Goedkeuring van de notulen
De Voorzitter
De notulen van de vergadering van gisteren zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

Janssen van Raay
Mijnheer de Voorzitter, ik zal de zaak niet ophouden want mij gaat het om de notulen, om de ongrondwettigheid van de stemdwang, de onwettigheid van het opleggen van financiële verplichtingen en de fiscale funeste consequenties; maar u bent een vermaard jurist en in plaats van het hier nu te zeggen, zal ik u vanmorgen een brief schrijven en op uw bureau deponeren.

De Voorzitter
Mijnheer Janssen van Raay, hartelijk dank voor uw medewerking.
(De notulen worden goedgekeurd)

Verwelkoming
De Voorzitter
Het doet mij bijzonder veel genoegen namens het Europees Parlement de leden van de door doctor Jòzsef Szájer geleide Hongaarse delegatie in de Gemengde parlementaire commissie EU-Hongarije te verwelkomen, die hier vandaag op de tribune aanwezig zijn.

Werkprogramma van het Oostenrijks voorzitterschap
De Voorzitter
Aan de orde is de verklaring van het fungerend voorzitterschap van de Raad over het werkprogramma van het Oostenrijks voorzitterschap.
Ik verleen het woord aan de heer Schüssel in zijn hoedanigheid van woordvoerder namens de Raad, en ik maak van de gelegenheid gebruik om hem naar aanleiding van zijn betoog, dat het eerste voorzitterschap van Oostenrijk inleidt, hartelijk welkom te heten. Wij allen wensen dit land, dat voor de eerste maal het voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie bekleedt, veel succes toe.
De heer Schüssel heeft het woord.

Schüssel
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, dames en heren, in deze voor Europa spannende en belangrijke periode neemt Oostenrijk het voorzitterschap van de Raad over. De Unie staat voor de uitvoering van twee projecten die het voorkomen van ons continent in de 21ste eeuw ingrijpend zullen veranderen.
Met de invoering van de euro doet Europa een grote stap in de richting van economische en politieke eenheid. Tegelijkertijd wordt het, als grootste geïntegreerde economische ruimte ter wereld, een van de centrale actoren van de wereldeconomie. Door de uitbreiding van de Unie moeten zowel stabiliteit als welvaart naar een groter deel van Europa worden overgebracht. Een knappe kop schreef onlangs in een grote Europese krant dat de voltooiing van de Monetaire Unie de Europese identiteit zal versterken en dat de uitbreiding de Europese grenzen op de proef zal stellen.
De oprichters van de Europese Gemeenschap droomden al van een groter Europa dat de diepe kloof in ons continent tussen Oost en West kan dichten. Zij droomden van een Europa dat, met democratie en mensenrechten als grondslagen, duurzaam vrede en vrijheid garandeert. Zij droomden van een Europa zonder wisselkantoren of slagbomen aan de grenzen waarin, de Europese burger zich vrij kan bewegen. Nu hebben wij de historische gelegenheid om van die dromen van gisteren de werkelijkheid van morgen te maken.
De Europese Unie is, wat dat betreft, niet zonder succes. Bij haar oprichting, in 1958, telde de Gemeenschap van de Zes 160 miljoen inwoners. Nu is dat aantal al gestegen tot 370 miljoen. Met de toetredingskandidaten erbij komen we aan 500 miljoen. De huidige Unie heeft een bruto binnenlands product dat in reële termen zesmaal zo groot is als dat van de Economische Gemeenschap van 1958. De huidige Unie is goed voor een derde van de wereldhandel. Ze is ook de grootste donor: 60 % van alle ontwikkelingshulp en 80 % van alle hulp aan de landen van de voormalige Sovjet-Unie komt uit de Europese Unie.
Wij kunnen dus met recht en reden zeggen dat de gelegenheid gekomen is om de dromen van gisteren te verwezenlijken. De euro is het Europese antwoord op de globalisering. Wij kunnen die uitdaging nu met succes aangaan. De gemeenschappelijke munt zal het functioneren van de interne markt verbeteren en bijdragen tot de bescherming van de werkgelegenheid. Ze kan ook de aanzet zijn voor de marktgerichte structuurhervormingen die er dringend moeten komen als wij ons eigen concurrentievermogen willen veiligstellen.
De omstandigheden voor de invoering van de euro zijn nu beter dan de meesten van ons, ook de optimisten - waar ik normaal ook toe behoor - hadden verwacht. Het Europees Parlement, het Parlement van de Europeanen, heeft door zijn deelname aan de aanstelling van de directie van de Europese Centrale Bank en door de organisatie van alom geprezen hoorzittingen een essentiële democratische controlerol vervuld.
In de komende maanden wordt onder het Oostenrijkse voorzitterschap naar een versterkte coördinatie van het economische beleid gestreefd en wordt de definitieve vaststelling van de wisselkoersen voorbereid. Bijdragen aan een goede start van de euro op 1 januari 1999 is ongetwijfeld een van de belangrijkste opgaven van het Oostenrijkse voorzitterschap.
Nog belangrijker lijkt mij, naast de cijfers die het economische en monetaire succes van de Unie uitdrukken, het volgende. Sinds 1945 zijn er wereldwijd meer dan 200 gewapende conflicten geweest, kleinere conflicten niet meegerekend. Volgens internationale statistieken is er geen maand voorbijgegaan zonder een ernstig militair conflict ergens in de wereld. De huidige Europese Unie zijn zulke conflicten echter bespaard gebleven.
Ik citeer hier baron Friedrich von Gentz, secretaris van Metternich en note-taker op het Congres van Wenen. Hij was van oordeel dat ieder politiek systeem dat Europa uitzicht kon geven op drie of vier oorlogen minder per eeuw de moeite meer dan waard was. Dames en heren, zo een systeem hebben wij.
Wij hebben zo een systeem, wij hebben zo een instrument: de Europese Unie. Ik ben ervan overtuigd dat wij, als wij de vrede, stabiliteit en economische welvaart in Europa voor de toekomst veilig willen stellen, onze buurlanden in de Europese Unie moeten opnemen.
Natuurlijk maakt het grote aantal kandidaten - nooit tevoren werd met een groep van elf landen onderhandeld - en het grote verschil in economische ontwikkeling een grondige voorbereiding noodzakelijk. Het Europees Parlement heeft in zijn besluit van december terecht opgemerkt dat de volgende uitbreiding een volkomen nieuwe fase van het Europese integratieproces inluidt en dat die een diepgaand onderzoek vergt van alle institutionele, politieke, economische en sociale gevolgen voor de Unie en de toetredingskandidaten.
Oostenrijk - u weet het ongetwijfeld - deelt bijna de helft van zijn grenzen met vier toetredingskandidaten. Ik dank het Europees Parlement in het bijzonder voor het begrip dat het getoond heeft door daarmee in zijn resolutie van 18 juni over Agenda 2000 rekening te houden, door te wijzen op de problemen van de regio's die aan kandidaat-landen grenzen en door te wijzen op de noodzaak van steun in het kader van het INTERREG-programma.
Ik voeg daar echter aan toe dat wij door onze bijzondere ligging - vroeger rand- en nu kerngebied - meer dan de andere landen belang hebben bij het succes van deze uitbreiding. Wij moeten eerlijk zijn tegenover de burgers. De uitbreiding kost geld. De investering in de uitbreiding zoals vastgelegd in de pretoetredingsstrategie en de financiële middelen voor de toetreding, waarnaar in het voorstel van de Commissie terecht wordt verwezen, is echter waarschijnlijk de beste investering die wij voor onze eigen toekomst kunnen doen.
Ter vergelijking: na de Tweede Wereldoorlog hebben de Amerikanen ons geholpen. Zij hebben toen in vier jaar tijd bijna 2, 5 % van ons bruto binnenlands product naar Europa, naar de landen van de vroegere vijand, overgemaakt. Interessant is dat wij vandaag volgens het voorstel van de Commissie, dat ik voortreffelijk vind en waarvan ik hoop dat niemand het zal aanvechten - tot nog toe heb ik in ieder geval nog geen echte tegenargumenten gehoord, ook niet tijdens mijn tour des capitales - gedurende zeven jaar zowat 2, 7 % van ons bruto binnenlands product aan deze landen ter beschikking zullen stellen. Dit is een tweede Marshall-plan, een investering in onze eigen toekomst en in de toekomst van de toetredingskandidaten voor de 21ste eeuw.
Ik juich dat toe, en het Oostenrijks voorzitterschap zal, voortbouwend op deze voorstellen, dat ook proberen te realiseren. De besluiten van de Europese Raad van Luxemburg vormen de basis voor het inclusieve uitbreidingsproces met elf kandidaatlanden. Het Britse voorzitterschap stond in het teken van de plechtige start van dat proces. Wij, Oostenrijkers, menen dat wij dat politieke elan moeten bewaren. Mevrouw Ferrero-Waldner en ikzelf - dat was onze innovatie - hebben daarbij op onze rondreis langs de hoofdsteden ook de elf kandidaat-lidstaten betrokken, omdat wij die landen vanaf het begin het belangrijke signaal willen geven dat ze voortaan tot de Europese familie behoren en dat wij ze op voet van gelijkheid willen behandelen en informeren.
Al onze besluiten over Agenda 2000, de institutionele hervormingen, de uitbreidingsstrategie en andere thema's met betrekking tot het buitenlands beleid zijn immers ook voor de kandidaat-landen van belang.
Tijdens ons voorzitterschap willen wij echte onderhandelingen over afzonderlijke hoofdstukken beginnen. De Commissie is volop met de doorlichting van het acquis bezig. Wij hopen dat tegen het einde van dit jaar ongeveer de helft van de hoofdstukken zal zijn onderzocht en dat wij in november op een ministeriële bijeenkomst de eerste echte politieke onderhandelingen kunnen aanvatten.
Ik vind dat uiterst belangrijk omdat het ook het hervormingsproces in de kandidaat-landen ondersteunt. Wij mogen ons geen illusies maken. In alle kandidaat-lidstaten, die wij samen hebben bezocht, zijn er mensen die sceptisch staan tegenover Europa, die goedkoop succes zoeken, kritiek leveren en het uitbreidingsproces afwijzen. Wij moeten steun en kracht geven aan hen die voor een zinvolle toenadering tot de Europese Unie en voor een moedige, soms ook pijnlijke voorbereiding van het toetredingsproces ijveren.
(Applaus) De uitbreiding vergt grote inspanningen van onze toekomstige partners, maar ook de Unie zelf is nog niet klaar voor hun toetreding. Ik zeg dat in alle openheid. Uiterst belangrijk zijn de hervormingen in het kader van Agenda 2000: de landbouwhervorming, het nieuwe structuurbeleid en de financiering van de Unie. Die hervormingen zijn onontbeerlijk, ook al hebben vele lidstaten terecht kritiek op detailpunten. Ik vind evenwel dat de voorstellen van de Commissie een goede basis zijn voor het politieke debat dat in de herfst begint.
Wij beseffen uiteraard dat de voorstellen ons voor een grote uitdaging plaatsen en dat de tijd dringt. In Cardiff is alleen maar beslist dat wij de discussie bijna drie maanden eerder zullen aanvatten. Als wij tegen maart onder het Duitse voorzitterschap een pakket klaar willen hebben - dat is ook belangrijk omdat het dan wellicht nog voor de Europese verkiezingen kan worden besproken en aangenomen -, wachten ons reusachtige inspanningen en moeten wij het stadium van de algemene uitspraken en de uitwisseling van basisideeën achter ons laten en ons zo snel mogelijk aan de zware opdracht van de harde en moeilijke onderhandelingen zetten.
Ik weet dat dit geen eenvoudige klus is. Het programma voor 2000-2006 kost in onze munt niet minder dan 10.000 miljard schilling en bestrijkt twee zittingsperiode van het Parlement. Als men weet hoe moeilijk het vaak in de lidstaten al is om een programma voor een langere periode op te stellen, begrijpt men meteen dat dit geen gemakkelijke opdracht is. Als wij het tijdschema in acht willen nemen, moeten wij tot aan de Europese Raad van Wenen aanzienlijke vooruitgang boeken.
De definitieve inhoud en goedkeuring van het pakket wordt de taak van het Duitse voorzitterschap. Maandag hebben wij in de Raad Algemene Zaken evenwel een zeer concreet tijdschema afgesproken. De Raad Algemene Zaken is verantwoordelijk voor de horizontale coördinatie. Dat is nodig omdat de verschillende Raden uiteraard hun eigen wensen op de onderhandelingstafel leggen. Wij moeten de nodige tijd nemen en bereid zijn te onderhandelen. Een belangrijk punt voor het Britse voorzitterschap was de voorbereiding van de deelname van het Europees Parlement aan de wetgevende besluitvorming.
Ik vind het voortreffelijk dat het Europees Parlement zich de komende maanden intensief met alle aspecten van Agenda 2000 zal bezighouden om er mede voor te zorgen dat die tijdig wordt vastgesteld. Ik dank u dat u daartoe bereid bent en onderstreep dat wij in de Raad goed moeten weten dat wij de steun van de leden van de nationale parlementen maar ook die van de door de Europeanen rechtstreeks gekozen leden van het Europees Parlement nodig hebben.
Dames en heren, het Verdrag van Amsterdam zal helpen om Europa op de toekomst voor te bereiden. Ondanks de bekende tekortkomingen zal dit nieuwe rechtskader voor de Unie ook echte verbeteringen meebrengen. Sommigen zeggen dat het Parlement bij het Verdrag van Amsterdam heeft gewonnen. De rol van het Europees Parlement in de medebeslissingsprocedure is in elk geval versterkt. Ik herinner eraan dat Oostenrijk er op de Intergouvernementele Conferentie - de heer Hänsch, die daar altijd aanwezig was maar, zoals ik daar meestal kritisch aan toevoeg, toch niet genoeg, weet dat - altijd voor heeft gepleit dat het Europees Parlement en de vertegenwoordigers van het Europees Parlement zoveel mogelijk bij de onderhandelingen werden betrokken.
Ik vind het jammer dat in Amsterdam niet ook de laatste stappen naar de institutionele hervorming zijn ondernomen. Wij hebben nu in Cardiff afgesproken dat de onderhandelingen over de nog onopgeloste institutionele vragen na de goedkeuring van het Verdrag en hopelijk zo spoedig mogelijk zullen beginnen. Bovendien moeten wij, zoals ik straks nog zal zeggen, op het gebied van het GBVB in Wenen belangrijke beslissingen nemen. Daarnaast moeten wij ook de overname van de Schengen-bepalingen en het Schengen-secretariaat door de Europese Unie voorbereiden.
Uiterst belangrijk is de voorbereiding van de toepassing van de nieuwe medebeslissingsprocedure, de nieuwe comitologieregeling en de participatie van het Parlement. Het Parlement is al begonnen met de voorbereiding van een eenvormige verkiezingsprocedure voor het Europees Parlement en een eenvormig statuut voor de afgevaardigden. Het doet mij veel genoegen dat enkele van die thema's op de agenda van de eerste plenaire vergaderweek onder het Oostenrijkse voorzitterschap staan.
Zelden in de geschiedenis van de Europese integratie stond de Europese Unie voor zoveel uitdagingen. Voor de meeste daarvan hebben wij de steun van de burgers nodig. Wij zijn dan ook ingenomen met het initiatief van Groot-Brittannië om een nieuwe, grondige discussie over de toekomst van de Unie op gang te brengen en willen die gesprekken in de tweede helft van dit jaar voortzetten. Efficiëntie van de Unie en haar instellingen, een beleid dicht bij de burger, subsidiariteit en democratische legitimiteit zijn al te vaak slechts holle en ronkende woorden.
(Applaus) Ik kan u echter zeggen dat wij de mensen voor de Europese gedachte nooit enthousiast zullen kunnen maken als wij ons daarvoor maar half inzetten. Ik ben dan ook verheugd dat onder het Oostenrijkse voorzitterschap daarover een speciale top van de regeringsleiders kan plaatsvinden. De kwestie kan waarschijnlijk ook niet door een enkel gesprek worden opgelost. Het thema zal aan de orde blijven, maar ik vind dat goed. Iedereen moet bij zichzelf beginnen. Als voorzitter van de Raad Algemene Zaken ben ik voornemens aan het thema de nodige aandacht te schenken en mijn collega's te confronteren met de vraag hoe wijzelf aan een grotere efficiëntie en een betere Europese coördinatie kunnen bijdragen. De Commissie en de Raad moeten elk voor zich nagaan welke structurele verbeteringen ze kunnen aanbrengen. Zijn er niet te veel Raden? Wordt er op Europees niveau voldoende gecoördineerd? Hoe kan de Europese Raad duidelijker en concreter tot besluiten komen? Welke rol kan het Europees Parlement in deze uiterst belangrijke institutionele dialoog spelen?
Het thema van de subsidiariteit is interessant. In het Verdrag van Amsterdam hebben wij daarover een voortreffelijk protocol opgenomen. Subsidiariteit kan ons ruimte voor onze Europese taken geven. Vele thema's maken onze agenda overvol en beletten ons eigenlijk voldoende tijd aan de grote thema's te besteden. Subsidiariteit mag echter niet dienen om de Europese integratie te ondermijnen. De instellingen mogen daardoor niet worden verzwakt.
(Applaus) Ik vind ook dat subsidiariteit en solidariteit niet als tegengestelden mogen worden beschouwd, maar dat ze elkaar moeten aanvullen. Beide zijn kernelementen van de burgermaatschappij van morgen. Persoonlijk ben ik er diep van overtuigd - wie mij kent weet dat ik dat niet alleen voor het Europees Parlement, maar overal en altijd zeg - dat de nationale staten zonder Europa geen antwoord op de wereldwijde uitdagingen meer kunnen formuleren. Zonder Europa kunnen de grote problemen van de toekomst, die de burger werkelijk aangaan - milieubescherming, werkgelegenheid, eerbiediging van de mensenrechten, algemene veiligheid - niet worden opgelost. Daarvoor hebben wij meer Europa en niet meer nationale staat of, op een nog lager niveau, ronkende verklaringen over subsidiariteit nodig.
(Applaus) De beste manier om de Europese burgers voor Europa enthousiast te maken is horen wat voor hen belangrijk is en hun prioriteiten bovenaan op onze agenda te plaatsen. Interessant is dat die prioriteiten in alle Europese landen ongeveer dezelfde zijn: werkgelegenheid, milieu en een veilig thuis. Ik moet zeggen dat het begrip veiligheid daarbij zo algemeen mogelijk moet worden opgevat. Ik denk dan aan bescherming tegen de georganiseerde criminaliteit, maar ook aan bescherming tegen militaire aanvallen. Onder veiligheid valt echter ook de sociale solidariteit en de nucleaire veiligheid van op dit ogenblik onveilige kerncentrales.
(Applaus) Met een gemiddelde werkloosheid van nog steeds meer dan 10 % blijft het creëren van werkgelegenheid voor het Oostenrijkse voorzitterschap de hoogste prioriteit in Europa. Dat was de topprioriteit van de Intergouvernementele Conferentie en zal bij onze concrete werkzaamheden ook onze hoogste prioriteit zijn. Tot nu toe werd de werkgelegenheid in vele Europese toespraken behandeld in wat ik graag lyrische termen noem. Nieuw is dat wij met Amsterdam nu ook over instrumenten beschikken. Wij hebben nu voor het eerst vijftien nationale werkgelegenheidsprogramma's, die door de Commissie kritisch - wat ik goed vind - werden onderzocht. Zo kunnen en moeten wij van elkaar leren en bijvoorbeeld zien wat een bepaalde lidstaat beter doet dan wij, maar kunnen wij ook negatieve ervaringen uitwisselen. Vaak slagen wij er niet in goede ideeën in de praktijk te brengen zoals wij dat zouden willen. Sir Karl Popper heeft eens gezegd dat het wezen van de ontwikkelde mensheid erin bestaat dat wij het voordeel hebben dat wij onze ideeën in onze plaats kunnen laten sterven. Het is goed dat wij van onze mislukte ideeën evenveel leren als van onze successen.
Nieuw is dus dat de richtsnoeren die in Wenen op het gebied van de werkgelegenheid moeten worden vastgesteld, voor het eerst op vijftien concrete en bindende nationale actieprogramma's zullen steunen. In de tweede plaats zullen op die basis voor het eerst besluiten worden genomen voor de succesrijke invoering van de Europese munt. Daaraan nemen elf landen deel en kunnen drie andere, die aan de criteria voldoen, eveneens deelnemen als de politieke wil daartoe aanwezig is en zij daartoe de politieke besluiten nemen.
Maar dat is nog niet alles. Europa kan voor de werkgelegenheid op bepaalde terreinen nog meer doen: op het internationale toneel en - dit is uiterst belangrijk - tijdens de onderhandelingen met de Wereldhandelsorganisatie, en op het gebied van onderzoek en ontwikkeling. Als voorzitter mag ik dit eigenlijk niet zeggen, maar persoonlijk voel ik heel veel voor een aantal ideeën van het Europees Parlement voor het vijfde kaderprogramma, want dat is uiteraard de basis voor de ideeën en mogelijkheden voor de werkgelegenheid van morgen.
De Trans-Europese netwerken, het oordeelkundige gebruik van milieutechnologie, gelijke kansen voor vrouwen en mannen, betere voorwaarden voor het midden- en kleinbedrijf en de opleiding en bijscholing van werknemers nemen in onze inspanningen een centrale plaats in.
Wat het milieu betreft, is de duurzame bescherming van ons milieu en onze leefomgeving voor alle burgers even belangrijk. Daarom willen wij zeer bewust een actief milieubeleid voeren en naar strenge milieunormen in de Europese Unie streven, maar vooral ook het voortouw nemen in de internationale onderhandelingen over de wereldwijde milieuproblemen. Ik vind het Witboek over duurzame energie uiterst interessant. Volgens dat Witboek kunnen hier direct en indirect ongeveer 800.000 banen tot stand komen. Ook het auto/olieprogramma en het programma inzake benzine en dieselolie zijn buitengewoon interessant. In verband met de uitbreiding zullen wij uiteraard de kwestie van de nucleaire veiligheidsnormen moeten aanpakken. Dat is een belangrijke aangelegenheid. Wegens onze geografische ligging hebben wij daar als Oostenrijkers alle belang bij.
Ik weet dat enkele leden van het Parlement willen dat dit punt ook officieel wordt behandeld en daarom zeg ik u dat wij dit niet als een bilateraal thema willen beschouwen. Dit mag niemand verhinderen tot de Europese Unie toe te treden. Wij willen echter dat de kerncentrales die kunnen worden gesaneerd aan de strengste westerse normen voldoen en dat de oude centrales die niet meer kunnen worden gesaneerd - ik denk aan Bohunice, slechts enkele kilometers van Wenen - in het belang van de omwonenden en van onze eigen burgers zo snel mogelijk worden stilgelegd.
(Applaus) Wij beschikken vandaag over de resultaten van een onderzoek naar de veiligheid van Mochovce. Die resultaten zijn nog niet in mijn bezit, maar ik zal er vanmiddag of morgen voor zorgen dat de studie over de veiligheid van Mochovce aan de fracties van het Parlement wordt toegezonden. Ook het Europees Parlement heeft daarvoor wellicht grote belangstelling.
De Unie moet de burgers ervan overtuigen dat open grenzen niet tot minder veiligheid leiden. Daarom wordt de binnenlandse veiligheid voor ons voorzitterschap een echte prioriteit. Wij willen de georganiseerde criminaliteit en de mensenhandel bestrijden. Wij bereiden trouwens met alle vijftien lidstaten op het niveau van de Verenigde Naties een verdrag te land en ter zee voor. Wat de strijd tegen de drugshandel betreft, moeten wij de slagvaardigheid van de Unie vergroten. Ik weet uit onze contacten en bezoeken aan Centraal- en Oost-Europa dat het thema van de binnenlandse veiligheid ook voor de kandidaat-lidstaten uiterst belangrijk is. In dit verband zou ik de Commissie het volgende willen vragen. De buitengrenzen van de elf kandidaat-lidstaten zijn in totaal 6.600 km lang. Stelt u zich dat eens voor! Het gaat niet om de grenzen van de elf kandidaat-lidstaten met de Unie, maar met hun andere buurlanden waar, zoals bekend, veel problemen zijn. Daarom moeten wij die landen op het gebied van het milieu, de Trans-Europese netwerken en de instellingen helpen. Daarbij moeten wij ons, zoals die landen wensen, de vraag stellen of wij niet meer kunnen doen om ze bij de beveiliging van hun grenzen te helpen en of wij aldus geen veiligheid kunnen exporteren om geen instabiliteit te moeten importeren.
(Applaus) Op dat terrein zal de start van de werkzaamheden van Europol in de tweede helft van 1998 natuurlijk een belangrijke impuls zijn. Wij streven ook naar een eerlijke verdeling van de door de vluchtelingen veroorzaakte lasten en willen dat de Unie op het gebied van de migratie een gemeenschappelijke strategie uitstippelt.
Een belangrijk thema dat ik hier nog wil behandelen is de bescherming van de kinderen. De waarde van een samenleving blijkt vooral uit de wijze waarop ze haar zwakste leden beschermt. Wij plannen een aantal interessante activiteiten. Wij willen het thema op het niveau van de VN ter sprake brengen. In het kader van de Internationale Arbeidsorganisatie is het thema van de kinderarbeid uiteraard van het grootste belang. Dat geldt ook voor de verdere ontwikkeling van het VN-Verdrag over de rechten van de kinderen. Wij moeten onverwijld de strijd aanbinden tegen seksueel misbruik van kinderen - een pijnlijke kwestie - en het gruwelijke verschijnsel van de kinderpornografie op het Internet. Van de slachtoffers van landmijnen is 40 % kinderen. Ik meen dat de Unie op dat gebied veel kan doen. Het actieprogramma dat de Commissie heeft voorgesteld en dat het Europees Parlement op 2 juli heeft goedgekeurd heb ik met grote vreugde begroet.
De eerbiediging en toepassing van de mensenrechten wordt dit jaar, waarin wij de vijftigste verjaardag van de Universele Verklaring van de rechten van de mens vieren, een bijzonder belangrijk thema. Wij zullen daaraan ook met een eigen feestelijke viering passend aandacht besteden.
Een van de neteligste en dringendste problemen is de financiering van de NGO's en het losmaken van de desbetreffende financiële middelen en budgettaire kredieten. Op mijn verzoek hebben wij daarover maandag in de Raad tijdens de lunch uitvoerig gesproken. Het gaat om 560 miljoen ecu of euro. Daarvan is 200 miljoen voor de mensenrechten bestemd. Als wij op dat terrein niet snel handelen, zullen de gevolgen verschrikkelijk zijn.
(Interruptie van de heer Samland: Zeg dat maar tegen de ministers van Financiën!) Daarom wil ik erop wijzen dat wij in de Raad - ik ben ook erkentelijk voor de gisteren goedgekeurde Commissievoorstellen - hebben besloten morgen in het COREPER zoveel mogelijk druk uit te oefenen om de kwestie vlot te trekken. Vrijdag komen de ministers van Begroting bijeen. Wij hebben de ministers van Buitenlandse Zaken gevraagd er bij hun kabinetten nogmaals op aan te dringen de situatie vlot te trekken. Ik vraag ook dat wij onze interinstitutionele problemen hier een beetje terzijde schuiven, vooral om de budgettaire middelen voor 1998 los te maken. Honderden NGO's kijken met spanning uit naar wat hier gebeurt. Ik weet dat het Europees Parlement de zaak positief bekijkt.
Het buitenlands beleid is voor elk Raadsvoorzitterschap uiteraard een grote uitdaging. In vergelijking met andere grote landen benadert het potentieel van de Europees Unie ongetwijfeld het dichtst de mogelijkheden van de Verenigde Staten. De EU is veel meer dan een regionale macht. Ze is de drijvende kracht van de herschikking van het continent in het tijdperk na de Sovjet-Unie. De Unie heeft een strategische verantwoordelijkheid voor haar eigen 500 miljoen leden, voor 250 miljoen mensen in het Middellandse-Zeegebied en voor het kwart miljard mensen op het grondgebied van de voormalige Sovjet-Unie.
Volgens Werner Weidenfeld ligt de zwakheid van de Europeanen in de kloof tussen de mogelijkheden waarover Europa beschikt en zijn politieke infrastructuur; in die combinatie van mogelijkheden en zwakheid is Europa een wereldmacht in wachtstand. Ik vind dat een verhelderende en belangrijke uitspraak. Wij moeten planmatig te werk gaan. Ik ben voornemens onder het Oostenrijkse voorzitterschap de nodige voorwaarden tot stand te brengen om de planningsgroep op te richten die het buitenlands beleid moet voorbereiden. In Wenen moet de secretaris-generaal, die het buitenlands beleid zichtbaar moet maken, worden aangewezen. Wij willen de voorbereiding, in het Verdrag van Amsterdam, van een hechtere band tussen de EU en de West-Europese Unie - er wordt zelfs over een eventuele fusie gesproken - voortzetten en moeten ook binnen de Unie nadenken over de vraag hoe wij de netelige conflicten in onze onmiddellijke buurt kunnen oplossen. Als wij zien waar de conflicten in Kosovo, waarover ik het straks nog zal hebben, Bosnië en Transnistrië om draaien, stellen wij vast dat het overal om onopgeloste etnische conflicten en minderheidsproblemen gaat en om de vraag in hoever men die gebieden autonomie kan en wil geven en hoe men het uiteenvallen van staten kan opvangen. De Unie moet hier voorstellen kunnen doen.
Kosovo is een apart onderwerp en daarom ga ik daar nu niet nader op in. Wat het vredesproces in het Nabije Oosten betreft, maken wij ons grote zorgen over het feit dat dit al sedert geruime tijd stilligt. Wij zullen alle initiatieven voor meer vertrouwen en samenwerking ondersteunen en willen ook de zichtbaarheid van de Unie ter plekke vergroten. Wij menen dat ook de economische en sociale situatie in de Palestijnse gebieden de grootst mogelijke aandacht vergt. Ook het probleem van Syrië en Libanon moet opnieuw worden aangepakt.
Het Oostenrijkse voorzitterschap hecht veel belang aan de stabiliteit en de pro-Europese instelling van Turkije. Wij ijveren voor een normalisering en verdere ontwikkeling van de betrekkingen met Turkije, maar dan wel op alle terreinen, ook de mensenrechten, de kwestie-Cyprus en de situatie in de Egeïsche Zee. Wij hechten belang aan de uitvoering van de door de Commissie uitgestippelde strategie voor Turkije. Wat Cyprus betreft, willen wij steun verlenen aan de Verenigde Naties om het vredesproces voort te zetten en om daarbij ook de Turks-Cypriotische gemeenschap te betrekken. Wij moeten ervoor blijven ijveren dat de Turks-Cyprioten aan het vredesproces deelnemen omdat ik meen dat gezamenlijke onderhandelingen de twee bevolkingsgroepen het sterkst voor het vredesproces kunnen stimuleren.
Ik weet natuurlijk dat zes maanden slechts een korte tijd zijn. Zo snel kunnen wij de wereld en ook Europa niet duurzaam veranderen. Daarom willen wij bij onze inspanningen ook zeer bewust het vorige voorzitterschap betrekken, waarmee wij nauwe, ook persoonlijke contacten hebben onderhouden. Dat geldt niet alleen voor het Britse voorzitterschap, maar ook voor het volgende, Duitse voorzitterschap, waarmee wij eveneens intensief en harmonisch willen samenwerken om in al deze dossiers zoveel mogelijk vooruitgang te boeken.
Wij moeten een aantal dingen afwerken die de Britten op stapel hebben gezet. De Duitsers zullen een en ander van ons moeten overnemen en zullen dat met des te meer succes kunnen doen naarmate de Oostenrijkers hun voorzitterschap doeltreffend hebben bekleed. Voor ons is dit voorzitterschap iets bijzonders: het is voor ons de eerste keer. Voor velen van u uit de landen die de Europese Gemeenschap hebben gesticht, is het voorzitterschap routine geworden. Mijn vriend Jacques Poos heeft mij met gelatenheid gezegd dat hij vier voorzitterschappen heeft meegemaakt en mij goede raad kan geven. Voor ons is dit het eerste voorzitterschap. Wij hebben ons daarom goed voorbereid, maar hebben ook de steun van onze partners nodig. Wij willen met het Europees Parlement en de Europese Commissie samenwerken. Er wachten ons geen spectaculaire of historische gebeurtenissen. Dat vinden wij echter niet erg. Sommigen spreken telkens opnieuw van het Congres van Wenen. Ik doe dat niet. U weet wat men over het Congres van Wenen van 1815 zegt. Het heeft niet gewerkt, maar gedanst; het congres danst, maar levert niets op.
Wij willen zo weinig mogelijk feesten en zo hard mogelijk werken. Er is een groot verschil. Het Congres van Wenen van 1814 en 1815 was het congres van de vijf grote landen die Europa ten koste van de kleine hebben verdeeld. Vandaag is de situatie anders. Het nieuwe Europese concept bestaat erin dat vijftien gelijkgerechtigde partners - de ene wat groter, de andere wat kleiner, maar alle even belangrijk - het met elkaar kunnen vinden. Dat is onze opdracht. Ons wacht dus een voorzitterschap met veel werk. Wij hopen dat u ons daarbij zult helpen.
(Applaus)
De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Schüssel.

Swoboda
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, mijnheer de voorzitter van de Raad, ik zou u willen feliciteren met deze toespraak uit naam van Oostenrijk en u mijn steun willen betuigen. Als u denkt dat u alle beloftes die u hier gedaan heeft, kunt nakomen, zult u zeker ook de steun van mijn fractie krijgen.
Ik zou op vijf punten willen ingaan - er zijn natuurlijk nog vele andere punten, waar andere sprekers het over zullen hebben - waarop mijn fractie bijzonder kritisch zal zijn tegenover het Oostenrijks voorzitterschap.
Eerst is er het probleem van de veiligheid. U hebt volkomen terecht opgemerkt dat wij ons in een ongemeen moeilijke situatie bevinden. Wij hebben in Europa een deugdelijk veiligheidssysteem nodig, een echt gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. Ik hoop dat u kunt waarmaken wat u hier hebt gezegd, namelijk dat over de langverwachte institutionele hervormingen - waarmee wij een preventief en efficiënt veiligheidsbeleid kunnen ontwikkelen - in Wenen kan worden beslist. Over Kosovo kunnen wij het later nog hebben. Ik geloof echter dat het duidelijk moet zijn dat veel van wat de laatste maanden in Oostenrijk besproken wordt - u weet waarover ik het heb - nu naar de achtergrond verdwijnt. De boodschap van het Oostenrijks presidentschap moet luiden dat wij moeten voortgaan met de opbouw van een gemeenschappelijk Europees veiligheidssysteem.
Ik ga volledig akkoord met wat u gezegd hebt over het Middellandse-Zeegebied. Als niet-koloniale macht en op grond van zijn vriendschappelijke betrekkingen met het gebied kan Oostenrijk hier vooruitgang boeken.
Ten tweede is er de uitbreiding. Daarover dit: ook hier is het zaak duidelijk te onderstrepen wat u gezegd hebt. We moeten een realistische weg kiezen. We mogen echter geen onderbreking van het uitbreidingsproces dulden. Ik hoop dat u met de onderhandelingen met onze buurlanden kunt beginnen. Ik geef toe dat die eerst de lichtere hoofdstukken zullen betreffen, maar wij willen vooruitgang boeken en het signaal geven dat de uitbreiding wel een moeilijk proces is maar dat het in het belang van Oostenrijk en Europa op gang moet worden gebracht.
Ten derde is er Agenda 2000. Het is waar dat er onder het Oostenrijkse voorzitterschap geen grote beslissingen zullen worden genomen. Juist de Oostenrijkers hebben er echter onlangs nog op gewezen dat beslissingen goed voorbereid moeten worden. Het Oostenrijkse voorzitterschap zal worden beoordeeld op de grondigheid waarmee het de dingen voorbereidt. Als in het Parlement de laatste dagen het gerucht gaat dat alles nog wat kan worden uitgesteld ligt dat natuurlijk aan hen die, omdat Agenda 2000 zoveel pijnlijke gevolgen zal hebben, alles zoveel mogelijk willen uitstellen, zo mogelijk zelfs tot na de verkiezingen. Daarover wil ik mede namens mijn fractie duidelijk zeggen - ik neem aan dat de heer Hänsch daar nog dieper op zal ingaan - dat wij snelle beslissingen willen. Dat is belangrijk voor onze burgers. Reeds onder het Oostenrijkse voorzitterschap moeten de belangrijke punten zo goed worden voorbereid dat volgend jaar zo snel mogelijk beslissingen kunnen worden genomen.
Ten vierde is er het Europa van de burgers. Ik wil de dingen die u, mijnheer de voorzitter van de Raad, over dit onderwerp hebt gezegd nog eens duidelijk onderstrepen. Het gaat er niet om Europa te verzwakken. Ik weet dat ook enkele van uw collega's erop uit zijn - ik zeg het langzaam, op zijn Weens - de Commissie uit te schakelen omdat zij soms stoort. De binnenmarkt is echter nog niet voltooid. Op dat terrein is er nog veel te doen. Wij hebben een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid nodig, en dat kan alleen een Europees buitenlands en veiligheidsbeleid zijn. Het is natuurlijk ook absoluut juist dat het werkgelegenheids- en het economisch beleid nog moeten worden aangevuld.
Ik meen dat vele dingen waarmee wij ons te uitvoerig bezighouden, beter gedelegeerd worden. Ik ben ook van mening dat de Raad en de regeringsleiders - die vormen eigenlijk ook een soort parlementair beslissingsorgaan - zich moeten afvragen of een beetje meer transparantie en openheid de politiek niet dichter bij de burger kunnen brengen.
Mijn laatste punt is het probleem van de werkgelegenheid dat voor ons, gezien het grote aantal werklozen, natuurlijk erg belangrijk is. Voor ons, sociaal-democraten, wordt dat een beslissend criterium om het Oostenrijks voorzitterschap te beoordelen. Zullen er aan het einde van het jaar alleen maar gemeenplaatsen over de werkgelegenheidssituatie worden gedebiteerd, of zijn er ook netelige punten aan de orde? Wij moeten klare taal spreken, ook als dat voor een of ander land - misschien het eigen land - pijnlijk is. Wij willen het werkgelegenheidsbeleid bevorderen. Het is niet de enige weg, maar van het werkgelegenheidsbeleid moeten wij nu echt werk maken. Het zou misschien interessant zijn in het Witboek van de heer Delors na te lezen wat daarin werd voorgesteld maar nog niet is gebeurd.
Mijnheer de Voorzitter, om af te sluiten wil ik nog zeggen dat de voorzitter van de Raad, als 80 % van wat hij ons vandaag heeft gezegd wordt gerealiseerd, op het einde van dit jaar door mijn fractie zeker gefeliciteerd zal worden. Ik dank u.

Martens
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, mijnheer de voorzitter van de Raad, wij begroeten uw voorzitterschap. De prioriteiten van een nieuw voorzitterschap zijn voor sommigen een routinekwestie. Men neemt de dossiers over die door de voorgangers werden achtergelaten of die pudiek worden doorgeschoven van de ene Europese Raad naar de andere.
Ik moet zeggen dat de weerklank van de Top van Cardiff in de publieke opinie wellicht slechts een duizendste was van die van het wereldkampioenschap voetbal. Toch moeten wij de problemen die u gaat behandelen ernstig nemen. Wij zijn ervan overtuigd dat u dit niet zult beschouwen als een kwestie van continuïteit en van monotonie, maar dat u daaraan ook een beslissende wending zult willen geven.
U hebt onderstreept dat onze medeburgers blijk geven van een groeiende belangstelling en een groeiend vertrouwen in de stabiliteit van de euro. Wij beamen dat en wij zeggen dat dit vertrouwen versterkt moet worden, omdat er ook een duidelijke band bestaat tussen de Monetaire Unie, de relance van de economische groei en de creatie van nieuwe jobs.
Er wachten u drie dringende prioriteiten. Uw eerste taak zal erin bestaan het Verdrag van Amsterdam operationeel te maken. Wij verwachten, zoals u gezegd hebt, dat u de installatie zult doorvoeren van de eenheid voor beleidsplanning en vroegtijdige waarschuwing en dat u mijnheer "PESC" zult aanwijzen.
Uw tweede dringende prioriteit is Agenda 2000. In Cardiff werd reeds gesproken over het gemeenschappelijk landbouwbeleid, maar de financiering voor de jaren 2000-2006 was een struikelsteen. Natuurlijk zult u niet bij toverslag een oplossing kunnen vinden voor wat de kwadratuur van de cirkel lijkt te zijn. Sommige lidstaten willen minder uitgeven, andere willen hun verworvenheden behouden en iedereen is het er over eens dat de kandidaat-landen financieel gesteund moeten worden. Om die netelige kwestie op te lossen en om te verhinderen dat de verkiezingscampagne vergiftigd wordt door nationaal egoïsme, verwachten wij van u een grote verbeeldingskracht en veel diplomatie.
Ik zou in dit verband drie vragen willen stellen. Moeten wij de werkhypothese van de Commissie om het huidig plafond van de eigen middelen tot het jaar 2000 onaangetast te laten, als een taboe beschouwen? Is zo'n beperking van de middelen van de Unie wel conform de dynamiek van haar interne en externe ontwikkeling? Is het mogelijk nieuwe middelen naar de Unie over te dragen zonder de totale belastingdruk te verzwaren? In ieder geval heeft het acquis communautaire bewezen dat het mogelijk is minder uit te geven en de uitgaven beter te besteden door gemeenschappelijk op te treden.
Uw derde dringende taak is de uitbreiding. U hebt aangekondigd met zes landen te willen onderhandelen over de hoofdstukken die het stadium van de screening voorbij zijn. Dit moet een bemoedigend signaal zijn voor de landen die grote inspanningen hebben geleverd om het acquis communautaire te kunnen bereiken. Maar er mogen geen dubbelzinnige situaties ontstaan of slappe compromissen worden gesloten die een hypotheek op de toekomst leggen. Zowel de Commissie als de Raad moeten er nauwlettend op toe zien dat de kandidaten niet alleen goed geïntentioneerd zijn, maar ook bij machte om zich integraal te houden aan alle verworvenheden van de Gemeenschap.
Mijnheer de voorzitter, er wachten u ook twee opdrachten met effecten op lange termijn waarvan wij in de EVP-Fractie overtuigd zijn dat u daaraan in uw voorzitterschap een beslissende wending zult geven. De eerste is ook van groot belang voor uw eigen land dat geografisch in het hart van het continent ligt en dat getuige is van veel doorgangsverkeer en uitwisselingen en dat een groot bewustzijn heeft ontwikkeld voor de nucleaire risico's. Ik bedoel de globale veiligheid en de binnenlandse veiligheid, de strijd tegen de misdaad, het immigratiebeleid, de bewuste derde pijler waarvoor onze medeburgers zo gevoelig zijn. Het vrij verkeer en de interne veiligheid zijn de voor- en de achterkant van dezelfde medaille. Wegens bureaucratische achterdocht van nationale overheden en voorbijgestreefde kommer over de staatssoevereiniteit is er onvoldoende vooruitgang geboekt op dit cruciale domein van de integratie. Als voorzitter van de Raad kunt u met eigen initiatieven de drijvende kracht zijn en kunt u beslissingen laten nemen die onmiddellijk de veiligheid verhogen en de strijd tegen de misdaad versterken. Onder uw voorzitterschap zullen wij de vijftigste verjaardag vieren van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens. Laten wij een signaal uitsturen dat het een fundamenteel recht van de mens is te leven in een vreedzame samenleving waar personen en goederen worden beschermd en waarin ook de kinderen worden verdedigd.
Uw tweede opdracht met effecten op lange termijn is de hervorming van de Europese Unie. In oktober staat een informele top op de agenda, de voorzitter van de Commissie wordt daarvoor uitgenodigd en dat verheugt ons. Zou het niet verantwoord en geboden zijn om ook de Voorzitter van het Europees Parlement uit te nodigen? Onze fractie is haar eigen denkwerk begonnen en zal haar voorstellen op het geschikte moment ter tafel leggen. Het stadium van het oplapwerk en de halve maatregelen is voorbij. Als wij geen duidelijke visie op het geheel hebben, op de grote institutionele evenwichten, op de ambities en de rol van de Unie met 25 lidstaten in de wereld, dan zijn we in de mist op de tast aan het voortgaan en dan dreigen we op een muur te botsen. Geen enkele samenleving kan zich positief ontwikkelen zonder een visie.
Er blijft ons niet veel tijd meer over om samen te zeggen welk Europa wij willen. Uw engagement en dat van uw regering, uw ambitie sterken ons in onze overtuiging dat een kleiner land een goede voorzitter kan zijn. Wij zijn daar echt van overtuigd en wij wensen u veel succes.

Frischenschlager
Mijnheer de Voorzitter, ieder voorzitterschap van de Raad kampt met het probleem dat het veel moet en kan aankondigen. Ik wens u toe dat u van de dingen die u vandaag naar voren hebt gebracht, zoveel mogelijk kunt uitvoeren. U hebt de hulp van anderen nodig. In de meeste gevallen zult u op de steun van de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij kunnen rekenen.
Ik wil twee punten behandelen. Het eerste is de uitbreiding. Ik wil in het bijzonder de termijn voor de uitbreiding ter discussie stellen. Ik denk dat er voor de toetreding van kandidaat-landen maar een enkel criterium mag zijn. Ze mogen toetreden zodra hun hervormingen op het gebied van democratie en mensenrechten zijn uitgevoerd en hun economie in de interne markt kan concurreren. Ze mogen niet pas worden toegelaten als de westelijke lidstaten, die een grote voorsprong hebben, menen dat hun economie klaar is om te worden blootgesteld aan de concurrentie van de door vele decennia planeconomie verzwakte economieën van onze oostelijke buren. Dat zou voor Europa een schande zijn. Ik verwacht dat het Oostenrijkse voorzitterschap duidelijk zegt dat deze landen mogen toetreden zodra ze aan de voorwaarden voldoen en niet pas wanneer het ons uitkomt.
In de tweede plaats ontbreekt in uw toespraak van vandaag en in uw schriftelijk programma het probleem van de hervorming van de instellingen. U verwijst wel naar de volgens mij merkwaardige top in oktober. Die is wellicht niet zinloos als de regeringsleiders over subsidiariteit, toenadering tot de burger of in het algemeen de toekomst van Europa willen spreken, maar het aangekondigde thema voorspelt niets goeds. De machtigste regeringsleiders van de Europese Unie zijn van plan de macht van de Commissie, in het bijzonder die van de heer Van Miert, bevoegd voor de mededinging, die zijn opdracht zeer au sérieux neemt, te beknotten. Als dat gebeurt, is dat volgens mij een catastrofale ontwikkeling.
Kleine landen hebben alleen de rechtsstabiliteit, met het Verdrag als bondgenoot. De Commissie is de hoedster van de verdragen. Daarom moet alles gedaan worden om te voorkomen dat de bevoegdheden van de Commissie op dit terrein worden beknot.
Ik geloof dat de intergouvernementele conferentie of deze top over de instellingen in oktober in Oostenrijk alleen maar zin heeft als de instellingen daar in samenhang met het Verdrag van Amsterdam worden hervormd, wat de regeringsleiders niet hebben gedaan. De belangrijkste opdracht is dat men de verdere integratie van Europa mogelijk maakt door het unanimiteitsprincipe te schrappen.
De Raad en de Europese Unie kunnen daarover niet vroeg genoeg beginnen na te denken. Dat moeten ze doen op de bijzondere Top in oktober. Toenadering tot de burger betekent meer democratie in de Europese Unie, meer Parlement, meer democratische structuren. De hervorming van de instellingen moet daarop gericht zijn. Ik hoop dat u ook op dit gebied uw verantwoordelijkheid op u zult nemen. Ik hoop en verwacht dat en ben ervan overtuigd dat u in dezen uw goede wil zult laten zien.
(Applaus)
Caccavale
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, geachte collega's, allereerst vind ik het een genoegen iemand welkom te mogen heten die voor het eerst de Raad voorzit en dat nota bene vandaag doet op zo'n gezaghebbende wijze met zo'n belangwekkende uiteenzetting. Maar de taken die het Oostenrijks voorzitterschap voor de boeg heeft, zijn zo hoog gegrepen, zoals de voorzitter zelf ook heeft gezegd, dat er duidelijk heel veel werk aan de winkel is.
Wat zo al? Allereerst de kwestie van het politieke Europa. Uiteraard is de invoering van de euro een grote stap vooruit naar integratie van de Europese landen, maar dit heeft wel het beeld geschapen van een technocratisch Europa, want deze hele operatie is van hogerhand uitgedacht zonder dat de onderlaag, de burgers dus, erin gekend werden. Dat is, mijnheer de voorzitter van de Raad, dan ook de eerste taak waar u uw schouders onder dient te zetten: het Europa van de burgers wordt opgebouwd via een democratische controle op de genomen besluiten, niet via een technocratisch Europa.
Het tweede punt is dat van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. Al heel vaak zijn er in dit Parlement stemmen opgegaan dat er behoefte is aan één uniforme vertegenwoordiging, aan een Europa dat met één stem in de wereld spreekt en deze ook weet te verheffen. Maar wat is nu het imago dat Europa in deze maanden, in deze jaren uitgedragen heeft? Dat van een verdeeld Europa, een Europa dat naar het ridicule neigt zodra het moet ingrijpen in de crisishaarden van de wereld, een Europa dat geen enkel gewicht in de schaal weet te leggen, dat steeds maar weer genoopt is de hulp van zijn Amerikaanse vrienden in te roepen om orde op zaken te stellen in zijn eigen achtertuin. Mijnheer de voorzitter van de Raad, het moet maar eens uit zijn met dat Europa van de vijftien politieke dwergen: wij willen een Europa dat op het vlak van de internationale politiek het nodige in de melk te brokkelen krijgt!
En dan is er de kwestie van de uitbreiding. Zoiets gaat toch zeker niet met boekhoudersmethoden! Wij zijn geen boekhouders, en wij moeten dus niet de hele tijd beschuldigend zitten wijzen naar de economische cijfers van landen die hebben gevraagd zich bij ons te mogen aansluiten. De uitbreiding is een politieke uitbreiding en dus moeten wij kijken naar de redenen die daaraan ten grondslag liggen. Europa is een droom van vrijheid en democratie voor deze landen, die dan ook vragen zich te mogen aansluiten bij wat voor hen zo lang alleen maar een droom van vrijheid en democratie was.
Tot slot de belangrijkste zaak: de werkloosheid. Mijnheer de voorzitter van de Raad, er wordt hier teveel gepraat, maar de werkloosheidscijfers tonen aan dat Europa op het verkeerde spoor zit: er is sprake van een te zware, logge, opulente en oneerlijke welvaartsstaat die middelen aan investeringen onttrekt. Het wordt tijd dat er een boodschap van flexibiliteit, van minder belasting en minder bureaucratie uitgekristalliseerd wordt. Daarom willen wij meer ruimte voor vrije onderhandelingen, meer markt, meer mededinging. Alleen als de burger-consument kan kiezen voor een dienst, als hij de beste dienst tegen de laagste prijs kan nemen, kan er een meer sociaal en solidair Europa opgebouwd worden.

Puerta
Mevrouw de Voorzitter, onze fractie wenst het Oostenrijks voorzitterschap, dat dit semester aan het hoofd van de Europese Unie staat, succes toe. Wij willen er nochtans op wijzen dat dit succes zal afhangen van de resultaten die worden behaald op het gebied van de als prioritair erkende beleidsterreinen: werkgelegenheid, uitbreiding en milieu.
Wat de werkgelegenheid betreft, hopen wij dat tijdens de Europese Raad van Wenen van december de doelmatigheid van de nationale plannen zal worden nagegaan en dat coördinerende maatregelen zullen worden genomen die erop gericht zijn de in Luxemburg gecreëerde verwachtingen te verwezenlijken. Aangezien Oostenrijk het land met het op een na laagste werkloosheidscijfer van de Unie is, hopen wij dat de door deze lidstaat opgedane ervaring benut zal worden om de gewenste resultaten te bereiken, met name op het vlak van de jeugdwerkloosheid en de gelijke kansen voor mannen en vrouwen bij de toegang tot het werk.
Met betrekking tot de uitbreiding zal het voorzitterschap onverwijld werk moeten maken van de studie omtrent de verenigbaarheid van de wetgeving van de kandidaat-landen en de communautaire wetgeving, zodat nog dit semester een aanvang kan worden gemaakt met de besprekingen van een aantal punten van de 26 hoofdstukken tellende onderhandelingstekst, daarbij rekening houdende met het feit dat er overgangsperioden moeten worden ingelast om de gevoeligste sectoren, zoals de landbouw en het vrije verkeer van werknemers, voor schokken te vrijwaren.
Wij beschouwen de rol van Oostenrijk van brug tussen Centraal- en Oost-Europa als uiterst positief, maar wij willen tevens het belang van de onderhandelingen met de legitieme regering van Cyprus benadrukken. Indien mogelijk zou daarbij een vertegenwoordiging van de Turks-Cypriotische gemeenschap moeten worden betrokken zonder inmenging of chantage van de Turkse regering.
Alvorens tot de uitbreiding over te gaan achten wij het noodzakelijk dat de institutionele hervorming die tijdens de Europese Raad van Amsterdam op een mislukking uitliep tot een goed einde wordt gebracht. In dit opzicht is het van het grootste belang dat met het oog op de voor oktober geplande informele top serieuze stappen worden ondernomen om een debat tot stand te brengen waarbij ook de Voorzitter van het Europees Parlement aanwezig zou moeten zijn. Wij menen dat de burgers tijdens de verkiezingen van 1999 op de hoogte moeten zijn van het voorstel voor een institutionele hervorming zodat er een debat op gang komt en het voorstel wordt gelegitimeerd. Het zou toch volkomen zinloos zijn over de publieke opinie en de deelname van de burgers te spreken wanneer wij op een moment dat ongetwijfeld het hoogtepunt van het compromis tussen de vertegenwoordigers en de burgers mag worden genoemd, de voorstellen van de Raad en de Europese instellingen inzake de institutionele hervorming niet aan de publieke opinie kenbaar zouden kunnen maken.
Anderzijds moet ook de nodige aandacht worden besteed aan de gelijktijdige financiering van de uitbreiding en de solidariteit tussen de landen van de Unie. In dit opzicht zouden we kunnen wijzen op de Noord-Zuid-solidariteit van de landen van de Unie. Om de doelstelling van de economische en sociale samenhang te kunnen verwezenlijken is de vaststelling van het plafond van de eigen middelen op 1, 27 % van het BBP volkomen ontoereikend. Dit is nochtans wat de huidige communautaire begroting in al haar beperkingen vooropstelt. Het is werkelijk noodzakelijk dat het plafond van 1, 3 % van het BBP wordt overschreden en in verband hiermee dient de vaststelling van een vijfde soort middelen dat rekening houdt met de relatieve rijkdom van de lidstaten in overweging te worden genomen.
Wat het milieu betreft, verheugt het ons te kunnen vaststellen dat het Oostenrijks voorzitterschap bij de onderhandelingen over de uitbreiding resoluut kiest voor het behoud van het communautaire acquis, dat het behoedzaam omspringt met de uiterst gevoelige kwestie van de kerncentrales en zich bewust is van de noodzaak om op alle beleidsterreinen van de Unie rekening te houden met het milieu. Wij willen het Oostenrijks voorzitterschap erop attent maken dat er bezorgdheid bestaat omtrent de mogelijkheid dat de geringe milieuvriendelijkheid van de kandidaat-landen door de vingers wordt gezien.
Tot slot, mevrouw de Voorzitter, hopen wij dat het Oostenrijks voorzitterschap erin slaagt de stem van de Europese Unie te laten horen bij het zoeken naar een rechtvaardige oplossing voor de situatie in Kosovo. En dat het zich actief inzet voor de totstandkoming van het referendum over zelfbeschikking voor de Westelijke Sahara, dat door de Verenigde Naties wordt bekostigd, niet alleen omdat het belangrijk is dat de bevolking uit de Sahara na twintig jaar oorlog eindelijk haar wil tot uiting kan brengen, maar ook omdat dit de veiligheid van Europa met betrekking tot de zuidkant van de Middellandse Zee ten goede komt.
Ik wil het Oostenrijks voorzitterschap uitdrukkelijk feliciteren met zijn veiligheidsconcept, daar dit niet enkel de verdediging, maar ook het milieu en de sociale samenhang beslaat. Dit is het standpunt dat velen van ons aanhangen en daarom steunen wij het ook met het grootste plezier en wensen wij het voorzitterschap succes toe.

Roth
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, dames en heren, de heer Schüssel heeft het eten klaargemaakt. Wat maakt de Oostenrijkse keuken wereldberoemd? Ze verbergt en verhult: de abrikoos in de knoedel, de schnitzel in het paneermeel, het gehakt in de paprika! Ik vrees dat de heer Schüssel ons vandaag slechts het omhulsel heeft voorgezet, terwijl het op de vulling aankomt. Van het omhulsel raakt Europa niet voldaan. Ons Europa hongert naar democratie. Meer Europa door minder democratie is het recept waarmee de regeringsleiders ons op dieet willen zetten. Wij mogen Europa echter niet afslanken maar moeten het goed voeden, zodat het sterk, krachtig, weerbaar, moedig en gezond wordt, en het weer plezier krijgt in het leven. De honger naar sociale gerechtigheid, billijke participatie en verdeling, fundamentele en mensenrechten, gelijke kansen, ecologische omschakeling en vredelievende politiek is groot.
Het is dus tijd voor verse producten, niet voor oude conserven. Mijnheer de voorzitter van de Raad, laat u toch niets wijsmaken. De subsidiariteitssoep van Kohl en Chirac verzadigt sommigen, maar niet iedereen. Mij ligt dat soort kletskoek over hernationalisatie zwaar op de maag, net als de paternalistische toenadering tot de burger. Wij willen niet alleen maar slagroom, wij willen burgerrechten. Dat is het eten waarvan wij houden. Laat het voorzitterschap een culinair hoogtepunt worden. Bereid ons democratie: daarvan kunnen wij nooit genoeg krijgen, en die alleen kan onze grote honger stillen.
Zoals bekend is de strudel uit Turkije via Hongarije en Bohemen naar Oostenrijk gekomen. Als Oostenrijk wegens oude banden en nabuurschap de uitbreiding niet bovenaan op de menukaart zet, wie zal dat dan wel doen? Het moet dat echter niet als uitzonderlijke aanbieding, maar als specialiteit van het huis doen. Mijnheer Schüssel, de uitbreiding mag echter niet zoals strudeldeeg op zich laten wachten. Het gehele Europa mag ons niet koud laten. Sommigen begrijpen mij misschien niet, maar voor mij is dit duidelijk.
Maak van de uitbreiding en dus ook van het vrije verkeer van personen de hoofdschotel. Uw grote opdrachten zijn een echt werkgelegenheidsbeleid met initiatieven voor verkorting en herverdeling van de arbeidstijd, een gecoördineerd economisch beleid met initiatieven voor een harmonisering van de belastingen, een duurzaam milieubeleid met initiatieven voor milieueffectbeoordeling en het afstappen van kernenergie, en een binnenlands en een justitieel beleid dat op rechtszekerheid en niet op autoritaire structuren in het kader van Europol mikt.
De mensen in Europa zullen u dankbaar zijn dat ze eindelijk opnieuw weten waarom ze dit Europa nu eigenlijk moeten willen. Als democratie aangeboden wordt groeit de eetlust. Mijnheer Schüssel, het is bekend dat liefde door de maag gaat, maar niet elk gerecht maakt waar wat het belooft. Geef ons dus wat beters. Europa heeft meer nodig dan Salzburgse bollen die, zoals bekend, alleen gebakken lucht bevatten en uit elkaar vallen als je ze aanraakt. Smakelijk.

De Voorzitter
Dank u wel, mevrouw Roth, omdat u onze eetlust opgewekt hebt.

Lalumière
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, Oostenrijk zit voor de eerste maal de ministerraad van de Unie voor en dit voorzitterschap kan overigens op veel belangstelling en sympathie rekenen. Zelf heb ik veel vertrouwen in het Oostenrijkse voorzitterschap omdat ik zulke goede, ja, uitstekende herinneringen heb aan de samenwerking met Oostenrijk toen ik secretaris-generaal van de Raad van Europa was. De kennis van Middenen Oost-Europa, de aandacht voor het evenwicht tussen Oost en West en de rijke ervaring van de Oostenrijkse diplomatieke diensten zijn allemaal enorme kwaliteiten en wij verwachten dan ook veel van u.
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, ik wil even ingaan op enkele van uw prioriteiten, om te beginnen de uitbreiding van de Unie. Die is zeker niet de hoofdprioriteit voor de komende zes maanden, maar waarschijnlijk kunnen uw geografische ligging, uw geschiedenis en uw politieke ervaring ons op dit vlak helpen om tal van hindernissen te overwinnen. U weet beter dan wie ook waarom het van essentieel belang is dat Midden-Europa zich bij ons aansluit en u bent zich meer dan wie ook bewust van de vragen in verband met de uitbreiding, die bij u in Oostenrijk de werkgelegenheid dreigt te verstoren door een te grote toevloed van werknemers of die uw landbouw zware concurrentie dreigt aan te doen, om nog van de andere problemen te zwijgen.
Oostenrijk is echter het aangewezen land om een band, een brug te vormen tussen Midden-Europa en landen als het mijne, die niet aan de LMOE grenzen en deze landen eigenlijk vrij slecht kennen, maar zonder dewelke de uitbreiding zou mislukken. Deze uitbreiding mag niet beperkt blijven tot een geprivilegieerd gesprek tussen buren, ook al staan Duitsland en Oostenrijk cultureel en economisch gezien op het eerste plan.
Ten tweede, maar voor onze medeburgers is dit de grootste bekommering, zult u tijdens uw voorzitterschap de inspanningen voor de werkgelegenheid moeten voortzetten. Mijnheer de fungerend voorzitter, neemt u alstublieft maatregelen! Kon men maar dezelfde inspanningen leveren voor de werkgelegenheid die men voor de euro geleverd heeft. Ik weet wel dat wij ondernemingen niet kunnen verplichten om mensen te werven, maar de Unie kan een gunstig klimaat scheppen en de middelen waarover zij beschikt inzetten. Het ziet ernaar uit dat enige vooruitgang geboekt wordt, maar er is nog veel, heel veel werk aan de winkel.
Bij gebrek aan tijd kan ik niet ingaan op de overige prioriteiten van uw voorzitterschap, zoals de noodzakelijke hervorming van de instellingen of de uitvoering van Agenda 2000 - waar ook ik mij zorgen maak over het door de Commissie voorgestelde plafond voor de uitgaven. Ik wil wel nog uw besluit onderstrepen om de 50ste verjaardag van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens op buitengewone wijze in Wenen te herdenken. Dat is een positieve beslissing. Wanneer ik terugdenk aan de rol van Oostenrijk in de Raad van Europa kan ik getuigen van het verregaande engagement van uw land voor de verdediging van de rechten van de mens, en ik hoop van ganser harte dat u deze rol blijft spelen ten gunste van de Europese Unie.
Er is nog een laatste punt dat mij positief lijkt: de uitnodiging aan de Turkse president, de heer Demirel. Ondanks alle moeilijkheden in onze relaties met dit grote land, moeten we daden kunnen stellen om betreurenswaardige flaters recht te zetten. Ik herken hier met tevredenheid de traditionele rol die Oostenrijk ook al ten tijde van kanselier Kreisky speelde, waarbij het iedereen de hand reikt.

Bonde
Mevrouw de Voorzitter, namens de Fractie van onafhankelijken voor het Europa van de Nationale Staten wil ik Oostenrijk graag feliciteren met het voorzitterschap. Ik hoop dat de uitspraken van Oostenrijk en de minister van Buitenlandse Zaken over het subsidiariteitsbeginsel niet bij mooie woorden zullen blijven. Vijf jaar na de invoering van dit beginsel in het Verdrag van Maastricht zijn er nu al 50 % meer regels die vanuit Brussel gedicteerd worden. De Unie heeft het punt bereikt waarvan Orwell zou zeggen dat de taal het tegengestelde van de inhoud betekent. Subsidiariteit betekent nu dat 20 commissarissen in Brussel het alleenrecht hebben om te beslissen of een besluit dicht bij henzelf of dicht bij de burgers en hun verkozen afgevaardigden wordt genomen. Een voorgestelde rechtsgrondslag kan alleen worden gewijzigd indien de 15 landen eensgezind zijn. Kunnen 15 raven het eens worden over de bescherming van een kip? Het is voldoende dat één lidstaat een specifiek belang inroept om te verhinderen dat de macht weer aan de lidstaten, de nationale en regionale parlementen, aan de democratisch afgevaardigden toekomt. Daarom is mijn sombere prognose dat het aantal regels nog groter zal zijn wanneer Oostenrijk de leiderstrui aan Duitsland doorgeeft. En wanneer Duitsland deze op zijn beurt weer doorgeeft aan de volgende, na veel gepraat te hebben over het subsidiariteitsprincipe, zal de berg wetten zo hoog zijn als een alpentop. Men zegt het een en men doet het ander.
Een recent voorbeeld is de aanneming van het voorstel voor een statuut voor de leden van het Europees Parlement, waarmee wij een uniform hoger loon moeten krijgen. Het voorstel maakt van ons de afgevaardigden van Brussel in de lidstaten. Onze fractie is van oordeel dat het beter is afgevaardigden van de lidstaten in de EU te zijn. Waar in de lidstaten kan men mensen vinden die bereid zijn 1000 ecu te betalen voor een reis van 500 ecu? Wie heeft gedemonstreerd voor een hoger loon? Het voorgestelde statuut zal ons verder van de kiezer verwijderen en is strijdig met het subsidiariteitsbeginsel.

Raschhofer
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, iets meer dan drie jaar geleden zijn Oostenrijk, Zweden en Finland tot de Europese Unie toegetreden. Oostenrijk is het eerste van die landen dat het voorzitterschap van de Raad overneemt. Dit is een opdracht met een grote verantwoordelijkheid, een moeilijke opdracht die, als hij goed wordt uitgevoerd, groot aanzien brengt.
Het programma van het voorzitterschap van de Raad houdt onvermijdelijk bepaalde thema's in. Met Agenda 2000 hebben wij een enorm project voor de boeg, een project waarvan de heer Santer hoopt dat er onder het Oostenrijkse voorzitterschap vaart achter wordt gezet. Verwacht wordt dat onder het Oostenrijkse voorzitterschap niet alleen opties maar ook al elementen voor een constructieve uitkomst worden vastgelegd. Dat wil zeggen dat verschillende belangen met elkaar in overeenstemming moeten worden gebracht.
De moeilijkheden zitten, zoals iedereen weet, in de details. Een concreet voorbeeld is de hervorming van het Cohesiefonds. Drie van de vier cohesielanden nemen deel aan de derde fase van de Economische en Monetaire Unie. Daardoor valt de bestaansreden van het fonds eigenlijk weg. Hoe staat het voorzitterschap tegenover dit probleem en hoe denkt het tot een vergelijk te komen?
Tweede voorbeeld: de hervorming van de instellingen. Hoe denkt het voorzitterschap een vergelijk te vinden in het debat over de zogenoemde nettobetalers? De spanning tussen de door Duitsland geëiste eerlijke kostenverdeling en het Spaanse voorstel voor het aanboren van nieuwe inkomstenbronnen is evident.
Derde voorbeeld: de hervorming van de instellingen. De toekomst van de Unie en haar uitbreidingsmogelijkheden hangen niet in de laatste plaats af van wat zich op dit vlak afspeelt. Toch wordt de hervorming in het schriftelijke programma van het voorzitterschap zelfs niet vermeld. Des te meer verheugt het mij dat u vandaag, mijnheer Schüssel, tegen uw vroegere uitlatingen in, hebt beloofd dat u zich met die kwestie bezig zult houden.
Vierde voorbeeld: velen onder u zullen dit niet zo belangrijk vinden, maar een land als Oostenrijk, dat zich in de onmiddellijke omgeving van de Oost-Europese landen bevindt, heeft vanzelfsprekend belang bij hoge veiligheidsnormen voor dicht bij zijn grenzen gelegen kerncentrales. Dit is geen probleem van een minderheid of een marginaal thema. De lijst van thema's is eindeloos, mijn spreektijd is dat niet.
In Oostenrijk wordt naar aanleiding van de start van het voorzitterschap veel gesproken over de vraag hoeveel ruimte voor profilering het voorzitterschap eigenlijk biedt. President Chirac en bondskanselier Kohl hebben in Cardiff aangezet tot een beleid dat dichter bij de burger staat. De Oostenrijkse bondspresident Klestil heeft in dit Parlement enige maanden geleden hetzelfde gedaan. Transparantie en betrokkenheid bij de burger, de vraag over welke bevoegdheden Brussel moet beschikken, dat zijn de grote problemen voor de totstandbrenging van het Europese huis.
Afgezien van deze plechtige intentieverklaring blijft dus de vraag welke concrete bijdrage het Oostenrijkse voorzitterschap daaraan zal leveren. Pas als er een concreet antwoord komt op deze vraag komt er ook een antwoord op de vraag in hoeverre de burgers van Europa bereid zijn aan dit Europese huis verder te bouwen.

Hänsch
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, mijnheer de voorzitter van de Raad, u hebt gezegd dat de Unie zichzelf nog op de uitbreiding moet voorbereiden. Wij, het Europees Parlement, zullen alles doen opdat Agenda 2000 nog voor de verkiezingen wordt goedgekeurd.
De Raad moet echter ook bedenken dat er termijnen in acht moeten worden genomen en dat het Parlement de gelegenheid moet krijgen hierover aan het einde van de procedure nog iets te zeggen. In mei is het immers afgelopen. U hebt gezegd dat het Duitse voorzitterschap van de Raad in maart het besluit zal voorleggen. Dat is goed, maar later kan het niet, want anders kan het Parlement zich daarover niet meer voor de maand mei uitspreken. Later kan dat niet meer. Met andere woorden - ik zeg dit als Duitser - laat niet teveel aan de Duitsers over.
Tweede opmerking: de heren Kohl en Chirac beleggen voor u een bijzondere top. Er moet gesproken worden over de vraag hoe de Unie efficiënter en slagvaardiger kan worden, hoe ze dichter bij de burger kan komen en hoe de bevoegdheden beter kunnen worden afgelijnd. Op die punten is de Top van Amsterdam tekortgeschoten. Dat had u allemaal al in Amsterdam kunnen doen!
(Applaus) U hebt dat niet gedaan. Het is goed dat daarover nu gesproken wordt. Ik denk daarbij echter aan Schillers Wallenstein - "Die Piccolomini" , eerste bedrijf, eerste scène: "Jullie zijn wel laat, maar jullie zijn er!" . Dat is toch al iets. Als de discussies op de bijzondere top het werk van de Raad beter maken zou dat al een uitstekend resultaat zijn.
Ten derde is er de subsidiariteit. Subsidiariteit - ik onderstreep wat u gezegd hebt - betekent de Europese zaak au sérieux nemen. Subsidiariteit betekent niet minder Europa. Het betekent meer Europa waar Europa echt tot iets in staat is. Twee voorbeelden: de burgers verwachten dat er nu, na de invoering van de euro, in Europa ook een gemeenschappelijk belasting-, begrotings- en economisch beleid komt. Wij hebben een soort economische regering nodig. Daartegen rijst echter niet alleen in Bonn, maar ook elders verzet.
Het helpt niet, en het is ook verkeerd zich over de Europese onmacht in de Balkan te beklagen en Europa tegelijkertijd meer macht te ontzeggen. Dat geldt ook voor de ministers van Buitenlandse Zaken. Ik hoop in ieder geval dat de regeringen niet altijd, en zeker niet op de bijzondere top, alleen maar spreken over wat Europa niet mag, maar ook over wat Europa moet doen.
Tot slot, mijnheer de voorzitter van de Raad: wij moeten Europa niet zozeer verenigen om te voorkomen dat het verleden terugkeert maar om de burgers en onszelf te doen inzien dat wij Europa moeten verenigen opdat het zich in de wereld van de toekomst kan handhaven.
(Applaus)
Stenzel
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, mijnheer de voorzitter van de Raad, de verwachtingen bij ieder nieuw voorzitterschap zijn groot, vooral wanneer een jonge EU-lidstaat deze taak voor de eerste keer op zich neemt. Zoals hier blijkt, wordt in Oostenrijk groot vertrouwen gesteld. Aangezien het voorzitterschap om de zes maanden wisselt - wat velen terecht als een immanente zwakte van de EU beschouwen - is het raadzaam deze verwachtingen realistisch te houden.
Het kader is gegeven. Op de afsluitende Top van Cardiff heeft de Unie zichzelf een termijn opgelegd. Tegen maart volgend jaar - dus nog op tijd voor de Europese verkiezingen - moeten de belangrijkste elementen van de hervormingen van het structuur- en het landbouwbeleid en van het toekomstige financiële kader zijn vastgelegd. Het Oostenrijks voorzitterschap zal een pakket opties voor een definitieve oplossing moeten voorleggen. Dat is een reusachtige politieke opdracht omdat, zoals u hier in het Parlement al hebt gezien - de tegenstellingen in de Europese Unie niet te overzien zijn. De belangen moeten worden afgewogen tussen de nettobetalers en de netto-ontvangers, tussen diegenen die vrezen dat ze teveel en diegenen die vrezen dat ze te weinig krijgen.
Wij moeten dus een consensus kunnen vinden. Wij hebben ook nood aan een Europese instelling die de solidariteit in de Europese Gemeenschap concrete gestalte moet geven om de kosten eerlijk te verdelen. Alleen al daarom moet het Parlement - zoals de heer Hänsch zojuist al opmerkte - tijdig bij de besluitvorming over Agenda 2000 worden betrokken. Ik ben blij dat u de institutionele dialoog wil voortzetten. Ik hoor uw boodschap en hecht daar persoonlijk ook geloof aan. Dit proces is onder het Britse voorzitterschap begonnen. Het is nu zaak het onder het Oostenrijkse voorzitterschap te consolideren. Er staat immers teveel op het spel om het Parlement niet te betrekken bij de voorbereiding van Agenda 2000, die de Europese Unie op het einde van het millennium en de tijd daarna moet voorbereiden. In het Parlement zijn de burgers immers rechtstreeks vertegenwoordigd. Hier kan de subsidiariteit concrete gestalte krijgen. De burgers verwachten een nieuw elan voor Europa. Precies de burgers hebben zich ingespannen om het hoofdstuk over de werkgelegenheid in het Verdrag van Amsterdam te doen opnemen en de zorg voor werkgelegenheid tot een verplichting te maken.
De energie van de Europese Unie mag zich echter niet tot de invoering van de euro beperken. De van de euro te verwachten stimulering van de economie moet zich vertalen in nieuwe groei en dus in nieuwe arbeidsplaatsen, vooral voor de jeugd. Dat alleen is echter te weinig. Het op de industrie gerichte onderzoek moet bevorderd worden. Wij vragen u zich als voorzitter van de Raad voor een zo ruim mogelijk bemeten vijfde kaderprogramma voor onderzoek in te zetten. Daarop mag niet bespaard worden. Dat zou besparen zijn op de verkeerde dingen.
De Europese Unie - daarin geef ik u volledig gelijk - moet op alle terreinen versterkt worden. Alleen zo wordt het mogelijk het project van de eeuw, de uitbreiding, daadwerkelijk uit te voeren. Als wij rondom ons kijken, naar de crisis in Kosovo, de spanningen op Cyprus en de stilstand in het Nabije Oosten, dan kunnen wij maar een enkele conclusie trekken: wij moeten Europa van binnenuit versterken door het uitbreidingsproces te stimuleren. U hebt gezegd dat u dat wil doen. Mijn vrienden in het Europees Parlement en ikzelf zullen u daarbij steunen. Ook dat zal de geloofwaardigheid van de Europese Unie, waaraan u een belangrijke bijdrage zult moeten leveren, zeker versterken.

Van Bladel
Voorzitter, ik verwelkom het eerste Oostenrijkse voorzitterschap. Ik heb duidelijk geproefd: Oostenrijk wil dienstbaar zijn tussen het Britse en het Duitse voorzitterschap. Dat vind ik sympathiek. Helaas wil het Oostenrijkse voorzitterschap in 1998 niet dansen maar misschien kunnen we dan toch voetballen, want in dit soort onverdachte diepgaande menselijke uitingen is dikwijls solidariteit en eenheid terug te vinden.
Doelmatigheid van de Unie bevorderen, inhoud geven aan de subsidiariteit: ik kan deze opvattingen delen, maar ik mis een aantal concrete maatregelen daarin met betrekking tot de doelmatigheid. Het is en blijft toch noodzakelijk dat vóór de uitbreiding de institutionele hervorming plaatsvindt en daar heb ik toch te weinig over gehoord.
Over de veiligheid heeft de voorzitter breed uitgeweid, werkloosheid is daarin helaas een stimulerende factor en natuurlijk de toenemende criminaliteit. Zou het niet goed zijn dat het Oostenrijkse voorzitterschap, juist Oostenrijk, de maffia die uit Oost-Europa oprukt, nu eindelijk een halt toeroept? We weten allemaal dat enkele weken geleden in Budapest de eerste aanslagen zich hebben voorgedaan. Ik zou van het Oostenrijkse voorzitterschap duidelijke en concrete maatregelen daartegen willen horen. Zou u een lidstaat, met name Nederland, nu eindelijk eens willen oproepen om in bestrijding van de criminaliteit serieus te zijn en de voormalige dictator van Suriname, een internationaal gezochte drugsdealer, te arresteren?
Met betrekking tot de stabiliteit, de uitbreiding is daar belangrijk in, wil de Oostenrijkse voorzitter niet alleen de blik gericht houden op de staten in Centraal Europa maar ook de mediterrane politiek ondersteunen. Ik maak me zorgen: de onderhandelingen met Egypte lopen al drie jaar. Het land dat zich het eerste moedig gestort heeft in het vredesproces in het Midden-Oosten, dreigt nu voor het einde van dit mandaat van het Parlement niet tot de mediterrane akkoorden toe te treden. Oostenrijk, doe er wat aan!
Oostenrijk, ik mis de ouderen in uw betoog. 120 miljoen burgers van Europa zijn boven de vijftig! Het mag niet zo zijn dat de invoering van de euro ten koste van hen gaat. Zij hebben het economisch succes van Europa bevorderd. Denkt u toch aan die ouderen! Ik ben blij dat u de kinderen wilt beschermen maar doe het ook met de ouderen.
Tenslotte, voorzitter, vijftig jaar Verklaring van de mensenrechten en ik vraag u om een initiatief: 4000 EU-onderdanen zitten in gevangenissen buiten de EU. Hun ontbreekt het aan elke juridische steun en soms helaas ook aan diplomatieke steun. Neemt u het initiatief en start u een fonds om de juiste juridische steun aan die burgers te geven, dan krijgen ook zij het vertrouwen in Europa terug.

