Goedkeuring van de notulen
De Voorzitter
De notulen van de vergadering van gisteren zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

García Arias
Mijnheer de Voorzitter, gisteren heeft zich in Asturië in Spanje een betreurenswaardig ongeluk voorgedaan waarbij een mijnwerker om het leven is gekomen. Als ik deze zaak hier aan de orde stel, is dat omdat het risico bestaat dat de werkonderbrekingen en stakingen in de Asturiaanse mijnindustrie zich nog verder uitbreiden want de spanning neemt steeds meer toe.
Deze kwestie heeft een communautaire achtergrond. De oorsprong van het conflict is namelijk gelegen in het feit dat de Europese Commissie het plan heeft afgewezen dat de Spaanse regering reeds was overeengekomen met de vakbonden. Ik verzoek u, mijnheer de Voorzitter, de Commissie duidelijk te maken dat zij de nodige aandacht dient te schenken aan de gebeurtenissen in Spanje want ik ben bang dat het conflict gaat escaleren.
Ik zou ons leedwezen willen betuigen en de Spaanse mijnwerkersbonden en de Spaanse regering willen oproepen tot kalmte; anderzijds dient de Commissie echter te beseffen dat zij het akkoord tussen de bonden en de regering van Spanje behoort te eerbiedigen, tenzij zij meent zich wegens de geografische afstand tussen Brussel en deze mijnbouwgebieden achter een autoritaire houding te moeten verschuilen.

De Voorzitter
Mevrouw García Arias, wij hebben vandaag in de krant kunnen lezen over deze verschrikkelijke gebeurtenis. Ik heb nota genomen van uw opmerkingen.

González Álvarez
Mijnheer de Voorzitter, omdat ik het kort moet houden zal ik me beperken tot de opmerking dat ik het volkomen eens ben met hetgeen mevrouw García Arias zojuist gezegd heeft. Als inwoners van Asturië zijn wij zeer verontrust over de houding die de Commissie heeft aangenomen ten aanzien van het plan voor de mijnbouw dat de Spaanse regering en de vakbonden in Asturië hebben ondertekend. Wanneer u onze condoléances overbrengt, moet u de Commissie erbij zeggen dat de ontwikkelingen in Asturië ons met zorg vervullen. Het conflict zou zich verder kunnen uitbreiden en we weten niet hoever het uit de hand kan lopen.

McMahon
Mijnheer de Voorzitter, in verband met de notulen, bladzijde 15, de kwestie die de heren de Vries en Martens ter sprake hebben gebracht. Ik zie dat Commissaris de Silguy aanwezig is en ik vraag me af of hij een verklaring wil afleggen over wat er aan de hand is, of toch tenminste het verzoek van het Parlement in overweging wil nemen om een verklaring af te leggen. Legt hij vandaag een persoonlijke verklaring af, of legt voorzitter Santer het Parlement uit waarom een commissaris er twee banen op na moet houden in deze tijden van hoge werkloosheid in Europa?

De Voorzitter
Mijnheer McMahon, nu de notulen zijn goedgekeurd, wilde ik het Parlement mededelen dat de voorzitter van de Commissie tijdens de vergadering van 28 en 29 januari te Brussel een verklaring zal afleggen over de vraag of de leden van de Commissie het recht hebben naast hun functie in de Commissie ook andere politieke functies te vervullen. Aldus zal gevolg worden gegeven aan het verzoek van de heren de Vries en Martens, waar ook de socialisten en unitair links zich achter hebben geschaard. Nogmaals, deze verklaring staat op de agenda voor Brussel.

Schiedermeier
Mijnheer de Voorzitter, in de notulen ben ik bij punt 11 als laatste spreker over het Witboek inzake spoorwegen en freeways voor het goederenvervoer per spoor uit de boot gevallen. Ik verzoek u derhalve, mijn naam op de sprekerslijst te plaatsen.

Cox
Mijnheer de Voorzitter, ik wil alleen even terugkomen op de kwestie die de heer de Vries gisteren ter sprake heeft gebracht en die u hebt afgehandeld. Ik hoop dat de Commissie zo verstandig is om zo'n verklaring af te leggen.

Hyland
Mijnheer de Voorzitter, ik was gisteren op de zitting aanwezig maar heb verzuimd om de aanwezigheidslijst te tekenen.
(De notulen worden goedgekeurd)

De euro, de kapitaalmarkt, de consument en de EMU
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over vier verslagen, namens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid,
A4-0383/97 van de heer Friedrich, over de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement "De gevolgen van de invoering van de euro voor de kapitaalmarkten" (COM(97)0337/3 - C4-0443/97); -A4-0338/97 van de heer Ruffolo, over het werkdocument van de Commissie over de externe aspecten van de Economische en Monetaire Unie (SEC(97)0803 - C4-0265/97); -A4-0417/97 van de heer Stevens, over elektronisch geld en de Europese en Monetaire Unie; -A4-0415/97 van de heer Pérez Royo, over de euro en de consument.
Friedrich
, rapporteur. (DE) Mijnheer de Voorzitter, de euro komt eraan en het zal een stabiele munt worden. Alle binnen en buiten Europa beschikbare gegevens wijzen erop, dat wij een fase ingaan die gekenmerkt wordt door een buitengewone grote stabiliteit van de valuta's en daar is ook helemaal niets op tegen. De waarschuwing van de voorzitter van de Amerikaanse Centrale Bank, Greenspan, mag echter niet geheel in de wind worden geslagen, want er zou ook nog wel eens deflatie kunnen dreigen.
Wij willen in Europa en de rest van de wereld noch deflatie, noch inflatie. Op de kapitaalmarkten in Europa kan men vanwege de invoering van de Europese munteenheid de volgende consequenties verwachten: ten eerste zal de markt voor kredieten in Europa de op één na grootste van de wereld worden; ten tweede zal de euro, voor zover nu bekend, de op één na grootste reservemunt van de wereld worden, ongeveer van dezelfde orde van grootte als de dollar; ten derde kan de euro, en wij zouden en moeten dit ondersteunen, er grotendeels toe kunnen bijdragen, dat het klimaat op de aandelenmarkt aanzienlijk verbetert. Deze ontwikkeling is heel belangrijk voor ons, omdat het beleggen in aandelen in Europa, en dit geldt met name voor Duitsland, slechts zeer beperkt plaatsvindt, waardoor bijvoorbeeld de pensioenvoorzieningen eenzijdig op de schouders van de overheid zijn komen te rusten in plaats van op de schouders van de belastingbetaler.
Elke particuliere pensioenregeling en de absoluut noodzakelijke vorming van een vermogensfonds voor de toekomstige pensioenvoorziening vereisen een goed functionerende en groeiende aandelenmarkt. Op deze manier kunnen brede lagen van de bevolking profiteren van de economische groei. Een omwenteling van de tot op heden bestaande, oneerlijke verdeling van het vermogen onder onze burgers is reeds lang hard nodig en onontbeerlijk. Ontwikkelingen op de aandelenmarkt, die door de euro op gang gebracht kunnen worden, kunnen hier tot verbetering leiden.
Ten vierde zal de euro natuurlijk ook leiden tot een concentratie bij de beurzen. Er zijn op dit moment in Europa 32 beurzen en 23 termijnbeurzen, in vergelijking met slechts 8 aandelen- en 14 termijnbeurzen in de Verenigde Staten. In Europa moeten wij, en ook de beurzen, bereid zijn nauwer te gaan samenwerken en de beurzen moeten zich specialiseren, teneinde ook in het nieuwe euroland onze beleggingsbeurzen te kunnen behouden.
Ten vijfde: er is nog niet echt een oplossing gevonden voor de vraag, hoeveel harmonisatie en regulatie de eurokapitaalmarkten echt nodig zullen hebben. Meer harmonisatie van de belastingen, voorschriften voor de statuten van Europese naamloze vennootschappen en indamming van de belastingontduiking zijn onomstreden, maar op grond van de ervaringen die zijn opgedaan in de Verenigde Staten, dus op de andere grote kapitaalmarkt, weten wij dat er ook bij ons in Europa geleidelijk meer controles en voorschriften moeten komen, hetgeen wij dan ook in ons verslag eisen.
De kapitaalmarkten moeten hun controles zoveel mogelijk zelf regelen, zonder overheidsinterventie. Dat zou het beste zijn, maar wij weten natuurlijk, dat het niet helemaal zonder overheid, spreek in dit geval de Europese Unie, zal lukken. In deze samenhang wil ik kort iets zeggen over de vier professoren die in Duitsland in verband met de geplande invoering van de euro een beroep op de grondwet hebben gedaan. Als de termijn voor de deelneming van Duitsland aan de Europese monetaire unie hierdoor inderdaad in gevaar wordt gebracht, zou dit natuurlijk een zeer grote tegenslag zijn voor de ontwikkeling van een met de VS vergelijkbare monetaire ruimte en schadelijke gevolgen voor alle burgers met zich mee brengen. Persoonlijk verwacht ik dat het beroep zal worden afgewezen, omdat er in het eerste oordeel van het Duitse constitutionele hof op werd gewezen, dat er aan de hoofdeis voldaan is. Deze hoofdeis luidt: Duitsland mag niet toetreden tot een monetaire unie die niet stabiel is. Duitsland mag uitsluitend toetreden tot een stabiele gemeenschap. Ik ben echter van mening, en de laatste jaren hebben dit bewezen, waarbij ik ook onze zuidelijke buren een compliment moet maken, dat de Europeanen serieus werk hebben geleverd om de munteenheden stabiel te maken, en het is ontegenzeglijk gelukt. Alle beschikbare gegevens wijzen erop, dat er in Europa daadwerkelijk een stabiele monetaire gemeenschap tot stand komt.
Ten overstaan van het Europees Parlement wil ik vandaag een beroep doen op het Duitse constitutionele hof. Het hof moet zo snel mogelijk een definitief oordeel ter zake uitspreken en dit niet te lang uitstellen. Duitsland en Europa moeten zekerheid krijgen over deze voor onze ontwikkeling zeer essentiële kwestie. Als het Duitse constitutionele hof het verzoek vanwege formele redenen, namelijk omdat het te vroeg zou zijn, afwijst en dan pas na de behandeling in de Duitse bondsdag tot een inhoudelijke toetsing overgaat, zou mijn land ten nadele van alle betrokkenen in zijn handelen worden lamgelegd, hetgeen absoluut vermeden moet worden. Daarom wil ik vandaag een beroep doen op het verantwoordelijkheidsgevoel van het Duitse constitutionele hof, om correct en binnen een redelijke termijn ook inhoudelijk een uitspraak te doen over het verzoek, zodat er voor de verdere ontwikkeling duidelijkheid bestaat. Slechts wie zich verandert, kan zich handhaven. Wij willen een stabiele euro, zodat Europa in de wereld een centrale rol kan blijven vervullen.

Ruffolo
Mijnheer de Voorzitter, de invoering van de euro brengt twee uiterst belangrijke problemen met zich mee: die van de interne waarde van de munt en de stabiliteit van de prijzen binnen de Unie en die van de externe waarde en de stabiliteit van de wisselkoers van de munt. Het tweede aspect is het onderwerp van dit verslag, waarin successievelijk behandeld worden: de te voorziene gevolgen van de invoering van de euro op de markten, de problemen die de invoering met zich meebrengt voor het wisselkoersbeleid van de Unie, de perspectieven die de munt opent voor een nieuwe fase van internationale, monetaire coöperatie en het specifieke probleem van het gebruik van de dollarreserves die in de toekomst als overtollig kunnen worden beschouwd.
Betreffende het eerste punt is het nu niet mogelijk zich een helder idee te vormen van de reacties van de markten op de invoering van de euro vooral op korte termijn. De meningen zijn momenteel verdeeld tussen degenen die ervan overtuigd zijn dat de euro van het begin af aan de kenmerken van een internationale munt zal vertonen, potentiële rivaal van de dollar, als gevolg van de uitbreiding en macht van het door de munt vertegenwoordigde economische gebied, en degenen die daarentegen voorzien dat de munt een fase van wantrouwen en zwakte tegemoet zal gaan als gevolg van de heterogeniteit van dat gebied. Elke prognose is niet alleen moeilijk maar ook nutteloos. Daar de geloofwaardigheid van de euro grotendeels zal afhangen van het monetaire beleid van de Unie, is het veel nuttiger zich daarop te concentreren.
In het verslag worden ten aanzien hiervan twee standpunten onderscheiden: die op korte en middellange en die op lange termijn. De kwestie van het monetaire beleid van de Unie mag niet worden voorgesteld als ging het om een keuze tussen een sterke en een zwakke euro; dat is namelijk een vals probleem. Het echte probleem is een stabiele euro te kunnen waarborgen zonder artificiële ingrepen van afscherming en zonder pogingen in de tegenovergestelde richting, door namelijk via de verzwakking van de euromunt het concurrentievermogen van de Europese economie te bevorderen. Een stabiele en geloofwaardige euro in omstandigheden van stabiel evenwicht van de overheidsfinanciën zal het mogelijk maken de rentevoet binnen de perken te houden en zodoende de ontwikkeling van investeringen te bevorderen, waarbij het teveel aan besparingen, dat tot op heden is gebruikt om het begrotingstekort te financieren, weer wordt geabsorbeerd en het groeipercentage wordt bevorderd.
Uiteraard hangt de wisselkoersstabiliteit ook af van het Amerikaanse monetaire beleid en de niet te voorziene externe shocks. Dat houdt twee problemen in: enerzijds de bevordering van een nauwe monetaire coöperatie met de Verenigde Staten in wederzijds belang en anderzijds de waarborg van een uiterst verantwoordelijk wisselkoersbeleid binnen de Unie. Wat dit laatste punt betreft, wordt in het verslag opgemerkt dat er nog zones van institutionele onduidelijkheid bestaan.
Met betrekking tot de lange termijn is het wenselijk dat het monetaire beleid van de Unie erop gericht is de geleidelijke ontwikkeling van de euro van Europese regionale munt tot wereldmunt te bevorderen, met eenzelfde prestige als de dollar. Dat hangt af van de mate waarin de wisselkoers tussen euro en dollar een afspiegeling zal zijn van de fundamentele economische betrekkingen tussen de beide gebieden en van de mate waarin de euro gebruikt zal worden in valuta- en financiële transacties door beursmensen van buiten de Unie.
De derde kwestie betreft de implicaties van de euro voor het internationale monetaire systeem. De eliminatie van een substantieel deel van de internationale handel en de invoering van een volledig nieuwe valuta brengen een radicale verandering van het monetaire landschap met zich mee, met nog maar drie basismunteenheden. Dit zal een volkomen nieuwe fase in de monetaire geschiedenis inluiden met grote risico's van instabiliteit en conflicten, maar ook met enorme mogelijkheden tot coöperatie. Deze mogelijkheden kunnen worden benut in het kader van een nieuw akkoord dat een beter georganiseerd monetair bestel op wereldniveau bevordert. In het verslag wordt de Europese Unie aangespoord werk te maken van een politiek initiatief in deze zin.
Het is tenslotte waarschijnlijk dat bij de invoering van de euro een substantieel deel van de momenteel bij de Europese centrale banken aanwezige dollarreserves daadwerkelijk ter beschikking komt. Het is zaak te kiezen tussen een hyperprotectionistisch beleid van de euro, waarbij deze voorraden in de inactieve sfeer zouden worden teruggedrongen, en een beleid van verstandig functioneel gebruik voor de doeleinden ontwikkeling en uitbreiding van de Unie.

 Pérez Royo
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, het duurt nog 352 dagen totdat de derde fase van de monetaire unie ingaat. Tot nog toe hebben de verschillende fasen van het tijdschema zoals vastgelegd in de Verdragen elkaar opgevolgd overeenkomstig de vooruitzichten, en thans kunnen we met grote stelligheid verklaren dat de euro vanaf 1 januari 1999 zijn intrede zal doen onder de voorwaarden die door de Europese Raad van Madrid gedefinieerd zijn, en dat in deze derde fase aanvankelijk 11 lidstaten van de partij zullen zijn, dat wil zeggen vrijwel alle landen die zichzelf niet hebben buitengesloten. Dat betekent dat de euro vanaf dat moment de gemeenschappelijke munt wordt van 200 miljoen Europese burgers. Of de invoering van de euro uiteindelijk een succes wordt, zal grotendeels afhangen van de houding van deze burgers ten aanzien van de gemeenschappelijke munt.
In de loop van de verschillende fasen van de monetaire unie hebben de verschillende hoofdrolspelers zich naar behoren van hun taak gekweten: de lidstaten hebben hun convergentieprogramma's voorbereid, de Commissie en de Raad hebben hun controletaak vervuld en de regelgevende instrumenten opgesteld, het Europees Monetair Instituut is opgericht en heeft geleidelijk aan een regelmatige werkwijze gevonden, het Parlement heeft de kwestie van de euro tot een van de prioriteiten van zijn debatten gemaakt, terwijl het bedrijfsleven, de kredietinstellingen en de kapitaalmarkten zich opmaken voor de nieuwe realiteit die met de invoering van de euro tot stand komt.
Toch zijn er nog een aantal open vragen betreffende de consument, de uiteindelijke gebruiker van de euro. Geld, munten zijn niet alleen een economisch begrip maar ook een factor met symbolische, sociale waarde, een basiselement van het leven in de maatschappij waarin het uiteindelijk de burgers zijn waar het om draait, en die burgers, die gewend zijn aan hun nationale munt, vertonen onderling weer veel verschillen, ze hebben verschillende opleidingsniveaus en hun gewoonten met betrekking tot het gebruik van geld en betaalmiddelen lopen sterk uiteen.
Deze burgers en de consument in het algemeen zien zich door de invoering van de euro voor een reeks problemen gesteld, zoals de kwestie van het gebruik van de euro tijdens de overgangsperiode, de kwestie van het inwisselen, tijdens de overgangsperiode, van de nationale munt van de deelnemende lidstaten in de euro, het vraagstuk van de definitieve ingebruikneming van de eurobiljetten en -munten aan het eind van die fase, de kwestie van de continuïteit van contracten en met name van de zogeheten toetredingscontracten met grote dienstverlenende bedrijven, zoals telefoonmaatschappijen, elektriciteitsbedrijven, enzovoort.
Bij het behandelen van deze vraagstukken hebben we getracht in de richting te gaan van de standpunten die het meest in het voordeel waren van de consument en die ons werden aangedragen door consumentenorganisaties; in sommige gevallen zijn er zelfs amendementen ingediend om dat standpunt te versterken waarbij wij ons bereid hebben getoond hiervoor te stemmen.
Om te beginnen moet worden gewezen op het belang van de verandering die per 1 januari 1999 ingaat. Ofschoon de biljetten en de munten pas drie jaar later, in 2002, in omloop zullen worden gebracht, zal de grote verandering toch al in 1999 plaatsvinden.
De overgangsperiode moet worden benut om de invoering van de euro op doeltreffende wijze voor te bereiden zodat de consumenten eraan gewend raakt in euro's te denken. Vanaf 1 januari van het komend jaar zal de euro wel al kunnen worden gebruikt als betaalmiddel bij betaling met cheques of bij gebruikmaking van kredietkaarten of elektronische betaling, waarbij het zaak is dat deze betaalvormen gestimuleerd worden zonder dat dit extra kosten voor de gebruikers met zich meebrengt.
Een bijzonder gevoelig punt is de kwestie van de transactiekosten voor het inwisselen van de nationale valuta bij de definitieve omschakeling op de euro. Naar onze mening moet duidelijk worden gesteld dat de omschakeling geen kosten met zich mee mag brengen. In dit verband moet gezegd dat de verordening van de Raad nogal vaag is en daarom hebben wij de Commissie in onze resolutie verzocht de vereiste wijziging voor te stellen om ervoor te zorgen dat dit punt verduidelijkt wordt, dat niet alleen van belang is voor de consument als zodanig maar ook voor de geloofwaardigheid van de nieuwe munt.
Verder stellen wij voor dat er duidelijke regels worden opgesteld voor de dubbele prijsaanduiding in de slotfase.
Tenslotte zou ik nog een punt willen benadrukken dat in dit Parlement al veelvuldig ter sprake is gebracht: wat de burgers betreft is het welslagen van de euro mede afhankelijk van de vraag of dat ze werkelijk zien dat de gemeenschappelijke munt voordelen met zich meebrengt voor het economisch leven, voor het welzijn van de burgers en voor de oplossing van de fundamentele problemen waarover zij zich de meeste zorgen maken, om te beginnen het probleem van de werkloosheid.
Tot slot wil ik nog zeggen dat ik er niet aan twijfel dat dit streven ook ten grondslag ligt aan het onderhavige debat alsmede aan de debatten over de overige verslagen die hier vanochtend behandeld worden.

De Voorzitter
Dan geef ik nu het woord aan de heer Stevens, als rapporteur, die tegen zijn gewoonte in te laat is. Ik verzoek echter de collega's op tijd hier te zijn voor hun spreekbeurten. Anders krijgen wij problemen.

Stevens
Mijnheer de Voorzitter, mijn excuses voor de vertraging. Ik was bezig met een interview over dit verslag en mijn horloge liep verkeerd.
Dit verslag gaat over de beperkingen van de techniek, en daar is wellicht aanleiding toe. Het is een eigenaardig toeval dat de introductie van de eenheidsmunt samenvalt met een technologische revolutie in de financiële dienstverlening, en misschien wel met een revolutie in de definitie van het begrip geld. De komst van elektronisch geld is even revolutionair als de introductie van de eenheidsmunt. In mijn verslag heb ik onderzocht of deze twee processen gecombineerd konden worden. Dat zou uiteraard een enorme winst opleveren. Helaas heb ik op deze vraag geen antwoord kunnen vinden.
Door de invoering van de euro zullen Europese bedrijven zwaar gaan investeren in informatica. Het zou logisch zijn om die investering te combineren met een stap in de richting van elektronisch geld, hetzij in de vorm van Internetgeld, hetzij in de vorm van de slimme kaart, de elektronische portemonnee.
De burger zou minder moeite hebben met de overstap van nationale bankbiljetten en munten naar de euro als zijn geld grotendeels elektronisch was en baar geld er niet meer zo toe zou doen.
Bovendien zouden de elektronische slimme kaarten kunnen worden uitgerust met een calculatorfunctie, zodat de burger, als hij in de winkel een prijs in euro's ziet, meteen kan weten hoeveel hij in Duitse marken of Franse frank zou moeten betalen.
Natuurlijk is het zo dat elektronisch geld een hele reeks andere gevolgen heeft, bijvoorbeeld voor de centrale banken en het toezicht op het bankwezen. Desondanks vind ik het jammer dat de Commissie, het Europees Monetair Instituut en de nationale regeringen deze gelegenheid niet durven te benutten. Kennelijk vinden ze de overgang naar de eenheidsmunt al moeilijk genoeg voor de burger en denken ze dat hij er niet nog eens een technologische revolutie bij kan hebben. Ze gaan ervan uit dat elektronisch geld niet snel genoeg terrein zal winnen in Europa om van enig belang te zijn tegen 1 januari 2002. Waarschijnlijk hebben ze daarin gelijk als ze passief blijven afwachten. Maar volgens mij hadden de zaken er anders uit kunnen zien als ze wat initiatief hadden getoond en het enorme potentieel hadden onderkend. Maar goed, het is nu eenmaal zo.
Mijn verslag heeft daarom maar een bescheiden functie. Het was oorspronkelijk bedoeld als een aansporing voor de Commissie, de Raad en het Europees Monetair Instituut. Nu is het niet meer dan een waarschuwingsschot. De euro gaat een revolutie teweegbrengen in de Europese economie. Hij gaat onze concurrentiekracht in de wereld aanzienlijk vergroten, maar de invoering van elektronisch geld kan daar ook toe bijdragen. De snelheid waarmee Europa een elektronische markt wordt, bepaalt hoe snel Europa daadwerkelijk een informatiemaatschappij wordt, en hoe sterk de Europese concurrentiepositie in de wereld wordt. Volgens mij laten we een mooie kans liggen.
Ik denk dat elektronisch geld er veel sneller komt dan nu wordt ingeschat. In de Verenigde Staten is Internetgeld veel sneller van de grond gekomen.
Op mij rust de bescheiden taak om onze partners in de Commissie, de Raad en de regeringen van de lidstaten erop attent te maken dat er ernstig moet worden gedacht aan een gelijktijdige invoering van de euro en elektronisch geld. Ik hoop dat mijn pessimistische inschatting door de praktijk zal worden gelogenstraft.

Porto
Mijnheer de Voorzitter, de euro is natuurlijk eerst en vooral bedacht om de belangen van de Europese Unie te dienen, maar de euro kan ook voor andere delen van de wereld interessant zijn.
Dat zou heel goed het geval kunnen blijken te zijn, aangezien alles erop lijkt te wijzen dat de euro een belangrijke munt gaat worden. Nu reeds worden 30 % van 's werelds betalingen verricht in de verschillende Europese munteenheden. De eenheidsmunt zal zonder twijfel een nog groter belang vertegenwoordigen, en die ene munt zal extra aantrekkelijk zijn, niet alleen voor betalingen, maar ook voor financiële investeringen en als munteenheid voor de reserve van centrale banken. Dat zou een voortzetting zijn van de stijgende lijn die we de afgelopen jaren hebben kunnen waarnemen met betrekking tot het gebruik van Europese munteenheden, terwijl tegelijkertijd de belangrijkste munt ter wereld, de dollar, aan belang heeft ingeboet: van 50 % naar 42 % in het tijdvak 1990-95; van 67 % naar 40 % voor financiële investeringen tussen 1981 en 1995, en van 76 % naar 6, 5 % als reservemunt tussen 1973 en 1995.
De grote mogelijkheden voor de euro vertegenwoordigen dus een extra motivering voor verantwoordelijk gedrag van de zijde van Europese Unie. Het is van belang dat de euro een sterke en stabiele munt wordt, op een evenwichtig niveau, zodat er geen gevaar bestaat voor overwaardering (waar onze export onder te lijden zou krijgen) of onderwaardering (wat een verlies aan geloofwaardigheid zou betekenen, met gevaar voor inflatie).
Als we willen dat deze munt in de gehele wereld aanvaard wordt, dan is het van belang dat er nu overal een groots opgezette campagne voor de verspreiding van die munt wordt georganiseerd. Ik wil er in dit opzicht speciaal de aandacht van de commissaris op vestigen dat wij in een advies van de Commissie externe economische betrekkingen, waaraan wij als rapporteur hebben meegewerkt, reeds suggesties in deze richting hebben gedaan. De nu lopende Europese campagne is zonder twijfel van groot belang, maar een campagne in de rest van wereld, begeleid door andere acties die van nut zouden kunnen zijn, kan niet langer uitgesteld worden. Deze campagne en de begeleidende acties kunnen niet overal dezelfde vorm aannemen, aangezien er op verschillende realiteiten moet worden ingespeeld - dat is trouwens ook de reden waarom getallen met betrekking tot het algemeen gebruik van de euro maar weinig concreets zeggen.
Concreter: verschillende gebieden mogen niet met elkaar verward worden. Het Europa zonder euro en een groot deel van Afrika maken rechtens of de facto deel uit van een grote eurozone, net als Latijns-Amerika, NoordAmerika en Azië, waar hoe dan ook de vooruitzichten op het gebied van betalingen, investeringen en het gebruik van de euro als reservemunt voor centrale banken, gunstig lijken te zijn. De Chinese Centrale Bank heeft al aangegeven 30 % van zijn reserves in euro aan te willen leggen, en dat in een continent waar zelfs de eigen yen zich niet zulk een dominante positie heeft weten te verwerven. Van belang is dus dat er overal ter wereld gerichte acties worden opgezet.
De vooruitzichten lijken gunstig: de euro zal Europa een belangrijker rol geven, wat in het belang van Europa is, maar ook in het belang van de wereldeconomie.

Cot
Mijnheer de Voorzitter, ik spreek namens de Commissie juridische zaken en rechten van de burger over het verslag van de heer Friedrich. Ik feliciteer de heer de Silguy met het werk dat hij heeft verricht, en vooral de groep-Giovannini, die het probleem volgens mij zeer goed heeft afgebakend. De heer Friedrich stelt een ambitieuze, uitvoerige en degelijke ontwerpresolutie voor. Dat is een goede zaak.
Dit verslag doet weinig echt juridische problemen rijzen. Het probleem van de continuïteit van de contracten is al geregeld in de verordeningen die wij onlangs hebben besproken. Het gaat hier dus vooral om de regelgevende maatregelen die de nationale overheden van de lidstaten of de beroepsorganisaties moeten nemen. Onze opmerkingen hebben dan ook voornamelijk betrekking op het bredere rechtskader voor de invoering van de euro. Aangezien het hier om de markten gaat, behelst dat kader ook het statuut van de Europese vennootschap. Daarvan moet eindelijk werk worden gemaakt. Daarnaast moeten er ook instellingen voor collectieve beleggingen in effecten komen en moeten later ook de belastingen worden geharmoniseerd.
Mijnheer de Silguy, ik zou kort nog iets willen zeggen over de bescherming van de consumenten, het thema van paragraaf 23 van de ontwerpresolutie van de heer Friedrich, dat ook in het verslag van de heer Pérez Royo wordt behandeld. U weet dat ik veel belang hecht aan de bescherming van de consumenten tegen fraude, maar ook tegen vermenging. Volgens mij moeten wij de lidstaten er dan ook toe aanzetten lichte structuren te creëren om kleine geschillen te regelen. Bovendien zult u noodgedwongen ook ooit het probleem van de strafrechtelijke beteugeling via de derde pijler, dus via overeenkomsten, opnieuw moeten aanpakken. Nu de euro op de sporen staat, wordt het tijd dat men zich daarmee gaat bezighouden. Ik zou daarover graag uw mening kennen.

Donnelly, Alan
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteurs graag bedanken voor hun werk. Ik ben tot dit Parlement toegetreden in 1989 en werd samen met de heer Cox de eerste rapporteur inzake de Economische en Monetaire Unie. Wij hebben veel technisch werk verzet voor we dit belangrijke project konden afronden. Kijk naar onze verslagen. We hebben veel werk verzet voor de Economische en Monetaire Unie, en inmiddels zijn we zover dat de EMU niet meer is tegen te houden. En dat ondanks de problemen die we hebben gehad, onder meer een recessie begin jaren "90.
De grootste spelers uit de sector van de financiële dienstverlening zijn ervan uitgegaan dat de EMU er komt, en hebben de laatste jaren navenante strategische beslissingen genomen. Onlangs zijn we getuige geweest van een golf van overnames en reorganisaties in de financiële dienstverlening. In de hele particuliere sector zijn grote bedragen geïnvesteerd in nieuwe informatica en het bijscholen van personeel. Dit hangt allemaal samen met de overgang naar de Economische en Monetaire Unie op 1 januari 1999.
Als de Europese Unie zichzelf duidelijke doelstellingen en realistische termijnen oplegt, kunnen we dus blijkbaar grote dingen bereiken in dit Europa. Vanaf het begin van de eerste fase in 1990 had het EMU-project duidelijke doelstellingen. De termijnen waren haalbaar, en dat is natuurlijk de reden waarom de eenheidsmunt er ook komt op 1 januari 1999. Binnen vier maanden neemt de Raad die laatste belangrijke beslissing, en als Parlement moeten we verder kijken dan die beslissing van 2 mei en het begin van de EMU op 1 januari 1999. Wij als Europees Parlement moeten een nieuwe agenda opstellen. Niemand heeft er iets aan als we op onze lauweren gaan rusten nu de eenheidsmunt er is. We moeten juist kijken hoe we die eenheidsmunt in de praktijk gaan brengen, welke rol hij in ons leven gaat spelen.
Ik zou hier voor mijn fractie een aantal prioriteiten voor de komende jaren op een rijtje willen zetten. Er valt een belangrijke les te trekken uit de financiële beroering in Zuidoost-Azië. Een munt moet stabiel zijn, en die stabiliteit moet aanwijsbaar zijn. Daarom is het pact voor stabiliteit en groei van het grootste belang. Wij moeten er met dit Parlement op toezien dat het tot in de puntjes wordt uitgevoerd, zodat we onze munt ook stabiel kunnen houden.
Ten tweede wil onze fractie dat de economische coördinatie verbeterd wordt. Ik weet dat de medewerkers van de commissaris op dit moment het jaarlijks economisch verslag aan het opstellen zijn, en wij zouden graag precies willen weten hoe het nieuwe jaarlijkse economische verslag eruit gaat zien. Hoe wordt de opbouw van een nieuwe, versterkte economische coördinatie verwerkt in de globale economische richtsnoeren? Wij hadden graag een dialoog met u in de komende paar weken om te zien of de globale economische richtsnoeren voor de toekomst ook daadwerkelijk beantwoorden aan de vereisten van deze nieuwe Europese omgeving.
Wij willen zorgen dat de Europese Bank onafhankelijk wordt. Niemand in dit Parlement zal bestrijden dat een onafhankelijke bank wel degelijk verantwoording schuldig is. Wij moeten ons zorgvuldig beraden over hoe we de Bank rekenschap laten afleggen, zeker in het licht van het verslag van mevrouw Randzio-Plath. Dat is onze taak als Europees Parlement. Dit betekent, Voorzitter, en ik richt mij tot u omdat u lid bent van het Bureau van het Parlement, dat wij de commissies van het Europees Parlement moeten reorganiseren. Het Europees Parlement heeft een bankcommissie nodig die toezicht houdt op de financiële wereld en op de Europese Centrale Bank, net zoals in een land als de Verenigde Staten van Amerika, waar ook een machtige bankcommissie bestaat. Onze fractie zal zich hier de komende maanden voor inzetten.
Wat voor rol krijgen de nationale parlementen in deze nieuwe omgeving? Zijn we zo arrogant om te denken dat we geen contacten met ze hoeven te onderhouden? We moeten op zijn minst informele contacten opbouwen, en ik ga hier in de komende weken ook aan werken, hopelijk samen met collega's uit het hele Parlement. We zouden een Europees Economisch Forum moeten opzetten waarin nationale parlementen en leden van het Europees Parlement gezamenlijk zitting nemen om de economische coördinatie en de rol van de Europese Centrale Bank van nabij te volgen. Ik hoop dat een aantal collega's hieraan zal willen meewerken.
Tenslotte wilde ik het nog even hebben over de burger en de consument. We hebben het technische werk gedaan, maar we hebben onze boodschap nog niet aan de bevolking verkocht. Wij, het Europees Parlement, u, de Commissie en ook de Raad moeten ervoor zorgen dat de burgers tussen nu en 1 januari 1999, en vooral 2002, al ons werk en de eenheidsmunt accepteren en verwelkomen.

Herman
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik richt mij voornamelijk tot de heer Ruffolo en wil het hebben over het verslag dat hij op zulke voortreffelijke wijze heeft ingeleid.
Men moet toegeven dat het probleem van de verhouding tussen de interne en externe waarde van de munt in het Verdrag nogal slecht is geregeld. Het Verdrag bepaalt immers dat de Centrale Bank de waarde bepaalt en dat ze de binnenlandse prijzen en dus ook de interne waarde van de munt moet stabiliseren. Volgens het Verdrag komt het de Raad of de regeringen toe de verhouding met de externe waarde vast te stellen. Daarvan is nu plots geen sprake meer: de verhouding tussen de euro en de overige munten zal uitsluitend door de markten worden gedicteerd. Er is geen systeem van vaste pariteiten meer. Tussen de ins en de outs zal het probleem blijven bestaan, maar het grootste probleem wordt de verhouding tussen de euro en de dollar, de yen en de andere grote internationale munten. De markten zullen in deze aangelegenheid een even grote rol spel als de Centrale Bank en haar rentevoet. De verhouding tussen de externe en interne waarde zal door de Centrale Bank worden vastgesteld.
De eenmaking van de interne markt zal onze afhankelijkheid van het buitenland verminderen. Daardoor zullen wij een monetair beleid kunnen voeren dat zich vooral op de binnenlandse behoeften richt en zullen wij ons niet langer voortdurend zorgen hoeven te maken over de monetaire stabiliteit tegenover het buitenland. De buitenlandse handel zal op dat ogenblik immers nog slechts 10 à 12 % van het bruto binnenlands product vertegenwoordigen, wat in vergelijking met de huidige cijfers vrijwel verwaarloosbaar is. Nu moet elke regering zorgen voor een juiste verhouding tussen de interne en externe waarde van de munt en de wisselkoersen om te voorkomen dat reusachtige wanverhoudingen ontstaan en dat de economie wordt ontwricht. Die omwenteling houdt in dat de Centrale Bank een grote macht moet hebben. Ze heeft nu al meer macht dan de Bundesbank en alleen een eenparig besluit van de vijftien lidstaten kan daarin verandering brengen.
Bovendien is in geen enkele strafmaatregel tegen de Centrale Bank voorzien, wat het ernstige probleem van haar financiële verantwoordelijkheid doet rijzen. Die financiële verantwoordelijkheid is in het Verdrag trouwens zeer slecht omschreven. Dat Verdrag zegt niets over de doelstellingen en geeft geen definitie van het zeer betrekkelijke concept van de monetaire stabiliteit. Wie tegelijkertijd rechter en partij is, krijgt nog meer macht. De Centrale Bank, die nu al zeer machtig is en vrijwel alles zal mogen doen, zal weinig of geen verantwoordelijkheid dragen en zal niet kunnen worden gestraft.
Hoe kunnen wij die situatie verbeteren? In de eerste plaats moeten wij de leiders van de Centrale Bank vooraf doelstellingen doen formuleren. Zij moeten zeggen wat zij als een redelijke en aanvaardbare inflatie en met de andere doelstellingen overeenstemmende prijsstabiliteit beschouwen. Als zij dat doen, kunnen wij hen na zes maanden of een jaar zeggen dat zij het doel hebben bereikt dat zij zich hadden gesteld of, als zij dat niet hebben gedaan, vragen wat zij daaraan willen doen. Zo komt een gesprek op gang dat de Centrale Bank verantwoordelijkheid en democratische legitimiteit kan geven. Dat is een van de belangrijkste punten die wij zullen moeten regelen als wij de verschillende kandidaten horen. Wij zullen hen die vraag stellen. Om die reden is de hoorzitting van het grootste belang. Ik dank het Bureau en de leden die ervoor hebben gezorgd dat de hoorzitting in optimale omstandigheden kan plaatsvinden.

Giansily
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, namens de Fractie Unie voor Europa zou ik het over het voortreffelijke verslag van de heer Friedrich willen hebben.
Het Commissievoorstel gaat ervan uit dat de harmonisatie van de markten, die met de invoering van de euro gepaard zal gaan, voor de financiële markten van het grootste belang is.
Dit voorstel komt als geroepen. Ik feliciteer de heer Friedrich met de strekking van zijn verslag. Paragraaf 11 van de ontwerpresolutie herinnert er terecht aan dat uitkeringen en terugbetalingen van pensioenfondsen, levensverzekeringen en vastgoedfondsen in nationale munteenheden worden gegarandeerd, wat betekent dat een groot deel van de gelden overeenkomstig het congruentiebeginsel in het land moet blijven. De monetaire unie zal de gehele monetaire ruimte van de Unie tot een enkel grondgebied maken. Dat breidt de mogelijkheden voor kapitaalbeleggingen aanzienlijk uit. Daarin ligt juist het belang van de uitdaging die de Unie met betrekking tot de kapitaalmarkten en de toekomst van het spaarwezen op middellange en lange termijn op wereldniveau tegenover de Verenigde Staten aangaat.
Voor de toekomst van Europa is het van het allergrootste belang dat de lidstaten van de Unie in het vooruitzicht van de aanstaande invoering van de euro bijvoorbeeld opnieuw de kwantitatieve beperking onderzoeken die ze hun pensioenfondsen opleggen.
In Frankrijk bijvoorbeeld blijkt thans het grote belang van de binnenlandse markt voor de financiële instrumenten. De MATIF, een van de belangrijkste, zo niet de belangrijkste futuresmarkt van Europa, moet zich verder kunnen ontwikkelen en moet tegen die van de Verenigde Staten kunnen blijven concurreren. Wij moeten ook het belang van de euro beseffen voor de maandelijkse betaling van de schuld. Voorts moet op de binnenlandse kapitaalmarkt, die in euro zal luiden, uiteraard ook de financiële kwaliteit van de reeds uitgegeven leningen worden gehandhaafd. Dat bewijst het nut van het stabiliteitspact, dat moet garanderen dat de reeds uitgegeven leningen tegen dezelfde waarde, aan de leners, wordt terugbetaald.
Het verslag van de heer Friedrich behandelt de gevolgen van de invoering van de euro voor de kapitaalmarkten. In het licht van de recente problemen bij de NAFTA kan men zeggen dat een dergelijke pure vrijhandelszone tot een impasse kan leiden. Dat rechtvaardigt het communautaire streven naar een geïntegreerde economische en monetaire ruimte door middel van een aantal concrete en gecoördineerde beleidsvormen, waarvan de heer de Silguy een onvermoeibare aanhanger is.
Wij moeten de EMU als de logische voortzetting van de interne markt, maar ook als een pedagogisch instrument voor de Europese integratie en de uitbreiding beschouwen. Voor de Oost-Europese landen vertegenwoordigt de euro de dynamiek van de voltooiing van de mededinging. De laatste stap daarin is de toetreding tot de monetaire bestel. De monetaire unie veronderstelt ook - ik denk daarbij aan onze Oost-Europese vrienden, die op bepaalde voorwaarden allen geroepen zijn op termijn tot de Unie toe te treden - dat de pan-Europese convergentie het resultaat wordt van de internationale flexibiliteit en van het project dat de Economische en Monetaire Unie zal geven aan de Europese landen die het scepticisme te boven komen en resoluut voor de toekomst kiezen.

Cox
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag namens de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij ingaan op het verslag van de heer Ruffolo.
De Unie heeft een lange periode van economische zelfbeschouwing achter de rug, waarin we gewerkt hebben aan de convergentie die nodig was om de muntunie tot stand te brengen. Nu dit verslag verschijnt, staan we op het punt ons doel te bereiken, en het is dan ook het juiste moment om ons af te vragen welke externe rol de euro moet gaan spelen.
Eén ding is volkomen duidelijk: dankzij de nieuwe Europese monetaire zone wordt de interne markt, die al open was, nog toegankelijker voor de economieën van de lidstaten. De Europese positie op de wereldmarkt is misschien wel het meest gebaat bij de euro. Dat zal vooral merkbaar zijn op het niveau van de interne markt als geheel.
Op het punt van de wisselkoers ben ik het eens met de rapporteur. De euro moet naar de buitenwereld stabiliteit uitstralen. Politici moeten dus de economische grondslagen in de reële economie in het oog houden. Politici moeten zorgen voor de juiste mate van convergentie. Politici moeten bepalen welk niveau van interne prijsstabiliteit wenselijk is. Maar als die dingen eenmaal zijn vastgelegd, moet de Centrale Bank het monetaire beleid bepalen, en in dit stadium moeten we geen oude debatten meer gaan openen.
Wat we duidelijk nog niet weten, is hoe snel en in welke mate de verankering in de markt de euro tot een reservevaluta zal maken, en in hoeverre dit dan weer een weerslag zal hebben op het interne beleid. Hierover kunnen wij op dit moment enkel nog maar speculeren.
Wat de plaats van politici en de Bank betreft, kan het standpunt van de liberale fractie als volgt worden samengevat: geef de keizer wat des keizers is en de Bank wat is vastgelegd in het Verdrag.

Seppänen
Mijnheer de Voorzitter, rapporteur Ruffolo spreekt over de basisstabiliteit van de wisselkoers van de euro en de dollar. Men mag zijn ogen niet sluiten voor het feit dat de stabiliteit op 1 mei van dit jaar of op de eerste dag van het volgende jaar geen blijvende maar een veranderende stabiliteit is. Economieën zijn dynamisch, want ze zijn verbonden met hun geschiedenis en afhankelijk van de structuur van de economie en de hele maatschappij. De stabiliteit van vandaag betekent voor sommige landen de instabiliteit van morgen. En dus is de valutakoers voor sommige landen goed en voor andere verkeerd.
De wens en de eis om de conjuncturen te synchroniseren is onterecht. Het kan in de praktijk niet worden verwezenlijkt, omdat landen verschillend zijn. En dus krijgen we in Europa nu een bestuurspolitieke en geen economische wisselkoers en mechanisme.
Ik vertegenwoordig de Finnen, ofwel een volk dat van de EU-lidstaten het meest negatief tegenover de komst van de EMU staat. Alleen met politiek geweld komt Finland in de EMU en dat is onze politieke elite van plan te gebruiken in de geest van de nieuwe verplichtingen die het disciplinaire Verdrag van Dublin met zich mee heeft gebracht.
Bij de ratificatie van het Verdrag van Maastricht zijn er in de parlementen van de verschillende landen geen besluiten genomen over de akkoorden van Dublin. De verplichtingen en de discipline ervan zijn nieuw in Europa. Daarom moeten we over de EMU een referendum houden in alle landen die ertoe toetreden. Dat vereist alleen al de democratie.
De EMU is een stap terug op de weg naar Europese democratie. Er is geen enkele parlementaire of democratische controle op. Een zes leden tellende onafzetbare directie neemt besluiten voor 370 miljoen mensen zonder dat ze hiervoor bij referenda een volmacht hebben gekregen.

Hautala
Mijnheer de Voorzitter, naar mijn mening is het niet overdreven te zeggen dat we voor een revolutie staan. De factoren ervan zijn de zaken die vandaag behandeld worden, namelijk de invoering van de euro en elektronisch geld. Ik wil hier nog twee factoren aan toevoegen: de toenemende handel op Internet die de mogelijkheden van de staten om belasting te innen en de welvaartsstaat te financieren in gevaar kan brengen, alsmede het jaar 2000 dat zekere storingen in computersystemen kan veroorzaken. Al deze factoren tezamen zorgen ervoor dat alle economische actoren zeker hun gedrag zullen veranderen. Er is grotendeels ook sprake van psychologie. Dit geldt zeker voor ondernemingen, de overheidssector en de consumenten.
Zodoende zijn er nogal wat onvoorspelbare factoren die de economie van de Europese Unie in gevaar kunnen brengen. Daarom steun ik beslist het voorstel van Alan Donnelly dat er ook in het Parlement een soort bankcommissie moet komen die over deze kwesties beraadslaagt. Die kan ook belangrijk zijn om een soort risicobesef bij te brengen, omdat risicobesef in deze situatie hard nodig is.
De heer Friedrich noemt in zijn eigen verslag een hoopgevende factor: als het nationale valutarisico verdwijnt, dan verdwijnt natuurlijk ook een factor die van invloed is op het groeien van de rentevoetverschillen. Dit kan een stabiliserende invloed hebben.
Tenslotte wil ik zeggen dat de Europese Unie nu moet durven om als tegenwicht voor de EMU ook een gemeenschappelijk economisch beleid te creëren en dan vooral op het gebied van de belastingheffing, maar ook om het Europese model van economisch beleid te kunnen verdedigen. Dat verschilt steeds duidelijker van de modellen van andere gebieden. Hierbij zou het zeer belangrijk zijn om mechanismen te creëren waarmee kan worden verzekerd dat de eurolanden die door de ongelijktijdige ontwikkeling van de economie in een crisis raken, niet in buitensporige economische problemen komen.

Scarbonchi
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik wil het over het verslag van de heer Stevens hebben.
Vrijwel alleen het stilzwijgen en het getalm van de Europese economische beleidmakers beletten nog dat het elektronische geld in Europa van de grond komt. Ik feliciteer dan ook de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid en haar rapporteur, de heer Stevens, dat zij het initiatief hebben genomen voor deze bezinning over de controle over het elektronische geld, een van de grootste uitdagingen waarmee de samenlevingen morgen zullen worden geconfronteerd.
Als gevolg van de twee omwentelingen die de Europese financiële praktijken op dit ogenblik drastisch veranderen, namelijk de invoering van de enige munt en de ontwikkeling van het digitale geld, zullen zeker nieuwe betalingswijzen ontstaan en zullen vooral het geld zelf en de rol van de banken en van de controle-instanties veranderen.
De jongste jaren heeft de stroomversnelling in de telecommunicatiesector het werk van de banken grondig veranderd. Met het massale gebruik van de Protonkaart heeft het elektronisch bankieren bij de consumenten in België vaste voet aan de grond gekregen. Ook in Frankrijk, waar de post de elektronische portemonnee verkoopt, zal dat weldra het geval zijn.
Zoals mijn collega's al hebben gezegd, kan men zich alleen maar verheugen over de overschakeling van de magneetkaart op de herlaadbare, aanpasbare of wegwerpchipkaart. De virtuele portemonnee zou een mooie toekomst tegemoet moeten gaan. De voordelen ervan zijn talrijk. Het systeem is gebruiksvriendelijk voor de klanten en handelaars in Europa en biedt de gebruiker ook veiligheid doordat die zijn virtuele rekening door overschrijving van zijn bankkaart kan aanvullen. De gebruiker zal de code van zijn bankkaart dus niet meer moeten onthullen en het ticket uit de biljettenverdeler bij afhaling van geld niet meer hoeven weg te gooien.
Zoals de rapporteur in zijn toelichting zegt, bekleedt Europa op dit ogenblik in de technologie van de chipkaart de eerste plaats. Het grote probleem met elektronisch geld is echter de controle. In tegenstelling tot de rapporteur - ik verwijs naar overweging C - meen ik echter dat de handelsoorlog, veeleer dan op het gebied van de virtuele portemonnee, op het Internet zal worden uitgevochten, om de eenvoudige reden dat de Amerikanen het dirigeerstokje hanteren.
Is het risico dan niet groot dat de nationale banken of de toekomstige Europese Centrale Bank in de komende twintig jaar door de multinationale telecombedrijven van hun controlebevoegdheid worden beroofd? Terwijl wij ons over de kwestie beraden en onze regeringen het stilzwijgen bewaren, zijn aan de overzijde van de Atlantische Oceaan de grote manoeuvres al begonnen. Daar worden bondgenootschappen gesmeed tussen de grote Amerikaanse multinationale multimediabedrijven en de grootste internationale ondernemingen voor de afhandeling van bankverrichtingen met bankkaarten. De enige bedoeling van de bondgenootschappen tussen Netscape Communication en First Data en tussen Microsoft en Visa International is dat de Amerikanen iedereen, ook ons, Europeanen, hun alleenheerschappij opleggen.
In de Verenigde Staten hebben de multinationale ondernemingen, met de zegen van het Witte Huis, al lang begrepen dat ze, als ze de technologie kunnen beheersen, de cybereconomie kunnen controleren en aldus de overwinning kunnen behalen in de enige strijd die blijkbaar de moeite loont, namelijk de informatierevolutie.
Ik luid dus de alarmbel nu het nog tijd is: de goede werking van de enige munt, de concurrentiepositie van de Unie en de stabiliteit van het Europese financiële stelsel vergen spoedmaatregelen van onze regeringen.

de Rose
Mijnheer de Voorzitter, het verslag van de heer Pérez Royo is interessant, maar is het niet naïef zomaar meteen te besluiten dat de euro voor de consument positieve gevolgen zal hebben?
Binnen de Unie zullen de prijzen inderdaad gemakkelijker kunnen worden vergeleken. Daaruit echter concluderen dat de prijzen op het ogenblik van de omschakeling in het voordeel van de consument zullen dalen, getuigt van een optimisme dat ik niet deel. Ik vrees dat men die omschakeling zal aangrijpen om de prijzen naar boven af te ronden. Wij mogen ook niet vergeten dat vele Fransen 35 jaar na de invoering van de nieuwe Franse frank, het honderdvoud van de oude frank, in Frankrijk nog steeds in Franse franken van voor 1960 rekenen. Stel u voor dat die mensen hun nationale munt op basis van een pariteit van 6, 05 Franse frank moeten omzetten in een bedrag met drie cijfers na de komma. Wij mogen ook de complicaties niet onderschatten die de overgang naar de euro voor ouderen en ongeletterden zal hebben.
Wanneer de rapporteur het heeft over de rol die de grote dienstverleners zullen moeten spelen, schijnt hij te vergeten dat het wel vrij eenvoudig is een overschrijvingsformulier te ondertekenen om een elektriciteitsrekening te betalen waarop een bedrag in nationale munt en een bedrag in euro staat, maar dat het voor een huismoeder veel moeilijker zal worden om het budget voor haar dagelijkse boodschappen te berekenen.
Voorts moeten wij ons de volgende vragen stellen. Hoe kan men voor elke onderneming in elke bedrijfstak de reële - en dus niet fictieve - kosten van de overgang naar de euro juist berekenen om die zoveel mogelijk te beperken? Hoever gaat de controle op het omschakelingsproces juist? Hoe kunnen wij een echte mededinging tussen de dienstverleners garanderen en elke onverantwoorde prijsverhoging voorkomen? Hoe kunnen wij alle consumenten zonder onderscheid garanderen dat de kosten niet zullen worden doorberekend?
Die vragen zijn nog niet of slechts zeer vaag beantwoord.
Kortom, ondanks het enthousiasme van de voorstanders van de "euro tot elke prijs" - waarmee ik niets verkeerds bedoel - moeten wij de consument, wiens koopkracht door de inspanningen om de Maastrichtnormen te halen al sterk is aangetast, bepaalde garanties bieden.

