekking tot concentraties op stapel gezet. Eventueel moeten wij de noodzakelijke lering trekken uit die arresten en een nog radicalere hervorming dan aanvankelijk de bedoeling was doorvoeren. Dat is, zoals ik reeds heb aangekondigd, ook mijn intentie.
Ongeacht de vraag of wij al dan niet beroep zullen aantekenen bij het Hof van Justitie moet de Commissie zoveel mogelijk lering zien te trekken uit de gemaakte opmerkingen en het ontwerp voor de hervorming nog intensiever en ingrijpender maken. Daarom wil ik onomwonden duidelijk maken dat de verbetering die wij aan dit instrument willen aanbrengen absoluut niet zal uitmonden in een toegeeflijker beleid. Ons inziens moet het beleid voor de controle op concentraties, evenals het mededingingsbeleid in het algemeen trouwens, billijk en tegelijkertijd strikt zijn.
Ik ben van plan voor eind december de Commissie als college een radicale hervorming voor te stellen van het controlesysteem met betrekking tot concentraties. Ik wil daarvan kort enkele aspecten noemen. Ten eerste de tijdsduur van het onderzoek. Het Europees systeem heeft een algemeen erkend voordeel: het is snel. Deze snelheid brengt evenwel ook een aantal nadelen met zich mee, die zich vertalen - als ik dat zo mag zeggen - in een soms hoogoplopende nervositeit in de slotfase van de betrekkingen tussen de partijen en de Commissie. Wij zullen deze voordelen van snelheid niet overboord gooien - die snelheid is er bijvoorbeeld niet in de Verenigde Staten - maar wij zullen wel voorstellen een zekere flexibiliteit in te voeren door middel van voorschriften voor de opschorting van bepaalde termijnen.
Enkele van de verbeteringen die ik van plan ben voor te stellen voor het besluitvormingsproces zijn: de formalisering en uitbreiding van het bestaand systeem van kruiscontroles tot alle gevallen die de tweede fase hebben bereikt; meer transparantie door in een vroeger stadium dan nu het geval is de mogelijkheid te bieden van toegang tot het dossier en een bespreking van de tegenovergestelde marktvisies; uitbreiding van het personeel voor het directoraat-generaal Mededinging, opdat niet alleen in de werkzaamheden tegemoet kan worden gekomen aan de door het Hof vastgestelde hoge normen maar ook de economische analysecapaciteit kan worden versterkt.
Ik wil kort ingaan op het vraagstuk van de gerechtelijke controle in gevallen van bedrijfsconcentraties. Ik weet dat dit voor het Europees Parlement in het algemeen en mevrouw Riis-Jørgensen in het bijzonder van groot belang is.
De recente arresten hebben aangetoond dat de Europese rechtbanken de analyses van de Commissie met betrekking tot concentraties doorgaans nauwgezet en rigoureus toetsen. De gerechtelijke controle geschiedt op strikte wijze maar moet niet alleen inhoudelijk maar ook qua tijd efficiënt zijn. Wat de snelheid betreft waarmee arresten worden uitgevaardigd, is veel voor verbetering vatbaar. Er is reeds een fast track ingevoerd. Wij hopen van ganser harte dat het Gerecht van eerste aanleg in staat zal zijn in het kader van de versnelde procedure een groter aantal gevallen in minder tijd te behandelen. Zoals wij reeds hebben aangegeven is de Commissie bereid vastberaden steun te geven aan de absoluut noodzakelijke uitbreiding van de hulpbronnen van het Hof opdat zij deze verbeteringen ook kan doorvoeren. Het zou bovendien nuttig zijn na te denken over de mogelijkheid van zogenaamde judicial panels, van gespecialiseerde gerechtelijke panels die bepaalde categorieën van gevallen in eerste aanleg zullen behandelen, of over de mogelijkheid een in concentraties gespecialiseerde afdeling op te richten in het Gerecht van eerste aanleg.
Ongeacht de hervorming die uiteindelijk wordt gekozen voor de verbetering van het systeem, is het belangrijk niet uit het oog te verliezen dat ons administratief systeem heel wat voordelen biedt. Ik moet zeggen dat sedert de publicatie van het Groenboek van de Commissie er nauwelijks nog stemmen opgaan voor een totale afschaffing of radicale herziening van dit systeem.
Heel wat bedrijven - waaronder ook Amerikaanse bedrijven - hebben gezegd dat als zij moesten kiezen tussen ons systeem en het Amerikaans systeem, zij het systeem van de Europese Unie zouden kiezen. Zoals u weet is het op administratieve besluiten gefundeerde systeem niet iets exclusiefs van de Commissie. Hetzelfde model wordt namelijk door de meeste lidstaten toegepast, en weerspiegelt de Europese rechtstradities.
Ik zal dus een voorstel doen voor een aanzienlijke verbetering van het huidig systeem. Enkele radicale aspecten daarvan zullen worden veranderd. Ik wil niet verhelen dat het onze ambitie is het modernste en efficiëntste systeem voor de controle op concentraties voor te stellen, waarbij het Europees model door opname van enkele aspecten van het Amerikaans systeem zal worden verbeterd.
Ik heb geen tijd meer, mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, en daarom zal ik niet ingaan op andere belangrijke punten die in de verslagen van de heren Lipietz en Herzog aan de orde komen. Ik zie met name af van commentaar op een vraagstuk dat de voorzitter van de Economische en Monetaire Commissie, mevrouw Randzio-Plath, na aan het hart ligt, te weten de internationale samenwerking. Ik vermeld alleen dat daarbij in het afgelopen jaar aanzienlijke vorderingen zijn gemaakt.

Jonckheer (Verts/ALE)
 - (FR) Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mijn collega Lipietz kan vandaag helaas niet aanwezig zijn omdat hij vanwege de zorgwekkende gezondheidstoestand van een van zijn naasten in Parijs heeft moeten blijven. Het verslag dat ik namens hem presenteer is in de Economische en Monetaire Commissie, in tegenstelling tot het verslag over de Europese Investeringsbank, niet met algemene stemmen aangenomen. Daarom is hierop voor de plenaire vergadering zo'n veertigtal amendementen ingediend, waaronder tien van mijn eigen fractie.
Ondanks alle meningsverschillen die binnen de Economische en Monetaire Commissie bij dit soort verslagen bijna traditioneel de kop opsteken, was er toch op sommige punten sprake van een consensus en die wil ik onder de aandacht brengen. Dit betreft ten eerste de grote waardering voor het werk van commissaris Monti en zijn diensten. Iedereen in onze commissie is voorstander van een goed gevoerd Europees mededingingsbeleid en het verslag van de Commissie voor 2001 getuigt van de inspanningen die uw diensten en u zelf zich hebben getroost. Het internationale optreden zal, zoals u zelf al heeft benadrukt, voortaan geen problemen meer opleveren. Wij zijn voor de vaststelling van mondiale regels. In het verslag wordt benadrukt dat de internationale samenwerking op het gebied van de mededinging moet worden versterkt. De meerderheid van mijn collega's, zo niet allen, zijn tegen een renationalisering van het mededingingsbeleid, en dit is een krachtige politieke boodschap.
U heeft het over de recente arresten van het Europese Hof van Justitie gehad. In de paragrafen 4 en 5 van ons verslag wordt beklemtoond 'dat het Europees Parlement de recente uitspraak van de rechter [?] niet als een diskwalificatie beschouwt van het werk van de Commissie?. Wij zijn van mening dat het veeleer zaak is het Hof van Justitie te reorganiseren. U heeft verschillende formules genoemd. In het verslag wordt gewag gemaakt van de oprichting van een nieuwe rechterlijke instantie. Ik weet niet welk standpunt u inneemt ten aanzien van het probleem van de overheidssteun, die onderwerp is van het verslag van mijn collega Herzog.
Als ik het goed heb, zal er volgend jaar één enkel verslag worden voorgelegd over het mededingingsbeleid en het beleid inzake overheidssteun. Dit stemt mij tot voldoening.
Een andere in politiek opzicht uiterst belangrijke consensus betreft voorts de idee dat overheidssteun zich, zoals bepaald in het Verdrag, zou moeten concentreren op horizontale doelstellingen. Meningsverschillen waren er veeleer over de vraag hoe de doelstellingen gedefinieerd en verwezenlijkt moeten worden. Hierover hebben wij met u al lang en breed van gedachten gewisseld. Er moet nog veel gebeuren. Ik heb gelezen tot welke conclusies de Mededingingsraad op dit gebied is gekomen. Er moet worden gezorgd voor compatibiliteit en coherentie tussen de verschillende maatregelen van de Commissie en het Europees beleid. In dit verband moet de mogelijkheid om gebruik te maken van overheidssteun om de horizontale doelstellingen te bereiken, worden bevestigd.
Tenslotte waren de parlementariërs het algemeen eens over het feit dat het Europees Parlement een grotere inbreng moet hebben in alle wetgeving aangaande het mededingingsbeleid. In het verslag wordt expliciet verzocht om bij de vaststelling van de wetgeving betreffende het mededingingsbeleid het Parlement het medebeslissingsrecht toe te kennen - een punt dat uiteraard door de Conventie moet worden uitgewerkt.
Twee vraagstukken hebben voor veel controverses gezorgd en verschillende amendementen die hierop betrekking hebben, zijn in de plenaire vergadering opnieuw ingediend. Het eerste betreft de benadering die ten aanzien van de kandidaat-lidstaten moet worden gekozen. Er is een consensus binnen de commissie in die zin dat de mededingingsregels op niet-discriminerende wijze op alle lidstaten van toepassing moeten zijn. De effectieve tenuitvoerlegging van het mededingingsbeleid is echter onderwerp van discussie. Alhoewel duidelijk is dat een streng anticorruptiebeleid op zijn plaats is - en uit de verslagen van de Commissie blijkt dat op dit vlak in veel van de kandidaat-lidstaten nog ernstige problemen bestaan - pleiten sommigen van ons toch voor een zekere flexibiliteit bij de beoordeling van de overheidssteun. Zij wijzen in dit verband vooral naar het feit dat de Europese Unie bij de Duitse hereniging ten opzichte van de nieuwe Duitse deelstaten blijkbaar voor een bijzondere benadering heeft gekozen.
Tot slot verschilden de leden van de Economische en Monetaire Commissie van mening over de liberalisering van bepaalde sectoren van de economie. Terwijl sommigen van mening zijn dat de lopende processen vrij bevredigend en evenwichtig zijn, vinden anderen dat bij deze liberaliseringsprocessen niet alle doelstellingen van de Europese Unie worden geëerbiedigd.
Mevrouw de Voorzitter, om niet nog een keer het woord te hoeven vragen, zou ik heel in het kort namens mijn fractie willen benadrukken hoe belangrijk wij de door ons ingediende amendementen betreffende de beoordeling van de overheidssteun in de kandidaat-lidstaten achten. Dit geldt ook voor de amendementen 19 en 22, die betrekking hebben op de diensten van algemeen belang zowel wat hun internationale - de WTO-onderhandelingen - als wat hun nationale dimensie betreft.
Tot besluit zou ik u, mijnheer de commissaris, willen vragen of u op dit vlak actief zou willen worden. Zoals u weet, heeft de Conventie reeds meerdere bijdragen betreffende het vraagstuk van de diensten van algemeen belang ontvangen. Andere zullen volgen en ik ben van mening dat het in politiek opzicht wenselijk zou zijn dat ook de Commissie de Conventie laat weten hoe zij het mededingingsbeleid en de diensten van algemeen belang met elkaar denkt te kunnen verbinden.

Herzog (GUE/NGL)
 - (FR) Mijnheer de Voorzitter, ik wil alle collega's bedanken die mij hebben gesteund en vooral degenen die achter de strekking van dit verslag staan, dat in mijn ogen evenwichtig is en rekening houdt met de feiten. Ik ben van mening dat de amendementen van de heer Evans en mevrouw Riis-Jørgensen dit evenwicht in gevaar brengen en dat zij in wezen iedere vorm van overheidssteun op het vlak van de marktactiviteiten veroordelen. Ik hoop dan ook dat zij niet zullen worden aangenomen en dat het evenwicht dat binnen de Economische en Monetaire Commissie tot stand is gebracht in de plenaire vergadering wordt gehandhaafd. Ik heb goed kunnen samenwerken met het directoraat-generaal Mededinging, dat het beleid inzake overheidssteun zeer zorgvuldig ten uitvoer legt en tot mijn voldoening openstaat voor de dialoog.
Net als alle andere beleidsterreinen op mededingingsgebied moet ook het beleid inzake overheidssteun aan nieuwe uitdagingen het hoofd bieden. Het belangrijkste doel van dit beleid bestaat er nog steeds in alle vormen van steun die de mededinging scheeftrekken of dreigen scheef te trekken terug te dringen. Maar er moeten ook andere doelstellingen worden nagestreefd: concurrentievermogen en groei - twee van de doelstellingen van Lissabon - en de sociale samenhang, die impliceert dat regio's die met problemen kampen moeten worden geholpen hun achterstand in te lopen en zich te ontwikkelen. Daarom hebben de Europese Raden van Stockholm en Lissabon besloten om niet alle steun te verminderen, maar alleen de steun in de zin van artikel 87, dat wil zeggen steun die voor oneerlijke concurrentie zorgt. Geheel terecht hebben zij ervoor gepleit de steun te heroriënteren op horizontale doelstellingen. Deze besluiten van de Raad dienen in hun geheel vastberaden, maar tegelijkertijd oordeelkundig ten uitvoer te worden gelegd.
In mijn verslag heb ik benadrukt dat de doeltreffendheid van de horizontale steun moet worden geëvalueerd. Zo staat vast dat steun voor onderzoek, milieu, opleiding en werkgelegenheid geoorloofd is en wordt er vaak aangedrongen op verhoging hiervan. Maar deze steun is niet altijd even doeltreffend waar het gaat om de doelstellingen van Lissabon en Göteborg en derhalve moeten wij onze aanbevelingen verbeteren.
Het zou trouwens gevaarlijk zijn iedere vorm van sectorale steun zonder meer te verbieden. Deze kan onmisbaar zijn voor strategische projecten bij gebieden waarop Europa een achterstand heeft en voor een dalende markt, maar ook om weerstand te bieden aan oneerlijke mededinging op de wereldmarkt of om sectoren die blootstaan aan zeer zware conjuncturele schokken te redden. Zoals bekend heeft de Commissie zelf het debat over de koppeling van mededingingsbeleid en industriebeleid aangezwengeld. Ook de uitbreiding van de Unie met de Midden- en Oost-Europese landen brengt grote problemen met zich mee, die op billijke wijze moeten worden aangepakt. Wanneer de particuliere sector gezien de overproductie in de wereld niet bereid is de staalindustrie in Polen of Tsjechië bij te staan, moeten wij deze landen dan vragen af te zien van de modernisering van deze sector? De regels inzake overheidssteun voor de staalsector moeten worden herzien. Ook lijdt het natuurlijk geen twijfel dat het legitiem is de speciale belastingregelingen af te schaffen en om te vormen tot regionale steun. Er mag echter niet worden vergeten dat landen als Ierland tot voor kort flink van deze regelingen geprofiteerd hebben en dat gezien het lage economische niveau van de kandidaat-lidstaten in Oost-Europa levensvatbare ondernemingen niet spontaan zullen ontstaan.
Wat de diensten van algemeen belang betreft, lijkt het erop dat wij een stap vooruit zullen kunnen zetten. De Raad en de Commissie nemen het belang van deze diensten voor de Gemeenschap opnieuw onder de loep. Zoals door het Parlement bepleit, erkent het Hof van Justitie dat financiële compensaties als tegenprestatie voor opgelegde verplichtingen niet als steun mogen worden beschouwd. Wij dringen er derhalve bij de Commissie op aan haar overwegingen hiervan uitgaande te versnellen en binnenkort nieuwe instrumenten voor te stellen om tegelijkertijd de vrije keuze, de mogelijkheden van de diensten van algemeen belang en de mededinging te waarborgen en niet-economische activiteiten veilig te stellen.
Tenslotte verzoeken wij de Commissie vaart te zetten achter haar pogingen om te onderzoeken of de fiscale regelingen die door de Primarolo-groep als oneerlijke concurrentie worden aangemerkt, moeten worden beschouwd als overheidssteun.
Geachte collega's, het scorebord vormt een stap vooruit op de weg naar transparantie en openbare debatten. Desalniettemin is de Commissie zich bewust van de beperkingen waarop wij hebben gewezen. De vergelijkbaarheid van de gegevens tussen de lidstaten is niet gewaarborgd, de doeltreffendheid van de steun wordt niet geëvalueerd en er vindt nog geen vergelijking plaats tussen de Europese Unie en haar voornaamste internationale concurrenten. Op al deze gebieden zijn er dus inspanningen vereist. Tegen deze achtergrond zou het een goede zaak zijn indien de deelname van de actoren van het maatschappelijk middenveld zou worden vergroot.
Ik zou nog kort willen ingaan op het mededingingsbeleid in het algemeen. Mededinging is een essentiële voorwaarde voor het functioneren en de doelmatigheid van de interne markt. Maar de Europese Unie moet nog veel bereiken waar het gaat om de industriële en technologische ontwikkeling. Op het vlak van het mededingingsbeleid mag geen stap achteruit worden gezet. Het industrie- en het mededingingsbeleid moeten in de Verdragen en in de praktijk veeleer op hetzelfde niveau worden geplaatst. Gebeurt dit niet, dan loopt de Unie een achterstand op op het vlak van innovatie, schaalvoordelen, netwerkeffecten en de oprichting van ondernemingen. De deskundigen zijn nu al van mening dat het groeipotentieel van productie en productiviteit is afgenomen, terwijl wij juist willen dat dit toeneemt. De procedure inzake fusies/concentraties vormt slechts één kant van de zaak. Het is bekend dat de algemene centralisering van de bevoegdheden binnen het directoraat-generaal een probleem vormt, maar het zou ook niet wenselijk zijn om het Amerikaanse model over te nemen. Bij de op handen zijnde hervorming gaat onze voorkeur uit naar een onderzoeksprocedure met veel meer openheid, ruimte voor discussie en redelijke termijnen, waarbij de beslissingsbevoegdheid bij de Commissie blijft.

Ettl (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de commissaris bedanken voor zijn verslag over het mededingingsbeleid, maar tevens de beide rapporteurs complimenteren voor de gepresenteerde probleemanalyse.
Het verslag over het mededingingsbeleid gaat uitsluitend uit van de verantwoordelijkheid in dezen van de Commissie. Dat betekent dat ons advies ongeveer evenveel gewicht in de schaal legt als de adviezen die het ECOSOC de Commissie geeft, en niet meer dan dat. Laten we ons daarover geen illusies maken. Maar dat wil niet zeggen dat de Commissie, die op dit terrein vele bevoegdheden bezit, van plan is haar zeggenschap over het mededingingsbeleid te beperken.
Staat u mij toe enige kritische opmerkingen te maken over de verdere ontwikkeling van het mededingingsbeleid als zodanig. De voortschrijdende mondialisering, de door fusies gekenmerkte Europese economie en het steeds strengere mededingingsbeleid hebben gevolgen voor de situatie op de arbeidsmarkt omdat zij veranderingen voor de arbeidsmarkt zelf met zich meebrengen. Dit wil niet zeggen dat ik dit proces wil stopzetten; ik wil u het standpunt van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken overbrengen, en dat is dat de werkgelegenheidsrichtlijnen alléén niet meer voldoende zijn om de problemen op de arbeidsmarkt te compenseren die voorkomen uit de toenemende concurrentiedruk en de huidige zwakke economische groei.
Ik weet dat we het mededingingsbeleid niet al te zeer verantwoordelijk kunnen en mogen stellen voor de huidige problemen; daar wil ik duidelijk over zijn. Maar ik wil wel zeggen dat mogelijke uitbreiding van de mededingingsregelgeving tot de diensten van algemeen belang mij wel problematisch voorkomt. Het is niet alleen aan de Commissie om deze regels vast te stellen, maar aan de politiek in het algemeen.
Mededingingsbeleid is zonder meer een op zichzelf staande waarde, maar het dient wel in overeenstemming te worden gebracht met uit sociaal oogpunt belangrijke diensten van algemeen belang, eens te meer nu de uitbreiding van de Europese Unie voor de deur staat. Ik ga ervan uit dat u begrip heeft voor dit standpunt, mijnheer de commissaris.

Doorn (PPE-DE)
 van de Commissie juridische zaken en interne markt. Voorzitter, namens de Juridische Commissie een aantal opmerkingen die met name betrekking hebben op de procedures. Wij zijn blij met de afschaffing van de meldingsplicht voor mededingingsafspraken. Ik denk dat dat een goede zaak is die leidt tot aanmerkelijk lagere administratieve belasting bij ondernemingen en overheid. Wel zouden wij er bij de Europese Commissie op aan willen dringen om tegemoet te komen aan een gerechtvaardigd verlangen van ondernemingen naar meer rechtszekerheid, met name in gecompliceerde zaken. Wij vragen de Commissie om te onderzoeken of het niet mogelijk is om in uitzonderlijke gevallen, zaken waar grote investeringen mee gemoeid zijn, toch algemeen geldende uitspraken te doen over de verenigbaarheid van afspraken met de Europese mededingingsregels, zoals in Amerika met de Business Review Letter gebruikelijk is.
Voorzitter, modernisering van het mededingingsbeleid kan alleen maar slagen wanneer de mededingingsregels overal in alle lidstaten van de Europese Unie op uniforme en consistente wijze worden toegepast. Wat we nodig hebben, is een Europese beroepsmogelijkheid tegen besluiten van nationale mededingingsautoriteiten. We verzoeken de Commissie de nodige stappen daartoe te ondernemen. Zoals mijn collega Peijs zojuist al zei in een ander verband: vertrouwen is goed, maar controle is in dit soort gevallen beter.
Voorzitter, het derde punt. Het netwerk van nationale mededingingsautoriteiten heeft een duidelijk en transparant statuut nodig. Het gaat nu nog om een schimmige vorm van samenwerking zonder een duidelijk statuut. In een dergelijk statuut moet worden vastgelegd hoe de afstemming tussen de Commissie en de nationale mededingingsautoriteiten moet worden geregeld en hoe de onderlinge samenwerking plaatsvindt. Met name bijvoorbeeld op het terrein van het uitwisselen van vertrouwelijke informatie. Ik denk dat het goed is als daar heel goede en heldere afspraken over komen en dat daarbij ook de kandidaat-lidstaten worden betrokken.
Ten slotte, Voorzitter, zijn wij van mening dat het de democratische legitimiteit van de economische mededingingswetgeving ten goede zal komen wanneer ook het Parlement hierover medebeslissingsrecht krijgt.

Langen (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, de controle op overheidssteun is een van de drie pijlers van het mededingingsbeleid. Veel van deze steun gaat naar de industrie, de energiesector, de verkeerssector of de landbouw. Vandaar dat de Commissie voor industrie een advies aangaande het verslag-Herzog heeft opgesteld. In dit advies, dat met grote meerderheid is aangenomen, hebben wij ons in de eerste plaats ingenomen betoond met de indiening van het scorebord voor overheidssteun, dat meer transparantie en openheid, meer duidelijkheid en overzicht biedt. Ten tweede heeft de Commissie voor industrie unaniem met een aantal eisen aan het adres van de Commissie ingestemd.
In de eerste plaats zijn wij blij met de doelstelling om de overheidssteun voortdurend te verlagen. Ten tweede dient in het volgende scorebord de overheidssteun in de kandidaat-lidstaten te worden opgenomen. Onze derde eis is - en dat is een oude wens - dat de drempels voor de "de minimis"regel worden verhoogd. We wensen een vrijstelling voor de kleinere subsidiegevallen teneinde functionarissen ter plaatse meer speelruimte te bieden om beslissingen te nemen. Voorts zijn wij van mening dat de speciale fiscale regelingen intensiever dienen te worden gecontroleerd en in dit scorebord moeten worden opgenomen. Tot slot willen wij dat, met name op het terrein van de diensten van algemeen belang - daarover hebben andere collega's al gesproken - de Commissie eindelijk doet wat zij al lang geleden heeft aangekondigd.
We weten dat er momenteel een Groenboek in de maak is over het functioneren van de diensten van algemeen belang. Wij hopen, mijnheer de commissaris, dat dit Groenboek, dat onder hoofdverantwoordelijkheid van de voorzitter van de Commissie wordt samengesteld, alle aspecten van de diensten van algemeen belang omvat. We zijn niet van mening dat deze diensten van algemeen belang in het algemeen niet onder de mededingingsregels dienen te vallen, zoals zojuist werd geopperd, maar vinden dat er duidelijkheid kan worden geschapen waar onduidelijkheid heerst.
Het laatste punt dat de Commissie voor industrie wil onderstrepen is een oude eis van het Parlement. Het gaat om de verordeningen waarover u zojuist sprak, geachte commissaris, die een aanvulling behelzen op Verordening nr. 17. Wij willen dat deze verordeningen - inclusief de verwachte voorschriften over de diensten van algemeen belang - tot de wetgeving betreffende de interne markt worden gerekend en in de medebeslissingsprocedure worden behandeld. Ik weet dat dit niet in uw belang is, maar het is wel in ons belang. Niettemin hopen wij dat u ons in ieder geval op een aantal punten tegemoetkomt.

Purvis (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik spreek namens de heer Evans, de schaduwrapporteur voor de Fractie van de Europese Volkspartij. Het spijt hem dat hij hier vandaag niet aanwezig kan zijn. We hebben met betrekking tot deze verslagen een aantal amendementen ingediend, die er in het algemeen op gericht zijn de vrijhandel sterker te stimuleren.
De Europese Unie heeft zich de afgelopen jaren terecht geconcentreerd op de verbetering van de mededinging, met meer keuzevrijheid voor de consument. Ze heeft de instrumenten die haar voor dat doel ter beschikking staan op doeltreffende wijze ingezet. Als gevolg daarvan is de vrijhandel toegenomen, terwijl er bovendien minder oneerlijke subsidies worden uitgekeerd. In mijn land is dit type beleid in de jaren 80 door de toenmalige conservatieve regering herontdekt en in praktijk gebracht, met gunstige gevolgen voor zowel ondernemingen als consumenten, en we zien nu hetzelfde gebeuren in de rest van de Europese Unie.
Het stimuleren van de mededinging is een enorme opgave. Gedurende de eerste drie decennia na de Tweede Wereldoorlog waren overheidssteun en protectionisme niet zulke controversiële onderwerpen. Het is daarom nog steeds heel moeilijk de strijd aan te binden met deze traditionele ideeën en de daarmee samenhangende belangen - zeker wanneer de tegenstanders van vrijhandel zich bedienen van meer aansprekende leuzen.
Gelukkig is commissaris Monti ervan overtuigd dat het openen van markten en het doorvoeren van vrijhandel uiteindelijk iedereen ten goede komt. Wij zijn dankbaar voor al hetgeen hij gedaan heeft om de obstakels die een vrije markt in de weg staan te verwijderen - of het nu om subsidies gaat, of om kartels.
Het verslag van de heer Herzog gaat over het nieuwe scorebord voor overheidssteun. Dit is een heel nuttig instrument. We zijn er heel blij mee, en we hopen dat er veel gebruik van gemaakt zal worden. Het is heel bemoedigend om vast te stellen dat volgens het scorebord overheidssteun afneemt - al zouden we graag zien dat er nog minder overheidssteun werd gegeven. Nu blijkt ook dat sommige lidstaten wel driemaal zoveel overheidssteun geven als andere lidstaten.
Wij hopen dat dit scorebord de lidstaten ertoe zal aanzetten hun hervormingen in een versneld tempo voort te zetten. We hopen ook dat het scorebord gebruikt zal worden om de nieuwe lidstaten na hun toetreding in 2004 bij te staan bij de tenuitvoerlegging van hun hervormingen.
Het verslag van de heer Liepitz concentreert zich op de algemene aspecten van het mededingingsbeleid, en het doet ons deugd vast te mogen stellen dat aan veel van onze zorgen aandacht wordt besteed. Zo wordt in dit verslag nadrukkelijk gewezen op het gebrek aan vorderingen in het liberaliseren van de gas- en elektriciteitsmarkten; het verslag dringt er verder op aan dat er actie wordt ondernomen om de markten voor energie, vervoer en de postdiensten te openen. Commissaris Monti en zijn medewerkers worden terecht geprezen voor hun aanpak. Wij moeten hem vanuit het Parlement aansporen om de ingeslagen weg te blijven volgen.
Ik zou graag willen besluiten met de aanbeveling aan dit Parlement om het beleid van de Europese Unie op dit gebied voort te zetten. Ik hoop daarom dat het Parlement onze amendementen steunt, en ik zie reikhalzend uit naar nog ingrijpender ontwikkelingen in de eerstvolgende jaren.

Berenguer Fuster (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, het debat over het jaarverslag inzake het Europese mededingingsbeleid zou zonder meer het belangrijkste jaarlijkse debat van het Parlement over dit onderwerp moeten zijn. Maar zo is het niet altijd. En dat is te wijten aan het feit dat het karakter van dit Parlement - dat tenslotte een politiek orgaan is en geen forum van academici of deskundigen - en het Reglement van het Parlement problemen geven als het gaat om het bespreken van langlopende kwesties. Zo bespreken we aan het eind van het jaar 2002 de inhoud van een verslag van de Commissie dat betrekking heeft op het jaar 2001. Sindsdien zijn er veel zeer belangrijke dingen gebeurd.
Met dergelijke beperkingen is het onwaarschijnlijk dat welk verslag dan ook dat dit Parlement uitbrengt adequaat de huidige stand van het debat over het Europese mededingingsbeleid weergeeft. Ik zeg dit uiteraard niet ten nadele van het verslag van de rapporteur, de heer Lipietz, die zijn taak zeer adequaat heeft volbracht, maar omdat het politieke spel van meerderheden en minderheden, dat nu eenmaal eigen is aan een Parlement als dit, ertoe kan leiden dat er, in een resolutie zoals we die vandaag bespreken, veel elementen voorkomen die weinig te maken hebben met het actuele debat over mededingingsbeleid.
Ik zeg natuurlijk niets nieuws en de heer Lipietz zelf zou het met mij eens moeten zijn. In zijn interventie voor de Economische en Monetaire Commissie heeft hij uitgesproken dat hij het met veel van de paragrafen die zijn ingebracht niet eens is, evenals met de afwijzing van veel andere punten. Ik moet daarom zeggen dat ik het met de rapporteur eens ben. Ik geloof dat goedkeuring van dit verslag in de huidige bewoordingen niet leidt tot een document dat bruikbare gezichtspunten of belangrijke bijdragen aan het actuele debat over mededinging kan bieden. Ik wil dit, ondanks het door de rapporteur verrichte werk, benadrukken.
Met betrekking tot het betoog van vandaag van de commissaris, de heer Monti, zou u het eens moeten zijn met de constatering van deze tekortkomingen. Volgens de heer Monti hebben de belangrijkste actuele problemen op het gebied van mededinging betrekking op de modernisering, de hervorming van Verordening nr. 17 uit 1962 - die hopelijk spoedig wordt doorgevoerd. Daarnaast zijn er aanzienlijke problemen als gevolg van herhaalde jurisprudentie - drie uitspraken - van het Gerecht van eerste aanleg inzake fusies.
Geachte dames en heren, het Europese mededingingsbeleid en het werk van de Commissie op dit terrein vormen een van de belangrijkste instrumenten voor het creëren van een gemeenschappelijke markt. Met de invoering van de euro is duidelijker geworden dat de prijsverschillen tussen de lidstaten nog altijd bestaan. Zouden we ons niet moeten afvragen of het mededingingsbeleid, institutioneel of anderszins, versterking nodig heeft om de laatste obstakels voor het realiseren van die gemeenschappelijke markt te overwinnen?
Dit zijn een aantal van de problemen die vandaag aan de orde zouden moeten komen. Ik betreur het dat dit tijdens het huidige debat niet gebeurd is.

Riis-Jørgensen (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, geachte commissaris Monti, inzake het verslag betreffende het scorebord wil ik namens de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij opmerken dat wij niet tevreden zijn met het resultaat van de stemming in de parlementaire commissie en derhalve hebben wij samen met de Fractie van de Europese Volkspartij een reeks amendementen ingediend. Op voorwaarde dat deze amendementen worden aangenomen, zullen wij voor het verslag stemmen. Verder dank ik de Commissie voor het werk dat aan het scorebord, een bijzonder nuttig instrument ter realisering van het doel van een algehele verlaging van de overheidssteun, is besteed.
Ik verwelkom het verslag over het XXXIste verslag van de Commissie over het mededingingsbeleid 2001. Vooral de steun van de parlementaire commissie aan mijn voorstel dat men de instelling van een mededingingsrechtbank dient te overwegen, waarvoor in artikel 225 A van het Verdrag van Nice de mogelijkheid is gecreëerd, doet mij deugd. Een mededingingsrechtbank zal de rechtszekerheid voor ondernemingen in Europa vergroten. Een mededingingsrechtbank zal fungeren als tegenwicht voor en toezichthouder op de experts van de Commissie in kwesties die het mededingingsbeleid betreffen en zal garanderen dat de Commissie niet langer gezien wordt als het orgaan dat ondernemingen zowel onderzoekt als beoordeelt. Dat zal de transparantie van de betreffende ondernemingen bevorderen. Ik ben absoluut niet uit op een aantasting van het mededingingsbeleid in zijn algemeenheid, integendeel, of van de rol van het directoraat-generaal Mededinging in het mededingingsbeleid. Ik wil commissaris Monti en alle andere goede krachten steunen in hun opvatting dat mededingingsbeleid ook in de toekomst zuiver mededingingsbeleid blijft, zonder bemoeienis vanuit andere beleidsterreinen als industriebeleid. Het verheugt mij dat de heer Monti positief staat tegenover een Europese mededingingsrechtbank.
Daarnaast ben ik zo vrij vooruit te zien en commentaar te leveren op de ontwerpverordening van de Commissie ter hervorming van het Europese mededingingsrecht. De fractie van de ELDR heeft de Commissie gedurende het gehele hervormingsproces gesteund door te stellen dat een hervorming noodzakelijk is. Tegelijkertijd hebben wij staande gehouden dat dat niet mag leiden tot renationalisering van het mededingingsbeleid. De Commissie heeft ons verzekerd dat dat niet het geval zal zijn en heeft verwezen naar de instelling van een netwerk bestaande uit het directoraat-generaal Mededinging en de nationale mededingingsautoriteiten. Ik heb er alle vertrouwen in dat dit netwerk zal functioneren, maar ik wil tegelijkertijd een voorstel doen dat de Commissie hopelijk in overweging zal willen nemen. Dit voorstel komt neer op het creëren van een speciale unit, een task force, binnen het directoraat-generaal Mededinging, die tot taak krijgt erop toe te zien en te controleren dat de mededingingsregels in alle lidstaten gelijkelijk worden toegepast. Dat is een grote en belangrijke taak, die met de uitbreiding die in het verschiet ligt nog groter zal worden. Ik zal hierop in een brief aan de commissaris nader ingaan.

Markov (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, nu de interne markt een feit is, krijgen onze regio's uiteraard met sterkere concurrentie te maken. Daarom moet de Europese mededingingsregelgeving voortdurend worden verbeterd. Doordat de Europese Unie echter niet onafhankelijk van de wereldhandel opereert, is er ook een mededingingssysteem in het kader van de WTO noodzakelijk.
Als wij de taak serieus opvatten die wij onszelf, voortbordurend op de Top van Lissabon, tijdens de Top van Göteborg oplegden, dan mag het mededingingsbeleid zich niet slechts beperken tot de economische voorwaarden, maar dient het ook rekening te houden met de sociale en ecologische aspecten. Een economie kan niet concurrerend zijn als zij niet over goed opgeleide arbeidskrachten beschikt, als de lonen en salarissen zich op een dusdanig laag peil bevinden dat de interne vraag wordt verzwakt in plaats van gestimuleerd, en als de gefabriceerde producten niet gegarandeerd onschadelijk zijn voor de volksgezondheid.
Daarom dient er zich een omslag in ons denken te voltrekken om het gevecht op de interne markt om gesubsidieerde productielocaties om te zetten in een strijd voor een duurzame bestaansbasis voor de mensen. In het mededingingsbeleid dient het begrip 'gelijke kansen? adequaat te worden ingevuld. Gelijke kansen kunnen echter niet worden gerealiseerd als er onvoldoende geharmoniseerde technische standaards zijn, als het fiscale beleid van de lidstaten onderling zo sterk verschilt dat de werkelijke lasten niet vergelijkbaar zijn, en als de sociale standaards in de verschillende lidstaten sterk uiteenlopen.
Ik ben geen tegenstander van overheidssteun; ik ben er zelfs voorstander van, mits deze steun berust op een voor iedereen bindende en gelijke rechtsgrondslag en niet bijdraagt aan het behoud van oude, milieuonvriendelijke technieken en technologie, maar investeringen in de toekomst stimuleert.
Kortom, en daarmee kom ik weer terug bij het uitgangspunt van mijn bijdrage: bij het mededingingsbeleid draait het om de opbouw van de gelijkzijdige driehoek economisch beleid, sociaal beleid en milieubeleid.

