Dopvruchten, sint-jansbrood en hazelnoten
Bautista Ojeda (Verts/ALE)
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik wil de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling graag bedanken voor het feit dat ze dit verslag unaniem heeft goedgekeurd. Ik wijs verder op de belangrijke steun die dit Parlement heeft gegeven aan de sector dopvruchten en sint-jansbrood. Die steun komt in een groot aantal resoluties tot uitdrukking, en daaruit blijkt dat deze sector binnen de Unie een groot belang vertegenwoordigt.
Commissaris Fischler heeft in juli 2001 ten overstaan van de Raad van landbouwministers gezegd dat er een diepgaande studie zou worden uitgevoerd naar de sector dopvruchten, en dat er vervolgens concrete voorstellen zouden worden gedaan voor deze sector, om er zo voor te zorgen dat de verbeteringsplannen die in datzelfde jaar zouden aflopen een vervolg zouden krijgen.
De Commissie heeft nu voorgesteld die verbeteringsplannen nog een jaar extra te laten lopen. Ik ben daar wel voor, maar dan alleen als dit de laatste keer is dat er een overgangsinstrument wordt ingezet. Daarna moet er een voorstel voor een definitieve regeling worden gedaan, teneinde de continuïteit in deze sector te garanderen en een einde te maken aan de onzekerheid waarmee de producenten in de Unie nu te maken hebben.
Ons verslag is er in de eerste plaats op gericht ideeën voor definitieve steunmaatregelen te formuleren. De sector dopvruchten is voor de Unie van groot belang, niet alleen in sociaal en economisch opzicht, maar ook met betrekking tot het milieu. Het gaat hier om een areaal van bij elkaar meer dan een miljoen hectaren verspreid over de landen rond de Middellandse Zee. De meeste van deze gronden liggen in achtergestelde regio's, en de omstandigheden waarin de gewassen verbouwd worden zijn vaak ongunstig - onbevloeide akkers, akkers op hellingen, enzovoort.
Zonder overheidssteun is het niet gemakkelijk deze producten te blijven produceren, eenvoudigweg omdat het dan nauwelijks een rendabele economische activiteit is. Daar komt bij dat er geduchte concurrentie vanuit het buitenland bestaat - ik heb het dan over de hazelnoten uit Turkije en de amandelen uit de Verenigde Staten. De omstandigheden waaronder in deze landen dopvruchten worden geproduceerd zijn niet te vergelijken met die waarmee we in Europa te maken hebben. Op grond van internationale handelsakkoorden gelden voor deze producten ook nog eens heel gunstige invoertarieven.
De sector dopvruchten vormt een goed voorbeeld van multifunctionaliteit. Veel gezinnen op het platteland zijn voor hun sociaal-economisch overleven afhankelijk van deze sector. Er bestaan vaak geen alternatieven, en dan is dit type landbouw van belang voor de ruimtelijke ordening. Ook het milieu vaart er wel bij, omdat erosie op deze manier wordt tegengegaan, en er minder kans op brand is. We behouden op deze wijze bovendien autochtoon genetisch materiaal. Tot slot wil ik erop wijzen dat dopvruchten over uitzonderlijke organoleptische eigenschappen beschikken.
Gezien de moeilijke situatie en het geringe concurrerende vermogen van de sector heeft de Raad in 1989 een hele reeks specifieke maatregelen aangenomen, met als voornaamste doelstelling de verbetering van de kwaliteit van de producten. Die producten zouden dan beter kunnen concurreren. De duur voor deze plannen werd op tien jaar bepaald, en die termijn is in 2000 afgelopen, waarna de duur met één jaar is verlengd, tot 15 juni 2001.
Deze maatregelen hebben tot positieve resultaten geleid: de productie en de marketing van dopvruchten zijn aanzienlijk verbeterd. De doelstelling om de producten beter te laten concurreren is echter niet gehaald, en dat heeft te maken met structurele omstandigheden. De Commissie overweegt nu de maatregelen nog een jaar te laten gelden, tot 15 juni 2002. De communautaire bijdrage zou daarbij omlaag gaan, van 82 naar 75 procent.
Voor hazelnoten blijft de steun voor de oogst van 2001-2002 dezelfde, maar dan alleen voor de landbouwers die aangesloten zijn bij producentenorganisaties die niet onder de verlengingsregeling vallen. De Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling heeft het voorstel van de Europese Commissie met haar amendement dus aanzienlijk verbeterd.
Laat ons eens even kijken naar de voorwaarden om voor steun in aanmerking te komen. Het is welbeschouwd onaanvaardbaar dat hazelnootproducenten die aangesloten zijn bij producentenorganisaties die wel onder de verlengingsregeling vallen geen steun meer krijgen. Als we sommige producenten wel en andere geen steun geven, maken we ons schuldig aan discriminatie. Bovendien verstoren we zo de mededinging.
Verder is het onaanvaardbaar dat de cofinanciering door de lidstaten onder de verlengingsregeling omhoog gaat. Het percentage steun dat naar dopvruchten gaat is hoe dan ook erg bescheiden, en is niet van dien aard dat dit voorstel daarmee gerechtvaardigd wordt. Met betrekking tot de landbouwgronden die voor voortzetting van de steun in aanmerking komen vinden wij dat moet worden uitgegaan van de oppervlakken die het afgelopen jaar steun toegewezen hebben gekregen, en niet van de oppervlakken waarvoor steun is aangevraagd.
De Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling vindt dat er stappen moeten worden ondernomen om een geografisch informatiesysteem op te zetten. Zo kunnen we beter toezicht houden op de productie. De Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling stelt verder heel duidelijk dat er een definitief kader moet worden gecreëerd voor steun aan de sector. We pleiten daarom voor permanente steun, gebaseerd op het aantal hectaren. Het inkomen van de producenten is zo verzekerd, en wel binnen de context van duurzame bebouwing. Er moet daarom een verband worden gelegd tussen de nu geldende verlengingsregeling en de definitieve regeling. Uiteindelijk moet er een regeling tot stand worden gebracht voor permanente steun, die dan via de producentenorganisaties wordt verdeeld.
Ter afsluiting wil ik erop wijzen dat de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling de kastanje expliciet noemt als deel uitmakend van de sector dopvruchten. De achteruitgang van bepaalde ecosystemen kan alleen gestuit worden als we de kastanje - bomen en vrucht - beschermen. Deze boom speelt een even belangrijke rol in het bos; de vrucht ervan is een belangrijk bestanddeel in de banketbakkerij van weleer. Verder wil ik erop wijzen dat er tijdens de plenaire vergadering twee identieke amendementen zijn ingediend, die beide beogen de steun voor hazelnoten gepaard te laten gaan met een marketingcampagne.
Ik kan deze amendementen echter niet steunen, ook al weet ik heel goed dat de hazelnoot op dit moment conjuncturele problemen doormaakt. We willen uiteindelijk echter een definitieve regeling, en die regeling zal gebaseerd zijn op de nu vast te stellen regeling, en we kunnen daar dus beter niet nog een tijdelijke oplossing in opnemen. De datum waarop die oplossing zou moeten aflopen heeft alleen maar meer onzekerheid gecreëerd.
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik hoop dat we nog lang kunnen genieten van de beste nagerechten, de beste noga, en al die andere producten die gemaakt worden met de heerlijkste hazelnoten en amandelen ter wereld.

Ayuso González (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik wil allereerst de rapporteur, de heer Carlos Bautista Ojeda, welkom heten en hem gelukwensen met zijn uitstekende verslag. Verder bedank ik de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling voor haar vrijwel unanieme steun aan deze sector. Ik zal u niet vertellen welk belang de sector groenten en fruit voor de Zuid-Europese landen vertegenwoordigt - de rapporteur heeft dat immers al gedaan.
Bijna twee jaar geleden heeft de Raad de Commissie gevraagd om binnen het kader van het verslag over het functioneren van de gemeenschappelijk marktordening voor groenten en fruit een onderzoek uit te voeren naar dopvruchten. We hebben deze kwestie nog steeds niet definitief opgelost, en we proberen de problemen nu te ondervangen door de verbeteringsplannen te verlengen Het zou uiteraard veel beter zijn als we definitieve steunmechanismen zouden ontwerpen om de bestaande verbeteringsplannen te vervangen. Die definitieve regeling zou dan onmiddellijk moeten worden ingevoerd.
De Commissie kiest met dit voorstel voor verlenging, en wil daarbij de communautaire cofinanciering verlagen. Ze heeft verder een steunregeling voor hazelnoten voorgesteld, maar die zou alleen gelden voor de producenten die niet onder de verlengingsregeling vallen.
Het voorstel van de Europese Commissie om de verbeteringsplannen voor de tweede keer met een jaar te verlengen is op zich positief, maar vermag de bezorgdheid bij de producenten niet geheel weg te nemen. Zij hadden, zoals ik al aangaf, liever een definitieve regeling, om zo het hoofd te kunnen bieden aan de sterke concurrentie van de amandelen uit de Verenigde Staten en de hazelnoten uit Turkije.
Het door de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling goedgekeurde verslag vult de lacunes van het voorstel van de Europese Commissie op. In de goedgekeurde amendementen wordt aangedrongen op specifieke steun voor hazelnoten. Die steun zou moeten gelden voor alle organisaties die daarom verzoeken, en niet - zoals de Commissie voorstelt - alleen voor de organisaties die reeds onder het verbeteringsplan vielen. De Europese Commissie wil de cofinanciering door de lidstaten opvoeren van 18 tot 25 procent. De Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling vindt echter dat de cofinanciering op hetzelfde niveau gehandhaafd moet blijven als onder de verbeteringsplannen het geval was. In overweging 2 wordt gesuggereerd dat de financiële verantwoordelijkheid geleidelijk op de producenten moet worden overgedragen - de Landbouwcommissie stelt voor die verwijzing te schrappen. Tot slot wordt aangedrongen op een definitieve steunregeling per hectare, onder de voorwaarde dat degelijke ecologische en landbouwkundige principes in acht worden genomen.
Mijnheer de commissaris, de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling heeft verder nog een belangrijk verzoek, en dat is dat kastanjes - een product dat niet in de verbeteringsplannen is opgenomen - ook onder de steunregeling komen te vallen.
Het belangrijkste is dat het Parlement zich binnen het kader van de gemeenschappelijke marktordening voor groenten en fruit uitspreekt voor een definitieve oplossing voor deze sector. Het Parlement moet daarom van de Commissie verlangen dat deze voor 1 juni 2002 een voorstel doet voor een definitieve steunregeling voor de sector.
Het is dus zaak hard door te werken om zo binnen de Europese Unie in het kader van de gemeenschappelijke marktordening voor groenten en fruit een oplossing te vinden voor de sector dopvruchten.

Rodríguez Ramos (PSE).
Mevrouw de Voorzitter, ik wil allereerst de rapporteur bedanken voor zijn uitmuntende verslag.
Mijnheer de commissaris, zoals u weet heeft het Europees Parlement zich herhaaldelijk uitgesproken voor steun aan de dopvruchtensector. Het Parlement is zich er namelijk van bewust dat het hier om een multifunctioneel type landbouw gaat, dat bijdraagt tot het behoud van het milieu en erosie tegengaat. Dit type landbouw speelt bovendien een belangrijke rol bij de ruimtelijke ordening. Op plaatsen waar geen alternatieve gewassen kunnen worden verbouwd heeft de plaatselijke bevolking nauwelijks een andere keus. De productie van dopvruchten is dus van groot sociaal en economisch belang, ook al omdat de productie binnen de Europese Unie bijna overal in achtergestelde regio's plaatsvindt.
De Commissie stelt nu voor de verbeteringsplannen voor deze sector te verlengen, en we kunnen ons daar op dit moment moeilijk tegen verzetten. We sluiten ons echter wel aan bij de rapporteur, in die zin dat we het onaanvaardbaar vinden dat organisaties die van de verbeteringspannen gebruik willen maken niet in aanmerking zouden kunnen komen voor de specifieke steun voor hazelnoten. Ook het voorstel van de Commissie om de communautaire cofinanciering van 82 naar 75 procent terug te brengen is onaanvaardbaar
We willen u duidelijk maken, mijnheer de commissaris, dat er een permanente regeling voor deze sector moet komen. Er moet een oplossing worden gevonden die stabiliteit brengt en het mogelijk maakt de productie van deze vruchten in Europa voort te zetten. Dat kan alleen als we de producenten permanente steun geven, en wel binnen een stabiel kader - de gemeenschappelijke marktordening voor groenten en fruit.
Dit jaar geldt nog een verlenging, en dat betekent dat de Commissie twaalf maanden de tijd heeft om een definitieve oplossing formuleren.

Esteve (ELDR).
Mevrouw de Voorzitter, ook ik wil allereerst de rapporteur, de heer Bautista Ojeda, gelukwensen met zijn verslag, dat unanieme goedkeuring ten deel is gevallen. Uit het verslag blijkt dat de rapporteur goed op de hoogte is van de problemen in deze sector. De sector dopvruchten is voor Catalonië heel belangrijk, en ik dank de rapporteur dan ook voor het feit dat hij ontvankelijk is geweest voor de suggesties van de Catalaanse regering.
We moeten goed begrijpen dat dit niet een van de grote sectoren is die in het kader van het gemeenschapppelijk landbouwbeleid alle aandacht opeisen. Het gaat hier echter wel om een sector met een areaal van één miljoen hectare die op lokaal niveau vaak een enorm sociaal belang vertegenwoordigt.
De steunregelingen voor 2001 en 2002 moeten worden voortgezet, en dat moet op den duur - de vorige sprekers hebben daar al op gewezen - leiden tot een definitieve regeling, met steun per hectare. Daarom zijn we tegen amendement 10 van de heer Fiori. Als je aandringt op steun voor 2002 en 2003 ontkracht je de doelstelling die de kern van dit verslag vormt.
In dit verslag wordt aangedrongen op een definitieve oplossing gebaseerd op het aantal bebouwde hectares - dat is althans de inhoud van het door de heer Ayuso González ingediende amendement. Ik geloof dat we de Commissie daarmee duidelijk aangeven welke weg ze dient te bewandelen.

Jové Peres (GUE/NGL).
Mevrouw de Voorzitter, ik wil allereerst de heer Bautista Ojeda bedanken voor zijn uitstekende verslag. Ik kan hem verzekeren dat zijn verslag op de unanieme steun van mijn fractie kan rekenen.
Gedurende de afgelopen twaalf jaar hebben maar weinig kwesties aanleiding gegeven tot zoveel initiatieven van dit Huis als de dopvruchtenproblematiek. Dit Parlement heeft gedurende die twaalf jaar altijd hetzelfde standpunt uitgedragen. De onderliggende problematiek is structureel gezien nog steeds dezelfde, en daarom wordt de toestand steeds nijpender. Recente wijzigingen in het economisch beleid van Turkije hebben ertoe geleid dat de prijzen voor hazelnoten kunstmatig omlaag zijn gebracht. Bovendien hebben interne ontwikkelingen ervoor gezorgd dat de prijzen voor andere producten uit deze sector zijn gedaald.
Het probleem is op zich niet nieuw, maar de Commissie heeft er in haar voorstellen nooit de nodige aandacht aan willen besteden. Daarom is de toestand gaandeweg verslechterd. Het idee van de Commissie - dat wellicht door de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling onderschreven wordt - om de problematiek rond de dopvruchten door te schuiven naar plattelandsontwikkeling getuigt volgens ons van weinig werkelijkheidszin. Een marktprobleem moet worden opgelost met behulp van marktinstrumenten, en we kunnen niet steeds een beroep doen op de middelen van de tweede pijler om de problemen op te lossen.
Dames en heren, dit Parlement probeert nu al twaalf jaar een oplossing te vinden voor deze sector, die met specifieke problemen te kampen heeft. De Commissie beperkt zich echter tot een voorstel tot voortzetting van een regeling die niet volstaat om iets aan deze problemen te doen - en dat terwijl het Parlement herhaaldelijk op een definitieve oplossing heeft aangedrongen.
Je zou je zelfs kunnen afvragen of de problemen eigenlijk wel voortvloeien uit de sector dopvruchten zelf, en niet uit de onwil van de Commissie om efficiënte maatregelen voor te stellen. Ik hoop, mijnheer de commissaris, dat dit nu niet het geval zal blijken te zijn.

Fischler
Mevrouw de Voorzitter, geachte dames en heren, allereerst wil ik u, mijnheer Bautista Ojeda, danken voor uw verslag en ik wil u allen danken voor de tijd die u in de uitwerking van de zestien amendementen gestoken hebt en voor de moeite die u daarvoor gedaan hebt. Voordat ik deze amendementen ga bespreken, wil ik eerst kort nog iets zeggen over het voorstel. Zoals u waarschijnlijk weet, zijn er sinds 1989 verbeteringsprogramma's uitgevoerd voor ongeveer 600.000 hectare met dopvruchten. Tot 2001 heeft de Europese Unie in totaal 900 miljoen euro voor deze plannen uitgetrokken. De verbeteringsprogramma's hadden tot doel de economische basis van de productie van dopvruchten te versterken door het aanbod te bundelen, de kwaliteit te verbeteren en een infrastructuur voor de productie en de afzet op te bouwen.
De plannen zouden een looptijd van tien jaar hebben, waarna de producenten het financieel weer alleen zouden moeten rooien. De uitvoering van de eerste plannen liep echter vertraging op en daarom werd met verordening nr. 558/2001 van de Raad besloten tot een eenmalige verlenging. Vorig jaar liep de uitvoering van deze plannen ook in het elfde jaar vertraging op. Bovendien liep de tienjarige termijn voor een andere reeks plannen af. Voor de overige 35 procent van de arealen met dopvruchten zal de uitvoering van de plannen tot 2006/2007 uitlopen.
Op 23 juli vorig jaar heeft de Raad de Commissie verzocht een uitgebreid onderzoek in te stellen naar verscheidene aspecten van deze sector en de conclusies van dit onderzoek, eventueel met voorstellen, zo snel mogelijk te presenteren. Het onderzoek is in een ver gevorderd stadium en de resultaten ervan zullen in mei van dit jaar gepresenteerd worden. De Commissie was zich ervan bewust dat er in de tussentijd iets gedaan moest worden en dat deze tijd overbrugd moest worden. Daarom heeft zij de Raad en het Parlement geadviseerd in te stemmen met het verordeningsvoorstel, waarmee het verbeteringsplan met een jaar wordt verlengd. Bovendien voorziet dit voorstel in specifieke steun voor hazelnoten.
En dan ga ik nu over tot de zestien amendementen. De eerste groep amendementen heeft betrekking op algemene kwesties. Amendement 1 betreft verordening 1035/72 en amendement 2 heeft betrekking op het verslag van de Commissie aan de Raad over de gemeenschappelijke marktordening. Wij kunnen de tekst van een ingetrokken verordening weliswaar niet meer wijzigen, maar amendement 2 kan in principe toch aanvaard worden. Ook kan ik instemmen met amendement 3, waarin gewezen wordt op de ecologische betekenis van de sector dopvruchten.
De tweede groep amendementen bevat voorstellen voor wezenlijke veranderingen in het bestaande voorstel. Alle voorstellen hebben deels aanzienlijke gevolgen voor de begroting. Derhalve kan de Commissie ze niet aanvaarden. Het gaat om de amendementen 4 tot en met 6, 10 tot en met 12 en de amendementen 15 en 16. De derde groep amendementen heeft betrekking op de situatie van de sector in de toekomst. In de amendementen 9 en 13 wordt gewezen op de noodzaak van een permanente steunregeling voor dopvruchten, en amendement 8 bevat de eis de pluspunten van de verbeteringsprogramma's te behouden. Dat geldt met name voor de bundeling van het aanbod door de productorganisaties.
In de amendementen 7 en 14 wordt voorgesteld de kennis van de productie en de controle daarop met behulp van een geografisch informatiesysteem te bevorderen. Al deze amendementen hebben gevolgen die het kader van het onderhavige voorstel, waarin het slechts om een verlenging van een jaar gaat, te buiten gaan. Daarom kan ik deze amendementen in relatie tot dit voorstel niet aanvaarden. Ik kan u echter verzekeren dat wij terdege nota hebben genomen van uw voorstellen en er serieus naar zullen kijken.
Ik heb bij vorige gelegenheden reeds aangegeven dat wij het erover eens zijn dat er in deze sector altijd sprake is van een gebrek aan concurrentievermogen. Het is daarom economisch gezien niet zinvol te blijven geloven dat de producenten in de EU op de lange termijn opgewassen zullen zijn tegen de concurrentie van Turkse hazelnoten of Amerikaanse amandelen. Daarom is het naar mijn mening noodzakelijk antwoord te geven op de volgende vragen. Ten eerste: heeft de Europese Unie een eigen sector dopvruchten nodig? Ten tweede: is deze sector multifunctioneel te noemen? Ten derde: moet de EU blijven investeren in het behoud van de productie van dopvruchten? Ten vierde: in welke vorm moet dat gebeuren, als dat zo is?
Steunmaatregelen moeten mijns inziens in de landelijke gebieden ook bevordering van de duurzaamheid en de bescherming van het milieu tot doel hebben. Ze moeten niet alleen bedoeld zijn voor het creëren van een goede concurrentiepositie van de sector. Tot slot wil ik u nogmaals voor uw bijdrage danken.

De Voorzitter.
 Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 12.00 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0065/2002) van de heer Cunha, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over het voorstel voor een verordening van de Raad tot vaststelling, voor de oogsten 2002, 2003 en 2004 en per soortengroep, van de garantiedrempels per lidstaat en de premies voor tabaksbladeren en tot wijziging van verordening (EEG) nr. 2075/92 (COM(2001) 684 - C5-0678/2001 - 2001/0276(CNS)).

Cunha (PPE-DE)
. (PT) Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, het onderhavige voorstel van de Commissie heeft betrekking op de wijziging van de basisverordening voor de gemeenschappelijke marktordening voor tabak, namelijk verordening 2075/92, tot vaststelling, per soortengroep, van de garantiedrempels per lidstaat en de premies voor tabaksbladeren voor de oogsten 2002, 2003 en 2004. Men zou er dus van kunnen uitgaan dat het voorstel van de Commissie een fundamenteel technisch karakter heeft en zich beperkt tot aanpassing van de belangrijkste instrumenten ter ondersteuning van de tabaksproductie naar gelang van de ontwikkeling van vraag en aanbod. Deze aanpassing is overigens vereist op grond van de bestaande regeling, aangezien de quota voor 15 april aan de producenten moeten worden meegedeeld en de betreffende contracten voor 30 mei moeten worden afgesloten.
Onder het mom van een technische actualisering van verordening 2075/92 wordt met dit voorstel echter een veel verdergaande stap gezet. En passant wordt namelijk een hervorming met een veel grotere politieke reikwijdte voorgesteld, met als uiteindelijke doel de geleidelijke afschaffing van de tabakssubsidies (overweging 5). Aldus legt de Commissie de facto de draagwijdte vast van besluiten die te zijner tijd op basis van onderzoeksresultaten en daarmee samenhangende voorstellen door de communautaire instellingen moeten worden genomen. De Commissie neemt daarmee de bestaande verdeling van de bevoegdheden in het communautaire besluitvormingsproces niet in acht, en wel om twee redenen. Ten eerste omdat de Commissie is gestart met een evaluatie van de GMO voor ruwe tabak, op basis waarvan een balans zou kunnen worden opgemaakt van de gevolgen van de communautaire regelgeving voor deze sector; de conclusies van dit onderzoek zullen pas eind 2002 beschikbaar zijn. Ten tweede omdat de Commissie zelf heeft toegezegd begin volgend jaar voorstellen inzake het nieuwe tabaksbeleid voor te leggen en daarbij uit te gaan van de thans lopende onderzoeken. Dit toekomstige voorstel dient vanzelfsprekend in overeenstemming te zijn met de toenemende sociale eisen inzake duurzame ontwikkeling en gezonde en hoogwaardige producten en dient tegen dezelfde achtergrond goed aan te sluiten bij de dusverre gedane officiële uitspraken over de toekomst van deze sector.
Ik ben van mening dat het Europees Parlement niet kan accepteren dat de Commissie vooruitloopt op besluiten die het Parlement en de Raad de komende maanden moeten nemen op basis van de genoemde evaluatieonderzoeken en de laatste gegevens betreffende deze sector. Om die reden beperk ik me in mijn amendementen tot een verbetering van de voorstellen van de Commissie vanuit een louter technische invalshoek. Ik weiger uitdrukkelijk een inhoudelijk politiek debat over de toekomstige steunregeling voor de tabakssector aan te gaan. Deze regeling is pas in 2003 aan herziening toe, op basis van de reeds genoemde studies.
Ik wil er echter op wijzen dat dit standpunt niet neerkomt op een simpele aanvaarding van de status quo, die mij met het oog op de toekomst te instabiel lijkt. Derhalve heb ik amendement 23 ingediend, dat erop gericht is weer te werk te gaan in de geest van het oorspronkelijke compromis over het Gemeenschappelijk Fonds voor tabak. Dit amendement heeft twee implicaties. In de eerste plaats maakt het amendement het mogelijk dat uit hoofde van het fonds niet alleen activiteiten ter preventie van tabaksgebruik en experimentele acties gericht op overschakeling op andere activiteiten worden gefinancierd, maar ook agronomisch onderzoek naar tabakssoorten die minder schadelijk zijn voor gezondheid en milieu. In de tweede plaats wil ik met het amendement de inhouding voor het fonds van 2 tot 3 procent verhogen, wat betekent dat zowel het huidige percentage van 2 procent als de door de Commissie voorgestelde 5 procent worden verworpen. En om te zorgen voor de nodige samenhang met het voornoemde compromis stel ik ook voor de amendementen 9 en 13 te verwerpen. De ongeveer 130.000 tabaksproducenten in de Europese Unie, die voor het merendeel afkomstig zijn uit de benadeelde gebieden in het zuiden van Europa, hebben er recht op dat de bevoegde communautaire instellingen zich op verantwoorde wijze met hun toekomst bezighouden. Derhalve dienen wij ook over adequate evaluatie- en impactverslagen betreffende de huidige situatie te beschikken, op basis waarvan wij op verantwoorde wijze en met kennis van zaken realistische voorstellen voor de toekomst kunnen voorleggen.

Garriga Polledo (PPE-DE)
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, de economie van grote delen van het Zuid-Europese platteland draait om tabak. De landbouw is daar nog nauwelijks gemechaniseerd, en daarom speelt dit gewas een belangrijke rol in sociale zin, als bron van werkgelegenheid. Tabak wordt verbouwd op kleine familiebedrijfjes in regio's die tot de armste van Europa behoren.
Ik zal u een voorbeeld uit mijn land geven: in de regio Extremadura is tabak verantwoordelijk voor 25 procent van het agrarisch product. De argumenten om de steun voor tabaksproducten stop te zetten, en aldus een einde te maken aan de verbouwing van dit gewas, zijn, in zoverre ze gebaseerd zijn op overwegingen van gezondheid, onjuist en onrechtvaardig, en daarbij ook nog eens volkomen hypocriet. Niemand stelt voor de productie van gewassen die bij de distillatie van alcohol worden gebruikt stop te zetten met een verwijzing naar de door alcoholgebruik veroorzaakte gezondheidsproblemen. Zo is er ook niemand die voorstelt de fabrieken waar sigaren en sigaretten gemaakt worden te sluiten, of de verkoop van deze producten te verbieden.
Zonder subsidies zou de tabaksproductie in Europa niet kunnen overleven, dat is zonder meer waar. Stopzetting van die subsidies zou echter geen enkele gunstig effect hebben voor de gezondheid van de Europese consument, aangezien het door het stopzetten van de communautaire productie gecreëerde vacuüm direct gevuld zou worden door invoer uit derde landen. Wie wil roken zou dat gewoon blijven doen. Het gaat hier dus gewoon om commerciële belangen.
De enige manier om het gezondheidsprobleem aan te pakken is de destijds door de Europese Unie uitgestippelde strategie te volgen en het gebruik van minder schadelijke landbouwtechnieken en plantensoorten te stimuleren. Daarnaast moeten er meer voorlichtingsacties worden ontwikkeld om het gebruik te verminderen.
Volgens de Begrotingscommissie moet het agronomisch onderzoek worden gestimuleerd, en wel met middelen afkomstig uit het Gemeenschappelijk Fonds voor tabak. De Europese Gemeenschap wil dit soort onderzoek afschaffen en vervangen door omschakelingsprogramma's - zonder evenwel een haalbaar alternatief te suggereren.
De Commissie moet haar taak vervullen en de steunregeling voortzetten om zo de continuïteit te garanderen. Daarom vinden wij dat overweging 5 geschrapt moet worden, en ik geloof dat de Juridische dienst van de Raad van ministers dezelfde mening is toegedaan.

Folias (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, telkens wanneer wij spreken over het vraagstuk van de tabak duikt bij mij een vraag op. Wij zijn allemaal tegen roken, maar waarom moeten wij dan ook allemaal tegen tabak zijn? Dat zijn twee volkomen verschillende zaken en mijns inziens zou de Commissie zich daar, evenals vele collega's, rekenschap van moeten geven.
Wij zijn tegen roken en moeten alles in het werk stellen om roken tegen te gaan, en indien mogelijk zelfs te verminderen. Daar ben ik het roerend mee eens. Als wij de tabaksteelt afschaffen doen wij echter maar één ding: dan richten wij Europese burgers economisch ten gronde en helpen wij tabakstelers in derde landen. Dan zullen wij minder exporteren en meer importeren, en meer werklozen hebben in de Europese Unie. Willen wij dat? Is dat ons doel? Zouden degenen die zeggen het roken te kunnen bestrijden met afschaffing van de tabaksteelt ook durven beweren dat zij het alcoholisme kunnen bestrijden met het rooien van wijngaarden? Zouden zij durven beweren dodelijke auto-ongelukken op de weg te kunnen voorkomen met het sluiten van autofabrieken?
Laten wij ophouden met dit farizeïsme. Laten wij de waarheid onder ogen zien en de zaak nemen zoals zij is. Laten wij allen met open geest en een realistische instelling om de tafel gaan zitten en het beestje bij de naam noemen. Dan kunnen wij misschien een strategie uitwerken voor niet alleen de drastische bestrijding van het roken en de schadelijke gevolgen daarvan, maar ook de economische ontwikkeling van de Europese Unie.

Baltas (PSE).
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik wil allereerst de heer Cunha, de rapporteur van het verslag over de tabak, gelukwensen en hem bedanken voor zijn voorzichtige, serieuze aanpak en zijn gevoeligheid en begrip voor de collega's tijdens de bespreking in de Landbouwcommissie. Zoals hij echter zelf al zei is het vraagstuk van de tabak zoals dat in het onderhavig voorstel wordt behandeld een zuiver technische aangelegenheid en betreft het de productiejaren 2002, 2003 en 2004. Ten onrechte heeft de Commissie geprobeerd politieke criteria in het debat op te nemen. Deze criteria hebben niets met het onderhavige vraagstuk te maken en zijn volkomen uit de lucht gegrepen of zelfs provocerend zou ik haast zeggen, als wij denken aan de meer algemene werking en de vooruitzichten van het gemeenschappelijk landbouwbeleid.
Het is bekend dat de tabaksteelt vooral in handen is van kleine gezinsbedrijven. Deze teelt is uiterst arbeidsintensief en vereist normaal gesproken de inzet van alle leden van het gezin. Bovendien wordt tabak geteeld op onvruchtbare bodem, en dat is ook de enige reden dat in bepaalde gebieden nog mensen aanwezig en actief zijn. Zonder de tabaksteelt zouden die gebieden allang zijn verlaten en in woestijnen zijn veranderd, met alle sociale en milieugevolgen van dien. De Commissie weet dat. Zijzelf liet vroeger geen gelegenheid voorbij gaan om daarop te hameren, maar de laatste tijd schijnt zij haar eigen beweringen vergeten te zijn, misschien wel bewust, omdat zij niet wil toegeven in Göteborg de plank te hebben misgeslagen. Het gevaar bestaat nu echter dat het vraagstuk ontspoord raakt. Het juiste spoor is hetgeen wordt voorgesteld in het verslag-Cunha, dat de instemming heeft gevonden van de Landbouwcommissie en nu door de plenaire vergadering van het Parlement moet worden bekrachtigd. Ik vraag de Commissie dan ook onze toekomstige besluiten te eerbiedigen.

Sbarbati (ELDR).
Mevrouw de Voorzitter, ook wij zijn ingenomen met het verslag-Cunha en ook wij zijn het daar mee eens. Als wij naar de cijfers kijken zien wij dat bij de tabaksteelt ongeveer 130.000 bedrijfseigenaars en 400.000 seizoenwerkers zijn betrokken. Daar komen dan nog alle andere cijfers over de tabakverwerkende industrie bij. Dit is dus een serieus vraagstuk en onzes inziens had de Commissie daar wat dieper over na moeten denken, zeer zeker in het licht van haar mededeling 264 van 15 mei 2001, waarin zij duidelijk zegt dat bij het nemen van beleidsmaatregelen voor de tabaksteelt en de vermindering van de productiesteun de gevolgen en effecten van de door haar toegepaste strategie nauwkeurig moeten worden onderzocht.
Daarom is het volgens mij belangrijk - en daarbij denk ik ook aan hetgeen andere collega's reeds hebben gezegd over het beperkte effect van de voorgestelde maatregelen op het sigarettengebruik en dus op de bestrijding van het roken - dat het onderzoekfonds wordt gehandhaafd opdat agronomisch onderzoek kan worden verricht naar breedbladige tabakssoorten. Dat is namelijk de enige mogelijkheid om de schadelijke gevolgen van roken te verminderen en een bijdrage te leveren aan het recht op gezondheid van alle consumenten.

Auroi (Verts/ALE).
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, rapporteur Cunha heeft zojuist terecht aangegeven dat het hier, ondanks de technische aard van dit verslag, bij uitstek om een politieke kwestie gaat.
De centrale vraag die aan de orde is gesteld luidt als volgt: moeten wij doorgaan met de subsidiëring van de teelt van een gewas dat met name wordt gebruikt voor de vervaardiging van een product waarvan bekend is dat het zeer schadelijk voor de volksgezondheid is? Het spijt me dit te moeten zeggen, maar de sigaret is een hard drug. Wij moeten de moed opbrengen om dit onder ogen te zien.
Het gaat hier om een reeds lang lopende kwestie. Via dit voorstel tot actualisering van de verordening laat de Commissie duidelijk weten dat ze vindt dat er een einde moet komen aan de subsidiëring van tabak. De landbouwers moeten echter de tijd krijgen om op andere producten over te schakelen. Daarom gaat het debat in eerste instantie over de termijn die deze landbouwers krijgen om die omschakeling te bewerkstelligen. Vanuit dit oogpunt is het voorstel van de heer Cunha buitengewoon redelijk. De landbouwers krijgen de tijd, namelijk zolang de voorziene evaluatie duurt, maar niet meer dan dat. Dit lijkt mij niet meer dan normaal. De Groenen zijn van mening dat deze situatie niet langer kan voortduren. Kom nu niet langer aan met het excuus dat deze landbouwers zo arm zijn. Voor zover ik weet zijn de Elzas en Andalusië regio's die wat de landbouw betreft eerder als 'rijk' kunnen worden bestempeld. Het gaat dus eerder om de vraag of wij in andere landen de teelt van andere gevaarlijke gewassen, zoals cannabis, moeten subsidiëren. Ik denk dat wij deze kwestie goed onder ogen moeten durven zien.
De tweede vraag heeft betrekking op het Gemeenschappelijk Fonds voor tabak, en wel op twee aspecten daarvan: de hoogte van de inhouding die is voorzien vanaf 2004 en de opdrachten die worden verstrekt aan de onderzoekers die gesubsidieerd worden uit dit fonds. Wij kunnen ons vinden in een verhoging voor het fonds met eerst 3, en later 5 procent. Op dit vlak voert de Commissie een goed beleid van geven en nemen: op termijn zal Commissie het agronomisch onderzoek naar minder schadelijke vormen van tabak namelijk vervangen door maatregelen ter ondersteuning van de ontwikkeling van specifieke initiatieven voor de omschakeling op de teelt van andere gewassen.
Laten we evenwel niet vergeten dat tabak niet alleen in sigaretten wordt verwerkt. Tabak kan bijvoorbeeld ook dienen voor medisch onderzoek. Ook is dit gewas een uitstekende natuurlijke insecticide. Het gaat hier echter om kleine toepassingen. De huidige tabaksteelt is hiervoor veel te omvangrijk.
De Groenen zullen derhalve geen stem uitbrengen voor de amendementen die het resultaat van de noeste arbeid van de heer Cunha tenietdoen, maar eerder de weg volgen die door de Commissie op dit terrein is uitgestippeld.

Jové Peres (GUE/NGL).
Mevrouw de Voorzitter, ik wil allereerst de heer Cunha bedanken voor zijn uitstekende verslag. Dat verslag krijgt extra waarde als men bedenkt dat het een tegenwicht vormt voor de ideeën van de Commissie, die, zoals één mijner collega's al heeft opgemerkt, welbeschouwd hypocriet zijn.
We zijn het er allemaal wel over eens dat tabak de gezondheid schaadt. Wie deze gedachte consequent doorzet zou een verbod op de invoer van tabak kunnen voorstellen. Ik geloof echter dat niet veel leden van dit Parlement bereid zouden zijn mee te werken aan een voorstel om onze grenzen voor Amerikaanse tabak te sluiten. Daar komt bij dat onze ministers van Financiën maar wat blij zijn met de inkomsten uit tabak - terwijl de ministers van Volksgezondheid het tabaksgebruik natuurlijk hekelen.
Voor het eerst zijn nu maatregelen tegen smokkel opgenomen. Deze maatregelen kunnen worden ingezet tegen multinationale ondernemingen die tabak in de Europese Unie dumpen om zo de in hun landen geldende belastingsystemen te omzeilen.
We kunnen uit deze ontwikkelingen en de verbodsbepalingen zoals die in Europa en elders worden toegepast lering trekken. Als we het verbouwen van tabak verbieden, maar de invoer gewoon voortzetten, blijft de voor de gezondheid zo schadelijke tabak nog steeds beschikbaar. Bovendien wordt de communautaire markt zo een extra interessante afzetmarkt voor tabak uit derde landen.
Ten tweede is het eenvoudigweg zo dat een verbod geen einde maakt aan de consumptie. Het leidt alleen maar tot meer smokkel, ten koste van de volksgezondheid en de schatkist.
Ten derde is het zo dat de productie van tabak meer mensen een baan verschaft en meer economische activiteit genereert dan heel veel andere activiteiten binnen dezelfde sector, zoals - bijvoorbeeld - de veeteelt. De Commissie stelt zich met betrekking tot deze activiteiten altijd veel coulanter op.
Ik sluit af met een ander punt. We lopen het risico dat de Commissie de bij de Raad van Göteborg ingediende documenten en de conclusies van die Raad door elkaar haalt. Dat is onaanvaardbaar, omdat het evenwicht tussen de instellingen op die wijze drastisch verstoord wordt. Ik geloof dus dat de manier waarop de Commissie de conclusies van de Raad van Göteborg interpreteert het binnen de Unie bestaande institutionele evenwicht in gevaar brengt, zowel wat de onderliggende principes als wat de vorm betreft. Ik hoop daarom dat het Europees Parlement deze interpretatie zal verwerpen, daarbij rekening houdend met de bijdragen die de Juridische dienst van de Raad aan het werk van de commissie heeft geleverd.