Féret
Mijnheer de Voorzitter, dit uiterst optimistische verslag mag ons niet doen vergeten dat de totstandbrenging van de enige munt onze landen tot een versoberingsbeleid heeft gedwongen dat na vele jaren van budgettaire laksheid, die vooral in België tot een astronomisch hoge overheidsschuld heeft geleid, uiterst welkom was. Die versobering heeft echter zware gevolgen gehad voor de minst begunstigden, wier levensomstandigheden door de invoering van de euro waarschijnlijk niet zullen verbeteren.
Volgens wat de Franse president in de zomer van vorig jaar aan de prins van Monaco heeft beloofd, zouden de Raad en de Commissie er ernstig aan denken het voordeel van de euro uit te breiden tot het prinsdom - dat nochtans belastingontwijking op grote schaal ten koste van de lidstaten van de Unie mogelijk maakt - zonder van de inwoners van Monaco ook maar enige financiële inspanning te vragen. Dat cadeau aan de rijken zou immoreel zijn en een belediging voor de minder begunstigden, die nog zeer lang de buikriem zullen moeten aanhalen.

Randzio-Plath
, voorzitter van de Subcommissie monetaire zaken. (DE) Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's. Al over een jaar zullen wij in het eurotijdperk leven. Dat tijdperk moet een gouden eeuw worden, waarin de internationale munteenheden in een klimaat van monetaire stabiliteit met elkaar worden verbonden. Hoewel ik net als de heer Ruffolo, de rapporteur, van mening ben dat het heel erg moeilijk zal zijn om in korte tijd evenwichtige en stabiele monetaire betrekkingen tot stand te brengen, moet er toch heel snel voor gezorgd worden dat er, en dat blijkt ook heel duidelijk uit de crisis in Azië, op deze wereld politieke regelmechanismen komen die ervoor zorgen, dat monetaire fluctuaties de economie niet ten nadele van de werknemers en de economische ontwikkeling van de welvaart in de wereld in gevaar kunnen brengen. Daarom denk ik dat de Europese monetaire unie daadwerkelijk een bijdrage zal leveren, niet alleen vanwege eerlijke concurrentie tussen de huidige wereldvaluta, maar ook omdat zij tevens zal bijdragen aan de totstandkoming van internationale monetaire stabiliteit. Bovendien zal het belang van de wereldvaluta ten opzichte van elkaar in vergelijking met de handel en economie in een beter evenwicht worden gebracht. Het Europees Parlement hecht derhalve, eveneens als de Europese Commissie, veel belang aan de stabiliteit en de internationale dimensie van de euro.
Ik vind het buitengewoon betreurenswaardig, dat de Raad van ministers tot nu toe niet in staat was om duidelijk te maken dat de Europese Unie in het eurotijdperk op monetair gebied met een enkele stem moet spreken. Wij kunnen toch niet een monetaire unie hebben en in internationale monetaire organisaties of op de G 8- of G 10bijeenkomsten nog steeds verschillende meningen verkondigen. Wij hebben helaas moeten meemaken dat dit in het kader van de Uruguay-ronde en ook bij de Wereldhandelsorganisatie toch gebeurd is, en wel in ons nadeel. Op monetair gebied moeten wij deze fout niet nogmaals maken. Ik hoop derhalve dat de rol van de Commissie vanwege het internationale karakter van de euro zal worden versterkt.
Het is een goede zaak dat het Europees Parlement door het huidige debat laat zien, dat het belangrijk is, om de Europese monetaire unie niet uitsluitend te wensen, maar ook zorgvuldig voor te bereiden, zodat de mensen hun angst verliezen. De tegenstanders van de Europese monetaire unie spelen in op deze angst, doordat zij bij de burgers de indruk wekken, dat de monetaire unie in feite een monetaire hervorming is en zij zich dus zorgen moeten maken over de waarde en de koopkracht van hun geld. Wij moeten door de voorbereiding duidelijk laten zien, dat de monetaire unie een samengaan van verschillende vergelijkbaar sterke munteenheden is, zodat men overal in de Europese Unie met dezelfde sterke munt kan betalen. De burgers, die een stabiele munt willen en natuurlijk zeker willen zijn van hun spaartegoeden en inkomen, zullen dan merken, dat er bij de voorbereiding van de monetaire unie met deze aspecten rekening wordt gehouden. Daarom is het zo belangrijk, dat wij ons als Europees Parlement in het kader van de monetaire unie inzetten voor de bescherming van de consumenten.
Het is belangrijk, dat de Commissie eindelijk met een verordening komt ter aanvulling op de huidige wetgeving over de euro, zodat de omschakeling van de nationale valuta op de euro geen kosten met zich meebrengt, elke vorm van bedrog en misbruik van de conversie wordt voorkomen en vooral in de verordening wordt geregeld, dat er een dubbele prijsaanduiding komt. Wij moeten de burgers op weg naar de monetaire unie leiden en niet hun angsten aanwakkeren. Dat lukt uitsluitend, wanneer in de fase voor de invoering van de euro en in de tijd tot het einde van de fase waarin de euro en de nationale munteenheid naast elkaar bestaan, ook inderdaad zichtbaar en begrijpelijk is, wat goederen, diensten of tarieven van openbare diensten in euro en in de nationale munteenheid kosten.
Wij, Europees Parlement, hebben dit reeds vorig jaar geëist, mijnheer de commissaris. Ik denk dat het ook van belang is voor het welslagen van de monetaire unie, dat niet alleen afhangt van de acceptatie van de munt door de kapitaalmarkten, maar ook van de acceptatie door de burgers. Daarom moet de Commissie nu eindelijk voor deze verordening zorgen. De euro is er per slot van rekening voor iedereen en dat moeten wij door wetgeving op Europees niveau heel snel laten blijken.

Langen
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren. Ik wil verder gaan op het punt waar mevrouw Randzio-Plath is opgehouden, namelijk bij twee aspecten die in het verslag van de heer Pérez Royo behandeld worden: de euro en de bescherming van de consument. Ik vind het goed, dat wij de rol van de Commissie bij de bescherming van de consument in de gaten houden, maar ik zou het verkeerd vinden, als wij daarbij het doel uit het oog zouden verliezen.
Mevrouw Randzio-Plath, u weet net zo goed als ik, dat de verplichte dubbele vermelding van de prijs en de verlenging van de termijn, zoals dat in het verslag Pérez Royo wordt voorgesteld, vanaf het begin van de derde fase, dus vanaf 1 januari 1999, en dan vooralsnog vrijwillig, maar als dat niet naar tevredenheid geschiedt, onder druk van een verordening, de kosten voor de handel aanzienlijk beïnvloedt en wellicht ook opdrijft. Daarom wil ik ervoor waarschuwen dat wij de bescherming van de consumenten deze dimensie verlenen. In het voorstel van onze collega Pérez Royo, dat in veel opzichten juist en correct is en mijn volledige goedkeuring kan wegdragen, staat in paragraaf 14, dat de Commissie regionale controle-instanties moet oprichten. Wat is dat nou voor een idee? Hebben wij regionale controle-instanties nodig? Wie zoiets voorstelt, en misschien krijgt dit vanmiddag bij de stemming ook nog een meerderheid, die heeft niet begrepen dat een verordening van de Europese Unie krachtens artikel 235 van het EEG-Verdrag sowieso alle civielrechtelijke aspecten regelt: de continuïteit van contracten, de 1: 1 overgang van de ecu naar de euro, de afrondingsvoorschriften. Ik bedoel, overal waar mededinging bestaat, en dat geldt voor de gehele Europese handel, en waar bedrijven hun plaats op de markt moeten behouden of veroveren, zal men op de lange duur geen scheve schaats kunnen rijden. Dat zal de consumenten namelijk gaan opvallen.
Ik wil mij daar toch tegen verzetten, dat de handel in het algemeen als potentiële misdadiger wordt beschouwd en de consumenten als potentiële dommeriken. Iedere consument heeft slechts een enkele wisselkoers nodig, om zijn oude nationale munteenheid naar de euro om te rekenen. Een enkele wisselkoers! Vanaf 4 mei 1998 kan elke consument van de wisselkoers kennis nemen en het leidt absoluut geen twijfel dat men dit in het kader van vrijwillige afspraken kan regelen. Er zullen ook zakrekenmachinetjes komen, die een extra functie hiervoor bezitten. Die bestaan trouwens al. Dat zal dus überhaupt geen probleem vormen, en ik durf zelfs te voorspellen dat de consumenten binnen 48 uur, of zelfs binnen 24 uur zullen weten, wat de wisselkoers is, zodat niemand ze meer om de tuin zal kunnen leiden.
Er is echter een uitzondering, en wel daar waar een monopolie bestaat en dat geldt vooral voor de overheid. Er moet op worden gelet, dat de invoering van de euro geen verkapte prijsverhogingen tot gevolg heeft. Hoewel bescherming van de consumenten noodzakelijk is, moeten wij tegen deze achtergrond dus niet het doel uit het oog verliezen.

Gallagher
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik de diverse rapporteurs gelukwensen met hun verslagen.
Volgens mij hangt het welslagen van de Economische en Monetaire Unie voornamelijk af van de vraag hoe wij onze burgers voorbereiden op de komst van de eenheidsmunt. Dat blijkt wel als wij met onze kiezers praten. De mensen maken zich zorgen. De euro moet daarom uitgelegd worden, en we moeten misverstanden uit de weg ruimen. Uiteraard is dit de taak van de Unie en van de regeringen van de lidstaten. Nu we dit grootse initiatief ten uitvoer brengen, roep ik de Commissie dan ook op om met Europese steun een nationale en Europese hotline te openen. Het is van het grootste belang dat we informatie-, bijscholings- en voorlichtingscampagnes opzetten voor burgers en ondernemingen. We moeten de Europese burger ervan overtuigen dat de eenheidsmunt niet in zal druisen tegen zijn belangen of tegen die van zijn land. We moeten hem geruststellen en duidelijk maken dat de euro onze economieën sterker zal maken, dat de euro de ware kracht van Europa in de wereld tot zijn recht zal laten komen, zodat de rentevoeten zullen dalen en de mensen meer geld in hun portemonnee zullen krijgen.
De consument moet weten dat de kosten van de invoering niet op zijn schouders terechtkomen. Er moet naar beneden worden afgerond ten gunste van de consument. Wanneer de prijzen worden omgezet, moet de consument ook weten hoe hij bedragen in zijn nationale munt makkelijk kan omrekenen naar bedragen in euro's. Dubbele prijsaanduidingen zijn van het grootste belang en moeten al voor januari 1999 worden ingevoerd. De consument moet al voor 2002 aan de nieuwe prijzen gewend raken. Het is essentieel dat vals geld wordt opgespoord, inclusief valse munten in automaten.
Een van de duidelijkste voordelen van de euro is dat de consument in mijn land en daarbuiten prijzen van goederen en diensten kan vergelijken, ook in de toeristische sector. Een vakantie in het westen of het noorden van Ierland zal dan heel aantrekkelijk blijken. Ook de grenshandel zal er wel bij varen. Ik geloof dat de euro goed is voor de concurrentie. De prijzen zullen transparanter worden, de wisselkoersen en rentevoeten stabieler, er komt een einde aan de speculatie met vreemde munten en de werkgelegenheid zal toenemen.
Ik geloof dat de nationale overheden moeten zorgen voor voldoende begrijpelijke informatie over wat de invoering van de euro nu werkelijk gaat kosten, samen met voldoende informatie voor de consument, zodat de concurrentie niet in het gedrang komt en ongerechtvaardigde prijsverhogingen tijdig de kop worden ingedrukt. Vandaar mijn oproep tot de invoering van een euro-hotline.
Tenslotte wil ik er nog maar eens op wijzen dat er voorzieningen voor blinden en slechtzienden op de bankbiljetten moeten komen. Het is ons aller plicht om hiervoor te zorgen.

Nordmann
Mijnheer de Voorzitter, naarmate de grote data dichterbij komen, krijgen maatregelen soms een andere betekenis.
De derde fase van de EMU werd bijna tien jaar geleden gepland. Sedertdien zijn er een aantal vooral technologische veranderingen gekomen, zodat men zich kan afvragen of die derde fase wel realistisch is en of wij wel gedurende drie jaar in een soort monetaire schizofrenie kunnen leven waarbij wij in het dagelijkse leven onze nationale munten en in het chartale betaalverkeer al grotendeels de euro gebruiken.
Ik vraag mij dan ook af of wij niet moeten nagaan hoe wij het proces kunnen versnellen. Het voor alle computergebruikers belangrijke jaar 2000 zal ons immers toch al tot een aanpassing van alle computersystemen nopen en bovendien zullen het gebruik en zeker de vermelding van de euro op een aantal terreinen van het dagelijkse leven alleen al om economische redenen worden bespoedigd. Ik meen daarom dat de Commissie moet onderzoeken welke politieke en technische hinderpalen een versnelling van het proces in de weg staan en aan de Raad voorstelt, of voor de Raad en hen die de beslissingen zullen moeten nemen in elk geval uitzoekt, hoe het proces kan worden bespoedigd.
Mijnheer de Voorzitter, tot besluit wil ik nog opmerken dat de voorzichtigheid ons soms gebiedt sneller te gaan. Dat geldt voor een spreker, maar misschien ook op het gebied van het monetaire beleid.

De Voorzitter
Ik wil hier nogmaals iets verduidelijken. Ik begrijp heel goed dat zelfs voor een begaafd redenaar als u, mijnheer Nordmann, het onmogelijk is in één minuut een standpunt naar voren te brengen. Ik heb de fracties herhaaldelijk verzocht geen spreekbeurten van één minuut uit te delen. Dit is ook een kwestie van waardigheid. Door deze spreekbeurten van één minuut komen helaas zowel de sprekers als ook de voorzitter in een moeilijk parket te verkeren. Wij moeten immers de hand houden aan ons programma en daarom kunnen wij van één minuut niet twee minuten maken.

Theonas
Mijnheer de Voorzitter, de vier verslagen die wij hier behandelen, maken duidelijk dat men vol verwachting uitkijkt naar de invoering van de gemeenschappelijke munt. De euforie mag ons echter niet uit het oog doen verliezen dat de euro niet zomaar een stabiele plaats zal verwerven op de internationale markten. Daar zijn voorwaarden aan verbonden: toepassing voor onbepaalde tijd van bezuinigingsprogramma's, een strenge begrotingsdiscipline, eerbiediging van de voorschriften van het Stabiliteitspact, een volledige deregulering van de arbeidsmarkt en afbraak van sociale rechten en voorzieningen van de werknemers. De ontwikkelingen op de internationale geldmarkten zijn een uiting van ernstige ongerustheid over de economieën in de van de criteria afwijkende landen.
De Commissie heeft de plicht een serieuze studie te maken van de gevolgen voor de zwakke economieën, zoals die van Griekenland en andere landen binnen en buiten de eurozone, die het meest gevoelig zijn voor de druk van de internationale speculatie. De Europese werknemers en burgers willen geen hypotheek op hun toekomst omwille van de euro en het Europees kapitaal dat een sterke munt nodig heeft om succesvol te kunnen deelnemen aan de speculatieve spelletjes op de internationale geldmarkten. Daar zullen zij zich tegen verzetten en daarom moet men serieus rekening houden met de zorgen van de Europese werknemers en burgers.

Wolf
Mijnheer de Voorzitter, ik wil iets over de economische inhoud van de revolutie zeggen die hier van alle kanten wordt bezworen. Ik denk, dat het de directe ruimtelijke loskoppeling van de beleggingsstromen is, die ons tegelijkertijd hun alomtegenwoordige ruimtelijke kwetsbaarheid voor ogen voert. Dat de beleggingen nu ook nog eens op wereldniveau door de Aziatische crisis in gevaar worden gebracht, is slechts één enkel aspect van het probleem. Hiermee bereiken wij een nieuwe fase in het proces, waarbij de monetaire kringloop zich losmaakt van de reële economie en van de alleen uit haar voortkomende primaire inkomsten, en daardoor ook van het materiële reproductievermogen van economische structuren als bestanddeel van een gedifferentieerde mondiale samenleving met steeds meer wereldwijde problemen en planetaire verantwoordelijkheid. Dit is de situatie, waarin wij ons voornemen de euro in te voeren.
Mijnheer Ruffolo, een stabiele en geloofwaardige euro zal niet, en zeker niet hoofdzakelijk, afhangen van het monetaire beleid op middellange en lange termijn. Het zal ervan afhangen in hoeverre de Europese Unie geloofwaardig is, en haar geloofwaardigheid in deze samenhang hangt af van de mate waarin zij in staat zal zijn democratisch draagkrachtige antwoorden te vinden op vragen van de toekomst.
Ik ben er nog steeds van overtuigd, dat het neoliberale project van een revolutionaire "micro-economisering" van de samenleving, zoals de heer Stevens ons hier heeft voorgesteld, waarbij geprobeerd wordt alle betrekkingen tussen koop en verkoop, tussen crediteuren en debiteuren, om te zetten in marktbetrekkingen, niet geschikt is als garantie voor een dergelijke toekomstvisie. Dat betekent dat wij de burgers niet uitsluitend als consumenten mogen beschouwen. Wij weten, mijnheer Donnelly, dat het project intussen inderdaad unstoppable is geworden. De euro zal worden ingevoerd! Waar het nu om gaat, is dat wat nog altijd mogelijk is, ook al hebben Luxemburg I en Luxemburg II slechts onbevredigende resultaten opgeleverd, namelijk de correcties die er nu nog aan de voorwaarden voor de invoering van de euro aangebracht kunnen worden.
Ik kan dat hier slechts in telegramstijl aanstippen. Er moet een doeltreffend werkgelegenheidsbeleid komen. Wij hebben een coördinatie van het economisch beleid nodig, die meer behelst dan de productie van papier en echte kadervoorwaarden en doelstellingen vastlegt. Er moet een einde worden gemaakt aan alle vormen van dumping, waarbij verschillende vestigingsplaatsen binnen de interne markt met elkaar concurreren, of dat nu bereikt wordt via belastingen, milieuvoorschriften, sociale zekerheid of subsidies. De Europese Centrale Bank en het Europees stelsel van centrale banken moeten worden ingebed in een veelomvattend maatschappelijk en economisch proces. Wij moeten, met andere woorden, in plaats van een micro-economische revolutie de moed opbrengen, om meer democratie te wagen, met name in het economisch en sociaal beleid, zodat de burgers die zich nu mobiliseren, aangemoedigd worden en perspectieven aangeboden krijgen.

Blokland
Mijnheer de Voorzitter, met dit debat over de EMU zou dit Parlement een goede indruk kunnen maken. In economische zin gaat Europa immers alles voor de wind. Het aantal geprognosticeerde EMUdeelnemers is nog nooit zo hoog geweest. Voor Italië, Spanje en Portugal ligt de toetreding in het verschiet. Frankrijk en Duitsland moet alle zeilen bijzetten, maar zullen het ook wel redden, want zij zijn in politieke zin onmisbare EMU-deelnemers.
De juichstemming over de EMU is heel voorstelbaar, maar eveneens zeer gevaarlijk. Hij leeft vooral bij politici, ambtenaren en bankiers. Maar de Nederlandse kiezer denkt er anders over. 47 % verwacht uitstel. Slechts 18 % verwacht dat de EMU op 1 januari 1999 van start gaat met een grote groep van landen. Dat betekent een enorme kloof tussen het te nemen besluit op 2 mei 1998 en wat de bevolking denkt dat het besluit zal zijn.
Wie denkt dat de EMU doorgaat omdat er sprake is van een goede economische convergentie vergist zich. Er wordt voldaan aan formele Verdragscriteria. Maar in de reële sfeer zijn er grote verschillen in economische en conjuncturele ontwikkelingen. Ook zijn lang niet alle resultaten in de sfeer van de overheidsfinanciën gebaseerd op structurele maatregelen.
De EMU vindt geen doorgang vanwege de bereikte convergentie, maar omdat belangrijke politici hun lot ermee hebben verbonden. Vier Duitse hoogleraren hebben onlangs hun opinie op dit punt publiek gemaakt. Zij waarschuwen voor instabiele wisselkoersen als de euro ongeloofwaardig wordt door deelname van economisch zwakkere landen.
Ook de werkgelegenheidseffecten worden geflatteerd. Zij zullen positief zijn voor welvarende regio's, maar voor zwakke regio's is veeleer een negatief effect te verwachten. Op vergelijkbare wijze worden andere economische risico's van de EMU buiten beschouwing gelaten. Mochten die manifest worden dan heeft de EMU een probleem. Het vertrouwen in de euro wordt dan op de proef gesteld. Het zal moeilijk zijn om als europarlementariër uit te leggen waarom de euro zo goed voor de Europese consument is.

Lukas
Mijnheer de Voorzitter, ik wil uitsluitend ingaan op het verslag van de heer Stevens. Het initiatief dat in de vorm van dit verslag wordt genomen, vind ik uitermate waardevol. Het verslag heeft echter niet enkel en alleen betrekking op de invoering van de euro. Het is een feit dat Europa op het gebied van de smartcardtechnologie aan de kop ligt. Het ligt voor de hand, deze situatie in ons voordeel te benutten.
Als er meer gebruik wordt gemaakt van elektronisch geld, betekent dit een stap vooruit in de informatiemaatschappij en het is positief voor de levensstandaard van de burgers. Vanwege de vele mogelijkheden van de smartcardtechnologie kunnen er tevens een aantal administratieve taken op het gebied van de dienstverlening door de overheid worden gerationaliseerd, waardoor op middellange termijn aanzienlijke besparingen op de begroting kunnen worden gerealiseerd. Het is heel belangrijk dat dit initiatief van het Parlement de bereidheid tot samenwerking in de Raad bevordert en de verschillende nationale initiatieven op het gebied van de smartcardtechnologie op zijn minst op elkaar worden afgestemd. De ondersteuning van elektronisch geld is een investering in een ontwikkeling die in overeenstemming is met de tijdgeest.
Het is daarom verbazingwekkend dat dit proces van technologische omwenteling in het betalingsverkeer van de burgers in de algemene strategie voor de invoering van de euro tot nu toe in feite nauwelijks een rol speelt. De ontwikkeling van de informatie- en communicatietechnologie zal binnen afzienbare tijd ook gevolgen hebben voor de manier waarop men met geld omgaat. De ontwikkeling van een elektronisch betaalmiddel zal bij uitstek gevolgen hebben voor de betekenis van het geld. De uitdagingen die hieruit voortvloeien, in belastingtechnisch, juridisch, economisch en politiek opzicht, moeten wij aangaan. In deze zin verheug ik mij over het verslag van de heer Stevens. Het zou echter wenselijk zijn dat tenminste een deel van de kredieten die voor de publiciteit rond de euro worden uitgegeven, zou worden besteed aan de voorbereiding van de burgers op de technologische veranderingen van het geldwezen.

Harrison
Mijnheer de Voorzitter, over elf maanden treden elf Europese landen toe tot de Economische en Monetaire Unie. Het eerste doelpunt van onze plannen met de eenheidsmunt zal gescoord worden door dit elftal, terwijl vier reservespelers langs de zijlijn de spieren losmaken om zich straks ook in de strijd te werpen, misschien nog voor de volgende wereldbeker in 2002. Maar zelfs op dit elfde uur moet er nog veel gebeuren voordat de doelpalen op hun plaats staan en niet meer verschuiven, het veld waterpas ligt en bespeelbaar is, en de bal hard genoeg is zodat Europa al direct na de aftrap kan scoren.
De vier verslagen die voor ons liggen, behandelen op de valreep een paar punten van hoop en van ongerustheid. Het verslag-Pérez Royo somt terecht een aantal redenen tot bezorgdheid op die afkomstig zijn van enkele eenheidsmunt-waarnemers. De consument moet er bijvoorbeeld zeker van kunnen zijn dat wanneer de bal van de eenheidsmunt eenmaal aan het rollen is, dubbele prijsaanduiding in euro's en nationale munt de regel wordt en niet de uitzondering. Als handelaren de consument niet op weg willen helpen bij deze historische verandering, dan moet het Parlement aan de bel trekken en dubbele prijsaanduidingen wettelijk verplicht maken.
Hetzelfde geldt voor de eventuele omrekeningskosten in verband met de invoering van de euro. Of het nu gaat om fase B, waarin de nationale munt kan worden omgewisseld, of fase C, waarin uitstervende valuta's kunnen worden ingewisseld tegen de nieuwe euromunten, het zou een ramp zijn als we de man in de straat of de vrouw op de avenue daar kosten voor zouden gaan aanrekenen. We hebben de euro immers aan de burger verkocht als de munt die een einde ging maken aan al die nodeloze wisselkosten. We mogen dit soort kortzichtig eigenbelang dus geen kans geven.
Verder is het van het grootste belang dat overheden de overgang naar de euro nauwlettend in het oog houden. Als de consument de indruk krijgt dat de euro gebruikt wordt om prijsstijgingen te maskeren, moet daar onmiddellijk iets aan gedaan worden. Heel wat oudere Britten staat de overgang van het pond op het decimale stelsel in 1971 nog levendig voor de geest, toen zwarte-kaartjesverkopers misbruik maakten van de onwennigheid en veel mensen geld uit de zak wisten te kloppen.
Ik hoop dat de Commissie voorstellen voor verordeningen zal willen indienen betreffende de aanrekening van kosten voor wisseloperaties. Gaat het verslag-Pérez Royo over de nabije toekomst, het essay van de heer Stevens gaat over een toekomst die met rasse schreden nadert, namelijk die van het elektronische geld. De slimme kaart en de elektronische portemonnee zullen binnenkort voor iedereen iets vanzelfsprekends worden. Misschien zou de bevolking de EMU gemakkelijker accepteren als er tegelijkertijd een nieuwe technologie zoals elektronisch geld werd ingevoerd. Het voorstel van de heer Stevens om een enkele organisatie uit de particuliere sector de verantwoordelijkheid toe te bedelen om gecodeerd geld uit te geven, is minder overtuigend. Hoe dit zich in de toekomst ook moge ontwikkelen, het Parlement moet erover waken dat de bevoegde overheden voldoende toezicht houden op banken en andere instellingen die elektronisch geld in omloop gaan brengen, zodat het vertrouwen van de bevolking en de financiële stabiliteit gehandhaafd blijven en alle systemen op elkaar aansluiten.
Wat betreft het verslag-Ruffolo inzake een aantal externe aspecten van de euro, sluit ik mij aan bij de rapporteur waar die zijn bezorgdheid uit over de externe vertegenwoordiging van de Europese Gemeenschap bij instanties als het IMF. De verantwoordelijkheden van de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën enerzijds en de Centrale Bank anderzijds kunnen maar beter zo snel mogelijk afgebakend worden.
Nog een laatste opmerking. De huidige ontwrichting van de Aziatische financiële markten maakt een stevige start van de EMU des te noodzakelijker. Een stabiele euro is goed voor Europa en goed voor de wereld.

Fourçans
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik zou het over het verslag van de heer Ruffolo willen hebben. Dat verslag doet over de externe aspecten van de euro drie vragen rijzen. Wordt de euro een volwaardige internationale munt? Welk wisselbeleid moeten wij bij het beheer van de Europese munt voeren? Hoe kan de euro de stabiliteit van het internationaal monetair stelsel beïnvloeden?
Op de eerste vraag kan men het volgende antwoorden. Wegens het belang van de Europese economie zal de euro in de internationale handel zeer waarschijnlijk steeds meer als facturatiemunt worden gebruikt. Het is echter, althans op korte termijn, veel minder waarschijnlijk dat de euro de dollar als reservemunt zal vervangen. Elk monetair stelsel is onderhevig aan inertie. Men kan een al lang als internationale munt erkende munt moeilijk onttronen.
Wat de tweede, voor ons belangrijkere vraag over het wisselbeleid en de waarde van de euro betreft, meen ik dat wij enkele fundamentele misverstanden moeten voorkomen. De vraag is niet of wij een sterke of zwakke euro moeten maken, maar wel hoe de markt op het monetaire beleid van de Europese Centrale Bank en de Amerikaanse FED en op het begrotings- en belastingbeleid van die twee grote zones zal reageren. Wij moeten met andere woorden duidelijk zijn. Geen enkele politicus zal de waarde van de euro bepalen. De markten zullen dat doen.
In die optiek zal het beleid van de ECB een centrale rol spelen. Als de ECB de prijzen kan stabiliseren, zal de euro stabiel zijn - wat wellicht het hoofddoel is - en zal zijn waarde ongeveer overeenstemmen met de ontwikkeling van de fundamentele economische factoren en de wijze waarop men daarop vooruitloopt. Dat verklaart waarom niet alleen het monetaire beleid, maar ook een oordeelkundige coördinatie van het budgettaire en fiscale beleid in Europa belangrijk zijn. Daarover hebben wij het in andere omstandigheden al gehad en daarom zal ik daarop hier niet nader meer ingaan.
Wat de derde vraag naar de gevolgen van de euro voor het internationaal monetair stelsel betreft, zou ik kort iets willen zeggen over het voorstel in het verslag van de heer Ruffolo om doelbandbreedtes vast te stellen. Ik heb niets tegen doelbandbreedtes op voorwaarde dat de fluctuatiemarges breed zijn. Ze kunnen helpen om het economisch beleid van de verschillende landen te coördineren door een aantal grote krachtlijnen vast te stellen, de makers van het economisch beleid van de verschillende landen aldus op een concrete en duidelijk afgebakende basis met elkaar te doen onderhandelen, kortom, door voor een betere communicatie tussen de beslissers en derhalve hopelijk ook voor betere economische beslissingen te zorgen.
Het is evenwel een illusie dat men, zoals sommigen blijkbaar nog altijd willen geloven, terug kan keren naar een internationaal monetair stelsel zoals dat van Bretton Woods, met vaste wisselkoersen tussen de euro, de dollar en de yen. Dat is onmogelijk geworden en zou voor de wereldeconomie trouwens rampspoedige gevolgen hebben.

Cardona
Mijnheer de Voorzitter, ik wil iets zeggen over het verslag-Friedrich. De auteur verdient onze dank: in dit rapport wordt één van de belangrijkste elementen van de institutionalisering van de kapitaalmarkten behandeld. Die markt is thans gefragmenteerd en er is sprake van een concurrentieverhouding tussen de verschillende Europese financiële markten onderling en tussen die markten en andere financiële markten in de rest van de wereld. Voornoemd verslag lijkt te suggereren dat de introductie van de euro voor financiële transacties en beursnoteringen op 1 januari 1999 een einde zal maken aan alle problemen en alle distorsies waarmee de investeerders van de lidstaten van de Europese Unie te maken hebben, en dat daarmee een belangrijke stap op weg naar de harmonisering van de Europese markt is genomen.
Het is een wat al te optimistisch verslag, aangezien niet alle problemen waarmee de financiële markten te kampen hebben, door de invoering van de euro worden opgelost. Wij kunnen het daarom met deze nominale en formele zienswijze niet eens zijn. Wij zijn van mening dat de verschillende convergenties ook werkelijk moeten worden gerealiseerd. Er bestaan namelijk nog steeds zeer reële juridische en fiscale barrières, die niet geslecht zijn - iets wat in het verslag overigens erkend wordt. Die barrières zullen door de invoering van de euro alleen niet weggenomen worden.
Wat de fiscale barrières betreft: het lijkt ons van belang te benadrukken dat elk land de interne belastingtarieven en het systeem voor het inhouden van belasting aan de bron manipuleert en zal blijven manipuleren uitsluitend en alleen om gunstige voorwaarden te scheppen voor overheidsleningen in de vorm van staatsobligaties.
Zal de euro dat probleem wegnemen? Volgens mij niet. U zult zeggen: " dat is het gevolg van de regel van eenstemmigheid" . Sinds wanneer wordt er voor problemen die ons allen aangaan geen oplossing meer gevonden, ook als dat ons verplicht om een consensus te vinden, of, beter nog, eenstemmigheid? Wat er nu gebeurt - en daar rept het verslag met geen woord over - is dat elk land dat investeringen naar zich toe trekt zijn eigen belangen zwaarder laat wegen dan die van andere landen, omdat het die belangen kennelijk van minder gewicht acht.
Pas wanneer deze doelstellingen verwezenlijkt zijn - de desiderata die in dit rapport genoemd worden - dan pas zal er iets bereikt zijn.

Watson
Mijnheer de Voorzitter, elektronisch geld is een ernstige zaak. We hadden er beter een apart debat aan gewijd, in plaats van het op een hoop te gooien met een algemeen debat over de euro.
Het doet me genoegen dat de heer Stevens en de EVP uiteindelijk hebben kunnen leven met de liberale amendementen die de steun van de commissie hebben gekregen. Zonder die veranderingen hadden we zijn verslag vandaag waarschijnlijk niet kunnen steunen.
Dit verslag verschijnt op een moment dat elektronisch geld in een belangrijke fase is aanbeland. Deze nieuwe technologie wordt al ontwikkeld in een groot aantal lidstaten, en is het voorwerp van discussie binnen de Commissie, het Europees Monetair Instituut en de lidstaten zelf. Door de andere instellingen uitgerekend met dit verslag voor te zijn, kan het Europees Parlement een krachtig signaal geven, namelijk dat de ontwikkeling van elektronisch geld niet moet worden gehinderd door overreglementering en incompatibele normen.
Mijn amendementen waren bedoeld om dat signaal te sturen en om de eerste voorlopige versie van het verslag te ontdoen van elementen die de vrije concurrentie geweld aandeden. In zijn huidige vorm reikt het verslag een regulerend kader aan dat de burger vertrouwen moet geven in het elektronische geld, dat de stabiliteit en de betrouwbaarheid van de aanbieders ervan moet waarborgen en dat garanties moet bieden voor het vlotte functioneren van de interne markt. We moeten zorgen dat dit kader alle instellingen die aan de voorwaarden voldoen, zowel banken als niet-banken, in de gelegenheid stelt in onderlinge concurrentie elektronisch geld uit te geven. Er mag geen sprake van zijn dat met dit kader de vrije concurrentie wordt ingeperkt via een systeem van concessies of door de markt alleen voor de banken open te stellen.
Compatibiliteit wordt een cruciale factor. We moeten ervoor zorgen dat de diverse elektronische portemonnees en slimme kaarten compatibele normen hanteren, anders wordt de markt gefragmenteerd en komt er kartelvorming die vrije concurrentie onmogelijk maakt.
Tot slot mag de prijszetting niet door reglementering aan banden worden gelegd. Als bedrijven investeren in de ontwikkeling van elektronisch geld, moeten ze niet gedwongen worden om hun producten gratis ter beschikking te stellen. De markt moet de prijzen bepalen, en de consument moet zijn keuze maken.
Onder voorbehoud van dit alles verleen ik van harte mijn steun aan dit verslag.

Svensson
Mijnheer de Voorzitter, mijn commentaar is drieledig. Ten eerste, crises en verstoringen van de economie zullen zich met de euro sneller op de kapitaalmarkt verspreiden, en Europa riskeert Aziatische toestanden.
Ten tweede, de democratie wordt ondergraven. Door het volk gekozen politici verworden tot lakeien die tot taak hebben de bewegingen van de kapitaalmarkten te dienen en te vergemakkelijken. Wij krijgen een systeem dat door niemand gecontroleerd wordt en dat zichzelf nooit controleert.
Ten derde, uit dit debat blijkt een massaal conformisme aan hetzelfde standpunt. Wat is dit voor een Parlement, waar 95 % van het debat bestaat uit lofzangen op steeds weer hetzelfde idee? Hier wordt geen ruimte geboden aan een diepere kritische wetenschappelijke analyse. Deze orthodoxie is beangstigend, nu immers alle pogingen vanaf 1873 tot 1993 om dit soort valutaconstructies in het leven te roepen hebben geleid tot depressie en vervolgens totale ineenstorting.

Berthu
Mijnheer de Voorzitter, deze verslagen over de invoering van de enige munt tonen aan dat de technici onverstoorbaar hun werk doen en dat de mechanismen van de toekomstige euromarkt, althans op papier, vorm beginnen te krijgen. Toch is een fundamentele kwestie nog altijd niet opgelost. Zijn de sociale en economische voorwaarden voor de invoering van een enige munt in Europa vervuld? Zijn de economieën voldoende convergent en krijgt het project voldoende steun van de betrokken volkeren? Wij beantwoorden beide vragen negatief.
De Europese economieën zijn onderling nog altijd verschillend. Men mag zich niet laten misleiden door het criterium van het tekort, dat inhoudelijk niets zegt, of door het criterium van de rentevoeten, die alleen convergeren omdat de markten vooruitlopen op de gevolgen van een beslissing waarvan zij menen dat ze op politiek niveau al is genomen. Bovendien mag men niet vergeten dat de burgers van de Europese landen nog altijd niet erg overtuigd zijn. Dat is het minste wat men kan zeggen: volgens de laatste opiniepeilingen is slechts 47 % van de bevolking in Europa voorstander van de enige munt. Er is dus geen enkel enthousiasme voor het project. Naarmate 1999 nadert, neemt het percentage voorstanders zelfs af.
Uit recente enquêtes blijkt dat meer dan een derde van de bevolking in Frankrijk niet beseft dat de euro de Franse frank volledig zal vervangen. Het is dus begrijpelijk dat de mensen van mening veranderen als zij zich bewust worden van iets wat men hen ten tijde van Maastricht niet eerlijk heeft willen uitleggen, als zij beseffen dat hun nationale munt gaat verdwijnen en zij in het dagelijks leven offers zullen moeten brengen in ruil voor abstracte, algemene voordelen waarvan het onmiddellijke en praktische belang moeilijk kan worden aangetoond.
Wij stellen dus een steeds bredere kloof vast tussen de experts, die hun werk voortzetten, en de burgers, die niet de indruk hebben dat men zich met hun echte behoeften bezighoudt. De politici staan nog altijd achter de experts. Laten wij hopen dat zij tot het besef zullen komen dat zij stilaan elke steun verliezen.

Blot
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, over de kwestie die vooraf moet worden opgelost is hier niet gesproken. Voor men de technische aspecten bekijkt, zou men ervoor moeten zorgen dat de volkeren van Europa werkelijk met de euro willen meedoen. Er zouden dus, al was het maar uit respect voor de kiezers, in alle landen nationale referenda over deze belangrijke hervorming moeten komen.
Voorts zien wij duidelijk welke gevolgen de uitbreiding van de Duitse markt tot de voormalige DDR heeft gehad: werkloosheid in het oosten, stijging van de belastingen in het westen van Duitsland. Dat is de zware tol die men daar al verschillende jaren betaalt. In Duitsland zien wij wat er gebeurt als men twee landen met een verschillend concurrentievermogen een enige munt opdringt. Ik heb het dan nog niet over het morele aspect van de oefening: het misprijzen van het westen voor het oosten in een samenleving waarin geld de maatstaf van alles is. Dat scenario dreigt ook in Europa. In de landen waar de ondernemingen concurrentieproblemen hebben, zal de werkloosheid stijgen. De productievere landen zullen ooit een minimum aan solidariteit moeten tonen en dus zullen de belastingen er stijgen.
De omschakeling naar een nieuwe munt zal voor de consument ook een inflatoir effect hebben. In Oost-Europa werd de invoering van een nationale munt in onder meer Estland, Slowakije en Slovenië destijds als een bevrijding ervaren. Daardoor hebben die landen in optimale omstandigheden op een markteconomie kunnen overschakelen. Merkwaardig genoeg doet men in West-Europa het tegenovergestelde. Toch bewijst de monetaire gezondheid van Zwitserland of Noorwegen hoe belangrijk nationale munten zijn.
Kortom, een technisch debat dient tot niets als wij niet eerst de prealabele kwestie van het beginsel zelf van de totstandbrenging van de euro oplossen. Dat kan alleen in een democratisch debat en dus moeten referenda worden gehouden.

Caudron
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Silguy, dames en heren, tot spijt van extreem rechts en zijn bondgenoten nadert de euro zijn derde fase. Over enkele weken is alles klaar en over een jaar wordt de euro de wettige munt van meer dan tweehonderd miljoen Europeanen. Daarom is dit een uiterst belangrijk debat. Ik dank de rapporteurs en feliciteer hen met hun werk en hun bijdrage tot dit debat.
Ik ben het er met de heer Friedrich over eens dat men een volledige integratie van de financiële markten mogelijk moet maken. Men moet echter ook het wetgevende en fiscale kader harmoniseren en mag daarbij niet uitsluitend de speculatieve markten voldoening schenken. Volgens mij moeten wij vooral de werkgelegenheidgenererende directe investeringen bevorderen en de fiscale achterpoortjes en belastingparadijzen in ons eigen Europa sluiten en afschaffen. Dat is voor de burgers een voorwaarde om de euro te aanvaarden.
Wat de euro en de consumenten betreft, steun ik het voorstel van de heer Pérez Royo voor een dubbele prijsaanduiding. Ik zou evenwel willen dat die er zo vlug mogelijk komt en dat die zo kort mogelijk wordt toegepast. Nog steeds wat de Europese consument betreft, sluit ik mij aan bij het krachtige verzoek dat de omzetting van nationale munt in euro en omgekeerd voor de burgers kosteloos zou zijn. Wij moeten op dat punt waakzaam zijn, want men heeft ons gezegd dat bij sommige banken de verleiding groot is om de kosten van die dienst op hun klanten af te wentelen.
Namens de verdedigers van het concurrentievermogen van de Europese industrie, waarmee ik mij op dit ogenblik bezighoud, zou ik met betrekking tot het verslag van de heer Ruffolo willen zeggen dat wij alles in het werk moeten stellen om te voorkomen dat de euro overgewaardeerd wordt. Dat zou voor de werkgelegenheid immers negatieve gevolgen hebben. Het zijn weliswaar niet de politici die de waarde van de munten bepalen, maar onze beslissingen kunnen die waarde naar boven of beneden toe beïnvloeden. Voorts ben ik uiteraard voorstander van een democratische controle op de Europese Centrale Bank en dus zeker van een controle van de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën op het wisselkoersbeleid.
Wat tenslotte het verband tussen geld en nieuwe technologieën betreft, zou ik met betrekking tot het desbetreffende verslag van de heer Stevens willen zeggen dat ook ik hoop dat de aanmaak van de muntstukken en bankbiljetten door het gebruik van de nieuwe technologieën kan worden bespoedigd en dat wij voor 1 januari 2002 zullen kunnen beginnen. Drie jaar is werkelijk te lang.
Tenslotte zou ik, naar aanleiding van deze verslagen, aan de heer de Silguy, die hier aanwezig is, willen vragen welke gevolgen de crisis in Azië volgens hem voor onze groeiperspectieven en het tijdschema voor de invoering van de euro kan hebben. Meent hij niet dat die crisis ons tot spoed moet aanzetten? Meent hij nog altijd dat wij, hoewel al op 2 en 3 mei de eurozone wordt afgebakend en de pariteiten tussen de deelnemende munten worden vastgesteld, tot 1 januari 1999 kunnen wachten om de waarde van de euro te bepalen? Mijnheer de Silguy, het zou goed zijn dat u dat niet alleen zegt voor de radio- en televisiestations, waar u op dit ogenblik veel tijd doorbrengt, maar ook hier in het Europees Parlement.

Hoppenstedt
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte dames en heren. Er werd reeds veel gezegd en er zal vanochtend en vanmiddag nog veel meer worden gezegd. Dit Parlement heeft de afgelopen jaren in de Subcommissie monetaire zaken en in de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid uitstekend werk geleverd. De wijsheid van de voorzitters heeft het ons eigenlijk altijd gemakkelijk gemaakt in onze contacten met vertegenwoordigers van het monetair beleid en van de politiek, voorzover deze iets met financiën te maken heeft, maar ook met verschillende organisaties, zoals consumenten- en ondernemersorganisaties en dergelijke.
Wat wij aan gegevens bijeengebracht hebben, is voor dit Parlement voorbeeldig te noemen, en het huidige debat zou voor velen toegankelijk moeten worden gemaakt, zodat er voor de zomer nog meer positieve beslissingen op grond van deze discussies genomen kunnen worden. Ik geloof dat wij de angst van de mensen kunnen wegnemen; ze bang maken heeft geen zin. Verschillende bijdragen hier en ook de pogingen van de professoren in de Bondsrepubliek zullen er niet in slagen, de euro tegen te houden. Ik geloof dat wat wij vandaag hier doen, goed is om het vertrouwen van de mensen te winnen.
Er zijn vier verslagen. Het verslag over de euro op de wereldmarkten en het verslag-Ruffolo zijn zeer actueel, vanwege de gebeurtenissen in Zuidoost-Azië. Ik geloof, dat het voor ons belangrijk is erop aan te dringen, dat het monetaire beleid en het rente- en subsidiebeleid tegen de achtergrond van de wereldeconomie nog een keer, maar dan meer in detail besproken worden. Wat wij in de Europese Unie doen en op grond van het Verdrag van Maastricht ook verplicht zijn te doen, doen wij graag. Maar het moet er nu wel van komen, want wat zich in ZuidoostAzië afspeelt, heeft al jarenlang gevolgen voor onze arbeidsmarkt en mededingingssituatie, en het beleid dat daar gevoerd is met betrekking tot subsidies, lage rentepercentages, alsmede op monetair gebied heeft veel arbeidsplaatsen gekost. Wij hebben dit thema te weinig aandacht geschonken, en nu moeten wij twee keer zoveel ondernemen en enorme bedragen - via het IMF ook Europees geld - in deze markten pompen om nog grotere fluctuaties te vermijden, voor zover dat nog haalbaar is.
Er werd al het een en ander gezegd over het verslag-Pérez Royo. Werner Langen heeft heel helder uiteengezet, wat de consumenten verwachten en wat wij van de consumenten kunnen verwachten. Hij heeft ook duidelijk gemaakt, en mevrouw Thyssen zal dat ongetwijfeld ook nog doen, welke maatregelen wij voor de voorlichting van de burgers moeten nemen. Belangrijk is dat de staat, bij een staatsquotum van 50 %, de mogelijkheden waar hij in de komende drie jaar over beschikt, gebruikt om via dubbele prijsaanduiding een en ander duidelijk te maken.
Ik vind het absoluut noodzakelijk dat wij bij de burgers vertrouwen wekken, hetgeen in het verslag-Pérez Royo ook wordt geëist en ook hier nu naar voren werd gebracht. Wij moeten ervoor zorgen dat de bankbiljetten niet vervalst kunnen worden en dezelfde papier- en drukkwaliteit als nu hebben. Ik geloof dat dit een belangrijke bijdrage zou zijn en het is bovendien iets wat wij kunnen eisen.

Van Bladel
Voorzitter, de gecombineerde behandeling van deze verslagen over de euro veronderstelt dat de burger al eurofiel is, maar dat is hij nog lang niet mijns inziens. Het is waar dat de introductie van de euro de kroon op de interne markt is. Het is waar dat Europa zich hiermee werkelijk een belangrijke rol op het internationaal vlak verwerft. Het is waar dat de concurrentieverhoudingen helder worden en de consument daarvan kan profiteren.
Maar rapporteur Pérez Royo wees er terecht op dat het succes bij de burger afhankelijk is van de perceptie die die burger over de euro heeft en het welzijn dat het toevoegt aan zijn leven. Voor zover mij uit gesprekken met burgers blijkt ziet de burger de euro hoofdzakelijk als een technocratische maatregel die de politici, wij dus, hem door de keel willen duwen. Dus, Voorzitter, aan de orde is nu vooral de voorlichting naar de burger toe. De burger heeft al problemen met de globalisering en het verlies van identiteit. Een goede begeleiding van het europroces door de nationale overheden is absoluut noodzakelijk.
Het succes van de euro geeft kans op de zo noodzakelijke en grotere politieke samenwerking in Europa. Een mislukking kan echter chaos en het einde van harmonieuze communautaire samenwerking op diverse terreinen betekenen. Dus: vasthouden aan de criteria, de burger en vooral degenen die pensioenen genieten en aan de vooravond daarvan staan, zoals ik zelf, voorlichting geven en meenemen op dat pad van de euro. Dan kan ik met een gerust gevoel de euro bij de burger aanbevelen en de 21ste eeuw ingaan als een eurofiel, desnoods met behulp van de euro-hotline die mijn collega Gallagher heeft voorgesteld.