Mayol i Raynal (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, het verslag van de heer Herzog is van uitstekende kwaliteit en de door onze fractie ingediende amendementen vormen hierop alleen maar aanvullingen. De amendementen die zijn ingediend door de Fractie van de Europese Volkspartij en de liberalen betekenen echter de doodssteek voor het verslag, omdat hiermee wordt beoogd tenminste een tiental overwegingen en paragrafen te schrappen. Wat mij verbaast is dat door deze amendementen in zekere zin de gehele menselijke dimensie van het verslag wordt uitgewist. Zoals u weet, is in het Verdrag vastgelegd dat de steun die Duitsland aan zijn oostelijke regio's verleent verenigbaar is met het communautair recht. De heer Herzog heeft derhalve geheel terecht voorgesteld dat deze steun ook zou moeten worden toegekend aan de regio's in de kandidaat-lidstaten. Maar het enige wat er gebeurt is schrappen, schrappen, schrappen. Ik geef toe dat ik niet kan begrijpen dat de EVP, die zich in Estoril nog tot de sociale markteconomie heeft bekend, zich zodanig opstelt.

Blokland (EDD).
Voorzitter, in de sport is een tegenstander nodig om te kunnen winnen. Voetbal is zo´n sport die slechts kan bestaan bij de gratie van de aanwezigheid van een tegenstander. Een tegenstander behoort bij een eerlijk spel over dezelfde middelen te beschikken als de andere partij. Het gaat immers om een eerlijke competitie waarin gestreden kan worden om de eerste plaats, maar ook om de eer.
Bij het betaalde voetbal zien we, bijvoorbeeld in Nederland, hoe een maatregel van de Europese Commissie inzake de overheidssteun leidt tot reacties. Zo begreep ik deze week uit een Nederlandse krant dat onze socialistische collega Max van den Berg de profvoetbalclubs wil uitzonderen van de Europese regels over overheidssteun. Deze reactie gaat mijns inziens echter voorbij aan de commerciële doelen die door de profclubs worden nagestreefd. In tegenstelling tot collega Van den Berg spreek ik dan ook mijn steun uit voor de maatregelen die de Europese Commissie heeft genomen om de steun die aan het betaalde voetbal wordt verleend zo mogelijk terug te draaien.
Het verlenen van overheidssteun is en blijft mijns inziens een maatregel die nadrukkelijk een tijdelijk karakter kent. Wanneer voor langere tijd steun wordt verleend, zullen de concurrentieverhoudingen verstoord worden. Een afhankelijkheidsrelatie tussen bedrijfsleven en overheid gebaseerd op steun is een inbreuk op de werking van de markt. Ik onderschrijf tegelijkertijd ook de positieve werking van de overheidssteun. Immers wanneer door een tijdelijke maatregel doelstellingen van maatschappelijk belang worden bereikt, is het geoorloofd tijdelijk steun te verstrekken. Dit om een impuls te geven aan bedrijven om mee te werken aan dergelijke doelen.
Ik wil hier graag wijzen op het belang van steunverlening om milieuwetgeving uit te voeren. Het is een feit dat het bedrijfsleven als gevolg van veel nieuwe maatregelen geconfronteerd wordt met hoge kosten. Wanneer de Europese concurrentiepositie als gevolg van milieumaatregelen ten opzichte van niet EU-landen schade oploopt, acht ik het een goede zaak dat op beperkte schaal en onder heldere voorwaarden de kosten gedragen worden door de samenleving.
Met betrekking tot de toetreding van de kandidaat-lidstaten dient een nieuw hoofdstuk aan het mededingingsbeleid en het vraagstuk van de overheidssteun te worden toegevoegd. Een aantal kandidaat-lidstaten verleent gunstige fiscale regelingen aan buitenlandse investeerders. Dit om de lokale werkgelegenheid te beschermen.
In het verslag van collega Herzog wordt in de paragrafen 17 en 18 nadrukkelijk gewezen op het vraagstuk van de steun aan de staalindustrie in verschillende toetredingslanden. Ik ben in verband hiermee van mening dat amendement 16 een heldere wijziging inhoudt.
Voorzitter, ik pleit voor een eenduidige en rechtvaardige behandeling van de kandidaat-lidstaten met betrekking tot mededinging en overheidssteun. Ik steun daarom de amendementen 20 en 21 op het verslag van collega Lipietz, waarin duidelijk wordt aangegeven dat de toetredingslanden te maken hebben met een andere problematiek dan de huidige lidstaten.
Hoe begrijpelijk overheidssteun ook is vanuit de positie van de kandidaat-lidstaten, het is en blijft een vorm van overheidssteun die niet past binnen de regels over overheidssteun en mededinging. Een duidelijk omschreven uitzonderingspositie geeft de nieuwe lidstaten de ruimte om te werken aan gezonde economische verhoudingen.
Ik wil graag afsluiten met een vraag aan commissaris Monti. Het is de afgelopen jaren wel duidelijk geworden dat de toetredingslanden een andere economische structuur kennen dan de EU-lidstaten. Deze structuur en mentaliteit veranderen minder snel dan we zouden wensen. Dit vraagt om maatwerk voor de toetredingslanden. De regels onverminderd van toepassing laten zijn, is een maatregel die geen recht doet aan de ontwikkeling tot een sociale markteconomie in de toetredingslanden. Hoe denkt u in dat kader op een rechtvaardige wijze het probleem van de overheidssteun in de toetredingslanden tot een oplossing te brengen?

de Gaulle (NI).
Mijnheer de Voorzitter, het EG-Verdrag bevat geen verbod op machtsposities, maar alleen op het misbruik hiervan. Het voorziet niet in een stelsel voor de voorafgaande goedkeuring van fusies. Dit betekent dat over het opbouwen van een machtspositie tengevolge van een fusie niet van tevoren met de Commissie behoeft te worden onderhandeld en dat een dergelijke machtspositie op zich niet in strijd is met het Verdrag. De Commissie is hier, om haar bestaan te rechtvaardigen, voor de zoveelste keer haar boekje te buiten gegaan en heeft voor deze gelegenheid volkomen willekeurige, ja lachwekkende criteria bedacht. Bijvoorbeeld analyseert zij delen van de markt op een nationale basis en per product, waarbij zij ervan profiteert dat de Franse autoriteiten de industriële belangen van Frankrijk niet serieus genoeg nemen en bij de verdediging van die belangen niet thuis geven.
Het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschappen bevat geen enkel verbod op de ontwikkeling van staatsbedrijven, maar desalniettemin bijt de Commissie in Brussel zich vast in de Franse staatsbedrijven als waren het in hun ogen onaanvaardbare symbolen van een triomferend Colbertisme. Iedere poging om de Franse regering ertoe te dwingen haar staatsbedrijven te privatiseren zou derhalve tot felle reacties bij alle werknemers of, waarom niet, een algemene staking in alle sectoren van de economie moeten leiden. Het is niet alleen zaak de diensten van het directoraat-generaal Mededinging te hervormen, ook commissaris Monti, die overigens absoluut geen verstand heeft van de industrie, evenals de Commissie moeten op hun nummer worden gezet.

Rapkay (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, voor ons ligt een hele waaier aan actuele zaken en besluiten betreffende het mededingingsbeleid. Met het oog op de krap bemeten spreektijd moet ik mij beperken tot het beleid met betrekking tot de overheidssteun en daarmee tot het verslag van collega Herzog, een verslag dat wij als Fractie van de Europese Sociaal-Democraten van harte steunen.
Even een opmerking vooraf, geachte commissaris: trek u niets aan van de onzin die de vorige spreker te berde bracht. De meerderheid van dit Parlement denkt er heel anders over. Ik weet zeker dat uit de stemming over beide verslagen straks zal blijken dat wij het niet eens zijn met wat er hier zojuist werd geopperd.
Zoals reeds gezegd steunen wij het verslag van collega Herzog over de overheidssteun. Daarin toont hij zich een voorstander van het strenge toezicht op de overheidssteun dat door de Commissie op basis van de Verdragen wordt toegepast. Het is een evenwichtig verslag, waarin wordt benadrukt dat het beleid van overheidssteun ook andere doelstellingen van de EU dient te verwezenlijken, met name concurrentievermogen, groei en werkgelegenheid, en wel in overeenstemming met de strategie van Lissabon. Daarom doet het me ook veel deugd, geachte commissaris, dat u dit beginsel in uw inleiding expliciet heeft vermeld en onderschreven.
Het is goed dat de overheidssteun opnieuw is verminderd. Dit is te danken aan het strenge toezicht op de overheidssteun door de Commissie. Deze steun brengt niet alleen het gevaar van concurrentievervalsing met zich mee, maar iedere steun moet eerst ergens anders vandaan worden gehaald en wordt dan wellicht elders gemist.
Maar we mogen ook weer niet iedere vorm van overheidssteun afwijzen. Veeleer dient aan de hand van kwalitatieve criteria te worden beoordeeld of het doel dat men met de overheidssteun wil bereiken - eventueel tijdelijk - concurrentievervalsing rechtvaardigt, en of deze maatregelen bestaande concurrentievervalsing op de middellange termijn niet zelfs elimineren. Mijnheer de commissaris, ik wil twee punten aansnijden waarover ik een jaar geleden tijdens hetzelfde debat al eens vragen heb gesteld en verzoeken heb gedaan.
Het is juist dat de regio met het sterkste concurrentievermogen, en die willen wij graag zijn, zich moet onderscheiden door de aanwezigheid van concurrerende bedrijven. Dat betekent dat de bedrijven het zoveel mogelijk moeten redden zonder overheidssteun en dat eventuele staatssubsidies gericht dienen te zijn op de vergroting van het concurrentievermogen van deze bedrijven. Daarbij mag echter niet alleen naar het afzonderlijke bedrijf worden gekeken, maar moet de gehele economische keten waarin dit bedrijf zich bevindt onder de loep worden genomen. Als kwaliteit hoog in ons vaandel staat, dan mogen we een bedrijf niet geïsoleerd bekijken.
Een tweede punt betreft een verzoek dat ik ten aanzien van het regionale beleid heb. Wij bespreken nu al hoe het eigenlijk verder moet met het regionale beleid na 2006. Dan zal er veel veranderen voor de huidige EU van de vijftien, voor de oude lidstaten. Dat is ook goed zo. Maar in dit verband moeten we er goed over nadenken hoe wij de regionale steun door de lidstaten opnieuw in balans brengen. Wij dienen dat te bespreken, en wel in een vroeg stadium. Wellicht komen we tot de conclusie dat alles bij het oude kan blijven, maar wie weet concluderen we ook dat er een nieuw mechanisme moet komen. Laten wij met die discussie niet wachten tot het laatste moment, maar laten we er nu mee beginnen!

Caudron (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, wanneer men alleen maar naar de vrije mededinging en de vrije markt kijkt, verstoort iedere vorm van steun, of die nu door Europa of door een lidstaat wordt verstrekt, de mededinging. Maar afgezien daarvan ben ik er stellig van overtuigd dat deze invloed op de mededinging positief is wanneer het hierdoor mogelijk is een adequate ruimtelijke ordening, doelmatige openbare diensten, een vermindering van de ongelijkheden, een beter sociaal beheer en onderzoek en ontwikkeling op de lange termijn en daarna te waarborgen.
Ik sta achter het standpunt van de heer Herzog, die ik wil feliciteren en die ik steun, en zou derhalve, net als hij, willen benadrukken dat overheidssteun noodzakelijk en gerechtvaardigd is mits aan ten minste twee voorwaarden is voldaan: enerzijds moet de steun, zowel qua hoogte als qua duur, duidelijk en uitsluitend overeenkomen met de vastgestelde doelstellingen en anderzijds moet de steun transparant zijn en moeten de hiermee bereikte resultaten worden gecontroleerd en geëvalueerd.

Della Vedova (NI).
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, ik ben het eens met wat de heer Monti onlangs in een interview heeft gezegd: de aanzienlijke kloof tussen groei- en werkloosheidscijfers, waardoor Europa achterblijft bij de Verenigde Staten, wordt tot op grote hoogte veroorzaakt door de economische structuren in Europa, die nog steeds veel minder open staan voor mededinging. Volgens mij zou een concurrerende economie die open staat voor mededinging tastbare sociale voordelen opleveren voor Europa.
De commissaris leidde daaruit af dat we een nog krachtiger concurrentiebeleid nodig hebben dan in de Verenigde Staten, en het is zijn verdienste dat hij heeft geprobeerd zo'n beleid op poten te zetten en daarbij zelfs het risico heeft genomen fouten te maken, of in elk geval, anders te oordelen dan de rechterlijke instanties waaraan zijn oordeel in enkele gevallen is voorgelegd.
Met name op het punt van overheidssteun staat Europa in de komende jaren, onder de huidige negatieve economische omstandigheden, voor een zeer belangrijke opgave. Pogingen om overheidssteun terug te vorderen worden afgewisseld met protectionisme en staatsinterventie in de economie: dat is een riskante strategie. In de Verdragen wordt overheidssteun terecht aan strikte limieten gebonden; deze limieten moeten worden gehandhaafd en bevestigd, niet in de laatste plaats waar regeringen proberen misbruik te maken van overheidssteun of vrijelijk steun te verdelen, iets wat ze steeds vaker zullen proberen.
Er zijn nog meer onopgeloste problemen: voormalige staatsmonopolies - te beginnen met EDF, ENEL, France Télécom, Deutsche Telekom - overheidssteun voor omroepen, overheidssteun bij structurele hervormingen en, in deze context, ook verkapte overheidssteun.
Mijnheer de Voorzitter, de Italiaanse radicale leden zullen voor de amendementen-Riis-Jørgensen en -Evans stemmen, omdat het verslag-Herzog daardoor aan evenwichtigheid wint.

Randzio-Plath (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, het Europees mededingingsbeleid is een van de belangrijkste beleidsinstrumenten van de Europese Unie en daarom zou ik het ook toejuichen als de Commissie de kant van het Europees Parlement kiest en dit terrein ook meeneemt in de medebeslissingsprocedure.
Ik vind het van groot belang dat wij het mededingingsbeleid democratiseren en van nog meer legitimiteit voorzien dan wij al deden. Want tenslotte is de keuze van de Europese Unie voor interne markt, markteconomie en concurrentie gegrondvest op de gedachte dat concurrentie door zijn distributiefunctie bijdraagt aan een rechtvaardige inkomensverdeling, aan de verbetering van het sociale welzijn en fungeert als een mechanisme voor de efficiënte allocatie van productiefactoren. Dit zou het aanbod verbeteren, wat in het voordeel van producenten en consumenten is, en uiteindelijk ook de technische vooruitgang stimuleren en het bruto nationaal product maximaliseren.
Marktbeheersing en concentratieprocessen beschouwen wij als schadelijk. Deze overwegingen dienen ook bij het constitutionele debat, bij de herziening van het Verdrag een rol te spelen, en ik hoop ten zeerste dat dit ook nog zichtbaarder wordt bij de toepassing en hervorming van het mededingingsrecht. Tenslotte moet dit beleid ook in overeenstemming worden gebracht met het proces van Lissabon en de doelstellingen daarvan.
Daarom is het jaarverslag zonder meer een succesvol verslag te noemen. Positief is ook dat daarin nu voor het eerst het onderwerp 'diensten van algemeen belang? is opgenomen. Van het Groenboek verwacht ik - in tegenstelling tot de heer Langen - niet alleen een grondige analyse van het verlenen van de openbare diensten van algemeen belang, maar ook de vaststelling van een uitgangspunt voor toekomstige wetgeving. Het doet mij plezier dat men het waarborgen van diensten van algemeen belang even zwaar wil laten wegen als het beginsel van de vrije mededinging.
Ik hoop dat de Commissie nu zo spoedig mogelijk met een voorstel voor een kaderverordening of kaderrichtlijn komt waarin rekening wordt gehouden met de bijzonderheden en tradities van de afzonderlijke lidstaten en waarin met name de definitie van de diensten van algemeen belang wordt overgelaten aan de lidstaten.
Geachte commissaris, terecht heeft u erop gewezen hoe belangrijk het toezicht op de kartels en de fusies is. Ik wil hier nogmaals onderstrepen dat de meest recente rechterlijke uitspraken in hun afzonderlijke delen exact geanalyseerd dienen te worden en dat er conclusies uit moeten worden getrokken. Deze vonnissen doen echter geen enkele afbreuk aan het vertrouwen van het Europees Parlement in de deskundigheid van de Commissie, zoals zij die tientallen jaren lang aan de dag heeft gelegd. Geachte commissaris, ik wil u verzoeken bij het toezicht op fusies nog meer dan tot nu toe de rechten van de werknemers ?
(Spreekster wordt door de Voorzitter onderbroken.)

Patakis (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, het toegepaste mededingingsbeleid heeft ervoor gezorgd dat belangrijke bedrijfstakken in Europa een groot aandeel van de wereldmarkt hebben verloren. Het ergste is evenwel dat daardoor duizenden werknemers op straat zijn komen te staan. Dankzij dit beleid konden via bedrijfsfusie en bedrijfsovername reusachtige monopolistische concentraties ontstaan. Deze hebben een overheersende positie op de markt en een grenzeloze vrijheid bij de vaststelling van de prijzen weten te verwerven. Daardoor zijn de concurrenten, en met name de kleine en middelgrote bedrijven, van de markt weggevaagd en mensen massaal ontslagen. De werkloosheid is explosief gegroeid en een groot deel van de rijkdom is verloren gegaan.
Gebleken is dat het mededingingsbeleid geen voorwaarde is voor de totstandkoming van meer werkgelegenheid zoals men aanvankelijk dacht. In de praktijk is namelijk het tegenovergestelde het geval. De Europese Unie maakt zich alleen ongerust over de vertraging bij de definitieve liberalisatie in de sectoren van het aardgas en de elektriciteit, het vervoer en de postdiensten, bij de volledige liberalisatie van de markten, de voltooiing van de privatisering en de algemene toepassing van tijdelijke en occasionele vormen van arbeid. De Europese afgevaardigden van de Communistische Partij van Griekenland staan de werknemers ter zijde in hun strijd en verzet tegen dit liberale?..
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

Bordes (GUE/NGL).
Wij zullen tegen de drie verslagen stemmen van respectievelijk mevrouw Van den Burg, de heer Lipietz en de heer Herzog, die allen betrekking hebben op het zogenoemde mededingingsbeleid en elkaar aanvullen. Uw economie, die gebaseerd is op particuliere winst, is absoluut niet in staat om de kosten van de infrastructuren op de lange termijn op te brengen, noch om het hoofd te bieden aan alle sociale en menselijke gevolgen van een mededinging die dodelijk zou kunnen blijken te zijn voor de samenleving. Derhalve dient er enerzijds een openbare Europese bank te komen om infrastructuurprojecten te financieren en is anderzijds een zeker staatsinterventionisme vereist om de taken op zich te nemen die het particuliere kapitaal te min acht en om een paar van de vele open wonden die uw economisch systeem heeft gereten te genezen. Wij zijn voor de verdediging van openbare diensten die van nut zijn voor de bevolking. Wij zijn erop tegen dat de staat het particuliere kapitaal een steun in de rug geeft. Met onze stem tegen deze verslagen, die in onze ogen één geheel vormen, verlenen wij uiting aan ons verzet tegen het gehele functioneren van de huidige economie, die er uitsluitend toe dient een minderheid van geprivilegieerden zo rijk mogelijk te maken en die niets doet om de behoeften van de meerderheid van de bevolking adequaat te bevredigen.

Karas (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, dames en heren, als laatste spreker wil ik nogmaals benadrukken dat het mededingingsbeleid de kern vormt van de interne markt en dat dit in mijn ogen een bijzonder belangrijk beleidsinstrument van de Europese Unie is ter versterking van de positie van Europa in de wereld en ter verwezenlijking van de doelstellingen van Lissabon. Het mededingingsbeleid dient de Europese consument te beschermen, tot eerlijke marktprijzen te leiden, voor een groter aanbod te zorgen en de dynamiek en het vernieuwende vermogen van alle deelnemers aan de markt te vergroten. Het mededingingsbeleid verbiedt zowel staats- als particuliere monopolies. Het bestrijdt concurrentievervalsende maatregelen en vormt de voorwaarde voor alle ondernemingen om eerlijke kansen te krijgen op de markt.
We zijn op de goede weg, maar helaas hebben we ons doel nog niet bereikt. We zijn op de goede weg omdat we een daling van het aantal onderzochte gevallen en tegelijk een toename van de hoeveelheid opgelegde geldboetes constateren. We hebben ons doel nog niet bereikt doordat er veel obstakels voor eerlijke concurrentie bestaan, alsmede veel verschillende instanties met bevoegdheden op dit terrein die het binnensluipen van concurrentieverstoringen mogelijk maken, en doordat wij de toepassing van sommige richtlijnen te traag ter hand nemen.
We hebben ons doel nog niet bereikt omdat het mededingingsrecht nog niet voorziet in duidelijke regels en uitzonderingen op die regels ten aanzien van de diensten van algemeen belang; regels en uitzonderingen die als smeermiddel kunnen fungeren tussen deze diensten en het mededingingsrecht. Ook juich ik het voorstel van de Commissie toe om afspraken tussen de KMO's in het algemeen onder de 'de minimis?-regels te laten vallen en doe ik een beroep op de kandidaat-lidstaten om de mededingingsregels snel toe te passen, opdat er geen concurrentievervalsing tussen de verschillende productielocaties ontstaat.

Monti
Mijnheer de Voorzitter, ik ben uiterst ingenomen met het feit dat het strikte mededingingsbeleid in dit Parlement op zulk een brede steun mag rekenen. Het is, zoals de heer Purvis al opmerkte, een enorme opgave. Het is ook heel belangrijk om erop te wijzen - zoals de heer Junker heeft gedaan - dat er een algemene consensus bestaat met betrekking tot dit strikte beleid. We zijn het erover eens dat dit een zaak voor internationale samenwerking is, en dat we het mededingingsbeleid niet moeten renationaliseren. Ik stel verder vast dat men de besluitvorming hierover in de handen van de Europese Commissie wil laten, en dat het toezicht aan de Hoven moet worden overgelaten.

De Voorzitter.
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris. Wij zijn u dank verschuldigd voor de moeite die u zich onder de omstandigheden hebt getroost.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 12.00 uur plaats.

De Voorzitter.
Geachte dames en heren, ik heb het genoegen u te kunnen mededelen dat in het kader van de interparlementaire betrekkingen de delegatie van het Syrische parlement onder leiding van de heer Abdoul Kader Kaddoura, de voorzitter van het Syrische parlement, voor de tweede maal een bezoek brengt aan het Europees Parlement.

Nu ik de heer Kaddoura en de leden van de delegatie welkom heet, wil ik benadrukken hoeveel waarde wij hechten aan dit bezoek. Dit is het eerste bezoek sinds 1983 aan het Europees Parlement.
Syrië is het enige land in het Middellandse-Zeegebied waarmee wij nog geen associatieovereenkomst hebben gesloten. Sinds 1997 worden er onderhandelingen tussen de Commissie en Syrië gevoerd. Volgens mijn informatie is vorige week de laatste bijeenkomst gehouden, die in een zeer goede sfeer heeft plaatsgevonden.
De contacten tussen het Syrische parlement en het Europees Parlement zouden een begin kunnen zijn voor de parlementaire dialoog in het kader van het Euromed-forum. Wij hopen derhalve dat uw bezoek ertoe bijdraagt dat de betrekkingen tussen het Europees Parlement en het Syrische parlement worden geïntensiveerd.
Mijnheer Kaddoura, ik ben ervan overtuigd dat de gesprekken die u en de leden van uw delegatie hebben gevoerd hun vruchten zullen afwerpen en een nieuwe fase zullen inluiden waarin de volkeren in Syrië en de Europese Unie nader tot elkaar zullen komen.
(Applaus)

Mann, Thomas (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, wij hebben gisteren een discussie gevoerd over het verslag van onze collega Van den Burg betreffende het in- en uitlenen van arbeidskrachten. Het debat duurde van 22.00 tot 23.30 uur en er hebben zo'n 28 sprekers aan de discussie deelgenomen. Toen ik vanochtend informeerde of er een video-opname van het debat was gemaakt, werd mij medegedeeld dat dat niet het geval was omdat er slechts tot 20.00 uur opnamen zijn gemaakt.
Mijnheer de Voorzitter, wij zeggen dat alle debatten op dezelfde voet behandeld moeten worden, maar toch zijn degenen van wie het verslag na 20.00 uur wordt besproken, altijd in het nadeel. Er wordt op dit vlak geen recht gedaan aan de transparantie. Wij zijn aanwezig, de tolken zijn aanwezig, maar de videodienst vanwege de drastische bezuinigingen weer niet. Ik vind dat een onaanvaardbare situatie!
(Levendig applaus)

De Voorzitter.
Ik ben van mening dat uw opmerkingen, die tegelijkertijd een klacht inhielden, zorgvuldig in overweging genomen moeten worden. Ik hoop dat u een positief antwoord zult krijgen.
Thors (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, het afgelopen half uur is er alleen maar heet water in de douches en de wc's. De afgevaardigden lopen het risico zich eraan te branden. Is er soms vrees voor nieuwe bacillen in dit gebouw? Ik zou de quaestoren willen vragen deze kwestie uit te zoeken.

De Voorzitter.
Dank u wel voor uw opmerking, mevrouw Thors.

van den Burg (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, ik stel voor dat we de passage 'after consultation of the social partners? uit de oorspronkelijke Commissietekst opnieuw in de eerste zin opnemen.

De Voorzitter.
Mijnheer Pronk, heeft u daar bezwaar tegen?

Pronk (PPE-DE).
Voorzitter, het kan, maar eigenlijk zouden we moeten zeggen 'where appropriate after consultation of the social partners?. Dat hebben we al eerder vermeld en het is ook logischer, dus: 'where appropriate after consultation with the social partners?.

Purvis (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik zou de indieners van de amendementen 31 en 37 graag willen verzoeken om toe te lichten of dit een verbod inhoudt op het therapeutisch klonen van menselijke embryo's.

Ó Neachtain (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, dit amendement heeft niets te maken met het onderzoek naar stamcellen. Het gaat uitsluitend over het klonen van mensen. De formulering die ik gebruikt heb, is die van de in september 2000 door dit Parlement goedgekeurde resolutie over het klonen van mensen. Wij riepen daarin op tot een volledig verbod.

De Voorzitter.
Het debat heeft reeds plaatsgevonden. Mijns inziens is de bedoeling in deze tekst heel duidelijk.
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Lage (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren - alleen even een toelichting: mevrouw Damião is vrij ernstig ziek. Ze kan bij de bespreking van haar verslag en de stemming erover dus niet zelf aanwezig zijn. Ik wil dit Parlement - inzonderheid de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie - namens de socialistische delegatie uit Portugal bedanken voor de steun die u haar gegeven heeft. Die hulp vertegenwoordigt een belangrijke intellectuele stimulus voor haar herstel.
van den Burg (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, ik dacht dat de heer Herzog een mondeling amendement op zijn tekst zou indienen. Die zou als volgt luiden: ' ? verwelkomt de inspanningen van de Bank voor meer transparantie en efficiëntie met betrekking tot leningen over de gehele wereld en het antwoord van de Bank op kritische vragen over deze instrumenten?. Dat is dan de eerste zin.
Oh nee, het zijn de Groenen. Neem me niet kwalijk - ik ben in de war met een ander verslag.

Herzog (GUE/NGL).
Wij trekken het eerste deel van het amendement, waarin werd voorgesteld drie woorden te schrappen, in. De formulering in het verslag 'financiering van de economie? wordt dus gehandhaafd.

Isler Béguin (Verts/ALE)
. (FR) Voor zover het na de overstromingen die Midden-Europa deze zomer hebben geteisterd en de aardbevingen die Turkije, Griekenland en recentelijk Italië hebben getroffen nog nodig was de noodzaak van een hulpfonds voor slachtoffers van rampen aan te tonen, heeft de ondergang van de Prestige ons hier toch eindelijk van weten te overtuigen.
Dit Solidariteitsfonds is weliswaar noodzakelijk, maar het biedt geen toereikende garanties. Wanneer hulp wordt geboden aan de slachtoffers van dergelijke rampen, dan betekent dit niet dat er daarom niet meer behoeft te worden nagedacht over hun oorzaken, over onze productiewijzen en de oriëntatie van onze economie. Integendeel, gezien deze rampen dienen wij onze economische gedragspatronen waarin winst voorop staat radicaal te wijzigen! Een kleine winst voor de in Panama geregistreerde reders, die Filippijnen in dienst nemen en onder de vlag van 'Gibraltar? varen. Daar staat tegenover dat iedere schipbreuk van een tanker die niet aan de wet voldoet persoonlijke en familiale drama's en onmetelijke verliezen voor de Europese en de internationale gemeenschap met zich meebrengt, dat de sociaal-economische structuren van de kustgemeenschappen voor jaren worden verstoord en dat de ecosystemen en de biologische diversiteit van de zee voor honderden jaren worden vernietigd. Een Solidariteitsfonds is niet genoeg, er dient een permanente Europese bank voor preventie en herstel van milieubederf in het leven te worden geroepen die ertoe bijdraagt milieurampen te voorkomen. De recente ramp met de Prestige moet een laatste schot voor de boeg vormen zodat er eindelijk een einde komt aan deze aanslagen op het milieu.

Queiró (UEN)
Dit verslag was bedoeld als voorstel voor een Interinstitutioneel Akkoord over de financiering van het Solidariteitsfonds van de Europese Unie en de voorwaarden waaraan voldaan moet worden om op dit Fonds een beroep te kunnen doen. Dit Interinstitutionele Akkoord is er één tussen de Commissie, de Raad en het Europees Parlement, en de bedoeling is om de technische modaliteiten te definiëren waarmee inkomsten naar dit Fonds kunnen worden overgeheveld.
In dit akkoord is ook een versnelde procedure opgenomen om voldoende financiële flexibiliteit te garanderen en een snelle interventie via dit Fonds mogelijk te maken. Dat moet dan reeds vanaf boekjaar 2002 (en tot 2006) mogelijk zijn - de voor de huidige financiële vooruitzichten vastgestelde periode.
De recente ramp met de olietanker Prestige, die de kusten van Galicië reeds met olie heeft besmeurd en nu ook de Portugese kust bedreigt met de ruwe olie die eruit is gelekt, is een typisch voorbeeld van een ramp waarvoor het Solidariteitsfonds snel en efficiënt ingezet zou kunnen worden. Daarom heb ik zonder enige reserves voor dit voorstel gestemd.

van Dam (EDD)
In eerste lezing sloot ik mijn bijdrage af met de woorden: "Ik vestig mijn hoop op de wijsheid van de Raad". Ik kan vaststellen dat ik daarin niet geheel ben teleurgesteld. Het Interinstitutioneel Akkoord dat nu voorligt, is aanmerkelijk scherper afgebakend dan het ontwerp van het Parlement.
Ik illustreer dat met drie punten: de reikwijdte: terecht is deze in hoofdzaak beperkt tot grote natuurrampen. Bij andersoortige rampen is de verantwoordelijke aansprakelijk; de drempelwaarden: de verhoogde drempel concentreert de regeling op grote rampen en biedt daardoor uitzicht op substantiële hulp aan geselecteerde gebieden; de uitzonderingsmogelijkheden: de 7,5% -limiet garandeert dat het overgrote deel van het Fonds ten goede komt aan het eigenlijke doel ervan.
De Commissie heeft intussen al het eerste voorstel gedaan voor steunverlening uit dit Fonds. Ik hoop dat uit de afhandeling van deze steunaanvragen zal blijken dat het Solidariteitsfonds functioneert als aanvulling op nationale maatregelen, zowel preventief als corrigerend. Dan bereiken we een verbetering van de huidige situatie op alle fronten, zowel voor de getroffen staten als voor de onderlinge solidariteit op langere termijn.
Wij hebben daarom het Interinstitutioneel Akkoord gesteund, zij het met reserves.

Vlasto (PPE-DE)
Ik heb mij voor de inzet van het Solidariteitsfonds van de EU uitgesproken. Deze stemming vormt de afronding van een uiterst vlot verlopen wetgevingsproces dat op gang is gekomen met de presentatie van het voorstel door commissaris Barnier op 18 september jongstleden. Ik zou de heer Barnier overigens willen bedanken voor de inspanningen die hij zich ten aanzien van dit dossier heeft getroost.
Wanneer de politieke wil sterk genoeg is, is Europa in staat snel en adequaat vooruitgang te boeken. Ik betreur alleen dat wij dit resultaat niet al na de verschrikkelijke stormen van 1999 hebben bereikt, waaronder met name Frankrijk zwaar heeft geleden.
Maar nu mogen wij blij zijn met de inzet van dit nieuwe instrument van de Europese solidariteit. De hiervoor uitgetrokken 728 miljoen euro vormen een extra steun in de rug van de gezinnen die deze zomer het slachtoffer zijn geworden van natuurrampen.
In mijn regio en in verschillende departementen in het zuiden van Frankrijk zijn ongeveer 400 gemeentes op 8 en 9 september van dit jaar getroffen door zware onweren en stortvloeden. Deze hebben aan 24 mensen het leven gekost en grote schade veroorzaakt.
Vandaag gaan mijn gedachten uit naar hun gezinnen, naar de gekozen vertegenwoordigers van de getroffen gemeentes en naar allen, reddingswerkers en vrijwilligers, die in deze noodsituatie hulp en bijstand hebben verleend. Zij kennen de prijs van de solidariteit en zullen de geste die Europa vandaag gemaakt heeft, naar ik hoop, weten te waarderen.

Beysen (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, het voorstel voor een aanbeveling van de Raad met betrekking tot de tabakspreventie beantwoordt slechts gedeeltelijk aan mijn standpunt. De Europese Commissie gaat op sommige gebieden veel te ver. Naast de vele aspecten van preventie en controle beoogt ook deze aanbeveling de tabaksreclame te reguleren. Waarom komt de Commissie met twee teksten die allebei de reclame aan banden proberen te leggen? Het kan toch niet de bedoeling zijn dat reclame die niet tot doel heeft tabak te promoten onder deze aanbeveling valt. Het is erg jammer dat het Europees Parlement geen oog heeft voor de brand diversification businesses. Het gaat overwegend over gespecialiseerde en vaak zeer kleine bedrijven die een bestaande merknaam gebruiken om nieuwe producten op de markt te brengen. Maar ik kan me natuurlijk wel vergenoegen met het feit dat het uiteindelijk slechts een niet-bindend middel is dat als impuls moet dienen voor de lidstaten.

Wachtmeister (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, als nieuweling in het Parlement moet mij van het hart dat kwesties zoals die in het verslag-Maaten over de preventie van roken en initiatieven ter verbetering van de bestrijding van het tabaksgebruik het de individuele burger moeilijk maken om ons goede werk te begrijpen. Deze kwestie laat ik graag aan het oordeel van de ouders van de kinderen over. In dit geval is de vorm gevaarlijk, en niet de inhoud. Ik denk dat het andersom zou moeten zijn.

Eriksson, Krarup, Herman Schmid, Seppänen en Sjöstedt (GUE/NGL)
Wij hebben besloten om over een groot deel van het verslag geen standpunt in te nemen. Voor een groot aantal voorstellen is geen gemeenschappelijk beleid op Europees niveau nodig. Het verbod op sigarettenautomaten, regels voor cadeaus en zelfbediening in winkels kunnen beter op nationaal niveau worden gereguleerd. Een verbod op levensmiddelen die op tabaksproducten moeten lijken is ons inziens een onnodige regulering.
De Europese Unie zou in plaats daarvan de omvangrijke Europese subsidies aan de tabaksteelt moeten afschaffen.