Mathieu (EDD).
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, de Commissie neemt hier de gelegenheid te baat om de prijzen en garantiedrempels voor de periode 2002-2004 te herzien. Deze wijziging zal rampzalige gevolgen hebben voor de producenten en voor het economisch en sociaal evenwicht van complete regio's. Hier wordt namelijk de basis gelegd voor de beëindiging van de tabaksproductie zonder dat er een alternatief wordt geboden. Tabak is evenwel een gewas dat goed gedijt op moeilijk te bewerken landbouwgrond. Vele kleine en middelgrote ondernemingen moeten het van de tabaksteelt hebben. De tabaksteelt en de werkgelegenheid die ze met zich meebrengt houden de economische bedrijvigheid van bepaalde plattelandsgebieden in stand.
De Europese Unie is verantwoordelijk voor 5 procent van de wereldwijde tabaksproductie en is voor 70 procent van haar tabaksconsumptie afhankelijk van de invoer. Zonder haar tabaksproductie zal de Unie geheel afhankelijk worden van de invoer. Bovendien zal de stopzetting van de tabaksteelt geen enkel effect hebben op de consumptie van tabak. Tabak vormt een gevaar voor de volksgezondheid en zo moet het product ook worden gepresenteerd. In eerste instantie dienen de jongeren te worden gewezen op de gevaren. De producenten dragen overigens ook zelf bij aan de bekostiging van deze preventie, en wel via de financiering van het Gemeenschappelijk Fonds voor tabak. Dit fonds had moeten worden aangewend om de consumenten te informeren en het onderzoek naar de schadelijke effecten van tabaksproducten te bevorderen. Helaas is er sinds 1997 geen enkele aanbesteding meer op dit gebied uitgeschreven. Als we de Europese tabaksproductie handhaven, kunnen wij toezien op de kwaliteit van de teelt en de verwerking van de tabak. Ook beschikken wij dan over de middelen om minder schadelijke varianten te ontwikkelen. De landbouwers zullen niet accepteren dat de premies worden verhoogd om het opheffen van hun eigen bedrijven te bekostigen.
Onze fractie verwerpt overweging 5 van het voorstel van de Commissie, waarin de facto de kleine en middelgrote bedrijven worden veroordeeld die bijdragen aan het behoud van de landbouw op het gehele grondgebied.

Souchet (NI).
Mijnheer de commissaris, uiteraard delen wij de zorgen van de Commissie wat betreft de gevaren van tabakverslaving voor de volksgezondheid. Deze zorgen gelden in feite voor iedereen. Aangezien de Unie echter niet zelfvoorzienend is met betrekking tot tabak, zal het probleem uiteraard bij de vraag en niet bij het aanbod moeten worden aangepakt.
Ik wil hier graag twee getallen noemen. In de Unie wordt 800.000 ton ruwe tabak geconsumeerd, maar slechts 250.000 ton geproduceerd. Europa importeert 70 procent van zijn behoefte aan ruwe tabak en is daarmee de grootste tabaksimporteur ter wereld. Als wij maatregelen treffen om onze productie in te perken, zal dat dus maar één gevolg hebben: wij zullen nog afhankelijker worden van onze invoer.
De sociale gevolgen van dergelijke maatregelen baren mij echter nog de meeste zorgen: 130.000 eigenaren en 400.000 seizoenarbeiders zijn immers betrokken bij de zeer arbeidsintensieve tabaksteelt. In totaal biedt de tabaksteelt dus aan meer dan 500.000 mensen werk. Bij de eerste verwerking van tabak op het platteland zijn verder 18.000 vaste en 40.000 seizoenarbeiders betrokken. Het zijn vaak kleine familiebedrijven die zich met de tabaksteelt bezighouden. Per bedrijf vindt de tabaksteelt op een à twee hectaren land plaats. Gemiddeld 60 procent van het gezinsinkomen bestaat uit de opbrengsten van de tabaksteelt. De meeste van deze bedrijven bevinden zich in achtergestelde regio's die geconfronteerd worden met leegloop en woestijnvorming. In de slaapdorpen in deze regio's is bovendien een groot tekort aan werk. Zoals u weet zorgt de tabaksteelt voor vaste inkomens en levert ze een belangrijke bijdrage aan het voortbestaan van de landbouwers, en dus aan het behoud van de handel en het voortbestaan van de publieke diensten.
Om die reden mogen wij alleen met inachtneming van de grootste voorzichtigheid wijzigingen aanbrengen in de structuur van de GMO voor tabak. Bij de aanneming van de hervormingsplannen voor de GMO voor tabak hebben het Parlement en de Raad aangegeven dat deze hervorming eind 2002 moet worden geëvalueerd. Enkel op grond van deze evaluatie zal een zinvol debat over de toekomst van de Europese tabaksteelt gevoerd kunnen worden.
Net als onze rapporteur denk ik derhalve dat er geen enkel besluit over de toekomst van het huidige stelsel voor de tabaksteelt mag worden genomen zolang wij nog niet over de resultaten beschikken van de studie die momenteel wordt uitgevoerd. Ik wil graag in herinnering brengen dat de Commissie in 2003 een nieuw voorstel met betrekking tot de tabakssector moet presenteren. Om die redenen doet het mij genoegen dat onze Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling zich heeft uitgesproken tegen de voorgestelde verlagingen van de quota's en premies. Dergelijke verlagingen zouden namelijk de inkomsten van de producenten zwaar onder druk hebben gezet, de herstructurering van de teelt hebben belemmerd en de producenten ervan weerhouden hebben zich te laten omscholen.
Wij zijn voorts tegenstander van het plan om de bijdrage van de tabaksproducenten aan het Gemeenschappelijk Fonds voor tabak te verhogen, aangezien wij hebben moeten constateren dat dit fonds met een jaarlijkse begroting van 20 miljoen euro nauwelijks wordt gebruikt. Wij hebben tot slot het plan van de Commissie verworpen om een nieuwe bestemming voor dit fonds te vinden.
De hervormingsvoorstellen van de Commissie, mevrouw de Voorzitter, lijken kortom nergens op. De Commissie laat zich namelijk van een enigszins demagogische en hypocriete kant zien. Als deze voorstellen worden uitgevoerd, zal dat naar alle waarschijnlijkheid ernstige sociale gevolgen hebben voor deze sector. De Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling volgt de wijze aanbevelingen van onze rapporteur, die serieuze en solide voorstellen heeft uitgewerkt waarin de begrippen 'tabak' en 'tabakverslaving' niet door elkaar worden gehaald. Ik hoop dat ook ons Parlement dat niet zal doen.

Fiori (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, wij hebben het voorstel van de Commissie met enige verbazing gelezen en ik moet eerlijk toegeven dat de heer Cunha en de Landbouwcommissie op zeer evenwichtige wijze aan dit verslag hebben gewerkt.
Het is altijd moeilijk over tabak te praten, want men vervalt onvermijdelijk in demagogie. Wij weten dat het verslag van vandaag slechts een onderdeel is van een breder debat over tabak dat volgend jaar zal beginnen met het Commissievoorstel. Ik moet hier evenwel op drie punten wijzen. Ten eerste is de tabaksproductie, op enkele zeldzame uitzonderingen na, geconcentreerd in de armste en meest achtergebleven gebieden van Europa. Trouwens, over demagogie gesproken: deze duikt ook op in de omschakelingsplannen. In deze gebieden - en ik heb het dan over de situatie in mijn land, Italië, maar ik zou het net zo goed kunnen hebben over de situatie in Spanje of Griekenland - is er geen mogelijkheid tot omschakeling van de productie. In deze demagogische discussie worden productie en verbruik voortdurend op een hoop gegooid.
Ik herinner mij een uitspraak van een groot Frans schrijver, die heeft gezegd: 'Zich van kwalijke gewoonten bevrijden is ongetwijfeld mogelijk, maar wel erg moeilijk; daarvoor is een bovenmenselijke wil maar vooral heel veel tijd nodig?. Als wij roken willen bestrijden moeten wij waarschijnlijk veel investeren - en dat zou een onderdeel kunnen zijn van het Commissievoorstel voor de landbouw - in opvoeding, en daarmee op school beginnen. Wat nu deze specifieke landbouwsector betreft, moeten wij voor ogen houden dat hele gezinnen van de tabaksteelt leven en dat abrupt genomen beslissingen, zoals de Commissie voorstelt, een economische en sociale ramp zullen veroorzaken die wij ons niet kunnen permitteren.

Bautista Ojeda (Verts/ALE).
Mevrouw de Voorzitter, ik wil de heer Cunha graag bedanken voor het werk dat hij binnen de Landbouwcommissie heeft verricht. Eerst even een zijdelingse opmerking: er is hier gezegd dat Andalusië een rijk landbouwgebied zou zijn. Ik zou net als de Andalusiërs die ik vertegenwoordig maar wat graag willen dat we in onze regio dezelfde inkomsten uit landbouw konden realiseren als de burgers die mevrouw Auroi vertegenwoordigt.
Hoe dit ook zij, ik schaar mij aan de zijde van degenen die voor de handhaving van de steun aan de landbouwers pleiten, ook al rook ik zelf niet en raad ik iedereen aan niet te beginnen met roken of - als men reeds begonnen is - ermee te stoppen. Ik geloof niet dat we het telen van tabak moeten stopzetten of het areaal moeten verminderen. De sociale kosten zouden enorm hoog uitvallen, terwijl er bovendien geen alternatieve agrarische activiteiten voorhanden zijn. Daar komt bij dat al diegenen die ter bescherming van de volksgezondheid pleiten voor de afschaffing van de steun aan deze sector vergeten dat dergelijke maatregelen geen gevolgen zouden hebben voor het tabaksgebruik in de Europese Unie. Derde landen voorzien immers voor 70 procent in onze behoefte aan tabaksbladeren. Het voorstel is nu om de productie van tabak geleidelijk stop te zetten, en dat terwijl er nog geen studies zijn uitgevoerd naar alternatieve economische activiteiten.
Zoals de zaken er nu voorstaan zijn er geen alternatieven. We kunnen pas over hervormingen spreken als we de gemeenschappelijke marktordening voor tabak geëvalueerd hebben - dus niet vóór 2003. De Commissie stelt echter voor de steun aan het agronomisch onderzoek af te schaffen. Deze middelen zouden dan moeten worden gebruikt voor de financiering van initiatieven waarmee tabaksproducenten worden aangezet andere banenscheppende economische activiteiten te ontwikkelen of over te schakelen op andere gewassen. Voor dat doel zouden vanaf 2004 hogere inhoudingen op de premies gaan gelden.
Het Gemeenschappelijk Fonds voor tabak dat met de inhoudingen op premies wordt gefinancierd is door de Commissie altijd allerbelabberdst beheerd. Als dat ook tijdens deze begrotingsperiode het geval is geweest, dan vraag ik mij waarom de Commissie nu opeens in staat zou zijn een aanzienlijk grotere som beter te beheren - er zijn tot nu toe immers nauwelijks aanbestedingen uitgeschreven.
In het kader van dat fonds moeten we overigens verder gaan met het onderzoek naar beter aan de vraag aangepaste tabaksvariëteiten. Deze moeten de gezondheid zo min mogelijk schade berokkenen. Daarnaast moet uit hoofde van dit fonds onderzoek gedaan worden naar alternatieve gewassen en naar de gevolgen van het verbouwen van zulke gewassen voor het milieu. Als voor het fonds extra middelen nodig zijn, mag dat gegeven niet gebruikt worden als excuus om meer in te houden op de premies voor de producenten.
Ik wil deze interventie afsluiten met een verwijzing naar de belangrijke sociale en economische rol die tabak speelt. Dit gewas, dat op familiebedrijven verbouwd wordt, verschaft velen een baan. Het debat over tabak en volksgezondheid mag zich niet beperken tot de agrarische kant van de zaak. Op die manier pak je alleen de zwaksten aan - en dat zijn de tabaksproducenten.

Patakis (GUE/NGL).
Mevrouw de Voorzitter, wij zijn tegen afschaffing of geleidelijke vermindering van de steun aan de tabaksproductie, zoals de Commissie voorstelt. Daarmee wordt namelijk de Europese tabaksteelt ter dood veroordeeld. Wij zijn gekant tegen elk voorstel waarmee inspanningen worden ondernomen in de richting van afschaffing van de tabaksteelt en waarmee in feite de pil wordt verguld met onderzoek naar zogenaamde alternatieve oplossingen voor de werkgelegenheid en het inkomen van de producenten. Het is bekend dat de tabaksteelt voornamelijk geconcentreerd is in achtergebleven zuidelijke gebieden, en vooral in bergachtige en onvruchtbare streken. Wij weten eveneens dat dit een traditionele monocultuur is en de enige inkomensbron van de inwoners van deze gebieden, die geen andere werkgelegenheidsmogelijkheden hebben. Het is ten hemel schreiend dat dergelijke voorstellen juist gedaan worden op een moment waarop een toename van het roken wordt vastgesteld en 70 procent van de behoeften aan tabak gedekt wordt via invoer. Vermindering van de communautaire tabaksteelt betekent het einde van duizenden kleine boerenbedrijven en verhoging van de import. Daarmee worden dus de belangen gediend van de gigantische, roofzuchtige tabaksindustrieën en tabaksmonopolies, en wordt schade berokkend aan de producenten en de consumenten. Men mag de import verminderen, maar niet het inkomen van de Europese tabakstelers. Voor hen moeten veeleer geschikte maatregelen worden genomen. Al het andere is je reinste schijnheiligheid en is zelfs verdacht. Het is namelijk alleen maar de bedoeling een rookgordijn op te trekken om niet-legitieme belangen te verhullen.
In het verslag-Cunha staan weliswaar enkele goede dingen, maar in feite wordt daarin, zij het met enig voorbehoud op enkele punten, instemming betuigd met de vermindering van de communautaire tabaksproductie, al wordt die wel over een langere periode uitgesmeerd. Dit blijkt onder meer duidelijk uit de amendementen 7 en 12, waarin wordt aangedrongen op stimulansen voor de vervanging van de tabaksteelt door andere teelten. Daarom zullen wij niet voor dit verslag stemmen.

Parish (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, een paar leden van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling hebben een afwijkend geluid laten horen in de discussie over het subsidiëren van tabak. Ik was een van hen en daarvoor verontschuldig ik mij niet. Ik steun de Commissie van harte in haar streven naar geleidelijke afschaffing van tabakssubsidies en ik zou haar willen aanmoedigen daar liever meer spoed achter te zetten dan minder. Wij kunnen het niet verantwoorden dat het geld van de Europese belastingbetaler wordt besteed aan de productie van tabak. Een van de voornaamste doelstellingen van het gemeenschappelijk landbouwbeleid is goed, gezond voedsel te verbouwen voor de consumenten van Europa. Ik zie niet in hoe tabak binnen deze doelstelling past.
Ik heb groot respect voor de heer Cunha, de rapporteur, maar in dit geval slaat hij de plank mis. Hij doet enigszins denken aan de elfde-eeuwse koning Canute, die de vloed wilde tegenhouden, maar daarin niet slaagde. De Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling heeft de werkelijkheid niet onder ogen gezien. De afgelopen tien jaar hebben wij in Europa 6,5 miljard Britse pond ofwel 10 miljard euro uitgegeven aan tabakssubsidies - 2 pond per burger in Europa. Een derde van deze tabak is van zeer lage kwaliteit en wordt zelden gerookt. Weer een derde wordt gedumpt op markten in derdewereldlanden, waardoor de tabaksmarkten aldaar ineenstorten. Is dit een rol die het gemeenschappelijk landbouwbeleid wil spelen? Wij hebben juist getracht die rol te vermijden. Slechts een derde van deze tabak wordt in Europa gerookt. Wij kunnen de subsidie die wij geven derhalve niet verantwoorden. Wij zijn het er allemaal over eens dat de landbouw in agrarische gemeenschappen ondersteund moet worden, maar dat moet in de toekomst op een andere wijze gebeuren en er moet met andere gewassen gewerkt worden.
De laatste opmerking die ik wil maken betreft amendement 17. Van alle steunregelingen die mij tegenstaan is de daarin bepleite voortzetting van steun voor tabak van zeer slechte kwaliteit wel de meest kwalijke. Als er iets rechtgezet zou kunnen worden, is het deze maatregel. Ik dring er bij de Commissie op aan onmiddellijk aan te vangen met de geleidelijke stopzetting van de teelt van deze inferieure tabak.

Alavanos (GUE/NGL).
Mevrouw de Voorzitter, ik zal heel kort zijn in mijn opmerkingen aan het adres van commissaris Fischler. Wij hebben vandaag het advies gekregen van de Juridische dienst van de Raad, waarin overweging 5 van het Commissievoorstel op juridische gronden wordt aangevochten. De Juridische dienst van de Raad heeft juridische twijfels over overweging 5. Ik vraag derhalve de heer Fischler of hij deze overweging 5 zal intrekken.

Fischler
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, dames en heren, allereerst wil ik u, mijnheer Cunha, danken voor uw uitstekende verslag. Het is duidelijk dat een grondige analyse van het voorstel van de Commissie daarvoor de basis gevormd heeft. Het onderhavige voorstel betreft de vaststelling van de premies en garantiedrempels voor de komende drie jaar, een wijziging van de werkingssfeer van het Tabaksfonds en een aantal kleine vereenvoudigingen van de gemeenschappelijke marktordening.
Voor de premies stelt de Commissie voor de huidige bedragen onveranderd te laten, met uitzondering van de zojuist door de heer Parish genoemde soortengroep 5, waarvoor een verlaging van 10 procent wordt voorgesteld. Op grond hiervan kunnen wij amendement 17 niet aanvaarden. De voorgestelde premieverlaging voor deze soortengroep is immers het gevolg van een marktsituatie die werkelijk onhoudbaar is geworden door een marktprijs die in een vrije val is geraakt en door de nog steeds zeer grote voorraden. Deze factoren zullen de ontwikkeling van deze markt in de toekomst beïnvloeden.
Voor de garantiedrempels stelt de Commissie voor deze tot 2004 geleidelijk met 2,6 procent tot 334.000 ton te verlagen. Deze hoeveelheid komt ongeveer overeen met de productiehoeveelheden in de boekjaren 1999 en 2000. De amendementen 18 en 19 kan de Commissie niet aanvaarden, omdat de door ons voorgestelde hoogte van de garantiedrempels en de verdeling daarvan aansluiten bij de huidige productie-eisen en overeenkomen met het doel de productie meer te richten op kwaliteitsniveaus waarnaar de grootste vraag bestaat.
In overweging 5 die u zojuist genoemd heeft, geachte afgevaardigde, wordt het politieke kader aangegeven dat de basis vormt voor het voorstel inzake het Tabaksfonds. Dit voorstel is gericht op twee zaken. Ten eerste een wijziging van de werkingssfeer: in plaats van het agronomisch onderzoek moeten de tabaksproducenten financieel worden ondersteund bij de omschakeling op de teelt van andere gewassen. Ten tweede: een geleidelijke verhoging van de inhouding tot 5 procent.
Met haar mededeling over een strategie voor een duurzame ontwikkeling heeft de Commissie een nieuw politiek kader gecreëerd. De geleidelijke afschaffing van de tabakssubsidies hangt samen met de eis dat overeenkomstig artikel 152 van het Verdrag in alle communautaire beleidsvormen een hoog niveau van bescherming van de menselijke gezondheid gewaarborgd wordt. Het is ook bekend dat er geen direct verband bestaat tussen de tabaksproductie en de mate waarin gerookt wordt. Dat wil zeggen dat er niet minder gerookt wordt als de tabaksproductie minder gesubsidieerd wordt.
Alles draait om artikel 152, waarin, ik herhaal, duidelijk is vastgelegd dat in alle communautaire beleidsvormen, dus ook in het steunbeleid, een hoog niveau van bescherming van de menselijke gezondheid gewaarborgd moet worden. Daardoor speelt die andere kwestie geen rol meer. Het voorstel in amendement 2 om deze overweging te schrappen kunnen wij derhalve niet aanvaarden.
De in amendement 3 voorgestelde verwijzing naar het besluit van het Parlement kunnen wij evenmin aanvaarden, omdat dat niet relevant is voor de rechtvaardiging van de voorgestelde regeling. De amendementen 4, 5 en 6, waarin het voorstel wordt gedaan een studie te verrichten naar de sociaal-economische gevolgen, zijn in wezen achterhaald. Er zijn immers al plannen voor een uitgebreide evaluatie, en daarin zullen ook deze aspecten betrokken worden. Daarom kan de Commissie nu ook nog niets zeggen over het tijdschema voor de afschaffing van de subsidies waarom in de amendementen 25 en 26 wordt gevraagd.
De Commissie is zich bewust van de eventuele gevolgen van de geleidelijke afschaffing van de tabakssubsidies voor met name bepaalde productiegebieden in Griekenland, Spanje of Italië die een zeer zwakke sociaal-economische structuur hebben. In de Commissiemededeling worden voor de omschakeling van de tabaksproductie daarom flankerende maatregelen voorgesteld ter stimulering van alternatieve werkgelegenheid en rendabele, economische activiteiten in het kader van de plattelandsontwikkeling.
Wij kunnen de amendementen 7 en 11, waarin wordt voorgesteld het agronomisch onderzoek te blijven financieren, niet aanvaarden, omdat de stimulering van maatregelen gericht op de omschakeling van de productie een strategische prioriteit is geworden. Dat is de weg die wij met meer vastberadenheid moeten volgen. De Commissie is van mening dat de tabaksproducenten nieuwe mogelijkheden moeten krijgen om op andere gewassen of andere economische activiteiten om te schakelen. Voor het onderzoek kunnen uit hoofde van het gemeenschappelijk onderzoeksbeleid financiële middelen beschikbaar gesteld worden.
De voorlichtingsacties inzake de schadelijke gevolgen van de tabaksconsumptie moeten worden uitgebreid. Zo moeten er nieuwe voorlichtingscampagnes worden opgezet om de consument uitgebreider te attenderen op de schadelijke gevolgen van roken. Daarom wordt voorgesteld de inhouding geleidelijk te verhogen tot 5 procent in 2004. Op grond daarvan kunnen wij de amendementen 7 en 9 niet aanvaarden. De amendementen 22 en 23, waarin een aanvullende inhouding van 5 procent wordt voorgesteld, kunnen wij evenmin aanvaarden, omdat daardoor een te grote financiële druk op vele bedrijven gelegd zou worden.
De amendementen 7 en 16 kunnen wij niet aanvaarden, omdat die nu overbodig zijn geworden. De kwestie waarop ze betrekking hebben komt immers al aan de orde in de evaluatie die eind 2002 afgerond moet zijn. Dat geldt ook voor de amendementen 10 en 24. De amendementen 1 en 8 kunnen wij niet accepteren, omdat de uitzondering die voor coöperatieve verenigingen wordt gemaakt moeilijk te rechtvaardigen is. Ik wil u er echter op attenderen dat de producerende lidstaten in alle vrijheid zelf kunnen beslissen of ze het nuttig vinden het veilingsysteem in te voeren.
Tot slot wil ik benadrukken dat de afzonderlijke onderdelen van het voorstel, de handhaving van de hoogte van de premie, de aanpassing van de garantiedrempels aan de huidige productiehoeveelheden, de looptijd van drie jaar en de stimulering van de omschakeling, een evenwichtig geheel vormen en aan de behoeften van de telers voldoen, maar tegelijkertijd ook in overeenstemming zijn met de nieuwe vooruitzichten. Op basis van de resultaten van de evaluatie die aan het eind van dit jaar gepresenteerd zullen worden, zal de Commissie in het eerste kwartaal van 2003 nieuwe voorstellen voor de verdere toekomst van deze sector voorleggen aan het Parlement en de Raad.
Izquierdo Rojo (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik had graag dat de commissaris een toelichting gaf bij hetgeen hij zojuist gezegd heeft.
U zegt dat de Commissie maatregelen voorstelt en alternatieve banen wil scheppen in het kader van de plattelandsontwikkeling. Dat is letterlijk wat ik begrepen heb.
Kan de commissaris de tabaksproducenten garanderen dat er andere banen beschikbaar zullen zijn? Geeft u ze die garantie? Dat heeft u toch gezegd? Kunt u mij dit precies uitleggen, alstublieft?

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigde, de vraag is wat u onder een garantie verstaat. Zoals ik reeds heb uitgelegd, houdt ons voorstel het volgende in: om uitvoering te geven aan de mededeling van de Commissie aan de Europese Raad moeten wij parallel aan de phasing out van de tabakssubsidies alternatieven ontwikkelen voor de werkgelegenheid in de betrokken gebieden. Wij willen dit niet op zijn beloop laten, maar in een soort pilotproject een aantal mogelijkheden uitproberen en kijken welke daarvan de beste zijn en het meeste succes zullen boeken. Daarvoor moet een deel van de middelen worden gebruikt die worden verkregen uit de inhoudingen van 5 procent waarover ik eerder gesproken heb. Als u goed leest wat er in de Commissiemededeling gezegd wordt over duurzame ontwikkeling, zult u zien dat er parallel aan een geleidelijke opheffing van de tabakssubsidies naar alternatieven in de betrokken gebieden moet worden gezocht. Zo heb ik het uiteengezet en zo willen wij dat gaan doen.

De Voorzitter.
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 12.00 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0045/2002) van mevrouw Langenhagen, namens de Commissie visserij, over de Europese verwerkingsindustrie van visserijproducten (2000/2303(INI)).

Langenhagen (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte afgevaardigden, vandaag wil ik een pleidooi houden voor het gezonde levensmiddel vis. Nu wij met zoveel schandalen rond levensmiddelen te maken hebben, is het zeker niet verkeerd de aandacht te vestigen op de voordelen van gezonde voeding en vis hoort daar zeker bij. Het is een feit dat er gemiddeld steeds meer verwerkte visproducten worden verbruikt. Dat geldt niet alleen voor visconserven, maar voor alle visproducten, van gerookte vis tot diepvriesproducten.
De productiewaarde van de visverwerkende sector in de Europese Unie is bijna twee keer zo hoog als de productiewaarde van de vangstsector. Deze industrie heeft een productie van ruim 10 miljard euro en levert een zeer belangrijke bijdrage aan de voedselvoorziening in de EU. Het is daarom zeer verwonderlijk dat er in het Groenboek over de toekomst van het gemeenschappelijk visserijbeleid zo weinig aandacht aan deze sector besteed wordt - kijkt u dat maar na, mijnheer Fischler - , ondanks de volgende feiten.
Ten eerste levert deze industrie werkgelegenheid aan bijna honderdduizend mensen. Ten tweede zijn er duizenden bedrijven, met name kleine en middelgrote ondernemingen, die meestal gevestigd zijn in structureel zwakke gebieden waar nauwelijks ander werk is. Ten derde bestaat er een lange traditie van de verwerking van vis in de meest uiteenlopende vormen.
In dit licht zijn de enkele zinnen die in het Groenboek aan de visverwerkende industrie worden gewijd natuurlijk volstrekt ontoereikend, en daarmee wordt geen recht gedaan aan deze sector. Daarom heb ik voorgesteld een initiatiefverslag op te stellen waarin deze onderbelichte kwestie aan de orde gesteld wordt en waarin mogelijke beleidsmaatregelen worden uitgewerkt, met name met het oog op de komende hervorming van het GVB. Een hoorzitting in de Commissie visserij heeft in dit verband interessante inzichten opgeleverd, met name met betrekking tot de zeer grote verscheidenheid van arbeidsvoorwaarden, productiemethoden en problemen in de Europese visverwerkende sector.
Ik wil kort een aantal probleemgebieden naar voren halen. Ten eerste de grondstoffenvoorziening, het belangrijkste punt. Meer dan 50 procent van de visverwerkende industrie is afhankelijk van de import. Let wel, het gaat daarbij om grondstoffen die de EU-vloot niet kan leveren. Het is daarom noodzakelijk de voorwaarden in het belang van een gegarandeerde voorziening te verbeteren. Dat betekent dat onder andere de invoertarieven verlaagd moeten worden.
Ten tweede is de rentabiliteit van de visverwerkende industrie, die zich kenmerkt door een kleinschalige structuur, op onderdelen aanmerkelijk gedaald door de Europese milieumaatregelen. Uiteraard moet het milieu beschermd worden en moeten wij iets doen aan bijvoorbeeld afvalwater, verpakkingen of emissies. Wij moeten evenwel voorkomen dat er onnodig ingrijpende veranderingen plaatsvinden doordat in een te vroeg stadium zeer strenge regels ingevoerd worden. Wat hebben wij aan het zuiverste afvalwater als er in de kustgebieden geen ondernemingen en arbeidsplaatsen meer zijn?
Derde punt: de voedselveiligheid. Het is een feit dat de visverwerkende industrie geen bron maar slachtoffer is van schadelijke stoffen en vervuiling. Ze mag daarom niet alleen voor de kosten opdraaien. Het kan nooit de bedoeling zijn dat we in het kader van de consumentenbescherming grenswaarden vastleggen op basis van een veiligheidsmarge van 150 procent boven op een bepaalde, als potentieel gevaarlijk beschouwde waarde. Betrouwbare en op toxicologische beoordeling berustende grenswaarden hebben zin, in tegenstelling tot overhaaste beslissingen en ongenuanceerde oordelen.
Vierde punt: de komende uitbreiding met nieuwe lidstaten. Verschillende landen hebben uitstekende resultaten geboekt met betrekking tot de hygiëne en de gezondheidsbescherming. Er moeten echter nog steeds grote problemen opgelost worden, voordat er een behoorlijke standaard bereikt is.
Als vijfde punt ten slotte wil ik twee elementaire zaken noemen. Wij hebben meer informatie over deze sector nodig. Daarom roepen wij op tot een analyse door de Commissie. Bovendien moet er ook goed gekeken worden naar de gevolgen van de FIOV-steun. Deze sector moet immers niet afhankelijk zijn van de EU, maar sterk zijn en op eigen benen kunnen staan in de eenentwintigste eeuw. In de toekomst mag er wat steunverlening betreft slechts voor de gebieden die in hoge mate van de visserij afhankelijk zijn een uitzondering worden gemaakt.
Wij kunnen hieruit concluderen dat de visverwerkende industrie meer aandacht moet krijgen in Europa. Dat standpunt is in de Commissie visserij op één stem na unaniem onderschreven. Ik hoop dan ook dat u dit verslag bij de stemming om 12.00 uur allemaal zult ondersteunen.

Varela Suanzes-Carpegna (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, ik geloof dat het idee van de Europese Volkspartij om een initiatiefverslag over de verwerkingsindustrie van visproducten op te stellen heel positief was. We hebben nu een uitmuntend verslag voor ons liggen, en het was dus ook een goed idee de uitwerking ervan op te dragen aan deze rapporteur, mevrouw Langenhagen. Ik wil haar bij deze nogmaals gelukwensen.
Net als de rapporteur zijn ook wij van mening dat de Commissie dit belangrijke onderwerp niet de aandacht geeft die het verdient. Het Groenboek is daarvan een goed voorbeeld. We verwachten meer van de Commissie als het om voorstellen gaat, en dit verslag zou wat dat betreft een goede gelegenheid moeten zijn.
In het verslag-Langenhagen worden alle aspecten van de problematiek in aanmerking genomen. In 1998 is reeds een speciaal verslag opgesteld over de visconservenindustrie - ik was destijds zelf rapporteur. Het nu voor ons liggende verslag brengt dat speciale verslag up-to-date, maar dat niet alleen. Het bestrijkt de verwerkingsindustrie in haar geheel, en heeft dus ook betrekking op bevroren visproducten, marketing, piscicultuur en de daarmee samenhangende producten.
Ik zou graag wat willen zeggen over de wijze waarop de visindustrie in het verslag van mevrouw Langenhagen beschreven wordt. Ze kijkt daarbij zowel naar de toestand in de hele wereld als naar de toestand in Europa. Ook de uitbreiding komt aan de orde.
Ze wijst op de liberalisering van de invoer van grondstoffen, die inderdaad heel belangrijk is. Daarbij wil ze uitzonderingen maken voor een aantal producten die heel gevoelig liggen, zoals tonijnbiefstuk. Ze wijst bovendien op de kwaliteit van de Europese producten en op de voor die producten geldende regels inzake milieu, hygiëne en volksgezondheid. Deze verschillen van die welke gelden voor ingevoerde producten, en zijn bedoeld om de Europese consument te beschermen tegen naamvervalsingen, zoals dat gebeurt bij sardines en tonijnachtigen.
Verwacht wordt dat de toetreding van de kandidaat-landen gevolgen zal hebben. We mogen echter niet toelaten dat de visverwerkende industrie in achtergestelde regio's daaronder te lijden krijgt. Deze industrie maakt op dit moment toch al moeilijke tijden door.
Tot slot wordt er in het verslag op gewezen dat er meer moet worden gedaan om onze producten te promoten. Er moeten bovendien meer middelen worden vrijgemaakt voor onderzoek en ontwikkeling binnen communautaire ondernemingen.
Ik wil verder aangeven dat de Europese Volkspartij de drie door de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten ingediende amendementen steunt. We zullen evenwel tegen amendement 4 van de liberale fractie stemmen, omdat we vinden dat de tekst zoals die door de rapporteur wordt voorgesteld beter is.

Miguélez Ramos (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mevrouw Langenhagen met haar verslag gelukwensen en haar namens de socialistische fractie verzekeren dat wij haar verslag in zijn geheel zullen steunen.
We hebben twee amendementen ingediend, en we vragen daarvoor de expliciete steun van de rapporteur. Deze amendementen hebben betrekking op de sociale aspecten van de visverwerkende industrie. We dringen er bij de Commissie, de lidstaten en de sociale partners op aan te onderhandelen over een collectieve arbeidsovereenkomst om zo de kwaliteit van het werk in deze industrie te verbeteren. Daarbij dienen we rekening te houden met het feit dat de meeste werknemers in deze sector vrouwen zijn. De banen zijn precair en de sociale bescherming is gering. Als we daar iets aan doen, komen we dichter in de buurt van de tijdens de Top van Lissabon geformuleerde doelstelling om de kwaliteit van de banen te verbeteren.
Er moet dus iets gedaan worden aan de opleiding en de werkomstandigheden van de bijna honderdduizend werknemers die in de visverwerkende industrie werkzaam zijn. Op die wijze kunnen we, met een beroep op het dynamische en innovatieve vermogen van de sector zelf, een bijdrage leveren aan het veilig stellen van de toekomst van deze industrie.

Vermeer (ELDR).
Ja, dit initiatief is goed en het verslag ook, toch wil ik een en ander opmerken. In de originele overweging G wordt gesteld dat de invoer van buiten de EU van vis en visproducten door de verwerkende sector zou kunnen leiden tot belangenconflicten. Dat is niet altijd juist, deze invoer is vaak een goede impuls voor de verwerkende sector en kan zo bijdragen aan het handhaven van een goed prijsniveau voor de Europese vissers. Zo een misvatting geeft een algemeen probleem aan waarmee we naar mijn mening te kampen hebben in onze commissie. Voor veel onderwerpen geldt dat we in meer of mindere mate geen goed beeld hebben van de stand van zaken. Helaas moeten we vaak nieuw beleid maken zonder dat we alle relevante gegevens kennen om dit op te baseren. We moeten dus trachten meer inzicht te krijgen in de stand van zaken. Het is mijn opvatting dat wat betreft onderzoek de nadruk moet liggen op betrouwbaarheid en snelheid. Ik verzoek de Commissie ervoor te zorgen dat we kunnen beschikken over correcte, actuele informatie, zodat we op het juiste moment voor al deze onderwerpen de juiste beslissing kunnen nemen.

Stihler (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mevrouw Langenhagen bedanken voor haar verslag. In het Verenigd Koninkrijk werken 18.140 mensen in de visverwerkende industrie, hetgeen twintig procent is van de banen in de EU in deze sector. De meeste van deze mensen werken in Schotland en in een aantal van de meest perifere gebieden daarvan. Voor zeer veel mensen in agrarische gebieden zijn deze banen van vitaal belang. En dat niet alleen, de werknemers in deze industrie zorgen er ook voor dat wij het uiteindelijke visproduct krijgen. Zonder hen zouden wij niet kunnen genieten van de vis die wij zo vanzelfsprekend vinden.
De Commissie visserij heeft daarom een hoorzitting gehouden, waaruit bleek dat de industrie de volgende prioriteiten heeft: aanvoer, blijvende werkgelegenheid, het milieu, voedselveiligheid, invoer en ook de gevolgen van de uitbreiding. Wij weten dat het niveau van enkele van onze voorraden gevaarlijk laag is en wanneer een vangstverbod voor kabeljauw wordt opgelegd schieten dus niet alleen de vissers, maar ook de visverwerkers erbij in.
Wij moeten werken aan de beschikbaarheid van voorraden, maar tegelijkertijd zorgen voor een hoog hygiëneniveau en voor de duurzaamheid van deze voorraden. De visverwerkende industrie is belangrijk; wij mogen haar in onze visserijdebatten nooit uit het oog verliezen.