Kestelijn-Sierens
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, collega's, ik beperk mij tot het verslag-Pérez Royo. Mijn collega's hebben de andere punten reeds behandeld of zullen dit nog doen. Collega Pérez Royo heeft in zijn verdienstelijk verslag de diverse facetten in verband met de euro en de consument aangegeven. Inmiddels heeft de Commissie in haar mededeling over de praktische aspecten in verband met de invoering van de euro beloofd om een aantal voorstellen te doen.
Commissaris, ik citeer twee belangrijke punten waarop nog vragen rijzen die nog geen afdoend antwoord hebben gekregen, namelijk de dubbele prijsaanduiding en de kosten voor de omrekening. Wat de dubbele prijsaanduiding betreft had ik graag vernomen hoever het staat met een beslissing. De Commissie zou voor eind 1997 vaststellen of de noodzaak bestaat om in alle deelnemende landen een gemeenschappelijke regeling in te voeren. Ik schaar mij achter degenen die vinden dat dubbele prijsaanduiding niet verplicht mag worden opgelegd. Laat de markt zijn werking doen, geef ruimte aan flexibiliteit, vrijwillige afspraken of gedragscodes.
Mijnheer de commissaris, ik had nog een tweede vraag. In welke mate zullen de banken omrekeningskosten aanrekenen aan de klant? Ook hier heeft de Commissie beloofd om voor eind 1997 vast te stellen of enerzijds een gemeenschappelijke regeling of nationale wetgeving gewenst is dan wel of anderzijds de kwestie overgelaten kan worden aan de marktdeelnemers. Zou de Commissie het eventueel aanrekenen van de kosten voor de omzetting kunnen verbieden? Het liefst zullen wij zien dat de banksector zelf gedragscodes formuleert. Ik zou de commissaris dank zeggen voor zijn antwoorden hierop.

Ribeiro
Mijnheer de Voorzitter, bij deze stortvloed van verslagen wil ik erop wijzen dat ik behoor tot degenen die oog hebben voor de belangen van de consument. Uit dit rapport spreekt een zekere - en gerechtvaardigde - bezorgdheid, maar er komt niet duidelijk uit naar voren hoe vermeden wordt dat de consumenten de kosten gaan betalen. Iedereen lijkt het erover eens te zijn dat de kosten niet door de consument behoren te worden opgebracht. Maar deze kosten zullen zeker ontstaan, en ze zullen hoog zijn. Wie gaat ze betalen?
Het volstaat niet eenvoudigweg vast te stellen dat de kosten niet op de consumenten mogen worden afgewenteld, om dan vervolgens resoluties aan te nemen waarin deze stelling vroom wordt bevestigd. We mogen niet vergeten dat de meeste consumenten - vooralsnog althans - loontrekkers zijn. Daarom dienen we een studie te maken van de gevolgen voor de reële lonen, en de transparantie die het gevolg zal zijn van de verbeterde mogelijkheden tot vergelijking.
Er bestaat een levensgroot geloofwaardigheids- en vertrouwensprobleem dat goed tot uitdrukking komt in de toelichting: voorkomen moet worden dat de indruk ontstaat dat de euro alleen voor de rijken bedoeld zou zijn (of alleen voor de rijken gunstig zou zijn), of het nu gaat om consumenten of ondernemingen. In sommige landen hebben kleine en middelgrote ondernemingen namelijk te kampen met grote moeilijkheden op administratief en boekhoudkundig vlak, of anders problemen op het gebied van kostenbeheer. En dat zijn moeilijkheden en problemen die samenhangen met de introductie van de euro.
Bovendien is er nooit serieus nagedacht, althans niet in Europa, over de gevolgen die de introductie van de euro teweeg zal brengen in een aantal landen en regio's die deel uitmaken van monetaire zones die zijn ontstaan uit een kolonie-moederland-verhouding en die soms nog met voormalige koloniën van andere landen uitgebreid zijn, zoals dat het geval is met de CFA-zone en Guinee-Bissau.
Een laatste opmerking: er is een achterstand ontstaan bij het opzetten van een mechanisme waarmee asymmetrische schokken kunnen worden opgevangen. Zulke schokken zijn wat aard betreft natuurlijk niet gelijk aan de schokken zoals het IMF die veroorzaakt (datzelfde IMF overigens, dat overal ter wereld ingrijpt, zonder te beseffen wat de oorzaak van de problemen is, waardoor deze nog eens verergerd worden).

Ettl
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, de invoering van onze nieuwe gemeenschappelijke munteenheid betekent dat de flankerende maatregelen op monetair vlak zo goed mogelijk moeten zijn, dat men rekening moet houden met alle aspecten die van invloed zijn op de kapitaalmarkten, met inbegrip van de externe aspecten van de Economische en Monetaire Unie, maar bovenal dat de bereidwilligheid van de burgers om de euro te aanvaarden optimaal moet worden bevorderd. Bovendien zal de acceptatie van de euro groter zijn, wanneer men kan laten zien hoe ermee wordt omgegaan. Juist in dit kader moet erop worden gelet dat uitbetalingen en terugbetalingen op de kapitaalmarkt, bijvoorbeeld van pensioenfondsen, aan haalbare beleggingsvoorschriften worden onderworpen. Het congruentieprincipe, volgens hetwelk een groot gedeelte van de fondsen in het eigen land en in de Europese Unie belegd moet worden, moet gehandhaafd blijven. Dit is bedoeld als suggestie voor het verslag-Friedrich, en met name heden ten dage van belang, omdat investeringen in de Europese Unie op dit moment belangrijker dan ooit zijn, aangezien wij onze werkgelegenheidssituatie moeten verbeteren. Dat heeft voorrang. De euro, of sterker nog, het hele monetaire beleid van de toekomst zal hieraan worden gemeten. Monetair beleid mag niet slechts een abstracte zaak blijven.
Afgezien hiervan zijn de beleidsaspecten die verband houden met de consumenten van groot belang. De invoering van de euro mag de consumenten in de overgangsfase niets kosten en geen kosten veroorzaken. Omschakelingsen omrekeningskosten mogen niet worden doorberekend. De continuïteit van bestaande contracten moet gewaarborgd zijn. Daartoe heeft men flankerende maatregelen nodig. Een van de meest belangrijke flankerende maatregelen is de vermelding van de twee prijzen. De dubbele prijsaanduiding vereist echter een wettelijke regeling, een verordening. Deze verordening is noodzakelijk om transparantie en controlemogelijkheden voor de consumenten te scheppen. Het is niet zo dat men de markt niet kan vertrouwen, het gaat erom dat de consument vertrouwen in de euro krijgt. Een bindende wetstekst kan daartoe bijdragen.
Het moet ook zo zijn dat de gemeenschappelijke munteenheid gepaard gaat met positieve gevoelens. Dat schept geloofwaardigheid en is tevens bevorderlijk voor de reputatie, hetgeen onze instellingen en vooral ook de Europese Centrale Bank goed kunnen gebruiken.
De weg naar stabiliteit vereist vele flankerende maatregelen, maar vooral een heel groot inlevingsvermogen. Dit is echter de politieke uitdaging bij uitstek. En dat mag niet uitsluitend een zaak voor monetaire technocraten zijn!

Secchi
Mijnheer de Voorzitter, vanochtend voeren wij een heel belangrijk debat waarin de actieve rol wordt benadrukt die het Europees Parlement in dit stadium, waarin de laatste en definitieve fase van de Economische en Monetaire Unie wordt uitgestippeld, speelt.
Ik zou graag enkele opmerkingen willen maken die in zekere zin teruggrijpen op de uitstekende verslagen van de heren Friedrich over de kapitaalmarkten en Ruffolo over de externe rol van de euro, en begin daarbij met een vraag: is het voor de verwezenlijking van een goed bestuurssysteem voor de Europese economie voldoende de stabiliteit als doelstelling vast te stellen, als fundamentele mission waarop de onafhankelijkheid van de toekomstige Europese Centrale Bank gebaseerd is, en steeds weer de accountability -vereisten te benadrukken?
Ongetwijfeld bestaat er een wisselwerking tussen het monetair beleid en de rest van het economisch beleid en wordt het eerste door het tweede beïnvloed: er bestaat een speciale wisselwerking met het belasting-, begrotingsen heffingenbeleid en met dat wat we het niet-monetaire bestuur van de economie kunnen noemen. Het fundamentele thema waarvoor wij ons gesteld zien, is dat van het toekomstige, economische governance systeem voor de Europese Unie in de Economische en Monetaire Unie.
Ik meen dat de beslissingen die tijdens de recente Top van Luxemburg zijn genomen, in principe gunstig voor de oprichting van de zogenoemde Eurocouncil , in de juiste richting gaan en de noodzaak samenvatten van een nietmonetaire bestuursautoriteit voor de economie, die in zekere zin als tegenhanger voor het monetaire bestuur van de Europese Centrale Bank dient. Dit systeem zou gebaseerd zijn op twee onafhankelijke autoriteiten voor het economisch beleid, die toch onvermijdelijk met elkaar verbonden zouden zijn, omdat het economisch beleid in een systeem als het Europese de facto één vervlochten geheel vormt. Deze twee autoriteiten met eenzelfde prestige en gezag zouden zich - met name de Eurocouncil - bovendien ten doel moeten stellen de oplossing van een aantal fundamentele, dringende thema's te bespoedigen, als we er ten minste van uit willen gaan - en dat is toch duidelijk - dat de Economische en Monetaire Unie, net als een medaille twee onlosmakelijk met elkaar verbonden zijden heeft: de monetaire en de niet-monetaire zijde; wat deze laatste betreft, benadruk ik de thema's met betrekking tot de interne markt, de noodzaak van een snelle verwezenlijking van het zogenoemde actieplan en de thema's met betrekking tot de belasting.
In dit opzicht zijn de beslissingen van de Ecofin-Raad van 1 december zeer bemoedigend en ik geloof dat het Europees Parlement de gelegenheid zal hebben hier nog op terug te komen en verdere vooruitgang te stimuleren. Ik hoef, ter afsluiting, maar één aspect te noemen waar een wisselwerking bestaat met hetgeen collega Friedrich benadrukte, namelijk het akkoord over een richtlijn inzake het belasten van de inkomsten van natuurlijke, niet inwonende personen, een thema van fundamenteel belang, wil de toekomstige kapitaalmarkt met de euro op passende wijze kunnen functioneren.

Fitzsimons
Mijnheer de Voorzitter, in grote lijnen sta ik achter het verslag-Pérez Royo omdat het de noodzaak onderkent van echte, tastbare maatregelen om de belangen van de consument te beschermen voorafgaand aan de invoering van de Europese eenheidsmunt. Als Ier zou ik graag helpen voorkomen dat dezelfde fouten worden gemaakt als bij de overgang van onze munt op het decimale stelsel in de vroege jaren "70. Toen heerste er alom grote verwarring.
Ik zie in dat eurobiljetten en -munten pas in 2002 in de portemonnees van 340 miljoen consumenten zullen komen. Toch is het van belang dat de voorlichtingscampagnes die met Europees geld gefinancierd worden qua timing op elkaar worden afgestemd. Voorafgaand aan het jaar 2002 kan al een groot aantal bank- en handelstransacties in euro's gaan luiden.
Voorafgaand aan de EMU moeten de Europese Commissie en de nationale regeringen geld beschikbaar stellen voor voorlichtingscampagnes die specifiek gericht zijn op prijsaanduidingen in euro's en de nationale munt. Campagnes voor dubbele prijsaanduiding moeten deel uitmaken van het overgangsproces en moeten gevoerd worden in alle grote supermarkten en detailhandels in Europa. De prijzen van de winkelwaren moeten worden aangeduid in euro's en in de nationale munt.

De Clercq
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, collega's, vaak worden de externe aspecten van de Economische en Monetaire Unie in de eurodiscussie over het hoofd gezien. Ten onrechte, want de externe implicaties van de EMU zullen belangrijke gevolgen hebben voor zowel de EU zelf als voor onze directe partners, alsook voor de gehele internationaal economisch-monetaire verhoudingen.
De euro zal onmiskenbaar een belangrijke rol gaan spelen als internationale valuta, zal voor meer evenwicht zorgen in het internationale monetaire stelsel vooral ten opzichte van de dollar. De EMU zal de EU in staat stellen beter weerstand te bieden tegen externe schokken zoals veroorzaakt door speculatieve kapitaalstromen. De EMU betekent een belangrijke stap op weg naar een nieuw en meer evenwichtig internationaal monetair stelsel van een unipolair naar een multipolair systeem waarin de Europese Unie een toonaangevende rol kan en hopelijk zal spelen.
De Europese Unie zal door de EMU ook een grotere verantwoordelijkheid krijgen binnen de internationale financieel-economische organisaties. De concrete invulling hiervan, onder meer binnen het IMF en de G7, is derhalve met spoed gewenst.
Tenslotte wil ik wijzen op het gevaar van het op voorhand te veel willen reguleren en inkaderen met het oog op de start van de derde fase van de EMU. Niet zozeer onze sturing vooraf, maar vooral de marktwerking, beïnvloed wel te verstaan door een geloofwaardig en doeltreffend macro-economisch beleid, moet de koers van de euro bepalen. Een koers die ook naar buiten toe een positieve weerslag heeft op de economische positie van Europa en op de wereldwijde economische en monetaire samenwerking en stabiliteit.

Willockx
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, tien jaar geleden ontstond de politieke wil voor dit ambitieuze project van de euro. De voorbije jaren is op een vrij spectaculaire manier de economische convergentie verbeterd ondanks soms moeilijke conjuncturele effecten. Vandaag staan we aan de vooravond van de overgangsperiode die belangrijk en van grote betekenis kan zijn voor de geloofwaardigheid van de nieuwe Europese munt. Vooreerst ligt de bal zeer snel in het kamp van de nationale overheden. Zij zullen de nieuwe munt meer geloofwaardigheid geven door niet alleen nieuwe leningen uit te drukken in euro maar ook de uitstaande nationale schulden maximaal naar de euro te converteren.
Ten tweede zal de euro ook een antwoord bieden aan meerdere landen die graag de reserves als dusdanig meer gaan differentiëren. Ik zeg niet dat de euro in de plaats zal komen van de dollar, ik zeg wel dat de euro een belangrijke factor van diversificatie kan worden.
Ten derde, het is duidelijk dat de som van de reserves van de deelnemende landen groter is dan nodig ter ondersteuning van de ene Europese munt. Ik steun dan ook het verzoek van rapporteur Ruffolo om de Europese Commissie te laten nagaan op welke wijze die overtollige reserves best kunnen worden aangewend.
Ten vierde, in de overgangsfase moet nu alles op alles worden gezet inzake de informatie van het publiek. De tijd van de onzekerheid zal voorbij zijn eens de tweede mei gepasseerd is. Alle middelen, alle budgettaire middelen die we hebben inzake informatie, moeten wij richten op het informeren van de burger voor de introductie van de euro.
Ten vijfde is er een belangrijke rol weggelegd voor de banksector. De banksector die in het recente verleden ook in ons land heeft bewezen niet het vertrouwen waard te zijn in zijn gedrag naar de consument toe. Ik reken dan ook niet zoals mevrouw Kestelijn en collega De Clercq daarstraks zegden, op de marktkrachten. Ik denk dat de Europese Commissie en indien nodig de nationale lidstaten de gratis omzetting van de nationale munten naar de euro wettelijk moeten regelen en waarborgen.
Tenslotte biedt de invoering van de euro op een breder vlak ook nog nieuwe mogelijkheden en nieuwe perspectieven. Laat ons vandaag proberen de aanzet tot Europese economische coördinatie, zoals die is afgesproken op 1 december in de laatste Ecofin, deze aanzet tot economische coördinatie, gebruiken om samen één weg uit te stippelen die de nadelen en de gevolgen van de crisis op de Aziatische markten vandaag voor Europa riskeert te veroorzaken. Dat is de eerste testcase , voor wat mij betreft, voor een betere economische coördinatie die moet worden gekoppeld aan de invoering van de euro.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, hoe kleiner de bedragen, des te hoger de kosten. Ik was afgelopen zomer met mijn dochter op vakantie in Italië. Zij heeft in een geldwisselautomaat 100 schilling gewisseld. Zij kreeg daarvoor 9.600 lire. Toen wij weer in Oostenrijk terugkwamen, heb ik het bedrag voor haar afgerond en haar weer 10.000 lire teruggegeven. Geachte commissaris, u mag eens raden, hoeveel daarvoor uit de Oostenrijkse automaat kwam: precies de helft, 50 % heeft zij teruggekregen! Ik geloof, dat dit in de toeristische sector en in talrijke andere sectoren in Europa heel veel geld kost. Wanneer men bovendien bedenkt, dat wij in vergelijking met Amerika ongeveer 50 % meer bankemployés hebben, en dat terwijl de personeelskosten bij ons hoger zijn, en zij uiteindelijk ook nodig zijn voor het wisselen van geld en het in de hand houden van de daarmee gepaard gaande risico's, dan moeten wij in de toekomst ons Europese bankwezen toch goed in de gaten houden en erover nadenken, hoe het toezicht op de banken in de toekomst geregeld moet worden.
Wanneer men bedenkt dat de banken één van de hoofdoorzaken voor de crisis in de ASEAN-landen vormen, dan moeten wij bij de omschakeling op de euro onze aandacht vooral op de gezonde banken in Europa richten. Uiteindelijk is het toch ook zo dat naarmate de bedragen groter zijn, ook de risico's groter worden, en ik geloof, dat het tot een van onze hoofdtaken gerekend moet worden, het risico te beperken.
Wanneer men bedenkt dat de dollar ons tussen 1985 en 1995 volgens een onderzoek van het Oostenrijkse WIFO ongeveer 1, 3 miljoen banen in Europa heeft gekost, dan zal men begrijpen wat het belang van een gemeenschappelijke munteenheid voor ons is.
Als men het heeft over de hardheid van de euro, dan moet ik daarover opmerken dat de euro wellicht harder zal zijn dan menig exporteur lief is.

Boogerd-Quaak
Voorzitter, ik zal aandacht besteden aan het verslag van de heer Friedrich en namens mijn fractie kan ik zeggen dat wij het eens zijn met de heer Friedrich dat het mogelijk is dat na de totstandkoming van de euro de op één na grootste obligatiemarkt ter wereld ontstaat in Europa. Hier liggen dus kansen voor Europa. Maar het is niet voldoende om dat te constateren. Juist op het gebied van het voorwaardescheppende beleid zal de Unie nog veel moeten initiëren, bijvoorbeeld op het gebied van het vennootschapsrecht, voorschriften voor accounting en beursregels. Het is werkelijk schandalig - en ik heb dat in deze zaal al eerder gezegd - dat wij het nog steeds niet voor elkaar hebben gekregen een statuut van de ondernemingen tot stand te brengen. Er is zo'n enorme inspanning op dit punt verricht, ook door de Commissie-Davignon, en het blijft gewoon slepen.
Tenslotte wil ik ook, evenals de heer Friedrich, aandacht vragen voor de pensioenfondsen in de diverse lidstaten. Door bestaande verplichtingen dat zij voor het grootste deel hun investeringen moeten doen in het land van vestiging, worden ook hier kansen misgelopen. Ik zal persoonlijk ook aandacht vragen voor dit punt in mijn verslag voor de Commissie sociale zaken en werkgelegenheid over het Groenboek voor de pensioenen. Maar ook hier zal de Europese Commissie naar mijn opvatting moeten ingrijpen om de lidstaten te doen inzien dat zij niet meer kunnen vasthouden aan verouderde politiek op dit punt.

Torres Marques
Mijnheer de Voorzitter, gisteren toonden televisiestations over de gehele wereld ons het beeld van vier Duitse experts die zich naar het constitutionele hof van hun land begaven met een petitionnement tegen de deelname van Duitsland aan de euro. Daarbij werden ook de resultaten van een enquête getoond, waaruit bleek dat 60 % van de Duitsers tegen de nieuwe munt waren.
Waarom is alleen slecht nieuws "nieuws" ? Het Europees Parlement geeft vandaag, door een discussie te wijden aan vier buitengewoon belangrijke verslagen, duidelijk aan dat het bereid is een inspanning te doen om de euro op de geplande datum van start te laten gaan. Allereerst wil ik de verschillende rapporteurs bedanken - de heer Friedrich voor het verslag over de impact van de euro op de kapitaalmarkten; de heer Ruffolo voor het verslag over de gevolgen van Economische en Monetaire Unie naar buiten toe; de heer Stevens voor het verslag over de EMU en elektronisch geld, en de heer Pérez Royo voor het verslag over de euro en de consument.
Hoeveel aandacht zullen de media aan dit debat schenken? Gezien de tijd waarover ik beschik, heb ik besloten mij te concentreren op het laatste verslag. Zoals we in Portugal zeggen: consumenten zijn we allemaal.
De euro zal over de gehele wereld - en dus niet alleen in de landen van de Europese Unie zelf - een enorme revolutie teweegbrengen. Om ervoor te zorgen dat die een succes wordt en de munt door iedereen wordt aanvaard, is het nodig dat de burgers goed geïnformeerd zijn...
Neem mij niet kwalijk, mijnheer de Voorzitter, ik zal mijn betoog even onderbreken. Ik heb namelijk gezien dat de commissaris zijn koptelefoon niet op heeft, en voor zover ik weet is hij de Portugese tale niet machtig.
... en ook - en vooral - dat de instellingen die met de ene munt en de consumenten te maken hebben hun werk kunnen verrichten op basis van een complete set duidelijk geformuleerde regels. Bovendien moet het personeel dat bij zulke instellingen direct in contact met de consumenten komt over voldoende scholing beschikken om het publiek over al deze zaken uitleg te verschaffen, teneinde ervoor te zorgen dat het aantal ongerechtvaardigde twijfels niet toeneemt.
Deze acties moeten zo snel mogelijk van start gaan, aangezien de euro al vanaf 1 januari 1999 als fiduciair geld kan worden gebruikt voor boekhoudkundige doeleinden, voor cheques, en voor debit- en creditcards. Ook al is het gebruik van de euro tot 1 januari van het jaar 2001 - het jaar wanneer er voor het eerst munten en bankbiljetten beschikbaar zullen zijn - niet verplicht, het gebruik ervan is wel toegelaten en zelfs gewenst. Het is dus ook wenselijk dat de consument gestimuleerd wordt de euro te gebruiken.
De transparantie die het gevolg zal zijn van het aangeven van de prijs van goederen in één munt, en de noodzaak een streng financieel beleid te voeren, met een lage rentevoet en lage inflatie, zullen voor de consument namelijk alleen maar voordelig zijn. Veel diensten voor televerkoop en financiële operaties kunnen dus dynamischer worden gemaakt. De consument moet echter wel daadwerkelijke garanties krijgen. Daarom vraag ik de Commissie of zij bereid is in dezen zorg te dragen voor de volgende zaken: voorlichtingsmaatregelen voor de consument en opleiding voor werknemers; steun en speciaal ontwikkelde programma's voor scholen, universiteiten en nietgouvernementele organisaties (en dan vooral organisaties die de belangen van vrouwen behartigen, aangezien 70 % van de consumenten vrouwen zijn). Bovendien moet ook het inwisselen van de euro in de nationale munt en vice-versa gratis zijn. Die laatste maatregel kan wel eens essentieel blijken te zijn: het succes van de euro hangt niet alleen af van de verdiensten van deze munt, maar ook van de wijze waarop de mensen ertegenaan kijken. Het principe dat de munt gratis kan worden omgewisseld, lijkt me essentieel voor het vertrouwen van het publiek in de nieuwe munt.

Pex
Mijnheer de Voorzitter, net als de euro bevindt mevrouw Peijs zich in de lucht en daarom mag ik in haar plaats treden, wat ik graag doe want dan mag ik weer eens over mijn eigen vak praten.
Eerst een opmerking over het verslag-Stevens. De communicatie- en informatietechnologie zet grote stappen vooruit. Daarom verwachten de handel en de consumenten dat Europa nieuwe, gemakkelijke en elektronische betalingsmogelijkheden zal scheppen in de toekomstige eurozone. Op dit moment vindt 90 % van de betalingen binnen de lidstaten plaats. De verwachting is dat de elektronische grensoverschrijdende betalingen in de toekomst wel explosief in aantal zullen stijgen. Veel mensen gebruiken nu ook creditkaarten op vakantie. De detailhandel zoekt naar goedkopere systemen. Een Europese chipkaart met euro op de chip zal waarschijnlijk goedkoper zijn. In de toekomst zullen daarom bedrijven grensoverschrijdende chipkaarten aan willen bieden.
In het verslag-Stevens geeft het Parlement voor het eerst aan waar het met die toekomstige betaalsystemen naartoe wil. Ik ben blij dat het Parlement een richting lijkt te gaan kiezen die ruimte biedt aan concurrentie tussen meerdere aanbieders onder toezicht van de Europese Centrale Bank. De eerder gekozen lijn van één tender waarbij uiteindelijk één aanbieder de kaart op de markt zal brengen, is gelukkig verlaten. De aanwezigheid van meerdere aanbieders zal de prikkels tot innovatie en tot verlaging van de kosten versterken, zowel voor de consument als voor de handel. Dat is precies wat nodig is voor de verdere ontwikkeling en de stimulering van het gebruik van de technologie.
Dan het verslag "de euro en de consument" . Het succes van de euro zal in de eerste plaats afhangen van het vertrouwen van de consument in de nieuwe munt. Daarom is dit verslag natuurlijk zeer belangrijk. Vertrouwen in een munt betekent vertrouwen in de waarde van de euro. Consumenten zullen moeten wennen aan het gebruik en zullen de nieuwe prijzen moeten leren beoordelen.
De rapporteur denkt dat al op 1 januari 1999 met de dubbele prijsstelling moet worden begonnen. Ik ben daar faliekant tegen. Het jaagt het midden- en kleinbedrijf en vooral de handel op zeer hoge kosten die onvermijdelijk doorberekend zullen worden aan de consument. Goede voorlichting is juist in het belang van het bedrijfsleven zelf. Een onzekere consument die aarzelt over de prijs houdt zijn geld in zijn zak.
Laten wij de handel niet precies voorschrijven hoe zij de klant voorlichten, maar laten wij die prijzencommunicatie overlaten aan de creativiteit van de sector zelf. Een rigide Europese richtlijn is daarom de slechtste oplossing.
De observatiecentra die volgens de rapporteur de controle op de omrekening in euro moeten gaan uitoefenen, lijken mij volstrekt overbodig. De wetgeving over de omrekening van vorig jaar juni is voldoende om de zekerheid van de consumenten te garanderen. Als het bedrijfsleven of andere organisaties onverhoopt misbruik maken van de situatie door onwettige afrondingen, kan dit en zal dit juridisch worden aangevochten.
Natuurlijk moet aan consumenten uitgelegd worden wat de euro voor hen zal betekenen. Daarbij zijn informatiecampagnes voor het grote publiek door de overheden onontbeerlijk. Maar wettelijke regelingen die tot grote kostenverhogingen zullen leiden, komen als een boemerang neer op het hoofd van de consument en dat is vast niet de bedoeling.

Paasilinna
Mijnheer de Voorzitter, collega's, de euro zal sterk en geloofwaardig worden. Het vertrouwen van de markt alleen is niet genoeg. Er is vertrouwen van de burgers nodig. Dat betekent het vergroten van de democratie en het belasten van de democratische organen met de controle op en de verantwoordelijkheid voor de Centrale Bank.
Grote ondernemingen gaan ook in Finland meteen bij het begin van de derde fase over op het gebruik van de euro. Bijvoorbeeld in Finland heeft al 64 % van de grote ondernemingen te kennen gegeven dat het voorbereidende werk in volle gang is. Maar bij de kleine ondernemingen is de situatie wezenlijk slechter. Slechts 7 % is aan het voorbereidende werk begonnen. Bij ondernemingen in de dienstensector is de situatie zelfs nog slechter. De MKBsector is evenwel de belangrijkste werkgever in Europa. Het MKB heeft niet de benodigde middelen voor het scheppen van nieuwe informatiesystemen en niet altijd vakkundig personeel of geld voor het aanwerven van diensten. De Commissie zou dan ook een voorlichtingspakket voor het MKB moeten samenstellen.
Om de geplaagde belastingbetaler niet voor de kosten van de overgangsfase op te laten draaien, moet er zodanig gehandeld worden dat de kosten van de invoering van de euro niet door de consumenten betaald hoeven te worden. De euro is weliswaar het project van de eeuw, maar wordt in de lidstaten nogal sloom gepresenteerd. Educatie en voorlichting voor de burgers met betrekking tot de euro is absoluut van belang en in veel gebieden gebeurt dat te laat. Onduidelijke en onvoldoende informatie heeft een beeld van aarzeling en geheimhouding en, in een situatie waarin de werkloosheid enorm is vergroot, ook van tegenstand geschapen. Denkend aan de naoorlogse megadevaluaties en het beperken van het aantal bankbiljetten, neemt men geld serieus. Geld is immers waardevoller hoe minder ervan is. Daarom moet de voorlichting met betrekking tot nieuw geld zeker en toereikend zijn. Ik stel voor dat er na het televisienieuws in elke lidstaat een voorlichtingscampagne volgt, die stap voor stap vertelt waar het om gaat. Het kan niet mogelijk zijn dat het absorptievermogen van luiers beter wordt uitgelegd dan de aantrekkingskracht van de gemeenschappelijke munt.
Ik ben het eens met collega Pérez Royo dat elektriciteits-, gas-, water- en telefoonbedrijven bij de voorlichtingscampagne betrokken worden door in hun rekeningen aan de consumenten de prijzen ook in euro te vermelden. We kunnen er echter niet van uitgaan dat bijvoorbeeld ondernemingen in de handelsbranche - ik doel niet op supermarkten - mogelijkheden zouden hebben om hun personeel op te leiden om de burgers over de euro voor te lichten, zoals hier is geopperd. Dat is de taak van de overheid en dat is natuurlijk ook onze taak.

Thyssen
Voorzitter, de invoering van de euro zal voor alle marktspelers natuurlijk veranderingen teweegbrengen en we zijn ervan overtuigd dat de positieve effecten de negatieve ruimschoots zullen overtreffen, ook voor de consument. Over de positieve aspecten moeten we ons niet zoveel zorgen maken maar we moeten ze natuurlijk wel uitleggen aan de mensen. Daar moet nog heel veel voor gebeuren. Wat de ongemakken betreft, daar moeten we zorgen dat ze zo klein mogelijk blijven, ook al zijn ze voornamelijk, hoofdzakelijk een overgangskwestie. Om daar in te slagen, moeten we ook zorgen voor informatie maar moeten we ook goed beseffen dat informatie wel noodzakelijk maar onvoldoende is, moeten we beseffen dat we ook een wettelijk en gebalanceerd kader nodig hebben, een kader dat ervoor zorgt dat vervalsing van biljetten voorkomen wordt, dat de omrekeningen gebeuren tegen de juiste koers en volgens de juiste berekeningswijze. Dat de invoering van de euro de continuïteit van contracten niet aantast, dat de periode van samenloop van chartageld in verschillende eenheden zo kort mogelijk is en dat informatie gegeven wordt zodanig dat de consument weet dat er redenen tot vertrouwen zijn.
De meeste van die kwesties, Voorzitter, zijn wettelijk geregeld maar helaas niet optimaal. Mijn fractie is ervan overtuigd dat toetredingscontracten niet mogen volstaan om af te wijken van het continuïteitsprincipe. We hebben daarom een amendement ingediend waarin we vragen aan de Commissie dat ze een voorstel indient tot wijziging van verordening 1103. Ik had graag geweten of de commissaris bereid is om hiertoe een initiatief te overwegen.
Dan is er nog de kwestie van de dubbele prijsaanduiding. De polarisatie van de belangen van de consument aan de ene kant en de kleinhandel aan de andere kant is ons inziens niet realistisch. Die belangen lopen veel meer parallel dan sommigen ons willen doen geloven. Het is vanuit die filosofie dat wij amendement 8 hebben ingediend. Een amendement waarin we vragen even af te wachten. Af te wachten tot na 1999 om te zien wat de markten spontaan zullen doen. Dan kunnen we op basis van de feitelijke reacties van de marktspelers uitmaken waaraan behoefte is, of we een gedetailleerde regeling voor dubbele prijsaanduiding nodig hebben. Zo ja, hoe we die het best laten aansluiten op de reële behoeften van elk van de spelers.

Hendrick
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteurs graag gelukwensen met hun uitstekende verslagen over de invoering van de euro. De euro komt eraan. Hij luidt een nieuw tijdperk in en is zonder twijfel het grootste economische project dat de wereld ooit heeft gekend. Daarom is het van het grootste belang dat de euro een succes wordt.
De verslagen hebben een thema gemeen, namelijk dat de gebruikers veel baat zullen hebben bij de euro, of het nu gaat om consumenten, ondernemingen of om hen die op de internationale financiële markten met vreemde munten werken.
Het verslag van de heer Stevens besteedt in het bijzonder aandacht aan de invoering van een nieuwe technologie en reikt een oplossing aan in de vorm van elektronisch geld. Daarmee zullen de mensen met gemak door de Europese Unie kunnen rondreizen met hun elektronische portemonnee op zak, en dit komt een van de principes van het Verdrag ten goede, namelijk het vrije verkeer van werknemers.
Elektronisch geld is veilig en gunstig voor het bedrijfsleven, met name in de toeristische sector, een van de snelst groeiende bedrijfstakken in Europa.
Het vormt een uiterst belangrijk onderdeel van de economische puzzel die Europa zal verenigen als nooit tevoren. Het versoepelt de werking van de interne markt en stabiliseert de economie van de EU, vooral in tijden van beroering op de financiële markten van de wereld. Het zal ook een tijdperk van nieuwe economische samenwerking inluiden, en ik zou tegelijkertijd graag het concept van democratische controle ingevoerd willen zien. Ik ben het eens met mijn collega's die het hebben gehad over het instellen van een bankcommissie. We hebben behoefte aan een dialoog met de Europese Centrale Bank, we hebben behoefte aan toezicht op de Europese Centrale Bank en we hebben behoefte aan een Europese Centrale Bank die verantwoording aflegt, zodat het Parlement advies kan uitbrengen. Maar net als mijn collega's geloof ik dat we de onafhankelijkheid van de Centrale Bank niet mogen aantasten, anders keren de financiële markten zich tegen de euro.
Er ligt een enorme kans voor het grijpen. We mogen hem niet laten liggen. We moeten Europa de 21ste eeuw binnenloodsen en de Europese Gemeenschap welvaart brengen.

Garosci
Mijnheer de Voorzitter, wij hebben vier bijzonder interessante verslagen over een uiterst belangrijk onderwerp aangehoord. Hier, bij de euro en de introductie van de eenheidsmunt, staat de geloofwaardigheid van Europa op het spel. De eenheidsmunt is zowel instrument als doel om de burgers te doen begrijpen dat zij deel uitmaken van een gemeenschap waarbinnen zij, juist dankzij de eenheidsmunt, kunnen reizen, kopen, zich verplaatsen enzovoort. Er bestaan praktische, reeds door de rapporteurs aangegeven problemen, en wij danken hen voor hun inleiding, maar er zijn ook andere problemen die nog niet ter sprake zijn gekomen en die als gevolg van de eenheidsmunt in de komende maanden, zo niet de komende weken, onvermijdelijk beter zullen moeten worden toegelicht. De euro is een vredelievende revolutie van het einde der eeuw; het is een onmisbare voorwaarde voor de verwezenlijking van een uniform en gemeenschappelijk economisch systeem dat de Europese Unie moet aangrijpen als een belangrijk instrument om haar specifieke functie te doen begrijpen.
Er zijn praktische problemen die natuurlijk verband houden met de functionaliteit van de relatie tussen degenen die de euro moeten verspreiden en de eindgebruiker, de burger, met name in zijn hoedanigheid van consument. Zoals andere collega's reeds hebben opgemerkt, zal de burger uiteraard bij de banken, maar toch vooral in het commerciële distributiesysteem met de euro kennismaken; hij vindt de euro in winkels, supermarkten, restaurants en bij reisbureaus en daar moet hij een commerciële gesprekspartner ontmoeten - een kleine ondernemer, een medewerker - die bereid is hem functie en werking van de euro te verklaren. Wij moeten dan ook gelijktijdig een voorlichtingscampagne voor de consument en een vormingsactie bij de commerciële ondernemers opzetten. Bovendien mogen wij de burger niet belasten met bankkosten voor de overgang, bij het wisselen van de nationale munt in de Europese eenheidsmunt.
Tenslotte willen wij de aandacht vestigen op enkele aspecten die verband houden met de operationaliteit van de eenheidsmunt. Juist in het commerciële circuit zal de euro het meest verspreid en bekend worden bij de burger, die per slot de consument is. Daar moet de handelswereld kort, duidelijk, helder en synthetisch weten te antwoorden op de vragen naar informatie met betrekking tot deze grote monetaire innovatie. Daarom moeten wij de commerciële ondernemer, of hij nu groot of klein is, in de gelegenheid stellen duidelijke antwoorden te geven. Gebeurt dit niet dan zouden de kosten van de invoering van de euro wel eens explosief kunnen worden voor alle delen van het economisch stelsel: industrie, productie en consument. Wij willen en moeten absoluut vermijden dat de eindkosten van de invoering van de eenheidsmunt volledig op de consument worden afgewenteld.

de Silguy
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, dit debat sluit aan bij de recente Europese Raad van Luxemburg. Het was een zeer uitvoerig debat. Er waren 48 sprekers, die ik in twee categorieën zou willen verdelen: sommigen hielden een algemeen en politiek betoog en stelden vragen over de gegrondheid van de euro, anderen maakten praktische opmerkingen over de inhoud van de vier verslagen die u ter bespreking waren voorgelegd.
Ik zal alleen de praktische vragen beantwoorden. Aangezien de heer Caudron en mevrouw Torres Marques hier voor mij zitten, zal ik evenwel twee uitzonderingen maken. De Commissie meent dat de crisis in Azië, waarover de heer Caudron het had, slechts een marginaal effect op de groei zal hebben. Aangezien wij de toekomst niet kunnen voorspellen, moeten wij natuurlijk wel waakzaam blijven. Wij moeten nochtans vaststellen dat de Europese economie nog steeds op een stevige basis berust. De euro is door de financiële markten al geïntegreerd en speelt een beschermende rol. Dat blijkt uit de stabiliteit van het Europees Monetair Stelsel dat, in tegenstelling tot in 1995, nu al verschillende maanden standhoudt. Volgens mij zal de crisis in Azië, die wij uiteraard van nabij moeten volgen, de invoering van de euro op de aangekondigde datum niet beïnvloeden.
Mevrouw Torres Marques heeft een volgens mij belangrijke algemene vraag gesteld. Zij verwees naar een klacht die Duitse academici bij een Duitse rechtbank hebben ingediend. De Commissie mag zich niet in een debat over het binnenlandse beleid mengen. In onze landen heeft elke burger gelukkig het recht zich tot een rechtbank te wenden. Ik kan u evenwel verzekeren dat de euro op 1 januari 1999 zal worden ingevoerd. Het besluit zal op 2 mei door de staatshoofden en regeringsleiders worden genomen. Het zal aansluiten bij een vergaderperiode van het Europees Parlement en zal in volledige overeenstemming van de Verdragen worden genomen. Ik meen dat de meerderheid van de lidstaten op 1 januari 1999 aan de euro moet kunnen deelnemen.
Voorts blijkt uit dit debat dat het Parlement zich terecht zorgen maakt over de modaliteiten en concrete gevolgen van de invoering van de euro en over de goede werking van de Economische en Monetaire Unie vanaf 1 januari 1999. Daar liggen inderdaad de echte problemen. Ik wil nu kort op alle aangestipte problemen ingaan en zal daarom achtereenvolgens de vier aan het Parlement voorgelegde verslagen bespreken.
Het eerste verslag is dat van de heer Friedrich over de gevolgen van de invoering van de euro voor de kapitaalmarkten. Mijnheer Friedrich, de Commissie is het er met u over eens dat de invoering van de euro en de ontwikkeling van een echte Europese kapitaalmarkt hand in hand moeten gaan. Daarom hebben wij de groepGiovannini verzocht het verslag op te stellen op basis waarvan wij op 2 juli laatstleden de mededeling hebben gedaan waarop uw verslag betrekking heeft.
Dat document van de commissie onderzoekt eigenlijk een aantal veranderingen die de kapitaalmarkten zullen ondergaan en beschrijft de technische voorbereidingen welke die vergen. Die veranderingen moeten de euromarkten zo transparant en vlot mogelijk maken. Men heeft onder meer vragen gesteld over de omzetting in euro van effecten die op dit ogenblik in nationale munten zijn uitgedrukt, over de marktconventies, bijvoorbeeld over de berekening van de rente, de dagtelling of de representatieve emissies.
Op die terreinen valt de regeling onder de bevoegdheid van de nationale overheden. Ze hangt echter vooral van de markten zelf af. In antwoord op een vaak herhaald verzoek van de marktspelers heeft de Commissie aanbevelingen geformuleerd. Als ik de rapporteur goed heb begrepen, was dat ook zijn wens.
De harmonisering van de kapitaalmarkten moet door de markten zelf gebeuren, op basis van de twee verordeningen betreffende de rechtspositie van de euro die na de Europese Raad van Amsterdam in juni zijn vastgesteld. De marktspelers hebben nu al een zeer ruime consensus bereikt. Ik denk daarbij in het bijzonder aan de marktpraktijken. Vooruitgang is ook geboekt inzake de omzetting van de schuld volgens de referentie- indices. Ik meen dat iedereen het er nu over eens is dat de verhandelbare overheidsschuld begin januari 1999 in de gehele eurozone zal worden omgezet. Dat is trouwens ook de wens van de rapporteur.
Voorts hebben de met de berekening van de nationale referentie-indices belaste instanties het nodige gedaan om op 1 januari 1999 de nodige omzettingen te kunnen doen. De Europese bankverenigingen en de internationale makelaarsvereniging leggen op dit ogenblik de laatste hand aan de toekomstige referentie-index van de Europese monetaire markt. Ik meen te weten dat die index "Euribor" , European interbanking offered rate , zal heten.
Andere problemen worden nog grondig onderzocht. Ik denk daarbij in het bijzonder aan de bescherming van de investeerders, aan het regelgevende kader op het niveau "financiële producten" en "financiële vestigingen" . Al die problemen zullen in de komende maanden een passende oplossing krijgen. Wij moeten immers een regelgevend kader tot stand brengen dat een doeltreffende werking van de markten mogelijk maakt. De Commissie is daar op dit ogenblik mee bezig.
Het tweede verslag is dat van de heer Ruffolo over de externe aspecten van de Economische en Monetaire Unie. Nadat de Commissie op 23 april van vorig jaar een mededeling had gedaan over de gevolgen van de invoering van de euro voor de economische en monetaire betrekkingen van de Unie met de derde landen, heeft de Europese Raad van Luxemburg in december jongstleden de modaliteiten verduidelijkt voor de uitvoering van de bepalingen van het Verdrag - ik denk aan artikel 109 - over het wisselkoersbeleid, de omschrijving van de externe positie van de Unie en de vertegenwoordiging van de eurozone.
Wat het wisselkoersbeleid betreft, maak ik van deze gelegenheid gebruik om een aantal vragen te beantwoorden die ook buiten dit Parlement al vaak zijn gesteld. De Europese Raad onderstreept de verantwoordelijkheid die de invoering van de euro de Gemeenschap zal opleggen en wijst erop dat de bepalingen van het Verdrag integraal zullen moeten worden toegepast om te zorgen voor een uitwisseling van meningen en informatie over de wisselkoers van de euro tussen de Raad en de Europese Centrale Bank.
De Commissie zal de evolutie van de markten op de voet volgen. Het probleem zal regelmatig worden onderzocht in het Economisch en Financieel Comité, dat op 1 januari de plaats van het Monetair Comité inneemt. Op aanbeveling van de Commissie of van de Europese Centrale Bank zal de Raad overeenkomstig artikel 109, lid 2 van het Verdrag, in uitzonderlijke omstandigheden algemene oriëntaties kunnen vaststellen voor het wisselkoersbeleid tegenover de niet-communautaire munten. Op voorstel van de Commissie zal de Raad, overeenkomstig artikel 109, lid 4 van het Verdrag, ook het standpunt van de Gemeenschap moeten bepalen ten aanzien van de internationale aangelegenheden die van bijzonder belang zijn voor de Economische en Monetaire Unie.
Ik meen dat ik hiermee de vraag van de heer Ruffolo over de interpretatie van artikel 109 grotendeels heb beantwoord.
Nu ik het debat van vanochtend heb bijgewoond en ieders mening heb gehoord, zou ik alleen nog maar twee aspecten van het verslag van de heer Ruffolo willen onderstrepen.
Wat de evaluatie van de overtollige dollarreserves van het Europees systeem van centrale banken betreft, merk ik op dat het bestaan zelf van dat overschot nog moet worden aangetoond. In elk geval oordeelt de Commissie dat zij niet het recht heeft de Europese Centrale Bank te zeggen hoe ze haar valutareserves moet beheren. Dat zou immers als een poging kunnen worden beschouwd om haar onafhankelijkheid te beknotten.
Het tweede aspect heeft te maken met de wens die sommigen onder u vanochtend hebben geformuleerd, namelijk dat voor de koers van de euro tegenover de dollar een referentiewaarde wordt vastgesteld. Nogmaals, men kan de koers van een munt niet opleggen. Mijnheer Rübig, uiteraard willen wij geen over- of ondergewaardeerde euro. Wij moeten ons inspannen om tot een stabiele munt te komen. Ik ben het eens met wat de heren Ruffolo, Fourçans en Harrison daarover hebben gezegd.
De Commissie meent in elk geval dat de invoering van een wisselkoersmechanisme op basis van fluctuatiemarges meer dan voorbarig is als wij zien hoe het internationale monetaire stelsel er op dit ogenblik uitziet. Ik ben het op dat punt eens met wat de heer Fourçans over de doelbandbreedtes heeft gezegd. De gebeurtenissen in Azië moeten ons tot grote voorzichtigheid aanzetten. Wij mogen ook niet vergeten dat de wisselkoers het resultaat en niet het doel of het instrument van het economische beleid is.
Ik denk niet dat iemand hier vanochtend over de vertegenwoordiging van de Gemeenschap op internationaal niveau heeft gesproken. Dat is een belangrijk punt, en daarom wil ik daarover toch iets zeggen. De staatshoofden en regeringsleiders hebben in Luxemburg gezegd dat de Commissie bij die externe vertegenwoordiging zal worden betrokken voor zover dat nodig is om de rol te kunnen spelen die het Verdrag ze opdraagt. In overeenstemming met de wens van het Europees Parlement bevestigen de conclusies van de Europese Raad dat de landen van de eurozone het probleem van haar vertegenwoordiging in de internationale monetaire organen gezamenlijk moeten kunnen aanpakken. Het monetaire Europa moet daar met een enkele stem kunnen spreken. De Europese Raad heeft dat opnieuw bevestigd, maar de kwestie moet nog worden geregeld. Wij moeten in elk geval nagaan hoe de Gemeenschap in alle internationale instanties het best wordt vertegenwoordigd om haar belangen te dienen. Dat zullen wij in de komende maanden moeten doen. Ik kan u verzekeren dat de Commissie zich zal blijven inspannen om in die vertegenwoordiging plaats te nemen, ondanks de pogingen van sommige lidstaten om dat te verhinderen.
Het derde verslag is dat van de heer Stevens over elektronisch geld en de Economische en Monetaire Unie. De opmerking van de heer Stevens over de gelijktijdige invoering van elektronisch geld en de euro is uiterst belangwekkend, maar wij delen zijn pessimisme niet. Ter attentie van de heer Nordmann merk ik op dat de termijn van drie jaar van 1999 tot 2002 niet kan worden ingekort. Ik ga daarop niet nader in. Ik merk alleen op dat 70 miljard muntstukken en 12 à 15 miljard bankbiljetten moeten worden aangemaakt. Wij hebben daarvoor materieel de tijd nodig.
Wat de heer Stevens zegt, strookt volgens mij volkomen met wat de Commissie op dit ogenblik doet. Ik merk op dat de ontwikkeling van elektronisch geld een marktkeuze is. Zoals de heer Stevens, meent ook de Commissie dat de grootste problemen de volgende zijn. Een eerste probleem is de controle. De heer Scarbonchi heeft dat terecht onderstreept. De ontwikkeling van elektronisch geld doet het probleem rijzen van het toepassingsgebied en de modaliteiten van de controle door de bevoegde autoriteiten, meer bepaald in het licht van het monetaire beleid. Wij moeten voor die controle een passend kader vaststellen. In 1998 zal de Commissie daarover een voorstel voor een richtlijn voorleggen.
Een tweede probleem is dat van de acceptatie. Belangrijk is dat wij de bevolking inzicht en vertrouwen in de nieuwe betaalmiddelen geven. Voorts moeten ook de stabiliteit en betrouwbaarheid van de systemen worden gewaarborgd. Vervolgens is er het probleem van de vrije mededinging. Dat beginsel, dat de goede werking van de interne markt garandeert, moet ook op het terrein van het elektronische geld gelden. Elk eventueel voorrecht dat de jure of de facto voor de uitgifte van geld aan een of andere instelling wordt verleend moet grondig worden onderzocht. Mijnheer Watson, het gaat hier niet om een inperking van de mededinging, maar om de verduidelijking van de toepassing van de mededingingsregels. Ook dat beogen wij met ons voorstel voor een richtlijn van volgend jaar.
Tenslotte is er de veiligheid. De ontwikkeling van de elektronische handel en de veiligheid van de betalingen vergen betrouwbare, gebruiksvriendelijke, doeltreffende en veilige producten. Op die vier, ook door uw rapporteur vermelde punten, moeten wij ons tegen fraude beschermen. Die vier punten worden trouwens ook vermeld in de mededeling van de Commissie van april 1997 over het Europese initiatief op het gebied van de elektronische handel. Zoals de heer Stevens, is ook de Commissie voorstander van een regelgevend kader dat de interoperabiliteit en stabiliteit van het financiële stelsel garandeert, dat het publiek vertrouwen geeft en dat ervoor zorgt dat verschillende instanties elektronisch geld kunnen uitgeven.
De Commissie heeft al in juli 1997 een aanbeveling aangenomen waarin een aantal regels worden omschreven inzake transparantie, aansprakelijkheid en rechtsmiddelen met betrekking tot de verhouding tussen de uitgevende instantie en de houder van een betaalmiddel. In het kader van de bevordering van de elektronische handel en de informatiemaatschappij is de Commissie voornemens begin 1998 een voorstel voor een richtlijn betreffende de uitgifte van elektronisch geld op te stellen. Dat voorstel zal voldoen aan de criteria die ik zopas heb vermeld. Voorts beraden wij ons ook over het probleem van de fraude en vervalsing bij het gebruik van die nieuwe betaalmiddelen. Sommige van die problemen zijn zeer netelig. Het beraad wordt voortgezet. Men bezint zich daarover niet alleen in Europa, maar ook in de Verenigde Staten en Japan. Het bestaan van transparante en veilige elektronische betaalmiddelen zal de overgang naar de euro ongetwijfeld vergemakkelijken. Dat is zeker positief.
Het vierde verslag is dat van de heer Pérez Royo over de euro en de consument. Mevrouw Randzio-Plath, ik ben het met u eens: de euro is niet de munt van de rijken en de kapitaalmarkten, maar van alle Europeanen. Zij moeten met hun munt vertrouwd worden. Daarom is het verslag van de heer Pérez Royo in het kader van de huidige werkzaamheden over de praktische aspecten van de euro van groot nut. Ik denk daarbij in het bijzonder aan de bezorgdheid die de heer Pérez Royo in zijn verslag tot uiting brengt over, enerzijds, de voorlichting van de consument en, anderzijds, de met de kosten van de overgang naar de euro verbonden risico's, waarover velen hier vandaag hebben gesproken. Welnu, de Commissie deelt de bezorgdheid van de heer Pérez Royo. Daarom heeft ze beslist op 26 februari aanstaande met alle sociale partners, de belangstellende organen van het Parlement, de Commissie en de Raad een rondetafel te houden om samen een oplossing voor de nog hangende problemen en beslissingen te zoeken.
De eerste bekommering is de voorlichting van de consument. De heren Gallagher en Fitzsimons en mevrouw Cardona hebben de problemen met betrekking tot de voorlichtingscampagnes belicht. Die door het Parlement in samenwerking met de Commissie gelanceerde campagnes beantwoorden juist aan de wens om aan de behoeften en noden van de consument tegemoet te komen. In het kader van die campagnes kan men allerlei ideeën onderzoeken, zoals de telefoonnummers waarover u heeft gesproken. Mijnheer Paasilinna, als de fabrikanten van luierbroekjes hun waar dan toch zo goed aan de man kunnen brengen, zouden wij hen kunnen vragen ons bij de promotie van de euro te helpen. Wij moeten bereid zijn een beroep te doen op iedereen die wil helpen, maar ik ben het er met de heer Hoppenstedt over eens dat wij vooral moeten onderstrepen dat vertrouwen onontbeerlijk is.
In dat verband wijst de heer Pérez Royo op drie problemen: voorlichting, educatie en informatie. Naast haar aanbevelingen aan de nationale overheden zal de Commissie ook een aanbeveling doen over de euro en het onderwijs. Ik meen dat dit mevrouw Torres Marques zal geruststellen. In die aanbeveling zullen wij de lidstaten laten weten welke maatregelen kunnen worden genomen.
Velen hebben hier vanochtend ook over de dubbele prijsaanduiding gesproken. Dat is een belangrijk, maar niet het enige middel om de consumenten voor te lichten. De Commissie heeft wel nota genomen van uw voorstel om, als de vrijwillige dubbele prijsaanduiding ontoereikend blijkt, wetgevend op te treden. Op dit ogenblik verkiezen wij evenwel vrijwilligheid boven bureaucratie omdat men alleen op die manier rekening kan houden met de specificiteit van de verschillende sectoren en distributiesystemen. Wij mogen de kleinhandel immers niet nodeloos verzwakken of kosten opleggen die uiteindelijk geheel of gedeeltelijk op de consument worden afgewenteld of die de verwarring nog groter zouden maken. Op dit ogenblik stellen wij bovendien vast dat de handelaars en de banken verschillende vormen van dubbele prijsaanduiding overwegen naargelang de betrokken producten en gebruikte technologieën.
Verschillende sprekers hadden het hier vanochtend ook over de plaatselijke of nationale observatiecentra. De Commissie zal dat voorstel, waarover volgens de heer Langen geen eensgezindheid bestaat, zeker onderzoeken. Die observatiecentra zouden de overgang naar de euro volgen om op de evolutie van de prijzen toe te zien en de voorlichting van de consumenten te bevorderen. Ik wijs er evenwel op dat de bevoegdheden van die observatiecentra met de nationale rechtsregels moeten stroken. Men moet er dus voor zorgen dat die bevoegdheden verenigbaar zijn met de structuren van de verschillende lidstaten.
Ik kom nu tot de tweede kwestie waarover de heer Pérez Royo zich zorgen maakt. Talrijke sprekers hebben hier vanochtend gezegd dat de kosten van de overgang naar de euro voor de consument zoveel mogelijk moeten worden beperkt. Dat is, zoals wij al in mei 1995 in ons Groenboek hebben gezegd, de bedoeling van de Commissie. De consumenten mogen van de overgang naar de euro geen enkel nadeel ondervinden. Op dat punt ben ik het met de heer Harrison eens. Geen enkele verplichting bij de overgang naar de euro mag voor de consument kosten veroorzaken.
De Commissie neemt nota van uw voorstel voor een wetgevende benadering van de uitwisseling van bankbiljetten, de munten, de tijdens de overgangsperiode deelnemende landen en de omwisseling van nationale biljetten en muntstukken in euro op 1 januari 2002. De Commissie heeft een groep van deskundigen opgericht om de kwestie van de met de overschakeling op de euro verbonden bankkosten te onderzoeken. Op dit ogenblik is de groep het wel met de doelstelling van uw rapporteur eens, maar denkt hij aan een soepeler oplossing op basis van een verbintenis van de beroepskringen, in het bijzonder op basis van een eventuele gedragscode van de kredietinstellingen, of op basis van een aanbeveling van de Commissie aan de kredietinstellingen, die de banken dan vrijwillig zouden volgen. In al die aangelegenheden is de aanpak van de Commissie evenwel pragmatisch. Wij moeten de betrokkenen de mogelijkheid bieden zelf passende oplossingen te vinden. Dat is een kwestie van verantwoordelijkheid. Pas als oplossingen uitblijven of als oplossingen geen voldoening schenken, moeten wij aan dwingender middelen denken.
Tenslotte is hier vandaag ook herhaaldelijk over de consumentenbescherming gesproken. Wat de strafrechtelijke straffen betreft, wijs ik erop dat er geen Europees strafrecht bestaat. Hoewel de derde pijler op dat gebied bepaalde perspectieven opent, ligt de verantwoordelijkheid voor de straffen dan ook bij de lidstaten. Volgens het eenparig advies van de lidstaten en de bevoegde beroepskringen bieden de twee verordeningen over de rechtspositie van de euro op het gebied van de contracten alle nodige garanties. Wij moeten voor transparantie zorgen en oneerlijke bedingen uit contracten weren. Als de richtlijnen betreffende de consumentenbescherming moeten worden aangepast, laten wij dat dan doen. Ik heb dat in oktober 1996 trouwens voorgesteld.
Tot besluit kan ik u zeggen dat de Commissie zich verheugt over de actieve rol van het Parlement in het onderzoek naar de praktische gevolgen van de invoering van de euro en het zoeken naar passende oplossingen voor de burgers. Bij haar verdere werkzaamheden zal de Commissie met uw ideeën en suggesties zorgvuldig rekening houden. Wij moeten ernaar streven dat alle Europese burgers op 2 mei eerstkomend, wanneer de staatshoofden en regeringsleiders de lijst van de landen zullen vaststellen, volledig voorgelicht zijn over alle gevolgen en alle oplossingen voor de praktische problemen waarmee ze worden geconfronteerd.