Alavanos
Mevrouw de Voorzitter, in zijn redevoering heeft de fungerend voorzitter maat en visie gecombineerd. Wij koesteren hoge verwachtingen van het Oostenrijks voorzitterschap. Ik heb hem horen spreken over toenadering van Turkije tot Europa, mensenrechten en de kwestie Cyprus, waarvoor, zoals hij zei, naar een oplossing moet worden gestreefd. Misschien is hij het Koerdische vraagstuk vergeten.
Ik wilde een opmerking maken en een vraag stellen aan de fungerend voorzitter.
Wij gaan een ernstige crisis in Turkije, op Cyprus en in de andere gebieden tegemoet. Turkije betwist het recht van het onafhankelijke Cyprus op verdediging en dreigt officieel met oorlog en militaire acties. Twee dagen geleden heeft de president van de Republiek Cyprus, de heer Kliridis, een ontmoeting gehad met president Jeltsin. Hij heeft toen openlijk verklaard dat Cyprus zal afzien van installatie van de S-300-raketten, indien Turkije stappen onderneemt in de richting van demilitarisatie en vooruitgang mogelijk wordt in het streven naar een oplossing voor de kwestie Cyprus.
Hoe denkt het Oostenrijks voorzitterschap te kunnen bijdragen aan dit initiatief? Ik wil graag een antwoord hierop van de fungerend voorzitter.

Voggenhuber
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, het begin van ieder voorzitterschap van de Raad is, zoals u hebt gezien, een moment van grote woorden en goede wensen. Aan het einde blijft dan alleen nog het woord over: aan hun vruchten zult u de wensen herkennen. Daarover zullen het Parlement en de Europese publieke opinie in december oordelen. Ik ben ervan overtuigd dat het Parlement aan het einde van het jaar ook de tanden en de gelegenheid zal hebben om te proeven of er onder het lichte omhulsel, dat u ons vandaag hebt voorgezet, een vulling of alleen maar gebakken lucht zit.
Wat wij vandaag reeds kunnen en moeten zeggen is wat de mensen in Europa verwachten: werk, democratie en een eerlijke verdeling van de welvaart. Dat is wat de mensen missen. Dat is ook waarop het voorzitterschap zal worden beoordeeld. Veel mensen wachten aan de poorten van Europa om in de vrede en stabiliteit van deze Unie te worden opgenomen.
Mijnheer de voorzitter van de Raad, bij het door u voorgelegde programma rijzen toch wel enkele bedenkingen. Wat je niet zaait, kun je niet oogsten. Problemen die je niet onderkent kun je ook niet oplossen. U hebt vandaag in uw programma niets gezegd over het dringende probleem van de hervorming van de democratie. U hebt geen woord gezegd over een concept voor de bijzondere top, waarvan dit Parlement toch wel een en ander verwacht. De top is uiteindelijk de voortzetting van een al lang aanslepend debat. De heer Hänsch heeft het gezegd: de Raad heeft de Europese Unie in deze situatie gebracht door in Amsterdam te falen. U bent er vandaag niet in geslaagd onze vrees weg te nemen.
Ik dank u voor uw kritische en restrictieve opmerkingen over de subsidiariteit. Ik betreur echter dat u niets hebt gezegd over de noodzaak om het democratisch tekort, dat vooral aan de Raad ligt, weg te werken. Bent u bereid voor de nodige openbaarheid van het wetgevend werk van de Raad te zorgen? Bent u bereid de samenwerking op het gebied van justitie en binnenlandse zaken aan een rechtsstatelijke en dus gerechtelijke en parlementaire controle te onderwerpen? Bent u bereid de door de Raad uitgestelde hervorming van de instellingen op de bijzondere top eindelijk aan te vatten?
Dit zijn open vragen, net zoals onder meer de vragen over de toekomst van de medebeslissingsbevoegdheid van het Parlement, zijn budgettaire bevoegdheid, het gemeenschappelijk kiesrecht en de lijst van grondrechten. Dit is geen tijd voor overgangsvoorzitterschappen, dit is een tijd voor visie. Wij moeten de politieke dynamiek in Europa niet alleen behouden maar ook herstellen. Uw voorzitterschap moet een ijsbreker zijn.
Wat het sociaal vlak betreft heb ik geen woord gehoord over de harmonisering van de belastingen, een ambitie van de ministers van Financiën. Geen woord ook over de arbeidsduurverkorting, noch over een gemeenschappelijk economisch beleid. Ik hoop dat wat ontbreekt nog wordt aangevuld, om zo een echte vulling te krijgen. Tot nu toe denk ik jammer genoeg veeleer aan gebakken lucht.

Blokland
Mevrouw de Voorzitter, premier Blair concludeerde aan het eind van het Britse voorzitterschap dat zijn voorzitterschap succesvol was geweest, onder andere doordat de betrekkingen tussen de Europese Unie en Groot- Brittannië verbeterd waren.
Nu we aan het begin staan van het Oostenrijkse voorzitterschap is het goed om duidelijk onze verwachtingen te formuleren. Het is in ieder geval niet de bedoeling het voorzitterschap van de Unie te gebruiken om betere relaties met de andere lidstaten op te bouwen.
Het Oostenrijkse voorzitterschap heeft al te kennen gegeven dat het het komend halfjaar veel aandacht zal besteden aan het thema werk, een duidelijk beleidspunt, waarop wij bij de evaluatie terug kunnen komen. Het is echter niet te hopen dat het voorzitterschap zich hierop alleen gaat richten. De komende minitop in Wenen zal handelen over institutionele hervormingen. Steeds duidelijker wordt dat de burgers in Europa zich niet vertegenwoordigd weten door onder andere het Europees Parlement. Het voorzitterschap moet daarom ook op institutioneel terrein een en ander verbeteren.
Daarnaast is er nog een belangrijke zaak waarop Oostenrijk zich moet richten, namelijk de oostelijke uitbreidingsplannen van de Unie. Dit kan niet langer op zich laten wachten, een krachtdadig optreden is derhalve gewenst.
Het voorzitterschap heeft daarnaast zijn prioriteiten op milieugebied bekend gemaakt. Het is logisch dat het CO2 -beleid daar weer centraal in staat nu de volgende conferentie van partijen in Buenos Aires er aankomt. Het zou prachtig zijn als de Europese Unie daar met een fraai stukje effectief beleid kon pronken. Ik denk aan het beleid voor de terugdringing van het brandstofgebruik van personenauto's en vrachtwagens. Het maken van convenanten met het bedrijfsleven, zoals dat nu plaatsvindt, is ontoereikend. Ik verwacht daar weinig van. Het zal maar een gering effect sorteren op de lange termijn. Wat we nodig hebben is een serie harde wettelijke eisen voor brandstofverbruik van de verschillende klassen auto's. Een voorstel voor een richtlijn dus. Op dit gebied is technisch heel veel mogelijk. Dan zou je in Buenos Aires pas echt de show stelen.
Het is voor het eerst dat Oostenrijk de voorzittershamer in handen heeft. We hopen dat deze eerste keer een succesvolle wordt en wensen Oostenrijk daarbij veel succes.

van Velzen, Wim
Mevrouw de Voorzitter, een van de belangrijke taken voor het Oostenrijks voorzitterschap is het formuleren van de werkgelegenheidsrichtsnoeren. Het is in dat verband ook onzin om te spreken van een overgangsvoorzitterschap. Het is een heel belangrijke taak. Er zijn nogal wat mensen die van mening zijn dat we het eigenlijk maar moeten laten bij de besluiten die zijn genomen op de Top in Luxemburg en dat wij het daar de komende vijf jaar mee moeten doen. Dat is volslagen onzin want een van de opdrachten die daar zijn gegeven is ervoor te zorgen dat de afspraken worden omgezet in concrete richtsnoeren voor de lidstaten en ik hoop dat het voorzitterschap dat ook met elan doet en dat het ook nadenkt over de vraag of het niet nodig en mogelijk is om met nieuwe benchmarks te komen. Mijn prioriteit zou daarbij zijn: een nieuwe benchmark op het gebied van de investering van lidstaten in training en opleiding waar veel mooie woorden over worden geuit maar weinig financiële verplichtingen voor worden aangegaan. Ik ben blij dat het onderwerp van de coördinatie van economisch en werkgelegenheidsbeleid serieus wordt genomen door het voorzitterschap. Ik ben ook buitengewoon tevreden over het feit dat het een zogenaamde jumbo-meeting organiseert en ik hoop dat dat een aanzet is tot een betere coördinatie in de toekomst van die twee vormen van werkgelegenheidsbeleid.
Vervolgens wil ik iets zeggen over de sociale dialoog. Er is in het Verdrag van Amsterdam een buitengewoon belangrijke rol gegeven aan de sociale partners, ook op het gebied van de wetgeving. Het is alleen buitengewoon jammer dat men daar vergeten is om ook nog een rol toe te delen aan het Europees Parlement. Ik roep het voorzitterschap op om daar concrete voorstellen voor te ontwikkelen en als het daartoe niet in staat is om de voorstellen van het Europees Parlement dan maar over te nemen.
Tenslotte wil ik iets zeggen over een onderwerp waar u zich overigens positief over hebt uitgelaten: het ontbreken van de juridische basis. Wij praten in dit Europees Parlement graag over de grote projecten van Europa. Naar mijn mening is het grootste project waar we op het ogenblik mee bezig zijn, het dichter bij de burger brengen van Europa van onze projecten. Ieder die denkt dat wij dat wel alleen kunnen, die weet niet waar hij over praat. Wij zullen een buitengewoon belangrijke rol moeten toekennen aan de NGO's omdat die in feite het cement kunnen vormen tussen wat wij doen en het vertrouwen dat daarvoor gewekt moet worden bij de burgers. Ik vind het onbegrijpelijk en onaanvaardbaar dat juist die projecten die dat kunnen bereiken, die een sociaal gezicht kunnen geven aan Europa, zijn beschadigd. Ik heb de voorstellen van de Europese Commissie in dit verband gezien en ik hoop dat de Europese Commissie niet een strategie gaat voeren van verdeel en heers, waarbij een deel van de projecten als het ware wordt gedeblokkeerd en een deel van de projecten onder blokkade laat vallen. Dan heb ik het vooral over de projecten van de sociale uitsluiting. Ik vind het echt van de gekke dat men enerzijds projecten zoals bijvoorbeeld het secretariaat van Schengen laat starten omdat het in het Verdrag al geregeld is en tegelijkertijd projecten van de sociale uitsluiting, expliciet toegestaan in het Verdrag, op ijs zet. Ik doe een dringend beroep op de Commissie om het voorzitterschap de mogelijkheid te bieden om deze week inderdaad een besluit te formuleren.

Brok
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, mijnheer de voorzitter van de Raad, u hebt in het begin van uw toespraak terecht gezegd dat wij een systeem nodig hebben dat oorlogen voorkomt en dat de uitbreiding van de Europese Unie daar, net zoals een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, een belangrijk bestanddeel van is. Bij de uitvoering van het Verdrag van Amsterdam moeten vooral de mogelijkheden van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid worden gebruikt. Dat moet tijdens uw voorzitterschap en nog voor de top van Wenen gebeuren. Er moet worden nagegaan of de nieuwe trojka, de eenheid voor beleidsplanning, de besluitvaardigheid verhoogt en een Europese meerwaarde oplevert, dan wel of het bij de klassieke intergouvernementele aanpak blijft: een oud beleid in een nieuw jasje. Ik geloof dat u daarin een sleutelrol speelt.
Hetzelfde geldt voor de integratie van Schengen. Wij zullen er als Parlement goed op letten dat de nationale bureaucratieën bij de onderhandelingen niet meer elementen van Schengen dan noodzakelijk in de derde pijler laten in plaats van ze, overeenkomstig de mogelijkheden van het Verdrag van Amsterdam, in de eerste pijler op te nemen. Als ik over de onderhandelingen in het Comité van Permanente Vertegenwoordigers en in andere organen juist geïnformeerd ben, dreigt een zware crisis. Ik wil u daarop nu al uitdrukkelijk attenderen.
Wat ik hier ook nog wil zeggen is dat u gelijk hebt wanneer u zegt dat wij met de voor de uitbreiding onontbeerlijke institutionele hervormingen nog niet ver genoeg staan en dat wij op de bijzondere top en daarna de nodige voorwaarden moeten creëren in samenhang met wat hier nog moet worden geregeld.
Het is wel duidelijk dat het Europees Parlement bij de goedkeuring van de toetredingsverdragen het laatste woord heeft. Ik verzoek u eraan te denken dat bij de voorbereiding van de institutionele hervorming, die voor ons een voorwaarde is voor de uitbreiding, de agenda zo wordt vastgesteld en afgehandeld dat ook het Europees Parlement met de hervorming van de instellingen tevreden kan zijn, zodat de uitbreiding niet in gevaar komt. Daarom moet de dialoog met het Europees Parlement in een vroeg stadium worden aangevat. Dat mag niet alleen in de vorm van ontwerpresoluties gebeuren, die het Europees Parlement u gelukkig wel mag voorleggen, maar moet ook op andere niveaus en op constructieve wijze gebeuren.
Hetzelfde kan over de subsidiariteit worden gezegd. Als u het op de bijzondere top over de subsidiariteit hebt, moet u weten dat u zich naar de huidige tekst van het Verdrag moet richten. Dat wil zeggen dat een van de wetgevers, het Europees Parlement, dezelfde opvatting over subsidiariteit moet hebben als de top. Als de top een andere interpretatie heeft dan het Europees Parlement, kunt u de top beter niet organiseren. Wij zouden ons daar dan immers niet op oriënteren en met de mogelijkheden die wij hebben zou het beleid dan bij het oude blijven. Daarom is het ook belangrijk dat het Europees Parlement bij de voorbereiding van de top betrokken wordt. Wij moeten duidelijk maken dat wij nieuwe - mogelijk ook oude - instrumenten - moeten vinden. Wij zouden bijvoorbeeld in plaats van richtlijnen opnieuw kaderrichtlijnen kunnen uitvaardigen en Europa aldus formeel geven wat het nodig heeft, maar ondertussen de nationale wetgever genoeg speelruimte laten. Het gaat niet aan dat de Raad ons zegt wat wij mogen doen maar ondertussen beslist wat hij maar wenst en ons dan probeert af te remmen. Ook hier is samenwerking tussen de Raad en het Europees Parlement vereist. We moeten inzien dat dit slechts mogelijk is als ook de Raad een hervorming uitvoert.
Tot slot wil ik nog zeggen dat - de heer Hänsch heeft daarop al gewezen - de methode die de Raad Algemene Zaken als wetgever toegepast in de Europese Unie ronduit bespottelijk is.
De Raad moet zich net als wij als wetgever anders gedragen. Als deze duidelijke scheiding tussen de Raad als uitvoerende en de Raad als wetgevende macht niet in acht wordt genomen en er dus geen duidelijke keuze wordt gemaakt kunt u over de subsidiariteit beslissen wat u wil, dan komt er niets van terecht. Dat is uw huiswerk!
(Applaus)
Randzio-Plath
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, de Economische en Monetaire Unie concreet gestalte geven is geen opdracht die wij pas vanaf 1 januari 1999 maar nu meteen op ons moeten nemen. Daarom moet de coördinatie van het economisch beleid ook het centrale thema van het Oostenrijks voorzitterschap van de Raad worden. Voor de eerste maal immers zullen tijdens het Oostenrijkse voorzitterschap van de Raad verschillende bijeenkomsten van de euro-11 plaatsvinden. Als Europees Parlement kunnen wij niet genoeg beklemtonen hoe belangrijk het voor ons is dat, enerzijds, de methode van de stemmingen van de landen van de eurozone goed functioneert en, anderzijds, de band met de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën behouden blijft. Daarom willen wij dat de informele bijeenkomsten van de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën en van de euro-11 transparanter zijn dan in het verleden het geval was en dat daarover meer informatie wordt verstrekt. Wij hebben immers allemaal belang bij wat op deze fundamentele niveaus over economie, groei en werkgelegenheid wordt beslist.
Tijdens het Oostenrijkse voorzitterschap van de Raad zal ook voor het eerst worden gedebatteerd over de stabiliteitsplannen die de euro-11-landen moeten voorleggen. Hierbij wil ik u eraan herinneren dat het Europees Parlement de ontwikkeling van de investeringen, zowel in de particuliere als in de openbare sector, in de stabiliteitsplannen heeft doen opnemen. Ik zou van het Oostenrijkse voorzitterschap graag een belofte horen, namelijk dat er niet alleen geanalyseerd maar ook ontwikkeld zal worden. Het ontbreekt in de Europese Unie immers aan een organisatie van de groei in zowel de particuliere als de openbare sector. Als wij echt iets aan de massale werkloosheid willen doen, kunnen wij ons dat niet veroorloven. Dat is in de Europese Unie een gevaarlijke zwakke plek en daarom zijn de stabiliteitsplannen zeer belangrijk. Ze mogen in geen geval al te star zijn en mogen onze andere politieke inspanningen niet belemmeren. De stabiliteitsplannen mogen er niet toe leiden dat de convergentieplannen van de pre-ins strenger worden toegepast dan het Verdrag van Maastricht voorschrijft. Hier mag geen kloof ontstaan.
Laat ik u ook nog op een ander punt wijzen. Het Oostenrijkse voorzitterschap van de Raad heeft er terecht op gewezen dat het laatste uur van het Oostenrijkse voorzitterschap van de Raad ook het afscheid van de 14 munten en, voor de 11 landen van de eurozone, de overgang naar de eenheidsmunt betekent. Ons oude continent is erin geslaagd met de nieuwe eenheidsmunt een antwoord te geven op de uitdaging van onze tijd.
Laten wij met het Oostenrijkse voorzitterschap ook op het gebied van de economische coördinatie streven naar interinstitutionele akkoorden, procedures inzake multilateraal toezicht, procedures bij buitensporige tekorten en de algemene richtsnoeren voor het economische beleid. Het Parlement, de Raad en de Commissie moeten partners zijn. Voor de democratisering van de besluitvorming in de Europese Unie zou het goed zijn dat het Oostenrijks voorzitterschap van de Raad dit thema aansnijdt. Ondanks het Congres van Wenen moet Oostenrijk op oudejaarsavond, 31 december, de blijde gebeurtenis kunnen aankondigen, zodat de euro een prachtig kind met gelukkige ouders wordt. Daarom meen ik dat de ontvangst moet worden voorbereid, zodat iedereen in de Europese Unie, vooral dan de bevolking, weet dat de euro welkom is.

Salafranca Sánchez-Neyra
Mevrouw de Voorzitter, in de eerste plaats zou ik het fungerend voorzitterschap van de Raad willen feliciteren met zijn beloftevolle programma en zou ik het tevens succes en uitstekende resultaten willen toewensen.
Mijnheer de minister, u merkt terecht op dat noch het huidige voorzitterschap noch eender welk ander voorzitterschap binnen zes maanden alle problemen kan oplossen waarmee de Europese Unie op dit moment te kampen heeft. Wat echter wel van het Oostenrijks voorzitterschap wordt verwacht is dat het erin slaagt overeenstemming tot stand te brengen, krachten te bundelen en, iets wat misschien moeilijker ligt, het gemeenschappelijk belang na te streven, zodat een aanzienlijke vooruitgang kan worden geboekt op alle door de vorige sprekers aangehaalde terreinen. Dit alles met het oog op de versteviging en de hervorming van de beleidslijnen van de Unie, zodat de gevolgen van de uitbreiding een positieve weerslag hebben, de levensomstandigheden van onze burgers verbeteren en een duurzame groei, tegelijk met nieuwe werkgelegenheid, wordt gegarandeerd.
Het lijdt geen twijfel - de heer Brok heeft er ook reeds op gewezen - dat er een institutionele hervorming moet komen en in verband hiermee zou ik een punt willen onderstrepen dat mij persoonlijk na aan het hart gaat: het subsidiariteitsbeginsel. In dit opzicht, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, verheugt het mij ten zeerste dat u niet in de verleiding bent gekomen dit principe, dat door sommigen wordt gebruikt om het project van de politieke unie halt toe te roepen of een koerswijziging te doen ondergaan, aan te wenden om bepaalde interesses te verdedigen of uit demagogische of manipulerende overwegingen. Meestal gaat het in dit geval om dezelfde personen die de Europese Commissie ervan beschuldigen niet meer te zijn dan een stel statenloze bureaucraten, terwijl het toch als een paal boven water staat dat het project zonder de energie en de wil van de Commissie geenszins in het stadium zou zijn beland waarin het zich momenteel bevindt en waarvan wij allen de vruchten plukken.
In dit kader zou ik drie kwesties willen aanstippen die mij bijzonder interesseren. Het fungerend voorzitterschap van de Raad heeft het belang van het solidariteitsbeginsel aangehaald. Ik zou willen weten welke houding het Oostenrijks voorzitterschap terzake aanneemt en welke positie het inneemt in het debat over de financiële vooruitzichten, met name het recente debat over de eigen middelen van de Gemeenschap.
Ten tweede stel ik mij de vraag of het fungerend voorzitterschap van de Raad voornemens is de in de maand mei met de Verenigde Staten gesloten akkoorden over de wetten met extraterritoriale werking nauwgezet op te volgen.
Ten derde, wat is de houding van het fungerend voorzitterschap van de Raad ten aanzien van de betrekkingen met de landen van Latijns Amerika, welke maatregelen overweegt het voorzitterschap in samenspraak met het Duitse voorzitterschap met het oog op de toekomstige top van staatshoofden en regeringsleiders van de Europese Unie en Latijns Amerika en welke rol is op deze top voor het Europees Parlement weggelegd daar, zoals wij allen weten, het Europees Parlement deelneemt aan de interne bijeenkomsten van de staatshoofden en regeringsleiders van de Europese Unie.
Daarmee ben ik bijna aan het einde van mijn betoog gekomen, mevrouw de Voorzitter. Zoals u zeer juist hebt opgemerkt, mijnheer de minister, is de tijd de maatstaf voor alle dingen. Ik hoop dan ook dat wanneer wij hier over zes maanden opnieuw bijeenkomen om de balans op te maken van de door het fungerend voorzitterschap van de Raad geboekte resultaten, deze balans de door u hier vanmorgen uiteengezette ambities en doelstellingen waardig is.

Roth-Berend
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, ik heb aandachtig naar uw woorden geluisterd en de heren Hänsch en Brok hebben al gezegd hoe zij subsidiariteit interpreteren. Ik moest glimlachen toen u zei dat de bijzondere top van de staatshoofden en regeringsleiders ook het enthousiasme van de burgers voor Europa moet stimuleren en dat men dat niet op halve kracht kan doen. Ik ben benieuwd hoe de staatshoofden en regeringsleiders daarin met volle inzet wel zullen slagen.
Ik heb naar uw zeer sterk op het buitenlands beleid gerichte verklaring over het Oostenrijkse voorzitterschap van de Raad geluisterd en heb gewacht tot u op een aantal concrete punten inging. U hebt enkele concrete punten vermeld. U hebt ook kort het milieubeleid vermeld. Dat heb ik gewaardeerd.
Ik zou van u graag vernemen wat u, als u meent dat de Europese Unie doeltreffender moet worden en dichter bij de burger moet komen - daarover zijn wij het allemaal eens - als voorzitter van de Raad daarvoor wil doen. Een van de belangrijke thema's voor het Oostenrijkse Raadsvoorzitterschap is het milieubeleid, dat in Oostenrijk altijd al grote aandacht heeft gekregen. Ik heb gelezen dat dit ook in het komende halfjaar zo moet zijn. Als dat het geval is, moet u na de Top van Cardiff ook wat concreter kunnen worden. Ik bedoel daarmee dat het milieubeleid in de andere beleidsvormen moet worden geïntegreerd.
Ik wil u en ons hier niet met grenswaarden vervelen. Ik wil met u niet debatteren over wat met de auto's en de lucht moet gebeuren. Ik wil met u wel debatteren over de vraag of u erin zult slagen het milieubeleid als dwingende factor voor de economische regelgeving in Europa en de lidstaten in het economisch beleid te integreren. Zult u erin slagen milieu en vervoer verplicht aan elkaar te doen koppelen? Als ik het woord verplicht gebruik, is dat geen woordenkramerij zoals u die terecht heeft gehekeld.
Als u daarin niet slaagt, zullen wij de gevolgen van de inefficiëntie blijven ondergaan. U heeft terecht gezegd dat de Europese Unie doeltreffend moet zijn. Ik waardeer dat ten zeerste. Als u er echter bijvoorbeeld niet in slaagt te controleren of in de lidstaten ook wordt uitgevoerd wat wij hier beslissen, zult u niet veel succes boeken.
Als de Europese Unie werkelijk dichter bij de burger moet komen, als het milieubeleid voor u een belangrijk thema en voor het Raadsvoorzitterschap een prioriteit is en als het Raadsvoorzitterschap alleen succes kan boeken als het zijn prioriteiten kan uitvoeren, zal uw Raadsvoorzitterschap alleen een succes zijn als u slaagt in wat ik u hier heb gevraagd.

Castagnetti
Mevrouw de Voorzitter, ik wens de fungerend voorzitter van de Raad geluk met dit relaas van hem dat volgens mij in de ware zin van het woord politiek is, want het komt heel concreet, operationeel en verantwoord over. Dit is de manier om aan geloofwaardigheid te winnen en het vertrouwen van de Europese burgers terug te krijgen.
U hebt gezegd, mijnheer de voorzitter van de Raad, dat dit meer een voorzitterschap van werken dan van feestvieren wordt. Het is inderdaad nodig dat wij gaan staan op de plaatsen waar gewerkt wordt, en het is niet nodig dat we nog meer werkterreinen openen, want er zijn er al genoeg: de euro heeft een bijzondere omslag teweeggebracht, en thans is het nodig de handen aan de ploeg te slaan, om met de woorden van de heer Delors te spreken. Dus als het Oostenrijkse voorzitterschap een voorzitterschap van daden blijkt te zijn, zoals hier beloofd is, dan geloof ik dat het een waardevol voorzitterschap wordt dat zijn sporen wel zal verdienen.
Ik wil u speciaal dankzeggen, mijnheer de voorzitter van de Raad, omdat u heel goed doorheeft dat wij in politiek opzicht een delicate periode voor de boeg hebben: de Duitse verkiezingen komen eraan, en ook de zittingsperiode van het Europees Parlement loopt ten einde.
Wij danken u ook, omdat wij aanvankelijk vreesden dat het Oostenrijkse voorzitterschap zou zwichten voor de neiging een programma te presenteren dat typisch iets is voor het einde van een zittingsperiode. Dat blijkt niet zo te zijn, en dat doet ons genoegen.
Met dit allemaal in het achterhoofd, wilde ik een paar concrete kwesties aanhalen die u naar voren hebt gebracht. Ik denk met name aan de Trans-Europese netwerken. Ik geloof dat dit voorzitterschap in het geheugen van mijn land geprent zal blijven, indien u het in dit halfjaar voor elkaar krijgt een oplossing te vinden voor de kwestie van de verdubbeling van de spoorverbinding via de Brenner, omdat deze momenteel op de een of andere manier de verbinding van heel Centraal Europa met het Middellandse-Zeegebied blokkeert. Afgezien daarvan moet de kwestie van de luchthaven Malpensa 2000 uit het slop gehaald worden. Dit is een probleem dat de hele economie van het Middellandse-Zeegebied aangaat en het is dus niet alleen een nationale aangelegenheid. Ik wilde er in dit verband op wijzen dat er weliswaar bepaalde problemen zijn die in Italië zelf opgelost moeten worden, maar wij hebben ook de indruk - en dat zeg ik vooral tegen de heer Santer - dat de houding van de Commissie mede ingegeven wordt door de pressie van sterke belangengroepen in Europa.
U doet het heel goed met betrekking tot het thema van de werkloosheid: nu we zo ver met de euro zijn, is het nodig dat op dit terrein de daad bij het woord gevoegd wordt. De nationale staten moeten maar een stukje bevoegdheid inleveren, want een aantal vraagstukken, zoals de werkloosheid - en ik denk vooral aan de werkloosheid in het zuiden van verschillende Europese landen - hebben een sterke impuls op communautair niveau nodig om een uitweg te vinden.
Dan nog een laatste punt, mijnheer de voorzitter van de Raad: u heeft tegen ons gezegd dat de Europese Unie niet klaar is om de toetreding te organiseren. Nou, laten we er dan voor zorgen dat ze zo ver komt! Wij kunnen toch zeker niet nieuwe landen toelaten tot een Europa dat verlamd is, een Europa dat niet bij machte is spijkers met koppen te slaan! Dit is dan ook wat wij van de top van Wenen verwachten: het Verdrag van Amsterdam moet onder de loep genomen en gewijzigd worden, er moeten hervormingen doorgevoerd worden alvorens - luister goed: alvorens - de toetredingsprocessen in gang gezet worden. De vraag is echter: hoe moeten die hervormingen doorgevoerd worden en met wie? Aangezien uw land tot de kleinere behoort, mijnheer de voorzitter van de Raad, kunt u het zich permitteren de grotere landen deze twee vragen voor te leggen die wij allemaal kennen maar niet durven uitspreken.

Dührkop Dührkop
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, ik dank u voor uw aanwezigheid en betoog. In mijn hoedanigheid van algemeen rapporteur voor de begroting van 1999 heb ik het volste vertrouwen in uw bereidheid tot samenwerking.
Ik ben u bijzonder dankbaar dat u een van de belangrijkste en meest actuele kwesties heeft vermeld: de rechtsgrondslagen, met name, het vrijmaken van de begrotingsposten die wij momenteel hanteren.
Ik neem ook nota van het feit dat u erin geslaagd bent de ministers van Buitenlandse Zaken te overtuigen - of dat zij zichzelf hebben overtuigd. Ik verzeker u nochtans, mijnheer de voorzitter, dat op vrijdag 17 juli de ministers van Financiën overtuigd moeten zijn, want zij hebben de touwtjes in handen. Op 17 juli zullen wij elkaar opnieuw spreken.
U weet ook dat het Europees Parlement zijn politieke prioriteiten niet kan opgeven. Wij zullen evenmin aanvaarden dat enkel een oplossing wordt gevonden voor de begrotingsposten die de goedkeuring van de Raad wegdragen. Wij staan er daarentegen op dat er een algemeen, globaal en bindend akkoord wordt bereikt en bovenal zullen wij weigeren een lapmiddel goed te keuren dat enkel een oplossing voor de periode "98-'99 biedt. Wij hebben nood aan iets wat in de lijn van Agenda 2000 ligt en met het oog daarop bindend is.
Anderzijds, mijnheer de voorzitter, hadden het Parlement en ik het op prijs gesteld als de begrotingsprocedure dit jaar uit een enkele lezing had bestaan. Dit zou blijk gegeven hebben van een goede samenwerking en op die manier zou het uiterst nadelige touwtrekken tussen de twee lezingen van de Raad en het Parlement voor goed tot het verleden behoren. Op die manier zouden we werkelijk een op politieke prioriteiten gerichte begroting kunnen opstellen in plaats van puur rekenwerk te verrichten
Ik wens u een succesvol voorzitterschap en wij bieden u vanuit het Parlement onze samenwerking aan.

Flemming
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, ik dank u dat u het over een beleid voor de kinderen hebt gehad. De kinderen zijn immers de toekomst van Europa. Een wettelijke bescherming van het moederschap, twee jaar moederschapsverlof, gezinshulp en een wettelijk verbod op het slaan van kinderen is wat ik voor alle kinderen in Europa wens. Kinderen hebben nood aan een gezond milieu. Ik ben ervan overtuigd dat het Oostenrijkse voorzitterschap de integratie van milieudoelstellingen in alle beleidsvormen, ook de dierenbescherming, zal nastreven. Het waren altijd de hele groten zoals Leonardo da Vinci en Franciscus van Assisi, die een stem hebben gegeven aan wie niet kon spreken.
De Europese Unie is een gigantische economische macht. Wij zijn daar trots op. Gisteren zweefde de grote geest van Europa over dit land: vrijheid, gelijkheid en broederlijkheid. Wij zijn daar trots op. De morele kwaliteit van een samenleving blijkt echter uit de wijze waarop ze omgaat met de zwaksten: de ouderen, zieken en kinderen. Hier zien wij de ziel van Europa, geboren uit de christelijke visie op het unieke van elke mens. Ik hoop dat het Oostenrijkse voorzitterschap iets van die ziel van ons grote continent zichtbaar zal maken.

Schäfer
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, dames en heren, het thema van de verdere ontwikkeling van onze instellingen, waarvan niet werd verwacht dat het Oostenrijkse Raadsvoorzitterschap zich daarmee zou moeten bezighouden, is plotseling actueel geworden. De verdere ontwikkeling van de instellingen is door de goedkeuring van het Verdrag van Amsterdam door een aantal parlementen en door het duidelijke ja van de Deense bevolking op de voorgrond geplaatst. Een slecht voorteken is evenwel de gemeenschappelijke brief van de Franse president Chirac en de Duitse bondskanselier Kohl, die onder het voorwendsel van de subsidiariteit een massale aanval op het zogenaamde Europese centralisme en de zogenaamde kloof tussen de Europese instellingen en de burgers hebben gelanceerd.
De beweegreden aan Duitse zijde is volkomen duidelijk. Dat de Commissie het televisieproject Bertelsmann/Kirch heeft afgewezen is een zware klap voor een goede vriend en politieke sponsor van Helmut Kohl. Door de ironie van het lot heeft juist deze bondsregering zich in de jaren '80 voor een Europees mededingingsrecht ingespannen en is ze nu, in de jaren '90, niet meer bereid de besluiten van de EU te aanvaarden.
Met deze belediging gaat het juist om wat Kohl en Chirac kennelijk niet van plan waren, namelijk aansturen op hernationalisatie en goedkoop succes. Iedereen weet dat met betrekking tot de subsidiariteit alle noodzakelijke regelingen in het Verdrag zijn getroffen en dat wij op dat terrein niets hoeven te ondernemen. Wij moeten wel iets ondernemen waar de Gemeenschap in institutioneel opzicht nog niet volledig is voltooid: de weging van de stemmen in de Raad, de uitbreiding van de gekwalificeerde meerderheid en de samenstelling van de Commissie.
Zoals bekend heeft de laatste intergouvernementele conferentie daarvoor geen oplossing gevonden. Toen al behoorde Oostenrijk echter tot de landen die zeer nauw met het Europees Parlement samenwerkten. Tegen die achtergrond en gelet op het feit dat Oostenrijk al een lange traditie als bondsstaat heeft, vertrouwen wij op de inzet en de creativiteit van Oostenrijk om gemeenschappelijke Europese oplossingen aan te reiken.

Rübig
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, dames en heren, de grote vraag voor de komende herfst is hoe wij werkgelegenheid kunnen creëren. Het antwoord op die vraag is zeer eenvoudig: wij moeten producten vervaardigen en diensten aanbieden waarvoor anderen willen betalen. Hoe kunnen wij dat doen? Wij moeten investeren in scholing, voortgezette opleiding en levenslang leren. Ik stel voor dat wij het programma LEONARDO, waarover mevrouw Flemming het al had, met ten minste 100 % verhogen. Op dit ogenblik gaat 0, 1 % van de Europese begroting naar dat programma. Als wij daar 0, 2 % van maken, kunnen wij een echte bijdrage leveren om interessante banen te creëren en de jongeren werk te verschaffen.
Wat hebben wij verder nog nodig? Wij hebben een belastingharmonisatie en een harmonisatie van de fiscale rechtsgrondslag nodig. Wij mogen ons niet al te zeer op de belastingtarieven toespitsen, want daar hebben wij een markt nodig en geen kartel van de ministers van Financiën, maar een dienst aan de burger die zijn prijs waard is. Wij hebben zo weinig mogelijk belastingen nodig, maar hebben wel nood aan een goede rechtsgrondslag in plaats van 163 verschillende BTW-voorschriften. Wij hebben een definitie van belastingfraude en vele andere fenomenen nodig.
Voorts hebben wij ook een sociale dialoog nodig. Wij moeten met elkaar spreken. Wij hebben te veel problemen om ze alleen in theorie te kunnen bespreken. Daarom moeten wij met de praktijkmensen rond de tafel gaan zitten.

Vecchi
Mevrouw de Voorzitter, op 30 september aanstaande zullen officieel de onderhandelingen van start gaan tussen de Europese Unie en de ACS-landen, om de kenmerken van het nieuwe partnerschapsakkoord te bepalen dat de opvolger moet worden van de Vierde Overeenkomst van Lomé. Al in de afgelopen maanden is tijdens het debat dat binnen de Raad is gehouden over de kenmerken die dit akkoord moet krijgen, helaas gebleken dat er nogal wat terughoudendheid is van de zijde van een paar regeringen over essentiële aspecten van de toekomstige samenwerking.
Ik wil erop hameren dat het absoluut noodzakelijk is dat de politieke inhoud van de overeenkomst versterkt wordt, zowel wat betreft de bevordering van de democratie, van de rechtsstaat en de mensenrechten, als wat conflictpreventie aangaat, maar ook en vooral om te trachten een gemeenschappelijke strategie tussen de Europese Unie en de ACS-landen van de grond te krijgen, een strategie waarmee de uitdagingen van de globalisering beter het hoofd geboden kunnen worden.
Afgezien van de inhoud van het onderhandelingsmandaat, dat in de vorige maand afgerond is, zal van beslissend belang zijn met welke mentaliteit de landen van de Unie en vooral het Oostenrijkse voorzitterschap de onderhandelingen met de ACSlanden te lijf gaan. Wij moeten ervan doordrongen zijn dat wij in de nieuwe overeenkomst een heel belangrijk deel van onze internationale profilering op het spel zetten.
Het Oostenrijks voorzitterschap zal ook met uiterste spoed moeten proberen een juiste rechtsgrond aan te nemen voor al die begrotingslijnen voor internationale samenwerking die het risico lopen geblokkeerd te worden doordat er in de afgelopen weken een nieuwe juridische situatie is ontstaan.
In het bijzonder wat betreft de niet-gouvernementele organisaties en de acties ten behoeve van de mensenrechten, zal men werkelijk moeten opschieten om de juiste wetgeving te produceren, anders krijgt de Raad het in zijn schoenen geschoven dat er een einde is gekomen aan een aanzienlijk stuk ontwikkelingssamenwerking.
Tot slot zullen er nog andere maatregelen genomen moeten worden die tot nu toe bij de Raad zijn blijven steken, te beginnen bij de verordening inzake de ACS-landen die traditionele bananenproducenten zijn. Wij dringen hier ten zeerste op aan, want volgens ons moeten de door het Parlement aangenomen amendementen ook echt door de Raad worden overgenomen.

Maij-Weggen
Voorzitter, ik wil in de eerste plaats het Oostenrijks voorzitterschap heel veel sterkte wensen in deze periode. Deze periode is kort maar ook belangrijk en ik zie dat men vastberaden en rustig is begonnen. Dat is meestal de beste garantie voor een goed slotakkoord. Twee aspecten wilde ik nog benadrukken.
Het eerste aspect is dat van de institutionele hervormingen en verbeteringen van het Verdrag van Amsterdam waar het Oostenrijkse voorzitterschap een begin mee wil maken via een informele top. Als oud-rapporteur kan ik alleen maar benadrukken dat de democratisering van de Europese Unie nog niet is voltooid. Ook al worden wij de winnaar van het Verdrag van Amsterdam genoemd, er moeten nog steeds puntjes op de i worden gezet en ik doe een beroep op u om die vervolmaking van het democratisch gehalte van de Unie inderdaad rond te maken.
Mijn tweede oproep betreft de mensenrechten. Ook onze fractievoorzitter heeft daar iets over gezegd. Wij hebben het vijftigjarig bestaan van de Conventie van de rechten van de mens in deze periode. We hebben steeds opnieuw mensenrechtendebatten in dit Parlement en er zijn een aantal zaken die maar niet tot een goed einde worden gebracht, bijvoorbeeld de acties van de Europese Unie in de richting van Nigeria en Birma. In beide landen is de situatie geëscaleerd de afgelopen twee maanden. We hebben een beroep gedaan op het Engelse voorzitterschap om één lijn te trekken en over te gaan tot strengere maatregelen. Dat is niet gelukt, we doen opnieuw een beroep op het Oostenrijkse voorzitterschap om deze handschoen op te pakken en ervoor te zorgen dat in deze twee landen recht en democratie worden hersteld, want dat is toch altijd veel belangrijker dan economische belangen, ook voor de Europese Unie.

Linkohr
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer Schüssel, u zoekt werk, maar ik zou u nog twee andere thema's willen voorleggen. Het eerste is het vijfde kaderprogramma inzake onderzoek. Het gaat hier om het bespottelijke bedrag van 15 of 16 miljard ecu. Wij moeten van dat programma zo snel mogelijk werk maken, want anders kan de Commissie die kredieten volgend jaar niet ter beschikking stellen. Wij moeten dus weten waarover wij kunnen beschikken voor wij ons over de begroting uitspreken. Dat zet u en ons - wij moeten dat immers samen doen - onder tijdsdruk. Ik neem aan dat wij de bemiddelingsprocedure in september zo snel mogelijk zullen aanvatten om tot een resultaat te komen.
Het tweede thema dat ik u als huiswerk wil meegeven of dat misschien nu al op uw agenda staat is de klimaattop in Buenos Aires. Buenos Aires ligt wel ver van Europa, maar het gaat daar ook om ons. Wij hebben het er op de laatste klimaattop in Kyoto goed van afgebracht. De Europeanen hebben daar bewezen dat zij op dit terrein de leiding hebben. Dat is daar erkend en heeft er trouwens sterk toe bijgedragen dat in Europa een gevoel van solidariteit en een nieuw elan is ontstaan.
Deze teksten, die destijds werden ondertekend of waarmee wij hebben ingestemd, hebben eigenlijk weinig uitgehaald. Als fysicus kijk ik niet alleen naar de teksten, maar laat ik ook metingen uitvoeren en stel ik vast dat wij vandaag meer CO2 produceren dan een jaar geleden. Zo gaat het maar voort. Wij hebben dus nood aan een strategie - Buenos Aires kan daartoe de aanzet geven - en bovendien kunt u als voorzitter laten zien dat wij niet alleen kunnen spreken maar ook handelen. Ik wens u met het voorzitterschap veel geluk en hoop dat wij op dit terrein goed kunnen samenwerken.

Schüssel
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik kan natuurlijk niet nader op de vele hier gestelde vragen ingaan. Ik verontschuldig mij ook voor het feit dat ik bij gebrek aan ervaring bij het begin wat uitvoerig ben geweest. Ik zal dat nu proberen goed te maken.
In de eerste plaats dank ik u van harte voor uw werkelijk vriendelijke woorden aan het adres van Oostenrijk. Ik beschouw die woorden niet als tot mij persoonlijk gericht. Ik ga ervan uit dat u ons gehele land kracht en energie hebt toegewenst. Uiteindelijk moet dat de gehele Unie ten goede komen. Ik heb uw steun ook nodig omdat de voorzitter van de Raad - als ervaren beroepsmensen weet u dat veel beter dan ikzelf, die dit voor het eerst doe - niet als een dictator de anderen tot iets kan dwingen, maar de moeilijke taak heeft te bemiddelen, samen te werken en vaak tegenstrijdige belangen te verzoenen en met elkaar in overeenstemming te brengen. In dat opzicht kan ik uw wensen werkelijk gebruiken. Ik beschouw ze als een blijk van vertrouwen in Oostenrijk en in de politici, ambtenaren en parlementsleden die hier zullen werken.
U hebt een aantal belangrijke thema's behandeld. Een eerste is de kwestie van de instellingen en van de bijzondere Raad, die geen top in de klassieke zin van het woord zal zijn. Ik wil u in alle openheid zeggen dat de institutionele hervormingen, zoals in Cardiff is besloten, meteen na de goedkeuring van het Verdrag van Amsterdam zullen worden aangepakt. De besprekingen daarover zullen wellicht al vroeger beginnen, maar de hervormingen kunnen formeel pas na goedkeuring van het Verdrag van Amsterdam van start gaan.
Voorts meen ik dat de institutionele kwestie niet tot de weging van de stemmen in de Raad of de samenstelling van de Commissie kan worden beperkt. Ik stel op dat terrein, vandaag nog meer dan in Amsterdam, enige beweging vast. De landen die de kwestie van de samenstelling van de Commissie naar voren schoven, beginnen nu te beseffen hoe belangrijk het is dat elke lidstaat in de Commissie vertegenwoordigd is. Als alle landen in de Commissie vertegenwoordigd zijn, is dat gunstig voor de geloofwaardigheid van de Commissie, hoewel de Commissieleden uiteraard niet langer hun eigen land vertegenwoordigen.
Anderzijds beginnen ook kleine en middelgrote landen te begrijpen dat bij de weging van de stemmen een grotere flexibiliteit vereist zal zijn. Ik vind dat ook niet erg. Ik meen dat meer meerderheidsstemmingen de Unie in elk geval doeltreffender kunnen maken.
Dan nu het probleem van de werkgelegenheid. Wij willen samen bewijzen dat een sterke en geloofwaardige munt, die een concurrent van de dollar wordt, geen beletsel is om werkgelegenheid te creëren maar integendeel een voordeel voor de industrie, de kleine ondernemingen en de dienstverlenende bedrijven in Europa kan zijn. Dat moeten en kunnen wij aantonen. Ik wil hier geen grote woorden gebruiken - dat ligt mij niet - maar ben ervan overtuigd dat wij aan het einde van dit jaar misschien wel een miljoen meer arbeidsplaatsen zullen hebben dan eind vorig jaar. De groei helpt ons daarbij uiteraard, maar bovendien hebben wij ons economisch beleid beter gecoördineerd, zodat de cohesie en de convergentie nu vruchten afwerpen.
Wat de financiën en de solidariteit betreft, zou ik u in alle openheid het volgende willen zeggen. Ook de toekomstige Europese Unie zal het niet zonder solidariteit binnen de Unie en met de armste landen - de hier vermelde ACS-landen en de kandidaatlidstaten - kunnen stellen. Dat is zo belangrijk dat het eigenlijk een fundamenteel principe is en dat de solidariteit, hoe hard de discussie ook wordt, moet worden gevrijwaard. Daarover mag geen twijfel bestaan.
Wij kijken met belangstelling uit naar het verslag van de Commissie om te weten hoe de lasten in de Unie eerlijk zullen worden verdeeld. Dan zal daarover in de Unie en de lidstaten een debat op gang komen. Ik ben er echter van overtuigd dat die moeilijke onderhandelingen uiteindelijk resultaten kunnen opleveren. Verstandige mensen kunnen, ook als ze verschillende belangen hebben, uiteindelijk een oplossing voor hun tegenstellingen vinden.
Wat de uitbreiding betreft, heb ik gezegd dat wij met de onderhandelingen zullen beginnen. De vraag is of wij moeten wachten tot de Commissie alle hoofdstukken heeft onderzocht of meteen kunnen beginnen als ze met een hoofdstuk klaar is. Ik geef de voorkeur aan het tweede en heb daarvoor ook uw steun nodig. Ik meen immers dat wij, als wij meteen eerlijke en open onderhandelingen aanvatten, een belangrijk signaal geven dat het hervormingsproces in de betrokken landen kan ondersteunen.
De kandidaat-landen zullen grote inspanningen moeten doen. Daarover mogen wij ons geen illusies maken. De regeringen en politici die voor de Europese Unie en de integratie daarvan ijveren, zullen nog harde tegenstand ondervinden. Wij moeten hen - ook dat is solidariteit - daarbij helpen en mogen de start van de onderhandelingen om formele redenen niet nog eens een jaar uitstellen. Daar gaat het om. Dat wilde ik hier klaar en duidelijk zeggen.
Ik wil kort nog iets zeggen over de top omdat ook die met de uitbreiding samenhangt. Wij hebben nood aan een strategie die verder reikt dan de elf landen waarmee wij al een soort toetredingsfilosofie hebben ontwikkeld. Wat gebeurt er met Oekraïne, Moldavië en de Balkanlanden? Dat is een belangrijke vraag die wij uiteraard niet zomaar kunnen beantwoorden. Een strategische vraag is bijvoorbeeld welk netwerk van Europese betrekkingen wij aanbieden: een Europese conferentie of iets anders? Dat thema kan volgens mij ook op de speciale top, op de informele Raad in Gymnich in Salzburg en wellicht ook door de regeringsleiders worden besproken.
Sommige sprekers hadden het ook over Latijns Amerika. Gisteren hebben wij onder Oostenrijks voorzitterschap de eerste gezamenlijke Raad met Mexico geopend. Ik zeg u heel eerlijk waarom wij dat hebben gedaan. Mexico was 60 jaar geleden het enige land dat tegen de bezetting van Oostenrijk door Hitler-Duitsland protesteerde. Mexico was het enige land dat dit heeft gedaan. Wij hebben dat gedurende 60 jaar in ons collectief bewustzijn gehouden. Dat wij nog geen veertien dagen na de inwerkingtreding van de interim-overeenkomst deze gezamenlijke Raad hebben geïnstalleerd, was een zeer uitzonderlijke gebeurtenis.
Wij willen Mexico daarmee ook onze dank betuigen. U ziet dat kleine dingen soms erg belangrijk kunnen zijn. De verantwoordelijkheid van Europa en onze betrekkingen met Latijns Amerika zijn van het grootste belang. Wij willen samen, ook met de Duitsers, alles doen om van de Top van Rio de Janeiro volgend jaar een succes te maken.
Nu kort iets over het milieu. Bij het bereiken van het akkoord van Kyoto heeft Europa de doorslag gegeven. De 8 % minder betekent heel wat. Als wij dat in concrete maatregelen omzetten, zullen wij een aantal pijnlijke beslissingen moeten nemen die ook de nationale regeringen zullen moeten naleven. Daarom moeten wij op concrete maatregelen aandringen. Lyrische ontboezemingen hebben wij niet meer nodig. Het grote verschil met de vroegere, nationale verklaringen is dat het deze keer om een internationaal afdwingbare verbintenis gaat. Daarom meen ik dat de huidige gesprekken tussen de Commissie en de Raad een ander gehalte hebben. Ik vind het ook zeer positief dat vele leden over de milieubescherming hebben gesproken.
Nog een duidelijk woord over de mensenrechten. Wij hebben al een ontmoeting van de trojka met Algerije voorbereid. Wij onderhouden nauw contact met Nigeria, waar toch ook positieve elementen merkbaar zijn. Ik hoop ten zeerste dat de nieuwe machthebber, generaal Abubakar, ook werkelijk doet wat hij heeft gezegd. Ik kan u verzekeren dat het Oostenrijkse voorzitterschap deze eisen, die u hier vandaag hebt ondersteund, uitdrukkelijk zal stellen.
Ik dank u nogmaals voor uw vertrouwen. Ik dank u ook voor uw soms sceptische opmerkingen. Cyprus staat uiteraard op de lijst van onze prioriteiten. Wij willen de kwestie aanpakken. Ik ontken niet dat het recht op zelfverdediging bestaat. Wat het plaatsen van raketten betreft, hoop ik dat wij een andere oplossing kunnen vinden die de veiligheid van Cyprus niet in gevaar brengt.
De heer Hänsch citeerde Wallenstein: jullie komen laat, maar jullie komen! Het volledige citaat luidt als volgt: "Jullie zijn wel laat, maar jullie zijn er! De lange weg is een verontschuldiging voor jullie talmen."
Wij zijn al lang onderweg en willen een waardevolle doelstelling bereiken.

De Voorzitter
Dit uiterst boeiende debat is gesloten.

Situatie in Kosovo
De Voorzitter
Aan de orde is de verklaring van het fungerend voorzitterschap van de Raad over de situatie in Kosovo.

Schüssel
Mevrouw de Voorzitter, ik begroet ook de heer Van den Broek, met wie wij vorige maandag in de Raad Algemene Zaken dit thema uitvoerig hebben besproken. Ik geef eerst een overzicht van de situatie. Op het ogenblik zijn 80.000 à 90.000 mensen op de vlucht. Een groot deel daarvan bevindt zich nog in Kosovo, maar heeft elders een onderkomen gezocht omdat hun eigen dorpen vernietigd zijn. Zowat 15.000 à 20.000 mensen bevinden zich in Noord-Albanië. Minister Kinkel heeft het gebied bezocht. De situatie is er verschrikkelijk. Families van tien à vijftien mensen vangen er nog eens tien à vijftien vluchtelingen op. In kleine kamertjes liggen soms vijftien mensen op een vloer van aangestampte aarde. Met de hulp van de Commissie en de verschillende NGO's wordt nu tenminste een eerste humanitaire hulp verleend. Ik ben ook dankbaar dat de desbetreffende programma's nu zijn opengesteld. Ik meen echter dat de afzonderlijke landen op bilateraal niveau meer moeten doen. In Macedonië zijn er op dit ogenblik ongeveer 10.000 vluchtelingen.
Wij vinden het voortreffelijk dat ook Rusland meedoet. Dat is uiterst belangrijk. De ontmoeting tussen Milosevic en Jeltsin in Moskou was uiteraard verre van volmaakt. Belangrijke eisen van de internationale gemeenschap werden niet vervuld. Toch hebben wij de Russen op die manier bij de zaak kunnen betrekken en hen ertoe kunnen dwingen zich ook met dit thema anders bezig te houden dan ze vroeger deden. Ik heb in Belgrado zelf met president Milosevic gesproken. Ik ben nog altijd de enige minister van Buitenlandse Zaken die zelf in Pristina is geweest. Wij hebben in Pristina nu een eerste bureau van het voorzitterschap geopend.
Wij hebben bereikt dat internationale waarnemers naar het gebied kunnen komen. Op dit ogenblik bevinden zich in het gebied 28 Europese waarnemers. Zij treden niet op als ECMM, maar min of meer als diplomaten van onze ambassades. De Russen en Amerikanen hebben ongeveer evenveel waarnemers gestuurd. Vorig weekend heb ik de secretaris-generaal van het Oostenrijkse ministerie van Buitenlandse Zaken als mijn persoonlijke vertegenwoordiger naar Belgrado, Pristina en Malicevo gezonden, waar zich het hoofdkwartier van het UCK bevindt. Zo wilde ik de Unie en het voorzitterschap ook nu zichtbaar aanwezig doen zijn. Ik zie niet in waarom alleen Holbrooke en Afanasiewsky in het gebied zouden zijn. Ook Europese vertegenwoordigers en gezanten moeten daar zichtbaar aanwezig zijn.
(Applaus) Wij hebben een aantal belangrijke resultaten geboekt. In de eerste plaats hebben de bestaande sancties tenminste een gedeeltelijk effect: de bevriezing van de privatiseringsprojecten heeft uiteraard tot gevolg dat de geldbronnen voor Milosevic opdrogen.
In de tweede plaats hebben die sancties een zeker economisch effect op afstand. Men mag het belang ervan evenwel niet overdrijven. Vooral met betrekking tot het vliegverbod, waartoe nu is besloten, moet men goed beseffen dat het wegens de internationale opzeggingstermijnen verschillende maanden zal duren voor het effectief wordt. Wij mogen van de sancties dus niet al te veel verwachten.
Volgens mij komt daar nog bij dat de militaire situatie volledig is veranderd. Volgens de Russen wordt Kosovo op dit ogenblik voor 30 % - volgens andere bronnen, die volgens mij dichter bij de waarheid zitten - voor 40 % door het UCK militair gecontroleerd. Uit militair oogpunt kan Milosevic de strijd niet echt meer winnen tenzij hij daarvoor onvoorstelbaar omvangrijke militaire middelen inzet. Het is zeer de vraag of, gelet op de houding van de Joegoslavische legerleiders, een dergelijke inzet van militaire middelen ook maar kan worden overwogen. Dat is op zichzelf positief, maar uiteraard kan men dat niet helemaal uitsluiten.
In de derde plaats stellen wij een tendens tot verdere radicalisering vast, ook - dat is een kritische opmerking - bij de Albanezen in Kosovo. De man op wie wij volgens mij altijd hebben gerekend, Ibrahim Rugova, wordt met het uur zwakker. Hij verdient onze grootste bewondering omdat hij in uiterst moeilijke omstandigheden altijd de moed heeft gehad voor geweldloosheid te pleiten. Toen mijn secretaris-generaal zich in Malicevo bevond - overigens een onwezenlijke ervaring, zoals destijds met Che Guevara, namen werden niet genoemd, slechts "ik ben commandant nr. 7" - stelde hij vast dat de echte vijanden voor Malicevo de politici in Pristina en vooral Rugova waren. Daarover maak ik mij zorgen. Ik geef dat eerlijk toe.
Wij moeten de gematigde leiders van de Albanezen in Kosovo proberen te versterken en mogen hun positie niet door valse signalen ondermijnen. Wij moeten ook zorgen dat Europa er zichtbaar aanwezig is. Wij moeten ons in het bijzonder op de kwestie van de enhanced status toespitsen, zoals wij dat in ingewikkelde Eurotaal altijd zeggen. Niemand weet wat dat precies betekent. Volgens sommigen is het eigenlijk iets meer dan de status-quo, terwijl de Albanezen in Kosovo zeggen dat van iets anders dan afscheiding en onafhankelijkheid geen sprake kan zijn.
Wij moeten er absoluut voor zorgen dat de uitwerking van een dergelijke status, die uiteraard volledige autonomie moet inhouden en niet alleen betrekking mag hebben op het gebruik van de eigen taal, de toegang tot de universiteiten of de toegang van verpleegkundigen tot de ziekenhuizen, een echt Europees thema wordt waaraan wij ons willen wijden. Daarnaast moeten wij uiteraard op de volledige beëindiging van het geweld blijven aandringen. Wij moeten aandringen op onmiddellijke onderhandelingen in aanwezigheid van de Amerikanen, Europeanen en Russen.
Persoonlijk meen ik dat wij zonder optreden in de regio het probleem nooit zullen oplossen. Wij werken in de VNVeiligheidsraad aan een soort resolutie in twee stappen, die de mogelijkheid van verdere acties volledig garandeert.
In de volgende weken zal blijken of wij Milosevic echt kunnen doen bijdraaien en een internationaal optreden mogelijk kunnen maken. Wij kunnen hier ook stimuli aanbieden, zoals de wederopname in de OVSE. Als wij in de regio een missie willen om daar echt aanwezig te zijn, lijkt dat voor mij de enige mogelijkheid om de Joegoslaven zover te krijgen. In alle eerlijkheid moet ik zeggen dat wij van de Albanezen nauwelijks kunnen verwachten dat zij met autonomie genoegen zullen nemen als wij niet tegelijkertijd in Joegoslavië zelf op een echte democratisering en een pluralistische ontwikkeling aandringen. Volgens mij is pas dan echte autonomie, een echt debat over de status van Kosovo en een positief onderhandelingsresultaat mogelijk.
(Applaus)
De Voorzitter
Ik heb zes ontwerpresoluties ontvangen ter afronding van dit debat.

Verwelkoming
De Voorzitter
Ik heb het genoegen de door de heer Abdelkader Hadjar, voorzitter van de commissie buitenlandse zaken van de nationale vergadering, geleide delegatie van de nationale vergadering van de Democratische Volksrepubliek Algerije te verwelkomen op de officiële tribune.
U vereert ons met dit bezoek ter gelegenheid van de vierde interparlementaire ontmoeting met de bevoegde delegatie van het Europees Parlement. Ik wil er nog aan toevoegen dat de relaties tussen Algerije en de Europese Unie binnenkort gebaseerd zullen zijn op het beginsel van het Euromediterrane partnerschap en dat uit de contacten die wij op parlementair niveau onderhouden, gebleken is dat de gemeenschappelijke wil aanwezig is om op tal van essentiële gebieden samen te werken.
Ik wens de Algerijnse delegatie tevens vruchtbare gesprekken en een aangenaam verblijf in Straatsburg toe.

Situatie in Kosovo (voortzetting)
Swoboda
Mevrouw de Voorzitter, ik ben zeer blij dat de Algerijnse delegatie hier vandaag aanwezig is. Mevrouw de Voorzitter, ook ik hoop dat dit een vruchtbare ontmoeting wordt, dat wij de betrekkingen tussen Europa en Algerije geleidelijk kunnen verbeteren en dat ook het Oostenrijkse Raadsvoorzitterschap daartoe kan bijdragen.
Dan nu iets over Kosovo. Mijnheer Schüssel, u had het over de snelle verzwakking van de positie van de heer Rugova. Dat verbaast ons niets. U treft persoonlijk geen schuld, maar mevrouw Pack en vele anderen hebben hier al vaker - de heer Van den Broek, die ik hier van harte verwelkom, weet dat - gezegd dat de Europese Unie zich meer moet inspannen om de vredelievende krachten te ondersteunen. Wij moeten eerlijk toegeven dat de Unie weinig of niets heeft gedaan. Het is ook onze schuld dat de positie van de democratische en vredelievende krachten verzwakt. Dat moeten wij eerlijk toegeven. Ook namens mijn fractie vind ik het goed dat Europa, overeenkomstig de wens van het Europees Parlement, nu uitdrukkelijker in het gebied aanwezig is. Ik vind het ook goed dat dit onder het Oostenrijkse voorzitterschap van de Raad gebeurt.
In de tweede plaats merk ik op dat, wat de politieke doelstelling betreft, de meningen in dit Parlement verschillen. Wij moeten nochtans duidelijk weten wat onze politieke doelstelling is, ook bij een eventueel ingrijpen. Ook generaal Norman heeft dat onlangs uitdrukkelijk gezegd. Hij stemt er ook mee in dat de NAVO ingrijpt, maar wil weten welke politieke doelstelling wij daarmee willen bereiken. Welnu, onze politieke doelstelling moet autonomie voor Kosovo zijn in het kader van een - hierin heeft u volkomen gelijk - democratisch Joegoslavië. Als wij echter een andere doelstelling of verschillende doelstellingen formuleren en als sommigen voor autonomie en anderen voor onafhankelijkheid pleiten, weten wij nu al dat die onafhankelijkheid meteen ook problemen zal opleveren, meer bepaald in Macedonië of, zoals wij dat hier officieel noemen, in de FYROM, en ook in Albanië zelf. Dat spelletje mogen wij niet meespelen. Wij moeten opkomen voor autonomie en tegelijkertijd ook voor een democratisch bestel in Joegoslavië.
Ik stel met grote voldoening vast dat inspanningen worden gedaan om de Verenigde Naties, in het bijzonder door de gesprekken met Rusland, aan onze zijde te krijgen en ertoe te brengen in te stemmen met de inzet van troepen als dat nodig mocht zijn. Ik ben solidair met de doelstellingen van de Verenigde Naties, maar moet eerlijk zeggen dat het Albanese volk moet weten dat Europa nooit zal dulden dat dit volk wordt afgeslacht of van zijn bestaansmogelijkheden wordt beroofd. Wij moeten alles doen om tot een vreedzame regeling te komen en om de Verenigde Naties te doen instemmen met een ingrijpen als dat nodig is. Het moet echter volkomen duidelijk zijn dat wij niet alleen opkomen voor de autonomie van het Albanese volk, maar nu ook voor het voortbestaan van dat volk. Wat in Bosnië is gebeurd mag ons niet meer overkomen, want anders verliezen wij elke geloofwaardigheid. Als wij voorstander van een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid zijn, moeten wij nu bewijzen dat wij die lijn tot het einde toe kunnen doortrekken.

Pack
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer Schüssel, ik vond uw toespraak voortreffelijk, maar ze komt vele jaren te laat. De tijd glipt ons door de vingers. Zoals de heer Swoboda opmerkte, is dat niet uw schuld, maar die van alle Westerse regeringen samen. Sedert 1989 heb ik Kosovo bijna elk jaar bezocht. Ik weet dus echt wel waarover ik het heb. Tien dagen geleden was ik nog in Albanië, waar ik de ellendige situatie van de vluchtelingen heb gezien. Ik vind dat wij ook moeten beseffen dat wij de zaak met verschrikkelijk veel vertraging aanpakken.
Wat de heer Rugova betreft, hebt u gelijk. Hij heeft gedurende acht jaar geprobeerd de mensen tot geweldloos verzet aan te sporen. Welnu, de Skipetaren hebben dat gedaan. Dat is trouwens moeilijk te geloven. Inmiddels is de situatie zo dat de heer Rugova geen resultaten kan voorleggen. Gedurende meer dan acht jaar heeft hij de mensen tot geweldloos verzet aangespoord, maar het Westen is hem daarvoor niet erkentelijk geweest. De Westerse landen, die altijd op korte termijn denken, in de regio geen doelstellingen op middellange of lange termijn hebben, reageren pas, zoals wij ook in Bosnië hebben gezien, als de televisie de bevolking laat zien dat ginds bloed vloeit.
De politieke oplossing voor Kosovo kan al lang niet meer de autonomie zijn die Milosevic in 1989 heeft opgeheven. Dat moet voor iedereen duidelijk zijn. Ik pleit er al sedert vele jaren voor dat in een nieuwe en democratische Joegoslavische bond drie republieken worden opgenomen: Servië, Montenegro en Kosovo. Ook die oplossing schijnt vandaag echter onmogelijk te zijn geworden, temeer daar Joegoslavië allesbehalve democratisch is. Zolang het moorden en plunderen en de etnische verdrijving van de Albanezen blijft voortduren, groeit de steun voor het UCK en kalft de steun aan Rugova af.
Inschikkelijkheid tegenover Belgrado versterkt het UCK en verzwakt Rugova. Zoals uzelf hebt gezegd, zijn de sancties pijnlijk zwak. Daarom moeten wij onze verantwoordelijkheid op ons nemen en het probleem proberen op te lossen. Volgens mij kunnen wij dat alleen doen door een taal te gebruiken die Milosevic verstaat.

Cars
Mevrouw de Voorzitter, op enige punten staan de Europese liberalen kritisch tegenover het optreden van de Raad, maar wij willen toch onze dank uitspreken voor de fraaie toespraak van de heer Schüssel.
Ten eerste zijn wij van mening dat de Raad, de voornaamste vertegenwoordiger van de Europese democratieën, met grote voortvarendheid en daadkracht moet optreden. Milosevic gaat door met zijn gewelddaden, er wordt strijd geleverd, steden worden gebombardeerd, velen worden gedood, mensen slaan op de vlucht. Mijnheer Schüssel, de Raad moet meer doen dan tot nu toe om een eind te maken aan deze ellende - en met deze ellende bedoel ik de heer Milosevic. Hij moet, zo nodig onder bedreiging van ernstige represailles, worden gedwongen een eind te maken aan zijn gewelddaden en zijn troepen uit Kosovo terug te trekken. Daarna kunnen dan werkelijke onderhandelingen over de toekomst van Kosovo worden gestart. Of vindt u, mijnheer Schüssel, dat men van de onderdrukte kan verlangen dat hij onderhandelt met het mes van de onderdrukker op zijn keel?
Ten tweede is het zeer gewenst dat de VN-Veiligheidsraad zich openstelt voor militaire maatregelen van de kant van de democratische staten, als Milosevic niet anderszins kan worden gedwongen eieren voor zijn geld te kiezen. De Raad mag zich echter niet aan banden laten leggen door een eventueel veto. Wij verwachten dat de Europese Unie, onder leiding van de Raad, de onderdrukking en de tirannie in ons werelddeel een halt toeroept.
Ten derde vinden wij liberalen dat de toekomstige status van Kosovo moet worden bepaald door middel van onderhandelingen en niet al voordat die onderhandelingen plaatsvinden. Wij vinden het op het schandalige af dat men van de democratisch gekozen president van Kosovo, Rugova, verlangt dat hij reeds voor de start van de eigenlijke onderhandelingen zijn eis van zelfbestemmingsrecht opgeeft. Deze eis was immers het uitgangspunt van Rugova in al de jaren dat hij zijn door Milosevic onderdrukte landgenoten heeft geleid. In deze jaren benadrukte hij tegelijkertijd dat de strijd alleen met vreedzame middelen mocht worden gestreden. Maar kreeg hij toen de steun van de democratische landen? Nee, wij lieten hem in de steek! "In Kosovo was het immers rustig."
Binnen de Europese Unie mag het geen verschil maken of wij Zweden, Grieken, Oostenrijkers of Portugezen zijn, dan wel of wij protestant, katholiek, moslim of jood zijn. De Unie is er voor ons als individuen. Het is mijn innige hoop dat degenen die thans strijden tegen onderdrukking en voor vrijheid in Kosovo, worden gedreven door de wil niet als groepen tegenover elkaar te staan, als orthodoxen tegenover moslims, als Serviërs tegenover Albanezen, maar dat het hun doel is Kosovo te verankeren in een Europese gemeenschap die gekenmerkt wordt door democratie en respect voor elk individu.

Caccavale
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, in uw toespraak van zostraks zei u dat u wilt samenwerken met het Europees Parlement en wij danken u daarvoor. Wist u dat er geen onderwerp is waar het Europees Parlement zich zo vaak over heeft uitgesproken als dat van Kosovo? Wij hadden immers een voorgevoel van het drama dat zich daar kon afspelen, en dat zich dan ook stipt heeft aangediend; dit alles tot volmaakte onverschilligheid van de Europese Raad en de Commissie. Wij hebben het al lang zien aankomen dat dictator Milosevic vroeg of laat zijn gram zou halen bij de Albanezen in hun eigen achtertuin, daarbij gebruik makend van methoden die hij voorheen beproefd heeft tijdens de oorlog en de etnische zuiveringen in Bosnië.
Mijnheer de voorzitter van de Raad, naar mijn mening is het essentiële punt het laatste dat u hebt opgenoemd: zolang er geen democratie in Joegoslavië is, krijgen wij geen enkele kans om het probleem van Kosovo op te lossen. Ik ben van mening dat Europa onderhand een vuist moet maken tegen dictator Milosevic, zij moet dreigen met duidelijke standpunten in woorden die er niet om liegen, voordat het allemaal te laat is.

Theonas
Mevrouw de Voorzitter, het zogenaamde Bevrijdingsleger van Kosovo verklaart dat als men vrede in de Balkan wenst, men onafhankelijkheid voor Kosovo moet steunen. Desalniettemin dringt de Amerikaanse diplomatie - die geen doekjes meer windt om haar intenties jegens Joegoslavië - erop aan dat het Bevrijdingsleger betrokken wordt bij het streven naar een oplossing. Anderzijds schijnt ook de Raad over te hellen naar dat standpunt en van mening te zijn dat een ieder die wat te zeggen heeft, een duit in het zakje moet doen.
Ik wil niet zeggen dat men per se de tactiek van Milosevic moet volgen, maar is de Raad niet van mening dat men, met het uitsluitend uitoefenen van druk op de regering in Belgrado, in feite de gematigde Albanezen in Kosovo ondermijnt en de intransigente groepen van het Bevrijdingsleger een hart onder de riem steekt? De fungerend voorzitter zei ons dat het Bevrijdingsleger 40 % van Kosovo onder zijn controle heeft en voor onafhankelijkheid is. Hoe zal in het kader van de door de Raad voorgestane autonomie dan een vreedzame oplossing mogelijk zijn?
Mijns inziens moeten wij vroeg of laat de dingen eens op een rijtje zetten en de verantwoordelijkheden aanvaarden die ons voor de situatie in de Balkan toekomen.

Vandemeulebroucke
Voorzitter, geachte collega's, zoveel keren heeft het Parlement gewezen op het drama van Kosovo. Onze resoluties zijn legio. Vele keren was Rugova in Straatsburg. Wij schonken aan Demaçi de Sacharov-prijs, maar al die tijd bleef de Raad in een impasse, want er was nooit een eensgezind buitenlands beleid ook niet ten aanzien van Kosovo. Al die tijd wist de Raad dat het Servisch geweld automatisch zou leiden tot meer geweld. Daarom is de situatie uitzichtloos geworden en het kan een massale slachting veroorzaken. Daarom moet fundamenteel de oorzaak van het geweld verdwijnen: het Servisch staatsnationalisme, de Servische staatsterreur. Daarom moet het volkerenrecht voor Kosovo maximaal gehanteerd worden. Naar mijn mening houdt dit een groot diplomatiek offensief in waarbij Kosovo rechtstreeks wordt betrokken als evenwaardige natie.
Ik heb veel vertrouwen in het Oostenrijkse voorzitterschap, maar ik zou het willen vragen aan de Raad voor te stellen aan Kosovo een reëel diplomatiek statuut te verlenen, zoals mijn land dat bijvoorbeeld onlangs heeft gedaan met de Palestijnen. De geschiedenis moet ook kunnen vooruitlopen in plaats van steeds achterop te geraken.

Antony
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, vertegenwoordigers van het communistische Servië van Milosevic, zeven jaar geleden heb ik bij de heldhaftige opstand voor de bevrijding van Slovenië en Kroatië de volgende drie opmerkingen gemaakt.
Allereerst zou Servië er zelf ook goed aan doen zich van het communisme te bevrijden in plaats van zijn overwicht over deze oude en historisch gegroeide naties te willen behouden. Dit waren natuurlijk federale deelstaten van Joegoslavië, maar zij beschikten over het grondwettelijk erkende recht op afscheiding, waarover ook onze landen in de Europese Unie hopelijk ooit zullen beschikken.
Ten tweede liepen de Serviërs door de opeising van de Kroatische Krajina, onder het voorwendsel dat deze grensgebieden vooral door Serviërs bewoond werden, het risico dat ook hun provincie Kosovo, de historische bakermat van de Servische natie, maar nu voor 90 % door Albanese moslims bewoond, ooit betwist werd.
60 jaar geleden waren de Serviërs zelf in de meerderheid in Kosovo. Vandaag maken zij om twee redenen nog slechts 10 % van de bevolking uit: het kelderen van hun geboortecijfer en de voortdurende immigratie van Albanezen, die de al aanwezige moslimminderheid versterkt hebben.
Ten derde hadden de Serviërs er beter aan gedaan deze immigratiegolf een halt toe te roepen en hun grondgebied te herbevolken in plaats van het grondgebied voor de katholieke bevolking van Kroatië te willen beperken tot het gebied dat zichtbaar is vanaf de klokkentoren van de kathedraal van Zagreb, zoals een van hun oorlogszuchtige leiders het cynisch formuleerde. Er zij aan herinnerd dat het bolsjewistische Servische regime hier indertijd de steun genoot van Jacques Delors.
Volkeren betalen jammer genoeg altijd de prijs voor het inconsequente optreden van hun leiders en de waanzin van ideologieën. Deze overwegingen rechtvaardigen evenwel niet dat de politie van de nieuwe wereldorde zich vandaag in de interne aangelegenheden van Servië wil mengen en zeker niet dat gezocht wordt naar een excuus om militair tussenbeide te komen. Dit zal tot het uiteenvallen van Servië leiden, met alle mogelijke gevolgen voor de Balkan en Griekenland, dat zich terecht zorgen maakt en zich de eeuwen van verschrikkelijke Ottomaanse overheersing herinnert.
Wij moeten hier de principes van het internationaal recht herbevestigen. Om te beginnen, de onschendbaarheid van de grenzen, die slechts in uitzonderlijke gevallen en in onderling overleg gewijzigd mogen worden; ten tweede het recht op zelfbeschikking van volkeren, maar alleen wanneer hier op democratische wijze uiting aan gegeven wordt en niet onder druk van terroristische groepen, zoals dat het geval was in Frans Algerije en vandaag het geval is in Spaans Baskenland; ten derde, niet-inmenging in de binnenlandse aangelegenheden van een land.
Tenslotte wil ik nog enkele opmerkingen maken. Hoe valt het te verklaren dat de Palestijnen, die altijd al in Palestina gewoond hebben, veel minder rechten zouden hebben dan de Albanezen, wier aanwezigheid in Kosovo veel recenter is? Hoe valt het te verklaren dat het recht op een bakermat zo geprezen wordt voor Israël en geweigerd wordt aan Servië? Hoe valt het te verklaren dat geen enkele sanctie volgt op de veroordelingen van Israël, dat vasthoudt aan zijn vreselijke apartheid en almaar meer zijn kolonisatie oplegt, terwijl men zich opmaakt om Servië te treffen? Moeten we ook de uitroeping van moslimrepublieken aanvaarden in delen van Frankrijk, België of Duitsland, met het voorwendsel dat dit de wens is van de nieuwe bevolkingsgroepen? Wij zeggen neen, neen en nog eens neen!