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, om te beginnen wil ik u, mevrouw Langenhagen, en de Commissie visserij met dit initiatief feliciteren. De Commissie is het met het Europees Parlement eens dat de Europese visverwerkende industrie een belangrijke economische sector is. Deze sector levert immers hoogwaardige visproducten en zorgt met name in gebieden die in hoge mate van de visserij afhankelijk zijn voor arbeidsplaatsen. Wij zijn ons dan ook wel degelijk bewust van de problemen waarmee deze sector geconfronteerd wordt.
Deze problemen liggen met name op vier gebieden. In de eerste plaats gaat het om de ontoereikende aanvoer van grondstofffen uit Europese wateren. In de tweede plaats hebben we te maken met beperkingen bij de invoer van grondstoffen. In de derde plaats kent de EU strengere gezondheids-, hygiëne- en milieuvoorschriften dan derde landen. In de vierde plaats groeit de internationale concurrentie.
Dan wil ik nu een aantal opmerkingen maken over uw verslag. U heeft zich erover beklaagd dat er in het Groenboek te weinig aandacht aan deze sector wordt besteed. Ik wil u er echter op wijzen dat we met name wat de paragrafen 4 tot en met 7, 14 en 22 betreft reeds het nodige doen in ons structuurbeleid, en dat wij de modernisering van de Europese visverwerkende industrie reeds ondersteunen. Voor de periode 2000-2006 wordt voor deze sector al 637 miljoen euro van het visserijstructuurfonds uitgetrokken.
Ik ben het echter helemaal met u eens dat we zo snel mogelijk moeten kunnen beschikken over de resultaten van het onderzoek naar de effecten van de structuurfondsmiddelen voor deze sector. Die resultaten zullen op tijd beschikbaar zijn voor de tussentijdse evaluatie van de structuurfondsen in 2003.
Wat betreft de grondstoffenvoorziening ben ik het volledig met u eens dat wij ons beleid op dat gebied verder moeten ontwikkelen. Het gaat tenslotte om de concurrentiepositie van onze eigen verwerkende industrie. Voor het einde van het jaar zullen wij in dit verband een voorstel presenteren. U heeft voorgesteld de havendiensten in de EU te liberaliseren ter bevordering van een eerlijke concurrentie in de visverwerkende industrie. Dat is mijns inziens een bijzonder goed voorstel. De Commissie heeft in dit kader reeds in mei vorig jaar een ontwerprichtlijn gepresenteerd.
Ik wil u erop wijzen dat de bepalingen met betrekking tot gezondheid, hygiëne en consumentenbescherming binnen en buiten de Gemeenschap uiteraard ook gelden voor de invoer uit derde landen. Om te garanderen dat deze bepalingen worden nageleefd is er in de lidstaten en derde landen een uitgebreid controleprogramma opgezet. Wij willen deze controle verder verbeteren en daartoe worden op dit moment de nodige voorschriften uitgewerkt. Bovendien zal de Europese Voedselautoriteit ons in de toekomst wetenschappelijk onderbouwd advies geven omtrent de voedsel- en diervoederveiligheid.
De etikettering, waarvoor vorig jaar met de nieuwe verordening een nieuwe juridische basis is gelegd, hangt eveneens nauw samen met de consumentenbescherming. Deze etikettering geldt ook voor een groot aantal producten van de verwerkende industrie, zoals gerookte, gedroogde of bevroren vis.
In het kader van de voorbereiding van de kandidaat-landen op de toetreding worden met de programma's SAPARD en PHARE acties ondernomen waardoor de kandidaat-lidstaten snel onze normen wat betreft de visserij kunnen bereiken.
Tot slot wil ik opmerken dat in de nieuwe gemeenschappelijke marktordening meer de nadruk wordt gelegd op sectoroverschrijdende productorganisaties. Daardoor kunnen de verschillende takken van de visserijsector, van de vangst tot de verkoop en de verwerking, profiteren van hun gezamenlijk synergetisch potentieel. Ze kunnen bijvoorbeeld de producten beter aanpassen aan de eisen van de markt, de productkwaliteit verbeteren, kwaliteitskenmerken verwerken of milieuvriendelijke productiemethoden toepassen. Zoals u ziet hebben wij uw initiatief voor een deel reeds overgenomen, maar we zijn nog lang niet klaar. U kunt ervan verzekerd zijn dat wij uw voorstellen zo goed mogelijk in praktijk zullen brengen.

De Voorzitter.
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 12.00 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0041/2002) van de heer Lage, namens de Commissie visserij, over het voorstel voor een verordening van de Raad houdende wijziging van verordening (EG) nr. 1587/98 van 17 juli 1998 tot instelling van een regeling ter compensatie van de door de ultraperifere ligging veroorzaakte extra kosten voor de afzet van bepaalde visserijproducten van de Azoren, Madeira, de Canarische eilanden en de Franse departementen Guyana en Réunion (COM(2001) 498 - C5-0446/2001 - 2001/0200(CNS)).

Lage (PSE)
. (PT) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, met verordening nr. 1587/98 is een regeling ingesteld ter compensatie van de door de ultraperifere ligging veroorzaakte extra kosten voor de afzet van bepaalde visserijproducten van de Azoren, Madeira, de Canarische eilanden en de Franse departementen Guyana en Réunion. Deze verordening is net als de eraan voorafgaande verordeningen een politiek instrument voor de visserijsector met een buitengewone economische en sociale betekenis, een instrument dat er zelfs toe bijdraagt bepaalde culturele waarden die verband houden met de visserij in stand te houden.
Zoals bepaald in artikel 6 van deze verordening had de Commissie het Europees Parlement en de Raad uiterlijk op 1 juni 2001 een evaluatieverslag moeten doen toekomen over de maatregelen die op het gebied van de visserij ten behoeve van de ultraperifere regio's zijn genomen. Deze regio's hebben overeenkomstig het Verdrag van Amsterdam, waarin ze een bijzondere status is toegekend, recht op speciale steun. De Commissie heeft deze termijn laten verstrijken en stelt dat dit te wijten is aan het feit dat er diepgaander analyses moeten worden uitgevoerd, waarvoor zij externe deskundigen in de arm heeft genomen. Achtergrond van deze activiteiten is de algemene herziening van het gemeenschappelijk visserijbeleid op basis van het reeds gepubliceerde Groenboek.
Het voornoemde verslag kan pas worden gepubliceerd zodra de uitkomsten van de studies op tafel liggen. De Commissie stelt derhalve voor dit verslag op 1 juni 2002 te presenteren en als logisch gevolg hiervan de vigerende regeling met één jaar te verlengen, tot 31 december 2002, teneinde de continuïteit en de stabiliteit van de huidige compensatieregeling voor de extra kosten te waarborgen. Kortom, er is geen reden tot bezorgdheid. Wij krijgen hierdoor de tijd om over het een en ander na te denken. Ik heb de Commissie visserij dan ook aanbevolen zich voor het voorstel uit te spreken en slechts enkele amendementen op het verordeningsvoorstel in te dienen voor zover ze dat opportuun acht. Maar het staat natuurlijk buiten kijf dat de compensatieregeling voor de extra kosten een permanent karakter dient te krijgen. Alle tijdslimieten dienen te worden geschrapt, aangezien de nadelen waarmee de ultraperifere regio's te kampen hebben als gevolg van hun grote afstand van de consumentencentra geen factoren zijn die mettertijd en door verdergaande ontwikkeling minder worden; het zijn factoren van structurele aard. Tenzij men er natuurlijk van uitgaat dat de visserij in deze perifere gebieden op den duur gewoon verdwijnt.
Ik zou, om iets van de scherpte uit de discussie te halen, willen verwijzen naar de prachtige metafoor die José Saramago, winnaar van de Nobelprijs voor literatuur, in zijn roman 'Het stenen vlot? heeft gebruikt, namelijk dat het Iberisch schiereiland losscheurt van het Europees continent en vervolgens wegdrijft. Ik geloof dat niemand zich kan voorstellen, zelfs niet in ironische zin, dat er ooit, in wat voor verre toekomst ook, van een situatie sprake zal zijn waarin de perifere eilanden het Europees continent weer zo dicht genaderd zijn dat het huidige begrip 'ultraperifeer' niet meer van toepassing zou zijn.
Daarom wordt voorgesteld om de onderhavige compensatieregeling met onmiddellijke ingang een permanent karakter te geven, waarbij de mogelijkheid van eventuele geleidelijke aanpassingen open gehouden wordt. In de toekomstige verordening zou rekening gehouden moeten worden met deze vereiste. In mijn ogen zou in de toekomst een model voor inkomenssteun voor de vissers uit de ultraperifere regio's kunnen worden ingevoerd naar het voorbeeld van het reeds goedgekeurde en ontwikkelde model van inkomenssteun voor landbouwers. Hoe het ook zij, mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, mijnheer de commissaris, de visserijactiviteit is op de Azoren goed voor ongeveer 8000 banen en heeft een grote sociaal-economische betekenis voor de archipel, Madeira telt ongeveer 1500 vissers, op de Canarische eilanden zijn ongeveer 13.000 mensen in de visserijsector werkzaam en nog eens duizenden in Frans Guyana en Réunion. Al deze mensen mogen niet worden blootgesteld aan onzekerheid en de spelingen van het lot. Zij hebben recht op zekerheid en stabiliteit, vooral omdat zij grote uitdagingen het hoofd moeten bieden, zoals onlangs het mislukken van de onderhandelingen over de visserijovereenkomst met Marokko, waardoor de visserij op de Canarische eilanden een harde klap heeft gekregen. Ik ben derhalve van mening dat de steun voor de visserij in de ultraperifere gebieden moet worden versterkt en met nog gullere hand moet worden verleend dan tot nog toe.

Sudre (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, ik wil allereerst in herinnering brengen dat de regeling ter compensatie van de door de ultraperifere ligging veroorzaakte extra kosten voor de afzet van bepaalde visserijproducten, die ten onrechte wordt verward met het visserijgedeelte van POSEIDOM, op een eenvoudig beginsel is gestoeld: de afzet van de belangrijkste vissoorten moet worden bevorderd door de handel met het Europese continent te stimuleren in die zin dat de vissers in de ultraperifere gebieden onder dezelfde voorwaarden moeten kunnen opereren als hun collega's op het Europese continent.
Ik begroet het werk van de rapporteur, dat beantwoordt aan de verwachtingen van de ultraperifere regio's van de Europese Unie. Als schaduwrapporteur zou ik echter een tweetal aanvullende opmerkingen willen maken. De rapporteur spreekt over de vele voordelen die de ultraperifere regio's genieten, maar vergeet een in mijn ogen zeer belangrijk nadeel voor de ultraperifere regio's te noemen, namelijk de problemen omtrent de toegankelijkheid die deze gebieden ondervinden. Deze problemen houden verband met enerzijds de aard van de banden die tussen deze regio's en het vasteland bestaan en anderzijds de tarieven die met betrekking tot de visserijproducten worden toegepast. Voor de ultraperifere regio's betekenen deze problemen dat de kosten zo'n 30 procent hoger liggen.
Ik wil er overigens op wijzen dat de rapporteur zijn verslag baseert op artikel 299, lid 2 van het Verdrag van Amsterdam. Dat doet mij uiteraard bijzonder veel genoegen. In dit artikel staat namelijk dat bij alle beleidsvormen van de Europese Unie rekening dient te worden gehouden met de specifieke eigenschappen van de ultraperifere regio's. Dit geldt in het bijzonder voor het visserijbeleid. Het zou echter logischer zijn geweest als er direct verwezen had kunnen worden naar artikel 37 van het Verdrag, dat de basis vormt van het visserij- en landbouwbeleid. Dit artikel kan echter niet worden toegepast op de ultraperifere regio's van de Unie, omdat hierin alleen rekening wordt gehouden met de situatie op het Europese continent, en dus niet met het ultraperifere karakter van sommige regio's.
Tot slot steun ik van harte het voorstel van de rapporteur waarin hij de Commissie verzoekt het Europees Parlement een kopie te doen toekomen van een studie die ze door externe consultants heeft laten uitvoeren. Het betreft een onderzoek naar de gevolgen van de communautaire maatregelen die tot op heden in de visserijsector ten behoeve van de ultraperifere regio's zijn aangenomen. Als wij weten wat er in dit document staat, kunnen wij ongetwijfeld beter inspelen op de specifieke situatie van deze ultraperifere regio's van de Unie.

Medina Ortega (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, het bijzondere statuut van de ultraperifere regio's is in artikel 299, lid 2 van het Verdrag betreffende de Europese Unie uit 1997 vastgelegd. Ik ben echter van mening dat dit statuut al vanaf de oprichting van de eerste Europese Economische Gemeenschap bestaat. Het verdrag uit 1957 bevat immers een aantal bijzondere bepalingen voor de Franse overzeese gebiedsdelen. Bij de toetreding van Spanje en Portugal in 1986 is in de toetredingsverdragen ook een aantal bijzondere bepalingen voor deze twee landen opgenomen. Artikel 299, lid 2 is dus niets meer dan de erkenning van een toestand die in wettelijk opzicht reeds vorm gekregen had. Er zijn nu bijzondere regelingen voor afwijkende programma's, met specifieke opties om zo tegemoet te kunnen komen aan de bijzondere behoeften van de ultraperifere regio's, aangeduid met de afkorting COP 6.
In de Verdragen en de communautaire rechtsorde wordt dus erkend dat de afstand tussen deze regio's en het vasteland zo groot is dat ze niet kunnen concurreren op de wijze waarop dat in de rest van de Europese Unie kan en moet gebeuren. Ik verzeker u dat een bezoek aan deze regio's volstaat om zich daarvan te overtuigen. Op het eerste gezicht lijken het paradijzen, maar al snel wordt duidelijk dat deze regio's met grote economische en sociale problemen te kampen hebben. Commissaris Fischler is een van die mensen die zich de moeite heeft getroost een bezoek aan deze regio's te brengen. Het zijn prachtige streken, maar de afstand en de alledaagse werkelijkheid herinneren ons eraan dat de toestand daar verre van paradijselijk is.
Het huidige voorstel van de Commissie visserij lijkt ons aanvaardbaar. De rapporteur heeft goed werk verricht en stelt een aantal amendementen voor. Ik vind dat het Parlement die moet goedkeuren. De socialistische fractie steunt het verslag-Lage, en we hopen dat de Commissie doorgaat met het treffen van dit soort speciale voorzieningen voor de visserij.

Sánchez García (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, we voeren vandaag opnieuw een debat over regionale diversiteit binnen Europa. We hebben het namelijk over de ultraperifere regio's. De heer Lage heeft daarover een verslag opgesteld, en ik wil hem daarmee gelukwensen. Dit verslag gaat over een van de meest karakteristieke productieve sectoren van deze regio's - de visserij.
Ik hoop dat we, zodra dit verslag is goedgekeurd, een permanente oplossing kunnen vinden voor de structurele kosten van de ultraperifere regio's. We moeten er daarbij ook voor zorgen dat de visproducten uit deze regio's op de markt gebracht kunnen worden. Deze regio's zijn zoals u weet, ver van het vasteland verwijderd: het zijn eilanden of archipels met ver uit elkaar liggende eilanden. Energie is er een schaars goed en de bewoners zijn in sterke mate afhankelijk van de buitenwereld.
Dit verslag is volgens mij vooral belangrijk omdat erin erkend wordt dat de basis voor dit soort maatregelen besloten ligt in artikel 299, lid 2 van het Verdrag. Dat artikel is tijdens de Raad van Amsterdam in het Verdrag opgenomen. Ik dank daarom de rapporteur, de heer Lage, de Commissie visserij en de Commissie juridische zaken en interne markt voor het aanvaarden van mijn amendement, dat er inderdaad op gericht was de bijzondere status van de ultraperifere regio's te onderstrepen.

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, allereerst wil ik de heer Lage danken voor zijn uitermate positieve advies inzake ons voorstel. Het is waar dat de visserij een bijzonder belangrijke rol speelt bij de sociale en economische ontwikkeling van de ultraperifere regio's. Wij hebben echter al sinds 1992 een steunregeling voor de verkoop van bepaalde visproducten uit deze regio's. Door deze regeling konden de extra kosten voor de producenten van het transport van hun producten naar het Europese vasteland vergoed worden.
Ons voorstel is nu deze regeling met een jaar, dus tot eind 2002, te verlengen. De reden daarvoor is dat de Commissie het Europees Parlement en de Raad in juni van dit jaar een verslag over de toepassing en het functioneren van de nu geldende maatregelen zal voorleggen en zal overgaan tot een uitgebreide evaluatie van die maatregelen. Op basis van deze evaluatie kunnen wij als het nodig is de noodzakelijke aanpassingen doorvoeren in het kader van de hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid.
Dan ga ik nu over tot de amendementen. De amendementen 1 en 3 hebben betrekking op de rechtsgrond. Wij stellen artikel 37 van het Verdrag voor, omdat deze maatregel geen uitzondering vormt op de bepalingen van het Verdrag inzake het gemeenschappelijk beleid of de algemene beginselen. Wij zijn echter tegen een verlenging van de regeling voor onbepaalde tijd. Zoals gezegd is het doel van de verlenging immers meer tijd te winnen voor een uitgebreide evaluatie van de huidige maatregelen. De amendementen 1 en 3 kan ik derhalve niet aanvaarden. Amendement 2 kan ik evenmin aanvaarden, omdat het verslag van de Commissie niet alleen de resultaten van de studie zal omvatten. Wij moeten in het verslag dat wij zullen presenteren ook rekening houden met de gevolgen van de maatregelen en de toepassing daarvan door de lidstaten. Amendement 6 vormt een probleem, omdat de studie slechts een deel van de stukken vormt waarmee wij rekening zullen houden bij een voorstel voor een nieuwe regeling. Het zou daarom niet gepast zijn om die nu in de verordening reeds apart te vermelden.
De voorstellen in de amendementen 4 en 5 daarentegen neem ik graag over. Ik dank u voor uw aandacht.

De Voorzitter.
 Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 12.00 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0040/2002) van de heer Maat, namens de Commissie visserij, over het voorstel voor een verordening van de Raad betreffende de sluiting van het protocol tot vaststelling van de vangstmogelijkheden en de financiële tegenprestatie in het kader van de Overeenkomst tussen de Europese Gemeenschap en de Republiek Gabon inzake de visserij voor de kust van Gabon voor de periode van 3 december 2001 tot en met 2 december 2005 (COM(2001) 765 - C5-0040/2002 - 2001/0301(CNS)).

Maat (PPE-DE)
Allereerst wil ik de commissaris gelukwensen met het feit dat hij er - in een tijd waarin het steeds moeilijker wordt om visserijakkoorden te sluiten - in het kader van Gabon toch in is geslaagd nu een akkoord te sluiten. Dit geeft al aan dat visserijakkoorden en de Europese Unie een bijzondere aangelegenheid zijn. Ze zijn deels gebaseerd op historische regelingen en nu bieden ze niet alleen financiële compensatie voor de betrokken landen, maar tegelijkertijd ook zeer gerichte ontwikkelingshulp in een groot aantal Afrikaanse landen.
Voor het Gabon-akkoord heeft de Europese Unie voor een periode van 4 jaar 5 miljoen EUR gereserveerd; 30% hiervan is financiële compensatie en 70% wordt besteed aan scholing en structurele hulp voor de kustregio. Voor alle duidelijkheid: het toont dus ook aan dat deze akkoorden een belangrijke inbreng hebben in het kader van de ontwikkelingssamenwerking met Afrikaanse landen. Overigens is het bedrag op jaarbasis wel 70% hoger dan het huidige akkoord of het akkoord dat net is afgelopen. Deze verhoging is mede gebaseerd op het verkrijgen van extra vismogelijkheden in de 6- tot 12-mijlszone. En, ja, dan rijst ook de vraag - ook aan de commissaris - in hoeverre de betrokken visserijorganisaties in Gabon daadwerkelijk betrokken zijn bij dit akkoord.
Gabon dient voor 70% van het bedrag jaarlijks schriftelijk verantwoording af te leggen. De visserij maakt 1,4% uit van het bruto nationaal product van Gabon. Als we ons echter realiseren dat tweederde van het nationaal product van Gabon uit olie-inkomsten komt, betekent dat toch dat de visserijsector voor het land een belangrijke sector is. Wat ook opvalt is dat tussen 1998 en 2001 slechts 70% van de vangstcapaciteit is benut. Wellicht kan de commissaris aangeven wat de reden daarvan is geweest. Verder is opvallend dat voor de echte kustvisserij, dus de visserij tot de 12-mijlszone, alleen de capaciteit van de schepen is vastgelegd in het akkoord en niet de tonnenquota. Dat is opmerkelijk, omdat we in het interne beleid in de EU met betrekking tot quota altijd spreken over de werkelijk gevangen vis en niet over de capaciteit van de schepen. Wellicht kan de commissaris ook nog aangeven dat de uitbreiding van het akkoord van de 6- tot 12-mijlszone geen gevolgen heeft voor de Gabonese kustvisserij.
Op dit moment is nog onvoldoende zichtbaar wat de daadwerkelijk kosten en baten zijn van het akkoord met Gabon, ook voor de Europese vissers. De Europese Commissie doet in haar evaluatierapport wel haar best een beschrijving te geven van het vorige akkoord, maar informatie over de kosten-batenverhouding, de staat van de visbestanden en de impact van de akkoorden voor de regio's in de EU, zou wat mij betreft nog wat duidelijker kunnen.
Voorzitter, ik heb al aangegeven dat ik de commissaris feliciteer met dit akkoord en dat visserijakkoorden uitermate belangrijk zijn voor een aantal kustregio's in de Europese Unie. In die zin betekent dit akkoord dan ook een versterking van de economie in die regio's en geeft het bovendien een structurele impuls aan de toch al geplaagde Europese visserijsector. Dat neemt echter niet weg, en daar kunnen we onze ogen niet voor sluiten, dat er steeds meer kritiek komt op deze akkoorden, onder andere van het Wereldnatuurfonds en andere niet-gouvernementele organisaties. In de verdere discussie over de visserijakkoorden dienen wij het maatschappelijk draagvlak voor deze akkoorden, zowel in Afrika als in Europa, nog sterker te benadrukken. Het zou goed zijn dat ook vanuit de Commissie - voor velen is dat niet duidelijk - wordt benadrukt dat deze akkoorden wel degelijk een impuls geven aan ontwikkelingssamenwerking met een groot aantal Afrikaanse landen.
Voorzitter, met betrekking tot het verslag zelf heb ik in een aantal aanbevelingen al aangegeven welke punten extra aandacht zouden mogen hebben. Een van de punten is dat ik verzoek om extra aandacht voor controlemaatregelen, aangezien de overheid van Gabon onvoldoende in staat is de controletaken adequaat uit te voeren, en om informatie over wat er daadwerkelijk met het geld gebeurt en in hoeverre de kustregio's daar ook daadwerkelijk worden versterkt. Met betrekking tot de uitvoering van dit akkoord zou ik het op prijs stellen als de evaluatie van ontwikkelingsmaatregelen elke twee jaar zou worden voorgelegd aan de Raad en het Europees Parlement.
Met betrekking tot de amendementen zoals de visserijcommissie deze heeft aangenomen, is het duidelijk ook ik deze van harte steun. In goede samenwerking met mijn eigen coördinator, de heer Farela, heb ik in amendement 2 nog eens aangegeven wat wij daadwerkelijk bedoelen. Dit amendement heeft dan ook sterk mijn voorkeur boven het amendement 9 van de liberale fractie. Dat betekent dus dat ik amendement 2 van harte aanbeveel en amendement 9 van de liberale fractie in feite overbodig vindt.
Ik dank voorts de rapporteurs voor advies van de commissies buitenlandse betrekkingen en ontwikkelingssamenwerking voor het aangegeven verslag en de informatie, en ik dank hen voor hun inbreng, omdat dit ook bijdraagt tot een breder draagvlak voor dit soort akkoorden.

Miguélez Ramos (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, er zijn er die - misschien uit intellectuele luiheid - de communautaire vloot voorstellen als een bende piraten die erop uit is de hulpbronnen van zich ontwikkelende landen weg te roven. Het verslag dat we nu bespreken zou wel eens kunnen dienen om die stereotiepe voorstelling van zaken bij te stellen. Gabon is een land met veel natuurlijke hulpbronnen, in de eerste plaats olie, die door westerse maatschappijen wordt geëxploiteerd. Het inkomen per hoofd van de bevolking is vergelijkbaar met dat van Polen, en de inflatie bedraagt 2 procent, wat beslist een benijdenswaardig laag percentage is. De uit vier verschillende lidstaten afkomstige communautaire schepen die daar binnen het kader van deze overeenkomst gaan vissen zullen dat op een verantwoorde wijze doen. De ACS-landen zullen daarop streng toezicht houden.
Velen onder ons zullen zich - net als bij andere overeenkomsten - echter afvragen of het hier gaat om een visserijovereenkomst of om een programma voor ontwikkelingssamenwerking dat wordt gefinancierd met voor de ACS-landen bestemde middelen. Van het voor dit akkoord opzij gelegde bedrag zal namelijk 70 procent worden gebruikt voor de ontwikkeling van de plaatselijke visserijsector. Daarom verzoeken wij de Commissie om een deel van dit geld te reserveren voor controlemechanismen en maatregelen voor het behoud van hulpbronnen.
Mijnheer Maat, de socialistische fractie zal tegen amendement 2 stemmen, en ik hoop dat de Commissie hetzelfde zal doen, aangezien het bedrag dat men gaat betalen aan de reders wier schepen daar binnen het kader van deze overeenkomst gaan vissen niet mag afwijken van hetgeen binnen het kader van andere overeenkomsten wordt betaald - uitgezonderd het geval Groenland natuurlijk, waar de reders helemaal niets hoeven te betalen.
Ter afsluiting wil ik graag kwijt dat al diegenen die menen dat we landen als Gabon het recht moeten ontzeggen om een deel van hun visrechten voor meer dan driemaal de marktwaarde te verkopen dit land, Gabon, in het geheel geen dienst bewijzen. Deze mensen zouden zich er dan ook tegen moeten verzetten dat Gabon - om maar eens een voorbeeld te nemen - zijn olie en mijnbouwproducten naar landen als Nederland, de Verenigde Staten, China of Frankrijk exporteert.

Farage (EDD).
Mijnheer de Voorzitter, mijn standpunten inzake visserijovereenkomsten met derde landen zijn algemeen bekend, maar ik wil opnieuw mijn afschuw laten vastleggen over het feit dat de Europese Unie overeenkomsten aangaat die ondanks de honingzoete woorden niet minder zijn dan een uiting van economisch imperialisme.
Wat vandaag met name opvalt, is de volslagen machteloosheid van dit Parlement en de minachting waarmee het behandeld wordt door de Raad en de Commissie. Wij worden vandaag geraadpleegd over een overeenkomst die in december 2001 - bijna drie maanden geleden - van kracht is geworden. Als het Parlement ook maar enig gevoel van eigenwaarde had zou het protesteren tegen een zo arrogante behandeling, maar natuurlijk zwijgt het. Deze zogenaamde waakhond is zeer doeltreffend gemuilkorfd. Maar zelfs als het hele Parlement zou opstaan en een motie van wantrouwen zou aannemen vanwege dit voorstel, zou dat nog geen enkel verschil maken. Tot haar zeer grote schande heeft de Commissie visserij, zoals altijd, ingestemd met deze overeenkomst. Maar ook hier zou het niet het minste verschil hebben gemaakt als zij unaniem bezwaar had gemaakt.
Dit Parlement zal dus tijdens de stemming ongetwijfeld doen wat het altijd doet en het reeds door de commissie goedgekeurde voorstel klakkeloos overnemen. Voor een democratische instelling is dit niet meer dan een schijnvertoning.
Mijn vraag is echter, mijnheer Fischler, hoeveel honderden zwarte Afrikanen er nog gedood moeten worden door schepen van de Europese Unie voordat u eindelijk luistert?

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, om te beginnen wil ik de heer Maat danken voor zijn verslag en zijn steun aan het voorstel van de Commissie. Het gaat om een nieuw protocol waarin op basis van de uitstekende resultaten van de vorige overeenkomst is vastgelegd dat de vangstmogelijkheden voor tonijn tot 10.500 ton per jaar verhoogd zijn.
Er is nu een nieuw segment met vangstmogelijkheden voor garnalen en cephalopoden aan toegevoegd. Gabon krijgt daarvoor een financiële tegenprestatie van 1,2 miljoen euro per jaar, waarvan 70 procent in de opbouw van de plaatselijke visserij gestoken wordt en dus tegelijkertijd als ontwikkelingshulp gezien kan worden. Bovendien hebben wij bij de technische voorwaarden een aantal wijzigingen doorgevoerd die een bijdrage leveren aan een duurzaam gebruik van de visbestanden. Daartoe behoren onder andere een systeem van vangstmeldingen en verslaggeving door waarnemers.
Dan ga ik nu over tot de amendementen. Wij kunnen ons inhoudelijk gezien vinden in de amendementen 1, 4 en 5. In het kader van de bestaande interinstitutionele overeenkomsten en met name de kaderovereenkomst tussen Parlement en Commissie van 5 juli 2000 voldoen wij echter reeds aan deze eisen. Deze amendementen zijn dientengevolge overbodig.
De Commissie verwerpt de amendementen 2 en 9. De gemengde financiering van de bedongen vangstmogelijkheden is een wezenlijk onderdeel van de externe dimensie van het gemeenschappelijk visserijbeleid. Het komt erop neer dat bij de overeenkomsten met derde landen de financiële tegenprestatie wordt bekostigd uit de communautaire begroting, terwijl de reders zelf de vergunningen moeten betalen.
Met betrekking tot de amendementen 3 en 7 wil ik opmerken dat de Commissie uiteraard rekening houdt met de duurzame visserij en de belangen van de lokale visserij bij de onderhandelingen voor visserijovereenkomsten. Ik heb dan ook niets tegen deze amendementen, maar ze hoeven mijns inziens niet apart vermeld te worden, omdat ze vanzelfsprekend zijn.
Amendement 8 vind ik eveneens overbodig, omdat voor de vernieuwing van ieder protocol de visbestanden beoordeeld worden. Bovendien kunnen de beide verdragspartners te allen tijde om een vergadering van de gemengde commissies verzoeken om het bestaande protocol aan te passen als er zich eventueel problemen voordoen bij de bestanden.
Amendement 6 kan ik niet aanvaarden. Het is immers normaal dat er geen nieuw mandaat nodig is voor de periodieke vernieuwing van visserijovereenkomsten in de vorm van een protocol.

De Voorzitter.
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 12.00 uur plaats.
(De vergadering wordt om 11.56 uur onderbroken en om 12.02 uur hervat)

Radwan (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, dit zogenaamde compromisamendement is gisteravond pas aan ons voorgelegd en vanmorgen per ongeluk met onze naam verstuurd. Dat is vervolgens weer gecorrigeerd. Het is mijns inziens niet goed om al zo spoedig tot stemming over te gaan over een dergelijke technische tekst. Ik betwijfel daarom zeer of het wel goed is nu reeds hierover te stemmen.

De Voorzitter.
Overeenkomstig het Reglement moet het Parlement zich uitspreken over het al dan niet in stemming brengen van dit compromisamendement.
(Het Parlement besluit het amendement niet in stemming te brengen)
Over amendement 59
Radwan (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ook voor dit compromisamendement geldt dat wij het er niet mee eens zijn hierover nu reeds te stemmen. Daarom verzoeken wij u de mening van het Parlement te vragen.

De Voorzitter. -
Ik vraag het Parlement of het al dan niet instemt met het in stemming brengen van dit compromisamendement
(Het Parlement besluit het amendement niet in stemming te brengen)
Over amendement 52
Cohn-Bendit (Verts/ALE).
Ik vraag mij af, mijnheer de Voorzitter, wanneer dit compromisamendement onze geachte afgevaardigde heeft bereikt.

Lipietz (Verts/ALE)
Alle amendementen zijn als één pakket, dus op hetzelfde moment, aan de heer Radwan voorgesteld. Gisterenmiddag om 17.00 uur heeft hij besloten om het eerste en het negende amendement te accepteren. Kijkt u maar in uw papieren: de nummers ervan zijn gewijzigd. De overige amendementen heeft hij afgewezen. Zijn twee vorige interventies waren dus uitsluitend bedoeld om het Parlement te bewerken.

De Voorzitter.
De Vergadering heeft hoe dan ook het recht zich uit te spreken overeenkomstig het Reglement.
(Het Parlement neemt het amendement aan)
Over amendement 44
Radwan (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, in het oorspronkelijke amendement wordt voorgesteld de drempel van 10 procent tot 25 procent te verhogen. Samen met de Raad, de Commissie en de andere fracties zijn wij het eens geworden over een verhoging tot 20 procent. Ik hoop niet dat ik nu van manipulatie word beticht, maar dat dit voorstel brede instemming zal vinden.

Lipietz (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, het mondeling amendement van de heer Radwan is opgenomen in het compromisamendement 55. Ik vind dat over dit amendement moet worden gestemd voordat amendement 44 aan de orde komt, aangezien dit compromisamendement de daaropvolgende amendementen omvat. De gebruikelijke volgorde is dat we eerst over de amendementen stemmen die het minst betrekking hebben op het verslag van de commissie. Daarom wil ik voorstellen om dan maar direct te stemmen over compromisamendement 55, waarin het mondeling amendement van de heer Radwan is opgenomen, overeenkomstig de discussie dat wij hierover gisteren om 17.00 uur hebben gehad, evenals amendement 44 en amendement 33.

De Voorzitter.
Stemt het Parlement in met het voorstel van de rapporteur?
(Het Parlement stemt in met de indiening van het mondeling amendement)
Over amendement 46
Radwan (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ook hiervoor geldt dat wij de drempel willen verhogen van 10 procent tot 20 procent in plaats van 25 procent. Dat is ook ons voorstel in het volgende mondeling amendement.

Lipietz (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, hier doet zich precies hetzelfde probleem voor. Dit mondeling amendement is opgenomen in compromisamendement 53, dat bovendien elementen van de amendementen 46 en 32 bevat. Als het mondeling amendement van de heer Radwan, dat ik overigens onderschrijf, wordt aangenomen, betekent dat geenszins dat de elementen van de amendementen 46 en 32 daarmee zijn verworpen. Ik blijf dus bij mijn voorstel - dat in mijn ogen volstrekt logisch is - dat het compromisamendement waarin alle voorstellen van de verschillende collega's zijn opgenomen als eerste in stemming wordt gebracht. Ik vind het een zeer vreemde gang van zaken dat in de vorige stemming samen met het amendement over één van de punten ook alle andere punten zijn komen te vervallen die volstrekt geen betrekking hadden op dit algemene compromisamendement. Daarmee werd enkel beoogd de stemming in het Parlement over deze relatief technische kwestie te bespoedigen. Kortom, als wij niet accepteren eerst het compromisamendement in stemming te brengen, zullen wij eerst moeten stemmen over het amendement van de heer Radwan, en vervolgens over de amendementen 46 en 32, die dan nog altijd van toepassing zijn.

De Voorzitter.
Geachte afgevaardigde, mijns inziens vervallen het compromisamendement 53 en amendement 32 als het mondeling amendement wordt aangenomen. Ik laat de beslissing over uw verzoek echter over aan het Parlement.
(Het Parlement stemt in met de indiening van het mondeling amendement)
Over amendement 54
Radwan (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, het spijt mij zeer, maar ik heb deze procedure ook niet bedacht. Het amendement is gisteren zeer laat ingediend. Mijnheer Cohn-Bendit, voor alle duidelijkheid zou ik willen opmerken dat de twee amendementen die ik geaccepteerd heb betrekkelijk eenvoudig waren. De andere amendementen op de tekst waren, zoals de rapporteur reeds heeft aangegeven, erg ingewikkeld. Ik wil ze u echter graag uitleggen, als u ze niet helemaal begrijpt. Wij zijn in ieder geval tegen.

De Voorzitter.
Ik laat de beslissing over het al dan niet in stemming brengen van het compromisamendement opnieuw over aan het Parlement.
(Het Parlement besluit het amendement niet in stemming te brengen)
Over amendement 48
Radwan (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, het gaat nogmaals om een verhoging van 10 procent tot 20 procent in plaats van 25 procent.

Lipietz (Verts/ALE)
Nogmaals, waarde collega's, de verhoging van 10 naar 20 procent is een bijzonder complex vraagstuk dat niet vlak voor de stemming aan de orde mag worden gesteld, temeer daar het compromisamendement, dat om 17.00 uur aan de heer Radwan is voorgelegd en direct door hem is goedgekeurd, volgens mij op de juiste plaats staat, dat wil zeggen voor amendement 48. Ik zou nu ook flauw kunnen doen en kunnen zeggen: aangezien de heer Radwan het Parlement een stoot onder de gordel geeft, wil ik mijn vrienden verzoeken zich ook tegen zijn mondeling amendement uit te spreken. Ik denk echter aan het belang van stabiele financiële markten in Europa en vind dat zijn amendement hieraan kan bijdragen. Ik onderschrijf het dus en wil u verzoeken in te stemmen met de indiening ervan en het vervolgens aan te nemen. Ik wil hier echter wel opmerken dat de heer Radwan met zijn zeer slinkse zet ook de amendementen heeft laten vallen die door de Raad, de Commissie en veel van de EP-leden waren goedgekeurd. Ik vind dat dit soort manoeuvres het Parlement niet tot eer strekt.
Echerer (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, de schaduwrapporteurs hebben op dit punt een nieuw compromis gevonden en daarom wil ik namens de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie amendement 76 intrekken. Dit compromis kunnen wij wel accepteren.

Goebbels (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, er lijkt hier sprake te zijn van enige verwarring. Samen met de heer Thomas Mann van de Fractie van de Europese Volkspartij heb ik compromisamendement 79 ingediend, waarover in drie delen zou moeten worden gestemd. Het eerste gedeelte is reeds aangenomen, maar het tweede gedeelte niet, geloof ik, aangezien u bent overgegaan tot de stemming over amendement 22 van de commissie. Dit amendement zou in beginsel moeten worden vervangen door het herziene amendement 79.
Dan is er nog het derde gedeelte van compromisamendement 79, dat betrekking heeft op artikel 1, lid 2. Ik wilde u dit mondeling amendement voorstellen namens Klaus-Heiner Lehne, rapporteur voor advies van de Commissie juridische zaken en interne markt, en namens mijzelf. Dit amendement kan tevens rekenen op de instemming van mevrouw Echerer.
Ik denk dat wij ons eerst moeten uitspreken over artikel 1, lid 2, sub b) quater. Vervolgens dienen wij te stemmen over artikel 1, lid 2, sub b) quinquies. Het spijt mij dat het zo gecompliceerd is, maar zo is het leven nu eenmaal soms.