Lulling (PPE-DE)
Een aantal aanbevelingen van de Commissie en de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid is met het oog op het beleid inzake de volksgezondheid zeer welkom. Ik denk daarbij met name aan de voorlichtingscampagnes en de programma's voor de behandeling van tabaksverslaving. Het voorgestelde amendement met betrekking tot de invoering van maatregelen voor de bescherming tegen omgevingstabaksrook op afgesloten werkplekken en in openbare ruimtes en het openbaar vervoer creëert ook een meerwaarde in dit opzicht. Ook uitdrukkelijk toe te juichen is de oproep om economisch haalbare alternatieven voor tabakstelers te bevorderen en de geleidelijke vervanging van de tabakssubsidies door alternatieven te stimuleren. Wij kunnen de producenten en hun gezinnen natuurlijk niet gewoon maar van hun dagelijkse brood beroven zonder hen een redelijk alternatief te bieden.
Ik ben overigens niet over alle aanbevelingen in het verslag helemaal tevreden. De aanbeveling aan de lidstaten om de prijzen voor tabaksproducten via hogere accijnzen kunstmatig te verhogen, acht ik voor het ontmoedigen van de tabaksconsumptie niet effectief. In Groot-Brittannië kost een pakje sigaretten twee of drie keer zoveel als in Luxemburg. Ik heb echter nog nooit gehoord dat de consumptie van tabak op de Britse eilanden daardoor veel lager is dan in de andere lidstaten, laat staan dat het probleem daarmee is opgelost. De enigen die blij zullen zijn met een dergelijke aanbeveling zijn onze ministers van Financiën, met name degenen die met een groot begrotingstekort te kampen hebben en die een waarschuwing van de Commissie boven het hoofd hangt in verband met het overschrijden van de criteria van het stabiliteitspact.
(Stemverklaring ingekort overeenkomstig artikel 137, lid 1, van het Reglement)

Meijer (GUE/NGL)
. Op het moment dat dit voorstel op de agenda werd geplaatst, was de steun van een overweldigende meerderheid al verzekerd. Die steun is veel breder dan bij eerdere voorstellen die met tabak te maken hadden. Misschien is de reden dat er geen juridische of economische bezwaren mogelijk zijn. Het gaat niet om wetgeving maar slechts om een initiatief dat namens het Parlement een mening geeft. Een vrijblijvende aanbeveling voor de lidstaten, waarmee ze kunnen doen wat ze willen. In veel gevallen zou ik willen dat besluiten van dit Parlement die status hadden, met name waar het gaat om opdrachten om de economie te liberaliseren of te bezuinigen op de overheidsuitgaven. Bij grensoverschrijdende problemen van milieu en volksgezondheid ligt dat anders. Dan is het een goede zaak als we overal in Europa van elkaar leren en samen de scherpste beschermingsmaatregelen doorvoeren. Helaas vallen preventie en bestrijding van roken volgens het EU-Verdrag niet onder de markt, maar onder volksgezondheid, een terrein waarop de Europese Commissie slechts een aanbeveling aan de lidstaten kan doen. Eerder liep ik daarop vast bij mijn voorstellen tot bescherming tegen asbest. Nu heeft de Raad zelfs al vooraf laten weten niet geïnteresseerd te zijn in de mening van het Europees Parlement. Ik steun de voorstellen tegen smokkel, bioscoopreclame en chocoladesigaretten, maar verwacht weinig resultaat.

Patakis (GUE/NGL)
Wij zijn tegen directe of indirecte reclame van tabaksproducten en voor maatregelen om de verspreiding en versterking van deze voor de gezondheid gevaarlijke gewoonte onder met name jongeren tegen te gaan.
Wij willen evenwel voor de zoveelste keer erop wijzen dat er een verschil bestaat tussen de campagne tegen het roken en de campagne tegen tabak. Wij zijn het er absoluut niet mee eens dat de campagne tegen roken wordt gelijkgeschakeld met de campagne tegen de tabaksteelt in de landen van de EU, waartoe met amendement 17 van het verslag een poging wordt gedaan.
De tabaksteelt is de boosdoener en de tabaksproducten de criminelen. Daarom doet men voorstellen voor de afschaffing van de steun en wordt opzettelijk verwarring gesticht tussen enerzijds de vraagstukken met betrekking tot de gezondheid van de consumenten en anderzijds de handhaving van de traditionele monocultures waarvan tienduizenden telers in met name de arme gebieden van het Zuiden bij gebrek aan alternatieve mogelijkheden afhankelijk zijn.
Die voorstellen zijn evenwel hypocriet, verdacht en in strijd met de belangen en de gezondheid van de consumenten. 70 procent van de tabak in de EU wordt immers ingevoerd. Daarom zal de afschaffing van de steun aan de communautaire tabaksteelt geen vermindering van het roken tot gevolg hebben maar de Europese markt doen overstromen met uit derde landen ingevoerde tabakssoorten.

Queiró (UEN)
Het Europese Hof van Justitie heeft de richtlijn van 14 mei 2001 aangaande tabaksreclame en -sponsoring nietig verklaard, aangezien daarin de communautaire bevoegdheden overschreden werden. Desalniettemin zien we dat er in dit verslag een aantal niet-bindende aanbevelingen wordt gedaan, waarbij de nadruk ligt op het terugdringen van het tabaksgebruik door bewustmaking. Er wordt een hele reeks voorstellen gedaan waarin vooral kinderen en jongeren worden gewezen op de gevaren van roken. Wij zijn daar uiteraard voor.
We vinden dat we moeten benadrukken dat het Europees Parlement, al zijn bezorgdheid over de volksgezondheid ten spijt, geen inbreuk mag maken op de bevoegdheden van de nationale wetgevers, zeker als het gaat om beschermende maatregelen en het vinden van economische alternatieven voor al diegenen die economisch gezien van tabak afhankelijk zijn.

Ries (ELDR)
. (FR) Roken is dodelijk, en alhoewel deze kreet begint te vervelen, deins ik er niet voor terug bepaalde mensen te ergeren en herhaal ik nogmaals dat tabak één roker op twee doodt.
Vervelend is de discussie ongetwijfeld voor degenen die geen zin hebben om te luisteren. En bang worden ze er blijkbaar ook niet van. De cijfers spreken een duidelijke taal: ieder jaar wordt in Europa een half miljoen mensen het slachtoffer van deze gesel.
In België rookt 33 procent van de jongeren tussen de 15 en 24 regelmatig en heeft 51 procent ooit al eens gerookt. En wat erger is, een kwart van de rokers heeft zijn eerste sigaret al voor zijn vijftiende gerookt. Kortom, steeds meer jongeren roken en geen enkel beleid ter bestrijding van het tabaksmisbruik is momenteel in staat dit rampzalige tij te keren.
Derhalve ben ik ingenomen met het feit dat de plenaire vergadering het verslag van de heer Maaten heeft aangenomen. In dit verslag wordt de Raad, uitgaande van de brede maatregelen ter bestrijding van het tabaksgebruik van de WHO, een aantal maatregelen voorgesteld die een doeltreffende preventie van tabaksverslaving mogelijk maken en ertoe bijdragen de invloed van de sigarettenfabrikanten op jongeren terug te dringen.
Tegen deze achtergrond ben ik ook fel gekant tegen de verkoop van chocoladesigaretten of ander soortgelijk snoepgoed: wie de bijbehorende gebaren op 5-jarige leeftijd nabootst, loopt het risico deze over te nemen en in ieder geval ze normaal te vinden. Het risico is aangetoond, het symbool is rampzalig, en dit alles voor een markt die volstrekt lachwekkend is.

Mathieu (EDD)
De Commissie stelt voor meer samenhang te brengen in de regelgeving betreffende toevoegingsmiddelen voor diervoeding, en dit voornemen stemt ons tot voldoening. Maar onder het mom van een a priori technische aanpassing van bestaande regelgeving maakt zij van de gelegenheid gebruik om ingrijpende wijzigingen aan te brengen in de toelatingsprocedure.
Aangaande de regelgeving betreffende toevoegingsmiddelen staan wij achter de voorstellen om het gebruik van antibiotica die nog als groeibevorderende middelen zijn toegestaan na afloop van een overgangsperiode te verbieden en de procedure voor de toelating van toevoegingen die reeds in de menselijke voeding mogen worden gebruikt, te vereenvoudigen. Tevens staan wij achter het beginsel dat stoffen met coccidiostatische en histomonostatische werking als toevoegingen moeten worden blijven beschouwd in afwachting van alternatieve methodes ter bescherming van dieren tegen de ziektes in kwestie. Wij verwachten echter wel dat de Commissie voorstellen presenteert die waarborgen dat voor geïmporteerd vlees dezelfde voorwaarden gelden.
Wat de toelatingsprocedure betreft, zijn wij het niet eens met het voorstel van de Commissie om de toelatingsaanvragen uitsluitend door de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid te laten beoordelen, een taak die tot dusver onder de bevoegdheid van de lidstaten viel. Om deze reden kunnen wij niet voor dit verslag stemmen.

Ribeiro e Castro (UEN)
Ik heb besloten dit verslag te steunen, al was het alleen maar vanwege de gevolgen die dit voorstel van de Europese Commissie zal hebben voor de kwaliteit van de producten zoals die aan de eindgebruiker worden aangeboden. Dit voorstel geeft regels voor de stoffen die aan diervoeder mogen worden toegevoegd, mede door opheldering te geven over de bestaande normen op dit gebied. Verder wordt aangegeven hoe de procedure voor de vergunning voor verkoop er precies uitziet. Ik geloof dat het opstellen van strikte regels voor de kwaliteit van de aan diervoeder toegevoegde stoffen een zaak van het hoogste belang is als die dieren voor menselijke consumptie bedoeld zijn. Dit is de manier om te vermijden dat er een vervolg komt op de gekke-koeien-ziekte. We moeten vaststellen welke stoffen gevaarlijk zijn en ze dan opsporen, opdat ze niet alleen uit de handel kunnen worden genomen, maar bovendien uit de voedselketen kunnen worden geëlimineerd. Met dit voorstel kunnen we ook toezicht uitoefenen naar de bron toe, door bedrijven te laten bewijzen dat hun product doeltreffend is en geen risico vertegenwoordigt - noch voor de menselijke gezondheid, noch voor de gezondheid van dieren, noch voor het milieu. Bovendien kunnen we met dit voorstel voorwaarden opstellen voor het gebruik en de verkoop van additieven.

Korakas (GUE/NGL)
Eerst en vooral is het juist regels uit te vaardigen voor plantaardige geneesmiddelen en daarop controle te verrichten. In deze sector heerst een complete anarchie en hebben allerlei kwakzalvers vrij spel, die met hun gespeculeer de gezondheid van de consumenten in gevaar brengen.
De vraag is evenwel hoe een plantaardig geneesmiddel bij de patiënt-consument belandt. In het verslag wordt verduidelijkt dat deze geneesmiddelen beschikbaar zullen zijn zonder doktersrecept, hetgeen betekent dat de patiënt-consument als enige de verantwoordelijkheid draagt voor de keuze van het geneesmiddel, en zelf moet beoordelen of dit geschikt is. Zijn enige informatie is evenwel de reclame van de producerende maatschappij. In feite wordt de consument dus blootgesteld aan misleidende informatie en winstbejag door het particulier kapitaal en de grote bedrijven.
De tweede vraag is of deze geneesmiddelen enkel en alleen verstrekt kunnen worden door apothekers, door mensen met een wetenschappelijke opleiding, of ook verkocht zullen worden in supermarkten. Naar het schijnt zal het tweede het geval zijn.
Wij zijn van mening dat vanaf het moment waarop deze producten als geneesmiddelen worden geklasseerd - en zij moeten als geneesmiddelen worden geklasseerd - bij de verstrekking daarvan artsen en apothekers betrokken moeten zijn, en deze bijgevolg door het ziekenfonds gedekt moeten zijn.

Queiró (UEN)
Het gebruik van geneeskrachtige kruiden is al zo oud als de mensheid. De moderne farmacologie speelt nu de belangrijkste rol, maar we moeten toch erkennen dat geneeskrachtige kruiden binnen de geneeskunde een plaats moeten hebben, en dat het therapeutisch potentieel van deze kruiden ontwikkeld moet worden.
Wij vinden het dus een goede zaak dat de Commissie heeft voorgesteld een comité voor kruidengeneesmiddelen op te zetten. Dat comité mag niet verward worden met het comité voor geneesmiddelen voor menselijk gebruik: het moet zelfstandig kunnen opereren en normen scheppen voor alle aspecten op het vlak van geneesmiddelen op plantaardige basis. Het moet bovendien toezicht houden op de naleving van die normen.
Het is evenwel van belang dat we onderscheid maken tussen geneesmiddelen op plantaardige basis enerzijds en voedingsmiddelen en cosmetica anderzijds. Bovendien moeten we de industrie voor producten op plantaardige basis voldoende tijd gunnen om zich aan de nieuwe wetgeving aan te passen. Wij rekenen in dit verband op de medewerking van de nationale overheden. Dat is de reden waarom we voor dit verslag hebben gestemd.

Fatuzzo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, vannacht heb ik over mevrouw Van den Burg gedroomd. Ze verscheen niet voor mij als een jong meisje, zoals wanneer we dromen over de maagd Maria: ik had haar document zo lang bestudeerd dat ik droomde dat zij een oudere dame was. 40 jaar waren voorbij gegaan en zij was dus in de zestig. Ze zei me: 'Ik heb me ingeschreven bij alle uitzendbureaus op zoek naar een baan, maar toen ik aan de beurt was, zeiden ze allemaal: 'We waren niet erg gecharmeerd van uw verslag! U kunt nog wel even wachten.? In de afgelopen veertig jaar heb ik dus geen werk gevonden.? 'Hoezo niet??, vroeg ik haar. 'Omdat ik in mijn verslag, dat veertig jaar geleden in het Europees Parlement werd behandeld, niet genoeg waarborgen had ingebouwd om te zorgen dat mensen die zich inschrijven bij uitzendbureaus door deze bureaus correct worden geplaatst. Dring er daarom in je stemverklaring op aan dat het Parlement en mevrouw Van den Burg ook aan dit deel van het verslag aandacht schenken!?

Darras (PSE)
In Lissabon is besloten in Europa naar in kwantitatief en kwalitatief opzicht betere werkgelegenheid en meer sociale samenhang te streven. Overeenkomstig deze doelstelling zal ik dit verslag alleen dan ondersteunen indien amendement 42 wordt aangenomen, waarmee het voorstel van de Commissie om de essentiële bescherming van uitzendkrachten afhankelijk te stellen van een bepaalde tijdsduur wordt afgewezen.
In mijn ogen is het van wezenlijk belang dat het zogenoemde 'non-discriminatiebeginsel?, dat impliceert dat een uitzendkracht vanuit het oogpunt van de arbeidsvoorwaarden en arbeidsomstandigheden niet minder gunstig mag worden behandeld dan een gelijksoortige werknemer van de inlenende onderneming, volledig en dus zonder onderscheid wordt toegepast.
Kortom, dit beginsel dient vanaf de eerste dag gewaarborgd te zijn. Uitzonderingen of afwijkingen mogen niet worden toegestaan, in het bijzonder omdat vooral deze vorm van atypisch werk, ondanks de communautaire wetgeving terzake, het kwetsbaarst is waar het gaat om overtredingen en schaamteloze uitbuiting, waardoor de arbeid in zekere zin wordt 'ontmenselijkt?.
In de lijn van deze essentiële idee zal ik ook voor het amendement stemmen uit hoofde waarvan de lidstaten worden verplicht een verbod in te stellen op het gebruik van uitzendkrachten om een staking te breken.

De Keyser (PSE)
Door de uitkomst van deze stemming wordt de geest van de richtlijn inzake uitzendwerk volledig uitgehold. Gelijke arbeid, gelijk loon, uiteraard, maar waar het hier om draait is het referentiepunt. Voor de Commissie stond vast dat het referentiepunt het inlenende bedrijf moest zijn. Vandaag de dag zou het salaris van een uitzendkracht echter moeten worden bepaald aan de hand van de salarisschaal van het uitzendbureau. Een kleine, maar doorslaggevende verschuiving. Hierdoor wordt namelijk feitelijk een tweede arbeidsmarkt gelegitimeerd en kunnen er zelfs ware netwerken van uitbuiters ontstaan die inhakken op de prijzen.
Degenen die blij zijn met dit resultaat, kijken niet verder dan hun neus lang is. Door een scheiding te trekken tussen de lonen van uitzendkrachten en werknemers van de inlenende bedrijven wordt de sociale samenhang namelijk een dodelijke slag toegebracht. Dit is de achilleshiel van het uitzendwerk. Integratie kan immers niet per decreet worden opgelegd. Uitzendkrachten hebben meer ongelukken dan andere werknemers en worden vaker het slachtoffer van mobbing. Zij betalen een hoge prijs voor hun status. De sociale werkelijkheid is onverbiddelijk. Uitzendkrachten die minder betaald worden voor exact hetzelfde werk binnen een bedrijf raken iedere kans op integratie kwijt. Is een uitzendkracht een werknemer zoals ieder ander? Het antwoord luidt nee! En deze tot mislukking gedoemde richtlijn zal er ook beslist niet toe bijdragen het lot van de uitzendkrachten te verbeteren.

Meijer (GUE/NGL)
. Bij de stemming gaat het voor mij in de eerste plaats om bescherming van de Nederlandse wetgeving uit 1999, die probeert het uitzendwerk meer gelijk te stellen met de normale arbeid en te beschermen tegen misbruik. Zonder zulke wetgeving kunnen ondernemers uitzendwerk misbruiken om groepen werknemers te beroven van hun bestaanszekerheid, lager te belonen, minder zeggenschap te bieden, onder slechtere omstandigheden te laten werken, vroegtijdig ontslag mogelijk te maken of stakingen van anderen te breken. Men probeert mensen duurzaam afhankelijk te maken door te verhinderen dat ze doorstromen naar een vaste baan bij de onderneming die ze heeft ingeleend. Alleen als uitzendwerk een vrijwillige keuze is van de betrokkenen, zij in dienst zijn van het uitzendbureau en alle normale rechten van werknemers hebben is het toelaatbaar. De twee grootste fracties hebben een compromis gesloten dat een verdergaande bescherming, zoals mijn fractie heeft voorgesteld, in de weg staat. Desondanks proberen de Nederlandse werkgevers hun collega's in andere lidstaten en de rechterzijde in dit Parlement over te halen om zelfs deze minimale bescherming af te wijzen en te bewerkstelligen dat de regels worden afgewezen of verder versoepeld. Zij willen daarmee bereiken dat hun kosten lager worden en het uitzendwerk toeneemt. Ik kan alleen voorstemmen als hun wensen worden afgewezen.

Montfort (NI)
 - (FR) Met dit richtlijnvoorstel streeft de Commissie ernaar de arbeidsvoorwaarden van uitzendkrachten in de lidstaten te reglementeren. Door deze beperkende maatregel wordt de lidstaten regelgeving opgelegd die niet per se past bij hun specifieke nationale kenmerken. Hierdoor dreigt deze vorm van arbeid in het gedrang te raken, terwijl het doel er eigenlijk in bestond deze te bevorderen.
Natuurlijk is de stimulering van uitzendwerk, die de ondernemingen de nodige flexibiliteit en bepaalde types werknemers kans op integratie of herintegratie in de arbeidsmarkt biedt, een goede zaak. Maar niet tegen om het even welke prijs. Het lijkt er evenwel op dat de grondslag van dit richtlijnvoorstel niet solide genoeg is.
Bovendien valt dit beleid onder de soevereiniteit van de lidstaten, die de situatie op hun arbeidsmarkt ongetwijfeld zelf het beste kunnen beoordelen.
Ik kan dan ook niet voor een tekst stemmen die haaks staat op de doelstellingen die men hiermee eigenlijk wil bereiken.

Moraes (PSE)
De delegatie van de Labour Party voor het VK begrijpt de reserves van de Britse regering met betrekking tot deze richtlijn. Het is van belang dat we het juiste evenwicht weten te vinden. We moeten uitzendkrachten bescherming bieden, maar tegelijkertijd verhinderen dat we zoveel obstakels creëren dat ondernemingen geen gebruik meer willen maken van hun diensten, zeker als het gaat om kortetermijnopdrachten.
Uitzendbureaus leveren een belangrijke bijdrage aan de arbeidsmarkt in het VK. We mogen ze dus niet het werk onmogelijk maken. Extra administratieve verplichtingen zouden de kosten doen stijgen, en die zouden dan weer aan de klanten worden doorberekend, of tot de sluiting van bureaus en banenverlies kunnen leiden.
De EPLP heeft daarom tegen amendement 42 gestemd, waarin aangedrongen op het schrappen van de derogatie van zes weken zoals die in het Commissievoorstel is opgenomen.
De EPLP heeft voor amendement 73 gestemd, en is dus voor diepgaande en doeltreffende beoordelingen van de gevolgen. Dat is goed voor kleine en middelgrote ondernemingen.
De EPLP is verantwoordelijk voor amendement 71 en heeft daar dus ook voor gestemd. In dit amendement wordt verzocht om een extra overgangsperiode voor het VK. Het VK en Ierland moeten drie jaar extra de tijd krijgen om deze richtlijn te implementeren (dat brengt het totaal op 5 jaar).
De EPLP heeft dit verslag in eerste lezing goedgekeurd, maar wel met de hierboven vermelde reserves.

Queiró (UEN)
Als bedrijven een beroep doen op uitzendbureaus heeft dat meestal te maken met het feit dat de vraag aan schommelingen onderhevig is. De statistieken geven aan dat tijdelijke werknemers gewoonlijk slechts voor korte perioden worden ingezet (tussen één en zes maanden). In Portugal bestaat er specifieke wetgeving voor dit soort arbeidsbetrekkingen om de essentiële rechten van deze werknemers te garanderen, terwijl tegelijkertijd rekening wordt gehouden met de bijzondere omstandigheden die werkgevers ertoe aanzetten tijdelijk krachten in dienst te nemen.
De Commissie is van mening dat haar voorstel heel flexibel is, maar ik geloof dat de wijze waarop in dit verslag geprobeerd wordt de grondvoorwaarden voor tijdelijk werk te reguleren de bevoegdheden van de Gemeenschap overschrijdt. In de Europese wetgeving bestaat hiervoor geen precedent, en de voorgestelde regeling is dus in strijd met het subsidiariteitsbeginsel.
Dat is, kort gezegd, de reden waarom ik tegen heb gestemd.

Ribeiro e Castro (UEN)
Ik heb tegengestemd, omdat ik vind dat de veranderingen die in de oorspronkelijke tekst van de Commissie zijn aangebracht ertoe leiden dat het aldus geschapen kader de belangen schaadt die het beoogt te behartigen. De rapporteur erkent zelf ook dat de verschillende sociale partners het tot nu toe over een aantal aspecten niet eens hebben kunnen worden. Als we de voorwaarden voor tijdelijk werk juridisch gelijk gaan stellen aan die voor werk voor onbepaalde termijn zal dat er uiteindelijk toe leiden dat dit type arbeidsbetrekking voor bedrijven geen haalbare oplossing meer is. Tijdelijk werk vertegenwoordigt voor veel werknemers een opening, en die wordt ze nu onthouden. Het gaat er niet om - en ik wijs daar met klem op - dat voor tijdelijke werknemers andere bepalingen zouden moeten gelden op het gebied van veiligheid, gezondheid en sociale rechten dan die welke op andere categorieën werknemers van toepassing zijn. Die rechtsbescherming bestaat overigens al, vastgelegd in een hele reeks rechtsnormen. Het ware echter beter geweest als men naar de statistieken voor tijdelijk werk in Europa had gekeken (een type arbeidsbetrekking dat overigens door verschillende Europese Raden bestempeld is als een middel in de strijd tegen de werkloosheid). Dan hadden er restricties kunnen worden vastgesteld voor het inzetten van dit soort werkkrachten. Op die manier zouden we het - inderdaad onaanvaardbare - misbruik van tijdelijk werk hebben bestreden, en niet het fenomeen tijdelijk werk zelf.

Bordes, Cauquil en Laguiller (GUE/NGL)
. (FR) Wij hebben tegen deze gezamenlijke ontwerpresolutie gestemd omdat achter de subtiele formuleringen en de zelfbewieroking vooral het streven schuilgaat om de Russische overheid vrij te pleiten van de verantwoordelijkheid voor de vuile oorlog die zij in Tsjetsjenië voert.
Uiteraard veroordelen wij het terrorisme in al zijn vormen en juist daarom is het schokkend dat de gezamenlijke ontwerpresolutie alleen een krachtige veroordeling bevat van de terroristische aanslagen, maar niet van het staatsterrorisme waaraan het Russische leger zich ten opzichte van de burgerbevolking in Tsjetsjenië schuldig maakt.
In Moskou is weer eens gebleken hoe schandelijk terrorisme eigenlijk is, maar uit de manier waarop de Tsjetsjeense terroristen onschadelijk zijn gemaakt valt op te maken dat de Russische machthebbers ook voor hun eigen burgers alleen maar minachting over hebben.
Wij zijn er voorstander van de betrekkingen tussen de volkeren van de Europese Unie en van Rusland nauwer aan te halen, maar zijn absoluut tegen de samenzweerderige verhoudingen tussen hun leiders, waarbij landen van de ene partij zich opmaken voor een oorlog tegen Irak terwijl de andere partij al oorlog voert tegen de Tsjetsjenen.

Krivine en Vachetta (GUE/NGL)
 - (FR) Wie kan er nu echt tevreden zijn met de uitkomsten van de Top EU-Rusland? De pleitbezorgers van het liberalisme, natuurlijk, die in dit land niets zien dan een bijkomende ruimte voor de markt, voor mededinging en privatiseringen, vooral op het gebied van energie, onderzoek en vervoer. En uiteraard Poetin, die, gelegitimeerd door de houding van de Amerikanen na 11 september, de vrijheid van meningsuiting met voeten treedt en de politiële en militaire druk op alle volkeren van de Russische Federatie, met name de Tsjetsjenen, opvoert.
Wij kunnen de uitkomsten van de top niet onderschrijven. Integendeel, wij scharen ons vastberaden aan de zijde van de bevolkingen die het slachtoffer worden van een op hol geslagen kapitalisme en strijden met hen voor de handhaving van de openbare en sociale diensten, voor de verdediging van het recht op arbeid en pensioen. Nog sterker steunen wij het recht van het Tsjetsjeense volk op zelfbeschikking. Wij veroordelen de Russische militaire agressie en de hypocriete houding van de Europese Unie en Denemarken, dat op druk van Rusland Achmed Zakajev, de vertegenwoordiger van de Tsjetsjeense president Maschadov, heeft aangehouden. Wij kunnen niet instemmen met een gezamenlijke resolutie van het Europees Parlement waarmee de militaire operaties in Tsjetsjenië worden geautoriseerd en gelegitimeerd.

Queiró (UEN)
Zoals alle compromisteksten bevat ook deze ontwerpresolutie behalve een aantal goede motiveringen en conclusies (zoals de verwijzing naar een akkoord aangaande Kaliningrad) ook een twijfelachtige interpretatie en een te milde afwijzing van de terroristische incidenten die zich onlangs in Rusland hebben voorgedaan, inzonderheid de recente aanval op een theater in Moskou door Tsjetsjeense extremisten.
Als we het hebben over de bestrijding van terrorisme, dan hebben we het over een constante en nimmer aflatende strijd. Terrorisme is immers niets anders dan een laffe en anonieme bedreiging van het leven van burgers die zich daartegen niet kunnen verdedigen. Dat kan nooit gerechtvaardigd worden. Overheden die het terrorisme bestrijden moeten dus steeds op onvoorwaardelijke steun kunnen rekenen.
Dat is de reden waarom ik tegen deze ontwerpresolutie heb gestemd.

Krivine en Vachetta (GUE/NGL)
 - (FR) Wij hadden voor deze gezamenlijke ontwerpresolutie kunnen stemmen omdat zij met betrekking tot het militaire bewind van president Musharraf een aantal gefundeerde overwegingen bevat. Maar de veroordelingen zijn niet krachtig genoeg.
In wezen wordt in paragraaf 2 gesteld dat het regime door de verkiezingen van oktober 2002 gelegitimeerd is. Deze verkiezingen waren echter niet democratisch. Zij zijn opgezet als een commerciële operatie. De rijken hebben de stemmen van de armen kunnen kopen zonder dat de verkiezingscommissie dit kon voorkomen. Militairen van alle rangen hebben druk uitgeoefend op de plaatselijke autoriteiten om hun favoriete kandidaten te steunen. Bij deze verkiezingen zijn de politici ertoe aangezet de opdrachten en aanbevelingen van de militairen, de 'nieuwe? bondgenoten van het imperialisme in de regio, op te volgen. Alle besluiten zijn ingegeven door economische overwegingen: voortzetting van de privatiseringen, deregulering, intrekking van collectieve overeenkomsten en massale werkloosheid.
Volgens het Instituut voor de planning van duurzame ontwikkeling in Islamabad zijn in de afgelopen drie jaar waarin het regime van Musharraf aan de macht was 6,8 miljoen Pakistanen onder de armoedegrens terecht gekomen. Het IMF en de Wereldbank zijn degenen die in Pakistan echt de lakens uitdelen. Hiervan wordt in deze resolutie met geen woord gerept en ook het regime Musharraf wordt niet krachtig genoeg veroordeeld. Dit heeft ons doen besluiten ons van stemming te onthouden.

Fatuzzo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, deze keer was het de heer Fatuzzo die in mijn droom aan mij verscheen. Hij zei: 'Denk je niet dat het moment is gekomen, ten minste voor jou, om duidelijk te zeggen, in een zo belangrijk forum als het Europees Parlement, dat we door moeten gaan met onderzoek naar de mogelijkheden om het leven van de burgers te verlengen en zoveel mogelijk ziektes uit te roeien?? 'Dat doen we al,? zei ik. 'Nee, ik ben bang dat er groepen zijn die, op de een of andere manier, tegen behandelingen voor alle ziektes zijn. Sommige farmaceutische bedrijven misschien, of ziekenhuizen. Er wordt soms gezegd dat het slechtste van iemand denken een zonde is, maar jij hebt meestal gelijk. Ik wil er echt op aandringen al het mogelijke te doen - en dat kan alleen de Europese Unie - om onderzoek naar langere, gezonde levens zonder ziektes voor ons allemaal mogelijk te maken.?

Schierhuber (PPE-DE)
. (DE) Mijnheer de Voorzitter, ik heb tegen het verslag van mevrouw Damião gestemd omdat amendement 23 niet is aangenomen. Ik ben weliswaar voor het vasthouden aan het moratorium voor genetisch gemanipuleerde voedingsmiddelen, maar zeker niet tegen onderzoek en biotechnologie in het algemeen.

Alyssandrakis (GUE/NGL)
De vooruitgang van de laatste jaren toont aan dat de biotechnologie in belangrijke mate kan bijdragen aan een beter begrip van het leven, aan de bestrijding van ziekten en de ontwikkeling van geneesmiddelen. De biotechnologie gaat echter ook gepaard met gevaren tengevolge van de 'spelletjes? met genetisch materiaal, de ingrepen in de genetische code, het klonen, de productie van genetisch gemodificeerde organismen (GGO's), de registratie van eigendom van levende organismen via brevettering, en het gebruik van de genetische code voor het aanleggen van dossiers door de politie.
De Commissie en het Europees Parlement maken zich niet zozeer druk om de ontwikkeling van de biotechnologie voor het welzijn van de samenleving, maar eerder om de wijze waarop de Europese monopolies de achterstand ten opzichte van de Amerikanen kunnen inhalen, hetgeen ons natuurlijk allesbehalve verbaast. De bevordering van met GGO's vervaardigde levensmiddelen is de belangrijkste hefboom in deze inspanningen, en wat dit betreft is er een wedren gaande met de Amerikanen. Niemand maakt zich evenwel ongerust over de gevaren die opduiken doordat er met kunstmatige mutaties geforceerd wordt ingegrepen in het natuurlijke evolutieproces, en omdat het onmogelijk is te voorspellen welke invloed dergelijke organismen zullen uitoefenen op het uiterst gevoelige ecosysteem van onze planeet. De verantwoordelijkheid voor preventie wordt bij de consumenten neergelegd (bij bijvoorbeeld de hongerlijdende bevolkingen van Afrika).
Daarom hebben de Europese afgevaardigden van de Communistische Partij van Griekenland tegen dit verslag gestemd.

Arvidsson, Cederschiöld, Grönfeldt Bergman, Stenmarck en Wachtmeister (PPE-DE)
Wij Zweedse conservatieven zijn blij met de positieve houding van het Europees Parlement en de Commissie in dit verslag ten opzichte van de biowetenschappen en de biotechnologie. Wij willen echter benadrukken dat diversiteit en een overvloed aan ideeën de beste drijfveren zijn voor succesvol onderzoek. Dit beginsel mag niet verloren gaan als gevolg van een EU-coördinatie.
Het onderzoeksbeleid binnen de Europese Unie moet gebaseerd zijn op het subsidiariteitsbeginsel. De samenwerking op onderzoeksgebied tussen de lidstaten is goed, maar de Europese Unie mag niet de overhand krijgen. Buiten de eigen onderzoeksprogramma's van de Unie ontbeert de Unie de bevoegdheid op onderzoeksgebied en dat moet zo blijven. Daarom hebben wij tegen het voorstel gestemd over een speciaal directoraat-generaal met een hoofdverantwoordelijkheid voor de coördinatie van de strategie op het gebied van de biotechnologie.

Bordes, Cauquil en Laguiller (GUE/NGL)
 - (FR) Wij zijn voor de ontwikkeling van de biowetenschappen, de biotechnologie en meer in het algemeen alle vormen van wetenschap. Deze ontwikkeling draagt er namelijk toe bij de materiële basis voor de vooruitgang van de mensheid en de intellectuele basis voor het afleggen van alle mogelijke vooroordelen te scheppen. Hiertoe behoren om te beginnen het obscurantisme dat door de godsdiensten wordt uitgedragen en verschillende reactionaire ideologieën waarvan er sommige momenteel erg in zwang zijn en die van tijd tot tijd het beeld schetsen van een samenleving waarin de mens zijn lot niet zelf kan bepalen maar wordt verpletterd door een maatschappelijk bouwwerk dat oneerlijk, schadelijk en verkeerd is.
Wij zijn echter tegen de vele indirecte en directe handreikingen die aan de particuliere ondernemingen in dit verslag worden gedaan. Deze ondernemingen houden zich op geen enkele manier bezig met hetgeen op het vlak van de ontwikkeling van de wetenschappen nuttig zou kunnen zijn voor de mensheid, maar alleen maar met wat later aan een gefortuneerde klantenkring kan worden verkocht en winst oplevert.
Wij zijn ook tegen alle oproepen tot openbare financiering in het belang van particulier kapitaal, ook wanneer dit belang schuilgaat achter behoeften op het gebied van onderzoek.
Tegen deze achtergrond hebben wij besloten ons van stemming te onthouden.

Doyle (PPE-DE)
Ik heb tegen de amendementen 31 en 37 gestemd, aangezien deze zodanig geformuleerd zijn dat ze geïnterpreteerd kunnen worden als een verbod op klonen voor therapeutische doeleinden. Ik vind therapeutisch klonen aanvaardbaar als aan bepaalde ethische voorwaarden is voldaan. Ik ben tegen het klonen van mensen.

Fatuzzo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, dit document betreft het jaarverslag over 2001 van de Europese Investeringsbank. Ik heb voor het verslag gestemd omdat de werkzaamheden van de Bank van groot belang zijn, met name - en dat wil ik benadrukken - de steun die de Bank verleent voor de financiële infrastructuur, vooral in de kandidaat-landen. Dat is de reden dat ik het belang wil onderstrepen van corridor 5, die Zuid-Italië (de regio Apulië), verbindt met Tirana, Skopje, Sofia, Plovdiv en Burgas. Maar bovenal dring ik erop aan dat de middelen van de Europese Investeringsbank worden verhoogd, zodat zij de aanleg van een weg en een spoorweg tussen Skopje en Sofia kan financieren. Die is er op het moment helemaal niet en dat is een belemmering voor de vlotte voltooiing van corridor 5, van groot belang voor het werk in de hele Balkanregio.

Ducarme (ELDR)
Het Parlement benadrukt terecht dat de EIB een gunstige invloed heeft op de groei van de KMO's en op de werkgelegenheid, vooral doordat risicokapitaal beschikbaar wordt gesteld. Deze invloed moet worden versterkt door het opzetten van operationele structuren voor de toegang van KMO's.
De EIB is er met name toe opgeroepen de door de Commissie opgestelde definitie van KMO's over te nemen en toe te passen, hetgeen essentieel is voor de toegang van de kleinste ondernemingen.
In dit verband vormt ook de verhoging van de investeringen in de woningbouw een wezenlijk element ter bevordering van de belangrijke bouwsector.