Randzio-Plath
Mijnheer de commissaris, ik wil nogmaals onderstrepen dat alle sprekers in dit debat die voorstanders zijn van een dubbele prijsaanduiding in het belang van de consumenten, er niet op uit zijn de belangen van de consumenten en die van kleine en middelgrote ondernemingen en detailhandelaren tegen elkaar uit te spelen. Wij willen dit principieel regelen, en wel zo pragmatisch, goedkoop en onbureaucratisch als maar enigszins mogelijk, maar de Commissie is verplicht voor de bescherming van de consumenten op te komen.

Thyssen
Voorzitter, ik had een heel concrete vraag gesteld aan de commissaris en ik geloof niet dat ik daar een antwoord op gekregen heb. Ik had met name gevraagd of de commissaris bereid is om een initiatief te nemen tot wijziging van verordening 1103 van 11 juni 1997. Die verordening regelt een aantal bepalingen over de invoering van de euro. Die verordening vestigt het principe van de continuïteit van contracten, maar laat wel ruimte voor toetredingscontracten die afwijken van dit principe, voor toetredingscontracten die de continuïteit aantasten. wij hebben daar nog al wat problemen mee. We hebben daarvoor een amendement ingediend. Het Parlement vraagt een wijziging van die verordening en ik had heel graag van de commissaris vernomen of hij bereid is een initiatief in die richting te nemen. Ik denk dat het strikt noodzakelijk is als wij het vertrouwen van de consument willen bewaren of winnen.

de Silguy
Mijnheer de Voorzitter, ik heb nota genomen van de opmerking van mevrouw Randzio-Plath. Ik ben het met haar eens over de doelstelling en, naar ik hoop, ook over de middelen om die te bereiken.
Ter attentie van mevrouw Thyssen merk ik op dat wij in de eerste plaats goed moeten beseffen dat de verordening betreffende de rechtspositie van de euro, die met eenparigheid is aangenomen, nu niet kan worden gewijzigd omdat men daarvoor in de Raad geen eenparigheid zou vinden.
In de tweede plaats stel ik vast dat iedereen het erover eens is dat de verordening voldoening schenkt en de nodige garanties voor de continuïteit van de contracten biedt.
Mevrouw Thyssen, als daarbij een probleem van oneerlijke bedingen rijst, ben ik, zoals ik naar ik meen al heb gezegd, bereid te onderzoeken hoe de richtlijnen betreffende de consumentenbescherming kunnen worden herzien om voor transparantie te zorgen en oneerlijke bedingen uit contracten te weren. Als u praktische problemen heeft, verzoek ik u ons die schriftelijk te melden.

De Voorzitter
Dank u, commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt vandaag om 12.00 uur plaats.

Stemming
Sarlis
Mevrouw de Voorzitter, in paragraaf 17 van de Griekse versie staan enkele fouten en ik zou de diensten van het Parlement willen verzoeken deze te corrigeren. Hetzelfde geldt voor paragraaf 31. Ook daar moet de Griekse vertaling worden aangepast. Er is dus een corrigendum nodig voor de Griekse versie van de paragrafen 17 en 31.
Ik wilde tevens een mondeling amendement indienen op artikel 33. Ook daarin staat een fout die gecorrigeerd moet worden. In de tekst van artikel 33 die de collega's voor zich hebben liggen, staat: " herinnert eraan dat deze coöperatieve overeenkomsten tussen spoorwegmaatschappijen bepalingen moeten bevatten..." . Juist zou zijn: geen bepalingen mogen bevatten..." . De Commissie vervoer en toerisme heeft de tekst goedgekeurd die ik u het laatst noemde, dat wil zeggen: " geen bepalingen mogen bevatten..." . De huidige tekst is fout en door die fout wordt heel de betekenis veranderd. Derhalve wil ik deze correctie in de vorm van een mondeling amendement indienen. In het Engels moet de tekst "must contain..." , " must not contain...." worden.

De Voorzitter
Mijnheer Sarlis, wij hebben u in alle talen zeer goed begrepen. Wanneer u zegt dat alleen maar een ontkenning moet worden ingevoegd, beseft iedereen echter dat dit de betekenis van de tekst waarover wij gaan stemmen volledig wijzigt. Ik zou willen weten - de heer Wijsenbeek zal ons dat zeker zeggen - of het om een correctie gaat, met andere woorden of de tekst die in stemming moest worden gebracht die ontkenning inderdaad bevatte, dan wel of het om een mondeling amendement gaat om die ontkenning in te voegen, in welk geval dat mondeling amendement wel zeer ingrijpend is.

Wijsenbeek
Mijnheer de Voorzitter, ik ben het volkomen met de heer Sarlis eens.

De Voorzitter
Geen bezwaar tegen de indiening van het door de heer Wijsenbeek gesteunde mondeling amendement van de heer Sarlis?
(Er wordt geen bezwaar gemaakt tegen het mondeling amendement)
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Ahlqvist, Theorin en Wibe
Het verslag juicht de liberalisering en de deregulering van de toegang tot de infrastructuur van de spoorwegen toe. Ik kan mij absoluut niet verenigen met de door het verslag beschreven beleidslijn. Een deregulering zal de werkgelegenheid benadelen, de doelmatigheid verminderen, het belang van de "public service" schaden, de solidaire verdeling van de kosten tussen klanten uit de grote steden en uit afgelegen gebieden beëindigen, en de rechtspositie van het betrokken personeel benadelen. Voor ons, sociaaldemocraten, is het volstrekt onmogelijk onze steun te verlenen aan deze manier om de samenleving vorm te geven. Vervoer per spoor is een maatschappelijke dienstverlening waarbij het winstoogmerk niet het monopolie mag hebben.

Bébéar
De belemmeringen van het vrije verkeer van personen in de Europese Unie zijn geleidelijk weggenomen. De afschaffing van de grenzen is steeds sneller gegaan.
Om dat onomkeerbare juridische proces te begeleiden en aan te vullen, moeten wij nu een ambitieus en degelijk beleid voor het vervoer van personen en goederen per spoor in Europa ontwikkelen.
Wij mogen daarom niet langer redeneren op het niveau van onze nationale spoorwegmaatschappijen, die vaak een zware schuldenlast torsen.
Wij moeten, in de geest van richtlijn 91/440, op Europese schaal Trans-Europese netten ontwikkelen, opgevat als een zenuwstelsel: onderlinge verbinding van de bestaande netten (met inbegrip van die in de Scandinavische landen), verlenging van de grote aslijnen, doorvoer en toegang tot het vervoer.
Dat zal in de praktijk alleen mogelijk zijn als wij naast de huidige bepalingen nog andere keuzes maken. Wij moeten geleidelijk zorgen voor een soepeler en beter op de klanten afgestemd beheer en voor een open mededinging in een vrije markt.
Als wij die maatregelen niet snel nemen, zullen wij de Europese burgers niet kunnen garanderen dat het spoorvervoer tegen voor de belastingplichtigen aanvaardbare financiële voorwaarden blijft voortbestaan.
Ik stem dan ook in met de conclusies van het Witboek van de Commissie en met de opties en het tijdschema in het verslag van de heer Sarlis.
De invoering van een minimale mededinging, vooral op het goederenvervoer over lange afstanden, zou de interne markt opnieuw in evenwicht brengen doordat men dan voor het spoor zou doen wat men ook voor het wegvervoer al heeft gedaan.

Bernardini
Met haar Witboek over het weer vitaal maken van de spoorwegen volgt de Commissie opnieuw een redenering die haar dierbaar is: alleen een onmiddellijke en onvoorwaardelijke liberalisering kan de levensvatbaarheid van de spoorwegen garanderen.
Wij kunnen het daarmee niet eens zijn: mededinging mag geen absoluut criterium of doel op zich zijn.
Bij de verschijning van het Witboek is heftig gereageerd en is de liberaliseringsdrang van de Commissie scherp veroordeeld. Volgens mij houdt dit verslag van de heer Sarlis onvoldoende met de ongerustheid van de spoorwegvervoerders rekening.
Het verslag pleit, naar het voorbeeld van wat in de luchtvaart is gebeurd, voor een stapsgewijze liberalisering. Dat is echter geen goede aanpak. Door het tempo van de liberalisering op te voeren, ook al gebeurt dat stapsgewijs, dreigt men de spoorwegen te schaden in plaats van ze weer vitaal te maken.
De Commissie moet, in samenwerking met de betrokkenen, een balans van de toepassing van de basisrichtlijn opmaken alvorens die in liberalere zin te wijzigen.
Tenslotte maak ik mij zorgen over het ontbreken van bepalingen betreffende de sociale dimensie. De jongste tien jaar zijn in de sector meer dan 500.000 banen verdwenen. Als wij instemmen met een liberalisering zoals die in het verslag wordt beschreven, zal het aantal banen nog verminderen.
Om al die redenen kan ik dit verslag alleen maar verwerpen.

Caudron
De heer Sarlis heeft een degelijk verslag opgesteld, maar ik kan het met zijn voorstellen volstrekt niet eens zijn.
Ik meen immers niet dat de toekomst van de spoorwegen van een grotere liberalisering afhangt. Het Britse voorbeeld toont aan wat voor de gebruiker de pijnlijke gevolgen zijn van een liberalisering waarbij de privémaatschappijen uitsluitend rentabiliteit nastreven en voor de universele dienst geen enkele belangstelling tonen.
Als men een Europees spoorwegnet tot stand brengt door te liberaliseren, zal men de minder begunstigde regio's, waar de lijnen weinig rendabel zijn, nog wat verder van het centrum verwijderen en een einde maken aan wat nog aan ruimtelijke ordening rest. Een net is maar echt Europees als het geheel Europa bestrijkt en niet alleen de rijke gebieden bedient, waar winst kan worden gemaakt.
Als wij niet voor een brede en algemene bediening zorgen, veroordelen wij het spoorvervoer. Wie gelooft dat de privé-maatschappijen reusachtige investeringen in de toekomstige hogesnelheidsnetten zullen doen zonder de kosten op de gebruikers te verhalen en de financieel weinig rendabele lijnen af te schaffen?
Ik kan dit verslag niet goedkeuren, maar zou graag hebben dat de spoorwegmaatschappijen de verplichting wordt opgelegd alle regio's van de Europese Unie te bedienen, dat de nationale specificiteit en de statuten worden geëerbiedigd, dat de spoorwegen overal een echte openbare dienst worden en dat ze eindelijk de milieusituatie kunnen verbeteren door de druk van het wegvervoer op het milieu te verlichten.

Darras
Als Franse socialiste kan ik het verslag van de heer Sarlis niet goedkeuren en kan ik het ook met het voorstel van de Commissie niet eens zijn.
Wij geven immers prioriteit aan de ontwikkeling van de spoorwegen om sociale en milieuredenen en wegens onze visie op de ruimte.
Hoe kunnen wij dan instemmen met een onmiddellijke, of zelfs stapsgewijze, liberalisering, die onvermijdelijk tot een aantal ontslagen en tot uitsluiting zal leiden?
Dit verslag getuigt van een louter economische visie, die met de menselijke dimensie volstrekt geen rekening houdt en die ik daarom niet kan aanvaarden.
De SNCF komt net uit een diep dal. Dit is zeker niet het moment om ze daarin terug te duwen.
Kunnen wij het risico nemen de werkloosheid in Europa nog te verhogen? Ik stel u die vraag, maar voor mij is het antwoord duidelijk neen.

Holm
Het verslag behandelt meerdere belangrijke structurele kwesties rond de spoorwegen en het verkeer in de EU in het algemeen. Vaststaat dat de spoorwegen uitgebouwd en verbeterd moeten worden als zij willen kunnen concurreren. Er valt heel wat te winnen als het vervoer per spoor, zowel het goederenvervoer als het personenvervoer, in de EU-landen wordt uitgebreid.
Ik vind daarentegen niet dat deregulering van de markt de meest voor de hand liggende oplossing is van de huidige problemen met het vervoer per spoor. Ik denk dat men eindelijk eens al die loze kreten van de Commissie en de Raad over het bevorderen van de spoorwegen in een paar daden zou moeten omzetten. Zet die loze kreten in daden om, onder andere door de financiële hulp flink op te schroeven zodat de spoorwegen evenveel financiële hulp krijgen als het wegverkeer en stel het wegverkeer verantwoordelijk voor al zijn kosten, dat wil zeggen ook de milieukosten, zoals wij van de kant van de Fractie De Groenen al eerder hebben voorgesteld.
Het spoor is een superieur vervoermiddel als het erom gaat het milieu zo weinig mogelijk te belasten, vooral wat het goederenvervoer betreft, en de kostenpost die de spoorwegen dan zouden opleveren, zou makkelijk terugverdiend zijn als men uitrekent wat het kost om de schade aan het milieu door al die vervuiling van het wegverkeer te herstellen.

Novo
Er is sprake van een alarmerend banenverlies binnen de sector railvervoer: er zijn bij de spoorwegen de afgelopen tien jaar ongeveer 500.000 banen verdwenen, ongeveer één derde van het totaal in de sector, en dat terwijl dit type transport bij de bescherming van het milieu een fundamentele rol kan gaan spelen. De spoorwegen hebben aan belang ingeboet, en dat heeft te maken met de groei van andere vormen van vervoer, de toenemende concurrentie en het feit dat er noch op nationaal, noch op communautair niveau investeringen zijn gedaan. Daardoor is de infrastructuur niet verbeterd of vernieuwd, en is het beheer van de spoorwegen niet aangepast aan de veranderde eisen die eraan gesteld worden. Bovendien is niets ondernomen om een einde te maken aan de steeds geringere kwaliteit van de geleverde diensten. De Commissie is zich van deze situatie bewust en noemt ook een aantal van de oorzaken, en toch gelooft de Commissie dat "de beste strategie om de spoorwegen in de Gemeenschap weer vitaal te maken" besloten ligt in een versneld uitgevoerde en meer ingrijpende privatisering en liberalisering van het railvervoer.
De Commissie is niet van plan iets aan de oorzaken te doen en stelt geen alternatieven voor. Evenmin schenkt zij aandacht aan de sociale gevolgen van een dergelijke benadering, al wil ze wel erkennen dat de werkloosheid erdoor zal toenemen. De Commissie baseert haar strategie op de enthousiaste steun die zij ontvangt van de grote ondernemingen in deze sector, die alle begerig uitzien naar de hier te behalen winst . En deze winstverwachting zal nog eens toenemen als de uitbreiding van de Unie naar het oosten doorgang vindt. De Commissie stelt voor richtlijn 91/440/EEG zo spoedig mogelijk aan te passen - terwijl ze zich niet bereid heeft getoond het in die richtlijn vastgestelde evenwicht af te dwingen - om het zo mogelijk te maken dat er niet alleen een boekhoudkundige scheiding tot stand komt tussen het beheer van de infrastructuur en het management van het vervoer, maar ook een juridische. En dat maakt een versnelling van de privatisering van de exploitatie van het railvervoer mogelijk - dat wil zeggen, de exploitatie van die onderdelen van de huidige spoorwegen die een winst kunnen realiseren. De Commissie is niet bereid na te denken over de recente ervaringen met geprivatiseerde spoorwegen, bijvoorbeeld in het Groot-Brittannië van Thatcher, waar banen verloren zijn gegaan, zonder dat daar een verbetering van de kwaliteit tegenover stond. De kwaliteit van de openbare diensten is daar teruggelopen, en zulks ondanks het feit dat de privé-ondernemingen subsidies van de overheid hebben ontvangen voor het runnen van deze diensten.
Het verslag-Sarlis beperkt zich ook tot een steunbetuiging aan het Witboek. Dit verslag heeft geen enkele studie gemaakt van alternatieven en doet al evenmin voorstellen in die richting. Men zou daarbij kunnen denken aan grotere overheidsinvesteringen op alle niveaus, een intensievere samenwerking tussen nationale ondernemingen bij de ontwikkeling en exploitatie van hogesnelheidstreinen en een verbetering van de kwaliteit van het aanbod. Het verslag-Sarlis beperkt zich tot het introduceren van een fasering van de privatiseringsstrategie van de Commissie en voorstellen tot meer sociale maatregelen om de rampzalige gevolgen die het verslag voor de werkgelegenheid voorziet enigszins op te vangen.
Daarom stond ons geen andere weg open dan tegen dit verslag te stemmen en de strategie van de Commissie af te wijzen. We hopen dat de Raad deze strategie niet zal aanvaarden.

Rovsing
We kunnen tevreden vaststellen dat de ten principale bevoegde commissie erin geslaagd is een weldoordacht en evenwichtig standpunt in te nemen met betrekking tot het Witboek van de Commissie over een strategie voor een efficiënt en modern spoorwegsysteem. Het is daarom verheugend dat het Parlement en de Commissie het reeds van het begin af eens zijn dat de spoorwegen moeten overleven. Het spoorwegvervoer verliest terrein ten opzichte van de auto's, vrachtwagens en bussen. Europa kan echter niet dulden dat de spoorweg als transportmiddel verdwijnt, met name in het belang van het milieu en wegens het toenemend goederentransport tussen de EU, Oost-Europa en Centraal-Azië.

Schlechter
In de eerste plaats feliciteer ik de heer Sarlis met zijn verslag. Hij wijst daarin op een aantal problemen die alle betrokkenen tot nadenken zouden moeten stemmen.
De ontwikkeling van het spoorwegbeleid in de Europese Gemeenschap en ver daarbuiten is een belangrijke aangelegenheid.
Opdat het spoor zich kan ontwikkelen, moet het vervoer per spoor absoluut sneller worden. Dat is de bedoeling van de goederen-snelspoortrajecten. Ik stel met voldoening vast dat een deel van de Europese spoorwegen met de totstandbrenging van die goederen-snelspoortrajecten voor een keer sneller is geweest dan de politici. Op het ogenblik dat wij dit verslag van de heer Sarlis bespreken, bestaan immers al enkele goederen-snelspoortrajecten tussen België, Frankrijk, Luxemburg en Italië, met vertakkingen naar Spanje, en hebben Duitsland, Oostenrijk, Nederland, Denemarken en Zweden een soortgelijk akkoord gesloten, dat over enkele maanden in werking moet treden. Die nieuwe samenwerking tussen de spoorwegen is veelbelovend. Ik feliciteer de leiding van die spoorwegen dan ook met hun moed. Ik hoop dat de regeringen en ook de vakbonden hen zullen steunen.
Ik meen nog steeds dat het Witboek over het weer vitaal maken van de spoorwegen pleit voor een liberalisering waarmee ik niet kan instemmen. Als men leest dat bij de spoorwegen sedert 1985 500.000 banen zijn verdwenen en dat men er nog meer wil schrappen, vrees ik dat de veiligheid van de spoorwegen, tot nu toe een zeer betrouwbaar vervoermiddel, in gevaar komt.
Voorts vind ik het jammer dat de Commissie de gevolgen van de herstructurering slechts oppervlakkig behandelt. Ik denk zelfs dat ze die gevolgen minder erg vindt dan een eventuele verdere aftakeling van de sector. Zo zegt de Commissie niets over het feit dat de gevolgen in de lidstaten zeer verschillend dreigen te zijn. De liberalisering zal immers vooral ten goede komen aan de ondernemingen die nu in een dwingende sociale omgeving werken. Het gevolg daarvan zal zijn dat activiteiten uit de landen met een hoge sociale bescherming naar andere landen worden verplaatst.
Ik vind dus dat de Commissie met de liberalisering van de spoorwegen in de Europese Unie een opwaartse harmonisering van de concurrentie- en vooral van de sociale voorwaarden moet verbinden.
Ondanks die opmerkingen zal ik voor het verslag van de heer Sarlis stemmen.

Titley
Mijnheer de Voorzitter, ik steun dit verslag omdat het onze spoorwegmaatschappijen kan helpen te overleven en de toekomst met vertrouwen tegemoet te zien. Dit is niet alleen van het grootste belang voor het spoorwegpersoneel, het past ook in ons streven om het vrachtvervoer van onze overvolle wegen over te hevelen naar het milieuvriendelijker spoor.
In het verslag wordt ervoor gepleit dat internationale vrachtbedrijven vrijelijk toegang krijgen tot spoorwegvervoer, zonder dat daarbij het recht op menselijke arbeidsomstandigheden of de behoefte aan bijscholing van het personeel uit het oog worden verloren.
Het verslag breekt terecht een lans voor een gelijkschakeling van de BTW voor alle vervoersvormen, zodat het spoor een eerlijke kans krijgt om te concurreren met de rest van de transportsector.
In de toekomst moeten we toe naar verbindingen tussen de diverse goederensnelwegen, zodat er een echt netwerk voor internationaal vrachtvervoer kan ontstaan. Onze economie, ons milieu en ons spoorweg- en transportpersoneel kunnen er allemaal wel bij varen als we nu zorgen dat het goederenvervoer per spoor levensvatbaar blijft.
Verslag-Desama (A4-0384/97)
Caudron
Ik feliciteer de heer Desama met zijn voortreffelijke en duidelijke verslag, zijn degelijke analyse en interessante voorstellen.
Het lijdt geen enkele twijfel dat de ruimtevaart en dus ook de Europese ruimtevaartindustrie op een keerpunt staan. Na de tijd van de pioniers zijn wij in een regelrechte handelsoorlog terechtgekomen, waar de strategieën evenveel financiële risico's als winstmogelijkheden inhouden.
Ik ben het er met de heer Desama over eens dat de verschillende actoren in de ruimtevaartindustrie hechter moeten samenwerken. Ten aanzien van de Amerikaanse en op termijn ook Aziatische concurrentie moeten wij naar een grotere concentratie streven om zoveel mogelijk nut te halen uit de reusachtige investeringen die het onderzoek en de ontwikkeling in de sector vergen. Belangrijk is ook dat de overheidskredieten voor het onderzoek worden verhoogd in plaats van teruggeschroefd. De toekomst hangt van onze politieke wil af.
Ik vind dat de heer Desama in zijn verslag terecht ook op de milieudimensie van de ruimtevaart heeft gewezen, zowel wat de voorkoming van natuurrampen als de opruiming van ruimteschroot betreft.
Van de voor de Top van Kyoto aangekondigde bewustwording is niet veel in huis gekomen. De Europese Unie moet concurrentievermogen en milieu verzoenen. De komende generaties zullen ons daarvoor meer dan erkentelijk zijn. De ruimtevaart en de ruimte-activiteiten kunnen daartoe een nuttige bijdrage leveren.
Zoals op alle andere terreinen moet de Europese Unie ook op het gebied van de ruimtevaart een nieuwe visie ontwikkelen: vooruitgaan is ook vooruitzien. Belangrijk is nu dat de voorstellen van de heer Desama snel worden uitgevoerd.

Lindqvist
Ruimtevaartprojecten mogen niet worden uitgevoerd, als hierbij het gebruik van kernmateriaal is vereist, als zij invloed kunnen hebben op het klimaat door afbraak van de ozonlaag, of als zij problemen veroorzaken door het achterlaten van afvalproducten in de ruimte.
Verslag-Friedrich (A4-0383/97)
Ahlqvist, Theorin en Wibe
Zweden heeft ervoor gekozen niet mee te doen met de EMU, ondanks het feit dat het zich hiervoor wel heeft gekwalificeerd. Dit besluit wordt door ons gesteund. Het invoeren van een gemeenschappelijke munt is een kansspel met enorm veel risico's, waarin de werkgelegenheid, de sociale zekerheid en de welvaart van de burgers op het spel worden gezet.

Berthu
De mededeling van de Commissie over de gevolgen van de invoering van de euro voor de kapitaalmarkten en ook het verslag-Friedrich van het Europees Parlement zijn nogal teleurstellend omdat ze dit uitgebreide onderwerp uit een vrij eng technisch oogpunt behandelen. Niemand betwijfelt dat bij de uitdrukking van de schuld in euro, het garanderen van de continuïteit van de referentie-indices, de harmonisatie van de marktregels en -gebruiken en de omzetting van de waarde van de aandelen problemen zullen rijzen, maar niemand twijfelt er ook aan dat de technici die problemen zullen kunnen oplossen.
Wij hadden van de thans voorliggende documenten een bredere kijk op de gevolgen van de invoering van de euro voor de kapitaalmarkten verwacht. Het is immers duidelijk dat, als de enige munt volgens planning wordt ingevoerd, het werk van de financiële kringen, de werking van de kapitaalmarkten, het zwaartepunt van de financiële centra en het Europese financiële landschap zelf veranderingen zullen ondergaan.
In tegenstelling tot wat sommigen voorwenden te geloven, wordt dat niet de start van een Europees beheer van de beleggingen in de portefeuilles van de spaarders. De investeerders diversifiëren hun beleggingen al lang en in de ICBE's kan ook elke particulier dat doen. Ook vele houders van een vrij bescheiden beleggingsportefeuille bezitten Europese SICAV's.
De invoering van een enige munt kan daarentegen wel de financiële innovatie stimuleren, de diversifiëring vergemakkelijken doordat het wisselkoersrisico verdwijnt, en de juridische en fiscale verschillen tussen de markten helpen verminderen. Ik verwachtte in het verslag van het Europees Parlement dan ook triomfantelijke uitspraken zoals wij die vroeger al hebben gehoord, bijvoorbeeld over de daling van de geldprijs dankzij een grotere en liquidere kapitaalmarkt. Dat is echter niet het geval.
Als men nog verder kijkt, moet men wel vaststellen dat de financiële innovaties en de schaalvergroting in het beheer van de kapitaalmarkten na de invoering van de euro weinig zullen opleveren als de economie tegelijkertijd wordt ontwricht. Dat is het echte probleem. Wij moeten ons hoeden voor de puur technische illusie in de mededeling van de Commissie en het verslag van het Parlement. Alles bij elkaar genomen zal de monetaire eenmaking ons door nieuwe verstarring en economische turbulenties meer doen verliezen dan ze ons door technische vereenvoudigingen oplevert.

Gahrton, Holm, Lindholm en Schörling
Uit de verslagen en de discussie van vandaag blijkt duidelijk dat technici en economen uit alle macht eraan werken oplossingen te vinden voor de praktische problemen die voortvloeien uit de EMU-constructie. Dit ondanks het feit dat de idee van een gemeenschappelijke munt onwenselijk is en heel abstract is voor de Europese burgers, die zich in plaats daarvan ongerust maken over het sociale welzijn en de mogelijkheid de samenleving ecologisch duurzaam te maken.
Het enige juiste zou zijn om het proces ogenblikkelijk stop te zetten en in plaats daarvan een diepgaand debat met de burger aan te gaan. Het overgaan naar een gemeenschappelijke munt is zo'n belangrijke kwestie dat ze absoluut onderwerp moet worden van een volksreferendum.
Daar de bovenbedoelde verslagen gaan over de volgens ons onterechte invoering van een gemeenschappelijke munt, kunnen wij hier niet voor stemmen.
Tot slot willen wij vermelden dat wij het eens zijn met de Zweedse econoom die het schouwspel van de invoering van een gemeenschappelijke munt vergeleek met hoe het is om vanaf de kade de Titanic zijn lot en de horizon tegemoet te zien varen.

Kirsten Jensen, Blak, Sindal en Iversen
De Deense sociaal-democraten stemmen voor het verslag van Ingo Friedrich over de gevolgen van de invoering van de euro voor de Europese kapitaalmarkten. Met de verwezenlijking van de EMU creëren we de derde grootste effectenmarkt na de VS en Japan, die aldus binnen en buiten het EMU-gebied een zeer aantrekkelijke markt voor investeerders zal zijn. Het verslag gaat ervan uit dat de effectenhandel als gevolg van de invoering van de euro zal opbloeien. De Deense sociaal-democraten steunen het verslag, maar herinneren eraan dat Denemarken niet aan de derde fase van Economische en Monetaire Unie zal deelnemen.

Lindqvist
De Economische en Monetaire Unie, de EMU, is een zeer riskant project. De situatie op valutagebied in de EU is niet optimaal, en de economieën van de verschillende lidstaten zijn te verschillend voor de invoering van een gemeenschappelijke munt. De gemeenschappelijke munt is ook eerder een politiek project dan een economisch project en is een stap op weg naar grotere centralisatie en een "EU-staat" . Het gevaar is groot dat de EMU met zijn eenzijdige streven naar inflatiebestrijding leidt tot grotere werkloosheid en grotere regionale verschillen. De Zweedse partij Centerpartiet heeft bij de desbetreffende stembesluiten tegen medewerking aan de EMU gestemd.
Om die reden heb ik mij onthouden van stemming of tegengestemd met betrekking tot de vier verslagen over de euro.
Verslag-Ruffolo (A4-0338/97)
Martinez
Mevrouw de Voorzitter, ik zou het over het probleem van de euro in het algemeen willen hebben. Op de wereldmarkt zal de euro een regionaal karakter hebben. Zelfs dat is echter niet helemaal juist, daar zeker al Groot-Brittannië niet deelneemt. Wij hebben met andere woorden te maken met een continentale munt, een soort monetaire Anschluss . Voor de Anschluss vond destijds tenminste nog een referendum plaats.
Een munt is een beetje zoals het boeddhisme, een kleine drager van informatie. De euro zal, in een verouderend en aan de Verenigde Staten onderworpen werelddeel, informatie overbrengen in een samenleving met 17 miljoen werklozen en 50 miljoen armen. Om in te zien dat Europa onderworpen is aan de Verenigde Staten hoeven wij slechts naar de Wereldhandelsorganisatie te kijken. Welke verandering zal de euro brengen in het standpunt van de Europese Unie op de onderhandelingen over de wereldhandel in het jaar 2000?
In de grond is de heer de Silguy een beetje zoals de Afrikanen: hij haalt het "betekenende" en het "betekende" door elkaar. Neushoornpoeder verhoogt de viriliteit niet. Het "betekenende" misschien wel, maar het "betekende" niet. De euro doet op het niveau van de hormonen en de media misschien wel dromen, maar verandert niets aan de economie.

Ahlqvist, Theorin en Wibe
Het is van belang vast te stellen dat dit verslag onze argumenten in Zweden tegen aansluiting bij de EMU bevestigt. De Economische en Monetaire Unie zal leiden tot een grotere noodzaak voor een steeds gemeenschappelijker financieel en fiscaal beleid. Het verslag behandelt in overweging N de noodzaak van coördinatie van het belastingbeleid, en in paragraaf 8 wordt gesproken over harmonisatie van belastingverplichtingen.
Wij zijn ervan overtuigd dat coördinatie van het gemeenschappelijke financiële en fiscale beleid ertoe zal leiden dat de algemene Scandinavische welzijnsmodellen het zullen afleggen tegen het christen-democratisch beleid inzake een lage belastingdruk om een zogeheten "keuzevrijheid" te scheppen, die enkel de vermogende mensen in de samenleving ten goede komt.

Kirsten Jensen, Blak, Sindal en Iversen
De Deense sociaal-democraten stemmen voor het verslag van Giorgio Ruffolo over de externe aspecten van de Economische en Monetaire Unie. Het verslag pleit voor een monetair beleid dat de wisselkoersen op lange termijn in toom houdt zonder de prijsstabiliteit in het gedrang te brengen. De rapporteur beklemtoont dat de koers van de euro ten opzichte van de valutawaarde van derde landen, moet overeenkomen met de reële intrinsieke waarde. De Deense sociaal-democraten steunen het verslag, maar herinneren eraan dat Denemarken niet aan de derde fase van de Economische en Monetaire Unie zal deelnemen.
Verslag-Stevens (A4-0417/97)
Berthu
Mevrouw de Voorzitter, het verslag van de heer Stevens vestigt onze aandacht op de twee revoluties die de Europese financiële wereld in de komende jaren te wachten staan. De eerste revolutie, die van de enige munt, wordt door de overheid geleid. De andere, spontane revolutie is de ontwikkeling van elektronisch geld. De tweede revolutie, die het resultaat is van initiatieven van de ondernemingen, zou zich zeer snel kunnen verspreiden als daarvoor een passend regelgevend kader wordt gecreëerd. In het dagelijkse leven zal ze immers grote diensten bewijzen. Met een enkele chipkaart zou men immers alle dagelijkse betalingen in verschillende munten kunnen uitvoeren en nog allerlei andere dingen kunnen doen.
Wij stellen echter vast dat de Europese autoriteiten vinden dat die twee revoluties niet gelijktijdig mogen plaatsgrijpen. Ze menen immers dat dit de gewoonten van de burgers al te zeer overhoop zou halen, van hen te veel inspanningen zou vergen en bij hen daardoor afwijzende reacties zou uitlokken. Daarom hebben zij hun inspanningen op de enige munt geconcentreerd, met het risico op het gebied van het elektronische geld een achterstand op te lopen.
Ik vind dat een betreurenswaardige keuze. De ontwikkelde landen voeren op dit ogenblik immers een bikkelharde concurrentiestrijd om de eerste plaats op die markt te bezetten. Europa beschikt nochtans over tal van troefkaarten. Op het gebied van de chipkaartentechnologie bekleedt het zelfs de leidersplaats. Door het gebrek aan slagvaardigheid van de overheid dreigen wij die echter aan de Amerikanen te moeten afstaan.
De situatie is echter nog erger dan dat. Als men de ontwikkeling van het elektronische geld had aangemoedigd, had men kunnen vaststellen dat het een antwoord biedt op vele problemen waarvan men nu verwacht dat de enige munt ze zal oplossen. Ik denk onder meer aan het wisselprobleem, waarmee personen die in vele landen reizen, worden geconfronteerd. De elektronische portemonnee lost niet alleen het praktische probleem van de vele verschillende munten ook ver buiten de eurozone op, maar vrijwaart ook de voor een soepele aanpassing van onze economieën onontbeerlijke flexibiliteit van de nationale wisselkoersen, die de euro juist wil doen verdwijnen.
De misstap van de invoering van de enige munt dreigt de revolutie van het elektronische geld dan ook te vertragen in ruil voor een voordeel dat achteraf een illusie zal blijken te zijn.

Ahlqvist, Theorin en Wibe
Aangezien Zweden niet zal deelnemen aan de invoering van de EMU, hebben wij ervoor gekozen om ons over dit verslag van stemming te onthouden.

Cushnahan
De consument zal veel baat hebben bij de invoering van de euro, omdat er meer concurrentie komt die uiteindelijk zorgt voor lagere prijzen op goederen en diensten. Bovendien zal de euro wisseltransacties en de daarmee verbonden kosten overbodig maken. Efficiëntere financiële transacties zijn onvermijdelijk.
De eenheidsmunt biedt daarom een ideale gelegenheid om elektronische transacties en slimme kaarten breder te verspreiden. Ik zie het verslag van de heer Stevens dan ook als een nuttige stap in de richting van een gepast regulerend kader voor een soepele invoering van elektronisch geld op Europese schaal.
Toch is een deel van de consumenten ongerust, en dit ondanks de voordelen van de eenheidsmunt. De beste manier om hen gerust te stellen, althans in verband met elektronisch geld, is door uiterst strikte waarborgen te bieden tegen fraude en de aantasting van de persoonlijke levenssfeer.

Kirsten Jensen, Blak, Sindal en Iversen
De Deense sociaal-democraten stemmen voor het verslag van John Stevens over het elektronisch geldverkeer in de landen die aan de derde fase van de Economische en Monetaire Unie deelnemen. Het verslag behandelt de vraag wie het recht heeft betaalkaarten voor elektronische betaling in het EMU-gebied uit te geven. Het verslag is van mening dat ook andere instanties dan banken elektronisch geld in omloop moeten kunnen brengen, zij het dan volgens nauwkeurig gepreciseerde regels, die de Commissie dient op te stellen. Het verslag beklemtoont dat de Europese Centrale Bank, samen met de bevoegde autoriteiten, toezicht zal moeten blijven uitoefenen op de elektronische geldmarkt in Europa. De Deense sociaal-democraten onderschrijven dit standpunt, maar herinneren eraan dat Denemarken niet aan de derde fase van de Economische en Monetaire Unie zal deelnemen.
Verslag-Pérez Royo (A4-0415/97)
Ahlqvist, Theorin en Wibe
Dit verslag maakt geen melding van het grote risico waaraan de consumenten bij een gemeenschappelijke munt worden blootgesteld in een gebied waar de valutasituatie niet optimaal is.
Het verslag maakt evenmin melding van de grote omschakelingskosten die aan invoering van de nieuwe munt zijn verbonden door het omwisselen van geldautomaten, gegevensbeheersystemen enzovoort. Vanzelfsprekend zijn het de consumenten - de burgers - die dit mogen gaan betalen in de vorm van hogere prijzen en heffingen.

Berthu
Het verslag van de heer Pérez Royo maakt een balans van de kosten en voordelen van de euro op die voor de consument weinig bemoedigend is. De voordelen van de euro zijn immers alleen maar duidelijk voor de grensbewoners (ongeveer 40 miljoen personen van de 370 miljoen in Europa) en voor hen die voor hun werk vaak reizen. Voor de anderen, die gemiddeld om de vijf of zes jaar eens naar het buitenland gaan, zijn de besparingen op de wisselverrichtingen veel minder belangrijk. Hetzelfde geldt voor de grotere "transparantie in de relatieve prijzen van goederen en diensten in de lidstaten" , zoals in het verslag van de heer Pérez Royo staat. Met de euro zullen wellicht meer mensen grensoverschrijdend gaan winkelen, maar men mag niet vergeten dat de tussenpersonen de prijsverschillen tussen de landen nu al zeer goed kennen en daarvan zoveel mogelijk gebruik maken. Tenslotte wordt in het verslag als derde voordeel vermeld dat een gezond monetair beleid voor lage rentevoeten zal zorgen. Dat argument houdt echter geen steek: bij de sluiting van het Verdrag van Maastricht was dat nog een aantrekkelijk voordeel, maar met de huidige lage rentestand is dat niet meer het geval.
In het algemeen is het duidelijk dat de euro de mededinging zal aanscherpen en dat de consument daar in het begin zeker voordeel bij zal hebben. Voor de consument is het daarmee echter niet afgelopen. In de eerste plaats wil men dat hij meteen zijn nationale munt opgeeft en daarbij de nodige inspanningen doet. Niet alle consumenten schijnen dat te hebben begrepen. Voorts vraagt de consument, die ook producent en jammer genoeg soms ook werkloze is, zich af welke gevolgen de euro voor de economie in het algemeen zal hebben. Ten tijde van Maastricht beloofde men ons miljoenen banen, maar nu is men veel voorzichtiger geworden. Ernstige economen waarschuwen er zelfs voor dat de invoering van de euro de economie kan ontwrichten en de werkloosheid kan doen stijgen.
Het is dan ook waarschijnlijk dat de burgers zich bij het naderen van de datum steeds meer vragen zullen stellen en voorbehoud zullen maken. De moeilijkheden die zij tijdens de overgangsperiode zullen ondervinden dreigen hun ongenoegen over alles en nog wat op de euro toe te spitsen.

Carlotti
De Europese Raad van Madrid heeft in december 1995 het scenario voor de overgang naar de enige munt vastgesteld. Aan de hand daarvan moeten wij de burgers van de Europese Unie nu zo goed mogelijk voorbereiden.
Zoals de rapporteur opmerkt, mogen wij van de enige munt vele voordelen verwachten, onder meer een grotere transparantie van de prijzen van de goederen en diensten in de lidstaten. Die transparantie zou tot een grotere mededinging moeten leiden en - wat wij wensen - de prijzen doen dalen. Dat de wisselkosten wegvallen, is dan weer een voordeel voor consumenten die zich naar een andere lidstaat begeven.
Wij moeten er ons echter ook bewust van zijn dat bij de invoering van de enige munt ook vragen rijzen. De overgang naar de euro zal het leven van alle consumenten in de Unie in verschillende opzichten immers drastisch veranderen.
Bij onze medeburgers heerst enig scepticisme. In die sfeer vatten wij de meest netelige fases in de invoering van de enige munt aan. Wij moeten goed beseffen wat de nationale munt voor de burgers van een land emotioneel betekent.
Wij moeten absoluut voorkomen dat de euro in die periode de zondebok wordt die met alle kwaad van onze samenleving, in het bijzonder de werkloosheid, wordt beladen.
Dat niet iedereen tijdens de overgangsperiode op de financiële markten en de beurs zijn toevlucht kan nemen tot de euro, kan een zekere frustratie veroorzaken en de indruk wekken dat de euro een munt met twee snelheden is. Het verslag dat ons vandaag wordt voorgelegd geeft aan welke richting wij moeten inslaan en welke maatregelen wij moeten treffen.
In de eerste plaats moeten wij de klemtoon leggen op educatie en voorlichting in alle sectoren van het maatschappelijke leven: de scholen, universiteiten, consumentenverenigingen en verenigingen van ouderen.
In de tweede plaats ben ik het er met de rapporteur over eens dat de dubbele prijsaanduiding in euro en nationale munt in de kleinhandel zo snel mogelijk moet worden toegepast. Wij moeten de burgers in euro leren denken.
In de derde plaats moeten wij ervoor zorgen dat in de overgangsperiode voor de omzetting tussen de nationale munten en de euro geen kosten worden aangerekend. Zoals de rapporteur heeft gezegd, moet de Commissie een voorstel voor een verordening doen om ervoor te zorgen dat de omzetting van de nationale bankbiljetten en muntstukken in euro zonder kosten voor de burgers gebeurt.
Als symbool van de eenmaking vergt de euro van ons, afgevaardigden, meer dan ooit dat wij bij die burgers Europa doen vooruitgaan.

Cushnahan
Het verslag van de heer Pérez Royo bevat een overtuigend pleidooi voor de invoering van de eenheidsmunt. Alleen hoeft het Europees Parlement op dit punt niet meer overtuigd te worden. Er moet wel iets anders gebeuren. We moeten de Europese burger uitleggen wat de voordelen van de euro zijn, we moeten hem onze argumenten presenteren.
De algehele onwetendheid en het gebrek aan voorbereiding, ook in mijn eigen land, en dan vooral bij het middenen kleinbedrijf, baart me grote zorgen. Hier moeten wij onmiddellijk iets aan doen.
Ik ben het eens met de voorstellen van de heer Pérez Royo, in het bijzonder wat betreft de vroegtijdige invoering van dubbele prijsaanduidingen in de detailhandel en het gebruik van dubbele facturering door de grootste dienstverleners en de banken.
Ook voor het onderwijs is een rol weggelegd. Volgens mij kunnen we veel meer doen aan voorlichting op onze scholen en universiteiten.
Het vertrouwen van de consument is onmisbaar voor het welslagen van de eenheidsmunt. Willen we dat vertrouwen winnen, dan zullen we heel wat meer moeten doen dan nu.