De Voorzitter.
Zijn er bezwaren tegen de invoeging van het mondeling amendement? Kennelijk niet.
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)

Huhne (ELDR)
Mijnheer de Voorzitter, ik wil als rapporteur een mondeling amendement indienen. De Fractie van de Europese Sociaal-Democraten heeft een compromisamendement ingediend, waarin wordt voorgesteld ondernemingen in de meest kredietwaardige lidstaten vrij te stellen van de verplichting een prospectus te publiceren. Wij dienen duidelijk te maken dat wij deze vrijstelling alleen willen laten gelden voor obligaties, zodat ondernemingen niet kunnen privatiseren, bijvoorbeeld, zonder prospectus uit te brengen. Om die reden willen wij aan het begin van het compromisamendement op amendement 65 het woord 'effecten? vervangen door het woord 'obligaties?.

Fatuzzo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, dit is het eerste van drie documenten over de initiatieven van de Europese Unie met betrekking tot geldtransacties, het verzekeringsbedrijf en het bankwezen. In dit eerste verslag is met name sprake van strengere voorschriften voor het toezicht op de activiteiten van banken en verzekeringsmaatschappijen. Als vertegenwoordiger van de Partij van de Gepensioneerden ben ik voor dit document. Het is namelijk heel belangrijk dat degenen die investeren en hun geld naar de bank en de verzekeringsmaatschappij brengen, er zeker van kunnen zijn dat hun geld goed wordt besteed en vruchten afwerpt. Dat is namelijk heel belangrijk voor talloze burgers en met name voor de minst welgestelden onder hen, zoals de gepensioneerden. Daarom heb ik met genoegen voor gestemd.

Meijer (GUE/NGL)
. Het is verrassend om te lezen hoezeer een groene econoom bezorgd is over het beveiligen van de opkomende markt van financiële diensten tegen systeemrisico's. In het verlengde van de top van Lissabon in het voorjaar van 2000, die Europa tot de meest concurrerende economie ter wereld wilde maken, wil de heer Lipietz van de EU de veiligste haven op het gebied van financiële activiteiten maken. Daarom wil hij een regelgeving die de financiële markten ontwikkelingskansen biedt. In zijn visie zijn het niet de lidstaten die bepalen welke van de drie methoden voor de berekening van de aanvullende kapitaaltoereikendheid wordt toegepast, maar mogen de financiële conglomeraten die keuze zelf maken, mits ze die aan het publiek mededelen.
In zijn visie vind ik weinig zorg voor mens en milieu, en teveel begrip voor de wensen van bedrijven die zich bezighouden met kapitaalbeheer. Maar ik besef dat het beter is om dit soort markten te reguleren dan alles over te laten aan een jungle op wereldschaal, waarin de grootste avonturiers vrij spel krijgen en de meest criminele ondernemingen de anderen wegconcurreren.
Ik beschouw zijn voorstel als een eerste stap die het later beter mogelijk maakt om regels te stellen in het belang van de financiering van de publieke dienstverlening, armoedebestrijding, democratische controle en zorg voor het milieu.

Vachetta (GUE/NGL)
In de richtlijn wordt voorgesteld om prudentiële wetgeving voor financiële conglomeraten in te voeren (eisen met betrekking tot het eigen vermogen en aanvullend toezicht). Wij vinden het wenselijk dat kredietinstellingen, verzekeringsondernemingen en beleggingsmaatschappijen onder overheidsbeheer worden gebracht. Wij vinden namelijk dat de taken die deze instellingen en ondernemingen uitvoeren in feite als publieke dienst zouden kunnen worden aangemerkt. In een rationele economie zou de kredietverstrekking afhankelijk moeten zijn van het sociale nut van de investeringen, en zouden verzekeringen moeten worden opgenomen in sociale investeringsfondsen en fondsen voor sociale zekerheid.
Met deze richtlijn wordt een voorzichtige poging ondernomen om de financiële markten te reguleren. Zoals nu algemeen bekend is, leidt het chaotische functioneren van deze markten wereldwijd tot financiële crises en sociale rampen. De Enron-affaire vormt hiervan een goed voorbeeld. Ik heb voor deze richtlijn gestemd in de hoop dat het alom aanwezige ultraliberalisme enigszins kan worden afgeremd en dat de meest kwalijke gevolgen van dit beleid kunnen worden voorkomen. Ik maak mij echter geen illusies. Het ergste wat we kunnen doen is afwachten tot het systeem door de gebreken van het kapitalisme ten val komt. Alleen als de samenleving zich mobiliseert kan er een einde worden gemaakt aan de dwalingen van een oncontroleerbaar systeem.

Skinner (PSE)
Dit verslag geeft aanleiding tot zorg met betrekking tot belangrijke zaken als subsidiariteit en de daadwerkelijke vrijheid een geschikte regelgevende autoriteit als uiteindelijke arbiter te kiezen.
Evenzo is het ondoenlijk en onhaalbaar statistieken te publiceren om het publiek bewust te maken van de invloeden op de markten. De daaruit voortvloeiende kosten voor het bedrijfsleven zijn eveneens onevenredig hoog.

Vachetta (GUE/NGL)
Doel van de richtlijn is de bestrijding van een aantal vormen van financiële criminaliteit. Wij kunnen dit nobele voornemen onderschrijven, maar willen ons niet te naïef tonen. De rapporteur geeft namelijk terecht aan dat een communautaire verordening beter op haar plaats geweest zou zijn, maar dat het Verdrag dit niet toelaat. Alleen de lidstaten zijn bevoegd om strafmaatregelen te treffen. Hierdoor is het zeer eenvoudig om door de mazen van de wet te kruipen. Zo is het niet moeilijk om fiscale transacties in diverse landen uit te voeren.
Wij zijn verder van mening dat het kapitalisme geen transparant en rechtvaardig systeem kan zijn. Kapitalistische concurrentie is namelijk een vorm van oorlog waarin, zoals uit recente gebeurtenissen blijkt, alle mogelijke middelen worden aangewend: kartelvorming, lobbyen, bewerkte boekhoudingen en vervalste accountantsonderzoeken. Instellingen die in dienst staan van het kapitaal zijn natuurlijk niet echt bereid om de methodes van het kapitalisme onder de loep te nemen. Het is niet waarschijnlijk dat 'ingewijden? zich zullen laten afschrikken door intentieverklaringen, ook al nemen deze de vorm aan van een richtlijn. Er bestaan immers geen bepalingen om daadwerkelijk sancties op te leggen. Ondanks deze twijfels heb ik mij uitgesproken voor deze richtlijn, aangezien ik niet wil dat de maatregelen die de richtlijn bevat worden tegengehouden, hoe beperkt ze ook zijn.

Lulling (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, zoals ik gisteravond reeds heb uitgelegd ben ik niet echt opgetogen over het compromis dat in Feira is bereikt inzake de belasting op inkomsten uit spaargelden. Ik heb gestemd voor alle amendementen die in het verslag van de heer Pérez Royo zijn opgenomen, aangezien deze voor het merendeel van mij afkomstig waren. Ik ben de rapporteur verder zeer erkentelijk dat hij niet opnieuw de amendementen heeft opgenomen die al te ingrijpend zijn. Ik heb dit gisteravond reeds in deze vergaderzaal aangegeven. Voorts heb ik ook binnen de Economische en Monetaire Commissie voor dit verslag gestemd, zodat het hier op de agenda kon worden gezet.
Ik heb ten slotte besloten hier tegen het verslag te stemmen om aan te geven dat ik het er in beginsel niet mee eens ben dat in Feira afstand is genomen van het coëxistentiemodel, dat elke lidstaat de keuze laat om hetzij een bronbelasting te heffen, hetzij informatie uit te wisselen over ontvangen inkomsten. Ik vind verder dat de lidstaten geen richtlijn over dit vraagstuk mogen aannemen en publiceren alvorens er voldoende zekerheid is verkregen over de toepassing van dezelfde maatregelen in de afhankelijke of geassocieerde gebieden, en alvorens de onderhandelingen met de derde landen over de toepassing van vergelijkbare maatregelen zijn afgerond. Het toepassen van een bronbelasting is immers niet hetzelfde als het uitwisselen van informatie.

Fatuzzo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, het verslag van de heer Pérez Royo gaat over het voorstel voor een richtlijn van de Raad strekkende tot het garanderen van een effectieve belastingheffing op inkomsten uit spaargelden in de vorm van rente in de Gemeenschap.
Ik begon te rillen, mijnheer de Voorzitter, de haren rezen mij te berge toen ik de titel van de richtlijn las: effectieve belastingheffing op inkomsten uit spaargelden. Natuurlijk moet men belasting betalen, zoals in de richtlijn staat, en natuurlijk moeten de lidstaten weten dat burgers uit andere landen hiernaar toe zijn gekomen en rente hebben gekregen op hun spaargeld. Maar waarom zeggen wij niet eens en voor altijd dat degenen die sparen geen belastingen of heffingen hoeven te betalen aan de regering vanwege het feit dat zij hebben gespaard? Sparen is toch een goede en gezonde zaak!
Ik heb voor gestemd, zij het dan met pijn.

Andria (PPE-DE)
De belastingheffing op inkomsten uit spaargelden is altijd al een veel besproken onderwerp geweest. Er zijn voorstanders van bronbelasting, hetgeen betekent dat de betrokken persoon van meet af aan belasting moet betalen over zijn inkomsten uit spaargelden, waarmee, wat deze belastingpost betreft, voor hem de kous af is. Er is echter ook een andere, ongetwijfeld modernere methode en dat is de mededeling. In dat geval voldoet de belastingplichtige niet onmiddellijk aan zijn belastingplicht maar moet hij zijn inkomsten opgeven in zijn jaarlijkse belastingaangifte.
Vanuit het standpunt van billijkheid gezien is deze tweede methode ongetwijfeld een mogelijkheid om de gemeenschap de zekerheid te geven dat de inkomens, ongeacht de herkomst ervan, geheel aan belasting worden onderworpen. Toch is dit pas echt een billijke methode als iedereen ze toepast. Als een land, om historische redenen of uit opportunistische overwegingen, besluit deze methode niet toe te passen, wordt het gehele systeem waarop deze methode berust op de helling gezet.
Deze opmerkingen gelden ook voor het verslag van de heer Pérez Royo, waarin bij de belasting op grensoverschrijdende inkomsten op spaargelden is gekozen voor de methode van de mededeling. Als men echter wil dat deze richtlijn effectieve belastingheffing mogelijk maakt, moet men deze ten uitvoer gaan leggen op het moment waarop derde landen zich daar achter hebben geschaard.
Derhalve is voor de inwerkingtreding van de richtlijn de instemming van de derde landen een absolute voorwaarde. De toepassing daarvan zonder instemming van de derde landen zou enkel de spaarmarkt verstoren met alle, niet te voorziene gevolgen van dien.

Goebbels en Poos (PSE)
Het is duidelijk dat nu de liberalisering van de kapitaalstromen binnen de EU en naar en van de niet-communautaire financiële centra een feit is, de invoering van een nieuwe belasting in de vijftien lidstaten en van een nieuwe vorm van informatie-uitwisseling tussen deze landen negatieve gevolgen zal hebben voor het financiële verkeer. Deze situatie zal namelijk leiden tot grootscheepse belastingontduiking.
Om die reden vinden wij het noodzakelijk dat de effectieve belastingheffing binnen de Gemeenschap op inkomsten uit spaargelden ook wordt toegepast in een aantal derde landen en in alle autonome gebieden van een lidstaat.
Deze richtlijn mag dus pas in werking treden als in overeenkomsten wordt bepaald dat precies dezelfde maatregelen in de betreffende landen en gebieden van kracht worden.
Aangezien aan deze voorwaarde nog lang niet is voldaan, hebben wij geen goedkeuring kunnen verlenen aan het onderhavige voorstel voor een richtlijn.

Meijer (GUE/NGL)
 Het bankgeheim maakt het aantrekkelijk om buiten het eigen land te sparen als middel om inkomstenbelasting of vermogensbelasting te ontduiken. De EU slaagt er al dertien jaar niet in dit grensoverschrijdende probleem op te lossen. Alle voorstellen om het bestaan van buitenlands vermogen zichtbaar te maken voor de nationale belastingdiensten zijn als gevolg van tegenwerking weer ingetrokken. Juist op dit gebied kan elke lidstaat in de Raad een regeling torpederen. Als nu niet tijdig voor de verwachte toetreding van tien nieuwe lidstaten in 2004 een regeling wordt vastgesteld, komt die er waarschijnlijk voorlopig niet meer. Voor mij is dat een reden om in te stemmen met het compromis waarin België, Luxemburg en Oostenrijk nog zeven jaar een bronbelasting kunnen handhaven en de andere lidstaten een stelsel van grensoverschrijdende uitwisseling van gegevens gaan hanteren. Toch wordt het probleem lang niet volledig opgelost zolang rijke mensen hun vermogen nog kunnen onderbrengen in een afzonderlijke rechtspersoon die buiten de uitwisseling valt.
Ik constateer dat een meerderheid van de Economische en Monetaire Commissie die laatste groep wil uitzonderen, tegen het voorstel van de rapporteur in. Ook de tussen de ministers afgesproken voorwaarde om de regeling alleen toe te passen als bijvoorbeeld Zwitserland hetzelfde stelsel invoert, kan ertoe leiden dat opnieuw niets wordt opgelost.

Santer (PPE-DE)
Ik heb gestemd tegen het verslag van de heer Pérez Royo over het voorstel voor een richtlijn van de Raad strekkende tot het garanderen van een effectieve belastingheffing op inkomsten uit spaargelden in de vorm van rente in de Gemeenschap.
In het gewijzigde voorstel wordt het akkoord dat met betrekking tot dit vraagstuk tijdens de Europese Raad van Feira is gesloten, niet in zijn geheel overgenomen. Dit geldt met name voor het volgende zeer belangrijke punt, dat als volgt is geformuleerd:
'Wanneer voldoende zekerheid is verkregen over de toepassing van dezelfde maatregelen in de afhankelijke of geassocieerde gebieden en van gelijkwaardige maatregelen in de genoemde landen, neemt de Raad aan de hand van een verslag uiterlijk op 31 december 2002 met eenparigheid van stemmen een besluit over de aanneming en uitvoering van de richtlijn.?
Dit punt is een noodzakelijke voorwaarde voor de inwerkingtreding van de richtlijn.

Skinner (PSE)
Hoewel de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten de tijdens de Raad van Feira overeengekomen aanpak van deze kwestie onderschrijft, is zij verontrust over het feit dat in dit verslag aangenomen amendementen de basis voor samenwerking ondermijnen waarover reeds overeenstemming was bereikt.

Titley (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, te lang heeft het bankwezen in de EU om fiscale redenen zijn werkzaamheden mogen verrichten in een sfeer van geheimzinnigheid. Dit is niet alleen in strijd met het streven van de EU naar meer transparantie en openheid, maar het creëert ook een situatie waarin oneerlijke belastingconcurrentie ontstaat. Ik sta dan ook volledig achter de maatregelen van de Commissie om daar iets tegen te doen en schadelijke belastingpraktijken eens en voor altijd aan te pakken.
Zoals uit dit verslag echter al blijkt is het van vitaal belang dat deze richtlijn ook van toepassing is op afhankelijke gebieden, zoals de Kanaaleilanden. Als deze gebieden buiten de werkingssfeer van de richtlijn zouden vallen, zou de gehele richtlijn ondergraven worden door degenen die hun geld onderbrengen in bepaalde bevoorrechte belastingparadijzen. Deze richtlijn zal er in hoge mate toe bijdragen dat de interne markt niet wordt verstoord door onderling verschillende belastingstelsels en een situatie creëren waarin de lidstaten, na een overgangsperiode van drie jaar, informatie uitwisselen over inkomsten uit spaargelden van niet-ingezetenen. De rechten van Europese burgers ten opzichte van grote bankinstellingen zullen door deze maatregelen versterkt worden.

Adam (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, de Britse sociaal-democraten hebben dit verslag niet gesteund. Wij zijn het er niet mee eens dat het verbeteringsprogramma voor hazelnoten verlengd wordt. Wij zien evenwel in dat de productie van hazelnoten veelal plaatsvindt in probleemgebieden, hoofdzakelijk in Spanje, en dat een groot deel van deze sector geringe concurrentiekracht heeft en in economisch opzicht weinig opbrengt. Het zou bijgevolg economisch gezien zinvoller zijn de getroffen gebieden te ondersteunen via een alomvattend programma voor alternatieve gewassen of andere activiteiten die middels het programma voor plattelandsontwikkeling gefinancierd zouden kunnen worden.
Onze stem houdt dan ook een dringend verzoek in aan de Commissie om voorstellen van deze strekking ter tafel te leggen. Wij beseffen dat deze opvattingen niet bij iedereen in goede aarde vallen. Wij geloven echter dat zij uiteindelijk zullen leiden tot een hogere levensstandaard voor de getroffen telers. Dit verdient de voorkeur boven een blijvend laag inkomen en onzekere financiële steun in het kader van het gemeenschappelijk landbouwbeleid.

Malmström, Paulsen en Olle Schmidt (ELDR)
Wij staan kritisch tegenover het verslag-Bautista Ojeda over dopvruchten en sint-jansbrood. Naar onze mening vertegenwoordigen de ingediende amendementen over het algemeen een achterhaald landbouwbeleid, dat niet is aangepast aan de omstandigheden en de behoeften van de moderne wereldomvattende samenleving. Om die reden, en vanwege de binnenkort te verwachten algemene hervorming van het landbouwbeleid van de EU, hebben wij besloten tegen het verslag in zijn geheel te stemmen.

Patakis (GUE/NGL)
Alle in het verslag voorgestelde amendementen zijn beter dan de ontwerpverordening van de Raad, en daarom hebben wij voor het verslag gestemd. Alle amendementen hebben tot doel het huidige stelsel, dat de Raad wil afschaffen, te handhaven, zij het dan voor beperkte tijd.
Dit stelsel van speciale maatregelen is nu gedurende een tiental jaren toegepast maar heeft, zo is gebleken, geen oplossing geboden voor de ernstige problemen in deze sector, die in de landen waar dopvruchten worden geteeld een multifunctionele rol vervult. De belangrijkste reden is dat deze speciale maatregelen niet volstonden om de behoeften te dekken, waar nog bijkomt dat de Gemeenschap een preferentieel douanesysteem toepast op bepaalde derde landen zoals de VS en Turkije. Het gevolg was dat elke poging tot verbetering in de sector van de dopvruchten werd ondermijnd door massale import tegen zeer lage prijzen uit de VS en Turkije.
Aangezien de EU in geen geval wil tornen aan dit preferentieel douanesysteem voor de VS en Turkije, is het noodzakelijk deze speciale maatregelen niet alleen voort te zetten maar zelfs te versterken.
In plaats daarvan stelt de Raad voor deze maatregelen te schrappen; het Europees Parlement stelt met zijn amendementen voor deze voor bepaalde tijd te handhaven. Wij zijn het absoluut niet eens met het voorstel van de Raad. Wij zijn namelijk van mening dat men de speciale maatregelen niet moet afschaffen maar verbeteren. Wij hebben voor het verslag van het EP gestemd, ondanks het feit dat de maatregelen van beperkte duur zijn. Tegelijkertijd eisen wij dat deze maatregelen worden verbeterd en dat een geïntegreerd programma wordt opgesteld voor de ontwikkeling van deze sector, die in bepaalde gebieden rond de Middellandse Zee een multifunctionele rol vervult. De EU produceert immers lang niet genoeg en kan slechts ongeveer 50 procent van haar eigen behoeften dekken.

Sacrédeus en Wijkman (PPE-DE)
De steunprogramma's in de dopvrucht-, sint-jansbood- en hazelnootsector hebben bijgedragen tot een modernisering van de productie. Die modernisering was nodig omdat deze sectoren in belangrijke mate bijdragen tot de werkgelegenheid in bepaalde delen van het Middellandse-Zeegebied. Zo'n efficiëntieverhogende steun kan echter niet voor eeuwig gegeven worden.
Het is redelijk dat deze sectoren onder de algemene marktregeling voor vruchten en groenten vallen. Het is niet redelijk om, zoals de Commissie voorstelt, de steunregeling permanent te maken om zo het voortbestaan van de sectoren te garanderen.
In plaats daarvan moet de Commissie haar analyse van de concurrentiemogelijkheden van de producenten voltooien (terwijl het huidige steunsysteem conform het voorstel van de Commissie met een jaar wordt verlengd), en op basis daarvan haar conclusies trekken.

Adam (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, de Britse sociaal-democratische afgevaardigden hebben tegen het verslag-Cunha gestemd. Ons doel is een fundamentele hervorming waarbij de financiële steun voor de tabaksproductie wordt ingetrokken. Het voorstel om de huidige financiële regeling te verlengen is onaanvaardbaar. Dat geldt eveneens voor het amendement in het verslag dat ten doel heeft de door de Commissie voorgestelde hogere premies voor het Gemeenschappelijk Fonds voor tabak te verlagen.
Er dient echter rekening te worden gehouden met het economisch en maatschappelijk belang van tabak in bepaalde regio's. De Commissie moet maatregelen ter ontwikkeling van alternatieve inkomstenbronnen voorstellen en zij dient daarmee meer haast te maken dan zij momenteel doet.
Aangezien wij dit als prioriteit beschouwen, hebben wij voor amendement 21 gestemd.

Fatuzzo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, het verslag van de heer Cunha gaat over de verordening die financiering mogelijk maakt van de tabaksteelt in Griekenland, Spanje en vooral Italië. Ik was gedwongen mij bij stemming te onthouden, net zoals vriend Ebner, die zojuist het woord heeft gevoerd. Onder de gepensioneerden bevinden zich namelijk talrijke rokers - en daarom kan ik niet tegen roken zijn -, maar er zijn ook vele gepensioneerden die ernstig ziek worden en overlijden onder meer omdat zij tijdens hun leven de rook van andermans sigaretten hebben moeten inademen.
Als iemand wil roken, mag hij dat van mij, maar dan wel buiten de deur, in de frisse lucht. Ik ben er eveneens voor dat men alles in het werk stelt om ervoor te zorgen dat degenen die die vieze sigarettenlucht niet willen inademen dat kunnen voorkomen.
Ik heb mij dus onthouden en ik hoop dat het probleem spoedig op deze, mijns inziens billijke manier kan worden opgelost.

Alavanos (GUE/NGL)
Het voorstel voor een verordening van de Commissie betreffende tabak is onaanvaardbaar.
Politiek onaanvaardbaar omdat het in naam van de gezondheidsbescherming gericht is tegen kleine tabaksproducenten. De Commissie heeft echter miljarden euro uitgegeven aan producten zoals rood vlees of alcohol, die net zo goed de gezondheid schaden.
Sociaal onaanvaardbaar omdat het gericht is tegen tienduizenden gezinnen van tabaksproducenten in de armste gebieden van de Europese Unie, zonder hun alternatieve teeltmogelijkheden te bieden.
Dit is ook vanuit het standpunt van de overheid bekeken onaanvaardbaar, daar steunafschaffing niet zal leiden tot gebruiksvermindering. Er zal niet één sigaret minder worden gerookt. Alleen de verkoopcijfers van de Amerikaanse multinationals zullen er wel bij varen.
De Landbouwcommissie heeft mijn amendement goedgekeurd waarin ik aandrong op schrapping van overweging 5. Daarin was sprake van afschaffing van de tabakspremie. Ook heeft zij ingestemd met de amendementen waarin ik voorstelde de premie te herstellen voor de mavra tsebelia en aandrong op een studie naar de relatie tussen communautaire productie, import en tabaksgebruik. Ofschoon ik het niet op alle punten eens ben met de ontwerpresolutie van de Landbouwcommissie, geef ik daar mijn steun aan. Deze gaat namelijk de goede kant uit, de kant van handhaving van de tabaksteelt.

Klamt (PPE-DE)
De sector 'tabak? moet in zijn geheel in aanmerking worden genomen. Alle aspecten, gemeenschappelijk landbouwbeleid en milieu, economische en sociale samenhang en volksgezondheid. dienen op evenwichtige wijze aan bod te komen. In dat kader wordt momenteel onderzoek verricht. De resultaten hiervan en de aldus verkregen inzichten dienen door de Commissie te worden voorgelegd en in concrete voorstellen te worden vertaald. Het is illusoir te denken dat er in de Unie geen rokers meer zouden zijn wanneer er minder tabak verbouwd wordt. Wij moeten beseffen dat de tabak dan uit derde landen wordt ingevoerd, waar wij de teelt niet kunnen beïnvloeden, terwijl anderzijds arbeidsplaatsen in de Unie verdwijnen. Wij hebben een verantwoordelijkheid ten opzichte van de mensen die in de tabaksindustrie werken. Er moeten hun redelijke alternatieven worden geboden. Herstructureringsmaatregelen zouden kunnen worden gefinancierd uit hoofde van het nieuw te scheppen toepassingsveld van het Gemeenschappelijk Fonds voor tabak. Deze middelen zouden met 3 procent moeten worden opgetrokken. Bovendien pleit ik voor een uitbreiding van de informatie- en voorlichtingscampagnes over de gevolgen van de tabaksconsumptie voor de gezondheid.

Lulling (PPE-DE)
In augustus 1967 heeft de Commissie het Europees Parlement verzocht advies uit te brengen over het eerste voorstel voor een verordening tot vaststelling van een GMO in de tabaksector. Ik was bij die gelegenheid benoemd tot rapporteur voor advies voor de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling. Nadat dit voorstel in negen bijeenkomsten van de commissie was besproken, werd mijn verslag ten slotte in april 1969 goedgekeurd en in mei 1969 in Straatsburg besproken.
Waarom breng ik u dit in herinnering? Indertijd hadden wij een nieuwe ordening van de markt voorgesteld, die was gebaseerd op een systeem van contracten dat in het kader van de communautaire preferentie de producenten een billijk loon moest garanderen. Ook waren er sociale en omschakelingsmaatregelen voorzien.
De strijd tegen tabakverslaving dient uitdrukkelijk niet te worden aangegrepen om de teelt van ruwe tabak binnen de Gemeenschap uit te bannen. In sommige regio's is de tabaksteelt een van de belangrijkste bronnen van inkomsten voor de kleine landbouwers. Bovendien is in deze regio's de omschakeling naar andere landbouwproducten of economische activiteiten buitengewoon moeilijk of zelfs onmogelijk.
Al in 1969 hebben wij aangegeven dat sociale en omschakelingsmaatregelen meer verantwoord zijn dan de financiering van een overproductie van varianten waarnaar geen vraag is op de markt. Wij hebben destijds aangegeven dat de omschakelingsmaatregelen en de maatregelen die de tabaksproductie in kwalitatief en kwantitatief opzicht een impuls dienden te geven, moesten worden geïntegreerd in het regionaal beleid en het beleid ter verbetering van de landbouwstructuur. Wij hebben er zelfs voor gewaarschuwd dat de overschotten die door ons ingrijpen zouden ontstaan niet op de wereldmarkt verkocht zouden kunnen worden, omdat dit ten koste zou gaan van de geassocieerde landen en van de belangen van het buitenlandse handelsbeleid van de Gemeenschap.
Aangezien het nooit te laat is voor verbetering, lijkt het mij verstandig om mij aan te sluiten bij het voornemen van onze rapporteur om de voorstellen van de Commissie alleen in technische zin te wijzigen en het inhoudelijke politieke debat over het toekomstige regime voor ruwe tabak pas in 2003 te voeren.
(Verklaring ingekort overeenkomstig artikel 137, lid 1, van het Reglement)

Malmström, Paulsen en Olle Schmidt (ELDR)
. (SV) Wij staan kritisch tegenover het verslag-Cunha over tabaksbladeren. Naar onze mening vertegenwoordigen de ingediende amendementen over het algemeen een achterhaald landbouwbeleid, dat niet is aangepast aan de omstandigheden en de behoeften van de moderne wereldomvattende samenleving.
Om die reden, en vanwege de binnenkort te verwachten algemene hervorming van het landbouwbeleid van de EU, hebben wij besloten tegen het verslag in zijn geheel te stemmen.

Meijer (GUE/NGL)
 De Europese Unie voert enerzijds een beleid van ontmoediging van het roken van tabaksproducten en moedigt anderzijds de productie van tabak aan door middel van het verstrekken van subsidie aan boeren die tabak verbouwen. Gelukkig zijn er nu plannen om die subsidies geleidelijk af te schaffen, maar de landbouwcommissie verzet zich daar nog tegen. Die commissie wijst op het sociaal-economische belang van de tabaksproductie, die zich bevindt in de armste gebieden van de EU, en op het feit dat het moeilijk is om over te schakelen naar andere gewassen.
Op dezelfde wijze zou die commissie kunnen verwijzen naar het belang van de productie van de grondstof voor cocaïne door de boeren in de armste regio's van Colombia. Het verschil is dat we in het ene geval subsidies verstrekken, en in het andere geval toelaten dat onder Amerikaanse invloed gewapend wordt opgetreden tegen deze boeren en vanaf Nederlands koloniaal grondgebied opgestegen buitenlandse vliegtuigen verkenningen uitvoeren om gif te sproeien.
Dit meten met twee maten is volstrekt ongeloofwaardig. Het geld voor de tabakssubsidies kan beter worden besteed aan voorlichting over de negatieve gevolgen van de consumptie van tabak en voor steun aan gebieden die omschakelen op andere gewassen. Ik wijs het verzet van de rapporteur tegen deze oplossing volledig af.

Sacrédeus en Wijkman (PPE-DE)
Het is op den duur niet meer te aanvaarden dat het geld van de EU-burgers wordt gebruikt voor steun aan de tabaksteelt in bepaalde lidstaten. Vooral vanuit een oogpunt van volksgezondheid is het van belang op te houden met deze steun. De omvang hiervan werkt een omschakeling op andere gewassen tegen. Daarom steunen de christen-democraten een geleidelijke afschaffing van de tabakssubsidies, in de lijn van de voorstellen van de Commissie.

Sbarbati (ELDR)
De tabaksteelt speelt een zeer belangrijke rol in met name de sterkst benadeelde gebieden van Europa. Ongeveer 130.000 bedrijfseigenaars en 400.000 seizoenwerkers zijn bij de productie en verwerking van tabak in de EU betrokken. Deze cijfers volstaan om een studie te rechtvaardigen naar de sociale en economische kosten van een eventuele afschaffing van de tabakssteun. Deze studie moet worden verricht voordat het politieke debat over de toekomst van deze teelt in de EU van start gaat. Anderzijds zullen restrictieve maatregelen voor de tabaksteelt in Europa geen enkel effect hebben op het gebruik, behalve dan dat de Europese consumenten zullen overstappen op tabakssoorten van buiten de EU die lang niet zo waardevol en veel schadelijker voor de gezondheid zijn.
Daar komt nog bij dat de Commissie in haar document COM(2001) 264 van 15 mei 2001 over duurzame ontwikkeling zegt dat 'de beleidsmakers moeten uitzoeken welke - gunstige en ongunstige - effecten een beleidsmaatregel op andere beleidsterreinen heeft en hiermee rekening houden. Bij een zorgvuldige beoordeling van het totale effect van een beleidsvoorstel moet ook worden gekeken naar het hiervan uitgaande, economische, milieu- en sociale effect, binnen en buiten de EU?.
Daarom zijn wij als Europese republikeinen van mening dat de Commissie serieus studies en onderzoeken moet laten verrichten naar alternatieve teeltmogelijkheden waarmee de plattelandsstructuur op duurzame wijze kan worden gehandhaafd. Wij zijn het met de rapporteur eens dat het politieke debat over tabak moet worden uitgesteld totdat het Europees Parlement in het bezit is van een verslag met een evaluatie van het beheer van het Tabaksfonds, eventueel aangevuld met wijzigings- of verbeteringsvoorstellen.
Om de reeds genoemde redenen zeggen wij 'nee? tegen de geleidelijke afschaffing van de steun aan de tabaksteelt in Europa. Men tast hier nog in het duister. Wij willen dat voor de jaren 2002, 2003 en 2004 de huidige niveaus voor deelname aan de activiteiten van het onderzoekfonds worden gehandhaafd. Agronomisch onderzoek is momenteel een van de belangrijkste middelen om tabaksgebruik minder schadelijk te maken voor de gezondheid. Wij geven steun aan het door de Landbouwcommissie geamendeerde verslag.

Van Dam (EDD)
Het Europees landbouwbeleid is volgens de Nederlandse regering toe aan hervorming. Zij voert als reden de uitbreiding aan en de vrees straks wel erg veel aan het EU- budget te moeten bijdragen. Nederlanders zijn op de centen, dat is niets nieuws. Ik deel de oproep tot hervorming van het beleid. Mijn reden is echter niet de uitbreiding, maar het feit dat er in het landbouwbeleid regelingen bestaan die niets met een gezonde landbouw te maken hebben.
De marktordening in de sector ruwe tabak is om diverse redenen een ongezonde regeling. Hoewel ik erken dat het landbouwbeleid naast aandacht voor de economische kant van de bedrijfvoering ook aandacht moet hebben voor de sociale kant, is deze marktordening volkomen doorgeslagen in sociaal beleid. Er wordt een productie in stand gehouden die én slecht is voor de volksgezondheid én niet rendabel is. De premies zorgen er vervolgens voor dat de boer geen enkele prikkel krijgt om zijn bouwplan aan te passen. Op deze manier heeft hij nog lang geen 'tabak' van zijn productie.
Tabak is een product dat schadelijk is voor de volksgezondheid. Leden van het Europees Parlement die dat willen ontkennen, moedig ik aan een proces te beginnen tegen de waarschuwing zoals vermeld op pakjes sigaretten. Het argument dat de markt vraagt om tabak en dat de huidige Europese productie dus in stand moet worden gehouden is een drogreden geuit door verscheidene leden van dit huis. De vraag van de markt wil namelijk niet zeggen dat je productie moet subsidiëren. Als dat een gangbare opvatting wordt voor het landbouwbeleid, hebben de nettobetalers in de Unie echt een probleem!
Aanpassingen aan de marktordening in de sector ruwe tabak moeten erop gericht zijn telers aan te moedigen alternatieve teelten te zoeken. Het Commissievoorstel is hoopgevend, onomwonden wordt verwezen naar de geleidelijke afschaffing van de subsidies terwijl anderzijds maatregelen worden ingevoerd ter ontwikkeling van alternatieve inkomstenbronnen. Rapporteur Cunha bewijst Europa geen dienst als hij deze opmerking van de Commissie wenst te schrappen. Daarom dring ik samen met 31 leden van dit parlement in een amendement aan op de specifieke vermelding in dit verslag van de afbouw van subsidies op de teelt van tabak.

Costa Neves (PPE-DE)
. (PT) We wachten nog steeds!
De specifieke maatregelen voor de ultraperifere gebieden zijn ontoereikend en hebben alleen betrekking op de landbouw en de visserij. Zij blijven ver achter bij hetgeen tien jaar geleden was voorzien bij het van start gaan van de POSEI-programma's, evenals bij de mogelijkheden die lid 2 van het nieuwe artikel 299 van het Verdrag betreffende de Europese Unie biedt. En dit is onbegrijpelijk en onaanvaardbaar.
Zelfs op de gebieden waar wat gebeurt zijn de budgetten hetzelfde gebleven, hetgeen betekent dat zij nu relatief gezien minder waard zijn dan op het moment waarop de maatregelen op stapel werden gezet. Het maatregelenpakket voor de landbouw is ietsje bijgesteld en op het gebied van de visserij is de steun voor de afzet van bepaalde producten, zoals thans voorgesteld, met nog eens een jaar verlengd.
Echter, wij hebben behoefte aan permanente regelingen die periodiek worden aangepast en die in financieel opzicht adequaat onderbouwd zijn, niet alleen op het gebied van de landbouw en de visserij, maar ook waar het gaat om energie, milieu, communicatie, nieuwe technologieën en steun voor het midden- en kleinbedrijf.

Marques (PPE-DE)
De communautaire steunregeling voor de afzet van bepaalde visserijproducten uit een aantal ultraperifere gebieden, waaronder de autonome regio Madeira, die in 1992 naar aanleiding van de POSEI-programma's is ingevoerd, is herhaaldelijk verlengd en gewijzigd.
Het Europees Parlement heeft er telkens weer op gehamerd dat specifieke maatregelen voor de ultraperifere gebieden moeten worden genomen op basis van artikel 299, lid 2 van het Verdrag betreffende de Europese Unie. Het staat dan ook buiten kijf dat de instrumenten ter ondersteuning van de ultraperifere gebieden moeten worden gehandhaafd, hetgeen in het door de Commissie gepresenteerde voorstel voor een verordening van de Raad ook wordt bevestigd.
Ik sta derhalve geheel achter het verordeningsvoorstel, waarmee wordt beoogd de vigerende regeling met één jaar, tot 31 december 2002, te verlengen. Zo blijft de juridische grondslag bestaan voor de compensatieregeling voor de extra kosten voor de afzet van visserijproducten die verband houden met het ultraperifere karakter van de betrokken gebieden. De verlenging met een jaar stelt de Commissie in staat om de lopende studies naar de effecten van deze steunmaatregelen voor de visserijsector in de ultraperifere gebieden af te ronden en op basis daarvan een nieuwe steunregeling uit te werken die vanaf 1 januari 2003 van kracht zal zijn.

Meijer (GUE/NGL)
. Het sluiten van visserij-akkoorden door de Europese Unie met landen in de Derde Wereld, waaronder veelal voormalige koloniën van huidige lidstaten van de EU, lijkt mooier dan het is. Er wordt altijd gesproken over wederzijds voordeel. Voor die landen wordt het tekort aan geld een beetje opgelost, en voor ons het tekort aan vis. Het betekent dat Europese schepen daar kunnen komen vissen op kosten van de Europese belastingbetaler, die driekwart betaalt van de vergoedingen die de betrokken arme landen krijgen. Het gaat om landen die uit armoede hun rechten moeten verkopen.
Gabon, dat nu opnieuw voor een termijn van drie jaar visrechten verkoopt, moet zelf vis importeren. Dit soort akkoorden gaat ten koste van de eigen kustvisserij van de betrokken landen, zeker als ervan wordt uitgegaan dat slechts zes mijl in plaats van twaalf mijl behoort tot de beschermde territoriale wateren waarvoor de overeenkomst niet geldt.
De rapporteur verwijst keurig naar de noodzaak van wetenschappelijk onderzoek, de milieunadelen, een andere financiering, ontwikkelingshulp en de nadelen voor de betrokken landen. Met veel van wat hij in zijn overwegingen betrekt ben ik het eens, maar anders dan de heer Maat kies ik niet voor het blijven voortzetten van dit soort overeenkomsten.