Fatuzzo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, het verslag-Van den Burg over bedrijfseconomisch toezicht in de Europese Unie is met name interessant voor ouderen en gepensioneerden, die niet alleen aan de staat pensioenpremies betalen, via verplichte sociale verzekeringen, maar ook geld storten in particuliere aandelen-, obligatie- en investeringsfondsen. Geen van beide is echter volkomen waterdicht. Het enige wat we daaraan kunnen doen, zoals ik daarnet zag toen ik even mijn ogen sloot, is bakstenen huizen bouwen. Volgens mij en volgens de Partij van de gepensioneerden is dit de beste investering voor de toekomst, waar ter wereld zij ook worden gebouwd.

Ducarme (ELDR)
De tenuitvoerlegging van regels inzake bedrijfseconomisch toezicht in de Europese Unie dragen ertoe bij de spaartegoeden te beschermen en vertrouwen te scheppen in roerende financiële beleggingen.
Gezien de mondialisering van de risico's dienen de Europese autoriteiten regels voor toezicht op internationaal niveau te ontwikkelen. Het Parlement heeft de Commissie en de Europese controlecomités in dit verband voorgesteld om samen met het Federal Research System en de Securities and Exchange Commission van de Verenigde Staten jaarlijks een transatlantisch financieel forum te organiseren. Dit voorstel gaat in de goede richting. Maar ook initiatieven op grotere schaal moeten niet worden uitgesloten.

Figueiredo (GUE/NGL)
Dit verslag is gebaseerd op een aantal evidente gegevens en één fundamentele vergissing. De evidente gegevens zijn die welke we uit de media kunnen vernemen: de financiële markten zijn overal ter wereld onstabieler dan ooit tevoren. Dat is beslist zorgwekkend en het heeft negatieve gevolgen voor hetgeen we de 'reële economie? noemen. Financiële crises worden zo omgezet in economische crises, aangezien de economie steeds meer 'gefinancialiseerd? raakt. Dat is voor een groot deel te wijten aan de opname van de pensioenfondsen in de particuliere beleggingssfeer en het toenemende volume van die fondsen.
De vergissing bestaat erin dat men gelooft dat de wispelturigheid van de financiële markten opgelost kan worden door de integratie van de financiële markten van de EU en het opstellen van minimale normen voor het toezicht op verstandig beheer, welk toezicht dan overgelaten wordt aan nieuwe supranationale organen, terwijl ook de bevoegdheden van de Commissie uitgebreid worden. Het werkelijke probleem wordt echter veroorzaakt door het 'libertijnse? internationale kapitaalverkeer en de speculatieve en parasitaire wijze waarop met dit kapitaal wordt omgegaan. Enorm veel kapitaal is in pensioen- en arbitragefondsen ondergebracht, waarbij belastingparadijzen als basis gebruikt worden. Bovendien worden er instrumenten ingezet die alleen maar leiden tot meer speculatie, zoals derivaten.
De fragmentatie van de financiële markten zou nu juist kunnen bijdragen tot het indammen van de aan de financiële globalisering verbonden risico's. Gelokaliseerde systemen van toezicht en markten zijn flexibeler en kunnen eenvoudiger op de plaatselijke omstandigheden worden afgestemd.

Lulling (PPE-DE)
De oproep aan de nationale instanties om bij de strijd tegen de zogenaamde witteboordencriminaliteit beter samen te werken, moet zeer zeker worden toegejuicht. Bij het geven van voorbeelden voor deze vorm van criminaliteit moet belastingontduiking echter niet in één adem genoemd worden met het witwassen van gelden, marktmisbruik en de financiering van terroristische groeperingen. Wij zijn het er allemaal over eens dat belastingontduiking moet worden aangepakt. Iedereen dient de verplichting tot het betalen van belastingen na te komen. Dit is echter nog geen reden om belastingontduiking met belastingfraude te verwarren! Er dient op dat vlak wel degelijk onderscheid gemaakt te worden. Ik heb daarom in de commissie een dienovereenkomstig amendement voorgesteld dat het helaas niet heeft gehaald. Hetzelfde amendement is tijdens de plenaire vergadering namens de Fractie van de Europese Volkspartij ingediend.
In het bedoelde amendement wordt ook de verwijzing geschrapt naar het op de zwarte lijst zetten van landen die nog niet aan bepaalde internationale criteria voor de strijd tegen de witteboordencriminaliteit voldoen. De 'name and shame?-methode lijkt op het eerste gezicht zeer aanlokkelijk indien uitsluitend de strijd tegen de witteboordencriminaliteit voor ogen wordt gehouden, maar de methode betekent in feite een bevestiging van het recht van de sterkste in de internationale verhoudingen. Men zou zich wel twee keer bedenken alvorens de Verenigde Staten op een dergelijke lijst te zetten.
(Stemverklaring ingekort overeenkomstig artikel 137, lid 1, van het Reglement)

Meijer (GUE/NGL)
. Het beleid van de EU is gericht op meer speelruimte voor de leiders van grote internationale ondernemingen. Zij worden gezien als tovenaars die welvaart kunnen garanderen en economische groei veroorzaken. In de tijd van de sterk stijgende aandelenkoersen gunde men die tovenaars zelfs dat ze zichzelf extreem verrijkten door middel van optieregelingen. Bovendien wordt bevorderd dat zij ook belangrijke overheidstaken op het gebied van posterijen, energievoorziening en openbaar vervoer in handen krijgen. Inmiddels hebben we in Amerika kunnen zien waartoe die tovenaars in staat zijn. De aan hen toegeschreven successen en de aan hen uitgekeerde opties berusten in een aantal gevallen op vervalsingen. In Amerika worden nu maatregelen genomen om de controle te vergroten. Niet zozeer om de almacht van de grote ondernemingen in te perken, maar meer om het vertrouwen van beleggers en consumenten te herstellen. Ook voor de EU wordt nu een dergelijk initiatief voorgesteld. Ik steun het, maar vooral bij gebrek aan beter. Zonder de manier waarop de economie georganiseerd is te veranderen, zal zelfs het aanstellen van grote aantallen controleurs de problemen niet kunnen oplossen. Dan verspillen we gemeenschapsgeld aan bureaucratie. Positief is wel het voorstel om een gemeenschappelijke databank op te zetten die de voornaamste bedrijfseconomische gegevens van Europese financiële instellingen samenbrengt en toegankelijk maakt voor het publiek.

Patakis (GUE/NGL)
De ongekende crisis op de effectenbeurzen is het gevolg van de diepe economische crisis die is uitgebroken in het kapitalistisch systeem en van de belangenconflicten die het gevolg zijn van de steeds sterker wordende concurrentie tussen de monopolies.
De opeenvolgende schandalen van grote monopolistische ondernemingen en beleggingsmaatschappijen in de VS en Europa hebben het wantrouwen in de effectenbeurzen alleen nog maar groter gemaakt. Daaruit is immers gebleken dat nauwelijks controle wordt uitgeoefend en de markt, de kleine investeerders en spaarders, de pensioenfondsen en verzekeringsmaatschappijen voortdurend worden bedrogen. Ook dat is een manier om de grote volksgroepen uit te buiten en te exploiteren.
Er is echter geen enkele echte controlemaatregel genomen. Gebleken is zelfs dat degenen die verantwoordelijk zijn voor de controle gegevens achterhouden in plaats van te verstrekken, en in feite als consulenten van bedriegers optreden. De 'creatieve?, 'constructieve? boekhouding heeft zelfs ingang gevonden in de nationale overheidsrekeningen en is een methode geworden om de burgers te misleiden.
De zogenaamde controlemaatregelen die tot nu toe zijn voorgesteld of toegepast hebben tot doel de terecht verontwaardigde publieke opinie te sussen. Er worden echter geen preventieve maatregelen getroffen, of maatregelen tot schadeloosstelling van de slachtoffers van de monopolistische bandeloosheid waardoor werknemers en kleine bedrijven te gronde worden gericht. Dat zou namelijk heel het op uitbuiting gegrondvest, sociaal-economisch systeem in gevaar brengen.
Wij willen duidelijk maken dat deze economische crisis een politieke dimensie heeft. Samen met de werknemers zullen wij strijden voor de omverwerping van dit rotte systeem.

Ducarme (ELDR)
Wanneer de liberalisering van de markten voor gas en elektriciteit telkens weer wordt aangekondigd zonder dat er concrete resultaten volgen, dan heeft dit nadelige gevolgen voor de geloofwaardigheid van Europa bij de burger. Er moet echt vaart worden gezet achter de liberalisering in deze sectoren zodat de effecten hiervan ook voor de huishoudingen voelbaar zijn.
Bovendien moet, gezien het feit dat Europa machteloos staat tegenover de oneerlijke praktijken van Zuid-Korea in de scheepsbouwsector, dringend de WTO-procedure inzake beslechting van geschillen op gang worden gebracht. Dit is niet alleen in het belang van de sector in kwestie, maar zal ook de aanzet vormen voor een mededingingsbeleid met een internationale dimensie.

Figueiredo (GUE/NGL)
Wij hebben om de hieronder vermelde redenen tegen dit verslag gestemd:
er wordt aangedrongen op een versnelde liberalisering van de energie- en transportmarkten en de markt voor postdiensten, terwijl het feit dat er zo weinig vordering wordt gemaakt met de liberalisering van de gas- en elektriciteitsmarkten betreurd wordt. Wij zijn tegen die liberalisering;
we verwerpen het standpunt van dit verslag met betrekking tot de verwerving van particuliere elektriciteitsbedrijven door openbare ondernemingen uit sectoren die geliberaliseerd zijn of op het punt staan geliberaliseerd te worden, waarbij dit in twijfel wordt getrokken;
wij zijn het niet eens met het pleidooi voor het terugbrengen van overheidssteun en we vinden de wijze waarop de financiering van particuliere verleners van diensten van openbaar nut door de staat benaderd wordt onjuist;
er wordt geen rekening gehouden met de gevolgen die fusies op sociaal vlak teweegbrengen, vooral als het gaat om banen. Er wordt verder niets gezegd over het misbruik van dominante posities, terwijl werknemers nauwelijks enige zeggenschap wordt gegund bij de besluitvorming over fusies;
we zijn het niet eens met de steun voor medebeslissing bij het mededingingsbeleid.

Krivine en Vachetta (GUE/NGL)
 - (FR) Wij kunnen uiteraard niet instemmen met het verslag van de heer Lipietz, die 'zijn diepe teleurstelling uit over het gebrek aan vooruitgang bij de daadwerkelijke liberalisering van de Europese gas- en elektriciteitsmarkt?. Integendeel, wij roepen de burgers op in het geweer te komen tegen een dergelijk project. Net als de meerderheid van de burgers zijn ook wij ons 'nog nauwelijks bewust? van de weldadige invloed van het mededingingsbeleid op Europees niveau, omdat dit zich vertaalt in herstructureringen en ontslagen en beperkte middelen voor de bevrediging van sociale behoeften.
Dit beleid, dat op zijn minst even dom is als het Stabiliteitspact, zou moeten worden vervangen door op Europees niveau gepland structuurbeleid, bijvoorbeeld op het vlak van vervoer en energie. Maar de weg die de Commissie algemeen heeft ingeslagen zal dergelijke beleidsmaatregelen definitief onmogelijk maken, vooral door de vermindering van de overheidssteun, die steevast als schadelijk wordt bestempeld. In tegenstelling tot de rapporteur steunen wij de Commissie niet 'waar zij zich blijft inzetten voor een nog verdere verlaging van de overheidssteun?. Wij zullen dan ook tegen zijn verslag stemmen, dat zich zonder ook maar enig voorbehoud achter de neoliberale ideologie schaart.

Marques (PPE-DE)
Ik wil de heer Lipietz graag gelukwensen met zijn uitstekende verslag over het XXXIste verslag van de Commissie over het mededingingsbeleid 2001. Dit verslag kan op mijn onvoorwaardelijke steun rekenen, vooral omdat het ervoor pleit voortdurend er op toe te zien dat de mededinging niet verstoord wordt. Voor dat doel moet er een orgaan worden opgezet dat gespecialiseerd is in de juridische aspecten van mededinging en overheidssteun, en dat orgaan moet vervolgens belast worden met de snelle afhandeling van de procedures op dit gebied.
Ik ben het in het algemeen eens met het standpunt van de rapporteur als hij zegt dat we de Commissie moeten steunen bij het terugbrengen van overheidssteun binnen de Gemeenschap, maar we moeten wel bedenken dat er in Europa regio's zijn - en dan doel ik vooral op de ultraperifere regio's - die voor hun economische en sociale ontwikkeling zulke steun beslist nodig hebben. Dat wordt in artikel 299, lid 2, van het Verslag van Amsterdam expliciet erkend. Bij het toewijzen van overheidssteun aan die regio's moeten we dus flexibiliteit blijven betrachten. Dat is gerechtvaardigd, aangezien die steun op een doorslaggevende wijze bijdraagt tot de ontwikkeling van deze atypische regio's en hun economieën.

Ribeiro e Castro (UEN)
Ik heb dit verslag over de beoordeling van de Commissie van het mededingingsbeleid over 2001 gesteund, aangezien ik vind dat het weloverwogen en opbouwende kritiek levert. Zoals de rapporteur aangeeft moeten we erkennen dat de Commissie steeds heel succesvol is geweest bij het nastreven van haar doelstellingen op dit gebied. Ze is bereid de instrumenten waarover ze beschikt op gedecideerde wijze in te zetten en beschermt zo de consumentenbelangen. Het objectieve bewijs daarvoor wordt geleverd door het feit dat het aantal onderzochte gevallen afneemt, terwijl de opgelegde boetes sterk omhoog zijn gegaan. De technologie ontwikkelt zich razendsnel, de mondialisering wordt steeds sterker en binnen de Europese economie zien we gaandeweg meer fusies. In zo'n context is een rigoureus mededingingsbeleid met strikte controle door de Commissie een absolute vereiste. Het mededingingsbeleid is essentieel voor het bevorderen van een klimaat dat de economische participanten vertrouwen inboezemt en waarin ze zich beschermd weten, en dat betekent dat het beleid gericht moet zijn op het elimineren van prijsafspraken, misbruik van dominante posities en andere praktijken die de mededinging verstoren. Ik ben vooral tevreden met het voorstel van de rapporteur om absolute prioriteit te verlenen aan horizontale beleidsmaatregelen voor de steun waar de industrie om heeft gevraagd teneinde met het oog op Kyoto de nodige aanpassingen te kunnen doorvoeren. Dat is de manier waarop we te werk moeten gaan als we willen dat de Europese economie niet alleen steeds dynamischer en concurrerender, maar ook steeds milieuvriendelijker wordt.

Berthu (NI)
De laatste jaren heeft de Commissie bij haar opdracht jacht te maken op overheidssteun een enigszins blinde ijver aan de dag gelegd door vrijwel overal steun te zien die onacceptabel is.
De Raad heeft onlangs voor het eerst getracht de Commissie in dit verband te matigen door gebruik te maken van artikel 88, paragraaf 3 waarmee hij, bij unaniem besluit in bijzondere omstandigheden, bepaalde vormen van steun vrij kan stellen van ingrijpen in welke vorm dan ook. Wij betreuren het overigens dat de Raad daartoe niet eerder de moed heeft opgevat, bijvoorbeeld toen de Commissie overheidssteun voor de werkgelegenheid in de Franse textielindustrie veroordeelde.
Ook het Europese Hof heeft op haar beurt aan de rem getrokken in het Ferring-arrest van 22 november 2001, dat overheidssteun vrijstelt indien er uitsluitend sprake is van compensatie voor de meerkosten van noodzakelijke publieke dienstverlening. Wij hopen dat deze jurisprudentie wordt bevestigd.
Naar ons idee moeten we nu het daarmee overeenkomende gedeelte van het Verdrag (artikel 87- 89) bijstellen en zorgen voor een betere omschrijving van aanvaardbare overheidssteun inzake, bijvoorbeeld, werkgelegenheid, milieu of compensatie voor de eisen van publieke dienstverlening. Bovendien moeten de bevoegdheden niet uitsluitend en naar eigen inzicht aan de Commissie worden overgelaten, de nationale democratieën moeten immers ook iets te zeggen hebben.

Krivine en Vachetta (GUE/NGL)
Het verslag van Philippe Herzog stelt enkele kleine aanpassingen voor in het draaiboek over overheidshulp en formuleert enige vrome wensen. Met hem betreuren wij het stagneren van de subsidies inzake Onderzoek en Ontwikkeling en wij zijn er, net als hij, voorstander van om hiervoor een uitzondering te maken bij de behandeling. Maar dit verslag verdient inhoudelijk ernstige kritiek. Het ontbreken van iedere vorm van evaluatie wordt immers afgedaan als een van de vele punten. Toch is dat juist de hamvraag: uit het oogpunt van democratie zou het Europees Parlement de mogelijkheid moeten hebben om zich uit te spreken over reële overzichten in plaats van te worden gevraagd zich uit te spreken over een overzicht met cijfers. Dat dit gegeven slechts terloops wordt vermeld betekent dat de rapporteur het bij voorbaat heeft ontdaan van ieder belang door zich te schikken naar het neoliberale dogma. Het verslag sluit immers de discussie af voordat deze is begonnen door zich voorstander te verklaren van 'het streven om door de staat verleende steun of door openbare fondsen, in welke vorm dan ook, gefinancierde subsidies die in strijd zijn of kunnen zijn met het concurrentiebeginsel terug te dringen?. Dit verslag moet dus worden gezien als een poging om op details in te haken op de logica van eerlijke concurrentie en dat is ook de reden waarom wij hebben tegengestemd.

Marques (PPE-DE)
Ik wil de heer Herzog graag gelukwensen met zijn uitstekende verslag betreffende het door de Commissie gepresenteerde scoreboard voor overheidssteun in 2001 - editie voorjaar 2002. Ik steun dit verslag van ganser harte.
Sinds 2001 wordt elk half jaar een scoreboard voor overheidssteun gepubliceerd, en dat is binnen het kader van het mededingingsbeleid een belangrijk instrument voor het bereiken van transparantie, terwijl het ook nuttige ideeën voor discussie oplevert.
Ook ik vind echter dat de in dit scoreboard opgenomen gegevens nog steeds niet volstaan om een vergelijking te maken tussen het beleid van de verschillende lidstaten op dit gebied en de voordelen die overheidssteun in werkelijkheid nu precies oplevert.
We zouden zo'n vergelijking graag spoedig kunnen maken, aangezien dit de enige manier is om een diepgaande algemene analyse uit te voeren, zodat we een beslissing kunnen nemen aangaande de mate waarin overheidssteun teruggebracht kan worden, en of deze steun misschien overgeheveld kan worden naar horizontale, het algemeen belang dienende doelstellingen, zoals onderzoek en ontwikkeling, het milieu, kleine en middelgrote ondernemingen, opleidingen en werkgelegenheid.

Meijer (GUE/NGL)
Overheidssteun is binnen de EU tegenwoordig een vies woord. Het past niet in het streven naar onbelemmerde internationale concurrentie en belastingverlaging. Verkapt gaat er wel veel overheidssteun naar bedrijven. Door de aanleg van autosnelwegen, goederenspoorlijnen en kanalen wordt soms een overcapaciteit aangeboden voor het vrachtvervoer, waardoor de ondernemers vrij kunnen kiezen welk deel van die infrastructuur zij met de minste kosten voor hun transporten kunnen gebruiken. Veel bedrijven hebben alleen kunnen ontstaan of overleven door overheidssteun en dat zal in de toekomst niet veel anders zijn. Dat geldt nog sterker als men ook diensten van algemeen belang, dus de publieke dienstverlening, tot de economie gaat rekenen. Die diensten zijn onmisbaar voor het welzijn van de mensen en het behoud van ons leefmilieu, maar veelal ook duurzaam verliesgevend. Alleen vriendjespolitiek, het weggeven van overheidsgeld aan bevriende ondernemers, moet worden bestreden. Mijn fractiegenoot Philippe Herzog zegt dat als rapporteur allemaal wat minder scherp, maar hij doet goede voorstellen om tenminste de cijfers beter vergelijkbaar te maken, de grens voor bedragen die moeten worden aangemeld te verhogen naar 200.000 EUR, een actief regionaal beleid te voeren in de staalindustriegebieden van Tsjechië en Polen, de controle op steun aan diensten van algemeen belang af te schaffen en het Parlement meer greep te geven op het beleid. De rechterzijde zal alles doen om dit te blokkeren.

Ribeiro e Castro (UEN)
De Europese Raad heeft in juni 2001 in Stockholm besloten de overheidssteun uitgedrukt als percentage van het BBP in 2003 terug te brengen. Het ging dan in de eerste plaats om ad-hocsteun en steun aan bepaalde sectoren. Tijdens de Raad van Barcelona van 2002 is dit voornemen herhaald - de lidstaten werden opgeroepen dit soort steun door te sluizen naar horizontale doelstellingen van algemeen nut (waaronder ook economische en sociale cohesie) en ze in te zetten op die segmenten van de markt die niet goed functioneren. Ik geloof dat overheidssteun een flexibiliteitsinstrument is dat een belangrijke rol kan vervullen bij het rechtzetten van asymmetrische toestanden. Het kan verder als instrument worden ingezet bij het oplossen van specifieke problemen, één en ander binnen het kader van de Europese mededingingsregels. De legitimiteit van dit soort steun mag dus nooit in twijfel worden getrokken. Overheidssteun moet natuurlijk wel op een bescheiden wijze worden gebruikt, en er moet altijd een rechtvaardigingsgrond zijn. Gelet op de specifieke context waarin dit verslag tot stand is gekomen, ben ik voorstander van het terugbrengen van de overheidssteun en het doorsluizen van deze middelen naar horizontale doelstellingen, zoals kleine en middelgrote ondernemingen, het milieu, onderzoek en ontwikkeling, werkgelegenheid en opleidingen. Deze doelstellingen vallen strikt genomen niet onder het begrip economische doeltreffendheid, maar ze dragen er wel toe bij dat de participanten in de economie en de lidstaten beter op de interne markt voorbereid zijn. Tot slot moet ik opmerken dat ik het niet eens ben met het pleidooi van de rapporteur om op dit gebied de medebeslissingsprocedure te laten gelden. Ik ben het eens met de amendementen die in de verschillende stemmingen in onderdelen zijn aangenomen. De rapporteur zal er wel niet zo heel blij mee zijn, maar volgens mij verbeteren ze de uiteindelijke tekst van de resolutie. 
De Voorzitter.
Hiermee is de stemming beëindigd.
(De vergadering wordt om 13.40 uur onderbroken en om 15.00 uur hervat)

Berthu (NI).
Mijnheer de Voorzitter, ik heb zojuist op de site van Europarl kennis genomen van het verslag van het buitengewone debat van dinsdagochtend, en ik heb daarbij gemerkt dat de ingevolge artikel 120 van het Reglement gemaakte schriftelijke verklaringen van mij en van andere afgevaardigden gewoon zijn geschrapt. Er wordt dan wel gezegd dat artikel 120 niet van toepassing was en dat het Reglement van het Europees Parlement niet van toepassing was tijdens dat buitengewone debat, maar ik vind dit een zeer bedenkelijke redenering waar we het eens uitgebreid over zouden moeten hebben. Om eerlijk te zijn denk ik dat het debat in ieder geval belangrijk genoeg was om de schriftelijke verklaringen van afgevaardigden die het woord niet hebben kunnen voeren te accepteren. Ik spreek hier dus niet alleen namens mezelf, maar ook namens de andere afgevaardigden en, mijnheer de Voorzitter, ik zou graag zien dat de schriftelijke verklaringen die op tijd zijn ingediend als bijlage bij het debat worden gevoegd.
De Voorzitter.
Mijnheer Berthu, uw opmerking heeft geen betrekking op de notulen van de vergadering van gisteren, maar wij nemen er terdege nota van en zullen er te zijner tijd op terugkomen.

Oreja Arburúa (PPE-DE).
Mijnheer de voorzitter, naar aanleiding van een interventie van de heer Gorostiaga, afgelopen maandag, waarin hij verwees naar een rapport van het Comité tegen Foltering van de Verenigde Naties en waarover hij vervolgens naar alle leden van het Parlement een e-mail heeft gestuurd, wil ik het volgende duidelijk maken.
Ik zal het volledige rapport van het eerdergenoemde Comité aan de leden van het Parlement doen toekomen, zodat zij kunnen vaststellen dat er in dit rapport op positieve wijze gesproken wordt over de activiteiten van Spanje gedurende de afgelopen jaren. Dat land heeft een aantal aanpassingen van de wetgeving verricht teneinde foltering te voorkomen.
Verder wil ik naar voren brengen dat ik het curieus vind dat het uitgerekend de heer Gorostiaga is die foltering veroordeelt, terwijl hij de voortdurende aanvallen op de mensenrechten in Baskenland, die met name gericht zijn op al degenen in gekozen functies, niet veroordeelt. De meest flagrante foltering komt in feite van de zijde van de ETA-terroristen met hun moordpartijen, afpersingen en ontvoeringen.
De Voorzitter.
Mijnheer Oreja Arburúa, u weet dat het Parlement kalm maar standvastig reageert op de vele beweringen van de heer Gorostiaga Atxalandabaso die niet stroken met de werkelijkheid. Als gekozen vertegenwoordiger in Spanje ben ik precies op de hoogte van de situatie, maar ik kan mij hier niet in gaan mengen. Desalniettemin hebben wij nota genomen van uw opmerkingen.

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0369/2002) van mevrouw Oomen-Ruijten, namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, over het voorstel voor een verordening van de Raad tot uitbreiding van de bepalingen van Verordening (EEG) nr. 1408/71 tot de onderdanen van derde landen die enkel door hun nationaliteit nog niet onder deze bepalingen vallen (COM(2002) 59 - C5-0084/2002 - 2002/0039(CNS)).

Oomen-Ruijten (PPE-DE)
Voorzitter, ik sta hier met gemengde gevoelens. Die gevoelens zijn niet gemengd omdat dit debat niet meer voor de lunchpauze is afgewerkt en ik hedenavond in mijn eigen land nog een spreekbeurt moet doen, maar omdat ik enerzijds blij en verheugd ben dat we het dossier vandaag kunnen regelen en het een goede afronding krijgt in de Raad van Ministers en ik anderzijds datgene waarvan wij vinden dat we er als Parlement recht op hebben - en waarvoor ik ook graag naar het Hof van Justitie gegaan zou zijn -, namelijk de rechtsgrondslag die past bij het onderwerp 1408 en die medebeslissing inhoudt, dolgraag verdedigd zou hebben. Voorzitter, ik heb dat niet gedaan en ik ben ook mijn collega's die zich hebben laten overtuigen om dat gevecht niet aan te gaan dankbaar.
Waarom gaan we het gevecht niet aan? Wij doen dit niet vanwege het grote belang van de uitbreiding van de verordening voor derdelanders en vanwege het feit dat er eindelijk een keer iets gedaan wordt aan de rechtspositie van degenen die legaal in een Europese lidstaat verblijven, maar vervolgens wanneer ze ergens anders wonen of elders werken geen enkel recht hebben. Het Europese Hof van Justitie heeft al vele malen gezegd dat de coördinatieverordening ook voor deze legaal verblijvende burgers zou moeten gelden. Er is op dat punt ook een richtlijn, een wijziging van de verordening, ingediend door de Europese Commissie. De Commissie koos toen ook voor een andere rechtsgrondslag. Die rechtsgrondslag heeft ze er echter niet doorgekregen in de Raad. Ik ben de Europese Commissie, maar ook, zoals gezegd, mijn collega's dankbaar dat we afgezien hebben van kinnesinne en van politiek gekissebis en dat we gekozen hebben voor het terecht onder 1408 brengen van deze burgers. Een institutioneel gevecht over wat nu wel of niet de juiste rechtsgrondslag zou zijn, zou, denk ik, nog jaren geduurd hebben en zou deze mensen zeker niet geholpen hebben.
Voorzitter, we hebben dus als Parlement de kans gegrepen om zo snel mogelijk - en ik meen dat de Raad van Ministers op 3 december aanstaande zal besluiten - de rechten - plichten heeft men al - maar zeker de rechten voor deze burgers te regelen. Wat mij zeer verheugt, is dat ook de Denen en zelfs de Britten gemeend hebben mee te moeten doen aan deze verordening. Dat heeft me verheugd, Voorzitter, en ik denk dat het in elk geval ook de broodnodige helderheid zal verschaffen.
Voorzitter, wij zeggen, als de amendementen straks worden aangenomen, wel tegen de Raad dat wanneer er nog wijzigingen aangebracht zouden worden in ons advies of wanneer de rechtspositie van de mensen die het betreft veranderd zou worden, wij ons het recht voorbehouden om op die punten wel dat institutionele gevecht met de Raad aan te gaan. Wat we hebben opgenomen is net op het randje, maar het bevat in elk geval de ernstige waarschuwing dat wanneer het niet gaat zoals wij denken dat het zou moeten gaan en zoals het we met elkaar hebben afgesproken, wij de weg naar het Hof in Luxemburg openhouden.
Voorzitter, ik dank nogmaals alle collega's die met grote inzet en veel energie aan dit systeem gewerkt hebben en die met mij bereid waren om de Europese Commissie met dit voorstel te steunen. Voorts wil ik vanaf deze plek een opmerking maken en die betreft een van uw ambtenaren, collega Herwig Verschueren, die op dit moment ziek thuis zit, maar die volgens mij de beste woordvoerder is namens de Europese Commissie voor dit hele dossier. Ik zou hem, via u, van harte mijn allerbeste wensen voor een heel spoedig herstel willen overbrengen. Ik weet zeker dat ik dat ook doe namens de collega's die zich met dit dossier bezighouden.

Monti
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, in de eerste plaats wil ik de rapporteur, mevrouw Oomen-Ruijten, en de leden bedanken voor dit uitstekende verslag en voor hun steun voor het voorstel van de Commissie. Het is een uiterst belangrijk voorstel en de aanneming ervan zou een veelzeggend politiek signaal van de Unie zijn voor de integratie van onderdanen van derde landen die legaal in de Europese Unie verblijven, aangezien zij daarmee dezelfde bescherming in termen van sociale zekerheid zullen genieten als burgers van de Unie die binnen de Europese Unie verhuizen. Het voorstel is daarom een belangrijke bijdrage aan een evenwichtig, samenhangend communautair immigratiebeleid.
Dit Parlement vroeg op 27 oktober 1999 om snelle maatregelen voor een eerlijke behandeling van onderdanen van derde landen die legaal op het grondgebied van de lidstaten verblijven, zodat hun rechten vergelijkbaar zouden worden met die van de burgers van de Unie. Het onderhavige voorstel is een reactie op dit verzoek en gaat zelfs verder: het verleent onderdanen van derde landen niet slechts vergelijkbare maar dezelfde rechten als burgers van de Unie die binnen de Europese Unie verhuizen.
Het voorstel zal daarnaast werknemers aanmoedigen mobiel te zijn. Het belang daarvan werd in het actieplan van de Commissie, dat begin dit jaar werd ingediend, al toegelicht. De regels zullen derhalve door dit voorstel worden vereenvoudigd en het aantal nationale en internationale instrumenten voor de coördinatie van socialezekerheidsstelsels voor deze categorie personen zal worden verlaagd.
De rapporteur wees er in haar toelichting terecht op dat dit voorstel voor een verordening, gebaseerd op artikel 63, lid 4 van het Verdrag, tot doel heeft een brug te slaan. De werkingssfeer van de communautaire verordeningen inzake sociale zekerheid wordt uitgebreid naar onderdanen van derde landen; de rechtsgrond van deze verordeningen is en blijft artikel 42 van het Verdrag. Dat betekent dat het Parlement bij alle toekomstige amendementen op Verordening 1408/71 het recht van medebeslissing behoudt.
Zoals u weet bevat het voorstel van de Commissie al een overweging die verwijst naar het Handvest van de grondrechten, maar ik ben het ermee eens dat er een expliciete verwijzing naar artikel 34, lid 2 van het Handvest opgenomen moet worden. De Commissie kan zich daarom achter amendement 1 scharen.
Ik sta volledig achter de stelling dat de coördinatie van de sociale zekerheid voor onderdanen van derde landen van groot belang is, maar dat is zo evident dat een overweging van die strekking overbodig is. Het belang van de coördinatie van socialezekerheidsstelsels voor onderdanen van derde landen wordt al ruimschoots duidelijk gemaakt in de eerste negen overwegingen van de Commissie. Hoewel zij instemt met de achterliggende idee, kan de Commissie amendement 2 daarom niet aanvaarden.
Ik begrijp dat het wenselijk is de naderende, op handen zijnde uitbreiding van de Europese Unie in de overwegingen te noemen. De Commissie kan amendement 3 daarom aanvaarden. Zij kan de amendementen 4 en 5 echter niet steunen. Wat amendement 4 betreft moet gezegd dat een verwijzing naar een voorstel voor een communautair instrument waarvan de behandeling nog niet is afgesloten, in een verordening niet op zijn plaats is. Amendement 5 kan de Commissie om een aantal redenen niet aanvaarden. In de eerste plaats omdat het voorstel erop gericht is onderdanen van derde landen die legaal in een lidstaat verblijven dezelfde rechten te verlenen als EU-burgers die binnen de Unie verhuizen. In amendement 5 wordt geprobeerd onderdanen van derde landen rechten te verlenen die verschillen van de rechten van EU-burgers. Ik zie niet in waarom een werknemer uit Afghanistan of India in bijvoorbeeld Nederland of Finland met principieel andere problemen geconfronteerd zou worden - vanwege onbekendheid met de taal en/of de administratieve procedures in het gastland - dan een Griekse of Portugese collega.
De Commissie zal ook een actieve voorlichtingscampagne lanceren en zodra het voorstel is aangenomen, zullen alle betrokkenen op de hoogte worden gesteld, zodat ze hun rechten kunnen claimen wanneer het moment daar is. Daarnaast hebben de media al veel aandacht aan dit voorstel besteed.
Tot slot, mijnheer de Voorzitter, ben ik dit Parlement zeer dankbaar dat het voorstel voor vandaag op de agenda is gezet, zodat de Raad het tijdens zijn bijeenkomst van 3 december formeel kan goedkeuren. U begrijpt dat de Commissie niet voldoende tijd heeft om een gewijzigd voorstel aan de Raad voor te leggen, maar mijn collega mevrouw Diamantopoulou is voornemens de Raad aan te bevelen het voorstel tezamen met de amendementen van het Parlement die we zojuist hebben aanvaard, goed te keuren.

Gillig (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mevrouw de Rapporteur, geachte collega's, allereerst verheug ik mij samen met de rapporteur over het vooruitzicht op de uitvoering van een dergelijke wettelijke bepaling; een standpunt over de onderbouwing van de ontwerptekst.
Het werd inderdaad tijd! En de Europese Commissie droeg een politieke verantwoordelijkheid ten opzichte van degenen voor wie deze verordening is bedoeld, vooral sinds de Europese Raad van Tampere in oktober 1999, die in zijn conclusies de noodzaak aangaf om snel maatregelen te treffen voor gelijke behandeling van onderdanen van derde landen die rechtmatig in de Europese Unie verblijven.
Wij verwelkomen de eerbiediging van de gelijke behandeling voor onderdanen van derde landen met betrekking tot Verordening (EEG) nr. 1408/71 en de daaruit voortvloeiende sociale gelijkheid. Deze is, zoals reeds werd opgemerkt, niet alleen een buitengewoon substantiële hulp bij hun integratie, maar betekent ook een aanmoediging van de mobiliteit. Wij weten dat die mobiliteit, waarover zo veel wordt gesproken, lang niet zo gemakkelijk uitvoerbaar is in de praktijk dan het vrije verkeer van eigendom en goederen.
Ik herinner hierbij, omdat dat nodig is, aan de belangrijke bijdrage die onderdanen uit derde landen leveren in de Europese Unie, zowel aan de economie als aan de culturele verscheidenheid en rijkdom, en als wij het over deze personen hebben, dan praten we over zo'n 13 miljoen mensen binnen de Unie. Toch geen gering aantal.
Toch wil ik, in navolging van de rapporteur, uw aandacht vragen voor de rechtsgrondslag die de Europese Commissie heeft gekozen, onder druk van de Raad. Het Europees Parlement kreeg de raadplegingsprocedure opgelegd, terwijl het eerste voorstel uit 1997 was gebaseerd op artikel 51, thans artikel 42, dat uitgaat van bemiddeling. Dat besluit, waarvan de motivatie meer dan bedenkelijk lijkt, en, daarop heeft ook de rapporteur gewezen, aanvechtbaar is, stelt het Europees Parlement in feite voor een dilemma, waaruit alleen capitulatie een uitweg biedt. En dat is nu precies wat hier gebeurt. En het is helaas niet de eerste keer dat er een poging wordt gedaan te tornen aan de bevoegdheden van onze instelling. Deze kwestie heeft dan ook veel weg van een kwalijk precedent. Ik vrees dat hier sprake is van een hardnekkige tendens en ik ben daarom van mening dat het Parlement op zijn hoede moet zijn.
Voor de Commissie, die de aanbevelingen van de Raad opvolgt, is het volstrekt duidelijk dat het Parlement zich pragmatisch zal opstellen en liever zal afzien van de juridische haarkloverij waar u, mevrouw, op doelde, om een stuk Europese, noodzakelijke, urgente wetgeving niet op het spel te zetten. Wij willen niet graag verantwoording dragen voor een mislukking van iets dat wij vurig wensen.
Wij willen er nu geen halszaak van maken, maar het probleem ligt er: wij willen als Parlement gewoon onze positie verdedigen, wat mij volkomen legitiem lijkt, maar als we dat nu zouden doen worden de burgers ervan de dupe. Naar mijn idee moet wij dit punt gebruiken als wapen in de discussies bij toekomstige vraagstukken waarvan wij weten dat die reeds bij de Raad in behandeling zijn.