Titley
Mevrouw de Voorzitter, ik dank de fungerend voorzitter voor zijn verklaring. Het is veruit de meest positieve verklaring die we de laatste maanden over Kosovo gehoord hebben en een duidelijke aanwijzing dat de met zoveel geduld uitgeoefende diplomatie die vele maanden geduurd heeft, vruchten begint af te werpen. Het is belangrijk dat we daarin zijn geslaagd terwijl we de samenhang van de contactgroep intact hebben kunnen houden. En het is belangrijk dat we de hele contactgroep bijeenhouden, inclusief Rusland. Als we dat niet doen, zullen we hoegenaamd geen controle meer hebben over de situatie.
Na de verklaring van de fungerend voorzitter zijn er twee dingen waarover ik me zorgen maak. Ten eerste moet zijn opmerking over de verzwakte positie van de heer Rugova ons allen zorgen baren. We moeten nogmaals duidelijk zeggen - en ik ben blij dat de fungerend voorzitter dat heeft aangehaald - dat we het hier hebben over autonomie, over uitgebreide autonomie, maar niet over onafhankelijkheid. Ik herhaal nog eens wat ik vorige maand al heb gezegd, namelijk dat degenen die in het wilde weg over onafhankelijkheid praten, de situatie alleen maar erger maken en niet beter. Als we dat standpunt duidelijk maken, steunen we daarmee mensen zoals de heer Rugova.
Ten tweede echter trof het me dat ik de fungerend voorzitter niet heb horen zeggen dat wij, als onderdeel van de oplossing voor deze situatie, de rechten moeten garanderen van de Serviërs die in Kosovo wonen. We moeten accepteren dat Kosovo historisch gezien belangrijk is voor het Servische volk en we moeten zien te vermijden dat we de angst die onder een bepaald volk heerst, niet vervangen door angst bij een ander volk. Dat is een belangrijk element.
Wij moeten er bij de Serviërs geen onduidelijkheid over laten bestaan dat wij, zodra er een oplossing is voor het probleem van Kosovo, de sancties zullen opheffen. We willen proberen het voormalige Joegoslavië weer op te bouwen. We maken het Servische volk niet tot de zondebok voor het optreden van hun leiders. Willen we een doorbraak bereiken, dan moeten we een positieve boodschap uitdragen. Mensen constant willen onderdrukken, is geen oplossing.
Uiteindelijk is het duidelijk dat Milosevic zelf alleen het dreigement van geweld begrijpt. Terwijl wij ons concentreren op diplomatieke oplossingen, moeten we op onze hoede blijven en via de NAVO de nodige militaire voorbereidingen voortzetten. We moeten ons blijven inzetten voor een VN-resolutie die een rechtsgrondslag geeft om militair op te treden. Hopelijk is dat allemaal niet nodig, maar toch moeten we kiezen voor een tweeledige benadering, namelijk het voeren van echte diplomatie gericht op vrede, terwijl de optie van militair optreden open wordt gehouden.

von Habsburg
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer Schüssel, in de eerste plaats dank ik u voor uw duidelijke en concrete uiteenzetting over een thema waarover al zoveel is gezegd dat aan de werkelijkheid voorbijgaat. Ik maak daaruit op dat Oostenrijk niet voor niets ook in Kosovo een belangrijke historische rol heeft gespeeld. Voor de Albanezen betekent Oostenrijk heel wat. Ik verzoek u van dat prestige van Oostenrijk gebruik te maken om ginds vrede te brengen, zoals Oostenrijk dat destijds zelf ook heeft gedaan.
Ik zou echter ook willen zeggen dat het voor ons belangrijk is dat wij een veel duidelijker beleid kunnen voeren. Ik ben u dankbaar dat u dat beleid op stapel hebt gezet. Het allerbelangrijkste is evenwel dat wij duidelijke bakens uitzetten en dat wij de heer Rugova ondersteunen. Dat is immers de politieke oplossing die wij moeten nastreven. Ik ben dan ook zeer blij dat mijn fractie heeft voorgesteld de Sacharov-prijs volgende keer aan de heer Rugova toe te kennen.
Wij moeten alles in het werk stellen om de positie van de heer Rugova te versterken. De jongste maanden en jaren hebben de politici, ook de Europese Unie, hem jammer genoeg verraden. Wij hebben de vredelievende krachten in Kosovo niet ondersteund. Het is dan ook begrijpelijk dat wij nu problemen hebben. Mijnheer Schüssel, in die zin wens ik u met uw opdracht veel succes toe.

La Malfa
Mevrouw de Voorzitter, het lijkt me dat de voorzitter van de Raad Schüssel een goede toelichting heeft gegeven over de positie van Europa en die ook met grote waardigheid heeft gepresenteerd, maar het is en blijft een inhoudelijk zwakke positie. Natuurlijk denk ik dat de Raad de steun zal krijgen van alle of in ieder geval de meeste politieke stromingen in dit Parlement voor de acties die hij heeft aangekondigd en ondernomen en die ook de juiste kant uitgaan. Maar toch moet ik eerlijk zeggen dat volgens ons, zoals collega Spaak ook al heeft gezegd in een toespraak waarin ik mij volledig kon vinden, de tijd voor een vreedzame oplossing vruchteloos voorbij is gegaan en de verzwakking die u, mijnheer de minister, hebt opgemerkt aan de meer gematigde zijde van de Albanese wereld van Kosovo, dat wil zeggen van Rugova, zal ernstige gevolgen met zich meebrengen. In zekere zin komt de verklaring die veel collega's hier afleggen, namelijk dat Europa en de internationale gemeenschap voor autonomie kunnen zijn maar nooit voor onafhankelijkheid, er feitelijk op neer dat Milosevic weet dat zijn acties om Kosovo te vermorzelen aan de internationale gemeenschap een heel lauwe reactie ontlokken. In die omstandigheden is het heel moeilijk, mijnheer de minister, Joegoslavië ertoe te dwingen dat kleine beetje te doen wat nog gedaan kan worden om te voorkomen dat de situatie in Kosovo tot een uitbarsting komt.
Wij hopen dus dat u het bij het rechte eind hebt, maar wij houden ons hart vast, want we zijn bang dat de diplomatieke diensten van Europa te laat komen en voor niets.

Sarlis
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, wij moeten de inspanningen van Rugova om via een dialoog tot een politieke oplossing te komen, ondersteunen. Daarom ben ik voldaan over de openlijke steunverklaring van de voorzitter van de Democratische Partij van Albanië aan Rugova. Dit is een zeer belangrijke verklaring daar deze afkomstig is van de grootste oppositiepartij in Albanië.
In de verklaring van Cardiff staat dat de Europese Unie voor autonomie en tegen onafhankelijkheid van Kosovo is en de krachten in Servië en Montenegro die zich verzetten tegen het beleid van de gevestigde orde in Belgrado aanmoedigen hun strijd voor meer vrijheid en democratie in Joegoslavië en een ruime autonomie voor Kosovo voort te zetten.
Ik wil de collega's hier, de haviken die hun stem hier in het Parlement lieten horen, eraan herinneren dat de Europese Unie en ook dit Parlement NEE hebben gezegd tegen de afscheidingsbeweging van de Serviërs in Oost-Slavonië en Krajina. Kroatië en Bosnië-Herzegovina kunnen hun territoriale onschendbaarheid behouden dankzij het verstandige en consequente beleid van de Unie en heel het Westen.
Daarom moet een einde worden gemaakt aan de vijandigheden en druk worden uitgeoefend op beide partijen. Slechts in het uiterste geval mag men een beroep doen op militaire middelen. Deze mogen alleen worden gebruikt als er werkelijk geen andere oplossing is. Dit geldt voor iedereen, voor de NAVO, Europa en alle anderen, want er moet een einde komen aan het bloedvergieten.

Oostlander
Mevrouw de Voorzitter, de Raadsvoorzitter heeft zich vanmorgen een echte Europeaan getoond met een heldere visie op de kwestie Kosovo. Ik ben daar zeer van onder de indruk, ook van de correcte analyse die hij geeft van dit probleem. In dit Parlement hebben wij er al vaak over gesproken dat zelfbeschikking pas echt tot zijn recht komt in een democratische rechtsstaat. Indien de Joegoslavische Federatie inderdaad tot een democratische rechtsstaat zou kunnen worden omgevormd, dan is autonomie natuurlijk ook volkomen acceptabel, niet meer dan autonomie. Maar wij kunnen niemand dwingen om in een ondemocratische gewelddadige dictatuur te leven. Dat kan niet! Het punt is dus hoe krijgen wij de Serven zover, dat zij niet meer misdadigers kiezen op de hoogste posities. Daarvoor zal inderdaad een beleid moeten worden gevoerd dat duidelijk is naar Milosevic toe. Ik sluit mij bij allen aan die zeggen: Milosevic verstaat uitsluitend harde taal. Dat hebben wij in Bosnië ook gezien toen een week NAVO-optreden nodig was om eindelijk Milosevic en zijn trawanten te kunnen stoppen. Maar ook een ander beleid in de richting van democratie en rechtsstaatbevordering binnen de Republiek Servië en binnen de hele Joegoslavische Federatie. Ik vraag aan de Raadsvoorzitter, maar ook aan de Commissie, want die is bij het democratiseringsbeleid betrokken, of dat beleid ook werkelijk door de Raad en door de Commissie kan worden uitgevoerd opdat wij inderdaad onze verantwoordelijkheid kunnen nemen zoals het hoort. Want vluchten voor verantwoordelijkheden, dat kan niet meer!

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen plaats.
Zoals u kon vaststellen, waarde collega's, heeft het debat over het werkprogramma van het Oostenrijkse voorzitterschap iets langer geduurd dan gepland. Wij hoeven dat echter niet te betreuren, en ik denk dat wij het Oostenrijkse voorzitterschap met zijn allen veel geluk en veel succes wensen.

Stemming
Macartney
Mijnheer de Voorzitter, het is maar een kleine correctie, maar er is een vertaalprobleem met amendement 49, dat de vertegenwoordiging van minderheden moet uitbreiden tot volkeren die in meer dan een land wonen, zoals de Samojeden van Lapland. In de Engelse versie wordt gesproken over minderheden die "zich daar van oudsher gevestigd hebben" . De versie die ik voorsta, is dezelfde als in amendement 46, namelijk "minderheden die daar van oudsher woonachtig zijn" . We hebben het niet over mensen die zich ergens gevestigd hebben, maar over mensen die van oudsher in een bepaalde streek wonen.
Amendement 46 was oorspronkelijk in het Italiaans opgesteld. Ik zou graag willen dat de teksten op dit punt overeenstemmen.

De Voorzitter
Wij zullen de nodige wijzigingen aanbrengen, mijnheer Macartney.
Betreffende amendement 8 van de Fractie De Groenen
Müller
Mijnheer de Voorzitter, bij de stemming over artikel 2 hebt u gezegd dat amendement 8 van de Fractie De Groenen in het Europees Parlement verviel. Volgens mij is dat niet het geval. De vorige amendementen, die wij wel hebben aangenomen, strekten ertoe territoriale kiesdistricten op te richten. Het amendement van onze fractie strekt er echter toe aan artikel 2 iets toe te voegen om het proportionele kiesrecht op nationaal niveau in evenwicht te brengen als er territoriale kiesdistricten zijn. Dat is uit constitutioneel oogpunt belangrijk voor de kleinere partijen in Europa. Daarom verzoek ik u amendement 8 toch in stemming te brengen.

De Voorzitter
Mevrouw Müller, het is precies om die reden dat wij van oordeel waren dat uw amendement onverenigbaar was.
Ik zal de rapporteur raadplegen zodat hij klaarheid kan brengen.

Anastassopoulos
Mijnheer de Voorzitter, ik deel uw mening.

De Voorzitter
Wij zijn dus van oordeel dat het amendement onverenigbaar is.
Voor de eindstemming
Fabre-Aubrespy
Mijnheer de Voorzitter, op grond van artikel 129 stel ik voor dit verslag naar de commissie terug te verwijzen. Het verslag lijkt mij inderdaad niet volledig. Het lijkt in zijn huidige vorm niet in verhouding te staan tot de wetgevende bevoegdheden die het Verdrag aan het Europees Parlement toekent. Mijns inziens gebeurt dit zo zelden dat het Europees Parlement ten volle zijn bevoegdheden moet benutten. In het verslag is sprake van gemeenschappelijke principes voor de Europese verkiezingen, maar het is helemaal niet volledig. Heel wat aspecten worden niet behandeld, met name die waarop de juridische commissie de aandacht gevestigd heeft in haar advies. Men zal bijvoorbeeld verkozen kunnen worden op 18- of 25-jarige leeftijd, al naargelang de lidstaat.
Het verslag zit ook vol tegenstrijdigheden. Overeenkomstig het nabijheidsbeginsel wil men de gekozenen dichter bij de kiezers brengen, maar tegelijk overweegt men een transnationale Europese lijst. Men verwijst naar de situatie in Frankrijk, maar zoals u weet, heeft Frankrijk dit plan laten varen en heeft de regering haar wetsontwerp voor het parlement ingetrokken. Mijns inziens zou de Franse nationale soevereiniteit, slechts enkele dagen na zondag 12 juli en na de Franse nationale feestdag er niet bij gebaat zijn als het verslag enkel als praktisch gevolg heeft dat het in strijd is met de wil van de Franse autoriteiten. Dat is de reden waarom ik terugverwijzing naar de commissie voorstel en u verzoek mijn voorstel in hoofdelijke stemming te brengen.

De Vries
Voorzitter, ik zou graag van de gelegenheid gebruik willen maken om mijn waardering en bewondering uit te spreken voor het werk van collega Anastassopoulos die, zoals u weet, niet behoort tot mijn fractie. Ik denk dat dit één van de belangrijkste, maar ook één van de moeilijkste verslagen is die ons Parlement tijdens deze zittingsperiode te behandelen heeft. Eén van de belangrijkste omdat wij een stap zetten in de richting van de tenuitvoerlegging van het Verdrag van Rome uit 1957, dat dan al voorschrijft dat er één Europees kiesstelsel zal dienen te komen. Veertig jaar later is het er nog steeds niet. Het verslag-Anastassopoulos brengt ons een stap dichter bij dit doel van de oprichters van de Unie. Maar het is ook één van de moeilijkste verslagen die wij te bespreken hebben vanwege de grote verschillen tussen onze landen en vanwege de waarde die wij allen hechten aan nationale tradities. Ik denk dat de rapporteur er voortreffelijk in is geslaagd een realistisch voorstel voor te leggen dat gematigd is en rekening houdt met de gevoeligheden in onze landen. Ik denk dat wij in de stemming hebben gezien dat er brede steun is voor dit voorstel en ik zou daarom graag tot stemming willen over gaan.

(Het Parlement verwerpt het verzoek om terugverwijzing naar de commissie)
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Martens
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, ik zal zeer kort zijn. Ik ben het geheel eens met de heer De Vries. Het Europees Parlement heeft een wezenlijke taak vervuld, opgedragen door het Verdrag van Rome. Dit ware niet mogelijk zonder de competentie en de onderhandelingswil van de heer Anastassopoulos, maar ook van zeer vele anderen die een bijdrage hebben geleverd tot de goedkeuring van dit verslag en van deze resolutie.

Verwelkoming
De Voorzitter
Ik wil erop wijzen dat de heer Francesco Cossiga, voormalig premier en president van Italië, hier aanwezig is. Hij heeft ten persoonlijken titel plaatsgenomen op de officiële tribune, maar het doet mij genoegen dat ik hem mag begroeten en verwelkomen.

Stemming (voortzetting)
Olsson
Er is voorgesteld het woord energie in de opsomming onder paragraaf 25 te vervangen door koolstofdioxide-emissie. Ik heb gesproken met de indiener van dit voorstel, en wij zijn het erover eens geworden dat dit bij wijze van toevoeging zou kunnen gebeuren, zodat de tekst in de Engelse versie dan zou luiden: energy, for example emission of carbon dioxide.

De Voorzitter
Ik zal de Vergadering raadplegen en vragen of zij dit mondelinge amendement aanvaardt ofwel of twaalf collega's hiertegen bezwaar maken.
(Er wordt geen bezwaar gemaakt tegen het mondeling amendement) - Betreffende paragraaf 27
Olsson
Het amendement betreft een gedeelte van de tekst in paragraaf 27, waar sprake is van belasting op de emissie van koolstofdioxide en energie. Ik zou deze woorden willen vervangen door koolstofdioxideenergiebelasting. Ik geloof dat dat natuurlijker klinkt in de Engelse tekst, aangezien er een begrip "carbon dioxide energy tax" bestaat. Dat zou dan dus de huidige tekst "tax on carbon dioxide emissions and energy" vervangen.

De Voorzitter
Mijnheer de rapporteur, ik veronderstel dat uw voorstel zowel slaat op de oorspronkelijke tekst als op de twee amendementen die ik in stemming zal brengen, amendement 9 van de PPE-fractie en amendement 2 van de V-fractie.
Wordt er bezwaar gemaakt tegen deze wijziging?

Liese
Mijnheer de Voorzitter, ik heb geen bezwaar omdat dit ook bij de Commissie de gebruikelijke formulering is. Ik verzoek u evenwel met klem amendement 9 in elk geval in stemming te brengen omdat daarin het woord "opbrengstneutraal" voorkomt. Wij willen met dat amendement duidelijk maken dat milieuheffingen in geen geval de belastingdruk mogen verhogen, maar dat de opbrengst ervan aan de burgers moet worden teruggegeven. Daarover moeten wij stemmen.

De Voorzitter
U kunt gerust zijn, ik zal uw amendement in stemming brengen, overigens net als het amendement van de groenen. Het mondeling amendement van de rapporteur zal evenwel telkens van toepassing zijn op de tekst, aangezien het niet de tekst van het amendement als dusdanig betreft.
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Bonde, Lis Jensen, Krarup en Sandbæk
In Denemarken bestaat sinds lang de goede traditie van vrijwilligerswerk in alle leeftijdsgroepen en niet alleen bij jongeren, hoewel deze laatsten het grootste deel van de activiteiten voor hun rekening nemen. Denemarken wordt vaak het land der verenigingen genoemd. Gemiddeld is elke Deen lid van een of andere organisatie, hetzij een politieke partij, een jongerenvereniging, een scoutsbeweging of een bewonersgroepering. Al deze mensen zetten zich in om de situatie van de leden en sympathisanten van deze organisaties te verbeteren. Slechts weinigen zijn echter bereid zich in te zetten voor de ontwikkeling van de Europese dimensie.
Wij zijn er niet zo zeker van dat er zoiets als een Europese dimensie bestaat. Wij verwerpen deze vorm van EU-propaganda onder jonge mensen en de rest van de bevolking. Wij vinden ook dat een gemeenschappelijk statuut voor jonge vrijwilligers overbodig is. Om deze redenen stemmen wij tegen het verslag-Fontaine over Europees vrijwilligerswerk voor jongeren.

Darras
Ik kan het verslag van onze collega en eerste ondervoorzitter, mevrouw Nicole Fontaine, alleen maar goedkeuren.
Europees vrijwilligerswerk voor jongeren is een initiatief van de Commissie en meer in het bijzonder van mevrouw Cresson, dat het Europees Parlement met enthousiasme boven de doopvont gehouden heeft.
Wij zijn het unaniem eens over de doelstellingen van dit initiatief:
de solidariteit aanmoedigen door het vrijwilligerswerk onder jongeren tussen 18 en 25 te bevorderen, -de deelneming van jongeren aan de Europese eenwording bevorderen via de uitwisseling van jongeren, en tenslotte, -de ondernemingszin en de creativiteit van jongeren bevorderen.Dit gezegd zijnde wil ik als lid van de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media op de houding van de ministers in de Raad wijzen en betreuren dat hun daden andermaal niet in overeenstemming zijn met hun woorden.
Het volstaat inderdaad niet het eens te zijn over de principes, men moet ook de nodige middelen uittrekken om deze in de praktijk toe te passen. Het spreekt vanzelf dat de 47, 5 miljoen ecu die voor de periode 1998-1999 uitgetrokken worden, niet volstaan om onze ambities waar te maken en zeker niet de ambities van onze jongeren, die vol ongeduld wachten op het moment om zich in het avontuur van de solidariteit te storten.
Met dit voorbehoud zal ik dus voor dit verslag stemmen.

Deprez
Terwijl iedereen het erover eens is en erkent dat opleiding en onderwijs van jongeren in de wereld van vandaag basispijlers voor de ontwikkeling van onze samenlevingen zijn, is deze gemeenschappelijk ontwerptekst die de kern van deze zaken betreft, uiterst teleurstellend.
Hij is teleurstellend omdat hij het resultaat is van een aantal minimale vorderingen die wij met moeite uit de brand gesleept hebben tijdens de bemiddelingsprocedure. Het minste dat we kunnen zeggen is dat de Raad zich ondanks de inspanningen van ons Parlement niet erg toegeeflijk opgesteld heeft tijdens deze procedure, in het bijzonder inzake de financiële middelen voor het programma...
Waarde collega's, wat stellen deze armzalige 47, 5 miljoen ecu inderdaad voor vergeleken bij het elan en de generositeit van tienduizenden jongeren die uitkijken naar deze vorm van uitwisseling, waarvan men voortdurend beweert dat die een synoniem is van burgerzin, openheid voor sociale en culturele verscheidenheid, wederzijdse verrijking en die een onontbeerlijke bagage voor hun volledige ontplooiing vormt?
Hoe kunnen wij verklaren dat zij op een massa juridische en administratieve hindernissen zullen stuiten terwijl zij zich willen inzetten voor transnationale activiteiten van algemeen nut? Wat te zeggen van het niveau van de Europese integratie wanneer we aan de vooravond van de 21ste eeuw niet eens in staat zijn soortgelijke initiatieven op een intelligente wijze te bevorderen?
Wij weten al dat dit programma enorme mogelijkheden biedt en een overweldigend succes kan hebben. Dat was ook al het geval met het uitwisselingsprogramma dat voor studenten bestemd was. Tal van jonge werkenden of werklozen die niet langer studeren, en voor wie het Europees vrijwilligerswerk in het bijzonder bestemd is, wensen en verdienen evenzeer gesteund te worden in hun plannen voor mobiliteit en moeten in heel Europa een leerproces kunnen doormaken.
Wij moeten deze lang verwachte tekst natuurlijk steunen, ook al is hij onvoldoende en onvolmaakt, maar mijns inziens is dit kleine beetje beter dan helemaal niets.

Wibe
Ik blijf bij mijn reeds eerder tijdens de parlementaire behandeling van deze zaak geuite standpunt.
De ondubbelzinnige bedoeling van dit verslag was dat het financieringskader voor de invoering van het programma tijdens de periode 1998-1999 zou worden verhoogd van de door de Raad voorgestelde 35 miljoen ecu tot 80 miljoen ecu. Na de onderhandelingen met de Raad wordt nu door de Raad voorgesteld het bedrag te verhogen tot 47, 5 miljoen ecu.
Ik kan onmogelijk voor dit voorstel stemmen, als ik in aanmerking neem hoe de lidstaten tegelijkertijd bezuinigingen doorvoeren die leiden tot ontslagen binnen de overheidssector van de respectieve landen.
Verslag-Dybkjær (A4-0275/98)
Deprez
Er bestaat vandaag in onze landen een heel ruime consensus over duurzame ontwikkeling. Heel weinig mensen zouden nog durven beweren dat economie en milieu met elkaar in tegenspraak zijn. Deze vaak herhaalde goede voornemens moeten echter ook nog in concrete maatregelen omgezet worden.
De interinstitutionele onderhandelingen over het vijfde milieuactieprogramma zijn hier een voorbeeld van. Men kan natuurlijk betreuren dat deze onderhandelingen op zo'n belangrijk vlak zo lang aanslepen. De procedure is immers al in februari 1996 op gang gebracht en wordt nu pas afgerond. Er zijn dus bijna dertig maanden nodig geweest om gevolg te geven aan de nieuwe bepalingen in het Verdrag betreffende de Europese Unie, dat in november 1993 van kracht geworden is, hoewel in het vijfde milieuactieprogramma vóór eind 1995 een herziening van de gevoerde strategie gepland was. Dit gezegd zijnde kan het Europees Parlement tevreden zijn over de resultaten die behaald werden dankzij de instelling van de medebeslissingsprocedure die nu terzake van kracht is.
Het gebied van milieuvraagstukken is uitgebreid en de Raad heeft ermee ingestemd dat een alomvattende evaluatie van het huidige programma noodzakelijk is. Deze evaluatie zal gepaard gaan met voorstellen betreffende de prioritaire doelstellingen en de maatregelen die na 2000 genomen moeten worden. Dat de Raad nu al erkend heeft dat alle betrokkenen "nog ambitieuzer" zullen moeten zijn, maakt deze aanvaarding des te positiever. Nog een reden tot tevredenheid is mijns inziens dat de Raad instemt met de mogelijkheid om wetgevende initiatieven te nemen zodat een beroep kan worden gedaan op fiscale instrumenten op milieuvlak om de werkgelegenheid, het concurrentievermogen en de groei te bevorderen. Dit is een oude eis die zo snel mogelijk geconcretiseerd moet worden.
In afwachting van het door de Commissie aangekondigde Witboek steun ik onvoorwaardelijk de voorliggende resultaten van de bemiddelingsprocedure.

Holm en Schörling
Wat het bereikte compromis over het actieprogramma van de EU inzake het milieu betreft, moeten wij helaas vaststellen dat er niet veel over is van de door de Zweedse partij Miljöpartiet en de verenigde milieugroeperingen geformuleerde eisen en maatregelen die nodig zijn om de doelstelling van een duurzame ontwikkeling te bereiken. Zelfs de tijdens de eerste lezing van het Europees Parlement gedane voorstellen zijn nauwelijks meer terug te vinden.
Tijdens de tweede lezing in het Europees Parlement zijn 10 belangrijke amendementen met absolute meerderheid aangenomen. Die hielden bijvoorbeeld in dat de drie nieuwe lidstaten in de EU hun strengere milieueisen niet zouden behoeven te laten zakken, dat de Commissie een actieplan zou opstellen terzake van het kernafval en dat de Commissie een richtlijn zou maken inzake de milieuaansprakelijkheid. Al die voorstellen zijn verdwenen tijdens de onderhandelingen over het nu aan te nemen compromisvoorstel.
Het compromisvoorstel is wat inhoud betreft in grote lijnen gelijk aan het voorstel dat de Commissie van plan was op milieugebied te doen. Alle voorstellen die werkelijk druk op de Commissie (en de Raad) zouden kunnen uitoefenen om de milieuvraagstukken serieus te nemen, zijn uit de tekst verdwenen. Het is de parlementsleden in het bemiddelingscomité niet gelukt de door de meerderheid van het Europees Parlement tijdens de tweede lezing aangenomen eisen erdoor te krijgen.
Wat de overgangsbepalingen voor Zweden, Finland en Oostenrijk betreft, bevat het voorstel geen garantie voor deze landen dat zij een hoger milieubeschermingsniveau mogen handhaven dan de rest van Europa.

Pinel
Wanneer we de normen harmoniseren, lopen we het risico deze naar beneden te nivelleren. Dat is overigens wat drie van onze lidstaten, Oostenrijk, Zweden en Finland, bijna overkomen is, maar gelukkig lijken zij van een apart statuut te kunnen genieten. Des te beter voor hen en jammer voor de anderen!
Welke zin heeft het echter onze milieunormen in Europa aan te scherpen als we tegelijk helemaal niet kritisch staan tegenover wat ons uit derde landen bereikt?
De euromondialisten worden hier met hun eigen tegenstrijdigheden geconfronteerd. Hoe kunnen de lidstaten immers een beleid van duurzame ontwikkeling volgen in het kader van een wereldhandel die gebukt gaat onder het juk van de Wereldhandelsorganisatie, die landen elk recht van controle op de kwaliteit van ingevoerde producten ontzegt?
Als we echt een ambitieus milieu- en gezondheidsbeleid wensen, moeten we de redenering volledig doortrekken en de kostbare filters die onze grenzen zijn, behouden. Het lijdt geen twijfel dat, wanneer alleen producten die de mens en het milieu respecteren in de communautaire ruimte ingevoerd mogen worden, derde landen sneller werk zullen maken van strengere normen.
Als de wet van de jungle het echter haalt, geef ik helaas geen cent voor onze inspanningen met het oog op duurzame ontwikkeling.

Rovsing
Nadat de Raad het merendeel van onze amendementen in eerste en tweede lezing heeft verworpen, vind ik het positief dat het bemiddelingscomité door een efficiënte manier van werken vrij snel tot een compromis is gekomen. Ik ben ervan overtuigd dat de vele initiatieven die het actieprogramma inhoudt, noodzakelijk zijn om onze nakomelingen een goed en proper milieu te garanderen. De rapporteur heeft er terecht op aangedrongen zoveel mogelijk acties van het programma bindend te maken voor de Gemeenschap in plaats van ze als prioritaire beleidsterreinen zonder meer te beschouwen. Milieuverbeteringen kunnen naar mijn mening alleen via een duidelijke en krachtige regelgeving verwezenlijkt worden.
Verslag-Cabrol (A4-0276/98)
Bonde, Lis Jensen, Krarup en Sandbæk
Wij kunnen het verslag-Cabrol over de oprichting van een netwerk voor epidemiologische surveillance en bestrijding van besmettelijke ziekten in de Gemeenschap niet steunen. Wij zijn van oordeel dat een permanent netwerk op gemeenschapsniveau onder beheer van de Commissie, overbodig is. Het is veel beter de inspanningen op dit gebied onder toezicht van de WGO te coördineren, aangezien de betreffende ziekten zich niet tot het gebied van de EU beperken. Wij kunnen evenmin instemmen met de uitgebreide registratie, zoals deze door het Parlement en de Raad in de beschikking wordt voorgesteld. Om deze redenen stemmen wij tegen het verslag.

Rovsing
Om besmettelijke ziekten in de Gemeenschap op een efficiënte manier te kunnen behandelen is een grensoverschrijdende coördinatie absoluut noodzakelijk. Daarom is ook de oprichting van een efficiënt en behoorlijk werkend netwerk voor epidemiologische surveillance en bestrijding belangrijk. Een permanent netwerk tussen de autoriteiten en centrale epidemiologische instellingen in de Gemeenschap zijn naar mijn mening de enige manier om op lange termijn te garanderen dat besmettelijke ziekten met een efficiënte geneeskundige behandeling bestreden kunnen worden en dat de betreurenswaardige ontwikkeling van multiresistente ziekteverwekkende micro-organismen, die reeds op bepaalde plaatsen in de Gemeenschap aanwezig zijn, tegengehouden kan worden. Ik ben zeer blij dat het bemiddelingscomité een goed compromis heeft gevonden over het voorgestelde netwerk.

Wibe
Ik herhaal de opvatting die ik tijdens de tweede lezing van dit verslag in januari 1998 naar voren heb gebracht.
Op zich is het hiermee nagestreefde doel natuurlijk prima, namelijk de oprichting van een centrum ter beheersing van besmettelijke ziektes. Ik sta desalniettemin zeer aarzelend tegenover de waarde van het constant oprichten van nieuwe instituten op communautair niveau. Zweden kent reeds uitgebreide netwerken voor dit doel, onder andere in samenwerking met de WGO. Als er in Europa een netwerk opgericht wordt, dan moet dat heel Europa bevatten.
Deze steeds maar nieuwe EU-instellingen kosten geld, en dit geld moet ergens vandaan komen. Een positief ja tegen een EUinstelling, vereist derhalve waarschijnlijk, speciaal als wij ons de negatieve houding tegenover belastingen in de Unie in gedachten brengen, negatieve besluiten op nationaal en mondiaal niveau.
Aanbeveling-Breyer (A4-0242/98)
des Places
De Fractie van onafhankelijken voor het Europa van de Nationale staten heeft zowel het verslag als de amendementen van de milieucommissie gesteund.
Sinds 1989 is de kaderrichtlijn van kracht betreffende de onderlinge aanpassing van de wetgevingen van de lidstaten inzake additieven die in voor menselijke voeding bestemde producten gebruikt mogen worden.
Het voorliggende voorstel van de Commissie heeft tot doel de Europese wetgeving aan de meest recente wetenschappelijke, technische en technologische ontwikkelingen aan te passen.
De Commissie stelt voor het gebruik van nisine (een antibioticum) voor de productie van gepasteuriseerde eieren te verbieden, maar wil het toch nog toelaten voor de behandeling van mascarpone. In plaats van alle antibiotica te willen verbieden in veevoeder om bioresistentie te voorkomen, is het ons inziens veel belangrijker het gebruik van antibiotica in menselijke voeding te beperken. Bioresistentie neemt immers toe als gevolg van de absorptie van actieve, voor voeding bestemde antibiotica. Dat is de realiteit. Onze fractie kan andermaal het standpunt van de Commissie niet begrijpen en klaagt de ongerijmdheden aan, tenzij de Commissie met haar voorstellen bepaalde belangen verdedigt die de Europese veeteelt willen destabiliseren.
Het is hoe dan ook noodzakelijk dat de Europese regelgeving regelmatig aan de wetenschappelijke, technische en technologische ontwikkelingen aangepast wordt en dat dit uitsluitend met de bescherming van de gezondheid van de consument voor ogen gebeurt.

Rovsing
De bedoeling van de wijziging van richtlijn 95/2/EG is de bijlagen van de richtlijn aan de grote technologische ontwikkeling van de laatste jaren aan te passen en de lidstaten die na de inwerkingtreding van de richtlijn tot de Unie zijn toegetreden, de mogelijkheid te bieden om de traditionele additieven te blijven gebruiken. Het is verheugend dat de Commissie de ontwikkeling van de markt van additieven op de voet heeft gevolgd en daarop inspelend snel een voorstel heeft ingediend om de communautaire wetgeving op dit belangrijke gebied te actualiseren. De Deense regering heeft in de Raad haar bezorgdheid geuit over bepaalde additieven in de richtlijn. Ik hoop echter dat een voor alle lidstaten aanvaardbaar compromis gevonden kan worden.
Verslag-Anastassopoulos (A4-0212/98)
Fabre-Aubrespy
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, het verslag-Anastassopoulos, zoals het vanmorgen aangenomen is, strekt het Parlement niet tot eer. Ik blijf erbij dat het zeker niet tegemoet komt aan de verplichting die in het Verdrag van Maastricht en vervolgens ook in het Verdrag van Amsterdam werd aangegaan. Tal van aspecten, en zeker niet de minste, zijn niet aangenomen en niet behandeld in dit verslag.
De amendementen die wij ingediend hadden - ik heb het over de amendementen 35, 29 en 26 - zijn overigens verworpen, hoewel wij zeiden dat de niet behandelde kwesties onder de bevoegdheid van de lidstaten vielen. Het Parlement heeft dus erkend dat het die kwesties had moeten behandelen, maar heeft ze niet opnieuw besproken. Het is niet ingegaan op de voorwaarden om kiezer te zijn, de invoering van controle op en herziening van de kieslijsten, de voorwaarden voor verkiesbaarheid of onverkiesbaarheid, de onverenigbaarheden die niet vermeld worden in artikel 8, verkiezingspropaganda, financiering van kiescampagnes, voorbereiding en verloop van en controle op de stemverrichtingen of geschillen bij verkiezingen.
Erger nog, het verslag dat wij hebben aangenomen is strijdig met hetgeen het zelf zegt. Het wil de gekozene dichter bij de kiezer brengen en stelt daarom voor een transnationale Europese lijst in te voeren. Er wordt naar de situatie in Frankrijk verwezen, terwijl Frankrijk gezien de vele bezwaren van de bevolking onlangs afgezien heeft van de plannen om het kiesstelsel te regionaliseren. Hoe kan men, op een moment dat de kiezers vragen dat de besluiten zo dicht mogelijk bij hen genomen worden, een lijst willen die tot gevolg zal hebben dat 99 % van de kiezers thuis zal blijven als zo'n lijst inderdaad wordt ingevoerd?
De tijd van de landen, van het aan het volk gegeven woord is aangebroken. Onlangs is tijdens een sportevenement nog gebleken hoe gelukkig de volkeren van Europa zijn dat ze deel uitmaken van een natie. Dat is wat wij hier vandaag hadden moeten uitspreken en niet dit verslag dat nog niet verwezenlijkt is en dat ook niet te verwezenlijken is.

McKenna
Mijnheer de Voorzitter, een van de problemen met dit verslag en met het idee dat het Europees Parlement en de leden van het Parlement en de politieke partijen een kiesstelsel moeten opzetten, is dat ze de belangen van de politieke partijen zelf zullen laten prevaleren boven die van de burgers. Ze zullen voornamelijk bekijken welk systeem het beste is om hen in staat te stellen bij de volgende verkiezingen meer winst te boeken.
Ook wordt voorbijgegaan aan het feit dat bepaalde lidstaten een heel eerlijk kiesstelsel kennen. Zo heeft Ierland een van de eerlijkste kiesstelsels van de hele Europese Gemeenschap. Als de kiesstelsels voor de Europese verkiezingen geharmoniseerd zouden worden, zou dat zelfs nadelig kunnen zijn voor het zeer eerlijke en rechtvaardige stelsel dat wij in Ierland kennen. De meeste mensen in dit Parlement hebben dat waarschijnlijk totaal niet in de gaten.
Bovendien veronderstelt het reserveren van een bepaald percentage zetels voor het Europees Parlement, dat toegewezen wordt aan een uit de gehele Europese Unie bestaand kiesdistrict, dat er zoiets bestaat als een voor heel Europa geldende politieke identiteit. Dat is niet zo. Het zou ten koste gaan van kleinere landen, van kleine partijen en van perifere gebieden. Het idee dat je de mensen deze Europese politieke identiteit kunt opdringen door dit soort stelsel goed te keuren, is belachelijk. Wat u hier vandaag gedaan heeft, is slecht voor de mensen aan de basis, voor het politieke bestel en voor de democratie.
We moeten dit echt nog eens bekijken. Het is een grove vergissing. Het is niet in het belang van de mensen, ondanks hetgeen u hier tracht te zeggen. Daarom heb ik tegen dit verslag gestemd. Het is werkelijk een slecht idee.

Falconer
Mijnheer de Voorzitter, ik ga akkoord met al hetgeen mevrouw McKenna zojuist gezegd heeft. Ik zal het dan ook niet herhalen. In plaats daarvan zal ik mij concentreren op de vraag of dit verslag eigenlijk wel op een basis stoelt.
De feiten in verband met evenredige vertegenwoordiging tonen aan dat, gegeven het aantal ongeldig gemaakte stemmen waarvan bij het systeem van evenredige vertegenwoordiging in elke lidstaat steeds sprake is, zeer veel kiezers die evenredige vertegenwoordiging bij elke verkiezing weer afkeuren. Het enige land in de Europese Unie met minder ongeldige stemmen is het Verenigd Koninkrijk, dankzij het beproefde en goed bevonden relatieve-meerderheidsstelsel (het zogenaamde "firstpast-the-post" -systeem). Voorzover ik na 14 jaar ervaring in het Parlement kan beoordelen, is evenredige vertegenwoordiging eerlijk voor slechts een onderdeel en dat zijn de politieke partijen. Op dat punt ben ik het met mevrouw McKenna eens, want jammer genoeg produceert dat stelsel een hele vracht klonen. Met andere woorden, wat aanvaardbaar is voor de leiders zal hier eerder naar voren komen dan wat aanvaardbaar is voor het electoraat. Daarom ben ik ervoor dat de kiezers het laatste woord hebben over wie er naar het Europees Parlement wordt gestuurd of naar welk ander parlement dan ook.
Daarom heb ik tegen dit verslag gestemd.

Bourlanges
Mijnheer de Voorzitter, elk verslag brengt een idee, een belangrijke idee te berde. Het verslag-De Gucht leverde de idee van de evenredige vertegenwoordiging op en het Europees Parlement sprak zich voor evenredige vertegenwoordiging uit. In het verslag-Anastassopoulos wordt gesteld dat de grote kiesdistricten in de grote en dichtstbevolkte landen verdeeld moeten worden in meerdere kiesdistricten, die als territoriaal omschreven worden.
De vraag die nu gesteld wordt, is de volgende: hebben wij, door in artikel 2 het woord "territoriaal" te schrappen, de boodschap van de rapporteur gewijzigd? Welnu, ik wil dit Parlement er gewoon op wijzen dat wij de grond van wat de rapporteur voorstelde in feite niet gewijzigd hebben, en wel om de eenvoudige reden dat in het laatste lid van artikel 2 lidstaten die onder de drempel van 20 miljoen inwoners vallen, vrijgesteld worden van de verplichting kiesdistricten te creëren. Wordt hiermee bedoeld dat de verplichting om een nationaal kiesdistrict te creëren niet geldt voor deze landen? Helemaal niet. Het feit dat dit verbod geldt voor de kleine lidstaten, betekent immers dat de kiesdistricten waarvan sprake is in artikel 2, lid 1 infranationale, territoriale kiesdistricten zijn.
Waarde collega's, wij hebben het woord geschrapt, maar niet de idee. Naar de geest van het verslag-Anastassopoulos dienen de grote lidstaten het nationale kiesdistrict in meerdere kiesdistricten op te splitsen.

Ahlqvist, Theorin en Wibe
Wij zijn van mening dat de lidstaten ieder voor zich moeten beslissen welk kiesstelsel zij bij de verkiezingen van het Europees Parlement willen hanteren. Wij vinden een evenredig kiesstelsel rechtvaardiger dan een kiesstelsel met één verkiesbare kandidaat per kiesdistrict. Maar deze discussie moet ieder in zijn eigen lidstaat voeren. Dat geldt ook voor de mogelijkheid van het uitbrengen van voorkeurstemmen.
Wij distantiëren ons van het idee dat een aantal zetels moet worden ingevuld via verkiezingen in een gemeenschappelijk kiesdistrict voor de hele EU. Zoals Europa er vandaag de dag uitziet, zonder de mogelijkheid van een mediadebat in de hele EU, met de verschillen in taal, cultuur en politieke tradities, spreekt het vanzelf dat de EU niet rijp is voor de instelling van een EU-kiesdistrict.
Wij willen ernstig waarschuwen voor pogingen om op deze wijze de democratie te centraliseren. Dat kan leiden tot oligarchie, aangezien de democratie dan zo gecentraliseerd en grootschalig wordt dat de burgers niet meer het gevoel hebben deel te nemen aan de politiek.

Andersson, Hulthén, Lööw en Waidelich
In het verslag wordt op basis van het Verdrag van Amsterdam uitdrukking gegeven aan de visies van het Europees Parlement op een verkiezingsprocedure houdende gemeenschappelijke beginselen voor de verkiezing van de leden van het Europees Parlement. Om deze beginselen te kunnen steunen, moeten deze worden onderbouwd met de basisgedachte van een "Unie van volkeren en staten" .
Wij vinden dat het verslag niet meer moet inhouden dan wat in het Verdrag van Amsterdam wordt aangegeven, namelijk "gemeenschappelijke beginselen" . Wij kunnen dan ook geen steun geven aan artikel 7, waarin wordt gesteld dat een bepaald percentage van het aantal zetels in het Europees Parlement via een gemeenschappelijk kiesdistrict moet worden verkozen.

Barros Moura
Ik heb de belangrijkste doelstelling van dit verslag gesteund en voor de vaststelling van gemeenschappelijke beginselen voor de Europese verkiezingen gestemd, die gebaseerd zijn op het principe van de evenredige vertegenwoordiging, dat de beste garantie is voor het democratisch karakter.
Ik heb nog heel wat andere aspecten gesteund, met name de onverenigbaarheid van het mandaat van EP-lid en dat van nationaal parlementslid en de oprichting van infranationale kiesdistricten om de gekozenen dichter bij de kiezers te brengen, zonder dat dit evenwel ten koste van de evenredige vertegenwoordiging gaat.
Ik heb tegen het voorstel gestemd om een Europees kiesdistrict voor transnationale lijsten te creëren omdat deze vreemde idee, die niet tot doel heeft afwijkingen van het evenredigheidsstelsel te corrigeren of de vertegenwoordiging van minderheden te verzekeren, en zelfs niet echt nodig is om een transnationale deelneming aan de Europese verkiezingen te waarborgen in het licht van de bepalingen betreffende het Europees politiek burgerschap in het Verdrag van Maastricht:
indruist tegen alle principes van een supranationale democratische macht naar federaal model, die steunt op een nationaal parlement waar het aantal leden per land evenredig is met de bevolking van de respectieve landen; -et pour cause de echt fundamentele kwestie uit de weg gaat van de evolutie van de rol van de Raad naar een "hogerhuis" , waarin alle landen paritair vertegenwoordigd zouden zijn; -het probleem van de nationale weging op de Europese lijst aankaart, maar niet oplost; dit politieke probleem loopt overigens parallel met de weging van de stemmen in de Raad; -de afstand tussen gekozenen en kiezers nog vergroot in plaats van verkleint; -en tenslotte een middel zou zijn voor sommige leden om te blijven zitten, hoewel zij almaar verder af zouden staan van hun basis en kiezers en anders misschien nooit meer verkozen zouden worden.Ik verwerp dit voorstel dus vanwege een aantal Europese principes en niet vanuit de kansberekening die ten grondslag lag aan een aantal van de compromisoplossingen in verband met het verslag-Anastassopoulos.
Het voorstel is de uiting van een pro-Europese avant-garde, die alleen maar tot negatieve resultaten kan leiden bij een publieke opinie die zich nu al ernstig zorgen maakt over het esoterische karakter van een aantal instellingen in het "verre Brussel" .
Er is dringend een pro-Europese impuls nodig, maar die moet een andere weg volgen, de moeilijke weg die dit verslag niet wilde volgen uit gemakzucht of uit angst een politieke strijd voor democratie in Europa aan te gaan.
Mijns inziens moet de supranationale rol van de Commissie versterkt worden en moet ook haar politieke verantwoordelijkheid tegenover het verkozen Parlement toenemen. De kandidaat-leden voor het Europees Parlement moeten sterke, pro-Europese, politieke persoonlijkheden zijn die over een echte basis beschikken en invloed op de politieke systemen in hun landen van herkomst kunnen uitoefenen. Ook de Voorzitter van het Europees Parlement moet iemand van formaat en met echt proEuropees politiek gezag zijn. Tenslotte moet ook het voorstel van Jacques Delors aanvaard worden en moeten de Europese politieke partijen de kiezer laten oordelen over hun kandidaten voor het voorzitterschap van de Commissie, zodat de voorzitter over de nodige democratische legitimiteit beschikt ten aanzien van de nationale regeringen. Ik vind deze politieke moed ten voordele van Europa evenwel niet terug in dit slechts "politiek correcte" voorstel voor een Europees transnationaal kiesdistrict.

Berthu
Het Europees Parlement heeft zonet het verslag-Anastassopoulos aangenomen dat - zij het op een iets onduidelijker manier dan in het oorspronkelijke voorstel - de verplichting wil opleggen om de Europese verkiezingen te regionaliseren in alle lidstaten met meer dan 20 miljoen inwoners. Mijn fractie heeft dit voorstel bestreden en zal dit blijven doen. Het staat slechts aan het begin van de wetgevende procedure aangezien de Raad overeenkomstig artikel 138 van het Verdrag (en uiteraard onder druk van het Europees Parlement) met eenparigheid van stemmen een aanbeveling moet aannemen, die vervolgens ook nog door alle lidstaten moet worden aangenomen overeenkomstig de eigen grondwettelijke bepalingen.
Het proces is evenwel op gang gebracht. Het lijkt ons strijdig met het subsidiariteitsbeginsel, dat elke lidstaat vrij moet laten inzake het aantal en de omvang van de kiesdistricten. Het is ook heel gevaarlijk voor de grote lidstaten, die vrij snel opgesplitst dreigen te raken in verschillende territoriale entiteiten, elk met het belang van een klein land. Sommigen beweren dat deze ontwikkeling zich niet zou voordoen als de geplande subnationale kiesdistricten niet zouden samenvallen met de grenzen van historisch gegroeide regio's, maar zij sussen slechts op bedrieglijke wijze hun slecht geweten. Het is immers duidelijk dat een ontbindende kracht aan het werk zou zijn en wij kunnen ervan op aan dat de Commissie die met alle middelen zal steunen.
Ik vind het heel leerzaam in herinnering te brengen dat de argumenten voor de regionalisering van het kiesstelsel in Frankrijk ontwikkeld werden in een verslag uit juni 1996 dat onder auspiciën van de "Europese beweging-Frankrijk" werd voorbereid. Zoals iedereen weet of zou moeten weten, wordt deze beweging zwaar gesubsidieerd door de Commissie en neemt zij welwillend de ideeën over waarmee de Commissie niet direct voor de dag kan komen. De Commissie maakt vaak gebruik van dit model van indirecte beïnvloeding, met behulp van tal van andere tussenliggende verenigingen, die soms voor 100 % door de Commissie gefinancierd worden. We zullen dit toch ooit eens moeten onderzoeken om inzicht te krijgen in het raderwerk voor de verspreiding van het federalisme.
Nog opmerkelijker is dat het verslag van de Europese beweging opgesteld werd door een meerpartijencommissie waarvan de leden - zoals in het voorwoord (op bladzijde 11) met enige ophef gezegd wordt - "deel uitmaken van alle politieke partijen die de grote democratische stromingen van het land vertegenwoordigen" . Er zij evenwel opgemerkt dat het Europa van de Nationale Staten niet vertegenwoordigd was.
Tussen de leden en de leiding van de Europese beweging bestond wat in de voorstelling van het verslag een "oorspronkelijk contract" genoemd wordt en waarin met name gepreciseerd wordt dat "het essentiële doel van de nieuwe kieswet er moet in bestaan de kiezer dichter bij de gekozene te brengen (hetgeen, tussen haakjes, een enorme lapsus is) door het kader van één enkel nationaal kiesdistrict te doorbreken" (bladzijde 13). In het licht van dit "oorspronkelijke contract" hoeft het niet te verwonderen dat we uiteindelijk (op bladzijde 16) vernemen dat "de leden van de commissie unaniem de hervorming van het huidige systeem hebben aanbevolen en in dit verband ook het behoud van de evenredige vertegenwoordiging en de opdeling van het kiezerskorps in verschillende territoriale kiesdistricten" .
Wij weten niet hoezeer sommige leden van deze commissie gebruikt werden. Het staat hoe dan ook vast dat de publieke opinie voortdurend gemanipuleerd wordt via de subsidies van de Commissie. Wij maken dan ook van de gelegenheid gebruik om nogmaals de volledige en definitieve afschaffing van deze steun te eisen.
Wij herinneren er tevens aan dat de eenvoudigste en zekerste manier om de gekozene dichter bij de kiezer te brengen (en niet omgekeerd) erin bestaat de nationale parlementen opnieuw een belangrijke rol toe te kennen in het communautaire besluitvormingsproces en ze als het ware tot actievere spelers op het Europese toneel te maken. De leden van het Europees Parlement, die zowel om theoretische als praktische redenen nog altijd verkozen moeten worden in het kader van één enkel nationaal kiesdistrict, zouden beter gecontroleerd kunnen worden door de kiezers als men de voorstellen in de verschillende documenten van de Fractie van onafhankelijken voor het Europa van de Nationale Staten uitvoerde. Zo moeten de Europese afgevaardigden niet in Brussel, maar op nationaal vlak geleid worden en meer betrokken worden bij het voorbereidende denkwerk over nationale wetten wanneer het om gemeenschappelijke onderwerpen gaat. De burgers moeten de kans krijgen een echte balans op te maken van de standpunten die hun vertegenwoordigers in Brussel innemen dankzij de publicatie van de bijdragen van de EP-leden in een specifiek deel van het Frans Publicatieblad.

Caudron
Ik steun het verslag van collega Georgios Anastassopoulos. De voorliggende voorstellen gaan hoofdzakelijk in de richting van een Europa van de burger en een versterking van het Europees burgerschap, een richting die ik steun en die op mijn volledige inzet kan rekenen.
Twee bepalingen komen tegemoet aan deze noodzakelijke eisen: de oprichting van territoriale kiesdistricten in lidstaten met meer dan 20 miljoen inwoners en de verkiezing van EP-leden op Europese schaal.
Ik betreur de terughoudendheid van sommigen, zowel van links als van rechts, inzake deze twee aspecten. Ik begrijp de argumenten van degenen die het verlies van soevereiniteit aangrijpen als voorwendsel om een dergelijke ontwikkeling af te wijzen, maar ik deel ze niet. Ik kan enkel toegeven dat anderen deze evolutie veroordelen om bekrompen strategische redenen, hoewel zij vaak het gebrek aan representativiteit en de afstand tussen ons Parlement en onze medeburgers betreuren. Ik zou kunnen proberen het te begrijpen... maar eigenlijk begrijp ik het maar al te goed.
Het is evenwel jammer dat we tot 2009 moeten wachten voor we 10 % van de EP-leden kunnen verkiezen in een enkel kiesdistrict dat het gehele grondgebied van de Unie bestrijkt. Zestig leden die door alle Europeanen verkozen worden, zouden een krachtig symbool van de Europese eenwording geweest zijn als deze bepaling al vanaf 2004 gegolden zou hebben.
Daarnaast ben ik het eens met het voornemen om de mogelijkheid om tegelijk nationaal en EP-lid te zijn af te schaffen. Beide mandaten vergen een grote beschikbaarheid en veel werk. Wanneer wij deze opeenstapeling van taken toelaten, tasten we eigenlijk zelf de geloofwaardigheid van onze rol in de ogen van de bevolking aan: door dit te verwerpen geven we dus blijk van gezond verstand.
Ik wil de heer Georgios Anastassopoulos nogmaals feliciteren, in de hoop dat zijn aanbevelingen de nationale parlementen bereiken en alle bekrompenheden overstijgen. Ik hoop dit, maar ik kan jammer genoeg niet zeggen dat ik hier overtuigd van ben.

Delcroix
De rapporteur heeft in artikel 7 van zijn "ontwerpakte" de schitterende idee en de moed gehad transnationale lijsten voor te stellen voor de toewijzing van 10 % van het totale aantal zetels in het Europees Parlement. Sommigen zullen misschien van oordeel zijn dat naast de andere voorstellen van deze tekst - evenredige vertegenwoordiging, een minimumdrempel, voorkeurstemmen, territoriale kiesdistricten in lidstaten met meer dan 20 miljoen inwoners - het voorstel om transnationale lijsten in te voeren van ondergeschikt belang is. Ik ben het hier niet mee eens en mijns inziens past dit initiatief volledig in het kader van een Europese eenwording die minder op de nationale uitdagingen toegespitst is.
Het is het logische gevolg van de richtlijn die Europeanen die in een andere lidstaat wonen, het recht geeft om te stemmen bij gemeenteraadsverkiezingen in het land waar zij gevestigd zijn. In beide gevallen is het de bedoeling een echt Europees burgerschap te verwezenlijken. De juridische dienst van het Europees Parlement heeft overigens op grond van dit precedent, dat het nationale kader overstijgt, advies uitgebracht over dit voorstel. Volgens deze dienst vormt het voorstel geen inbreuk op de in het Verdrag vervatte principes, aangezien er al sprake is van transnationale elementen in de Europese verkiezingen.
Als socialist die deel uitmaakt van een partij van Europese socialisten (PES), die naast de parlementaire fractie van de Partij van de Europese Sociaal-Democraten bestaat, kan ik u zeggen dat dit voorstel een uiterst concrete inhoud zou geven aan de oprichting van echte Europese partijen die van de traditionele fracties verschillen.
Het kan interessant zijn een dramatisch element toe te voegen aan de Europese verkiezingen om ze te onderscheiden van de nationale verkiezingen en risico's op verwarring tussen beide niveaus te vermijden.
Dankzij transnationale lijsten kunnen minderheidsgroepen die over de gehele Unie verspreid leven - zoals zigeuners en moslims - zich groeperen en zelfs vertegenwoordigd zijn in het Europees Parlement.
Tot zover de principes. Hoe zit het echter met de concrete tenuitvoerlegging? We zijn er nog niet, maar iedereen ziet in dat tal van praktische problemen moeten worden opgelost: de opstelling van kieslijsten; het algehele evenwicht van de over de landen verdeelde afgevaardigden; het besluit van figuren van Europees formaat om een plaats op een transnationale in plaats van een nationale lijst te aanvaarden enzovoort.
Dat is het probleem van een Europa in wording tussen naties en federaties. Het principe van transnationale lijsten is desalniettemin van dien aard dat ze het Europees bewustzijn ontwikkelen.

Deprez
De aanwijzing met regelmatige tussenpozen van nieuwe afgevaardigden door de burgers in het kader van algemene, vrije, eerlijke en geheime verkiezingen maakt ongetwijfeld de eigenheid uit van een echte democratie. Op voorwaarde dat deze fundamentele kenmerken in acht genomen worden, kan de vorm van de verkiezingen verschillen. Het gaat tenslotte slechts om een toepassingsmodaliteit die kan verschillen in tijd en ruimte, zonder dat hiermee het democratisch karakter van een representatieve overheid ter discussie gesteld wordt.
In de huidige stand van de Europese eenwording lijkt de prioriteit te zijn dat alle burgers zich daadwerkelijk ten volle vertegenwoordigd voelen in het Europees Parlement.
Een harmonisatie van de essentiële elementen van de nationale verkiezingsprocedures (in de richting van een veralgemeend gebruik van proportionele verkiezingen in districten voor de Europese verkiezingen) gecombineerd met de invoering van een minimumdrempel voor vertegenwoordiging (die tot doel heeft een te grote versnippering van de politieke krachten te vermijden) lijkt dan ook de beste oplossing, nu de Britse regering een wetsontwerp heeft ingediend in het Brits parlement dat regionale verkiezingen volgens het principe van de evenredige vertegenwoordiging invoert voor de Europese verkiezingen van 1999.
Dat is de reden waarom ik de voorliggende ontwerpresolutie steun.
Ik wil er evenwel aan toevoegen dat de harmonisatie van de essentiële elementen van de kiesprocedures voor de Europese verkiezingen niet volstaat om het tekort aan legitimiteit en erkenning waarmee het Europees Parlement kampt, weg te werken. Ik ben er ten zeerste van overtuigd dat dit deficit zal blijven bestaan zolang het Europees Parlement niet daadwerkelijk de fundamentele bevoegdheden krijgt waarover elk echt parlement beschikt, zoals het laatste woord over belastingen en begroting en de mogelijkheid om een Europese regering, die uitsluitend volledige verantwoording verschuldigd is aan het Europees Parlement, te vormen en naar huis te sturen.

Fayot
In dit verslag is het ondoordachte voorstel opgenomen voor zogenaamde transnationale lijsten bij Europese verkiezingen, dat ik in deze vorm niet kan aanvaarden.
Aangezien het voorstel in het verslag niet nader wordt toegelicht, is het moeilijk te achterhalen wat het precies inhoudt.
Volgens de rapporteur betekenen transnationale of Europese lijsten blijkbaar dat 10 % van de leden van het Europees Parlement niet op nationaal maar Europees niveau wordt gekozen. Dat is echter in tegenspraak met andere voorstellen in het verslag. Met de voor de grote landen voorgestelde territoriale kiesdistricten wordt bijvoorbeeld geprobeerd de kiezers dichter bij de politiek te brengen. Transnationale lijsten maken van geheel Europa echter een reusachtig kiesdistrict, waardoor de Europese afgevaardigden definitief in hogere sferen, ver van de burgers terechtkomen.
Misschien bedoelt men met transnationale lijsten evenwel dat men in bepaalde regio's, zoals Saarland-LotharingenLuxemburg, grensoverschrijdende lijsten voor de Europese verkiezingen kan opstellen. Op zichzelf is dat voor de bevordering van de Europese gedachte niet slecht. Als dat de bedoeling van de rapporteur is, zou hij dat tenminste moeten zeggen.
Het is ook niet duidelijk hoe zulke lijsten tot stand kunnen komen en vooral niet hoe een land als Luxemburg met een klein aantal afgevaardigden daarbij aan zijn trekken kan komen.
Hoe meer ik hierover nadenk, hoe sterker ik de indruk krijg dat deze transnationale lijsten een politiek foefje zijn dat strijdig is met wat ikzelf in de Europese politiek nastreef: Europese politici dicht bij de burgers, deelname van de burgers aan het politieke debat in Europa en zichtbaarheid van het Europese beleid voor de burger.

Ferrer
De vaststelling van een eenvormige kiesregeling voor de verkiezing van de leden van het Europees Parlement is een van de moeilijkst te verwezenlijken onderdelen van het Europese integratieproces. Het bewijs daarvan is dat, hoewel in het Verdrag van Rome reeds op de noodzaak werd gewezen een zodanig systeem tot stand te brengen, wij daar vijftig jaar later nog steeds niet in geslaagd zijn. In het begin stond het feit van de directe verkiezing van de leden van het Europees Parlement zelf ter discussie. Later waren het de uiteenlopende tradities van de verschillende lidstaten die een akkoord in de weg stonden. Het is om deze reden dat ik voor het verslag-Anastassopoulos heb gestemd en dat wij blij moeten zijn dat dit verslag is aangenomen. Het verleent het Parlement immers de mogelijkheid een stap voorwaarts te doen, ook al hadden wij misschien meer verwacht. Dat neemt nochtans niet weg dat het vanuit politiek oogpunt een zeer betekenisvolle stap is die ongetwijfeld de toenadering tussen kiezers en gekozenen zal bevorderen, hetgeen onontbeerlijk is voor de goede werking van het democratisch systeem en de actieve deelname van de burger aan het besluitvormingsproces waarvan hij de gevolgen draagt, zodat hij zich rechtstreeks betrokken voelt bij dit grote avontuur, dat de constructie van een door vrede en welzijn gekenmerkt Europa beoogt.

Gasòliba i Böhm
Ik heb het genoegen u uit te leggen waarom wij voor het verslag-Anastassopoulos over een ontwerp voor een op gemeenschappelijke beginselen gebaseerde verkiezingsprocedure voor de verkiezing van de leden van het Europees Parlement hebben gestemd.
Het verslag en de overeenkomstige ontwerpakte, opgesteld overeenkomstig artikel 138, lid 3, van het Verdrag tot Oprichting van de Europese Gemeenschap (artikel 190, lid 4, van het geconsolideerde Verdrag van Amsterdam), vullen een leemte op met betrekking tot de naleving van het Verdrag van Rome dat op het niveau van de huidige Europese Unie in een uniform kiessysteem voorzag.
Met het oog op de onontbeerlijke democratische verdieping van de Unie, die op dit moment nog steeds een democratisch tekort vertoont op een aantal beleidsterreinen, is de verwezenlijking van voornoemde opdracht eens te meer een belangrijke stap voorwaarts op het gebied van de vertegenwoordiging van de burgers van de Unie in het Europees Parlement, dat overigens herhaaldelijk op deze noodzaak heeft gewezen. In dit opzicht dient ook het uitstekende voorgaande ontwerp van mijn liberale ex-collega, de Vlaamse afgevaardigde Karel De Gucht, in herinnering te worden gebracht. Jammer genoeg hebben het gebrek aan wilskracht en overeenstemming tussen de regeringen van de lidstaten van de Unie verhinderd dat de opeenvolgende voorstellen van het Parlement in de praktijk werden gebracht.
Ik hoop en wens dat het voorstel van onze ondervoorzitter, Georgios Anastassopoulos, deze keer werkelijkheid wordt.
Het is een goed voorstel omdat het de essentiële elementen bevat die nodig zijn om een uniform kiessysteem tot stand te brengen dat beantwoordt aan de behoeften van de democratie van de Unie. Het verheugt ons onder meer dat er in de landen die meer dan 20 miljoen inwoners tellen territoriale kiesdistricten worden ingesteld. De districten die samenvallen met staatloze naties en duidelijk afgebakende regio's van de Europese Unie zijn entiteiten die sterk bijdragen aan de versteviging van de realiteit van de Unie en de integratie van de volkeren die er deel van uitmaken.
Indien deze verschillende identiteiten bij de verkiezing van de leden van het Europees Parlement worden gerespecteerd, zal er ongetwijfeld een opmerkelijke verbetering worden waargenomen met betrekking tot de graad van vertegenwoordiging en de intensiteit van de relaties tussen de burgers en hun vertegenwoordigers in het Parlement.
Eens te meer werpt het Europees Parlement zich bij de constructie van een verenigd Europa op als de verdediger van de vooruitgang en de democratie. Wij hopen dat de regeringen van de lidstaten deze keer hun plichten zullen nakomen en de tenuitvoerlegging van de in het ontwerpverslag-Anastassopoulos uitgedrukte wil geen stokken in de wielen zullen steken.

Grossetête
In het licht van de ontwikkeling van het institutionele kader, dat met name gekenmerkt wordt door de invoering van het rechtstreeks en universeel stemrecht voor de verkiezing van de EP-leden en de toekenning van de medebeslissingsprocedure door het Verdrag van Maastricht en heel recent ook door het Verdrag van Amsterdam, dienen wij de heer Georgios Anastassopoulos te feliciteren met het werk dat hij geleverd heeft.
Ik deel volledig zijn terechte streven om de Europese afgevaardigden dichter bij de burgers in het algemeen en bij hun kiezers in het bijzonder te brengen. Ik betwist evenwel de methode die hij bepleit. De enige manier om deze nauwe band in de praktijk immers echt mogelijk te maken is een kiesstelsel waarbij het aantal kiesdistricten gelijk is aan het aantal te verkiezen afgevaardigden.
Tijdens de recente poging van de Franse regering om het kiesstelsel te regionaliseren heb ik ook al hetzelfde standpunt verdedigd. De overgrote meerderheid van de Franse politieke klasse heeft overigens gesteld dat dit voorstel voor een hervorming steunde op een methode waarmee het beoogde doel in de praktijk niet verwezenlijkt kon worden .
Deze mislukking van de regering-Jospin, die haar voorstel uiteindelijk heeft ingetrokken, toont aan dat een hervorming van het kiesstelsel voor de Europese verkiezingen überhaupt rekening moet houden met de reële verwachtingen van de burgers en de gekozenen, de bestaande geografische en administratieve feiten en de verandering in het aantal EP-leden voor elke lidstaat na de uitbreiding.
Ofschoon het bijzonder belangrijk is nu al een aantal gemeenschappelijke algemene beginselen voor alle lidstaten vast te leggen, moeten de lidstaten overigens overeenkomstig het subsidiariteitsprincipe hun bevoegdheden behouden inzake de modaliteiten voor de opstelling van kieslijsten, de organisatie en financiering van kiescampagnes, de voorbereiding en het verloop van de stemverrichtingen, geschillen en de vaststelling van een minimumdrempel voor de zetelverdeling.
Alle amendementen die de tekst in die zin wilden wijzigen, zijn jammer genoeg niet aangenomen en ik heb dan ook tegen de uiteindelijke tekst gestemd.

von Habsburg
Jammer genoeg moet ik tegen het verslag van onze gewaardeerde ondervoorzitter Anastassopoulos stemmen. Het roept immers vragen op die op principiële elementen van ons beleid betrekking hebben. De geschiedenis van het parlementaire bestel toont aan dat nog nooit een extremistische partij op wettige wijze aan de macht is gekomen in een land waar het persoonlijk kiesrecht bestond. Uit een studie van een grote Duitse universiteit blijkt dat Hitler nooit een meerderheid achter zich had gekregen als in Duitsland niet het systeem van het lijstenkiesrecht volgens het evenredigheidsstelsel had bestaan.
Wij mogen ons geen illusies maken: de democratie is in gevaar en wij kunnen ons dan ook geen enkele fout permitteren. Wij moeten de democratie een menselijk gezicht geven. De kiezers moeten weten aan wie zij hun vertrouwen schenken. Het systeem van het lijstenkiesrecht voert naar een partitocratie waarin de meeste afgevaardigden niet langer het volk vertegenwoordigen maar instrumenten in de handen van partijfunctionarissen zijn. Dat steeds meer mensen niet gaan stemmen moet voor ons een ernstige waarschuwing zijn. Wij hebben nood aan volksvertegenwoordigers die op eigen kracht het vertrouwen van de bevolking kunnen winnen. Het systeem dat men nu wil uitbreiden maakt van hen echter al te gemakkelijk vertegenwoordigers van de partijstructuren. Dat leidt tot verval en brengt de democratie rechtstreeks in gevaar.
Diegenen onder ons die de dictatuur en de oorlog hebben meegemaakt kunnen dan ook alleen maar grote bezwaren hebben tegen de richting die wij door een slecht kiesrecht kunnen inslaan.

Kirsten Jensen, Blak, Sindal en Iversen
Volgens het nieuwe artikel 190 in het Verdrag van Amsterdam moeten er voor de verkiezing van de leden van het Europees Parlement gemeenschappelijke regels worden opgesteld. De rapporteur pleit onder andere voor:
de invoering van een stelsel van evenredige vertegenwoordiging, -een kiesdrempel van maximaal 5 %, -10 % van het aantal zetels moet vanaf de verkiezing in 2009 voorbehouden zijn aan een echte Europese lijst met de hele EU als kiesdistrict.Het nieuwe in artikel 190, lid 4 van het Verdrag van Amsterdam is dat de verkiezingen moeten plaatsvinden "volgens een in alle lidstaten eenvormige procedure of volgens beginselen die alle lidstaten gemeen hebben" . Van een directe harmonisatie - zoals de rapporteur wenst - is in het Verdrag dus geen sprake. De Deense sociaal-democraten vinden dat de rapporteur te ver gaat, aangezien artikel 190 geen harmonisatie vereist. De procedures die voor de Europese verkiezingen gelden - bijvoorbeeld het stelsel van evenredige vertegenwoordiging en kiesdrempels - heffen de verschillen tussen de grote en kleine landen juist op, waardoor de kleine landen een relatief grotere invloed krijgen. De Deense sociaal-democraten steunen de amendementen van de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-Democraten, die de harmonisatievoorstellen in het verslag willen schrappen.
Lindqvist (ELDR), Eriksson, Seppänen en Sjöstedt (GUE/NGL), Holm en Schörling (V), Bonde en Lis Jensen (I-EDN), schriftelijk. (SV) De ondergetekenden hebben tegen het verslag gestemd. Wij zijn van mening dat het vaststellen van kiesstelsels onder de nationale parlementen en grondwetten ressorteert, ook met betrekking tot de verkiezing van het Europees Parlement. De nationale parlementen hebben democratische legitimiteit en kennen de plaatselijke omstandigheden. Wij zijn van mening dat de democratie in de EU-landen gebaseerd is op de nationale parlementen en grondwetten. Het is dan ook van belang dat de zeggenschap over zulke belangrijke vraagstukken als kiesstelsels bij deze instellingen ligt.
Wij zijn vooral tegen paragraaf 4 van het verslag. Daarin wordt voorgesteld dat 10 % van de zetels volgens het stelsel van evenredige vertegenwoordiging zal worden vervuld met zetels op EU-niveau. Zo'n regeling gaat uit van goed functionerende EU-partijen, iets wat in de nabije toekomst zeer waarschijnlijk geen werkelijkheid zal worden. Vandaag de dag missen de zogenaamde Europese partijen iedere draagkracht en iedere grondslag bij de burgers. De verschillen tussen de nationale partijen van dezelfde richting zijn aanzienlijk, en het politieke debat is in zeer hoge mate nationaal van aard.

Macartney
In de geest van de pluralistische democratie en van een Europa van alle volkeren, wil ik mijn steun te kennen geven aan amendement 46 (ingediend door de heer Ebner van de Südtiroler Volkspartei) en amendement 49 (dat ik heb ingediend).
In beide amendementen wordt bezorgdheid tot uiting gebracht over de kleinere volkeren van Europa. De Zuid-Tirolers, de inwoners van Val d'Aosta, de Sarden en Friulanen in Italië en de Friezen in Nederland, bijvoorbeeld, komen aan bod in amendement 46.
Amendement 49 gaat evenwel nog verder en besteedt ook aandacht aan erkende historische nationaliteiten in meer dan een staat. De specifieke begunstigden van deze benadering zijn de Samojeden, die in het noorden van twee lidstaten wonen, namelijk Zweden en Finland, en in het vroegere kandidaat-land Noorwegen. Moreel gezien is er veel voor te zeggen de Samojeden een zetel te geven in dit Parlement. Onder het huidige systeem gebeurt dat niet. Maar een Europees Parlement zonder zetel voor de Samojeden is geen volledig Parlement. Ik roep alle collega's op een oplossing te zoeken voor dit tekort, alsmede voor alle andere hiaten waaraan dit verslag aandacht besteedt.

McMillan-Scott
Vandaag, 15 juli, stemt het Europees Parlement voor het verslag-Anastassopoulos waarin voor de volgende Europese verkiezingen een kiesstelsel wordt voorgesteld dat voor heel Europa geldt en dat gebaseerd is op evenredige vertegenwoordiging. Al hebben we respect voor de heer Anastassopoulos als persoon en hebben we waardering voor de enorme inspanningen die hij zich getroost heeft, toch zullen de leden van de conservatieve partij tegen zijn conclusies stemmen.
Twee van zijn belangrijkste conclusies zijn voor ons onaanvaardbaar. Wij zijn in beginsel tegen evenredige vertegenwoordiging als verplicht kiesstelsel, of dat nu op Europees of op nationaal niveau is. Wij kunnen geen steun verlenen aan het idee dat een aantal parlementsleden verkozen wordt uit een kiesdistrict dat bestaat uit de gehele EU, hetgeen volgens het verslag vanaf 2009 het geval zou moeten zijn.
De ervaring in Groot-Brittannië toont aan dat kiesdistricten met één kandidaat, de parlementsleden dichter bij het volk houden dan de stelsels van het Europese vasteland, en hen aanmoedigen meer aandacht te besteden aan hun kiezers dan aan de partijleiders. Grote regio's, of erger nog, nationale kiesdistricten, zijn de vijand van een efficiënte vertegenwoordiging. Wij zijn blij met het feit dat de gaullistische RPR in Frankrijk onlangs heeft voorgesteld het nationale kiesdistrict in dat land te vervangen door 87 individuele kiesdistricten naar Brits model.
Hoewel we niet voor evenredige vertegenwoordiging zijn, is het belangrijk dat daar waar evenredige vertegenwoordiging gehanteerd wordt, regeringen en parlementen voor de meest open en kiezersvriendelijke versie kiezen die er is. Gesloten lijsten zijn antidemocratisch en slecht voor de burger. Mijn Duitse collega van de PPE-Fractie, de heer von Habsburg, heeft ze terecht bestempeld als de instrumenten van een partijenstaat.
Wij zullen er ons voor inzetten dat open, en niet gesloten lijsten, de norm worden voor de toekomstige Europese verkiezingen. De persoonlijke steun die de heer Anastassopoulos aan de open lijsten geeft, is meer dan welkom. Vandaag publiceren wij, als onderdeel van onze campagne, een rapport van professor Vernon Bogdanor van de universiteit van Oxford, een vooraanstaand deskundige in Groot-Brittannië op het gebied van grondwet en verkiezingen. In dat rapport worden de argumenten uiteengezet voor open lijsten, teneinde de keuze van de kiezers in Europa te vergroten.
Vandaag beginnen ook de verkiezingen binnen de Britse Labourpartij voor de kandidaten voor de Europese verkiezingen volgend jaar juni. In elk bestaand eurokiesdistrict worden uit de leden van de Labourpartij twee of drie kandidaten genomineerd voor een centrale pool van meer dan 200 kandidaten. Op dat punt zal de leiding van Labour, via de nationale kiescommissie, beslissen over de volgorde van de kandidaten binnen iedere regio. Leden van de partij hebben geen deel aan de belangrijke beslissingen over wie verkozen wordt.
Terwijl de beide andere grote partijen in Groot-Brittannië - de conservatieven en de liberaal-democraten - hun vrijwillige leden absolute zeggenschap hebben gegeven over de volgorde van elke regionale lijst, is Labour, dat altijd alles onder controle wil hebben, vastbesloten om kandidatenlijsten aan te leggen die uitsluitend bestaan uit in het centrum gesitueerde klonen van Blair. Het antwoord van de leiding van Labour op evenredige vertegenwoordiging bevestigt onze bangste vermoedens over hoe het systeem misbruikt kan worden, als de apparatsjiks weigeren de leiding uit handen te geven en beslissen de kiezers buiten spel te zetten.

Novo Belenguer
De verkiezingsprocedure voor de verkiezing van de leden van het Europees Parlement is een fundamenteel gegeven, met name voor de lidstaten die een gedecentraliseerd regeringssysteem kennen. Dit is onder meer het geval in Spanje, dat bestaat uit 17 autonome gebieden waarvan de overheidsinstellingen dichter bij de burger staan.
Precies daarom ben ik van mening dat de Europese verkiezingen zich op het vlak van de autonome kiesdistricten moeten afspelen, daar de Europese afgevaardigden dankzij deze benadering toegankelijker worden en dichter bij de burger komen te staan die zij vertegenwoordigen. Op deze manier verwezenlijken wij trouwens een van onze doelstellingen, met name de ontvankelijkheid van het Europees Parlement ten overstaan van de verlangens en de bekommernissen van alle Europese burgers.
Bovendien wenst men door het instellen van dergelijke kiesdistricten rekening te houden met de realiteit van een groot aantal lidstaten die binnen hun grenzen verschillende historische nationaliteiten verenigen. Dit is bijvoorbeeld het geval in Spanje, waar zich niet alleen de Catalanen en de Basken maar ook andere historische nationaliteiten zoals de inwoners van het autonome gebied rond Valencia onderscheiden. Derhalve is het raadzaam voor de verkiezing van de leden van het Europees Parlement autonome kiesdistricten in te stellen. Het verslag-Anastassopoulos draagt in dit opzicht dan ook mijn goedkeuring weg.

Ojala
Ik heb tegen het verslag gestemd, omdat ik niet kan goedkeuren dat vanaf het jaar 2009 10 % van de zetels in het Europees Parlement wordt bezet door afgevaardigden uit een kiesdistrict dat wordt gevormd door alle lidstaten van de Europese Unie. Een zodanige procedure begunstigt de grote lidstaten ten koste van de kleine. Bij de kandidaatstelling betekent dit een toename van het populisme en het naar voren schuiven van internationaal bekende kandidaten, niet noodzakelijkerwijs politici. Dit voegt geen enkele waarde aan de parlementaire werkzaamheden toe.
Ook het onderverdelen van de lidstaten in een of verscheidene kiesdistricten moet aan de lidstaten zelf worden overgelaten.