Parish (PPE-DE)
Wij zijn allerminst gelukkig met de visserijovereenkomsten tussen de EU en derde landen, aangezien in het kader van deze overeenkomst met de regering van de Republiek Gabon veertig procent van het geld aan instandhoudingsmaatregelen moet worden besteed.
Wij vrezen dat, als gevolg van slecht bestuur, deze middelen misschien niet gebruikt zullen worden voor de doelen waarvoor zij bestemd zijn en om die reden heeft de conservatieve delegatie zich tijdens de definitieve stemming van stemming onthouden.

Grossetête (PPE-DE)
Ik heb mij voor dit verslag uitgesproken.
Iedere keer moeten wij weer constateren dat de biologische diversiteit in Europa steeds sneller aan het verdwijnen is. De huidige maatregelen lijken ontoereikend om deze tendens te doorbreken. Dit geldt in het bijzonder voor de afname van het aantal soorten en hun habitat, van ecosystemen en genen.
Europa dient op dit gebied het initiatief te nemen en de nodige activiteiten te ontplooien. De Unie kan niet volstaan met het uiten van vrome wensen zonder daadwerklijk actie te ondernemen.
Europa dient er in eerste instantie voor te zorgen dat de milieuwetgeving daadwerkelijk wordt toegepast. Om redenen van binnenlandse politiek houden te veel lidstaten een snelle en doelmatige omzetting van een aantal richtlijnen tegen (met name de richtlijnen "Vogels" en "Habitats").
Voorts dienen er ook maatregelen op het gebied van de landbouw en visserij te worden getroffen. De landbouw dient een centrale rol te vervullen en in het kader van het nieuwe GLB dienen vele hervormingen te worden doorgevoerd waarin de eisen inzake duurzame ontwikkeling in aanmerking worden genomen.
Wat de visserij betreft dienen er op korte en middellange termijn samenhangende maatregelen te worden getroffen om de biologische diversiteit, voor zover deze wordt bedreigd, te behouden of te herstellen.
Behoud van de biologische diversiteit betekent niet dat het onderzoek en de ontwikkeling van kennis moeten worden stopgezet. Zo is op het gebied van de GGO's het voorzorgsbeginsel weliswaar een belangrijk gegeven, maar de ervaringen dienen wel stap voor stap en door middel van objectief wetenschappelijk onderzoek te worden bevestigd.

Meijer (GUE/NGL)
. Binnen een eeuw heeft de mensheid de wereld sterk veranderd, en zeker niet alleen maar ten goede. De wereldbevolking is sterk gegroeid, voorheen ongerepte gebieden zijn doorsneden door verkeersverbindingen, en grote gebieden zijn in beslag genomen voor voedselproductie, het verbouwen van handelsgewassen en verstedelijking. Tropische oerwouden worden massaal gekapt of verbrand, diersoorten worden door economische exploitatie uitgeroeid, zeeën worden leeggevist, inheemse volkeren worden verdreven uit hun woongebieden en op planten en dieren wordt octrooi verleend.
Wat tot voor kort nog werd gezien als vooruitgang wordt nu steeds meer beschouwd als een bedreiging voor de toekomst. Daarom is het hard nodig dat meer wordt gedaan aan bescherming van wat er nog over is van het natuurlijk planten- en dierenleven en aan het overleven van mensen die vanouds wonen in dunbevolkte gebieden met een rijke natuur.
Die groep mensen verarmt sterk, en wordt daardoor gedwongen naar de steden te trekken of hun natuurlijke omgeving te verwoesten opdat daar meer industrie en intensieve landbouw mogelijk wordt. Steun aan niet-gouvernementele organisaties, aanpassing van ontwikkelingsplannen voor de Derde Wereld en verandering van het landbouwbeleid binnen de EU passen daarin. Temidden van alle verslechteringen is aanvaarding van dit voorstel om de biodiversiteit te beschermen een lichtpuntje, al ben ik niet optimistisch over de uitvoering ervan.

Grossetête (PPE-DE)
Ik heb een stem voor dit verslag uitgebracht.
De Europese Unie, en met name het Europees Parlement, hecht veel waarde aan de bescherming van de burgers, hun omgeving, hun dagelijkse leven en hun gezondheid. Heel vaak worden evenwichtige teksten op deze terreinen op communautair niveau goedgekeurd. Toch merken wij dat de lidstaten sommige richtlijnen veel te laat omzetten in nationale wetgeving.
De richtlijn over de behandeling van stedelijk afvalwater is hier een mooi voorbeeld van. Deze in 1991 goedgekeurde richtlijn heeft tot doel het milieu te beschermen tegen de gevolgen van lozing van stedelijk afvalwater en biologisch afbreekbaar afvalwater van de levensmiddelenindustrie. De toepassing van de richtlijn heeft geleid tot een belangrijke verbetering van de kwaliteit van het water. De lidstaten hebben als belangrijkste verplichting systemen op te zetten voor het opvangen en behandelen van afvalwater. Voorts dienen de lidstaten zich te houden aan een van tevoren vastgesteld tijdschema.
Sommige lidstaten zijn te laat met het verstrekken van de informatie die nodig is om een objectieve evaluatie van deze richtlijn te waarborgen. Nog erger is dat er lidstaten zijn die zelfs helemaal geen informatie verstrekken. Dat is volstrekt onacceptabel.
Ik zou dan ook graag zien dat de lidstaten niet nog meer vertraging oplopen en dat de benodigde informatie wordt doorgegeven aan de Commissie. Dit bepaalt immers de richtlijn die indertijd door de Raad is vastgesteld. Zoals ik reeds heb aangegeven, dient de Commissie inbreukprocedures in gang te zetten wanneer de criteria voor de aanwijzing van kwetsbare zones niet worden geëerbiedigd of zelfs worden genegeerd.

Meijer (GUE/NGL)
Kandidaat-lidstaten verwijzen graag naar de manier waarop de stad Brussel omgaat met stedelijk afvalwater om te concluderen dat milieuregels alleen gelden op papier en niet in de praktijk. Van de 527 agglomeraties met meer dan 150.000 inwoners lozen 94 hun afvalwater ongezuiverd in het milieu en verstrekken 134 andere onvoldoende informatie. Ruim 43% blijft dus in gebreke. De gegevens voor de peildatum in 1998 zijn nog niet beschikbaar en het is zelfs onbekend hoeveel inbreukprocedures zijn aangespannen bij het Europese Hof van Justitie. Dit alles bevestigt dat de EU vooral een economische gemeenschap is, die grote multinationale ondernemingen bevrijdt van nationale regels die voor hen hinderlijk zijn. Andere zaken krijgen veel minder aandacht, en nuttige regels blijven een dode letter. In dit geval gaat het niet om onverantwoordelijke bedrijven maar om een falende overheid. Het is wel belangrijk om te weten wat de oorzaak is van dit falen.
Grote steden hebben veel problemen en krijgen veel te weinig geld van hun nationale overheid, die bezuinigt ten behoeve van belastingverlaging, de winstgevendheid van het bedrijfsleven en de stabiliteit van de euro. Daardoor raken die steden in verval en kunnen zij de noodzakelijke vernieuwingen niet doorvoeren. Ook dat zou beter duidelijk kunnen worden als we de rapporteur steunen in haar terechte streven naar openbaarheid.

Ries (ELDR)
Huisvuil en industriële vervuiling zijn de belangrijkste oorzaken van de aantasting van onze Europese rivieren. Slechts 40 procent van deze rivieren voldoet aan de kwaliteitsdoelstellingen die volgens verschillende methoden zijn vastgesteld. Met het oog op deze ernstige situatie hebben de Raad en het Parlement in 1991 de zogenaamde richtlijn inzake de behandeling van stedelijk afvalwater aangenomen.
Elf jaar geleden al is deze richtlijn aangenomen, en vier jaar geleden al hadden alle agglomeraties met een inwonerequivalent van meer dan 10.000 die hun afvalwater lozen in kwetsbare gebieden of stroomopwaarts gelegen wateren, uitgerust moeten zijn met een doelmatig opvang- en behandelingssysteem. Net als het merendeel van mijn collega's van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid betreur ik het dan ook dat nog altijd veel lidstaten zich niet houden aan het juridisch bindende tijdschema van deze richtlijn.
Voorts betreur ik het dat de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid zich heeft uitgesproken tegen een van mijn amendementen, waarin ik duidelijk heb aangegeven om welke redenen zoveel lidstaten deze richtlijn nog altijd niet hebben toegepast.
Bij het vaststellen van de zeer korte termijnen die in richtlijn 91/271/EEG staan aangegeven (zes en een half jaar voor de behandeling van het water in kwetsbare gebieden) is namelijk waarschijnlijk geen rekening gehouden met de situatie waarin een aantal grote agglomeraties in de lidstaten zich bevond. In 1991 beschikten deze agglomeraties nog niet over zuiveringsinstallaties voor het stedelijk afvalwater en moesten ze zich bovendien voegen naar andere Europese normen wat betreft het gunnen van overheidsopdrachten en het verrichten van onderzoek naar de milieueffecten.
Moet ik hier nog in herinnering brengen dat de gemiddelde termijn voor het gunnen van overheidsopdrachten in deze sector drie jaar is? Dien ik u erop te wijzen dat een waterzuiveringsinstallatie die is verbonden met het rioolstelsel gemiddeld 400 miljoen euro kost?
Kortom, in een goede communautaire wetgeving wordt enerzijds rekening gehouden met wat wenselijk is en anderzijds met wat mogelijk is. Helaas moeten we constateren dat bij de uitwerking van de richtlijn inzake de behandeling van stedelijk afvalwater geen rekening is gehouden met deze zeer belangrijke regel.

Alyssandrakis (GUE/NGL)
De 'staalcrisis? toont op de meest overtuigende wijze aan dat de markteconomie en de liberalisering, die de VS en de Europese Unie met zoveel hardnekkigheid aan de hele wereld willen opleggen, doodlopende wegen zijn. Dit conflict toont eveneens aan dat de crisis van het kapitalistisch systeem zo diep is dat deze nooit opgelost kan worden met bestuursmaatregelen of de gedragscode van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) inzake vrije handel en vrije mededinging. De VS lappen immers gemaakte afspraken aan hun laars als hun dat uitkomt.
Naar aanleiding van deze crisis zijn de contradicties in het internationaal imperialistisch systeem en de strijd om de heerschappij in de imperialistische centra opnieuw naar boven gekomen. De Amerikaanse imperialisten aarzelen niet om maatregelen te nemen die het Europees imperialisme economisch schaden, en de Europese imperialisten aarzelen op hun beurt niet om in de tegenaanval te gaan, ofschoon beide partijen in hetzelfde schuitje zitten en elk voor zich een deel van de buit van het oorlogsavontuur willen. Het lijdt geen enkele twijfel dat de eisen van de Amerikaanse vakbonden slechts een voorwendsel waren voor de regering-Bush om douanerechten op te leggen. Dat besluit werd genomen tegen de achtergrond van de meer algemene crisis van de kapitalistische economie: het afgelopen jaar was het slechtste in de internationale handel van de afgelopen vijfentwintig jaar en de Amerikaanse staalimport is in de afgelopen drie jaar met 38 procent verminderd.
De werknemers hoeven geen heil te verwachten van deze ruzie. Zelfs de Amerikaanse werknemers zullen uiteindelijk niet aan herstructureringen en werkloosheid ontkomen, en de Europese werknemers zullen ondanks het beroep op de WTO het gevaar van ontslag niet kunnen afweren. De VS en de EU proberen enkel de winst van de staalindustrie hoog te houden. Zelfs indien zij er echter in zouden slagen de gevolgen van de huidige crisis enigszins op te vangen, zullen zij binnenkort een andere crisis te verwerken krijgen. Dit is een kenmerkend verschijnsel voor sociale stelsels die de samenleving sedert lang niets meer te bieden hebben, en het kapitalisme is een dergelijk stelsel. De enige uitweg is dit stelsel omver te stoten, hoe moeilijk dat in de huidige omstandigheden ook lijkt te zijn. Crises zoals de staalcrisis bieden nieuwe mogelijkheden voor de strijd van de arbeidersklasse, zijn een gelegenheid tot krachtenbundeling en onthullen het afschuwelijke gezicht van het kapitalistisch systeem.
In de resolutie van het Europees Parlement wordt het probleem slechts oppervlakkig behandeld en wordt geprobeerd het te lijf te gaan in het kader van de liberalisering. Vermeldenswaardig is dat in de resolutie van het Europees Parlement de VS ervan worden beschuldigd niet tijdig te zijn overgegaan tot herstructurering van de staalindustrie, zoals de EU wel heeft gedaan. De VS wordt er dus van beschuldigd niet genoeg bedrijven te hebben gesloten en niet genoeg werknemers te hebben ontslagen, zoals wel is gebeurd in de Griekse staalindustrie. Daarom hebben de afgevaardigden van de Griekse Communistische Partij tegen de resolutie gestemd.

Berthu (NI)
Het is zeer betreurenswaardig dat de Verenigde Staten besloten hebben invoerrechten te heffen op buitenlands staal. Deze maatregel is schadelijk voor de Europese belangen en naar ik meen in strijd met de regels van de WTO. Wij zijn aan de andere kant echter ook verbijsterd over de zelfverzekerdheid en het aplomb waarmee commissaris Lamy gisteren in deze vergaderzaal de Amerikanen een lesje in het vrijhandelschap gaf. Daarom wil ik enkele zaken in herinnering brengen die soms uit het oog worden verloren en die de heer Lamy tot een bescheidener opstelling zouden moeten dwingen.
Allereerst komt de buitengewone heffing van maximaal 30 procent ongeveer overeen met de depreciatie die de euro sinds zijn invoering heeft ondergaan en die voor onze handelspartners in feite een "monetaire dumping" is. Uiteraard wordt hierover niet gesproken in Europa. Deze depreciatie was dan weliswaar onverwacht, maar pakte commercieel gezien wel in ons voordeel uit. Voor onze partners is deze situatie dus zeer nadelig. De Verenigde Staten hebben weliswaar altijd hun zinnen gezet op een "sterke dollar", maar niet op een te sterke dollar die de eigen industrie grote schade berokkent.
In de tweede plaats hebben de Verenigde Staten in het kader van deze staalkwestie beschermende maatregelen getroffen om zo een situatie van interne chaos te voorkomen. Het behoeft geen betoog dat ze in het onderhavige geval de WTO-regels overtreden hebben. Deze regels hebben ze zelf goedgekeurd en daardoor staan ze nu met de rug tegen de muur. De Verenigde Staten hebben hoe dan ook een probleem gecreëerd. Wij kunnen ze natuurlijk de oorlog verklaren, maar is het niet beter om van de gelegenheid gebruik te maken en te proberen het debat aan te gaan over de legitieme uitzonderingen op de vrijhandel voor de ontwikkelde landen en vooral voor de ontwikkelingslanden? Met name Europa zou hier serieus over moeten nadenken als het zijn landbouwmodel wil handhaven in de toekomst.
Wij kunnen ons wat dit betreft overigens afvragen of de hoogdravende verklaringen waarmee commissaris Lamy het unilaterale karakter van de Amerikaanse maatregelen aanvalt al dan niet gewild zullen leiden tot versterking van het multilaterale karakter van een simplistische vrijhandelsgedachte. De publieke opinie is in dit opzicht gemanipuleerd, met als gevolg dat de vrijhandelsgedachte tijdens de Uruguay Round tot dogma is verheven. Straks zullen ook wij de negatieve gevolgen van de vrijhandel ondervinden, en wel op voor ons vitale terreinen als de landbouw. Het manipuleren gaat gewoon door.

Caudron (PSE)
De houding en het besluit van de Amerikanen om schaamteloos hun metaalindustrie te beschermen ten koste van de Europeanen maken duidelijk dat achter de grote redevoeringen en liberale verklaringen iets heel anders schuil gaat. De wereld wordt nog altijd gedomineerd door het recht van de sterkste en ook de heer G.W. Bush laat zich hierdoor leiden (leest u in dit verband de fabel "De wolf en het lam" van Fontaine er nog maar eens op na).
Om die reden moet Europa krachtig reageren. Het moet gebruik maken van de juridische mogelijkheden die er in het kader van de WTO bestaan. Voorts moet de EU op alle manieren druk uitoefenen op de Verenigde Staten, temeer daar de Amerikanen met het oog op hun strijd tegen het terrorisme voortdurend een beroep doen op andere vormen van solidariteit.
Uit de huidige situatie blijkt duidelijk hoe deze op Amerikaanse leest geschoeide globalisering er daadwerkelijk uitziet.
Deze situatie plaatst de redevoeringen over de heilzame werking van een vrije concurrentie zonder regels in een heel ander daglicht.
Ze laat zien dat Europa zich op het politieke vlak meer moet gaan bezighouden met het in goede banen leiden van de internationale gebeurtenissen.

Meijer (GUE/NGL)
 De VS waren jaren lang de voorvechters van vrijhandel, voor zover dat betekent dat anderen hun markten zonder invoerbeperkingen moeten openstellen voor Amerikaanse producten. Voortdurend wordt gedreigd met handelsoorlogen als men aan Amerikaanse producten eisen stelt op het gebied van milieu en consumentenbescherming. De EU heeft die vrijhandelsideologie grotendeels overgenomen. Maar het wordt steeds duidelijker dat ook die vrijhandel ondergeschikt is aan Amerikaans eigenbelang en alleen wordt ondersteund als hij leidt tot bevoordeling van Amerikaanse bedrijven. De leidende groep in Amerika beschouwt het eigen land als het beste ter wereld. Net als eerder ook de Sovjet-Unie en China deden, ontlenen de VS aan die pretentie het recht om alles te mogen wat ze aan anderen niet toestaan. Daarom eist men voor Amerikaanse oorlogsmisdadigers internationale straffeloosheid, mag eenzijdig worden gedreigd met het gebruik van kernwapens en mag dus ook Europees staal door middel van een importheffing worden geweerd van de Amerikaanse markt.
De EU zou hieruit onder meer de les moeten trekken dat deze vrijhandelsideologie leidt tot ongelukken. Europa moet zich meer richten op economische zelfverzorging, dus autarkie, dan op het bevorderen van import, export, mondialisering en groeiende wederzijdse afhankelijkheid van de VS en Japan. Dat is de beste manier om geen last te krijgen van handelsoorlogen en van buitenaf geïmporteerde economische instabiliteit.

Vachetta (GUE/NGL)
De transatlantische betrekkingen maken turbulente tijden door. Deze situatie is veroorzaakt door de Amerikaanse regering, die haar militaire overwinning in Afghanistan aangrijpt om haar positie van grote mogendheid te versterken en te consolideren.
De Amerikaanse zucht naar wereldwijde dominantie leidt echter ook tot conflicten en spanningen met de heersende klassen in het centrum en de periferie van de wereld. Het huidige conflict over de heffing van invoerrechten door de Verenigde Staten op buitenlands staal vormt hiervan een duidelijk voorbeeld. De Amerikaanse imperialisten kunnen weliswaar een wereldwijde deregulering afdwingen, maar laten niet na protectionistische maatregelen te treffen als hun belangen in het geding zijn.
Ik heb echter niet voor deze gezamenlijke resolutie gestemd. Met haar verzet wil de Europese Unie namelijk alleen maar de multinationale Europese ondernemingen te hulp schieten in het kader van een genadeloze economische oorlog. Wij zijn bovenal solidair met de werknemers in de hele wereld, dus ook met die van de Verenigde Staten. Daarom zijn wij niet bereid multinationale ondernemingen te steunen in hun strijd tegen andere multinationale ondernemingen.
Hoe meer de Europese Unie zich tegen de Verenigde Staten 'verzet?, hoe meer ze het Amerikaanse beleid overneemt. Neem bijvoorbeeld het 'proces van Lissabon?, waarmee beoogd wordt de Europese Unie de 'meest concurrerende economie van de wereld? te maken. Met dit proces van liberalisering, privatisering en schaamteloze koehandel worden de arbeidsomstandigheden in Europa en de Derde Wereld ondermijnd.

Grossetête (PPE-DE)
Ik heb voor dit verslag gestemd.
Deze aanbeveling is gestoeld op een realistische en moderne visie op de Europese economie.
De vertraging van de economische bedrijvigheid in de Verenigde Staten heeft gevolgen voor de situatie binnen de Europese Unie. Toch is dit niet de enige oorzaak van de matige resultaten die in veel lidstaten worden geboekt. De lidstaten kampen ook met interne problemen. Om deze problemen op te lossen zijn structurele hervormingen nodig.
Iedere Europese consument moet zelf kunnen kiezen van welke bedrijf hij een bepaalde dienst verlangt. Op het vlak van de concurrentie dient daarom een vernieuwend beleid te worden gevoerd. Er moet een einde komen aan alle dominante posities van bedrijven binnen de Europese Unie. Dit is de benadering die wij moeten volgen. Samen met alle betrokken partijen moet er gekeken worden hoe de doelmatigheid voor het individu en de gemeenschap kan worden vergroot. De hervormingen dienen niet tegen de betrokken actoren te zijn gericht. Juist samen met hen moet er aan de ontwikkeling van de sectoren worden gewerkt.
Op het gebied van onderzoek en ontwikkeling, onderwijs en beroepseducatie dienen gerichte maatregelen te worden getroffen. Dit is zeer belangrijk, want we moeten ervoor zorgen dat de werknemers hun grote deskundigheid behouden en dat onze ondernemingen zo concurrerend mogelijk worden.
In dit verslag wordt verder voorgesteld om de pensioengerechtigde leeftijd te verhogen voor werknemers die nog niet met werken willen stoppen. Nu zijn werknemers verplicht om op een bepaalde leeftijd te vertrekken. Hierdoor gaat er enorm veel deskundigheid, talent en ervaring verloren. Deze ervaren personen kunnen onze ondernemingen nog goed van dienst zijn.
Analisten hebben tot slot aangetoond dat de vertraging van de economische groei groter zou zijn geweest zonder de monetaire Unie. De politici die zich uitsluitend door overwegingen van binnenlandse politiek laten leiden en de klok willen terugdraaien, leven in de verkeerde eeuw en maken geen onderscheid tussen persoonlijk belang en algemeen belang.

Patakis (GUE/NGL)
Met het oog op de aanbeveling van de Commissie over de richtsnoeren voor het economisch beleid wordt voor de zoveelste keer met een verslag van het EP steun betuigd aan de volksonvriendelijke beleidsvormen van de EU, die de verworven rechten van de werknemers ondermijnen en de monopolistische belangen bevorderen.
Opnieuw moeten de werknemers het gelag betalen voor de recessie die het gevolg is van de interne strijd in het imperialistische kamp, van de activiteiten van de monopolistische ondernemingen en het ongebreidelde winstbejag van het kapitaal.
In het verslag wordt zelfs uitdrukkelijk gewezen op de noodzaak van toepassing van de stabiliteitsprogramma's, van convergentie en coördinatie van de lidstaten bij de toepassing van de volksonvriendelijke maatregelen die zijn aangepast aan 'het ingewikkeld karakter van de wereldrecessie?.
Het verslag getuigt van de druk die door de monopolistische ondernemingen wordt uitgeoefend en de rapporteur pleit voor politieke besluiten waarmee het mes kan worden gezet in de arbeidskosten en de sociale bijdragen, korte metten kan worden gemaakt met collectieve arbeidsovereenkomsten en werktijden en de mogelijkheid wordt geboden tot flexibele arbeidsvormen en loonsvermindering.
In naam van de 'demografische uitdaging van de vergrijzing van de bevolking? wordt gewezen op de noodzaak van hervorming van de pensioenstelsels en van verlenging van het beroepsleven via verhoging van de pensioengerechtigde leeftijd en vermindering van de pensioenuitkeringen, dat wil zeggen via geleidelijke afschaffing van de plicht voor de overheid om de zorgen voor sociale zekerheid en via stimulering van de privatisering van de sociale voorzieningen en de gezondheidszorg.
De ondermijning van het pensioenstelsel en de aanpassing van de arbeidstijd aan de belangen van de werkgevers - oftewel de algemene toepassing van deeltijdwerk en 'flexibele? arbeidsregelingen - zullen een enorm leger van werklozen doen ontstaan, van mensen zonder rechten die niets in te brengen hebben en die worden uitgeleverd aan de bandeloosheid van het grootkapitaal.
Er wordt steeds meer druk uitgeoefend om het overheidsbezit op te offeren aan de particuliere belangen. Men wil dat meer vaart wordt gezet achter de privatiseringen, met de liberalisering van de stroom- en aardgassector en het vervoer, de privatisering van de nutsbedrijven en de liberalisering van de diensten van algemeen belang. Daarbij blijft men volkomen onverschillig tegenover de gevolgen die al deze maatregelen zullen hebben voor de werknemers en de consumenten.
De afgevaardigden van de Communistische Partij van Griekenland hebben tegen het verslag gestemd. Dit zal maar één ding bewerkstelligen: armoede voor de werknemers en hoge winsten en welvaart voor het grootkapitaal. Het grootkapitaal wordt met deze aantasting van de verworvenheden van de werknemers en de algemene toepassing van deeltijdwerk zelfs steeds machtiger. De werknemers veroordelen deze barbaarse en onmenselijke beleidsvormen en zullen zich daartegen met hand en tand verzetten. Zij zullen met hun strijd de op til zijnde orkaan proberen af te wenden, en daarin zullen wij hen bijstaan.

Vachetta (GUE/NGL)
In het begin van zijn verslag stelt de voormalige vakbondsman Trentin zeer duidelijk dat de verlaging van de arbeidskosten prioriteit moet krijgen. In een aantal onsamenhangende voorstellen wil hij de belastingen en de sociale premies verlagen, 'waarbij evenwel niet mag worden geraakt aan de pensioenuitkeringen en de dienstverlening op het gebied van gezondheid?. De rapporteur is kennelijk niet op de hoogte van de oorzaken van het herstel in de periode 1997-2001 en van de recente conjunctuuromslag. Hij blijft namelijk onverstoorbaar vasthouden aan een aantal 'oplossingen?, zoals de strikte toepassing van het ontoepasbare Stabiliteitspact. Dergelijke 'oplossingen? zullen de huidige recessie alleen maar verergeren.
In het verslag wordt het belang van investeringen in opleiding en R&D benadrukt, alsof dergelijke investeringen ter vervanging kunnen dienen van een uitgesproken looneis of een algemene arbeidstijdverkorting. De rapporteur durft zelfs te spreken van 'sociale samenhang?, terwijl de verlaging van de belastingen en sociale premies de ongelijkheden alleen maar zal accentueren. Ik heb daarom een stem uitgebracht tegen dit povere en hypocriete verslag, dat een smet vormt op het blazoen van degenen die het hebben opgesteld.

de La Perrière (NI)
Uit de titel komt de belangrijkste boodschap van het verslag onomwonden naar voren: er dient in de Unie een geharmoniseerd fiscaal beleid te komen.
Het is derhalve verwarrend dat de heer Della Vedova zijn verslag begint met een nauwelijks serieus te nemen verklaring, namelijk dat het fiscaal beleid onder de bevoegdheid van de lidstaten moet blijven vallen. In de rest van de tekst komt hij namelijk met voorstellen hoe de Unie dit beleid onder haar eigen bevoegdheid kan brengen.
Dit voorstel heeft reeds een lange weg afgelegd. De tekst die in de commissie is goedgekeurd vormt al een duidelijke verbetering van het voorstel van de rapporteur. De heer Della Vedova zag namelijk in een Europese belastingheffing een manier om het federale karakter van de Europese eenwording te onderstrepen. De meerderheid van dit Parlement vond het evenwel verstandiger om deze zeer open liefdesverklaring aan het adres van het federalisme te matigen en te vervangen door een andere tekst, die echter alleen voor de vorm een liberaal tintje heeft gekregen. In die tekst wordt namelijk wel een verlaging van de belastingen voorgesteld, maar uiteindelijk gaat het erom de instrumenten van het fiscaal beleid onder de bevoegdheid van de communautaire autoriteiten geplaatst te krijgen, dat willen zeggen de Commissie en het Parlement zelf.
Met zijn gebruikelijke strategie van de kleine stapjes komt het Parlement zeker vooruit, zij het met een krabbengang. Maar van een echte vooruitgang is geen sprake. De voorstellen over de BTW gaan namelijk niet ver genoeg. Het Parlement had moeten aangeven dat iedere lidstaat zijn eigen BTW-beleid moet kunnen blijven bepalen. Voorts had het Parlement verdergaande maatregelen moeten voorstellen. Zo zouden niet alleen de NGO's van BTW gevrijwaard moeten worden, maar ook bijvoorbeeld alle culturele manifestaties van organisaties zonder winstoogmerk.
Ik zou zeker mijn stem voor dit verslag hebben uitgebracht als de rapporteur hierin het nationale karakter van het fiscaal beleid duidelijker had benadrukt en een verbetering van de coördinatie van dit beleid tussen de lidstaten had voorgesteld. Helaas is dit niet het geval.

Meijer (GUE/NGL)
Niemand houdt van het betalen van belasting, maar zonder belastingen zouden we leven in een chaos waarin alleen het recht van de sterkste geldt. Zonder belastingen hadden we geen voor ieder beschikbaar onderwijs, gezondheidszorg, openbaar vervoer of veiligheid op straat, en wordt iedereen die langdurig ziek of werkloos is veroordeeld tot de rol van bedelaar.
Helaas stelt de Europese Commissie andere prioriteiten, en de Italiaanse radicaal Della Vedova toont zich een trouw volgeling. Hij klaagt over de sinds 1970 gemiddeld gestegen belastingdruk van 35% naar 45% en hoopt dat belastingconcurrentie tussen de lidstaten zal leiden tot belastingverlaging voor de bedrijven. Weliswaar noemt hij het belastingniveau een binnenlands probleem van iedere lidstaat, maar tegelijk stimuleert hij dat bedrijven hun hoofdzetel kunnen kiezen in een staat waar de belastingdruk het laagst is. Vervolgens legt hij een nadruk op de indirecte belastingen zoals de BTW en beschouwt hij directe belastingen zoals inkomstenbelasting, als een onterechte belemmering van inkomsten uit arbeid.
Ik ben het met hem eens dat een belasting op milieuverontreiniging een serieus alternatief kan zijn, maar die levert niets meer op zodra het milieu echt schoon geworden is. Nadruk op de BTW betekent daarentegen dat iedereen evenveel betaalt voor onvermijdelijke basisuitgaven en vergroot daarmee de inkomensverschillen tussen arm en rijk. Daarom wijs ik zijn aanpak af.

Poos (PSE)
Het verslag van de heer Della Vedova over het fiscaal beleid van de Europese Unie is een bonte verzameling van beweringen en eisen op fiscaal gebied. Sommige eisen in het verslag druisen zelfs regelrecht in tegen de bepalingen van het Verdrag, waarin is bepaald dat over fiscale aspecten met eenparigheid van stemmen moet worden beslist.
Om die redenen zag ik mij genoodzaakt tegen de ontwerpresolutie te stemmen.

Skinner (PSE)
Paragraaf 12 is in strijd met het standpunt van de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten dat de accijnzen op tabak en alcohol naar boven toe geharmoniseerd dienen te worden teneinde het gebruik ervan te doen afnemen. Wij vinden het uitermate belangrijk dat belastingen ook uit maatschappelijke overwegingen kunnen worden opgelegd.

Andersson, Färm, Hedkvist Petersen, Hulthén en Hans Karlsson (PSE)
Wij hebben voor het verslag in zijn geheel gestemd, omdat wij vinden dat de EU zich bijvoorbeeld moet kunnen aansluiten bij het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden. Voorwaarde voor die aansluiting is dat de Unie rechtspersoonlijkheid krijgt.
Volgens ons is een dergelijke wijziging op zichzelf mogelijk onder handhaving van de besluitvormingsmodellen en van de institutionele structuur. Daarentegen moeten de drie pijlers die vandaag de EG en de EU vormen volgens ons niet tot één pijler worden samengevoegd.
De pijlerstructuur weerspiegelt de bestaande politieke scheiding tussen supra- en internationale samenwerkingsterreinen, en het feit dat de pijlerstructuur tot een in juridisch opzicht ingewikkelde situatie leidt, is nog geen reden om haar af te schaffen.

Berthu (NI)
Als er nog twijfels bestonden over de strekking van het verslag-Carnero González - waarin wordt voorgesteld om de Europese Unie van een rechtspersoonlijkheid te voorzien - dan zijn deze twijfels tijdens het debat van gisteren weggenomen. De ene spreker toonde zich nog een grotere federalist dan de andere. Terwijl de rapporteur zijn uiterste best had gedaan om aan te tonen dat zijn hervorming beslist geen kwaad kon, werd het tegendeel door de sprekers bewezen.
Giorgio Napolitano sprak van de instelling van een 'supranationale entiteit?. Andrew Duff benadrukte dat de Unie een volwaardige 'verdragsluitende partij? diende te worden op het internationale toneel. Jo Leinen verklaarde dat de toekenning van een rechtspersoonlijkheid aan de Unie slechts een van de vele federalistische voorstellen was. Tot slot verklaarde de Commissie dat het hier om een 'zeer belangrijke? hervorming zou gaan die op de steun van de Commissie kon rekenen.
Het behoeft dus geen betoog dat men met de toekenning van een rechtspersoonlijkheid aan de Unie en de Gemeenschappen een nieuwe, volwaardige actor op het wereldtoneel wil plaatsen die met name gebruik kan maken van alle mogelijkheden die artikel 24 van het Unie-Verdrag hem biedt - met name na de herziening van het Verdrag in Nice - om langzaam maar zeker de lidstaten hun autonomie met betrekking tot het buitenlandse beleid te ontnemen. Hiermee zou Europa, zonder duidelijke goedkeuring van zijn burgers, worden omgevormd tot superstaat.
Zoals aangegeven in het minderheidsstandpunt dat als bijlage aan het verslag is gehecht, vinden wij dat de Europese Unie een organisatie met een geheel eigen karakter dient te zijn van autonome, verantwoordelijke lidstaten die in een netwerk opereren. Dat wil zeggen een netwerk van nationale, zelfstandige, verantwoordelijke democratieën. Het is de taak van de Conventie om de komende maanden uit te vinden welke combinatie de beste synergie kan opleveren, maar wel op basis van vrijwilligheid: de vrije keuze van de volkeren mag niet verdwijnen.

Theorin (PSE)
Ik kan het verslag-Carnero González niet steunen, onder andere om de volgende reden.
Ik steun internationale samenwerking. Het verslag heeft echter een duidelijk supranationaal karakter. Het voorstel van de rapporteur om de Unie tot een rechtspersoon te maken, vormt een bedreiging van de internationale samenwerking in de Unie. De omzetting van de EU in een rechtspersoon is de zoveelste stap op de weg naar een Europese federatie. Daar kan ik geen steun aan verlenen.

Hudghton (Verts/ALE)
Op niet mis te verstane wijze blijkt uit dit verslag dat de Europese Commissie de visverwerkende industrie verwaarloosd heeft. De sector ondervindt de gevolgen van een enorme hoeveelheid EU-wetgeving - variërend van beheersmaatregelen in het kader van het gemeenschappelijk visserijbeleid en regels betreffende hygiëne en voedselveiligheid tot milieuwetgeving - en toch wordt de visverwerkende industrie maar al te vaak over het hoofd gezien.
De richtlijn inzake de behandeling van afvalwater is een uitstekend voorbeeld van een richtlijn waarin voorbijgegaan is aan de belangen van de verwerkende sector. Ik ben dan ook verheugd dat de Commissie visserij de amendementen heeft overgenomen waarin ik beklemtoonde dat de gevolgen van de wetgeving ten volle dienen te worden onderzocht en vooral dat de Commissie de ontwikkeling van waterrecyclingssystemen moet steunen. Een dergelijk systeem is, bijvoorbeeld, onlangs in werking gesteld door een verwerker in mijn eigen kiesdistrict in het noordoosten van Schotland.
Er moet meer aandacht worden besteed aan structurele steun. De verwerkers zijn zwaar getroffen door beheersmaatregelen in het kader van het gemeenschappelijk visserijbeleid, zoals vermindering van de quota en buitengebruikstelling, maar hebben niet of nauwelijks steun ontvangen.
Structurele steun moet een positieve keuze zijn en niet slechts een reactie op beheersmaatregelen. Wij moeten de sector proactief ondersteunen, het gebruik van nieuwe technologieën bevorderen en doeltreffende marketing stimuleren.

De Voorzitter.
Hiermee is de stemming beëindigd.
(De vergadering wordt om 13.38 uur onderbroken en om 15.00 uur hervat)

De Voorzitter.
 Aan de orde is het debat over actuele, dringende en bijzonder belangrijke kwesties.

De Voorzitter.
 Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende ontwerpresoluties:
B5-0146/2002 van mevrouw Muscardini, namens de UEN-Fractie, over Colombia;
B5-0149/2002 van de heer Salafranca Sánchez-Neyra, namens de PPE-DE-Fractie, over Colombia;
B5-0159/2002 van de heer Gasòliba i Böhm e.a., namens de ELDR-Fractie, over de situatie in Colombia;
B5-0160/2002 van de heer Lipietz e.a., namens de Verts/ALE-Fractie, over de ontvoering van Ingrid Betancourt en de onderbreking van het vredesproces in Colombia;
B5-0167/2002 van de heer Medina Ortega e.a., namens de PSE-Fractie, over de onderbreking van het vredesproces in Colombia;
B5-0168/2002 van de heer Marset Campos e.a., namens de GUE/NGL-Fractie, over Colombia.