Buitenweg (Verts/ALE).
Voorzitter, namens mijn fractie en namens Jean Lambert wil ik de rapporteur van harte feliciteren met haar verslag. Wij steunen de benadering van mevrouw Oomen-Ruijten, ook wat betreft de juridische basis, volledig. Ik denk dat belangrijk is dat de afspraken via de Europese coördinatie nu ook gelden voor onderdanen van derde landen. Het is eerlijk gezegd een schandaal dat dat nog niet eerder het geval was, aangezien deze mensen wel belastingen en premies betalen, maar bij grensoverschrijdende arbeid dan toch tussen wal en schip belanden.
Voorzitter, het Parlement heeft al eerder uitgesproken dat het wil dat de conclusies van Tampere ook echt in daden worden omgezet, dus ook wat betreft de rechten van derdelanders. De verordening die we nu bespreken, gaat over grensoverschrijdende arbeid. Maar ook voor die andere, natuurlijk veel grotere groep moeten de sociale rechten worden verankerd gelijk aan die van de werknemers afkomstig uit de Europese Unie. Mijn fractie hoopt dat er over die strijd, die nog moet worden geleverd, ook in dit huis de nodige overeenstemming zal komen.

De Voorzitter.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 17.30 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is de verklaring van de Commissie over klimaatverandering.

Monti
Mijnheer de Voorzitter, ik wil u graag bedanken voor het feit dat u de Commissie uitgenodigd heeft verslag uit te brengen van hetgeen er op de in oktober 2002 in New Delhi gehouden Conferentie over Klimaatverandering besproken is. Ik wil er om te beginnen op wijzen dat de Europese Unie tijdens deze gesprekken steeds een sterk en gesloten front heeft gevormd. Ik dank het Deens voorzitterschap voor het uitstekende werk dat het geleverd heeft. De Commissie is ook erkentelijk voor de solide politieke steun die ze van de op deze conferentie aanwezige NGO's heeft mogen ontvangen. Tot slot wil de Commissie - en dan met name mijn collega mevrouw Wallström - dit Parlement bedanken voor zijn nimmer aflatende steun voor het standpunt van de EU tijdens deze onderhandelingen en voor het feit dat u de ontwikkelingen zo belangstellend bent blijven volgen. Dat bleek duidelijk uit het optreden van de door mevrouw García-Orcoyen Tormo geleide parlementaire delegatie. We hopen dat we een dergelijke efficiënte samenwerking in de toekomst kunnen voortzetten.
Ongeveer 170 landen, die tezamen driekwart van de wereldbevolking vertegenwoordigen, zijn in New Delhi bijeengekomen als partijen voor de achtste Kaderconventie voor Klimaatverandering van de Verenigde Naties. Met betrekking tot een aantal technische punten, zoals toezicht en rapportage, hebben we goede vorderingen gemaakt. Bovendien hebben we de weg vrijgemaakt voor het gebruik van het Schone Ontwikkelingsmechanisme (SOM). Dat is een belangrijk instrument voor het behalen van uitstootdoelstellingen in ontwikkelde landen, terwijl het ook een rol kan spelen bij het terugbrengen van de uitstoot in de zich ontwikkelende landen en het verwezenlijken van duurzame ontwikkeling.
Tijdens het laatste onderdeel van de conferentie - de ministeriële onderhandelingen - hebben ministers en hoge ambtenaren gesproken over de acties die tot nu ontwikkeld zijn om klimaatverandering tegen te gaan, het verband tussen klimaatverandering en duurzame groei, en de verontrustende bevindingen van het Derde Beoordelingsverslag van het Internationale Panel voor Klimaatverandering, waaruit blijkt dat de versnelling van de opwarming van de aarde voor een goed deel aan menselijke activiteiten te wijten is. Er is verder gesproken over de noodzaak om actie te blijven ondernemen ter bestrijding van klimaatverandering. De conferentie is afgesloten met de Verklaring van Delhi.
Staat u mij toe dat ik u heel beknopt uitleg hoe de Commissie de Conferentie van Delhi politiek interpreteert. De Ministeriële Verklaring van Delhi vertegenwoordigt het politieke resultaat van deze conferentie. In die Verklaring worden alle landen opgeroepen het Protocol van Kyoto te ratificeren, terwijl er bovendien met klem op gewezen wordt dat we de eerstvolgende decennia meer zullen moeten ondernemen om klimaatverandering tegen te gaan. Dat is positief, maar we hadden graag gezien dat de Verklaring op andere punten wat sterker was geformuleerd.
Ik zal de tekortkomingen van de Verklaring nu kort toelichten. Om te beginnen is het zo dat er in de Verklaring van Delhi niet voldoende de nadruk wordt gelegd op de noodzaak wetenschap en politieke actie nauwer op elkaar aan te laten sluiten. De conclusies van het Derde Beoordelingsverslag van het Internationale Panel voor Klimaatverandering laten er geen twijfel over bestaan dat de uitstoot verder zal moeten worden teruggebracht als we de doelstellingen van de Kaderconventie voor Klimaatverandering van de Verenigde Naties willen behalen.
Dat is een belangrijk gegeven voor het verbreiden van de in het Protocol van Kyoto uitgewerkte ideeën en die van de Conventie over Klimaatverandering. Een wetenschappelijke benadering zal ons meer vertrouwen geven en ons ervan overtuigen dat we met onze beleidsscenario's de juiste koers volgen.
Ten tweede is het zo dat we volgens de opdracht die de Raad ons op 17 oktober heeft gegeven, moesten proberen een op de toekomst gericht debat te starten. Het is de bedoeling dat er meer landen betrokken worden bij de samenwerking en dat die samenwerking meer en meer op de lange termijn is gericht. Voor dat doel moeten we bredere gemeenschappelijke actie ontwikkelen, en die actie moet gericht zijn op de verwezenlijking van hetgeen de Conventie zich uiteindelijk ten doel stelt.
Die discussie had bij de eerste zitting van de Conferentie van Partijen ná de inwerkingtreding van het Protocol van Kyoto van start moeten gaan. Helaas is de EU er niet in geslaagd de andere partijen ervan te overtuigen dat we een zodanig proces moesten starten. De EU heeft wel steeds via een aantal bilaterale contacten met andere partijen en groeperingen geprobeerd duidelijk te maken hoe wij over de zaken denken. Het onderwerp is nu in ieder geval ter sprake gebracht, en deze discussies hebben een solide basis opgeleverd waarop we kunnen voortbouwen.
Een derde punt is van meer algemene aard. Het debat in Delhi was vooral gericht op duurzame ontwikkeling, en niet zozeer op klimaatverandering. Binnen de EU zijn we ervan overtuigd dat klimaatverandering en duurzame ontwikkeling nauw met elkaar samenhangen. De Kaderconventie van de VN heeft echter uitsluitend betrekking op klimaatverandering, en dit is een duidelijk omschreven, geconsolideerd kader. We mogen niet toelaten dat de discussie over duurzame ontwikkeling de aandacht van klimaatverandering afleidt.
Wat zijn, gelet op de resultaten van deze conferentie, de kansen dat het Protocol van Kyoto ooit van kracht wordt? Dat is een heel belangrijke vraag. Voor dat doel moeten 55 partijen die tezamen 55 procent van de CO2-uitstoot van de geïndustrialiseerde landen in 1990 voor hun rekening nemen dit Protocol ratificeren. Aan de eerste voorwaarde is reeds voldaan - op 13 november hadden 97 landen het Protocol geratificeerd. En het ratificatieproces gaat gestaag verder. We zijn dus heel blij met de mededeling van Canada dat ze spoedig tot ratificatie zullen overgaan. De EU, Japan en bijna alle kandidaat-landen hebben het Protocol geratificeerd, en dat betekent dat het Protocol van kracht wordt als ook Rusland tot ratificatie overgaat. De indruk is dat Rusland daartoe bereid is, zeker na publicatie van een onderzoek aangaande de gevolgen die klimaatverandering voor dat land zullen hebben. De uiteindelijke beslissing moet echter nog genomen worden, en daarvoor is geen streefdatum vastgesteld. De Commissie zal Rusland blijven aanmoedigen om zijn verantwoordelijkheid voor klimaatverandering te aanvaarden en het Protocol van Kyoto zo spoedig mogelijk te ratificeren.
De Commissie zal binnen het kader van het Europees Programma voor Klimaatverandering al het mogelijke doen om de Europese Unie in staat te stellen de reductie van de uitstoot waartoe we ons verplicht hebben te realiseren. Verder zal de Commissie onze partners blijven aanmoedigen het Protocol van Kyoto te ratificeren, zodat dit Protocol eindelijk van kracht kan worden. We zullen tegelijkertijd blijven werken aan het onderhouden van de goede verhouding die we met een aantal zich ontwikkelende landen en het merendeel van de ontwikkelde landen hebben opgebouwd, zodat we ons een beter idee kunnen vormen van de stappen die we nu moeten ondernemen.
We weten allemaal dat het Protocol van Kyoto niet meer is dan een eerste stap in de strijd tegen klimaatverandering. We moeten nu gaan nadenken over de wijze waarop we verder willen gaan.
Tot slot wil ik graag benadrukken hoe erkentelijk de Commissie is voor de steun van het Parlement en de wijze waarop het zich in Delhi gemanifesteerd heeft.

García-Orcoyen Tormo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, in de eerste plaats wil ik namens de delegatie van het Europees Parlement voor de achtste Conferentie van Partijen betreffende de Conventie over Klimaatverandering mijn dank uitspreken aan commissaris Wallström - die vandaag niet aanwezig is - voor haar samenwerking met dit Parlement tijdens de respectievelijke conferenties waaraan zij heeft deelgenomen. Ik moet in dit verband opmerken dat we haar hebben gemist in New Delhi.
Met betrekking tot deze conferentie wil ik een aantal punten benadrukken. De Europese Unie moet haar leiderschapspositie in de internationale strijd tegen de klimaatverandering behouden en moet derhalve zo snel mogelijk een impuls geven aan het politieke debat tussen alle partijen over de doelstellingen na 2012.
De achtste COP leek een goede mogelijkheid om beslissingen over de tenuitvoerlegging van het Protocol van Kyoto, die in Bonn en Marrakech al waren genomen, te consolideren. Maar dat is ronduit mislukt. We zijn er niet in geslaagd om een breed debat over de belangrijkste onderwerpen voor de tweede periode op gang te brengen.
De achtste COP heeft op technisch gebied wel aanzienlijke vooruitgang geboekt, met name met betrekking tot de Schone Ontwikkelingsmechanismen en de mechanismen betreffende reporting en herzieningsprocedures. De vooruitgang op beleidsniveau was echter teleurstellend. Zoals de commissaris al heeft opgemerkt, hadden pogingen om de concrete aspecten van het Protocol van Kyoto af te zwakken, door middel van het veel bredere concept van duurzame ontwikkeling, de overhand. In dit verband moet worden vermeld dat de delegatie van de Verenigde Staten zich weinig constructief opstelde en voortdurend voorkwam dat er werd gesproken over het realiseren van agenda's en concrete doelstellingen.
Alle leden van onze delegatie waren het erover eens dat de ratificering van het Protocol door landen die dit nog niet hebben gedaan, met name Rusland, moet worden versneld. Ondertekening door Rusland, dat gedurende de conferentie verontrustend vaag bleef, zou de inwerkingtreding van het Protocol betekenen.
Met betrekking tot de positie van ontwikkelingslanden was er sprake van bezorgdheid over het gebrek aan samenwerking van de ontwikkelde landen in termen van financiële hulp en de overdracht van technologie om maatregelen te kunnen nemen voor aanpassing aan en verlichting van de effecten van klimaatverandering. We vinden verder dat de mogelijkheid moet worden bestudeerd tot het instellen van een interparlementaire commissie specifiek voor India, een land met een miljard inwoners en een opkomende economie die voortdurend verder groeit. Er is duidelijke sprake van politieke wil van de zijde van het Indiase parlement om met het Europese Parlement samen te werken.
Tenslotte wil ik benadrukken dat de samenwerking met de Raad en de Commissie zeer constructief was. Beide erkenden de fundamentele rol die de delegaties van het Parlement bij dit soort conferenties spelen. Juist om deze reden vinden we het niet acceptabel dat onze delegaties worden uitgesloten van deelname aan de coördinerende vergaderingen. Wij verzoeken hierbij om het Europees Parlement bij toekomstige gelegenheden toegang te verlenen tot deze vergaderingen, ten minste in de functie van toehoorder.

Hulthén (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik zal vandaag trachten twee personen te vertegenwoordigen: mijzelf en mevrouw Corbey, die aanwezig was bij de conferentie in New Delhi. Dat wil niet zeggen dat ik een dubbele boodschap uit zal dragen. Ik zal de boodschap echter zo dwingend mogelijk trachten te maken.
Sinds ik het rapport van de Commissie en het Parlement over de conferentie in New Delhi heb gelezen, spookt er de hele tijd een vraag door mijn hoofd. Hoe komt het dat wij, de Europese Unie, er maar niet in slagen om onze boodschap en onze wil tot verandering over te brengen aan met name de derdewereldlanden? Waarom slagen de Verenigde Staten daar beter in? De boodschap van de Verenigde Staten is, ten minste in onze ogen, slechter wat betreft het tegenhouden van de huidige klimaatverandering.
Het is essentieel voor de Unie om na te gaan denken over hoe wij de vertrouwenskloof willen trachten te verkleinen, die er bestaat tussen ons en degenen die wij aan onze kant willen hebben. Dit geldt ook voor de mogelijkheid om het Protocol van Kyoto te ratificeren. Dit zijn zonder meer de meest essentiële aspecten van onze aanhoudende strategie om verder te komen. Het is met name zaak om het belangrijke werk voort te zetten dat begint als dit onderdeel van het Kyoto-protocol is afgesloten.
Mevrouw Corbey, die aanwezig was bij de conferentie in New Delhi, heeft enkele aantekeningen gemaakt die het naar mijn mening waard zijn om aan het Parlement te laten zien. Waar het om draait, is dat het Kyoto-proces bedreigd wordt, doordat de politieke steun aan het hele proces bezig is af te brokkelen. Er zijn twee essentiële aspecten die de politieke steun opnieuw kunnen vergroten en de kwestie op een genuanceerder en serieuzer niveau onderwerp van discussie kunnen maken. Een daarvan is het aspect dat ik zojuist heb genoemd, namelijk de situatie in en onze relatie tot de derdewereldlanden. Een groot aantal van deze landen heeft tijdens de conferentie in New Delhi melding gemaakt van extreme weersomstandigheden. Dat was dus niet één land, maar meerdere. Ook hebben zij zich uitgelaten over de kosten die dit met zich meebrengt.
Hoewel wij als Europese Unie geen verantwoordelijkheid kunnen nemen voor alle veranderingen in het milieu, moeten wij ons wel realiseren dat wij, samen met de rest van de geïndustrialiseerde wereld, flink hebben bijgedragen aan het tot stand brengen van de huidige klimaatverandering. Onze rol wat betreft de hulp aan de derdewereldlanden bij de bescherming tegen de klimaatverandering moet beter uitgekristalliseerd worden. Ook moeten wij deze landen natuurlijk helpen andere manieren te vinden om verder te komen in hun ontwikkeling dan de manier die wij zelf niet zo geslaagd vinden.
Ondanks alles staat wellicht voorop dat de Europese Unie blijft aandringen op het feit dat er na 2012 ook iets gebeurt en dat wij niet opgeven ondanks het feit dat de rest van de wereld eigenlijk iets anders wil. Dit is misschien de belangrijkste boodschap naar aanleiding van de conferentie in New Delhi.

Moreira da Silva (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik wil om te beginnen de delegatie van het Europees Parlement die naar New Delhi is geweest gelukwensen, en dan met name mevrouw García-Orcoyen Tormo, die deze delegatie heeft geleid. Ik betreur het dat de Raad en de Commissie wederom geweigerd hebben de delegatie van het Europees Parlement deel te laten nemen aan de coördinatievergaderingen van de Europese Unie.
We wisten reeds voor het begin van de conferentie dat het heel moeilijk zou zijn het gewenste resultaat te bereiken: deze conferentie was immers eigenlijk bedoeld om de tweede periode van het Protocol van Kyoto voor te bereiden, terwijl het er politiek gezien nu nog steeds vooral om gaat ervoor te zorgen dat het Protocol van Kyoto van kracht wordt - opdat de eerste periode kan ingaan.
Hoe jammer het ook moge zijn dat er geen resultaat is bereikt, van belang is wel dat men er ondanks alles toch in geslaagd is de definitie van het mechanisme voor schone ontwikkeling en de procedures voor het toezicht op de uitstoot te verbeteren. Het uitblijven van een resultaat is dus niet het ergste. Veel erger is dat er politieke pogingen zijn ondernomen het Protocol van Kyoto af te zwakken. Een aantal delegaties - inzonderheid de Noord-Amerikaanse - heeft inderdaad pogingen gedaan om het debat over klimaatverandering weer op het niveau van 1997 te brengen, toen er nog geen doelstellingen of protocollen bestonden die werkelijk op actie waren gericht.
Ongelukkigerwijs zijn de zich ontwikkelende landen in deze val getrapt. En dat terwijl de gevolgen van klimaatverandering voor deze landen nu juist het meest ingrijpend zijn. Voor ons lijkt de keus duidelijk. In de eerste plaats moeten we erkennen dat het Protocol van Kyoto het enige instrument is dat de gevolgen van klimaatverandering kan verzachten. Ten tweede moeten er voor de tweede periode van het Protocol ambitieuzer doelstellingen gelden dan voor de eerste - die eerste periode vertegenwoordigt immers maar een heel klein stapje in de goede richting. Ten derde is het zo dat de geïndustrialiseerde landen eerst actie moeten ondernemen - de zich ontwikkelende landen kunnen later volgen.

Doyle (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, dit was de eerste keer dat ik deel heb uitgemaakt van een delegatie. Ik vond het fascinerend, maar ook frustrerend.
Zoals reeds opgemerkt was de achtste Kaderconventie voor Klimaatverandering van de Verenigde Naties in New Delhi bedoeld als een tussentijdse aangelegenheid. Het ging er niet zozeer om belangrijke politieke besluiten te nemen - het ging er in de eerste plaats om het debat over klimaatverandering op gang te houden.
Ik sluit mij aan bij hetgeen mijn collega's gezegd hebben: ook ik vond het frustrerend dat de parlementaire delegatie niet aan de dagelijkse coördinatievergaderingen mocht deelnemen. Op de laatste dag heeft de Commissie zelfs geprobeerd ons van de persconferentie te weren. Heel beleefd, en heel diplomatiek - maar toch. Toen we die morgen onze briefing ontvingen hadden we namelijk duidelijk gemaakt hoe gefrustreerd we waren met de zwakke formulering van de ontwerpverklaring. De Commissie wilde uit al dan niet misplaatste diplomatieke overwegingen niet dat we dat op de persconferentie zouden zeggen. Als we aan de coördinatievergaderingen hadden kunnen deelnemen was het niet tot dit conflict gekomen. De Commissie heeft zich verder keurig gedragen en ons steeds op de hoogte gehouden van hetgeen er zich binnenskamers afspeelde, maar om werkelijk te kunnen participeren en de titel 'leden van de delegatie van de Europese Unie? zin te verlenen hadden we tot de besprekingen binnenskamers toegelaten moeten worden. Nu bleken de Commissie en de Raad aan de ene, en het Parlement aan de andere kant van de deur te staan.
De ontwerpverklaring was nogal zwak en daarom teleurstellend. De titel luidde aanvankelijk 'Verklaring aangaande Klimaatverandering?, en dat werd later 'Verklaring aangaande Klimaatverandering en Duurzame Ontwikkeling?. Dat is een gevaarlijk precedent. Het is heel lastig om over deze onderwerpen te praten, objectief te blijven en je steeds op klimaatverandering te concentreren als gesuggereerd wordt dat duurzame ontwikkeling niet in de discussie betrokken mag worden. Het is een oneigenlijke manier van discussiëren, omdat je je argumenten niet mag ondersteunen met een verwijzing naar duurzame ontwikkeling. De Amerikanen en anderen hebben dit onderwerp, duurzame ontwikkeling, gebruikt om de aandacht af te leiden van klimaatverandering en, meer algemeen, de uit Kyoto voortvloeiende verplichtingen.
Het was een fascinerende ervaring. Ik wil de leider van onze delegatie, mevrouw García-Orcoyen Tormo en al mijn collega's graag bedanken dat ze daar in beslissende mate toe hebben bijgedragen.

Ebner (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, dames en heren, wat mevrouw Doyle heeft gezegd is verontrustend zowel wat de procedure als wat de inhoud betreft. Op dit laatste aspect wil ik hier kort ingaan. We bevinden ons in een situatie waarin overeenkomsten over het milieu nooit worden nageleefd: het meest in het oog lopende voorbeeld is het Protocol van Kyoto. Ik hoop dat de Commissie zal nadenken over haar toekomstige benadering van samenwerking met parlementsleden - ook buiten de Europese Unie - maar bovenal, wat het thema betreft, hoop ik dat zij harder zal werken voor het behoud van de omstandigheden die noodzakelijk zijn voor het overleven van niet alleen de Europese Unie en haar bijna 400 miljoen inwoners - binnenkort meer dan 400 miljoen - maar van de hele planeet.
Ik ben allesbehalve anti-Amerikaans, maar toch denk ik dat er flinke druk moet worden uitgeoefend op de regering-Bush zodat vraagstukken als klimaat, klimaatverandering en het milieu meer aandacht krijgen en niet alleen vanuit financieel perspectief of vanuit een bekrompen in plaats van een toekomstgerichte monetaire visie worden bekeken.
We zouden daar veel harder aan moeten trekken. Ik vertrouw erop dat de Commissie dat doet.

De Voorzitter.
Het debat is gesloten.

De Voorzitter.
Aan de orde is de verklaring van de Commissie over de toepassing van het "Pakket Erika" betreffende de maritieme veiligheid en de maatregelen die moeten worden getroffen om sociaal-economische en ecologische rampen op te vangen.

de Palacio
Mijnheer de voorzitter, geachte dames en heren, dit is een debat dat niet had mogen plaatsvinden. Het is een trieste dag, waarop de feiten de Commissie, die indertijd een voorstel heeft gedaan voor de versnelde afschaffing van ouderwetse olietankers en tankers zonder dubbele wand, helaas in het gelijk hebben gesteld. Want, dames en heren, als de Raad de voorstellen van de Commissie had opgevolgd, als de Raad in haar besprekingen met het Parlement snel genoeg, overeenkomstig de belangen die op het spel stonden, de voorstellen van de Commissie had aangenomen, was de tanker Prestige vanaf 1 september 2002 verboden geweest. De Prestige had dan nooit kunnen uitvaren en had nooit voor de Europese kust kunnen vergaan.
Hieruit moeten conclusies getrokken worden. Ik heb dit al gezegd toen de Erika voor de kust van Bretagne verging. Nu we het over de Prestige hebben, die voor de Spaanse kust van Galicië is vergaan, zeg ik u dat we conclusies moeten trekken en daarnaar moeten handelen. De eerste les is overduidelijk: urgentie, stelligheid en besluitvaardigheid zijn essentieel. Deze situaties moeten voor eens en voor altijd worden aangepakt. We moeten ervoor zorgen dat tragedies zoals deze zich niet meer kunnen voordoen.
Wat er op korte termijn moet gebeuren is duidelijk. De autoriteiten moeten diegenen die de gevolgen ondervinden schadeloos stellen, de schoonmaakwerkzaamheden moeten worden uitgevoerd, zodat een gebied kan worden hersteld dat - ik breng dit even in uw herinnering - buitengewoon rijk is, zowel vanuit het oogpunt van de productie van vis en schaaldieren als vanuit milieuoogpunt, en dat vrijwel in zijn geheel deel uitmaakt van het netwerk Natura 2000. Dit gebied moet dus in zijn geheel worden schoongemaakt en hersteld. Verder is haast geboden bij het reconstrueren van de reeks gebeurtenissen die ertoe geleid heeft dat de ramp heeft plaatsgevonden. Opgemerkt moet worden dat een aantal oliemaatschappijen dit schip al in 1997 heeft geweigerd, omdat ze het als gevaarlijk en onveilig beschouwden. Bovendien is dit schip voor het laatst in 1999 binnen de Europese Unie, conform het memorandum van Parijs, geïnspecteerd. Verder heeft het vóór deze zomer twee Europese havens aangedaan, waar de desbetreffende inspecties helaas niet zijn uitgevoerd.
Daarom moeten we alle schakels van de keten onderzoeken om vast te stellen waar de verantwoordelijkheden liggen en hoe dit heeft kunnen gebeuren. En daar zullen we lering uit moeten trekken, zodat we situaties zoals deze kunnen voorkomen, situaties waarin we te maken hebben met een schip met een Griekse reder, onder de vlag van de Bahamas, gecontroleerd door een Noord-Amerikaans classificatiebureau, onder leiding van een Zwitsers bedrijf. Verder zijn er connecties met een reeks andere landen, die allemaal overduidelijke belastingvoordelen bieden.
Op korte termijn moeten we verder alles doen wat binnen ons bereik ligt om te voorkomen dat er zich opnieuw een dergelijke tragedie kan voordoen. Dit betekent dat de overeenkomsten en richtlijnen die door de ministers van de Europese Unie zijn aangenomen direct in werking moeten worden gesteld. We mogen niet tot juni volgend jaar wachten om het pakket Erika I toe te passen; we moeten niet tot februari 2004 wachten op het pakket Erika II. We moeten deze nu in werking stellen. En we moeten ze effectief maken, dat wil zeggen dat we de doelstelling van een controle door de havenautoriteiten van 25 procent van het aantal aangekomen schepen en 25 procent van de schepen die een hoger risico vertegenwoordigen moeten realiseren. We moeten de toepassing van de huidige maatstaven realiseren. Tankers met een enkelwandig casco moeten met spoed worden vervangen door tankers met een dubbelwandig casco. Het systeem van de Gemeenschap voor controle op maritiem verkeer in het hele gebied moet zo snel mogelijk in werking worden gesteld. Noodhulp moet mogelijk worden middels het aanwijzen van ankerplaatsen, uitwijkplaatsen voor noodgevallen. Verder moet het Europees Agentschap voor Maritieme Veiligheid operationeel worden; dit moet garanderen dat zaken in alle Europese havens op een adequate manier worden afgehandeld en dat er sprake is van technische ondersteuning aan de landen en de Commissie.
Verder moeten we de besprekingen over het COPE-fonds voortzetten. Dit fonds is bedoeld voor de dekking van alle schadeloosstellingen en kosten van herstel en schoonmaak van het milieu, bovenop de reguliere schadeloosstellingen. Het vormt een aanvulling op het FIPOL-fonds.
Eén van onze doelstellingen voor de korte termijn is het nemen van een administratief besluit door alle lidstaten van de Unie waarin wordt geëist dat er tijdens de overgangsperiode voor het transporteren van zware stookolie systematisch tankers met een dubbelwandig casco worden gebruikt. Dit is het meest vervuilende product. Ik zal dit op de volgende vergadering van de Raad van ministers op 6 december voorstellen. De schepen die betrokken waren bij de laatste drie ongelukken - de Erika, de Baltic en de Prestige - waren oude schepen met een enkelwandig casco en met zware stookolie. Zware stookolie is het gevaarlijkste product. Derhalve zijn strengere veiligheidseisen nodig. Dit kan worden gerealiseerd middels een administratief besluit door de regeringen van de Europese Unie.
We moeten nog verder gaan. Dat wil zeggen dat we moeten werken aan het verhogen van het budget van het FIPOL-fonds en het COPE-fonds. Het wil ook zeggen dat de Commissie moet blijven werken aan het voorstellen van sancties binnen Europees gebied. Verder gaan wil zeggen dat we de richtlijn voor controle door de havenautoriteiten verbeteren. We hebben vastgesteld dat er op dit moment een aantal havens zijn waar praktisch geen sprake is van controle. Deze havens zou je bijna gemakshavens zou kunnen noemen. Deze dragen bij aan een frauduleuze gebruikmaking van de huidige situatie en die mogelijkheid moet verdwijnen. Verder gaan wil zeggen dat de basis van het internationale maritieme recht binnen het kader van de Internationale Maritieme Organisatie wereldwijd moet worden heroverwogen. Dit recht is gebaseerd op principes uit de negentiende eeuw, terwijl we ons inmiddels in de eenentwintigste eeuw bevinden en onze zeeën dagelijks worden bevaren door honderdduizenden schepen met ladingen die wat betreft volume en inhoud ontzettend gevaarlijk zijn. Dit was 150 jaar geleden niet het geval. Verder gaan wil ook zeggen dat de rechten van de kuststaten in de 200 mijlszone, maar ook in de zones van zeestraten, verbeterd moeten worden, en wel zodanig dat deze landen zich kunnen beschermen tegen de risico's van buitengewoon gevaarlijke ladingen.
Verder gaan, dames en heren, betekent ook praten met onze buren, waarmee we een aantal buitengewoon kwetsbare zeeën delen, zoals de Baltische Zee - met Rusland - de Middellandse Zee, de Zwarte Zee. We moeten met Rusland en een aantal andere landen uit Europa, het Midden-Oosten en Noord-Afrika samenwerken.
Dames en heren, ik ga afronden. De ramp met de Prestige had niet mogen plaatsvinden. We hadden het kunnen voorkomen. Vanuit de Commissie hebben we al het mogelijke gedaan om het te voorkomen. Het mocht niet zo zijn, maar we moeten voorkomen dat er een nieuwe Erika of een nieuwe Prestige langs onze kusten vergaat. Bovendien moeten we er voor zorgen dat zoiets zich ook niet langs de kusten van andere zeeën, op andere continenten voordoet, want de zeeën zijn tenslotte van ons allemaal en onze bezorgdheid moet grensoverschrijdend zijn.
Varela Suanzes-Carpegna (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega's, als Galiciër voel ik me volledig verslagen door hetgeen zich voor onze ogen voltrekt. Als politicus ben ik me bewust van de enorme verantwoordelijkheid die wij als Europese afgevaardigden hebben om op te komen voor de belangen van onze burgers die wij vertegenwoordigen. Halfslachtige en vage toezeggingen volstaan nu niet meer. Dit moet, zoals mevrouw de commissaris als zei, de laatste scheepsramp zijn.
Ik wil eerst mijn erkentelijkheid tonen aan commissaris de Palacio voor het werk dat zij heeft verricht. Voor haar komst naar de Commissie bestond er praktisch geen Europees beleid voor maritieme veiligheid en nu ligt er een belangrijk pakket maatregelen op tafel: Erika I en Erika II.
De vraag of deze maatregelen volstaan en correct worden toegepast is hier al eerder aan de orde geweest. Het antwoord luidt dus nee. En het Europees Parlement moet zijn politieke gewicht nu in de schaal leggen en unaniem een duidelijk signaal van politieke steun geven aan de Europese Commissie, zodat wij als bondgenoten de invoering van deze maatregelen kunnen versnellen.
De commissaris had het over de dubbele romp, die verplicht is in de Verenigde Staten en waarmee dit ongeluk mogelijk niet was gebeurd. Zij had het ook over de inspecties van de havens binnen de Europese Unie (waar wij mee moeten beginnen), van alle havens in Europa en de rest van de wereld. Zoals al eerder is gezegd moeten alle havens worden gecontroleerd of het nu kolonies, belastingparadijzen of goedkope havens zijn. Het Agentschap voor Maritieme Veiligheid moet daarom zo snel mogelijk operationeel worden.
Ik kan als geboren Galiciër in deze context niet vergeten welk triest record op onze naam staat: in de afgelopen dertig jaar zijn er acht van dit soort ongelukken gebeurd aan onze kust, waarvan zes in de laatste twintig jaar. De Atlantische kust bij Finisterre noemen wij de Kust van de Dood. En het Europees Agentschap moet worden gevestigd op een plek die te maken heeft gehad met dit soort scheepvaartongelukken en er gevoelig voor is. Wellicht heeft een ander meer te bieden dan wij, maar vestiging van het Agentschap in Galicië zou als compensatie kunnen dienen. Ik weet dat het niet onder de bevoegdheid van het Parlement of de Commissie valt, maar ik kan het niet laten om hier hardop te zeggen wat ik denk.
In ieder geval vragen wij in de resolutie om de oprichting van speciale kwetsbare scheepvaart- en visserijzones. Galicië is zonder enige twijfel een van die zones vanwege de rijkdom aan vissen en schaal- en schelpdieren waar hier al op is gewezen, maar ook vanwege de biodiversiteit en zijn ecosysteem. Wij willen de vaargeulen van de dood die nu bestaan verder van de kust plaatsen en voorkomen dat onze zee een riool wordt waar roestige afdankertjes op varen. De zee is het leven van Galicië, de basis van haar economie en als het moet zal ik zelfs beweren dat de zee de basis is van de bijzondere Galicische cultuur. En nu, geachte collega's, zit deze zee vol gif.
Wij moeten alle maatregelen vanaf morgen al strikt gaan toepassen en van alle landen eisen dat zij hetzelfde doen. Mijnheer de Voorzitter, ik denk echt dat het tijd wordt dat de Europese solidariteit tastbaar wordt. Ik wil er graag aan herinneren dat wij in het verleden solidair zijn geweest met andere lidstaten. Wij doen nu een beroep op hen om even solidair met ons te zijn. Iedere hulp aan Galicië is welkom. Ik zou met name willen wijzen op het Solidariteitsfonds. Ik heb artikel 2 ervan bestudeerd en ik denk dat het in dit geval prima kan worden aangesproken als er bovendien rekening wordt gehouden met de verslagen die wij in dit Parlement hebben aangenomen. Wij moeten ook bedenken dat Galicië een doelstelling 1 regio is, waar de opbrengst uit visserij meer dan 10 procent van het bruto binnenlands product beslaat. Aangezien de mogelijkheid bestaat dat deze sector voor langere tijd stil ligt, denk ik dat Galicië inderdaad aan de voorwaarden voldoet om met succes een beroep te doen op dit Europese Solidariteitsfonds.
Tot slot wil ik de commissaris laten weten dat ze bij haar strijd kan rekenen op de steun van de Fractie van de Europese Volkspartij en naar ik aanneem van dit hele Parlement. Wij moeten morgen al actie ondernemen opdat wij nooit meer zulke ongelukken hoeven te betreuren. Ik wilde u, geachte dames en heren afgevaardigden, bij voorbaat al bedanken voor de steun die u ons zeker zal toezeggen.
Miguélez Ramos (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde de commissaris in de eerste plaats graag bedanken voor haar aanwezigheid in het Parlement vandaag. Het is een bewijs van het enorme belang dat zij naar ik weet hecht aan deze zaak die ons allen zeer ter harte gaat.
De Prestige vervoerde tweemaal zoveel ruwe olie als de Erika. En de olievlek die de Prestige veroorzaakt is nu al een economische, maatschappelijke en ecologische ramp voor Europa en met name voor de regio waar ik vandaan kom; het is een Europees probleem van grote omvang en de nasleep ervan zal nog jaren voelbaar zijn.
Er is al meer dan 300 kilometer van de kustlijn aangetast en er zijn drie andere grote vlekken ontdekt die door de sterke zuidwestenwind dichterbij komen. De verliezen voor de schaal- en schelpdierenproductie, de kustvisserij, de aquacultuur, het toerisme en het imago van Galicië zijn enorm.
Galicië, dat zijn bekendheid te danken heeft aan de olievervuiling, blijft bedreigd aangezien 70 procent van het vervoer van ruwe olie in Europa langs haar kusten komt. Na vijf maal olieverontreiniging lijkt het of er nog geen werkelijke les uit is getrokken. Op dit moment - het spijt me dat ik het zo moet zeggen - wordt de inzet van de burgers die staan te popelen om te helpen gefrustreerd door het gebrek aan technische middelen.
De beelden van honderden zeemannen die een enorm net van vier kilometer naaien, als provisorisch middel om de olievlek te stoppen, en de mensen op het strand gewapend met een emmer en een stok, spreken wat dat betreft boekdelen. Zij tonen burgers uit de eenentwintigste eeuw die een catastrofe uit de negentiende eeuw te lijf gaan met middelen die bij de prehistorie horen. De informatievoorziening heeft ook gefaald want in de Spaanse publieke opinie bestaat de indruk dat er een poging is gedaan om de ernst van de catastrofe te verdoezelen, zodat er zo min mogelijk informatie zou doordringen tot de publieke opinie, wat contrasteert met de grote bezorgdheid die de Europese regeringen hebben geuit.
De commissaris zei terecht dat de catastrofe had kunnen worden voorkomen als de Europese normen waren toegepast. Ze zei ook dat het pakket Erika in 2003 van kracht wordt maar dat - ondanks aandringen van het Parlement om het tegenovergestelde te doen - schepen zonder beschermende vrachttanks kunnen blijven varen tot 2012 en dat schepen die die bescherming wel hebben tot 2026 in de vaart kunnen blijven. Kleine tankers zullen worden vrijgesteld van de plicht op een dubbele romp en kunnen in de vaart blijven. Daarom ben ik blij met de snelle reactie van de commissaris en ik vraag de lidstaten in de Raad om met grote spoed in te stemmen met haar voorstellen.
Maar er moet meer gebeuren. Tankers die gevaarlijke stoffen vervoeren moeten bijvoorbeeld verplicht worden om een route te nemen die zo ver mogelijk van de kust ligt en de vaarroute van Finisterre moet verder van de kust worden verwijderd. Het is waar dat het dringend noodzakelijk is dat er wetgeving op mondiaal niveau komt op dit gebied, maar wij in de Europese Unie moeten wel voortgang boeken.
De Socialistische Fractie wil een transportbeleid en duurzame ontwikkeling gebaseerd op het principe van maximale veiligheid en preventie, dat de gemeenschappelijke samenwerking, de inspectiemiddelen en de normen op het gebied van de veiligheid versterkt.
En wij herhalen de oproep om gemeenschapsgeld uit te trekken voor deze ramp. De hulp van de Gemeenschap moet wel geloofwaardig blijven. U herinnert zich misschien nog dat Galicië laatst ook al in de kou werd gezet toen er geen gemeenschappelijk akkoord met Marokko werd bereikt. Het belang van de gedupeerden moet nu op de eerste plaats komen, en het Europese Solidariteitsfonds voor rampen, dat onlangs in het leven werd geroepen, lijkt ons in dit geval het meest geëigend vanwege zijn flexibiliteit, directheid en communautaire karakter.