Robles Piquer
Als ik zo vrij mag zijn, zou ik de ondervoorzitter van dit Parlement en tevens rapporteur van het onderhavige verslag willen herinneren aan een van zijn landgenoten, Plato genaamd, om duidelijk te maken dat ik goed bevriend ben met Anastassopoulos, maar dat ik bovenal van de Waarheid houd.
Naar mijn bescheiden mening houdt de Waarheid in dat elke staat soeverein is om te beslissen hoe de afgevaardigden die de desbetreffende staat in het Parlement vertegenwoordigen worden geselecteerd of gekozen. Mijns inziens is het volkomen zinloos dat tien lidstaten met een bevolking van minder dan tien miljoen inwoners de overige vijf lidstaten ertoe zouden verplichten kiesdistricten in te stellen die in de praktijk ongetwijfeld strijdig zijn met het principe dat de afgevaardigden alle kiezers van hun land vertegenwoordigen.
Anderzijds kan dit systeem onverwachte gevolgen meebrengen waarover wij misschien niet voldoende hebben nagedacht. Een voorbeeld: overeenkomstig de huidige Spaanse formule, die het nationale grondgebied als een enkel kiesdistrict beschouwt, zijn tijdens deze zittingsperiode zes Spaanse burgers afkomstig uit het Spaanse Baskenland lid van het Parlement. Indien echter het verhoudingsgewijze systeem overeenkomstig het grondgebied en het aantal inwoners wordt toegepast, zou Baskenland in het toekomstige op deze basis gekozen Parlement slechts twee afgevaardigden tellen.
Deze methode zou indruisen tegen de belangen van de Basken en de wil om dit Parlement dichter bij een deel van Spanje te brengen dat de speciale aandacht van deze Vergadering verdient en ook krijgt, onder meer dankzij de inspanningen van de zes leden die momenteel deel van het Europees Parlement uitmaken.
De voorafgaande opmerkingen doen echter geen afbreuk aan de bewondering die wij koesteren voor het goede verslag van onze collega, Georgios Anastassopoulos. Daarom heb ik voor de tekst gestemd.

Souchet
Het verslag-Anastassopoulos is de volmaakte illustratie van de antinationale methode en ideologie die de huidige federalistische meerderheid in dit Parlement bezielt.
Dit initiatiefverslag steunt op een rechtsgrond die vervat ligt in een Verdrag dat nog niet geratificeerd is door de lidstaten en dat nog niet van kracht is. Dat doet er echter weinig toe omdat de tactiek altijd dezelfde is: het is de bedoeling om, ten koste van de wet, voor een voldongen feit te zorgen, zodat de voorstellen van het Europees Parlement vervolgens gebruikt kunnen worden als een middel om druk uit te oefenen op de Raad en hem in het defensief te dringen.
Het uiteindelijke doel is de nationale kiesdistricten te doorbreken. Daartoe maakt de federalistische ideologie gebruik van haar twee favoriete kanalen: het infranationaal en het supranationaal niveau.
Onder het voorwendsel dat men de leden van het Europees Parlement dichter bij hun kiezers wil brengen, wordt in het verslagAnastassopoulos een zo groot mogelijke verdeling van het kiezerskorps voorgesteld, die het concept van een enkel nationaal kiesdistrict en het karakter van nationale vertegenwoordigers van de in de verschillende lidstaten verkozen EP-leden doorbreekt.
Tegelijk wordt in het verslag de opstelling van supranationale kieslijsten aanbevolen, die net het tegenovergestelde effect van het eerder gestelde doel hebben.
Het doet er echter niet toe dat deze voorstellen volledig met elkaar in tegenspraak zijn: het doel is immers negatief - het nationale kader vernietigen - in plaats van positief, aangezien een nauwere band tussen kiezers en afgevaardigden hier slechts als een bedrieglijk voorwendsel gebruikt wordt.

Thors
Na de stemming van vandaag is het duidelijk dat in de toekomst in de hele Unie een evenredig kiesstelsel zal gelden. Tegelijkertijd geeft dit voorstel inzake het kiesstelsel blijk van eerbied voor het subsidiariteitsbeginsel en worden al te detaillistische regels voor verkiezingsprocedures vermeden (bijvoorbeeld voor verkiezingskosten, de kiesgerechtigde leeftijd enzovoort). Een belangrijke vaststelling, in overeenstemming met het subsidiariteitsbeginsel, is ook dat het hanteren van kiesdrempels vrijwillig is. Met het oog op meer uniforme voorwaarden voor de leden was het van belang vast te stellen dat een andere parlementszetel niet te verenigen is met een zetel in het Europees Parlement.
Op drie punten betreur ik echter de besluiten die uiteindelijk door de meerderheid van de leden zijn aangenomen. Ten eerste is het ongelukkig dat de meerderheid van het Parlement van mening was dat in lidstaten met meer dan 20 miljoen inwoners kiesdistricten verplicht moeten zijn. Als een land minder inwoners heeft, hoeft het dus niet in kiesdistricten verdeeld te worden, ook Finland niet.
Ten tweede is het ongelukkig dat de meerderheid van het Parlement (met 349 tegen 173 stemmen) heeft gestemd voor de bespreking van een voorstel om een bepaald percentage van alle zetels te verdelen in een voor alle lidstaten gemeenschappelijk kiesdistrict. Zo'n systeem kan de verkiezingsprocedure alleen maar nog ingewikkelder maken.
Ten derde is het ongelukkig dat de meerderheid er niet toe kon komen om duidelijk te zeggen dat er beschermingsmechanismen voor minderheden mogen bestaan (190 stemmen voor en 287 tegen).
Ondanks de bovengenoemde gebreken vind ik het van belang dat men nu in de Raad verder kan werken aan gemeenschappelijke bepalingen, en ik heb bij de eindstemming dan ook voor het verslag gestemd.

Verwaerde
Ik wil onze collega, de heer Georgios Anastassopoulos, danken voor het geleverde werk.
Ofschoon ik het volledig eens ben met het heel terechte streven om de Europese afgevaardigden dichter bij de burger te brengen, ben ik het niet eens met de bepleite methode. Geregionaliseerde verkiezingen volgens het principe van de evenredige vertegenwoordiging zijn niet de beste oplossing.
Dit doel kan namelijk alleen verwezenlijkt worden wanneer het aantal kiesdistricten gelijk is aan het aantal te verkiezen leden.
In Frankrijk is het falen van de regering-Jospin om met haar recente hervormingsvoorstel het kiesstelsel voor de Europese verkiezingen te regionaliseren grotendeels te wijten aan het feit dat de middelen niet aangepast waren aan het doel. Het ware wenselijk geweest dat ons Parlement lering getrokken had uit deze nationale ervaring.
Ik heb voor heel wat amendementen gestemd die het voorstel aanzienlijk verbeterden en die met name het subsidiariteitsprincipe in acht namen. Deze amendementen zijn echter niet allemaal aangenomen en ik heb dan ook tegen deze tekst gestemd.
Verslag-Olsson (A4-0200/98)
Pinel
Mijnheer de Voorzitter, om een duurzame en houdbare ontwikkeling te verwezenlijken wacht onze samenleving een dubbele uitdaging: zij moet particulieren en bedrijven aanmoedigen om minder te vervuilen en zij moet de concurrentieverstoring corrigeren die ondernemingen afstraft die geïnvesteerd hebben in de bestrijding van verontreiniging, maar ze moet ook het principe "de vervuiler betaalt" algemene ingang doen vinden.
De milieudimensie moet natuurlijk net als de sociale dimensie geïntegreerd worden in de fiscale instrumenten, maar het verslag-Olsson steunt op het concept van de milieuheffing, met andere woorden op een bijkomende belasting, die bovenop een reeds al te hoge belastingdruk komt. Dit kan enkel een negatieve invloed op de economie hebben.
Wij hebben inderdaad een belastingstelsel nodig dat aangepast is aan de behoeften van duurzame ontwikkeling. Er is evenwel een echte fiscale revolutie nodig in plaats van meer belastingen. We moeten zorgen voor andere, minder zware en beter berekende belastingen, die niet langer de werkloosheid maar de werkgelegenheid bevorderen, die niet langer de vervuiler maar het milieu steunen, die niet langer de vervuiling maar de gezondheid bevorderen.
Met het verslag-Olsson is het niet mogelijk deze doelstellingen te verwezenlijken.

Martinez
Mijnheer de Voorzitter, de 20ste eeuw begon met rode belastingen: zowel in Europa als in het Westen werden inkomensbelastingen, successierechten en belastingen op kapitaal ingevoerd.
De 20ste eeuw moet nu eindigen met groene belastingen en men stelt ons een nieuwe versie van fiscaal interventionisme tegen de verontreiniging voor: de CO2 -heffingen. Die zijn ondoeltreffend in principe en gevaarlijk in de praktijk.
Met betrekking tot het principe hebben wij veertig jaar van Franse, Europese en westerse belastingdoctrine achter de rug. Fiscaal interventionisme heeft nooit gewerkt. Afrika heeft het op economisch vlak geprobeerd met tientallen investeringsscholen. Het werkte niet! Het heeft niet gewerkt om voor rechtvaardigheid te zorgen! Het heeft niet gewerkt om het demografisch herstel te verwezenlijken! En het zal niet werken voor het milieu, omdat men allereerst tarieven moet vaststellen en rekening moet houden met de verschillende hypothesen, de verschillende vormen van verontreiniging en de verschillende bronnen van verontreiniging. Dit zal tot een complexe wetgeving en een massa wetten leiden.
Het is economisch gezien gevaarlijk omdat het tot verstoringen zal leiden tussen de landen die het toepassen en de landen die het niet toepassen. Het is hetzelfde verhaal als dat van de drijfnetten. Tunesië en Japen gebruiken die nog altijd in de Middellandse Zee. Dat is moreel verwerpelijk, aangezien niet het principe "de vervuiler betaalt" , maar het principe "de consument betaalt" , het principe "de onschuldige betaalt" wordt gehuldigd. Ook de overdreven belastingen op vlees zijn nodig om verontreiniging en met name de gekkekoeienziekte te bestrijden.
Als het de bedoeling is de werkgelegenheid te bevorderen, laten we dan een grote belastinghervorming uitvoeren, met een Europees plafond voor de verplichte heffingen, en eindelijk nadenken over de waanzin van het behoud van een belasting op het scheppen van rijkdom, met andere woorden een inkomensbelasting.

Ahlqvist, Theorin en Wibe
Wij zijn van mening dat milieuheffingen en milieubelastingen een goede zaak zijn en bijdragen aan een vermindering van de vervuiling en de verkeerde exploitatie van natuurlijke hulpbronnen. Hierover moet echter op nationaal niveau worden beslist en niet op EU-niveau.

Grossetête
Ik verheug mij over dit initiatief van de Commissie, waarin voor het eerst het gebruik van milieuheffingen door de lidstaten onderzocht wordt en de hiermee samenhangende mogelijkheden en verplichtingen besproken worden.
Het is echter jammer dat de Commissie niet verder gegaan is in deze inventaris. Een kritische en vergelijkende studie van de doeltreffendheid en rentabiliteit van deze belastingen, zowel uit milieu- als uit economisch oogpunt, zou inderdaad bijzonder interessant en nuttig geweest zijn.
Ik ben het op tal van punten oneens met de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, die voor milieuheffingen pleit, maar niet eens een voorafgaande kosten-batenanalyse eist.
Ik van mijn kant ben geen voorstander van de invoering van nieuwe belastingen. Integendeel, ik sta enerzijds fiscale stimuli voor, die altijd een positiever effect hebben, en anderzijds de bewustwording van de actoren die verontreinigende activiteiten uitoefenen. Belastingen zijn nooit de ideale oplossing, integendeel! "De vervuiler betaalt" is een goed principe als het in de praktijk niet stelselmatig tot het kopen van het recht om te vervuilen leidt.
Om deze fundamentele reden heb ik tegen de ingediende resolutie gestemd.

Lis Jensen en Krarup
Het verslag-Olsson wijst op vele belangrijke milieuproblemen die mede veroorzaakt zijn door de interne markt en de economische globalisering in de rest van de wereld. Tevens wijst het verslagOlsson op een aantal milieuverplichtingen, die de deelnemende landen aan de bijeenkomsten in Rio en Kyoto zijn aangegaan.
Wij onderschrijven het standpunt dat milieubelastingen van diverse aard een van de vele efficiënte middelen kunnen zijn om de verontreiniging te beperken. Wat het verslag-Olsson voor ons echter onaanvaardbaar maakt, zijn bijvoorbeeld de aanbevelingen inzake EU-milieuheffingen en harmonisatie van het fiscaal beleid in de lidstaten.
Als we de EU op fiscaal gebied bevoegdheid geven, verbreken we de beloftes die we tegenover onze kiezers gedaan hebben. Wij hebben immers beloofd dat we elk initiatief waarmee de EU meer macht verwerft ten koste van de nationale democratieën, zullen bestrijden. Wij steunen daarentegen wel alle goede lokale, nationale, regionale en internationale initiatieven die kunnen bijdragen tot een beperking van de milieuverontreiniging, van welke aard ook. Wij zijn echter tegen de verregaande voorstellen van het verslag-Olsson, die een ingrijpende EU-harmonisatie van de belangrijkste delen van het fiscaal beleid beogen.
Om deze redenen stemmen wij tegen het verslag-Olsson.

Kirsten Jensen, Blak, Sindal en Iversen
De Deense sociaal-democraten steunen elk initiatief voor milieubelastingen op EU-niveau. De belastinginkomsten moeten echter aan de lidstaten zelf toekomen en de belastingen mogen alleen het milieu betreffen. Wij steunen de oproep van het verslag aan de Commissie om gemeenschappelijke voorstellen in te dienen die het gebruik van milieuheffingen op zijn minst bevorderen.
Milieuheffingen op nationaal niveau kunnen in conflict komen met de regels voor de interne markt en daarom mag alleen de oplossing van milieuproblemen het uitgangspunt van de milieuheffingen zijn. Het verheugt ons dat het voorzitterschap dit onderwerp voor het najaar op de agenda heeft gezet. Wij hopen dat deze discussie snel tot concrete resultaten leidt.

Lienemann
Ik zal voor het verslag-Olsson stemmen aangezien wij met behulp van een milieuvriendelijk belastingstelsel, dat gebaseerd is op het principe "de vervuiler betaalt" , productie- en consumptiemethoden kunnen bevorderen die meer belang hechten aan het behoud van een duurzame ontwikkeling.
Indirecte belastingen op de consumptie hebben evenwel het enorme nadeel dat ze geen rekening houden met het inkomen en niet steunen op het principe van het progressieve karakter van belastingen, dat nochtans het rechtvaardigste is.
De toename van deze belastingen verhoogt aldus, overigens net als de BTW, de sociale ongelijkheid door de rijken zwaarder te belasten. Zij kunnen dus enkel gebruikt worden wanneer we er zeker van zijn dat de ingevoerde belastingen daadwerkelijk voor een gedragswijziging zorgen en de verontreiniging echt verminderen.
Er zij bijvoorbeeld op gewezen dat, ondanks zware en nog stijgende belastingen op benzine, het verbruik in Frankrijk eigenlijk niet gedaald is.
Kortom, ik wil het Europees Parlement en de Commissie met deze bijdrage vragen oog te hebben voor de sociale gevolgen van milieuheffingen of -belastingen.

Porto
Het onvoorwaardelijk enthousiasme of de weinige bezwaren die tijdens het debat over milieubelastingen, met name inzake energieheffingen, gemaakt werden, kunnen enkel grote zorgen baren.
Wij erkennen de verdiensten van deze belastingen, maar het moet nog altijd bewezen worden dat ze het beoogde effect hebben en voor lagere lasten op arbeid kunnen zorgen (als ze doeltreffend zijn uit milieuoogpunt, zullen de inkomsten laag zijn) of niet schadelijk zijn voor investeringen, in het bijzonder in een concurrerende wereld met open grenzen.
Wij zijn geschokt omdat nergens verwezen wordt naar de regressieve gevolgen, aangezien de armen meer gestraft worden dan de rijken; dat niets gezegd wordt over het feit dat de rijkste lidstaten de grootste vervuilers in de Unie zijn (Duitsland, het Verenigd Koninkrijk, Italië en Frankrijk zijn alleen al verantwoordelijk voor 71, 5 % van de CO2- uitstoot, terwijl Portugal slechts 1, 4 % van deze uitstoot veroorzaakt...) zodat verschillende voorwaarden en timings gerechtvaardigd zijn, of over het feit dat een energiebelasting vooral het vervoer belast en de armere perifere landen bijgevolg veel zwaarder getroffen worden.
Tenslotte is het ook schokkend dat nergens gezegd wordt dat een beleid waarbij directe steun verleend wordt voor de herstructurering van het technisch materieel het enige verstandige beleid is dat geen regressieve gevolgen heeft of niet tot verstoring van de economie leidt. Het is echter maar de vraag of zo'n beleid gevoerd zal worden, aangezien een dergelijk beleid vooral ten laste van de rijkste landen zou uitpakken, die met de nadruk op milieubelastingen hun geweten willen sussen en hun verantwoordelijkheid willen ontlopen.

Souchet
Wat het verslag van collega Olsson betreft moeten we zorgvuldig onderscheid maken tussen twee niveaus: de harmonisatie van de milieuheffingen en een eventueel Europees belastingstelsel.
Voor de Fractie van onafhankelijken voor het Europa van de Nationale Staten is milieubescherming onbetwistbaar een prioritair gebied van gemeenschappelijk belang, waar naar een hoog niveau van harmonisatie tussen zoveel mogelijk lidstaten kan en moet worden gestreefd. Het is evenwel onaanvaardbaar dat verontreiniging gebruikt wordt als voorwendsel om de Gemeenschap in staat te stellen over eigen middelen te beschikken, die aan elke controle door de lidstaten ontsnappen, zoals de Commissie onophoudelijk en onvermoeibaar beoogt.
Wij hebben naar aanleiding van de gekkekoeienziekte en de drijfnetten gezien hoe goed de Commissie gezondheids- en milieuvraagstukken, die heel gevoelig liggen bij de publieke opinie in onze lidstaten, kan manipuleren. Wij kunnen dan ook niet aanvaarden dat men onder het mom van milieuheffingen eigenlijk een Europese belasting wil creëren. Wij moeten zowel voor de bescherming van het milieu als voor de verdediging van de interne markt en van de fiscale soevereiniteit van de lidstaten ijveren.
Met betrekking tot de BTW en accijnzen zijn bijvoorbeeld administratieve procedures ingesteld die de fiscale onafhankelijkheid van de lidstaten respecteren en toch het principe van de interne markt in acht nemen.
Een aantal lidstaten heeft milieuheffingen ingevoerd voor verpakkingen. In Duitsland biedt het dual-systeem alle actoren ongeacht hun herkomst (derde landen of een andere lidstaat) de mogelijkheid deel te nemen aan de milieuheffing. Het systeem van het groene punt in Frankrijk, met de invoering van ecoverpakkingen en Adelphe, maakt eveneens op eenvoudige wijze intracommunautaire handel mogelijk.
Het in België ingevoerde systeem van milieuheffingen, dat actoren uit andere lidstaten verplicht het toelatingsnummer van al hun distributeurs te vermelden, is omslachtig en leidt tot enig protectionisme.
De door onze fractie ingediende amendementen hebben tot doel de Commissie te belasten met de harmonisatie van de administratieve procedures inzake deze milieuheffingen. In tegenstelling tot wat in België gebeurt, moet het administratieve systeem voor de inning van de heffing immers eenvoudig, rechtvaardig en doeltreffend zijn en mag het de intracommunautaire handel niet hinderen. Als de Commissie bij haar huidig standpunt blijft, zullen er zoveel belemmeringen zijn dat sommigen een Europese belasting zullen willen creëren, hetgeen volledig onaanvaardbaar is.
De begroting van de Europese Unie moet inderdaad uitsluitend gefinancierd blijven door de lidstaten en de douanerechten op uit derde landen ingevoerde goederen. De instelling van een Europese belasting zou andermaal een stap zijn in de richting van een Europese superstaat, waarvan onze volkeren niet willen weten.

Theonas
Het vraagstuk van de zogenaamde milieubelastingen en -heffingen is niet nieuw. Hier wordt al jarenlang over gedebatteerd in de communautaire instellingen. Nu is dit echter met een aantal voorstelen opnieuw sterk in de actualiteit gekomen. Ik noem bijvoorbeeld de ontwerprichtlijn voor belasting op de CO2 -uitstoot en energie, het voorstel voor belasting op energieproducten en het Groenboek over de vervoerstarieven. Deze voorstellen maken alle deel uit van de pogingen van de Europese Unie om haar bevoegdheden op belastinggebied uit te breiden.
Wij zijn van mening dat het milieu voor alle beleidsvormen en acties een factor van doorslaggevend belang moet zijn. Een duurzame ontwikkeling is immers alleen mogelijk met daadwerkelijke milieubescherming. Het milieubeleid moet echter gegrondvest zijn op preventie. De verantwoordelijkheid voor milieuschade moet worden gedragen door degenen die deze veroorzaken en er moeten maatregelen worden getroffen om de schade te herstellen.
Zeer belangrijk is ook dat het bestaande, nationale en internationale wetgevingskader wordt aangevuld en toegepast. Men zal gecoördineerd moeten optreden om de verschillende verklaringen in praktijk te brengen. Ik denk met name aan de verklaringen van Rio en Kyoto die werkelijk op schandalige wijze worden genegeerd en opgeofferd op het altaar van de woekerwinst van het grote kapitaal.
Het voorstel voor milieubelastingen en -heffingen biedt zelfs geen enkele garantie dat de belastinginkomsten inderdaad zullen worden gebruikt voor financiering van acties voor milieubescherming, duurzame productiemethoden en gebruik en productie van milieuvriendelijke technologieën.
De milieusector biedt de mogelijkheid tot het creëren van nieuwe arbeidsplaatsen en kan bijdragen aan de verbetering van de werkgelegenheid. Wel moet men voorkomen dat de milieumaatregelen leiden tot een indirecte subsidiëring van de werkgevers. Het gevaar bestaat immers dat men misbruik maakt van deze maatregelen en de belasting ontduikt of veel te laat betaalt. Welke problemen daarbij kunnen optreden hebben wij bijvoorbeeld gezien bij de BTW-belasting en de betaling van sociale premies in Griekenland en andere landen. Bovendien bestaat het gevaar dat het grote kapitaal letterlijk munt slaat uit dergelijke milieubelastingmaatregelen en anderzijds geen enkele garantie biedt voor de totstandkoming van nieuwe, stabiele arbeidsplaatsen en volledige werkgelegenheid. Niet voor niets is de milieueffectrapportage die voor grote projecten verricht moet worden, zo ongeloofwaardig.
Wij verzetten ons tegen elke poging om de milieubelasting, via de vermindering van arbeidskosten en dus van de werkgeverspremies voor sociale verzekering, te verbinden met het Witboek voor de bevordering van het mededingingsvermogen. Dat zou de openbare sociale voorzieningen nog verder in het moeras doen zakken en de particuliere verzekeringen een hart onder de riem steken. Lagere sociale premies betekenen immers minder inkomsten voor de sociale verzekering. Uit de praktijk tot nu toe is trouwens gebleken dat lagere sociale premies geen noemenswaardige verbetering van de werkgelegenheid tot gevolg hebben. Alleen de winst vaart er wel bij.
Wij zijn bijzonder verontrust over het feit dat de waaier van de voor milieubelasting in aanmerking komende producten sterk wordt uitgebreid. Daaronder vallen nu ook algemene verbruiksgoederen, zoals water, plantenbestrijdingsmiddelen en kunstmest. Ook het vervoer en grote bouwprojecten zijn kandidaat. Wij vrezen dan ook dat het uiteindelijk doel is de belastingopbrengst te spekken met deze milieubelastingen en -heffingen.
Daarom kunnen wij niet voor het verslag stemmen.

De Voorzitter
Hiermee zijn we aan het einde van de stemverklaringen en de agenda van vanmorgen gekomen.
(De vergadering wordt om 13.20 uur onderbroken en om 15.00 uur hervat)

Jaarverslag van het EMI
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0263/98) van de heer Fourçans, namens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, over het jaarverslag van het Europees Monetair Instituut (1997).

Duisenberg
Mijnheer de Voorzitter, met veel genoegen leg ik het Europees Parlement het jaarverslag van 1997 voor van het Europees Monetair Instituut. De ironie wil dat ik, toen ik de vorige keer voor het Europees Parlement sprak, daarbij het jaarverslag heb voorgelegd van een instelling die werd opgeheven, en dat was het jaarverslag van de raad van bestuur van de Europese Centrale Bank. Ditmaal ben ik hier om u het jaarverslag voor te leggen van een instelling die binnenkort tot het verleden zal behoren, namelijk het Europees Monetair Instituut.
Het voorbereidende werk voor de derde fase is volgens de in 1997 opgestelde planning verlopen. Sedert begin 1994 heeft het EMI, in nauwe samenwerking met de nationale centrale banken van de Europese Unie, de technische voorbereidingen getroffen voor de instelling van het Europees Systeem van Centrale Banken, een gemeenschappelijk monetair beleid en de invoering van de gemeenschappelijke munt. Dit werk zal door de opvolger van het EMI, de Europese Centrale Bank, worden afgemaakt.
In februari 1997 publiceerde het EMI een verslag over monetaire beleidsstrategie en kwam het met twee mogelijke strategieën voor de derde fase: intermediaire monetaire doelstellingen en directe inflatiedoelstellingen. In het verslag werd evenwel ook benadrukt dat er hoe dan ook een duidelijke definitie gegeven moest worden van de doelstelling van prijsstabiliteit en van specifieke doelstellingen aan de hand waarvan het functioneren van het ESCB beoordeeld kan worden. Voorts werd in het verslag gesteld dat het risico voor prijsstabiliteit beoordeeld diende te worden aan de hand van een groot aantal indicatorvariabelen, met speciale aandacht voor monetaire aggregaten.
Eind 1996 werden de theoretische voorbereidingen betreffende de instrumenten en procedures inzake het monetair beleid afgerond. Het in januari 1997 verschenen kaderrapport zet het gemeenschappelijke monetair beleid in de derde fase uiteen, alsmede het operationele kader.
Op het gebied van het wisselkoersbeleid heeft de Europese Raad in Amsterdam in juni vorig jaar een resolutie aangenomen over het nieuwe wisselkoersmechanisme dat in de derde fase ingevoerd moet worden, namelijk het ERM2. Het EMI heeft een ontwerpakkoord geformuleerd tussen de ECB en de nationale banken die straks niet tot de eurozone zullen behoren, waarbij de werkwijze uiteengezet wordt die aan de ECB ter goedkeuring zal worden voorgelegd. Het EMI heeft voortgewerkt aan de technische infrastructuur, zodat het systeem op 1 januari 1999 in werking kan treden.
Er zijn voorbereidingen getroffen om de ECB in staat te stellen in te grijpen op het gebied van de wisselkoersen, met speciale aandacht voor het operationele kader en de verbetering van het informatiesysteem. De overdracht van externe reserves aan de ECB bij het begin van de derde fase is door het EMI voorbereid.
Het voorbereidend werk ten behoeve van statistische gegevens was vooral gericht op het ten uitvoer leggen en verduidelijken van de zeer uiteenlopende vereisten aan statistische gegevens voor de derde fase. Zo heeft het EMI in 1997 een voorlopige - en later herziene - lijst uitgegeven van de organen die deel uitmaken van de monetaire en financiële instellingen. Ook heeft het EMI documenten uitgegeven over statistieken in verband met geld, bankwezen en betalingsbalansen. Voorts is het werk met Eurostat begonnen over financiële kwartaalrekeningen.
Op het vlak van de betalingssystemen heeft het EMI september vorig jaar een tweede voortgangsverslag uitgegeven over TARGET, dat momenteel wordt uitgetest zodat het eind december volledig operationeel kan zijn. Zowel het statische en dynamische testen, als de multilaterale tests zijn klaar. Momenteel worden simulaties uitgevoerd onder omstandigheden die de toekomstige realiteit zo dicht mogelijk benaderen.
De voorbereidingen voor het drukken van de eurobiljetten zijn voortgezet. In 1997 zijn definitieve ontwerpen gemaakt, gebaseerd op de ontwerpen die de EMI-Raad in december 1996 had gekozen. Afbeeldingen van de herziene ontwerpen werden in juli 1997 gepubliceerd en in de eerste helft van 1998 in drukvormen verwerkt. Voor een soepele gang van zaken bij de productie van de eurobiljetten, hebben acht verschillende papierfabrieken en tien drukkerijen in 1997 prototypes gemaakt. Hieruit bleek dat alle deelnemende drukkerijen in staat zijn alle euro-bankbiljetten te produceren, en zij kunnen een gelijke kwaliteit en gelijke afbeeldingen leveren. De serieproductie van de biljetten begint begin 1999.
Tot slot heeft het EMI zich in 1997 actief beziggehouden met andere aspecten van de overgang naar de euro. Om slechts enkele voorbeelden te noemen: er is overleg gevoerd met verenigingen van het financiële en het bankwezen van de gehele Europese Unie over de vervanging in contracten van prijsreferenties, die na het begin van de derde fase wellicht geen betekenis meer hebben, en over interbancaire tarieven.
Nadat het EMI verenigingen van banken en geld- en valutamarkten had opgeroepen tot het maken van afspraken over de definitie van indicatoren van de eurozone, hebben de bankfederatie van de Europese Unie en de vereniging van geldmarkten, te weten de beroepsvereniging van deviezenhandelaren, hun voornemen bekendgemaakt een voor de hele eurozone geldende indicator voor interbancaire tarieven te berekenen en te publiceren, en dat is EURIBOR.
Over de oorspronkelijke samenstelling van de eurozone vanaf 1 januari 1999 en daarna, is, zoals u weet, begin mei het besluit gevallen. In het jaarverslag worden de belangrijkste kenmerken van de eurozone beschreven, op basis van de beschikbare informatie.
Ik ben mijn betoog vandaag begonnen met eraan te herinneren dat de instelling van de ECB en het Europees Stelsel van Centrale Banken, nog geen zes weken geleden, namelijk op 1 juni 1998, plaatshad. Sindsdien hebben we ons verder beziggehouden met de voorbereidingen voor de derde fase. Zowel de Algemene Vergadering, als de raad van bestuur zijn bijeengekomen, de raad van bestuur zelfs al tweemaal. Op haar bijeenkomst heeft de Europese Centrale Bank zich tot dusverre over vele organisatorische kwesties gebogen, zoals de toewijzing van verantwoordelijkheden door de directie aan haar leden en de instelling van een nieuwe structuur die aansluit bij de taken van de ECB. Ook het reglement van orde van de ECB is goedgekeurd en zal binnenkort in het Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen gepubliceerd worden. Voorts heeft de ECB de instelling goedgekeurd van elf ESCB-commissies die de ECB zullen bijstaan.
Voor wat de voorbereidingen betreft, is de raad van bestuur het tijdens zijn eerste vergadering eens geworden over de methode voor het bepalen van het percentage voor het aandeel van de nationale centrale banken in het ECB-kapitaal en over de maatregelen om het kapitaal van de ECB vol te storten. Daardoor kreeg de ECB begin juli de beschikking over een beginkapitaal van iets minder dan 4 miljard euro. Daarnaast bereikte de raad van bestuur overeenstemming over hoe men het uittesten van de systemen en procedures die door het ESCB worden toegepast, gaat organiseren, wat in de nog resterende zes maanden voor 1 januari zal gebeuren.
De raad van bestuur heeft zich eveneens beziggehouden met twee, voor de voorbereiding van de derde fase, specifieke kwesties: TARGET en de eurobiljetten. In verband met TARGET is een prijsbeleid afgesproken. Het belangrijkste element daarvan is dat een degressief tarief zal worden toegepast voor de betalingstransacties binnen dit systeem. De eerste voorraad eurobiljetten zal grotendeels gedecentraliseerd worden geproduceerd, zodat alle elf deelnemende nationale centrale banken de productie van eurobiljetten kunnen regelen ter vervanging van hun nationale biljetten, hetzij door de desbetreffende biljetten zelf te produceren, hetzij door een en ander bilateraal te regelen.
De tweede vergadering van de raad van bestuur vond vorige week dinsdag plaats. De raad van bestuur besloot tot de invoering van een systeem voor de minimumreserve. Van de functies die een dergelijk systeem goed kan vervullen, vond de raad met name belangrijk dat dit systeem een bijdrage kan leveren tot stabilisatie van de rentetarieven op de geldmarkt en de vraag naar geld van de centrale bank kan vergroten door een structureel tekort aan liquiditeit op de markt te creëren of het te vergroten. Ook werden de gevolgen van een dergelijk systeem voor de banksector door de Raad diepgaand onderzocht. Met dit in gedachten, besloot de raad dat de minimumreserve vergoed zou worden op een niveau dat overeenstemt met de rentevoet van de belangrijkste herfinancieringsverrichtingen. Over de exacte specificatie van het minimumreservesysteem, waaronder het reservepercentage, dat nu een bandbreedte heeft van 1, 5 tot 5 %, zal uiterlijk in november 1998 worden besloten.
Ook is een besluit genomen over de omvang en de vorm van de eerste overdracht van externe reserves van de nationale centrale banken aan de ECB. Zonder verder in details te treden, gaat het om een bedrag van rond de 39, 5 miljard euro.
De voorwaarden waaronder de niet tot de eurozone behorende centrale banken en kredietinstellingen van de Europese Unie kunnen deelnemen aan het TARGET-systeem zijn ook vastgelegd, waarbij rekening is gehouden met het risico voor het monetair beleid dat een onbeperkte toegang tot intradaags krediet voor kredietinstellingen buiten de eurozone met zich mee zou kunnen brengen. Daarom zullen niet tot de eurozone behorende centrale banken van de Europese Unie gegarandeerd intradaags krediet in euro aan hun kredietinstellingen kunnen verstrekken, waarvoor echter wel een plafond geldt, zowel op het niveau van de niet tot de eurozone behorende centrale banken van de Europese Unie, als op dat van niet tot de eurozone behorende kredietinstellingen.
Tot slot heeft de raad van bestuur een aantal ECB-aanbevelingen aangenomen voor verordeningen van de Raad van de EU met betrekking tot het vergaren van statistische informatie door de ECB, de toepassing van minimumreserves en de bevoegdheid van de ECB sancties op te leggen.
Mijnheer de Voorzitter, ik wil uw aandacht vestigen op de aanbeveling over de statistieken. Dit is voor de ECB van zeer groot belang omdat deze haar besluiten moet baseren op statistieken die de hele eurozone behelzen, in het bijzonder monetaire statistieken en statistieken in verband met geld- en betalingsbalansen, die onder deze kaderwetgeving worden geleverd. Zolang de verordening van de Raad niet ten uitvoer is gelegd, kan er geen ECB-verordening verschijnen, waarin in detail uiteengezet wordt wie moet rapporteren en welke statistische informatie de rapporterende instellingen moeten leveren. Deze vereisten zijn reeds uitvoerig besproken, maar een juridisch instrument zal de nodige zekerheid verschaffen voor degenen die eraan moeten voldoen. De Raad van ministers van Buitenlandse Zaken en Financiën kan in oktober over de desbetreffende tekst beslissen en dat betekent dat wij het zeer op prijs zouden stellen als het Europees Parlement al in september advies kon uitbrengen.
Door de grondige technische voorbereiding van het EMI in 1997 en ook al daarvoor, kunnen wij nu met vertrouwen de invoering van de euro begin volgend jaar tegemoet zien. Aan de voorbereidingen wordt nu door de ECB en het ESCB de laatste hand gelegd. De solide basis waarvoor het EMI heeft gezorgd, moet de ECB en het ESCB helpen zich te ontwikkelen tot een geloofwaardig en krachtig instituut, dat zijn hoofddoelstelling, namelijk prijsstabiliteit in de eurozone, goed kan uitvoeren. Daarmee worden de voorwaarden voor een duurzame economische groei geschapen. De economische groei in de Europese Unie, waarvan vorig jaar sprake was en die naar verwachting ook in 1998 nog zal aanhouden, is een goed uitgangspunt voor de Monetaire Unie. Maar de lidstaten moeten hun fiscaal beleid nu in de richting sturen van de doelstellingen op de middellange termijn van het pact voor stabiliteit en groei. Het doel van het fiscaal beleid is duidelijk een begroting te bereiken die in evenwicht is of een overschot heeft, en daarbij zij gezegd dat een overschot vooral noodzakelijk is voor landen die kampen met een hoge schuld.

Fourçans
Mijnheer Duisenberg, ik wil u allereerst zeggen hoezeer wij het appreciëren dat u hier aanwezig bent om het met ons over de opstelling van het toekomstige monetaire beleid van de Europese Centrale Bank te hebben.
Ik denk dat ik de mening van de meerderheid van ons Parlement vertolk wanneer ik zeg dat u zich, net als uw voorganger, de heer Lamfalussy, op een competente en doeltreffende wijze en met gevoel voor dialoog van uw taak als voorzitter van het Europees Monetair Instituut gekweten hebt. Dit lijkt mij een goed voorteken voor de vertrouwensrelatie die tussen het Europees Parlement en de ECB zal bestaan, uiteraard met inachtneming van de onafhankelijkheid van de Bank. Gelooft u mij, wij zijn allen aan deze onafhankelijkheid gehecht.
In verband met het verslag van het EMI, dat de basis vormt van ons debat van vandaag, wil ik om te beginnen zeggen dat het een uitstekende bron van informatie is over de stand van zaken en de convergentie van de verschillende lidstaten en een al even uitstekend overzicht geeft van de institutionele en technische aspecten van de opstelling van het toekomstig monetair beleid in de eurozone.
Wij moeten echter toegeven, mijnheer de president, dat het verslag geen nieuwe elementen bevat, zoals we dat gewend waren in de vorige verslagen. Wij zijn dan ook enigszins teleurgesteld en ik zou u een aantal vragen willen stellen om deze teleurstelling weg te werken.
Met betrekking tot de economische situatie van de Unie verheug ik mij als rapporteur voor het Parlement over de vorderingen die de overgrote meerderheid van de lidstaten op het vlak van economische convergentie in het algemeen en het terugdringen van de overheidstekorten in het bijzonder gemaakt heeft, zoals u dat overigens ook in uw verslag doet. Net als u blijf ik ondanks de verbetering van de economische situatie enige twijfel hebben over het lage investeringspeil en het nog altijd te hoge werkloosheidspeil in tal van lidstaten. De maatregelen om de begrotingen te saneren, de overheidsuitgaven onder controle te houden en de arbeidskosten te verlagen, inzonderheid voor de laagst geschoolden, moeten dan ook worden voortgezet en er moet tevens dringend werk gemaakt worden van structurele hervormingen, met name op de arbeidsmarkt.
Al deze maatregelen zijn onontbeerlijk als we een duurzame groei en een hoge en duurzame werkgelegenheid willen verzekeren. Hierover bestaat mijns inziens een grote eensgezindheid. Wij moeten het evenwel betreuren dat het verslag heel vaag blijft over de noodzakelijke coördinatie van het begrotings- en belastingbeleid van de landen van de eurozone, hoewel die coördinatie van fundamenteel belang zal blijken in het kader van een enkel monetair beleid. Gezien het belang van deze kwestie hadden wij graag gezien dat het EMI deze behandeld en grondig geanalyseerd had.
Het spreekt vanzelf dat het EMI degelijk werk geleverd heeft ter voorbereiding van de derde fase van het Verdrag van Maastricht. Dat is onmiskenbaar, mijnheer de president, maar ik wil u toch zeggen dat wij nog niet voldaan zijn wat betreft de grote keuzen van het beleid. Een aantal zaken blijven vaag en onduidelijk, ook al hebt u ze een beetje verdoezeld in uw openingstoespraak. Ik hoop dat die snel verduidelijkt worden, want tenslotte gaat het nieuwe beleid over minder dan zes maanden van start.
Mijnheer de president, wanneer gaat u ons de belangrijkste principes van het toekomstige monetaire beleid van de eurozone onthullen? Wanneer gaat u uw monetaire strategie en met andere woorden de uiteindelijke en tussentijdse doelstellingen van dit beleid verduidelijken? U had het in uw toespraak over twee mogelijke strategieën, maar wanneer gaat u beslissen voor welke strategie uiteindelijk gekozen wordt? We weten dat, overeenkomstig het Verdrag, prijsstabiliteit het hoofddoel moet zijn, maar we weten ook dat de ECB, nog altijd overeenkomstig het Verdrag, steun moet verlenen aan het algemene economische beleid van de Gemeenschap. Wat zal in dit verband de indicator van prijsstabiliteit zijn? Zal het een inflatiepercentage van 0 % zijn of zult u een vork van inflatiepercentages hanteren? Zo ja, welke vork en over welke periode zal deze berekend worden? Zult u tevens voor een bepaalde geldhoeveelheid kiezen als uiteindelijk doel van het monetaire beleid? Zo ja, hoeveel zal deze bedragen? Zult u naar een enge of ruime definitie van geldhoeveelheid streven? Zult u een becijferde groeidoelstelling van deze geldhoeveelheid voorstellen, een vork van groeipercentages? En ook hier, over welke periode? Of zal het om een gemiddelde over een niet gepreciseerde periode gaan, zoals sommige lidstaten dat nu doen?
Met betrekking tot de tussentijdse doelstellingen in het kader van het gekozen einddoel, zal dit de geldmassa, de rentetarieven, bankkredieten of een combinatie van deze variabelen zijn? Mijnheer de president, wanneer zult u zich uitspreken over deze kwesties die, zoals u heel goed weet, buitengewoon belangrijk zijn voor het monetair beheer van de ECB, voor de markten, voor het economisch beleid van de lidstaten en voor de economische actoren in hun geheel? En als ik hier nog iemand aan mag toevoegen, ook voor ons Parlement, zodat het zijn democratische verantwoordelijkheid op het vlak van het monetair beleid op een correcte manier op zich kan nemen.
Een ander gebied waar u vaag over blijft, zijn de banden tussen de ECB en de nationale centrale banken bij de tenuitvoerlegging van het monetaire beleid. Kunt u deze banden verduidelijken, met name voor de open market -operaties?
Er zijn nog twee aspecten van het monetair beleid die ik wil beklemtonen, als u mij nog een minuut geeft, mijnheer de Voorzitter: allereerst is het van fundamenteel belang dat het monetaire beleid voor de euro gevoerd wordt al naar gelang de algemene voorwaarden van de zone en niet al naar gelang de bijzondere voorwaarden in een of andere lidstaat - sommige landen lijken dit te vergeten. Ten tweede mag de ECB de rentetarieven niet verhogen om haar geloofwaardigheid te versterken wanneer dat niet gerechtvaardigd wordt door de fundamentele economische omstandigheden in de eurozone.
Waarde collega's, mijnheer Duisenberg, dit zijn de krachtlijnen die ons van essentieel belang lijken. U hebt een aantal van deze vragen al gedeeltelijk beantwoord in uw toespraak. Ik van mijn kant zou willen dat u ons straks iets meer uitleg geeft. Tenslotte wil ik nogmaals het schitterende werk toejuichen dat het EMI en zijn medewerkers tijdens de korte maar intense jaren van hun bestaan geleverd hebben. En nu lang leve de Europese Centrale Bank!

Randzio-Plath
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de president van de Europese Centrale Bank, het Europees Parlement heeft al voor het begin van de tweede fase zijn verantwoordelijkheid op zich genomen. Wij hebben met het Europees Monetair Instituut een dialoog over de monetaire aangelegenheden aangeknoopt en meteen ook gezegd dat die in de derde fase van de Monetaire Unie bij de aanvang van het eurotijdperk nog moet worden verdiept.
Hier in het Europees Parlement hebben wij kunnen vaststellen hoe het Europees Monetair Instituut grote inspanningen deed in een tijd waarin grote twijfels rezen over de vraag of de Monetaire Unie op tijd van start zou kunnen gaan. Daarom moeten wij het Europees Monetair Instituut, zijn president en medewerkers danken voor het werk dat zij hebben verricht. Zij waren daarbij altijd hoopvol gestemd en doordrongen van de geest van de Europese Gemeenschap. Wij weten immers allen dat wij niets tot een goed einde kunnen brengen als wij het niet samen aanpakken. Mijnheer Duisenberg, wij wensen ook u het beste toe met uw werk bij de Europese Centrale Bank, die voor ons dagelijks leven zo belangrijk zal zijn.
Ik dank ook de heer Fourçans, wiens standpunt de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-Democraten ondersteunt, voor zijn toelichting bij het verslag van het Europees Monetair Instituut. Dat instituut bestaat nu niet meer, maar toch zijn vele van zijn aanbevelingen van groot belang voor de Europese Centrale Bank. Bij het begin van dit debat zou ik het volgende willen onderstrepen: als de enige munt op 1 januari 1999 van start gaat, moeten niet alleen de markten, maar ook de bevolking overtuigd zijn van de grote betekenis van het werk van het instituut en van de geloofwaardigheid van zijn besluiten voor de prijsstabiliteit en voor de onafhankelijkheid van deze Europese monetaire overheid.
Daarnaast moeten wij echter ook een informatie- en communicatiestrategie ontwikkelen om tegemoet te komen aan de behoeften van de bevolking, die in onzekerheid, angst en met scepsis het eurotijdperk betreedt. Daarom luidt de vraag van het Europees Parlement wat, naast de monetaire dialoog met het Europees Parlement op basis van de kwartaalverslagen en het jaarverslag, door de Europese Centrale Bank wordt of moet worden gedaan om de democratische verantwoordingsplicht en de bekendmaking van haar besluiten op Europees niveau concrete gestalte te geven.
Hier rijst ook de concrete vraag wat een weigering van de openbaarmaking van de notulen betekent. Kan de Europese Centrale Bank, zoals het Europees Parlement telkens opnieuw heeft gevraagd, haar monetaire besluiten en tegelijkertijd ook de argumenten en de verantwoording daarvan niet bekendmaken? Het Europees Parlement wenst niet te weten wie welke argumenten heeft gebruikt of hoe iedereen in de raad van bestuur van de Europese Centrale Bank heeft gestemd. Wij willen dat de publieke opinie en wijzelf de achtergrond van die monetaire beslissingen kennen omdat die niet alleen effect hebben op de prijsstabiliteit, maar ook bepalend zijn voor de investeringen, groei en werkgelegenheid.
Daarbij komt dat de monetaire dialoog niet alleen belangrijk is voor ons democratisch bestel, maar ook voor de Europese Centrale Bank, die haar geloofwaardigheid daardoor alleen maar kan versterken. Daarom vind ik het ook zeer belangrijk dat wij over de strategieën van het monetaire beleid discussiëren. Zoals de rapporteur opmerkte, staan geldhoeveelheden en inflatiedoelstellingen tegenover elkaar. Als Europees Parlement hebben wij al in een zeer vroeg stadium over een dubbele en gemengde strategie nagedacht. Wij menen dat de geldhoeveelheid en de bestrijding van de inflatie aan elkaar moeten worden gekoppeld omdat wij elk risico, vooral in het tijdperk van het elektronische geld, willen vermijden.
Hoe meer indicatoren de Europese Centrale Bank moet beoordelen, hoe eenvoudiger het ook wordt om de geldhoeveelheid en daardoor ook de inflatie te beheersen, wat een van de belangrijke taken van de Europese Centrale Bank is.

Herman
Mijnheer de president, ik hoop dat u, wanneer u de volgende keer in dit Parlement aanwezig bent, niet zoals bij de twee vorige gelegenheden verslag moet uitbrengen namens een instelling die wordt opgedoekt.
Ik wil drie opmerkingen maken en u drie vragen stellen. Mijn eerste bekommering betreft de vertegenwoordiging naar buiten toe van de Monetaire Unie. De nauwe onderlinge afhankelijkheid van de financiële markten vereist vandaag meer dan ooit samenwerking tussen de belangrijkste monetaire instanties - waarvan u er een bent. Welnu, wij hebben heel recentelijk tijdens de Aziatische crisis vastgesteld dat u niet aanwezig bent of in ieder geval niet op de eerste rij staat om deze problemen te bespreken. Ik zou graag hebben dat u ons verduidelijkt hoe het met uw vertegenwoordiging naar buiten toe zit.
Mijn tweede bekommering betreft de coördinatie van het economisch beleid, die overeenkomstig het in het Verdrag geplande proces geen spectaculaire resultaten lijkt op te leveren, met name inzake het volhouden van de inspanningen en de voortzetting van de sanering van de begrotingen. Wij maken ons hier net als de Commissie, denk ik, zorgen over. Het ziet ernaar uit dat heel wat landen de teugels iets laten vieren nadat zij de convergentienormen gehaald hebben, en de natuurlijke neiging hebben op hun lauweren te rusten, terwijl ze toch door moeten gaan.
De derde bekommering betreft de weerslag van de Aziatische en de Russische crisis, niet zozeer op economisch vlak - we hebben terzake vrij geruststellende statistieken gekregen - maar inzake de directe betrokkenheid van de Europese en de internationale banksector in de betrokken landen. Het ziet ernaar uit dat de mogelijkheden tot terugbetaling van met name Rusland beperkt zijn. We weten dat het land dit jaar nog meer dan 30 miljard dollar moet terugbetalen, terwijl het geen rooie cent heeft.
Ik heb mijn spreektijd opgebruikt, maar ik wil in verband met de oprichting van de Europese Centrale Bank toch nog vragen welke handelingsbevoegdheid de raad van gouverneurs u laat, want dat is belangrijk. U beschikt over een goed team en we hebben tijdens de hoorzittingen kunnen vaststellen dat het een hecht team is. Hoe verloopt de oprichting van de Europese Centrale Bank en welke waarde moeten we hechten aan de geruchten die de ronde doen over de problemen bij het drukken van de biljetten?

Gasòliba i Böhm
Mijnheer de Voorzitter, wij maken momenteel een overgangsperiode door. Formeel houden wij ons bezig met het verslag van het Europees Monetair Instituut dat betrekking heeft op vorig jaar. De voorzitter van dit instituut is ondertussen de president van de Europese Centrale Bank geworden. Het lijdt geen twijfel dat, zoals de vorige sprekers ons reeds hebben voorgehouden, te beginnen met de rapporteur, de heer Fourçans, naar aanleiding van het verslag, dat onze steun geniet, een eerste gedachtewisseling heeft plaatsgevonden over de eerste stappen van de Europese Centrale Bank, die zich sinds 1 juni dit jaar in een consolidatieproces bevindt.
Ik zou graag nader willen ingaan op een aantal reeds vermelde punten die volgens mij verdere uitleg behoeven. Gisteren hebben wij hier in dezelfde vergaderzaal het verslag van mevrouw Berès over de samenstelling van het Economisch en Financieel Comité aangenomen en naar aanleiding daarvan hebben wij ons ongenoegen uitgesproken over de monopolisering van de samenstelling van het desbetreffende Comité door de vertegenwoordigers van de centrale banken van de lidstaten en de topambtenaren van de ministers van Economische Zaken en Financiën. Zij hebben bijvoorbeeld geen beroep gedaan op deskundigen in belastings- en begrotingsaangelegenheden of experts onderlegd in de analyse van de internationale situatie. Het gevolg is het uitblijven van een echte communautaire dimensie. Deze communautaire dimensie ontbreekt bijvoorbeeld ook bij de aanwezigheid van de Europese Centrale Bank zelf en de vertegenwoordiging van de Monetaire Unie op internationale bijeenkomsten en in internationale organisaties die zich buigen over monetaire kwesties, van het Internationaal Monetair Fonds tot de groepen die de grote geïndustrialiseerde economieën vertegenwoordigen. Net zoals de heer Herman wil ook ik in verband hiermee verwijzen naar de betrekkingen met de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën, euro-11 en de rol van deze instellingen in het kader van de betrekkingen met de Europese Centrale Bank. Dat zijn allemaal vraagstukken die ons sterk bezighouden en wij menen dan ook dat begin 1999 voor al deze vragen een zo bevredigend mogelijk antwoord moet worden gevonden.

Gallagher
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris en mijnheer de president van de Europese Centrale Bank, allereerst wil ik van deze gelegenheid gebruikmaken en de president van de Centrale Bank feliciteren met zijn benoeming. Ik wens hem veel succes met de uitoefening van zijn ambt.
Dit jaarverslag geeft geen adequate toelichting over het te voeren beleid. In de toekomst moet de Europese Centrale Bank belangrijke onderwerpen behandelen, zoals een gedetailleerde analyse van de ontwikkelingen op de financiële markten wereldwijd en de gebieden waar besprekingen gevoerd kunnen worden over het coördineren van het fiscaal beleid. De samenvatting met betrekking tot de landen van Midden- en Oost-Europa is, gezien de toekomstige uitbreiding, veel te beknopt. Als we de Europese situatie als geheel bekijken, dan moet de bestrijding van de werkloosheid topprioriteit blijven en een manier om dat probleem aan te pakken is natuurlijk via hogere investeringen.
Ook is het nuttig eraan te herinneren dat het monetair beleid van de eurozone niet los gezien kan worden van de invoering van een economisch beleid van de Unie, gebaseerd op de coördinatie van het economisch beleid in de lidstaten. De Europese Centrale Bank zal een sleutelrol spelen in het creëren van een economische omgeving die investeringen aanmoedigt en daardoor een belangrijke rol zal spelen in het scheppen van banen.
Hoewel de nadruk sinds 1994 heeft gelegen op het opstellen van een directiekader voor de Europese Centrale Bank, moeten er nog steeds beslissingen genomen worden. De belangrijkste beslissing betreft de instrumenten voor het monetair beleid. En vooral belangrijk is dat er een doelstelling voor het monetair beleid op middellange termijn wordt gedefinieerd. Het spreekt voor zich dat de ECB, uitgaande van een duidelijke doelstelling, een hele reeks criteria moet onderzoeken om tot beslissingen te kunnen komen. De ECB-raad moet zijn strategie hierover in september bekendmaken.
Mag ik de president van de Europese Centrale Bank vragen welke maatregelen getroffen zullen worden om ervoor te zorgen dat slechtzienden niet benadeeld zullen worden als de nieuwe biljetten in omloop worden gebracht? Ter afronding wil ik de president van de ECB graag zeggen hoezeer wij het op prijs stellen dat hij aangeboden heeft regelmatig voor de parlementaire subcommissie te verschijnen. Ik kan hem verzekeren dat wij de eurowaakhond zullen spelen. Wij zullen hem in het oog houden en dit ter bescherming van de belangen van de kleinere lidstaten.

Ribeiro
Mijnheer de Voorzitter, deze verslagen van het Europees Monetair Instituut en van collega Fourçans gaan in dezelfde richting: ze sluiten zich aan bij de verslagen die een obsessie voor prijsstabiliteit hebben, die naar een uniformisering van het belasting- en begrotingsbeleid streven, die de centralisatie van het economisch beleid beogen. Ook deze verslagen hebben geen oog voor de technische moeilijkheden, ze negeren dat nog geen democratische politieke controle is vastgesteld, ze geven de voorkeur aan nominale aspecten en overtuigen ons ervan en willen ons ervan overtuigen dat alles goed gaat in de reële economie.
Het is het laatste verslag van de heer Duisenberg voordat het Europees Monetair Instituut de Europese Centrale Bank wordt. Hij heeft zijn vroegere bekommeringen overgenomen en beklemtoont ze opnieuw in zijn nieuwe en volgende functie: hij wil dat almaar sneller dezelfde strategie gevolgd wordt, dezelfde weg van prijsstabiliteit die naar deflatie leidt, en dat de begrotingstekorten verminderd worden tot het superavit . Hij bedreigt de lidstaten bijna met tips en adviezen, en hij laat hen zelfs niet vieren dat ze bij de elf zijn. Wanneer de heer Duisenberg zich zorgen maakt, en met hem dit Parlement, maken wij ons echter zorgen over zijn bekommeringen, wanneer we denken aan het gehaaste konijn in "Alice in eurowonderland" . En dat willen wij ook zeggen.

Wolf
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de president van de Europese Centrale Bank, het einde van het EMI is ook het begin van de nieuwe Europese Centrale Bank. Daarom bespreken wij hier het beleid van die Europese Centrale Bank. Ik neem aan dat de heer Duisenberg de persberichten zal tegenspreken dat zijn salaris als staatsgeheim wordt beschouwd. Ik neem ook aan dat wij nog vaak zullen debatteren over de vraag welk monetair beleid moet worden gevoerd om in Europa de nodige investeringen voor de toekomst te doen en de werkgelegenheid te bevorderen. Wij zullen ook moeten debatteren over wat wij als een aanvaardbare inflatie beschouwen, over het probleem van de deflatie, het gebrek aan investeringen en het probleem van het asynchrone conjunctuurverloop, niet alleen tussen de regio's, maar nu ook tussen de verschillende bevolkingscategorieën. Moeten wij over enkele jaren opnieuw A Tale of Two Cities lezen, waarin de derde wereld zich overal in Europa verspreidt? Ook het monetaire beleid moet op dat terrein een bijdrage leveren.
Mijn tweede opmerking is dat het grote probleem waarover wij zullen moeten debatteren de democratische inbedding van de Europese Centrale Bank en het Europees Stelsel van Centrale Banken is. In dat verband wil ik de Europese Centrale Bank alleen maar het volgende ter overweging geven: het institutionele nirwana is geen veilige plek.

de Lassus Saint Geniès
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, wij moeten erkennen dat het laatste jaarverslag van het Europees Monetair Instituut een doeltreffend en samenhangend document is. Net als de sprekers die voor mij het woord gevoerd hebben, willen wij evenwel opmerken dat dit verslag op een aantal, ons inziens fundamentele punten, in algemeenheden verzandt.
Waarom maak ik dit voorbehoud? Niet alleen omdat het instituut als taak had de derde fase van de Economische en Monetaire Unie voor te bereiden, maar ook omdat het moest nadenken over de opstelling van het toekomstige monetaire beleid en drie fundamentele overwegingen voor de goede werking van dit monetair beleid moest benadrukken.
Wat is in de eerste plaats nodig voor een goede coördinatie van het monetaire beleid dat de Europese Centrale Bank voortaan onder controle van dit Parlement zal voeren, en het door de verschillende lidstaten gevoerde economische beleid? Hoe kunnen we ten tweede zowel op begrotings- als belastingvlak voor een zo goed mogelijke coördinatie zorgen? Wat denkt het Instituut van de onderlinge afhankelijkheid van de financiële crises die Azië en Rusland treffen? Welke analyse heeft het van het noodzakelijke of wenselijke tempo van de mondialisering gemaakt? Ten derde, welke gevolgen hebben de principes van duurzame groei, welvaart en werkgelegenheid voor de plannen op monetair vlak?
Het verslag van het Instituut blijft veel te vaag en te onduidelijk over deze drie kwesties. De Fractie Europese Radicale Alliantie deelt dus de kritische standpunten van de heer Fourçans en zal voor zijn verslag stemmen. Mijnheer Duisenberg, onze fractie hoopt dat de Europese Centrale Bank u de komende maanden zal steunen en de lessen zal trekken uit de tekortkomingen die wij vandaag betreuren.

Blokland
Voorzitter, met dit vierde jaarverslag is het EMI-kwartet compleet. Een uitgebreide terugblik op de afgelopen vier jaar zit er echter niet in. Het belangrijkste nieuws staat al in het convergentierapport van maart jongstleden. Toch zijn er een aantal punten waarop ik de aandacht wil vestigen.
Paragraaf 13 van de ontwerpresolutie is zo'n punt. Het lijkt een open deur maar het probleem van de EMU is nu juist dat een gemeenschappelijk monetair beleid wel eens haaks kan staan op de landspecifieke context van een nationale economie. Vooral voor Ierland, Finland en het Verenigd Koninkrijk is dat het geval. Ook Nederland werd vorig jaar met een conjunctureel faseverschil geconfronteerd. Wanneer dit probleem in kleine landen speelt, merkt men op EU-niveau daar weinig van. Maar dat wordt anders wanneer het om een groot land gaat. Hoe gaat de ECB met dat dilemma om?
In de tweede plaats wijs ik op het EMS-II en de positie van de transitielanden. Zijn zij klaar voor deelname aan een EMS-II en koppeling van hun valuta aan de euro? Tsjechië heeft in 1997 geprobeerd zijn munt te koppelen aan de D-mark en de USdollar, maar moest dit opgeven. Deze ontwikkeling doet bij mij de vraag rijzen of de vorming van de EMU geen extra belemmering vormt voor een spoedige toetreding van de Midden- en Oost-Europese landen tot de Europese Unie.
Tenslotte een opmerking over de toestand van de overheidsfinanciën in de lidstaten. In relatie tot de huidige conjuncturele ontwikkeling bevinden de tekorten en schulden zich aan de hoge kant. Zeker als we letten op de toekomstige demografische ontwikkeling van de vergrijzing. Het lijkt mij wenselijk dat de ECB of de Europese Commissie en Eurostat dit probleem eens in kaart brengen.

Donnelly, Alan
Mijnheer de Voorzitter, ik heet de heer Duisenberg welkom op zijn eerste bezoek aan het Europees Parlement. Ik hoop dat we de komende acht jaar van zijn presidentschap een goede relatie met elkaar zullen opbouwen.
Voorts wil ik graag opmerken dat dit voor de president de eerste kans is het woord te richten tot de burgers van de Europese Unie, in het bijzonder de 290 miljoen burgers voor wie deze centrale bank er zal zijn. Daarom wil ik hem eraan herinneren dat deze bank het vertrouwen van het publiek moet zien te winnen. De Europese Centrale Bank is niet de Bundesbank. De Bundesbank heeft een goede reputatie en geniet in Duitsland het vertrouwen van het publiek. De Europese Centrale Bank is de nieuwste Europese instelling en moet het vertrouwen zien te winnen van de burgers in de Europese Unie. Dat doe je niet door stilletjes in je kantoor in Frankfurt te gaan zitten. Dat doe je ook niet zonder informatie openbaar te maken en zonder ervoor te zorgen dat de burgers en onze gemeenschappen te horen krijgen hoe u uw werk doet en welke beslissingen u neemt.
Wat ik de president van de ECB vandaag dan ook wil vragen, is dat hij voor ons heel duidelijk en in eenvoudige termen uiteenzet hoe de ECB het publiek zal informeren. We verwachten niet van u dat u de namen en de precieze stemverhoudingen bekend maakt van de mensen binnen de monetaire instellingen. Dat verwachten we niet van u, omdat er op dat gebied anonimiteit moet zijn. Maar wel moeten de beslissingen aan het publiek worden meegedeeld, alsook aan het zakenleven en aan de financiële markten. De financiële markten moeten weten wat ze kunnen verwachten. Het zakenleven heeft vertrouwen nodig in het werk dat u doet en de burgers van de Europese Unie moeten erop kunnen vertrouwen dat u hun belangen behartigt.
Toen u voor ons verscheen voor uw hoorzitting, zei u dat u de notulen pas zou publiceren een jaar of zestien nadat een vergadering had plaatsgehad. Ik hoop dat u, als u daarop terugkijkt, beseft dat zulks volledig onaanvaardbaar is. Er dient een interactieve relatie te zijn tussen u en de andere leden van de directie in Frankfurt, het Europees Parlement en de burgers van de Europese Unie.
Vorige week deed zich het bespottelijke geval voor, mijnheer Duisenberg, dat iemand vroeg wat u als president van de Centrale Bank verdiende, maar daar niet achter kon komen. U bent een ambtenaar en deze informatie dient openbaar gemaakt te worden; de informatie moet voor iedereen beschikbaar zijn.
Ik wil ervoor zorgen dat wij elkaar goed begrijpen. Ik denk dat dit mogelijk is, omdat u dezelfde goede wil aan de dag legt als u deed in uw hoedanigheid van president van het Europees Monetair Instituut. Behalve het bijwonen van hoorzittingen in dit Parlement, behalve het bijwonen van bijeenkomsten van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid in het Europees Parlement, moet u informatie verstrekken, zodat de mensen vertrouwen hebben in de Europese Centrale Bank, en, wat veel belangrijker is, in de euro.

Garosci
Mijnheer de Voorzitter, op 30 juni jongstleden hebben wij in Frankfurt een doopfeest gevierd, ter gelegenheid van de officiële geboorte van de Europese Centrale Bank, het gemeenschappelijke huis van de ene munt. Door de opkomst van de euro komen er namelijk veranderingen in het bestaan van het Europees Monetair Instituut, wiens jaarverslag wij vandaag tegen het licht houden. In dit document wordt verslag uitgebracht over de stand van zaken rondom de voorbereiding van de Europese monetaire instellingen vlak voordat de euro van start gaat, en dus van het monetaire beleid van de nieuwe Europese Centrale Bank.
De nieuwe bank zal nog gauwer successen oogsten, indien zij zich niet alleen kwijt van de nieuwe functies waarvoor zij in het leven is geroepen, maar ook een correcte invulling geeft aan de taken die het EMI haar heeft toegekend. Vandaar dat wij de heer Duisenberg in zijn dubbele functie van harte welkom heten. De Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid heeft reeds haar voldoening geuit over het verslag dat sterk informatief is. Wij danken de rapporteur, die heel duidelijk heeft willen wijzen op rechten en plichten van de opkomende monetaire instelling - vandaar dat wij het hadden over doop - terwijl hij ook is ingegaan op rechten en plichten van de afstervende monetaire instelling. Voor deze laatste is hoe dan ook geen begrafenis nodig, zoals er evenmin een begrafenis voor de nationale centrale banken nodig is. Hun rol is immers nog veel te belangrijk voor de monetaire opbouw van de euro. Wat dat betreft hoeft men maar het huidige aantal van 60.000 werknemers bij de centrale banken van de lidstaten te vergelijken met het aantal van 281 mensen die bij het EMI werken. Wel zal in de toekomst en reeds op korte termijn de ECB alle functies zoals bepaald bij de Verdragen volledig op zich moeten nemen. De einddoelstellingen die in cijfers staan uitgedrukt, zoals de inflatie en geldhoeveelheid, zullen elementen van stabiliteit en groei worden, ook om de Europese burgers te tonen dat wij momenteel zo hard werken voor de munt om andere communautaire doelstellingen, vooral de werkgelegenheid, sneller en beter binnen bereik te krijgen.
En tenslotte moeten we er geen doekjes om winden dat het Europees Parlement de enige communautaire instelling is die rechtstreeks door de burgers gekozen wordt en waaraan het EMI rekenschap en verantwoording moest afleggen. Met de ECB willen wij precies zo op deze voet voortgaan. Het Europees Parlement zal maximale medewerking bieden, maar het zal ook de activiteiten en functies die gisteren van het EMI waren en vandaag van de ECB, scherp onder controle houden.

Giansily
Mijnheer de Voorzitter, dankzij het uitstekende verslag van onze collega André Fourçans kunnen wij ons een laatste maal uitspreken over het Europees Monetair Instituut en het uitstekende werk toejuichen dat dit Instituut en zijn voorzitters, de heren Lamfalussy en Duisenberg, geleverd hebben. Bij monde van de rapporteur kunnen wij tevens een aantal principes in herinnering brengen die aan de basis van de tenuitvoerlegging van de eenheidsmunt liggen en de komende jaren de actie van de Europeanen moeten bepalen.
Het eerste van deze principes is dat het Europees Stelsel van Centrale Banken ons in staat moet stellen de eenheidsmunt in de richting van complementariteit tussen een enkel monetair beleid en de economische beleidslijnen te stuwen. Het economisch beleid zal natuurlijk gecoördineerd worden, maar de strategie zal nog altijd op nationaal vlak bepaald worden.
Ook al zijn prijsstabiliteit en beheersing van de inflatie de sleutelwoorden en duurzame groei en welvaart de doelstellingen, het spreekt vanzelf dat wij net als onze rapporteur betreuren dat het EMI geweigerd heeft in zijn verslag de algemene problematiek van de coördinatie van het begrotings- en belastingbeleid in de Unie te behandelen.
In het licht van de euro en de Europese Centrale Bank moeten wij zorgen voor de middelen om dit beleid behoorlijk te begeleiden, want dat is onontbeerlijk voor de noodzakelijk sanering van de overheidsfinanciën. Het kan inderdaad niet dat men het enorme herverdelingsmechanisme dat het gemeenschappelijk landbouwbeleid is, wil hervormen, dat men ambitieuze doelen stelt op het vlak van de uitbreiding en dat men zich voor twee ambtstermijnen verbindt via Agenda 2000, maar tegelijk niet de nodige voorbereidingen treft om de technische instrumenten uit te voeren. Die zullen ons niet alleen beschermen tegen eventuele zogenaamde asymmetrische schokken, maar ook tegen een langzaam afdrijven naar laksheid, die de vruchten van de herwonnen groei zou aantasten, uitsluitend de egoïstische belangen van bepaalde groepen ten goede zou komen en ten koste van het algemeen belang zou gaan.
De overgave in het open veld van de Franse regering enkele weken geleden voor de staking van de piloten van Air France is een perfect voorbeeld van hoe het niet moet. De 200 miljoen ecu die de luchtvaartmaatschappij verloren heeft tijdens het conflict zullen volledig door de Franse belastingbetaler betaald worden en kunnen bijgevolg niet gebruikt worden om het nationale begrotingstekort te verminderen. De nationale verantwoordelijken moeten eindelijk inzien dat de wereld niet langer van woelige kinderen is die alles krijgen, en dat, zoals de rapporteur schrijft, een ernstige hervorming van de arbeidsmarkt nodig is om een groot deel van de werkloosheid weg te werken. Onze fractie zal natuurlijk het verslag-Fourçans steunen.

Theonas
Mijnheer de Voorzitter, telkens als wij in het Europees Parlement spreken over het economisch beleid en de economische situatie in de Unie, smijten de verantwoordelijken ons om de oren met woorden van zelfvoldoening over de prestaties van het Uniebeleid. Ook nu weer hebben wij van hetzelfde laken een pak. Hoe kan men echter voldaan zijn over de behaalde resultaten? Is de enorme werkloosheid in de Europese Unie soms een prestatie? Hoe kan men voldaan zijn over een dergelijk laag niveau aan investeringen? Daarmee kan de werkloosheid toch nooit worden bestreden!
Ik wil de president van de Europese Centrale Bank de volgende vragen stellen:
Kan ten eerste volgens hem met een strikte toepassing van het stabiliteitspact, waarop hij in zijn toespraak aandrong, de werkloosheid bij de horens worden gevat? Dit pact voorziet immers in enorme restricties voor de begrotingen van de lidstaten.
Kunnen wij ten tweede met het huidig belastingbeleid wel politieke steun geven aan de gemeenschappelijk munt?
Ik wil hier graag een antwoord van de heer Duisenberg op. Ik wil graag weten of de Europese volkeren reden hebben om voldaan te zijn over de huidige situatie.

Harrison
Mijnheer de Voorzitter, ik heet de heer Duisenberg hier vandaag welkom en feliciteer ook de heer Fourçans met zijn commentaar op het historische eindverslag van het EMI. Zijn bewering dat de parlementaire dialoog met de ECB niet beperkt mag blijven tot het monetair beleid, werd op overtuigende wijze kracht bijgezet. Om de heer Fourçans te citeren: "Het succes van de euro moet zowel economisch als monetair zijn" . Dat is de maatstaf die de Europese burgers zullen hanteren om over de nieuwe munt te oordelen. Minder op hun plaats zijn de opmerkingen van de rapporteur over de veronderstelde noodzaak van loonmatiging en het drastisch verlagen van de overheidsuitgaven om tegemoet te komen aan de doelstellingen van het stabiliteitspact. Ik dacht dat we het er allemaal over eens waren dat loonsverhogingen die gerechtvaardigd worden door een hogere productiviteit, normaal en aanvaardbaar geacht dienen te worden.
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mij nu rechtstreeks tot de heer Duisenberg richten en hem vragen zijn standpunt toe te lichten over de keuze van monetair beleid en van de instrumenten voor handhaving van de prijsstabiliteit. Het EMI-verslag van 1997 gaat niet verder in op de interessante en verhelderende gedachtewisselingen die het Parlement op 7 en 8 mei met andere ECBkandidaten heeft gehad over de keuze van directe inflatiedoelstellingen, met streefcijfers wat betreft de marge of de geldvoorraad - of een combinatie van beide - als een te prefereren maatregel voor prijsstabiliteit. De toen door de president vooropgestelde marge van 0 % tot 2 % als zijnde een aanvaardbare inflatie, lijkt nu te zijn vervangen door een vurig verlangen naar doelstellingen in verband met de geldvoorraad, als we de recente rapporten en uitspraken van de heer Duisenberg moeten geloven. Misschien kan hij zijn voorkeur op dit vlak kenbaar maken, vooral gezien het feit dat het verslag in de Financial Times van gisteren over de onzekerheid van statistieken betreffende monetaire aggregaten, in twijfel trekt of we ons wel zorgen moeten maken over de sterke stijging ervan.
Gelooft de heer Duisenberg tot slot dat het een verstandig besluit is geweest om de eurobiljetten door de elf lidstaten afzonderlijk te laten drukken? Is dit geen dure methode die bovendien risico's inhoudt voor de veiligheid?

Christodoulou
Mijnheer de Voorzitter, met dit verslag wordt in feite een soort balans opgemaakt van de activiteiten van het EMI en nagegaan of dit instituut de doelstellingen heeft bereikt. Daarom moest dit verslag zich wel enigszins op de vlakte houden. Talrijke specifieke vraagstukken zijn trouwens in afzonderlijke verslagen aan de orde gekomen en daarin diepgaand behandeld.
Het Europees Monetair Instituut heeft zich altijd onderscheiden door een zeer sobere en methodische manier van werken. Desalniettemin staan er in zijn verslag talrijke nuttige inlichtingen, opmerkingen en wenken voor de oplossing van de economische vraagstukken van de Unie en voor een doeltreffende werking van de EMU.
Alhoewel velen een meer gedetailleerd verslag hadden verwacht, met meer analyses en concrete voorstellen voor het oplossen van de problemen, is dit een zeer waardevol verslag. De manier waarop het Europees Monetair Instituut werkt, maakte het niet mogelijk een ander verslag in te dienen en zoals de rapporteur, de heer Fourçans, terecht in zijn uitstekende verslag opmerkt, moeten wij bij de beoordeling van dit verslag daar rekening mee houden.
Daarom willen wij de heer Duisenberg van harte gelukwensen met zijn activiteiten en hem succes wensen met zijn toekomstige werk. Ook zijn wij dank verschuldigd aan de heer Lamfalussy voor zijn enorme inzet bij de oprichting en de latere werking van het EMI. Ik was rapporteur voor het eerste jaarverslag van het EMI en daarin vestigde ik met name de aandacht op de noodzaak de structurele vraagstukken goed in de gaten te houden.
Ik vrees echter dat wij nu een crisis van overdreven vertrouwen doormaken. De euro heeft veel gemakkelijker voet aan de grond kunnen krijgen dan wij dachten. Daarom zouden wij geneigd kunnen zijn de talrijke, onopgeloste structurele problemen uit het oog te verliezen. De begrotingsproblemen zijn merendeels de wereld uit omdat de economische activiteiten in de Unie zijn toegenomen. De inflatie is dankzij een juist monetair beleid bijna geheel de kop ingedrukt. Onze economie werd echter ook versterkt door een aantal externe factoren. Laat de euro ons derhalve niet overmoedig maken. Wij moeten niet denken dat wij van nu af aan een ander beleid kunnen voeren en ons niet meer hoeven te bekommeren om de bestrijding van de structurele oorzaken van werkloosheid en andere problemen in de Europese Unie.
Ik hoop van ganser harte dat nu ook pogingen worden ondernomen ter oplossing van het probleem betreffende de tweede editie van het wisselkoersstelsel voor de landen buiten de EMU. Pas dan kan de EMU, zoals gepland, een bindmiddel zijn, zich van haar taak kwijten en vooruitgang bewerkstelligen in alle landen van de Europese Unie.

Seppänen
Mijnheer de Voorzitter, de heersende ideologie bij de Europese Centrale Bank is de neoliberale ideologie. In naam daarvan is in Europa tegelijkertijd zowel deflatie als inflatie ontstaan, de deflatie van de arbeidsmarkt en de inflatie van de kapitaalmarkt. De arbeidsmarkt heeft een deflatie ondergaan tot een gemiddelde massale werkloosheid van meer dan 10 %, terwijl de kapitaalmarkt een inflatie heeft ondergaan naar een stijging van de beurskoersen met 40-50 %. De beurskoersen zijn het meest gestegen in Italië, Frankrijk en Finland. Deze landen hebben de grootste werkloosheid in Europa en hebben een linkse regering. Dit is een goed voorbeeld van een gebrek aan politieke alternatieven en het bevredigen van allerlei behoeftes van speculanten.
Mijnheer Duisenberg, u veroorzaakt tegelijkertijd zowel deflatie ofwel massale werkloosheid als inflatie ofwel een zeepbeleconomie voor de kapitaalmarkt. De prijzen van werk en kapitaal drijven uiteen op een manier die ook in Europa de voorwaarden schept voor een economische crisis zoals in Azië. De Europese Centrale Bank heeft dan geen geld waarmee de speculanten worden gered.
Mijnheer Duisenberg, ik heb toen ik in de bestuursraad van de Finse Centrale Bank zat deze zaken nog uitvoeriger uitgelegd aan president Sirkka Hämäläinen. Vraagt u haar alstublieft maar wat ik bedoel.