Salafranca Sánchez-Neyra (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, het vredesproces dat president Pastrana aan het begin van zijn regeerperiode met zoveel politieke moed heeft ingezet is afgebroken, en ik geloof dat we dat allemaal moeten betreuren.
Ik moet echter wel bekennen, mijnheer de Voorzitter, dat dit besluit mij niet verbaast. Ik ben samen met een aantal collega's aanwezig geweest bij een onderhoud met 'Tirofijo? en de leiders van het FARC, en bij die gelegenheid hebben we verzocht om de vrijlating van de door het FARC gekidnapte EU-burgers. Het FARC houdt ook een Colombiaanse senator in gijzeling. Deze man is ziek, en op verzoek van zijn vrouw en dochter hebben wij ook om zijn vrijlating verzocht. Onnodig te vermelden dat we geen enkel resultaat hebben bereikt.
Het Parlement moet vandaag opnieuw zijn stem verheffen en alle moorden veroordelen, waaronder ook de meest recente moord, op senator Marta Catalina Daniels. We moeten alle schendingen van de mensenrechten in Colombia veroordelen en van het FARC eisen dat alle gekidnapte mensen worden vrijgelaten, en dus ook presidentskandidate Ingrid Betancourt.
Ons Parlement heeft door aan te dringen op een dialoog altijd gepleit voor een vreedzame oplossing van dit conflict. We zijn ons er echter van bewust dat de partijen in dat conflict zelf ook een dialoog moeten willen, en dat de maatschappij niet doof, stom en blind mag blijven als ze met zoveel geweld wordt geconfronteerd.
Volgens mij heeft de Colombiaanse maatschappij afgelopen zondag een proeve gegeven van burgerzin en democratische volwassenheid. Juist nu, mijnheer de Voorzitter, aan de vooravond van de presidentsverkiezingen, moeten de internationale gemeenschap, dit Parlement en de Europese Unie als geheel opnieuw hun solidariteit tonen en steun betuigen aan de legitieme regering van dit land, de burgermaatschappij en iedereen die democratische idealen koestert. We moeten aandringen op vrede, eendracht, verzoening, gerechtigheid en dialoog. We moeten duidelijk maken dat geweld nergens toe leidt, en dat de Colombiaanse maatschappij naar vrede hunkert. Ik geloof dus, mijnheer de Voorzitter, dat het de plicht van dit Parlement is om Colombia op dit uiterst belangrijke moment - de presidentsverkiezingen - zoveel mogelijk te steunen.

Sánchez García (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, we hebben het wederom over Colombia, een land in Zuid-Amerika dat ons uiterst dierbaar is. Helaas gaat dit ook debat weer over de moeilijkheden die dit land ondervindt.
Als we de meest recente gebeurtenissen in Colombia overdenken, dan ontstaat er een uiterst somber beeld. De toestand is dramatisch en de mensenrechtensituatie laat veel te wensen over. We zijn evenwel optimistisch en we moeten blijven hopen, en erop vertrouwen dat door onderhandeling, dialoog en verdraagzaamheid een oplossing kan worden gevonden die alle Colombianen vrede brengt.
Het kan geen kwaad hier naar de grote Duitse bioloog Alexander von Humboldt te verwijzen. Deze vertegenwoordiger van de Europese Verlichting was tweehonderd jaar geleden in Amerika en legde daar de basis voor de samenwerking tussen de verschillende volkeren en de verdediging van de mensenrechten.

Medina Ortega (PSE).
Jazeker, mijnheer de Voorzitter, ik kan mijn redevoering nu houden, vóór mevrouw Auroi, om haar zo wat extra tijd te geven om hier te komen.
De verschillende fracties hebben uiteenlopende voorstellen voor een resolutie gedaan, en daarna zijn we het eens geworden over een gezamenlijke ontwerpresolutie. Ik heb de indruk dat die resolutie door de meerderheid van dit Parlement wel gesteund zal worden. Zoals de sprekers die aan mij vooraf zijn gegaan al hebben aangegeven vormt de toestand in Colombia voor ons allemaal een pijnlijk onderwerp, aangezien we er veel vertrouwen in hadden dat het vredesproces tot een goed einde zou worden gebracht.
President Pastrana heeft vrijwel zijn gehele regeerperiode besteed aan dit vredesproces, en hij heeft daarbij belangrijke concessies gedaan aan de guerrillagroeperingen: hij is onderhandelingen begonnen met zowel het FARC als de ELN, evenwel zonder resultaten te boeken.
Hij heeft het FARC een gebied zo groot als heel Zwitserland toegewezen. Binnen die enclave kan het FARC geheel ongehinderd bewegen, en zelfs toen duidelijk begon te worden dat het tot een breuk zou komen heeft president Pastrana de overeenkomsten verlengd en de onderhandelingen voortgezet, in de hoop alsnog tot een oplossing te komen. En nu, tijdens de verlenging van de bereikte overeenkomst, is het FARC begonnen met een nieuwe reeks moorden en ontvoeringen. De guerrilla's hebben senator Daniels vermoord en een kandidate voor het presidentschap, Ingrid Betancourt, gekidnapt. Het FARC gaat daarnaast gewoon verder met zijn afpersingspraktijken. Deze beweging denkt namelijk het recht te hebben de drugssmokkelorganisaties belastingen op te leggen. Daaruit blijkt volgens mij toch wel dat het FARC geen serieuze onderhandelingspartner is. Een organisatie die volkomen zinloos geweld pleegt en ook nog eens profiteert van de handel in verdovende middelen verliest elke legitimiteit.
We zijn dus uiterst teleurgesteld, op het wanhopige af - maar dat betekent niet dat we uitsluiten dat er ooit een akkoord wordt bereikt.
We moeten om te beginnen vaststellen dat het FARC zijn beloften niet gestand heeft gedaan en het vredesproces eigenlijk heeft afgebroken. De guerilla's hebben de basis voor onderhandelingen met de regering weggenomen, aangezien men niet kan onderhandelen met een organisatie die moorden pleegt en mensen kidnapt. Toch moeten we proberen het vredesproces weer op gang te krijgen en de deur voor onderhandelingen op een kier te houden.
De Europese Unie heeft het vredesproces tot nu toe steeds gesteund, en daarbij ook concrete voorstellen gedaan, in de hoop zo een aantal van de ernstigste sociale problemen althans enigszins te verlichten. Als het geweld in Colombia wordt gestaakt, betekent dat natuurlijk nog niet dat er vanzelf een definitieve oplossing tot stand komt. Daarvoor moet eerst iets gedaan worden aan de sociale en economische problemen die aan het conflict ten grondslag liggen. Maar eerst en vooral moet er vrede heersen.
Ik weet niet of het mogelijk is op dit moment rust te brengen en hoop te geven, maar ik geloof wel dat de Europese Unie met betrekking tot de problematiek in Colombia gebruik moet maken van het feit dat we de zaken van een afstand kunnen bekijken. De Europese Unie is daarnaast altijd bereid geweest gunstige voorwaarden te scheppen voor de invoer van Colombiaanse producten uit een aantal belangrijke sectoren.
In onze resolutie geven we dus aan wie de verantwoordelijken zijn voor de onderbreking van het vredesproces, zonder evenwel alle mogelijkheden voor onderhandelingen af te sluiten. We vragen de Europese instellingen om dit moeizame en gecompliceerde proces met geduld te volgen en daarbij de nodige hulp te verstrekken. We mogen niet wanhopen. Integendeel: we moeten erop vertrouwen dat het gezond verstand het overwicht krijgt en dat men naar de onderhandelingstafel terugkeert.
Ik ben ervan overtuigd dat de Europese instellingen hier een helpende hand kunnen bieden. We hopen daarom dat de Europese Commissie bereid is deze resolutie over dit langdurige en ernstige conflict te steunen.

González Álvarez (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, ik begin met het voorlezen van een klein stukje van het document dat de delegatie van Midden-Amerika ons vandaag gegeven geeft. Als ik zeg 'voorlezen?, dan bedoel ik dat letterlijk - ik wil niet dat iemand denkt dat ik mijn eigen interpretatie geef. Ik geloof namelijk dat de interventies tot nu toe niet erg evenwichtig zijn geweest.
Ik lees u voor wat de niet-gouvernementele organisatie voor de mensenrechten 'Human Watch World? te zeggen heeft: 'De mensenrechtensituatie in Colombia is het afgelopen jaar merkbaar verslechterd. De organisatie heeft gedurende de eerste tien maanden van het jaar 2001 92 massamoorden geregistreerd. Met massamoord wordt bedoeld: de moord op drie of meer mensen, op hetzelfde moment en op dezelfde plaats. De met de veiligheidstroepen verbonden paramilitaire organisaties zijn verantwoordelijk voor de meeste van deze moorden, en niet de guerrillabeweging. Wat de kidnappings betreft: de helft daarvan is door de guerrilla's gepleegd en het einde van deze gijzelingsacties is nog niet in zicht.?
Ik wijs er verder op dat er twee miljoen Colombiaanse ontheemden zijn. Daar zijn er dit jaar driehonderdduizend bijgekomen - een record. Evenmin mag onvermeld blijven dat er nog steeds mensenrechtenwerkers, vakbondsmensen, journalisten, onderzoekers naar het doen en laten van de regering en gemeenschapsleiders bij het uitvoeren van hun werk vermoord worden.
Mijnheer de Voorzitter, we gaan vandaag over een resolutie stemmen. Ik vind de resolutie die we vorig jaar goedgekeurd hebben beter en evenwichtiger, omdat daarin ook het voortdurend besproeien van de gewassen aan de kaak werd gesteld. In die resolutie werd verder gesteld dat er een aanslag wordt gepleegd op de biodiversiteit en dat er niets gedaan wordt om alternatieve gewassen te telen, om zo ziekten bij mensen tegen te gaan.
De resolutie van vorig jaar maakte ook duidelijk dat de Europese Unie een ander standpunt moet innemen. Ons standpunt moest gebaseerd zijn op de bescherming van de mensenrechten, vrede en onderhandelingen, en gericht zijn tegen elke militaire oplossing. Ook nu weer dringen wij aan op een vreedzame oplossing, en ik sluit mij aan bij al diegenen die er ook zo over denken. In de vorige resolutie werd overigens wel aangegeven dat men moeilijk kan aandringen op een dialoog, vrede en vredesakkoorden als men bedenkt dat 60 procent van de bevolking van minder dan één dollar per dag moet zien rond te komen. Daarom leek het mij een goed idee, mijnheer de Voorzitter, om in mijn interventie de zaak eens anders te belichten, ook al sluit ik mij aan bij het merendeel van de interventies van mijn collega's. We moeten er echter wel van bewust blijven dat er in de oorlog in Colombia meer partijen betrokken zijn, en dat die medeverantwoordelijk zijn voor het uitblijven van vrede.

Auroi (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, u zult begrijpen dat het bijzonder emotioneel voor mij is om als vertegenwoordigster van de Verts/ALE-Fractie en medeopstelster van deze ontwerpresolutie deze tekst te presenteren. Ingrid Betancour wordt namelijk nog altijd vastgehouden door de leden van het FARC, de gewelddadige paramilitaire splinterpartij die in het verleden al vele vakbondsleden en vertegenwoordigers van sociale bewegingen in Colombia heeft omgebracht. Mijn collega's hebben zojuist in herinnering gebracht hoezeer het Colombiaanse volk snakt naar vrede en rust in plaats van dit soort praktijken.
Wij beschikken niet over geruststellend nieuws over de situatie van mevrouw Betancour. De betrokken regeringen en de Commissie dienen derhalve informatie te vergaren en mee te helpen aan haar bevrijding. Verder moeten wij, zoals reeds is aangegeven, de verklaring van president Pastrana verwelkomen. De heer Pastrana heeft namelijk laten weten dat hij de strijd tegen dergelijke praktijken wil opvoeren en de veiligheid in de Colombiaanse samenleving wil vergroten.
President Pastrana houdt de deur open voor onderhandelingen. Het spreekt voor zich dat de naleving van de mensenrechten en de terugkeer van een leefbare situatie in Colombia bij deze onderhandelingen centraal dienen te staan, zodat dit land eindelijk zal weten wat daadwerkelijke democratie betekent.
De Europese Unie dient dan ook meer steun te geven aan alle vormen van samenwerking, aangezien zo de mensenrechten beter kunnen worden nageleefd. Voorts dient de Unie erop toe te zien dat de Europese steun goed wordt aangewend en dus de Colombiaanse samenleving ten goede komt.

Cushnahan (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, het is voor iedereen in dit Parlement moeilijk te begrijpen waarom de ene mens de andere om het leven brengt. In Colombia vermoorden guerrillastrijders en paramilitaire groepen elkaar en duizenden burgers evenwel zonder gewetenswroeging, en in sommige gevallen scheppen zij daar zelfs genoegen in.
Dit heeft in 1999 geleid tot meer dan vierhonderd moorden. Helaas is voor die vierhonderd door de regering, paramilitaire groeperingen en guerrillagroepen gepleegde moorden niet één persoon voor de rechter gebracht. De gewone mensen van Colombia leven in en lijden onder een klimaat van onderdrukking dat niet alleen door deze paramilitaire groeperingen en guerrillagroepen wordt gecreëerd, maar vaak ook door de regering die hen niet kan of wil beschermen.
Als instelling die mensenrechten en sociale rechtvaardigheid consequent hoog houdt, moeten wij doen wat wij kunnen om bij te dragen aan vrede in een land dat al meer dan vier decennia gebukt gaat onder de gesel van burgeroorlog. Wij moeten als afzonderlijke lidstaten en gezamenlijk, als Europese Unie, alle mogelijke druk uitoefenen om de regering en het guerrillaleger FARC weer aan de onderhandelingstafel te krijgen en een staakt-het-vuren te bereiken waaraan alle bij het conflict betrokken partijen zich ook daadwerkelijk houden.
Ook moeten wij die groeperingen steunen die zich binnen Colombia inzetten voor vrede en burgers een toevluchtsoord bieden, maar die onlangs zijn aangevallen door de Verenigde Zelfverdedigingskrachten van Colombia en het FARC. Daarnaast moeten wij de Verenigde Staten ertoe bewegen vredesinitiatieven te financieren in plaats van de Colombiaanse regering alleen maar meer geld te geven voor militaire doeleinden en ter bestrijding van de drugshandel.
Het volk van Colombia is de gevechten moe. Als democratisch gekozen instelling moeten wij ons moreel gezag aanwenden om het volk van Colombia bij te staan in zijn worsteling om een einde te maken aan de strijd in het land.

Alyssandrakis (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, de fundamentele vraag is of wij zullen aandringen op voortzetting van het tussen de Colombiaanse regering en de rebellen op gang gebrachte vredesproces of zullen proberen het probleem met andere middelen op te lossen, waarbij we, als wij voor het laatste kiezen, zullen moeten aangeven welke middelen dat dan zullen zijn.
Wij kunnen niet instemmen met iets anders dan het vredeproces, dat onder meer gepaard moet gaan met veranderingen waaraan de samenleving van Colombia dringend behoefte heeft om het lot te vermijden dat Argentinië beschoren was.
Het besluit van president Pastrana betekent kiezen voor geweld. Ook worden daarmee onder meer de acties van de paramilitaire organisaties gelegitimeerd die al zoveel moorden hebben begaan in Colombia. De Europese Unie ondersteunt helaas, samen met de Verenigde Staten, president Pastrana, en ondersteunt dus geweld. Maar u weet, collega's, net zo goed als ik dat geweld alleen maar meer geweld kan opleveren.

Fischler
. (DE) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de Commissie deelt de bezorgdheid van het Parlement ten aanzien van de huidige situatie in Colombia. In de ontwerpresolutie wordt geheel terecht benadrukt dat alleen door onderhandelingen een oplossing voor dit al vele jaren durende conflict tot stand kan worden gebracht. Dit standpunt heeft de Commissie in tal van verklaringen bekrachtigd. In dit verband zou ik ook mijn waardering willen uitspreken voor het rechtstreekse engagement van een aantal lidstaten ten aanzien van dit conflict.
De Commissie staat tevens achter het voorstel om het bureau van de Hoge VN-commissaris voor de mensenrechten in Bogotá te steunen. Wij hebben dit reeds gedaan en zullen onze steun in de toekomst voortzetten. Daarnaast ondersteunt de Commissie ook de activiteiten van de Hoge VN-commissaris voor de vluchtelingen in Colombia. De Commissie houdt vast aan haar engagement inzake het vredesproces. Met het oog hierop hebben commissaris Patten en de Colombiaanse minister van Buitenlandse Zaken onlangs een overeenkomst betreffende de financiering van de eerste vredesinspanningen ondertekend. Wij streven ernaar het maatschappelijk middenveld in Colombia door regionale ontwikkelings- en vredesprogramma's bij te staan bij zijn inspanningen om duurzame vrede tot stand te brengen. De Commissie gaat momenteel na op welke specifieke gebieden projecten zouden kunnen worden gefinancierd. Tegelijkertijd zetten wij onze rechtstreekse steun aan de slachtoffers van het conflict voort door middel van de humanitaire hulp die via ECHO en niet-gouvernementele organisaties beschikbaar wordt gesteld.

De Voorzitter.
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 17.30 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende ontwerpresoluties:
B5-0132/2002 van de heer Watson e.a., namens de ELDR-Fractie, over de waarnemerstatus van Taiwan bij de WHO;
B5-0138/2002 van mevrouw Frassoni e.a., namens de Verts/ALE-Fractie, over de waarnemerstatus van Taiwan bij de jaarvergadering van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) in mei 2002 in Genève;
B5-0147/2002 van de heer Collins, namens de UEN-Fractie, over de waarnemerstatus van Taiwan bij de WHO;
B5-0150/2002 van mevrouw Langenhagen e.a., namens de PPE-DE-Fractie, over de waarnemerstatus van Taiwan bij de jaarvergadering van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) in mei 2002 in Genève.

Malmström (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, dit debat gaat over Taiwan en de Wereldgezondheidsorganisatie, en alle fracties zijn het erover eens dat wij Taiwan de mogelijkheid willen bieden om als waarnemer deel te nemen aan de vergadering die over enkele weken in Genève plaatsvindt.
Taiwan is een land met een zeer ambitieus programma op het gebied van de volksgezondheid. Het hoort tot de landen met de hoogste gemiddelde leeftijd in Azië. De kindersterfte ligt er laag, en vele ziekten waartegen een groot aantal landen in de wereld nog steeds vecht, zoals cholera, waterpokken en malaria, zijn er verdwenen.
Een delegatie van het Taiwanese ministerie van Gezondheid heeft ons hier in Straatsburg tijdens de vorige zitting bezocht, en wij waren toen in de gelegenheid iets te horen over de ervaringen die men in dat land heeft opgedaan. Die ervaringen waren voor een groot deel positief, en er is een sterke wil aanwezig om zowel met kennis als met geld aan de volksgezondheid bij te dragen. Wij weten dat de WHO grote behoefte heeft aan financiële steun.
Mijnheer de Voorzitter, ik wil ook iets zeggen over de politieke situatie in Taiwan. Mijn fractie, de liberale fractie, steunt de democratische ontwikkeling in Taiwan. Wij vinden de gebeurtenissen daar zeer positief en steunen het recht van het Taiwanese volk om zelf over zijn toekomst te beslissen.
Wij hebben een paar maanden geleden president Chen Shui-bian hier uitgenodigd om hem de vrijheidsprijs van de Liberale Internationale uit te reiken, maar hij kreeg geen visum van de Franse autoriteiten. Wij hebben toen geprobeerd hem uit te nodigen voor een bezoek aan België. Ook daar kreeg hij geen visum. Men verwees naar een EU-besluit om de president van Taiwan niet uit te nodigen, omdat dat de betrekkingen met China in gevaar zou brengen. Vorige week hebben wij hem uitgenodigd voor een privé-bezoek aan Zweden. Hij kreeg echter ook voor mijn land geen visum.
Ik heb onderzocht welke regels eigenlijk van kracht zijn, en men heeft mij laten weten dat er helemaal geen besluit op EU-niveau bestaat. Het zou prettig zijn als wij eens te horen kregen wat er nu eigenlijk is afgesproken.
Ik vind dit een ongelooflijk kruiperig gedrag tegenover de Chinese dictatuur. Het zou vanzelfsprekend moeten zijn dat een democratisch gekozen staatshoofd een visum krijgt als hij bijvoorbeeld door zijn liberale vrienden wordt uitgenodigd.

Schroedter (Verts/ALE)
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mij aansluiten bij wat de vorige spreekster heeft gezegd. In Taiwan leven 23 miljoen mensen in een democratie, een stevig verankerde democratie wel te verstaan, en Taiwan is beslist geen land dat continu voor problemen zorgt. En toch staat het op de agenda van het actualiteitendebat. Deze 23 miljoen mensen in hun democratische samenleving zijn namelijk uitgesloten van de internationale organisaties.
Taiwan is geen land dat in de eerste plaats steun ontvangt, maar een land dat de internationale organisaties en in het bijzonder de WHO actief ondersteunt. Het zou verkeerd zijn indien dit land zijn stem op internationaal niveau niet zou kunnen laten horen. Een eerste stap zou er derhalve in kunnen bestaan dat het land de status van waarnemer krijgt en in de toekomst ook in andere internationale organisaties actief zou kunnen zijn. Misschien zijn er bepaalde tussenvormen te vinden op basis waarvan de betrokkenheid van Taiwan vergroot zou kunnen worden. Ik verzoek de Commissie mee te delen of zij bereid is dit standpunt van het Parlement te steunen.

Langenhagen (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, de Europese Unie is niet alleen in politiek en economisch opzicht een succes. Ook op het gebied van de volksgezondheid hebben wij een peil bereikt waarvan veel landen alleen maar kunnen dromen. Een goede gezondheid is voor alle mensen overal ter wereld van het allergrootste belang, maar de volksgezondheid kan alleen maar worden verbeterd door toegang tot informatie en medische verzorging. En veel problemen kunnen nu eenmaal uitsluitend via gezamenlijke inspanningen worden opgelost. Ik denk hierbij onder andere aan infectieziekten zoals malaria, tuberculose en aids. De Wereldgezondheidsorganisatie, waarvan thans 199 landen deel uitmaken, heeft de verbetering van de gezondheid hoog in haar vaandel geschreven. Gezondheid is een waardevol goed waarop alle mensen recht hebben. Daarom vind ik het van groot belang dat op een gebied dat iedereen aangaat niemand wordt uitgesloten die zich wil inzetten voor het welzijn van de mensen in zijn eigen land en daarbuiten.
Taiwan heeft te kennen gegeven de WHO zowel in financieel als in technisch opzicht te willen ondersteunen. Daarom acht ik het gerechtvaardigd, om niet te zeggen noodzakelijk, dat Taiwan op de jaarlijkse bijeenkomst van de Wereldgezondheidsorganisatie de status van waarnemer wordt toegekend. Uit eigen waarneming ken ik de politieke problemen en spanningen betreffende Taiwan zeer goed. Zoals altijd ligt de schuld niet slechts aan één kant. Maar ik vind oprecht dat politieke tegenstellingen er niet toe mogen leiden dat een land de mogelijkheid wordt ontzegd om op het vlak van de gezondheid deel te nemen aan de internationale inspanningen, en ik dring derhalve met klem aan op instemming met de gezamenlijke resolutie.

Fischler
. (DE) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de Commissie steunt in beginsel de aspiraties van Taiwan, niet alleen ten aanzien van de onderhavige kwestie, maar ook in het algemeen waar het gaat om deelname van dit land aan de werkzaamheden van internationale instanties en organisaties, voor zover hiervoor voldoende economische of anderszins relevante argumenten aan te voeren zijn. Maar een dergelijke deelname moet wel verenigbaar zijn met de status van Taiwan en het EU-beleid inzake een ongedeeld China.
Wij hebben met klem aangedrongen op het WTO-lidmaatschap van Taiwan en er samen met de VS toe bijgedragen dat dit land zonder problemen tot deze organisatie kon toetreden. Wij hebben ons ook ingezet voor de deelname van Taiwan aan meerdere internationale organisaties, met inbegrip van de OESO, de Conventie van Kyoto inzake de vereenvoudiging en harmonisatie van douaneprocedures en verschillende internationale visserijorganisaties.
Wij hebben waardering voor hetgeen Taiwan op het gebied van de volksgezondheid heeft bereikt en voor de toenemende inzet van dit land in het kader van internationale hulp- en gezondheidsactiviteiten. Wij zijn derhalve voorstander van een uitbreiding van de contacten tussen Taiwan en de Wereldgezondheidsorganisatie voor zover de regels van deze organisatie dit toestaan. Helaas lijkt het er echter op dat Taiwan niet voldoet aan de toelatingscriteria die zijn vastgelegd in de statuten van de WHO, aangezien daarin is bepaald dat het lidmaatschap voorbehouden is aan staten.
Vanuit juridisch oogpunt is niet duidelijk of Taiwan overeenkomstig de WHO-regels een waarnemersstatus in de Wereldgezondheidsvergadering kan worden toegekend. Wij zullen deze juridische kwestie samen met de lidstaten bekijken, zowel bij de voorbereiding van de bijeenkomst van mei als tijdens de vergadering zelf, om zo tot een verantwoord standpunt te komen. Bovendien zijn wij bereid om nogmaals met de lidstaten na te gaan of er nog andere mogelijkheden zijn om Taiwan te betrekken bij de werkzaamheden van de WHO, in het bijzonder op niet-officieel vlak, voor zover dit verenigbaar is met de betreffende WHO-regels.

De Voorzitter.
 Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 17.30 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende ontwerpresoluties :
Zimbabwe
B5-0139/2002 van mevrouw Maes e.a., namens de Verts/ALE-Fractie, over de situatie in Zimbabwe;
B5-0158/2002 van de leden Van den Bos en Nicholson of Winterbourne, namens de ELDR-Fractie, over de situatie in Zimbabwe;
B5-0166/2002 van mevrouw Junker e.a., namens de PSE-Fractie, over Zimbabwe;
B5-0169/2002 van mevrouw Morgantini, namens de GUE/NGL-Fractie, over Zimbabwe;
B5-0173/2002 van de heer Van Orden e.a., namens de PPE-DE-Fractie, over de situatie in Zimbabwe;
Moldavië
B5-0134/2002 van de leden Thors en Nicholson of Winterbourne, namens de ELDR-Fractie, over de situatie van de mensenrechten in Moldavië;
B5-0140/2002 van mevrouw Schroedter e.a., namens de Verts/ALE-Fractie, over de situatie in Moldavië;
B5-0145/2002 van de heer Belder, namens de EDD-Fractie, over de situatie van de mensenrechten in Moldavië;
B5-0151/2002 van de heer Sacrédeus e.a., namens de PPE-DE-Fractie, over de rechten van de parlementaire oppositie in Moldavië;
B5-0165/2002 van de leden Wiersma en Van de Berg, namens de PSE-Fractie, over de politieke situatie in Moldavië;
B5-0170/2002 van de heer Di Lello Finuoli, namens de GUE/NGL-Fractie, over de situatie in Moldavië;
Kirghizstan
B5-0141/2002 van de leden Staes e.a., namens de Verts/ALE-Fractie, en Bowis en Posselt, namens de PPE-DE-Fractie, over de situatie in Kirghizstan;
B5-0156/2002 van de leden Di Pietro en Nicholson of Winterbourne, namens de ELDR-Fractie, over de mensenrechtensituatie in Kirghizstan;
B5-0164/2002 van de leden Sakellariou en Koukiadis, namens de PSE-Fractie, over de situatie in Kirghizstan;
De zaak Hamma Hammami in Tunesië
B5-0133/2002 van mevrouw Nicholson of Winterbourne, namens de ELDR-Fractie, over Tunesië;
B5-0142/2002 van de leden Cohn-Bendit en Flautre, namens de Verts/ALE-Fractie, over de zaak Hamma Hammami (Tunesië);
B5-0152/2002 van de leden Oostlander en Morillon, namens de PPE-DE-Fractie, over Tunesië;
B5-0161/2002 van de heer Pasqua, namens de UEN-Fractie, over de zaak Hamma Hammami (Tunesië);
B5-0162/2002 van mevrouw Napoletano e.a., namens de PSE-Fractie, over Tunesië;
B5-0171/2002 van de leden Boudjenah en Eriksson, namens de GUE/NGL-Fractie, over de rechten van de mens in Tunesië en de zaak Hamma Hammami.
Zimbabwe
Maes (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Commissaris, geachte collega's, uit de nog niet volledige uitslagen van de verkiezingen in Zimbabwe blijkt een meerderheid voor president Mugabe. Dat was ook zo verwacht. Er is alles aan gedaan om het zo te krijgen en de meerderheid was nochtans kleiner dan men gedacht zou kunnen hebben. Ik noem het toch een morele overwinning voor de oppositie, die zelf spreekt van gestolen verkiezingen.
Na de gestolen verkiezingen in Tsjaad en na de vervalste verkiezingen in Zambia zijn dit de derde verkiezingen die ik met alle goede wil van de wereld niet volgens internationale standaarden vrij en fair kan noemen, hoezeer ook sommigen andere Afrikaanse landen, om redenen die hen allicht eigen zijn, daar nog een gematigd oordeel over hebben. Er waren immers op voorhand al aanwijzingen: 4,5 miljoen kiezers verwacht en 7,5 miljoen biljetten gedrukt om op alles voorbereid te zijn, te weinig stembureau's om iedereen behoorlijk te laten stemmen, de nodige verwarring over wie waar moest stemmen aangezien verschillende verkiezingen voor verschillende niveau's op dezelfde dag, maar op verschillende plaatsen moesten plaats hebben.
Dat zijn slechts de technische aspecten die de sluwheid van de heer Mugabe onderstrepen. Belangrijker was nog de terreur die daaraan voorafging, de door de heersende elite opgeworpen hindernissen om de oppositie te beletten te vergaderen, het monopolie van de staatsomroepen, het verhinderen van journalisten om hun werk te doen, het verhinderen van de waarnemers, de folteringen, de ontvoeringen, tot belangrijke vakbondsleiders toe, en ik kan zo nog een tijdje doorgaan.
Zelfs de truc met de maïsbedelingen, ver van de stembureau's was door de oppositie op voorhand voorspeld. Het theater met het heropenen van de stembureau's maakte het spel volledig en toch moeten we ons de vraag stellen, wat nu?
De verkiezingen zijn niet vrij en fair verlopen maar moeten we ze volledig afwijzen? Ook de verkiezingen in Zambia en Tsjaad zijn niet vrij en fair verlopen. Wel moeten we de sancties handhaven. Ik pleit niet voor een uitbreiding ervan, maar ze moeten wel toegepast en gecontroleerd worden. Ik pleit wel voor onderhandelingen tussen de leden van de meerderheid en de oppositie, want het land vreest een burgeroorlog.
Ten slotte, hoop ik dat er een regering van nationale eenheid met de oppositie tot stand komt.

Van den Bos (ELDR).
De generatie van onafhankelijkheidsstrijders heeft zichzelf verloochend. Zelfs voor Afrikaanse begrippen waren de verkiezingen in Zimbabwe een ongelooflijke farce. De heer Mugabe heeft op een buitengewoon brutale wijze alles gedaan om aan de macht te blijven. Niets was hem te dol om zijn tegenstanders uit te schakelen: geweld, intimidaties, moorden, grootschalige arrestaties en beschuldigingen van hoogverraad. Verkiezingswetten werden op het laatste moment veranderd. Er waren selectief te weinig stemlokalen, identiteitskaarten werden ingenomen, de media mochten hun werk niet doen en de verkiezingswaarneming was een lachertje. Politiek blinde Zuid-Afrikaanse waarnemers hebben zich onsterfelijk belachelijk gemaakt door te verklaren dat de verkiezingen fair en vrij zijn verlopen.
Mugabe wil hoe dan ook zijn rampzalige beleid voortzetten dat er toe heeft geleid dat Zimbabwe aan de rand van de hongersnood staat, 80% van de inwoners beneden de armoedegrens leeft en 60% werkloos is. Mugabe moet via aanscherping van sancties verder internationaal geïsoleerd worden. De bevolking moeten we niet straffen voor de wandaden van de leider. Welke mogelijkheden ziet de Commissaris voor sanctieaanscherping? Wat gaat de Commissie aan de Europese Raad in Barcelona voorstellen?
Het is helaas met de democratie in Afrika nog vaak zeer slecht gesteld. Afrikaanse solidariteit met dictator Mugabe is helaas een zeer slecht teken aan de wand. Onze politieke inspanningen moeten zich daarom niet alleen op Zimbabwe richten, maar ook op de landen in de regio. Zuid-Afrika ontvangt veel hulp uit Europa, maar trekt zich niets aan van de terechte kritiek op zijn buurland. Arm Afrika, arme bevolking die zo moet lijden onder incompetente, machtsbeluste en corrupte leiders. Wanneer komt er eindelijk eens een generatie van democraten aan de macht in Afrika?

Swoboda (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, het lijkt erop dat Robert Mugabe de verkiezingen heeft gewonnen. Ik herinner mij andere verkiezingsoverwinningen van presidenten die binnen de kortste keren geen president meer waren omdat hun overwinning op zand gebouwd was. Ik wil geen rechtstreekse vergelijkingen trekken, ik vind alleen dat president Mugabe maar beter niet te vroeg victorie kan kraaien. Vooral omdat deze verkiezingen onder de slechtst denkbare omstandigheden hebben plaatsgevonden - intimidatie, inzet van de politie tegen leden en aanhangers van de oppositie en ga zo maar door.
Wat mij verdrietig stemt is niet alleen de situatie in Zimbabwe zelf, maar ook het feit dat tal van Afrikaanse staatshoofden, regeringsleiders en andere hooggeplaatste persoonlijkheden Mugabe indirect de hand boven het hoofd houden door zijn verkiezingsoverwinning toch te aanvaarden. Misschien wordt dit ingegeven door de angst voor een nieuwe vorm van neokolonialisme waaraan Europa, de Verenigde Staten of andere landen zich schuldig zouden kunnen maken. Dat sommigen dergelijke bijgedachten hebben is evenwel het probleem niet. Misschien zit er wel een kern van waarheid in, maar het beleid van de Europese Unie gaat in ieder geval niet in deze richting. Het gaat ons om de mensen in Zimbabwe die honger lijden, die lijden onder een gebrek aan vrijheid. Ik had de eer onlangs een prijs van een jury uit te reiken aan Nobelprijswinnaar Amartya Sen. Juist deze man heeft er altijd weer op gewezen dat democratie en ontwikkeling bij elkaar horen en niet los van elkaar kunnen worden gezien. Ik ben daarom van mening dat de Europese Unie alles zou moeten doen wat in haar vermogen ligt om ook in dit land democratie en de voorwaarden voor economische ontwikkeling tot stand te brengen.
Wij, dat wil zeggen al degenen die het Europees Parlement zullen vertegenwoordigen bij de bijeenkomst van de Paritaire Parlementaire Vergadering ACS-EU in Kaapstad, zullen ons beslist ook met dergelijke zaken bezighouden. Wij zullen er vooral ook bij Zuid-Afrika op moeten aandringen dat dit land handelt overeenkomstig de grote verantwoordelijkheid die het draagt in zuidelijk Afrika. Wij zullen ons helaas ook gedwongen zien ondanks de economische problemen de sancties te versterken. Maar ik wil nogmaals benadrukken dat wanneer de Afrikaanse buren ertoe zouden bijdragen om samen met de Europese Unie stappen tegen dit dictatoriale regime te ondernemen, wij beslist op korte termijn resultaten zouden kunnen boeken en de mensen in dit door leed geteisterde land ook echt zouden kunnen helpen.
González Álvarez (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, dit Parlement heeft in 2000 en 2001 meer dan zes resoluties over Zimbabwe opgesteld en aangenomen en we vragen nu, na de verkiezingen van afgelopen weekeinde, opnieuw om het herstel van de rechtsstaat en de democratie. We willen dat er een begin wordt gemaakt met de landhervorming - daar is nog niets aan gedaan - en we dringen er verder op aan dat er een einde wordt gemaakt aan de nog steeds voortdurende bezetting van landerijen.
Ik geloof dat nu wel duidelijk is dat er van de 15.000 onafhankelijke waarnemers maar enkele geaccrediteerd waren, en dat de vertegenwoordigers van de Europese Unie en de oppositie niet ongehinderd toezicht hebben kunnen uitoefenen. Daarom heeft de Europese Unie besloten dat er sprake is van verkiezingsfraude. Waar het op neerkomt, mijnheer de Voorzitter, is dat de bevolking de grootste klappen krijgt. Meer dan 550.000 mensen zijn ondervoed, en meer dan 80 procent van de bevolking leeft onder de armoedegrens. De systemen voor gezondheidszorg en onderwijs functioneren nauwelijks en elke week sterven meer dan 2000 mensen aan aids.
Ik geloof dat deze toestand zal voortduren als we geen druk blijven uitoefenen op de regering van Zimbabwe en als er geen sancties worden opgelegd. Alleen door de bevolking te helpen kunnen we bijdragen tot democratische verandering. We moeten dus druk blijven uitoefenen op de regering.