Sterckx (ELDR).
Voorzitter, mevrouw de commissaris, u heeft ons daarnet gezegd dat de zee van iedereen is, maar ik zou graag hebben dat de zee alleen gebruikt wordt door mensen die die zee ook respecteren. Dat is hier blijkbaar niet het geval geweest. Ik ben, moet ik zeggen, geschokt en ik zou aan mijn collega's uit de regio willen vragen om het medeleven van onze fractie aan iedereen daar bij jullie te willen betuigen. Ik ben als wetgever woedend maar ook een beetje wanhopig want we staan hier nu voor de tweede keer in nauwelijks drie jaar om over hetzelfde probleem te spreken. We hebben nog lang niet alle feiten, maar we hebben er toch al een aantal. De vraag die ik mij stel is, of het Erika-pakket wel voldoende is? Het is duidelijk dat het Erika-pakket helpt en dat het zo snel mogelijk, liefst vandaag, van kracht wordt, maar is het voldoende?
Ik heb een vraag in verband met vluchthavens. In mijn verslag destijds heb ik over vluchthavens en veilige ankerplaatsen gesproken. Ik denk dat die regelgeving niet helemaal sluitend is. Ik zou graag weten - achteraf als we alle feiten hebben - wat we daaraan kunnen verbeteren. Dat een schip in nood niet wordt afgewezen waardoor de ramp, vermoed ik, in dit geval nog groter is geworden, maar ergens kan binnenkomen zodat de ramp zo klein mogelijk wordt gehouden.
Ten tweede, dat we ook eens spreken over datgene waarover ik in mijn verslag niet kon spreken, namelijk over compensatie voor een haven die in dat geval schade lijdt. Dat is niet geregeld, we moeten dat regelen, we zijn daar nog maar net aan begonnen.
Ten tweede, we zijn internationaal - en u heeft dat gezegd mevrouw de commissaris - zeer zwak. Zouden wij nu eindelijk eens niet binnen IMO en desnoods voor ons alleen met een zwarte lijst van slechte vlaggenstaten kunnen werken en zo de macht van de havenstaat vergroten? Zouden we niet eens opnieuw naar de routes kijken en de rol van de IMO daarbij versterken en ons gewicht daar gebruiken? Dat is ook een taak voor de Raad, we kunnen dat niet alleen doen. We moeten dus onze regels versterken, de Commissie, het Europees Parlement, alle fracties, ik denk dat daar geen partijdig verschil in mag zijn, maar ook en vooral de Raad en de lidstaten. Maar we moeten in de eerste plaats, mijnheer de Voorzitter, de mensen helpen en de wanhoop in die regio wegnemen. Ik denk dat dat de plicht is van de Europese Unie.

González Álvarez (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris. Er bestaan heel veel spreekwoorden en gezegdes in mijn moedertaal. Een van die gezegdes, die mijn moeder en oma's altijd gebruikten wanneer er een ongeluk in huis was gebeurd dat niet meer terug viel te draaien, was 'waarom zou je huilen om gemorste melk.?
Dit gezegde is nu van toepassing omdat wij weer eens spijt hebben van iets wat wij hadden moeten voorkomen met strengere controlemaatregelen en door de datum waarop enkelwandige schepen moeten verdwijnen te vervroegen - en mevrouw de commissaris, u moet weten dat ik dit heb geschreven voordat ik naar u had geluisterd, en daarom ben ik het eens met dat wat u in het begin zei. De wetten die wij aannemen dienen te worden nageleefd en de wetten die niet streng genoeg zijn moeten worden herzien.
De schipbreuk van de Prestige treft wederom een gebied dat in de afgelopen jaren drie van dergelijke ongelukken heeft meegemaakt: in 1976 de Urquiola, in 1992 de Mar Egeo en dit jaar de Prestige. Ik ben nog niet in Galicië geweest - ik ga er morgen heen - maar ik weet dat wij met de vissers moeten spreken om precies te weten wat de reikwijdte is van de tragedie waarmee ze geconfronteerd worden en welke hulp ze precies nodig hebben. Onze fractie staat volledig achter deze hulpverlening. En wij moeten voorkomen dat er nogmaals zoiets gebeurt, omdat het niet alleen een maatschappelijke en economische ramp is, maar ook een ecologische ramp die een aantasting vormt van gebieden van het netwerk Natura 2000, van de biodiversiteit en van de rijkdom van een regio als Galicië.
Mevrouw de commissaris, als wij hier in dit Parlement gaan stemmen, moeten wij deze ramp in gedachten houden, omdat wij in de komende maanden een zeer belangrijke richtlijn gaan bespreken aangaande de verantwoordelijkheid voor milieuschade en wij zullen ons hier allemaal herinneren waar wij voor gaan stemmen. Want soms zijn er strengere maatregelen nodig en er bestaat veel weerstand - afkomstig van de lobbygroepen die ook in dit Parlement aanwezig zijn - om voor deze striktere, serieuzere en strengere maatregelen te stemmen.
Mijnheer de Voorzitter, ik zal de seconden die mij nog resten gebruiken om namens mijn fractiegenote Ilda Figueiredo - die helaas weg moest - te zeggen dat ook zij haar solidariteit wil tonen met de slachtoffers van de olieramp. Zij eist strengere controlemaatregelen om te voorkomen dat het nogmaals gebeurt, zij acht het van belang dat er een lijst met kwetsbare maritieme zones wordt opgesteld die bijzondere bescherming moeten krijgen in Galicië en Bretagne en wat haar betreft ook in Portugal - dat dichtbij de zone ligt -, en zij dringt aan op de vervroegde inwerkingtreding van de pakketten Erika I en II. Verder vraagt zij om efficiënte maatregelen tegen goedkope vlaggen en de mobilisatie van het Solidariteitsfonds voor herstel van de milieuschade en schadeloosstelling van de gedupeerden.
Nogueira Román (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, de nationale dichteres van Galicië, Rosalia de Castro, immer solidair met de lotsbestemming van het Galicische volk, noemde de angst die haar voortdurend vergezelde een 'donkere schaduw?. Galicië leeft nu onder de donkere schaduw van een politiek onverantwoordelijk beleid, het feit dat schepen onder een gelegenheidsvlag varen en de onheilzame belangen van de maffia's die het vervoer over zee beheersen. En wat voor Galicië geldt, geldt voor de rest van Europa.
De schipbreuk van de Prestige is al de vierde ramp die zich de laatste jaren voor de kust van Galicië heeft voorgedaan. De namen Urquiola, Aegean Sea en Casou staan net als die van de Prestige voor altijd in het collectieve geheugen gegrift. Langs de Kust van de Dood en in de Rias Altas en Rias Baixas - de rivierdelta's - is de herinnering aan deze rampen buitengewoon bitter. En nu, in deze tijd van nood, vragen de Galiciërs zich af: wat hebben wij aan de Spaanse staat? Dat is tenslotte de overheid die op dit historische moment de verantwoordelijkheid draagt voor de bescherming van ons volk, onze natuur - de prachtige natuur van onze regio -, en onze economie, de Galicische economie die hoe dan ook voortdurend bedreigd wordt. Wat hebben wij aan een regeringsleider die op dit tragische moment, nu de inwoners van de Kust van de Dood en de rivierdelta's een smerige aanval van de Prestige moeten verduren, niet in Galicië aanwezig kon zijn, omdat hij op datzelfde moment in Praag met de NAVO aan het dineren was om de unilaterale, preventieve aanvallen van president Bush toe te juichen? Is dat niet een klap in ons gezicht?
Ik ben Galiciër en overtuigd Europeaan, en nu vraag ik me het volgende af: wat voor belangrijke actie hebben de Galicische autoriteiten en die van de Europese Unie op dit uiterst dramatische moment ondernomen? Het is namelijk zo dat de reactionaire houding van afgevaardigden in dit Parlement ertoe bijgedragen heeft dat het wetgevingspakket Erika gewijzigd is, terwijl die maatregelen ervoor gezorgd zouden hebben dat dit vervloekte schip uit de vaart zou zijn genomen. Wat dat betreft geef ik u gelijk, mevrouw de commissaris.
Laten we ons geen illusies maken: de gevolgen van deze scheepsramp zijn vergelijkbaar met die van een natuurramp, al is de oorzaak ervan politiek en is het bekend wie verantwoordelijk zijn. Mijnheer de Voorzitter, het Europees Agentschap voor Maritieme Veiligheid heeft nog steeds geen definitieve vestiging, en zulks is in strijd met de Erika-wetgeving. De regeringen van de lidstaten zijn opnieuw niet op de omstandigheden berekend gebleken. Na hetgeen in Galicië gebeurd is moet het toch duidelijk zijn dat de zetel van dat Agentschap gelegen moet zijn in de regio waar het grootste deel van het internationaal scheepsverkeer circuleert en de kans op rampen het grootst is?
Ribeiro e Castro (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, beste collega's, de ramp met de Prestige was een ramp die we konden zien aankomen. Juist daarom is het gebeurde zo verschrikkelijk. Het plaatst ons in een moeilijke positie om tegemoet te komen aan de eisen van de bewoners van Galicië en de in het noorden van Portugal gelegen provincie Minho, en iets te ondernemen om hun angst en wanhoop te verlichten. We hadden deze ramp kunnen zien aankomen, aangezien we allang weten hoe kwetsbaar onze kusten zijn, en dan vooral bij Bretagne, Galicië en Portugal, waaronder inbegrepen Madeira en de Azoren - dat is waar druk bevaren scheepsroutes elkaar kruisen. Deze ramp was onvermijdelijk: we weten immers hoe slecht onderhouden veel schepen met gevaarlijke en ernstig vervuilende lading vaak zijn. En toch aarzelen we. Er moet Europese of internationale wetgeving komen met duidelijke en strenge preventieve normen, dito richtsnoeren en verbodsbepalingen, alsmede regels voor inbeslagname en het uit de vaart nemen van schepen - en die wetgeving komt maar heel langzaam tot stand. Wat er in dit concrete geval zou gebeuren stond reeds van tevoren vast: de Prestige zou breken en zinken. Het is sterk de vraag of de maatregelen na de afkondiging van de noodtoestand een week geleden correct of afdoende zijn geweest.
We zitten nu met een tijdbom op de bodem van de zee en niemand weet wanneer die zal afgaan. Intussen doen de verschrikkelijke economische, sociale en ecologische gevolgen van deze olieramp zich over een kuststrook van enige honderden kilometers gevoelen. De kust en de riviermondingen worden ernstig bedreigd en honderdduizenden mensen zullen daar direct of indirect schade van ondervinden - of dat nu onze Galicische buren zijn, of de inwoners van Noord-Portugal, die de voorzienigheid bidden dat deze ramp ze bespaard blijft.
We moeten drie soorten actie ontwikkelen - met het oog op het verleden, het heden en de toekomst. De actie met betrekking tot het heden omvat vier facetten: alle mogelijke middelen inzetten om de gevolgen van de vervuiling zoveel mogelijk te beperken; precies vaststellen wat er kan gebeuren met de 60.000 ton brandstof die zich aan boord van het gezonken schip bevindt en de ontwikkelingen onder water nauwlettend in de gaten houden; ervoor zorgen dat de verantwoordelijken de schade betalen; open staan voor de bezorgdheid van betrokken gemeenschappen en ze de nodige hulp geven om de lokale economie weer op gang te krijgen.
Vervolgens moet er met het oog op de toekomst actie worden ondernomen: het Europees Agentschap voor Maritieme Veiligheid moet zo snel mogelijk beginnen te functioneren - als het aan mij lag in Portugal. Er moeten meer middelen beschikbaar worden gesteld voor het toezicht op de kust en de havens. Belangrijk is vooral dat we de ideeën van commissaris de Palacio volgen. Mevrouw de commissaris - aarzel niet om het voortouw te nemen. Verder moeten het Parlement en de Raad laten zien dat ze in staat zijn tegemoet te komen aan de behoeften van bevolking.
Tot slot moeten we terug in de tijd. Om herhaling van dit soort rampen te voorkomen en de schade in voorkomende gevallen zoveel mogelijk te beperken moeten we een gedegen en objectieve analyse uitvoeren van al hetgeen er gebeurd is en de wijze waarop op die gebeurtenissen is gereageerd. We moeten proberen vast te stellen waar correct is gereageerd en waar niet. En dan moeten we ervoor zorgen dat de bevoegde autoriteiten in de toekomst in vergelijkbare gevallen direct die acties kunnen ondernemen die het meest doeltreffend zijn voor het verhinderen van schade aan het milieu en het in de hand houden van de risico's.

Varaut (NI).
Mijnheer de Voorzitter, in de maanden na de schipbreuk met de Erika is hier van alles gezegd over overjarige schepen, de zwakke controle en de laksheid van de staten onder welke vlag die schepen varen. Wij hebben twee pakketten maatregelen aangenomen. Veel van die maatregelen zijn goed. Toch is er niets veranderd. En terwijl het Parlement debatteert, wordt dagelijks de vaarroute van Ouessant gekozen door schepen die op elk moment, bij storm op zee, hun olie kunnen uitbraken op de kusten van de Vendée of Galicië.
Als advocaat, ik was toen nog geen lid van het Parlement, heb ik uren doorgebracht bij slachtoffers van de Erika, beroepsmensen of gemeentelijke overheden. Moet ik morgen naar hun terug met de boodschap: 'wij vinden het erg, heel erg, maar wij kunnen de eerste drie jaar niet efficiënt optreden in verband met het recht van inspraak?? Mevrouw de commissaris, u zei zojuist: 'ik wil dat hic et nunc?, maar het systeem geeft u als antwoord: 'non possumus?.
Terwijl de Amerikanen zich binnen enkele maanden beschermden door met onmiddellijke ingang maatregelen te treffen, doen wij er jaren over om maatregelen op termijn te treffen, die uiteindelijk inhoudelijk niet afdoende zullen blijken. Ten eerste omdat er verdragen zijn die de bedreigde landen, zoals Frankrijk en Spanje of Portugal, het recht van eenzijdige en snelle bescherming ontzeggen als de omstandigheden dat vereisen, en tevens omdat die landen zich gewonnen moeten geven tegenover bepaalde landen voor wie een veilige zee geen prioriteit is. Vervolgens, omdat er niets van de grond komt, zolang wij oliemaatschappijen niet dwingen om zelf, als eerste, in te staan voor het vervoer van hun waar, zodat veiligheid wordt gewaarborgd door rijke, bekende concerns die hun goodwill op het spel zetten en niet meer door reders zonder gezicht en nationaliteit.

Hatzidakis (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, de ramp voor de kust van Galicië is inderdaad een groot drama. Wij moeten ons medeleven betuigen met de inwoners en de collega's uit dat gebied. Voor mij is dit een dubbel dramatische gebeurtenis omdat het gaat om het land van de voor vervoer bevoegde commissaris, die zoals bekend enorme inspanningen heeft ondernomen om de veiligheid in het zeevervoer te verbeteren.
Enfin, gedane zaken nemen geen keer en mijns inziens moeten wij nu zo snel mogelijk zien te achterhalen waardoor dit is gebeurd, en hoe dit kon gebeuren. Het zal natuurlijk niet gemakkelijk zijn conclusies te trekken, want het gaat hierbij om een schip dat voer onder de vlag van de Bahamas, van een land dat, let wel, niet op de zwarte lijst staat en zelfs niet op de grijze lijst van het zogenaamde Paris MOU. Dit schip was van een Liberiaanse rederij, behoorde toe aan een Griek, was geregistreerd in het Amerikaans scheepsregister, een van de beste ter wereld, kwam uit Chinese werven, was vertrokken uit Letland en Rusland, had Gibraltar aangedaan voor bevoorrading, enzovoort. Dus wij moeten nagaan wie van al deze betrokkenen het minst en wie het meest schuldig is. Wij moeten hoe dan ook alles uitpluizen en een nuchter oordeel vellen. Ik ben ervan overtuigd dat wij er vroeg of laat uit zullen komen, en dat de Europese Commissie een beslissende bijdrage zal leveren aan dit onderzoek.
Wat moet er nu gebeuren? Het is duidelijk dat een heel pakket maatregelen nodig is. Ik heb in deze dagen talrijke discussies gevoerd met collega's. Enkelen spitsen hun aandacht toe op dubbelwandigheid, anderen op de havencontrole, weer anderen op de verantwoordelijkheid van de scheepsregisters, de goedkope vlaggen of het gebrek aan toevluchthavens. Degenen die zich dagelijks met dergelijke zaken bezighouden weten echter dat er geen tovermiddel is. Er is geen tovermiddel, collega's. Er is een pakket van uiteenlopende maatregelen nodig, en aan al die maatregelen moet tegelijkertijd worden gewerkt.
Daarom zou ik zeggen dat ten eerste de Europese Commissie streng moet zijn in de toepassing van de reeds bestaande communautaire wetgeving. De landen die de communautaire wetgeving niet eerbiedigen, moeten voor het Hof worden gedaagd. Ik denk ook wel dat commissaris de Palacio dat zal doen. Ten tweede moet inderdaad meer vaart worden gezet achter de toepassing van de Erika I- en de Erika II-maatregelen. Wij hebben bijna unaniem 5 richtlijnen aangenomen in dit Parlement en die moeten natuurlijk worden uitgevoerd. Daaraan voorafgaand is een richtlijn aangenomen betreffende afvallozing op zee. Deze richtlijn zou theoretisch van toepassing moeten zijn, maar het is nog maar afwachten geblazen of deze ook in de praktijk van toepassing zal zijn.
Ook moet vooruitgang worden geboekt bij het andere voorstel van de Europese Commissie in verband met een Europees Fonds voor vergoeding van schade. Ik wil er nogmaals aan herinneren dat de voorstellen door het Europees Parlement zijn goedgekeurd maar nu vast zitten in de Raad. Daarom moet druk worden uitgeoefend op de Raad.
Ik ben het roerend eens met het verbod op het vervoer van zware aardolieproducten door enkelwandige tankers. Ik heb dat ook voorgesteld toen ik rapporteur was en er sprake was van het uit de vaart halen van enkelwandige tankers. Dit voorstel staat nu weliswaar in de notulen van het Europees Parlement maar is niet aangenomen, omdat van verschillende kanten werd gezegd dat dit niet haalbaar was. Ik was er toen al van overtuigd dat het haalbaar was, en dat ben ik ook nu nog. Daarom moet u die richting uitgaan, mevrouw de commissaris.
Ik ben het ook eens met hetgeen de heer Sterckx zei over de milieugevoelige gebieden. Wij moeten corridors instellen voor de vaart van tankers, opdat deze gebieden geen gevaar op vervuiling lopen.
Het belangrijkste is evenwel, mijnheer de Voorzitter, dat in deze fase de Europese Unie solidariteit betuigt met de mensen in Galicië. Wij moeten hen helpen. Wij hebben de structuurfondsen, het Solidariteitsfonds. Laten wij alles in het werk stellen om ervoor te zorgen dat Galicië zo snel mogelijk kan terugkeren tot het normale leven.
Piecyk (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, de ramp met de olietanker Prestige is vreselijk. Het is absoluut noodzakelijk dat wij onze solidariteit betuigen met onze Portugese en Spaanse collega's; niet in abstracte zin, maar op een zeer concrete manier. De regio en de mensen in die regio hebben op korte termijn Europese steun nodig. Ik denk niet dat daarover enige discussie kan bestaan.
Er moet echter wel bedacht worden, geachte commissaris, dat een dergelijk ongeval iedere dag weer opnieuw kan gebeuren, omdat het al jaren hetzelfde liedje is. Die ongelukken worden namelijk veroorzaakt door een combinatie van stokoude, drijvende roestbakken en het varen onder goedkope vlag (ditmaal van de Bahamas). Dat varen onder goedkope vlag is synoniem met slechte kwaliteit, ondeugdelijke schepen, ondermaatse technologie en een povere bemanning. Doorgaans leidt dit tot een georganiseerd afschuiven van de verantwoordelijkheid waarbij niemand meer schijnt te weten wie nu eigenlijk waaraan schuld heeft.
Dit is de reden, geachte commissaris, voor punt 3 van onze resolutie. Zodra alle informatie op tafel ligt, verwachten wij van u een verslag waarin u aangeeft wie op welk tijdstip, op welke wijze en op welke gronden voor de ramp verantwoordelijk is. Volgens mij moet daarbij ook een hartig woordje tot de Spaanse overheid gericht worden.
Ik heb mij in de afgelopen dagen verbaasd over een aantal uitspraken van de ministers van Verkeer en over de eisen die zij nu plotseling stellen. Zij zijn blijkbaar vergeten dat de verordening inzake schadeloosstelling aan slachtoffers van olievervuiling inmiddels door de Commissie en het Parlement zijn goedgekeurd en dat die nu al meer dan een jaar bij de Raad op tafel ligt. De Raad heeft echter nog steeds geen actie ondernomen. Mevrouw de commissaris, u heeft de volledige steun van het Parlement als u het vuur na aan de schenen van de Raad wilt leggen zodat er eindelijk een wettelijke regeling tot stand kan komen. Wij moeten de oliemaatschappijen, de rederijen, de vrachteigenaren en de classificatiebureaus aansprakelijk kunnen stellen voor dergelijke ongevallen.
Het systeem van onder goedkope vlag varen kan niet zo doorgaan, geachte commissaris. Ik doe hierbij een beroep op u om in dat verband met een voorstel te komen. Wij hebben de Europese scheepvaart nodig en wij hebben goede Europese schepen met goede Europese bemanningen nodig. Het varen onder goedkope vlag is als een kankergezwel. U kunt helpen om dit gezwel te verwijderen door een goed voorstel van de Commissie te overleggen! Het Parlement zal dat voorstel dan met spoed in behandeling nemen.
Vermeer (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, ik voel me als medeburger van de Europese Unie zwaar getroffen door het feit dat deze ramp heeft kunnen gebeuren. Opnieuw een ramp, terwijl we na de vorige ramp zeiden: "als het kalf verdronken is, dempt men de put". Dat is echter niet gebeurd. Het is onvoldoende op de rij gezet en dat is de politiek te verwijten.
Ik ben het eens met mevrouw de Palacio als ze zegt: de Raad heeft zijn taak niet op zich genomen. Het is een slechte dienst voor de mensen aan de kust van Spanje, het is een slechte dienst voor de visserij, het is een slechte dienst voor het milieu en het is vooral ook een slechte dienst voor het transport over water waar we zoveel aandacht aan willen geven. Het is heel bijzonder jammer dat we nu opnieuw een ramp nodig hebben om deze aandacht te vragen. Ik vind dan ook dat we deze resolutie moeten aannemen en dat we er met elkaar voor moeten zorgen dat zij ook aankomt bij de andere politieke delen, om zo te zorgen dat het niet weer gebeurt.
Het maakt de burgers namelijk niets uit welk politiek gremium hiervoor verantwoordelijk is. De burgers zitten met de gebakken peren, dus de burgers moeten geholpen worden. Ik denk dat het ons aller taak is om daar heel erg scherp op te letten en ook te kijken naar de uitvoering van de oplossing van het probleem dat we nu hebben.
Ik zie nu dat de eerste sleephopperzuiger al aan het werk is. Maar als ik de berichten zie, dan gaat het vanavond harder waaien en dan is het morgen ook weer gebeurd. Kortom, Voorzitter, ik hoop dat u met het oog op deze dikke ruwe olie ook zorgt dat er mogelijk ter plekke olie uit de tanker gezogen wordt.

Staes (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ik spreek hier namens Jan Dhaenen, mijn Vlaamse en groene collega die lid is van de transportcommissie. Eerst wil ik mijn en onze solidariteit betuigen met de getroffen bevolking van Galicië.
Dit is een sociaal drama voor hen die leven van de zee en van het toerisme. De omvang van deze economische en ecologische ramp wordt steeds duidelijker. We zien een echte catastrofe gebeuren. De groene kust van Galicië wordt langzaamaan zwart. Met ieder uur neemt de verontwaardiging toe. Iedereen stelt zich de vraag: hoe is zoiets nog mogelijk na al die vorige rampen? De ramp met de Erika ligt nog vers in ons geheugen en de ramp met de Amoco Cadiz in 1978 heeft bij velen van mijn generatie het milieubewustzijn wakker gemaakt. Ramp na ramp worden we geconfronteerd met de vreselijke gevolgen van onachtzaamheid.
Het is een schande dat het Agentschap voor Maritieme Veiligheid pas in de loop van volgend jaar in werking zal treden. Het is een schande dat de controle in de havens maar mondjesmaat gebeurt en dan nog veelal op een bedenkelijke manier. Het is een schande dat er nog enkelwandige wrakken ronddobberen op zee en dat ze routes nemen langs kwetsbare gebieden. Er is iets fundamenteel mis met onze transportsector. Ik citeer oud-directeur Rijnigerd van de bergingsfirma Smit uit Rotterdam: "een lading olie zo goedkoop mogelijk proberen te vervoeren van Letland naar Gibraltar in een oude en slecht onderhouden tanker, dat is vragen om moeilijkheden".
Er zitten dus rotte appels in het vak en die moeten eruit. Het zijn haaien die door de mazen van het net glippen. Maar we moeten toegeven, het net om ze te vangen moet nog gespannen worden. We steunen als groenen meer vervoer over water, maar die snelwegen op de zee mogen niet openstaan voor cowboys en milieucriminelen. We pleiten voor minder transport, voor minder gebruik van fossiele brandstoffen en voor een meer en grotere volwaardige ecologische Unie.

Moreira da Silva (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik graag mijn solidariteit betuigen met alle getroffen gemeenschappen. Bij dit soort rampen moeten we ons voor alles concentreren op datgene wat het meest urgent is - het mobiliseren van financiële en technische hulpmiddelen om de schade aan het milieu zoveel mogelijk te beperken. De ecosystemen moeten hersteld worden en mensen met middelen van bestaan die door de ramp zijn geschaad moeten hulp krijgen.
Er moet ook een ander debat gevoerd worden, dat - ofschoon minder urgent - van groot belang is: het debat over de vraag wie verantwoordelijk is. We moeten in dit geval de regel 'de vervuiler betaalt? toepassen. We moeten dus onderzoeken wat er gebeurd is, de schuldigen voor de rechter dagen en dwingen te betalen. Het is echter van belang dat we verder gaan, en het daarbij niet laten. We moeten kijken in welke mate degenen die inspecties hadden moeten verrichten maar dat niet gedaan hebben verantwoordelijk zijn, en verder kijken wie er wel inspecties heeft verricht, maar in gebreke is gebleven actie te ondernemen. Daarnaast moeten we proberen vast te stellen in welke mate degenen die met het crisisbeheer belast waren medeverantwoordelijk zijn. We willen vooral weten waarom de EU als geheel niet van begin af aan is ingezet bij het in de hand houden van de situatie - het was immers duidelijk dat de gevolgen van deze ramp niet tot één land beperkt zouden blijven en dat het welzijn van de Europese natuur op het spel stond.
Met het oog op de toekomst hoop ik dat de lidstaten het leiderschap van mevrouw de Palacio willen aanvaarden en gehoor zullen geven aan haar goed onderbouwde oproep om de pakketten Erika I en Erika II direct van kracht te verklaren en ervoor te zorgen dat het Europees Agentschap voor Maritieme Veiligheid nu ook werkelijk begint te functioneren.

Savary (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, eerst wil ik graag - en niemand zal mijn oprechtheid in twijfel trekken wetende dat ik afkomstig ben van de Atlantische kust van Frankrijk -, mijn verbondenheid en mijn medeleven uitspreken jegens alle mensen, waaronder de beroepsbevolking in Galicië en Portugal, die door deze nieuwe ramp getroffen zijn.
Naar mijn idee zitten we momenteel in een bijzonder lastig parket, want nu er geregeld nieuwe rampen gebeuren en de overheden machteloos staan, stellen mensen terecht vragen, hebben zij twijfels, worden zij ongeduldig en komen zij in opstand. Toch hebt u gelijk, mevrouw de commissaris, als u stelt dat de Europese Unie veel heeft gedaan, dat zij heeft gedaan wat zij moest doen op het gebied van wetgeving, binnen een nogal opmerkelijk tijdsbestek.
Waar zit dan het probleem? Ik denk dat dit door de heer Varaut is verwoord. Het probleem is dat de nood hoog is op dit vlak en dat de betrokken bevolkingsgroepen nadrukkelijk verlangen dat de overheid haar taak om te zorgen voor veiligheid oppakt en waarbij, in de praktijk, de gedeelde soevereiniteit voor grote moeilijkheden zorgt. Mijn regering heeft onlangs haar verontwaardiging geuit over het feit dat de maatregelen nog niet van kracht zijn geworden; Frankrijk is hekkensluiter als het gaat om controle in havens.
Ik denk dat de enige uitweg uit deze situatie is om op een dag, en zo snel mogelijk, één veilig, gemeenschappelijk, autonoom, maritiem gebied te vormen, met eigen wetgeving op basis van verordeningen in plaats van richtlijnen - aangezien de richtlijnen nog in vrijwel geen enkel land zijn omgezet - met onafhankelijke controles en sancties.
Ik denk dat wij ons daarvoor sterk moeten maken, anders delven we het onderspit en veroordelen wij de mensen in onze landen ertoe om met lede ogen toe te zien hoe de Commissie en de Europese Unie enerzijds en de lidstaten anderzijds in dramatische omstandigheden de verantwoordelijkheid naar elkaar toeschuiven, en zodoende een spel spelen waarvan de mensen niets zullen begrijpen.
Sánchez García (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, wat er aan de kust van Galicië is gebeurd met deze tanker heeft met 'prestige' niets van doen. Integendeel, de tanker was afkomstig uit een belastingparadijs en voer onder een goedkope vlag. Er is oneerlijk geconcurreerd en op een zeer vreemde manier olie verhandeld. Dat mag en kan niet nog een keer gebeuren in welke zee op onze planeet dan ook. Het is duidelijk dat wij steeds strengere eisen moeten stellen aan de veiligheid bij het vervoer, vooral bij het vervoer van gevaarlijke stoffen en over zee.
In ons geval moeten wij passende maatregelen nemen opdat zich niet nogmaals dit soort vreselijke olierampen voordoen. Het enorme ecologische effect van deze ramp moet ons als leden van dit Parlement tot nadenken stemmen.
Je vraagt je af hoeveel tankerrampen wij nog meer moeten verdragen. Realiseert u zich welke negatieve gevolgen deze ecologische catastrofe heeft voor de visserij, voor de natuur, voor het toerisme en voor de samenleving van dit deel van Galicië? Hoe lang nog? Dat hangt van ons af, maar de maatregelen die zijn genomen na de ramp met de Erika moeten sneller worden ingevoerd en herzien - zoals mevrouw de commissaris terecht al zei.
Ten slotte wil ik nogmaals blijk geven van onze solidariteit met de Galiciërs en ik hoop dat de Europese Unie zich met daden even solidair zal tonen.

Grossetête (PPE-DE).
Voorzitter, mevrouw de commissaris, wat deze tragedie bij ons oproept is een gevoel van woede. Woede vanwege de dramatische gevolgen, woede ook omdat we het beu zijn dat Europa de schuld in de schoenen krijgt geschoven. Als men naar de Commissie had geluisterd en naar het Europees Parlement, zouden we er nu niet zo voor staan. We zijn het beu om zonder reden te worden aangeklaagd, terwijl we juist beschikken over goede wetgeving en er geen nieuwe wetten nodig zijn. De wet moet worden toegepast en daar wringt nu juist de schoen. Na de schipbreuk met de Erika hebben Frankrijk, toenmalig voorzitter van de Europese Unie, en de socialistische regering destijds, veiligheid op zee tot hoogste prioriteit uitgeroepen. Je zou er bijna om kunnen lachen als de situatie niet zo om te huilen was geweest.
En u weet met welk resultaat! Frankrijk wordt door de Europese Commissie op de vingers getikt wegens het niet naleven van de richtlijn over controle in de havens. Welnu, het is nu genoeg geweest! Het moet afgelopen zijn met falende lidstaten en een falende Raad. Welnu, de president van Frankrijk, Jacques Chirac, heeft onlangs verzocht om de veiligheid op zee als belangrijkste punt op de agenda te plaatsen van de volgende Europese Raad. Ik hoop dat geen enkele kuststaat het laat afweten.
Wij beschikken met het pakket 'Erika II? over adequate wetgeving. Die moet worden toegepast. Controle moet worden opgevoerd, er moet toezicht komen op de betrouwbaarheid van de controlerende instanties en er moeten havens worden aangewezen die schepen in nood kunnen opvangen. Wij moeten ons daarnaast volledig solidair verklaren met de inwoners van Galicië; de visserij en het toerisme zullen er zware klappen oplopen. En daar komt nog bij dat de ramp voor het milieu nog harder aankomt, want dat is niet met subsidies recht te zetten. In Bretagne is de biodiversiteit aangetast en de gevolgen daarvan zullen nog lang naijlen. Hetzelfde geldt voor het ecologisch evenwicht dat noodzakelijk is voor het voortbestaan van de visserij en het behoud van de soorten. Waartoe dienen 'Natura 2000? en onze richtlijnen ter bescherming als we niets doen aan veiligheid op zee?
Nu ligt de verantwoordelijkheid bij de Raad, die de wetgeving heeft geblokkeerd. Nu vragen de bewoners van de kuststaten, de Europese ingezetenen u, mevrouw de commissaris, om u onvermurwbaar te tonen.
Miller (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, het leidt geen twijfel dat deze ramp een bedreiging vormt voor alle Europese kusten. We moeten dus samen middelen beschikbaar stellen om iets te doen aan de gevolgen ervan. Ik ben dan ook verontwaardigd over berichten dat de Commissie Gibraltar tot op zekere hoogte verantwoordelijk zou willen stellen, omdat men daar in gebreke is gebleven het schip te inspecteren.
Ik wil de commissaris er graag op wijzen dat de Prestige de afgelopen vijf jaar Gibraltar maar één keer heeft aangedaan en bij die gelegenheid niet eens de haven binnen is geweest: het heeft buiten de haven getankt. In diezelfde vijf jaar heeft de Prestige een hele reeks andere havens aangedaan, waaronder Algeciras, Las Palmas, Duinkerken, Cork, Rotterdam en Kalamata. In Glasgow zeggen we: 'als je in een kas woont kun je beter niet met je tuinman vrijen?.
Toen in 1992 de Braer voor de Schotse kust zonk, heeft Neil Kinnock wetgeving voorgesteld aangaande dubbelwandige schepen. Die wetgeving is, zoals u terecht opmerkt, door de Raad naar 2015 vooruitgeschoven. We zullen nu echter nieuwe wetgeving moeten uitvaardigen om de mazen in de wet te dichten.