Berès
Mijnheer de Voorzitter, ik wil ook op mijn beurt de heer Duisenberg danken voor zijn uitstekende werk aan het hoofd van het Europees Monetair Instituut. Het schitterende werk dat hij daar verricht heeft, doet het beste hopen voor het werk dat hij aan het hoofd van de Europese Centrale Bank zal verrichten, en is zeker een goede garantie voor zijn opvatting van democratische verantwoordelijkheid. Wij wensen hem veel succes toe. Hij kan er hoe dan ook op rekenen dat dit Parlement hem vanuit dit oogpunt met argusogen zal gadeslaan.
Ook wil ik de heer Fourçans feliciteren met de kwaliteit van zijn verslag. Ik wil u, mijnheer Duisenberg, een paar vragen stellen over uw standpunt inzake de rol die een toename van openbare en particuliere investeringen kan spelen om de groei te bevorderen. Uit de ervaringen in verschillende lidstaten van de Europese Unie blijkt inderdaad dat een toename van de openbare en particuliere uitgaven op dit moment meer aan groei - de enige echte manier om arbeidsplaatsen te scheppen - kan bijdragen dan een strategie voor een grondige hervorming van de arbeidsmarkt, waarvan nog niemand precies weet hoe die kan slagen.
Mijnheer de president, ik wil u in dit verband ook enkele vragen stellen die in de lijn liggen van die van een aantal collega's. Welke richting zal het monetair beleid van de Europese Centrale Bank uitgaan? U zult zich ongetwijfeld de vragen herinneren die wij u tijdens de hoorzitting in dit Parlement gesteld hebben. Mijns inziens hebben wij nog geen antwoord op deze vragen gekregen en dient een dialoog op gang gebracht te worden, bijvoorbeeld over de definitie van een echt inflatiepercentage. Hoeveel bedraagt een stabiliteitspercentage? Tussen 0 en 2 % ligt een onduidelijke marge die vatbaar is voor interpretatie en waarover wij meer duidelijkheid verwachten. Overigens zijn wij net als onze rapporteur van oordeel dat een monetair beleid dat aan de doelstellingen, en met name aan artikel 2 van het Verdrag beantwoordt, niet ten dienste van een enkele lidstaat mag staan, maar oog moet hebben voor alle doelstellingen van het economisch beleid van de Unie en voor de gehele zone moet worden uitgestippeld.
Mijnheer de president, ik kan niet aan de verleiding weerstaan om uw aanwezigheid aan te grijpen en u een vraag te stellen over een min of meer gelijklopend onderwerp. Wat denkt u van de aanwezigheid van de elf nationale centrale bankiers van de eurozone in het Economisch en Financieel Comité? Bent u ook niet van mening dat dit dubbel op is met de twee leden die de Europese Centrale Bank al in dit comité zal benoemen?

Metten
Voorzitter, ik heb drie vragen aan de heer Duisenberg en een daarvan sluit aan bij de vorige van mevrouw Berès. In de eerste plaats, als wij naar de begrotingscijfers kijken van de verschillende lidstaten dan zien wij dat ondanks een gunstige economische ontwikkeling de voor de cyclus aangepaste tekorten niet langer dalen, maar zelfs in een aantal lidstaten die een hele grote groei kennen, licht stijgen. Ik wil daarop graag commentaar van de president van de Europese Centrale Bank. Het lijkt mij een bedreiging voor toekomstige ontwikkelingen, als de lidstaten niet in staat zijn om onder gunstig economisch tij tekorten terug te dringen.
Mijn tweede vraag is de vertegenwoordiging van de Gemeenschap naar buiten toe. Informele overleggen, zoals G7-financiën, zijn van wezenlijk belang. Tot nu toe zitten daar wel vertegenwoordigers van drie lidstaten van de euro-11 in, de politieke vertegenwoordigers, vertegenwoordigers van hun banken, maar geen vertegenwoordiger van de Europese Commissie, geen vertegenwoordiger van de Europese Raad en ook geen vertegenwoordiger van de Europese Centrale Bank. Hoe kan het economisch en monetaire overleg op wereldniveau effectief plaatsvinden zonder dat werkelijke vertegenwoordigers van de euro-11 daarbij betrokken zijn?
Mijn laatste punt, aansluitend bij mevrouw Berès, mijn eigen minister van Buitenlandse Zaken, die nu aftreedt, waarschuwde Europa voor een Europa dat gedomineerd wordt door ministers van Financiën. U en ik weten dat die ministers van Financiën opereren aan de hand van het monetaire comité. Dat monetaire comité wordt opgevolgd door het economisch en financieel comité en in dat economisch en financieel comité zitten vijftien nationale bankiers en ook twee vertegenwoordigers van de Europese Centrale Bank. Dus eigenlijk zeventien vertegenwoordigers van het Europees systeem van centrale banken. Is dat niet wat overdone ? Is het ook niet gevaarlijk voor de coherentie van het beleid?

Pérez Royo
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats wil ik mijn steun betuigen aan het verslag van de heer Fourçans en tegelijkertijd wil ik de aanwezigheid van de heer Duisenberg hier in het Europees Parlement toejuichen.
Het verheugt ons te kunnen vaststellen dat het Europees Monetair Instituut daadwerkelijk heeft bijgedragen aan de verwezenlijking van de doelstelling van de Economische en Monetaire Unie. Wij kunnen de omstandigheden waarin een aanvang wordt gemaakt met de Economische en Monetaire Unie immers bevredigend noemen. Het Europa van de Elf bevindt zich in een stijgende groeifase waarbij het niveau van de prijzen nagenoeg volkomen stabiel blijft.
Nochtans vertoont de toestand ook enkele negatieve punten die voor onzekerheid zorgen. Wij denken dan vooral aan de crisis in Azië, met name de sterke deflatie in Japan, en het mogelijke failliet van Rusland. Naast deze onzekerheden heeft de Europese economie ondanks het feit dat zij de macro-economische ongelijkheden heeft weggewerkt, nog steeds te kampen met een fundamenteel gebrek aan evenwicht dat een kloof schept tussen werkzoekenden en werkenden, namelijk de werkloosheid. Rekening houdende met deze situatie schept de Monetaire Unie mogelijkheden om de groei te bestendigen, het investeringsniveau op te drijven en het werkloosheidscijfer verder terug te dringen op voorwaarde dat de Unie zich niet beperkt tot de monetaire kwesties, maar ook een belastingbeleid op Europees niveau tot stand weet te brengen dat in staat is deze problemen aan te pakken.
In dit opzicht, mijnheer Duisenberg, is het mij opgevallen dat u in uw eerste boodschap, die u vorige week naar de gemeenschap toe hebt uitgesproken en vandaag hier heeft herhaald, de alarmklok luidt met betrekking tot de inkrimping van de begrotingstekorten en daaraan toevoegt dat een aantal landen een gele kaart verdienen.
Wij, van onze kant, zijn van mening dat de huidige groeifase inderdaad moet worden benut om de begrotingstekorten in te dijken in tegenstelling tot wat in de tweede helft van de jaren "80, die samenviel met de vorige hoogconjunctuur, is gebeurd. Nochtans moeten wij in verband hiermee preciseren dat de huidige situatie lichte verschillen vertoont daar de prijsstabiliteit op dit moment veel groter en veel homogener is dan tien jaar geleden, toen de gemiddelde prijsstijging tweemaal zo groot was als nu en enorm verschilde van land tot land.
Wij geloven echter dat wij nog een andere en dringendere boodschap in acht moeten nemen, met name de noodzaak aan de Unie een economische dimensie toe te kennen en daartoe de nodige maatregelen te treffen om datgene te bereiken wat de heer Fourçans in zijn verslag vermeldt en dat ik, bij wijze van afsluiting citeer: "dat het monetaire beleid in de eurozone niet los kan worden gezien van de invoering van een economisch beleid van de Unie dat op de coördinatie van het economisch beleid van de lidstaten berust" .

Duisenberg
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de geachte afgevaardigden voor de aandacht die zij hebben besteed aan het jaarverslag en aan vele andere kwesties die de nog in de kinderschoenen staande ECB omringen. Sommige vragen zijn meermaals gesteld of overlappen elkaar en ik zal trachten ze zoveel mogelijk te bundelen.
Ten eerste, en de heer Fourçans en andere leden gaven dat al aan, moeten we ons strikt begrotingsbeleid voortzetten. Meer dan dat kan ik niet zeggen. In antwoord op de vragen van de heer Metten en van de heer Pérez Royo, benadruk ik dat de huidige hoogconjunctuur de mogelijkheid biedt om verder te gaan met de convergentie, en met name om de begrotingstekorten in de richting te sturen van de doelstellingen van het stabiliteits- en groeipact.
Toch lijkt dat proces, in sommige landen tenminste, op zijn zachtst gezegd te stagneren. Zoals de heer Pérez Royo al opmerkte, heb ik vorige week dan ook een gele kaart uitgedeeld en bepaalde regeringen ervoor gewaarschuwd de doelstellingen van het stabiliteits- en groeipact na te leven. In dat verband, mijnheer Herman, leg ik er de nadruk op dat wij het volledig eens zijn met wat de Commissie in het openbaar over deze kwestie zegt.
Een groot aantal afgevaardigden heeft me gevraagd uit te leggen wat de monetaire strategie is en de te gebruiken instrumenten, de kwestie van de prijsstabiliteit, de definitie ervan en de aggregaten waarop toezicht moet worden gehouden, toe te lichten. Wellicht zijn veel, zo niet alle beslissingen die het Europees Monetair Instituut de voorbije drie jaar genomen heeft, noodzakelijkerwijze alleen aanbevelingen voor de ECB. Uiteindelijk moest de ECB de besluiten nemen. We zitten nu middenin dat proces. We beseffen dat het publiek, het Parlement, de marktdeelnemers en de tegenhangers van het toekomstige Europese Stelsel van Centrale Banken willen dat er over vele zaken dringend een beslissing wordt genomen.
Mede daarom werden al tijdens de eerste weken van het bestaan van de ECB bepaalde beslissingen getroffen. Ik doel hier op de beslissingen in verband met TARGET en de toegang tot TARGET van de niet-deelnemende landen; beslissingen in verband met de minimumreserve die vorige week openbaar gemaakt zijn en die, dat moet ik toch wel benadrukken, de uiteindelijke beslissingen waren over de te gebruiken monetaire instrumenten. Wat de monetaire instrumenten betreft, is het hele pakket nu volledig. Er zijn twee standaardfaciliteiten plus de vereiste minimumreserve. Dat zullen de drie belangrijkste instrumenten zijn voor het monetair beleid. Daarover bestaat geen onzekerheid meer.
De analyse van de monetaire strategie is er. Volgens die analyse komt de te volgen monetaire strategie neer op de keuze tussen directe inflatiedoelstellingen en doelstellingen in verband met de geldvoorraad als een doelstelling op middellange termijn. Ik hoop, in antwoord op een andere vraag, dat de desbetreffende beslissingen in september zullen vallen en in elk geval tegen oktober. De uiteindelijke beslissingen over die strategieën zullen uiterlijk in oktober gepubliceerd worden. Het zou kunnen dat de besluiten in september vallen.
Er is een vraag gesteld in verband met het afstemmen van het beleid van de ECB op het beleid dat de nationale centrale banken voeren. Dat het monetair beleid een beleid moet zijn voor de hele eurozone is zeer zeker waar. Ik zie geen problemen met de afstemming op het beleid van de ECB en dat van de NCB's. De raad van bestuur van het ESCB zal beslissen welk monetair beleid gevoerd zal worden. Dus op gecentraliseerd niveau zal de uitvoering van de besluiten - niet helemaal, maar wel grotendeels - overgelaten worden aan de nationale centrale banken, echter onder het nauwlettend en toeziend oog van de ECB. De coördinatie daarvan lijkt mij geen enkel probleem op te leveren. Het is zeker waar dat het monetair beleid een monetair beleid moet zijn voor de gehele eurozone. Ik zeg altijd dat regionaal monetair beleid niet bestaat en dat als er economische ontwikkelingen zijn die op regionaal niveau uiteenlopen, dat dan een zwaardere last betekent voor de andere beleidsinstrumenten zoals het fiscaal beleid, het loonbeleid en financiële beleidsmaatregelen, met uitzondering van monetaire.
Er zijn diverse vragen gesteld over de democratische verantwoordingsplicht en over de geloofwaardigheid. Mijn antwoord is "ja" , de ECB moet geloofwaardig zijn, er moet vertrouwen zijn. Tegen de heer Donnelly en mevrouw Randzio-Plath zeg ik dat we dat niet voor niets zullen krijgen. We moeten die twee zaken verdienen en dat zal tijd kosten. Het ESCB zal dan ook zoveel als mogelijk en verantwoordelijk is, open en transparant moeten functioneren. Voor wat ons betreft betekent dit dat er een intensieve en open dialoog met het Europees Parlement zal komen. Het beleid zal openbaar gemaakt worden, alsook de motieven die aan de beleidsmaatregelen en besluiten ten grondslag liggen.
In antwoord op een vraag van de heer Donnelly kan ik zeggen dat hij natuurlijk wel begrijpt waarom wij de precieze stemverhoudingen binnen de raad van bestuur niet openbaar willen maken. De redenen daarvan zullen iedereen zo langzamerhand wel duidelijk zijn. Anderzijds is het wel zo dat als er beslissingen vallen - of dat nu strategische beslissingen zijn of concrete monetaire beslissingen -, deze zo snel mogelijk na het nemen van die beslissingen gepubliceerd zullen worden, vergezeld van een uitvoerige uitleg van de overwegingen. Misschien kan zelfs inzicht worden gegeven in de voors en tegens van de verschillende overwegingen en van het uiteindelijke besluit. In elk geval zal dit alles zo uitgebreid mogelijk zijn. Kortom, we zijn allemaal vast van plan om open te zijn en om de zaken te publiceren.
De heer Metten, de heer Herman en anderen hebben een vraag gesteld over de vertegenwoordiging van de Monetaire Unie naar buiten toe. Daarover wordt nog grondig nagedacht en onderhandeld. Het is een lastige kwestie. We vinden dat de ECB vertegenwoordigd moet zijn bij het IMF en de OESO. Voor de betrekkingen met de Europese Commissie, de G10 en de G7 zijn voorbereidingen getroffen en tot dusverre verloopt alles naar wens. Ik ben reeds uitgenodigd voor het maandelijks overleg van de presidenten van de centrale banken van de G10 en heb voor het eerst zo'n bijeenkomst bijgewoond. Ik zal op die maandelijkse bijeenkomsten voortaan altijd aanwezig zijn.
Ik heb begrepen dat ook de G7 de bedoeling heeft mij uit te nodigen. Met het IMF wordt momenteel gepraat over de vorm voor een goede vertegenwoordiging van het ESCB, maar het probleem is dat eigenlijk alleen soevereine lidstaten lid kunnen zijn. Geen enkele centrale bank is lid van het IMF, dus zullen we een manier moeten vinden - wat we ook zeker zullen doen - om ervoor te zorgen dat deze belangrijke monetaire instelling in elk geval gehoord wordt binnen het IMF. De werkzaamheden in verband daarmee vorderen.
Over de vertegenwoordiging in het Economisch en Financieel Comité kan ik het volgende zeggen. Het Economisch en Financieel Comité is de opvolger van het huidige Monetair Comité - een monetair comité dat bestaat uit vertegenwoordigers op het hoogste niveau van de vijftien Ministeries van Financiën en uit vertegenwoordigers van vijftien centrale banken. In de toekomst krijgt het Economisch en Financieel Comité, behalve de genoemde vertegenwoordigers, ook twee vertegenwoordigers van de ECB. Ik zie onze aanwezigheid daar als winst, niet als verlies. Momenteel zijn wij aanwezig in het Monetair Comité als waarnemer met waarnemersstatus. In de toekomst zullen wij een volwaardig lid zijn van het Economisch en Financieel Comité en informeel is toegezegd dat, als bij het EFC monetaire kwesties op de agenda staan, de vertegenwoordigers van de nationale centrale banken hun mond zullen houden - om het bot uit te drukken - en de vertegenwoordigers van de ECB het woord zullen voeren over het gemeenschappelijk monetair beleid zoals dat zich in de toekomst zal ontwikkelen.
Over de gevolgen voor de Monetaire Unie van de financiële crisis in Rusland en in Azië kan ik helaas niet veel zeggen, omdat de ECB nog niet operationeel is. Daarom hebben we nog niet het gezag er iets aan te doen, ook al hebben we de ontwikkelingen daar en de invloed ervan op de economische ontwikkelingen in Europa goed in het oog gehouden. Laat ik hieraan toevoegen dat het mij voorkomt dat deze crisis tot dusverre in elk geval anders is dan andere liquiditeitscrises die er in het verleden geweest zijn. Ik denk hier aan de eerste Mexicaanse schuldencrisis of aan de tweede Latijns Amerikaanse schuldencrisis en andere liquiditeitscrises die in de voorbije decennia hebben plaatsgehad. Die crises hebben altijd tot spanningen geleid binnen het Europese wisselkoersmechanisme. Dit keer heeft de crisis totaal geen invloed gehad, spanningen zijn uitgebleven en men heeft binnen Europa niet hoeven interveniëren. Ik vind dat veelzeggend.
Ik stel met genoegen vast dat de aankondiging vooraf van de bilaterale tarieven die eind dit jaar voor de conversie gebruikt worden inderdaad geloofwaardig is geweest, zoals ook de bedoeling was. De markten geloven erin, zoals blijkt uit het feit dat de liquiditeitscrises elders in de wereld totaal geen invloed hebben uitgeoefend op de interne wisselkoersverhoudingen in Europa. De crises in Rusland en Azië hebben misschien wel enig invloed gehad op de economische ontwikkelingen in Europa, maar - zo ben ik geneigd op te merken - toch opmerkelijk weinig.
Er zijn enkele vragen over de bankbiljetten gesteld. Zo ging een bepaalde vraag over wat men voor slechtzienden gaat doen. Nadat uitgebreid overleg is gevoerd met de Europese Vereniging van organisaties voor blinden en slechtzienden, zal men een aantal beslissingen moeten nemen speciaal ten behoeve van deze mensen.
Ten eerste zullen de zeven eurobankbiljetten qua grootte verschillen. Dat is de eerste manier waarop blinden weten wat ze in hun hand hebben.
Ten tweede zullen de cijfers op de biljetten "voelbaar" zijn, ze worden in reliëf op de biljetten aangebracht. Blinden zullen kunnen "voelen" wat ze in hun hand hebben. Om degenen te helpen die niet helemaal blind maar slechtziend zijn, heeft men bovendien besloten dat de kleuren van de zeven bankbiljetten zeer verschillend en goed herkenbaar zijn, zelfs voor mensen die slechts zeer weinig zien.
Is mijn salaris een staatsgeheim? Ook daarover zijn enkele paar vragen gesteld. Neen, het is geen staatsgeheim. Eerlijk gezegd weet ik zelf nog niet eens precies wat ik verdien. Hoewel de cijfers geen referentie zijn, is in het algemeen het systeem zo dat het salaris van een directeur van de ECB ongeveer 10 % hoger ligt dan dat van een directeur-generaal van de Commissie. Een vice-president verdient weer 20 % meer dan een directeur. Mijn salaris als president is 40 % hoger dan dat van een directeur. Dat is ongeveer de salarisstructuur. In tegenstelling evenwel tot wat sommigen in Europa kennelijk denken, betalen wij daar echter wel Europese belasting over, en mijn marginale belastingtarief - als u het wil weten - is 45 %. Mijn gemiddelde belastingtarief is circa 33 %. Meer kan ik er niet over zeggen. Ik betaal belasting, net als alle andere Europese ambtenaren.
Voor zover ik weet heb ik uitgebreid antwoord gegeven op al die vragen.
Is het een verstandig besluit om de bankbiljetten te laten drukken door tien drukkerijen? Ik denk dat het een verstandig besluit was het op die manier te doen. Er is rekening gehouden met factoren zoals de werkgelegenheid in de diverse landen en de bestaande drukfaciliteiten die deze landen al hebben. Als u me zou vragen of het de meest efficiënte beslissing was, dan zou het antwoord daarop "neen" zijn. Als men het drukken van de biljetten gecentraliseerd had, zou dat efficiënter zijn geweest, maar het zou niet zo'n verstandig besluit zijn geweest. Dus heeft men besloten de biljetten te drukken overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel. Iedere nationale bank mag zelf beslissen wanneer, waar en hoeveel geproduceerd zal worden. Zoals ik in de inleiding reeds opmerkte, zullen bepaalde centrale banken deze werkzaamheden misschien wel bundelen, waarbij elke bank een deel van het werk op zich kan nemen.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 plaats.

Aanpassing van de wetgeving inzake meststoffen die cadmium bevatten
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0254/98) van mevrouw Hautala, namens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van richtlijn 76/116/EEG betreffende de onderlinge aanpassing van de wetgevingen van de lidstaten inzake meststoffen ten aanzien van de verkoop in Oostenrijk, Finland en Zweden van meststoffen die cadmium bevatten (COM(98)0044 - C40109/98-98/0026(COD)).

Hautala
Mijnheer de Voorzitter, het is tijd ons te herinneren welke beloften de Europese Unie aan haar jongste lidstaten Oostenrijk, Finland en Zweden deed toen deze landen bijna vier jaar geleden tot de Unie toetraden. Deze landen werd beloofd dat ze gedurende een overgangsperiode van vier jaar vast mochten houden aan hun strengere milieunormen. Die overgangsperiode loopt eind dit jaar af. Het was de bedoeling dat de Europese Unie er in deze periode alles aan zou doen om haar eigen normen op hetzelfde niveau te brengen als de milieunormen van de jongste lidstaten. Het eindresultaat moest zijn dat het beschermingsniveau in de hele Europese Unie hoog zou zijn.
Dit verslag over cadmium lijkt misschien een beetje alledaags, maar het is van zeer vergaande politieke betekenis. Ik ben er namelijk van overtuigd dat de bevolking van Oostenrijk, Finland en Zweden zeer nauwkeurig volgt of de Europese Unie werkelijk in staat is vast te houden aan haar belofte, die dus inhield dat de bescherming van het milieu en de gezondheid op een hoog niveau wordt gebracht. Overigens werd vandaag op de plenaire vergadering nog het standpunt aangenomen waarin het recht van Finland, Zweden en Oostenrijk om vast te houden aan hun strengere normen, werd gesteund. Wat is vandaag de dag dus de situatie als er nog maar enkele maanden te gaan zijn voordat de overgangsperiode ten einde loopt?
Een van de belangrijkste uitzonderingen was inderdaad de grenswaarde van het cadmiumgehalte in meststoffen. Het is bekend dat cadmium een giftig zwaar metaal is dat het microbiologisch leven in de bodem verstoort en dus de plantengroei bemoeilijkt. Het hoopt zich op in dieren, maar ook in het menselijk lichaam. De grondstof voor fosforhoudende mest bevat vaak veel cadmium, vooral als de grondstof uit bepaalde Afrikaanse landen komt. De Europese Commissie heeft dan ook financiële steun gegeven, zodat de fosfor producerende landen in Afrika technologieën zouden ontwikkelen waarmee op industriële wijze cadmium uit de grondstof voor fosforhoudende mest gehaald kan worden. Het is nu dan ook belangrijk dat deze onderzoeks- en ontwikkelingswerkzaamheden aan beide kanten worden versneld. Anderzijds bevindt zich in de grondstof voor fosforhoudende mest uit bepaalde andere gebieden niet zoveel cadmium. Zulke gebieden zijn bijvoorbeeld Finland en het Kola-schiereiland in Rusland.
De conclusie is dat de Commissie en de lidstaten deze overgangsperiode van vier jaar hebben verspild door de risicobeoordeling uit te stellen die nodig is om te bepalen of er op communautair niveau voorschriften moeten komen voor het cadmiumgehalte in meststoffen. Eigenlijk bestaat er in de jongste lidstaten al betrouwbare informatie volgens welke beperkingen aan het cadmiumgehalte zeer belangrijk zijn voor de gezondheid en het milieu, maar anderzijds is er uit de oudere lidstaten niet genoeg informatie bekend.
Als rapporteur van het voorstel van de Commissie ben ik van mening dat de Commissie de juiste stap heeft genomen. Ze stelt namelijk voor dat Finland, Zweden en Oostenrijk een nieuwe overgangsperiode van drie jaar wordt toegekend, waarin de risicobeoordeling op Europees niveau wordt voortgezet. Maar ik ben van mening, en de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid heeft met deze zienswijze ingestemd, dat de Commissie en de lidstaten iets doelbewuster zouden moeten zijn. Er kan geen sprake zijn van een uitzondering van onbeperkte duur, maar zowel de milieu- en gezondheidsfactoren aan de ene kant en de ongehinderde werking van de interne markt aan de andere kant vereisen dat er nu wordt afgesproken dat de mogelijke en noodzakelijke aanpassingen van de wetgeving in de nieuwe overgangsperiode van drie jaar worden aangenomen.

Paasilinna
Mijnheer de Voorzitter, collega's, het is waar wat de rapporteur heeft gezegd dat men in Finland, Zweden en Oostenrijk heeft geconstateerd dat het gehalte aan cadmium, het gif dat micro-organismen vernietigt, in fosforhoudende mest gevaarlijk is voor mens en milieu. De Europese mestrichtlijn stelt echter geen grenswaarden voor het cadmiumgehalte vast, wat dus een probleem is.
We weten in het algemeen dat het cadmiumgehalte in fosforhoudende mest schadelijk is. Cadmium moet ook in de toekomst als schadelijke stof worden beschouwd en de grenswaarden moeten in de nieuwe richtlijn nauwkeurig worden bepaald. De producerende landen, vooral Marokko, moeten in plaats van de heersende onverschilligheid verplicht worden methodes te ontwikkelen waarmee cadmium uit fosforhoudende mest kan worden verwijderd. Dat is ook in het voordeel van de producerende landen. De communautaire steun moet vooral gehandhaafd blijven voor de landen op het Afrikaanse continent, die zeer belangrijke producenten zijn van grondstoffen voor de Europese interne markt en voor wie de Europese Unie het grootste afzetgebied is.
Hier in de Europese Unie moet haast gemaakt worden met de risicobeoordeling van cadmium in meststoffen. Ons hoofddoel is zo schoon mogelijke levensmiddelen in de Unie, waar allerlei allergieën heersen, en het principe moet natuurlijk zijn dat gif verdwijnt uit de bodem, uit gewassen en uiteindelijk uit de mens.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, bij de toetreding van Oostenrijk, Zweden en Finland heeft de Europese Unie er zich in 1995 toe verbonden meer rekening te houden met milieuaspecten. Voor de economische randvoorwaarden is dat uiterst belangrijk omdat alleen bij gelijke voorwaarden iedereen hetzelfde concurrentievermogen kan ontwikkelen. Zo zijn wij toen overeengekomen dat de strengere Oostenrijkse milieunormen nog gedurende vier jaar zouden gelden. Tegelijkertijd is op het niveau van de Unie een onderzoek van start gegaan om de milieunormen zo nodig aan de strengere nationale normen aan te passen.
Die afspraken gelden nog steeds als een groot succes voor het milieubeleid, zowel voor de nieuwe lidstaten als voor het milieu in de Europese Unie. Ondertussen is met betrekking tot het benzeengehalte in benzine een eerste succes geboekt. De grenswaarde werd drastisch verlaagd. Ook voor het zwavelgehalte in stookolie worden de Oostenrijkse grenswaarden gehandhaafd. Wat de grenswaarden voor cadmium in meststoffen betreft, gaat het de goede richting uit, want zowel de Oostenrijkse als de Zweedse en Finse grenswaarden worden tot 2002 gehandhaafd op basis van het feit dat in een objectieve studie moet worden onderzocht of cadmium inderdaad van de bodem naar de menselijke kringloop overgaat. Als dat wordt aangetoond, is de situatie inzake grenswaarden in de Europese Unie duidelijk. Op dit ogenblik weten wij nog te weinig over de risico's van cadmium. Wij willen een objectieve beoordeling van het effect daarvan.

Anttila
Mijnheer de Voorzitter, mijn felicitaties aan collega Hautala voor haar goede verslag. Het voorstel van de Commissie verlengt het recht dat Finland, Zweden en Oostenrijk volgens de akte van toetreding hebben om af te wijken van de criteria van de cadmiumrichtlijn. De Commissie heeft beloofd de risicobeoordeling aangaande cadmium voor de hele Europese Unie af te ronden. Bovendien moet de Commissie zich inspannen om methoden te ontwikkelen waarmee cadmium wordt verwijderd uit de grondstoffen van mest die naar de Europese Unie komt. Volgens de informatie die ik heb gekregen is het in het laboratorium al mogelijk om cadmium te verwijderen uit de grondstoffen van fosforhoudende mest. Het proces is gevonden. Nu is de tenuitvoerlegging ervan nodig.
Cadmium hoopt zich op in de bodem en dat is gevaarlijk voor de mens. Volgens onderzoeken is in bepaalde lidstaten het cadmiumgehalte in de bodem nu al zeer groot. Het verwijderen van cadmium uit mest is daarom zeer belangrijk.
In Finland is het sinds 1984 toegestaan selenium aan mest toe te voegen. Eerst 6 gram per kilo mest en vanaf afgelopen april 10 gram per kilo mest. Bij ons is het gebruik van selenium jarenlang gevolgd. Volgens de onderzoeken is de opname van selenium bij huisdieren en de bevolking verminderd. Daarom wordt er aan mest nu 10 gram in plaats van 6 gram selenium toegevoegd. De toegevoegde selenium heeft volgens de onderzoeken een uitermate goede invloed op de gezondheidstoestand van huisdieren en de bevolking. Dit praktijkvoorbeeld is geschikt voor de hele Europese Unie. Ik moedig de Commissie dan ook aan om bij haar onderzoeken tevens aandacht te besteden aan de onderzoeken naar de invloed van toegevoegd selenium aan mest, zodat we de gezondheidstoestand van de bevolking en de huisdieren in de hele Europese Unie kunnen verbeteren.
Tenslotte merk ik op dat de strengere normen ter verbetering van de gezondheid van mens en dier geen handelsbelemmeringen mogen zijn, maar dat de Europese Unie ze moet toestaan.

Barthet-Mayer
Mijnheer de Voorzitter, tijdens de toetredingsonderhandelingen konden Oostenrijk, Finland en Zweden voor elkaar krijgen dat zij strengere milieunormen dan de communautaire wetgeving mochten behouden, hetgeen met name het geval is voor het cadmiumgehalte in fosforhoudende mest.
Op initiatief van de Commissie hebben wij ons er eindelijk toe verbonden de normen naar boven toe te harmoniseren. Tot nu toe is echter nog niets gebeurd, hoewel het schadelijk karakter van deze stoffen wetenschappelijk bewezen lijkt. De Commissie beperkt zich tot het toekennen van afwijkingen aan de lidstaten die het verst staan. Volksgezondheid en milieubescherming zijn nochtans geen kwesties van ondergeschikt belang, zoals de actualiteit mijns inziens dagelijks aantoont. De communautaire wetgeving moet zich voor een keer aanpassen aan de strengste regelgeving om haar geloofwaardigheid te behouden.
Deze schijnbaar voornamelijk technische kwestie heeft eigenlijk een belangrijke politieke dimensie, vooral in het kader van de uitbreiding naar de LMOE. Het is niet de bedoeling misleidende politieke signalen aan de kandidaat-lidstaten te geven, en ook al moeten afwijkingen zeker dienen om de strengste beleid in te halen, ze mogen niet verhinderen dat de lidstaten die dat wensen vorderingen kunnen blijven maken. Het principe van de afwijking mag niet eeuwig blijven duren. Wij moeten onze beloften nakomen en wij steunen dan ook het verslag en de amendementen van mevrouw Hautala, die wij van harte feliciteren met haar uiterst duidelijke werk.

Bangemann
Mijnheer de Voorzitter, de deelnemers aan het debat hebben het uitgangspunt al uitvoerig toegelicht. Wij staan voor een bijzondere situatie, doordat in de drie nieuwe lidstaten bijzondere normen gelden en wij die hebben gehandhaafd met dien verstande dat wij er ons toe hebben verbonden na te gaan of wij een gemeenschappelijke regeling met die of andere normen tot stand kunnen brengen.
Vanaf het begin was duidelijk dat die gemeenschappelijke regeling op wetenschappelijk gefundeerde gegevens moest berusten. In tegenstelling tot wat mevrouw Barthet-Mayer zei, heeft de Commissie wel degelijk iets gedaan. Wij hebben een onderzoek naar het probleem laten uitvoeren, maar ook die studie heeft geen afdoende gegevens opgeleverd om een verscherping van de normen in geheel Europa te rechtvaardigen.
Op het ogenblik is de situatie dus als volgt: de bekommeringen die wij, zoals de heer Rübig terecht opmerkte, met het Parlement delen, kunnen niet in een wetgeving uitmonden omdat wij niet over voldoende wetenschappelijke gegevens beschikken. Wat het werk van de Commissie betreft, is dat het probleem. Vaak wordt op de Commissie terecht kritiek geleverd, maar in dit geval is dat volkomen ten onrechte.
Wat kunnen wij nu doen? In samenwerking met de lidstaten hebben wij een nieuwe studie besteld om over betere gegevens te kunnen beschikken op basis waarvan wij dan wetgevend kunnen optreden. Degelijke en betrouwbare gegevens kunnen echter niet voor het jaar 2000 beschikbaar zijn omdat sommige mogelijke effecten nu eenmaal gedurende enige tijd moeten worden bestudeerd. Wij moeten dus tot het jaar 2000 wachten. Daarom moeten wij een verlenging van de uitzonderingsregeling voorstellen omdat de drie nieuwe lidstaten anders in een rechtsvacuüm terechtkomen, wat zeker niet de bedoeling kan zijn. Wij kunnen echter niet ingaan op het voorstel van mevrouw Hautala, want als wij nu, voor wij over een wetenschappelijk advies beschikken, gemeenschappelijke normen invoeren, maken wij van de wetenschappelijke studie een lachertje. Het heeft geen zin dat wij een wetenschappelijke studie bestellen op basis waarvan wij normen kunnen vaststellen als wij nu al zeggen dat wij in elk geval een bepaalde norm zullen nemen. Mevrouw Hautala, zulke regelgeving kan ik niet aanvaarden en daarom verzoek ik het Parlement in te stemmen met ons voorstel, dat ook de rapporteur trouwens niet afwijst. Als u geen verlenging van de uitzonderingsregeling wil en als wij daartoe nu niet kunnen besluiten, komen de drie nieuwe lidstaten in een uiterst onzekere rechtstoestand, wat zeker niet de bedoeling van de betrokkenen kan zijn.
Ik bedoel daarmee alleen dat deel. Zoals ik al zei, kunnen wij het andere deel niet aanvaarden omdat wij geen wetenschappelijke studie kunnen bestellen als wij vooraf al zeggen dat wij, ongeacht het resultaat daarvan, toch zullen doen wat wij nu als juist beschouwen. Dat is de situatie waarin wij ons bevinden. Ik verzoek het Parlement dan ook ermee in te stemmen dat wij de uitzonderingsregeling verlengen om tenminste de huidige rechtstoestand te handhaven.

Hautala
Mijnheer de Voorzitter, ik wil alleen duidelijk maken dat in het verslag de nieuwe extra periode van drie jaar volledig wordt goedgekeurd. Ik hoop dat commissaris Bangemann dit hoort, waarschijnlijk heeft u een hoofdtelefoon. Het beleid wordt dus goedgekeurd, maar men is van mening dat de uitzondering geen open eind kan hebben. Zoals u zelf ook zegt, wordt de risicobeoordeling voor het jaar 2000 afgesloten, wat zeer juist is. Het is nodig te verduidelijken dat de Commissie haar deel heeft gedaan, maar dat de oude lidstaten traag zijn geweest, waardoor het voorstel van het Parlement voor alle partijen zeer realistisch en mogelijk is.

De Voorzitter
Dank u wel, mevrouw Hautala.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Motorvoertuigen bestemd voor het vervoer van bepaalde dieren
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0253/98) van mevrouw Hautala, namens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende motorvoertuigen en aanhangwagens daarvan bestemd voor het vervoer van bepaalde dieren en houdende wijziging van richtlijn 70/156/EEG betreffende de typegoedkeuring van motorvoertuigen en aanhangwagens daarvan (COM(97)0336 - C40339/97-97/0190(COD)).

Hautala
Mijnheer de Voorzitter, de ontwerprichtlijn die we nu behandelen is een typegoedkeuringssysteem voor voertuigen die gebruikt worden voor het vervoer van bepaalde dieren. Deze normen zijn van toepassing op het vervoer van dieren dat minder dan acht uur duurt. Door deze richtlijn moeten de fabrikanten van voertuigen op de interne markt mogelijk kiezen voor een Typegoedkeuringssysteem voor de hele Unie, dat aan bepaalde technische eisen voldoet.
Het gaat hier om een medebeslissingsprocedure, omdat gestreefd wordt naar een betere interne markt voor deze voertuigen. Eigenlijk vallen veel besluiten betreffende het welzijn van de dieren, die hier in het Parlement worden genomen, buiten de eigenlijke beslissingsbevoegdheid van het Parlement, omdat er vaak sprake is van het toepassen van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Daarbij geeft het Parlement eerst een advies en dan doet de Raad er iets mee en drijft dan vaak nog koehandel, omdat er eensgezindheid wordt verlangt. Maar deze keer, en naar maar mening zelfs voor het eerst, heeft het Parlement de mogelijkheid invloed uit te oefenen op de kwestie die betrekking heeft op het welzijn van dieren, door een wetgevende partij te zijn. Daarom is het voor het Parlement zeer belangrijk deze mogelijkheid te benutten. Zeer veel parlementsleden worden voortdurend aangesproken door burgers die geschokt en boos zijn over hoe dieren bij het vervoer worden behandeld. Nu hebben we de mogelijkheid iets aan de situatie te doen.
Het gaat er natuurlijk niet om dat met technische middelen de problemen met betrekking tot het welzijn van dieren kunnen worden opgelost, maar die kunnen wel degelijk van zeer groot belang zijn. Waarom zouden we dus geen moderne technieken en hun mogelijkheden benutten als er nieuwe voertuigen gebouwd worden? Dan veroorzaken ze de te vervoeren dieren zo weinig mogelijk leed. Het is namelijk waarschijnlijk dat de criteria met betrekking tot het welzijn van de dieren voortdurend worden aangescherpt en in geen geval soepeler worden. Juist daarom is het heel belangrijk dat er bij het fabriceren van nieuwe voertuigen rekening wordt gehouden met de technische middelen waardoor de bescherming van dieren wordt verbeterd. Bovendien is dit ook economisch gezien het verstandigst.
Alle voorstellen in het verslag zijn goed te realiseren met behulp van moderne materialen en technieken, ook wat de hellende laadbruggen betreft. Hierover is in het Parlement al even gedebatteerd. Producenten hebben bevestigd dat de mogelijkheden bestaan en dat de financiële lasten beperkt blijven.
Ik wil bovendien bevestigen dat ook het welzijn van dieren een economische kwestie is, omdat als dieren zich tijdens het vervoer slecht voelen, ook het vlees van slechte kwaliteit zal zijn. Met de technische mogelijkheden van voertuigen kan ook de kwaliteit van het vlees worden verbeterd en hiervan heeft men dan weer economisch voordeel.
De kwestie van de laadbruggen is zeer belangrijk. De Commissie heeft voorgesteld dat de schuine hoek van de laadbruggen 25 graden moet zijn, maar onderzoeken naar het welzijn van dieren hebben uitgewezen dat die niet meer dan 20 graden mag zijn. Het gaat hier natuurlijk om het laden en lossen aan het begin en het eind van het vervoer. Er moet nog apart vermeld worden dat varkens, die in veel dingen op mensen lijken en zeer gevoelige en slimme dieren zijn, uiterst gevoelig zijn voor het laden en lossen. Daarom bevat het verslag het voorstel van de rapporteur voor advies van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, mevrouw Anttila, dat de voertuigen die voor het vervoer van varkens worden gebruikt een lift moeten hebben.
Het is heel belangrijk dat het Parlement de mogelijkheid met betrekking tot het verbeteren van de toekomstige voertuigen voor het vervoer van dieren niet voorbij laat gaan en dat er rekening wordt gehouden met het welzijn van de dieren. Betere ontwerpen en ook toezicht op het vervoer is zeer belangrijk en daarom wordt ook voorgesteld dat de voertuigen om de drie jaar gecontroleerd moeten worden. Het is duidelijk dat ook het gedrag van de bestuurder van invloed is op het welzijn van de dieren, maar de technische factoren mogen beslist niet worden onderschat.

Anttila
Mijnheer de Voorzitter, mijn complimenten aan collega Hautala voor haar zeer deskundige verslag. Ik ben zeer tevreden over de amendementen in het verslag, die, als ze worden gerealiseerd, de stress bij dieren tijdens het inladen en vervoeren kunnen verminderen. De stress tijdens het vervoer is, zoals collega Hautala al zei, rechtstreeks van invloed op de kwaliteit van het vlees.
De vervoersomstandigheden in de Europese Unie zijn onder andere door de verschillende weersomstandigheden zeer verschillend. In het noorden kan het vriezen, terwijl het in het zuiden te warm is. Met beide omstandigheden moet rekening worden gehouden bij het uitrusten van de voertuigen. Ik ben vooral verheugd over het feit dat in het verslag de voor schapen en varkens verplichte laadlift wordt vermeld, die ik al aan de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling had voorgesteld. Als we richtlijnen voor de volgende eeuw opstellen, moeten onze doelstellingen ambitieus zijn.
In de richtlijn gaapt een duidelijk gat tussen de criteria voor de technieken en materialen van voertuigen voor het vervoer van dieren en de criteria voor het eigenlijke gebruik van de voertuigen. De criteria voor de voertuigen en het gebruik van de voertuigen gaan hand in hand. Alleen de eis van een juist gebruik is geen garantie voor het welzijn van dieren. Ook louter een mooi voertuig met een goede uitrusting is geen garantie voor het welzijn van de dieren tijdens het vervoer als het gebruik van het voertuig en het gedrag van de bestuurder onjuist zijn. Daarom vind ik het zeer belangrijk dat de autoriteiten van de lidstaten voldoende bevoegdheden krijgen om toezicht op het vervoer te houden.
De volgende doelstelling moet zijn dat de nu in behandeling zijnde criteria na een bepaalde overgangsfase ook gaan gelden voor de al in gebruik zijnde voertuigen. Na de overgangsperiode moeten de voertuigen voldoen aan de criteria van de richtlijn, in ieder geval waar het gaat om de belangrijkste onderdelen met betrekking tot het welzijn van dieren.
In het voorstel van de Commissie wordt bepaald dat op de gebruikersplaat de datum van de volgende inspectie vermeld moet worden. De tijd tussen de inspecties wordt echter helemaal niet genoemd. Dit moet gecorrigeerd worden; de inspecties moeten bij voorkeur om de drie jaar plaatsvinden.
Het vervoer van dieren in de Europese Unie heeft veel negatieve publiciteit gekregen, wat in niemands voordeel is. Nu de vervoersvoorschriften zijn herzien en het niveau van de uitrusting van de voertuigen wordt verbeterd, zijn de voorwaarden voor een beter vervoer van dieren aanwezig.

Van Dijk
Voorzitter, het vervoer van vee over de weg is al lange tijd een doorn in het oog van velen en de belangrijkste aanleiding daarvoor is wel de ergernis over de afschuwelijke beelden die wij intussen allemaal kennen van het vervoer van dieren over inderdaad lange afstanden. We bespreken vandaag de typegoedkeuring van motorvoertuigen die bestemd zijn voor dat vervoer van dieren en we hebben daarbij deze beelden in onze herinnering. Het ligt dan ook voor de hand dat het Europees Parlement hoge eisen stelt aan de typegoedkeuring want we willen af van de wantoestanden waarbij dieren tijdens het vervoer niet alleen te lijden hebben van veel te hoge temperaturen maar ook van gebrek aan drinken en voedsel. Want we zijn er toch van overtuigd dat aan een beschaafde samenleving afbreuk wordt gedaan als niet op een beschaafde manier wordt omgegaan met dieren, ook als dat slachtvee betreft.
De Commissie vervoer en toerisme is het eens met de Europese Commissie dat er voor de verschillende soorten vee verschillende uitrusting aan boord moet zijn, maar in het voorstel is dat onvoldoende uitgewerkt. Vandaar dat mijn commissie gedetailleerde voorstellen heeft gedaan om ervoor te zorgen dat dieren niet uit de wagens of van laadbruggen kunnen vallen en dat ze zich niet kunnen verwonden wanneer ze van het ene niveau naar het andere moeten. Maar het grootste probleem is wel dat de Commissie een aantal zaken achterwege laat omdat ze vindt dat die in een richtlijn over het gebruik van de voertuigen zouden moeten worden opgenomen en niet in de typegoedkeuring. Maar ik kan u zeggen dat het voor het vee niet uitmaakt in welke richtlijn het staat. Het is merkwaardig om tussen de uitrusting en het gebruik onderscheid te maken want de uitrusting bepaalt immers in hoge mate hoe een voertuig gebruikt kan worden. De Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid heeft veel van de voorstellen van de Commissie vervoer en toerisme overgenomen en ik wil dan ook mevrouw Hautala danken voor haar inspanningen.
Ik hoop dan ook dat deze niet alleen in de eerste lezing maar ook in de tweede lezing overeind blijven en dat we daarmee de Commissie en de Raad kunnen overtuigen. Desnoods in de allerlaatste ronde.

Paasilinna
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de rapporteur voor haar goede verslag. Europa is de laatste jaren opgeschrikt door de ruwe behandeling van slachtvee. Het vervoer in de lidstaten en vooral buiten de lidstaten vindt vandaag de dag plaats in omstandigheden die van tijd tot tijd als vreselijk en volledig inhumaan omschreven kunnen worden. Deze situatie duurt in veel opzichten nog voort. Ik heb zelf dieren geslacht en vervoerd en ik weet hier dus iets van af. Het over lange afstanden vervoeren van slachtvee naar landen buiten de Unie - als deze kwestie lachwekkend schijnt te zijn, kunt u maar beter aandachtiger luisteren - is inhumaan en economisch gezien onhoudbaar. We moeten de inhumane omstandigheden waarin slachtvee verkeert in acht nemen, want het vervoer vindt immers met steun van de Europese Unie plaats. Zo is een permanente toestemming ontstaan om dieren te kwellen.
De in behandeling zijnde richtlijn voor voertuigen is een voorlopig besluit, maar ook een stap in de goede richting. Zoals gezegd, moet er aandacht worden besteed aan het laden en lossen. Het laden is de grootste veroorzaker van stress. Wie zou er niet dodelijk gestresst raken als het laden slecht gebeurt. Zoals gezegd, kan de stress bij het laden voorkomen worden door eenvoudige liften. Bij de kwaliteitseisen van de richtlijn moet ook rekening gehouden worden met de verschillen binnen de Europese Unie, de verschillen tussen noord en zuid. In mijn land is er veel goeds gedaan inzake deze kwestie, maar in de Europese Unie moet een doeltreffende controle komen.
Dames en heren daar op de eerste rij, het belangrijkste is het stopzetten van het levend vervoeren van slachtvee over het Europese continent. Louter vlees heeft niet van de reis te lijden.

Herman
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, mijn fractie staat positief tegenover de doelstellingen en bepalingen van dit voorstel voor een richtlijn, dat aanzienlijke verbeteringen in de bestaande regelgeving aanbrengt. Wie verbeteringen zegt, zegt ook hogere kosten. Voor niets gaat de zon op.
Wij kunnen dan ook de door de rapporteur voorgestelde versterking van een aantal verplichtingen aanvaarden, maar wij volgen hem zeker niet in alles, met name wegens een belangrijk principe op wetgevend vlak: het evenredigheidsbeginsel. De beelden die het medelijden, de woede of de verontwaardiging van vele van onze medeburgers hebben opgewekt, stemmen inderdaad overeen met feiten die we moeten verbieden, maar die niets van doen hebben met een aantal voorstellen, inzonderheid inzake het probleem van de laadbruggen.
De heer Paasilinna is misschien een deskundige op dit terrein, maar ik kan op mijn beurt zeggen dat ik een expert ben op het vlak van het laden en lossen van dieren. In mijn jeugd heb ik honderden varkens en runderen geladen en gelost. Ik weet dus wat een laadbrug is. De tot nu toe gebruikte laadbruggen hadden een helling tussen 30 en 40-. Ik wou dat ik een demonstratie kon geven om u het verschil tussen een helling van 25- en een van 20- te tonen. U zou heel verbaasd zijn en u mag de handigheid van dieren om zo'n hindernis te nemen niet onderschatten.
Ik heb dit onderzocht en ik kan u zeggen dat de kostprijs hier veel te hoog ligt. Mevrouw Hautala zegt dat dit technisch gezien haalbaar is. We zouden natuurlijk alle dieren in bussen met airconditioning en ligplaatsen kunnen vervoeren - dat is technisch gezien mogelijk. De vraag is of er een evenwicht is tussen het welzijn van de dieren en de kostprijs en hier gaat de rapporteur te ver. Een laadbrug met een helling van 20- stelt aanzienlijke problemen en zou met name opvouwbaar moeten zijn om teruggeklapt te kunnen worden, hetgeen natuurlijk duur is.
Dat is de reden waarom onze fractie de rapporteur niet zal volgen in haar overdreven voorstellen, maar wij zijn de eersten om enthousiast de redelijke voorstellen te steunen.

Killilea
Mijnheer de Voorzitter, mijn eerste reactie op het verslag van mevrouw Hautala is de vraag waarom de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid de taak werd toegewezen een onderwerp te behandelen dat, mijns inziens, meer thuishoort in de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling en in de Commissie vervoer en toerisme. Het ontgaat mij volledig hoe het onderwerp inzake het welzijn van dieren tijdens het vervoer beschouwd kan worden als zijnde relevanter voor het economisch en monetair beleid dan voor het landbouw- of het vervoerbeleid. Dat de adviezen van deze commissies ingewonnen worden is, zo veronderstel ik, een zekere troost, maar algemeen gesproken behoeft dit besluit toch wel enige toelichting. Het heeft er veel van weg dat "onverklaarbaar" in dit Parlement echter steeds meer tot norm verheven wordt.
Dit verslag gaat over het veilige en humane vervoer van dieren, en wij zijn het er allemaal direct over eens dat dit een fundamenteel vereiste is. Maar we lopen hier weer veel te hard van stapel, immers, in de voorstellen van de Commissie wordt een en ander zeer goed behandeld. De lidstaten kennen reeds de meest stringente controlestelsels voor dieren die vervoerd worden, vooral over lange afstand, en dat is volkomen terecht. Ook de vervoerswijzen zijn, volgens mij, van de hoogste kwaliteit en voldoen aan de strengste eisen. Dat moet gewoon, wil men dat de dieren in een goede conditie op hun eindbestemming aankomen; in een conditie die voor de persoon die de dieren uiteindelijk in ontvangst neemt, aanvaardbaar is. Net als in elke andere industrie, hebben landbouwers en veehandelaren er het grootste belang bij hun producten in goede staat te houden, want dan kunnen ze de beste prijs vragen.
Als we van plan zijn de procedure nog ingewikkelder te maken en het vervoer van dieren ingrijpend te veranderen, zal het systeem op den duur onder de druk bezwijken omdat de kosten stijgen en de efficiëntie daalt. De kosten van dergelijke procedures worden natuurlijk slechts gedragen worden door twee groepen: de veehouder en de consument. We zijn weer bij een typisch groene agenda aanbeland. Het is weer hetzelfde oude liedje; wat je ze ook geeft, ze willen altijd meer. Maar de torenflatbewoners van de groenen weten weinig van de huidige realiteit van de veehouderijen en hebben ook maar heel weinig geleerd.

Tamino
Mijnheer de Voorzitter, de recente voorvallen van dierenmishandeling tijdens het vervoer, met name in landen van Oost-Europa, hebben heftige emotionele reacties bij de publieke opinie ontketend. Vandaar dat men op de publieke opinie en niet op de groenen moet reageren met het voorstel waar wij thans over spreken.
Het Europees Parlement heeft al op 2 oktober 1997 aangegeven wat de algemene kenmerken van het vervoer van levende dieren zouden moeten zijn. Daarbij werd duidelijk gesteld dat de reistijden niet langer dan acht uur moesten bedragen en verder werd bepaald dat het vervoer beperkt zou moeten worden tot de dichtstbijzijnde plaats waar slachting gegarandeerd kan worden.
Het ligt voor de hand dat de algemene kwestie rondom het vervoer in dit perspectief geregeld moet worden. Met deze ontwerprichtlijn buigen wij ons alleen over de kenmerken van de betreffende vervoermiddelen, maar dan nog moeten wij zeggen dat er een aantal beperkingen aan de ontwerprichtlijn kleven. Ik denk met name aan het facultatieve karakter van de richtlijn en het feit dat er alleen sprake is van nieuwe voertuigen, dus voertuigen die geregistreerd zullen worden na 1 mei 1999.
Bovendien zijn er diverse andere aspecten waar door sprekers vóór mij al op is gewezen en die verbeterd moeten worden: de helling van de laadbrug en de noodzaak van hydraulische laadliften bij het vervoer van varkens, de beschikbare hoogte voor de dieren, het probleem van de temperatuur.
Wij vragen derhalve dat niet alleen de tekst van het verslag wordt aangenomen, maar tevens alle amendementen. En wat ik ook nog wil vermelden, is dat in dit voorstel elke verwijzing naar pluimvee, met name kippen, achterwege is gebleven.

Ewing
Mijnheer de Voorzitter, in tegenstelling tot de heer Herman ben ik geen expert in het in vrachtwagens laden van dieren, maar wel in het gadeslaan ervan. Ik woon namelijk in een streek waar miljoenen dieren voortdurend vervoerd moeten worden en over zeer lange afstanden. Mijn regio telt 90 eilanden en u kunt zich dus voorstellen hoeveel stress ermee gepaard gaat als de dieren eerst van de eilanden naar het vasteland moeten worden gebracht, en van daaruit nog een hele reis voor de boeg hebben.
Zowel het Parlement als de Commissie hebben zich bezorgd getoond. We hebben de acht-uur-regeling en de door de vorige spreker genoemde aanbeveling, namelijk dat dieren zo dicht mogelijk bij de plaats van herkomst geslacht moeten worden.
Ik wil echt van deze gelegenheid gebruik maken om de commissaris te vragen of hij de indruk heeft dat er te veel laksheid is bij de controles. Een groot deel van de kritiek die het publiek heeft, slaat op vee dat vanuit landen buiten de Europese Unie naar de Europese Unie komt. Ik zou wel eens willen weten wat we in "s hemelsnaam kunnen zeggen om de criticasters tevreden te stellen. Helaas is het namelijk wel zo dat het dikste dossier dat een afgevaardigde van een kiesdistrict krijgt, over het welzijn van dieren gaat.
Ik steun alle amendementen over de helling en de varkens, want ik heb gezien hoe afschuwelijk het is om varkens in een vrachtwagen te moeten laden. Die arme chauffeur weet dat hij slechts acht uur heeft, maar is alleen al een uur bezig met het inladen. We moeten dus echt aandacht besteden aan de laadlift.

des Places
Mijnheer de Voorzitter, rekening houden met het welzijn van levende dieren tijdens het vervoer is een prijzenswaardige doelstelling en heeft niets verdienstelijks. Het is overigens gewoon een wederdienst. De gehele sector van de veehouderij heeft er zelf alle belang bij zorg te dragen voor de dieren tijdens het vervoer. Iedereen weet dat de handelswaarde van een dier sterk vermindert als het in slechte omstandigheden vervoerd wordt. Wij zijn er dus voorstander van dat de vervoersomstandigheden in acht genomen worden, maar wel op voorwaarde dat de regels overal worden toegepast, dus ook in de handel met derde landen, zowel bij de invoer vanaf het vertrek als bij de uitvoer, en dat ze toegepast kunnen worden en nuttig zijn.
Wat is bijvoorbeeld het nut van strenge normen voor de bouw van nieuwe voertuigen als de principes voor het welzijn van dieren niet gerespecteerd worden bij het gebruik? Wij weten ook dat de weersomstandigheden in de landen rond de Middellandse Zee sterk verschillen van die in het noorden van Europa. Waarom dan dezelfde normen hanteren voor de bouw van deze motorvoertuigen?
Tenslotte gebruiken ook landbouwers specifieke voertuigen om hun dieren te vervoeren, hetzij om ze in een heel beperkte straal in de handel te brengen, hetzij om ze gewoon naar een andere weide te brengen. Ook hier moeten we ervoor waken de landbouwers niet met nutteloze meerkosten op te zadelen.
Wij zullen ons bijgevolg verzetten tegen alle amendementen die tot doel hebben de last voor de landbouwers en voor de ondernemingen in de sector te verzwaren. Wij vragen daarentegen dat de volledige internationale handel in het kader van de WHO-akkoorden rekening houdt met de normen voor internationaal vervoer.

Sindal
Het verslag-Hautala is zeer technisch, maar zoals bij elke typegoedkeuring is het noodzakelijk het doel voor ogen te houden. In dit geval is dit dus het vervoer van dieren. Ik vind dat het verslag aan dit vereiste voldoet. Sinds 1994 heeft de Voorzitter van het Parlement verzoekschriften met miljoenen handtekeningen ontvangen in verband met dierenwelzijn en meer in het bijzonder met het vervoer van dieren. Verordeningen en richtlijnen hebben het welzijn van de dieren tijdens het vervoer niet aanzienlijk kunnen verbeteren. Zowel de richtlijn van 1995 als de verordening van 1998 wijzen erop dat de vaststelling van normen voor de transportmiddelen waarmee dieren worden vervoerd, noodzakelijk is. Dat doen we dus vandaag.
De gezamenlijke ontwerpresolutie is daarom een van de belangrijkste technische initiatieven waarmee we vooruitgang op dit gebied kunnen verzekeren. Het is moeilijk, want er zijn grote verschillen tussen de lidstaten, maar het zal wel lukken. Er zijn reeds vele besluiten en adviezen geweest, maar nu wordt het concreter. Met deze richtlijn leggen we de basis voor een verbetering van het welzijn van de dieren tijdens het vervoer, maar de landbouwsector en de slachterijen zijn verplicht toezicht te houden en te controleren dat toekomstige transporten alsook de transportmiddelen aan controle worden onderworpen. Ook de andere commissies, de andere commissarissen en de Raad moeten hierop toezien. Wat heeft het voor zin dat we in de slachterijen optimale omstandigheden creëren als de dieren tijdens het vervoer onder stress staan.
Het vervoer van levende dieren, ongeacht of ze bestemd zijn voor de slacht of voor de verkoop aan veefokkers, is niet wenselijk, maar het is de realiteit. Ook al slagen we erin het welzijn van de dieren te verbeteren, toch zal de verspreiding van infectieziekten toenemen. Dit heeft niets met het onderwerp van vandaag te maken, maar wel met het probleem hoe de hygiëne in de voertuigen verbeterd kan worden. Er zijn goede redenen om ons af te vragen wat wij in de toekomst zullen doen. Er zijn goede redenen om het Trans-Europese dierenvervoer aan banden te leggen, maar voor het overige steun ik het verslag-Hautala en hoop dat de Commissie en de Raad tot een bruikbaar resultaat komen.

Funk
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Bangemann, het verslag van mevrouw Hautala betreft de technische uitrusting van voertuigen voor het vervoer van dieren. Wij hebben al herhaaldelijk gehoord dat het vervoer van slachtdieren - paarden, varkens, runderen en schapen - een netelige kwestie is. Dat komt doordat de filmbeelden daarover alleen dingen toonden die niet in orde waren. Wat wel in orde is, wordt niet getoond. Wij mogen niet iedereen over dezelfde kam scheren. Er zijn ook goede vervoerders.
Zulke dingen mogen niet meer gebeuren. Dat staat buiten kijf. Onlangs nog hebben wij het verslag van mevrouw Van Dijk aangenomen. Het verbaast ons dat het thema van de dierenbescherming elke keer in een andere commissie opduikt. Dat is niet goed. Wij moeten het thema van de dierenbescherming reserveren voor de commissies die daarmee te maken hebben, namelijk de landbouwcommissie en de vervoerscommissie. Als wij ons daarvoor inspannen, moeten wij ook weten wat er nadien gebeurt.
Mevrouw Hautala heeft grote inspanningen gedaan en ook de medeadviserende commissies hebben goed werk verricht. Als boer weet ik wat ik zeg en ik zou dan ook willen opmerken dat het gebruik van laadliften voor het vervoer van varkens niet de ultieme oplossing is.
Onlangs vroeg mevrouw Van Dijk in haar verslag dat varkens tot 30 kg met een laadlift worden opgeladen. Dat is goed. Nu zegt mevrouw Hautala dat alle varkens met een laadlift moeten worden ingeladen. Welnu, ik kan haar zeggen dat wij op mijn bedrijf een laadbrug hebben die zo hoog is als de vloer van de vrachtwagen. Dat is van het grootste belang omdat de dieren dan op hetzelfde niveau in de vrachtwagen kunnen stappen. Als wij dieren kopen, komen ze ook op hetzelfde niveau uit de vrachtwagen. U kunt uw laadliften rustig vergeten. Mijn oplossing is de beste omdat de dieren daaraan gewoon zijn.
Het komt aan op de mensen, niet op het voertuig. De mens moet op een behoorlijke manier met zijn dieren omgaan. Op grotere bedrijven moeten wij een laadbrug eisen die zo hoog is als de vloer van de vrachtwagen. Die hoogte is genormeerd en dus is dat een goede oplossing. Van kleinere boeren kunnen wij dat niet eisen, want als die hun voertuigen van een laadlift moeten voorzien om hun dieren zelf naar de markt te brengen, geven zij het op in plaats van een laadlift te kopen. Zoiets heeft dus geen zin.
Ik zou nogmaals willen beklemtonen dat wij de toepassing van en de controle op de bepalingen inzake dierenbescherming in de lidstaten moeten versterken. Dat is geen verwijt aan de Commissie, want die kan dat niet. Ze heeft daarvoor geen personeel. Wij hebben daarvoor al herhaaldelijk geld op de begroting beschikbaar gesteld, maar dat is nooit gebruikt omdat de Raad weigerde personeel voor die controles in te schakelen. Dat is het grote probleem. Inzake dierenbescherming hangt alles af van de mensen die met de dieren omgaan. Als zij de dieren behoorlijk bejegenen, is er ook geen probleem.

Schierhuber
Mijnheer de Voorzitter, de bescherming van de dieren is voor mij een belangrijke aangelegenheid. In Oostenrijk beseft men zeer goed het belang van de wijze waarop zowel gebruiks-, fok- als slachtdieren worden behandeld. Het Oostenrijkse voorzitterschap zal aan deze kwestie meer aandacht besteden, zodat de voorwaarden voor het vervoer van dieren in geheel Europa beter worden.
Wat het vervoer van dieren betreft, merk ik op dat wij regels voor geheel Europa nodig hebben. Het Europees Parlement moet de politieke weg tonen en randvoorwaarden tot stand brengen. Het Europees Parlement mag echter zelf geen al te gedetailleerde technische voorschriften dicteren.
Als politici zijn wij gekozen om aan politiek te doen en niet om de plaats in te nemen van experts op andere terreinen, zoals dierenartsen en technici.
Het diervriendelijke vervoer van fok- en gebruiksdieren is uiterst belangrijk voor het welbevinden van die dieren. Ook levende slachtdieren moeten echter in goede omstandigheden worden vervoerd omdat de kwaliteit van het vlees mede daardoor wordt bepaald.
Als producenten willen wij dat de dieren goed worden behandeld. Zodra een dier is verkocht, is het echter niet langer eigendom van de boer, maar is de koper verantwoordelijk. Het gebruik van moderne technologie is beslist een goede zaak, maar ik verzoek u toch rekening te houden met het feit dat de verschillende soorten gebruiksdieren zich ook anders gedragen. Zo kunnen varkens volgens mij niet met een laadlift worden ingeladen omdat ze nooit rustig blijven. Als men over de helling van laadbruggen spreekt, kan ik zeggen dat bij ons in Oostenrijk vaste laadbruggen bestaan die de juiste helling hebben. Voor mij is het ook belangrijk dat de chauffeurs en de mensen die de dieren inladen rustig met de dieren omgaan.

Keppelhoff-Wiechert
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Bangemann, dames en heren, ik ben nu bijna tien jaar lid van het Europees Parlement en denk telkens opnieuw aan wat wij hier met betrekking tot de dierenbescherming al allemaal hebben besproken en aan de vele teksten die wij daarover al hebben opgesteld. Ik heb daarbij vaak de indruk dat hier wel veel theorieën worden verkondigd, maar dat daarvan in de praktijk weinig terecht komt.
Ik ben voor dierenbescherming, maar verwerp het voorstel van mevrouw Hautala in verband met de laadliften. Wij wekken de indruk dat alleen massaproductie bestaat. Hier zijn al vele praktische vragen gesteld. Wat moet de kleine boer doen die zijn dier van A naar B wil brengen? Wat gebeurt er met de dorpsslager? Wij zeggen elke keer dat wij - ik richt mij nu tot de groenen - de regionale productie moeten stimuleren en dat wij willen dat dieren op kleine bedrijven op stro worden gehouden en dan het liefst op een zilveren dienblad worden vervoerd. Dat past niet bij wat mevrouw Hautala hier heeft voorgesteld.
Mijnheer Bangemann, voor mij is ook de controle een probleem. Wat hebben wij in dat verband allemaal al beslist? De beperking van de reistijd tot acht uur, de omstandigheden bij laden en lossen en voor het drenken van de dieren: dat alles staat werkelijk ver van de praktijk. Daarom stel ik voor dat wij het eens worden over werkbare oplossingen en dat u ook met de praktische ervaringen van onze collega-boeren rekening houdt.

Bangemann
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Keppelhoff-Wiechert, om meteen op uw opmerkingen in te gaan zou ik willen zeggen dat het gehele debat of, laten wij zeggen, twee derde van het debat niets te maken heeft met het verslag en ook niet met het probleem dat hier aan de orde is. Het gaat hier immers niet over de controle op het vervoer van dieren of over de wijze waarop dieren worden vervoerd, maar uitsluitend om de typegoedkeuring van voertuigen die voor het vervoer van dieren worden gebruikt. Dat is iets heel anders dan wat vele sprekers hier hebben gezegd. Als mevrouw Ewing en anderen die gruwelijke beelden hebben gezien en zeggen dat wij daaraan een einde moeten maken, moet ik zeggen dat dit niet het thema van dit verslag is.
In dit verslag gaat het erom dat wij voertuigen willen goedkeuren die op een bepaalde manier voor het vervoer van dieren geschikt zijn. Dat is alles. Uw opmerkingen over de controle kunt u gerust vergeten want de voertuigen worden uiteraard gecontroleerd om te zien of ze conform zijn. Anders worden ze niet goedgekeurd. Wij hebben daarvoor ook geen nieuw personeel nodig. Wij kunnen daarvoor een beroep doen op de technische controlediensten. Neemt u mij niet kwalijk, maar wij zouden al een halfuur geleden het debat hebben kunnen afronden als wij hadden besproken wat de Commissie hier voorstelt en niet hadden uitgeweid over een totaal ander probleem, namelijk de vraag hoe dieren worden vervoerd en hoe daarop controle wordt uitgeoefend. Dat is niet het thema van dit debat.
Voorts zou ik nog het volgende willen opmerken. Ik vind het altijd wat komisch dat mensen die zoveel belangstelling hebben voor het welzijn van de dieren zich op het vervoer van die dieren toespitsen, maar alle belangstelling verliezen op het ogenblik dat het dier wordt geslacht. Ik vind dat merkwaardig: het dier moet goed worden behandeld, maar daarna wordt het geslacht. Ik kan mij voorstellen dat een gestresseerd varken die stress veel beter zou doorstaan als het niet geslacht werd.
Wat nu het verslag betreft, heeft de rapporteur 24 amendementen ingediend. Van die amendementen kunnen wij er 9 aanvaarden, namelijk de amendementen 3, 4, 6, 14, 17, 18, 19, 20 en 21. Al die amendementen houden tekstverbeteringen in. Sommige ervan bieden de producenten ook meer flexibiliteit en daarom kunnen wij die amendementen aanvaarden. De andere amendementen kunnen wij niet aanvaarden. Ik kan nu niet in detail uitleggen waarom niet, maar licht dat voor enkele amendementen toch toe.
Wat in de eerste plaats de typegoedkeuring betreft, wil ik nogmaals opmerken dat die niets te maken heeft met het gebruik van voertuigen of de dierenbescherming als zodanig. Daarom zijn de amendementen om het gebruik van voertuigen of de bescherming van de dieren als zodanig te verbeteren hier niet op hun plaats. Uiteraard kan men bij een bepaald type de hoogte van het laadruim anders regelen dan wij hier voorstellen. Wij hebben echter vastgehouden aan wat de Landbouwraad al heeft beslist. In de richtlijnen 91/628 en 95/29 en in een verordening zijn de hoogten vastgesteld die wij hier hebben overgenomen. Het heeft uiteraard geen zin dat wij in de richtlijn over de typegoedkeuring andere hoogten vaststellen dan die welke in de bestaande richtlijnen worden voorgeschreven. Als wij twee verschillende hoogten voorschrijven, zou men ons niet voor vol aanzien. Daarom moeten wij vasthouden aan wat al is besloten.
Een tweede punt is de hellingshoek. Ik ben geen expert zoals de heer Herman en sta altijd in bewondering voor wat hij in zijn leven allemaal al heeft gedaan. Bij elk verslag vertelt hij wat hij in zijn leven heeft meegemaakt. Hij moet onvoorstelbaar veel hebben beleefd. Wij hebben eens nagerekend: als wij de hellingshoek tot 20- verminderen, wordt de laadbrug zo lang dat de totale hoogte van vier meter niet meer kan worden gerespecteerd. Mevrouw Hautala, wij kunnen natuurlijk over veel debatteren, maar in de wiskunde moet men gewoon rekenen. Daarover kan men niet van mening verschillen. Als wij het maximum van vier meter niet willen overschrijden, kunnen wij dit amendement dus niet aanvaarden.
Ik heb al gezegd dat ik nu niet alle amendementen kan behandelen. Na de betogen van de leden van de Fractie van de Europese Volkspartij heb ik wat meer hoop en vertrouwen dat wij het toch nog eens zullen kunnen worden over een standpunt op basis waarvan een van de laatste bepalingen over typegoedkeuringen kan worden goedgekeurd. Dit is niet de laatste, maar wel een van de laatste bepalingen, zodat wij het gehele pakket eindelijk zullen kunnen afwerken.

Hautala
Mijnheer de Voorzitter, ik wil commissaris Bangemann alleen vertellen dat ik iets van geometrie af weet en dat ik aan de universiteit bovendien landbouw heb gestudeerd, maar heeft u ooit gehoord van een scharnier? Een scharnier is namelijk een zeer interessante, maar uiteindelijk zeer eenvoudige uitvinding, waarmee het lengteprobleem van de laadbrug opgelost kan worden. Dit is een zeer eenvoudige techniek. Zoals mevrouw Anttila heeft gezegd, spreken we over de nieuwe, toekomstige voertuigen van de volgende eeuw. Als we nu niet ambitieus genoeg zijn, dan zullen over twee jaar de dierenbeschermers ons mededelen dat deze voertuigen voor niemand geschikt zijn. Denkt u dat dit de fabrikanten van deze voertuigen helpt?

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.
(De vergadering wordt vijf minuten onderbroken in afwachting van het begin van het vragenuur)

Vragenuur (Raad)
De Voorzitter
Aan de orde is het Vragenuur voor vragen aan de Raad (B4-0481/98).
Ten eerste wil ik met uw aller welnemen mevrouw Ferrero-Waldner, fungerend voorzitter van de Raad, verwelkomen, die ons gedurende het volgend semester gezelschap zal houden. Ik ben er zeker van dat in deze vergaderzaal zoals steeds een begripvolle sfeer zal heersen en dat mevrouw Ferrero-Waldner onze vragen met de nodige precisie en deskundigheid zal beantwoorden. Bijgevolg kunnen wij naar gewoonte in alle rust en redelijkheid, eigen aan deze Vergadering, tot de vragen overgaan.
Vraag nr. 1 van Freddy Blak (H-0607/98):
Betreft: Statuut van het personeel en discriminatie van homo's
In het huidige Statuut van het personeel van de Gemeenschap worden homo's en hun geregistreerde partners gediscrimineerd. Hoewel homoseksuele personeelsleden precies dezelfde taken en plichten hebben als hun heteroseksuele collega's, hebben zij niet dezelfde rechten.
De Raad kan deze onverhulde discriminatie aanpakken als hij een wijziging van het Statuut goedkeurt. De Raad moet luisteren naar het Europees Parlement dat met grote meerderheid heeft aangedrongen op wijziging van het Statuut van het personeel in die zin dat homo's en hun partners dezelfde rechten kunnen krijgen als hun collega's. Met grote teleurstelling verneem ik dan ook dat het voorzitterschap de Raad verzoekt het Statuut te wijzigen zonder tegemoet te komen aan de wens van het Europees Parlement een eind te maken aan de discriminatie van homo's en hun partners. Is het werkelijk juist dat het voorzitterschap voortzetting van de discriminatie wenst te bevorderen? Mevrouw Ferrero-Waldner, ik nodig u uit op de vraag van de heer Blak te antwoorden.

Ferrero-Waldner
Mijnheer de Voorzitter, ik beantwoord de vraag van de heer Blak over het statuut van de ambtenaren en de discriminatie van homo's. De gelijke behandeling van homo's en het statuut van het personeel van de Gemeenschap werd onlangs in de bevoegde Raadsorganen behandeld. Bij het onderzoek van het Commissievoorstel betreffende de wijziging van het statuut van de ambtenaren met betrekking tot de gelijke behandeling heeft de Raad de volgende twee aspecten besproken.
In de eerste plaats heeft de Raad, bij de vaststelling van verordening 781/98 van 7 april 1998 tot wijziging van het statuut van de ambtenaren van de Europese Gemeenschappen alsmede van de regeling welke van toepassing is op de andere personeelsleden van deze Gemeenschappen met betrekking tot de gelijke behandeling van mannen en vrouwen, het beginsel van de non-discriminatie wegens seksuele geaardheid bevestigd. Artikel 1, eerste lid van het statuut bepaalt voortaan dat, onverminderd de bepalingen van het statuut over bepaalde situaties, de ambtenaren in de gevallen waarin het statuut van toepassing is recht hebben op gelijke behandeling zonder directe of indirecte discriminatie op grond van ras, politieke, filosofische of religieuze overtuiging, geslacht of seksuele geaardheid.
In de tweede plaats heeft de Raad, in het bijzonder in het licht van de evolutie van de wetgeving van een aantal lidstaten, de Commissie bij de vaststelling van de verordening verzocht een onderzoek in te stellen naar de erkenning van geregistreerde samenlevingsvormen buiten het huwelijk en hem op basis van dat onderzoek voorstellen op dit gebied voor te leggen. Het voorzitterschap zal ervoor zorgen dat het nieuwe voorstel wordt onderzocht zodra het door de Commissie aan de Raad is voorgelegd.

Blak
Om te beginnen heet ik de afgevaardigde van de Raad welkom. Ik moet zeggen dat het jaren geleden is dat wij zo'n charmante afgevaardigde hadden. Ik ben echter niet helemaal tevreden met het antwoord dat ik heb gekregen. Momenteel wordt het statuut gewijzigd, zonder dat ergens rekening wordt gehouden met het feit dat er mensen zijn van hetzelfde geslacht die willen samenwonen. Dit moeten we respecteren, maar tot nog toe was dit niet het geval. Ik zou graag van u willen weten of de Zweedse regering de Zweedse ambtenaar bij de Raad officieel steunt in de zaak die hij bij het Hof van Justitie aanhangig heeft gemaakt wegens discriminatie van hemzelf en zijn geregistreerde partner. Hoe staat het voorzitterschap tegenover de argumenten van deze Zweedse ambtenaar?

Ferrero-Waldner
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Blak, ik dank u voor uw verwelkoming. Wat uw aanvullende vraag betreft, merk ik op dat wij met betrekking tot de Zweedse voorstellen en aanbevelingen op de voorstellen van de Commissie wachten. Zonder die voorstellen kan de Raad niets ondernemen.
Ik wil kort nog het volgende zeggen. In mei 1993 heeft de Commissie de Raad al een voorstel voor een verordening voorgelegd tot wijziging van het statuut van de ambtenaren van de Europese Gemeenschappen alsmede van de regeling die van toepassing is op de andere personeelsleden van deze Gemeenschappen met betrekking tot de gelijke behandeling van mannen en vrouwen. De bedoeling van die wijziging was, enerzijds, het algemene beginsel van de gelijke behandeling van mannen en vrouwen in de teksten vast te leggen en, anderzijds, bepalingen in te voegen om de organen in staat te stellen een einde te maken aan de feitelijke ongelijkheid die de kansen van de vrouwen op de onder het statuut vallende terreinen beperken.
Van de amendementen die het Europees Parlement in november 1993 heeft voorgesteld, heeft de Commissie het eerste amendement, dat ertoe strekte het beginsel van de non-discriminatie tot de seksuele geaardheid uit te breiden, gedeeltelijk overgenomen. Na een aantal raadplegingen heeft de Commissie dan op 3 maart 1996 een gewijzigd voorstel ingediend waarover het Parlement opnieuw werd gehoord.
Het nieuwe standpunt van het Parlement gaat uit van de idee dat de Europese Gemeenschap rekening moet houden met het feit dat, zoals u hebt gezegd, steeds meer vooral jonge mensen ongehuwd samenwonen en dat daarom in het statuut van de ambtenaren van de Gemeenschap, naar het voorbeeld van het Europees Monetair Instituut, de nodige wijzigingen moeten worden aangebracht.
Bij de behandeling van het Commissievoorstel door de bevoegde Raadsorganen heeft de Commissie erop gewezen dat ze geen nieuw gewijzigd voorstel zou indienen dat met de amendementen van het Parlement rekening houdt. Voor de wijziging van het Commissievoorstel was in dit geval eenparigheid in de Raad vereist. De Raad wacht dus op de nieuwe voorstellen van de Commissie en zal die dan behandelen.

Holm
Ik dank de Raad voor dit antwoord, maar ik ben er niet tevreden mee. Als ik het goed heb begrepen, is er nu een uitzondering gemaakt en gezegd dat er later een nieuw voorstel gedaan zal worden met betrekking tot de nieuwe partnerrelaties, of het geregistreerde partnerschap dat in sommige lidstaten bestaat. De vraag is dan wanneer dit nieuwe voorstel komt en hoe men dit vraagstuk later zal aanpakken.
Het statuut wordt immers niet erg vaak gewijzigd; integendeel, dat gebeurt zeer zelden. Dat houdt in dat zelfs terwijl werkelijk bekend is dat het geregistreerde partnerschap in verscheidene lidstaten van de EU bestaat, de Raad van plan is de werknemers die uit deze landen komen, te blijven discrimineren. Dit betekent heel eenvoudig verdere discriminatie van homoseksuelen, ondanks het feit dat dit type partnerrelaties toegestaan is in de landen waar zij oorspronkelijk vandaan komen. Ik zou hier graag een reactie op horen.