Eriksson, Sjöstedt en Svensson
Als leden van de Zweedse partij Vänsterpartiet hebben wij tegen dit verslag gestemd. Wij zijn tegenstanders van de EMU en de invoering van een gemeenschappelijke munt. Volgens ons worden de voordelen van de EMU voor de consumenten zwaar overdreven. Wij zijn ook tegenstanders van de EMU-propaganda die de EU via haar zogenaamde voorlichtingscampagnes voert. De EMU is een ondemocratisch project, waarover door de mensen zelf in volksreferenda zou moeten worden besloten.

Fayot
Ik dank de heer Pérez Royo dat hij mijn aandacht heeft gevestigd op de vele problemen waarmee de consumenten bij de invoering van de euro zullen worden geconfronteerd. Ikzelf zou twee punten willen behandelen.
Het eerste punt zijn de kosten die de gebruikers van de euro vanaf 1 januari 1999 zullen moeten dragen. Wij zijn het ermee eens dat een van de voorwaarden voor het welslagen van de overgang naar de enige munt is dat zoveel mogelijk consumenten er zo snel mogelijk toe worden gebracht de euro van bij het begin te gebruiken. Dat wil zeggen dat zij vanaf 1 januari 1999 een bankrekening in euro moeten hebben, cheques in euro moeten uitschrijven en overschrijvingen in euro moeten verrichten.
In Luxemburg hebben de banken gezegd dat de noodzakelijke omzettingen van Luxemburgse frank in euro en omgekeerd kosteloos zullen gebeuren. Dat is een goede zaak. Ik weet niet hoe het daarmee elders staat, maar men zou het Luxemburgse voorbeeld overal moeten volgen.
Van 1999 tot 2002 zouden de kosten van de wisselverrichtingen binnen de monetaire unie voorts tot een minimum moeten worden beperkt en zouden ze zeker niet hoger mogen zijn dan nu. Voor de euro zou het echter goed zijn dat de gebruikers nu al weten dat de nieuwe munt voor hen voordeliger zal zijn.
Voorts is het ook belangrijk dat wij nu al zeggen dat de omzetting van het nationale chartale geld in euro na 1 januari 2002 zonder kosten voor de gebruikers zal gebeuren.
De consumenten kijken met belangstelling naar het antwoord op die vragen uit. De kosten van de overgang naar de monetaire unie zullen hoe dan ook moeten worden opgevangen, maar om de monetaire unie te doen slagen moeten de eindgebruikers zoveel mogelijk worden ontzien.
Het tweede punt is wat de heer Pérez Royo zegt over de strategie die ten aanzien van de minder begunstigde groepen moet worden gevolgd.
Zeker een derde van de bevolking wordt via promotiecampagnes, het Internet of de media niet bereikt.
Voor hen moeten speciale strategieën worden ontwikkeld. In dat opzicht ben ik ingenomen met de inspanningen van DG XXIV van de Commissie. Dat directoraat-generaal heeft proefprojecten op touw gezet om met mensen die in grote armoede leven, vaak analfabeet zijn en moeilijk kunnen rekenen, middelen te ontwikkelen om hun lotgenoten over de euro voor te lichten. Met geschreven teksten kunnen wij hen niet helpen. Terloops merk ik op dat men voor die projecten uiterlijk in 1999 kredieten op de begroting van de Commissie zal moeten inschrijven.
Uiterst belangrijk zijn ook de ideeën die de heer Pérez Royo formuleert over de verspreiding van informatie over de euro in de directe economische praktijk. Belangrijk is ook dat de gebruikers meewerken aan de formulering van de informatie over de economische praktijk.
Na de vrij theoretische politieke overwegingen zullen wij praktische maatregelen moeten nemen en zo concreet mogelijk moeten zijn om de euro bij iedereen bekend te maken en een nieuwe gemeenschappelijke monetaire cultuur te ontwikkelen.

Fourçans
Alles bij elkaar schenkt het verslag van de heer Pérez Royo mij voldoening. Zijn verslag belicht de voor de consument onmiddellijk tastbare voordelen van de invoering van de euro. Zoals de heer Pérez Royo terecht opmerkt, is het eerste voordeel dat de invoering van de euro de vergelijking van prijzen zal vergemakkelijken, wat het leven van de consument zal vereenvoudigen. Het tweede voordeel is dat men in de gehele Unie zonder problemen zal kunnen reizen zonder vervelende en vooral dure wisselverrichtingen te moeten uitvoeren. Tenslotte zal de daling van de rente als gevolg van de sanering van de overheidsfinanciën en het evenwichtige monetaire beleid een belangrijke stimulans zijn voor de werkgelegenheidscheppende investeringen in Europa.
Om de overgang naar de euro rimpelloos te laten verlopen moeten wij de consumenten goed voorlichten en vooral in euro leren denken. Om die reden stelt de heer Pérez Royo voor dat de ondernemingen vanaf het begin van de derde fase, over minder dan een jaar, hun loonstrookjes en de banken hun rekeningafschriften in de Europese munt opstellen. Voorts wenst de heer Pérez Royo ook bijzondere aandacht voor de voorlichting op school. Ik ben het op die punten met hem eens.
Ik vind echter niet dat een richtlijn de toepassing van de dubbele prijsaanduiding, die voor sommige handelaars zware kosten kan veroorzaken, moet opleggen. Toch meen ook ik dat de dubbele prijsaanduiding noodzakelijk zal zijn om de burgers zachtjes op de nieuwe munt voor te bereiden.
Ondanks dat kleine voorbehoud zal ik voor het verslag van de heer Pérez Royo stemmen.

Kirsten Jensen, Blak, Sindal en Iversen
De Deense sociaal-democraten stemmen voor het verslag van Fernando Pérez Royo over de euro en de consument. Het verslag beklemtoont dat de consumenten financieel niet mogen opdraaien voor de overgang van de nationale munten naar de euro. De rapporteur stelt voor de nationale bankbiljetten en munten zonder kosten voor de burger om te zetten in eurobiljetten en -munten. De Deense sociaal-democraten onderschrijven dit standpunt, maar herinneren eraan dat Denemarken niet aan de derde fase van de Economische en Monetaire Unie zal deelnemen.

Rovsing
Ondanks het Deense voorbehoud wat de derde fase van de EMU betreft, lijdt het voor mij geen twijfel dat we de invoering van de euro in Europa moeten toejuichen. Er zijn vele kleine en middelgrote ondernemingen, vooral in Denemarken, die problemen hebben met de onzekerheid die de handel tussen verschillende valuta's met zich meebrengt. De consumenten en burgers in de Europese Unie zullen echter uiteraard ook aan het gebruik van de euro moeten wennen. Ik ben het daarom met de rapporteur eens dat er betere overgangsregelingen moeten komen, zoals bijvoorbeeld het gebruik van de euro naast de nationale munt op rekeningen.

De Voorzitter
Hiermee is de stemming beëindigd.
(De vergadering wordt om 12.53 uur onderbroken en om 15.00 uur hervat)

Betrekkingen Europa-VS
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende verslagen:
A4-0410/97 van de heer Souchet, namens de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid, over de mededeling van de Commissie: Europa en de VS houden hun blik op de toekomst gericht (COM(95)0411 - C40411/95); -A4-0403/97 van mevrouw Mann, namens de Commissie externe economische betrekkingen, over de transatlantische handel en economische betrekkingen.
Souchet
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Bangemann, dames en heren, de betrekkingen tussen Europa en de Verenigde Staten zijn sedert de onafhankelijkheid van de Verenigde Staten een bijzonder hecht geheel geworden en verlopen via een groot aantal bilaterale en multilaterale kanalen.
Hoe kunnen wij die betrekkingen tussen de Europese Unie, de lidstaten en de Verenigde Staten in de huidige, door de verdwijning van het sovjetsysteem grondig veranderde geopolitieke context, op een nieuwe leest schoeien en aldus tot de totstandbrenging van de nieuwe internationale orde bijdragen? Dat was het uitgangspunt van onze bezinning op basis van de mededeling van de Commissie en de transatlantische actieplannen.
De Europees-Amerikaanse betrekkingen worden op dit ogenblik gekenmerkt door de asymmetrische verhouding tussen twee sterk verschillende gehelen. In de nieuwe situatie na de koude oorlog zijn de Verenigde Staten alleen meester over de belangrijkste hefbomen voor de ontwikkeling van de internationale betrekkingen, waarbij zij uiteraard blootstaan aan de verleiding om hun dominante positie te misbruiken.
Wij hebben een aantal recente uitingen aan de kaak gesteld van wat men discreet het Amerikaanse unilateralisme noemt. In de eerste plaats willen de Verenigde Staten overal en op alle terreinen van het buitenlands beleid de leiding op zich nemen. Ik denk aan de grote dossiers zoals Dayton, waar die neiging het duidelijkst is, het Nabije Oosten, Irak en de G8 in Denver. Europa wordt verzocht goed te luisteren en de rekeningen te betalen. Wij stellen dat vastberaden en kordate unilateralisme ook op defensiegebied vast bij de keuze van de nieuwe Europese NAVOleden en de landen die niet mogen toetreden, en het uitblijven van concrete maatregelen om, ondanks de in Berlijn aangegane algemene verbintenissen, de Europese pijler van de NAVO concrete inhoud te geven.
Op economisch gebied blijven de belemmeringen voor de ontwikkeling van de betrekkingen, ondanks de beloftes over de afschaffing van de Buy American Act , in vrijwel alle sectoren de facto bestaan. De Amerikanen oefenen politieke druk uit om de Europeanen de fusie tussen Boeing en McDonnell-Douglas en de exclusiviteitscontracten te doen slikken. Ik denk ook aan de Amerikaanse voedselnormen inzake hormonenvlees, genetisch gemodificeerde organismen en de kwaliteit van bananen.
Tenslotte hebben wij het voornemen veroordeeld om bepaalde Amerikaanse wetten zoals Helms-Burton en d'Amato-Kennedy een extraterritoriaal karakter te geven en de Commissie tot meer vastberadenheid aangespoord.
Het gaat dus om een asymmetrische verhouding tussen twee verschillende gehelen. De Europese Unie is een constructie sui generis . Ze bestaat uit landen die op het gebied van het buitenlands beleid uitgebreide nationale prerogatieven behouden. De Verenigde Staten hebben het soms moeilijk om met dat dubbele niveau rekening te houden en verbazen zich over de complexiteit en de lange duur van de communautaire besluitvorming.
De Verenigde Staten zijn een klassieke federale staat, waarvan de recente institutionele praktijk - de Europeanen mogen de gevolgen daarvan voor de aanpak en financiering van het buitenlandse beleid niet uit het oog verliezen - op een verzwakking van de uitvoerende tegenover de wetgevende macht wijst. Welke doelstellingen kunnen wij in die omstandigheden voor de transatlantische dialoog formuleren?
Op politiek gebied moet de dialoog rekening houden met de evolutie van de gevaren voor de internationale stabiliteit als gevolg van de openstelling van de grenzen, de deregulering van de internationale handel en de liberalisering van de kapitaalbewegingen. Er moet in elk geval een nauwkeurige inventaris worden opgemaakt van die nieuwe prioritaire sectoren, waar een hechtere en beter georganiseerde samenwerking beiden voordeel kan opleveren. Ik denk aan de veiligheid van het milieu en bestrijding van het terrorisme, de georganiseerde zware criminaliteit, de mensenhandel en clandestiene immigratie, de drugshandel en het witwassen van geld, de ontwikkeling van maffianetwerken en de illegale handel in splijtstoffen.
Op economisch en handelsgebied hoeft het belang van een solide transatlantische dialoog geen verder betoog. Ondanks de verschillen tussen de Verenigde Staten en de Europese Unie op het gebied van economie en werkloosheid blijft de Europese Unie de belangrijkste regionale partner van de Verenigde Staten inzake handelsbetrekkingen en investeringen - als men ook de verkoop van dochterbedrijven in aanmerking neemt - en de enige partner waarmee ze evenwichtige betrekkingen onderhouden. Ook de Amerikaanse investeringen in Europa blijven op een zeer hoog niveau.
Wat de toekomst betreft, hebben wij met voldoening vastgesteld dat de Commissie het concept vrijhandelszone met behoedzaamheid benadert. Die formule is wellicht niet geschikt voor de transatlantische context. De tariefbelemmeringen tussen de Verenigde Staten en Europa hebben op dit ogenblik immers betrekking op belangen waarvan het sociale en politieke gewicht niet noodzakelijk in verhouding staat tot het economische voordeel dat de afschaffing ervan zou opleveren. Volgens ons verlenen wij beter voorrang aan de wettelijke belemmeringen voor de handelsbetrekkingen en investeringen.
Belangrijk is volgens ons dat wij aan Europese zijde duidelijke doelstellingen voor de onderhandelingen formuleren. Aangezien die prioriteiten grotendeels door de institutionele aspecten van de vrijhandel worden gedomineerd, is de Commissie niet altijd het best geplaatst om die doelstellingen te formuleren. Daarom moeten bij de transatlantische dialoog volgens ons beslist ook vertegenwoordigers van het zakenleven worden betrokken. De communautaire bevoegdheid voor het handelsbeleid sluit volstrekt niet uit dat de verschillende hoofdsteden en het bedrijfsleven met het oog op de onderhandelingen bepaalde initiatieven nemen.
Mijnheer de Voorzitter, wij mogen niet aarzelen om met onze partners een substantiële en krachtige, vastberaden en concrete dialoog te voeren die zich niet beperkt tot de overeengekomen thema's waarover gemakkelijk een consensus kan worden bereikt, maar die ook in alle openheid de netelige problemen aanpakt. Alleen op die voorwaarde zullen de Amerikanen zich trouwens voor de transatlantische dialoog blijven interesseren.

Mann, Erika
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, de heer Souchet heeft in feite reeds vele punten naar voren gebracht. Hij heeft erop gewezen hoe veelomvattend deze transatlantische agenda is, die inderdaad van politieke tot economische kwesties bestrijkt, diep ingaat op de wetenschappelijke samenhang en samenwerkingscomplexen en tevens de vraag behandelt hoe de burgers in de toekomst kunnen samenwerken, waarbij de werknemers, het bedrijfsleven en de kleinere ondernemingen eveneens aan bod komen. Het is een rijk geschakeerd palet.
Wij moeten ons voor ogen houden, dat wij het niet over een verdrag hebben. Wij hebben geen gemeenschappelijk verdrag tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten, hoezeer ik dit ook steeds weer wens. Wij hebben het er ook niet over, of wij een vrijhandelszone willen scheppen. Dat is een interessante optie, maar daar hebben wij het op dit moment niet over, dat is politiek taboe. Wat hier voor ons ligt, is een overeenkomst die in 1995 ondertekend werd, overigens door onze toenmalige voorzitter van de Raad, Felipe González, door president Clinton en de heer Santer. Hierin wordt een nieuwe samenwerkingsvorm geboden, die op geheel nieuwe leest geschoeid is. Wij moeten daar kennis van nemen en de mogelijkheden die hierdoor worden geschapen, ook echt begrijpen en grijpen.
Ik moet overigens de Commissie op veel punten loven. Zij heeft hier op veel punten uitstekend werk geleverd. Er zijn trouwens best wel tekortkomingen in voorgestelde gebieden voor politieke samenwerking. Een groot manco waar wij mee kampen - en het verbaast me, dat mijn collega Souchet daar niet op ingegaan is - is dat de parlementaire samenwerking tot nu toe alleen maar gebaseerd is op individuele vormen van samenwerking en coördinatie. Dat kan niet zo blijven. Wij hebben echt een basis voor de parlementaire samenwerking nodig. Dat geldt ook voor de samenwerking met onze collega's in het Amerikaanse Congres. Mijn collega Alan Donnelly is hier aanwezig; hij heeft werkelijk uitstekend en toonaangevend werk geleverd in de delegatie, maar wij moeten wel de instrumenten hiervoor krijgen, mijnheer Bangemann! Dat geldt bijvoorbeeld voor de manier waarop wij in het kader van internationale verdragen, in het kader van de GATT, kunnen samenwerken. Het geldt echter ook voor alle vormen van samenwerking en coördinatie waartoe de verschillende directoraten-generaal in de vorm van overeenkomsten met hun Amerikaanse collega's besluiten. Dit betekent dat men elk jaar een verslag moet voorleggen, en daar pleit ik voor, waarin al deze werkzaamheden die aan beide zijden van de Atlantische Oceaan worden verricht, aan ons worden voorgesteld, zodat wij daar dan weer op kunnen inhaken. Er moet dan ook de mogelijkheid worden geboden, dat het Europees Parlement voortaan voor de summits advies uitbrengt, zodat onze wensen met betrekking tot de te behandelen onderwerpen nog op de agenda kunnen worden geplaatst. Ik denk dat dit heel belangrijk is. Het strookt overigens ook met onze wens om, bij de voorbereiding van de overeenkomsten over wederzijdse erkenning, betrokken te worden bij de parlementaire werkzaamheden en bij het werk van de Commissie.
Wat is eigenlijk nieuw aan de Transatlantische Agenda? Ik zou graag een aantal punten willen noemen. Zij heeft een visionair karakter. Dat betekent, dat de agenda tot doel heeft een transatlantische vorm van samenwerking tot stand te brengen die gericht is op mondiale doelstellingen en niet uitsluitend een bilaterale agenda behelst. Zij is tegelijkertijd pragmatisch, omdat zij namelijk de regeringen en overheidsdiensten aan beide zijden van de Atlantische Oceaan voor de eerste keer de mogelijkheid biedt rechtstreeks samen te werken, bij wijze van spreken aan één tafel of oog in oog, zoals wij in het Duits zeggen. Zoals gezegd, en ik heb daar uitdrukkelijk op gewezen, ontbreekt hier alleen de parlementaire tegenhanger.
De vorm die deze agenda qua opbouw heeft, is bilateraal, maar qua oriëntatie houdt zij rekening met wat er internationaal en mondiaal op de agenda staat. Dat houdt in dat de coördinatie niet eenzijdig is, maar alles erop gericht is de onderwerpen af te stemmen op de agenda van de GATT en van andere internationale organisaties, hetgeen van wezenlijk belang is. Zij omvat een nauwe samenwerking tussen economie en politiek, en wel in de vorm van de Transatlantische Zakendialoog - het vlaggenschip van deze samenwerking - die werkelijk altijd uitstekend voorbereidend werk heeft geleverd en de politieke werkzaamheden heeft ondersteund. Ik wil hier echter ook voor een keer een heel klein puntje van kritiek aan het adres van Stuart Eizenstat laten horen: ik geloof namelijk niet, dat de Transatlantische Zakendialoog nu echt ook de motor zal zijn van en tot op zekere hoogte verantwoordelijk kan zijn voor de toekomstige formulering van de transatlantische betrekkingen, want dat is volgens mij nog steeds de taak van de politiek. Maar dat is alleen maar een klein puntje van kritiek. Ik hoop, dat hij het ook in dit opzicht met mij eens zal zijn.
Daar komt nog bij, dat de handelsconflicten eigenlijk voor het eerst via rechtstreekse contacten en rechtstreekse discussies kunnen worden opgelost. Vroeger hadden wij helemaal nog niet de beschikking over dit instrumentarium, maar kwamen wij in bepaalde conflictsituaties terecht zonder te beschikken over "geïnstrumentaliseerde" strategieën om tot een oplossing te komen. Dit alleen al is het waard dit soort transatlantische betrekkingen te ontwikkelen, ondanks alle moeilijkheden en alle geschillen waar wij mee te kampen hebben gehad.
Voorts is er het model van de transatlantische markt. Dat is nieuw. Het is geen vrijhandelszone die hier geconcipieerd werd, maar iets geheel nieuws. Ik wil de Commissie echter verzoeken, in het onderzoek dat op dit moment gaande is om nog een keer de handelsbelemmeringen tussen de EU en de VS te onderzoeken, ook het model van de transatlantische markt uit te werken en het Europees Parlement volgend jaar een verslag daarover voor te leggen.
In het kader van de transatlantische markt hebben wij een nieuw instrumentarium uitgewerkt, namelijk de procedure van wederzijdse erkenning. Dit is een instrument dat wij van de interne markt kennen en dat bewezen heeft uitstekend te functioneren. Wij kunnen dit nu voor de transatlantische ruimte toepassen, niet geheel zonder moeilijkheden en problemen, dat zal ik niet ontkennen. Natuurlijk zijn de voorwaarden anders, de meningen over veiligheid anders, en heeft men andere voorstellingen over de normen op het gebied van de bescherming van de gezondheid, de veiligheid van auto's en dergelijke. Dat wij zoiets echter überhaupt in overweging nemen en nadenken over de mogelijkheid om niet via harmonisatie tot toenadering te komen, maar door wederzijds normen te erkennen, hoewel deze verschillend zijn, is toch een geweldig belangrijk instrument. Wij weten hoe belangrijk dit in de Europese interne markt is geweest om überhaupt mogelijkheden tot markttoegang te scheppen.
Ik ben er vast van overtuigd dat wanneer wij deze werkwijze en instrumenten, die ons ter beschikking staan, benutten, en wel over de gehele linie, met inbegrip van de voorbereidende werkzaamheden en samenwerking tussen het Europees Parlement en de collega's aan Amerikaanse zijde, wij erin zullen slagen een goede basis voor de Amerikaanse en Europese betrekkingen te leggen.
In de toekomst kunnen wij ons er dan over buigen hoe wij het voor elkaar moeten krijgen ook de politieke dimensie aan Europese zijde te versterken. Ik ben er trouwens zeker van dat dit ons zal lukken!

Donner
Mijnheer de Voorzitter, het is altijd prettig om voor een groot publiek te spreken. In mijn korte tijd als Europees diplomaat in de Verenigde Staten zijn mij een aantal eigenaardigheden in de Amerikaanse betrekkingen met Europa duidelijk geworden.
Het buitenlands beleid van de Verenigde Staten is gebaseerd op het feit dat Europa niet met één stem spreekt en nog veel minder optreedt als één land. Er bestaat geen gemeenschappelijk Europees beleid, behalve in de folklore. Ondanks enkele geruststellende verklaringen willen de Verenigde Staten geen sterke Europese betrokkenheid in het Midden-Oosten of waar dan ook. Aan de Westkust van de Verenigde Staten, waar ik was gedetacheerd, waren de Amerikanen vooral bij China en het Verre Oosten betrokken. De Verenigde Staten zijn de enige militaire supermacht ter wereld en investeren jaarlijks bijna 300 miljard dollar in geheime en niet zo geheime operaties. Amerika wil zijn militaire leiderspositie behouden en is niet van plan om er afstand van te doen.
Met betrekking tot de economie valt het volgende te zeggen. Het Amerikaanse zakenleven heeft zwaar in Europa geïnvesteerd en zal blij zijn met de komst van de eenheidsmunt. Aan de andere kant is het protectionistische denken nog wijdverbreid in de Verenigde Staten. Amerika is niet van plan zijn leidende positie op het gebied van computersoftware, audiovisuele software, film of televisie te laten varen.
De Europese Unie is sterk aanwezig in Washington en New York, maar op een paar incidentele bezoeken na is zij afwezig aan de Westkust. Volgens mij zijn er maar weinig mensen in Europa die inzien hoezeer de Amerikaanse maatschappij gefragmenteerd is. Wie Florida, Texas, Alaska, Minnesota en Californië met elkaar vergelijkt, ziet dat het verschillende werelden zijn.
Last but not least, Amerikanen weten in het algemeen helemaal niets over de Europese Unie. Daar kan ik uitstekend inkomen nu ik ervaren heb hoe slordig een groot aantal Europese diplomaten in Washington hun werk doen.

Lambrias
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, het lijdt geen twijfel dat Europa Amerika veel te danken heeft. Amerika heeft echter ook Europa veel te danken. Beide geloven in de fundamentele waarden van de vrije wereld. Beide hebben zich, tijdens de langdurige en gevaarlijke periode van de koude oorlog, ingezet voor de eerbiediging en de vrijwaring van deze waarden.
De betrekkingen tussen beide waren niet altijd ideaal. De Verenigde Staten beklaagden zich vaak over de enorme verantwoordelijkheden die zij te dragen kregen, over het gebrek aan begrip daarvoor en de Europese landen ondervonden het Amerikaanse gedrag jegens hen vaak als arrogant. Toen na de aardbeving van 1989 een einde kwam aan de koude oorlog, aan de polariteit tussen oost en west en aan de wedijver tussen de twee supermachten, deed zich meer dan ooit tevoren de noodzaak gevoelen alle hinderpalen op de weg naar meer eerlijkheid en oprechtheid in de wederzijdse relaties de wereld uit te helpen. De Verenigde Staten zijn als enige supermacht overgebleven en zij zouden slecht beraden zijn indien zij datgene zouden aanwakkeren wat de Europeanen - en niet alleen de Europeanen - hen als arrogantie aanrekenen.
Reeds tijdens de koude oorlog oefende de bekende Amerikaanse senator Fulbright ernstige kritiek uit op de arrogantie van de macht. Ook de president van de Tsjechische republiek Vaclav Havel stelde deze kortgeleden in Washington aan de kaak. De Verenigde Staten zouden nogmaals slecht beraden zijn indien zij aan het begin van dit nieuwe, door mundialisering gekenmerkte tijdperk de uitsluitende verantwoordelijkheid voor heel de wereld voor zich zouden opeisen, indien zij zouden menen politiemannetje te moeten spelen en te moeten toezien op de internationale orde en veiligheid. Niet alleen zijn zij daartoe niet gemachtigd, maar zij beschikken ook niet over de middelen daartoe. Gelukkig werd na de topontmoeting van Madrid in 1995 tussen Clinton, González en Santer duidelijk dat antagonisme en ongecoördineerde inspanningen plaats moesten maken voor een versterkte Europees-Amerikaanse samenwerking. Alleen met een dergelijke samenwerking kan men immers, met inachtneming van eenieders belang, zorg dragen voor een verbetering van de instellingen en de internationale orde.
In het onderhavige verslag, dat wat aan de late kant is, gaat men zeer gedetailleerd en misschien zelfs te gedetailleerd in op de vraagstukken die als toetssteen zullen fungeren voor de ontwikkeling van oprechte, door wederzijds belang en gelijkheid gekenmerkte betrekkingen tussen Europa en de Verenigde Staten. Niet alleen zullen dergelijke betrekkingen kunnen bijdragen aan de overbrugging van de tot conflicten aanleiding gevende economische problemen, maar zij zullen met name ook het algemene kader kunnen versterken waarbinnen het streven aan deze en gene zijde van de Atlantische Oceaan naar een eerlijke en oprechte verstandhouding moet plaatsvinden.

Malerba
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, collega's, in de nieuwe geopolitieke ordening van de wereld na de val van de muur van Berlijn kunnen en moeten de banden tussen de Verenigde Staten en Europa nauwer worden aangehaald. De Verenigde Staten zijn leaders op wereldniveau in de vier strategische sectoren - economie, krijgsmacht, technologische know-how en cultuur in brede zin - maar hun leadershipmodel is, zowel om geografische als om ideële redenen, gestoeld op netwerken van allianties van coöperatieve en competitieve aard over de hele wereld, waaronder het bondgenootschap met Europa altijd het meest hecht en stabiel is geweest en nog is, vooral omdat onze maatschappijen op gemeenschappelijke waarden gegrondvest zijn: de verdediging van de rechten van de mens, het model van een liberale gebaseerd op gelijke kansen, markteconomie en vrijhandel.
Het is dus ook in het belang van de Verenigde Staten dat Europa sterker wordt, bijvoorbeeld met de eenheidsmunt, en zich naar het oosten uitbreidt, waarbij het gebied van democratie en markteconomie wordt vergroot. Het is van gemeenschappelijk belang dat het NAVO-gebied consistent met de uitbreiding van de 'Unie wordt uitgebreid. Hierdoor zullen onder andere de Europese inzet en rang in het bondgenootschap belangrijker worden en zullen er positieve betrekkingen tussen de Europese Unie en Rusland worden aangeknoopt. Er bestaat dus een convergentie van globale belangen tussen de Verenigde Staten en de Europese Unie, waarin wij kunnen trachten meer evenwicht, in de zin van meer gelijkheid, aan te brengen en die niet mag worden gehinderd door bi- of multilaterale geschillen aangaande specifieke belangen van de twee partijen. Daarom worden in het voorstel voor de nieuwe Transatlantische Agenda, dat nog verder is uitgewerkt in verslag van mevrouw Mann, op zeer uitgebreide en bijna volledige wijze de talrijke sectoren aangegeven waarin het noodzakelijk is de samenwerking te intensiveren
Rest mij nog naast de samenwerking in de traditionele sectoren - bestrijding van de georganiseerde misdaad, oplossing van geschillen inzake handel en douanekwesties, en de dialoog tussen de ondernemingen - twee punten van bijzondere actualiteit te benadrukken. Als eerste punt zou ik willen noemen het engagement om samen de informatiemaatschappij op te bouwen. Deze maatschappij is nog niet duidelijk gedefinieerd, maar is onze toekomst: regels aangaande netwerken, infrastructuur en toegang, standaards, bescherming van de intellectuele eigendom, voorwaarden voor de elektronische handel, regels voor investeringen en samenwerking tussen ondernemingen. Als tweede actueel punt noem ik het engagement tot monetaire samenwerking tussen de Verenigde Staten en de Europese Unie, zeker in deze al goed gevorderde fase van de Europese eenheidsmunt, teneinde de markten stabiliteit te garanderen en de gemeenschappelijke groei- en ontwikkelingsperspectieven te verbeteren.

Bertens
Mijnheer de Voorzitter, collega's, voor de tweede maal in twee maanden neemt het Parlement een resolutie aan over de relatie met de VS. Het is wel van groot belang dat we consistent blijven in de lijn van onze politiek ten aanzien van de VS. In de huidige vorm draagt het verslag-Souchet daar niet aan bij. Ten onrechte concentreert dat verslag zich éénzijdig op de problemen in deze relatie en in plaats daarvan zouden we toch de mogelijkheden van samenwerking moeten gebruiken en verschillen van mening in een dialoog en niet door dreigementen moeten oplossen.
Het Parlement moet op de eerste plaats de intensivering van de transatlantische relatie verwelkomen en de nieuwe transatlantische agenda en het gezamenlijk actieplan vormen daarvoor nuttige instrumenten. Wij moeten de kansen grijpen die deze instrumenten bieden. Eén geluid van beide kanten van de oceaan zal doorslaggevende invloed kunnen hebben. Daar waar collega Souchet de Amerikanen de schuld geeft van het uitblijven van een Europese veiligheids- en defensie-identiteit zou hij beter de hand in eigen boezem steken. Europa zelf heeft die kansen laten liggen tijdens de Europese Raad van Amsterdam. De liberalen pleiten voor een versterking van de relatie van dit Huis met het Amerikaans Congres inzake de mensenrechten.
Tenslotte, mijnheer de Voorzitter, de wapenhandel. Nu het Britse voorzitterschap plannen ontwikkelt om de gemeenschappelijke exportregels inzake wapens aan te scherpen, zouden we ook op dit terrein de dialoog met de VS moeten intensiveren. Wapenexportbeleid vormt een geïntegreerde component van het buitenlands beleid. Individuele pogingen van beide kanten om de wapenhandel te reguleren, maken meer kans als die op elkaar zijn afgesteld. Ik roep het Brits voorzitterschap op om dit onderwerp mee te nemen in de transatlantische dialoog.
Tot slot, mijnheer de Voorzitter, de liberale fractie heeft nog al wat amendementen ingediend en ik hoop dat die amendementen worden goedgekeurd. Anders zullen wij onze steun aan het verslag-Souchet moeten onthouden.

Manisco
Mijnheer de Voorzitter, deze verslagen over de mededeling van de Commissie over Europa en de Verenigde Staten zijn dermate helder, vooruitziend en goed doorwrocht, dat een deel van onze aanvankelijke bezwaren is weggenomen.
Wij hebben grote waardering voor de pragmatische, kritische benadering van de toenemende wanverhouding in de transatlantische betrekkingen. De grondslagen van de betrekkingen tussen Europa en de Verenigde Staten moeten dringend worden herzien, willen we komen tot een werkbaar, duurzaam en gelijkwaardiger partnerschap. Dit geldt des te meer in deze tijd, waarin het dogma van de globalisatie sociale en economische onrust veroorzaakt. De Aziatische griep begint een longontsteking te worden voor de financiële markten van de wereld, en de gebruikelijke aanpak waarbij de winsten worden geprivatiseerd en de verliezen aan de gemeenschap worden overgelaten via het Internationaal Monetair Fonds lijkt niet meer te werken. Dit brengt namelijk kosten met zich mee die niet alleen voor Europa, maar ook voor het Amerikaanse Congres onaanvaardbaar zijn.
Het verslag-Souchet verdient lof voor zijn kritiek op een aantal flagrante voorbeelden van Amerikaans eenzijdig optreden. Dit optreden is terug te vinden op veel gebieden waarover allang internationale overeenkomsten bestaan, of in situaties waarin samenwerking met andere partners de aangewezen weg was. Het meest veelzeggende geval is wel dat van de willekeurige en eenzijdige beslissing van het Congres, die ook is overgenomen door de Amerikaanse regering, volgens welke een groot deel van de achterstallige bijdragen aan Verenigde Naties werd geschrapt en de werking van de VN werd onderworpen aan de controle van Amerikaanse instellingen zoals het General Accounting Office (GAO). Dit is uiteraard het werk van senator Jesse Helms van de Senaatscommissie buitenlands beleid.
Het voornaamste dat we met onze amendementen willen bereiken, is dat Europa ondubbelzinnig zijn steun betuigt aan het hervormingsalternatief dat secretaris-generaal Kofi Annan voorstaat, waarbij de Verenigde Naties in alle onafhankelijkheid hun universele rol kunnen blijven vervullen volgens de bepalingen van hun Handvest.

Kreissl-Dörfler
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, een dialoog is ongetwijfeld het eerste en belangrijkste middel van de politiek. Dat de Nieuwe Transatlantische Agenda in plaats van de NAVO op de agenda staat, kan derhalve mijn volledige goedkeuring wegdragen. Wereldvrede, sociale rechtvaardigheid en een ecologisch duurzame ontwikkeling in een wereld waar de onderlinge verstrengeling dagelijks toeneemt, kan men niet door afschrikking bereiken, maar uitsluitend door handelen dat men met elkaar heeft doorgepraat. Met name de EU en de Verenigde Staten hebben vanwege hun economische macht een bijzondere verantwoordelijkheid voor het welzijn op deze wereld. Zij beschikken dan ook over de mogelijkheden om initiatieven ten uitvoer te brengen.
Het is echter niet de bedoeling internationale instanties, zoals bijvoorbeeld de Wereldhandelsorganisatie of de Verenigde Naties, samen te omzeilen en daardoor ongeloofwaardig te maken. De affaire Helms-Burton is een uiterst slecht voorbeeld voor datgene wat wij ons onder een dialoog voorstellen. De EU zou aan de hand van dit voorbeeld de extraterritoriale uitbreiding van nationale wetten luid en duidelijk aan de kaak moeten stellen.
Er is rechtszekerheid nodig in plaats van een willekeurig buitenlands beleid. Ook in het geval van de bananen of de BSE zou de EU de Agenda moeten gebruiken om de economische reus VS duidelijk te maken dat niet economische groei en belangen van concerns internationaal de hoogste prioriteit moeten krijgen, maar wel de gezondheid en sociale zekerheid van de bevolking. De Wereldhandelsorganisatie, die toch absoluut een gemeenschappelijk wenskind is van de EU en de VS, is wat dit betreft hard aan een hervorming toe. Met name met het oog op de nieuwe thema's van de WHO moet deze organisatie dringend sociaal en ecologisch worden herzien en voor alle leden transparant worden.
De Nieuwe Transatlantische Agenda zou met het oog op de komende Raadszitting zinvol voorbereidend werk kunnen leveren. De NTA mag ook geen club van grote industriëlen zijn, die achter gesloten deuren de politici de agenda's dicteren. Integendeel, zij moet de samenleving mogelijkheden voor transatlantische communicatie bieden. In het tijdperk van de multinationale ondernemingen moeten ook de werknemers ertoe in staat zijn, hun meningen over scholing en bijscholing, over sociale zekerheid en gezonde arbeidsplaatsen kenbaar te maken.
Het verslag van mijn collega Erika Mann laat zien welke kant het op moeten gaan en wij kunnen dit met een gerust geweten ondersteunen. Helaas heeft het verslag van de heer Souchet over het buitenlands beleid nog niet de teneur die wij wensen, en dit geldt met name voor de aspecten crisismanagement en de inzet van strijdkrachten, ook al dragen deze laatstgenoemden de eufemistische naam vredestroepen.
Het gebied rechten van de mens heeft toch veel meer aandacht verdiend dan alleen maar de vermelding van de doodstraf in de Verenigde Staten. Wij hopen dat het amendement dat hierop betrekking heeft de nodige meerderheid zal verkrijgen. Wij begrijpen ook niet waarom maatregelen tegen de schending van de rechten van de mens, zoals die van de staat Massachusetts tegen Birma, voortaan uitgesloten zouden moeten worden. Het tegenovergestelde zou juist het geval moeten zijn. Met betrekking tot de bescherming van de mensenrechten, moeten reguleringsmechanismen van staatswege mogelijk en wettelijk blijven. Zoals gezegd, de rechten van de mens moeten prevaleren boven de belangen van de bedrijven. Het is misleidend wanneer men de schijn wekt dat de vrijheid van keuze uit 27 soorten tabletten tegen hoofdpijn hetzelfde zou zijn als de vrijheid om te kiezen voor een betaalbare gezondheidszorg, waar iedereen onbeperkt en met gelijke rechten toegang toe heeft. Wij zullen ons bij het verslag-Souchet van stemming onthouden en bij het verslag van Erica Mann duidelijk voorstemmen.

Dupuis
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Bangemann, dames en heren, ook ik feliciteer mevrouw Mann en de heer Souchet met hun voortreffelijke verslagen. Persoonlijk voel ik veel voor wat de heer Bertens heeft gezegd. Ik meen dat wij - op dat punt ben ik het niet helemaal met de heer Lambrias eens - onze Amerikaanse vrienden, althans sedert 40, 50 of 60 jaar, meer verschuldigd zijn dan zij ons. Ik vind het belangrijk dat in herinnering te brengen.
Ik vrees dat ik de heer Manisco hierdoor nog wat bozer zal maken, maar toch meen ik dat men de Amerikanen hun unilateralisme niet mag verwijten. Vaak hebben zij helemaal alleen een zware verantwoordelijkheid op zich moeten nemen. Gelukkig hebben wij op hen kunnen rekenen. Nogmaals, het probleem is dat Europa er niet in slaagt met een enkele stem te spreken of een gezamenlijk beleid te voeren. Dat hebben wij onlangs nog in een aantal belangrijke gevallen kunnen vaststellen. Ik denk aan onze houding tegenover de Volksrepubliek China, die nog altijd bepaald wordt door het feit dat twee landen van de Europese Unie tegenover elkaar staan. Dat is het echte probleem.
Ik zou de heer Souchet, die heeft gezegd dat wij niet mogen aarzelen om ook netelige kwesties aan te pakken, aan zijn woord willen houden. Ik meen dat ook de heer Manisco het er met mij over eens zal zijn dat de doodstraf in de Verenigde Staten zulk een netelige kwestie is, die mij en vele andere leden van dit Parlement sterk bezighoudt. Mijn fractie heeft op het verslag van de heer Souchet en dat van mevrouw Mann telkens een amendement ingediend. Het amendement op het verslag van de heer Souchet verzoekt de Verenigde Staten de doodstraf af te schaffen, niet omdat die onverenigbaar is met de democratie - ik meen dat oprecht en wij zeggen in het amendement ook dat het belangrijk is dat te onderstrepen -, maar omdat de afschaffing van de doodstraf een uitbreiding van de fundamentele rechten inhoudt en omdat het goed zou zijn dat onze Amerikaanse vrienden die opnemen in hun grondwet, nog steeds een voorbeeld van democratie.
Ik meen ook dat wij dat onszelf en ons Parlement verschuldigd zijn. Wij kunnen het ons niet langer veroorloven de afschaffing van de doodstraf alleen te eisen van de arme landen, met andere woorden van de ontwikkelingslanden. Wij moeten de moed hebben dat ook van een groot land zoals de Verenigde Staten te eisen. Ik verzoek de heer Souchet dan ook met klem dat amendement te aanvaarden.
Het amendement op het verslag van mevrouw Mann is ietwat ingewikkelder. In de Verenigde Staten hebben tien of twaalf staten de doodstraf afgeschaft. Wij stellen voor een ietwat moeilijke weg te bewandelen. Wij vragen dat men niet alleen de investeringen, maar ook de aanwezigheid van onze instellingen en van de vertegenwoordigers van onze landen bevordert en dat men, via die vertegenwoordigers en die van onze regio's, de economische en culturele betrekkingen aanhaalt met de Amerikaanse staten die de doodstraf hebben afgeschaft. Zo kunnen wij de andere staten doen inzien dat die afschaffing voor ons, Europeanen belangrijk is.

Van Dam
Mijnheer de Voorzitter, president Kennedy sprak in 1963 de historische woorden: " Ich bin ein Berliner" ! Ze gaven iets weer van de speciale relatie tussen de Verenigde Staten en Europa tijdens de koude oorlog. De Verenigde Staten stonden garant voor de verdediging van de vrijheid in West-Europa.
Die automatische identificatie met onze belangen is voorbij, al moeten we daarover niet dramatisch doen. De Verenigde Staten en Europa zullen ook in de toekomst nauw bij elkaar betrokken blijven. Noch op economisch noch op veiligheidsgebied kunnen we zonder Amerikaans partnerschap. Om de relatie met de Verenigde Staten te optimaliseren zijn de volgende prioriteiten te stellen: de Nieuwe Transatlantische Agenda, vooral opheffing van handelsbelemmeringen; afstemming over nieuwe terreinen als milieu, volksgezondheid en energie; oplossing van handelsgeschillen met respectering van WHO-uitspraken, zowel door de Verenigde Staten als door de Europese Unie. Tenslotte, één lijn trekken tegenover kwalijke regimes, zonder dat Europese landen de eigen handelsbelangen vooropstellen met het risico dat de Europese Unie en de Verenigde Staten tegen elkaar worden uitgespeeld.
Een grotere bijdrage van Europese landen aan de veiligheid op ons continent kan het beste vorm krijgen door de West-Europese Unie om te vormen tot een Europese pijler binnen de NAVO.

Antony
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de heer Souchet heeft ons een degelijk en evenwichtig verslag voorgelegd. Zijn grote verdienste is dat hij de huidige onderwerping van onze landen aan de Verenigde Staten, zij het op diplomatische wijze, aan de kaak stelt. Dat is hier zo ongebruikelijk dat ik dat wil onderstrepen. Wie immers wijst, behalve mijn collega's van nationaal rechts, die onderwerping af?
In Frankrijk willen de zogenaamde erfgenamen van generaal de Gaulle, nadat zij zich voor het Europees federalisme hebben uitgesproken, het Franse leger, hoewel de sovjetdreiging is verdwenen, onder Amerikaans bevel plaatsen. Zij worden daarin trouwens gevolgd door de communisten, die het kennelijk niet zonder buitenlandse betutteling kunnen stellen. Thorès en Marchais gingen hun orders in Moskou halen, Hue gaat daarvoor nu naar Washington. Wij, Franse patriotten, verwarren Amerika, het land waar wij vele vrienden hebben, niet met de regering van de Verenigde Staten, die door verdedigers van de mondialistische ideologie wordt geleid.
Jammer genoeg met de medeplichtigheid van onze regeringen wil die regering een nieuwe wereldorde opdringen die de volkeren en gezinnen stukmaakt en de mensen tot objecten degradeert die naar willekeur kunnen worden gekloond. Om die beste van de werelden op te dringen zijn de Amerikaanse leiders tot alles bereid. Sedert bijna acht jaar hongeren zij het Iraakse volk uit, in werkelijkheid om hun oliebelangen te vrijwaren. Het hoeft dan ook geen verbazing te wekken dat Clinton en zijn regering het bureaucratische en supranationale Europa, dat al hun dictaten slikt, voluit ondersteunen. Het federale Europa van de regio's, waarin de naties ten onder gaan, beantwoordt aan de wens van de mondialisten.
De betrekkingen tussen de Verenigde Staten en Frankrijk zijn natuurlijk niet helemaal zoals François Mitterrand ze in de volgende woorden beschreef: " Frankrijk weet het niet, maar wij zijn in oorlog met Amerika, een oorlog zonder doden" , waaraan hij ernstig "zo te zien" toevoegde. Die harde woorden, waarvan de heer Georges Marc Benamou verslag uitbrengt en die Arno Aaron Upinsky in zijn opmerkelijk werk "Le syndrome de l'ortolan" citeert, bevatten nochtans veel waarheid.
Wat moeten wij doen? Moeten wij ons blijven onderwerpen? Zeker niet. Voor een totale scheiding tussen Amerika en Europa pleiten zou echter al even verkeerd zijn. Die vergissing hebben de Verenigde Staten trouwens eerst zelf begaan: sedert 1776 hebben de Amerikaanse leiders de banden met de Europese beschaving altijd willen verbreken. Ik denk aan de Monroe-doctrine van 1820, die de Europeanen de toegang tot het Amerikaanse continent ontzegde. Ik denk ook aan de Secessieoorlog in 1863. Nu voert Amerika niet alleen goederen naar onze landen uit, maar ook al het slechte dat het in zich draagt en dat de authentieke bevolking afwijst: fast food, rap en etnische bendes, kortom, de raptaglang-cultuur.
Toch zijn de twee Amerika's, in het noorden maar ook in het zuiden, of men dat nu graag heeft of niet, al sedert 500 jaar met de Europese naties in een gemeenschap van beschavingen verbonden. Onze volkeren hebben de Nieuwe Wereld tot stand gebracht: de Spanjaarden en Portugezen in Latijns-Amerika, de Fransen in Canada. Zoals de heer Souchet zegt, moeten wij een evenwicht tot stand brengen in onze betrekkingen met Amerika, die op gelijkheid moeten steunen, maar ook in Amerika zelf. Amerika is een wereld onder Angelsaksische overheersing geworden. Er zijn echter ook andere Amerika's waarmee wij onze betrekkingen moeten versterken en die wij moeten helpen om zich van de betutteling van Washington te bevrijden: een Frans Amerika dat, dankzij zijn geloof en levenskracht, sedert 1763 in Québec zijn identiteit heeft kunnen bewaren, en een Latijns Amerika. Welnu, samen met zijn Latijnse zusterlanden, Spanje, Portugal en Italië, moet Frankrijk dat beleid van de rede en het hart voeren.

Karamanou
Mijnheer de Voorzitter, het zal niemand verbazen dat het verslag van het Europees Parlement over de economische en commerciële betrekkingen tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten grote belangstelling wekt, zeer zeker daar dit met bijzondere zorg is opgesteld door onze zeer gewaardeerde collega, mevrouw Mann.
De mundialisering van de economie en de politiek vereist nieuwe vormen van samenwerking. Er zijn multilaterale overeenkomsten nodig. De economische, sociale en culturele banden tussen de volkeren moeten worden versterkt. Derhalve heeft niemand het recht zich te verzetten tegen overbrugging van de Atlantische Oceaan door middel van gemeenschappelijke opvattingen over duurzame ontwikkeling, sociale samenhang, bevordering van vrede en democratie, gelijkheid van geslachten, instandhouding van welvaart en veiligheid in de wereld, ontwikkeling van wetenschap en technologie en bescherming van leven en milieu.
Onze partner aan de overkant van de oceaan kan echter helaas niet bogen op goede getuigschriften. Uit heel wat daden uit het verre en nabije verleden blijkt dat hij regelmatig de internationale voorschriften met voeten treedt en overeenkomsten sluit met de minst ontwikkelde landen waar alleen hijzelf beter van wordt.
Ook proberen de Verenigde Staten het Amerikaanse rechtsstelsel op te leggen aan ondernemingen uit derde landen. Dit komt nergens anders in de wereld voor. Ik bedoel hiermee de extraterritoriale werking van de HelmsBurton en de d'Amato-Kennedy-wetgeving. Deze vinden ondanks het hevige protest uit heel de wereld en de veroordeling van de Verenigde Staten door de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties bij uitstek toepassing in de handelsboycot van Cuba. Het Amerikaanse Congres wordt echter niet warm of koud van de protesten want op 11 juni jongstleden heeft het deze absurde wetgeving met acht amendementen zelfs nog aangescherpt.
Tevens proberen de VS te ontkomen aan veroordeling van hun handelsbeleid door de Wereldhandelsorganisatie. Deze daden zijn tekenend voor de mentaliteit van de Verenigde Staten en deze mentaliteit heeft een stempel gedrukt op heel de internationale handel van de VS, zelfs op de handel met de buurlanden in Midden- en ZuidAmerika. Het lijdt geen twijfel dat de VS met twee maten meten: enerzijds beschermen zij met hun wetgeving hun eigen ondernemingen en belangen en anderzijds eisen zij eerbiediging van de mededingings- en vrijemarktregels door anderen. Hoe kun je dan niet argwanend zijn tegenover een dergelijke partner?
Op sociaal vlak leidt de Amerikaanse arbeidsorganisatie tot een steeds sterker wordende polarisering. Grote delen van de bevolking worden sociaal uitgesloten en de samenleving in de VS gaat steeds meer lijken op een derdewereldsamenleving. Er doet zich daar iets heel vreemds voor. Het aantal laag betaalde banen neemt evenredig toe met het aantal mensen dat onder de armoededrempel leeft. Wij hopen dat deze absurde ontwikkeling niet naar Europa wordt geëxporteerd als een van de vele producten van over de oceaan die de Unie overstromen.
Dan wil ik tot slot nog iets zeggen over de doodstraf. Ik snap niet hoe het Europees Parlement de Golfstaten kan vragen de doodstraf af te schaffen en tegelijkertijd de Verenigde Staten niet hetzelfde durft te vragen.
Verder zou ik willen pleiten voor een versterking van de parlementaire controle op de betrekkingen en de samenwerking tussen Europa en de Verenigde Staten.