García-Orcoyen Tormo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, de ramp met de Prestige toont weer eens aan hoe ontoereikend de gemeenschappelijke inspanningen zijn om een einde te maken aan de strategieën van sommige reders en eigenaren van olieladingen om de veiligheidsnormen in de scheepvaart te ontduiken.
Hoewel de geschiedenis zich herhaalt, blijft het moeilijk om gegevens over de herkomst en de bestemming en van de lading en andere specifieke kenmerken te achterhalen. Er zijn nog steeds oude schepen in de vaart die opereren onder goedkope vlaggen van landen die minder veeleisend zijn op het gebied van de veiligheid en die varen met bemanningen die in de meeste gevallen niet beschikken over de vereiste professionaliteit en kennis voor dit soort transport.
Het is duidelijk dat een probleem dat zich zo vaak herhaalt en zulke ernstige gevolgen heeft voor de economie van een regio en voor de ecosystemen van de zee en de kust, krachtig en snel moet worden aangepakt via gezamenlijke maatregelen van alle lidstaten van de Europese Unie.
Wij moeten niet langer wachten met maatregelen zoals de uitbreiding van de zeeroutes teneinde schepen die gevaarlijke stoffen vervoeren verder van de kust te laten varen, vooral in gebieden die ecologisch zeer gevoelig zijn. De kusten van Galicië bijvoorbeeld.
Wij moeten ook met spoed de snellere invoering van de verplichting op een dubbele romp en de intensivering en verbetering van de inspecties behandelen. Commissaris de Palacio heeft dat al heel duidelijk gezegd. Ook dient de gemeenschappelijke wetgeving zo snel mogelijk van kracht te worden: de pakketten Erika I en Erika II. Maar het is vooral noodzakelijk dat de bestaande regels strikt worden nageleefd.
Wij moeten ook niet vergeten dat er een menselijke kant aan deze ramp zit en daarom is het belangrijk dat de hulp zo snel mogelijk op zijn bestemming is. Gisteren was ik in Galicië en de verslagenheid onder de vissers heeft grote indruk op mij gemaakt. Deze mensen verdienen het dat de Europese Unie, door dit debat en de noodmaatregelen die eruit voortkomen, een cruciale bijdrage levert om hen weer vertrouwen in de toekomst te schenken.

Lage (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het onvergelijkelijk schone landschap van de Galicische 'rias? - rivierdelta's - , de monding van de rivier de Minho en de kustgemeenschappen in die regio worden wederom bedreigd door een scheepsramp die niet had mogen gebeuren en dus een voorbeeld vertegenwoordigt van het soort dingen die in onze wateren niet langer zouden moeten kunnen of horen te gebeuren. Hoeveel van dit soort rampen moeten er nog geschieden voordat er maatregelen worden genomen.? Verontwaardiging is er genoeg, maar die verontwaardiging moet wel gevolgd worden door noodmaatregelen. We moeten dus niet wachten tot de gestelde - lange - termijnen voor het in werking treden van Erika I en Erika II verstreken zijn. Formeel medeleven en solidariteit betuigen is niet genoeg: we moeten zo snel mogelijk optreden en - zoals ik al aangaf - noodmaatregelen treffen. We moeten dus daadwerkelijk solidariteit tonen, vooral met de gemeenschappen in het noorden van Portugal, aangezien dat de eerste slachtoffers zullen zijn van deze scheepsramp. Dit soort rampen mogen in de toekomst niet meer voorkomen. Als we geen maatregelen nemen zullen de burgers hun scepsis laten blijken over Europa en de Europese regeringen.
Ojeda Sanz (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, voor ik begin wil ik zeggen dat ik spreek namens mijn fractiegenoot, de Galiciër Pérez Álvarez, die met spoed naar zijn geboortestreek is vertrokken.
En ik wil zeggen dat wij volledig achter de woorden van de commissaris staan en alle maatregelen steunen die duidelijk lijn geven aan wat er moet gebeuren. Evenals de commissaris willen ook wij dat er haast wordt gemaakt met de invoering van die maatregelen. Dat is wat nodig is, en niet de politieke demagogie die doorklinkt in sommige toespraken die wij hier vandaag hebben gehoord.
Dat is wellicht de gedachte van de Galiciër die de toekomst van zichzelf en zijn familie somber inziet na hetgeen al is aangemerkt als de ergste ecologische, economische en maatschappelijke ramp in de geschiedenis van Galicië. Wij begrijpen dat het Galicische volk nu verdrietig en boos is, en dit verdriet en die boosheid hebben bekende gezichten en is identificeerbaar: iedereen die schade lijdt en direct getroffen is door de olievlek veroorzaakt door de schipbreuk en al die Galiciërs in Galicië en de rest van de wereld die van hun geboortestreek houden, wij voelen ons solidair met jullie allemaal.
Aan de andere kant zijn er de verantwoordelijken, wier gezichten schuilgaan achter goedkope vlaggen en juridische complotten die zij hebben gesmeed om de regels van de interne markt te omzeilen, zonder dat zij zich zorgen maken over de mogelijke milieuschade - die nu een feit is. En er zijn de nadelige sociale en economische gevolgen, en zonder onheilsprofeet te willen zijn denk ik dat die zich door het domino-effect ook kunnen voordoen in andere kuststreken. Ik denk dat er voldoende is gezegd en dat wij nu vooruit moeten kijken en lering moeten trekken uit het directe verleden.
De regering van Galicië heeft verklaard dat er geen limiet zal worden gesteld aan de steun aan de slachtoffers. De Spaanse regering en de Europese Commissie hebben al middelen toegezegd. Maar situaties als deze kunnen en mogen niet nog eens voorkomen. De gevolgen moeten ongedaan worden gemaakt en wij moeten voorkomen dat deze gevolgen zich verder uitbreiden naar andere gebieden in Galicië of Portugal, want dat risico bestaat nog steeds.
Alle maatregelen die worden getroffen zullen erg op prijs worden gesteld, met name door hen die leven, werken en lijden in onze kuststreken.

Cunha (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik wil om te beginnen mijn politieke solidariteit betuigen met onze buren en vrienden in Galicië voor het leed dat ze door deze tragedie ondervinden, nu en in de toekomst.
De Europese Unie en de lidstaten mogen geen middel onbeproefd laten om de schade te beperken, terwijl de belangrijkste slachtoffers van deze ramp zoveel mogelijk schadeloos moeten worden gesteld. We moeten de ramp met de Prestige aangrijpen om een aantal zaken vast te stellen. Om te beginnen moet er een diepgaand onderzoek naar de ramp worden uitgevoerd. Daarbij moet gekeken worden naar de EU-normen die voor dit type vervoer gelden, maar ook naar de reden waarom dit schip, dat eerst naar het westen koerste, plotseling zuidwaarts ging, om uiteindelijk nog geen dertig mijl buiten de Portugese wateren te zinken. Ten tweede wil ik er graag op wijzen dat deze ramp ook gevolgen kan hebben voor de kusten van Noord-Portugal. Dat is nu nog niet het geval, maar dat kan spoedig komen. De EU moet nu reeds overwegen steun aan Portugal te geven en extra middelen vrij te maken voor mobilisatie, toezicht en preventie. De visserijsector is reeds getroffen. De gevolgen van deze tragedie zullen zich in veel economische sectoren doen gevoelen, maar het lijdt geen twijfel dat de visserij en de aquacultuur de meeste schade van deze ramp zullen ondervinden.
Het is daarom volgens mij van groot belang dat binnen het kader van de nu te mobiliseren hulp gedacht wordt aan een speciaal noodplan voor deze sectoren. Ik geloof niet dat de 117,5 miljoen euro voor Spanje en de 15 miljoen euro waar commissaris Fischler het over had voldoende zijn om de problemen op te lossen, niet alleen omdat het totale bedrag niet volstaat, maar ook omdat er rekening moet worden gehouden met het feit dat het voor Portugal bestemde bedrag hoger moet uitvallen als de situatie voor de Portugese kust dreigender wordt.
We moeten er bovendien rekening mee houden dat schadeloosstelling voor het langdurig stilliggen van de visvangst op zich niet voldoende zal zijn. We zullen daarom misschien moeten gaan nadenken over andere, diepgaandere maatregelen, zoals het scheppen van nieuwe arbeidsmogelijkheden voor deze vissers. Je kunt dan denken aan het vissen in andere wateren als maatregel voor de middellange termijn.

Korhola (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, de schipbreuk van de olietanker Prestige voor de kust van Galicië is een betreurenswaardige gebeurtenis. Zulke gebeurtenissen hadden na het ongeluk met de Erika in de Unie niet meer mogen plaatsvinden. De lidstaten hebben zich verbonden aan de praktijk waarin laadhavens verplicht zijn de conditie van schepen vast te stellen en zo nodig te verhinderen dat een schip uitvaart zonder dat de nodige reparaties zijn verricht en als het risico te groot wordt geacht.
Helaas geldt die praktijk nog niet voor de kandidaat-landen en ook dit schip had zijn lading gehaald uit een haven aan de Oostzee. Het risico is dan ook vooral heel groot op de Oostzee waar een druk verkeer is en de transporten vaak stoffen bevatten waarvan de schade voor het milieu eenvoudigweg rampzalig zou zijn.
Als persoon die afkomstig is van een kustregio aan de Oostzee wil ik nu mijn diepe medeleven met de bewoners van Galicië betuigen en met iedereen waarvan het levensonderhoud groot gevaar loopt.
Het is duidelijk dat het niet genoeg is de havens verantwoordelijk te stellen voor de conditie van schepen die geladen worden. Ook de eigenaren van vrachten moeten verantwoordelijk worden gesteld, want zij hebben hun eigen belang bij het regelen van verantwoorde en veilige transporten. Ten tweede moeten de praktijken en voorwaarden van verzekeringsmaatschappijen zo nodig door communautaire regelgeving zodanig worden gewijzigd dat het goedkoopste alternatief voor de rederij niet het laten zinken van hun schip in nood is. De verzekeringswetgeving moet erop gericht zijn dat het redden van een schip mogelijk en voor de verzekerde het goedkoopst moet zijn.
Wij moeten nu snel en zonder uitzonderingen op deze praktijken overgaan. Het is te betreuren dat de wetgevers alleen na een ongeluk verstandig en daadkrachtig zijn. Zodra het ongeluk uit het hoofd is verdwenen, neemt men geen daadkrachtige en verstandige maatregelen om soortgelijke ongelukken te voorkomen. Integendeel, men richt zich fanatiek op het eigenbelang waarbij de strijd aanvangt om overgangsperioden verlengd te krijgen, omdat men onder de regels uit wil komen in de hoop goedkoop uit te zijn. Wij hebben als aanvulling op het Erika-pakket een Prestige-pakket nodig, dat de Commissie nu direct en in snel tempo moet gaan opstellen.

de Palacio
 Commissie. (ES) Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, allereerst wil ik een antwoord geven aan de heer Miller omdat ik denk dat hij over onjuiste informatie beschikt.
Ik kan u de exacte vaargegevens van de Prestige laten zien uit de jaren 1999, 2000, 2001 en 2002, die zijn verstrekt door de scheepvaartautoriteiten van de Bahamas.
In 1999 deed het schip de haven van Rotterdam aan en daar werd het voor het laatst grondig en conform het memorandum van Parijs geïnspecteerd in een Europese haven. Vervolgens, nog voor de zomer, deed het schip de haven van het Griekse Kalamata aan. Ik heb me gewend tot de haven en de autoriteiten aldaar om te vragen hoe het kan dat de Prestige in Griekenland is geweest en niet is onderworpen aan een inspectie conform het memorandum van Parijs. Daarna heeft het schip de haven van Gibraltar aangedaan en daarom heb ik ook de Britse autoriteiten benaderd om te vragen waarom ze geen inspectie hebben uitgevoerd.
Het klopt, geachte afgevaardigden, dat ik niet enkel naar de Prestige heb gevraagd. Ik heb de Griekse en de Britse autoriteiten gevraagd om de huidige wetgeving na te leven en de richtlijn die vereist dat de havenautoriteiten conform de afspraken die zijn gemaakt in het memorandum van Parijs controles uitvoeren. Ik heb gevraagd om de controles en de naleving van de richtlijn die nu van kracht is in Kalamata en Gibraltar.
U moet weten, geachte afgevaardigde, dat ik over het een en ander aan gegevens beschik. Ik kan u zeggen dat er in 1999 in Gibraltar vijf schepen zijn gecontroleerd. In 2000, zes. In 2001, twee. In 2002, twaalf. Dat zijn de feiten.
Ik vind dat de wetgeving moet worden herzien om te garanderen dat deze controles door de havenautoriteiten in alle havens van de Europese Unie worden uitgevoerd. Want deze controles hebben een afschrikkende werking en zorgen ervoor dat schepen die 'onder de maat'' zijn geen enkele haven meer aan kunnen doen. Want als wij gaten in ons net, in ons systeem laten bestaan, leidt dat automatisch tot een verzwakking van het geheel. Dat is wat ik aan de orde wil stellen. Het is niet gericht tegen een haven in het bijzonder. In dit geval gaat het om deze twee: Kalamata en Gibraltar. En ik heb om informatie gevraagd.
Maar het probleem betreft niet alleen deze of gene haven. Het probleem is, geachte afgevaardigden, dat er een milieuramp heeft plaatsgevonden, een catastrofe die wij hadden moeten voorkomen, die wij zouden hebben kunnen voorkomen als de voorstellen van de Commissie van kracht waren geweest. En ik wil dat de woorden van dank en erkentelijkheid zich tevens uitstrekken tot alle leden van het directoraat-generaal Vervoer, die, excuseert u mij voor de uitdrukking 'zich het apelazerus hebben gewerkt?, dat wil zeggen dat zij hebben overgewerkt zonder op de klok te letten om na de ramp met de Erika in nauwelijks drie maanden een coherent totaalpakket te presenteren aan dit Parlement en de Raad van Ministers zodat deze problemen zich niet opnieuw zouden voordoen. Daar heb ik het over.
En, geachte afgevaardigden, ik heb het er ook over dat er sindsdien slechts 23 maanden zijn verstreken. En juist doordat er maar 23 maanden zijn verstreken en omdat het ontbrak aan ambitie - dat weten wij allemaal - heeft zich opnieuw een ramp kunnen voltrekken. Hoe vaak nog? Daar wil ik het over hebben. Het zou kunnen dat er in de tijd die nog rest tot juni 2003 of tot februari 2004 opnieuw een ramp gebeurt aan de Baltische kust, aan de Middellandse-Zeekust, de Atlantische kust of welke andere kust van de Europese Unie dan ook, doordat de aangenomen maatregelen nog niet van kracht zijn.
Geachte afgevaardigden, wij moeten eisen - en dat heb ik ook gedaan in een brief aan de ministers - dat ze nu al in werking treden. Het probleem is dat de regeringen onsamenhangend opereren. De staatshoofden en regeringsleiders zeiden in Nice dat de inwerkintreding van deze maatregelen moest worden vervroegd en vervolgens voeren ze die niet uit.

Tegen sommigen van hen ben ik een procedure gestart wegens schending van het Gemeenschapsrecht - niet met betrekking tot de nieuwe normen - maar omdat ze de normen die nu van kracht zijn, die veel losser en makkelijker na te leven zijn, niet eerbiedigen.
Ons voorstel hield in dat enkelwandige tankers uit categorie 1, dat wil zeggen de grootste, een levensduur van maximaal 23 jaar zouden krijgen. Want er bestaat duidelijk een constructieprobleem door metaalmoeheid veroorzaakt door de beukende golven van de zee, dat zich voordoet na iets meer dan twintig jaar. En ik zou het betreuren als ons voorstel niet wordt aangenomen en als er gesproken wordt over een verhoging van 23 naar 27 jaar. Want daar ligt de wortel van de huidige problemen.
Geachte afgevaardigden, wat de hulp betreft: daar wordt aan gewerkt. Er zal hulp worden verstrekt door de Spaanse autoriteiten. Natuurlijk is er het Fonds voor vergoeding van schade door olie in Europese wateren. Ik wil erop wijzen dat er een deskundige van het directoraat-generaal Vervoer in Spanje is die samenwerkt met de Spaanse autoriteiten zoals hij destijds ook samenwerkte met de Franse autoriteiten om de betaling van alle hulp en schadeclaims aan de verschillende getroffenen in goede banen te leiden.
Wij kijken ook naar de vraagstukken die verband houden met de visserij om te zien welke mogelijkheden er bestaan voor steun met FIOV-gelden. Wij onderzoeken nog of het mogelijk is om het Solidariteitsfonds aan te spreken, maar ik wil duidelijk zeggen dat ik dat niet verwacht. De toegangsdrempels voor het Solidariteitsfonds liggen zo hoog dat ik hoop dat de schade niet zo zal oplopen omdat er dan echt sprake zou zijn van een gigantisch drama. Dan zouden wij het hebben over ongeveer 3.000 miljoen euro, geachte afgevaardigden. Laten wij hopen dat het niet zover komt.
Wij bekijken dus ook of er steun uit het Solidariteitsfonds aangevraagd kan worden als die 3000 miljoen euro ondanks alles niet wordt gehaald, maar er wel grote gevolgen zijn voor de regio Galicië.
Ik hoop dat Portugal deze tragedie bespaard blijft. Ik hoop dat de wind ervoor zorgt dat de olievlek de kust niet bereikt. Ik zou graag willen dat ook de Spaanse kusten niet verder zouden worden vervuild, maar laat ons ten minste hopen dat de Portugese kusten schoon blijven. In ieder geval zullen ook de Portugezen hulpfondsen kunnen aanspreken als hun kusten eveneens vervuild raken, op dezelfde manier als de Spaanse autoriteiten en de Spaanse getroffenen dat kunnen doen.
Geachte afgevaardigden, maatregelen die zijn aangenomen moeten ook worden ingevoerd. Er is een hele serie maatregelen die een coherent geheel vormen, en het Agentschap voor Maritieme Veiligheid moet er samen met de Commissie voor gaan zorgen dat deze regels goed worden nageleefd. Wij gaan dit Agentschap voor Maritieme Veiligheid voorlopig opzetten in Brussel, zolang ze niet hebben besloten waar het zal worden gevestigd. Het spijt mij zeer, maar ik ga niet zitten wachten tot ze overeenstemming hebben bereikt. Ik hoop dat het voor het eind van dit jaar zal zijn opgezet.
De tweede kwestie. Wat betreft zaken die de taak zijn van de landen zelf - versterking van de havencontrole, versterking van de eisen die gesteld worden aan classificatiebureaus - gaan wij natuurlijk onderzoeken wat er is gebeurd. Zoals ik al eerder zei gaat het hier om een keten van gebeurtenissen. Ik zal u de resultaten van ons onderzoek voorleggen: de hele reeks gebeurtenissen die hebben geleid tot het eindresultaat, ook wat betreft de classificatiebureaus. Wij zullen ook aan de lidstaten van de Unie vragen om havens en toevluchtsoorden aan te wijzen om situaties als die met de Erika destijds, die ook een van de discussiepunten vormde, of die met de Prestige in dit geval, het hoofd te kunnen bieden.
Striktheid bij de toepassing. Bij de toepassing en bij de eis om de regels na te leven. Wij moeten verder gaan. Dat heb ik heel duidelijk gemaakt: Een Internationale Maritieme Organisatie, corridors voor gevaarlijke producten, een veilige afstand, speciale controle van de doorvaartroutes en straten, meer bevoegdheden voor de kustlanden. Dit alles binnen de context van de Internationale Maritieme Organisatie, waarbij het zeerecht wordt aangepast aan de eisen en de omstandigheden van de eenentwintigste eeuw. Geachte afgevaardigden, intussen moeten wij ook dieper ingaan op de vraag wie er verantwoordelijk is, wij moeten de kwestie van de COPE-fondsen als een aanvulling op het Fonds voor vergoeding van schade door olie in Europese wateren opnieuw voorleggen aan de Raad van Ministers; wij moeten de kwestie van de strafrechtelijke verantwoordelijkheid opnieuw aankaarten bij de Raad van Ministers en wij moeten van de ministers eisen dat dubbele wanden in alle lidstaten verplicht worden gesteld bij het vervoer van de gevaarlijkste en meest vervuilende producten zoals zware stookolie.
Mijnheer Savary sprak over een autonome Europese ruimte voor maritieme veiligheid. Uiteraard zou deze kwestie kunnen worden betrokken bij de besprekingen van de Conventie en de volgende Intergouvernementele Conferentie. U begrijpt dat ik de laatste zou zijn om daar niet mee in te stemmen.
Ten slotte zou ik graag tegen mevrouw Grossetête willen zeggen dat alles wat ik voel bij hetgeen er is gebeurd in de afgelopen dagen inderdaad grote kwaadheid is, een enorme woede door het besef dat wij het hadden kunnen voorkomen en dat niet hebben gedaan.
(Applaus)

De Voorzitter.
Mevrouw de Palacio, mevrouw Miguélez Ramos wil u nog een aanvullende vraag stellen.

Miguélez Ramos (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde de commissaris slechts een korte vraag stellen.
Ik zou haar als Galicische graag eerst willen bedanken voor de solidariteit die zij heeft getoond in haar toespraak van vandaag en ik zou haar graag willen vragen om zo snel mogelijk een verslag te presenteren aan de Commissie vervoer over de hulpverlening waar zij het net over had. Ik zou met name graag willen weten of ze kan aangeven in welk tijdsbestek het Fonds voor vergoeding van schade door olie in Europese wateren hulpgelden uitkeert aan de slachtoffers.

de Palacio
 Commissie. (ES) Mijnheer de Voorzitter, ik zal het heel kort houden om de geachte afgevaardigde te zeggen dat zij weet dat ik een zwak heb voor Galicië, en dat ik bij deze ramp aan bepaalde namen, gezichten en landschappen denk die mijn sentimenten ongetwijfeld nog verder versterken.
Dat wil niet zeggen dat ik anders reageerde bij het ongeluk met de Erika - dat voor de Franse kust plaatsvond. Ik ben toen in Bretagne geweest en morgen ga ik naar Galicië toe.
In ieder geval wil ik u met alle plezier alle gegevens verstrekken over het Fonds voor vergoeding van schade door olie in Europese wateren, over de analyses die wij maken met betrekking tot de vraag of het Solidariteitsfonds nu wel of niet kan worden aangesproken en over alle andere aspecten. Ik zal ook bij mijn collega commissaris Fischler informeren over aspecten met betrekking tot de visserij, hoewel ik aanneem dat hij in de Commissie visserij tekst en uitleg zal geven.
De Voorzitter.
Hartelijk dank, mevrouw de Palacio.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 17.30 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is het debat over gevallen van schending van de mensenrechten, de democratie en de rechtsstaat (Artikel 50 Reglement).

De Voorzitter.
Aan de orde is het debat over de volgende vijf ontwerpresoluties:
B5-0593/2002 van de leden Van den Bos en Sanders-ten Holte, namens de ELDR-Fractie, over de mensenrechtensituatie in Soedan;
B5-0594/2002 van de heer Sjöstedt e.a., namens de GUE/NGL-Fractie, over Soedan;
B5-0601/2002 van mevrouw Maij-Weggen e.a., namens de PPE-DE-Fractie, over de situatie in Soedan;
B5-0604/2002 van de heer Belder, namens de EDD-Fractie, over de situatie in Soedan;
B5-0605/2002 van mevrouw Carlotti e.a., namens de PSE-Fractie, over de mensenrechten in Soedan;
B5-0610/2002 van mevrouw Schörling, namens de Verts/ALE-Fractie, over Soedan.

van den Bos (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, dit debat over Soedan heeft al succes voordat het begonnen is. De uitnodiging voor de EU/ACS-Assemblee is inmiddels ingetrokken. Het is slecht voor de Cotonou-samenwerking dat het voorstel van Soedan door de ACS-landen was overgenomen.
Dachten deze staten dan werkelijk dat we een Assemblee kunnen houden in een land waar nog voortdurend op grote schaal mensenrechten worden geschonden? Waar vrouwen en kinderen worden gekidnapt en tot slaven gemaakt? Waar bombardementen de bevolking in het zuiden jarenlang konden teisteren en waar de Westerse oliemaatschappijen meer oog hadden voor hun aandeelhouders dan de slachtoffers?
Gelukkig lijkt er nu een bestand, maar hoe bestendig zal dat zijn? De samenwerking met de Europese Unie kan alleen hersteld worden als er een blijvende vrede is en als de regering alle vrijheden herstelt en een einde maakt aan al het gruwelijke onrecht. Alleen dan hebben debatten zoals vandaag echt een blijvend succes.

Schwaiger (PPE-DE)
. (DE) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, vanmiddag moeten we in het kader van dit actualiteitendebat ook ingaan op de oorlog in Soedan, een van de grootste en dichtstbevolkte landen van Afrika. Er woedt al negentien jaar een burgeroorlog die aan meer dan twee miljoen mensen het leven heeft gekost. De bevolking in het zuiden van Soedan heeft in de strijd voor culturele, politieke en economische onafhankelijkheid oneindig veel leed te verduren gehad.
In het grootste, door de regering gecontroleerde deel van Soedan bestaat er geen vrijheid van meningsuiting en godsdienst, geen mogelijkheid om vreedzaam in vergadering bijeen te komen. De mensenrechten worden continu met voeten getreden. De regeringstroepen voeren in de zuidelijke regio's op grote schaal bombardementen uit die vele slachtoffers onder de bevolking hebben geëist. In de staat Dafour zijn via het snelrecht inmiddels al meer dan 200 doodvonnissen uitgevaardigd zonder dat daarbij een deugdelijke rechtsprocedure is gevolgd. De olievondsten in Soedan hebben tot nu toe nog niet tot een stap in de richting van een vreedzame oplossing geleid. Integendeel, zij worden door de regering in Khartoem gebruikt om de oorlogskas te spekken.
Er is wel een klein lichtpuntje, namelijk het feit de vredesonderhandelingen in Machakos, Kenia, tot een akkoord over een wapenstilstand hebben geleid. Dat akkoord is inmiddels wel al opgesteld, maar wordt helaas nog niet gerespecteerd. Het is echter van het grootste belang dat er voor een ongehinderde doorgang gezorgd wordt van de hulpgoederen voor de hongerende bevolking in het zuiden van Soedan.
Ook dient door beide partijen een duurzame wapenstilstand te worden gesloten die door iedereen gerespecteerd wordt. Zo lang deze crisis voortduurt en het vredesproces nog niet voldoende op gang is gekomen, is het onmogelijk om de zesde Paritaire Parlementaire Vergadering van de ACS-landen en de EU in het voorjaar van 2003 in Soedan te houden. Wij zullen daarbij in ieder geval niet aanwezig zijn als de situatie nog steeds hetzelfde is als nu. Wij hopen echter dat die Vergadering op een later tijdstip wel mogelijk is.
Ik wil uitdrukkelijk beklemtonen dat de ambassadeur van Soedan nog veel diplomatiek werk te verrichten heeft om het vredesproces te versnellen. Wij doen een beroep op de Afrikaanse staten om de eerstvolgende EU/ACS-Assemblee in een ander, vreedzamer land te organiseren. Mauritanië is bereid die taak op zich te nemen en dient daarbij uitdrukkelijk gesteund te worden.
Belder (EDD).
Mijnheer de Voorzitter, de nood in Soedan is zeer hoog gestegen. Zie alleen maar de titel van dit recente rapport van de International Crisis Group: "Ending starvation as a weapon of war in Sudan". Inderdaad, mijnheer de Voorzitter, hongersnood, hongerdood op massale schaal als oorlogswapen in Soedan.
Intussen, en dat zegt het rapport ook nog, hebben we werkelijk geen idee van hoe hoog de nood is, vanwege de afgelegenheid van streken waar de oorlog evenzeer woedt en waarin dit wapen wordt gehanteerd. Intussen hebben de strijdende partijen wel een overeenkomst gesloten om het memorandum of understanding over humanitaire hulpverlening en het staken van de vijandelijkheden te verlengen tot 31 maart.
Wel, ondanks deze moedige ontwikkeling geeft dit besluit aan dat de finale vredesregeling nog niet is bereikt. Fundamentele gevoeligheden als de eerlijke verdeling van de macht en de inkomsten uit oliebronnen moeten nog op een voor de beide partijen acceptabele wijze worden opgelost. Maar nu de onderhandelingen pas in januari weer zullen worden hervat, mag de internationale druk op de strijdende partijen om tot een definitieve vredesregeling te komen, absoluut niet verslappen. Zeker niet nu een oplossing in zicht lijkt voor het al 19 jaar durende conflict. Naar schatting verloren al ruim 2 miljoen mensen het leven. Tweemaal zoveel mensen zijn ontheemd en talloze gruwelijkheden zijn begaan. Met name de christenen in het zuiden hebben ernstig te lijden gehad van het moslimgeweld uit het noorden.
Ik roep de Raad en de Commissie daarom op om tijdens de voor 9 en 10 december geplande reis van de EU-trojka naar Soedan uiterst omzichtig te handelen. Pas als er een alomvattende vredesregeling ondertekend is, kunnen de betrekkingen tussen de EU en Soedan genormaliseerd worden.
Ten slotte, mijnheer de Voorzitter, roep ik de Raad, de Commissie en ook de lidstaten op om zo mogelijk in samenwerking met de Soedanese overheid de geruchten van een potentiële herrijzenis van het financieel centrum van Al Quaeda aan een nauwgezet onderzoek te onderwerpen. Per slot van rekening, en dat mogen we niet vergeten, herbergde Soedan van 1991 tot 1996 Osama bin Laden, u allen welbekend, en het is dus zeer goed om te weten of er nog steeds activiteiten uit deze hoek worden ondernomen.

Posselt (PPE-DE)
. (DE) Mijnheer de Voorzitter, wij moeten in gedachten houden dat de situatie in Soedan per regio sterk uiteenloopt. In het noorden is sprake van een problematisch regime, dat echter wel duidelijk de neiging heeft om hervormingen door te voeren en dat gesteund wordt door Egypte. In het zuiden woedt een wrede en bloedige burgeroorlog. Het zou te simplistisch zijn om die oorlog uitsluitend als een conflict tussen islam en christendom te omschrijven. Er zijn ook conflicten tussen moslims onderling en tussen christelijke stammen, hoewel het grootste conflict zich inderdaad tussen christenen en moslims afspeelt.
Hieruit blijkt dat het in feite geen godsdienstoorlog is, maar een reeks van stammenconflicten en etnische conflicten. De belanghebbende partijen, inclusief de belanghebbenden uit de olie-industrie - dat moet ook een keer gezegd worden - wakkeren het vuur van deze conflicten daarbij systematisch aan. Dat is de reden dat ik erg dankbaar ben dat deze kwestie in de ontwerpresolutie duidelijk aan de orde wordt gesteld. Daarmee doel ik op de problematische rol van bepaalde partijen die belangen hebben in de natuurlijke hulpbronnen en die misbruik maken van etnische conflicten om op meedogenloze wijze hun winst te vergroten, iets wat we ook in de Kaukasus en Congo hebben gezien. Daarom hebben wij Europeanen niet alleen een speciale verplichting om de mensen in Soedan te ondersteunen, om met hen samen te werken aan een vreedzame oplossing en druk uit te oefenen op alle partijen in het conflict, maar hebben we ook de plicht om serieuze gesprekken aan te gaan met onze Europese oliemaatschappijen die in die regio actief zijn. Daarbij moeten we die oliemaatschappijen duidelijk maken dat zij een grote verantwoordelijkheid hebben voor deze strategisch belangrijke regio en voor de mensen die er wonen.
Della Vedova (NI).
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, het is waar dat de oorlog in Soedan het resultaat is van zekere belangen en etnische spanningen, maar naar mijn mening zou de nadruk moeten worden gelegd op de religieuze aard van dit conflict. We mogen niet toestaan dat het islamitisch recht wordt toegepast in de instellingen. Daarom moeten we de druk op de Soedanese regering opvoeren om het in te trekken. Evenmin kunnen we de ernstige schendingen van de fundamentele rechten van niet-moslims, de gedwongen bekeringen, de gedwongen huwelijken en slavernij aanvaarden.
We kunnen geen steun geven aan een politieke oplossing die neerkomt op het terugdraaien van de klok en de toepassing van het beginsel cuius regio, eius religio. We moeten de weg kiezen van steun aan de krachten in het zuiden en noorden die streven naar een seculiere staat en democratische instellingen. De oplossing kan en mag niet worden gezocht in een verdeling van de wereld op religieuze grondslag.

Ford (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik lijk wel niet op de heer Schultz, maar ik vervang hem toch. De Socialistische Fractie is uiterst bezorgd over het voortduren van deze burgeroorlog die de afgelopen 19 jaar al bijna twee miljoen slachtoffers heeft geëist. We zijn heel blij dat er op 15 oktober een vredesovereenkomst is getekend tussen de regering van Soedan en de SPLA. We zullen nauwkeurig in de gaten houden of de regering haar belofte om de mensenrechten en de normen van de rechtsstaat te respecteren gestand doet en of ze bereid is een democratisering door te voeren die uiteindelijk moet leiden tot een democratisch gekozen wetgevende en uitvoerende macht.
We verzoeken de Commissie een rapport op te stellen over de mogelijke betrokkenheid van Europese oliemaatschappijen bij rechtsschendingen waarvan plaatselijke gemeenschappen in olieproducerende regio's het slachtoffer zijn geworden. We zijn beslist tegen het idee de Parlementaire Vergadering ACS-EU volgend jaar in Soedan te organiseren. Dat zal misschien ooit eens kunnen, maar we moeten eerst zien hoe de situatie zich daar ontwikkelt. We moeten een dialoog opzetten tussen de EU en Soedan, maar voordat we de normale betrekkingen kunnen hervatten moeten er eerst vorderingen worden gemaakt op het gebied van religieuze tolerantie en de mensenrechten en bij het elimineren van terrorisme en de steun die terroristische groeperingen in dit land ontvangen. En er moet natuurlijk een einde komen aan de burgeroorlog.

Monti
Mijnheer de Voorzitter, de bevordering van een vreedzame oplossing en de inachtneming van de mensenrechten en het humanitair recht blijven de kern van de betrekkingen tussen de Commissie en Soedan. Het huidige conflict en de aanhoudende schendingen van de mensenrechten zijn het belangrijkste obstakel voor de sociaal-economische ontwikkeling van het land, zoals verschillende sprekers al met recht hebben gezegd. De Commissie is er vast van overtuigd dat vrede kan worden gesloten in Soedan indien de mensenrechten in acht worden genomen. 
De Unie is voornemens stap voor stap te werk te gaan, in overeenstemming met de conclusies die in juni 2002 door de Raad zijn aangenomen. De Unie zal de politieke dialoog voortzetten totdat vrede wordt gesloten, op basis van de toezeggingen van de Soedanese regering voor 2002 inzake de mensenrechten, democratie en de rechtsstaat, vooral met het oog op een vredesovereenkomst.
Mocht een dergelijke overeenkomst worden gesloten, dan zal de Unie een begin maken met de normalisering van haar betrekkingen met Soedan, binnen het kader van de Overeenkomst van Cotonou, op basis van inachtneming van de mensenrechten, de beginselen van de democratie en de rechtsstaat. Tegelijkertijd zullen het vredesproces en de beslechting van de conflicten worden aangemoedigd. Wij zijn voornemens een nationaal strategisch document en een nationaal indicatief programma te steunen nadat de vredesovereenkomst is gesloten of wanneer de Commissie dat, na raadpleging van de lidstaten, politiek wenselijk acht.
Aangaande specifieke punten die aan de orde zijn gesteld kan ik toevoegen dat de Commissie zal deelnemen aan het bezoek van de Europese trojka aan Soedan, dat gepland is voor december. Tijdens dit bezoek zullen we de politieke dialoog tussen de EU en Soedan in 2002 evalueren. Ik wil echter benadrukken dat de tenuitvoerlegging van de interventies in het nationaal strategisch document afhankelijk is van de vorderingen in de politieke dialoog.
De Voorzitter.
Hartelijk dank, commissaris Monti.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt vandaag om 17.30 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is het debat over de volgende vijf ontwerpresoluties:
B5-0591/2002 van de leden Van Hecke en Van den Bos, namens de ELDR-Fractie, over de folteringen en geweldpleging door het leger en de mensenrechtensituatie in Bangladesh;
B5-0596/2002 van de heer Vinci, namens de GUE/NGL-Fractie, Bangladesh
B5-0602/2002 van de leden Thomas Mann en Martens, namens de PPE-DE-Fractie, over de mensenrechtensituatie in Bangladesh;
B5-0606/2002 van mevrouw Carrilho e.a., namens de PSE-Fractie, over de mensenrechtensituatie in Bangladesh;
B5-0609/2002 van mevrouw Lambert e.a., namens de Verts/ALE-Fractie, over Bangladesh.