Ferrero-Waldner
Mijnheer de Voorzitter, misschien heb ik mij slecht uitgedrukt en daarom herhaal ik nogmaals dat de Raad de Commissie om een studie over dit onderwerp heeft verzocht en dat de Raad dus pas iets kan ondernemen zodra de Commissie daarover voorstellen heeft ingediend.

Ojala
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de fungerend voorzitter, allereerst wil ik u als afgevaardigde van Oostenrijk feliciteren met het feit dat u van de nieuwe lidstaten de eerste bent die het voorzitterschap vervult. Ik wens u succes voor deze periode.
Wat de discriminatie van homo's en lesbo's betreft, verbiedt artikel 13 van het Verdrag van Amsterdam discriminatie op grond van seksuele geaardheid en in dit verband is ook de herziening van het statuut van het personeel op basis van artikel 13 belangrijk. Het is natuurlijk enorm belangrijk dat er in de lidstaten niet wordt gediscrimineerd en in dit verband kijken we vooral naar de wetgeving van Oostenrijk, aangezien dat land nu voorzitter is. Ook uw eigen wetgeving kent duidelijke tekortkomingen wat homoseksuelen betreft. Ik wil nu met name vragen wat u op basis van artikel 13 concreet wil doen om het statuut van het personeel te hervormen?

Ferrero-Waldner
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Hautala, ik herhaal wat ik in mijn eerste antwoord al heb gezegd. Al bij de vaststelling van verordening 781/98 van 7 april 1998 tot wijziging van het statuut van de ambtenaren van de Europese Gemeenschappen alsmede van de regeling die van toepassing is op de andere personeelsleden van deze Gemeenschappen met betrekking tot de gelijke behandeling van mannen en vrouwen heeft de Raad het principe van de nondiscriminatie wegens seksuele geaardheid bevestigd. Aangezien het over dat probleem gaat, herhaal ik nogmaals dat artikel 1, eerste lid van het statuut bepaalt dat, onverminderd de bepalingen van het statuut over bepaalde situaties, de ambtenaren in de gevallen waarin het statuut van toepassing is, recht hebben op gelijke behandeling zonder directe of indirecte discriminatie op grond van ras, politieke, filosofische of religieuze overtuiging, geslacht of seksuele geaardheid.
Dat komt volledig overeen met de tekst van het Verdrag van Amsterdam. De Commissie werd daarom, zoals ik al zei, verzocht een onderzoek in te stellen naar de erkenning van geregistreerde samenlevingsvormen buiten het huwelijk en de Raad vervolgens voorstellen voor te leggen.

De Voorzitter
Vraag nr. 2 van Felipe Camisón Asensio (H-0608/98):
Betreft: " Overbooking" bij luchtvaartpassagiersvervoer
Kan de Raad een nieuw initiatief ontplooien om iets te doen aan het probleem dat steeds meer passagiers het slachtoffer worden van "overbooking" op de luchthavens van de Europese Unie? Mevrouw Ferrero-Waldner, ik nodig u uit op de vraag van de heer Camisón te antwoorden.

Ferrero-Waldner
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Camisón Asensio, de Commissie heeft de Raad op 30 januari 1998 een voorstel voorgelegd voor een verordening (EG) van de Raad tot wijziging van verordening (EEG) 295/91 betreffende een gemeenschappelijke regeling voor een systeem van compensaties bij overboeking bij luchtvaartpassagiersvervoer. Die verordening is in april 1991 in werking getreden en de Commissie heeft sedertdien informatie over de toepassing ervan verzameld. Gelet op de recente ontwikkelingen in de luchtvaart betreffen de door de Commissie voorgestelde wijzigingen vooral de uitbreiding van de situaties waarin de luchtvaartpassagier recht op compensatie heeft en de aanpassing van het minimumbedrag van die compensatie om de praktijk van de overboeking tot een aanvaardbaarder niveau te beperken.
De voorgestelde wijzigingen worden op dit ogenblik door de Raadsorganen onderzocht. Inmiddels is de Raad het op 18 juni van dit jaar eens geworden over conclusies waarin hij de noodzaak van een herziening van de huidige verordening met het oog op de verhoging van de minimumcompensaties erkent en de Commissie verzoekt na te gaan hoe de luchtvaartpassagiers beter over hun rechten kunnen worden geïnformeerd. De Raadsorganen zetten het onderzoek van het Commissievoorstel voort om zo spoedig mogelijk tot een akkoord te komen.

Camisón Asensio
Allereerst zou ik mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad volgens de parlementaire beleefdheidsregels willen feliciteren. Het verwondert mij absoluut niet dat de Europese instellingen zich zorgen maken over het groeiende probleem van de "overbooking" , hetgeen, zoals mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad heeft aangehaald, tijdens een van de jongste bijeenkomsten van de Raad geleid heeft tot een aanpassing van de overeenkomstige verordening.
Het paradoxale van deze kwestie is dat in de meeste gevallen de passagiers die niet aan boord kunnen gaan niet op de hoogte zijn van hun rechten terzake. Gelet op deze situatie zouden wij een dubbele aanvullende vraag willen stellen:
Wanneer zullen de luchtvaartmaatschappijen ertoe worden verplicht hun informatiebalie van een bord te voorzien waarop de rechten van de passagiers ingeval van "overbooking" worden vermeld? Zal de toekomstige regelgeving ervoor zorgen dat de schade berokkend door het missen van aansluitingen op andere vluchten op een rechtvaardige manier wordt gecompenseerd? Op dit moment hangt dit alles nog in de lucht, om het maar met een toepasselijke term uit te drukken.

Ferrero-Waldner
 Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Camisón Asensio, ik zou eerst het volgende willen zeggen en dan op uw vraag willen ingaan. De voorgestelde wijzigingen in verordening 295/91 behelzen in de eerste plaats de uitbreiding van het toepassingsgebied tot alle vluchten, in de tweede plaats het aanbrengen door de luchtvaartmaatschappijen van de vermelding OK op de vliegtuigtickets, het zogenaamde vervoerbewijs, in de derde plaats de verhoging van de compensaties en in de vierde plaats de toekenning van een compensatie in alle gevallen van overbooking.
Wat meer concreet de kwestie van de voorlichting van de luchtvaartpassagiers betreft, kan ik zeggen dat ikzelf gisteren in het boordmagazine toevallig een voortreffelijk informatief artikel heb gelezen waarin de luchtvaartpassagiers vrij goed worden voorgelicht, maar in het algemeen kunnen wij natuurlijk nog geen datum noemen. De Commissie moet eerst worden verzocht de mogelijkheden te onderzoeken en dat zal wellicht nog enige tijd in beslag nemen.
Op basis van het voorstel dat ik zojuist kort heb toegelicht, heeft de Raad op 18 juni 1998 een aantal conclusies geformuleerd waarin hij in het bijzonder erkent dat onze concrete ervaringen met de toepassing van de verordening een herziening daarvan nodig maken. In de tweede plaats is de Raad ingenomen met het voorstel van de Commissie tot wijziging van de verordening en verzoekt hij het Comité van Permanente Vertegenwoordigers de Commissievoorstellen verder te onderzoeken, wat erop wijst dat de zaak spoedig zal kunnen worden afgerond. Voorts verzoekt hij de Commissie de kwestie van de voorlichting te onderzoeken.
Dit alles zal dus zeker niet al te veel tijd in beslag nemen en bovendien zal ook de grotere concurrentie de dienstverlening verbeteren, zodat meer passagiers worden geholpen. Deze kwestie wordt voor alle luchtvaartpassagiers immers almaar belangrijker.

Ewing
De praktijken in verband met het overboeken van vliegtuigen worden openlijk toegegeven. Tegen passagiers zoals ikzelf zeggen de luchtvaartmaatschappijen gewoon dat alle maatschappijen het doen. Vaak kennen de passagiers hun rechten niet eens, iets wat ook reeds is gezegd. De fungerend voorzitter, die ik van harte welkom heet - zij heeft voor heel wat leven gezorgd in deze zo sombere Vergadering -, zou ik willen vragen of deze voorstellen volgens haar tijdens het Oostenrijkse voorzitterschap van kracht zullen worden.

Ferrero-Waldner
 Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Ewing, ik dank u voor uw vriendelijke verwelkoming. Ik kan dat moeilijk nu al zeggen. U weet dat de Commissie om voorstellen is verzocht, maar wij hebben er nog geen gekregen. Ik kan u dan ook nog niet zeggen of die voorstellen nog onder ons voorzitterschap ten uitvoer kunnen worden gelegd. Wij zullen aan dat onderwerp evenwel zeker aandacht blijven besteden.

De Voorzitter
Vraag nr. 3 van Alexandros Alavanos (H-0609/98):
Betreft: Gestrenge inachtneming van het Verdrag van Amsterdam
Een accumulatieve schending van het Verdrag van Amsterdam is begaan door de voorzitter van de Raad, de Britse minister van Buitenlandse Zaken Robin Cook, bij zijn bezoek aan Ankara in zijn pogen een gemeenschappelijk standpunt van de 14 - d.w.z. met uitzondering van Griekenland - tot stand te brengen ten aanzien van de politieke betrekkingen tussen de Europese Unie en Turkije. Hij probeerde hierbij te tornen aan de besluiten van de Europese Raad van Luxemburg ten aanzien van Turkije, iets waartoe slechts de Top zelf kan besluiten.
Kan de Raad meedelen, overwegende dat deze actie in strijd is met de artikelen J.3, lid 3, J.8, lid 2, J.13, lid 1 en J.13, lid 2 van het Verdrag van Amsterdam, welke maatregelen hij denkt te treffen opdat ieder land dat het voorzitterschap van de Raad waarneemt, streng de hand houdt aan de tenuitvoerlegging van het Verdrag betreffende de Europese Unie? Mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad, u heeft het woord om op de vraag van de heer Alavanos, die zich achter u bevindt, te antwoorden.

Ferrero-Waldner
Mijnheer de Voorzitter, ik zou kort op de vraag van de heer Alavanos willen ingaan en de geachte afgevaardigde erop willen wijzen dat het Verdrag van Amsterdam nog niet in werking is getreden en dat van een schending van de bepalingen van dat verdrag dan ook nog geen sprake kan zijn. De Raad is er echter wel van overtuigd dat het door de heer Cook in Ankara ingenomen standpunt met de bepalingen van het Verdrag strookt. De Raad ziet dan ook geen enkele reden om maatregelen te treffen zoals de heer Alavanos voorstelt.

Alavanos
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de fungerend voorzitter bedanken voor haar antwoord. Mijn vraag was eigenlijk gesteld aan haar voorganger, de heer Cook. Door de wisseling van het voorzitterschap viste ik dus in feite achter het net. Ik verwacht niet van de fungerend voorzitter dat zij kritiek oefent op haar voorganger. Dat is misschien te veel gevraagd. Ik wil derhalve enkel een aanvullende vraag stellen. Wat zal het Oostenrijks voorzitterschap doen op het gebied van het buitenlandse beleid? Zal het overeenstemming van de Vijftien nastreven op grond van niet alleen het binnenkort in werking tredend Verdrag van Amsterdam, maar ook op grond van de artikelen van het vorig Verdrag, of zal het zich beperken tot een overeenstemming tussen dertien of veertien landen? Oostenrijk is een democratisch, gevoelig land. Zal het proberen in het buitenlands beleid en met name voor het gevoelige vraagstuk van de betrekkingen met Turkije een consensus van de Vijftien tot stand te brengen?

Ferrero-Waldner
 Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Alavanos, ik kan u zeggen dat Oostenrijk en het Oostenrijkse voorzitterschap inderdaad grote inspanningen zullen doen om met de vijftien lidstaten tot een consensus te komen. Ik kan u ook zeggen dat wij over de moeilijke kwestie van de relaties tussen Griekenland en Turkije en tussen Cyprus, Griekenland en Turkije zowel met Griekenland als Turkije verkennende contacten hebben gelegd om in die richting een oplossing te zoeken.
Wij weten uiteraard dat het hier om netelige politieke problemen gaat en dat wij waarschijnlijk slechts stapsgewijs vooruitgang kunnen boeken. Dat willen wij echter zeker doen. Wellicht kan juist het voorzitterschap van een van de kleinere landen wat meer bereiken omdat iedereen zich daar voor de Europese Unie wil inzetten. Wij hopen in elk geval dat wij met Griekenland, Turkije en Cyprus in deze netelige politieke dossiers enige vooruitgang zullen kunnen boeken.

De Voorzitter
Vraag nr. 4 van Pedro Marset Campos (H-0610/98):
Betreft: Mensenrechten in Equatoriaal-Guinea
Het Guinese volk gaat al 30 jaar gebukt onder dictatoriale regimes die gekenmerkt worden door een absolute verachting van de mensenrechten en volharden in geweld en onderdrukking.
Kan de Raad een krachtige veroordeling uitspreken over de schending van de mensenrechten en de Equatoriaans-Guinese regering verzoeken de doodstraf van 15 burgers om te zetten? Deze 15 zijn in een proces zonder waarborgen veroordeeld. De media werden in hun werk gehinderd zoals blijkt uit de uitwijzing van de Spaanse journalisten. Acht de Raad het niet opportuun om doeltreffende politieke druk op de autoriteiten van Guinee uit te oefenen opdat zij het recht waarborgen op een eerlijke objectieve rechtspleging? Kan de Raad dit bereiken door een willekeurig samenwerkingsproject op te schorten waarbij het niet om zuiver humanitaire redenen gaat? Mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad, het is misschien niet erg discreet, maar gezien de vriendschappelijke sfeer die hier heerst, meen ik te mogen opmerken dat de achternaam "Campos" u wellicht bekend in de oren klinkt. De heer Marset Campos bevindt zich achter u en zal aandachtig naar u luisteren. U heeft het woord om op zijn vraag te antwoorden.

Ferrero-Waldner
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Marset Campos, in antwoord op uw vraag zou ik het volgende willen opmerken. Ik verwijs naar de antwoorden op de vragen H-0135/98 en E-1115 over de situatie op het eiland Bioka. De Raad heeft het proces tegen enkele leden van de op het eiland Bioka wonende stam van de Bubi's, die ervan werden beschuldigd lid te zijn van de onafhankelijkheidsbeweging Movimiento de Autodeterminación de la Isla de Bioko (MAIB) of die te ondersteunen, met grote bezorgdheid gevolgd.
De Europese Commissie heeft op 24 februari 1998 tegenover de ambassadeur van Equatoriaal-Guinea uiting gegeven aan haar grote bezorgdheid over de schendingen van de mensenrechten na de aanslag die op 21 januari naar verluidt door de MAIB in de stad Luba is gepleegd. Verschillende honderden personen zouden zijn gearresteerd en ten minste drie personen zouden na hun verhoor in de gevangenis zijn gestorven.
De Commissie heeft geëist dat de autoriteiten de daders van die schendingen van de mensenrechten opsporen en berechten. De ambassadeur verklaarde dat bij het Ministerie van Binnenlandse Zaken een speciale commissie was opgericht om klachten over mensenrechtenschendingen in ontvangst te nemen en te onderzoeken. Hij verklaarde ook dat de president zelf persoonlijk had ingegrepen opdat zulke gewelddaden niet langer ongestraft zouden blijven. Voorts verzekerde de ambassadeur dat de daders van de aanslag van 21 januari bekend waren en voor de rechter waren gebracht en dat alle andere gedetineerden waren vrijgelaten.
Tijdens een ontmoeting tussen de in Equatoriaal-Guinea geaccrediteerde EU-missiehoofden en president Obiang in mei 1998 in Kameroen hebben de missiehoofden uiting gegeven aan de bezorgdheid van de Europese Unie over de mensenrechtensituatie in Equatoriaal-Guinea. Op 1 juni veroordeelde een militaire rechtbank toch vijftien van de zowat honderd beklaagden ter dood. Het voorzitterschap heeft onlangs namens de Unie de president van Equatoriaal-Guinea ertoe opgeroepen de doodvonnissen niet te bevestigen. Voor zover wij weten, zijn de doodvonnissen nog niet uitgevoerd.
De Raad zal de ontwikkelingen in Equatoriaal-Guinea op de voet blijven volgen en elke gelegenheid aangrijpen om het belang te onderstrepen dat hij aan de eerbiediging van de mensenrechten en democratische beginselen in dat land hecht. Wat de EUontwikkelingshulp betreft, heeft president Obiang in augustus 1996 om overleg met de Commissie overeenkomstig artikel 366, lid 1 van de Vierde Overeenkomst van Lomé verzocht om tot een akkoord over de hervatting van de ontwikkelingssamenwerking te komen. Naar aanleiding van zijn bezoek aan de Commissie op 31 oktober 1997 werd hij ontvangen door de heer Santer, tegenover wie hij zijn democratiseringsprogramma toelichtte en verdedigde.
De Commissie heeft gezegd dat een algemene hervatting van de ontwikkelingshulp afhankelijk was van vorderingen op het gebied van de mensenrechten, de democratische beginselen en de rechtsstaat.

Marset Campos
Ik zou de fungerend voorzitter van de Raad willen danken voor het begrip en de correctheid die zij in deze kwestie aan de dag legt, maar ik vermoed dat wij allen vandaag via de pers het trieste nieuws hebben vernomen dat een van de veroordeelden die niet ter dood was veroordeeld in een ziekenhuis is overleden. Dit gegeven levert een duidelijk bewijs van de onmenselijke omstandigheden waarin de veroordeelden verkeren, alsmede de systematische schending van de mensenrechten waaraan Obiang het hele land onderwerpt. Ik vrees dan ook dat wij nog ernstigere gevolgen mogen verwachten en dat de democratische oppositie in Equatoriaal-Guinea moeilijkheden zal ondervinden bij het verwezenlijken van de zo nodige overgang. Daarom moet de Europese Unie krachtdadig optreden en alle mogelijke middelen aanwenden om in dit deel van de wereld opnieuw respect voor de mensenrechten af te dwingen en de inmenging van niet-Afrikaanse troepen te voorkomen.

Ferrero-Waldner
 Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Marset Campos, ook ik heb vernomen dat de leider van de Movimiento de Autodeterminación de la Isla de Bioko volgens de jongste berichten in de gevangenis is overleden, waarschijnlijk nadat hij was gemarteld. Nogmaals, dat is voor de Raad een reden temeer om de ontwikkelingen in EquatoriaalGuinea op de voet te blijven volgen en om elke gelegenheid aan te grijpen om te wijzen op het belang van de eerbiediging van de mensenrechten en democratische principes in dat land. De Raad zal alles in het werk stellen om zoiets in de toekomst te voorkomen.

Carnero González
Mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad, ook ik dank u voor uw welwillendheid. Ik moet echter jammer genoeg toegeven dat uw verklaringen niet in de verste verte aan de door deze Vergadering en de Equatoriaans-Guinese democratische oppositie gekoesterde verwachtingen ten aanzien van de onderhavige kwestie beantwoorden. Ik begrijp dat Oostenrijk, uw land, de rampzalige situatie van de mensenrechten in Equatoriaal-Guinea vanaf een afstand bekijkt. Ik stel daarom ook voor dat u bijvoorbeeld de Spaanse regering eens om informatie verzoekt. Zij was het die er in de afgelopen herfst bij voorzitter Santer op aandrong dictator Teodoro Obiang uit te nodigen. Die riep naderhand een krijgsraad bijeen waarop talrijke terdoodveroordelingen volgden en het overlijden - hoogstwaarschijnlijk als gevolg van marteling - van de Equatoriaans-Guinese leider Martín Puye.
Ik zou het dan ook op prijs stellen als u, in plaats van de situatie van dichtbij te volgen, klaar en duidelijk te kennen zou geven of u het al dan niet nodig acht dat de Raad een gemeenschappelijk standpunt inneemt om artikel 5 van de Overeenkomst van Lomé op Equatoriaal-Guinea toe te passen en de samenwerking binnen het kader van dit akkoord op te heffen zolang de meest fundamentele beginselen van de democratie en de mensenrechten niet worden gerespecteerd.

Ferrero-Waldner
 Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Carnero González, ik verzeker u nogmaals dat wij deze pijnlijke ontwikkelingen met de grootste aandacht volgen. Wij beschikten nog niet over alle informatie. Ik neem evenwel aan dat de Raad zich weldra met deze ontwikkelingen zal bezighouden, maar wij hebben daarvoor nog meer informatie nodig. Ik kan u verzekeren dat wij ons daarover zorgen maken, dat wij de situatie op de voet volgen en alles zullen doen wat wij kunnen. Meer kan ik u daarover nu niet zeggen omdat ik uiteraard niet op de besluiten van de Raad kan vooruitlopen.

De Voorzitter
Vraag nr. 5 van Allan Macartney (H-0616/98):
Betreft: Commissiedocument over maatregelen ter compensatie van de afschaffing van belastingvrije winkels
Kan de Raad ervoor zorgen dat het Commissiedocument waarin de mogelijkheden worden uiteengezet voor compenserende maatregelen ten bate van de regio's die het zwaarst getroffen zijn door het feit dat belastingvrij winkelen bij reizen binnen de EU na 1999 wordt afgeschaft, overeenkomstig een besluit van de ECOFIN-Raad van mei, dit najaar tijdens een zitting van de ECOFIN-raad wordt gepresenteerd en behandeld? Mevrouw Ferrero-Waldner, u heeft het woord om op de vraag van de heer Macartney te antwoorden.

Ferrero-Waldner
 Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Macartney, na de beraadslagingen van de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën op 19 mei 1998 was het duidelijk dat men het er niet over eens was om in de gehele Gemeenschap een onderzoek te vragen naar de gevolgen van de afschaffing van de belastingvrije verkoop bij reizen binnen de EU op 30 juni 1999. In het licht van de verschillende nationale studies en de tijdens die Raadszitting geformuleerde opmerkingen zal de Commissie evenwel - dat wil ik beklemtonen - in een werkdocument duidelijk maken over welke instrumenten de lidstaten beschikken om de gevolgen van de maatregel te verlichten.

Macartney
Ook ik wil het Oostenrijkse voorzitterschap van de Raad welkom heten. Het is zeer goed van start gegaan. Wij stellen uw directe aanpak van onze vragen zeer op prijs.
Het mysterie hier is dat commissaris Monti, op de Raadsvergadering in mei laatstleden, beloofd heeft dat er maatregelen getroffen zouden worden om de negatieve gevolgen van het verlies van inkomsten uit de belastingvrije verkopen enigszins op te vangen. Er lijkt sedertdien sprake te zijn van een achterhoedegevecht door bepaalde commissarissen. Blijkbaar zijn zij het oneens met hetgeen de heer Monti heeft gedaan. Ik hoopte op een belofte van de Raad, namelijk dat deze zal trachten te bewerkstelligen dat deze maatregelen er ook inderdaad komen.
Uit hetgeen de fungerend voorzitter nu zegt, leid ik af dat de Raad hier reeds aan werkt en in zekere zin de verantwoordelijkheid heeft overgenomen. Als dat zo is, doet mij dat veel deugd. We moeten weten wat de gevolgen zijn voor de gebieden die nadeel zullen ondervinden, waaronder ook de regio die ik vertegenwoordig.

Ferrero-Waldner
 Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Macartney, ik heb niet gezegd - misschien heb ik mij slecht uitgedrukt - dat de Raad al een document in handen heeft. Wij wachten op een document van de Commissie en hebben ze verzocht duidelijk te maken over welke instrumenten de lidstaten beschikken om de gevolgen van de maatregel te verlichten. Dat document is nog niet beschikbaar. In dat document zal ook de kwestie van de inhoud van de maatregelen worden behandeld. Die vraag kan ik nu nog niet beantwoorden.

De Voorzitter
Mevrouw Ferrero-Waldner, deze Vergadering is bijzonder geïnteresseerd in het probleem van de compenserende maatregelen naar aanleiding van de afschaffing van de belastingvrije verkoop. Ik heb maar liefst vier aanvullende vragen ontvangen. Volgens het Reglement mag ik echter slechts twee aanvullende vragen toestaan. Ik verleen bijgevolg eerst het woord aan de heer Morris en vervolgens aan de heer Lindqvist, daarbij de chronologische volgorde respecterend. Het spijt mij ten zeerste dat mevrouw McIntosh en de heer Cushnahan, die later hebben gereageerd, het woord niet kunnen voeren.
De heer Morris heeft nu het woord voor een aanvullende vraag.

Morris
Ik ben blij met het vooruitzicht van een eventuele compensatie. Maar in een Gemeenschap met circa 20 miljoen werklozen - en aangezien we met een vooruitzicht zitten van nog eens 42.000 mensen die in de belastingvrije verkoop werken en die hun baan dreigen te verliezen - zou ik er de voorkeur aan geven als de Commissie via de Raad een diepgaand onderzoek zou kunnen instellen en ons in kennis zou stellen van de feiten zoals deze er nu uitzien. Waar het mij om gaat is dat we de feiten kennen, voordat de Commissie en de Raad iets gaan ondernemen bij het afschaffen van de belastingvrije verkoop.

Ferrero-Waldner
 Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Morris, nogmaals, u weet beslist dat de afschaffing van de belastingvrije verkoop in havens en luchthavens, op schepen en in vliegtuigen bij reizen binnen de Gemeenschap een gevolg van de totstandbrenging van de interne markt is. Ik wijs er dan ook op dat de afschaffing van de belastingvrije verkoop eigenlijk geen nieuwe maatregel is.
De marktdeelnemers van de betrokken sector beschikten over een overgangsperiode van meer dan vijf jaar, die in 1999 verstrijkt. Zij hebben een overgangsperiode gekregen om de nodige aanpassingen uit te voeren om de sociale gevolgen van de afschaffing van de belastingvrije verkoop op te vangen. Anderzijds beseft de Raad uiteraard dat de afschaffing van de belastingvrije verkoop in de zee- en luchtvaart binnen de Gemeenschap een probleem van werkgelegenheid doet rijzen. De Raad kijkt dan ook met belangstelling uit naar de resultaten van het onderzoek, die de Commissie, zoals ik al zei, wil voorstellen in een werkdocument over de instrumenten waarover de lidstaten beschikken om deze situatie op te vangen.
Ik kan alleen maar herhalen dat de Commissie om een studie is verzocht, dat ze ons dat document zal voorleggen en dat daarin uiteraard ook een aantal gegevens en cijfers zullen staan.

Lindqvist
Ik wil Oostenrijk graag gelukwensen met de aanvaarding van het voorzitterschap van de Raad. Ik hoop dat de kwestie van de belastingvrije verkoop een positieve oplossing krijgt. Ik kom uit Zweden, waar wij er zeer naar verlangen dat er iets meer wordt gedaan dan tot nu toe door de Commissie en wellicht ook door de Raad is gedaan.
Er is namelijk in verband met het besluit over de belastingvrije verkoop beloofd dat er een grondig onderzoek zou worden gedaan naar de gevolgen voor de landen waar belastingvrije verkoop plaatsvindt en waar men van dit besluit nadeel ondervindt, bijvoorbeeld op het gebied van de werkgelegenheid. Dat is niet gebeurd. Nu hoor ik dat er een desbetreffend werkdocument komt, iets wat heel goed klinkt. Het zou echter nog beter zijn als de Raad kon toezeggen dat er compensatie zal worden gegeven aan de getroffen landen. Wij hoeven geen onderzoek, als wij op dit punt positief bericht krijgen. Dan zou ik tevreden zijn. Daarom stel ik deze vraag opnieuw, om antwoord te kunnen geven op de vragen van mijn contacten in Scandinavië.

Ferrero-Waldner
 Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Lindqvist, ik dank u voor uw vriendelijke woorden. Wat de zaak zelf betreft, herhaal ik nogmaals dat u in verband met de compenserende maatregelen weet dat de Raad destijds, zoals ik al zei, dit besluit eenparig heeft genomen en dus in deze aangelegenheid geen nieuwe stappen kan ondernemen. Ik heb echter ook al gezegd dat de Commissie van de Raad de opdracht heeft gekregen een studie in de vorm van een werkdocument op te stellen. Ik kan alleen maar zeggen dat dit de mogelijkheid biedt om de lidstaten zelf instrumenten ter hand te stellen of instrumenten aan te bevelen om de gevolgen van de maatregel te verlichten en te compenseren.

McIntosh
Mijnheer de Voorzitter, zou u kunnen toelichten hoe we de aanvullende vragen moeten stellen? Ik heb begrepen dat we het niet langer moeten doen door uw aandacht te trekken via oogcontact of door onze hand op te steken, maar dat we de knop moeten indrukken en dat de vragen behandeld worden in de volgorde waarin ze worden geformuleerd. Kunt u hier duidelijkheid in scheppen?

De Voorzitter
Mevrouw McIntosh, precies op het moment dat de hoofdvraag wordt aangekondigd, wordt om aanvullende vragen verzocht. U kunt het woord vragen door uw hand op te steken of door op de knop te drukken. De Voorzitter verleent het woord in chronologische volgorde, overeenkomstig het moment waarop de leden daarom verzocht hebben, hetzij door hun hand op te steken, hetzij door op de knop te drukken. Dat maakt niet uit. Het is inderdaad zo dat het voorzitterschap een tot op zekere hoogte arbitraire keuze moet maken wanneer meerdere leden die zich aan dezelfde kant van de vergaderzaal bevinden het woord vragen. Tot nog toe heeft deze situatie zich echter nog niet voorgedaan en ik kan u verzekeren dat ik, in voorkomend geval, een absolute - ja, bijna ziekelijke - institutionele neutraliteit aan de dag zal leggen. U weet dat u het woord kunt vragen; het Bureau verstrekt mij advies, zodat het geen twee maar zes ogen zijn die zorgen voor een correct verloop en ik doe mijn uiterste best om de chronologische volgorde te respecteren. Het is natuurlijk mogelijk dat ik af en toe een fout bega, maar u kunt ervan op aan dat er dan geen opzet in het spel is.
Mevrouw Watts, wenst u een voorstel van orde te formuleren?

Watts
Ik probeerde uw aandacht te trekken voor de volgende vraag.

De Voorzitter
Waarde collega's, laten we er geen wedstrijd van maken. Ik weet dat het startschot wordt gegeven op het moment dat de volgende vraag wordt aangekondigd en ik begrijp dat er een zekere gespannenheid heerst, maar ik zou u toch willen vragen niet te vroeg te reageren. Ik ga nu de volgende vraag aankondigen. Met uw aller welnemen, waarde collega's, zou ik in dit geval gebruik willen maken van de mij door het Reglement toegekende bevoegdheden door voorrang te verlenen aan de heer Cushnahan en mevrouw McIntosh, aangezien de onderhavige vraag nauw aansluit bij de vorige vraag. Ik doe derhalve een beroep op de bevoegdheden die het Reglement mij terzake verleent en ik hoop dat u daar begrip voor kunt opbrengen.
Zonder verdere discussie gaan wij over tot vraag nr. 6 van Brian Crowley (H-0714/98):
Betreft: Overleg in de Raad over belastingvrije verkoop
Kan het Oostenrijkse voorzitterschap mededeling doen van zijn eventuele plannen om in de Raad overleg te voeren over het voorstel om de belastingvrije verkoop in 1999 af te schaffen, en over alle gevolgen daarvan voor de werkgelegenheid? Mevrouw Ferrero-Waldner, we bevinden ons op hetzelfde terrein. Ik begrijp niet waarom deze twee vragen niet samen worden behandeld. Omdat mij dit verbaasde heb ik de zittingsdiensten gevraagd waarom ze deze twee vragen niet hebben gegroepeerd. Ik heb daarop echter geen antwoord gekregen. Mevrouw Ferrero-Waldner, indien u de vraag voor beantwoord beschouwt, zou ik het woord willen verlenen aan de heer Crowley voor een aanvullende vraag over de basis van het debat dat reeds heeft plaatsgevonden en vervolgens aan de heer Cushnahan en mevrouw McIntosh. Bent u het daarmee eens of wilt u eerst zelf het woord voeren?
U heeft het woord, mijnheer Crowley.

Crowley
Ik wil graag een antwoord van de fungerend voorzitter voordat ik mijn aanvullende vraag stel. Ik hou mij specifiek bezig met de werkgelegenheidsaspecten van de kwestie en niet met de steun ter compensatie.

De Voorzitter
Mevrouw Ferrero-Waldner, u heeft het woord. We zullen rekening houden met dit nuanceverschil dat er hoogstwaarschijnlijk de oorzaak van is dat de vragen afzonderlijk worden behandeld. Ik nodig u er dan ook toe uit de heer Crowley van een afdoend antwoord te bedienen.

Ferrero-Waldner
 Mijnheer de Voorzitter, ter attentie van de heer Crowley herhaal ik wat ik zojuist al heb gezegd. Ik dacht dat de vragen werden samengevoegd en dat ik dus de twee vragen samen zou beantwoorden. Nogmaals, wij zullen proberen de lidstaten instrumenten ter hand te stellen om de gevolgen van de maatregelen, waardoor zeker een aantal banen zullen verdwijnen, te verlichten.
Mijnheer Crowley, zoals u weet heb ik al gezegd dat in een overgangsperiode van vijf jaar tot 1999 was voorzien om bepaalde aanpassingen uit te voeren om de sociale gevolgen van de afschaffing van de belastingvrije verkoop op te vangen. Ik kan daaraan eigenlijk niets toevoegen.

Crowley
Ik wil de fungerend voorzitter graag gelukwensen met haar eerste vergadering hier in het Parlement en haar danken voor haar eerlijke antwoord. Ze is de eerste fungerend voorzitter die ik hoor zeggen dat er onvermijdelijk banen verloren zullen gaan ten gevolge van deze beslissing. Ik wil graag verwijzen naar de opmerkingen die haar collega, de Oostenrijkse minister van Buitenlandse Zaken, eerder vandaag in het Parlement maakte. Hij zei dat het voorzitterschap topprioriteit zou geven aan het scheppen van banen en dat de Europese Unie onder het Verdrag van Amsterdam via nationale werkgelegenheidsplannen op specifieke en verplichte gebieden nu over de nodige instrumenten beschikte. Het is nu onder dit voorzitterschap toch zeker tijd om dat besluit om te buigen. De fungerend voorzitter heeft toegegeven dat er banen verloren zullen gaan en ook dat we dit besluit kunnen uitstellen tot de belastingen en met name de accijnzen geharmoniseerd worden. Ik zou op dat punt graag een antwoord krijgen.

Ferrero-Waldner
 Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Crowley, ik dank u voor uw verwelkoming. Ik kan uw vraag bevestigend beantwoorden. Onze minister van Buitenlandse Zaken had het hier vandaag over het werkgelegenheidsprogramma, dat voor het Oostenrijkse voorzitterschap ongetwijfeld een topprioriteit is. Ik vind het uiterst belangrijk dat wij het proces van de herziening op de Europese Raad van Wenen op gang brengen en daar van elkaar leren. U weet dat beste praktijken uiterst belangrijk zijn. Zoals Oostenrijk bijvoorbeeld van de mobiliteit, flexibiliteit en vele andere specifieke programma's van andere lidstaten iets heeft kunnen leren, zullen ook andere lidstaten ongetwijfeld iets van ons kunnen opsteken. Ik denk bijvoorbeeld dat wij een voortreffelijk leerlingenwezen hebben waardoor jongeren van 14 of 15 jaar bij een ondernemer of ambachtsman in de leer kunnen gaan en tegelijkertijd een schoolopleiding kunnen genieten. Dat zijn mogelijke maatregelen. Ik zal het nu uiteraard niet alleen over dat onderwerp hebben, maar zou u willen zeggen dat die maatregelen uiteraard noodzakelijk zijn. Belangrijk zijn uiteraard ook maatregelen inzake herscholing in het kader van het onderwijs zelf.
Wat nu de oorspronkelijke vraag betreft, wijs ik erop dat de betrokkenen over een overgangsperiode van vijf jaar beschikten en dat zij dus de mogelijkheid hadden om dat alles te doen met de mensen die nu in de belastingvrije verkoop werkzaam zijn.
Wat in het algemeen de kwestie van de belastingharmonisering betreft, waarover u het - als ik u goed begrepen heb - eveneens hebt gehad, kan ik zeggen dat onze minister van Financiën de desbetreffende initiatieven graag zal stimuleren voorzover daarover Commissievoorstellen voorliggen. Ik merk evenwel ook op dat dit bij de Raad moeilijk ligt, maar Oostenrijk wil die harmonisatie zeker nastreven.
De voltooiing van de interne markt houdt uiteraard ook meer aandacht voor de werkgelegenheid en de mededinging in. Doordat de mogelijkheden groter worden, kan ook de handel zich uitbreiden, wat in het licht van de globalisering zeker nodig is.

Cushnahan
Fungerend voorzitter, ik wil mij aansluiten bij mijn collega's en u en uw collega's een zeer succesvol voorzitterschap toewensen. Dit is een historisch moment. Het is het eerste voorzitterschap van uw land sinds het tot de Europese Unie is toegetreden.
Ik ben voornemens de strijd voor het behoud van de belastingvrije verkoop voort te zetten, maar ben geïntrigeerd door een deel van het antwoord dat u mijn collega's gaf. Ik zou u om verduidelijking willen vragen.
Ten eerste spreekt u over een werkdocument. Krijgt het Parlement dit werkdocument voor 1 juli 1999 te zien? Ten tweede, als u het hebt over instrumenten en maatregelen ter compensatie, mag ik dan de verzekering van het Oostenrijkse voorzitterschap dat die maatregelen ter compensatie er zullen komen, mocht dit besluit toch doorgaan? Zullen deze maatregelen een aanvulling zijn op het geld in de bestaande of toekomstige communautaire steunbestekken, en zullen de landen niet gedwongen worden het geld uit andere delen van hun communautaire steunbestek te halen?

Ferrero-Waldner
 Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Cushnahan, ik dank ook u voor uw aanmoediging en verwelkoming. Ik kan alleen maar herhalen dat de Commissie de opdracht heeft gekregen het werkdocument voor te leggen. Ik kan nu nog niet zeggen wanneer ze dat zal doen. Die vraag zou u aan de Commissie zelf moeten stellen. Ik kan u, wat de inhoud betreft, ook niet zeggen of het al dan niet om extra middelen zal gaan. Ik meen dat u dat aan de Commissie moet vragen.

McIntosh
Mijnheer de Voorzitter, ik ben u vanavond extra dankbaar voor de manier waarop u te werk gaat. Ik wil de Oostenrijkse fungerend voorzitter graag heel hartelijk welkom heten en ben erg blij haar hier vanavond te zien.
Ik zou over twee zaken een verduidelijking willen. Algemeen was aangenomen dat veerboten in internationale wateren buiten de 12-mijlszone en vliegtuigen in het internationale luchtruim, de belastingvrije verkoop ook na 1 juli 1999 konden voortzetten. Ik heb begrepen dat hier onder het Britse voorzitterschap op een bijeenkomst van nationale douaneautoriteiten een stokje voor is gestoken. Als een veerboot, die vanuit mijn kiesdistrict vertrekt, zijn vaarroute wijzigt, zal dat dus geen effect hebben. Op commercieel vlak alsook voor de werkgelegenheid zal dit zeer ernstige gevolgen hebben. Dat is mijn eerste punt.
Het tweede punt is dat de fungerend voorzitter, in antwoord op een aantal vragen vanavond, gesproken heeft over maatregelen ter compensatie. In concreto: uit welk deel van de begroting van de Europese Unie zullen deze kredieten komen?

Ferrero-Waldner
 Mijnheer de Voorzitter, mevrouw McIntosh, ik dank u voor uw verwelkoming en merk op dat u wel een zeer technische vraag hebt gesteld. Ik verzoek u die schriftelijk te mogen beantwoorden. Zoals ik naar aanleiding van de vorige vraag al heb gezegd, kan ik ook over de budgettaire middelen nog niets zeggen.

Watts
Mijnheer de Voorzitter, een motie van orde. Ik zal het kort houden. Als het voorzitterschap de geachte afgevaardigde schriftelijk wil antwoorden, wat zeer begrijpelijk is, zou het dan mogelijk zijn ervoor te zorgen dat andere leden die geïnteresseerd zijn dat antwoord ook te zien krijgen? Een mondeling antwoord zouden we natuurlijk allemaal hebben gehoord en het is niet meer dan terecht dat het hele Parlement het antwoord kent.

De Voorzitter
Mijnheer Watts, dit is geen motie van orde, het heeft meer weg van een aanvullende vraag. Ik ben er zeker van dat mevrouw McIntosh zo vriendelijk zal zijn u het antwoord onmiddellijk te bezorgen zodra zij het zelf in handen heeft. De ons allen bekende solidariteit en bereidwilligheid van mevrouw McIntosh staan er borg voor dat zij u spoedig zal antwoorden. Maar dit is geen voorstel van orde. Waarde collega's, derhalve zou ik met uw goedvinden willen voorstellen dat de vragen nrs. 7 en 8 gezamenlijk worden beantwoord.
Vraag nr. 7 van Ioannis Theonas (H-0618/98):
Betreft: Teruggave van de beeldhouwwerken van het Parthenon
Er is heel wat herrie ontstaan rond het bericht dat de beeldhouwwerken van het Parthenon in de periode 1939-40 in het British Museum, waar ze momenteel worden vastgehouden, zwaar en onherstelbaar zijn beschadigd. Door het gebruik van puntige werktuigen en bijtende chemische stoffen is de beschermende laag die op marmer wordt gevormd, verdwenen zodat de beelden blootgesteld zijn aan de invloed van het milieu. Bovendien werd dit feit zorgvuldig verborgen gehouden door de Britse autoriteiten, tegen alle overwegingen van wetenschappelijke of morele deontologie in.
Welke maatregelen denkt de Raad te nemen voor de terugkeer van de beeldhouwwerken van het Parthenon naar hun land van oorsprong, voor het behoud van een van de grootste culturele creaties van de wereld en voor het herstel van de historische wettigheid? Vindt hij niet dat het feit dat de beeldhouwwerken nog steeds worden vastgehouden het roven van culturele schatten legitimeert en ingaat tegen elk idee van bona fide internationale samenwerking evenals tegen het principe van respect voor het cultureel erfgoed van de lidstaten? Vraag nr. 8 van Angela Kokkola (H-0651/98):
Betreft: Teruggave van de friezen van het Parthenon
Volgens recente wetenschappelijke publicaties heeft het British Museum onherstelbare schade toegebracht aan de friezen van het Parthenon die men wilde reinigen. Hierbij zijn stoffen en gereedschap gebruikt die de externe structuur ervan hebben aangetast en wijzigingen hebben aangebracht in hun historische en artistieke substantie, en dit terwijl het Akropolis-museum met de modernste middelen en volgens de internationale eisen binnenkort wordt voltooid. Kan de Raad daarom meedelen hoe hij van plan is invloed uit te oefenen op de Britse regering om een eerdere verplichting na te leven, die zij is aangegaan om de friezen van het Parthenon in dit bijzondere geval terug te geven aan het land van herkomst, aangezien zij een onlosmakelijk deel van de tempel uitmaken en geen op zichzelf staande kunstwerken zijn. Hoe denkt de Raad bij te dragen aan de instelling van een comité van deskundigen van internationaal niveau voor de vaststelling van de schade die de friezen door de reiniging hebben geleden?Mevrouw Ferrero-Waldner, u heeft het woord om over marmer en friezen te spreken.

Ferrero-Waldner
 Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Theonas, u weet beslist dat in de aanbeveling van de UNESCO van 1982 eerst wordt gezegd dat de beeldhouwwerken aan Griekenland moeten worden teruggegeven, maar dat verderop wordt gepreciseerd dat ze aan Griekenland moeten worden teruggegeven om ze opnieuw bij de Parthenontempel te plaatsen.
De beeldhouwwerken van het Parthenon zijn geen aangelegenheid voor de Raad omdat de Europese Gemeenschap terzake geen bevoegdheid heeft. De kwestie dient tussen het Verenigd Koninkrijk en Griekenland zelf te worden geregeld.

Theonas
Mijnheer de Voorzitter, ook ik heet de fungerend voorzitter van harte welkom bij haar debuut in het Europees Parlement. Ik moet haar echter meteen zeggen dat ik teleurgesteld ben door het antwoord van de Raad.
De marmeren beelden van het Parthenon zijn van onschatbare waarde voor niet alleen Griekenland en Groot-Brittannië, maar voor heel de mensheid. Mijns inziens moet de Raad voor het lot van deze beelden net zoveel belangstelling aan de dag leggen als alle andere belanghebbenden. Wij zijn uiterst bezorgd over de onherstelbare schade die, volgens goed gefundeerde wetenschappelijke gegevens, de beelden hebben opgelopen door de behandeling van het British Museum. Daarom zou de Raad net zo gevoelig moeten zijn als de niet-gouvernementele organisaties en de massale volksbewegingen voor het lot dat de marmeren beelden van het Parthenon beschoren is en een inhoudelijk antwoord geven op deze vraag.

Ferrero-Waldner
 Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Theonas, ik kan jammer genoeg alleen maar herhalen wat ik al heb gezegd. De Raad is in dezen niet bevoegd. Dit is een louter bilaterale aangelegenheid. De kwestie moet dus bilateraal tussen het Verenigd Koninkrijk en Griekenland worden geregeld.

Kokkola
Ik dank de fungerend voorzitter voor haar aanwezigheid hier om onze vragen te beantwoorden. Ik heb geen aanvullende vraag maar wilde een heel ander aspect aankaarten. Na de recente bevindingen van de Britse bekende wetenschapper Sir Clark, die voor het eerst gewag maakte van de ernstige beschadiging van de marmeren beelden van het Parthenon, zou ik willen voorstellen een deskundigencomité op te richten en dit te belasten met nader onderzoek van het vraagstuk. Ik geef de fungerend voorzitter de kans haar gevoeligheid als vrouw aan de dag te leggen. Zij komt uit een klein, democratisch en heel gevoelig land en het is bekend dat juist kleine landen vaak grote bijdragen leveren aan talrijke vraagstukken.
Bent u bereid deze gevoeligheid te tonen, mevrouw de fungerend voorzitter en dit comité bijeen te roepen?

Ferrero-Waldner
 Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Kokkola, ik dank ook u voor uw vriendelijke woorden. Zoals ik bij het begin van mijn antwoord op de oorspronkelijke vraag heb gezegd - misschien heb ik mij echter niet duidelijk genoeg uitgedrukt -, is het niet zozeer de Raad dan wel de UNESCO die ervoor moet zorgen dat zulke problemen worden opgelost. Ik denk dan ook dat het door u voorgestelde comité van deskundigen in het kader van de UNESCO kan worden opgericht om de kwestie te bekijken. Nogmaals, de Raad is daarvoor niet het juiste orgaan omdat hij terzake niet bevoegd is.

De Voorzitter
Vraag nr. 9 van John McCartin (H-0619/98):
Betreft: Crisis in Soedan
Heeft de Raad na de zitting van de ministers van Ontwikkelingssamenwerking gesproken over de oorlog en de hongersnood in Soedan en kan hij een verklaring afleggen over de situatie in dat land? Mevrouw Ferrero-Waldner, ik nodig u uit op de vraag van de heer McCartin te antwoorden.

Ferrero-Waldner
 Mijnheer de Voorzitter, op de vraag over de crisis in Soedan zou ik het volgende willen zeggen. De Raad volgt de situatie in Soedan met grote bezorgdheid. Na de zitting van de Raad van ministers van Ontwikkelingssamenwerking op 18 mei, waarnaar de heer McCartin verwijst, hebben de ministers van Buitenlandse Zaken van de Europese Unie op 25 mei en 29 juni de situatie in Soedan besproken. De Raad verwijst naar de verklaring van het voorzitterschap van 1 mei en bevestigt dat alleen een duurzame politieke regeling de terugkeer naar het normale leven in Soedan mogelijk maakt.
De Raad bevestigt voorts dat hij de inspanningen ondersteunt van de intergouvernementele ontwikkelingsinstantie IGAD om via onderhandelingen tot een duurzame vrede te komen. In dat verband is de Raad ingenomen met het voorstel dat het IGADpartnerforum (IPF) op ministerieel niveau een missie naar Khartoem en Nairobi stuurt om te onderzoeken of in de door hongersnood zwaarst getroffen gebieden een wapenbestand kan worden afgekondigd zodat daar humanitaire hulp kan worden verleend.
De Europese Unie zal alles in het werk stellen om de partijen tot verdere onderhandelingen en tot eerbiediging van de mensenrechten in Soedan aan te sporen.

McCartin
Ik dank de fungerend voorzitter voor haar antwoord. Ik heb in de krant gelezen dat de Ierse minister om deze ministersbijeenkomst heeft gevraagd en ik ben blij dat deze georganiseerd is.
Er is over deze ellende een enorme frustratie, en niet alleen in Ierland, maar in de hele Europese Unie. Ik denk dat overal in de Europese Unie de politieke wil aanwezig is de nodige middelen toe te kennen om tenminste de huidige honger en het huidige lijden te verzachten.
Gelooft de fungerend voorzitter dat de Europese Unie de steun zou kunnen kanaliseren om de hongersnood op een efficiëntere manier te bestrijden dan nu het geval is? Kan er dringend iets aan deze situatie worden gedaan?

Ferrero-Waldner
 Mijnheer de Voorzitter, mijnheer McCartin, ik kan u iets mededelen wat ikzelf pas heb vernomen en wat u beslist zal verheugen. De Britse onderminister van Buitenlandse Zaken, de heer Derek Fatchett had vorige dinsdag in Nairobi een ontmoeting met de vertegenwoordigers van het SPLA om over de kwestie van de veiligheidscorridors voor de hulporganisaties te spreken. De heer Fatchett is vervolgens naar Khartoem gevlogen om er met de vertegenwoordigers van de Soedanese regering te onderhandelen. De Zuid-Soedanese rebellenbeweging SPLA heeft in bepaalde gebieden van het land een eenzijdig wapenbestand afgekondigd waardoor meer dan een miljoen slachtoffers van de hongersnood kunnen worden bevoorraad.
Het wapenbestand in de bondsstaat Baralgasal en bepaalde gebieden aan de Boven-Nijl is, volgens wat de SPLAwoordvoerder woensdag in Nairobi heeft verklaard, dinsdagavond laat ingegaan. Hij heeft ook gezegd dat wordt verwacht dat ook de regering in Khartoem het voorbeeld volgt. Volgens het VN-Wereldvoedselprogramma worden in het zuiden van het Afrikaanse land inderdaad 1, 2 miljoen Soedanezen met de hongerdood bedreigd. De bevolking heeft vooral te lijden van de droogte en uiteraard ook van de gevolgen van de sedert vijftien jaar aanslepende burgeroorlog.
Ik kan ook nog zeggen dat ik, daar ik ook voor ontwikkelingssamenwerking bevoegd ben, zelf met de Ierse staatssecretaris voor ontwikkelingssamenwerking over de kwestie heb gesproken. Ik weet dat zij grote inspanningen doet om in Soedan oplossingen voor te stellen die in haar land tot de sluiting van het vredesverdrag hebben geleid.

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Ferrero-Waldner, ik zou alleen maar willen vragen of de Raad zich, afgezien van de situatie in Zuid-Soedan en de humanitaire problemen, ook met de godsdienstvrijheid in Soedan bezighoudt. U weet dat bijvoorbeeld op de bisschop van Khartoem pressie werd uitgeoefend en dat men ermee heeft gedreigd kerkelijke ontwikkelingsprojecten te blokkeren als hij niet aan die druk toegaf. Ik heb die informatie van de bisschoppelijke hulporganisatie Missio in München. Ik zou u willen vragen of de Raad ook daarvan op de hoogte is en of hij aandacht heeft voor de godsdienstvrijheid in geheel Soedan en voor de pogingen om de ontwikkelingshulp te gijzelen.

Ferrero-Waldner
 Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Posselt, ik kan u in het algemeen zeggen dat wij alle aspecten van de crisissituatie in Soedan telkens opnieuw grondig bekijken. Vooral in de Raad van ministers van Ontwikkelingssamenwerking en de verschillende werkgroepen doen wij grote inspanningen om ook de kwestie van de godsdienstvrijheid en het probleem van het fundamentalisme te behandelen. Wij zullen dus ook uw vraag verder onderzoeken. Ik kan u verzekeren dat wij op dat punt doen wat wij kunnen.

De Voorzitter
Daar de vraagsteller afwezig is, vervalt vraag nr. 13.
Aangezien ze over een soortgelijk onderwerp gaan, worden de vragen nrs. 10, 11, 12 en 14 gezamenlijk beantwoord.
Vraag nr. 10 van Michl Ebner (H-0630/98):
Betreft: Bescherming van minderheden
In zijn resolutie van 8.4.1997 over de eerbiediging van de mensenrechten in de EU in 1995 betreurt het Europees Parlement dat door de Raad, de Intergouvernementele Conferentie en de lidstaten geen gehoor is gegeven aan de wens te beschikken over een handvest inzake volksgroepen en taalminderheden in de EU. Verder wordt ook onderstreept dat de in een groot aantal lidstaten aanwezige nationale minderheden en taalminderheden ofwel geen ofwel slechts regionale of binnenlandse bescherming genieten.
Is het Oostenrijkse voorzitterschap voorstander van het ontwerpen van een handvest inzake taalminderheden in de EU overeenkomstig de resolutie van het EP over de mensenrechten? Vraag nr. 11 van Joan Vallvé (H-0631/98):
Betreft: Actieprogramma voor talen van minderheden
De Commissie heeft alleen begin 1994 een mededeling over de talen van minderheden in de EU in de vorm van een verslag over de activiteiten (1989-1993) voorgelegd. Het ging hierbij om de eerste officiële mededeling over het thema behoud en stimulering van minderheidstalen.
Overweegt de Raad de Commissie te verzoeken binnenkort een dergelijk actieprogramma voor minderheidstalen uit te werken? Wat voor soort besluiten zal voortaan over onze minderheden, talen en culturen worden genomen?Vraag nr. 12 van Bernd Posselt (H-0632/98):
Betreft: Bescherming van nationale minderheden
De EU heeft tot dusver helaas nog geen bijzondere bepalingen in het leven geroepen ter bescherming van etnische minderheden. Toch verlangt zij van toekomstige lidstaten in Midden- en Oost-Europa dergelijke regelingen.
Kan de Raad mededelen welke maatregelen het voorzitterschap in verband met de bescherming van nationale minderheden in de Unie, ook met het oog op de uitbreiding naar het Oosten, overweegt of welke initiatieven van de Commissie hij verwacht?Vraag nr. 14 van Karl Habsburg-Lothringen (H-0634/98):
Betreft: Cultuur- en taaldiversiteit in de Europese Unie
In de resolutie van het Europees Parlement van 17 mei 1995 over het functioneren van het Verdrag betreffende de Europese Unie met het oog op de Intergouvernementele Conferentie in 1996 werd uitdrukkelijk de noodzaak onderstreept de "culturele en taalkundige, nationale en regionale diversiteit in de Europese Unie te erkennen" .
Kan de Raad mededelen wanneer de bescherming van de taaldiversiteit aan de orde komt en wat voor soort besluiten ten aanzien van de toekomst van onze minderheidstalen en -culturen genomen zullen worden?Mevrouw Ferrero-Waldner, ik nodig u uit de vragen nrs. 10, 11, 12 en 14 gezamenlijk te beantwoorden.

Ferrero-Waldner
 Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, staat u mij toe deze vragen over de bevordering van de minderheidstalen, de bescherming van de minderheden en de minderheidsculturen gezamenlijk te beantwoorden. In verband met deze vragen dient in de eerste plaats te worden onderstreept dat de bescherming van de fundamentele persoonlijke vrijheden en de bevestiging van de democratische principes twee hoekstenen van elke actie van de Europese Gemeenschap zijn.
Ik kan de geachte afgevaardigden verzekeren dat de Raad zich bewust is van het belang van de bescherming van etnische, regionale en plaatselijke specificiteiten waardoor onze Gemeenschap juist een caleidoscopisch geheel met vele facetten is, waarvan de diversiteit de rijkdom uitmaakt. Voorts spreekt het vanzelf dat alle burgers van de Europese Unie dezelfde rechten en vrijheden moeten genieten. De burgers van de Unie mogen dus op geen enkele wijze worden gediscrimineerd, in het bijzonder niet omdat zij tot een nationale minderheid behoren.
Volgens de Raad moeten de regeringen van de lidstaten ervoor zorgen dat, als gevolg van xenofobe stromingen, geen discriminatie in de samenleving ontstaat die met de grondslagen van de Unie, vrijheid en democratie, onverenigbaar is.
De geachte afgevaardigden weten beslist dat aan de Raad geen voorstel inzake de bescherming van minderheden, minderheidstalen of dergelijke is voorgelegd. De Raad kan de geachte afgevaardigden evenwel verzekeren dat hij de voorstellen die hem op dat gebied eventueel worden voorgelegd en die op het niveau van de Gemeenschap nuttiger kunnen zijn dan maatregelen op nationaal niveau, met de grootste aandacht zal onderzoeken.

Ebner
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Ferrero-Waldner, voor ik nader op het onderwerp inga, wil ik mijn voldoening uiten over het feit dat ik hier als vertegenwoordiger van een Oostenrijkse minderheid het woord mag voeren. In tachtig jaar tijd is het, naar ik meen, de eerste keer dat een gekozen vertegenwoordiger van een deel van het voormalige kroonland, het graafschap Tirol, tegenover een vertegenwoordiger van de regering van de Republiek Oostenrijk staat en in een parlementair debat vragen kan stellen en met haar van gedachten kan wisselen. Ik vind dat een grote stap die Europa voor ons ook concrete gestalte geeft.
Wat nu het onderwerp van de vraag betreft, meen ik dat wij niet met non-discriminatie kunnen volstaan. De minderheden moeten positief worden gediscrimineerd en dus actief worden beschermd. Ik hoop dat de Raad zich met die kwestie niet alleen uitgebreid zal bezighouden, maar dat hij de Commissie er ook toe zal aanzetten passende voorstellen te formuleren.

Ferrero-Waldner
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Ebner, ook ik ben verheugd over het feit dat een vertegenwoordiger van een minderheid in Oostenrijk hier tegenover mij als vertegenwoordigster van het voorzitterschap staat. Nogmaals, de Raad kan alleen op initiatief van de Commissie iets ondernemen. Ik moet naar artikel 128 verwijzen, dat bepaalt dat de Gemeenschap bijdraagt tot de ontplooiing van de culturen van de lidstaten onder eerbiediging van de nationale en regionale verscheidenheid van die culturen, maar tegelijk ook de nadruk leggend op het gemeenschappelijk cultureel erfgoed.
Het optreden van de Gemeenschap is erop gericht de samenwerking tussen de lidstaten aan te moedigen en zo nodig hun activiteiten op de volgende gebieden te ondersteunen en aan te vullen: verbetering van de kennis en verbreiding van de cultuur en de geschiedenis van de Europese volkeren, instandhouding en bescherming van het cultureel erfgoed van Europees belang, culturele uitwisseling op niet-commerciële basis en scheppend werk op artistiek en literair gebied, mede in de audiovisuele sector.
Mijnheer Ebner, als u meent dat de Commissie toch een voorstel voor een actieprogramma ter bevordering van de minderheidstalen aan de Raad moet voorleggen, wijs ik erop dat u, als u voor uw plan bij uw collega's een meerderheid vindt, tegenover de Commissie over veel overtuigender argumenten beschikt dan de Raad.
Misschien kan ik ook verwijzen naar de speciale programma's op het gebied van de talen. Ik denk daarbij onder meer aan het bestaande programma-LINGUA.

Vallvé
Mijnheer de Voorzitter, ik ben Catalaan, maar u weet zeer goed dat ik mijn aanvullende vraag hier niet in het Catalaans kan stellen. Ik doe dat nu in het Duits. Mevrouw Ferrero-Waldner, u weet hoe belangrijk het is dat de EU dicht bij de burger staat. Ik zou u willen vragen of de Raad in de komende maanden onder het Oostenrijkse voorzitterschap de Commissie zal verzoeken nieuwe programma's ten behoeve van de minderheden en de niet-officiële talen in de EU uit te werken. U had het zojuist over het programma LINGUA.
U weet dat wij in het kader van het programma SOCRATES een en ander hebben verkregen. In de toekomst moeten wij voor die officiële talen, die in het kader van de Europese Unie niet-officiële talen zijn, nog meer bereiken. Ik wens het Oostenrijkse voorzitterschap het allerbeste toe.

Ferrero-Waldner
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Vallvé, in de eerste plaats dank ik u dat u in het Duits, mijn moedertaal, heeft gesproken. Ik waardeer dat ten zeerste. Ikzelf begrijp het Catalaans van Valencia een beetje, maar spreek het slecht. Op uw vraag zou ik nogmaals willen antwoorden dat de Commissie het initiatief moet nemen. De Raad kan de Commissie daartoe moeilijk de opdracht geven.
In de voorbije tien jaar is - dat wil ik hier beklemtonen - op een aantal terreinen die voor de gebruikers van minderheidstalen in de Europese Gemeenschap van belang zijn, toch wel een en ander veranderd. Op nationaal niveau hebben decentraliseringsmaatregelen, in het bijzonder op het gebied van het onderwijs en de cultuur, ook geleid tot meer acties ten gunste van een aantal minderheidsgroepen. Op Europees niveau wil men de voordelen van de interne markt ook met de minder welvarende regio's van de Unie delen. Dat gebeurt in de vorm van regionale steun, onder meer aan infrastructuurprojecten, met middelen van de structuurfondsen. Die steun komt in het bijzonder bepaalde perifere regio's en daardoor ook de gemeenschappen in prioritaire regio's ten goede. Welnu, daar wonen vaak minderheden.

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de voorzitter van de Raad, ik dank u dat u ons naar de Commissie verwijst. Ik kan u echter zeggen dat de Commissie ons naar u heeft verwezen. Dat is een van de redenen waarom deze vragen hier worden gesteld. Wij hebben met de heer Santer gesproken en zullen ons nu opnieuw tot de Commissie richten.
Ik wil er alleen maar op wijzen dat wij, in het vooruitzicht van de uitbreiding in oostelijke richting, de kandidaat-landen voor de behandeling van minderheden eisen stellen waaraan wijzelf soms niet voldoen. Daarom meen ik dat ook in de EU zelf een en ander moet gebeuren. Ik vind het wat jammer dat in de EU een stap achteruit is gezet doordat de begrotingslijn voor de bevordering van de minderheidstalen als gevolg van het beruchte arrest van het Europees Hof van Justitie is gesneuveld. Wij hebben nu een lijst maatregelen waarvoor nieuwe rechtsgrondslagen worden gecreëerd. De begrotingslijn voor de minderheidstalen is daar echter jammer genoeg niet bij. Ik verzoek u met klem u als Raadsvoorzitterschap ook met dat onderwerp bezig te houden. Sedert 1982 beschikken wij hier over een voorbeeldige regeling. Het zou jammer zijn als die verdween.

Ferrero-Waldner
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Posselt, nogmaals, de Commissie moet eerst voorstellen formuleren: dat is in de Europese Unie de regel. Wij kunnen alleen op grond van voorstellen van de Commissie iets ondernemen.
Wat de minderheidsrechten in de Centraal- en Oost-Europese landen betreft, kan ik in het algemeen zeggen dat hier vooral de Verdragen van de Raad van Europa een belangrijke rol spelen. Ik vind het ook belangrijk dat wij doublures met de werkzaamheden van de Raad van Europa vermijden. Ik ben ook lid van de Raad van Europa en beschouw het zelf als uiterst belangrijk dat de Raad van Europa zijn werk kan doen en dat wij hier in de Raad ingaan op de initiatieven die de Commissie neemt. Er is al enorm veel gebeurd. Wij stellen met voldoening vast dat in vele Centraal- en Oost-Europese landen, waar grote problemen met betrekking tot de minderheden bestonden, de problemen nu worden aangepakt en ten dele ook al zijn opgelost.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad. Ik heb u reeds gezegd dat de heer Imaz San Miguel zich niet in ons midden bevindt. Daardoor wordt ons de mening onthouden van een minderheid met een bijzonder geprononceerde en complexe identiteit. Ik heb het dan over Euskadi, Baskenland. De heer Habsburg-Lothringen is echter wel aanwezig en, indien hij dat wenst, heeft hij een minuut tijd voor een aanvullende vraag.

Habsburg-Lothringen
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de voorzitter van de Raad, in de eerste plaats moet ik zeggen dat het voor mij een immens genoegen is u eindelijk in uw huidige hoedanigheid te mogen aanspreken. Ik ben daarover zeer verheugd.
Mevrouw de voorzitter van de Raad, een in dit verband voor mij erg belangrijke vraag is hoe u tegenover een Europees minderhedenrecht staat. Dat is in het Europees Parlement al herhaaldelijk ter sprake gekomen. De kwestie is uiteraard nooit in de plenaire vergadering gekomen, maar is altijd in de Commissie juridische zaken en rechten van de burger blijven steken. Meent u, nu wij over de uitbreiding van de Europese Unie spreken en alle kandidaat-landen ook hun problemen met minderheden en bevolkingsgroepen meebrengen, niet dat de tijd gekomen is dat de Europese Unie iets onderneemt en een Europees minderhedenrecht en een actieve bescherming van de minderheden tot stand probeert te brengen?

Ferrero-Waldner
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Habsburg-Lothringen, ook mij doet het bijzonder veel genoegen hier vandaag aanwezig te zijn en uw vraag kort mogen te beantwoorden. Ook u weet dat ook daarvoor een initiatief van de Commissie onontbeerlijk is. Ik wijs evenwel nogmaals op wat ik daarstraks al zei. Volgens mij moet veeleer de Raad van Europa, die op dat terrein al heel wat heeft gedaan, eventueel een Europees minderhedenrecht tot stand brengen.
Waarom zouden wij in de Europese Unie - dat is ook mijn persoonlijke overtuiging - doen wat wij in de Raad van Europa al hebben gedaan of overwegen te doen? Persoonlijk meen ik dat wij, tenzij de Commissie een initiatief neemt - wat goed zou zijn - vooral in de Raad van Europa naar een Europees minderhedenrecht moeten streven.

De Voorzitter
Mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad, ik heb nog drie aanvullende vragen in verband met deze kwestie, waarmee wij het vragenuur zullen afronden. Zoals u wellicht hebt opgemerkt, mevrouw de voorzitter, wordt in deze Vergadering de chronologische volgorde gerespecteerd wanneer het woord wordt verleend aan de beide heren Habsburg. Eerst spreekt de oudere en vervolgens komt de jongere aan het woord. De heer von Habsburg heeft nu het woord voor een aanvullende vraag.

von Habsburg
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Ferrero-Waldner, het is voor mij een grote vreugde u hier te mogen ontmoeten. Ik zou u de volgende vraag willen stellen: meent u ook niet dat het beter zou zijn dat wij ook op het gebied van minderheden en talen naar een politieke vertegenwoordiging moeten streven? Zonder politieke vertegenwoordiging zal geen enkele regeling ooit helemaal doeltreffend zijn. Ook wat het minderhedenrecht betreft, meen ik dat wij naar een politieke vertegenwoordiging van die groepen moeten streven. Ik denk dat men de kwestie in België het best heeft opgelost. Als ik naar de situatie in de Duitse kantons van de heer Grosch kijk, stel ik vast dat hij met 16.000 stemmen gekozen is, terwijl ikzelf, naar men mij heeft gezegd, 980.000 stemmen nodig heb om gekozen te worden. Ik vind het goed dat men eindelijk erkent dat men niet alleen neuzen mag tellen...
Ik zal het kort houden. Het zijn maar een paar woorden, mijnheer de Voorzitter. Wat de communautaire rechten betreft zijn groepen inderdaad even belangrijk als individuen. Hartelijk dank, mijnheer de Voorzitter.
(Gelach)

Ferrero-Waldner
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer von Habsburg, ook ik verheug mij erover u in mijn nieuw ambt te mogen ontmoeten. Misschien mag ik hier bij wijze van uitzondering een persoonlijk antwoord geven. Persoonlijk vind ik dat u beslist gelijk hebt. Uiteraard kan dat een doelstelling zijn die wij moeten trachten te bereiken. Een aanzet vinden wij daarvoor in artikel 128, lid 1, waar staat dat de Gemeenschap bijdraagt tot de ontplooiing van de cultuur van de lidstaten onder eerbiediging van de nationale en regionale verscheidenheid van die culturen, maar tegelijk ook de nadruk leggend op het gemeenschappelijk cultureel erfgoed. Zoals ik al zei, is het echter aan de Commissie daarover een voorstel voor te leggen. Op basis daarvan kan de Raad dan iets ondernemen.

McCartin
De fungerend voorzitter heeft deze vraag uitgebreid en met veel gevoel behandeld. Ik kom uit een gedeelte van de Unie met een oude en zeer rijke, levende taal, die echter wel in gevaar is. De inspanningen van de Europese Unie ter ondersteuning van deze minderheidstaal worden enorm op prijs gesteld.
In het verleden heeft de Europese Unie kritiek gekregen op het feit dat de Unie uiteindelijk een grote smeltkroes zal worden, waarin kleine gemeenschappen en minderheden allemaal teloor zullen gaan. Ik wil erop wijzen dat de landen en koninkrijken die nu samen de Europese Unie vormen, in het verleden hebben getracht deze minderheden te vervolgen en uit te roeien. Nu echter steunt de Europese Unie die minderheden juist en geeft hen praktische steun in de vorm van een budget en, in het geval van Ierland, een kantoor voor minderheidstalen in Dublin.
Is de fungerend voorzitter het met mij eens dat de Europese Unie deze politieke activiteit terecht ontplooit en zo benadrukt dat wij minderheidsculturen en minderheidstalen niet willen vernietigen, maar juist willen steunen?

Ferrero-Waldner
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer McCartin, ik herhaal nogmaals dat de Europese Unie uiteraard alle belangen van personen en minderheden beschermt en zich voor alle talen interesseert. De Europese Unie ondersteunt geen groepen die negatieve bedoelingen hebben. De Europese Unie gaat uit van het al vermelde artikel 128 van het Verdrag, waarin duidelijk staat dat de Gemeenschap bijdraagt tot de ontplooiing van de culturen van de lidstaten onder eerbiediging van de nationale en regionale verscheidenheid van die culturen, maar tegelijk ook de nadruk leggend op het gemeenschappelijk cultureel erfgoed. Ik geloof dat dit de juiste weg is. Wij zullen die ook in de toekomst blijven bewandelen.

Ephremidis
Mijnheer de Voorzitter, ik probeer de logica van de fungerend voorzitter te volgen: zij wil een initiatief van de Commissie om de Raad actief te laten worden. Waar gaat het hier echter om? Het gaat om de bescherming van de minderheidsrechten, met inbegrip van het recht op handhaving van het taalkundig erfgoed. Dat is in het Verdrag opgenomen. De Commissie is de hoedster van de Verdragen en moet dus als eerste de Verdragen eerbiedigen. Waarom speelt men dit spelletje met ons? Waarom worden wij van het kastje naar de muur gestuurd? Met dergelijke spelletjes werd Christus gekruisigd. Door ons van de Commissie naar de Raad en van de Raad naar Commissie te sturen kruisigt u de rechten van de minderheden. Waarom eigenlijk? Daar dus de Commissie de plicht heeft de Verdragen te respecteren, hoeft de Raad haar niet per se te bevelen, maar kan hij haar vragen om een voorstel voor de bescherming van de minderheidsrechten op grond van artikel zus en zoveel van het Verdrag. Waarom drukt u zich? Welk addertje zit hier onder het gras?

Ferrero-Waldner
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Ephremidis, u kent de Verdragen beslist evengoed als ik. Ik verwijs, zoals u weet, naar artikel 128, lid 5, waarin duidelijk staat dat de Commissie het initiatiefrecht heeft. De rest is informeel. Uiteraard kan men informeel met de Commissie contact opnemen, maar het initiatiefrecht ligt bij de Commissie zelf. Ik kan dat niet veranderen.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de voorzitter van de Raad, als ondervoorzitter van de delegatie met Slowakije voer ik altijd intensieve debatten over de vraag hoe de rechten van de minderheden in de Europese Unie van de Vijftien en in de kandidaat-landen eigenlijk in acht worden genomen. De vraag is telkens opnieuw of dat wordt beoordeeld. Hoe staat het met de situatie van de rechten van de minderheden in de verschillende landen? Hoe staat het met de beste praktijken? Kunnen wij ook projecten voorleggen die als voorbeeld kunnen dienen en waarvan kan worden gezegd dat ze goed functioneren? Kunnen wij die modellen met elkaar vergelijken?

Ferrero-Waldner
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Rübig, ik wil daarover het volgende zeggen. Alle lidstaten van de Europese Unie functioneren op basis van de democratie, eerbiedigen de mensenrechten volledig en vervullen alle criteria waarvan wij de naleving door de kandidaat-landen moeten eisen. U kent de criteria van Kopenhagen. Een daarvan is de totstandbrenging van een echte democratie. Dat hoort uiteraard ook bij een reële bescherming van de minderheidsrechten. Dat is ons uitgangspunt. Op basis daarvan kunnen wij bijvoorbeeld met Slowakije telkens opnieuw in politieke dialoog treden, wat ook ik persoonlijk met dat land doe.

De Voorzitter
Waarde collega's, met het betoog van mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad beschouw ik het vragenuur als gesloten en ik deel u mee dat de vragen nrs. 15 tot en met 43 schriftelijk worden beantwoord.
Aan het begin van het vragenuur hebben wij mevrouw Ferrero-Waldner welkom geheten, een verwelkoming die zich in de loop van deze avond meermaals heeft herhaald als blijk van beleefdheid en sympathie. Nu wij aan het einde van het vragenuur zijn gekomen, zou ik dit aspect eens te meer willen benadrukken en zou ik mevrouw de voorzitter tevens willen bedanken, want, waarde collega's, ongeacht het feit of de antwoorden ons al dan niet voldoening schenken, moeten wij toegeven dat zij alle stuk voor stuk blijk geven van zin voor verantwoordelijkheid, inzet en bereidheid om deze Vergadering te geven wat haar toekomt. Hartelijk dank, mevrouw Ferrero-Waldner, en ik ben er zeker van dat wij zes maanden van intense maar aangename en vruchtbare samenwerking tegemoet gaan.
(De vergadering wordt om 19.10 uur onderbroken en om 21.00 uur hervat)

Nieuwe medebeslissingsprocedure na Amsterdam
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0271/98) van de heer Manzella, namens de Commissie institutionele zaken over de nieuwe medebeslissingsprocedure na Amsterdam.

Manzella
Mijnheer de Voorzitter, volgens de mening van velen heeft het Verdrag van Amsterdam, hoe teleurstellend ook in diverse opzichten, een aanzienlijk institutioneel resultaat geboekt met de nieuwe medebeslissingsprocedure. De positie van het Parlement ten opzichte van de Raad is zodoende veel evenwichtiger geworden en met name kan het Parlement, als wetgever van eerste instantie over voorstellen van de Commissie, de Raad een wetgevingsproduct aanbieden dat onmiddellijk aangenomen kan worden. De zogeheten eerste lezing kan zo ook de enige fase van parlementaire behandeling worden, hetgeen grote voordelen kan bieden voor een vlotte afwerking van het wetgevingsprogramma van de Unie. Tevens wordt hiermee de kans geboden om meer dan in het verleden de communautaire regelgeving naar het parlementaire circuit te trekken.
De resolutie die deze Vergadering wordt voorgesteld is een oriëntatiedocument dat twee kanten uitgaat. In de eerste plaats wordt er in het stuk op gewezen dat onze interne procedures aangepast zullen moeten worden, ook door middel van het hierna volgende werk van de Reglementscommissie, aan de nieuwe politieke dimensie die de parlementaire behandeling krijgt nadat de Europese Commissie een voorstel heeft ingediend. Aangezien thans de mogelijkheid bestaat het wetgevingsproces af te ronden na slechts één parlementaire fase, worden wij genoopt deze fase door middel van een pakket maatregelen zodanig te structureren dat gezorgd wordt voor gestroomlijnde procedures, een echt doelmatige dialoog met de Raad en natuurlijk ook met de Commissie, verantwoorde voorstellen en besluiten, alsook transparantie.
Zoals terecht is onderstreept door een paar wetgevingscommissies, moet dit alles geschieden zonder dat ook maar enigszins ingeboet wordt aan flexibiliteit in het parlementaire communicatieverkeer en in de dialoog met de andere instellingen. De verandering van het juridische karakter van de eerste fase werkt natuurlijk ook door in de tweede fase, de zogeheten bemiddelingsfase, omdat hierin de vruchten worden geplukt van de interinstitutionele dialoog die zich in eerste lezing heeft afgespeeld.
De tweede richting waarin het onderhavige document zich beweegt is derhalve gericht op een nieuw interinstitutioneel akkoord. In de onderhandelingen hierover is het absoluut wenselijk dat tevens rekening gehouden wordt met de adviezen van wetgevingscommissies die de meeste ervaring met deze procedure hebben opgedaan.
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, zoals te constateren valt, spruit deze resolutie voort uit de radicale verandering die het Verdrag van Amsterdam heeft teweeggebracht in het juridische karakter van de eerste fase van parlementair overleg. Al onze inspanningen moeten daarom gericht zijn op uitvoering van deze eerste fase, zij het dat zoveel mogelijk elasticiteit betracht moet worden. Daarom vind ik het eerlijk gezegd nogal absurd - dit met alle respect voor de collega's die twee amendementen met die strekking hebben gepresenteerd - dat het Europees Parlement de door het Verdrag uitgestippelde procedure afwijst door zich hoe dan ook vast te klampen aan een tweede lezing. Als dat door zou gaan, zou deze resolutie een onaanvaardbare tegenhervorming worden, niet alleen in politiek opzicht maar ook qua constitutionele legitimatie.

van Velzen, W.G.
Voorzitter, mijnheer de commissaris, collega's, namens de door u genoemde commissie spreek ik dank en waardering uit aan het adres van de heer Manzella voor de constructieve en evenwichtige wijze waarop hij dit voor het Europees Parlement zo belangrijk onderwerp, namelijk een nieuwe medebeslissingsprocedure in het Verdrag van Amsterdam, heeft behandeld.
Mijnheer de Voorzitter, wat de eerste lezing betreft van de medebeslissing nieuwe stijl wil ik graag een aantal zaken aanstippen. Het is belangrijk dat men beseft, zoals de rapporteur ook gezegd heeft, dat de door het Verdrag van Amsterdam mogelijk geworden beëindiging van de medebeslissingsprocedure ná de eerste lezing alleen in de praktijk kan worden gebracht als de uitwisseling van informatie en de informele contacten tussen Raad en Parlement tijdens de eerste lezing al worden versterkt. Daarnaast dienen de rapporteur en de voorzitter van de terzake bevoegde commissie van het Europees Parlement, in principe na een eerste gedachtewisseling in de Commissie, informele besprekingen met de Raad of ten minste met de voorzitter van de betreffende werkgroep van de Raad te kunnen starten.
Tevens is het van belang dat de vertegenwoordiger van de Raad daadwerkelijk deelneemt aan de vergadering van de commissie en ook bij de stemming aanwezig is en dat hij de mogelijkheid krijgt om zijn standpunt kenbaar te maken vóór de stemming.
Met betrekking tot de tweede lezing en de bemiddeling heb ik ook een tweetal opmerkingen. Het is van belang dat de vertegenwoordiger van de bevoegde werkgroep van de Raad het gemeenschappelijke standpunt dat de Raad in eerste behandeling heeft aangenomen, ten principale kan toelichten in de betreffende commissie van het Parlement. De Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie zou het toejuichen als de rol van de rapporteur bij de bemiddelingsprocedure zou worden versterkt. De Raad zou de rapporteur van het Parlement de gelegenheid moeten geven om ook zijn of haar standpunt voor de Raad uiteen te zetten. Op die manier denk ik dat er een wederzijds proces van informatie en beïnvloeding plaatsvindt en ik hoop dus dat deze suggesties worden overgenomen.