Kittelmann
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, allereerst wil ik beide rapporteurs danken voor hun verslagen. Ik ben blij over het optimisme dat de collega Mann ten toon heeft gespreid en ik ben het verregaand met haar eens, dus hoef ik niets te herhalen.
Iedereen die zijn beklag doet over de Verenigde Staten, moet wel weten dat de handel tussen de Europese Unie en de VS meer dan 250 miljard dollar per jaar bedraagt. Reken dat eens om naar arbeidsplaatsen! Wij zijn de grootste belegger op de desbetreffende markten en de Europese Unie en de Verenigde Staten hebben op hun beurt het meeste profijt gehad bij de liberale wereldorde. Daar staat tegenover, dat op geen enkel ander politiek terrein als in de verhouding tussen de Europese Unie en de VS zo duidelijk blijkt dat een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid voor de Europese Unie van doorslaggevend belang is. Afgezien van alle bewondering voor de inspanningen van de Commissie, of die nu door u, mijnheer Bangemann, door Sir Leon Brittan, of door de vele anderen, met inbegrip van het Europees Parlement, werden opgebracht, is de weerklank van de Europese organen in het buitenlands beleid van de Verenigde Staten slechts relatief gering.
Zolang de afzonderlijke lidstaten van de Europese Unie in de VS een wedloop houden en de VS bij wezenlijke kwesties de indruk krijgen dat het voor de Europese politiek heel moeilijk is om over actuele politieke aangelegenheden in verband met het buitenlands en veiligheidsbeleid met één stem te spreken, zal het voor de Amerikaanse politiek heel moeilijk zijn onze politieke wil te begrijpen. Omgekeerd hebben wij de afgelopen maanden met voldoening ervaren met wat voor een zelfgenoegzaamheid, grenzend aan arrogantie, met name het Amerikaanse Congres belangrijke politieke beslissingen over het buitenlandse economische beleid velt, zonder zich er een duit om te bekommeren, wat het overige deel van de wereld daar van vindt.
Helms-Burton-d'Amato is slechts één voorbeeld. Men moet bedenken dat wij Europeanen niet de enigen zijn die over dergelijke politieke beslissingen gechoqueerd zijn. De Verenigde Staten krijgen het ook aan de stok met Canada, Mexico, Zuid-Amerika of wie dan ook, zonder dat zij duidelijke weerstand merken. Sinds de instorting van het communisme treden de VS alsmaar eigenmachtiger op, vooral ook omdat zij voorlopig de enige resterende wereldmacht zijn en de oplossing van problemen bij voorbaat op zich nemen, aangezien men als vanzelfsprekend verwacht dat zij een oplossing kunnen bieden.
Zelfs bij Europese problemen roept men de Amerikanen om hulp bij het zoeken naar een oplossing, omdat wij dan te terughoudend zijn. Wij moeten echter vaststellen dat het in de toekomst hard nodig is dat wij met één stem spreken, als in de talrijke transatlantische organen de Europese belangen behartigd moeten worden. Bij de Wereldhandelsorganisatie in Singapore hebben wij laten zien hoe goed het is, als wij hierin slagen. Maar nauwelijks hadden wij Amsterdam, of wij waren niet meer in staat voor externe economische problemen een oplossing te vinden die verder strekt dan de korte termijn. Wij zijn echter op tolerantie aangewezen, en de ervaring dat zien we dan wel weer!
Dames en heren, dit is een van de mogelijkheden en de heer Donnelly zet zich ervoor in dat de VS-delegatie van het Parlement op een of andere manier in contact komt met het Amerikaanse Congres. In principe moeten wij ons echter ook afvragen welke kracht nog in staat is invloed uit te oefenen op het Amerikaanse Congres als het gaat om buitenlandse en externe economische aangelegenheden, wanneer zelfs hun eigen president veel moeite heeft om begrepen te worden en zijn eigen standpunt door te zetten. De grote fout van het verleden die de Europeanen door deskundigen in de VS wordt verweten, is dat men bij tegen elkaar indruisende belangen vol ontzag te snel bereid is een compromis aan te gaan. Ik geloof dat wij allemaal moeten inzien dat wij met 370 miljoen consumenten en vanwege de belangen die de VS in Europa hebben, meer dan in het verleden keihard moeten zeggen waar onze belangen liggen en niet te snel compromissen mogen aanvaarden, omdat wij daar niet veel mee opschieten.
Het is nu eenmaal zo: de VS en Europa zijn op elkaar aangewezen. De derde wereld, Azië, Afrika, ook zij hebben van ons een gemeenschappelijk standpunt nodig, zodat wij niet tegen elkaar uitgespeeld kunnen worden of de verantwoordelijkheid voor de gebeurtenissen daar ter plekke elk op een andere manier aanpakken. Ik hoop dat de twee verslagen ons zullen helpen tot dit inzicht te komen en wij veel meer dan in het verleden gemeenschappelijk zullen optreden, zodat wij ertoe bijdragen dat de Commissie op dit vlak succes boekt.

Daskalaki
Mijnheer de Voorzitter, in zijn nalatenschap drukte George Washington zijn landgenoten op het hart zich niet te mengen in de aangelegenheden van anderen en anderen niet toe te staan zich met hen te bemoeien. Dit was het bekende dogma van het Amerikaans isolement. Dit werd voor het eerste doorbroken tijdens de eerste wereldoorlog en geheel afgeschaft tijdens de tweede wereldoorlog. Na de val van de muren zijn de Verenigde Staten nu de supermacht die overal in de wereld aanwezig is.
Wij hebben vaak gesproken over de ongelijkheid in de Europees-Amerikaanse betrekkingen. Inderdaad beslissen de Verenigde Staten en betaalt Europa de enorme rekeningen. Ik heb het dan niet alleen over gebieden als Joegoslavië en het Midden-Oosten. Het gebrek aan een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid in de Unie is daar voor een groot deel verantwoordelijk voor. Een ander deel van de verantwoordelijkheid ligt echter in ons onvermogen om gelijkwaardige economische betrekkingen met de Verenigde Staten af te dwingen en dit is misschien ook te wijten aan onze eigen onderlinge meningsverschillen.
In het verslag van de heer Souchet worden onze tekortkomingen beschreven. Hierin wordt gewezen op de noodzaak van een versterkte, gelijkwaardige samenwerking en een Europese defensie- en veiligheidsidentiteit. Ook staat hierin terecht dat Europa de plicht heeft zich te verzetten tegen de unilaterale keuze van de nieuwe leden van de NAVO, tegen het gebrek aan bereidwilligheid bij de Verenigde Staten om de Verklaring van Ottawa betreffende de mijnen te tekenen, tegen de ondermijning van de Verenigde Naties door het Amerikaans Congres, tegen wetten zoals Helms-Burton en d'Amato-Kennedy en tegen het gebrek aan bereidwilligheid bij de Verenigde Staten om de besluiten inzake milieubescherming te aanvaarden.
De Europese Commissie moet zich nu inzetten voor een opheffing van de huidige ongelijkheid in de EuropeesAmerikaanse samenwerking en wel op elk niveau en in de mate van het mogelijke. Dat is haar belangrijkste taak. Misschien is het in de huidige situatie in de wereld onontkoombaar dat de Verenigde Staten het heft in handen hebben - en wij weten natuurlijk nooit wat er in de komende eeuw zal gebeuren - maar dan moet Europa er in ieder geval voor zorgen dat het tenminste in zijn eigen aangelegenheden de beslissende rol speelt en verder zijn invloed in de wereld wordt versterkt.

Väyrynen
Mijnheer de Voorzitter, het verslag van collega Souchet is in vele opzichten verdienstelijk en ik kan me bij veel van de details aansluiten. Het verslag is echter gebrekkig doordat het veel te veel de nadruk legt op de problemen die we hebben bij onze betrekkingen met de Verenigde Staten. Daarom heb ik uit naam van de liberale fractie amendementen opgesteld die positieve en constructieve standpunten bevatten voor het ontwikkelen van de samenwerking tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten.
Als nieuw thema breng ik de samenwerking in de noordelijke gebieden naar voren. De Verenigde Staten en drie lidstaten van de Europese Unie zijn betrokken bij het oprichten van een arctische raad en binnen het beleid van de Europese Unie wordt op grond van een besluit op de Top van Luxemburg een noordelijke dimensie gecreëerd.
Het nu in behandeling zijnde verslag kan echter niet meer doorslaggevend verbeterd worden. Daarom spreek ik tenslotte de wens uit dat we in onze toekomstige verslagen streven naar een constructievere stellingname inzake de betrekkingen tussen de Europese Unie en Verenigde Staten. De Europese Unie en de Verenigde Staten moeten samen de centrale verantwoordelijkheid nemen voor de toekomst van de hele mensheid.

Ainardi
Mijnheer de Voorzitter, het partnerschap tussen de Verenigde Staten en de Europese Unie moet zich natuurlijk verder ontwikkelen, maar toch moeten wij vaststellen dat de Unie op vele terreinen blijk heeft gegeven van een groot gebrek aan werkelijkheidszin ten aanzien van wat wij alleen maar de Amerikaanse overheersingsdrang kunnen noemen.
Ik geef de problemen in drie sectoren als voorbeeld. Op landbouwgebied hebben de Amerikanen altijd een agressief handelsbeleid gevoerd. Zij hebben altijd tot elke prijs op de wereldmarkt willen verkopen en hun protectionistische en discriminerende maatregelen willen handhaven. Twee recente geschillen bewijzen dat: het geschil over de bananen en dat over het hormonenvlees. De Verenigde Staten hebben de Wereldhandelsorganisatie naar hun hand gezet om de belangen van hun ondernemingen te beschermen.
In de audiovisuele sector wordt de Unie almaar zwakker en voeren de Verenigde Staten hun pressie op. Dat stellen wij op dit ogenblik vast bij de MIA-onderhandelingen, in het kader van de OESO, die voor de cultuur in het algemeen en de audiovisuele sector in het bijzonder een ernstige bedreiging inhouden. Daarom vraagt onze fractie met klem dat over die MIA-onderhandelingen een echt openbaar debat wordt gehouden en dat de audiovisuele sector en de intellectuele eigendom buiten een eventueel akkoord worden gehouden.
Een laatste punt is de luchtvaart. Na de fusie met McDonnell-Douglas heeft Boeing 70 % van de wereldmarkt in handen. De garanties en concessies die de Commissie beweert te hebben gekregen voor ze met de fusie instemde, zijn boerenbedrog. In strijd met de aangegane verbintenissen heeft Delta Airlines gezegd dat het zijn exclusiviteitscontract met Boeing niet zal opgeven.
Uit dit korte onderzoek trek ik de volgende algemene conclusie: de Europese Unie moet zich krachtiger tonen. Daarom verheug ik mij erover dat het verslag van de heer Souchet, dat voorstelt de betrekkingen met de Verenigde Staten opnieuw in evenwicht te brengen, zich ook uitspreekt voor een juridisch instrument om de Europese belangen beter te kunnen verdedigen. Ik meen ook dat de Europese Unie de nodige initiatieven moet nemen om de internationale instanties te democratiseren, de rol van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties te versterken en de WHO-mechanismen te herzien. Dat is volgens mij onontbeerlijk om met de sociale, culturele, gezondheids- en milieuproblemen rekening te kunnen houden.

Nicholson
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik de rapporteur gelukwensen met zijn verslag. Er is goed over nagedacht, en er is rekening gehouden met een groot aantal aspecten van de betrekkingen tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten. De ineenstorting van het communisme in Oost-Europa werd alom door democraten toegejuicht, niet in de laatste plaats in West-Europa. We zagen in dat de stabiliteit van de wereld in gevaar was, tenzij de internationale betrekkingen aangepast werden aan de nieuwe situatie.
Met het einde van de koude oorlog moest er wel verandering komen in de betrekkingen tussen Europa en de VS. Op dit moment zitten we midden in die verandering. Soms is dat moeilijk. De wederzijdse goede wil van de Amerikaanse regering en de nationale regeringen van de Europese Unie heeft over het algemeen geleid tot positieve ontwikkelingen. Toch blijft in Europa het gevoel bestaan dat de Verenigde Staten de betrekkingen blijven domineren, terwijl er eigenlijk sprake zou moeten zijn van een gelijkwaardig partnerschap. Het lijkt er maar al te vaak op dat de VS het eigen belang boven goede relaties met de Europese Unie stellen. Dit komt het duidelijkst naar voren op het gebied van de internationale handel, waar het Amerikaanse beleid schril afsteekt tegen het streven van de lidstaten van de Europese Unie naar eerlijke internationale handelsverhoudingen.
De VS kunnen beslist meer doen aan het scheppen van eerlijke handelsvoorwaarden. Ik hoop dat we daar met hen gezamenlijk aan zullen kunnen werken.

Sichrovsky
Mijnheer de Voorzitter, ik ben waarschijnlijk de enige afgevaardigde in het Europees Parlement met een dubbel domicilie, in de Verenigde Staten en in Europa, en ik wil daarom waarschuwen tegen het cliché en de arrogantie dat de Amerikanen niets van Europa zouden begrijpen. Dat was misschien ooit zo, maar nu is dat zeker niet meer het geval. De basis voor een betere samenwerking tussen de EU en de VS is het gemeenschappelijke belang op het gebied van het economisch en veiligheidsbeleid. Dat vereist een eerlijke mededinging op de wereldmarkt, tegen dezelfde voorwaarden en een groot verantwoordelijkheidsgevoel op het vlak van de monetaire stabiliteit van de dollar en de toekomstige euro.
Een slecht voorbereide invoering van de Europese monetaire unie kan ertoe leiden dat de dollar zijn huidige overheersende positie nog meer vergroot. Het minderwaardigheidsgevoel van de Europeanen ten opzichte van de Verenigde Staten, dat keer op keer in verschillende redevoeringen doorklinkt, kunnen wij niet wegpraten, maar moet door echte economische macht en een duidelijk veiligheidsbeleid uit de weg worden geruimd. Het is, vind ik, niet gerechtvaardigd kritiek te uiten op de verstrengeling van de problemen rond de mensenrechten en de economische betrekkingen met de afzonderlijke landen. Wij Europeanen zouden ons hier bij de VS moeten aansluiten.

Titley
Mijnheer de Voorzitter, George Bernard Shaw heeft ooit gezegd dat Engeland en Amerika van elkaar gescheiden worden door een gemeenschappelijke taal. Ik begin hoe langer hoe meer te geloven dat de EU en de VS twee politieke entiteiten zijn die van elkaar gescheiden worden door een gemeenschappelijk politiek en economisch systeem. Onze betrekkingen worden maar al te vaak gekenmerkt door misverstanden en verwarring. Ik ben het eens met de heer Donner dat de oorsprong hiervan vaker aan Amerikaanse dan aan Europese kant gezocht moet worden. Dit bleek bijvoorbeeld tijdens het uitbreidingsdebat. De Amerikaanse kijk op de snelheid en de aard van de uitbreiding was eerlijk gezegd buitengewoon simplistisch, vooral ten aanzien van Turkije. Ik heb vooraanstaande Amerikaanse politici onbekommerd horen praten over de toetreding van Turkije tot de Europese Unie alsof het de simpelste zaak van de wereld was. Ik vermoed dat de zwaar overdreven reactie van Turkije op de conclusies van de top van Luxemburg voor een deel was te wijten aan het feit dat enkele Amerikaanse politici Turkije hadden voorgespiegeld dat het veel meer zou bereiken bij de Europese Unie.
Juist hierom is dialoog zo belangrijk. Ik onderschrijf de opmerking van mevrouw Erica Mann dat we moeten zorgen voor een doeltreffende parlementaire component in die dialoog, zodat we elkaar duidelijk kunnen maken hoe we over de dingen denken. Dit geldt zeker voor internationale betrekkingen, waar de oude zekerheden van de koude oorlog zijn vervangen door meer onzekerheid en onveiligheid. We hebben duidelijk behoefte aan een nauwere vorm van samenwerking, al moet die samenwerking plaatsvinden binnen een internationaal kader. Een deel van het debat ruikt eerlijk gezegd naar Europees-Amerikaans imperialisme. Er moet een multinationaal en internationaal veiligheidsbeleid komen, en geen bilateraal.
In Bosnië is wel heel duidelijk gebleken wat er mis kan gaan als we de betrekkingen niet in orde brengen. Wat ook is gebleken, is dat we ver kunnen komen als we ze wel in orde brengen. Maar voor het zover is, zal Europa wat minder tijd moeten verspillen aan krachtige verklaringen en wat meer moeite moeten doen om daadwerkelijk op te treden in zijn buitenlandse betrekkingen.

Brok
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's. Net zoals vele sprekers voor mij, ben ook ik van mening dat wij de transatlantische betrekkingen vandaag de dag vanuit een ander perspectief moeten zien. Dit is een algemeen inzicht, maar men heeft nog niet overal de hieruit voortvloeiende conclusies getrokken.
De transatlantische betrekkingen werden in deze eeuw met name daardoor gekenmerkt dat de Verenigde Staten van Amerika op beslissende wijze in Europa een ordenende rol hebben gespeeld. Nu rijst de vraag op welke wijze de Amerikanen hun krachten nog in Europa inzetten en op welke wijze wij zelf door eigen krachtsinspanningen in staat zijn gelijkwaardige partners van de Verenigde Staten van Amerika te worden. Ik geloof dat de verslagen Souchet en Mann hier goede aanknopingspunten voor bieden. Het is niet meer zo eenvoudig als in het verleden, want het risicopotentieel dat de mensen voor ogen stond, heeft de naties aan beide zijden van de Atlantische Oceaan dichter bij elkaar gebracht. Dit gevoel van potentieel gevaar is sinds 1990 drastisch afgenomen, zodat nu het risico bestaat dat kleine handelsconflicten een dusdanige emotionele lading krijgen, dat zij eventueel de afstand tussen Europa en Amerika zouden kunnen vergroten.
Om deze reden moeten wij de grote gemeenschap van waarden, die gebaseerd is op de rechtsstaat en democratie, op een of andere manier weer voorzien van een verstrengeling van belangen die niet uitsluitend verband houden met het veiligheidsbeleid. Derhalve vind ik dat de Transatlantische Agenda de inspanningen van de Commissie en van de Amerikaanse overheid en de dingen die u, mijnheer Bangemann, de afgelopen jaren met name op het gebied van de handel en voor het bedrijfsleven in de richting van een transatlantic marketplace heeft voorgesteld, van wezenlijk belang zijn, zodat de uiteenlopende belangen de afstand niet vergroten, maar in het kader van een multilateraal wereldhandelsconcept worden beschouwd als een uiting van eerlijke concurrentie tussen gelijkwaardige partners en niet als een blijk van vijandigheid.
Hiervoor is het nodig dat wij niet alleen bij ons vaardigheden ontplooien die door een betere aanpak van het buitenlands en veiligheidsbeleid de gelijkwaardigheid van de partners bevorderen, maar dat ook in de Verenigde Staten begrip hiervoor bestaat. De methode van de extraterritorialiteit van wetgeving, zoals dat bijvoorbeeld tot uiting komt in Helms-Burton of in de NAVO, laat zien dat de Verenigde Staten blijkbaar nog niet het punt hebben bereikt waarop zij hun rol als enige wereldmacht op een faire wijze vervullen. De huidige houding brengt nog steeds het gevaar met zich mee dat zij menen ook nu nog domineren te kunnen.
Ik vind dat wij daarom niet alleen op handelsgebied maar ook op politiek niveau de mogelijkheden moeten uitbreiden, en dan niet als alternatief voor de NAVO. Ik vind dat het Verdrag van Washington en zijn inhoud gehandhaafd moeten blijven en wij dit allemaal als aanvulling op de NAVO moeten doen, in overeenstemming met de uitbreiding van de bevoegdheden van de Europese Unie. En ik vind dan ook dat de kans van dit moment gegrepen moet worden, zodat wij via de Transatlantische Agenda, de Transatlantic Business Dialogue en de ontwikkeling van de genoemde marketplace tot een Amerikaans-Europees verdrag komen. Dit verdrag zou het Amerikaanse Congres moeten binden, want slechts als het Congres en de gehele politieke scène van de Verenigde Staten van Amerika gebonden zijn, kan er een dusdanig verdrag over samenwerking en raadpleging tot stand komen, dat wij onze waarden in deze wereld daadwerkelijk gemeenschappelijk kunnen uitdragen.

Hyland
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen zou ik de rapporteur graag geluk willen wensen met zijn uitstekende verslag.
Als Ier heb ik oog voor wat de Verenigde Staten doen ter bevordering van vrede en stabiliteit in de wereld, met name in het Ierse vredesproces. Ik neem deze gelegenheid graag te baat om de Verenigde Staten, en president Clinton in het bijzonder, lof toe te zwaaien voor hun bemoeienis om het tragische conflict in Ierland te helpen oplossen.
Desondanks maak ik mij zorgen over de verschillen tussen het landbouwbeleid van de Europese Unie en dat van de Verenigde Staten. Die verschillen zijn nadelig voor de Europese landbouw en de Europese boeren. Zo is de Europese consument fel gekant tegen het gebruik van hormonen in de vleesproductie. De Europese landbouw heeft zijn werkwijze navenant aangepast. Op dezelfde manier lijkt er meer verzet te bestaan tegen genetisch gemanipuleerde organismen in Europa dan in de Verenigde Staten. Ook over het gebruik van biotechnologie in de voedselproductie wordt anders gedacht.
Verder legt het gemeenschappelijk landbouwbeleid een aantal productiebeperkingen op die niet gelden voor Amerikaanse boeren. In het licht van de toepassing van de regels voor de wereldhandel roep ik op tot meer doorzichtigheid rond de toepassing van dergelijke maatregelen. Amerika lijkt altijd zeer goed - zelfs te goed - op de hoogte van de stand van zaken in de Europese landbouw, terwijl ik er niet zo zeker van ben dat wij in Europa altijd beseffen wat er gaande is aan gene zijde van de Atlantische Oceaan.

Plooij-Van Gorsel
Voorzitter, collega's, commissaris, op de eerste plaats wil ik mevrouw Mann graag feliciteren met haar uitstekende verslag. Sinds jaar en dag hebben de Europese Unie en de Verenigde Staten een hechte band. De bilaterale economische banden genereren de grootste handelsstromen ter wereld. Bovendien zijn de Unie en de Verenigde Staten elkaars grootste investeerders. De EU vertegenwoordigt 58 % van de buitenlandse investeringen in de Verenigde Staten en 44 % van de Amerikaanse investeringen vinden plaats in de Europese Unie. Aan beide zijden van de oceaan zijn deze investeringen goed voor drie miljoen banen. Het is dan ook jammer dat de Europese en de Amerikaanse bevolking zich zo weinig realiseren hoe cruciaal onze samenwerking is voor hun werkgelegenheid en dus voor hun welvaart. De Amerikaanse en Europese burgers dienen dan ook veel beter geïnformeerd te worden over het belang van onze handelsrelaties voor ons beider economieën. Overleg op regeringsniveau is essentieel maar zonder draagvlak bij de burgers en hun vertegenwoordigers, het Amerikaanse Congres en het Europees Parlement, levert dit overleg geen resultaten op. Daarom ook is parlementaire controle door het Europees Parlement zo noodzakelijk.
Het bouwen van bruggen in het kader van de Nieuwe Transatlantische Agenda zoals het TIES-project beoogt en reeds doet, betrekt burgers direct bij de transatlantische betrekkingen. De kwaliteit van deze relatie heeft grote invloed op de wereldhandel, nu en in de toekomst.
Daarom is het ook van groot belang dat de Unie en de Verenigde Staten hun geschillen bijleggen. De Unie kan onder geen beding de extra-territoriale werking van de Amerikaanse wetgeving accepteren.
Aanstaande vrijdag zal ik dat opnieuw duidelijk maken tijdens het overleg met de Amerikaanse Congresleden in Brussel.

Alavanos
Mijnheer de Voorzitter, de verschillende facetten van de betrekkingen tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten bevinden zich niet allen op hetzelfde niveau.
Bij de economische en commerciële vraagstukken is het de Europese Unie die met eisen komt. Op milieugebied probeert de Europese Unie, zoals wij ook in Kyoto hebben kunnen vaststellen, een eigen strategie te volgen. De kern van de betrekkingen wordt echter gevormd door vraagstukken van politieke en strategische aard en daar zwaaien de Verenigde Staten de scepter. Daar kunnen wij met recht spreken van Amerikaanse hegemonie. Deze hegemonie wordt echter niet zozeer gevoed door het machtsgevoel van de Verenigde Staten, door hun kernwapens en hun presentie in de wereld, als wel door het minderwaardigheidscomplex van de Europese Unie. Er zijn grote Europese leiders die zich als ambtenaren van de Verenigde Staten gedragen. Ook wordt deze hegemonie gevoed door het onvermogen van Europa om een eigen identiteit, een eigen strategie te vormen. Zonder een dergelijke strategie zal Europa echter nooit met de Verenigde Staten kunnen discussieren, maar zal het altijd op confrontatie uitlopen.
Ik ben het eens met hetgeen de heer Titley zei. Het vraagstuk Turkije is tekenend voor onze relatie met de Verenigde Staten. Wat is het standpunt van de Verenigde Staten ten aanzien van de besluiten van Luxemburg? Zij zijn van mening dat Turkije ondanks de reële tekortkomingen op het gebied van de democratie wel degelijk voor toetreding in aanmerking komt. Wat is het standpunt van de Verenigde Staten ten aanzien van het vraagstuk van de Koerden? Zij zwijgen in alle talen en op die manier dulden en dekken zij hetgeen in Turkije gebeurt. Wat is het standpunt van de Verenigde Staten ten aanzien van de Grieks-Turkse geschillen? Gisteren hoorden wij tot onze stomme verbazing dat de vertegenwoordiger van de Amerikaanse regering de extreem expansionistische neigingen van Turkije in het luchtruim boven de Egeïsche Zee ondersteunt. Hij zei dat Griekenland niet het recht had op een 10-mijlszone in de lucht. Daarom hoop ik dat de Europese Unie haar aanwezigheid nadrukkelijk zal doen gevoelen. Helaas is de Raad afwezig bij dit uiterst belangrijke debat en daaruit blijkt al, mijnheer de Voorzitter, hoe serieus de Europese Unie dit alles neemt.

Martinez
Mijnheer de Voorzitter, wij bespreken hier vandaag dus de zeer uitgebreide Transatlantische Agenda. Die is in december 1995 vastgesteld, toen president Clinton in Madrid in de betrekkingen tussen Europa en de Verenigde Staten 150 problemen had aangestipt.
Zoals in alle families zijn ook de betrekkingen tussen Europa en de Verenigde Staten niet eenduidig. Als het ene familielid het zwarte schaap is dat de nederlaag heeft geleden en het aalmoes van het Marshall-plan heeft moeten aanvaarden, ligt de dialoog voor hem uiteraard veel moeilijker dan voor de anderen. Sleutelwoorden in onze betrekkingen zijn tot nu toe dan ook altijd "spontane nabootsing" en "opgedrongen oorlog" geweest.
Europa heeft de Verenigde Staten op alle terreinen nagebootst. Uit de Verenigde Staten komen het geweld in de samenleving, het algemene druggebruik, de multi-etnische voorsteden, de getto's in de steden, de chemische landbouw, de voedingsgewoonten die van onze jongeren Botero's maken, het procedurele formalisme, de enige gedachte, de moraal, de sekten, met inbegrip van het ultraliberalisme, en de door etnische groepen en lobby's beheerste hokjespolitiek. Ik denk daarbij aan de Pruisische lobby rond Nixon, de Ierse lobby van Kennedy, de vuurwapenlobby en de lobby bij uitstek, namelijk de pro-Israëlische lobby, die onder meer in het Midden-Oosten aan het werk is en ook in de Golfoorlog een vinger in de pap had. Wij hebben zelfs de Amerikaanse vlag overgenomen. De Europese vlag is immers die van het Amerikaanse filmbedrijf Paramount met zijn sterren.
Het tweede sleutelbegrip in onze betrekkingen is "opgedrongen oorlog" . Men heeft ons altijd maar oorlogen opgedrongen: over graan, vlees, graanvervangende producten, bananen, eiwitten, het wapen van de levensmiddelen, de luchtvaart - de Comet, de Frans-Britse Concorde, McDonnell-Douglas en Boeing - in de audiovisuele sector en de film, de oorlog over de octrooien en de handelsoorlog van de Uruguay-ronde. De Agenda 2000 is dus misschien een goede zaak op voorwaarde dat wij volwassen worden en genezen van de bespottelijke kinderziekte van de Atlantische gezindheid waaraan Italiaanse, Franse en Belgische politici lijden en waarvoor een collega van de Fractie Europese Radicale Alliantie het daarstraks met het verhaal van de hut van oom Tom nog heeft opgenomen.
Wij willen allen evenwichtige betrekkingen, maar zonder het imperialisme van de wetten d'Amato en Helms-Burton en zonder de heffingen die de staat Californië onze ondernemingen eenzijdig oplegt. Wij willen een evenwicht zonder de dubbelzinnige houding tegenover de islam van het Amerikaanse buitenlandse beleid, dat zich soms aan Allah onderwerpt. Wij willen wel een brug over de Atlantische Oceaan, maar niet een bruggenhoofd.
Een dialoog veronderstelt twee deelnemers met een eigen mening. Daarom moeten wij eerst onze eigen culturele, artistieke en taalkundige identiteit heroveren. Onze rijke beschaving moet helpen voorkomen dat de Verenigde Staten de enige natie in de geschiedenis worden die in een eeuw tijd uit het juridische niets ontstaat en meteen in verval raakt zonder dat ze het stadium van de beschaving heeft doorlopen.

Donnelly, Alan
Mijnheer de Voorzitter, dit leek mij een redelijk geïnformeerd en verstandig debat, tot ik de laatste bijdrage hoorde.
Ik wilde vooral ingaan op het verslag van mevrouw Mann, maar ik bedank beide rapporteurs voor hun werk. Ook wil ik een paar opmerkingen tot de Commissie richten.
Ten eerste zou ik tegen mijnheer Bangemann willen zeggen dat het handig zou zijn als de Commissie informatiepakketten kon uitdelen aan alle leden van het Europese Parlement over de nieuwe Transatlantische Agenda. Die is opgesteld in 1995, en enkele collega's die zeer geïnteresseerd zijn in de betrekkingen tussen de VS en Europa hebben de ontwikkelingen aandachtig gevolgd. Maar ik vermoed dat een groot aantal leden niet beseft dat de Europese Unie diepgaand betrokken was bij de onderhandelingen en dat zij daarbij vaak een voortrekkersrol heeft gespeeld.
Het zou ook erg prettig zijn als we in dat informatiepakket konden uitleggen wat er precies is gebeurd in het kader van de Transatlantische Zakendialoog waar mevrouw Mann het over had in haar toespraak, en welke belangrijke voortrekkersrol de Europese Unie ook hier speelt, ook al in verband met de overeenkomsten betreffende wederzijdse erkenning. Die waren onmogelijk geweest zonder de voortrekkersrol van de Europese Unie. Aan diegenen die lijken te zeggen dat we slaven zijn van de Verenigde Staten zou ik willen vragen om die informatie te lezen, dan zullen ze zien dat wij een cruciale bijdrage leveren aan de voortgang van de agenda.
Ik kijk liever naar de toekomst dan naar het verleden. Onze betrekkingen waren in het verleden voornamelijk gebaseerd op veiligheidsbeleid. Dat zal zo blijven bij de uitbreiding van de NAVO. Maar ik wil het over een paar andere kwesties hebben. Zo betekent de ineenstorting van de financiële markten in het Verre Oosten bijvoorbeeld dat een stabiele en evenwichtige handelsrelatie tussen Europa en de Verenigde Staten van cruciaal belang wordt de komende paar jaar. De Amerikanen hadden hun aandacht wat op het Verre Oosten gericht, net als een aantal investeerders in de Europese Unie. De Amerikanen zullen terugkomen en zich in sterke mate verlaten op een stabiele band tussen de Verenigde Staten en de Europese Unie.
Dat zouden we moeten aangrijpen als een gelegenheid om de Transatlantische Zakendialoog en de investeringsrelaties te verdiepen. Vervolgens gaat de euro van start. Binnen vier tot vijf jaar zullen 40 % van alle facturen in de wereldhandel in euro's luiden. We moeten kijken naar de band tussen de dollar en de euro. Wat voor mechanismen gaan we creëren om die band vorm te geven? Laten we naar de toekomst kijken en zo'n soort dialoog tot stand brengen.
Wat derde pijlerkwesties zoals de strijd tegen de drugshandel en de internationale misdaad, betreft hoe kunnen we de dialoog ook op dat gebied verstevigen? Welke suggesties heeft de Commissie op dat punt?
Ik wil het kort hebben over de transatlantische topontmoeting. Dat is een heel bijzondere topontmoeting die twee keer per jaar plaatsvindt. We moeten proberen om die nog verder te verbeteren. Ik stel de Commissie hier voor om de afgevaardigden op een of andere manier bij die top te betrekken. Er is geen enkele reden waarom afgevaardigden van het Congres en van het Europees Parlement niet twee keer per jaar bij die top betrokken zouden worden. Als we dat doen, kunnen we ingaan tegen een deel van de onzin die het Congres de wereld in heeft gestuurd met de wet-Helms-Burton en de sanctiewetgeving rond Iran en Libië, omdat vertegenwoordigers van het Congres met ons rond de tafel zouden moeten zitten en deel zouden moeten nemen aan de dialoog. Laten we leden van het Congres en van dit Parlement uitnodigen op de transatlantische topontmoeting van mei in Londen. Op die manier reikt deze bijzondere band verder dan alleen de Commissie, de Raad en het ambtenarenapparaat, en worden de wetgevers er ook bij betrokken.

Cushnahan
Mijnheer de Voorzitter, het einde van de koude oorlog en het sterker worden van de Europese Unie hebben onvermijdelijk geleid tot veranderingen in onze betrekkingen met de Verenigde Staten.
Om historische en culturele redenen bestaat er een wederzijdse band tussen de Verenigde Staten en Europa, wat vooral tot uiting is gekomen als er een gemeenschappelijke vijand te bestrijden was of een gemeenschappelijk doel kon worden nagestreefd. Dat geldt in zeer sterke mate voor mijn eigen land, waar de VS de Ierse en Britse regering consequent gesteund heeft in hun streven naar een vreedzame oplossing voor het eeuwenoude conflict in NoordIerland. Wij Ieren hebben grote waardering voor de persoonlijke betrokkenheid van president Bill Clinton bij het Noord-Ierse vredesproces.
Toch moeten we onder ogen zien dat de relatie met Europa in het algemeen ongelijk is geweest. In het verleden is Europa om zeer begrijpelijke redenen erg afhankelijk geweest van de Verenigde Staten. Als gevolg daarvan zijn onze zelfstandigheid en onze vrijheid van handelen ten opzichte van onze Amerikaanse bondgenoot ernstig in het gedrang gekomen.
Wil onze toekomstige relatie slagen, dan moet zij er een zijn van daadwerkelijk partnerschap tussen gelijken, of het nu gaat om veiligheid in de wereld, vredesmissies, crisisbeheersing, de bestrijding van internationale drugsbarons of de strijd tegen het terrorisme. Tot gezamenlijke actie moet gezamenlijk besloten worden op basis van wederzijds respect, waarbij de partners elkaar ten volle raadplegen.
De EU mag in geen geval de rol van ondergeschikte betaalmeester aannemen. Verder moeten we de rol en de verantwoordelijkheden van Europa opnieuw bekijken, gezien het beleid van de Verenigde Staten om hun militaire aanwezigheid in Europa en in andere delen van de wereld te verminderen. We moeten een Europese identiteit ontwikkelen op het gebied van veiligheid en defensie. Daarover is helaas niets besloten bij het Verdrag van Amsterdam, maar we kunnen zo'n beslissing niet veel langer meer uit de weg blijven gaan.
Er moet een Europese defensiepilaar worden opgericht in het kader van de West-Europese Unie, zodat we in het geval van een crisis over onze eigen militaire interventiemiddelen beschikken, wat de Verenigde Staten verder ook mogen beslissen.
Europa moet een hartelijke, constructieve band met de Verenigde Staten blijven onderhouden, een band van wederzijdse bereidwilligheid. We moeten institutionele mechanismen in het leven roepen om die te bestendigen. Maar we moeten ons ook de vrijheid permitteren om een beleid te voeren dat op sommige punten afwijkt van dat van onze Amerikaanse vrienden, bijvoorbeeld als de Europese handel beschermd moet worden, met name de landbouw, of op het gebied van buitenlandse zaken, waar we bijvoorbeeld een andere mening voorstaan over een verbod op landmijnen, over het afschaffen van de doodstraf of de rol van de Verenigde Naties. Vrienden moeten het met elkaar oneens kunnen zijn op basis van wederzijds respect, en toch samen kunnen werken op internationaal vlak, bijvoorbeeld op het gebied van veiligheid en democratie, wereldvrede en mensenrechten. Als we daarin slagen, hebben we pas echt een gelijkwaardige band.
Tot slot wou ik nog mijn waardering uitspreken voor de verslagen van de twee rapporteurs en hun bijdrage aan dit debat.

Van Bladel
Voorzitter, de transatlantische brugconstructie vertoont scheuren. Amerika wacht als federale staat met één stem naar buiten, hoe de institutionele hervormingen in Europa aflopen en hoe het de euro vergaat. Daarom is het een goede zaak dat de rapporteurs Souchet en Mann de nadruk leggen op een actieve invulling van de Transatlantische Agenda. Het is duidelijk dat de tegenstellingen tussen de oude en de nieuwe wereld zich steeds meer zullen voordoen op economische en handelsterreinen, zeker als de euro een succes blijkt, en de aanpassing van het gemeenschappelijk landbouwbeleid en de uitbreiding lukken.
Het Europees Parlement zetelt in Brussel in een gebouw dat in zijn vormgeving, naar mijn idee althans, duidelijk is geïnspireerd op het Capitol in Washington. Hoe prettig moet het voor onze Amerikaanse collega's zijn om in de toekomst daar meer met ons te overleggen hoe wij een herhaling van extraterritoriale wetgeving kunnen voorkomen.
Waarom kunnen wij hier niet afspreken dat we voor het einde van 1998 met onze Amerikaanse collega's bespreken hoe het met de SFOR verder moet in voormalig Joegoslavië? Met hen bespreken en hen ervan overtuigen dat het toelaten van audiovisuele Europese culturele producten past bij een vrije wereldhandel.
De betrekkingen tussen de Verenigde Staten en Europa vormen nog steeds een wezenlijke basis voor stabiliteit in deze wereld. Die relatie kan verder uitgebouwd worden. Ik zelf ben een voorstander van het Atlantisme. Het gezamenlijk garanderen van de internationale vrede en stabiliteit blijf ik, geboren voor 1940, als het meest wezenlijke van onze relatie beschouwen. De Transatlantische Agenda zoals uitgewerkt in de verslagen-Souchet en -Mann bieden daartoe, naar mijn idee, een goede kans.

Miranda de Lage
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, mijnheer voorzitter van de Commissie, het debat over de betrekkingen tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten bevat altijd elementen waarvan de politieke betekenis niet gering is.
Zoals vanmiddag bleek, is het met het oog op de nabije toekomst noodzakelijk dat de betrekkingen tussen de Verenigde Staten en de Europese Unie worden voorzien van een politiek, economisch en handelskader zodat de samenwerking op alle mogelijke terreinen tot ontwikkeling kan worden gebracht.
Er zijn evenwel drie aspecten die we niet uit het oog mogen verliezen. In de eerste plaats het feit dat de Europese Unie het voornaamste handelsblok ter wereld is. In de tweede plaats zou de invoering van de euro een nieuwe stimulans moeten zijn voor de onderhandelingen betreffende de Nieuwe Transatlantische Agenda. En het derde punt is dat de Europese Unie in het kader van de globalisering - die vooral in het voordeel zal zijn van de meest concurrerende economieën - niet mag vergeten haar beloften gestand te doen aan landen die in moeilijkheden verkeren, noch haar traditionele systeem van bilaterale onderhandelingen op de helling mag zetten, noch mag gaan beknibbelen op de begroting voor samenwerking of zich helemaal mag gaan afschermen, zoals de Verenigde Staten hetzij als represaillemaatregel tegen het buitenland, hetzij ten gevolge van zogenaamde binnenlandse druk hebben gedaan.
Iedereen zal erkennen dat de Verenigde Staten een belangrijke rol hebben gespeeld bij het beschermen van de democratie. Dat betekent echter niet dat hun ideeën over democratie altijd stroken met de onze, terwijl hun - op zich wettige - pogingen om bij te dragen tot de vrijheid der volkeren hebben geleid tot de invoering van speciale wetten waarbij ze altijd en eeuwig met het argument van hun nationale veiligheid of een buitenlandse dreiging aankomen, zoals in het geval van Cuba bij voorbeeld, waardoor de bilaterale betrekkingen onder druk kwamen te staan.
Het is onmiskenbaar zo dat de Europese Unie ten opzichte van de Verenigde Staten in het nadeel verkeert als het gaat om de besluitvorming in uitzonderingssituaties. Niettemin is het instellen van mechanismen ter verdediging van handelsbelangen als reactie op externe druk dan wel niet eenvoudig maar evenmin onmogelijk gebleken.
De ontwikkeling van het beeld van de Europese Unie als politiek organisme zal onze onderhandelingspositie versterken in internationale instellingen en - wat vooral van belang is - in de Wereldhandelsorganisatie, een instelling waaraan alle geschillen zouden moeten worden voorgelegd in plaats van dat geprobeerd wordt die via een zijdeurtje te regelen waarbij de Europeanen altijd zwichten voor het argument van de pax americana .
De Europese Unie mag het niet laten afweten en zij mag de rol die haar als eerste handelsblok ter wereld toekomt, niet laten schieten; het is zaak dat zij ook andere punten op de agenda zet, al vallen die misschien niet in goede aarde, zoals sociale of milieukwesties.
Tot slot zou ik mevrouw Mann willen gelukwensen met haar uitstekende werk en er de Commissie aan willen herinneren dat er wat ons betreft in de Nieuwe Atlantische Agenda eveneens rekening moet worden gehouden met de ontwikkeling van het Amerikaanse continent als geheel, waarmee wij door een zeer heterogene reeks overeenkomsten verbonden zijn die de grote Atlantische markt dichterbij zullen brengen waarin ook de Verenigde Staten geïnteresseerd zijn en die zij willen bevorderen. Wat echter nooit en te nimmer als punt op deze agenda mag verschijnen, is de nu en dan ter sprake gebrachte verdeling van de politieke macht over regio's die onder een bepaalde invloedssfeer vallen, zodat Zuid-Amerika en Midden-Amerika zouden worden toegevoegd aan de gebieden die onmiskenbaar onder de invloedssfeer van de Verenigde Staten vallen.

Salafranca Sánchez-Neyra
Mijnheer de Voorzitter, na in navolging van andere collega's de rapporteurs te hebben gelukwenst zou ik willen zeggen dat iedereen hier doordrongen is van het gewicht dat de Europese Unie op internationaal niveau in de schaal legt, zoals wij ook doordrongen zijn van de tekortkomingen die op dit gebied bestaan en die nog niet zijn opgeheven door het Verdrag van Amsterdam.
Terwijl wij in de Unie lange, trage procedures nodig hebben om ons standpunt te bepalen, zijn de Verenigde Staten in staat om van de ene dag op de andere een besluit te nemen en alle partijen van een conflict bijeen te roepen, of het nu gaat om Bosnië, of, zoals de komende week te gebeuren staat, om het vredesproces in het MiddenOosten.
Wat in elk geval vaststaat, mijnheer de Voorzitter, is dat de Europese Unie nog steeds het grootste deel van de financiële bijdragen voor haar rekening neemt, en hetzelfde geldt voor het totaalbedrag voor ontwikkelingssamenwerking in de rest van de wereld - die niet of nauwelijks in het oog springt -, en in feite beperken wij ons tot de eervolle taak de rekening van de belangrijkste conflicten van onze tijd te betalen.
In politiek opzicht mogen we dan een dwerg zijn, op het economische vlak zijn we mits we gezamenlijk optreden de belangrijkste financiële, industriële en handelsgrootmacht ter wereld. Zoals andere sprekers die mij zijn voorgegaan al gezegd hebben, kan die leidende positie nog worden versterkt door de voordelen die de monetaire unie met zich meebrengt. En ik denk dat we van dit gegeven van ons economisch overwicht moeten uitgaan bij het definiëren van onze betrekkingen met de Verenigde Staten die in een globaal perspectief moeten worden geplaatst, en dat we op grond van de nieuwe omstandigheden waaronder thans dreigementen geuit worden, tot een herdefiniëring van de doelstellingen moeten komen. Die doelstellingen worden in het verslag van de rapporteurs nauwkeurig afgebakend; ik ben het met de rapporteurs eens als zij concluderen dat de doelstellingen eigenlijk nogal vaag waren. Naar mijn idee moet de Europese Unie voortaan afzien van een beleid dat enkel met de mond beleden wordt.
Het is op dit punt van de uitvoering dat ik een van de meest kenmerkende gevallen, namelijk de wet Helms-Burton aan de orde zou willen stellen. Joviaal als altijd en steeds met een houding van broederlijke genegenheid - zoals het tussen partners hoort - hebben de Verenigde Staten in het panel van de bananen noch in dat van de hormonen echter geen duimbreed toegegeven. Laten we niet zo naïef doen en ons net zo resoluut opstellen als de Amerikanen, want helaas houden zij er wat handelskwesties betreft maar een enkele methode op na en die houdt in dat ze alle mogelijk mazen in de wet proberen te benutten. We hebben het voorbeeld van een aantal fusies en concentraties van bedrijven - die op dit moment nader worden onderzocht door het DG IV en de Commissie -, het voorbeeld van de gedragscodes voor computersystemen voor reserveringen in het geval van American Airlines, of het recente geschil tussen een toonaangevende onderneming van de Europese Unie in de energiesector en de Amerikaanse gigant Arko. Vrienden en partners, dat is een uitstekende zaak, mijnheer de Voorzitter, maar als het om de verdediging van onze belangen gaat, moeten we onze poot even stijf houden als zij.

Cassidy
Mijnheer de Voorzitter, het tijdstip voor dit debat is goed gekozen, omdat het Amerikaanse Congres aan het eind van deze week naar Europa komt voor onze halfjaarlijkse ontmoeting. Een paar stevige resoluties zullen het Amerikaanse Congres ongetwijfeld een goede indruk geven van hoe wij over de zaken denken, al hoop ik dat de Amerikanen niet te veel acht zullen slaan op de nogal heftige opmerkingen van sommige deelnemers aan dit debat.
Ik vrees dat de Amerikanen ons iets minder serieus zullen nemen als ze de resolutie van de heer Souchet zorgvuldig lezen, met name de paragrafen 10, 11 en 14, waarin sprake is van een wetgeving die bij mijn weten nog nooit de wet-Amato-Kennedy is genoemd. Mag ik een beroep doen op de rapporteur om dit morgen bij de stemming met mondelinge amendementen te corrigeren, anders denken de Amerikanen nog dat er een cohabitation nieuwe stijl is geboren tussen de Democraten aan de ene kant van het Huis van Afgevaardigden en het Congres en de Republikeinen aan de andere kant.
Cohabitation is natuurlijk niet geheel onbekend hier in het Europees Parlement. Toen er eerder gesproken werd over de vijandigheid van de Amerikaanse bevolking jegens de Europese Unie, had ik niet gerekend op zoveel vijandigheid jegens de Verenigde Staten van leden van het Europees Parlement, met name van de heer Antony die achter mij zit en mevrouw Ainardi die tegenover mij zit. Is dit een of andere vorm van cohabitation à la française , zo vraag ik mij af?
De gevaren van de relatie zijn zeer terecht onder de aandacht gebracht, vooral door mevrouw Mann. Het gaat om protectionisme, en daar maken we ons allebei schuldig aan. Daar kan iedereen zich van overtuigen door de jaarlijkse verslagen in te kijken van het Bureau van de Europese Commissie in Washington en van de Amerikaanse handelsvertegenwoordiger over Europese handelsbelemmeringen.
Het eigenaardige aan die handelsbelemmeringen is dat we vaak over hetzelfde klagen. Neem nu wijn. De Amerikanen klagen dat wij geen vrij handelsverkeer binnen de Europese Unie toelaten voor Californische "champagne" , Californische "sherry" , enzovoort. En terecht, zult u misschien zeggen, want dit zijn per slot van rekening bijzondere namen die ons na aan het hart liggen. Als je dan het verslag van het Bureau van de Europese Commissie leest over de handelsbelemmeringen, dan zeggen ze: " Wist u dat de Amerikanen het bestaan om Californische champagne en Californische sherry enzovoort te produceren?" Waaruit blijkt dat we ons allebei schuldig maken aan protectionisme. Ik hoop dat er een verstandige conclusie uit ons debat getrokken wordt. De band met Amerika is van cruciaal belang voor beide partijen, dus laten "wij Europeanen" ons iets minder arrogant opstellen tegenover "die Amerikanen" .