Van Orden (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, wij hebben goede redenen om aan te nemen dat de heer Mugabe deze uiterst oneerlijk verlopen presidentsverkiezing in werkelijkheid verloren heeft en slechts kans heeft gezien te winnen bij het tellen van de stemmen. Nu kan hij het volk van Zimbabwe nóg eens zes jaar onderdrukken. Dit is een nieuw dieptepunt in de geschiedenis van de democratie in Zimbabwe en het is niet alleen een ramp voor Zimbabwe, maar voor geheel zuidelijk Afrika. Mugabe belichaamt alle uiterst verwerpelijke elementen in de ontwikkeling van Afrika: corrupte en autoritaire macht waarbij regeringsleiders hun zakken vullen ten koste van het volk, rassenscheiding, het inspelen op gevoelens van afgunst onder de bevolking, politiek geweld en economische achterstand.
Zimbabwe is een prachtig land dat ooit welvarend was en het zou de korenschuur voor de regio kunnen zijn. In plaats daarvan is de economie een puinhoop, heersen er torenhoge inflatie en werkloosheid en verkeren een half miljoen Zimbabwanen op de rand van de hongerdood - zij worden slechts door internationale voedselhulp in leven gehouden. De herverkiezing van Mugabe zal al deze problemen in ernstige mate verergeren.
Mugabe realiseerde zich ongeveer twee jaar geleden al dat hij er slecht voor stond, toen ZANU-PF de parlementsverkiezingen bijna verloor. Daarom heeft hij de afgelopen twee jaar - en niet slechts de afgelopen twee weken - geprobeerd het politieke systeem naar zijn hand te zetten door al zijn opponenten systematisch te terroriseren en te intimideren. Morgan Tsvangirai, de activisten van de Beweging voor Democratische Verandering en iedereen die de moed heeft gehad zich al die tijd tegen Mugabe te verzetten, verdienen het respect van dit Parlement.
Het is betreurenswaardig dat het zo lang geduurd heeft eer de internationale gemeenschap de ernst van de situatie in Zimbabwe inzag en dat de Europese Unie pas te elfder ure doelgerichte sancties heeft opgelegd. Hoe dan ook, wij in dit Parlement hoeven ons niet te schamen. Wij hebben ons de afgelopen twee jaar steeds actief ingezet.
Vooral de houding van Afrikaanse landen is tot nu toe teleurstellend geweest. Wij hebben altijd gemeend dat met name Zuid-Afrika een sleutelrol zou kunnen spelen bij het daadwerkelijk herstellen van de democratie en de rechtsstaat in Zimbabwe. De Zuid-Afrikaanse leiders blijken echter tekort te schieten. Zij hebben zich er niet toe kunnen brengen degenen te veroordelen die zij misschien als hun broeders in de vrijheidsstrijd beschouwden. Zimbabwe en zijn gehele bevolking zijn daar de dupe van.
De waarnemingsmissie voor de verkiezingen van de Ontwikkelingsgemeenschap van zuidelijk Afrika (SADC) heeft gisteren in haar verklaring tenminste nog erkend dat 'het verkiezingsproces niet voldoende in overeenstemming met de normen en standaarden voor verkiezingen in de SADC-regio is verlopen'. Wat men daarmee volgens mij wilde zeggen, mijnheer de Voorzitter, is dat de verkiezingen duidelijk doorgestoken kaart zijn. Dat is in elk geval de mening van de weinige andere internationale waarnemers die zijn gebleven. Hoe verklaren wij anders, bijvoorbeeld, de bizarre officiële bekendmaking dat de opkomst in stedelijke, Tsvangirai-gezinde gebieden laag was, terwijl zij in de plattelandsgebieden waar de ZANU-PF de meeste aanhang heeft opmerkelijk hoog was? Hoe verklaren wij anders de verdwenen stembussen die plotseling weer boven water kwamen en vol bleken te zitten met stemmen voor Mugabe?
De internationale gemeenschap moet vastberaden blijven. Zij mag de uitslag van deze verkiezingen niet erkennen. Er moet intensiever gezocht worden naar de via plundering verkregen rijkdommen die Mugabe en zijn trawanten in het buitenland hebben ondergebracht. De zwarte lijst van de EU dient te worden uitgebreid en wij moeten nadere, harde maatregelen treffen. Zuid-Afrika moet leiderschap beginnen te tonen en laten zien dat het zich wil inzetten voor democratische beginselen in de regio. Wij moeten hulp bieden bij het herstel van de democratie, de mensenrechten en de rechtsstaat in Zimbabwe en het proces van economische vooruitgang aldaar ondersteunen. Onze krachtige ontwerpresolutie draagt hieraan bij en ik hoop dat de Raad en de Commissie naar ons zullen luisteren.
Malmström (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, de verkiezingen in Zimbabwe zijn een democratische farce. De kaderleden van de oppositie zijn bedreigd, getreiterd, gevangen gezet en gedood. Vrijheid van meningsuiting is er niet. Vele Zimbabwanen hebben uren in de rij gestaan en mochten toen alsnog niet stemmen. Robert Mugabe heeft de ene na de andere belofte gebroken en zijn land in de ellende gestort. Zimbabwe, een land met een fantastisch potentieel, is onder zijn leiding tot op de rand van de afgrond gebracht.
Het is verontrustend dat zoveel Afrikaanse leiders de incidenten in Zimbabwe ontkennen en zeggen dat de verkiezingen rechtvaardig zijn verlopen. Ik ga ervan uit dat de ministers van Buitenlandse Zaken in Barcelona de toestand in Zimbabwe zullen bespreken en dat zij zullen besluiten tot een passende uitbreiding van de sancties en tot een strategie met betrekking tot de hele regio. Er moet grote druk op Zuid-Afrika worden uitgeoefend. Wij kunnen deze verkiezingen op geen enkele manier als rechtvaardige verkiezingen erkennen.
Wij hebben te lang gewacht met optreden tegen Zimbabwe. Wij hebben gehoopt en geloofd dat er verbetering zou komen. Pas toen onze voormalige collega Pierre Schori het land werd uitgegooid, werden er sancties ingesteld. Mijnheer de Voorzitter, wij mogen de voorvechters van de democratie in Zimbabwe niet in de steek laten.

Belder (EDD).
Mijnheer de Voorzitter, naar voorzien zal de huidige president van Zimbabwe, Robert Mugabe, op maandag 1 april voor opnieuw zes jaar als staatshoofd worden beëdigd. Als in mijn land, Nederland, de datum van 1 april valt, denkt menigeen aan een grap. Gold dat ook maar voor de bevolking van Zimbabwe!
De verlenging van de ambtstermijn van Mugabe is daarentegen bittere werkelijkheid. Zij is gebaseerd op de gisteren bekendgemaakte officiële uitslag van de verlengde presidentsverkiezingen van de afgelopen weekwisseling. De aanloop naar, alsmede het verloop van deze stembusgang wordt inheems treffend getypeerd als "flee and fear elections", "vlucht- én angstverkiezingen".
Kortom, deze Zimbabwaanse presidentsverkiezingen waren noch vrij, noch fair. Alleen al het feit dat tal van stemlokalen ´s nachts als foltercentra dienen waar Mugabe´s teugelloze milities politieke opposanten pijnigen en vernederen, spreekt boekdelen. Dit afschrikwekkende gegeven geeft de sinistere context aan van Mugabe´s nietsontziende streven naar machtsbehoud.
Het is volkomen te begrijpen, mijnheer de Voorzitter, dat Mugabe´s voornaamste rivaal, oppositieleider Morgan Tsvangirai, de verkiezingsuitslag als puur kiezersbedrog heeft verworpen. In deze buitengewoon moeilijke situatie is op de eerste plaats bezonnenheid en wijsheid nodig voor Tsvangirai´s partij, Movement for Democratic Change. Naar verluidt zoekt zij naar juridische wegen om de officiële stembusuitslag aan te vechten, te annuleren. De confrontatie zoeken Tsvangirai en de zijnen, naar eigen zeggen, in elk geval niet. Gezien de desolate politieke en sociaal-economische situatie waarin Mugabe´s heerszucht Zimbabwe heeft gebracht, verdient deze houding van de Zimbabwaanse oppositie de steun van Raad en Commissie. Want de escalatie naar een burgeroorlog zuigt het land nog dieper het moeras in.
Ondertussen bepleit ik bij Raad en Commissie afstemming met de regering van de VS om het regime van Mugabe internationaal nog sterker de wacht aan te zeggen. Tegelijkertijd moeten er wegen worden gezocht om de constructieve krachten in Zimbabwe bij te blijven staan. De Westerse reacties op Mugabe´s aanvechtbare herverkiezing die ik tot nu toe onder ogen heb gehad, wekken deze verwachting. Hoe anders luiden daarentegen sommige Afrikaanse stellingnames. Die reppen nota bene over "substantieel vrije en faire verkiezingen". Als dat werkelijk de regionale, politieke maat is, dan koerst zuidelijk Afrika regelrecht op instabiliteit af. Een Europees appèl aan met name de Zuid-Afrikaanse autoriteiten is derhalve evenzeer op zijn plaats.

Fischler
. (DE) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ondanks de tegenwerking van de zijde van de regering heeft de Europese Unie de verkiezingen in Zimbabwe nauwlettend in het oog gehouden. Om te beginnen zou ik de vele burgers van Zimbabwe duidelijk willen maken dat ik grote bewondering heb voor hun moed om voor hun democratische overtuiging uit te komen, waarvan zij onder uiterst moeilijke omstandigheden blijk hebben gegeven.

De Europese Unie slaat de gebeurtenissen in Zimbabwe met toenemende bezorgdheid gade. De bedenkingen tegen het verkiezingsproces die de Europese Unie heeft geformuleerd op een moment waarop artikel 96 nog werd toegepast, zijn geheel terecht gebleken. Ik verwacht dat dit vraagstuk door de regeringsleiders in Barcelona aan de orde wordt gesteld en dat de Europese Unie snel een verklaring zal afgeven.
De meeste verkiezingswaarnemers komen tot de conclusie dat de verkiezingsuitslag de wil van de burgers van Zimbabwe niet weerspiegelt, en ze wijzen op een aantal fouten bij het verloop van de verkiezingen. Maar hoe teleurstellend de uitkomst van deze verkiezingen ook moge zijn, vaststaat dat de internationale gemeenschap zich met Zimbabwe bezighoudt en dat zij alles doet om de crisis te beperken.
Wanneer op grote schaal gewelddadigheden zouden oplaaien, zou dit ernstige gevolgen hebben, vooral in de regio. Op de korte termijn zou Zuid-Afrika met een vluchtelingenprobleem geconfronteerd worden, op de lange termijn zou een dergelijke crisis de vooruitzichten voor economische groei en duurzame ontwikkeling in de gehele regio in gevaar brengen. En dit alles zou gepaard gaan met een ernstige voedselschaarste.
De Commissie zal samen met andere partners prioriteit verlenen aan leniging van de humanitaire noden. Het is ook van wezenlijk belang dat wordt samengewerkt met de SADC-regeringen en de ACS-landen bij het zoeken naar een gezamenlijke basis voor de beheersing van de crisis in Zimbabwe. De Europese Unie is voornemens binnenkort een trojka op hoog niveau naar Afrika te sturen om met onze partners van de SADC van gedachten te wisselen over Zimbabwe op basis van onze gezamenlijke verplichting tot verwezenlijking van de rechtsstaat en de democratie. Ik hoop dat het Europees Parlement hierbij een fundamentele rol zal spelen.
(Applaus)

Schroedter (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, Moldavië is het zorgenkind onder onze buurlanden. Wij hebben lange tijd gehoopt dat dit land zich ook met een communistische regering qua economische ontwikkeling en politieke koers zou blijven oriënteren op de Europese Unie. Deze hoop is nu de bodem ingeslagen. De communistische regering was zich ervan bewust dat zij met vuur speelde door het Russisch in te voeren en geschiedenislessen met een stalinistische inslag op het lesrooster te plaatsen. Taal en cultuur hebben in dit land al eerder tot een militair conflict geleid. Destijds is men er dankzij een brede maatschappelijke consensus in geslaagd dit conflict na enkele dagen te bezweren en door acties van de OVSE voor de lange termijn is stabiliteit tot stand gebracht. Die is door de regering zelf ondermijnd, en ik vind het bepaald niet correct dat de regering nu probeert haar aanpak op alle mogelijke manieren te rechtvaardigen. De afgelopen dagen hebben we meegemaakt dat zij anderen de schuld geeft van de politieke crisis. De regering zelf is de schuldige, omdat zij gepoogd heeft dit compromis ongedaan te maken, en dat in een van de armste landen van Europa! Wanneer dit land nu in een politieke crisis terechtkomt, kort voordat het ons buurland wordt, zullen wij hier ook mee geconfronteerd worden. Daarom acht ik het dringend noodzakelijk dat de regering haar standpunt herziet en deze besluiten ongedaan maakt, en dat zij in Moldavië voor economische en politieke stabiliteit zorgt.

Thors (ELDR).
Mijnheer de Voozitter, allereerst wil ik mij verontschuldigen voor mijn eerdere afwezigheid bij dit debat. De reden is een verdrietige gebeurtenis met mijn stagiaire. De liberale fractie heeft reeds in januari getracht het debat aangaande mensenrechten in Moldavië aan te vangen en het stemt mij tevreden dat wij nu eindelijk het initiatief genomen hebben.
Alles wat mevrouw Schroedter heeft gezegd is waar. Wij hebben te maken met een zeer gecompliceerde situatie die zou kunnen leiden tot eenzelfde gang van zaken als in Wit-Rusland. Laten we onze ogen niet sluiten voor de wetenschap dat Vladimir Voronin de economische hervormingen een halt heeft toegeroepen, met als resultaat dat de internationale instellingen hun financiële toezeggingen hebben opgeschort.
We zijn op de hoogte van de pogingen Moldavië richting het Oosten te wenden en problemen met Roemenië te veroorzaken. De Moldavische overheid heeft onder andere de oprichting verboden van een orthodoxe gemeenschap verbonden met de Roemeens Orthodoxe Kerk. Dit is veroordeeld als een schending van het Europees Verdrag van de rechten van de mens. Trans-Dnjestrië hoeft verder niet genoemd te worden. Wij weten allen dat de houding van de huidige regering niet bijdraagt tot een oplossing.
De christen-democratische partij is genoemd. Wat er de laatste dagen is besproken in de Russische Doema, waar Roemenië is beschuldigd van bemoeienis, is verontrustend en onjuist. Het feit dat een Roemeens diplomaat bestempeld is als persona non grata resulteert in een gespannen toestand.
Het Parlement en de Commissie moeten de kwestie- Moldavië scherper onder de aandacht brengen en wel om de redenen genoemd door mevrouw Schroedter. We moeten voorkomen opnieuw met een situatie als in Wit- Rusland geconfronteerd te worden. Verstandige sancties en maatregelen zijn van het grootste belang, aangezien dit land zo ontzettend arm is. Degenen onder ons die dit land bezocht hebben, weten dat de kinderen in Moldavië er het slechtst aan toe zijn van alle kinderen in Europa.

Sacrédeus (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik ben het eens met de twee eerdere sprekers, mevrouw Schroedter en mevrouw Thors. Het wordt tijd dat het Europees Parlement zich inzet voor het armste land van Europa.
De inwoners van Moldavië lijden al heel lang armoede, maar ze lijden ook onder exploitatie van mensen. Zo zijn tienduizenden vrouwen vernederd door de zogenaamde seksindustrie in West-Europa.
Persoonlijk ken ik Iurie Rosca, die partijvoorzitter is van de christen-democratische partij, de grootste oppositiepartij in Moldavië, en vice-voorzitter Vlad Cubreacov. Net als de secretaris-generaal van de partij, Stefan Secareaunu, die vandaag in onze ontwerpresolutie wordt genoemd, staan zij bloot aan aanvallen waarmee de communistische regering onder leiding van president Vladimir Voronin hun politieke immuniteit probeert op te heffen.
Mijnheer de Voorzitter, ik wil hierbij mijn stem verheffen tegen het feit dat de minister van Justitie, die eveneens lid is van de dominerende communistische partij, nog niet zo lang geleden de politieke en economische activiteiten van de christen-democraten verbood. De christen-democratische partij is op dit moment de enige echte oppositiepartij in het land. De mensen die zich inzetten voor een meerpartijenstelsel, voor democratie in Moldavië, verdienen onze steun en aanmoediging.
De christen-democraten zetten zich daadwerkelijk in voor de oplossing van fundamentele vraagstukken rond de taal, de cultuur, het schoolonderwijs en de oriëntatie op het democratische Westen. Dat heeft de woede van de communisten opgewekt.
Ik protesteer ook tegen het feit dat de Bessarabische Orthodoxe Kerk in Moldavië niet vrij mag handelen. Moldavië is in materieel opzicht een arm land. Wij willen niet dat het ook nog verarmt in democratisch opzicht. Wij hebben een grote verantwoordelijkheid ten opzichte van Moldavië.

Wiersma (PSE).
Toen een jaar geleden na de verkiezingen een communistische regering aantrad in Moldavië konden we natuurlijk gaan aftellen wanneer dat land onderwerp van discussie zou worden in dit Parlement en vandaag is het zover. Ik had zelf liever gehad dat we de weg van onze directe contacten met het Parlement hadden bewandeld om een aantal zaken aan de orde te stellen om dan later eventueel een debat te houden, maar ik begrijp dat sommige fracties vandaag erover willen discussiëren. Het lijkt me goed. Het is van belang dat de Europese Unie ook wat meer aandacht besteed aan wat al het armste land van Europa is genoemd. Een land met enorm veel problemen, niet alleen politieke maar ook grote maatschappelijke problemen als armoede, problemen met de gezondheidszorg en met de opvang van kinderen die er slecht aan toe zijn. Juist in zo'n situatie is het natuurlijk heel erg vervelend dat het de regering is die de tegenstellingen aanwakkert in een land dat eigenlijk de weg kwijt is, dat niet kan kiezen tussen Oost en West, een land dat nogal gespleten is.
Wat mij vooral opviel was dat de demonstraties van de afgelopen tijd niet alleen voor een deel tègen de regering maar vooral ook vòòr Europa waren en dat geeft aan hoe de tegenstellingen in het land zich ontwikkelen. Ik denk dat de regering ook een grote fout begaan heeft door juist op het punt van de taal en op het punt van geschiedenisonderwijs met controversiële voorstellen te komen die voor veel opwinding gezorgd hebben. Gelukkig heeft de regering inmiddels ook wel begrepen dat het allemaal niet zo maar gaat en een aantal van die maatregelen zijn teruggedraaid, mede ook, denk ik, onder invloed van het luide protest van buiten Moldavië.
Ook vandaag moeten we benadrukken dat de regering moet inzien dat zij moet ophouden met de oppositie in het land lastig te vallen en tegen te werken Er is gedreigd met het opheffen van de immuniteit van bepaalde politici. Ik denk dat dat niet kan. De oppositie moet met rust gelaten worden, net zoals de oppositie op een waardige manier gedemonstreerd heeft tegen de maatregelen van de regering. Wat in ieder geval niet mag gebeuren in dat land, is dat de ene groep probeert de andere te dwingen tot een bepaald soort oriëntatie, hetzij richting Rusland, hetzij richting Europa. Dat is iets waarover de mensen zelf in alle rust en in een democratische atmosfeer moeten kunnen beslissen.
Ik zei al dat dit debat ook het moment is om aan te geven dat de Europese Unie meer zou moeten doen. Ik heb begrepen dat de Commissie onderzoekt of het ook mogelijk is om meer directe hulp te geven aan de mensen in het land zelf, en dan praten we over gezondheidszorg, over sociale ontwikkeling en dergelijke. Ik denk dat wat wij vooral kunnen vragen van de regering en van alle mensen in Moldavië is dat ze in dat land een situatie scheppen waarin de internationale gemeenschap effectiever kan opereren, want vaak worden we erg belemmerd in datgene wat we daar willen doen.
Ten slotte denk ik dat het van belang is ook de landen in de regio ertoe op te roepen bij te dragen tot stabiliteit in Moldavië en bij te dragen tot het vinden van een oplossing voor het probleem met Trans-Dnjestrië -want dat is ook een soort hypotheek die heel erg zwaar op Moldavië rust- , waar Roemenië en Rusland zich naar mijn mening terughoudend zouden moeten opstellen, maar waar vooral de Europese Unie, samen met de OVSE, zou moeten zoeken naar een oplossing.

Posselt (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, Moldavië is weliswaar een uiterst arm land, maar tevens een in cultureel opzicht zeer rijk, prachtig land aan de oostelijke rand van Midden-Europa. Het vormt de verbinding tussen de crisisregio Balkan en de crisisregio rond de Zwarte Zee en in de Kaukasus. Hieruit blijkt al hoe belangrijk dit kleine land voor de Europese Unie is, nog afgezien van het feit dat het land, zoals mevrouw Schroedter al zeer terecht heeft opgemerkt, uiterlijk na de toetreding van Roemenië rechtstreeks aan de Unie zal grenzen en op een dag hopelijk zelf ook lid zal worden. Wij mogen ook niet vergeten waarom Moldavië in de verschrikkelijke toestand terecht is gekomen waarin het de afgelopen decennia heeft verkeerd.
Moldavië was slachtoffer van het Hitler/Stalin-pact en is door de Sovjet-Unie decennialang als Europese kolonie leeggeroofd. Een land met een dergelijk verleden kan niet zonder hulp op eigen benen komen te staan. Er is dan ook terecht gezegd dat Moldavië een uiterst gevaarlijke potentiële crisishaard is. Enerzijds is Rusland rechtstreeks betrokken via Trans-Dnjestrië, de zogenoemde Dnjestr-republiek, die de voorhoede vormt van de Russische nationalistische en militaristische kringen in Europa, anderzijds heeft Moldavië culturele en historische banden met Roemenië. Indien wij willen voorkomen dat dit land een gevaarlijke twistappel wordt tussen een kandidaat-lidstaat van de EU en de machtigste buur van de Europese Unie, moeten wij alles doen wat in ons vermogen ligt staat om dit land te stabiliseren. Dit betekent dat wij ons moeten inzetten voor de mensenrechten en voor de rechten van de in het nauw gedreven christen-democratische collega's en andere afgevaardigden in het Moldavische parlement, dat wij moeten optreden tegen het neokolonialistisch streven dit land door middel van de taal en geschiedvervalsing weer onder Russische invloedssfeer te brengen, en dat wij moeten bijdragen tot de verwezenlijking van de democratie en de rechtsstaat. Mijnheer de commissaris, ik geloof dat wij ook actiever moeten bijdragen tot het institution building, de opbouw van democratische instellingen in Moldavië. Wij hebben er zelf het grootste belang bij voor stabiliteit in dit land te zorgen.

Fischler
. (DE) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de Commissie is uitermate bezorgd over de politieke en economische ontwikkelingen in de Republiek Moldavië. Dit heeft mijn collega Patten vorige maand bij een ontmoeting met de Moldavische minister van Buitenlandse Zaken Dudeu duidelijk gemaakt. Wij zijn dan ook ingenomen met de onderhavige ontwerpresolutie van het Europees Parlement.
Moldavië is het armste land van Europa, en een oplossing van het conflict met de afvallige regio Trans-Dnjestrië is nauwelijks een stap dichterbij gekomen. Sinds vorige zomer weigert de Moldavische regering om vertegenwoordigers van Trans-Djnestrië te ontmoeten, en er is een hardnekkige strijd gaande om de grenscontroles, waarbij ook Oekraïne betrokken is. De afgelopen tijd is er een ongezond klimaat van confrontatie ontstaan tussen de communistische regering van Moldavië en de Roemeenstalige nationalisten. Op het vlak van de hervormingen is er sprake van steeds verdere achteruitgang, en het IMF verstrekt het land geen leningen meer. Bovendien lijkt het er steeds meer op dat Moldavië voor de oplossing van de problemen zijn hoop gevestigd heeft op Rusland, en dat is een zorgwekkende ontwikkeling.
De armoede in het land heeft in eerste instantie politieke oorzaken. Een belangrijke rol speelt in dit verband het feit dat is verzuimd een oplossing te vinden voor het conflict met betrekking tot Trans-Djnestrië. De Europese Unie gaat momenteel na hoe zij de OVSE kan bijstaan bij haar pogingen om verbetering in de situatie te brengen. Wij hebben een vrij breed opgezet hulpprogramma op stapel gezet. In eerste instantie zal een bedrag van circa 40 miljoen euro beschikbaar worden gesteld om het land de komende twee jaar met technische steun, voedselhulp en bijzondere macro-economische financiële hulp bij te staan. Maar Moldavië dient er ook zelf voor te zorgen dat zijn financiën op een duurzamere leest worden geschoeid.
Het is een feit dat ECHO zijn activiteiten in Moldavië heeft gestaakt. ECHO heeft namelijk tot taak noodhulp te verlenen en is niet gericht op het oplossen van structurele problemen. Maar ook wanneer de activiteiten van ECHO met behulp van andere instrumenten, bijvoorbeeld TACIS, worden voortgezet, mag niet worden vergeten dat deze steun op zich nog niet tot politieke oplossingen leidt.
De Commissie is in ieder geval bereid na te gaan welke maatregelen op basis van de beschikbare middelen kunnen worden genomen om bij te dragen tot een oplossing van het conflict betreffende Trans-Djnestrië.
Maes (Verts/ALE).
Kirghizistan is nog geen democratie. Er is geen scheiding van de machten, geen onafhankelijke rechterlijke macht. Er zijn voortdurend schendingen van de mensenrechten, van de persvrijheid, van de vrijheid van meningsuiting, enz. Er is een enorm machtsmisbruik van de regering en er worden willekeurig mensen in de gevangenis geworpen onder valse beschuldigingen om politieke opposanten uit te schakelen. Er is repressie tegen onafhankelijke journalisten en de pers is het monopolie van de regering. Wat kan men dan als democraat verwachten?
Toch zijn er mensen die met grote moed de democratie in hun land proberen te verdedigen, ondanks grote persoonlijke risico's zoals de heer Beknazarov heeft ondervonden. Democratisch verkozenen, journalisten en burgers die de rechtsstaat verdedigen worden verdrukt, zelfs onderworpen aan folteringen. Maar zij moeten weten dat de Europese Unie aan hun kant staat in dezen. Wij moeten druk uitoefenen op de regering. Wij hebben in het kader van het partnerschap en de overeenkomst tot samenwerking de mogelijkheid tot het uitoefenen van druk, opdat de regering de dialoog met haar oppositie aangaat, de folteringen stopzet en ervoor zorgt dat dit land op weg wordt gezet naar een echte rechtsstaat.

Bowis (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, het is wederom een donderdagmiddag waarop wij voor dit Huis toespraken houden die we eigenlijk niet zouden willen houden.
Ik ben meerdere malen in Kirgizstan geweest in een tijd dat het land, na de donkere dagen van de Sovjetbezetting, als pionier in de regio zijn eerste schreden zette op het pad van hervormingen in de politiek, de economie en de gezonheidszorg. Ik heb de hervormingen sindsdien met instemming begroet. De laatste jaren maken we ons echter zorgen om de mate van vooruitgang in het land. President Akayev, democratisch gekozen in 1991 en herkozen in 1995, overigens afkomstig van de Academie van Wetenschappen, is langzamerhand veranderd van een democraat in een tiran. In 2000 werd zowel tijdens de parlementsverkiezingen als tijdens de presidentsverkiezingen duidelijk dat het verkiezingsproces helaas de nodige zwakke plekken vertoont.
Het baarde ons zorgen dat kandidaten op basis van technische details werden uitgesloten, niet het minst om hun (gebrek aan) kennis van het Kirgizisch, dat de pers onderdrukt werd en dat het openbare groeperingen niet toegestaan werd een rol te spelen in het verkiezingsproces. De arrestatie van Azimbek Beknazarov, voorzitter van de parlementaire commissie voor hervorming van het rechtssstelsel en de rechterlijke macht, is symbolisch voor deze misstanden. Hij werd in januari gearresteerd en voorgeleid in februari. Vervolgens werd het proces opgeschort tot deze maand.
Dit land heeft veel interne problemen, waaronder een gebrek aan grondstoffen, rassendiscriminatie en invallen van over de grens. Van de bevolking heeft 88 procent minder dan 4 dollar per dag te besteden. Kirgizstan heeft geen baat bij een mondiaal schandaal vanwege een onsuccesvolle poging tot invoering van de democratie, een onafhankelijke rechterlijke macht en de vrijheid van meningsuiting.
Dit is de reden dat wij vandaag deze motie indienen waarmee wij de betrokkenen verzoeken te luisteren. Wij kijken uit naar het resultaat.

Jeggle (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, wij wisselen vandaag van gedachten over schendingen van de mensenrechten in Kirghizstan, een land dat begeleid wordt door onze delegatie voor de betrekkingen met Centraal-Azië, waarvan ik deel uitmaak. Aangezien mij niet veel tijd ter beschikking staat, zou ik mij op twee wezenlijke punten willen concentreren. Ten eerste heb ik mij bij mijn reizen in de regio nadrukkelijk kunnen overtuigen van de grote veranderingsgezindheid van de burgers daar, die zich steeds meer oriënteren op waarden die dicht bij die van ons liggen. In tegenstelling tot alle landen die wij inmiddels in de EU hebben opgenomen of die binnenkort zullen toetreden, leggen de Centraal-Aziatische landen de weg naar democratie vrijwel geheel alleen af, zonder de grootscheepse steun die andere landen ontvangen. De enige hulp die ze krijgen is die uit hoofde van TACIS. De Europese Unie biedt Kirghizstan financiële en technische steun voor de opbouw van ministeries op het gebied van landbouw en sociale zaken. Wanneer men nu kijkt naar de bestaande mentaliteitsverschillen, de culturele en godsdienstige verschillen en de zeer sterk uiteenlopende historische ontwikkeling, kan men wellicht wat beter begrijpen waarom de ideeën over democratie in de Europese Unie en Centraal-Azië zo sterk van elkaar verschillen. Wat ik hiermee wil zeggen is dat wij ons ervoor moeten hoeden andere landen te streng te beoordelen waar het gaat om de democratie en de mensenrechten.
Anderzijds is het echter onze plicht als partners en als vrienden om ernstige wantoestanden op gepaste wijze aan de kaak te stellen. Temeer omdat Kirghizstan ook in het kader van de TACIS-programma's de nodige steun van ons ontvangt. In de onderhavige ontwerpresolutie van het Europees Parlement wordt rekening gehouden met het spanningsveld dat ik zojuist heb beschreven. Zoals gezegd mag enerzijds de feitelijke situatie niet uit het oog worden verloren, en die is bepaald gecompliceerd, anderzijds dienen we oog te hebben voor het feit dat hiet hier gaat om het opbouwen van een functionerende democratie die deelname van alle geledingen van de samenleving en van alle bevolkingsgroepen zou moeten waarborgen. Ik wil nadrukkelijk mijn waardering uitspreken voor alles wat in het verleden al is bereikt. Maar met name op het vlak van de mensenrechten zie ik, en de heer Bowis heeft hier al duidelijk op gewezen, eerder een achteruitgang dan een vooruitgang, hetgeen mij tot grote bezorgdheid stemt. De rechten van de mens en de menselijke waardigheid vormen de ruggengraat van een moderne samenleving en een stabiele democratie.

Fischler
. (DE) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de diensten van de Commissie houden de mensenrechtensituatie in Kirghizstan nauwlettend in het oog. Hiertoe behoren ook de zaak-Felix Kulov en de zaak-Toptsjoebek Toergoenalijev en nu ook de nieuwe zaak van de heer Beknarazov en zijn partners.
Het spreekt vanzelf dat de Commissie zich niet wil mengen in de juridische aangelegenheden van een soevereine staat, maar het overduidelijk buitensporige optreden van de Kirghizische autoriteiten in het geval-Beknarazov is wel bijzonder zorgwekkend. De heer Beknarazov wordt geïsoleerd en mogelijkerwijze ook mishandeld uitsluitend omdat hij bij de uitoefening van zijn beroep een situatie verkeerd heeft ingeschat of mogelijk verkeerd heeft gehandeld, en dit nota bene zeven jaar geleden.
Bovendien heeft het proces tegen de heer Beknarazov bij de bevolking voor veel onvrede gezorgd en de geloofwaardigheid van de regering en uiteindelijk ook de stabiliteit van het land ernstig ondermijnd. Zorgwekkend is ook dat de zaak-Beknarazov slechts één voorbeeld is van het toenemende aantal strafzaken tegen politieke tegenstanders van de regering.
De Commissie deelt de opvatting van het Parlement dat Kirghizstan de afgelopen twee jaar zijn goede naam op het spel heeft gezet. De Commissie heeft nooit verzuimd en zal ook dit keer niet verzuimen te benadrukken hoe belangrijk zij artikel 2 van de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst acht, waarin de verdragspartijen zich ertoe verplicht hebben de democratie, de beginselen van het volkenrecht en de mensenrechten te eerbiedigen.

Malmström (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, Tunesië is een land waar ernstige schendingen van de mensenrechten plaatsvinden. Soms lijken de schendingen in het verborgene te gebeuren. De oppositie wordt vervolgd, er zijn minstens tienduizend politieke gevangenen, de vrijheid van meningsuiting is minimaal, de vrijheid van vereniging is aan banden gelegd, journalisten en voorvechters van de democratie wordt het leven zuur gemaakt en advocaten mogen hun werk niet doen.
Verschillende Tunesische strijders voor de mensenrechten zijn genomineerd voor de Sacharovprijs, en wij hebben in deze Vergadering verscheidene malen kritiek geuit op Tunesië. Nu is daar opnieuw aanleiding toe.
De liberale fractie is zeer ongerust over het proces tegen Hamma Hammami en zijn kameraden van de verboden communistische partij. Het tegen hen gevoerde proces is een farce en de gang van zaken is volstrekt onaanvaardbaar. Er komen protesten van over de hele wereld. Zelfs in mijn land, waar Tunesië zelden in het nieuws is, hebben de laatste dagen verscheidene artikelen in de kranten gestaan waarin verontwaardiging wordt geuit over de behandeling van de leden van de Tunesische communistische partij.
Hammami, Madouri en Taamallah hebben uit zichzelf besloten om zich te melden en voor de rechter te verschijnen. Wat daarna is gebeurd, is angstaanjagend en een ernstige schending van de rechtsstaatbeginselen. Ze zijn mishandeld en mogen hun advocaat niet spreken. Het hele proces is één grote juridische farce.
Wij zijn het erover eens dat het om gewetensbezwaarde gevangenen gaat, die op een fatsoenlijke manier moeten worden behandeld, volgens de beginselen van de rechtsstaat. Het proces gaat verder op 30 maart, en vóór die tijd moeten ze op vrije voeten worden gesteld. Dat is niet meer dan natuurlijk, gezien het feit dat ze uit zichzelf zijn verschenen. Wij moeten een mededeling naar Tunesië sturen met de boodschap dat wij het land in de gaten houden, dat wij het proces bewaken en dat wij het zeer nauw zullen volgen.
De EU moet de kwestie van de mensenrechten in Tunesië aan de orde stellen in verband met de associatie-akkoorden en de samenwerking met dat land. Wij hebben veel te lang over deze problemen gezwegen. Wij stellen strenge eisen aan onszelf en aan de kandidaat-landen, maar nauwelijks aan Tunesië.
Er moet een eind komen aan de huidige situatie. De mensenrechtenproblematiek moet aan de orde komen in de toekomstige contacten met Tunesië. Wij moeten ophouden met de hielen van Ben Ali te likken, maar vooral moet deze kwestie onder de aandacht gebracht worden.

Auroi (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, Tunesië heeft toegezegd de mensenrechten te zullen respecteren. Deze toezegging is een essentieel element van het associatieverdrag dat de Europese Unie met dit land gesloten heeft. Kijkend naar de wijze waarop Hamma Hammami en zijn vrienden door de Tunesische regering zijn behandeld, kunnen wij niet anders dan constateren dat deze toezegging, die tijdens de zitting van de associatieraad van 29 januari jongstleden is herhaald, is geschonden.
Na de farce die het proces van 1997-1998 was zagen Hammami en zijn vrienden zich genoodzaakt onder te duiken. Nadat zij vrijwillig hun schuiladres hadden verlaten, zijn ze op 2 februari in eerste aanleg opnieuw veroordeeld. De straf die hun aanvankelijk was opgelegd, werd tijdens een schijnproces bekrachtigd. Deze situatie toont aan dat de ernstige tekortkomingen van de rechtsstaat van de afgelopen jaren helaas nog altijd niet zijn weggewerkt.
Tweehonderd advocaten hadden zich verzameld om de verdediging van de aangeklaagden op zich te nemen. Zij werden door de politie opgepakt, terwijl de gevangenen het slachtoffer werden van gewelddadigheden. Hamma Hammami is op 26 februari in hongerstaking gegaan om te protesteren tegen de omstandigheden waarin hij momenteel gevangen wordt gehouden. Hoewel hij politiek gevangene is, is hij opgesloten in het deel van de gevangenis van Tunis dat voor ter dood veroordeelden is gereserveerd. Deze situatie is in strijd met de bepalingen van de verdragen, inzonderheid artikel 2 van het associatieverdrag tussen Tunesië en de Europese Unie inzake de naleving van de mensenrechten.
Met nog enkele weken te gaan voor aanvang van de Conferentie van de ministers van Buitenlandse Zaken (Barcelona V), die op 22 en 23 april in Valencia zal worden gehouden, dienen wij EP-leden de Tunesische autoriteiten te verzoeken om Hamma Hammami en zijn vrienden in vrijheid te stellen. Dat is immers de eerste noodzakelijke stap die Tunesië in het kader van de naleving van de rechtsstaat moet zetten.
De Commissie dient van de Tunesische regering te eisen dat ze het internationale recht naleeft. Voorts dienen wij onze parlementaire delegatie op te dragen zich jegens de Tunesische autoriteiten krachtiger op te stellen met betrekking tot deze kwestie.

Tannock (PPE-DE).
In 1999 zijn de heer Hamma Hammami en drie andere leiders van de communistische partij bij verstek veroordeeld op grond van dissidente activiteiten. Nadat de verdachten zich vorige maand hadden overgegeven aan de autoriteiten, werden deze vonnissen binnen een minuut bekrachtigd, zonder bewijsvoering door de openbare aanklager en de verdediging of een getuigenonderzoek.
De overheid zou ook verantwoordelijk zijn voor wijd verspreide misstanden met betrekking tot andere dissidente groeperingen. Democratie en rechtspraak, verworvenheden die maar weinig landen genoten tot voor kort, zelfs in Europa, hebben tijd nodig voor ontwikkeling en zijn kwetsbaar indien de heersende omstandigheden niet stabiel zijn.
Het lijkt in een staat als Tunesië een prestatie te zijn weerstand te bieden tegen het soort radicaal socialisme of de islamisering die de laatste tientallen jaren het leven van velen in de Ararbische wereld verwoest hebben. Wij moeten voorzichtig zijn in het aanmoedigen van pluralisme en het aandringen op respect voor democratische normen en waarden in de gehele wereld. We zouden regeringen die in meerdere of mindere mate hervormingsgezind zijn, aan het wankelen kunnen brengen.
Ik ben er echter van overtuigd dat er voor de EU een belangrijke rol is weggelegd als voorbeeld voor landen die de spiraal van armoede, extremisme en onderdrukking willen doorbreken. Het is tevens onmogelijk ons te isoleren van de problematiek van een buurland als Tunesië. Het komt zowel de EU-lidstaten als andere staten ten goede als de stimulans van economische en politieke hervormingen en directe buitenlandse investeringen samengaat met respect voor goed bestuur, democratie en mensenrechten. Deze intentie zal resulteren in een afname van de wrevel die in de Arabische wereld vaak jegens het Westen ervaren wordt, en bovendien zal de druk van migratiestromen, die ernstige problemen in onze samenlevingen veroorzaken en een dringende oplossing behoeven, verlicht worden.
Daarom heeft de Franse regering gelijk als ze de noodzaak van financiële hulp voor de Maghreb-landen benadrukt. Velen die uit deze landen afkomstig zijn wonen als migrant of vluchteling in Londen, dat ik vertegenwoordig. Het is tevens belangrijk om de EU-markten, inclusief de lanbouwmarkten, zodanig open te stellen voor armere landen die handel met ons willen drijven dat zij daar directer van kunnen profiteren en dat zij, door een langetermijnstabilisatie van hun economie, toekomstige migrantenstromen naar de EU kunnen voorkomen.