Wieland
Mijnheer de Voorzitter, de meeste collega's van de commissies die dit verslag hebben besproken, de rapporteur en de rapporteurs voor advies hebben in de voorbije weken vastgesteld dat de veranderingen die het Verdrag van Amsterdam voor de procedures in dit Huis meebrengt, veel meer gevolgen hebben dan men op het eerste gezicht zou vermoeden. Die gevolgen zijn zeker positief maar ook problematisch en in elk geval complex.
Ik dank de rapporteur voor het moeilijke werk dat hij geleverd heeft in deze kluwen van wisselwerkingen, acties en reacties, waarbinnen de betrekkingen tussen de organen van de Europese Unie zich afspelen. Ik zal in mijn betoog namens de Commissie juridische zaken en rechten van de burger niet alle facetten van het schriftelijke advies, dat door de commissie eenparig is goedgekeurd, behandelen. Ik beperk mij tot paragraaf 3 van de voorliggende resolutie, namelijk de vraag hoe, hoe vaak en wanneer er contacten met de Raad moeten plaatsvinden en wanneer de juridische kwaliteit van de teksten moet worden geverifieerd. Volgens ons heeft de rapporteur die vraag niet afdoend beantwoord.
De Commissie juridische zaken en rechten van de burger is voorstander van dergelijke contacten voor zover die louter informeel blijven. Dit is twijfelachtig als wij zien dat volgens het verslag de rapporteur machtiging krijgt om te onderhandelen in eerste lezing. Machtiging betekent dat het Parlement zich naar buiten toe engageert en dat er ten aanzien van derden een vertrouwenssituatie wordt gecreëerd zonder dat daarover een stemming plaatsvond. Dat gaat voor ons te ver, temeer omdat er amendementen voorliggen die enerzijds de schaduwrapporteur dat recht willen ontzeggen en anderzijds bepalen dat er niet meer aan de commissie moet worden gerapporteerd.
De Commissie juridische zaken en rechten van de burger vindt informele contacten noodzakelijk en ze moeten dan ook in de procedure geïntegreerd worden. Over verdergaande onderhandelingsbevoegdheden moet echter nader overlegd worden. Als de rapporteur dergelijke rechten krijgt, moet ook de Raad naar buiten toe onafhankelijk kunnen optreden zonder zijn instelling voortijdig te engageren.

Nassauer
Mijnheer de Voorzitter, ik wil eerst collega Wieland feliciteren met zijn eerste toespraak in het Europees Parlement alsook collega Manzella met zijn verslag. Namens de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken onderstreep ik dat in de nieuwe procedureregeling de klemtoon op de voorbereiding van de eerste lezing moet liggen. Daarover ben ik het met collega Manzella eens.
De mogelijkheden die het Verdrag van Amsterdam het Parlement biedt, moeten ten volle benut worden. Een wetgevingsprocedure moet in eerste lezing kunnen worden afgerond zonder dat de Raad een gemeenschappelijk standpunt uitwerkt, wat zoals iedereen weet enorm veel tijd kost. De wetgevingsprocedures van het Parlement kunnen aanzienlijk worden aangescherpt als de mogelijkheden van het Verdrag van Amsterdam benut worden. De Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken dringt daar sterk op aan.
Ik wijs er op dat, wat onze bevoegdheden voor de eerste vijf jaar na de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam betreft, talrijke beleidsgebieden aan de nationale wetgevende macht worden onttrokken en naar de Gemeenschap worden overgeheveld. Hierbij besluit de Raad met eenparigheid van stemmen en wordt het Parlement alleen maar geraadpleegd. Het gaat hier om traditionele parlementaire vraagstukken. Wij kunnen moeilijk aanvaarden dat het Parlement terzake alleen maar wordt gehoord. Daarom eisen wij dat de Raad ons behandelt als hadden wij medebeslissingsrecht.
Ik stip ook aan dat de medebeslissingsprocedure, de raadplegingsprocedure aan belang wint. Wij stellen voor dat het Europees Parlement een permanent bemiddelingscomité instelt, dat overwegend uit vaste leden bestaat die zich exclusief met bemiddeling bezighouden en derhalve in die functie als vaste gesprekspartners van de Raad fungeren. Wij mogen onze invloed ten aanzien van de Raad niet beknotten door dat comité al naar gelang het geval met andere leden te bemannen. Dat verzwakt onze positie ten opzichte van de Raad. De Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken pleit derhalve voor het instellen van een permanent comité voor bemiddelingskwesties. Zo kunnen wij ervoor zorgen dat ook inzake bemiddeling de nieuwe rol van het Parlement tot uitdrukking komt en kunnen we tevens duidelijk maken dat wij bereid zijn die rol ten aanzien van de Raad ten volle te spelen.
Het Parlement staat voor een nieuwe uitdaging. Wij moeten de kwaliteit van het wetgevende werk verbeteren en dat moet tot uitdrukking komen in de regeling van de procedures.

Schäfer
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, het verslag van mijn vriend Andrea Manzella over de tenuitvoerlegging van het Verdrag van Amsterdam heeft betrekking op een van de belangrijkste taken die het Europees Parlement, naast de begrotingsbevoegdheid en de installatie van de Commissie, dient te vervullen, namelijk de gemeenschappelijke wetgeving op Europees niveau. Wij moeten er ons goed bewust van zijn dat wij inzake medebeslissing heel wat hebben bereikt: vóór Maastricht was er niets, na Amsterdam wordt 75 % van de besluiten door de Raad en het Parlement op voet van gelijkheid genomen.
Dat grote succes mag ons echter niet doen vergeten dat een groot aantal domeinen nog niet geregeld is: landbouw, mededinging, belastingen, economische en monetaire unie, buitenlandse handel en sociale dialoog. Zolang deze zes beleidsterreinen niet zijn geïntegreerd, blijft er in Europa een democratisch deficit bestaan.
Nu wij ons in een nieuwe situatie bevinden, moet de Raad wennen aan het feit dat hij niet langer het laatste woord heeft. Maar ook het Europees Parlement moet zijn werking ingrijpend veranderen en zich maximaal op de wetgeving toeleggen. Daarbij is ook een zekere mate van zelfkritiek nodig. Wij mogen en kunnen ons niet langer via gewone en dringende resoluties met alle onderwerpen bezighouden. De tijd van de vurige pleidooien is voorbij. Het komt er nu voor het Europees Parlement veeleer op aan concreet gestalte te geven aan het integratieproces, wat volgens mij ook voor een nieuwe dynamiek zal zorgen. De voorstellen van de heer Manzella gaan wat dat betreft in de goede richting.

Neyts-Uyttebroeck
Voorzitter, commissaris, collega's, de uitbreiding en vereenvoudiging van de medebeslissing is inderdaad de belangrijkste institutionele wijziging in het Verdrag van Amsterdam. Deze biedt ons Parlement de kans een meer volwaardig medewetgever te worden. In zijn uitstekend verslag doet collega Manzella voorstellen om maximaal gebruik te maken van de nieuwe bepalingen. Mijn fractie is het met hem eens dat een nieuw interinstitutioneel akkoord zal moeten worden gesloten en zij roept de Raad en de Commissie op om hier zo snel mogelijk werk van te maken. Wij delen ook zijn drievoudige bekommernis voor ten eerste, een betere informatie tussen de instellingen en een betere planning van de werkzaamheden; ten tweede, voor verbetering van de taalkundige en juridische kwaliteit van de teksten; en ten derde, voor transparantie van de procedure in alle fasen.
Gelet op de nieuwe mogelijkheid om de ganse procedure na eerste lezing af te sluiten, heeft de rapporteur onderzocht hoe Parlement, Raad en Commissie hier op kunnen inspelen. De besprekingen in onze commissie hebben geleid tot een evenwicht tussen de zorg voor efficiëntie enerzijds en de zorg voor transparantie en brede besluitvorming anderzijds. Ik ben erg tevreden dat mijn amendementen zijn aanvaard die erin voorzien dat de commissievoorzitter en rapporteur verslag moeten uitbrengen ook over hun informele contacten.
Het zou immers hoogst bedenkelijk zijn als de vereenvoudigde medebeslissing de wetgevende arbeid zou voorbehouden aan een select clubje van slechts enkele leden van het Europees Parlement. Wij zijn het dus niet eens met het voorstel van collega Nassauer. Hierdoor immers zou ook binnen dit Parlement Georges Orwell gelijk krijgen, maar vooral de Unie zou zich hierdoor nog meer afsnijden van de Europese publieke opinies en van de nationale parlementen. De resolutie doet dat niet, zij is de goede richting ingeslagen. Mijn fractie zal ze goedkeuren.

Janssen van Raay
Voorzitter, een hele kleine correctie, collega Schäfer, op uw woorden waar ik het helemaal mee eens was: gelukkig is het sinds Maastricht niet meer "de Raad en het Parlement" maar "het Europees Parlement en de Raad" . Dat brengt mij ertoe om het helemaal met uw woorden eens te zijn, want waar ik, collega Manzella, mij toe wil beperken is de rol van het Europees Parlement want wij voldoen niet aan onze plicht. Als wij het bemiddelingscomité meemaken, is er altijd de voorzitter, dat is een minister van het voorzitterschap, er zijn altijd veertien vertegenwoordigers van de Raad en wij hebben gelukkig altijd een van de vice-voorzitters die de bemiddeling doet, de rapporteur en de commissievoorzitter, maar helaas moet ik constateren, mevrouw Neyts, en dat is mijn punt aan uw adres, dat er een aantal van ons ontbreekt. Ik begrijp u wel en ik begrijp de heer Nassauer wel, maar wie van die twee ook gelijk krijgt, wij zullen er wel voor moeten zorgen dat er altijd vijftien personen van het Parlement aanwezig zijn. Of we dat nou doen in een mix, collega Manzella, van een aantal vaste en een aantal wisselende leden, ik ben tot elk compromis bereid want ik begrijp wel wat u bedoelt: als we een vast college benoemen van vijftien vaste vertegenwoordigers, kunnen wij niet meer degenen die het er in de plenaire zitting niet mee eens waren, aanwezig laten zijn bij de bemiddeling. Mijn belangrijkste punt, collega Manzella, en wij zullen uw uitstekende verslag steunen, is dat wij altijd net als de Raad, met vijftien leden van het Europees Parlement aanwezig moeten zijn. Als we iets meer vaste leden moeten hebben met een zekere wisseling, dan vind ik dat best. Laten wij een compromis bereiken.

De Giovanni
Mijnheer de Voorzitter, ik geloof dat onze rapporteur gelijk heeft: met Amsterdam heeft de medebeslissing een grote stap vooruit gezet, de rol van het Europees Parlement wordt nog verder gelegitimeerd en de burgers krijgen nieuwe instrumenten in handen gespeeld.
Op dit aspect van representatieve democratie is dikwijls de klemtoon gelegd: hoe meer de medebeslissing uitgebreid wordt, des te verder groeit het burgerschap. Dit zijn relaties tussen uiterst belangrijke zaken, die naar mijn gevoel in het verslag van de heer Manzella sterk op de voorgrond worden geplaatst. Het is echt niet dat ik me laat inspireren door onze vriendschap als ik stel dat wij geluk hebben gehad met deze rapporteur, die jurist is maar tegelijkertijd over zo'n formidabele politieke feeling beschikt.
Het Parlement laat merken dat het een fundamenteel gegeven doorheeft, namelijk dat het op wetgevingsvlak een positie van gelijkheid heeft bemachtigd: medewetgever met effecten op de wetgeving en op de controle, dus met effecten op de comitologie, ook met aanzienlijke vereenvoudiging van de procedures, die daardoor ook doelmatiger worden. Even ertussendoor: ik sta volledig achter wat Andrea Manzella zo beslist heeft gezegd tegen een amendement waarmee de strekking van het verslag onderuit gehaald zou worden. Ik zie ook niet in waarom het Europees Parlement geringschattend moet doen over de belangrijke mogelijkheid een wetgevingsbesluit al in eerste lezing af te sluiten.
Dan nog een laatste opmerking, mijnheer de Voorzitter. De medebeslissing is eveneens nauw verbonden met de discussie over subsidiariteit, die, zoals wij allemaal weten, nog aan de gang is, zoals onder meer blijkt uit de brief van Chirac aan de Top van Cardiff en de informele top die binnenkort in Innsbruck gehouden zal worden. Dit is allemaal heel belangrijk, want wij mogen niet vergeten dat het Europees Parlement in zijn wetgevingsacties natuurlijk ook bepaalde autonomieën moet respecteren en er vooral voor moet zorgen dat zijn eigen wetgeving een algemeen karakter krijgt, dus een karakter dat geldt voor voorschriften van algemene draagwijdte.
Het is niet goed als de Europese wetgeving topzwaar wordt gemaakt, maar het is wel goed dat er een groei van de Europese wetgeving komt gekoppeld aan het vermogen die wetgeving aan te passen aan besluiten van algemene draagwijdte. Ik weet dat het vandaag niet gaat om de kwestie van de hiërarchie van de voorschriften, maar ik vind toch wel dat hier gewezen moet worden op een criterium dat de kwestie van algemene draagwijdte aangaat; overigens hebben wij in diverse stukken over de medebeslissing kans gehad dat criterium aan de orde te stellen.
Een en ander komt ten goede van de Europese democratie en van een juiste interpretatie van de subsidiariteit, welke natuurlijk geen alibi mag zijn voor een hernationalisering van het beleid, maar wel een democratische geleding moet vormen van de verschillende besluitniveaus die bijdragen tot de opbouw van Europa.

Palacio Vallelersundi
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, eerst en vooral moet ik zeggen dat het voor mij een eer en een geluk is het woord te mogen voeren namens de Fractie van de Europese Volkspartij en mijn waardering te mogen uitspreken voor het verslag van de heer Manzella. Ik doe dit vanuit een bewondering die is ontstaan toen ik in zijn boek las hoe onderlegd hij in parlementair recht is.
Ik denk dat collega De Giovanni al op de twee fundamentele en meest opvallende kenmerken van dit verslag heeft gewezen. Het is het werk van een bedreven politicus en een groot jurist. Wat de politicus betreft, wil ik wijzen op zijn wil om Europa werkelijk dichter bij de burger te brengen. Wij moeten beseffen dat wij met deze procedurekwesties moeten beginnen. Niets vervreemdt de burgers meer van de Europese gedachte dan het feit dat wij over een richtlijn debatteren waarover dan jarenlang - soms tien jaar of meer - niets meer gehoord wordt en die dan - volkomen los van de eerste fase - weer te berde komt. Daarom vind ik dat wij allemaal achter deze politieke doelstelling moeten staan.
Wat de grote jurist betreft, valt ongetwijfeld eerst de nauwkeurigheid op en het belang dat hij hecht aan aspecten die anderen in deze vergaderzaal ondergeschikt zouden vinden, zoals een degelijke wetgeving, degelijke voorschriften, goede teksten, goede vertalingen. Alle opmerkingen van de heer Manzella in die zin zijn volkomen relevant.
Er zijn evenwel ook praktische aspecten, zoals een goede tijdsplanning en een goede planning van de termijnen, het sluiten van interinstitutionele akkoorden terzake.
Tot slot wil ik een aantal punten aanstippen waarover ik het weliswaar eens ben en die ik als doelstellingen beschouw om het Parlement zelfdiscipline bij te brengen, maar die misschien wel een beetje ver gaan. Dat verklaart de twee amendementen en het misverstand dat daarover heeft kunnen ontstaan. De heer Manzella wil sommige informele gesprekken bijvoorbeeld institutionaliseren en hij weet als geen ander dat het informele zich van nature niet in een geïnstitutionaliseerd kader laat vangen. Dit is één voorbeeld.
Een ander voorbeeld is de verplichting om alle wetgevingsamendementen schriftelijk te motiveren. Ik ben het eens met die doelstelling, maar misschien is ze niet echt realistisch. Waarom? Omdat ieder van ons al met al weet dat alles wat in een verordening staat, tegen het Parlement als instelling, maar niet tegen derden kan worden gebruikt. Wij moeten voorzichtig te werk gaan en geen verplichtingen voor derden in een verordening opnemen; wij mogen evenmin kwesties in een verordening opnemen die alleen ons binden en die ons bovendien juridische problemen kunnen bezorgen.
Mijnheer de Voorzitter, tot slot wil ik erop wijzen dat er volgens mij een misverstand over die twee amendementen bestaat en dat ieder van ons hoe dan ook beseft dat dit een belangrijk verslag is en dat het Parlement - dat al volwassen is, al enkele echte medebeslissingsbevoegdheden heeft en als medewetgever op gelijke voet staat met de Raad - dat alles in interne voorschriften en interinstitutionele akkoorden moet gieten.

Schwaiger
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, na de ratificatie van het Verdrag van Amsterdam, die wellicht eind 1998 een feit zal zijn, krijgt het Europees Parlement medebeslissingsbevoegdheid voor 70 % van de beleidsgebieden. Tot op heden ging het slechts om ongeveer 35 %. Over enkele maanden wordt het Europees Parlement dus volwaardig medewetgever voor vele beleidsgebieden van de Europese integratie. Wij krijgen niet alleen meer bevoegdheden, maar ook een grotere verantwoordelijkheid in het uitwerken van een Europese wetgeving die dicht bij de burger staat en door iedereen wordt begrepen.
Door de wijziging van artikel 189 B, dat nu artikel 251 van het EG-Verdrag is geworden, krijgt het Europees Parlement meer zeggenschap in een ingrijpend gewijzigde wetgevingsprocedure. De essentiële punten ervan kunnen als volgt worden samengevat: ten eerste, de wetgevingsprocedure zal minder tijd vergen. De derde lezing valt bijvoorbeeld weg en andere vereenvoudigingen zijn mogelijk.
Ten tweede, de bij de procedure betrokken partners, de Commissie, het Parlement en de Raad moeten de teksten ook formeel nauwkeuriger opstellen, aangezien de procedure reeds in eerste lezing kan worden afgerond en het besluit dan reeds in werking kan treden.
Ten derde, het Europees Parlement kan reeds in een vroeg stadium van de procedure tussenbeide komen. Daarom is vanaf de eerste lezing een structurele dialoog tussen de betrokken instellingen nodig. Het gaat hier niet om een rondetafelgesprek onder personen die wel interesse hebben voor het onderwerp maar niet echt deskundig zijn.
Ten vierde, het Parlement moet gebruik maken van en nadenken over de mogelijkheden om de publieke opinie te beïnvloeden en zijn parlementaire en politieke actie naar buiten toe te propageren. Daarom moet het Parlement uitmaken in welke fase van de procedure het een hoofdrol wil spelen, bij de eerste of bij de tweede lezing.
Wij moeten derhalve ons Reglement ingrijpend wijzigen en de ons in het Verdrag toegekende bevoegdheden alsook onze verantwoordelijkheden ten volle benutten. Wij moeten samen met de Raad en de Commissie een duidelijk interinstitutioneel kader vinden, dat het nieuwe evenwicht tussen de krachten in de interinstitutionele structuur van de Europese Unie weerspiegelt en uitvoerbaar maakt.
Tenslotte moeten wij onze kiezers tonen dat de wetgeving dicht bij de burger staat en dat in Europa niet alles ingewikkeld is. Namens de Fractie van de Europese Volkspartij wil ik de rapporteur, de heer Manzella, onze dank en waardering betuigen voor de nauwgezetheid, de deskundigheid en de brede politieke visie waardoor hij in zijn uitstekend verslag voor bijna alle vragen oplossingen gevonden heeft.

Oreja Aguirre
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, een van de positieve punten van het Verdrag van Amsterdam is mijns inziens dat het de rol van het Parlement als medewetgever naast de Raad, de andere tak van de wetgevende macht, heeft versterkt. Zoals iedereen wel weet, heeft de Commissie de versterking van de rol van het Parlement gedurende de hele Intergouvernementele Conferentie gesteund.
De toename van het aantal aangelegenheden dat onder de medebeslissingsprocedure valt, is niettemin een uitdaging voor alle instellingen en verplicht ons allen beter werk te leveren en constructief samen te werken om ervoor te zorgen dat de nieuwe procedure een succes wordt.
In die zin is het uitstekende verslag van de heer Manzella dat wij vandaag bespreken bijzonder op zijn plaats en bevat het volgens mij veel goed geformuleerde voorstellen die zeer nuttig zijn om die nieuwe, verruimde medebeslissingsprocedure te kunnen toepassen. Daarom wil ik de rapporteur zeer terecht met zijn werk feliciteren.
De goede resultaten die de medebeslissingsprocedure tot dusver heeft opgeleverd zijn in grote mate te danken aan de samenhangende manier waarop het Parlement van de eerste lezing tot de afronding van de wetgevingsprocedure werkt. Dat succes wordt ook in de hand gewerkt doordat er voor elk onderwerp een vaste rapporteur en een vaste voorzitter van de parlementaire commissie is. Dat staat natuurlijk in contrast met de situatie bij de Raad die om de zes maanden een andere voorzitter krijgt. Er is ook continuïteit bij de bemiddeling, met de deelneming van het Parlement, alsook van de drie ondervoorzitters die tot de parlementaire delegatie behoren, wat ongetwijfeld een voordeel is.
Ik ben van mening dat deze nieuwe medebeslissingsprocedure succesvol zal zijn, als wij in staat zijn samen te werken en onze ervaring op pragmatische en flexibele wijze aan te wenden om het hoofd te bieden aan het vele werk dat wij vanaf nu zullen moeten verzetten. De uitbreiding van de bevoegdheden van het Parlement zal natuurlijk veel werk meebrengen. In die zin wil ik opmerken dat ik in het bijzonder de verschillende maatregelen steun die in het verslag worden voorgesteld om de doorzichtigheid, de democratie en de juridische kwaliteit van de amendementen van het Parlement te verbeteren.
Mijns inziens heeft de heer Manzella gelijk wanneer hij in zijn verslag op het belang van de eerste lezing hamert. Het Verdrag biedt de mogelijkheid om de wetgevingsprocedure in eerste lezing af te sluiten, wat een belangrijke wijziging is, vooral gelet op de toename van het aantal aangelegenheden dat onder de medebeslissingsprocedure valt.
Er zijn evenwel nog andere redenen die ik hier wil onderstrepen. Die eerste lezing is bijzonder belangrijk in het wetgevingsproces: het is het ogenblik waarop elke instelling de Commissievoorstellen bijzonder grondig onderzoekt en waarop ieder dus volop bedenkingen kan uiten, waarop ieder kan wijzen op de sectorale belangen of de belangen van minderheid of meerderheid en waarop ieder zijn standpunt kan uiteenzetten. Dat maakt die eerste lezing zo belangrijk, eerst voor het Parlement en later ook voor de Raad.
Bovendien kan een grondig politiek debat in eerste lezing, ook al is het wetgevingsproces dan nog niet rond, ervoor zorgen dat het wetgevingsproces in tweede lezing, waar striktere meerderheidsvereisten meespelen, kan worden afgesloten. Op die manier kan de bemiddelingsprocedure, die doorgaans lang en ingewikkeld is, worden ontweken.
Dat het Parlement in die fase meer aandacht besteedt aan zijn amendementen is natuurlijk positief voor de bespreking ervan. Tot nog toe waren de amendementen van het Parlement in tweede lezing, bij gebrek aan tijd, soms gewoon dezelfde als de amendementen die niet in eerste lezing waren overgenomen. En soms werd het gemeenschappelijk standpunt van de Raad misschien niet zorgvuldig onderzocht. De Raad van zijn kant zou ook meer bereidheid moeten tonen om gemeenschappelijke oplossingen te vinden waarin rekening wordt gehouden met de amendementen van het Parlement.
Ik merk soms enige verstarring. Daarmee bedoel ik dat het Parlement in tweede lezing de amendementen van de eerste lezing herhaalt en dat de Raad van zijn kant niet van zijn eerste standpunt wil afwijken en praktisch geen rekening houdt met de amendementen van het Parlement.
Met de uitbreiding van de medebeslissingsprocedure moet een en ander volgens mij vlotter en soepeler worden. Als het Parlement amendementen indient, moet de Raad daarmee rekening houden, ze onderzoeken, kijken in hoeverre bewoordingen kunnen worden gevonden om tot overeenstemming te komen, zonder de bemiddelingsprocedure op gang te brengen die zeer zeldzaam pleegt te zijn. Wordt in tweede lezing geen overeenstemming bereikt, dan is er natuurlijk nog de mogelijkheid om de bemiddelingsprocedure in te zetten, maar men moet de problemen vooraf trachten op te lossen.
Tot slot wil ik deze Vergadering meedelen dat de Commissie bereid is in alle fasen van het wetgevingsproces een actieve rol te spelen, en vooral in de eerste lezing, zoals de heer Manzella in zijn verslag voorstelt. Ik denk dat wij kunnen samenwerken en wederzijds ideeën kunnen opperen. Enerzijds moeten wij dit doen met de bevoegde werkgroep van de Raad en anderzijds met de rapporteur en de bevoegde commissie van het Europees parlement om het wetgevingsproces te versnellen en gemakkelijker tot een wijzigingsvoorstel te komen waarin de standpunten van beide kanten zoveel mogelijk worden verzoend.
Ik weet dat het Parlement ons al vaak heeft verzocht om de rol te vervullen die de Commissie toekomt en ons al vaak heeft verweten dat wij daarin tekortschieten. Wij zullen alles in het werk stellen om de aanwijzingen van het Parlement te volgen.
Tevens ben ik ervan overtuigd dat, als wij op basis van het recente voorstel van de Commissie positieve resultaten bereiken in het debat over een nieuwe beslissing in verband met de comitologie, dit zal leiden tot een snelle afwikkeling van een groot aantal dossiers die aan de medebeslissingsprocedure zijn onderworpen. Volgens onze berekeningen zijn bij minstens 70 % van de dossiers die via de medebeslissingsprocedure worden behandeld, problemen met de comitologie opgedoken en het zou een grote opluchting voor ons allen zijn als dit eens en voor altijd kon worden geregeld, met inachtneming van de rechten van het Parlement en zonder het systeem van de uitoefening van de uitvoeringsmaatregelen minder efficiënt te maken.
Tot slot wil ik mijn steun betuigen aan het voorstel tot herziening van het geldende institutioneel akkoord over de medebeslissingsprocedure. Bij die herziening moet rekening worden gehouden met de bewoordingen van het nieuwe Verdrag en met de ervaringen uit de praktijk. Ik ben ervan overtuigd dat dit vrij eenvoudig zal zijn en dat ook onze medewerkers, die tot nog toe zo efficiënt aan het succes van de interinstitutionele dialoog hebben bijgedragen, in die opzet zullen slagen.
Het advies in eerste lezing voorziet in een aantal formele interinstitutionele procedures die het wetgevingsproces misschien enigszins ingewikkeld kunnen maken. Daarom stel ik het Parlement voor zo pragmatisch en flexibel mogelijk te werk te gaan. Het verslag van de heer Manzella is een geschikt kader om die doelstelling te bereiken en de Commissie wil tonen dat zij bereid is om actief en constructief aan de onderhandelingen deel te nemen en samen te werken om ervoor te zorgen dat de versterkte rol van het Parlement in het wetgevingsproces een succes wordt.

Janssen van Raay
Ik heb eigenlijk nooit de behoefte mijn oude vriend Oreja, die eigenlijk alles beter weet dan ik, te beleren maar het is voor de nieuwe leden in het Parlement van belang te weten dat wij alleen maar uit wijze zelfbeperking in tweede lezing amendementen overnemen die in eerste lezing niet zijn aanvaard omdat wij krachtens de Verdragen formeel het recht hebben in tweede lezing met allemaal nieuwe amendementen te komen. Maar wij hebben destijds besloten dat niet te doen om een mateloze herdiscussie te voorkomen. Dus het feit dat wij ons vastbijten in amendementen die in eerste lezing niet zijn aangenomen, getuigt van de beheersing van het Parlement die dient voor een goede afloop, vriend Oreja, van de wetgevende procedure.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Janssen. U hoeft niet te antwoorden, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Tenuitvoerlegging van het Verdrag van Amsterdam: gevolgenvan nauwere samenwerking
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0257/98) van de heer Frischenschlager, namens de Commissie institutionele zaken over de tenuitvoerlegging van het Verdrag van Amsterdam: gevolgen van nauwere samenwerking.

Frischenschlager
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, dit verslag van de Commissie institutionele zaken past in het kader van de werkzaamheden in het verlengde van het Verdrag van Amsterdam. In dit geval willen wij nagaan hoe de nauwere samenwerking moet worden beoordeeld en verwezenlijkt, temeer omdat het Europees Parlement binnen afzienbare tijd van de Commissie voorstellen verwacht over de hervorming van de instellingen. Daartoe dienen deze verslagen.
Uit de werkzaamheden van de Commissie institutionele zaken met betrekking tot de nauwere samenwerking blijkt hoe sterk er moet worden aangedrongen op een institutionele hervorming in het verlengde van Amsterdam. Wat wilde het Verdrag van Amsterdam? Het wou duidelijk nauwere samenwerking mogelijk maken. Men ging er daarbij van uit dat de Europese Unie op politiek vlak niet homogeen is en dat de wil tot verdere integratie van lidstaat tot lidstaat verschilt. Daarom is er nood aan een gedifferentieerde integratie binnen - en dat is het essentieel nieuwe in het Verdrag van Amsterdam - het institutionele kader van de Europese Unie.
De tweede doelstelling was dat, wanneer een grote meerderheid van lidstaten voor meer integratie kiest, het veto van een minderheid van lidstaten of zelfs van één lidstaat dit niet mag belemmeren, behalve als het constitutionele aangelegenheden betreft zoals een wijziging van het Verdrag met het oog op de uitbreiding van de Unie. Dat was de bedoeling van de Intergouvernementele Conferentie. Het Europees Parlement stond daar steeds vrij terughoudend tegenover, omdat men vreesde dat het tot een "Europa à la carte" zou komen en dat verwijt is zeker niet ongegrond. Daarom heeft het Europees Parlement via het verslag-Tsatsos/Méndez de Vigo duidelijke en zeer beperkende voorwaarden ingebouwd voor het tot stand brengen van nauwere samenwerking en het heeft ook gehoor gevonden.
Amsterdam had als resultaat dat nauwere samenwerking in principe mogelijk werd, maar dat de desbetreffende verplichtingen en voorwaarden zo beperkend waren dat er terzake uiteindelijk maar een zeer geringe speelruimte overbleef. Voor de eerste pijler is die speelruimte bijna onbestaand. Alleen in de derde pijler is er wat ruimte voor wetgevende initiatieven met betrekking tot de tenuitvoerlegging van actieprogramma's. Maar het Verdrag van Amsterdam heeft zelfs die bescheiden speelruimte nog ingeperkt door te bepalen dat elke lidstaat, om belangrijke redenen van nationaal beleid, de eenparigheid kan eisen en aldus kan verhinderen dat een aantal lidstaten of de grote meerderheid ervan tot verdere integratie overgaan.
Men heeft dus eens te meer een nationaal veto ingebouwd dat door nationale belangen is ingegeven. Zodoende wordt een van de essentiële doelstellingen van deze Verdragsbepaling opnieuw tenietgedaan, aangezien een meerderheidsbeslissing met het oog op verdergaande integratie de facto onmogelijk wordt gemaakt. Het Europees Parlement, dat weliswaar terughoudend was ten aanzien van een verdergaande integratie, heeft steeds gezegd dat het in laatste instantie mogelijk moest zijn, ondanks een veto, een dergelijke gedifferentieerde integratie effectief door te voeren.
Ik kom nu tot de besluiten, die als volgt kunnen worden samengevat: het toepassingsgebied van deze nauwere samenwerking is uiterst gering; het opnieuw invoeren van een nationaal veto is in geen geval gerechtvaardigd. Daarom vragen wij de Commissie dit veto, die blokkeringsmogelijkheid in haar voorstellen voor een wijziging van het Verdrag opnieuw te schrappen.
Algemeen gezien zijn wij tot de conclusie gekomen dat deze nauwere samenwerking geenszins aan de politieke eisen van de Europese Unie zal voldoen. Daarom blijft het Europees Parlement herhalen dat het voor de toekomst van de Europese Unie essentieel is dat het eenparigheidsbeginsel onder bepaalde voorwaarden door een algemeen systeem van meerderheidsbeslissingen wordt vervangen. Dat is in essentie de politieke boodschap van mijn verslag en ik hoop dat de meeste leden van dit Huis het hiermee eens zullen zijn.

Delcroix
Mijnheer de Voorzitter, nauwere samenwerking tussen de lidstaten is voor het Europese integratieproces een middel om impasses te overwinnen die te wijten zijn aan de soms uiteenlopende verwachtingen van de lidstaten enerzijds en aan het feit dat in het Verdrag van Amsterdam wordt vastgehouden aan de unanimiteitsregel anderzijds. Het Verdrag bepaalt uiteraard dat nauwere samenwerking alleen in laatste instantie zal worden aangewend, aan strenge voorwaarden moet voldoen en een meerderheid van de lidstaten moet aanbelangen. Ondanks deze strenge voorwaarden acht niemand het wenselijk tot nauwere samenwerking over te gaan. Aangezien de Europese eenwording steeds de tenuitvoerlegging van gezamenlijke projecten binnen één structuur als hoofddoelstelling heeft gehad, zal de burger nauwere samenwerking terecht als een falen beschouwen.
Er bestaat overigens een zekere concurrentie tussen institutionele hervormingen die voor de uitbreiding en de verdieping van Europa moeten zorgen en nauwere samenwerking die een drukmiddel is om de Europese integratie te bewerkstelligen en een impasse te voorkomen in het geval de intergouvernementele procedure strandt. Omdat deze procedure echter het risico in zich draagt van uiteenvallen, kan ze niet het hoofd bieden aan de grote uitdagingen die de Europese eenwording nog te wachten staan.
Ik wijs hier op de woorden die in het Verdrag van Rome worden gebruikt om het Europese project als volgt te omschrijven: "een steeds hechter verbond tussen de Europese volkeren" . Het zal niemand ontgaan dat nauwere samenwerking in de tegengestelde richting gaat, die het "Europa à la carte" of het "Europa met twee snelheden" wordt genoemd.
Institutionele hervormingen moeten indien mogelijk dus steeds de voorkeur krijgen boven nauwere samenwerking, die nooit het juiste kader zal vormen, noch de ideale oplossing zal zijn om het hoofd te bieden aan de grote uitdagingen van de Europese Unie. Zelfs als het Parlement nauwere samenwerking onvermijdelijk acht om in sommige dossiers vooruitgang te boeken, moet ze een laatste uitweg blijven. De rapporteur heeft gelijk als hij stelt dat er op de eerste plaats naar constructieve politieke oplossingen moet worden gezocht.
Het is tenslotte jammer dat het Verdrag van Amsterdam alleen eist dat de Raad en de Commissie het Europees Parlement regelmatig van de ontwikkeling van de nauwere samenwerking op de hoogte houdt.
Om het institutioneel evenwicht te eerbiedigen zou het Parlement als regel altijd bij nauwere samenwerking betrokken moeten worden; dat zou de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken overigens ook graag zien. En zoals de rapporteur vraagt, moet het proces dat elke nauwere samenwerking op gang brengt, worden onderworpen aan de democratische controle door het Europees Parlement. In Amsterdam werd nauwere samenwerking uitsluitend aangenomen om tussen twee klippen door te laveren: namelijk impasse en uiteenvallen. Zoals de zaken nu staan, kan men jammer genoeg moeilijk zonder. Wat niet wegneemt dat ze beperkt en gematigd en aan democratische controle onderworpen moet zijn. Mijn complimenten aan de rapporteur voor het schrijven van dit moeilijke verslag, wat een hele kluif moet zijn geweest.

Méndez de Vigo
Mijnheer de Voorzitter, nauwere samenwerking was enige tijd - voor de Intergouvernementele Conferentie - het onderwerp bij uitstek. Het leek wel alsof nauwere samenwerking het antwoord was op alle vragen omtrent de Europese eenwording. Na het Verdrag van Amsterdam moeten wij, net zoals de heer Frischenschlager in zijn uitstekende verslag, toegeven dat nauwere samenwerking geen wondermiddel is.
Waarom? Hoe komt dit? Wellicht omdat de problemen die men, ietwat hypocriet, via nauwere samenwerking wou regelen, op een andere manier zijn opgelost. Zo werd de regering die een deel van de akkoorden in de Raad gewoonlijk blokkeerde vervangen door een andere die dat niet lijkt te doen. Zo ook werden veiligheid en defensie, twee onderwerpen die in sommige lidstaten moeilijkheden veroorzaken, via de Petersberg-taken geregeld.
Tot slot is er de uitbreiding, waarvoor sommigen het jaar 2000 als datum hadden vastgesteld en waarvan wij na het lezen van Agenda 2000 weten dat het later zal worden en dat de uitbreidingsproblemen zeker via overgangsperiodes zullen worden geregeld, net zoals bij alle vroegere uitbreidingen.
Al met al zijn die politiek gevoelige problemen dus niet via nauwere samenwerking opgelost. Ik verheug mij daarover, mijnheer de Voorzitter, omdat nauwere samenwerking toch iets hypocriets had. Het echte probleem van de Europese Unie is dat voor sommige zaken nog altijd de unanimiteitsregel geldt. Dat is de realiteit en de heer Frischenschlager heeft dat heel duidelijk in zijn verslag gesteld. Het is al bijzonder moeilijk om met 15 lidstaten unanimiteit te bereiken. Met 25 zal het zeker enorm gecompliceerd worden.
Nauwere samenwerking, die in de eerste pijler in een strak keurslijf gedwongen was, zal dus tot weinig dienen. Ik heb nauwelijks aangelegenheden van de eerste pijler gevonden waarop nauwere samenwerking kan worden toegepast. Wél in de derde pijler, in zaken die na de overgangsperiode van vijf jaar nog op die manier kunnen worden geregeld. In de vorm van constructieve onthouding kan nauwere samenwerking ongetwijfeld ook in de tweede pijler worden toegepast.
Ik kom echter terug op het belangrijkste punt, hetgeen ons in dit Parlement moet bezighouden, het essentiële, het echt essentiële: zoals de heer Frischenschlager in paragraaf 16 van zijn verslag stelt, moet de unanimiteitsregel bij toekomstige herzieningen van de Verdragen door een gekwalificeerde meerderheid worden vervangen. Alleen op die manier kunnen wij onze taak vervullen, alleen op die manier kan Europa democratisch, maar vooral ook efficiënt functioneren.

Brinkhorst
Mijnheer de Voorzitter, ik zou de heer Frischenschlager willen feliciteren omdat hij een uitstekend verslag heeft gemaakt, wat blijkt uit het feit dat er maar drie amendementen zijn ingediend, waarvan twee afkomstig zijn van de liberale fractie.
Een van de belangrijkste vernieuwingen van het Verdrag van Amsterdam is de nauwere samenwerking. Dat was althans de oorspronkelijke bedoeling. In het Verdrag staat ditmaal niet het recht centraal om aan de kant te blijven staan, maar wel het recht van de lidstaten om de Europese integratie na te streven binnen het ene institutionele kader, zonder daarin belemmerd te worden door een veto. De noodzaak om de verlammende werking van het vetorecht tegen te gaan was des te urgenter met het oog op de uitbreiding.
Aan de oorsprong van het Verdrag lag dus een positieve, constructieve benadering van de Europese integratie, en dat was ook zijn toegevoegde waarde. Er moesten natuurlijk garanties worden ingebouwd. Nauwere samenwerking mocht geen afbreuk doen aan wat tot dan toe was bereikt - het zogenaamde acquis communautaire - en mocht niet leiden tot een blijvende breuk tussen de lidstaten. Het Verdrag bevat een aantal specifieke waarborgen met betrekking tot deze en andere voorwaarden.
Maar tijdens de onderhandelingen werd jammer genoeg een belangrijke wijziging aangebracht om tegemoet te komen aan de Britten, die bleven vasthouden aan het vetorecht. Volgens de bepalingen van het Verdrag kan nu iedere lidstaat beletten dat met gekwalificeerde meerderheid wordt gestemd over invoering van een nauwere samenwerking mits hij de "zwaarwegende redenen van nationaal beleid" uiteenzet die hem daartoe bewegen. Voor het eerst werd in het Verdrag het beroemde Luxemburgs Compromis van 1966 vastgelegd. De rapporteur beseft dit en wijst dit specifieke punt dan ook af. Doordat het veto wordt binnengeloodst in de procedure verliest de nauwere samenwerking haar armslag en wordt ze grotendeels teruggebracht tot een denkoefening. Dat is de grondslag van het amendement dat de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij heeft ingediend en dat mevrouw Spaak zou hebben verdedigd indien ze vandaag aanwezig zou zijn geweest.
De verdienste van nauwere samenwerking is dat ze de tijd geeft om anderen te overtuigen van de voordelen om op een bepaald terrein samen te werken. Het huidige Verdrag laat deze tijdelijke oplossing zelfs niet toe in geval van een patstelling. Dat betekent dat we nog steeds met het fundamentele probleem zitten van een zorgwekkend gebrek aan consensus over de richting die we moeten geven aan de Europese integratie. Juist om dit probleem te verhelpen werd besloten tot nauwere samenwerking. Ik hoop dat de commissaris op deze kwestie zal ingaan.

Herzog
Mijnheer de Voorzitter, nauwere samenwerking tussen landen en trouwens ook tussen sociale partners is gewettigd als ze de gemeenschappelijke belangen van de Gemeenschap weergeeft, doelstellingen voor sociale vooruitgang en ontwikkeling nastreeft en de noodzakelijke solidariteit tussen de Europeanen handhaaft. Bovendien is ze een werkelijke noodzaak om in talrijke dossiers vooruitgang te boeken. Inzake het dossier gemeenschappelijk economisch beleid, bijvoorbeeld, tracht de Franse regering op haar manier tussen de 11 landen van de eurozone vormen van nauwere samenwerking te bevorderen. Verder speelt ook mee een aantal sociale kwesties als het structureren van Europese netwerken van diensten van algemeen belang. Het is vervolgens ook van belang te beschikken over vormen van experimenten en samenwerking, op interregionaal niveau bijvoorbeeld.
Het spreekt vanzelf dat nauwere samenwerking in een duidelijk juridisch kader moet worden ingepast. Slechts enkele collega's zijn van mening dat nauwere samenwerking geen juridisch kader vereist. Wat natuurlijk onmogelijk is omdat ze fundamentele rechten kan aantasten.
Het Verdrag van Amsterdam is soms terecht minder bezorgd over de eenheid van de Gemeenschap maar soms ook onterecht omdat, naar ik meen, velen onder ons Europa jammer genoeg vooral als een concurrentieruimte blijven beschouwen.
De rapporteur toont zeer goed aan dat het vetorecht waarover iedere lidstaat beschikt een belangrijke belemmering vormt voor de procedure van nauwere samenwerking. Ik steun zijn verslag en in het bijzonder de bepaling waarin verzocht wordt het vetorecht te schrappen. Er zijn nog andere beperkingen: de noodzaak geen concurrentievervalsing te veroorzaken of het verplichte initiatief van de Commissie in de eerste pijler, wat ook te bespreken valt.
Ik heb slechts een bezwaar aan het adres van de rapporteur, wat ons niet belet het over de resultaten eens te zijn. Het betreft de hier trouwens ook door anderen geuite opvatting dat stemming bij gekwalificeerde meerderheid volstaat. Ik ben het volledig eens met het belang van stemming bij gekwalificeerde meerderheid, maar ik blijf erbij dat naast het recht, de coördinatie en de communautaire programma's, middelen voor gedifferentieerde samenwerking, zolang die positief en constructief is, moeten worden uitgetrokken. Naar mijn mening is het dossier nog niet afgesloten.

Voggenhuber
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, in tegenstelling tot de rapporteur merk ik wel degelijk een verandering in de houding van het Europees Parlement met betrekking tot deze kwestie. Die verandering is voor een deel zelfs gebleken bij de totstandkoming van dit verslag. Ik verheug mij daar zeer over en feliciteer de rapporteur met zijn verslag.
Toen het plan voor een nauwere samenwerking opdook, leefde bij het Europees Parlement nog zeer duidelijk de hoop daarmee een instrument te hebben gevonden waarmee de blokkering van het integratieproces kon worden verhinderd. Ik geloof dat dit optimisme intussen plaats heeft gemaakt voor het inzicht dat men daarmee het eigenlijke probleem eerder verdoezelt dan oplost, namelijk de vraag of het systeem van meerderheidsbeslissingen wordt ingevoerd voor de toekomstige integratie.
Daarenboven maakte men ook de fundamentele fout te denken dat het alleen ging om een beslissing over het bespoedigen van het integratieproces. In werkelijkheid gaat het om de beslissing over welke politieke richting men uitgaat. Het Akkoord van Schengen, het eerste "wilde" experiment inzake samenwerking, is het beste bewijs dat het op grond van het communautair recht absoluut niet de bedoeling was tot een akkoord te komen zoals het uiteindelijk door enkelen tot stand is gebracht. Ik ben dan ook tevreden dat wij de nadruk leggen op het uitzonderlijke karakter van de eenparigheidsbeslissing en op de strenge randvoorwaarden en dat wij ons concentreren...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

Krarup
Er valt niet zoveel te zeggen, want dit verslag staat mijlenver van de werkelijkheid zoals de bevolking in de Europese landen ze beleeft. Men zou de bevolking in deze landen naar hun mening moeten vragen, maar dat doet men natuurlijk niet, want indien de burgers met het project dat nu op tafel ligt, geconfronteerd zouden worden, zouden ze in elk geval lachend of huilend weglopen. Het project is op alle punten totaal onrealistisch. Voor de Deense bevolking is het bijna een klucht. Dit project dat met de gewijde formule "steeds nauwere samenwerking" de wereld wordt ingestuurd, levert het mooiste bewijs dat de muntunie en het economisch beleid de Europese landen uiteindelijk tot een politieke unie dwingen. Daarna stelt men vast dat alleen het communautair systeem de vereiste garanties op het gebied van democratische controle, juridische controle en solidariteit kan waarmaken. Hiermee wordt de hele basis van de nationale democratieën van tafel geveegd. In paragraaf 10 komt dan als klap op de vuurpijl de eis dat de gekwalificeerde meerderheid als norm moet gelden in plaats van de eenparigheid van stemmen. Indien dit voorstel aan de Europese bevolking wordt voorgelegd, zullen hoongelach en boegeroep het antwoord zijn.

Spiers
Mijnheer de Voorzitter, ik zou de rapporteur willen feliciteren met zijn verslag, dat een heel moeilijk thema behandelt. Dat blijkt misschien uit de verscheidene eufemismen die hiervoor werden bedacht, zoals nauwere samenwerking, versterkte samenwerking of zelfs het verboden F-woord: flexibiliteit.
Het doel van nauwere samenwerking is sommige lidstaten de mogelijkheid te geven vlugger of verder te gaan dan andere, op voorwaarde dat er geen harde kern ontstaat en de nationale belangen van andere lidstaten niet geschaad worden. Een heleboel leden van dit Parlement gaan blijkbaar uit van de veronderstelling dat de Europese Unie een eenrichtingsweg is en dat verdere integratie een doel op zich is, maar deze veronderstelling is heel gevaarlijk en onpopulair bij de meeste burgers. Dit gevaar wordt alleen maar groter door de Economische en Monetaire Unie. Ik hoop dat het werkelijk gemeenschappelijk economisch beleid waarnaar verwezen wordt in overweging F ook die landen erbij zal betrekken die uit eigen keuze of onder dwang niet mee doen aan de Economische en Monetaire Unie.
Ik juich toe dat in paragraaf 5 erkend wordt dat nauwere samenwerking een optie is die alleen in laatste instantie kan worden toegepast. Met de paragrafen 10 tot en met 12 heb ik daarentegen meer problemen. In Amsterdam is overeengekomen dat iedere lidstaat op grond van zwaarwegende redenen van nationaal beleid kan beletten dat wordt overgegaan op nauwere samenwerking en dit was mijns inziens een noodzakelijke erkenning van de ongerustheid van de lidstaten over deze optie.
Ik vind het vreemd dat het verslag van de heer Frischenschlager al oproept tot een hervorming van het Verdrag van Amsterdam voordat dit zijn waarde ooit heeft kunnen bewijzen. Ik ben zeker dat dit "feitelijk veto" , zoals het genoemd wordt, slechts als een buitengewone optie en in laatste instantie gebruikt zal worden. Ik beschouw het daarom niet als een loutere denkoefening, zoals de heer Brinkhorst het noemde. Zo heeft het Verenigd Koninkrijk al laten blijken dat het bereid is tot nauwere samenwerking in de derde pijler. Ik zie geen enkele reden waarom het Verenigd Koninkrijk of welke nationale regering dan ook lichtzinnig gebruik zal maken van het feitelijk veto, wat de rapporteur en sommige sprekers blijkbaar wel verwachten. We zullen dit hoe dan ook moeten afwachten.
Met dit belangrijke voorbehoud willen mijn nationale delegatie en ikzelf dit verslag graag steunen.

Rack
Mijnheer de Voorzitter, wondermiddelen hebben nog nooit kunnen waarmaken wat ervan werd verwacht. Dat was reeds in de Oudheid zo, maar ook in de Duitse mythologie. Twee voorbeelden tonen dat overduidelijk aan. De achilleshiel bleek niet bestand tegen een echte belastingsproef en ook in onze eeuw bleken wonderwapens niet meer dan drogbeelden, gelukkig maar voor Europa en voor de democratie in de Europese Unie. Daarom is het een goede zaak dat het vermeende wonderwapen "nauwere samenwerking" , waarvan sommigen vóór het begin van de Intergouvernementele Conferentie van Turijn zoveel verwachtten, in Amsterdam niet echt in stelling is gebracht.
Daarom ook is het goed dat het zeer zakelijke en juist daarom zeer degelijke verslag-Frischenschlager duidelijk wijst op het beperkte toepassingsgebied en op de geringe efficiëntie en wenselijkheid van deze nieuwe vorm van differentiatie. Nauwere samenwerking volgens een Europees model, met een duidelijk omlijnd werkgebied voor de Commissie, met democratische participatie van het Europees Parlement en met staatsrechtelijke controle door het Hof van Justitie is essentieel. Iets anders zou een slechte zaak zijn.
Uit het verslag-Frischenschlager onthouden wij dat het moeizame proces van Europese besluitvorming in de eerste pijler of tenminste volgens het model ervan door niets kan worden vervangen. De lastige weg van de dialoog kan niet worden ingekort en er zijn geen gemakkelijke manieren om tot belangrijke nieuwe oplossingen voor Europa te komen. Daarom herhalen wij nog eens, de toverdrank werkt alleen bij de Galliërs, bij Asterix en Obelix. De Europeanen daarentegen moeten elke dag opnieuw ons gemeenschappelijk Europa moeizaam bevechten. Niet ter plaatse blijven trappelen is daarbij het enige goede recept en wij hebben deze morgen in het debat over het Oostenrijkse voorzitterschap kunnen horen hoe men er telkens opnieuw een beroep op heeft gedaan. Wij moeten allen samen ons gemeenschappelijk Europa tot stand brengen.

Schörling
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik graag opmerken dat ik dit verslag van de heer Frischenschlager geweldig interessant en goed geschreven vind. In de toelichting staat een groot aantal voorbeelden van de moeilijkheden bij de interpretatie van het Verdrag van Amsterdam op het punt van flexibele integratie en nauwere samenwerking. Zo kan de kwestie rond een voorstel tot nauwere samenwerking worden gebaseerd op het enigszins vage artikel 235.
Er worden ook voorbeelden gegeven van de gevaren die zijn verbonden aan het eigenlijke doel van de Verdragsbepalingen over flexibiliteit of nauwere samenwerking. Wil men gezamenlijk meer integratie bereiken, dan moet volgens de analyse de politieke wil worden vervangen door een wettig instrument. In dat verband moeten wij ons echter afvragen: is er werkelijk iemand die gelooft in een Europese samenwerking, een ontwikkeling van de EU, zonder politieke wil en vooral zonder de wil van de bevolking ? Wat voor toekomst zien wij dan voor ons? Helaas geen democratisch Europa van de burgers!
Hoewel dit verslag goed geschreven is en het een goede analyse inhoudt, bevat het ook vele innerlijke tegenstrijdigheden. De conclusie luidt dat een nauwere samenwerking moet worden vermeden opdat er geen Europa met verschillende snelheden ontstaat. Tegelijkertijd kan dit verslag er zelf er aan bijdragen dat een dergelijke ontwikkeling wordt vergemakkelijkt, doordat erin wordt voorgesteld het unanimiteitsbeginsel en het vetorecht van de lidstaten af te schaffen. Dat zijn nu net de zaken die de garantie bieden dat de EU zich niet sneller ontwikkelt dan de politieke wil en de wil van de bevolking. Ik kan dit verslag dan ook niet steunen, en ik kan evenmin stemmen voor een van de amendementen.

Cederschiöld
Mijnheer de Voorzitter, een nauwere samenwerking is in mijn ogen en in die van de meeste anderen een noodoplossing, een laatste uitweg. Het is echter een noodoplossing die mogelijkheden biedt. Mits juist toegepast, kan de nauwere samenwerking de integratie binnen de Unie versterken. Bij verkeerde toepassing werkt ze echter als een versplinterende kracht.
Met behulp van flexibele integratie kan men kortdurende blokkades doorbreken. De EU-geschiedenis laat daar verschillende voorbeelden van zien, onder andere de opstelling van Groot-Brittannië tegenover het Sociaal Handvest en het Verdrag van Schengen. Een in de praktijk in tijd beperkte flexibiliteit, of versterkte integratie, kan in bepaalde situaties de Unie versterken door de unanimiteitseis af te zwakken. Dankzij de mogelijkheid van flexibiliteit hoeft er niet altijd een discussie te worden gevoerd met het oog op een kleine minderheid van tegenstanders van integratie. De EU-integratie kan zich niet altijd aanpassen aan de zwakste schakel in de keten.
Ook al dekt de nauwere samenwerking de tweede pijler niet, toch is het een interessante gedachte dat men de doelstelling van het Verdrag van Maastricht hier zou kunnen bereiken. Dat omvat onder andere de WEU, die volgens het Verdrag een geïntegreerd deel van de ontwikkeling van de Unie uitmaakt en tot taak heeft uniebesluiten inzake defensie uit te werken. De aanwezigheid van neutrale landen bemoeilijkt de integratie binnen de tweede pijler. Hier zou men een discussie kunnen beginnen die misschien meer resultaat kan opleveren dan de huidige oplossing van het Verdrag van Amsterdam.
Uiteraard is het de bedoeling dat de lidstaten die er om verschillende redenen voor kiezen niet deel te nemen, zo snel mogelijk worden opgenomen. De weg naar een verdere integratie heeft echter niet altijd kaarsrecht gelopen en zal dat ook in de toekomst niet altijd doen. De geschiedenis toont aan dat het gemakkelijker is zich bij een bestaande samenwerking aan te sluiten. Mits juist toegepast, in bepaalde zeer speciale gevallen, vaak in veiligheidskwesties, kan een versterkte samenwerking in het belang zijn van de Europese integratie. Pas dan moet ze worden goedgekeurd door een gekwalificeerde meerderheid, uiteraard volgens de normale besluitvormingsprocedures.

Oreja Aguirre
Mijnheer de Voorzitter, ik moet zeggen dat ik het eens ben met de heer Méndez de Vigo wanneer hij zegt dat nauwere samenwerking, die op de Intergouvernementele Conferentie wel het hoofdonderwerp leek, hoge verwachtingen heeft gewekt. Er is veel tijd en commentaar aan besteed. Er is zelfs een zitting geweest waar urenlang nagenoeg uitsluitend over de mogelijke draagwijdte ervan is gesproken. De benaming veranderde ook af en toe: zo vroeg men zich af of men van variabele geometrie of gedifferentieerde integratie kon spreken. Uiteindelijk werd voor de benaming "nauwere samenwerking" gekozen.
De waarheid is dat het enerzijds noodzakelijk was iets over nauwere samenwerking te zeggen en dat het anderzijds moeilijk te begrijpen is hoe dit begrip in de verschillende pijlers kan worden ingepast, zoals sommige sprekers hier hebben opgemerkt. In de tweede pijler zijn al andere instrumenten voorzien. In de eerste pijler is het niet eenvoudig te weten binnen welke perken nauwere samenwerking kan worden toegepast. De derde pijler biedt misschien de meeste mogelijkheden.
Ik wil hier echter op iets wijzen. Ik vind het verslag van de heer Frischenschlager zeer goed. Het bevat een zeer duidelijke en systematische analyse, een beknopte samenvatting van de toe te passen bepalingen, een aantal ideeën die bijzondere aandacht verdienen en, wat voor ons als leden van de Commissie interessant is, een aantal vragen waarop wij een antwoord moeten geven. Ik wil gewoon - aangezien het debat al ver gevorderd is - een antwoord trachten te geven op de vragen die de heer Frischenschlager aan de leden van de Commissie stelt.
In de eerste plaats, wat het concrete toepassingsgebied van nauwere samenwerking betreft, neem ik kennis van zijn verzoek om te bestuderen welke terreinen voor die nauwere samenwerking in aanmerking kunnen komen. Wij zullen dat doen. Dit lijkt mij een zeer terecht verzoek waarop wij positief moeten reageren en daarom wil ik mij hier - voor de plenaire vergadering - ertoe verbinden dit te bestuderen.
Wat zijn toelichting bij het tot stand brengen van nauwere samenwerking betreft, lijkt het mij duidelijk dat de Commissie een politieke dialoog moet aangaan met elke lidstaat die bezwaar tegen nauwere samenwerking heeft. De Commissie moet met die lidstaat trachten te praten, vragen waarom hij tegen nauwere samenwerking gekant is en, als de Commissie van mening is dat die samenwerking tot stand moet komen, uiteenzetten waarom zij dat vindt. Daarom lijkt het mij heel terecht wanneer hij opmerkt dat het een van de taken van de Commissie is die staat te overtuigen.
Bovendien, wat de noodrem betreft die is ingebouwd in het nieuwe artikel 40 van het Verdrag betreffende de Europese Unie en in het nieuwe artikel 11 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, valt op te merken dat die deel uitmaakt van een bijzonder delicaat evenwicht dat aan het einde van de jongste Intergouvernementele Conferentie werd besproken. Ik neem niettemin kennis van de opmerkingen van de heer Frischenschlager en denk dat wij moeten bekijken hoe wij dit quasi-vetorecht in de praktijk kunnen wegwerken. Dit is niet het enige geval in het Verdrag waar een quasi-vetorecht bestaat. Er zijn nog andere. Denk bijvoorbeeld aan de tweede pijler. Ook bij de strategieën inzake buitenlands beleid bijvoorbeeld doet zich iets soortgelijks voor: wij weten dat daarover met algemene stemmen wordt beslist en zijn daarna heel opgelucht dat de Raad zich met een meerderheid kan uitspreken, hoewel wij weten dat een lidstaat een nationaal belang kan aanvoeren en het principe van de meerderheid, dat voor ons zo'n opluchting was, dan wordt doorbroken. Dat zijn, om zo te zeggen, trucs die in het Verdrag zijn ingevoegd. Wij hopen ons daar ooit, bij een nieuwe hervorming - want het Verdrag zal nog wel worden gewijzigd - van te kunnen bevrijden.
Wat de democratische controle betreft, wordt de Commissie in het verslag verzocht om een voorstel voor een nauwere samenwerking in te trekken als het Parlement een negatief advies heeft uitgebracht. Ik kan de Commissie daartoe natuurlijk niet verbinden - ik ben zeker dat de heer Frischenschlager mij zal begrijpen - temeer daar ons initiatiefrecht zich tot de eerste pijler beperkt. Los daarvan, vanuit politiek oogpunt, spreekt het evenwel voor zich dat de Commissie, bij zo'n gevoelig onderwerp, altijd rekening zal trachten te houden met het standpunt van diegenen die bij een nauwere samenwerking betrokken zijn en natuurlijk inzonderheid met het standpunt van het Europees Parlement. Dat is volkomen logisch. Daarom geef ik u een juridisch antwoord, maar tegelijk ook een politiek antwoord: er zal zeker rekening worden gehouden met de opmerkingen van het Parlement.
Tot slot wil ik de rapporteur nogmaals danken voor dit initiatief, dat samen met de andere institutionele verslagen die deze week zijn ingediend, bewijst dat de interinstitutionele dialoog goed is begonnen. In oktober of november zal deze Vergadering nog andere verslagen ontvangen die de Commissie institutionele zaken op dit ogenblik aan het voorbereiden is. Tenslotte denk ik dat wij de ingeslagen weg moeten voortzetten, op een snelle inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam moeten wachten en dan - zodra het Verdrag is goedgekeurd - tot de nodige institutionele hervormingen moeten overgaan.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Actieplan voor het vrij verkeer van werknemers
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0269/98) van mevrouw Weiler, namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken over de mededeling van de Commissie: " Een actieplan voor het vrij verkeer van werknemers" (COM(97)0586 - C4-0650/97).

Weiler
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, het vrije verkeer van werknemers is een van de essentiële beginselen van de Europese Unie. Het in artikel 48 verankerde recht op vrij verkeer geeft elke Europese burger de mogelijkheid ongehinderd een andere lidstaat binnen te komen om er te werken of werk te zoeken. Toch maakt amper 0, 2 % van de bevolking van die mogelijkheid gebruik. Culturele en vooral taalkundige barrières zijn hier ongetwijfeld de voornaamste oorzaak van. Maar er zijn ook vele andere obstakels, op politiek gebied dan: het feit dat langverwachte wijzigingen van richtlijnen in de Raad geblokkeerd worden, dat de informatie op alle terreinen nog te wensen overlaat, dat de lidstaten dralen met de omzetting in het nationale recht, dat er te veel bureaucratische rompslomp is, wat onder meer wordt aangetoond door de vele petities die aan ons worden gericht en door arresten van het Europees Hof van Justitie.
Het actieplan van de Commissie bevat een zinvolle strategie om deze problemen te verhelpen. Het vrije verkeer moet daarbij verder ontwikkeld worden in samenspraak met alle betrokkenen: de burgers, de nationale, regionale en lokale autoriteiten, de sociale partners en natuurlijk ook de Europese instellingen. Ik juich het actieplan van de Commissie en vooral de aangekondigde wetgevende initiatieven dan ook toe.
Bovendien wil ik ook het Panel-Veil danken voor de vele voorstellen, die deels in de voorstellen van de Commissie, maar ook in mijn verslag zijn overgenomen. Die voorstellen getuigen van moed maar ook van pragmatisme. Ik dank daarenboven de medeadviserende commissies die mijn verslag op talrijke plaatsen aangevuld hebben.
In mijn verslag behandel ik in 31 eisen ten aanzien van de Commissie en de Raad voornamelijk zes aspecten.
Ten eerste, de coördinatie op het vlak van de sociale zekerheid. Het mag natuurlijk niet zo zijn dat iemand die naar een andere lidstaat gaat, verworven rechten in het land van herkomst verliest. Ik heb met name geëist dat de Commissie de nodige conclusies trekt uit de recentste arresten van het Hof van Justitie - Kohll en Decker bijvoorbeeld - en die aan het Parlement voorlegt.
Ten tweede, de fiscale behandeling. Uiteraard mogen mobiele burgers niet het slachtoffer zijn van discriminerende dubbele belasting.
Ten derde, de toegang tot werkgelegenheid. Ik wil de invloed van de mobiliteit op de arbeidsmarktsituatie weliswaar niet overschatten, maar toch is dit aspect volgens mij terecht aan bod gekomen op de Werkgelegenheidstop van Luxemburg. Het zal in de toekomst zeker nog belangrijker zijn dan nu.
Ten vierde, voorlichting en samenwerking. Daarbij stel ik mij vooral voor dat de arbeidsbureaus in de toekomst beter worden uitgerust zodat de zaken ook voor de werkzoekenden transparanter worden.
Ten vijfde, inreis- en verblijfsrecht ook voor onderdanen van derde landen.
Ten zesde, de erkenning van einddiploma's, waar men veel verder moet gaan dan nu.
Tenslotte moet ik nog een vervelend punt aansnijden. Ik heb gehoord dat de EVP het verslag niet zal goedkeuren omdat het politieke eisen bevat voor burgers uit derde landen. Ik betreur dat uiteraard en vind het ook een vreemde houding. Doorgaans werken wij immers in het Europees Parlement constructief samen, vooral in de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken. Ik heb er ook voor gezorgd dat de 40 amendementen grotendeels werden overgenomen. Bovendien zijn de amendementen van collega Pirker volgens mij uitgesproken destructief en populistisch.
Ik denk dat ook wij, de linkerzijde in dit Huis, de zorgen en de noden van onze burgers behartigen. Ook wij willen bepaalde voorwaarden en beperkingen voor het vrij verkeer van burgers uit derde landen stapsgewijs verbeteren. De amendementen van de heer Pirker kan ik evenwel niet steunen.
Wij kunnen met het wegwerken van de discriminaties ten aanzien van onderdanen van derde landen niet wachten tot wij een communautair migrantenbeleid hebben. In uw amendementen pleit u eerder voor een beleid van afscherming en uitsluiting.
De vrije arbeidskeuze mag door niets worden belemmerd, ook niet door de nationaliteit! Daarom vragen wij een zinvol integratiebeleid, dat Europa vooruit zal helpen. De tegenstelling tussen wettige aanspraken en concrete realiteit, die helaas reeds veertig jaar bestaat, moet worden opgeheven!

Oddy
Mijnheer de Voorzitter, het vrij verkeer van werknemers is een van de vier vrijheden die in het Verdrag van Rome zijn vastgelegd. Mijns inziens staan we bij de verwezenlijking van deze basisvrijheid het minst ver. Er bestaan duidelijke beperkingen op het vrij verkeer en daarom feliciteer ik de Commissie met haar actieplan dat dit probleem moet oplossen.
De Commissie moet echter ook indirecte belemmeringen van het vrij verkeer van werknemers onderzoeken, zoals het recht op pensioen wanneer iemand verhuist, woonkosten, stelsels voor gezondheidszorg en onderwijsstelsels, en kijken hoe deze problemen het beste verholpen kunnen worden.
Ik bedank mijn collega's van de Commissie juridische zaken en rechten van de burger voor hun steun en hun interessante suggesties, maar ik wil er bij de Commissie op aandringen dit onderwerp ernstig op te nemen, want het is alleen maar in het voordeel van de Europese Unie als mensen meer bereid zijn voor werk te verhuizen.

Van Lancker
Voorzitter, ik zou namens mijn fractie Barbara Weiler heel hartelijk willen feliciteren met het vele werk dat ze verzet heeft rond een thema dat ons uiteraard allemaal na aan het hart ligt. Het Parlement heeft er altijd voor op de bres gestaan om deze vierde fundamentele vrijheid, die toch wel symbool staat voor het Europees burgerschap en onze integratie, te verdedigen. Wij hopen dat het Parlement en de Commissie, mijnheer de commissaris, zullen blijven ingaan tegen de tendens die in sommige lidstaten bestaat om op zichzelf terug te vallen, om institutionele en feitelijke barrières op te werpen tegen vrij verkeer van personen. In tegenstelling tot wat sommige lidstaten denken, zal vrij verkeer geen aderlating betekenen voor budgetten of sociale zekerheid en het wordt tijd dat wij inzien dat Europa mobiliteit nodig heeft, dat het de maatschappij iets opbrengt en niet iets kost. Wij, de socialistische fractie, zijn dus de Europese Commissie dankbaar voor dit actieplan en we hopen dat de Commissie, mijnheer de commissaris, nu ook snel komt met concrete wetgevende voorstellen want er is nog bijzonder veel werk aan de winkel.
Het verblijfsrecht bijvoorbeeld dat gelukkig niet meer alleen geldt voor wie werkt maar ook voor gepensioneerden, studenten, werkzoekenden, familieleden ten laste, zolang men natuurlijk kan bewijzen dat men voldoende inkomen heeft en een ziekteverzekering. Maar zowel in het communautair als in het nationaal recht zijn er nog bijzonder veel belemmeringen, grandioze hopen administratieve obstakels die vooral gepensioneerden, mensen met tijdelijke contracten, gedetacheerden in de misère brengen. Het verslag heeft gelijk als het zegt dat we dit moeten aanpakken. Ik begrijp eerlijk gezegd niet waarom de EVP sommige van die zeer rechtmatige eisen die trouwens door de Commissie ondersteund worden, niet zou willen ondersteunen. Mijn fractie houdt ook zeer sterk vast aan het recht op familieleven dat een fundamenteel mensenrecht is, ongeacht de nationaliteit van de familieleden. Ik heb gezien dat de Europese Commissie inderdaad van plan is dit recht op familieleven te realiseren en wij willen dat 100 % ondersteunen.
Tenslotte is mijn fractie ook gewonnen voor de geleidelijke afschaffing van alle vormen van discriminatie. Uiteraard tussen burgers van de lidstaten en burgers van de Europese Unie, maar geleidelijk aan ook tussen burgers van de Unie en burgers van derde landen die duurzaam hier gevestigd zijn. Ik weet dat dit laatste een zeer moeilijk punt is in het debat in het Parlement en ik merk trouwens ook dat de Europese Commissie er stilaan werk van wil maken. Ik heb ook gemerkt dat de EVP-Fractie in principe dit standpunt steunt, maar toch het recht op vrij verkeer van onderdanen van derde landen koppelt aan een gemeenschappelijk beleid op Europees vlak van de migratie. Met die strikte koppeling kan mijn fractie niet instemmen. Het lijkt ons niet redelijk om migranten die al jaren in de Unie wonen, te laten wachten totdat de Raad de derde pijler helemaal rond heeft, en dan pas mensen het recht te geven om te reizen, om werk te zoeken over de grens of hun sociale zekerheidsrechten over te dragen over de grens. Een Europees integratiebeleid moet inderdaad steunen op verantwoordelijkheden en plichten van burgers van derde landen, maar laat ons alsjeblieft ook niet vergeten dat deze nog een pakket rechten niet hebben die wij als Europeanen wel hebben. Wij steunen dit actieplan van de Commissie volmondig, mijnheer de commissaris, en wij wensen u alle succes bij de concretisering ervan.

Pirker
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, wij zijn het er allen over eens dat vrij verkeer een kernpunt is van het Verdrag betreffende de Europese Unie. Wij hebben in talrijke juridische voorwaarden voorzien om het mogelijk te maken. Nochtans worden wij bij de verwezenlijking van het vrije verkeer, en niet alleen dat voor werknemers, nog steeds met talrijke problemen geconfronteerd. Ik juich dan ook het actieplan van de Commissie toe om minstens het vrij verkeer van werknemers te verbeteren.
Ik juich het toe omdat de Commissie met heel concrete voorstellen voor de dag komt. Ik sta ook achter de aanvullende voorstellen van mevrouw Weiler. Ze gaat er immers terecht van uit dat de bureaucratie moet worden afgebouwd, dat sociale rechten niet verloren mogen gaan, dat de burgers moeten worden voorgelicht, dat opleidingen wederzijds moeten worden erkend, dat er een handvest voor de sociale zekerheid moet komen, mogelijk ook tegen misbruik van een eventuele detacheringsrichtlijn. Ziedaar tal van positieve punten waar wij het doorgaans mee eens zijn.
Maar, mevrouw Weiler, nu wordt u wat al te ambitieus. U eist namelijk voor onderdanen van derde landen die zich in Europa komen vestigen dezelfde rechten als voor de burgers van de Unie. De logica vereist echter dat wij hiermee pas akkoord kunnen gaan als vooraf, met betrekking tot de immigratie, het opnemen van werknemers en de vestiging van werknemers in de Europese Unie, een regeling wordt getroffen die geldt voor alle staten binnen de Unie. U spant het paard achter de wagen.
Als tweede punt eist u dat de visumplicht meteen wordt afgeschaft. De Commissie zegt ons nu dat dit een heel ambitieuze doelstelling is. U wil daar meteen werk van maken zonder dat ook maar enige voorwaarde vervuld is. Anderen zijn realistischer en vinden dat er een overgangsfase moet komen, van vijf jaar bijvoorbeeld, waarna dan het besluit van de Raad wordt uitgevaardigd. Wij mogen niet vergeten dat ook de derde landen hun grenzen moeten beveiligen zodat het hier niet tot problemen komt bij het binnenkomen in de Unie en bijgevolg ook in de Unie zelf.
Ten derde eist u dat het verblijfsrecht geldt voor alle gezinsleden, ongeacht hun nationaliteit, en ook voor alle partners. U bewandelt daarmee dezelfde weg als de heer Lehne en zet de deur wagenwijd open voor misbruik. U neemt te veel hooi op uw vork. U hebt alle realiteitszin verloren.
Ik sta achter bepaalde delen van het verslag en ben bereid het te steunen. De voorwaarde is echter dat mevrouw Weiler onze eisen steunt, namelijk dat er inzake immigratie, vestiging en asiel eerst communautaire regelingen komen zodat daarna het beginsel van vrij verkeer ook voor onderdanen van derde landen onverkort kan worden ingevoerd. Ik onderschrijf uw voorstellen ten dele, maar ik heb problemen met een aantal essentiële punten. Ik dank u.

Boogerd-Quaak
Voorzitter, ik denk dat hier goede voorstellen liggen van de kant van de Commissie en ook een goed verslag van mevrouw Weiler. Gisteren hadden wij de heer Bangemann in de liberale fractie die ons erop wees dat het belang van de nationale staten afneemt en de mondialisering van de wereld steeds verder toeneemt. Als we in dat kader het verslag van mevrouw Weiler bekijken dan denk ik dat wij met elkaar ook moeten durven vaststellen dat wij niet moeten discrimineren als het gaat om werknemers van andere landen die hier met vergunning werken, want daar gaat het in feite om. Ik moet zeggen dat zojuist mijn oren zowat van mijn hoofd gevallen zijn toen ik de bijdrage van de heer Pirker hoorde. Het kan absoluut niet anders of hier wordt in het kader van de Duitse verkiezingen een statement afgelegd. Nu dacht ik altijd dat het Europees Parlement er was om boven de partijen te staan en om zich daarboven te verheffen. Ik betreur het buitengewoon dat de christen-democratische partij zich deze keer daar niet toe in staat voelt. Ik wil alsnog een beroep op die partij doen om dit verslag te ondersteunen.
Collega's, het kan toch niet zo zijn dat vanwege deze kleine verschillen het verslag van mevrouw Weiler de steun van de christen-democraten zou moeten ontberen. Als mijn oren al niet van mijn hoofd gevallen waren, zouden mijn ogen uit mijn hoofd vallen als dat morgen gebeurt. Dat gezegd zijnde, Voorzitter, wil ik alleen nog kwijt dat ik feitelijk teleurgesteld was over het antwoord van de Commissie op de schriftelijke vragen die ik heb gesteld in het kader van de zaak Kohll en Decker. Daar blijft men ook heel omzichtig en ik denk dat dat ook een zaak is van de Duitse verkiezingen en dat moet nou maar eens afgelopen zijn. Wij moeten ons als Europa boven die nationale en staatsbelangen kunnen stellen. Ik doe een beroep op de Commissie om dat ook te doen.