Elles
Mijnheer de Voorzitter, net als de anderen wil ik beide rapporteurs graag gelukwensen met de uitstekende stukken waarmee zij dit debat hebben verrijkt. Ik zou dit debat graag in historisch perspectief willen zien. Onze betrekkingen met de Verenigde Staten verlopen momenteel langs twee parallelle lijnen. De eerste is onze relatie in het kader van de NAVO. Deze is gebaseerd op politieke veiligheid, staat het meest in de aandacht en stelt de VS in staat om hun overwicht te handhaven. We staan voor een aantal aanzienlijke problemen nu we de vijftigste verjaardag van de NAVO tegemoet gaan. Hoe gaan we bijvoorbeeld om met Bosnië, met Rusland, met de uitbreiding van de NAVO en overheidsopdrachten voor de wapenindustrie? Dit zijn allemaal moeilijke kwesties.
Het is interessant dat het verslag van de heer Souchet grotendeels gewijd is aan economische kwesties. Hoewel de NAVO in de toelichting aan bod komt, wordt nergens besproken hoe wij onze houding ten opzichte van de NAVO in de toekomst moeten bepalen. Het verslag van Erica Mann concentreert zich vooral op de filosofie van het partnerschap rond politieke en economische kwesties, domeinen waarin de Europese Unie daadwerkelijk kan optreden en waarin we een nieuwe transatlantische brug voor de 21ste eeuw aan het bouwen zijn. Het ligt voor de hand dat wie dit soort debatten voert optimistischer is dan wie zich met de NAVO bezighoudt.
Ten tweede, hoe groot is de kans van slagen van de Nieuwe Transatlantische Agenda? Erg groot, zou ik zeggen. Het gaat over kwesties die de politieke en economische gemeenschappen aan beide kanten aanbelangen, over globalisatie en gemeenschappelijke belangen. De transatlantische zakendialoog gaat in de richting van de Nieuwe Transatlantische Markt. De samenvatting door de hoogste werkgroep op de top tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten van 5 december staat zo vol prioriteiten en ideeën dat het me zou verbazen als de ambtenaren in zes maanden erg ver kwamen. Er zijn verklaringen over de Oekraïne, over klimaatveranderingen, elektronische handel en samenwerking op het gebied van regelgeving. Het moet allemaal gebeuren, maar niemand weet precies hoe. Zoals een aantal sprekers heeft gezegd, moeten we ook beginnen met de monetaire dialoog, en proberen een nieuwe consensus tot stand te brengen over intern en internationaal monetair beleid aan weerszijden van de Atlantische Oceaan.
Tenslotte, waar gaan we vervolgens naartoe? Zowel de EMU als de uitbreiding van de EU en de NAVO voegen een nieuwe dimensie toe aan de transatlantische betrekkingen. Sinds het einde van de koude oorlog is er een duidelijk dynamisch verband tussen economische, politieke en veiligheidskwesties en beleidsontwikkeling. Daarom is een dialoog tussen de NAVO en de EU onvermijdelijk, zelfs al staan ze in dezelfde stad maar eigenlijk op twee verschillende planeten, zoals een Amerikaanse ambassadeur het heeft uitgedrukt.
Er moet een doeltreffend transatlantisch partnerschap komen in de 21ste eeuw, op coherente institutionele grondslag, waarbinnen plaats is voor een grotere parlementaire betrokkenheid en het concept van de Nieuwe Transatlantische Markt. Hoe meer Europa in staat is zijn verantwoordelijkheden te dragen, hoe sterker de transatlantische band ironisch genoeg zal worden in de 21ste eeuw.

Konrad
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, door de politieke omwentelingen van 198990 zijn de oude coördinaten van de wereldpolitiek ten onder gegaan. In de tijd van de koude oorlog ging het om het behoud van de status-quo, nu gaat het om het sturen van de ommekeer. De dynamiek van de verandering is van invloed op alle gebieden van de transatlantische samenwerking. Daarom is het juist en zinvol, dat wij vandaag in het Europees Parlement de betrekkingen tussen Europa en de VS bespreken. Er zijn een aantal kernpunten, zoals bijvoorbeeld de samenwerking op het gebied van de veiligheid of de wereldeconomie en de buitenlandse handel.
Het is wenselijk en noodzakelijk dat Europa in het veiligheidsbeleid zijn eigen rol speelt. Maar nergens is in de afgelopen jaren duidelijker geworden dan op de Balkan, wat het belang is van de ondersteuning van de VS. Ook voor het oplossen van het conflict tussen Griekenland en Turkije, en in de kwestie Cyprus zal een actieve rol van de VS onontbeerlijk zijn. Een meer doeltreffend gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid van de EUlanden is trouwens ook met het oog op een versterking van de transatlantische betrekkingen van belang.
Met de Verenigde Staten verbindt ons Europeanen verder nog het streven naar een open markt en een vrije wereldhandel. Wij moeten ervan uitgaan dat de wereld slechts dan economische groei en welvaart kan tonen, wanneer wij niet weer vervallen in de oude vormen van protectionisme en afkapseling, wanneer wij niet voor de concurrentie terugdeinzen, maar de markten voor concurrentie openstaan waarin de volkshuishoudingen zich kunnen ontwikkelen. Luisterend naar het debat en naar de verschillende bijdragen in dit debat, stel ik vast dat Colbert geen toekomst meer heeft en ook nooit meer een toekomst zal krijgen. Onze zwakte is vaak de ontoereikende concurrentiekracht van Europa.
De culturele, geestelijke en religieuze verwantschap verbindt Amerika en Europa ondanks alle economische en politieke spanningen. Wij moeten deze gemeenschappelijke wortels voortaan meer aandacht schenken. Zij zijn bij uitstek geschikt om de samenhorigheid in de toekomst, en juist met name in de toekomst te waarborgen.
Niet de tegengestelde belangen, maar de punten van overeenstemming vormen de basis van de EuropeesAtlantische gemeenschap. Wanneer de samenlevingen van de westerse wereld, en daarbij denk ik aan de gehele westerse wereld, elkaar voortaan niet met hun uiteenlopende ervaringen ondersteunen en de nieuwe orde van de wereldeconomie en de politieke verhoudingen in de wereld niet gemeenschappelijk aanpakken, zullen wij oneindig veel politieke, economische, sociale en culturele energie verspillen.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's. Wij worden op dit moment in de ASEAN-landen met een enorme crisis geconfronteerd, die ongetwijfeld wereldwijde gevolgen zal hebben. Voor mij rijst de vraag: hoe kunnen de Europese Unie en Amerika in dit geval zo snel mogelijk actief worden? Ik geloof dat het erom gaat, gezamenlijk instrumenten te ontwikkelen voor de stabilisatie van de situatie daar ter plekke. Misschien kunnen wij met convergentiecriteria, met benchmarking en best practice zo snel mogelijk steun bieden. Ik geloof, dat als wij niet snel hulp bieden, het ook voor ons riskant kan worden.
Het tweede punt, dat mij in de betrekkingen tussen Europa en de Verenigde Staten zeer na aan het hart ligt, is dat Oostenrijk Amerika een zeer waardevolle kunstcollectie, die eigendom van een stichting is, ter beschikking heeft gesteld. Nu zijn er echter twee schilderijen van de collectie op grond van een eenzijdig besluit in beslag genomen, en ik kan mij eerlijk gezegd persoonlijk niet voorstellen, dat uit dank voor het ter beschikking stellen van een collectie, die eigendom is van een stichting, de twee belangrijkste schilderijen in beslag worden genomen.

Bangemann
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de twee rapporteurs uit naam van de Commissie en tegelijkertijd uit naam van Sir Leon Brittan bedanken, en ik hoop dat u daarbij begrip heeft voor het feit, dat Sir Leon Brittan hier vandaag niet aanwezig kan zijn, omdat hij in verband met de Top van Japan ergens anders moet zijn. Hij heeft mij verzocht zijn standpunten en die van de Commissie hier vandaag toe te lichten.
Dat wil ik graag doen, maar eerst wil ik samenvatten welke indrukken ik uit het debat heb gewonnen. Het gaat hier om verschillende aspecten, die wij eerst onderling, in een Europese discussie moeten ophelderen, voordat wij de posities en standpunten in de discussie met de Amerikaanse partners naar voren brengen. Ten eerste heb ik het gevoel dat er een verschil is, en Alan Donnelly heeft daar heel duidelijk op gewezen, tussen de omvang en diepgang van de besprekingen tussen de uitvoerende machten aan de ene kant en de parlementaire organen aan de andere kant. Het is zonneklaar dat de ambtenaren van de Commissie en van de Amerikaanse overheid, die niet alleen bij de besprekingen over de handel aanwezig zijn, maar ook betrokken zijn bij de algemenere politieke discussies, heel duidelijk een andere indruk hebben, dan wat enkele afgevaardigden van dit Parlement hier vandaag hebben geschetst, hoewel dat niet voor allen geldt. Ik wil absoluut niet beweren dat in dit debat een eensluidende mening naar voren is gekomen, maar ik heb toch het gevoel, en dan vooral op grond van de ervaringen met de transatlantische business dialogue , dat sommige sprekers van vandaag hier het woord hebben gevoerd zonder voldoende rekening te houden met de punten waarover in deze voortdurende gedachtewisselingen en discussies tussen de uitvoerende machten eigenlijk al overeenstemming werd bereikt.
Ik wil Helms-Burton-d'Amato als voorbeeld nemen. Wanneer men voor ogen houdt wat onze debatten in de transatlantische business dialogue , met name met de afgevaardigden van de Amerikaanse overheid, hebben opgeleverd, dan heb ik de indruk, dat het eerder een probleem van het Congres is dan van de Amerikaanse overheid. Ik druk mij heel voorzichtig uit, omdat men natuurlijk niemand op grond van gesprekken, die vaak ook nog niet eens openbaar waren, kan vastpinnen, maar hierin schuilt wel een probleem. Dit betekent dat ik wat met name mevrouw Mann heeft gezegd, slechts kan ondersteunen, namelijk de wenselijkheid van een grotere parlementaire betrokkenheid bij deze dialoog. Dat kan alleen maar baten!
Ik kan mij nog goed de tijd heugen, hoewel het reeds lang geleden is, dat wij de eerste contacten legden tussen het Europees Parlement en het Huis van Afgevaardigden. Dat heeft veel resultaten opgeleverd. Er waren jaarlijks verschillende bijeenkomsten van vooraanstaande vertegenwoordigers van het Huis van Afgevaardigden met het Europees Parlement. Ik kan het mij nog herinneren, wij werden destijds door de woordvoerder van het Huis uitgenodigd. Wij hebben de uitnodiging aangenomen en de woordvoerder van het Huis van Afgevaardigden natuurlijk laten weten, dat wij in het Europees Parlement ook een communistische fractievoorzitter hadden, Guido Fanti, een overtuigd Europeaan en zeer vooraanstaand lid van het Europees Parlement. Wij hadden enorme moeite het Huis van Afgevaardigden uit te leggen dat bij een delegatie van fractievoorzitters van het Europees Parlement ook een communist aanwezig zou zijn. In eerste instantie was dat voor hen onvoorstelbaar, zelfs voor progressieve vertegenwoordigers van het Huis van Afgevaardigden! Uiteindelijk hebben ze het dan toch geaccepteerd, toen ik Tom Fowley, de toenmalige woordvoerder, heb uitgelegd, dat er tussen mij, voorzitter van de liberale fractie en Guido Fanti slechts een enkel politiek verschil was, namelijk dat Guido Fanti veel meer op had met de NAVO dan ik. Het is dus echt wenselijk contacten te leggen tussen de parlementariërs aan beide zijden, zodat dit soort misverstanden uit de wereld worden geholpen.
De Commissie streeft er altijd naar de standpunten van de Europese Unie door te zetten en overal daar te verdedigen, waar het absoluut ons recht en ook onze plicht is. Wij hebben bijvoorbeeld het principe van de extraterritorialiteit nooit erkend. En ook nu nog behouden wij ons vanzelfsprekend het recht voor, de panels van de Wereldhandelsorganisatie in te schakelen als dat nodig is, of als er ergens stappen tegen Europese ondernemingen worden ondernomen die niet in overeenstemming zijn met de multilaterale verplichtingen.
Hier kom ik bij het tweede punt dat mij in het debat is opgevallen. Men kan en moet de multilateraliteit steunen, want dat is de enige mogelijkheid om de economische en politieke betrekkingen in de wereld zo te regelen, dat niemand op ongeoorloofde wijze kan overheersen. Wanneer men dit echter eist, dan moet men voor zichzelf dezelfde maatstaf aanleggen. Met andere woorden tegelijkertijd zeggen dat de Amerikanen naar unilateralisme neigen en niet toegeven dat wij met ons landbouwbeleid ook ongelijk kunnen hebben, zoals bijvoorbeeld bij de bananen, lijkt mij niet te rijmen. Wij kunnen niet beide dingen eisen. Wij kunnen niet enerzijds zeggen: de Amerikanen moeten zich houden aan de multilaterale verplichtingen; en anderzijds, als de verplichtingen in ons nadeel uitvallen, met zwaar geschut, zoals consumentenbelangen en volksgezondheid en wat diens meer zij, op de proppen komen en ons onttrekken aan onze verplichtingen. Dat gaat niet. Dat zou onze geloofwaardigheid bij dit soort aangelegenheden aanzienlijk ondermijnen.
Ik geef toe dat ik in de bananenzaak van meet af aan van mening ben geweest dat wat wij daar hebben gedaan, en dit is nu mijn persoonlijke mening, ik spreek hier niet namens de Commissie, krankzinnig was, omdat het niet eens onze eigen bananenteelt ten goede kwam, maar daar gaat het in dit debat niet om. Ik wil er enkel en alleen op wijzen dat wie het principe van de multilateraliteit huldigt, zich daar zelf ook aan moet houden, ook al valt een beslissing in een bepaalde aangelegenheid niet zo uit, als men misschien zou wensen.
Een derde zeer belangrijke opmerking is volgens mij, dat wij samen een veel groter tekort aan wederzijds begrip moeten aanvullen dan velen geloven. Dat geldt voor beide zijden. Het is misschien heel interessant, en mevrouw Mann heeft daar een aantal hele interessante voorstellen voor gedaan, om er eens over na te denken hoe men dat zou kunnen doen. De heer Martinez heeft nog eens zijn standpunt verkondigd over de achtergebleven Amerikaanse cultuur in vergelijking met de hoogstaande culturele manifestaties in Europa. Dat is, als ik dat zo frank en vrij mag zeggen, een vooroordeel, een veronderstelling die helemaal niet klopt, want men moet eens bekijken wat voor culturele waarden juist ook in Amerika en gedeeltelijk met steun van Europa tot stand zijn gebracht, en wat er bij ons aan cultuur bestaat. Dat geldt overigens ook voor de democratische cultuur. Ik kan het me nog heel goed herinneren hoelang het heeft geduurd, totdat wij hier in het Europees Parlement, of in Europa in het algemeen, het met elkaar eens werden over onze houding ten opzichte van de doodstraf. Ik ben mijn hele leven tegen de doodstraf geweest. Mijn hele politieke loopbaan is voor een groot gedeelte gekenmerkt door mijn strijd tegen de doodstraf.
Ik kan het me nog heel goed heugen hoe wij destijds in het Europees Parlement verhitte debatten met afgevaardigden uit de lidstaten hebben gevoerd, die pretendeerden dat zij op een absoluut hoog democratisch en cultureel niveau stonden en nog altijd staan, en toentertijd in alle ernst beweerden, dat de doodstraf in overeenstemming met dit niveau was en zelfs nog als uitdrukking van dit niveau gezien moest worden! Wij moeten ons dus ook af en toe afvragen, of het niet terecht zou zijn, wanneer wij anderen evenveel tijd gunnen om ontwikkelingen door te maken die ook wij hebben doorgemaakt.
Staat u mij toe dat ik ook nog een vierde opmerking maak. Wij mogen niet de fout begaan die Freud zo mooi heeft beschreven, dat wij ons beklag doen over een ander, om onze eigen zwakten op die ander af te wentelen. Dit geldt bijvoorbeeld voor het defensiebeleid, het veiligheidsbeleid en de aanwezigheid van de Europese Unie in een poging de internationale problemen vreedzaam te regelen. Wanneer wij er zelf over klagen, en terecht, dat de Verenigde Staten bij talrijke Europese problemen aanwezig zijn, terwijl wij zelf eigenlijk daar aanwezig hadden moeten zijn, dan hangt dat vaak ook daarmee samen dat wij deze presentie zelf helemaal niet tot stand kunnen brengen. Wij zijn vaak niet in staat - zuiver en alleen vanwege politieke redenen, die ik hier overigens helemaal niet aan de kaak wil stellen, ik kijk uitsluitend naar het resultaat - in bijvoorbeeld door militaire presentie een conflict te beëindigen dat op geen enkele andere wijze beëindigd kan worden.
Mijn verzoek is dan ook dat wij niet de fout begaan onze zwakten te verhelen door kritiek te uiten op iemand, omdat hij taken op zich neemt die wij zelf niet op ons willen nemen. Afgezien van deze - ik zou zeggen inleidende - opmerkingen hebben wij echter ook een heleboel nieuwe positieve aspecten te melden. Het is niet zo dat de verhouding tussen de Europese Unie en de VS zodanig is, dat er aanleiding zou zijn principiële twijfels te uiten. Wij hebben heel veel bereikt. Alan Donnelly en mevrouw Mann hebben dit duidelijk gemaakt en ik kan dat slechts onderstrepen. Wanneer men bekijkt hoeveel wij van onze eigen standpunten in deze discussie daadwerkelijk konden doorzetten en op welke punten wij absoluut niet hebben toegegeven, dan is het verkeerd te stellen dat wij door de knieën zijn gegaan omdat iemand in de VS met zijn grotere macht en met wat hem als grootste wereldmacht ter beschikking staat, ons daartoe gedwongen zou hebben.
De zaak Boeing-McDonnell/Douglas valt daar ook onder. Ik begrijp niet dat deze kritiek nogmaals werd herhaald. De fusie tussen American Airways en British Airways hoort daar in geen geval bij. Deze fusie hebben wij tot nu toe nog niet goedgekeurd. Of neem de consensus bij de OESO over de subsidies voor de scheepsbouw: wij hebben dat samen met de Amerikaanse overheid voor elkaar gekregen. Dat is ook een voorbeeld daarvan dat het probleem bij het Congres ligt, bij de democratische vertegenwoordiging en niet bij de Amerikaanse overheid. Wij zijn dat gezamenlijk overeengekomen en het is niet mogelijk in het Congres de zaak geratificeerd te krijgen, hetgeen ons er echter niet toe heeft gebracht ons standpunt op te geven. Integendeel, wij zijn op dit gebied politiek gezien een andere koers gaan varen in het duidelijke besef dat het tot nu toe niet mogelijk was deze zaak in de VS te ratificeren.
De bewering dat de Europeanen telkens als wij het niet met elkaar eens konden worden, verloren hebben, lijkt mij niet juist. Men kan uit de verslagen een hele reeks zinvolle overwegingen halen, en wij zijn zeker bereid dit te ondersteunen, en dan vooral daar waar het gaat om de betrokkenheid van de parlementsleden bij de activiteiten. Dat wat mevrouw Mann en Alan Donnelly hier gezegd hebben, vind ik heel positief. Het moet mogelijk zijn - en dat is overigens een algemeen probleem in verband met de globalisering - dat de parlementen en de afgevaardigden sterker betrokken worden bij de uitwerking van dergelijke overeenkomsten en de besluitvorming daarover.
Wanneer wij dit niet voor elkaar krijgen, zullen wij vaststellen - en dat is niet alleen een probleem met de VS, maar het zal ingevolge de globalisering een algemeen probleem worden - dat er veel mensen zijn in regeringen, overheidsinstanties, internationale organisaties, zoals WHO, ITU en wat er verder nog zo op dit vlak bestaat, die voorop lopen en voorop willen lopen en die dat ook voor elkaar krijgen, maar door de parlementariërs geblokkeerd worden, omdat die dan de gerechtvaardigde vraag stellen: hoe het zit met de democratische controle, en de medezeggenschap van de burgers, die alleen maar door de parlementaire medewerking kan worden gegarandeerd? Dat moeten wij voorkomen. Het zal er dus van afhangen, en ik geloof dat Sir Leon en de hele Commissie daar helemaal achter staan, of wij een procedure kunnen ontwikkelen om te voorkomen dat wij uit elkaar vallen degenen die dankzij hun uitvoerende bevoegdheden voorop lopen en een hele andere kijk op de problemen hebben, en de parlementariërs, die met recht erover klagen dat hun controlemogelijkheden en medezeggenschap uitgehold worden en dan naar emotionele reacties neigen, die alleen maar negatief kunnen zijn. Dat lijkt mij ook een heel belangrijk probleem en de Commissie is volledig bereid zich op positieve wijze met dit probleem bezig te houden.
Ik wil heel hartelijk danken voor deze twee verslagen. Zij zijn positief, bevatten actieve aanknopingspunten en talrijke aanbevelingen, die wij over willen nemen. Wij hebben onze eigen sterke punten. Het is verkeerd te veronderstellen dat de Europese Unie in een bepaald opzicht de zwakkere zou zijn. Men mag bovendien niet vergeten dat in dit globaliseringsproces, vooral vanwege het wegvallen van de oost-westtegenstelling, de militaire macht niet meer van doorslaggevend belang is, maar dat het eerder gaat om economische aspecten, culturele aspecten en aspecten die samenhangen met openheid voor samenwerking met anderen. Dat zal de eigenlijke bijdrage zijn die de Europese Unie heel goed in de globaliseringsdiscussie kan leveren. Dat zou ons sterke punt moeten zijn! Wanneer wij daarover nadenken, dan hoeven wij niet vanuit een minderwaardigheidscomplex te handelen, maar in kalmte en rust, die een voorwaarde voor positieve resultaten zijn.

Donnelly, Alan
Mijnheer de Voorzitter, ik wil even kort opmerken dat ik er begrip voor heb dat commissaris Bangemann geen duidelijk antwoord kon geven op mijn verzoek in verband met de transatlantische topontmoeting.
Ik zou hem willen vragen om toch tenminste het idee met de voorzitter van de Commissie en de Raad te bespreken, omdat ik hierin een mogelijkheid zie om een deel van de misverstanden tussen de wetgevende instanties aan weerszijden van de Atlantische Oceaan uit de wereld te helpen.

Bangemann
Zoals de heer Donnelly terecht inziet, kan ik in dit stadium geen toezeggingen doen uit naam voor de Commissie. Maar volgens mij haalt hij een probleem aan dat nu moet worden opgelost, en zoals ik al heb gezegd, ben ik er zeker van dat de Commissie en de voorzitter er veel eerder open voor zullen staan dan in het verleden misschien het geval is geweest. Ik zal de boodschap doorgeven aan de Commissie, en Sir Leon Brittan zal u een antwoord geven.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Voor voeding bestemde levensmiddelen
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0401/97) van de heer Lannoye, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, over het voorstel voor de richtsnoeren inzake de vereenvoudiging van de verticale richtlijnen op het gebied van levensmiddelen.

Lannoye
Mijnheer de Voorzitter, het tijdstip waarop wij hier over ontbijtproducten spreken is niet goed gekozen, maar toch meen ik dat wij allen om de kwaliteit van die producten bezorgd zijn en dat wij dus een goed debat zullen houden.
Met deze vijf wijzigingsvoorstellen wilde de Commissie twee richtlijnen uit de jaren '70 moderniseren op basis van het principe dat alleen de eisen moeten worden gesteld die nodig zijn om het vrije verkeer van de betrokken producten te garanderen. Het gaat om suikers, honing, vruchtensappen, jam en confituur en geheel of gedeeltelijk gedehydreerde verduurzaamde melk. Het gaat hier om een prijzenswaardige doelstelling, op voorwaarde dat daarbij ernstig met de belangen van de consumenten rekening wordt gehouden.
De Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming meent dat in de voorstellen van de Commissie aanzienlijke verbeteringen moeten worden aangebracht. Wij gaan daarbij van twee beginselen uit: in de eerste plaats moeten wij een dynamiek op gang brengen om de kwaliteit van die producten voortdurend te verbeteren, in de tweede plaats heeft de consument recht op correcte informatie en moeten wij dus elk misverstand over de benaming van die producten door een duidelijke etikettering voorkomen.
Ik wijs op een aantal lacunes en zwakke plekken in de teksten. De desbetreffende amendementen zijn door de commissie met een ruime meerderheid goedgekeurd. Het verslag in zijn geheel is eenparig goedgekeurd.
Mijn eerste opmerking betreft de informatie. Zoals voor chocolade verschillen de nationale wetgevingen ook voor vruchtensappen en verduurzaamde melk, meer bepaald wat de toevoeging van vitamines betreft. Aangezien de wetgevingen verschillen en volgens het voorstel van de Commissie verschillend moeten blijven, kan het zijn dat de consument in de lidstaten met twee licht verschillende maar op dezelfde wijze geëtiketteerde en in elk geval met dezelfde benaming aangeduide producten te maken krijgt. Wij achten dat onaanvaardbaar en menen dat de aanduiding "met vitaminen" zo nodig aan de benaming moet worden toegevoegd.
Mijn tweede opmerking betreft de kwaliteit van de producten. De tekst vertoont een aantal duidelijke lacunes, meer bepaald wat de suikers betreft. Met moet rekening houden met de technische ontwikkeling die het mogelijk maakt het restgehalte aan zwaveldioxide, een stof die in suiker nu niet bepaald wenselijk is, te verminderen. Ook de industrie bevestigt dat men het gehalte van 15 tot 10 microgram per kilo kan verminderen. Deze tweede opmerking geldt ook voor vruchtensappen. U weet dat vruchtensappen ook kunnen worden aangemaakt door aan geconcentreerd vruchtensap opnieuw water toe te voegen. In dat geval is het van belang dat de kwaliteit van het toegevoegde water duidelijk wordt aangegeven, wat in het voorstel niet wordt gevraagd. Een amendement van de commissie milieubeheer wil die leemte opvullen. Voorts is het merkwaardig dat voor de eventuele toevoeging van suiker aan vruchtensappen in het voorstel geen enkele grenswaarde wordt vermeld. Daarom stelt de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming voor te bepalen dat het suikergehalte het natuurlijke suikergehalte van de vrucht niet mag overschrijden.
Tenslotte wil ik het hebben over honing, een belangrijker kwestie, waarover het Parlement al herhaaldelijk heeft gedebatteerd. In januari 1995 heeft mevrouw Lulling in haar verslag met betrekking tot de kwaliteit van de honing en het grote probleem van de geïmporteerde honing een aantal eisen gesteld waarmee het Parlement eenparig heeft ingestemd. Ik herinner u eraan dat de helft van de in Europa geconsumeerde honing van buiten de Europese Unie wordt ingevoerd en volstrekt geen kwaliteitsgaranties biedt.
Wij menen dan ook dat voor ingevoerde honing een etiketteringsplicht moet gelden en achten het onvoldoende dat de lidstaten alleen de mogelijkheid hebben om die verplichting op te leggen. Er is dan ook een amendement ingediend waarin staat dat het land van oorsprong moet worden vermeld. Voorts menen wij dat wij eindelijk een degelijke methode voor de analyse van honing moeten ontwikkelen. Die methode bestaat nog steeds niet. Tenslotte menen wij dat men de al te vleiende benaming "bakkershoning" niet meer zou mogen gebruiken voor een product dat in feite gedenatureerde honing is en dat men beter industriehoning zou noemen. Dat zijn de belangrijkste amendementen.
Ik zou de heer Bangemann twee vragen willen stellen. In de eerste plaats zou ik willen weten wat hij denkt van de volgens mij belangrijkste amendementen 19 en 28 over honing en 42 over vruchtensappen. Voorts zou ik willen weten wat hij denkt van de voorgestelde rechtsgrondslag. Verschillende leden van de Fractie van de Europese Volkspartij hebben amendementen ingediend om artikel 100 A als rechtsgrondslag te nemen. Persoonlijk vind ik dat goed, maar volgens de informatie waarover wij op dit ogenblik beschikken, is men het daar aan de zijde van de Commissie volstrekt niet mee eens.

De Coene
Voorzitter, achtbare collega's, in de eerste plaats wil ik de rapporteur feliciteren met zijn, ja hoe moet ik dat noemen, vijfvoudig verslag en wil ik gelukkig nieuwjaar wensen aan onze commissaris. Wij hadden hem graag zalig kerstfeest gewenst naar aanleiding van het chocolade-debat maar toen hadden wij niet het geluk om hem te ontmoeten. Met enig uitstel, gelukkig nieuwjaar.
De rapporteur heeft eigenlijk de belangrijkste amendementen zeer grondig toegelicht. Ik zou graag ten opzichte van de collega's ook een vraag willen stellen aan de commissaris in verband met de juridische basis. Wij waren een beetje verwonderd, mevrouw Schleicher, in onze fractie dat bij de behandeling in de plenaire deze amendementen zijn gekomen. Maar wees gerust: wij zijn natuurlijk niet a priori tegen deze amendementen, maar wij hebben toch een vraag want die zaak is ten gronde behandeld geworden door de commissie juridische zaken en door de afdeling juridische zaken van dit Parlement. Beide zijn tot het uitsluitsel gekomen dat in deze vijf gevallen die wij vandaag behandelen de juiste correcte juridische basis zou moeten zijn artikel 43. Wij als individueel parlementslid, hetzij als parlementaire commissie, hetzij als Parlement, zijn natuurlijk altijd voor een procedure die onderworpen is aan de procedure van codecisie, omdat dan natuurlijk de rechten van het Parlement veel meer gevrijwaard zijn en omdat wij van oordeel zijn dat wij als enige democratisch verkozen instelling, dichter bij de consumenten staan en dus beter geplaatst zijn, denken wij, om de belangen van die consument te verdedigen. Aan de andere kant moeten wij ook een beetje eerlijk zijn. Wij moeten maken dat zo'n amendement, als wij dat willen afdwingen, natuurlijk ook juridisch tot en met onderbouwd is, want anders zijn wij misschien voor onszelf een beetje bezig, in de etalage aan het werken en zijn wij misschien ook onszelf aan het bedriegen.
Ik heb de indruk, mevrouw Schleicher, mijnheer de rapporteur en andere collega's, dat het probleem eigenlijk niet het probleem is van artikel 43 of artikel 100 A. Het probleem is dat artikel 43 niet onderworpen is aan de codecisieprocedure en, spijtig genoeg, daar heeft het Verdrag van Amsterdam voor ons geen soelaas gebracht. Desalniettemin willen wij die amendementen niet veroordelen. Willen wij met u een stuk meegaan, dan zouden wij graag van de heer commissaris een juridisch onderbouwd antwoord krijgen op de amendementen van de collega's van de EVP.
Een aantal andere opmerkingen met betrekking tot de amendementen, de rapporteur heeft ze allemaal zeer grondig toegelicht. Als je het pakket bekijkt voor de vijf producten zijn dat eigenlijk amendementen die allemaal ingegeven zijn door een extreme zorg voor de consument, bescherming van de consument en informatie in hoofde van die consument. Het Parlement is daar blijkbaar niet verdeeld over. Als het gaat over de oorsprong van honingproducten, vinden wij dat dat absoluut manifest geëtiketteerd moet worden. Als er vitaminen worden toegevoegd aan producten, vinden wij dat dat absoluut manifest geëtiketteerd moet worden. De cohesie hier in dit Parlement staat in schril contrast met de afwezigheid van cohesie als het gaat over chocolade. Hier kunnen wij niet genoeg de consument inlichten. Als het gaat over chocolade is dit Parlement plots bijzonder bescheiden. Ik zal het maar in de nieuwjaarsfeer houden en besluiten dat in het land van melk en honing wij het allemaal zeer eens zijn, maar op het moment dat wij discuteren over chocolade worden wij plots een stuk bitter.
Mijn collega Graenitz zal straks de amendementen met betrekking tot honing verder toelichten en ik denk voor de rest dat wij in grote concertatie en in grote overeenkomst alle amendementen kunnen stemmen. Zij betekenen vooruitgang. Laat ons nu hopen dat behalve de amendementen rond de juridische basis de Commissie ook de andere amendementen zal kunnen goedkeuren.

Schleicher
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, het verslag-Lannoye werd in de commissie met een grote meerderheid aangenomen en de voorgestelde amendementen worden door onze fractie ondersteund. Mijnheer De Coene, u heeft zojuist een beetje gemopperd dat men af en toe onlogisch is. Ik geloof dat het in de aard der mensen ligt niet altijd logisch te zijn. Desalniettemin ben ik van mening dat wij zouden moeten proberen logisch te werk te gaan. Daarom zit ik met een principieel probleem, waar wij steeds weer en in de afgelopen tijd ook steeds vaker mee worden geconfronteerd, namelijk het probleem van de rechtsgrondslag.
Normaal gesproken neemt men artikel 43 als rechtsgrondslag voor voorstellen voor richtlijnen die over de productie en afzet van landbouwproducten handelen, overeenkomstig de lijst in bijlage II van het EG-Verdrag, en het gaat dan om de tenuitvoerlegging van de doelstellingen van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Of men gaat uit van artikel 100 A over de medebeslissingsprocedure. Deze rechtsgrondslag dient de tenuitvoerlegging en het functioneren van de interne markt door een aanpassing van de wettelijke en bestuursrechtelijke voorschriften in de lidstaten, met andere woorden door harmonisatie.
De harmonisatierichtlijnen moeten het vrije verkeer van de desbetreffende producten waarborgen. Het voorstel van de Commissie, dat het uitgangspunt vormde voor het verslag van de heer Lannoye, heeft betrekking op vijf producten, namelijk, suiker, honing, vruchtensappen, melk en jam. Alle producten zijn reeds be- en verwerkte producten, die louter en alleen als grondstof landbouwproducten hebben. Zelfs bij de melk gaat het om gedehydreerde melk of melk in droge vorm.
De Commissie heeft artikel 43 als rechtsgrondslag gekozen. Wij vinden dat artikel 100 A de juiste rechtsgrondslag zou zijn, ook al werd dit in het verleden altijd anders gedaan. Maar ook de rechtspraak ontwikkelt zich, niet op de laatste plaats door de wijziging van de Verdragen en helaas ook vanwege actuele gebeurtenissen. Als gevolg van de BSE-crisis heeft de Commissie verzekerd dat alle wetsteksten die samenhangen met levensmiddelen en van belang zijn voor de volksgezondheid voortaan artikel 100 A van het EG-Verdrag als rechtsgrondslag zullen krijgen. Het voorstel van de Commissie over suiker, honing, vruchtensappen, melk en jam bevat dan ook voorschriften voor de bescherming van de consumenten en de volksgezondheid, zoals voorschriften inzake etikettering, het restgehalte zwaveldioxide in suiker, de verpakking, het gehalte smaakstoffen en vitamines, de kwaliteit van het water in vruchtensappen, grenswaarden voor nitraten, natrium, kalk enzovoort, alsmede voorschriften voor de etikettering van met vitaminen verrijkt vruchtensap, melkproducten en jam.
Het volledige gemeenschappelijke levensmiddelenrecht wordt intussen geregeld op grond van artikel 100 A van het EG-Verdrag. Daarom houden wij met nadruk een pleidooi voor artikel 100 A als juiste rechtsgrondslag voor dit voorstel van de Commissie, en ik zou u, mijnheer Bangemann, als vertegenwoordiger van de Europese Commissie nogmaals willen vragen of u dit voorstel van het Europees Parlement zult ondersteunen. Anders wil ik aankondigen dat ik zal verzoeken om terugverwijzing naar de commissie, als de Europese Commissie nog niet zo ver is. Wij bevinden ons nu in feite in het proces volgens artikel 43 en als dit gewijzigd wordt, moet er ook echt een toezegging worden gedaan. Wij kunnen dit niet eenvoudigweg afhandelen en dan afwachten wat er gebeurt. Dit is dus ons voorstel en ik hoop, dat de Commissie hier niet slechts zorgvuldig over zal nadenken, maar bij dit verslag ook consequent en dus logisch zal handelen.

Olsson
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik graag de heer Lannoye bedanken voor zijn uitstekende verslag. Het is met levensmiddelen vaak niet zo eenvoudig gesteld. In het voorstel van de Commissie wordt gezegd dat men de richtlijnen moet vereenvoudigen, maar eenvoud staat vaak veiligheid in de weg. Wij weten dat de markt voor alle goederen, maar speciaal voor levensmiddelen steeds groter wordt, dat wil zeggen levensmiddelen worden steeds verder van hun plaats van productie af vervoerd. Het is immers de gedachte van de EU en van een vrije markteconomie dat dat mogelijk is. Dan gebeurt er echter ook iets anders, namelijk dat de directe informatie die in vroeger tijden werd verschaft door de verkoper en de producent van de levensmiddelen, verdwijnt. In plaats daarvan kopen wij iets waar wij niets van weten, tenzij erop staat wat het is. Daarom moeten wij volgens mij een nieuwe afweging maken tussen eenvoud en veiligheid, waarbij de veiligheidsaspecten zwaarder wegen dan in het door de Commissie gepresenteerde voorstel. Als men dit nalaat, bestaat het gevaar dat de consument onvoldoende informatie krijgt.
Ik wil ook de aandacht vestigen op de inhoud van een van de amendementen, namelijk dat dezelfde regels moeten gelden, ongeacht of een product in de EU vervaardigd is of daarbuiten, dit vooral indachtig het eerdere debat dat wij hier in het Parlement hadden.

Gahrton
Mijnheer de Voorzitter, ik heb het woord gevraagd om uw aandacht te vragen voor een buitengewoon belangrijk, principieel gedeelte van dit verslag over deze levensmiddelenrichtlijn, waarin de rapporteur de Commissie zeer terecht corrigeert. Het gaat om twee overwegingen met in beginsel dezelfde inhoud, waar de Commissie vastgesteld wil zien dat de lidstaten "teneinde nieuwe belemmeringen voor het vrije verkeer te voorkomen, de vaststelling van meer gedetailleerde regels achterwege dienen te laten" . De heer Lannoye daarentegen wil de lidstaten het recht geven om nog verder gedetailleerde bepalingen aan te nemen of te handhaven. Volgens de heer Lannoye is het derhalve niet vereist dat de Commissie dergelijke strengere regels moet goedkeuren. Er zijn evenmin een groot aantal andere beperkingen vereist, dit in tegenstelling tot artikel 100 A, lid 4, van het Unieverdrag, dat immers in zijn nieuwe op het Verdrag van Amsterdam gebaseerde vorm door een serie beperkingen zijn karakter van een zogenaamde milieugarantie volstrekt heeft verloren en enkel tot een soort beperkte dispensatiemogelijkheid is verworden. Maar in het verslag-Lannoye wordt er nu iets opgenomen dat op een milieu- en gezondheidsgarantie begint te lijken, dat wil zeggen het recht - en dus niet alleen de mogelijkheid - voor de afzonderlijke lidstaten om hun wetgeving gericht op de bescherming van gezondheid, milieu en consumentenbelangen verder aan te scherpen.
Ik heb dit onder uw aandacht willen brengen, aangezien dit van groot belang is. Ik hoop dat dit belangrijke beginsel ook in andere EU-bepalingen navolging vindt. Het is zeker te verdedigen dat er bepaalde gemeenschappelijke minimumnormen zijn, maar dat men vanwege het vrije verkeer de lidstaten zou verbieden om hun bepalingen nog beter te maken, is een uitwas van een van de kwalijkste kanten van de EU. Ik hoop dan ook dat het Parlement het verslag zal aannemen en dat dit ook zijn weerslag vindt in het officiële beleid van de EU.

Martinez
Mijnheer de Voorzitter, deze vijf verticale richtlijnen hebben, zoals de heer Lannoye heeft gezegd, betrekking op een aantal ontbijtproducten. Ik zal het over de richtlijn inzake honing hebben. Frankrijk is met 25.000 ton de grootste honingproducent in de Europese Gemeenschap. Alleen al in mijn eigen Languedoc zijn er bijna 80.000 bijenkorven. Men moet echter de rozemarijnhoning, de tijmhoning van het plateau van Larzac, de heidehoning, de honing met frambozen- en paardenbloemaroma en de naar de transhumance van de bijen geurende honing uit de Provence, de Alpilles, Griekenland of Spanje hebben geproefd om het verschil te kennen met de maoïstische glucosehoning die geurt naar het zweet van de slaven van de goelag en de tranen van de volkenmoord van de grote stap achteruit.
Wij moeten ons dus beschermen tegen de oneerlijke invoer, zonder douanerechten, uit China, het oosten, Mexico en Canada en tegen de oneerlijke mededinging van namaakhoning op basis van maïs of stroop. Wij hebben een label nodig voor het streekproduct honing met zijn magische samenstelling, gemaakt van de nectar van asters en andere bloemen, een weldaad voor de gezondheid. Op het etiket moet het land van oorsprong worden vermeld.
Mijnheer de Voorzitter, aangezien honing, hoezeer men over artikel 43 of artikel 100 A ook mag debatteren, nog steeds een landbouwproduct en niet een element van de enige markt is, moeten wij onze honing en bijenhouders beschermen met premies per bijenkorf, premies voor de kwaliteit en voor wat de bijen voor de bestuiving en voor onze beschaving doen.
Mijnheer de Voorzitter, ik hoop dat wij voor de bijen dezelfde meerderheid als in 1995 zullen vinden.

Graenitz
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris. Ik heb in de afgelopen maanden met heel veel mensen uit verschillende sectoren en lidstaten over de levensmiddelenwetgeving gesproken en ik heb niemand gevonden die begrepen heeft waarom cichorei-extracten in een verticale wetgeving een andere rechtsgrondslag hebben dan marmelade, vruchtensappen of verschillende suikersoorten. Daarom geloof ik dat wij ons veel nauwgezetter met het vraagstuk van de rechtsgrondslag moeten bezighouden en niet eenvoudigweg kunnen zeggen: het zijn producten die uit agrarische grondstoffen worden gemaakt. Er is sprake van verwerking en er staan belangen op het spel die de regionale grenzen overschrijden, hetgeen ook wel blijkt uit het debat over de toevoeging van vitaminen dat in de commissie gevoerd is en dat, volgens mij, in de Europese Commissie nog veel zorgvuldiger gevoerd moet worden.
Ik geloof niet dat wij kunnen toestaan dat er zonder echte voorlichting van de consumenten vitamine wordt toegevoegd aan vruchtensappen of zuivelproducten, en wellicht ook aan vruchtenjams en marmelade, terwijl de regelingen in de verschillende lidstaten van elkaar afwijken, want het heeft toch werkelijk niets te maken met regionale gebruiken of met plaatselijk gebruikelijke levensmiddelen.
Ook over honing wil ik graag nog een paar punten in dit debat te berde brengen. Aan de ene kant is het heel belangrijk te bedenken dat honing een natuurlijk voedingsmiddel is en dat daarom de analyse in de gehele Unie hetzelfde zou moeten zijn, maar aan de andere kant staat in de wet een bepaling dat honing meer ingrediënten heeft dan verschillende suikers, hoofdzakelijk glucose en fructose. Met deze twee suikers zou men namaakhoning kunnen maken, en dan hebben wij niet de honing die de imker voor ons bij de bijen wint. Het werk van de imkers in de Europese Unie is bijzonder belangrijk, omdat het daarbij niet alleen om de productie van honing gaat, maar ook - en ik geloof dat mevrouw Lulling nog verder op dit punt zal ingaan - om een waardevolle bijdrage van de imkers aan het behoud van de natuur en aan de teelt van fruit, dat wij toch zo graag gebruiken voor vruchtensap en marmelade, want zonder bijen zou dat allemaal niet mogelijk zijn.

Lulling
Mijnheer de Voorzitter, de Europese Gemeenschap financiert dure zich over twee pagina's uitstrekkende advertenties in tijdschriften, waarin ze reclame maakt voor kwaliteitshoning met een certificaat van oorsprong uit de lidstaten, en wel met de vraag: " Geniet u met evenveel respect van honing als Sint-Ambrosius?" De heilige Ambrosius is de beschermheilige van de bijenhouders, want hij was een groot liefhebber van honing en als aartsbisschop was hij zeer onder de indruk van de ijver van de bijenvolken, waardoor hij zich bij de organisatie van de talrijke kloosters van zijn bisdom liet inspireren.
Helaas heeft de Europese Commissie zich bij het voorstel dat zij ons hier ter vereenvoudiging van de richtlijn over honing heeft voorgelegd, niet gehouden aan wat zij met veel geld op glanzend papier in haar advertenties de consumenten aanraadt. Mijnheer Bangemann, in uw voorstellen missen wij het vereiste respect voor het natuurlijke product honing. Ik ben de milieucommissie en met name de rapporteur, de heer Lannoye, zeer dankbaar omdat er in het verslag rekening is gehouden met de vele amendementen die ik in de landbouwcommissie heb ingediend. Het gaat er in eerste instantie toch om dat het zeer hoogwaardige landbouwproduct honing dat in onze lidstaten gemaakt wordt, beschermd wordt tegen de goedkope ingevoerde honing, die kwalitatief minder goed is. Daarom moet het absoluut verplicht worden gesteld dat er op het etiket wordt vermeld, of het product in de Gemeenschap of in een derde land werd vervaardigd. Helaas is in sommige lidstaten tot 80 % van de honing op de markt versneden, en daarom moet het filteren van honing overigens ook absoluut verboden worden, omdat daardoor de genetische vingerafdrukken verloren gaan en de regionale herkomst niet meer kan worden achterhaald. Wij moeten niet alleen maar naar de lobby luisteren van de bedrijven die de honing in potten doen, maar ook naar de imkers en op deze wijze ervoor zorgen dat er niet steeds minder, maar juist steeds meer imkers bereid zijn, ondanks de veel hogere kosten, hun kwalitatief zeer goede honing te produceren. Hierdoor moet natuurlijk ook worden gegarandeerd wat ik in mijn verslagen over de bijenhouderijen in Europa steeds weer heb bepleit, namelijk dat er nog voldoende bijen in de Europese Unie zijn, die door hun bestuiving zorgen voor het behoud van meer dan 80.000 verschillende plantensoorten.
Ik wil echter ook nog opmerken dat ik er veel waarde aan hecht, dat onze amendementen worden aangenomen. Daar staat in, dat het bij de oorsprong niet om honing gaat die "hoofdzakelijk" , maar om honing die "voor het grootste deel" de genoemde oorsprong heeft. Ik heb nu geen tijd meer en zal de rest dan zeggen in mijn stemverklaring.

Kronberger
Mijnheer de Voorzitter, elke keer wanneer wij in dit Parlement over de voorschriften voor levensmiddelen debatteren, rijst de vraag tot wat voor compromissen wij bereid zijn. Dat geldt ongetwijfeld ook voor nationale parlementen. Ik heb de indruk dat wij iets vergeten zijn, namelijk dat de mensheid het duizenden jaren zonder chemische toevoegingen en additieven heeft kunnen stellen. Ik geloof, en dat blijkt ook hier in het debat, dat er iets verloren gegaan is, namelijk het respect voor voedingsmiddelen. Ik denk hier met name aan de genetische manipulatie, waar wij steeds weer menen de lieve God zelf te moeten spelen.
Het tweede aspect is, dat de vervaardiging van levensmiddelen, en dan vooral de productie van hoogwaardige en zeer hoogwaardige levensmiddelen, ook een kwestie van werkgelegenheid is, in de landbouwsector en in de handelssector. Dit geldt met name voor de decentraal gelegen gebieden, waar nauwelijks toerisme is. Daarom is het belangrijk dat de lidstaten eigen voorschriften voor de etikettering kunnen toestaan, zodat zij met dergelijke regio's rekening kunnen houden en een eigen, hogere kwaliteitsnorm kunnen toepassen dan die van de algemene Europese richtlijn.
Het moet vanzelfsprekend zo zijn, dat de consument alle additieven en de geografische oorsprong probleemloos kan vaststellen, en dat moet ook op begrijpelijke wijze worden aangegeven. Dat zijn wij niet alleen aan de consumenten verschuldigd, maar ook aan de producenten die zich inzetten voor de vervaardiging van kwaliteitsproducten, die uit de aard der zaak iets duurder zijn dan massaproducten.