Van den Bos (ELDR).
Gewelddadigheden hebben Bangladesh vanaf zijn oprichting geteisterd. Het politieke systeem is van meet af aan door moord, wraak en rivaliteit tussen de belangrijkste families ondermijnd. De spiraal van onophoudelijke wraakneming is niet doorbroken. Integendeel, de situatie wordt van kwaad tot erger. Met name ook door de verontrustende groei van radicale islamitische groeperingen. De houding van de regering is helaas niet gericht op vermindering van de spanningen en oplossing van de problemen. Parlementsleden worden gevangengezet. Er vinden grootschalige willekeurige arrestaties plaats en mensen worden gemarteld en zelfs vermoord in gevangenissen.
De Europese Unie moet zich actief met de situatie in Bangladesh inlaten op basis van het samenwerkingsverdrag dat wij met dit land hebben. Samenwerking kan niet onvoorwaardelijk worden voortgezet als mensenrechten op grote schaal geschonden blijven. We moeten aandringen op de instelling van een nationale mensenrechtencommissie die onafhankelijk onderzoek verricht, en de straffeloosheid moet ophouden. Politie en militairen moeten het geweld voorkomen en bestrijden in plaats van aanwakkeren. Cruciaal in de oplossing is het herstel van een minimale vertrouwensbasis tussen regering en oppositie.
De toekomst mag niet eeuwig de gijzelaar van het verleden blijven. Er komt niets terecht van de ontwikkeling van dit arme land als de gewelddadigheden onverminderd door kunnen blijven gaan.

Mann, Thomas (PPE-DE)
. (DE) Mijnheer de Voorzitter, in de afgelopen weken heeft de escalatie van geweld in Bangladesh een nieuw dieptepunt bereikt. Alleen al in oktober werden er in dit land in het kader van de militaire operatie Clean Heart ongeveer 40.000 soldaten ingezet onder het voorwendsel van het bestrijden van de toenemende criminaliteit en het particuliere wapenbezit. Er zijn daarbij een paar duizend arrestaties verricht.
Uit betrouwbare, onafhankelijke bronnen weten we dat deze militaire operatie - op bevel van de islamitische regering in Bangladesh - voornamelijk gericht was tegen de critici van het regime. Onder de gearresteerden bevonden zich oppositieleden uit het parlement van Bangladesh, waaronder de heer Chowdhury, een voormalig minister. Er werden ook leiders van onpopulaire NGO's gearresteerd. De legereenheden hebben hen weggevoerd zonder dat daar een rechtsgrond voor bestond. De meeste verdachten zijn hindoe of sympathiseren met de hindoes. Deze minderheid leeft echter al tientallen jaren vreedzaam samen met de moslimmeerderheid.
Door de toenemende, radicale islamitisering van de maatschappij en haar politieke leiders wordt het dagelijkse leven steeds moeilijker. Degenen die in hechtenis zitten, zijn afgesloten van de buitenwereld. Velen van hen worden gemarteld. Honderden gewonde arrestanten hebben zich in het ziekenhuis moeten laten behandelen. Alleen al in de afgelopen maand vielen er 25 doden te betreuren. De bewering van het leger dat in alle gevallen sprake was van hartaanvallen getuigt van een hoge mate van cynisme. Uit deze acties spreekt minachting voor de mensheid, en zij vormen een schending van de Universele VN-Verklaring van de Rechten van de Mens.
Het standpunt van de Fractie van de Europese Volkspartij is duidelijk: wij roepen de regering van Bangladesh op om terug te keren naar de rechtsstaat, naar het pluralisme en naar een parlementaire democratie. De parlementsleden die in hechtenis zitten en andere onschuldige gevangenen moeten vrijgelaten worden. Ik ben het met de heer Van den Bos eens dat er een onafhankelijk orgaan opgericht dient te worden om de arrestaties, mishandelingen en moorden te onderzoeken. Alleen op die manier zal Bangladesh in staat zijn om de noodzakelijke interne stabiliteit te herstellen.
De Europese Unie dient hieraan ook een bijdrage te leveren, commissaris Monti. In onze breed gesteunde ontwerpresolutie doen wij een beroep op de Commissie om waarnemers naar Bangladesh te sturen en wel vóórdat er nog meer discriminatie en vervolgingen plaatsvinden.
De overeenkomst tussen de Europese Unie en Bangladesh is gebaseerd op een permanente eerbiediging van de mensenrechten en de democratische beginselen. Indien de schendingen daarvan in dezelfde mate blijven voortduren, zijn wij gedwongen om politieke druk uit te oefenen door onze samenwerkingsovereenkomst op te schorten. Dergelijke belangrijke signalen worden zowel in Azië als in andere landen snel opgepikt. In onze SAARC-delegatie, de Associatie van Zuid-Azië voor de regionale samenwerking, kennen we genoeg voorbeelden die dat bevestigen.
Wij hopen dan ook dat de verantwoordelijke personen in Bangladesh tot bezinning komen en dat dat mede gebeurt op basis van de zware druk die binnen de SAARC op hen uitgeoefend kan worden. Pas dan kunnen de geachte gesprekspartners in Bangladesh op internationaal niveau weer een serieuze rol gaan spelen.
Ford (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, op 17 oktober van dit jaar is in Bangladesh de operatie Clean Heart van start gegaan. Het leger zet daarvoor 40.000 manschappen in. Er zijn huis-aan-huis razzia's uitgevoerd en die waren vooral gericht tegen mensen die op de Awami League hebben gestemd of in die partij actief zijn, de hindoegemeenschap en leden van de politieke oppositiepartijen. Duizenden mensen zijn gearresteerd; ze worden vastgehouden en kunnen met niemand contact opnemen. Volgens berichten zijn 25 mensen omgekomen na in gevangenschap te zijn gemarteld. De bewering dat al deze mensen als gevolg van een hartaanval zijn overleden is eenvoudigweg niet geloofwaardig.
We roepen de regering van Bangladesh op een onpartijdig onderzoek uit te voeren om vast te stellen wie hiervoor verantwoordelijk is. We dringen verder aan op de vrijlating van parlementsleden en leiders van de politieke oppositie en de instelling van een nationaal mensenrechtencomité in Bangladesh. Tot slot vragen we de Commissie om in het kader van de samenwerkingsovereenkomst contact op te nemen met de regering van Bangladesh om ervoor te zorgen dat deze schendingen van de mensenrechten gestaakt worden. Het Europees Parlement moet van de ontwikkelingen op de hoogte worden gehouden.

Della Vedova (NI).
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, de Italiaanse radicale leden staan volledig achter de ingediende resolutie. Tijdens een vergadering met de voormalige eerste minister van Bangladesh, mevrouw Sheikh Hasina, die ik en een aantal van mijn medeleden enkele dagen geleden in Brussel hebben bijgewoond, werd verhaald van aanhoudende schendingen, tirannie en oneigenlijk gebruik van het - de facto - leger om de burgerrechten, om niet te spreken van de politieke rechten, van duizenden onderdanen van Soedan te onderdrukken. De Commissie dient stappen te ondernemen om de terugtrekking te eisen van het leger, dat zonder geldige rechtsgrond wordt ingezet om het publiek onder de duim te houden en voor politieke onderdrukking.
Januari dit jaar antwoordde commissaris Patten op een parlementaire vraag dat de situatie in Bangladesh vooruit ging en dat de Commissie deze situatie in de gaten zou houden. Uit alle berichten uit het land, zowel direct als indirect, blijkt dat de situatie in feite een zeer gevaarlijke en verontrustende wending heeft genomen. Dat is de reden waarom we de Commissie verzoeken in actie te komen.
Monti
Mijnheer de Voorzitter, de bevolking van Bangladesh leeft al jaren met politiek geweld, politiek gemotiveerde confrontaties, en een slecht functionerende ordehandhaving. De Europese Unie en de internationale donorgemeenschap is zich er terdege van bewust dat de toestand op het gebied van de ordehandhaving het afgelopen jaar is verslechterd.
In haar toespraak over de toestand van 'mensenrechten in de wereld? voor de 58ste zitting van de VN-Commissie voor Mensenrechten heeft de EU duidelijk gemaakt dat ze zich ernstige zorgen maakt over de verslechtering van de situatie en het toenemende geweld tegen minderheden.
De Europese Unie is uiterst bezorgd over de mensenrechtensituatie in het algemeen en de niet aflatende berichten over folteringen en mensen die in gevangenschap overlijden zoals die ons sinds de start van operatie Clean Heart bereiken. Die operatie was bedoeld om iets te doen aan de verslechterende situatie op het gebied van de ordehandhaving. Een aantal parlementariërs heeft daar enige minuten geleden reeds op gewezen.
We maken ons ook ernstige zorgen over het feit dat deze operatie vooral tegen bepaalde groepen gericht lijkt te zijn, en dat hervormingen niet of veel te langzaam doorgevoerd worden. Ik heb het dan over de scheiding van de rechterlijke en uitvoerende macht, het aanwijzen van een ombudsman en de instelling van een onafhankelijke mensenrechtencommissie. De EU is ingenomen met de resolutie van het Europees Parlement aangaande operatie Clean Heart en de mensenrechtensituatie in Bangladesh.
Een aantal punten van deze resolutie zijn volgens ons echter niet meer van toepassing op de huidige situatie. Voor andere punten bestaat geen bewijs. Als je het politiek gemotiveerde geweld tegen de hindoegemeenschap voor de verkiezingen vergelijkt met het geweld na de verkiezingen, dan zie je dat berichten over geweld en intimidatie van minderheden sterk in aantal zijn afgenomen. We moeten een duidelijk signaal laten uitgaan naar de regering om ervoor te zorgen dat de rechten en de veiligheid van alle minderheden volledig gerespecteerd worden.
Met betrekking tot operatie Clean Heart kunnen we zeggen dat zowel de donormaatschappijen als vertegenwoordigers van de burgers regelmatig hun bezorgdheid hebben uitgesproken over de verslechtering van de ordehandhaving gedurende het eerste jaar waarin deze regering aan de macht is geweest. Mede als gevolg van deze druk, maar ook omdat ze niet in staat is gebleken nieuwe wetgeving uit te vaardigen om de toestand in de hand te houden en ze de bestaande wetten niet strikt kan of wil afdwingen heeft de regering deze operatie uitgevoerd.
We erkennen dat de ordehandhaving verbeterd moet worden, en we steunen de regering van Bangladesh bij haar pogingen om dat te doen. We vinden echter wel dat zulks dient te geschieden met respect voor de wet en de mensenrechten. Op die principes mogen onder geen beding uitzonderingen worden gemaakt. Daarom zal de Europese Commissie via haar afvaardiging in Dhaka de situatie en de politieke ontwikkelingen in dit land nauwlettend blijven volgen.

De Voorzitter.
Hartelijk dank, mijnheer Monti.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 17.30 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is het debat over de volgende vijf ontwerpresoluties:
B5-0592/2002 van de leden Van den Bos en Malmström, namens de ELDR-Fractie, over Iran;
B5-0595/2002 van mevrouw Boudjenah e.a., namens de GUE/NGL-Fractie, over de zaak Hachem Aghajari in Iran;
B5-0603/2002 van de heer Gahler e.a., namens de PPE-DE-Fractie, over de zaak Hachem Aghajari in Iran;
B5-0607/2002 van de leden Izquierdo Rojo en Van den Berg, namens de PSE-Fractie, over de terdoodveroordeling van de heer Hachem Aghajari in Iran;
B5-0608/2002 van mevrouw Boumediene-Thiery e.a., namens de Verts/ALE-Fractie, over Iran.

van den Bos (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, ook al krijgt Dr. Hachem Aghajari niet de doodstraf, dan toch blijft Iran veroordeeld tot de opperheerschappij van de aartsconservatieve religieuze leiders. Het succes van de studentendemonstraties kan niet verhullen dat de mensenrechtensituatie niet is verbeterd, maar juist verslechterd.
Steniging van vrouwen, openbare ophanging, marteling en andere barbaarse praktijken maken dat Iran nog steeds niet voldoet aan de elementaire eisen van de beschaving. Het is daarom verbazingwekkend dat de Europese Unie geen resolutie heeft ingediend over de situatie in Iran in de derde commissie van de Algemene Vergadering van de VN. Veel lidstaten zeggen hoge verwachtingen te hebben van de mensenrechtendialoog, maar hebben in werkelijkheid eerder hoge verwachtingen van hun lucratieve zakelijke belangen.
De Europese Unie moet zich niet in de luren laten leggen. Op de dag voordat de Europese onderhandelingsdelegatie in Teheran aankwam, werden vijf mensen publiekelijk opgehangen. De dialoog mag geen reden zijn om de mensenrechtensituatie in Iran niet aan de orde te stellen in internationale fora. Daarom moet de Europese Unie in het voorjaar een resolutie indienen bij de mensenrechtencommissie in Genève. Natuurlijk, het is van belang om Iran niet te isoleren. Er moeten contacten worden gelegd, maar deze contacten moeten dan wel goed worden gebruikt en de hervormers moeten zoveel mogelijk worden gesteund.
Een politieke-dialoogclausule in een toekomstige overeenkomst is niet voldoende. Er kan naar het oordeel van mijn fractie geen samenwerkingsakkoord worden afgesproken zolang de mensenrechten nog systematisch en op grove wijze worden geschonden. Ook hulp aan terroristische organisaties is een blokkade voor deze samenwerking. De situatie in het land wordt met de dag explosiever en dus wordt het ook hoog tijd voor echte hervormingen in Iran. Er kunnen pas zaken worden gedaan met dit land als de waarheid mag blijven leven en de opperheerschappij bij het volk ligt.

Markov (GUE/NGL)
. (DE) Mijnheer de Voorzitter, minder dan een maand geleden, op 23 oktober, hebben we in dit Parlement de situatie van de mensenrechten besproken. Wij hebben allemaal de doodvonnissen en stenigingen veroordeeld, evenals de wijze waarop dit inhumane Iraanse regime doorgaans zijn mensen behandelt. Er werd toen ook betreurd - in ieder geval door mijn Fractie - dat de Raad besloten had om geen mensenrechtenresolutie betreffende Iran op de agenda te zetten van de volgende vergadering van de VN-Commissie voor de rechten van de mens. Er is nog geen maand verstreken en nu wordt er in dat land iemand ter dood veroordeeld die mensen alleen maar gestimuleerd heeft om over dingen na te denken zodat zij een eigen mening kunnen vormen en niet blindelings het religieuze dogmatisme volgen.
In deze situatie zet de Europese Unie de onderhandelingen over een samenwerkingsovereenkomst op economisch gebied voort. Een van de verklaringen in de resolutie is naar mijn idee onvolledig. Het is uiteraard een goede zaak indien toekomstige samenwerkingsovereenkomsten een clausule over de mensenrechten bevatten. Naar mijn mening zou het echter beter zijn - en dat zeg ik namens mijn Fractie - als er helemaal geen samenwerkingsovereenkomsten zouden zijn; bovendien zouden dergelijke overeenkomsten niet gesloten mogen worden zolang de mensrechten niet gerespecteerd worden. Het is schizofreen. Wij beschikken slechts over een beperkt aantal mogelijkheden om concrete druk uit te oefenen. Wij moeten de mogelijkheid om economische druk op Iran uit te oefenen daarom niet uit handen geven.
Uiteraard is het positief als studenten de straat op gaan. Uiteraard is het positief als president Khatami zegt dat dit vonnis niet aanvaardbaar is. Uiteraard is het positief als de woordvoerder van het parlement zich ook in dergelijke bewoordingen uitlaat. Daarmee wordt echter nog bij lange na geen herstructurering van de Iraanse maatschappij bewerkstelligd. In mijn optiek is het ook geen toeval dat de religieuze leiders van Iran en de Iraanse regering voornemens zijn om de legitieme oppositie in dat land uit te schakelen door ze als terroristische organisaties te bestempelen en ze vervolgens op de lijst van terroristen te zetten zodat die oppositie voorgoed geëlimineerd is. Ik vind dat wij op dit vlak ook een grote verantwoordelijkheid hebben. Wij moeten beter opletten wie er op die lijsten gezet worden en waarom. Wij zouden meer vragen moeten stellen; de Europese Unie zou niet altijd als een soort ondergeschikte cipier moeten toekijken.
Dat is de reden dat we een beroep op de Commissie doen om tijdens de komende onderhandelingen heel duidelijk over te brengen dat er noch een economische, noch een andere samenwerking met Iran zal plaatsvinden zo lang dit inhumane systeem eenzelfde minachting voor de mensenrechten ten toon blijft spreiden als nu het geval is.

Gahler (PPE-DE)
. (DE) Mijnheer de Voorzitter, de zaak van Dr. Aghajari is in Iran en daarbuiten terecht aanleiding geweest voor veel aandacht en grote bezorgdheid. Ik deel de mening van de voorzitter van het Iraanse parlement, Mehdi Karroubi, die het doodvonnis een schande voor het rechtssysteem van het land heeft genoemd. Ik ben er echter niet helemaal van overtuigd dat de geestelijke leider van Iran, ayatollah Khamenei, de Iraanse justitie opdracht gegeven heeft om dat vonnis te toetsen. Uit de houding van Khamenei tot nu toe valt af te leiden dat hij alleen maar tijd probeert te winnen. De studentendemonstraties zullen minder worden en dat geldt ook voor de publieke aandacht die deze zaak, zowel nationaal als internationaal, heeft gekregen.
Uit de demonstraties is echter wel gebleken dat de demonstranten niet alleen bezorgd zijn over het lot van Dr. Aghajari, maar dat zij in het algemeen ook meer democratie verlangen. Eigenlijk is dit vonnis, net als vele andere vonnissen, niet zo zeer bepaald door religieuze als door politieke motieven. Wij kennen dit uit de Europese geschiedenis toen de staat en de kerk nog niet gescheiden waren. De toenmalige heersers beriepen zich ook net zo lang op het christendom als middel om hun eigen aanspraken op de macht te verwezenlijken totdat het onderscheid voor niemand meer als zodanig herkenbaar was.
De Iraanse maatschappij is echter al één stap verder dan de conservatieve rechterlijke macht en geestelijkheid. Dat blijkt onder andere uit de recente hervormingsvoorstellen van het Iraanse parlement, die gericht zijn op het beperken van de absolute macht van de Raad van Bewakers. Ik roep de Raad en de Commissie op om de dialoog over de mensenrechten in alle contacten met Iran te integreren en duidelijk te maken dat er zonder steun van het Europees Parlement geen overeenkomst over samenwerking en handel tot stand zal komen.
De oppositie in het Iraanse parlement, zowel in Iran als in het buitenland, hoopt van ganser harte dat het economische belang niet onze enige reden is om contact met dit land te houden. Ik denk dat wij in dat verband in staat zullen zijn om onze meningen en principiële standpunten ook over te brengen aan de leden van het Iraanse parlement als zij een tegenbezoek aan ons Parlement brengen. Wat ons betreft, moge duidelijk zijn dat wij aan de kant staan van degenen die meer democratie willen en niet aan de kant van degenen die de klok een paar honderd jaar terug willen draaien.

Ford (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik ben het niet eens met de heer Markov - Iran is een complexe maatschappij. Er zijn tekenen dat er enige beweging is in de richting van een islamitische maatschappij die aansluit bij de moderne wereld. President Khatami en zijn hervormingsgezinde medestanders symboliseren die modernisering. President Khatami wordt echter voortdurend gedwarsboomd door de meer fundamentalistisch gerichte elementen binnen de Iraanse maatschappij. Daarom is de EU momenteel aan het onderhandelen over een handels- en samenwerkingsovereenkomst met Iran. Die overeenkomst wordt niet in twijfel gesteld, maar de Iraanse autoriteiten moeten wel begrijpen dat wij verwachten dat er met betrekking tot de mensenrechten overeenstemming wordt bereikt.
Het doodvonnis voor Dr. Hachem Aghajari voor geloofsverzaking op grond van één of ander obscuur theologisch geschilpunt is voor ons in het Westen onbegrijpelijk. We zijn ingenomen met de interventie van president Khatami, de protesten van studenten en docenten en de oproep tot kalmte van Dr. Aghajari zelf. We zijn ook uiterst tevreden dat President Khatami, zijn kabinet en tientallen parlementariërs met ontslag gedreigd hebben als blijkt dat de Raad van Bewakers besluit zijn veto uit te spreken over een voorstel voor wetgeving ter beperking van de absolute macht die deze Raad thans geniet.
We hebben de regering van Iran duidelijk gemaakt dat wij deze en andere ontwikkelingen nauwlettend zullen volgen, en dat de uitkomst ervan onze betrekkingen met Iran zal bepalen.

Posselt (PPE-DE)
. (DE) Mijnheer de Voorzitter, deze ontwerpresolutie gaat over drie dingen. Ten eerste gaat het om een man die met de dood bedreigd wordt en die gered moet worden. Ten tweede gaat het om Dr. Aghajari die volgens vele prominente moslims de ware islam verdedigt tegen een politiek misbruik van deze grote wereldgodsdienst door de extremistische machthebbers in Iran. Ten derde gaat het om het lot van Iran zelf, omdat er in dit land een machtsstrijd aan de gang is tussen aan de ene kant de hervormers die het regime geleidelijk meer open willen maken, zoals bijvoorbeeld president Khatami en de voornoemde woordvoerder van het Iraanse parlement, en aan de andere kant een aantal sinistere krachten; het karakteriseren van deze krachten als 'middeleeuws' is - dat wil ik wel even duidelijk stellen - beledigend ten opzichte van de Middeleeuwen. Het gaat om krachten die helaas een moderne, totalitaire vorm van extremisme aanhangen en die de grote islamitische wereldgodsdienst voor hun eigen onderdrukkende en criminele doelen gebruiken.
Sta mij toe om in dat verband tot slot het woord tot de heer Markov te richten. Mijnheer Markov, ik heb in het verleden zelf ook kritiek geuit op de zwakheid van het Westen en op de onderdrukking die toen nog door een SED-regime in West-Berlijn werd uitgeoefend. Mij moet echter van het hart dat u de woorden die u zelf zojuist heeft gebruikt, in die context omschreven zou hebben als Koude Oorlogstaal. Toentertijd was ik er zonder meer van overtuigd dat democraten compromisloos zouden moeten zijn ten opzichte van totalitaire machthebbers. Dat was toen het geval, dat is nu het geval en dat zal in de toekomst ook het geval zijn!
(Langdurig applaus)

Monti
Mijnheer de Voorzitter, we zijn bijzonder verontrust over de nieuwe reeksen arrestaties en veroordelingen van hervormingsgezinden en degenen die gebruikmaken van hun grondrecht op vrijheid van meningsuiting in Iran.
Na zijn toespraak in juni over religieuze hervorming, gehouden in het westen van Iran, werd professor Hachem Aghajari gearresteerd en deze maand werd hij veroordeeld tot 74 zweepslagen, gevolgd door acht jaar gevangenisstraf en de doodstraf. Professor Aghajari, die tijdens de oorlog tussen Iran en Irak zijn rechterbeen heeft verloren, heeft medische zorg nodig. Er werd verwacht dat hij in hoger beroep zou gaan, maar professor Aghajari was zo moedig om het rechtssysteem te trotseren en te weigeren in beroep te gaan. Teheran is enkele dagen lang het toneel geweest van felle studentenprotesten en ik ben blij dat president Khatami heeft aangekondigd dat hij de veroordeling niet steunt en dat de hoogste geestelijk leider Khamenei op 17 november heeft bevolen dat ze moet worden herzien.
In het verleden hebben we Iran meerdere malen opgeroepen de doodstraf slechts uit te spreken voor de ernstigste misdrijven, in overeenstemming met de verplichtingen die het met het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten op zich heeft genomen.
In zijn conclusies van 21 oktober besloot de Raad een dialoog met Iran over de mensenrechten op gang te brengen. Hij bevestigde daarmee zijn bezorgdheid over deze regio, met inbegrip van de schendingen van burgerlijke en politieke rechten, met name de vrijheid van meningsuiting. De Raad hamerde ook op zijn traditionele resolute afwijzing van de doodstraf.
Op 18 en 19 november hebben voorzitter Prodi en commissaris Patten in Brussel de heer Kharazzi, de minister van Buitenlandse Zaken van Iran, ontmoet. Hij heeft toegezegd deel te nemen aan een toekomstige dialoog tussen de Europese Unie en Iran over de mensenrechten en heeft, samen met andere vooraanstaande Iraniërs, professor Aghajari's ongerechtvaardigde veroordeling aangevallen.
De dialoog over de mensenrechten is inderdaad een passend forum om individuele gevallen onder de loep te nemen. De Commissie zal de ontwikkelingen nauwgezet in het oog houden en zal contact houden met het Parlement en de lidstaten.
Daarnaast meent de Commissie dat het in het belang is van Iran en de Europese Unie om de besprekingen te starten, waaronder een politieke dialoog - ik verwijs naar de conclusies van 17 juni 2002. Bovendien zal de handels- en samenwerkingsovereenkomst een clausule over de mensenrechten bevatten. Het onderhandelingsproces zal ons tevens in staat stellen om druk uit te oefenen en tegelijkertijd president Khatami en de hervormingsgezinden te steunen.

De Voorzitter.
Hartelijk dank, mijnheer Monti.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt nu plaats.

De Voorzitter.
We gaan nu over tot de stemming.

Varela Suanzes-Carpegna (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, als motie van orde wilde ik u graag vragen om mij het woord te geven voor er over de twee amendementen wordt gestemd, omdat ik een mondeling amendement op beide heb.
Ik wil voor de stemming begint ook nog een gezamenlijke motie van orde op tafel leggen omdat er enkele taalkundige wijzigingen zijn waar ik de diensten over wilde inlichten, want wij hebben heel snel gewerkt en er zijn een paar onjuistheden ingeslopen die ik nu zal noemen, mijnheer de Voorzitter.
Als onderhandelaars hebben wij afgesproken dat de tekst via mondelinge amendementen of correcties zou kunnen worden aangepast als de omstandigheden zouden zijn veranderd. In overweging A wordt gesproken over 'de afgelopen uren?, en er is al veel gebeurd sinds de romp is gebroken; er moet staan 'in de afgelopen dagen?, want er zijn geen uren maar al dagen verstreken.
In overweging B, waarin gesproken wordt over olie moet 'stookolie? staan, want wij hebben afgesproken dat wij altijd stookolie gebruiken.
In de Spaanse versie van overweging F staat de tekst 'in het bijzonder vogels?. En wij hadden afgesproken dat de woorden 'in het bijzonder? er niet bij zouden staan. Daarom vraag ik om schrapping van de woorden 'in het bijzonder?.
In overweging G staat in de Spaanse versie 'ambachtslieden van de zee, zoals oesterkwekers en schelp- en schaaldierenkwekers?. Ik wil graag dat de Spaanse versie wordt gewijzigd en er 'zeearbeiders zoals mosselvissers, oesterkwekers en andere schaal- en schelpdierleveranciers? komt te staan.
In punt 3 komt de Italiaanse versie niet overeen met de andere versies. Het is de enige versie waar in alinea 7 zeven woorden staan die geschrapt moeten worden omdat ze in geen van de andere versies staan.
En ten slotte in punt 11 wordt gesproken over scheepvaart en/of visserijgebieden en in het Spaans moet daar komen te staan 'scheepvaart-visserijgebieden?.
Dat was het, mijnheer de Voorzitter.

De Voorzitter.
Mijnheer Varela Suanzes-Carpegna, ik zal erop toezien dat alle taalversies nogmaals met elkaar vergeleken zullen worden.
(De vergadering stemt in met de indiening van een mondeling amendement)
Vóór de stemming over amendement 1
Varela Suanzes-Carpegna (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik had het woord gevraagd voor een mondeling amendement op amendement 1.
Wij staan achter amendement 1 van de UEN-Fractie, maar ik zou indien dit Parlement dat goedkeurt daar graag enkele woorden aan toe willen voegen: 'Resolutie van het Europees Parlement over de schipbreuk van de olietanker Prestige voor de kust van Galicië?. Dat lijkt mij preciezer en zo staat het ook in de agenda van deze zitting. De tekst 'voor de kust van Galicië? dient dus te worden toegevoegd.

Varela Suanzes-Carpegna (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag een mondelinge wijziging doorgeven, aangezien Portugal in het amendement van de UEN-Fractie wordt genoemd. Daar hebben wij niets op tegen, ware het niet dat Spanje en Frankrijk niet worden genoemd, maar Galicië en Bretagne. Wij hebben het met onze Portugese collega's besproken en vinden dat er 'Galicië, Bretagne en Noord-Portugal? zou moeten staan.

Posselt (PPE-DE)
. (DE) Mijnheer de Voorzitter, sta mij toe om iets te doen wat ik nog nooit gedaan heb, namelijk het in de plenaire vergadering complimenteren en bedanken van de Conferentie van voorzitters omdat er zo veel interessante debatten op de agenda van vanmiddag zijn ingeschreven. Hiermee is de norm gezet voor toekomstige plenaire zittingen!
De Voorzitter.
Loftuitingen zijn altijd welkom!
Balfe (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, heeft de Conferentie van voorzitters een besluit genomen met betrekking tot de uitsluiting van twee diplomaten uit Zimbabwe die op onze lijst met ongewenste personen staan? Ik heb namelijk begrepen dat de Conferentie van voorzitters zou besluiten of ze wel of geen toegang zouden krijgen tot dit gebouw. Nu wil ik graag weten wat de conferentie heeft besloten.
De Voorzitter.
Mijnheer Balfe, de beide diplomaten krijgen geen toegang tot het Parlement!

Fatuzzo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, net als vele leden heb ik voor de uitbreiding van Verordening 1408 gestemd omdat het terecht is dat alle burgers van de Europese Unie die tijdens hun werkzame leven in verschillende lidstaten van de Unie hebben gewerkt een pensioen krijgen, en een behoorlijk pensioen. Ik maak graag van de gelegenheid gebruik om toe te voegen dat Verordening 1408 nog beter zou zijn als werknemers de pensioenpremies die zij in elke lidstaat hebben gestort, zouden kunnen overhevelen naar de lidstaat waarvan zij hun pensioen willen ontvangen. Dat wordt in veel bilaterale overeenkomsten al geregeld, maar we zouden het ook op het niveau van de Europese Unie kunnen invoeren zodat onze pensioenen, in de loop der jaren, steeds beter, gewaardeerder, hoger en substantiëler worden.
 Berthu (NI)
Het vergaan van de 'Prestige? is geen ongeluk. Het is het logisch gevolg van een systeem, waarin op twee niveaus wordt beslist, op nationaal en Europees niveau, wat de lidstaten verlamt en dat zelf niet bij machte is om de noodzakelijk radicale maatregelen af te dwingen. Dit systeem is een vrijbrief voor bepaalde maffiose transporteurs in de scheepvaart, die handelen in zones die buiten het recht vallen? En misschien is alles daar wel op afgestemd.
Sommige collega's zijn van mening dat een uitweg uit dit systeem van bovenaf moet komen, door het opleggen van een centrale, supranationale Europese autoriteit. Dit lijkt wellicht een aantrekkelijke oplossing, maar het risico bestaat dat deze ver van de mensen afstaat, democratisch niet voldoende gecontroleerd wordt en dus ontvankelijk is voor pressie vanwege financiële belangen.
Bovendien is het niet erg zinvol om bij het probleem betrokken lidstaten samen te brengen met lidstaten die er niet bij betrokken zijn. Dat vertraagt de besluitvorming alleen maar.
De Europese richtlijnen moeten niet bij voorbaat worden uitgesloten, maar wel worden aangevuld, waarbij het recht van lidstaten zichzelf te beschermen wordt hersteld. Ook zal men moeten toestaan dat bedreigde lidstaten gezamenlijk maatregelen kunnen treffen, buiten de richtlijnen van de Gemeenschap om. En in principe moeten wij alle schepen uit onze wateren weren waarvan we niet weten wie de eigenaar is, waar hij is gevestigd, of hij kredietwaardig is en volledig verzekerd.
Krivine en Vachetta (GUE/NGL)
 We moeten voor de zoveelste keer de schipbreuk aan de kaak stellen van een drijvend wrak van 26 jaar oud, dat voor het laatst in 1999 werd geïnspecteerd, eigendom was van een onderneming uit Liberia, onder de vlag voer van de Bahamas, door een Griekse reder werd geëxploiteerd, bevracht door de Zwitserse dochteronderneming (Crown) van een Russisch conglomeraat (Alfa groep) met een bewijs van zeewaardigheid van het Amerikaanse bureau voor de scheepvaart?
Wij hebben schoon genoeg van de onduidelijkheid, de straffeloosheid en de laksheid bij het vervoer over zee, dat ten koste gaat van de zeelieden, het milieu en de bewoners van de kustgebieden. Wij hebben schoon genoeg van de onmacht van de Europese Unie die wel, op aandringen van de Verenigde Staten, in enkele weken een antiterreurwetgeving uit de grond weet te stampen, die een aanslag is op de vrijheid, maar die niet bij machte is de besluiten van pakket Erika 1 en Erika 2 toe te passen.
Er is dringend behoefte aan internationaal zeerecht, dat de laksheid kan doorbreken en de rederijen, bevrachters en oliemaatschappijen een samenhangend geheel aan regels kan opleggen voor veiligheid en hoge arbeidsvoorwaarden kan opleggen aan degenen die werken in het transport over zee. Ten slotte moet er mankracht komen (inspecteurs, controleurs, kustwachten), materieel en geld om ervoor te zorgen dat de wet wordt toegepast. Als niet ten minste deze maatregelen worden getroffen, kan het Parlement, als een olieramp wederom de kusten bedreigt, eindeloos besluiten blijven nemen die in de praktijk niet werken.

Ribeiro e Castro (UEN)
Ter aanvulling op hetgeen ik vanmiddag tijdens mijn interventie in dit debat heb gezegd, wil ik benadrukken dat ik het standpunt van mevrouw Loyala de Palacio volledig steun, en dan niet alleen als zij ervoor pleit de Erika-pakketten vervroegd van kracht te verklaren en met onmiddellijke ingang te implementeren, maar ook als het erom gaat alle aspecten van de inhoud van deze bepalingen te verbeteren, uit te breiden en te verscherpen. De ramp met de Prestige verschaft een antwoord aan al degenen die hun twijfels hadden aangaande de maatregelen die voor de pakketten Erika I en Erika II zijn voorgesteld en besproken. We moeten onze energie nu eerst en vooral concentreren op het in de hand houden van de gevolgen van de vervuiling en steun verlenen aan de getroffen gemeenschappen, die in grote onzekerheid verkeren. Tot slot wil ik er opnieuw op wijzen dat de EU een diepgaand onderzoek moet uitvoeren naar deze hele affaire, zodat we er zeker van kunnen zijn dat iedereen naar beste vermogen heeft gehandeld, en verder om ervoor te zorgen dat we in de toekomst zowel in politieke als in technische zin zo doeltreffend mogelijk kunnen optreden bij dit soort rampen.
 De Voorzitter.
Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement te zijn onderbroken.
(De vergadering wordt om 17.55 uur gesloten)
Varela Suanzes-Carpegna (PPE-DE).
Mijnheer de voorzitter, dit is een motie van orde met betrekking tot de notulen.
Ik ontvang de notulen met meer vertraging dan anders. Vandaag heb ik de notulen van woensdag nog niet ontvangen. Die van dinsdag heb ik wel ontvangen, maar hierin kom ik niet voor op de lijst van aanwezigen. Dit wil ik graag gecorrigeerd zien, aangezien ik wel aanwezig was.