Ojala
Mevrouw de Voorzitter, om te beginnen zou ik mevrouw Weiler willen feliciteren met haar uitstekende verslag. Mevrouw Weiler verdedigt in haar verslag consequent het principe dat vrij verkeer binnen de Europese Unie alle personen betreft die zich in de Unie bevinden, niet alleen werknemers en hun gezinsleden. De vrije mobiliteit binnen de Unie dient ook te gelden voor studenten en gepensioneerden, alsmede de burgers van derde landen die hier verblijven.
De vier basisvrijheden van de Europese Unie hebben tot op heden alleen het vrije verkeer van arbeidskracht omvat. Over personen is niet gesproken. Arbeidskracht wordt beschouwd als een goed dat op de interne markt vrij moet kunnen bewegen, net als andere goederen. Maar er is wel altijd sprake van mensen, met menselijke behoeften en gevoelens. Ook andere factoren dan de wisselende vraag naar arbeidskracht zijn van invloed op hun mobiliteit.
Ik ben erg verbaasd en teleurgesteld over de amendementen van de Europese Volkspartij waarmee wordt gepoogd dit principe af te zwakken op het punt van burgers van derde landen die legaal in de Europese Unie verblijven. Ik steun van harte het voorstel van mevrouw Weiler om de visumplicht af te schaffen voor gezinsleden van migrante werknemers die nu reeds hier verblijven.
Wanneer we het hebben over gezinsleden, of er nu sprake is van burgers van de Unie of van derde landen, dienen we ook de veranderingen in acht te nemen die het begrip 'gezin' heeft ondergaan. Ook partners, van hetzelfde of het andere geslacht, die ongehuwd samenwonen, kunnen tegenwoordig een gezin vormen. Zij dienen een gelijkwaardige positie te verkrijgen ten opzichte van mensen die in een traditioneel gezin leven wanneer privileges worden bepaald.
Ik hoop echt, mevrouw de Voorzitter, dat de Europese Volkspartij dit belangrijke verslag nu niet verwerpt. Ik vind dit een dermate waardevol verslag dat het Parlement het absoluut dient goed te keuren. Het zou beschamend zijn wanneer we hierover geen consensus bereikten.

Wolf
Mevrouw de Voorzitter, sta mij toe dat ik wat dieper en ook wat principiëler op de zaken inga. Als westerse christen en als verlichte Europeaan kan niemand er voorstander van zijn mensen in eerste en tweede klasse in te delen en achter staatsgrenzen op te sluiten. Ik beroep mij op de bisschop van Hippo in het huidige Tunesië, de geestelijke vader van de Latijnse Kerk, die in zijn genadeleer uitging van de absolute gelijkheid van alle mensen, ook al hoeft men niet zo ver gaan als Luther die zelfs plicht en verdienste buiten beschouwing liet. Ik beroep mij ook op de Europese verlichting, die zich sinds Antifoon en Hippias van Elis door dezelfde gedachte van gelijkheid laat leiden. Ik beroep mij ook op de Europabeweging van na de oorlog met haar betogingen tegen grenspalen.
Mijnheer Pirker en mijnheer Pronk, wij zijn nu in het jaar des heren 1998 en, ingaande tegen het Gemeenschapsrecht, eist u dat het vrije verkeer aan bepaalde voorwaarden gekoppeld wordt, omdat u weet dat die voorwaarden niet snel vervuld zullen zijn. U eist dat elke verwijzing wordt geschrapt naar groepen die thans sterk gediscrimineerd worden: onderdanen van derde landen, gezinsleden ongeacht hun nationaliteit, niet-gehuwde partners, werkzoekende werknemers met tijdelijke contracten, migrerende werknemers, studenten, gepensioneerden, niet-actieven. Geachte collega Pirker, dat heeft niets met logica en systematiek te maken, woorden waarmee men op een andere manier zegt wat men eigenlijk beoogt. Als wij dan toch grote woorden willen gebruiken, zeggen wij dat de betrokken amendementen onchristelijk, reactionair en volstrekt niet-Europees zijn en moeten worden afgewezen!

Ettl
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, ik feliciteer vooreerst de rapporteur met haar uitstekend en vrijmoedig verslag. Ik wil beginnen met een opmerking: toen de Oostenrijkse vice-kanselier vanmorgen het programma van het Oostenrijkse voorzitterschap van de Europese Unie presenteerde, was ik trots Oostenrijker te zijn. Nu ben ik lichtelijk geërgerd! In tegenstelling tot het betoog van mijn collega Pirker, die vandaag een vesting Oostenrijk, een vesting Europa opgetrokken heeft, hebben wij deze morgen alle aspecten van de uitbreiding van de Europese Unie belicht, ook het politieke. Uiteraard stelden ook wij bepaalde voorwaarden en vroegen wij overgangsregelingen. Maar nu vaardigen wij in de aanloopfase zuiver discriminerende maatregelen uit en tonen ons niet eens in staat werknemers en hun gezin uit derde landen te integreren. Wij meten met twee maten en bovendien gaat het in het ontwerp om een geleidelijke opheffing van die maatregelen. Dat vind ik niet zinvol!
Aan de ene kant willen wij de Europese Unie verwezenlijken en verdiepen en het vrije verkeer van goederen promoten. Aan de andere kant haken wij af als het gaat om vrij verkeer van personen, sociale regelingen en desbetreffende maatregelen. Als de regelingen dan discriminerend zijn, schamen wij ons. Dat kan toch niet!
Ik ga ervan uit dat het verstand uiteindelijk zal zegevieren en dat wij nu de eerste stappen in de goede richting kunnen zetten. Anders zal het verdiepingsproces ons in vele gevallen maar ten dele lukken en dat mag en kan niet. Sorry voor mijn ietwat emotionele uitval, maar zo voel ik mij vandaag.

Matikainen-Kallström
Mevrouw de Voorzitter, het is duidelijk dat het vrije verkeer van arbeidskracht een van de fundamentele rechten van de burgers van de Europese Unie is. Dit recht is een van de vier grondrechten die de hoekstenen vormen van de Europese integratie. Deze vrijheden betreffen, en zo moet dat ook zijn, in de eerste plaats de burgers van de Unie. Obstakels die het vrije verkeer belemmeren, zoals de verblijfsvergunningsbureaucratie, de gelijke waardering van examens en vraagstukken aangaande de sociale zekerheid, zouden alleen maar groter worden indien gepoogd werd de status van burgers uit derde landen te wijzigen voordat de communautaire regelgeving aangaande de arbeidsmarkt wordt hervormd.
Op dit moment is het binnen de communautaire wetgeving niet mogelijk om werknemers uit derde landen en burgers van de Unie gelijk te stellen. Volledige gelijkstelling is evenmin als politieke doelstelling realistisch. Aangezien de radicale maatregelen die mevrouw Weiler eist voor de wijziging van de positie van arbeidskracht uit de derde landen geen wettelijke basis hebben, blijft de centrale inhoud van het verslag onvermijdelijk zeer onduidelijk. Het door mevrouw Weiler benadrukte systeem van onderwijspassen ter verbetering van de gelijke waardering van examens is op zichzelf de moeite waard om te ondersteunen, maar de verwezenlijking ervan dient stevig verankerd te zijn in de samenwerking tussen de nationale autoriteiten, in de geest van het subsidiariteitsbeginsel.

Pronk
Voorzitter, er is vanavond heel wat gezegd over onze houding. Dat is natuurlijk altijd leuk in een debat. Ik moet zeggen dat het volkomen ten onrechte is, zoals daarnet al gezegd is. Mij, en ik denk ook onze fractie, staat voor ogen een Europa waar iedereen vrij kan reizen en zich vrij kan vestigen. Alleen is het zo dat we geen gezamenlijk visabeleid hebben. In de Verenigde Staten is er wel een gezamenlijk visabeleid en daar is dat ook mogelijk. Niet alleen voor de burgers van de Verenigde Staten maar ook voor burgers van derde landen. Helaas is die situatie hier niet zo. Er zijn vele socialistische regeringen die het tegenhouden om tot die situatie te komen, ik noem bijvoorbeeld de regering van Groot-Brittannië die weigert mee te doen aan een gemeenschappelijk visabeleid. Het is natuurlijk wel heel vreemd dat je dan van die kant van het Huis hoort dat wij degenen zijn die de zaak ophouden. Neen, Voorzitter, wij willen doen wat mogelijk is binnen het huidige juridische kader maar we kunnen niet verder gaan, want het betere is de vijand van het goede. Dat moeten wij in het oog houden en dat geldt ook voor de Commissie.
Commissie, er zijn ontzettend veel dingen op het ogenblik aan de hand. Er zijn vreselijk veel klachten met name van Unieburgers die op een of andere manier in moeilijke omstandigheden zitten. Daar kan veel aan gebeuren. Daar kan inderdaad wat aan gebeuren, maar het is een makkelijke weg om dan te zeggen: dan moet iedereen maar komen: één brede, enorme familie. Ik vind het altijd zo opvallend dat er alleen in dit verband van de andere kant van het Huis over familiepolitiek wordt gesproken. Dat moet dan allemaal ineens gebeuren. De oren vallen van het hoofd en weet ik wat allemaal. Dit is allemaal prachtig maar, Voorzitter, ónze mening leidt op den duur tot verbetering. Wat wordt voorgesteld door mevrouw Weiler, met alle goede bedoelingen en met alle waardering voor hetgeen ze gezegd heeft, dat leidt daar niet toe, dat betekent alleen maar dat we blijven staan bij de situatie van het moment, terwijl wij werkelijk vooruit willen.

Flynn
Mevrouw de Voorzitter, ik zou van de gelegenheid gebruik willen maken om iedereen te bedanken die heeft bijgedragen aan dit uiterst belangrijke debat en ook wil ik mevrouw Weiler bedanken voor haar inbreng. Ik heb onlangs ontdekt dat dit een heel netelige kwestie is en dat blijkt telkens wanneer erover gesproken wordt.
Ik ben het eens met mevrouw Oddy dat we deze zaak serieus moeten opnemen en ik ben er niet van overtuigd dat deze vrijheid even snel verwezenlijkt is als andere grondvrijheden, of het nu gaat om goederen, diensten of kapitaal. Deze vrijheid moet bijzondere aandacht krijgen en ik ben het eens met mevrouw Weiler dat de hele kwestie van de mobiliteit van fundamenteel belang is. Het heeft geen zin om te praten over strategieën voor het Europees werkgelegenheidsbeleid of over flexibiliteit als we niet nadenken over adequate maatregelen ter bevordering van de mobiliteit in de Europese arbeidsmarkt. Want die is er op dit moment niet.
Het actieplan voor het vrij verkeer van werknemers werd door de Commissie in november 1997 aangenomen. De voornaamste doelstelling is het vrij verkeer van werknemers algemeen te betrekken in de overige acties en beleidsterreinen van de Europese Unie, met de nadruk op twee hoofdpunten die aan de basis liggen van het hele actieplan.
Het eerste is het burgerschap. De bevordering van het recht van vrij verkeer komt ten goede aan de burger van de Europese Unie omdat de uitoefening van dit recht een wezenlijk bestanddeel is van het burgerschap van de Unie. Het tweede hoofdpunt betreft het werkgelegenheidsbeleid. De bevordering van het vrij verkeer van werknemers draagt bij tot een hogere efficiëntie van de Europese arbeidsmarkt.
Sinds november 1997 heeft de Commissie actief gewerkt aan de tenuitvoerlegging van het actieplan om de in het plan gedane toezeggingen na te komen. De Commissie beraadt zich over wetgevende voorstellen met het oog op de wijziging en het up-todate maken van de belangrijkste wetteksten inzake het vrij verkeer van werknemers. We hebben het over verordening 1612/68 betreffende het recht van vrij verkeer en richtlijn 360/68 betreffende het verblijfsrecht van werknemers en hun gezinsleden.
Deze twee basisteksten zijn de afgelopen dertig jaar nauwelijks gewijzigd. Dit is het geschikte moment, gezien de interne markt, de eenheidsmunt, de hele kwestie van de uitbreiding en de noodzaak van een versterking van ons werkgelegenheidsbeleid.
De nieuwe wetgevende voorstellen zullen belangrijke aspecten behandelen, zoals een gunstigere regeling inzake het verblijfsrecht voor werkzoekenden en stagiaires en de beperking van bureaucratische hindernissen voor alle werknemers. Ik ben het hierover eens met mevrouw Van Lancker. Er moet een verbetering komen in de voorwaarden voor gezinshereniging van werknemers van de Europese Unie en de professionele mobiliteit moet aangemoedigd worden door de erkenning van vergelijkbare beroepskwalificaties van werknemers in de hele Europese Unie, ongeacht de lidstaat waar ze behaald werden.
Het gaat om zaken als beroepservaring, diploma's en kwalificaties. De voorstellen zijn een uitwerking van eerdere voorstellen die we al in 1989 formuleerden, van het actieplan zelf en van de aanbevelingen van het door mevrouw Veil voorgezeten Panel op hoog niveau inzake het vrij verkeer van personen. Vorige week keurde de Commissie een mededeling aan de Raad en het Parlement goed over de gevolgen die moeten worden gegeven aan het verslag van het Panel. De mededeling benadrukt het belang van concrete voorstellen over de bevordering van het vrij verkeer.
Ik kan er met tevredenheid op wijzen dat de Raad enkele belangrijke stappen heeft gedaan op wetgevend gebied. De Raad heeft onlangs twee voorstellen van de Commissie aangenomen inzake het vrij verkeer van werknemers, met name de richtlijn inzake aanvullende pensioenen en een verordening tot uitbreiding van verordening 1408/71 betreffende de coördinatie van socialezekerheidsstelsels tot bijzondere regelingen voor ambtenaren.
Het voorstel van de Commissie om verordening 1408/71 uit te breiden tot onderdanen van derde landen die legaal verblijven in een lidstaat is ook al in de Raad op tafel gelegd. Deze drie voorstellen staan centraal in het actieplan. De Commissie is ook actief bezig met de vereenvoudiging van verordening 1408/71, een van de belangrijkste wetgevende teksten voor de effectieve uitoefening van het recht van vrij verkeer.
Naast de ontwikkelingen op wetgevend gebied worden in het actieplan ook acties aangekondigd met het oog op meer transparantie in de arbeidsmarkt en betere informatie over de mogelijkheden op de arbeidsmarkt. In zijn resolutie heeft het Europees Parlement ook om dit soort acties gevraagd. Te dien einde werden onlangs verschillende specifieke acties op touw gezet.
In het kader van het informatie-initiatief "Citizens First" werd vorige maand in Cardiff nog een nieuwe actie gelanceerd, genaamd "Permanente Dialoog met de Burger" . Een nieuwe wegwijzer voor werkzoekenden werd voorgesteld. Het is de bedoeling om met deze praktische en gebruiksvriendelijke gids meer informatie te verstrekken aan burgers die het recht van vrij verkeer wensen uit te oefenen.
Op de Top van Cardiff werd ook de EURES-databank op het Internet voorgesteld, waardoor deze nu volledig toegankelijk is voor alle burgers die zich willen informeren over de werkaanbiedingen in alle landen die gegevens verstrekken aan deze databank.
Verscheidene acties werden gelanceerd met het oog op de vermeerdering van informatie voor onderzoekers, werknemers, rechters en burgers, over het recht van vrij verkeer voor werknemers. In iedere lidstaat, met inbegrip van de EER-landen, is hieromtrent een reeks conferenties en seminars gehouden. In oktober zal in Brussel een belangrijke conferentie plaatsvinden ter gelegenheid van de viering van de dertigste verjaardag van de inwerkingtreding van verordening 1612/68 en met het oog op de toekomst.
Ik kan daarom met de nodige tevredenheid stellen dat de inspanningen van de Commissie om de toezeggingen van het actieplan na te komen behoorlijk vlug vooruitgaan. In deze context is de resolutie van het Europees Parlement heel belangrijk. Ik ben heel tevreden over de overeenstemming tussen de twee instellingen. Ik zou willen benadrukken dat de resolutie van het Europees Parlement het belang van het vrij verkeer van werknemers op eenzelfde manier benadert als de Commissie: door de nadruk te leggen op burgerschap en werkgelegenheid. Het is belangrijk om te benadrukken dat beide domeinen in het huidige Europa nauw samenhangen en dat ze behoren tot de belangrijkste zorgen van Europese burgers.
Het is duidelijk dat Europese burgers zich zorgen maken over de werkgelegenheid in Europa en meer willen weten over de mogelijkheden om in een andere lidstaat werk te vinden. De Europese burgers zijn er zich bovendien meer en meer van bewust dat de mobiliteit van arbeidskrachten zich tegenwoordig uitstrekt over heel Europa. Ze willen weten hoe ze hier alle vruchten van kunnen plukken.
In het actieplan - en de resolutie van het Europees Parlement - wordt alles gedaan om tegemoet te komen aan de bekommernissen van de burgers. Daarom wordt in het actieplan het vrij verkeer van werknemers centraal gesteld. We hebben evenwel ook oog gehad voor een aantal kwesties in verband met het vrij verkeer die de situatie van de actieve bevolking overstijgen. In de resolutie van het Parlement wordt naar deze kwesties verwezen. Het gaat om: de afschaffing van grenscontroles door de integratie van het Schengen-acquis in het Verdrag; het verblijfsrecht voor studenten, gepensioneerden en werklozen, in overeenstemming met het burgerschap van de Unie; het scheppen van een kader voor de mobiliteit van studenten met betrekking tot academische kwalificaties die in verschillende lidstaten werden behaald; en de problemen die voortvloeien uit de verschillen tussen de fiscale wetgevingen van de lidstaten en de wisselwerking tussen fiscale en socialezekerheidsstelsels.
Al deze kwesties worden nauwkeurig onderzocht door de Commissie en in het actieplan worden hieromtrent initiatieven voorgesteld.
Tot besluit: ondanks zijn vrij beperkte draagwijdte in deze brede context is het de bedoeling dat dit actieplan het vrij verkeer op de politieke agenda plaatst. Het plan benadrukt de nauwe samenhang tussen al deze verschillende domeinen en hoewel er nog veel aan gewerkt moet worden is het een belangrijk uitgangspunt voor de tenuitvoerlegging van een coherent beleid waarmee we de burgers de vruchten willen laten plukken van een grotere mobiliteit in een Europa zonder grenzen.
Ik ben er vast van overtuigd dat het Europees Parlement en de Commissie hetzelfde doel nastreven. Ik juich de belangrijke bijdrage van het Europees Parlement op dit vlak toe. Ik beloof u dat ik zal doorgaan met het afhandelen van de agenda voor de verwezenlijking van het vrij verkeer, zodat deze vrijheid volledig tot haar recht komt in het betere Europa dat wij allemaal wensen.

Weiler
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, ik wil heel kort twee punten verduidelijken en een vraag beantwoorden. Dit zal zeker het debat inhoudelijk ten goede komen. Mijnheer Pirker, ik wil paragraaf 7 van mijn eisenbundel over de visumplicht nogmaals citeren. U hebt de zaken immers verkeerd voorgesteld. Ik verzoek de Commissie, ongeacht de bepalingen van het Verdrag van Amsterdam, thans reeds voorstellen in te dienen betreffende de afschaffing van de visumplicht in het interne verkeer voor burgers van derde landen, die gezinsleden van migrerende of gedetacheerde werknemers zijn. Het gaat dus om een wijziging van de werkopdracht.
Het tweede punt betreft een vraag van onze Finse collega, denk ik. De erg welluidende naam ontsnapt mij helaas maar ik vermoed dat ze Finse is. U hebt opgemerkt dat de Europese opleidingspas een onduidelijke zaak is. Ik vermoed dat u paragraaf 23 van mijn verslag bedoelt, waarin ik de Commissie verzoek haar werkzaamheden betreffende de invoering van een Europese opleidingspas voort te zetten. Die Europese opleidingspas was een voorstel van commissaris Cresson. Wij hebben hierover in de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken uitvoerig gediscussieerd en ik denk dat alle fracties, ook de EVP, het een goed idee vonden.

Pronk
Mevrouw de Voorzitter, ik wil een vraag stellen aan de commissaris. Zijn antwoord was goed, maar het is mij niet duidelijk wat het standpunt is van de Commissie over het belangrijkste meningsverschil tussen de twee kanten van het Parlement. Wij willen weten in welke mate de Commissie de voorstellen van mevrouw Weiler over de onderdanen van derde landen, die misschien niet door het hele, dan toch door het grootste deel van het Parlement worden onderschreven, wil overnemen?

Flynn
De onderdanen van derde landen vallen niet onder het actieplan, behalve als het gaat om gezinsleden. U mag niet vergeten dat het gaat om voorschriften inzake gezinshereniging. Deze zijn van toepassing op gezinsleden, ongeacht hun nationaliteit. Deze regels worden al 30 jaar toegepast. De afgelopen dagen heb ik ontdekt dat een van de grote problemen is dat een heleboel mensen in heel belangrijke functies niet begrepen hebben dat gezinshereniging al 30 jaar bij wet geregeld is. Ik heb nu geen tijd om in te gaan op de details, maar het is een heel interessante bezigheid om te kijken welke regels de afgelopen 30 jaar al van toepassing zijn geweest op voorouders, nakomelingen en andere gezinsleden - sommige bepalingen zijn bij wet vastgesteld en andere nodigen uit tot een versoepeling van de gezinshereniging.
Ik probeer hier op dit moment een oplossing voor te vinden in een voorstel voor de Commissie. Het is belangrijk dit voor ogen te houden.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Verzekering tegen de wettelijke aansprakelijkheid (vierde richtlijn motorrijtuigverzekering)
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0267/98) van de heer Rothley, namens de Commissie juridische zaken en rechten van de burger over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake de onderlinge aanpassing van de wetgevingen van de lidstaten betreffende de verzekering tegen de wettelijke aansprakelijkheid waartoe deelnemen aan het verkeer van motorrijtuigen aanleiding kan geven en houdende wijziging van de richtlijnen 73/239/EEG en 92/49/EEG (COM(97)0510 - C4-0528/97-97/0264(COD)).

Rothley
Mevrouw de Voorzitter, het opschrift klinkt heel technisch, maar toch betreft het een vrij praktisch probleem. Het gaat erom slachtoffers van verkeersongelukken in een ander land beter te beschermen. Het voorstel voor een richtlijn dat wij thans bespreken, is het resultaat van het eerste parlementaire initiatief na het Verdrag van Maastricht. Ik wil de collega's aanmoedigen deze mogelijkheid in de toekomst vaker te benutten. Wij hebben het steeds over het initiatiefrecht van het Parlement. Nu krijgt u de kans daartoe!
Het gaat erom mensen die het slachtoffer worden van een verkeersongeluk in een ander land een betere bescherming te bieden. Het betreft nagenoeg 500.000 ongelukken per jaar binnen de Europese Unie. Waarom in een ander land? Wanneer men in eigen land een ongeluk krijgt met een voertuig dat in een ander land is ingeschreven, dan is er geen probleem. De zaak wordt door de Groenekaartbureaus geregeld.
Voor de Fransman die in Frankrijk een ongeluk krijgt met een Deen, is er geen probleem. Als hij dat ongeval echter in Denemarken heeft, rijzen er wel problemen omdat de verzekeraars het niet eens konden worden om ook die gevallen via de Groenekaartbureaus te regelen. Daarom is deze richtlijn nodig.
De door ons voorgestelde oplossing berust niet op een harmonisatie van het wettelijke-aansprakelijkheidsrecht, zoals men het bij gelegenheid voorstelde. Wij vereenvoudigen enkel de regeling en veranderen niets aan het materiële recht. De bevoegdheid van de rechtbanken blijft overeind. Wij egaliseren het recht niet maar overstijgen de grenzen. Ik stel de Commissie voor dat tot motto van haar juridisch beleid te maken: geen egalisatie van het recht maar overstijging van de grenzen.
Wat stellen wij voor? Ten eerste, het slachtoffer hoeft zich niet langer te wenden tot de verzekeraar in het andere land, hij kan zich nu richten tot een vertegenwoordiger van die verzekeraar in zijn eigen land. Dat betekent dat in de Europese Unie elke verzekeraar in iedere lidstaat een vertegenwoordiger moet hebben die de schade regelt.
Het tweede punt is essentieel. Wij leggen een termijn vast die bindend is zowel voor de vertegenwoordiger van de verzekeraar in het land van het slachtoffer als voor de verzekeraar zelf. Normaal gezien moet de schade binnen zes maanden geregeld zijn. Zo niet is rente wegens te late betaling verschuldigd. Het tarief is van die aard dat het de schaderegelingsprocedure waarschijnlijk zal bespoedigen. Als de Commissie en de Raad het voorstel aanvaarden zal het tarief tussen 11 en 12 % liggen.
Ik ben er de Commissie ook dankbaar voor een schadevergoedingsorgaan in het leven te hebben geroepen. De rol van dat orgaan, dat ook in het land van herkomst van het slachtoffer actief is, moet evenwel tot een paar gevallen beperkt blijven: de verzekeraar heeft noch de vertegenwoordiger noch een gemachtigde voor de schaderegeling aangewezen, de vertegenwoordiger of de verzekeraar heeft niet gereageerd binnen de termijn van zes maanden of hij stelt zich ontwijkend op. In dat geval kan het slachtoffer een beroep doen op dat schadevergoedingsorgaan in zijn eigen land. Dit is een uitstekend initiatief van de Commissie, maar wij moeten het tot deze gevallen beperken.
Ik wil ook de verzekeringsmaatschappijen van harte danken. Zij hebben actief aan deze richtlijn meegewerkt, evenals de verenigingen voor verkeersslachtoffers. Ik stel vast dat, afgezien van enkele redactionele aanpassingen, het voorstel in zijn huidige vorm door alle Europese verzekeraars en verenigingen voor verkeersslachtoffers wordt gesteund.
Ik neem aan dat de Commissie de voorstellen van het Parlement grotendeels zal overnemen. Ik ben blij dat reeds onder het Britse voorzitterschap een eerste gedachtewisseling kon plaatsvinden. Dit is misschien een voorbeeld van hoe de toekomstige samenwerking tussen het Parlement en de Raad er reeds in eerste lezing kan uitzien. Ik reken er vast op dat het Oostenrijkse voorzitterschap het gemeenschappelijke standpunt zal goedkeuren. Er is een amendement van de heer Wijsenbeek. Voor het overige werd alles eenparig goedgekeurd in de Commissie juridische zaken en rechten van de burger. Collega Wijsenbeek weet dat ik het principieel eens ben met zijn amendement. Ik meen alleen dat het niet past in het kader van deze tekst.
Tot besluit wil ik er de Commissie toe aanzetten haar juridisch beleid op deze manier voort te zetten. Zo zullen de burgers van de Europese Unie zich niet alleen in hun streek en in hun land, maar in heel Europa thuis voelen.

Grosch
Mevrouw de Voorzitter, ik wil allereerst de rapporteur danken voor zijn verslag en hem ook feliciteren. De Commissie vervoer en toerisme koos voor een advies met conclusies zonder amendementen om de samenhang van het gehele voorstel te bewaren. Met deze richtlijn worden slachtoffers van verkeersongevallen buiten het land van herkomst inderdaad beter beschermd.
Dit voorstel is voor heel veel burgers van belang, niet alleen omdat de vakantieperiode voor de deur staat, maar ook omdat er bijna een miljoen grensarbeiders zijn. Zoals de rapporteur het daarnet zei, gebeuren er naar schatting jaarlijks 500.000 ongevallen buiten het land van herkomst van het slachtoffer. Het gaat om ongevallen waarbij de formaliteiten moeilijkheden kunnen opleveren, waarbij het soms moeilijk is de juiste contactpersoon te vinden en - wat nog erger is - de schadeloosstelling in bepaalde gevallen heel lang op zich laat wachten, tot acht jaar zelfs.
Op grond van de voorliggende richtlijn krijgt het slachtoffer een rechtstreeks recht op schadevergoeding, niet alleen ten aanzien van de veroorzaker maar ook van diens verzekeraar. Het voorlichtingscentrum moet het slachtoffer alle nodige informatie geven. De gemachtigde voor de schaderegeling of eventueel het schadevergoedingsorgaan zullen in elk geval de procedures bespoedigen.
Daarnaast betreft de richtlijn ook ongevallen tussen EU-burgers in derde landen - dat werd godzijdank toegevoegd. Vandaar dat de Commissie vervoer en toerisme de aanbeveling gaf bij onderhandelingen tussen de EU en derde landen met deze richtlijn meer rekening te houden.
Deze richtlijn zal nochtans pas ten volle effect sorteren voor de slachtoffers, wanneer de in de tweede richtlijn motorrijtuigverzekering voorgestelde minimumpercentages voor schadevergoedingen worden aangepast. Voornoemde richtlijn 84/5 is bijna vijftien jaar oud. Bijgevolg dekken de minimumpercentages in bepaalde gevallen niet langer de eventuele kosten, inzonderheid wanneer er zwaargewonden zijn. Bovendien kunnen die percentages, naar gelang van het land, tot 90 % verschillen. De aanvullende verzekeringen zijn hier jammer genoeg de enige waarborg voor een gepaste schadevergoeding. Vandaar dat de Commissie vervoer en toerisme bij haar voorstel blijft. De termijnen inkorten en correcte informatie geven is een heel goede zaak, maar als de minimumpercentages ontoereikend zijn, blijft het slachtoffer in de kou staan.
Ik dank nogmaals de rapporteur voor zijn werk en u allen voor uw aandacht.

Oddy
Mevrouw de Voorzitter, ik zou de rapporteur willen feliciteren met dit belangrijke verslag. Het is ook een belangrijke primeur voor het Parlement. Het is de eerste keer dat een resolutie van het Parlement als basis diende voor een wetgevend voorstel van de Commissie. Het is de eerste keer dat artikel 138 B van het Verdrag werd ingeroepen voor een wetgevend initiatief.
Dit is een belangrijke richtlijn, die zowel consumentvriendelijk is als een belangrijke basis legt voor de interne markt. Deze richtlijn zal de slachtoffers helpen van ongevallen met motorrijtuigen die plaatsvinden in een andere lidstaat dan die van het slachtoffer. Alle verzekeringsmaatschappijen zullen in iedere lidstaat een gemachtigde of agent moeten benoemen en het slachtoffer zal de vordering tot schadevergoeding rechtstreeks kunnen afhandelen met deze gemachtigde.
Het voordeel van deze regeling is dat vorderingen veel vlugger zullen worden afgehandeld en er minder taalproblemen zullen zijn. Op dit moment duren schadevergoedingsprocessen in het buitenland tot acht jaar en zijn ze minstens 15 % duurder dan in de lidstaat van herkomst. Zoals de rapporteur al heeft uitgelegd, betekent dit voorstel voor een richtlijn ook een verbetering op het vlak van de termijnen en de straffen voor de niet-naleving van termijnen.
Namens de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-Democraten beveel ik dit verslag aan bij de Commissie en het Parlement als een belangrijke nieuwe maatregel ten behoeve van de consument. Een verkeersongeluk is al stresserend genoeg zonder het ongemak en de spanning van jarenlang te moeten wachten terwijl de verzekeringsmaatschappijen in verschillende landen de vorderingen tot schadevergoeding afhandelen. Dit voorstel zit vol goede ideeën en ik zou de rapporteur willen bedanken, zowel voor het opstellen van de ontwerpresolutie en het oorspronkelijke verslag als voor zijn verslag over het voorstel van de Commissie.

C. Casini
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, het is moeilijk nog iets origineels te zeggen na de toespraken van de collega's. Dit komt doordat het hele verslag van de heer Rothley binnen mijn commissie, de Commissie juridische zaken en rechten van de burger, op unanieme consensus is gestuit. In feite beweren wij allemaal dezelfde dingen. Vandaar dat het mij een zinnige gedachte lijkt om alleen maar een paar elementen naar voren te halen.
In de eerste plaats wilde ik, ook al is daar al iets over gezegd, nog verduidelijken wat er precies aan transparantie gewonnen wordt. Met deze richtlijn gebeurt het namelijk voor de eerste keer dat de Europese Commissie inhaakt op een verzoek ingediend door het Europees Parlement in de zin van artikel 138 B. Dat levert werkelijk winst op in termen van transparantie, omdat het Parlement menig keer ziet dat het geen initiatiefbevoegdheden had en dus tussenbeide komt over door de Commissie gepresenteerde maatregelen met een exorbitante reeks amendementen vergeleken met de oorspronkelijke opzet van het voorstel. Al met al niet zo'n correcte interventie dus. Het onderhavige geval toont duidelijk aan dat wij thans een instrument hebben om maatregelen door te drukken die de wil van het Parlement op meer rationele en gestructureerde wijze vertolken.
In de tweede plaats wil ik nogmaals beklemtonen dat de unanieme consensus waar de juristen van de juridische commissie blijk van hebben gegeven, ook terug te vinden is bij alle Europese verzekeringsmaatschappijen en consumentenverenigingen. Ook dit is een uiterst belangrijk gegeven dat uiteraard even gesignaleerd moet worden.
Ik zal maar niet nader ingaan op de inhoud van de richtlijn, ook omdat dit al uitvoerig is gedaan door mijn collega's. Ik geloof echt dat het verslag van de heer Rothley in toto aangenomen moet worden, aangezien het een compromis op hoog niveau is. Het is een compromis in de nobele zin van het woord, omdat het namelijk een synopsis is van een reeks stimuleringsmaatregelen en innoverende ideeën die van de Europese Commissie zijn gekomen en daarna van leden van dit Parlement, met name de juridische commissie, in samenwerking met verzekeringsmaatschappijen en consumentenverenigingen. Het leek me de moeite waard dit aspect even te beklemtonen.
Naar mijn mening moeten de amendementen die de juridische commissie ingediend heeft, volledig aangenomen worden. Het enige amendement waar de juridische commissie niet unaniem vóór was, is dat van collega Wijsenbeek. Tegen hem moet ik zeggen dat ik niet akkoord ga met hem, niet omdat ik het oneens ben met de inhoud van zijn amendement, maar omdat er al sprake is van vertaling in alle talen van de formulieren die beschrijven hoe een ongeluk is gebeurd en hoe daarvoor aangifte moet worden gedaan. Ik heb dat zelf zo'n tien jaar geleden ondervonden tijdens een ongeluk in Frankrijk. De formulieren zijn in verschillende talen opgesteld, maar ze hebben dezelfde kleur en dezelfde lay-out van de aanvragen. Daarom vind ik dat het amendement overbodig is en afgewezen moet worden.
Ik wilde ook nog de aandacht vestigen op het novum van de schadevergoedingsinstantie. Dit is een kwestie van subsidiariteit en vrijheid: de staten krijgen de vrije keuze tussen openbare en particuliere instellingen om de schadevergoedingsinstantie in de arm te nemen die zij het meest geschikt achten.
Ter afsluiting wil ik nog een woord van dank uitspreken aan het adres van de heer Rothley.

Wijsenbeek
Mevrouw de Voorzitter, allereerst mijn complimenten aan de rapporteur. Ook spreek ik mijn waardering uit voor de wijze waarop hij compromissen heeft bewerkstelligd in de Commissie juridische zaken en rechten van de burger en uiteindelijk is hij de initiator van deze initiatiefwetgeving. Dus wat dat betreft, echt een mooi stukje werk dat voor de Unieburgers echt iets toevoegt. De burger wordt steeds mobieler en dat betekent dat hij veel meer over de grens komt en dat, omdat daar helaas de verkeerssituatie nog steeds zo verschillend is, er nog wel eens een ongeluk gebeurt. Nu kan de situatie nog gecompliceerder zijn dan eigenlijk als doorsneegeval in het verslag van de heer Rothley is aangegeven: stel - ik neem een willekeurig geval - een Spanjaard en een Griek hebben een ongeval in Italië. In dat geval is het nog steeds een probleem, als ze eventueel zouden moeten procederen, waar ze dan zouden moeten procederen. Daarmee is helemaal het probleem gesteld van de rechtsgelijkheid in de Unie die nog steeds niet zo is dat elke burger op gelijke voet en met gelijke status overal in de Unie kan procederen. Vaak zijn buitenlanders toch nog in een nadelige positie.
Tenslotte, Voorzitter, wil ik toch nog iets zeggen over mijn amendement. Het wordt hier afgewezen door de rapporteur die zegt: het moet ergens anders en de heer Casini die zegt: het bestaat al. Dat is het juist, mijnheer Casini. Ik ben vóór integratie. Maar als burgers met elkaar in botsing komen, hebben ze een soort basiswantrouwen en denken ze dat ze door iemand belazerd worden. Als er dan een document is dat in hun eigen taal maar daarnaast ook in een aantal andere talen is gesteld, zodat zij gemeenschappelijk kunnen vaststellen dat het inderdaad hetzelfde formulier is met dezelfde formulering, dan werken we aan de integratie van de burger. Wat is mooier en wat doen we hier eigenlijk anders dan die integratie bevorderen? Daarom heb ik dit amendement op instigatie van de verzekeraars toch nog ingediend en ik doe een beroep op u om dat alsnog aan te nemen.

Janssen van Raay
Mevrouw de Voorzitter, in de zaak Denise Matthews tegen het Verenigd Koninkrijk, die is behandeld bij onze buurvrouw, de Commissie juridische zaken en rechten van de mens, is voor het eerst door een rechterlijke instantie, buiten het Hof van Justitie in Luxemburg, uitgesproken dat het Europees Parlement volledige wetgevende bevoegdheid heeft. En waarom? Een van de sterkste argumenten voor de Commissie voor de rechten van de mens was het recht van initiatief van artikel 138 B. Onder andere daaraan is ontleend dat het Europees Parlement volgens de Commissie voor de mensenrechten volledige wetgevende bevoegdheid heeft.
Wij hebben hier een historisch moment, mevrouw de Voorzitter en mijnheer de commissaris. Voor het eerst hebben wij van het recht van initiatief gebruik gemaakt en ik ondersteun volledig de oproep van de heer Rothley, zowel persoonlijk aan u, mevrouw de Voorzitter, maar ook aan commissaris Monti, om op deze ingeslagen weg voort te gaan. Wij moeten in het belang van de burgers dit recht van initiatief meer en meer gebruiken. Ik ga niet in op de inhoud, ik steun tussen twee haakjes het amendement van de heer Wijsenbeek, want hij heeft gelijk, dat is een andere zaak. Maar het belangrijkste punt dat ik hier wil opmerken, is dat wij de heer Rothley buitengewoon dankbaar zijn voor het initiatief, waarmee hij de wetgevende rol van het Europees Parlement heeft ondersteund en hij verdient onze dankbaarheid en steun.

Sierra González
Mevrouw de Voorzitter, men wacht al lang op een regeling om de toenemende problemen bij de afwikkeling van schadegevallen van verkeersslachtoffers in het buitenland op te lossen. Enerzijds krijgen meer en meer burgers daarmee te maken en anderzijds zijn de huidige procedures ontoereikend om alle gevallen billijk te regelen.
Eerst en vooral moet het recht van de slachtoffers om een rechtstreekse vordering in te stellen worden gewaarborgd en moet ervoor worden gezorgd dat ze schadevergoeding krijgen. Naar mijn mening dragen de ingediende amendementen in hoge mate daartoe bij. Ik vind dan ook dat de heer Rothley uitstekend werk heeft geleverd.
Hoewel wij het in het algemeen met de doelstelling van die amendementen eens zijn, maken wij enig voorbehoud bij amendement 33 op artikel 5. De manier waarop dit amendement is gesteld, zou volgens ons wel eens voordeliger kunnen blijken voor de verzekeringsmaatschappijen dan voor de eigenlijke slachtoffers.

Buffetaut
Mevrouw de Voorzitter, beste collega's, het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad dat we vanavond bespreken komt zowel de wensen van de automobilisten, van het verzekeringswezen als van de internationale automobielclubs tegemoet.
Er moet worden benadrukt dat dit voorstel op initiatief van het Parlement is gedaan. Met dit voortreffelijke werk dat aan wezenlijke verwachtingen beantwoordt heeft het Parlement het bewijs geleverd dat het zijn verantwoordelijkheid als wetgever serieus neemt. Dit moeten we allen toejuichen. De beoogde doelstelling is een vereenvoudiging van de procedure van de schaderegeling waardoor het slachtoffer zich rechtstreeks tot de verzekeringsonderneming van de tegenpartij kan wenden.
Met dit doel voor ogen stelt de ontwerprichtlijn vier maatregelen voor: de invoering van een recht op rechtstreekse vordering; de benoeming door elke verzekeringsonderneming in alle andere lidstaten van een gevolmachtigde die bevoegd is schadegevallen te regelen; de instelling van voorlichtingscentra en tenslotte de instelling van schadevergoedingsorganen. Deze juridische constructie komt inderdaad vrij log en ingewikkeld over. Soortgelijke constructies noemen Fransen in de omgangstaal "gasfabriek" . De door de Commissie juridische zaken en rechten van de burger ingediende amendementen zijn erop gericht de tekst vollediger en nauwkeuriger te maken en er meer samenhang in aan te brengen. We zullen ze zeker steunen.
Ik wil tot besluit de rapporteur, de heer Rothley, die in een ingewikkelde tekst klaarheid heeft geschapen en van grote juridische bekwaamheid heeft getuigd, met zijn voortreffelijk werk feliciteren. Ik wil ook alle collega's van de Commissie juridische zaken en rechten van de burger bij deze felicitaties betrekken en meer bepaald twee van hen, die charme aan deskundigheid paren, ik bedoel mevrouw Palacio en mevrouw Mosiek-Urbahn.

Palacio Vallelersundi
Mevrouw de Voorzitter, misschien is het echt wel het uur dat uitnodigt om bijna vertrouwelijk en als vrienden onder elkaar te spreken. Ook ik vind dat de vorige sprekers de technische aspecten al voldoende hebben toegelicht zodat ik kan ingaan op het ontstaan van die richtlijn, hoe de Europese Unie ook vandaag nog een grondgebied met grenzen is waar een persoon, een parlementslid met een goed idee, gesteund door het Verdrag en met veel vastberadenheid en onderhandelingstalent iets kan verwezenlijken dat belangrijk is voor ons allen zodra wij ons, ik zal niet zeggen consumenten, maar gewone burgers voelen.
Mevrouw de Voorzitter, dit was geen gemakkelijke richtlijn. Er waren 36 amendementen van de heer Rothley en nog eens 36 van de verschillende parlementsleden van de Commissie juridische zaken en rechten van de burger - waaronder 20 van mij. Daarna heeft de heer Rothley 10 amendementen overgenomen waarover overeenstemming was bereikt. Zoals ik zei, deed hij dat met vastberadenheid, maar ook met een groot onderhandelingstalent en een grote bereidheid om naar de zorgen over het subsidiariteitsbeginsel te luisteren. Daardoor konden die 36 definitieve amendementen met algemene stemmen in de commissie worden goedgekeurd en ik hoop dat wij het verslag morgen, met algemene stemmen of op zijn minst met een overweldigende meerderheid zullen aannemen.
Mijnheer Rothley, ik heb het ontstaan geschetst, vanaf de eerste resolutie van het Parlement waarbij gebruik werd gemaakt van artikel 138 B. Ik heb het ontstaan geschetst en wanneer iemand mij zegt dat wij ons in de Europese instellingen met abstracte zaken bezighouden die ver van de burger afstaan en dat wij ons niet om de concrete problemen bekommeren, dan zal ik dit werk tonen. Het enige wat ik betreur is dat daarin niet vermeld wordt wat een eer en een plezier het voor ons allen was met u samen te werken.

Mosiek-Urbahn
Mevrouw de Voorzitter, de vorige sprekers zijn reeds uitvoering ingegaan op de inhoud en de positieve kanten van dit verslag. Ik wil twee punten aanstippen die mij van groot belang lijken omdat ze het Europa van de burgers een stuk dichterbij brengen.
Het eerste punt betreft de burgervriendelijke inhoud van de geplande richtlijn. Het is de hoogste tijd dat deze belangrijke materie geregeld wordt. Ingevolge het massatoerisme en het vrije verkeer van goederen, diensten en personen was er nooit zoveel grensoverschrijdend verkeer als vandaag. De burgers lopen bijgevolg ook meer risico op ongelukken buiten het land van herkomst die recht geven op schadevergoeding door andere EU-burgers of hun verzekeraars. Het is dan ook een uitstekende zaak dat de richtlijn de weggebruikers een zo uitgebreide, snelle en efficiënte bescherming biedt: naast het rechtstreekse recht op schadevergoeding ten aanzien van de verzekeraar, komt er een contactpersoon van de betrokken verzekeraar in het land van het slachtoffer, zijn er mechanismen om die contactpersoon indien nodig op te sporen, en wordt er in elke lidstaat in een orgaan voorzien dat zelf de schadevergoeding kan regelen als er problemen zijn.
Die meervoudige bescherming van de burger zou er niet zo snel zijn gekomen als het Europees Parlement hiertoe niet zelf het initiatief had genomen.
Ik kom nu tot het tweede punt. Het is de eerste keer dat het Europees Parlement gebruik maakt van het rechtstreekse initiatiefrecht, dat door het Verdrag van Maastricht is ingevoerd. Dit recht komt het Parlement als gekozen vertegenwoordiger van de Europese burgers toe. Wanneer het Parlement dit nieuwe initiatiefrecht actief gebruikt, dan zal dit op lange termijn zijn invloed op het wetgevingssysteem van de Europese Unie versterken. Tegelijk groeit daardoor ook de rechtstreekse invloed van de kiezers op het beleid in Europa. Het aanzien van het Europees Parlement bij de bevolking en bijgevolg zijn politieke gezag kunnen er alleen maar door toenemen. Daarom gaat onze uitdrukkelijke dank naar de rapporteur die als eerste de aanstoot gegeven heeft tot dit initiatief van het Parlement.

Monti
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, ik wil het Europees Parlement en diens rapporteur, de heer Rothley, mijn gelukwensen overbrengen, dit om drie redenen: om de inhoud van de richtlijn, om institutionele redenen en vanwege de manier waarop een en ander verlopen is. Allereerst dus de inhoud. Deze ontwerprichtlijn wendt zich, zoals de heer Rothley al heeft gezegd, tot de burgers, en wil hun niet alleen in eigen land maar in Europa een thuisgevoel bezorgen. Deze richtlijn geldt voor een groot aantal burgers en betreft een moeilijk moment van hun leven, van hun ervaringswereld, namelijk als zij in een andere lidstaat dan waar zij wonen het slachtoffer worden van een auto-ongeluk dat veroorzaakt is door een auto die geregistreerd staat en verzekerd is in een andere lidstaat.
De tweede reden is van institutionele aard. Het is hier al gezegd, maar namens de Commissie wilde ik nog speciaal uw aandacht vestigen op het feit dat dit de eerste keer is dat gebruik wordt gemaakt van artikel 138 B. Ik moet zeggen dat het mij als lid van de Commissie verheugt dat deze institutionele "première" geschiedt op zo'n belangrijk terrein van de belevingswereld van de burgers.
De derde reden waarom ik voldaan ben, slaat op de manier waarop een en ander is geschied, want met de hulp van de consumentenverenigingen enerzijds en de verzekeringsindustrie anderzijds is de totstandkoming van deze ontwerprichtlijn vergemakkelijkt.
Geen van de vigerende richtlijnen over motorrijtuigenverzekering gaan in op de specifieke kwestie van schadeloosstelling aan slachtoffers zoals hier ter sprake komt. Juridisch gesproken worden deze slachtoffers gedekt door het systeem van de groene kaart, maar in de praktijk lukt het heel moeilijk een schadevergoeding los te krijgen van de verzekeraar van de verantwoordelijke partij. Het is de bedoeling van deze ontwerprichtlijn om slachtoffers van auto-ongelukken een beter juridisch instrument te bieden om de praktische moeilijkheden waar zij normaliter op stuiten te lijf te gaan.
Ik wil hier even benadrukken dat aan het voorstel geen buitensporige kosten verbonden zijn voor de verzekeringsmaatschappijen en de nationale overheden. Een van de voordelen van het voorstel is dan ook het zakelijke karakter, als ik dat zo mag zeggen van de rapporteur, die volgens mij wel waardering heeft voor zakelijkheid in wetsvoorstellen. De nieuwe opzet brengt geen enkele kostenverhoging met zich mee, aangezien de lidstaten of de verzekeringsmaatschappijen in heel ruime mate gebruik kunnen maken van bestaande structuren, en deze kunnen tegelijkertijd voor verschillende doeleinden gebruikt worden.
De onderhavige maatregel brengt weliswaar enkele kosten met zich mede die ten laste komen van de verzekeringsmaatschappijen, maar laatstgenoemden hebben toch op zich heel veel baat bij deze richtlijn, aangezien het nieuwe systeem een vermindering veroorzaakt van de kosten waar de slachtoffers gewoonlijk voor opdraaien in het land waar het ongeval is gebeurd. Deze kosten omvatten bijvoorbeeld de vertaling van het proces-verbaal van de politie, het honorarium voor advocaten omdat de slachtoffers niet vertrouwd zijn met de procedures van de lidstaat waarin het ongeluk is gebeurd, of omdat zij zich niet zonder rechtsbijstand kunnen wenden tot de verzekeringsmaatschappij.
Ik ga thans in op de afzonderlijke amendementen die zijn ingediend. Het is de Commissie een genoegen de amendementen 1, 2, 3, 6, 7, 9, 12, 16, 18, 20, 21, 25 en 31 te kunnen aanvaarden. Deze amendementen verbeteren de formulering of bieden nuttige ophelderingen over de tekst.
De Commissie is ook bereid de amendementen 15, 17, 19, 28, 29, 30 en 33 gedeeltelijk over te nemen. Van amendement 15 kunnen wij punt a), waarin sprake is van uitbreiding van het recht tot ongelukken die in een derde land gebeuren, niet aanvaarden. Dit is namelijk een kwestie die onder de loep moet worden genomen in het licht van bestaande internationale akkoorden. Amendement 17 is een te vereenvoudigde versie van het aanvankelijke voorstel van de Commissie. Wat amendement 19 aangaat, wij kunnen in een richtlijn geen suggesties aanvaarden over welke personen de rol van schaderegelaar op zich kunnen nemen. In amendement 28 kan de beschrijving van de taken die de voorlichtingscentra moeten vervullen, niet weggelaten worden. In amendement 29 komt de verwijzing naar de lidstaat die de vergunning voor de verzekeraar heeft afgeleverd, niet van pas. In amendement 30 kan het noemen van termijnen vertraging opleveren in de betaling van schadevergoeding aan het slachtoffer. Bovendien staat er een onjuiste verwijzing naar richtlijn 84/5/EEG, want hierin staat geen enkele bepaling omtrent het schadevergoedingsorgaan. In amendement 33 is er geen reden om aanwijzingen te geven over wat of wie kan fungeren als schadevergoedingsorgaan. In hetzelfde punt gaat de Commissie voor wat betreft de gevallen waarin de verzekeraar niet geïdentificeerd kan worden, alleen akkoord met interventie van het schadevergoedingsorgaan wanneer de laatste verantwoordelijkheid valt op het Garantiefonds als bedoeld in artikel 1, lid 4, van richtlijn 84/5/EEG.
Dan een andere groep amendementen, die de Commissie qua strekking of met enige aanpassingen kan aanvaarden. Het gaat om de amendementen 5, 10, 13, 26 en 27. Ik zal heel kort ingaan op de amendementen 26 en 27. Wij gaan niet akkoord met die delen welke een overdreven en schadelijke harmonisatie teweegbrengen en het slachtoffer confronteren met een schadevergoedingsprocedure die te zwaar en te ingewikkeld wordt door al te veel termijnstellingen en proceduredetails.
Verder zijn er nog diverse amendementen die de Commissie niet kan overnemen, omdat ze geen enkele verbetering aanbrengen in de voorgestelde tekst en verwarring kunnen oogsten voor wat betreft de betekenis van sommige bepalingen. Het gaat om de amendementen 4, 8, 11, 22, 24, 35, 36 en 37. De Commissie kan bovendien noch amendement 14 noch 34 aanvaarden, omdat het haar eraan gelegen is een algehele samenhang te garanderen met de drie richtlijnen die reeds van kracht zijn op het vlak van motorrijtuigenverzekering.
Voor de Commissie kan ook amendement 23 niet door de beugel. De Commissie zou een versterkte versie van artikel 3, lid 6, kunnen accepteren, maar niet de formulering zoals die wordt voorgesteld in amendement 26. De beste oplossing zou zijn een compromis tussen het voorstel van de Commissie en wat wordt gesuggereerd in amendement 26.
Tenslotte verwerpt de Commissie ook amendement 32, aangezien de inlichtingendiensten in een paar lidstaten gratis door de overheid worden georganiseerd. Er is geen reden om nieuwe lasten in te voeren.
Dan wat amendement 37 van de heer Wijsenbeek betreft. Het gebruik van meertalige formulieren in geval van botsingen kan naar mijn gevoel verkregen worden via een vrijwillig akkoord tussen de verzekeringsmaatschappijen en dat hoeft dus niet per se met een richtlijn.
Het spijt me dat ik met deze opsomming van amendementen hier misschien iets versluier wat echter van groot belang is, zoals ik reeds aan het begin van mijn speech heb gezegd en zoals ik nu aan het eind nogmaals wil zeggen: dit is een waardevolle richtlijn, omdat zij institutioneel gezien iets nieuws introduceert, omdat ze dicht bij de burger staat en het bewijs levert dat de ene markt gerealiseerd kan worden op initiatief van het Parlement, en niet alleen van de Commissie, door de belangen van de consumenten te rijmen met de bereidwilligheid van de industrie.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Bouwen aan een duurzaam Europa
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0233/98) van mevrouw Hulthén namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, over de mededeling van de Commissie over milieu en werkgelegenheid (bouwen aan een duurzaam Europa) (COM(97)0592 - C4-0655/97).

Hulthén
Mevrouw de Voorzitter, werkgelegenheid en milieu, het onderwerp van de mededeling van de Commissie, zijn twee terreinen die lange tijd bij vele gelegenheden met elkaar in conflict zijn gekomen. Maar met het voortschrijden van de ontwikkeling, vooral op milieugebied, is gebleken hoe onjuist en achterhaald dit eigenlijk is. Het milieuaspect en het milieubewustzijn zijn steeds verder geïntegreerd in de samenleving. Maar ondanks de ontwikkeling die heeft plaatsgehad, blijft er nog veel te doen. In het verslag dat ik heb trachten op te stellen, met waardevolle hulp van anderen, vooral van de Commissie sociale zaken en werkgelegenheid en de Commissie regionaal beleid, heb ik geprobeerd voorstellen te doen voor de wijze waarop wij verder kunnen bouwen aan een duurzaam Europa. Ook wil ik opmerken dat ik tijdens het werken aan dit verslag heb gemerkt wat een enorme vindingrijkheid en ontwikkeling er lokaal en regionaal in de hele Unie te vinden is.
Willen wij de nieuwe banen in een sector überhaupt kunnen zien als "groene banen" , dan moeten we over een goede definitie beschikken van wat een "groene baan" eigenlijk is. De definitie van de Commissie is fraai, bijna filosofisch, maar misschien niet zo praktisch bruikbaar om goed te meten waar het eigenlijk om gaat. Dit is misschien wel het eerste wat moet worden onderzocht als we met dit werk verder gaan. Om met vergelijkbare statistieken te kunnen komen en fatsoenlijke maatregelen te kunnen nemen is namelijk een heldere en duidelijke definitie van het onderwerp nodig.
Er zijn vier hoofdgebieden waar ik de voornaamste mogelijkheden zie voor de werkgelegenheid van de toekomst, en waarin een verandering van de huidige situatie volstrekt noodzakelijk is, speciaal met het oog op de duurzaamheid. Het gaat om de energiesector, de bouwsector, de afvalverwerkingsssector, en vooral de landbouwsector. Dat is een van de belangrijkste gebieden waar de Unie een verandering kan afdwingen, en het is belangrijk dat er een andere weg wordt ingeslagen dan de huidige.
Wij weten dat er de laatste vijftien jaar steeds meer biologische landbouw in Europa is gekomen. De eisen van de consumenten inzake milieuvriendelijk geteeld voedsel worden steeds krachtiger. Daarentegen heeft de Unie zich tot nu toe tamelijk ongeïnteresseerd getoond deze trend te volgen en tegemoet te komen aan de eisen van de consumenten. Willen wij een verandering teweegbrengen en deze mogelijkheid van "groene banen" stimuleren, dan moeten wij beginnen met de landbouwsector, waar de Unie feitelijk de mogelijkheden en middelen heeft om iets te doen. Dat is een tamelijk zure appel om doorheen te bijten.
De methoden om deze ontwikkeling te kunnen stimuleren en milieuzorg en werkgelegenheid te combineren kunnen zeer verschillend zijn. Misschien een van de belangrijkste factoren in dezen wordt gevormd door de consumenten, dat wil zeggen door hun milieubewustzijn. Zij zijn immers degenen die de eisen stellen. Nu is het zoals bekend helaas niet zo dat bewustzijn genetisch bepaald is, maar dat het iets is wat op ervaring stoelt. Daarom moeten de consumenten de kans hebben om keuzes te maken, voorlichting te krijgen, te weten te komen welke producten er zijn en welke eisen er kunnen worden gesteld.
Van even groot belang zijn bewuste ondernemingen, die hun verantwoordelijkheid als producent kennen. Ook die ontstaan niet vanzelf, maar er zijn prikkels en strafmaatregelen van politieke zijde nodig om de ontwikkeling ervan te bevorderen.
Ook is het van belang dat overheden zich bewust zijn van hun verantwoordelijkheden en dat ze gebruik maken van hun mogelijkheden, bijvoorbeeld op het punt van openbare aanbestedingen, het stimuleren van de ontwikkeling van milieuvriendelijker ondernemingen, dus van een ontwikkeling in de juiste richting. Verder gaat het erom dat wij zorgen voor scholing, dat wij de technologische ontwikkeling stimuleren, evenals de samenwerking tussen onderzoekers van NGO's, de vakbewegingen en vooral de overheden. Er is werkelijk nog van alles te doen op dit gebied.
Willen wij werkelijk komen tot een duurzame ontwikkeling, dan moeten wij sector voor sector doorlopen, en misschien af en toe ook een of andere overgebleven heilige koe uit de weg ruimen. Wij hebben een duidelijke verantwoordelijkheid en een duidelijke opdracht, vooral van de zijde van de burgers van Europa. Wij hebben een beter milieu nodig, maar we hebben ook 20 miljoen werklozen die een baan moeten hebben. Daarin ligt de uitdaging.
Er zijn twaalf amendementen op het verslag gekomen. Van deze twaalf zijn er twee die ik echt kan steunen. Dat zijn amendement 3 en amendement 11 van de heer Virgin. Wat de overige betreft, daar ben ik niet principieel tegen, maar ik vind niet dat ze het verslag of het voorstel van de Commissie duidelijker maken, eerder andersom.

Sornosa Martínez
Mevrouw de Voorzitter, mevrouw Hulthén, uw verslag is werkelijk heel boeiend. Graag wil ik u danken omdat u de conclusies van het advies van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken hebt aanvaard en wil ik mijn waardering uitspreken voor uw inbreng.
Ik denk dat iedereen het erover eens is dat de milieuverloedering een van de grootste problemen is geworden waarmee wij door de ontwikkeling van de industriële beschaving te kampen hebben. De verontreinigde en stinkende rivieren, het afval rondom ons en de hinderlijke walmen in de steden zijn misschien de zichtbaarste bewijzen dat onze planeet Aarde meer en meer verontreinigd wordt, maar er is nog een minder zichtbaar en tastbaarder bewijs: de ziekten die worden veroorzaakt door giftige chemische stoffen.
In de mededeling van de Commissie over milieu en werkgelegenheid wordt ernaar gestreefd de algemene principes vast te stellen voor een strategie waarbij het milieubeleid en het werkgelegenheidsbeleid elkaar positief kunnen beïnvloeden. Men wil werkgelegenheid scheppen door de lucht en het water dat wij verontreinigen te zuiveren, door het afval dat wij produceren te hergebruiken en te recycleren, door onze gerooide bossen weer te bebossen en inmiddels ook de achteruitgang van het milieu via onderzoek en technologie te verbeteren, wat onze maatschappij natuurlijk beter zal maken.
Aangezien ik vind dat wij meer over het milieu en de werkgelegenheid praten dan die twee ernstige problemen echt en op meetbare wijze aan te pakken, verzoek ik de Commissie in alle bescheidenheid om bij het vaststellen van die Europese strategie onze huidige wegwerpmaatschappij te hekelen. Daarmee alleen al zouden wij onze plicht vervuld hebben.

Schroedter
Mevrouw de Voorzitter, milieu schept banen! Die slogan hoort men hier al heel lang. Reeds in 1993 nam de Europese Unie onder impuls van commissievoorzitter Jacques Delors de beslissing tot een nieuw ontwikkelingsmodel over te gaan. Het inefficiënte systeem van overmatig gebruik van natuurlijke hulpbronnen en onvoldoende benutting van het arbeidspotentieel moest door duurzame ontwikkeling worden vervangen.
Naast het ombuigen van de trend eiste Delors dat milieubescherming meteen als nieuwe werkgelegenheidsbron zou worden ontsloten. De verbetering van de leefomgeving en de levenskwaliteit - tot nog toe onontgonnen terrein - moest nieuwe banen opleveren en zo bijdragen tot het terugdringen van de werkloosheid. Om onverklaarbare redenen heeft de Commissie dit belangrijke plan voor een economisch beleid waarin de domeinen milieu en werkgelegenheid zo worden samengebracht dat ze elkaar versterken, veronachtzaamd.
Deze mededeling van de Commissie liet al te lang op zich wachten. Nu verwachten wij natuurlijk dat werk wordt gemaakt van dat project en dat de vertegenwoordigers van de Commissie het in de begeleidingscommissies actief verdedigen. De inzet van structurele middelen voor werkgelegenheidsprogramma's op het gebied van milieuzorg moet worden gestimuleerd en wel daar waar thans nog geen middelen worden opgenomen. Wij verwachten ook dat de Commissie de desbetreffende beslissingen snel neemt zodat deze mededeling, die een uitstekend initiatief is, concreet gestalte krijgt. Het is natuurlijk logisch dat de Commissie werk maakt van de nieuwe structuurfondsenrichtlijn, dat voor dit innoverende gebied voldoende financiële steun wordt uitgetrokken en dat milieu-instanties en milieuverenigingen bij de planning, evaluatie en realisatie worden betrokken.

Apolinário
Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik heb om het woord verzocht om het algemeen kader van het verslag van onze collega Hulthén te verdedigen en te steunen. Dat lijkt mij vrij correct, zeker wanneer we bedenken dat "milieu" momenteel werk biedt aan 3, 5 miljoen mensen in de Europese Unie en dat de sector elk jaar met zo'n 5, 5 % kan groeien, zoals door iedereen, met name door de OESO in een aantal studies erkend wordt.
In een Europa dat niet alleen met de uitdaging van de werkgelegenheid, maar ook met de geleidelijke en onvermijdelijke integratie van het milieu in het door de Europese Unie gevoerde beleid geconfronteerd wordt, zijn werkgelegenheid en milieu momenteel de twee zijden van dezelfde munt. Ze zijn een tegengewicht voor een ontwikkelingsmodel dat momenteel uitgeput is en gebaseerd is op relaties van prijzen en investeringen die de natuurlijke hulpbronnen al te zeer plunderen.
Ik wil tevens van de gelegenheid gebruik maken om te onderstrepen dat in het kader van de komende hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid eigenlijk nog meer aandacht moet gaan naar milieuvraagstukken, overigens in het licht van deze strategie voor duurzame ontwikkeling die wij steunen. In dit verband zij gewezen op de rol die de structuurfondsen en het Cohesiefonds spelen in de ontwikkeling van het milieubeleid en in het bijzonder in dit verband tussen milieu en werkgelegenheid.
Het staat bijvoorbeeld vast dat de verplichting om 50 % van het Cohesiefonds aan milieu te besteden er in ruime mate toe bijgedragen heeft om de kwaliteit van het leven in de cohesielanden te verbeteren. Ze heeft tevens het verband tussen de rol van het milieu en het scheppen van arbeidsplaatsen verduidelijkt en aldus het belang van investeringen in milieubescherming in de cohesielanden versterkt.
Anderzijds wordt vandaag erkend dat sectoren en ondernemingen die in milieuvriendelijke processen, productiemethoden en producten investeren, almaar meer benadeeld zullen zijn op het vlak van het concurrentievermogen in de Europese Unie en in de handel van de Unie met derde landen. Wij betuigen dan ook onze steun aan het verslag-Hulthén en verzoeken de Commissie met aandrang ons na deze mededeling ook concrete voorstellen te doen die in de lijn van het verslag van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming van het Europees Parlement liggen.

Virgin
Mevrouw de Voorzitter, het uitstekende verslag dat wij hier behandelen bevat vele goede ideeën waar de Commissie verder mee kan werken. Ik wil mevrouw Hulthén hiermee gelukwensen.
Het verslag stelt belangrijke problemen aan de orde rond de vraag hoe het milieubeleid kan bijdragen aan het scheppen van nieuwe zinvolle banen in de EU. Zoals blijkt uit gegevens in de mededeling van de Commissie, is de milieusector feitelijk sterk expansief met een geschatte groei van 5, 5 % in de komende jaren. Dat is zeer verheugend. De verklaring ligt voor een deel in de groeiende betrokkenheid van de mensen bij milieuvraagstukken. Als gevolg daarvan verandert hun vraag naar milieuvriendelijke producten en daardoor wordt de werkgelegenheid in de milieusector weer versterkt. Ook politieke besluiten inzake emissiegrenzen en dergelijke hebben geresulteerd in investeringen en daarmee in werkgelegenheid.
Wij hebben gisteren een debat over economische stuurmiddelen gevoerd. Als die juist worden gebruikt, kunnen ze onmiskenbaar bijdragen aan een beter milieu en aan groei van de werkgelegenheid. Een overdreven toepassing of onjuiste milieuheffingen dreigen echter tot een tegenovergesteld effect te leiden. Ik geloof ook dat het belangrijk is te benadrukken dat groei in dit verband een belangrijke functie vervult. Door meer groei kunnen wij meer investeren in een beter milieu. Dat is precies wat er gebeurt, de groei in onze moderne samenlevingen vindt juist plaats in nieuwe sectoren. Het milieu speelt hier onmiskenbaar een hoofdrol in.
De aanbevelingen van de Europese Raad inzake de wijze waarop wij de werkgelegenheid in Europa kunnen vergroten, hangen uiteraard nauw samen met het onderwerp dat wij hier vanavond bespreken. Een deel van deze gedachten komt tot uitdrukking in de amendementen van de PPE-Fractie. Ik hoop dat de rapporteur al deze voorstellen kan steunen als zij er nog een nachtje over geslapen heeft.

González Álvarez
Mevrouw de Voorzitter, wij zijn het eens met het verslag van mevrouw Hulthén en met de adviezen van de Commissie regionaal beleid en de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken. In het advies van de Commissie regionaal beleid wordt iets gezegd dat duidelijk is: "Het productie- en consumptiepatroon in de EU is verre van houdbaar" . Dat wordt ook duidelijk gesteld in het vijfde milieuactieprogramma. En natuurlijk zijn de industrielanden fundamenteel verantwoordelijk voor de wereldwijde milieuproblemen.
In het Verdrag van Amsterdam worden werkgelegenheid en milieu aan elkaar gekoppeld en die twee sectoren op hun beurt aan alle andere beleidsterreinen, maar ieder van ons weet dat in de economie en in de landbouw beslissingen worden getroffen die niets met milieubescherming te maken hebben.
Daarom staan wij er volledig achter dat de lokale en regionale overheden betrokken worden bij projecten die verband houden met de structuurfondsen en milieuzaken. Ook stemmen wij volledig ermee in dat personen uit bepaalde regio's van de Europese Unie die uit de industrie komen een opleiding kunnen volgen om water te zuiveren, afval te verwerken, besmette grond te ontgiften en natuurgebieden te onderhouden.
Zoals de OESO terecht opmerkt, kan het aantal banen in de milieusector in de komende jaren met 5, 5 % stijgen. Zo'n groei zijn wij in andere sectoren niet gewoon. Daar stellen wij zelfs veeleer een terugloop vast. Daarom is het van fundamenteel belang werkgelegenheid en milieu aan elkaar te koppelen.

Schörling
Mevrouw de Voorzitter, om te beginnen wil ik mevrouw Hulthén gelukwensen met haar uitstekende verslag over twee zeer belangrijke en dringende zaken, namelijk milieu en werkgelegenheid. Uit gegevens van Eurostat blijkt dat er op dit moment ongeveer 3, 5 miljoen met het milieu verbonden banen in de EU bestaan. Er ligt ook een voorzichtige schatting van de OESO dat het aantal milieugerelateerde banen jaarlijks met 5, 5 % zal toenemen. Hieruit blijkt overduidelijk dat de combinatie van noodzakelijke milieu-investeringen en "groene banen" niet alleen een goede zaak is vanuit economisch opzicht, maar ook een manier om een eind te maken aan het te geringe gebruik van menselijke hulpbronnen en het overmatige gebruik van natuurlijke hulpbronnen.
Aangezien commissaris Bjerregaard hier op dit late uur aanwezig is, wat ik zeer waardeer, wil ik de Commissie aansporen zo snel mogelijk haar goedkeuring te verlenen aan het Zweedse actieprogramma voor werkgelegenheid en "groene banen" , dat sinds november vorig jaar ter goedkeuring bij de Commissie ligt. Anders geeft de Commissie wel zeer innerlijk tegenstrijdige signalen af.
Natuurlijk zal mijn fractie dit verslag steunen, maar wij zouden het waarderen als wij ook steun kregen voor ons amendement, dat ik een belangrijke aanvulling op paragraaf 45 vind, namelijk dat de landen die een belasting op energie en een koolstofdioxidebelasting willen invoeren, voorop mogen lopen en de andere landen kunnen laten zien wat men kan doen om de in Kyoto aangegane verplichtingen na te komen.

Taubira-Delannon
Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, nadat de Europese Unie vele jaren lang de ontwikkelingslanden de les heeft gelezen en hen ervan heeft proberen te overtuigen dat ze niet net zo'n verspillende groei als in het Noorden moeten nastreven en resoluut een ascetische weg van duurzame ontwikkeling moeten volgen, stelt ze vast dat ze de hand ook in eigen boezem moet steken en moet toegeven dat onuitroeibare werkloosheid en massale uitsluiting geen duurzame levenswijzen zijn.
Betekent dit dat we onze opgetogenheid zullen laten varen over de technologieën die op productievergroting zijn gericht en natuurlijke hulpbronnen opslokken en zeer mensonvriendelijk zijn? Erkennen we dat het doel van ontwikkeling is: verbetering van de levensomstandigheden, terugdringing van sociale ongelijkheden, verspreiding van kennis op grote schaal? Zullen we in het ontwikkelingsproces de burgers centraal stellen?
Het milieu doorstroomt alle gebieden. Stroomopwaarts voedt het zich met beleidsvormen inzake groei, onderwijs, beroepsopleiding en werkgelegenheid, volksgezondheid en belastingen, alsook promotie en etikettering van openbare diensten. Stroomafwaarts worden sectoren als energie, vervoer, landbouw, industrie en toerisme voortdurend aan milieubepalingen onderworpen. Het beleid van samenwerking zou tot een beleid van ontwikkelingssamenwerking moeten leiden. We moeten evenwel realistisch blijven. We weten allen dat we voor het ogenblik geen spectaculaire toename van nieuwe arbeidsplaatsen moeten verwachten.
Bovendien komt de integratie van het milieu in het economisch beleid dikwijls neer op de integratie van nieuwe kosten. Belasten van milieuvervuiling veroorzaakt soms verschuivingen van het concurrentievermogen met als gevolg dat er arbeidsplaatsen verdwijnen. We moeten evenwel vooruit en daarom een algemeen milieu- en werkgelegenheidsbeleid gaan voeren, om deze risico's te beperken en de schadelijke gevolgen in toom te houden. Het is de enige manier waarop we een evenwicht kunnen bereiken dat deugdzame en doeltreffende inspanningen ten gunste van milieu en werkgelegenheid met zich meebrengt. Daarom is er nood aan duidelijke doelstellingen en ongetwijfeld aan middelen die doeltreffender zijn dan deze van de structuurfondsen alleen.

Graenitz
Mevrouw de Voorzitter, ik had graag gezegd: ooit, toen de mensen geloofden dat milieubescherming banen kostte. Nog niet zo lang geleden was die mening nog overal te horen. Thans heeft iedereen ingezien dat, enkel wanneer de bedrijven zuinig en zorgzaam omspringen met natuurlijke hulpbronnen, grondstoffen en energie, duurzame werkgelegenheid en duurzame ontwikkeling mogelijk zijn.
Het is heel belangrijk dat de Commissie haar mededeling over milieu en werkgelegenheid, die ze via hoorzittingen zorgvuldig heeft voorbereid, juist dit jaar aan het Parlement bezorgt en dat wij hierover debatteren net aan het begin van het Oostenrijkse voorzitterschap, tijdens hetwelk zal moeten worden nagegaan hoe de nationale werkgelegenheidsplannen kunnen worden verwezenlijkt. Ik dank de rapporteur, mevrouw Hulthén, voor de deskundige manier waarop zij dit thema heeft aangepakt.
Er is nog veel werk voor de boeg om concreet uit te maken welke banen waar kunnen ontstaan. Die banen moeten er komen, niet in de eerste plaats om milieuschade te herstellen, hoewel dat nog voor een stuk nodig kan zijn, maar wel daar waar nieuwe industrieën milieuvriendelijke arbeidsprocessen voorbereiden en de noodzakelijke infrastructuur aanleggen. Ook in het kader van de Kyoto-conferentie, waar overeengekomen werd de emissies terug te dringen, zullen precies in dat domein banen kunnen worden gecreëerd: alleen al door bestaande gebouwen thermisch te isoleren kunnen vele landen de opgelegde norm reeds voor de helft halen.
Mevrouw de commissaris, ik hoop dat het domein milieu en werkgelegenheid een heel belangrijke rol zal spelen in het debat dat nog dit semester plaatsvindt over de vraag hoe de werkgelegenheidsplannen concreet moeten worden verwezenlijkt.

Bjerregaard
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, ik ben het volledig eens met de rapporteur en de sprekers tijdens dit debat dat dit onderwerp zeer belangrijk is. Daarom is het een beetje ergerlijk dat het zo laat is geworden, maar dat zal ons er niet van weerhouden het belang van de relatie tussen milieubescherming en werkgelegenheid te onderstrepen.
Laat mij eerst iets zeggen over de werkgelegenheid, want dit is nu duidelijk een agendapunt van de Europese Unie. Wij weten dat het thema werkgelegenheid als doelstelling van de Unie is opgenomen in het Verdrag van Amsterdam. Vorig jaar hielden we een bijzondere Top over de werkgelegenheid in Luxemburg en dit jaar hebben de 15 lidstaten voor het eerst hun actieprogramma's voor werkgelegenheid ingediend. De Commissie heeft op de Top van Cardiff een eerste beoordeling van deze programma's voorgelegd, wat ons de mogelijkheid bood dit beleid vanuit milieuoogpunt grondiger te bekijken en samen met onze collega's na te gaan hoe de bestaande synergieën tussen beide beleidsterreinen bevorderd kunnen worden.
Eén manier om dit te doen is de integratie van de doelstellingen op het gebied van milieubescherming en duurzame ontwikkeling in de nieuwe richtsnoeren voor de werkgelegenheid, die voor 1999 zullen gelden. Zoals velen hebben opgemerkt, is de Europese verplichting betreffende de integratie van de milieubescherming niet nieuw, maar heeft ze op de Top van Cardiff een nieuwe impuls gekregen doordat een versterkte strategie voor integratie van het milieu in de andere communautaire beleidsterreinen is goedgekeurd.
Vandaag koppelen we niet alleen de economie en het milieu aan elkaar. Wij voegen tevens een sociale dimensie toe aan de duurzame ontwikkeling. Een evenwichtige economische groei, milieubescherming en jobcreatie zijn niet alleen perfect met elkaar te verzoenen, het zijn ook belangrijke elementen in een ontwikkelingsstrategie op lange termijn. Teneinde dit nieuwe ontwikkelingsmodel te kunnen verwezenlijken, moeten er, zoals in de mededeling beschreven, bepaalde principes worden nageleefd. Ik zal er enkele opnoemen. We moeten milieugerichte investeringen doen. Wij moeten de werkgelegenheid doen toenemen en daarmee bedoel ik dat wij de fiscale wetgeving moeten wijzigen, waarover we het gisteren op een bijna even laat tijdstip ook hadden, zoals de heer Virgin opmerkte, door de belasting op arbeid te verlichten. Als laatste punt is de inspraak van alle betrokken partijen noodzakelijk.
Met betrekking tot de klimaatproblematiek zie ik vele mogelijkheden om banen te scheppen in de nieuwe industrieën en diensten, ongeacht of het gaat om een intensiever gebruik van duurzame energiebronnen, een verbetering van de energieefficiëntie in verband met processen, producten en gebouwen of een verhoogde uitvoer naar markten buiten de Unie. Al deze activiteiten zijn geld besparend. Ze verbeteren het milieu en zorgen voor nieuwe banen. Net als mevrouw Graenitz vind ik het verheugend dat het Oostenrijkse voorzitterschap de mededeling over milieu en werkgelegenheid op de agenda wil zetten voor de bijeenkomst van de ministers van Milieu in oktober. Ik hoop dat de Raad bij die gelegenheid een resolutie goedkeurt die de Commissie en de lidstaten in sterkere mate verplicht om verdere maatregelen op het gebied van milieu en werkgelegenheid te nemen.
Mevrouw de Voorzitter, ik zal het hierbij laten, maar niet zonder mijn grote waardering uit te spreken voor de drie parlementaire commissies, die het verslag en de adviezen over de mededeling van de Commissie over milieu en werkgelegenheid op een voortreffelijke manier hebben opgesteld. Ik dank in het bijzonder mevrouw Hulthén voor haar grote inzet als rapporteur, maar ook de voorzitter van de milieucommissie, de heer Ken Collins, voor zijn actieve deelname aan de conferentie voor milieu en werkgelegenheid, die het Europees Parlement en de Commissie vorig jaar samen hebben georganiseerd. Tenslotte wil ik nog even vermelden dat ik zeer tevreden ben over de vruchtbare samenwerking met mijn collega, de heer Flynn.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mevrouw de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.
(De vergadering wordt om 00.05 uur gesloten)