Zrihen (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, Hamma Hammami is in 1999 bij verstek veroordeeld tot negen jaar en drie maanden onvoorwaardelijke hechtenis, met name voor lidmaatschap van een verboden organisatie, aanzetten tot ongehoorzaamheid, verspreiding van pamfletten waarin wordt opgeroepen tot geweld en verspreiding van foutieve informatie ter verstoring van de openbare orde. Op 2 februari jongstleden heeft de heer Hammami zijn onderduikadres verlaten om verzet aan te tekenen tegen dit vonnis.
Na een hernieuwd proces vol incidenten heeft het gerecht van eerste aanleg in Tunis het eerste vonnis bekrachtigd en de gevangenzetting van de verdachte bevolen. Het proces in hoger beroep is zaterdag 9 maart jongstleden in aanwezigheid van vele buitenlandse waarnemers van start gegaan. Onder de waarnemers bevinden zich journalisten, in Tunis gestationeerde westerse diplomaten, Franse, Zwitserse en Belgische advocaten, en afgevaardigden van mensenrechtenorganisaties. Twaalf advocaten hebben de verdediging van de heer Hammami op zich genomen. Zij willen extra tijd om het dossier waartoe zij geen toegang krijgen toch te kunnen inzien. Ook eisen zij normale toegang tot hun cliënt. Na beraadslaging heeft het hof van beroep besloten om het proces tot 30 maart te verdagen. Het hof heeft het verzoek om de beklaagden in vrijheid te stellen verworpen. Tot zover de feiten.
De Europese Unie heeft de Tunesische autoriteiten laten weten dat zij bezorgd is over de schending van de mensenrechten. Ze heeft echter niet laten doorschemeren dat deze schending het associatieverdrag met Tunesië - het eerste, drie jaar geleden getekende bilaterale verdrag tussen de Europese Unie en een mediterraan land - in gevaar kan brengen.
Romano Prodi, de eerste voorzitter van de Commissie die een officieel bezoek aan Noord-Afrika heeft gebracht, heeft de Tunesische autoriteiten in januari jongstleden in Tunis ontmoet. In een toespraak heeft hij toen aangegeven dat de onderhandelingen betrekking zouden hebben op de handel en de samenwerking. Hij heeft echter niet de gelegenheid te baat genomen om de kwestie van de mensenrechten ter sprake te brengen. De heer Prodi heeft daarentegen de economische hervormingen in Tunesië verwelkomd. Hij heeft benadrukt dat de Europese Unie de politieke soevereiniteit van Tunesië respecteert en zich niet in de interne aangelegenheden van het land wil mengen.
Commissaris Chris Patten daarentegen heeft tijdens zijn ontmoeting in Tunis afgelopen juni met president Ben Ali en premier Mohammed Ganouch meer nadruk gelegd op het vraagstuk van de mensenrechten.
Op 14 december 2000 heeft het Europees Parlement een resolutie aangenomen waarin de Europese instellingen werd verzocht alle mogelijkheden aan te grijpen die het associatieverdrag tussen de Europese Unie en Tunesië biedt om de eerbiediging van de democratische vrijheden en de mensenrechten in Tunesië af te dwingen. Aangezien dit associatieverdrag een zeer belangrijk element ter bevordering van de mensenrechten vormt, betreurt het Parlement het dat deze oprechte en open dialoog niet toereikend is gebleken om de Tunesische autoriteiten ertoe te bewegen vorderingen te maken op het gebied van de democratie en de mensenrechten.
Mijnheer de Voorzitter, ik wil u verzoeken deze resolutie aan de Raad, de Commissie, de Tunesische regering en het Tunesische parlement te doen toekomen om aan te geven dat wij ons tot 30 maart zeer waakzaam zullen opstellen.

Ainardi (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, opnieuw moet ons Parlement zich uitspreken over de schendingen van de mensenrechten in Tunesië. Ditmaal gaat het om de veroordeling van drie militanten van de PCOT. Na vier jaar te zijn ondergedoken, hebben deze militanten vrijwillig besloten zich bij de rechtbank te melden teneinde hun veroordeling bij justitie aan te kunnen vechten.
Zoals sommige collega's reeds hebben aangegeven, was het proces van 2 februari jongstleden een schijnvertoning. De militanten werden in enkele seconden veroordeeld tot zware gevangenisstraffen, van hun banken getrokken en door de politie meegenomen. Hamma Hammami kreeg negen jaar en drie maanden cel, zonder dat hij in de gelegenheid werd gesteld zijn verhaal te doen en zonder dat hij door zijn advocaten werd bijgestaan. Voor zijn vrienden geldt een vergelijkbaar verhaal. Vele waarnemers en Tunesische en buitenlandse advocaten waren getuige van deze gang van zaken. De beschuldigden zijn opgesloten in gewone gevangenissen, waar ze onder verschrikkelijke omstandigheden moeten verblijven. Dit proces was een grote farce. Vanwege deze situatie heeft de Raad van de Orde van Advocaten van Tunesië een stakingsoproep gedaan. Hamma Hammami en Abdel Jabarmadouri zijn in hongerstaking gegaan om te protesteren tegen de omstandigheden waarin ze gevangen worden gehouden, en om het bezoek van hun advocaten te eisen.
Deze gebeurtenissen maken deel uit van een permanente campagne van intimidatie en onderdrukking gericht tegen politieke tegenstanders, mensenrechtenactivisten, journalisten, vakbondslieden, studenten, advocaten en rechters. Opnieuw moeten wij constateren dat het associatieverdrag tussen de Europese Gemeenschap en Tunesië, waarin wordt bepaald dat de betrekkingen tussen beide partijen zijn gebaseerd op de naleving van de democratische beginselen en de mensenrechten, met voeten wordt getreden.
Wij eisen op zo kort mogelijke termijn een buitengewone bijeenkomst van de Associatieraad Europese Unie-Tunesië om de kwestie van de mensenrechten te bespreken. Voorts dient het Europees Parlement de invrijheidstelling van Hamma Hammami en zijn vrienden en de naleving van artikel 2 van het verdrag te eisen. De Raad en de Commissie moeten alle mogelijkheden van dit verdrag aangrijpen om de naleving van de democratische vrijheden en de mensenrechten in Tunesië af te dwingen.

Swoboda (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, veel Europese burgers, ook uit mijn eigen land, gaan graag met vakantie naar Tunesië. Zij genieten daar van mooie stranden en landschappen en een andere cultuur en voelen zich veilig vanwege de veiligheidsvoorzieningen in dit land. Maar wij mogen niet vergeten dat juist in Tunesië de mensenrechten keer op keer op uiterst betreurenswaardige wijze worden geschonden, de laatste keer naar aanleiding van de veroordeling van Hamma Hammami en zijn collega's.
Schendingen van de mensenrechten zouden juist in een land als Tunesië niet nodig hoeven te zijn. De wijze waarop het proces is gevoerd en alle gebeurtenissen rondom dat proces bewijzen echter dat het door Tunesië telkens weer aangevoerde argument dat de democratie in ontwikkeling is en dat er langzaam maar zeker vooruitgang wordt geboekt, helaas geen hout snijdt. Of het moet zijn dat de stappen zo klein zijn dat zij niet zichtbaar zijn. Ik ben daarom van mening dat de bestaande overeenkomst ook voor deze dialoog zou moeten worden benut.
Ik beschouw dergelijke overeenkomsten niet als zinloze ondernemingen, maar vind integendeel dat wij dankzij dit soort overeenkomsten met landen als Tunesië juist de mogelijkheid hebben om ook het mensenrechtenvraagstuk tot onderwerp van een serieuze discussie te maken. Ik ben voorts van mening dat in het bijzonder ook mensenrechtenorganisaties, de niet-gouvernementele organisaties, sterker zouden moeten worden betrokken bij de steunverlening door de Europese Unie, met name in het kader van het programma MEDA-Democratie.
Ik zeg hier nogmaals in alle duidelijkheid, zoals ik dat al eerder heb gedaan, hier, maar ook in gesprekken met mijn Tunesische collega's: de op zichzelf rechtvaardige en belangrijke strijd tegen het fundamentalisme en in het bijzonder tegen potentieel terrorisme kan niet gevoerd, laat staan gewonnen worden wanneer deze ten koste gaat van de mensenrechten.
Door schendingen van de mensenrechten neemt de veiligheid in het land niet toe, maar wordt ze op de lange termijn juist ondermijnd, en dat willen noch wij Europeanen, noch de Tunesiërs. Daarom dring ik er bij Tunesië nogmaals op aan zijn belofte betreffende de naleving van de mensenrechten eindelijk gestand te doen.

Fischler
. (DE) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de Europese Unie en in het bijzonder de Commissie veroordelen de schendingen van de mensenrechten in Tunesië en houden het proces tegen Hamma Hamami en twee andere leden van de communistische partij nauwlettend in het oog. Op 9 maart van dit jaar heeft een vertegenwoordiger van het voorzitterschap van de EU als waarnemer de rechtszitting bijgewoond. Het ministerie van Buitenlandse Zaken was vooraf op de hoogte gesteld van zijn komst.
Wij achten het een goede zaak dat het proces tot 30 maart is opgeschort teneinde de verdediging in staat te stellen zich in de materie in te werken. De Commissie zal via haar delegatie in Tunis het verdere verloop van het proces op de voet volgen. De EU benut iedere mogelijkheid om de dialoog over de mensenrechten met Tunesië te verdiepen. Tijdens de meest recente bijeenkomst van de Associatieraad, op 29 januari jongstleden, heeft zij de Tunesische autoriteiten er met klem op gewezen dat zij hun inspanningen op het vlak van pluralisme, democratie en rechtsstaat dienen te versterken.

De Voorzitter.
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het gecombineerd debat is gesloten.
De stemming vindt om 17.30 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende zes ontwerpresoluties:
B5-0143/2002 van de leden Messner en Lambert, namens de Verts/ALE-Fractie, over het staakt-het-vuren in Sri Lanka;
B5-0148/2002 van de heer Collins, namens de UEN-Fractie, over het staakt-het-vuren in Sri Lanka;
B5-0153/2002 van de heer Cushnahan e.a., namens de PPE-DE-Fractie, over het staakt-het-vuren in Sri Lanka;
B5-0157/2002 van de leden Lynne en Nicholson of Winterbourne, namens de ELDR-Fractie, over de situatie in Sri Lanka;
B5-0163/2002 van mevrouw Carrilho e.a., namens de PSE-Fractie, over de politieke situatie in Sri Lanka;
B5-0172/2002 van de leden Vinci en Frahm, namens de GUE/NGL-Fractie, over de situatie in Sri Lanka.

Wyn (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij dat ik deze zeer belangrijke kwestie in het Parlement aan de orde kan stellen. Met deze resolutie willen wij aandringen op rechtvaardigheid en herstelbetalingen voor de vervolgde moslim- en Tamil-gemeenschappen in Sri Lanka.
Indien in de westerse wereld zestigduizend mensen vermoord zouden worden, en over deze orde van grootte spreken we momenteel als het gaat om de gruweldaden in Sri Lanka, zou alles in het werk gesteld worden om de kwestie onder de aandacht te brengen en diegenen die verantwoordelijk zijn voor het gerecht te dagen, zodat het recht kan zegevieren.
Er is overduidelijk sprake van discriminatie en ernstige ecenomische achterstand in de regio's van Sri Lanka waar de meerderheid van de Tamils leeft. De Europese Unie zou op dit gebied een rol van betekenis kunnen spelen. Door programma's te financieren kan iets gedaan worden aan de ongelijkheid en kunnen vrede en verzoening dichterbij worden gebracht. Indien we niet gezamenlijk handelen, zullen meer onschuldige Srilankanen zich aansluiten bij de half miljoen landgenoten die Sri Lanka reeds ontvlucht zijn.
In genoemde regios's is veelvuldig sprake van de inzet van kindsoldaten en van sexuele intmidatie van vrouwen. Indien wij deze feiten negeren, zou dit in strijd zijn met het pleidooi voor democratie, vrijheid en sociale rechtvaardigheid dat wij hier vaak houden. Onze aanwezigheid bij de donorbijeenkomst in Sri Lanka, die gepland staat in mei, is van zeer groot belang. Verder verzoek ik de voorzitter met klem deze resolutie direct te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de regering van de Democratische Socialistische Republiek Sri Lanka.

Cushnahan (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, als hoofd verkiezingswaarnemer van de Europese Unie tijdens de verkiezingen van 2000 en 2001 was ik directe getuige van de afschuwelijke gevolgen van het geweld in Sri Lanka. Daarom deed het me bijzonder goed aanwezig te zijn bij het ondertekenen van de historische overeenkomst voor een staakt-het-vuren, die hopelijk een periode inluidt van vrede en voorspoed, onderbouwd door een krachtiger beleid op het gebied van de mensenrechten.
Ik erken de moed van degenen die de overeenkomst ondertekend hebben, evenals de rol van de Noorse regering en haar ambassadeur in Sri Lanka bij de totstandkoming ervan. Tevens zie ik in dat het neerleggen van de wapenen, hoe welkom ook, geen vrede betekent, maar slechts een eerste voorzichtige stap op de weg ernaartoe. We moeten er zonder meer van uitgaan dat het een weg zal zijn met vele obstakels, kleine en grote. Indien alle partijen echter van goede wil en vastbesloten zijn, en de LTTE erkent dat de enige stap voorwaarts die van een vredesdialoog is, kan en mag niets het vredesproces doen ontsporen. Het is beter borg te staan voor een vreedzame toekomst dan gevangenen te blijven van het verleden.
Tezamen met hun aanhang hebben de minister-president en de leider van de Tamil Tijgers werkelijk grote risico's genomen voor de vrede. Voor hun inspanningen dienen ze te worden beloond door de internationale gemeenschap, inclusief de Europese Unie. De internationale gemeenschap moet niet alleen de nodige politieke en morele bijstand verlenen, maar ook zorg dragen voor voldoende kapitaal om het vredesproces te ondersteunen. Indien de inwoners van Sri Lanka, met name zij die twijfelen, het idee krijgen dat vrede werkelijk mogelijk is, zou dit de basis van de overeenkomst verstevigen en de steun ervoor vergroten.
Het is veel beter dat de internationale gemeenschap nu in vrede investeert dan dat zij in de toekomst geld spendeert aan het opruimen van de brokstukken die het gevolg zijn van een conflict zonder einde en voortdurend geweld. Ik wens Sri Lanka het allerbeste en ik zou alle politieke leiders en burgers van het eiland willen oproepen het vredesproces te steunen en de hoop te koesteren dat het zal resulteren in permanente vrede in hun land.

Van den Bos (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, een orkaan van geweld verscheurt het tropische eiland in de Indische Oceaan. Zal de gesloten wapenstilstand nu eindelijk standhouden? Wanneer zullen regering en Tamil-tijgers inzien dat de burgeroorlog door niemand te winnen valt en komt er langdurige vrede tot stand?
Het ijzer moet, nu het heet is, met de nieuwe regering gesmeed worden. Het is van het grootste belang dat alle partijen het eens worden over het basisprincipe van een blijvende vrede. President en eerste minister moeten nu eindelijk één lijn trekken, anders spelen zij de tijgers in de kaart. In het verleden hebben de Tamil-tijgers vaker wapenstilstanden geschonden. Zeven jaar geleden werden de laatste vredesonderhandelingen onverwacht afgebroken door aanvallen van de tijgers. En ook nu blijven ze doorgaan met het recruteren van soldaten en zelfs kinderen.
De politiek moet waakzaam blijven, ook internationaal. De monitoring door 30 waarnemers lijkt wel erg mager. Kunnen zij dat wel goed doen? En, zo vraag ik, wat kan de Europese Unie doen om ervoor te zorgen dat de wapens voorgoed achter slot blijven en de gewelddadige storm eindelijk gaat liggen op dit paradijselijke eiland?

Mann, Thomas (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, een jaar geleden heeft de SAARC-delegatie van het Europees Parlement een bezoek gebracht aan Sri Lanka. Ik heb hieraan als ondervoorzitter deelgenomen en heb bij deze gelegenheid niet alleen het zuiden, maar ook het noorden van het land leren kennen. In de buurt van Jaffna had het leger juist grote gebieden heroverd op de Tamil Tijgers. Wij zagen verwoeste dorpen in een kaalgeslagen landschap en maakten een demonstratie mee van vissers en boeren die wilden terugkeren naar hun dorpen, maar dit om veiligheidsredenen niet mochten. Terug in Colombo hoorden we van buitenlandse waarnemers en de Srilankaanse NGO's dat de oorlog in Sri Lanka inmiddels tot het dagelijks leven behoorde.
Bij alle gesprekken hebben wij de Noorse bemiddelaars, die zich al jaren inzetten voor bilaterale onderhandelingen, gesteund. Slechts weinigen van ons geloofden destijds in een einde van de al bijna twintig jaar durende burgeroorlog, die aan meer dan zestigduizend mensen het leven heeft gekost. Sinds de verkiezingen, die zijn gewonnen door het Verenigd Nationaal Front, onder meer omdat dit beloofde naar vreedzame oplossingen te zoeken, is er verandering in de situatie gekomen. Economische sancties zijn opgeheven, beperkingen ten aanzien van de visserij zijn verminderd, het vervoersembargo is versoepeld en er zijn verbindingen voor het zee- en vliegverkeer geschapen. Op basis van een wapenstilstand, die hopelijk zal worden verlengd, zijn krijgsgevangenen uitgewisseld en is de Noren opnieuw om hulp verzocht.
Mijnheer de commissaris, gelukkig heeft de Europese Unie nooit de handen in de schoot gelegd. Wij hebben vooral humanitaire hulp verleend. Sinds 1993 is via ECHO ongeveer 13 miljoen euro beschikbaar gesteld. Onlangs is een miljoen euro uitgetrokken voor de verbetering van de situatie op het vlak van de voedselvoorziening en de gezondheid, medische zorg, geneesmiddelen en het creëren van voorwaarden voor meer hygiëne en schoon water. Bij de donorconferentie in Sri Lanka in mei zou de Europese Unie niet alleen in economisch opzicht actief moeten worden. Zij zou vooral politieke druk moeten uitoefenen om te waarborgen dat de wapenstilstand en de eerste vredesonderhandelingen, die immers nog maar tere plantjes zijn, geen zaak van voorbijgaande aard worden, zoals zo vaak het geval is geweest de afgelopen jaren, maar dit keer werkelijk effect sorteren. Sri Lanka en zijn burgers hebben behoefte aan een duurzaam vredesproces.

Fischler
. (DE) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, na de ondertekening van de wapenstilstandsovereenkomst tussen de regering van Sri Lanka en de LTTE op 24 februari hopen wij dat beide partijen thans aan de onderhandelingstafel zullen terugkeren en overeenstemming zullen bereiken over een alomvattende vredesovereenkomst. Een dergelijke stap zou het proces van verzoening nieuw leven inblazen en de start van de wederopbouw mogelijk maken. Ik zou in dit verband in het bijzonder mijn erkentelijkheid willen betuigen aan de regering van Noorwegen, die zich achter de schermen onvermoeibaar heeft ingezet als bemiddelaar voor het vredesproces.
De Commissie heeft de Srilankaanse regering ervan verzekerd dat zij bereid is deel te nemen aan de internationale maatregelen ter ondersteuning van een wederopbouwprogramma zodra er tekenen zijn dat in het vredesproces werkelijk vooruitgang wordt geboekt. Inmiddels heeft de Commissie een aantal maatregelen genomen. In het kader van de steun voor ontheemde bevolkingsgroepen zal dit jaar een bedrag van 2,7 miljoen euro voor humanitaire hulpprogramma's beschikbaar worden gesteld, na de 3,3 miljoen euro in het afgelopen jaar.
In 2003 en 2004 zal voor deze programma's telkens 4 miljoen euro worden uitgetrokken. Deskundigen van ECHO zijn momenteel in Sri Lanka om na te gaan hoe groot de behoefte aan humanitaire noodhulp dit jaar is. In april zullen missies naar dit land reizen om voorstellen uit te werken voor programma's en projecten voor de periode 2002-2006. In dat kader zal een bedrag van 10 miljoen euro voor ontwikkelingshulp beschikbaar worden gesteld, evenals een bedrag van maximaal 5 miljoen euro voor economische steun.
Volgende week zal in Colombo een vergadering van de werkgroep EG-Sri Lanka over ontwikkelingshulp plaatsvinden. Bij deze gelegenheid zal worden gesproken over de vraag hoe het snellereactiemechanisme van de Commissie kan worden ingezet om het scheppen van vertrouwen en de preventie van conflicten te bevorderen. Na het ontwikkelingsforum van de Wereldbank in juni zullen vervolgvergaderingen van de werkgroep plaatsvinden over ontwikkelingshulp en economische samenwerking.
De Commissie heeft bij de planning van de humanitaire hulp bewust voor een hoge mate van flexibiliteit gezorgd zodat, mocht de wapenstilstand effect sorteren, maatregelen kunnen worden genomen voor verhuizing en terugkeer van mensen, economisch herstel, opleiding en inkomensverbetering. Een alomvattende vredesovereenkomst zou ons in staat stellen samen met andere partners een grootscheeps wederopbouwprogramma op stapel te zetten.

De Voorzitter.
Hartelijk dank, mijnheer Fischler.
Het gecombineerd debat is gesloten.
De stemming vindt om 17.30 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende ontwerpresoluties:
B5-0135/2002 van mevrouw Rodríguez Ramos e.a., namens de PSE-Fractie, over de boycot van de Verenigde Staten op de invoer van clementines uit Spanje;
B5-0136/2002 van de heer Jové Peres, namens de GUE/NGL-Fractie, over het handelsembargo van de Verenigde Staten op clementines uit de Gemeenschap;
B5-0144/2002 van de heer Bautista Ojeda e.a., namens de Verts/ALE-Fractie, over clementines;
B5-0154/2002 van de heer García-Margallo y Marfil, namens de PPE-DE-Fractie, over clementines.

Sornosa Martínez (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij dat ik dit Parlement mag toespreken terwijl de heer Fischler hier aanwezig is. Ik wil graag iets zeggen over clementines - die vallen immers onder de bevoegdheid van de heer Fischler.
De Verenigde Staten hebben unilateraal besloten de grenzen te sluiten voor onze clementines. Dat is onrechtvaardig, en het Parlement moet dit besluit dan ook afkeuren.
Dit debat moet leiden tot een resolutie waarin we de Commissie, de Raad en de Spaanse regering oproepen zich op een efficiënte wijze van hun taken te kwijten. We moeten al hetgeen we samen voor de communautaire landbouwsector hebben opgebouwd beschermen - dat moet de doelstelling van deze resolutie zijn. De Commissie moet daarom snel handelen teneinde dit handelsveto te beëindigen. Dit verbod van de Verenigde Staten heeft namelijk geen ander doel dan de bescherming van de eigen productie.
De huidige Spaanse regering heeft zich in dezen steeds heel volgzaam opgesteld en houdt vol dat we dit probleem door een bilaterale dialoog moeten oplossen. We moeten de Commissie vragen een andere strategie te volgen: we kunnen de dialoog niet voortzetten en doen alsof er niets gebeurd is. Het optreden van de Verenigde Staten heeft de sector citrusvruchten van de Unie immers enorme schade toegebracht.
De Commissie mag bij het oplossen van dit conflict niet vergeten dat de Verenigde Staten op een unilaterale wijze gehandeld hebben. Ze hebben de overeenkomst over fytosanitaire maatregelen op een onaanvaardbare wijze geïnterpreteerd en hun optreden is in strijd met de bepalingen van de Wereldhandelsorganisatie. Met andere woorden: de Commissie moet zich agressiever opstellen dan de Spaanse regering tot nu toe heeft gedaan. De Spaanse regering heeft immers niets bereikt en van de Amerikanen alleen maar een voorstel met nauwelijks verhulde dreigementen ontvangen. Volgens dat voorstel moeten er wijzigingen worden aangebracht in het protocol dat de uitvoer van onze citrusvruchten reguleert.
Het is van fundamenteel belang dat het fungerend voorzitterschap een actieve en strijdlustige houding aanneemt. De voorzitter van de Raad van landbouwministers moet hier in dit Parlement komen vertellen wat voor initiatieven hij denkt te ontwikkelen om ervoor te zorgen dat de uitvoer van citrusvruchten weer als vanouds verloopt. En dan moet hij ons ook uitleggen hoe hij de producenten die als gevolg van deze situatie schade lijden schadeloos denkt te stellen.
Dat is wat ik u wilde vragen, mijnheer Fischler, en ik hoop dat u aan onze verwachtingen tegemoet komt.

Jové Peres (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag wat opmerkingen maken over de gezamenlijke ontwerpresolutie die ook wij hebben ondertekend. Deze resolutie bevat om te beginnen een hele reeks overwegingen en verzoeken met betrekking tot de unilaterale beslissing van de Verenigde Staten om de invoer van Spaanse clementines tijdelijk te verbieden. We wijzen er in onze resolutie op dat deze unilaterale beslissing van de Verenigde Staten in strijd is met de normen van de Wereldhandelsorganisatie, aangezien handelsbelemmeringen in verhouding moeten staan tot de risico's, niet discriminerend van aard mogen zijn en ondersteund moeten worden door wetenschappelijk bewijs. Dat wordt allemaal in de resolutie vermeld.
Alles wijst er echter op dat het Amerikaanse invoerverbod voor clementines uit de Europese Unie niets anders is dan een excuus om te verhinderen dat deze clementines de Amerikaanse markt penetreren. Niet-communautaire clementines vallen niet onder de maatregel. Dat is onaanvaardbaar, en in de resolutie wordt gewezen op parallellen met de maatregelen betreffende staal. Ook hier schenden de Verenigde Staten de regels van de Wereldhandelsorganisatie.
De resolutie geeft verder een overzicht van de enorme verliezen die de producenten en exporteurs van citrusvruchten dit marketingjaar hebben geleden. Daarnaast wordt - letterlijk - aangegeven dat bij de communautaire acties vertraging is ontstaan.
Ik wil ook nog de aandacht vestigen op een aantal data die in de resolutie genoemd worden. De Verenigde Staten schorsen de invoer van clementines op 30 november op. Ze ratificeren het daartoe strekkende besluit op 5 december. Op 14 februari vraagt de Spaanse regering de Commissie om in dit conflict op een efficiënte wijze te interveniëren.
Tot slot vragen we de Commissie een hele reeks acties te ondernemen: ze moet spoedig voorstellen doen voor de schadeloosstelling van al degenen die schade hebben geleden; ze moet dit conflict met de Verenigde Staten zo snel mogelijk oplossen, en wel voor het volgende marketingjaar - anders zijn de gevolgen desastreus. Als er geen oplossing kan worden gevonden moet de Commissie binnen het kader van de Wereldhandelsorganisatie actie ondernemen tegen de Verenigde Staten.
Tot slot wil ik de Commissie bedanken voor de wijze waarop ze tot nu toe is opgetreden. Ze heeft heel snel gereageerd toen de Landbouwcommissie haar vroeg te verschijnen. De Commissie heeft beloofd ons zo spoedig mogelijk te informeren. Ik geloof daarom dat het niet meer dan fatsoenlijk is dat we de Commissie allemaal bedanken voor haar optreden tot nu toe.

Auroi (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, vanwege een klacht van een consument in Maryland, die een mediterrane vlieg in een clementine heeft aangetroffen, hebben de Verenigde Staten plotseling unilaterale maatregelen tegen Spanje getroffen. Zoals u kunt constateren gaat het hier niet om een probleem op fytosanitair gebied, maar om een handelsbarrière die de Verenigde Staten nu heeft opgeworpen.
De heer Jové Peres heeft terecht benadrukt dat de Spaanse regering tijd heeft verloren omdat ze de Commissie niet direct in november 2001 van deze kwestie op de hoogte heeft gesteld, maar pas op 14 februari. Het probleem is echter nog niet opgelost. Overigens kampt Marokko om dezelfde redenen ook met dit probleem.
De vlieg die de Amerikaanse regering gestoken heeft - om het zo maar te zeggen - is eerder een electoraal insect dan een mediterrane citrusparasiet. De houding die de Verenigde Staten jegens clementines aanneemt, is gelijk aan de houding van dit land ten opzichte van buitenlandse staalproducten. Dit punt is reeds door mijn collega's aan de orde gesteld. De Verenigde Staten gaan hiermee terug naar het tijdperk van protectionisme en unilateralisme, geheel in strijd met de toezeggingen die in het kader van de WTO zijn gedaan. Amerika kan zijn grenzen niet iedere keer sluiten wanneer dat vanuit electoraal oogpunt wenselijk is, of de WTO-akkoorden schenden telkens als de Europese Unie in de weg staat.
Conform de aanbevelingen in de resolutie wil ik de Commissie verzoeken om bij de WTO een procedure tegen de Verenigde Staten te starten als er niet onmiddellijk een oplossing wordt gevonden. De Commissie moet verder voorstellen doen om de betrokken personen schadeloos te stellen zolang dit conflict niet is opgelost. Tot slot moet de Raad ons via zijn fungerend voorzitter laten weten welke initiatieven hij onlangs heeft genomen om dit conflict op te lossen.

García-Margallo y Marfil (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij dat we over dit onderwerp een gezamenlijke ontwerpresolutie hebben kunnen opstellen, waarvoor mijn felicitaties.
De problematiek rond de clementines is geen geïsoleerd geval, maar gewoon een volgend incident in een hele reeks, en dus niets anders dan een uiting van de spanning in de handelsbetrekkingen tussen de Verenigde Staten en de Europese Unie. Ik zal hier geen opsomming geven van al die incidenten maar alleen - zoals ik gisteren al zei, toen ik het over de transatlantische dialoog had - verwijzen naar de onenigheid over met hormonen behandeld vlees, het conflict over bananen, de steun aan Noord-Amerikaanse luchtvaartmaatschappijen - als gevolg waarvan onze luchtvaartmaatschappijen veel minder concurrerend zijn - en de enorme exportsubsidies, waarvan nu is vastgesteld dat ze illegaal zijn.
Deze incidenten vormen echter niet het grootste probleem. Veel erger is dat we nu aan het begin lijken te staan van een nieuwe protectionistische golf. Eén manifestatie daarvan is de heffing op staal, waarover we gisteren gesproken hebben. Het invoerverbod op clementines is een ander voorbeeld.
Ik moet daaraan toevoegen dat dit incident, de clementines, zo mogelijk nog ernstiger is dan de staalproblematiek. Over staal zullen alleen maar invoerrechten worden geheven - voor clementines zijn de grenzen helemaal gesloten. Daarom heb ik gisteren gezegd dat dit onderwerp met dezelfde energie en doortastendheid moet worden aangepakt als de staalheffingen, als we tenminste het hoofd hoog willen houden en binnen de Wereldhandelsorganisatie onze geloofwaardigheid willen behouden.
Ik wil de heer Jové Peres, die van de gelegenheid gebruikt heeft gemaakt om de Spaanse regering een verwijt te maken, terechtwijzen. De Commissie is van deze ontwikkelingen al geruime tijd op de hoogte, en als de heer Jové Peres de zaak wat nauwkeuriger had gevolgd, dan zou hij weten dat de heer Lamy in antwoord op een vraag van mij in december al gezegd heeft dat de heer Zoellick, die verantwoordelijk is voor het Amerikaanse beleid voor de bescherming van de gezondheid, een onderhoud had gevoerd met een vertegenwoordiger van de Commissie, en dat deze op de hoogte was van de situatie. De heer Lamy was door de Spaanse regering ingelicht, en hij heeft verder mijn vraag van 12 december gehoord. Maar goed, het is een interpretatie die ik begrijp en wel wil aanvaarden - u zit immers in de oppositie.
Met betrekking tot het petitum kan ik zeggen dat ik het eens ben met hetgeen hier is gezegd. Het gaat er in de eerste plaats om al diegenen die schade hebben geleden schadeloos te stellen. Bovendien moet er een dialoog met de Verenigde Staten worden aangegaan - een slecht akkoord is immers beter dan een goede rechtszaak, aangezien en rechtszaak jaren kan voortslepen en onze oogsten intussen verloren gaan. Tot slot moet er zo snel mogelijk een procedure worden ingezet bij Comité 133. Dat is absoluut noodzakelijk. Het gaat er dan vooral om een pressiemiddel te hebben bij de onderhandelingen met de Verenigde Staten, en niet zozeer om een procedure in te zetten die vermoedelijk pas afgerond wordt als de kalveren op het ijs dansen.
Ik wijs er opnieuw op - en de heer Lamy kan dit bevestigen - dat de Spaanse regering dit onderwerp in december al heeft aangepakt, of mijnheer Jové dat nu leuk vindt of niet.
Laat ons elkaar dus geen verwijten maken. We moeten eensgezind opkomen voor de bescherming van de Spaanse clementines - dat is nu de enige doelstelling. De Voorzitter denkt er kennelijk ook zo over: hij heeft mij in zijn enthousiasme meer spreektijd gegund dan mij rechtens toekomt.

Fischler
. (DE) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, om te beginnen zou ik willen verduidelijken hoe de bevoegdheden verdeeld zijn. Mevrouw Martínez heeft terecht gezegd dat de clementines onder mijn bevoegdheid vallen, maar het gaat hier in eerste instantie om de mediterrane fruitvlieg, en die kwestie valt onder de bevoegdheid van mijn collega David Byrne. Wanneer hieruit een WTO-probleem voortvloeit, is vervolgens Pascal Lamy verantwoordelijk. Dit alleen ter verduidelijking. De Commissie is natuurlijk in ieder geval bevoegd.
Meer dan 15 jaar lang heeft Spanje in het kader van een bilateraal protocol met de Verenigde Staten inzake de mogelijke overbrenging van de mediterrane fruitvlieg clementines naar de VS uitgevoerd. Daarbij zijn af en toe problemen opgetreden, zeker, maar deze konden altijd snel worden opgelost. Nu is echter onder bepaald twijfelachtige omstandigheden een zeer klein aantal larven van fruitvliegen gevonden, op grond waarvan de VS het onzinnige besluit genomen heeft de invoer van clementines volledig te verbieden.
Spanje is van mening dat de beste en snelste oplossing erin zou bestaan met de VS bilaterale gesprekken te voeren en het protocol te wijzigen. Het nieuwe protocol zou dan door de VS juist voor het volgende leveringsseizoen, dat in oktober begint, moeten worden aangenomen. Dit lijkt misschien wat al te optimistisch, maar uiterlijk volgende maand, in april, zullen wij weten of dit een haalbare kaart is. Gezien de situatie van dit moment zou dit in ieder geval de beste oplossing zijn.
Spanje heeft de Commissie daarnaast op 14 februari officieel verzocht na te gaan of het invoerverbod verenigbaar is met de WTO-overeenkomst en zo nodig in Genève een klacht in te dienen. De Commissie heeft een begin gemaakt met dit onderzoek en zal deze zaak als eerste stap op 20/21 maart voorleggen aan het SPS-comité in Genève. Vooralsnog betwijfelt de Commissie serieus of de maatregel van de VS strookt met de WTO-voorschriften, aangezien het invoerverbod strijdig lijkt te zijn met meerdere fundamentele beginselen betreffende de invoering en toepassing van handelsmaatregelen.
De Commissie geeft desalniettemin de voorkeur aan een oplossing op basis van onderhandelingen, waarin afdoende rekening gehouden wordt met de belangen van beide partijen. Mocht echter niet naar behoren rekening worden gehouden met de Spaanse belangen, dan is de Commissie bereid de noodzakelijke maatregelen te nemen. Hiertoe behoren ook verdere stappen bij de WTO in Genève, indien mocht blijken dat onze eerste indruk juist is en dat dus inderdaad de WTO-voorschriften worden overtreden.
Ik zou er ook op willen wijzen dat de producenten van citrusvruchten bij de rechterlijke instanties in de VS hebben aangedrongen op voorlopige opheffing van het verbod. Op juridisch of gerechtelijk vlak lijkt dit momenteel de beste weg te zijn. Verder kan ik u zeggen dat de EU-bepalingen voor een dergelijk geval niet voorzien in rechtstreekse compensatie. De Commissie zal echter alles doen wat in haar vermogen ligt om de negatieve gevolgen van de Amerikaanse maatregelen voor deze sector van de Europese economie zoveel mogelijk te beperken.

De Voorzitter.
Hartelijk dank, mijnheer Fischler.
Het gecombineerd debat is gesloten.
De stemming vindt om 17.30 uur plaats.
(De vergadering wordt om 17.00 uur onderbroken om 17.30 uur hervat)

Posselt (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, in de fracties hebben felle discussies plaatsgevonden over de spreektijden en over de vraag welke onderwerpen überhaupt nog op de lijst van actuele en dringende kwesties konden worden ingeschreven en welke niet. Er werd om minuten gestreden en dan zijn wij een half uur voor de stemming klaar! Dit betekent dat er met de indeling iets niet klopt en ik zou u willen verzoeken na te gaan hoe wij de vergadertijd tot de stemming optimaal kunnen benutten.
De Voorzitter.
Ik dank u hartelijk, mijnheer Posselt. U kunt ervan op aan dat hetgeen u zei is genoteerd en onderzocht zal worden.
Gezamenlijke ontwerpresoluties over actuele, dringende en bijzonder belangrijke kwesties (artikel 50 van het Reglement)

De Voorzitter.
Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement te zijn onderbroken.

De Voorzitter.
 Aan de orde is het verslag (A5-0029/2002) van de heer Bautista Ojeda, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over het voorstel voor een verordening van de Raad tot verlenging van de financiering van in het kader van Titel II bis van verordening (EEG) nr. 1035/72 goedgekeurde programma's voor de verbetering van de kwaliteit en van de afzet van bepaalde dopvruchten en sint-jansbrood en tot vaststelling van specifieke steun voor hazelnoten (COM(2001) 667 - C5-0652/2001 - 2001/0275(CNS)).