Bangemann
, lid van de Commissie. (DE) Mijnheer de Voorzitter, ik kan de rapporteur het beste bedanken, door zijn suggestie te volgen en in te gaan op de verschillende amendementen, want het dossier is zo technisch dat het niet goed is ons te veel in te laten met filosofische overwegingen, die wel in het debat naar voren werden gebracht.
Wat de suikers betreft, zouden er volgens de amendementen 1 en 4 opnieuw voorschriften moeten komen voor voorverpakte producten die op de markt worden gebracht. Deze voorstellen zijn voor ons onaanvaardbaar om dezelfde reden, als die ons ertoe gebracht heeft de voorstellen te verwerpen die in het kader van het debat over het voorstel voor koffie- en cichorei-extracten werden gedaan. Niet lang geleden moest u zich in de bemiddelingsprocedure buigen over de richtlijn over de vermelding van de prijs per maateenheid. Deze richtlijn kan ook worden toegepast op suikerproducten, zodat voorschriften over het aanbod van kant en klare verpakkingen niet meer nodig zijn, omdat de consument geïnformeerd wordt over de prijs per maateenheid.
Door de amendementen 7 en 8 moet het restgehalte zwaveldioxide in de droge stof bij bepaalde soorten suiker van 15 mg/kg worden verlaagd tot 10mg/kg. Hier moeten wij ons houden aan institutionele beperkingen, omdat de door de Commissie voorgestelde waarde van 15 mg in overeenstemming is met de waarde die voorzien is in de algemene richtlijn over additieven, die gebaseerd is op artikel 100 A en dus met medewerking van het Parlement tot stand is gekomen. Mevrouw Schleicher zal zich dat wel kunnen herinneren, en aangezien zij het voorstel zelf heeft goedgekeurd, zal zij mijn uiteenzettingen hierover zeker met enthousiasme begroeten.
Met betrekking tot amendement 10 over de analysemethode voor suiker, zijn wij het met u eens dat de huidige analysemethoden, die uit 1969 stammen, verouderd zijn en er naar een oplossing moet worden gezocht die rekening houdt met de nieuwe procédés.
En nu zullen wij het hebben over het voorstel voor honing. Wat mevrouw Lulling gezegd heeft, zal de heer Aigner, die zij zich waarschijnlijk wel zal herinneren, veel genoegen doen. Hieraan kan men zien dat er in de parlementaire behartiging van zwaarwegende belangen continuïteit bestaat. Datgene wat de heer Aigner jarenlang heeft voorgestaan, heeft mevrouw Lulling nogmaals naar voren gebracht.
(Interruptie van mevrouw Lulling) Ja, maar het was heel erg indrukwekkend wat u gezegd heeft. Ik moet u echter zeggen dat het bij het voorstel voor honing in feite erom gaat, de regels vast te leggen voor het op de markt brengen en etiketteren van dit soort producten. Het is niet de bedoeling aspecten te regelen die samenhangen met de kwaliteit van de producten, of maatregelen ter ondersteuning van de imkers te nemen. Dat is een geheel andere problematiek en die moet in een ander kader worden behandeld.
Verschillende amendementen zijn ofwel zeer technisch, ofwel redactioneel. Daar wil ik nu niet op ingaan. In amendement 19 wordt echter een principiële kwestie aangesneden, die ook mevrouw Lulling nogmaals heeft genoemd: de verplichte vermelding van het herkomstland van de honing, los van het feit, of het product in de Gemeenschap of in een derde land werd vervaardigd.
Dit amendement kan in principe gedeeltelijk worden aanvaard. Het herkomstland van honing kan voor de consument een nuttig gegeven zijn. De verplichte vermelding van het herkomstland voor honing die uit de Gemeenschap afkomstig is, is op grond van een arrest van het Hof van Justitie niet toegelaten. Wij moeten ons natuurlijk houden aan wat het Hof van Justitie hierover heeft gezegd, omdat wij een rechtsgemeenschap zijn en de heer Martinez zal dat zeker niet aanvechten. Overigens ben ik er voorstander van dat de herkomst van de honing uit het departement Les Deux-Sèvres eindelijk een keer correct wordt vermeld, want dat is de zuiverste honing die er überhaupt is. Ik hoop dat de heer Martinez weet waar het departement Deux-Sèvres ligt.
Uitgerekend om deze reden werd de vermelding van herkomst in de richtlijn van 1976 niet verplicht gesteld. Wat de vermelding van het herkomstland van honing uit derde landen betreft, kan de Commissie instemmen met de toevoeging van de vermelding. Dat kunnen wij doen. Wij moeten het natuurlijk zo doen dat wij niet indruisen tegen de internationale verplichtingen, maar het is mogelijk.
Over de analysemethode heb ik reeds het nodige gezegd. Ik zal het nu hebben over de vruchtensappen en de gedehydreerde melk. Het gaat hier om etikettering van de producten wanneer er vitaminen zijn toegevoegd. Wij zijn op dit moment bezig dit te onderzoeken. Aan de ene kant is het zo dat een teveel aan vitaminen normaal gesproken helemaal niet door het lichaam wordt opgenomen, maar aan de andere kant kunnen er bijzondere gevallen zijn waar het tot problemen leidt. Wij moeten dus eens kijken wat wij hier kunnen doen.
Nu de jam, amendement 55 over de etikettering van vruchtenjams die gemaakt zijn van gezwavelde vruchten. Dit gegeven kan voor de consument heel zinvol zijn. Daarom kunnen wij dit amendement accepteren, net als de amendementen 53, 64, 65, 67 en 68, maar 62 niet.
Hiermee kom ik op de werkelijk zeer belangrijke kwestie van de rechtsgrondslag. Ik heb veel begrip voor de houding van het Parlement. Mevrouw Schleicher heeft eens te meer op de principiële verklaring van de voorzitter van de Europese Commissie gewezen. Overal waar wij eigenlijk de publieke opinie moeten overtuigen, is het natuurlijk zinvol en terecht de ondersteuning van het Parlement te zoeken. Wij zijn hier echter niet vrij. Ik kan dit niet zelf bepalen. Ik heb, zoals gezegd, veel begrip hiervoor. De Commissie heeft echter als college na de besprekingen over deze aangelegenheid artikel 43 als rechtsgrondslag gekozen, en dit niet zonder reden.
Ik wil hierbij verwijzen naar de Commissie juridische zaken en rechten van de burger. Ik weet niet, of u deze commissie vertrouwt, mevrouw Schleicher, maar ongetwijfeld meer dan de Europese Commissie. De Commissie juridische zaken en rechten van de burger heeft terecht op de rechtspraak van het Hof van Justitie gewezen, en die is ook niet door Amsterdam buiten werking gesteld, waar heel duidelijk uit naar voren komt, dat in het geval van landbouwproducten uit bijlage II van het Verdrag, ook als het gaat om aspecten in verband met het op de markt brengen van producten, altijd artikel 43 moet worden toegepast.
Dit is de vaste rechtspraak van het Hof van Justitie en daarom heeft de Commissie deze rechtsgrondslag gekozen. Natuurlijk staat het het Parlement vrij, als het meent dat deze aangelegenheid heel belangrijk is, dit naar de commissies terug te verwijzen. Ik wil u er echter op wijzen, mevrouw Schleicher, dat u het probleem daar niet mee zult oplossen, integendeel! Alle verbeteringen, die wij voorgesteld hebben, zullen dan niet worden aangebracht. Maar dat is dan uw verantwoordelijkheid. Deze verantwoordelijkheid kan ik helaas niet van u overnemen.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Vragenuur (Commissie)
De Voorzitter
Aan de orde is het Vragenuur voor vragen aan de Commissie (B4-0001/98).
Daar de vraagsteller afwezig is, vervalt vraag nr. 44.
Vraag nr. 45 van Clive Needle (H-0988/97):
Betreft: Financiële middelen voor HIV/aidstherapie in ontwikkelingslanden
Kan de Commissie aangeven wat haar standpunt is ten aanzien van voorstellen die onlangs door een minister van Volksgezondheid van een lidstaat op een in december 1997 in Ivoorkust gehouden conferentie zijn gedaan om een fonds in te stellen voor farmaceutische geneesmiddelen voor mensen met HIV/aids in ontwikkelingslanden?
Is de Commissie het er niet mee eens dat er voor een dergelijk politiek populair maar potentieel rampzalig idee geen plaats is in de voortreffelijke beleidslijnen van de EU inzake HIV/aids in de ontwikkelingslanden, die onlangs door commissaris Pinheiro aan het Europees Parlement uiteen zijn gezet?
Kan de Commissie een duidelijke garantie geven dat steun van de EU voor dit project niet in overweging wordt genomen zonder diepgaande bestudering van de implicaties ervan, en dat het resultaat van deze analyse wordt voorgelegd aan het Europees Parlement?

Pinheiro
Mijnheer de Voorzitter, ik richt mij vandaag voor het eerst in dit nieuwe jaar 1998 tot dit Parlement. Ik wil daarom van deze gelegenheid gebruik maken om alle afgevaardigden een goed jaar toe te wensen. En dan zal ik nu de mij gestelde vraag te beantwoorden.
Tijdens de in december 1997 gehouden Aids-Conferentie in Abidjan zijn door een lidstaat voorstellen gedaan met betrekking tot het opzetten van een fonds voor de behandeling van mensen in onderontwikkelde landen die besmet zijn met het HIV-virus. Dat voorstel draagt bij tot de discussie over een levensgroot probleem. Er bestaat namelijk een scherp noord-zuidcontrast. In het noorden beschikt men over antiretrovirusmedicijnen voor AIDS-patiënten, terwijl patiënten in het zuiden niet eens de toegang hebben tot de meest elementaire medische verzorging. Het opzetten van zo'n fonds brengt echter een aantal problemen met zich mee, en die dienen eerst bekeken te worden.
De in december in Luxemburg gehouden Europese Raad heeft het signaal gegeven: een aantal onder de Commissie ressorterende diensten zal nagaan hoe er onder toezicht van de UNAIDS een medisch solidariteitsfonds kan worden opgezet dat gericht is op de bestrijding van aids in onderontwikkelde landen. Op die wijze kan een beter inzicht verkregen worden in de verschillende aspecten van de ziekte, de toekomstscenario's en de daaraan te verbinden consequenties, zowel op ethisch vlak - ik denk daarbij aan gelijkheid en billijkheid - als op technisch, economisch en financieel vlak. Ik verzeker u, mijnheer de afgevaardigde, dat de resultaten van deze studie aan het Europees Parlement zullen worden doorgegeven.
Ik wil daaraan toevoegen dat ik geloof dat het opzetten van een fonds van dit type drie fundamentele vragen oproept. De eerste vraag betreft de omvang van het fonds en de toegang ertoe - we moeten daarbij rekening houden met het feit dat een behandeling in de vorm van tri-therapie naar schatting 20.000 dollar per jaar kost. Het selecteren van patiënten - met het virus besmette personen - leidt onherroepelijk tot vragen van ethische aard en problemen met betrekking tot non-discriminatie.
De tweede vraag betreft de modaliteiten die worden gehanteerd voor het in aanmerking komen voor behandeling. Het gevaar bestaat namelijk dat er een parallel systeem wordt opgezet dat uitsluitend voor Aids-patiënten bestemd is. Dat zou inefficiënt en duur zijn, en mogelijk negatieve gevolgen hebben voor patiënten met ander ziekten als malaria, tuberculose, mazelen et cetera.
Het derde probleem waarvoor een oplossing dient te worden gevonden, betreft de omstandigheid dat de werking op de lange duur van antiretrovirusmiddelen niet onomstotelijk bewezen is. Bovendien is het zo dat in de meeste Afrikaanse landen de middelen ontbreken voor de begeleiding van antiretrovirustherapie; er is gebrek aan laboratoria, gebrek aan medisch en paramedisch personeel.
Daarom, mijnheer de Voorzitter, dames en heren afgevaardigden, dienen wij de resultaten van de in opdracht van de Commissie uit te voeren studie af te wachten, en de eruit voortvloeiende conclusies verstandig te overwegen.

Needle
Dank u wel, mijnheer de Voorzitter. Net als commissaris Pinheiro wil ik u en hem een gelukkig nieuwjaar toewensen. Ook wil ik de commissaris bedanken voor zijn uitstekend en volledig antwoord op die vraag. Hij is grotendeels tegemoet gekomen aan de redenen waarom de vraag was ingediend. Er heerst bezorgdheid onder non-gouvernementele organisaties en sommige parlementsleden. Uw antwoord over de studie zal ons gedeeltelijk geruststellen. We kijken uit naar de indiening van het verslag in het Parlement.
Volgens mij bent u met recht terughoudend over dit soort plotselinge initiatieven, hoe loffelijk en goedbedoeld ook en hoe gigantisch de omvang van het probleem ook moge zijn. Ik wou u alleen even kort het volgende vragen: bent u het voor het overige met mij eens dat de kwestie niet is of mensen in ontwikkelingslanden dezelfde toegang moeten krijgen tot HIV/aids-behandeling als mensen in ontwikkelde landen - iedereen is het daar namelijk over eens - maar veeleer hoe wij dat doel moeten bereiken? Zoals de zaken er nu voor staan, kan de verticale aanpak ten gunste van mensen met aids zoals voorgesteld door een van onze lidstaten, de bestaande gezondheidszorg in die landen ernstig in gevaar brengen omdat er dan parallelle structuren ontstaan. Dat zou in het voordeel zijn van farmaceutische bedrijven in de ontwikkelde wereld en de aandacht verleggen van preventie naar behandeling. Denkt u dat de studie ons daar duidelijkheid over zal verschaffen?

Pinheiro
Ik wil graag benadrukken dat de Commissie in het algemeen altijd streeft naar wat wij de horizontale aanpak noemen in verband met gezondheidszorg in ontwikkelingslanden. We proberen het systeem zelf te ondersteunen, artsen en ander personeel uit de gezondheidszorg te helpen opleiden, een stroom van medicamenten op gang te brengen die eigendom zijn van het land zelf, enzovoort en zo verder. Een recente studie van de Commissie, de Verenigde Naties en de Wereldbank heeft een duidelijke correlatie vast kunnen stellen tussen seksueel overdraagbare aandoeningen en de overdracht van het HIV-virus. Dat betekent dat voorlichting en preventie allicht de beste manier zijn om de verspreiding van de ziekte althans in Afrika tegen te gaan.
Om al deze redenen hopen wij dat de studie die de Commissie gaat uitvoeren met deskundigen uit de lidstaten en andere landen, ofwel de juistheid van onze huidige strategie bevestigt, ofwel aangeeft hoe een nieuwe strategie eruit zou moeten zien. Een ding is zeker: als u bedenkt dat de behandeling van één patiënt 10.000 tot 20.000 dollar kost, dan zou hiervoor als ik mij niet vergis meer dan 100 miljoen dollar per jaar nodig zijn, en dat gaat onze draagkracht te boven.

Smith
Bedankt voor uw reactie, mijnheer de commissaris, en gelukkig nieuwjaar toegewenst in alle elf werktalen van de Europese Unie. Om te beginnen kan ik u zeggen dat de heer Needle en ikzelf soortgelijke vragen aan de Raad hebben voorgelegd, en de Raad heeft ze toen gegroepeerd. Het is vreemd dat de Commissie niet hetzelfde gedaan heeft. Maar goed, om even terug te komen op dat fonds, mijnheer de commissaris. Als dat fonds zou worden opgericht, zou het dan uit nieuw geld bestaan? Als dat niet zo is, zie ik niet in hoe het fonds zou kunnen bestaan zonder geld aan andere, even essentiële projecten te onttrekken. Ik ben erg nieuwsgierig naar de komende studie en ik hoop dat daarin ook aandacht aan deze kwestie zal worden besteed. Kunt u mij zeggen of er sprake zal zijn van nieuw geld als zo'n fonds er komt?

Pinheiro
Voor zover ik weet zou er vers geld komen van de lidstaten, aangezien de begroting van de Commissie strak omlijnd is. Tenzij de leden van dit Parlement beslissen dat wij bijkomende middelen moeten krijgen, is er ook geen nieuw geld beschikbaar. Hoe dan ook, de reacties van politieke leiders uit de lidstaten duiden erop dat ze bereid zijn nieuw geld beschikbaar te stellen voor dit fonds. Maar in dit stadium is het nog te vroeg om uit te maken of het fonds er komt, en zo ja, hoe groot het wordt en hoe het zou functioneren. Ik heb geprobeerd om dit duidelijk te maken in mijn antwoord aan de heer Needle.

De Voorzitter
Vraag nr. 46 van John Cushnahan (H-1018/97):
Betreft: Interne markt
Welke maatregelen overweegt de Commissie om ervoor te zorgen dat er geen verstoring van de interne markt optreedt naar aanleiding van de recente uitspraak van het Hof van Justitie tegen de Franse regering en de recente rundvleesblokkade van havens in het VK?

Pinheiro
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie heeft op 18 november van het afgelopen jaar een voorstel van de Raad voor een verordening aangenomen, waarmee een interventiemechanisme wordt geschapen dat de Commissie in staat moet stellen bepaalde obstakels die de handel belemmeren weg te nemen. Dit voorstel is het antwoord op een verzoek dat tijdens de Europese Raad van Amsterdam is gedaan, en dat ook is vastgelegd in de conclusies aangaande het actieplan voor de gemeenschappelijke markt.
Dat voorstel geeft ook een antwoord op de bezorgdheid waaraan de afgevaardigde in zijn vraag uitdrukking gaf: hoe denkt de Commissie gevolg te geven aan het arrest dat het Hof op 9 december heeft uitgesproken in de zaak Commissie-Frankrijk. Volgens het voorgestelde interventiemechanisme verzoekt de Commissie in de vorm van een beschikking de betrokken lidstaat de nodige maatregelen te nemen om een einde te maken aan een manifeste belemmering. Het moet gaan om een niet-gerechtvaardigde belemmering in de zin van de artikelen 30 en 36 van het Verdrag, en de belemmering moet er één zijn die het vrije verkeer van goederen binnen de interne markt ernstig hindert.
Ik zou daaraan willen toevoegen, met een verwijzing naar het verleden, dat de meest representatieve voorbeelden van dit soort situaties bestaan in een plotseling, ongerechtvaardigd verbod op de invoer van producten uit andere lidstaten, het uitvaardigen - of opnieuw uitvaardigen - van maatregelen die de invoer aan formaliteiten onderwerpen (vergunningen, technische visa et cetera), de vernietiging van grote hoeveelheden uit andere lidstaten afkomstige producten (op de openbare weg, in shopping-centra of entrepots), of het vasthouden van producten en het verhinderen dat deze op nationaal grondgebied worden binnengebracht of daar circuleren (wat geschieden kan door het blokkeren van grensdoorgangen, wegen, vliegvelden en havens).
Als de Raad deze verordening aanneemt kan de Commissie met een beschikking interveniëren. Die interventie is bindend, en brengt automatisch rechtsgevolgen teweeg in de betrokken lidstaat, wat betekent dat particulieren die menen dat hun rechten geschaad worden direct een actie kunnen instellen. Dit is, mijnheer de Voorzitter, het antwoord dat ik de afgevaardigde wilde geven.

Cushnahan
Graag wil ik bij deze de wensen van de commissaris beantwoorden door hem en zijn collega's, met name zijn Ierse collega commissaris Flynn, en de Voorzitter van het Parlement een gelukkig nieuwjaar te wensen.
U zult het met me eens zijn, mijnheer de commissaris, dat het vonnis van het Hof van Justitie tegen de Franse regering een mijlpaal vormt die u mede in staat stelt om het beleid uit te voeren dat u overeengekomen bent tijdens de Amsterdamse Top. Ik wil u daar een aantal vragen over stellen. Ten eerste, kunt u ons verzekeren dat wanneer de interne markt nog eens ontwricht wordt, de Commissie met spoed en voortvarendheid zal optreden om te zorgen dat de Lidstaten hun verplichtingen nakomen door in te grijpen?
Ten tweede, hoe heeft de Commissie haar standpunt ter kennis van de Britse regering gebracht in verband met de recente illegale blokkade van de Britse havens, een blokkade die Ierse boeren, vrachtrijders en exporteurs heeft getroffen? Ten derde, wat gaat de Commissie doen om de Ierse boeren, vrachtrijders en exporteurs die zwaar hebben moeten lijden onder deze illegale actie schadeloos te stellen?

Pinheiro
Wat betreft de vraag of de Commissie met spoed zal optreden, dat is inderdaad de bedoeling van de verordening die ons voor ogen staat. Het zou zoveel tijd in beslag nemen als we de traditionele procedures gingen volgen, dat een deel van de levensmiddelen compleet verloren zou gaan. Wat betreft gebeurtenissen in het verleden zou ik een onderscheid willen maken tussen twee gevallen. In het eerste is er een blokkade die de betreffende lidstaat uit alle macht probeert op te heffen. In dat geval hoeft de Commissie niet op te treden. In het tweede geval is het functioneren van de interne markt in het geding ofwel door een gebrek aan maatregelen van een regering, ofwel door een opzettelijke maatregel van die regering. In het laatste geval treedt de Commissie wel op.
Wat betreft schadeloosstellingen. Uit wat ik heb gezegd blijkt impliciet dat schadeloosstelling moet worden aangevraagd door de particulieren die vinden dat hun waren verloren zijn gegaan of wat dan ook. Als de Raad ons voorstel goedkeurt, dan kunnen particuliere belangen na een vonnis dus rechtstreeks voor de rechter gebracht worden. Het vonnis is onmiddellijk rechtsgeldig in de betreffende lidstaat. Schadeloosstelling is dus geen zaak van de Commissie maar van de bevoegde autoriteiten in de lidstaat, en zij zijn degenen die maatregelen moeten nemen.

Seppänen
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, in mijn land is beroering ontstaan over de ontwerprichtlijn die de Commissie heeft voorbereid, omdat men vindt dat deze het vrije stakingsrecht van werknemers beperkt. Het gaat niet alleen om het verbeteren van het functioneren van de gemeenschappelijke markt, maar ook om het burgerrecht dat in ons land als heilig wordt beschouwd en dat staking heet.
Ik vraag aan de commissaris of u het vrije stakingsrecht aan het beperken bent onder het voorwendsel van het functioneren van de interne markt en of u van plan bent dit te doen zonder contact op te nemen met de vakbondsbeweging en zonder rekening te houden met het functioneren van het zogenoemde driehoeksbeginsel?

Pinheiro
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de afgevaardigde erop wijzen dat ook de Commissie van mening is dat het stakingsrecht een onvervreemdbaar recht is. De Commissie kan het zich niet veroorloven dit fundamentele recht, dat alle werknemers in een democratische staat toekomt, met een verwijzing naar de gemeenschappelijke markt buiten werking te stellen. Daarom zeg ik u uitdrukkelijk dat deze verordening onder geen beding afbreuk doet aan het stakingsrecht. Datzelfde geldt voor de van het stakingsrecht afgeleide rechten, en zulks om de reeds genoemde redenen.

De Voorzitter
Vraag nr. 47 van Nikitas Kaklamanis (H-0977/097):
Betreft: Bloedtransfusies
Volgens persberichten in geheel Europa bestaan er gegronde vermoedens dat de ziekte van Creutzfeldt-Jakob bij de mens wordt overgebracht door bloed en daarvan afgeleide producten.
Kan de Commissie meedelen of er sprake is van controle door de lidstaten op bloed dat voor transfusie gebruikt wordt, en zo ja, welke lidstaten zulks doen?
Kan zij onverwijld voorstellen een verplichte controle naar transfusiebloed in alle lidstaten vast te stellen?

Flynn
Voor ik specifiek inga op de ziekte van Creutzfeldt-Jakob, wil ik de achtbare afgevaardigde inlichten dat de Lidstaten wel degelijk bloed en plasma op een hele reeks ziekteverwekkers onderzoeken. Een recent onderzoek van de Commissie naar de regelgeving en praktijk in de lidstaten van de Europese Gemeenschap met betrekking tot de geschiktheid van bloed- en plasmadonoren en het screenen van hun donaties, bevestigt dat alle lidstaten routinematig onderzoek doen naar de aanwezigheid van antilichamen tegen het hepatitis C-virus, het HIV-virus type 1 en 2, en het oppervlakte-antigen van het hepatitis B-virus.
Nu wat betreft de toegenomen bezorgdheid dat bloed en bloedproducten het agens dat verantwoordelijk is voor de ziekte van Creutzfeldt-Jakob kunnen overbrengen. Hier moeten we eerst een onderscheid maken tussen de klassieke of sporadische vorm van Creutzfeldt-Jakob en de nieuwe variant van de ziekte die sterk in verband wordt gebracht met de gekkekoeienziekte. Uit de studies die tot nu toe zijn uitgevoerd, in het bijzonder in Groot-Brittannië en in de Verenigde Staten, blijkt niet dat het agens dat verantwoordelijk is voor de klassieke of sporadische vorm van Creutzfeldt-Jakob via bloed of bloedproducten wordt overgedragen. Het advies dat de relevante wetenschappelijke comités, en met name het Comité voor farmaceutische specialiteiten, aan de Commissie hebben uitgebracht over het risico op deze vormen van Creutzfeldt-Jakob, is dat er geen specifieke aanleiding is voor terugname of quarantaine van partijen plasmaderivaten. Toch zal deze zaak regelmatig worden geëvalueerd, afhankelijk van de beschikbaarheid van epidemiologische gegevens en hun wetenschappelijke beoordeling.
Voor de nieuwe variant van Creutzfeldt-Jakob bestaat inderdaad de vrees dat er een nieuw en bijkomend risico is ontstaan met bloed en bloedproducten die afkomstig zijn van besmette donoren. In het licht van deze ongerustheid heeft het Comité voor farmaceutische specialiteiten aanbevolen om bij wijze van voorzorgsmaatregel partijen farmaceutische plasma-derivaten uit de omloop te nemen als bij een donor alsnog de nieuwe variant van Creutzfeldt-Jakob is vastgesteld.
De lidstaten zijn al bezig om dit advies op te volgen. Groot-Brittannië volgt in deze tevens het advies van zijn Spongiform Encephalopathy Committee. Voorts bestaat er al een snelle noodprocedure voor de terugname van gebrekkige producten in de Gemeenschap. In Groot-Brittannië is een risicoanalyse in gang gezet om de kans op overdracht van de nieuwe variant van Creutzfeldt-Jakob via bloedtransfusies vast te stellen. Dit gebeurt parallel met een onderzoek naar de operationele en wetenschappelijke aspecten van leucodepletie, het verwijderen van de witte bloedlichaampjes.
Wat betreft het verplicht screenen van bloed op de nieuwe variant van Creutzfeldt-Jakob, de achtbare afgevaardigde weet ongetwijfeld dat daarvoor nog geen test bestaat. De wetenschap en de industrie zijn die op het ogenblik aan het ontwikkelen. Het zal de leden van het Europees Parlement interesseren dat er een gespecialiseerde workshop ad hoc over de nieuwe variant van Creutzfeldt-Jakob wordt gehouden op 15 januari onder auspiciën van het Comité voor farmaceutische specialiteiten. Op deze workshop komen specialisten ter zake samen om zich te buigen over de infectiviteitsdistributie tussen de nieuwe variant en de klassieke vorm van Creutzfeldt-Jakob, over het risico op overdracht via bloed en bloedfracties, om verschenen publicaties en lopend onderzoek te bestuderen en om uit te maken welk nieuw onderzoek vereist is. Van de bijeenkomst zal een verslag worden opgesteld.
De Commissie wint het advies in van de Wetenschappelijke stuurgroep en het Wetenschappelijk comité geneesmiddelen en medische hulpmiddelen, en heeft al een voorstel ingediend voor een aanbeveling aan de Raad inzake de geschiktheid van bloed- en plasmadonoren en het screenen van donorbloed in de Europese Gemeenschap, waarin de verplichting wordt opgenomen dat personen in wier familie Creutzfeldt-Jakob is voorgekomen permanent als donor worden uitgesloten.
In het licht van de resultaten van lopende evaluaties en beoordelingen en van het ingewonnen advies, zal de Commissie specifieke maatregelen in overweging nemen met betrekking tot bloed en plasma als grondstoffen voor geneesmiddelen en de nieuwe variant van Creutzfeldt-Jakob. Maar wat betreft transfusiebloed bestaat er op dit ogenblik geen juridische basis die bindende voorschriften op het niveau van de Gemeenschap mogelijk maakt. Ik hoop dat er verandering zal komen in deze onbevredigende toestand wanneer het Verdrag van Amsterdam van kracht wordt, en dan met name artikel 152 daarvan.
Het spijt me dat ik zoveel tijd nodig heb gehad, maar dit is een uiterst gevoelige en belangrijke zaak. Ik wilde zo volledig mogelijk antwoorden.

Kaklamanis
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde graag u en de twee commissarissen, voor wie ik persoonlijk veel sympathie voel, van harte een voorspoedig 1998 toewensen. Ook wens ik alle collega's en alle Europese burgers een goede gezondheid. Voor een goede gezondheid zijn wensen echter niet voldoende. Daarvoor zijn, zoals u weet, concrete maatregelen nodig.
Ik dank de commissaris voor zijn volledige antwoord. Ik wilde hem alleen in herinnering brengen dat men ook in 1980 slechts vermoedens had over de overdracht van het aidsvirus door bloed, via bloedtransfusie. Omdat het slechts vermoedens waren, wilde men niet onmiddellijk de noodzakelijke maatregelen treffen. Deze kwamen pas in 1983 en wij weten allen helaas maar al te goed wat de gevolgen waren van deze vertraging met drie jaar. Daarom ben ik bezorgd. Als arts geef ik, ondanks het feit dat er slechts vermoedens zijn, de voorkeur aan onmiddellijke, verplichte maatregelen. Het kan best zijn dat deze in de toekomst overbodig zullen blijken te zijn, maar wij moeten voorkomen dat nu hetzelfde gebeurt als met het aidsvirus. Als wij wachten, is het misschien weer te laat.

Flynn
Ik dank de achtbare afgevaardigde voor zijn wensen voor de commissaris. Ik moet u zeggen dat dit inderdaad een kwestie is die zorgvuldige aandacht verdient. Zoals u weet zijn wij volledig gebonden aan de wetenschappelijke gegevens die ons op elk gegeven moment ter beschikking staan. Maar preventieve maatregelen worden beslist overwogen en ingevoerd in de lidstaten. We hebben het hier over donoren, screening, evaluatie en tests, en ook over onderzoek en diagnostische tests. Alle kwesties waar u zich zorgen over kunt maken worden voortdurend bekeken, en dat is ook de reden waarom wij die heel bijzondere bijeenkomst houden op 15 januari waarop alle informatie wordt samengebracht, zodat het goede advies van dat comité ons in de gelegenheid stelt te doen wat gedaan moet worden.

Thors
Ook ik wil mijn waardering uitspreken voor het voorstel dat bij de Raad op tafel ligt en waar de commissaris naar verwees. Ik heb kennis genomen van deze aanbeveling en ik ben van mening dat hiermee zou worden verboden dat mensen met deze ziekte bloed geven.
Kan de commissaris aangeven wanneer deze aanbeveling door de Raad aangenomen zal worden en hoe de discussie luidde bij de Raadsvergadering van november, toen deze kwestie volgens de berichten werd besproken?
Verder vraag ik mij af of de Commissie kan schatten hoeveel "risicobloed" er op de Europese markt aangetroffen is en daar moet worden verwijderd. Is de Commissie ervan overtuigd dat al het "risicobloed" verwijderd is?

Flynn
Dank u, mevrouw Thors, het doet me plezier dat u de bijeenkomst van 15 januari onder de auspiciën van het Comité voor farmaceutische specialiteiten ondersteunt. Dit wordt een uiterst waardevolle workshop van deskundigen ter zake. Zij zullen zich in het bijzonder bezighouden met de infectiviteitsdistributie, en daaronder valt ook weefseldistributie, tussen de nieuwe variant en de klassieke vorm van Creutzfeldt-Jakob. Ik moet ook zeggen dat er inderdaad een zekere hoeveelheid risicobloed bestaat, zoveel staat vast. Wij hebben begrepen dat die hoeveelheid erg beperkt is. De Commissie kan alleen rechtstreeks optreden voor geneesmiddelen die een Communautaire handelsvergunning hebben gekregen via de gecentraliseerde procedure. Geen enkel geneesmiddel op basis van bloed of plasma heeft tot op heden zo'n handelsvergunning gekregen.
Met gedecentraliseerde procedures ligt de zaak anders. Die vallen namelijk onder artikel 12 van 75/3/90/EEG, op grond waarvan we via de comitologieprocedure een beslissing kunnen nemen om de handelsvergunning in te trekken, met andere woorden, om het middel van de markt te halen.
Wat betreft de producten waar u het over had die met de nieuwe variant van Creutzfeldt-Jakob in verband staan, het Comité voor farmaceutische specialiteiten heeft zich hierover beraden en is met de aanbeveling gekomen dat alle resterende partijen uit de handel worden genomen. Dit is gebeurd. De gedecentraliseerde procedure biedt de mogelijkheid tot optreden, maar er zijn tot nu toe geen handelsvergunningen afgeleverd via de gecentraliseerde procedure.

De Voorzitter
Vraag nr. 48 van Sören Wibe (H-0964/97):
Betreft: De eis inzake een evenwichtige begroting in het stabiliteitspact
Het stabiliteitspact bevat de eis dat de begroting in de loop van de conjunctuurcyclus in evenwicht moet zijn. Heeft deze eis betrekking op een reëel of een nominaal evenwicht? Heeft de Commissie bijvoorbeeld rekening gehouden met de gevolgen voor de werkgelegenheid van de reële daling van de vraag die in de praktijk voortvloeit uit de eis van een nominaal financieel evenwicht in de afzonderlijke lidstaten? Het woord is aan de heer de Silguy, die ik een voorspoedig 1998 toewens.

de Silguy
Mijnheer de Voorzitter, ik dank u. Ik maak van deze gelegenheid gebruik om u, alle leden en uw gezinnen een goede gezondheid, veel geluk en succes toe te wensen.
De Commissie dankt de heer Wibe dat hij ze nogmaals de gelegenheid biedt om de inhoud en de betekenis van het pact voor stabiliteit en groei toe te lichten. Dat pact, waarmee het Parlement heeft ingestemd, is alleen maar de omzetting van de bepalingen van het Verdrag betreffende de Europese Unie. Het is in zekere zin het huishoudelijk reglement van de eurozone. Het pact is door alle lidstaten goedgekeurd en moet de goede werking van de Economische en Monetaire Unie garanderen door de nadere regels voor de toepassing van de artikelen 103 en 104 C van het Verdrag te preciseren. Het pact is ook een belangrijke factor voor de geloofwaardigheid van de euro.
Om de budgettaire manoeuvreerruimte van de lidstaten te herstellen, vraagt het pact de lidstaten op middellange termijn te blijven streven naar een sluitende begroting of een begrotingsoverschot. Het pact voor stabiliteit en groei legt dus geen enkele bijkomende dwang op. Het formuleert alleen een doelstelling. Het gaat uiteraard om een evenwicht of een overschot volgens de nationale comptabiliteit, met andere woorden een evenwicht of overschot dat in percentage van het BBP wordt uitgedrukt en dus op basis van nominale grootheden wordt berekend.
De staatshoofden en regeringsleiders hebben die doelstelling geformuleerd om de gunstige voorwaarden voor een duurzame groei van de productie en de werkgelegenheid te versterken. Het streven naar sluitende nationale begrotingen op middellange termijn kan immers voor de werkgelegenheid alleen maar positieve gevolgen hebben. Alleen een gezonde budgettaire situatie kan voor een duurzame groei en derhalve ook voor een significante toename van de werkgelegenheid zorgen. De sanering van de overheidsfinanciën is een voorafgaande voorwaarde voor een lage rentestand, die de investeringen en dus ook de groei en de werkgelegenheid bevordert.
Europa werkt sedert 1993 aan de sanering van de overheidsfinanciën en begint daarvan nu de vruchten te plukken. Ik wil dat bewijzen aan de hand van cijfers die de nuchtere werkelijkheid weergeven. In 1996 bedroeg het tekort minder dan 4, 2, de groei 1, 8 %; in 1997 bedroeg het tekort minder dan 2, 6, de groei 2, 6 %. Voor 1998 verwacht men een tekort van minder dan 2 % en een groei van 3 %. Het tekort en de groei blijven dus respectievelijk dalen en stijgen. Volgens de prognoses van de Commissie zal Europa in de drie jaar van 1997 tot 1999 bijna 4 miljoen banen creëren.

Wibe
Net als de anderen wil ik u allen allereerst een gelukkig nieuwjaar wensen, en de commissaris danken voor zijn antwoord.
Ik heb deze vraag gesteld om te onderzoeken of u dit verschil tussen een reëel en een nominaal tekort heeft besproken. Een reëel tekort is immers het begrotingstekort plus de wijziging van de vermogenspositie van het land, dat wil zeggen als een land, zeg, een staatsschuld van 150 % van het BNP heeft en een internationale inflatie of inflatie van de valuta, waarin de staatsschuld geplaatst is van 2 %, dan betekent dat immers dat men, ondanks het feit dat men een begrotingsevenwicht heeft, in werkelijkheid bezuinigt, spaart.
Dat houdt immers in, commissaris de Silguy, dat als er van ons een nominaal begrotingsevenwicht wordt geëist en de landen een staatsschuld hebben, en wij aannemen dat wij een inflatie kennen die normaliter ligt op 1 tot 3 %, dat dan de eisen van het stabiliteitspact leiden tot een reële inkrimping van de vraag. Bent u het er niet mee eens, commissaris de Silguy, dat ondanks uw optimistische verwachting dat een reële inkrimping van de vraag werkgelegenheid zal scheppen, dit leidt tot minder productie en meer werkloosheid?

de Silguy
Ik denk dat niet. De ervaring van de tien of vijftien voorbije jaren bewijst het tegendeel. Als het overheidstekort te groot is - boven 3 % wordt het wel zeer groot -, stijgt in de eerste plaats de schuld en in de tweede plaats ook de rentestand.
Ik neem een eenvoudig en duidelijk voorbeeld. Toen wij achttien maanden of een jaar geleden vaststelden dat 50 % van het spaargeld van de gezinnen diende om de overheidstekorten te financieren, moesten wij wel tot de conclusie komen dat die gelden beter konden worden gebruikt om productieve investeringen te financieren. De terugdringing van de overheidstekorten maakt dus spaargeld vrij voor de binnenlandse vraag. Het gaat dan om investeringen of consumptie, maar in elk geval om semi-duurzame goederen.

Alavanos
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde iets zeggen over de werkgelegenheid. Mijns inziens kan niet ontkend worden dat er een deflatoir beleid wordt gevoerd. Wij zouden ons oor echter eens te luisteren moeten leggen bij de Verenigde Staten. Daar wordt steeds nadrukkelijker gesproken niet over inflatie en oververhitting van de economie, maar over bevriezing. Ik vraag mij dan ook af waar de EMU in de huidige omstandigheden op uit zal draaien.
Nu wij het over de werkgelegenheid hebben, wil ik herinneren aan de manier waarop hier in Straatsburg oudejaarsavond werd gevierd. Duizenden jongeren vierden de komst van het nieuwe jaar met manifestaties van wanhoop. Vandaag was het belangrijkste nieuws in Griekenland de zelfmoord van een zestigjarige man. Hij liet een briefje achter waarop stond: " ik maak er een eind aan, want ik ben werkloos" . Daarom wilde ik vragen of met het oog op de onrustbarende werkloosheidscijfers in Duitsland, de zelfmoorden, het agressieve gedrag en de wanhoop van de jeugd de Commissie serieus over nieuwe oplossingen nadenkt.

de Silguy
Ik ben ervan overtuigd dat de euro een economisch kader zal creëren dat meer groei en dus ook meer werkgelegenheid in Europa zal genereren. Voorts weet ook ik zeer goed dat de euro het probleem van de werkloosheid niet zal oplossen en dat wij dat probleem bij de wortel moeten aanpakken. De werkloosheid heeft een aantal oorzaken en redenen die ook u zeer goed kent.
In 1997 hebben wij, althans op conceptueel niveau, eindelijk een doorbraak bereikt. De Europese Raad van november in Luxemburg heeft een nieuwe methode ontwikkeld. Ik vind die methode hoopgevend. Ze bestaat erin dat wij op Europees niveau samen een aantal concrete doelstellingen formuleren. Zo willen wij bijvoorbeeld dat over vijf jaar geen enkele jongere zes maanden na de universiteit of de school nog geen werk heeft. Dat is een voorbeeld van een op communautair niveau geformuleerde doelstelling. Vervolgens moeten alle lidstaten volgens hun eigen tradities en regels plannen opstellen en uitvoeren om die doelstelling te bereiken. Een keer per jaar zullen de staatshoofden en regeringsleiders de balans opmaken en aldus een multilateraal toezicht uitoefenen. Op dat ogenblik zullen de regeringen tegenover de publieke opinie en hun partners verplicht zijn rekenschap af te leggen, zodat wij kunnen zien of zij hun doel al dan niet hebben bereikt.
Ik meen dus dat wij het probleem van de werkloosheid door middel van diepgaande hervormingen moeten aanpakken. Die hervormingen zijn niet tegen de werknemers gericht maar moeten samen met hen worden uitgevoerd. Daarom is de sociale dialoog een belangrijke factor voor het uiteindelijke welslagen van de strijd tegen de werkloosheid.

Rübig
Mijnheer de commissaris, denkt u dat de ASEAN-crisis gevolgen zal hebben voor het bereiken van evenwichtige begrotingen?

de Silguy
Ik meen dat ik die vraag vanochtend in de plenaire vergadering al heb beantwoord. Wij moeten de crisis op de voet volgen. Ik kan de toekomst niet voorspellen, maar kan wel alle mogelijke en denkbare rampenscenario's verzinnen.
Op basis van wat wij vandaag weten, meen ik te mogen zeggen dat de crisis slechts beperkte gevolgen voor de groei in Europa zal hebben en dat ze de start van de euro niet zal beïnvloeden. In de eerste plaats zijn wij in termen van reële economie weinig afhankelijk van Azië, dat slechts 9 % van onze uitvoer voor zijn rekening neemt. In de tweede plaats stel ik vast dat de fundamentele economische factoren in Europa kerngezond zijn. De inflatie is laag en de rente is nooit lager geweest. De peilingen naar het vertrouwen bij de consumenten, investeerders en economische subjecten zijn altijd zeer positief. Ze zijn nooit zo gunstig geweest als nu.
Dat verklaart waarom het kapitaal - waarschijnlijk begint er bij degenen die actief zijn op de financiële markten een lichtje te branden - terugkeert naar de landen die het geloofwaardigst en het gezondst zijn, met andere woorden naar Amerika en Europa. Dat verklaart, samen met andere factoren, ook waarom de dollar zich handhaaft op het niveau dat wij hadden verwacht en waarop hij zich al verschillende maanden bevindt en waarom de rentestand tot een historisch laag niveau is gedaald.
Als zich geen onverwachte ontwikkelingen voordoen, meen ik dus dat de huidige situatie in reële termen geen invloed op de economie of de begrotingen zal hebben. Als ze toch gevolgen heeft, zullen die zeer beperkt zijn. Het heeft geen nut die nauwkeurig te berekenen.

De Voorzitter
Vraag nr. 49 van Tommy Waidelich (H-0968/97):
Betreft: EMU
Op de laatste Eurotop in Luxemburg is bepaald dat de lidstaten die niet deelnemen aan de derde fase van de EMU, behalve wanneer rechtstreekse "Eurovraagstukken" worden behandeld, kunnen deelnemen aan de Euro-X-raad. Kan de Commissie mededelen welk soort vraagstukken met deze term bedoeld wordt?

de Silguy
De staatshoofden en regeringsleiders hebben op de Europese Raad van Luxemburg in december jongstleden inderdaad de Euroraad opgericht. De ministers van de landen van de eurozone zullen informeel kunnen bijeenkomen om de problemen in verband met hun gezamenlijke specifieke verantwoordelijkheid met betrekking tot de enige munt te bespreken. Het gaat hier om aangelegenheden die te maken hebben met het gemeenschappelijke en solidaire beheer van eenzelfde munt voor zover die uitsluitend de eurolanden aangaan. Voorbeelden zijn het wisselkoersbeleid voor de euro, de als afschrikking bedoelde sancties in het kader van het stabiliteits- en groeipact en de voorbereiding van herschikkingen binnen het nieuwe Europees monetair stelsel. Dat zijn echter slechts voorbeelden. Overeenkomstig de wens van het Europees Parlement zal de Commissie bovendien aan alle bijeenkomsten van de Euroraad deelnemen en kan ook de Europese Centrale Bank daar zo nodig worden uitgenodigd. Zoals de geachte afgevaardigde opmerkt, hebben de staatshoofden en regeringsleiders echter gepreciseerd dat alle kwesties van gemeenschappelijk belang door de ministers van alle lidstaten zullen worden besproken. Ik denk bijvoorbeeld dat de problemen in verband met de coördinatie van het economisch beleid en met de grote richtsnoeren voor het economisch beleid met vijftienen moeten en zullen worden besproken. Dat geldt ook voor alles wat verband houdt met de interne markt, de belastingharmonisatie en de sociale problemen. Belangrijk is voorts dat de Europese Raad eraan heeft herinnerd dat de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën van de Vijftien en niet de Euroraad gemachtigd is om de beslissingen volgens de bepalingen en procedures van het Verdrag te nemen. Die centrale rol, die de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën, op uitdrukkelijke vraag van de Europese Raad, op voorstel en met de steun van de Commissie zal moeten spelen, bevestigt de eenheid en de samenhang van de Gemeenschap op economisch gebied.

Waidelich
Ik wil u graag danken voor uw antwoord. Ik wil niet bij de anderen achterblijven en ook ik wens u een gelukkig nieuwjaar, vooral de commissaris. Wij gaan allemaal een spannend jaar tegemoet, waarin wij immers de euro op gang moeten krijgen, en de commissaris heeft hier wel het allermeest mee te maken. Ik ben immers een van de Zweedse parlementariërs die deze gebeurtenis als zeer positief ervaren, dat wil zeggen dat wij nu een euro krijgen en daarmee de mogelijkheid om valutaspeculatie tegen te gaan en daarmee eigenlijk ook een grotere zelfstandigheid voor de staten om onder de bescherming van de euro hun economisch beleid te voeren.
In uw antwoord werd ons ook gezegd dat er veel informele vergaderingen in de zogenaamde Euro-X-raad zullen komen. Voorzover ik het begrijp, betekent dat dat er geen formele discussies zijn over meerderheidsbesluiten en dergelijke. Wellicht kan door de commissaris worden bevestigd of dat juist is.
Ik zou graag zien dat deze Euro-X-raad zich tot een forum ontwikkelde dat een meer politiek tegenwicht tegen de Centrale Bank zou kunnen vormen, met meer democratische controle en daarnaast een coördinatie van het economisch beleid.

de Silguy
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de heer Waidelich voor deze wensen, ook voor een succesrijke start van de euro. Ik kan u verzekeren dat wij al het mogelijke doen om van die start een succes te maken.
De Euroraad is een nuttig orgaan omdat wij nu eenmaal nooit genoeg kunnen overleggen. Wij hebben een gemeenschappelijk federaal monetair beleid - laten wij de juiste woorden gebruiken - en een economisch beleid dat nog steeds tot de bevoegdheid van de lidstaten behoort. Wij moeten de coördinatie en onze gemeenschappelijke actie versterken. Daarom zijn meer contacten tussen de ministers van Financiën belangrijk.
Dat betekent evenwel niet dat men het evenwicht van het Verdrag moet verstoren. Ik meen dat de Euroraad op het gebied van bewustwording en analyse een nuttige rol zal spelen. Wij moeten er echter op toezien - de Commissie zal dat in elk geval doen - dat de bevoegdheden waarin het Verdrag voorziet ook volgens de bepalingen van het Verdrag - voorstel van de Commissie, advies van de Europese Raad en beslissing van de Raad - uitgeoefend worden door het orgaan dat het Verdrag heeft bepaald, in dit geval de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën.

Andersson
Ook ik wil graag net als de eerdere sprekers iedereen een gelukkig nieuwjaar wensen. Net zoals mijn collega Waidelich, hoor ook ik tot de Zweden die de invoering van de euro als heel positief ervaren en hopen dat dit moeilijke proces goed verloopt.
Het spreekt vanzelf dat de landen die aan de EMU deelnemen, ook zullen deelnemen aan de nog te vormen EuroX-raad en aan de informele vergaderingen. Ook de landen die ervoor gekozen hebben om niet mee te doen, kunnen er echter belang bij hebben om ingelicht te worden over hetgeen op de vergaderingen van de Euro-X-raad gebeurt. Is er over gedacht op welke wijze de landen die niet aan de EMU deelnemen, na de invoering daarvan zullen worden geïnformeerd?

de Silguy
Mijnheer Andersson, u is voorstander van de euro maar uw land heeft gezegd voorlopig niet te willen meedoen. Ik zou u dan ook twee overwegingen of argumenten willen meegeven waarover men zich in uw land eens zou moeten bezinnen.
Meent u werkelijk dat een land dat niet aan de euro deelneemt een monetair beleid zal kunnen voeren dat volledig onafhankelijk is van de eurozone, die per definitie zeer sterk zal zijn? Ik vraag mij dat af. Wie niet aan de euro deelneemt, zal het monetaire beleid moeten volgen zonder dat mee te hebben bepaald.
In de tweede plaats zijn er de ondernemingen. Zullen die, ook als hun nationale regeringen ze toestaan in de landen buiten de eurozone in euro te werken, toch geen bijkomende kosten moeten dragen? Iemand zal hoe dan ook het wisselrisico tussen de euro en de niet-euromunt moeten dragen. Dat wisselrisico verdwijnt in de eurolanden en dus zullen de ondernemingen en de banken dat niet meer moeten doorrekenen. Voor de landen die niet aan de euro deelnemen, blijft dat echter een probleem. Mijnheer Andersson, die twee overwegingen of argumenten verdienen volgens mij een nader onderzoek.
Om uw vraag concreet te beantwoorden, kan ik u zeggen dat de Euroraad wel een informeel orgaan is, maar dat zijn werkzaamheden toch transparant moeten zijn. De aanwezigheid van de Commissie en het feit dat de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën de beslissing zal nemen garanderen dat de informatie op transparante wijze zal worden verstrekt in alle Europese landen, ongeacht of ze aan de euro deelnemen. Men kan de eurolanden niet beletten onderling overleg te plegen. Het belang van de resolutie van de Europese Raad ligt in het feit dat dit overleg op die manier in een procedure en een regeling wordt ingepast die zowel de transparantie als de eenheid van de Europese Unie garanderen.

De Voorzitter
Vraag nr. 50 van Jan Andersson (H-0970/97):
Betreft: Eventuele uitbreiding van het aantal criteria voor economische en monetaire samenwerking
De huidige monetaire samenwerking in de Europese Unie draait om verwezenlijking van prijsstabiliteit. In het debat over de verdere ontwikkeling van de EMU wordt echter een groot aantal andere mogelijkheden geopperd om ook andere criteria voor samenwerking toe te voegen. Gesproken wordt bijvoorbeeld over groei als criterium dat ernstige overweging verdient.
Hoe staat de Commissie tegenover toevoeging van groei als criterium voor economische en monetaire samenwerking?

de Silguy
De vraag van de heer Andersson biedt mij de gelegenheid alle misverstanden over criteria, middelen en doelstellingen weg te nemen.
Er zijn criteria voor de totstandbrenging en de goede werking van de Economische en Monetaire Unie. Daarnaast zijn er doelstellingen en middelen voor de coördinatie van het economisch beleid. De criteria voor de overgang naar de Economische en Monetaire Unie staan in artikel 109 J van het Verdrag betreffende de Europese Unie. Op basis daarvan moeten de Commissie en de Raad kunnen nagaan of een hoog niveau van duurzame convergentie tussen de lidstaten is bereikt.
Een van die criteria is "het bereiken van een hoge mate van prijsstabiliteit" . Dat is ook de belangrijkste opdracht van het Europees systeem van centrale banken. Artikel 105 van het Verdrag bepaalt: " Het hoofddoel van het ESCB is het handhaven van prijsstabiliteit. Onverminderd het doel van prijsstabiliteit ondersteunt het ESCB het algemene economische beleid in de Gemeenschap ten einde bij te dragen tot de verwezenlijking van de in artikel 2 omschreven doelstellingen van de Gemeenschap" .
Welnu, in artikel 2 staat dat een van die doelstellingen "een duurzame en niet-inflatoire groei" is. Groei kan men niet decreteren. Groei is het resultaat van het economische beleid en onontbeerlijk om veel banen te kunnen creëren. Het werkgelegenheidsbeleid is trouwens de politieke prioriteit van de Europese Unie. Welnu, prijsstabiliteit is onontbeerlijk voor een duurzame groei en derhalve ook voor een hoog niveau van sociale bescherming. Het beste bewijs daarvoor is dat Europa teruggekeerd is naar de groei en dat die groei gepaard is gegaan met een lagere inflatie. Ik herinner u eraan dat de inflatie en de groei in 1996 respectievelijk 2, 6 % en slechts 1, 8 % bedroegen. In 1997 is de inflatie tot 2, 1 % gedaald en is de groei tot 2, 6 % gestegen. In 1998 zou de inflatie ongeveer op hetzelfde peil moeten blijven en zou de groei tot 3 % moeten stijgen.
De sociale partners hebben het nut van die strategie goed begrepen. Zoals uit hun gemeenschappelijke adviezen en meer bepaald uit hun advies aan de recente Europese Raad blijkt, ondersteunen zij die strategie. In die omstandigheden denkt men er dan ook niet aan die uitstekende criteria te herzien. Alleen een duurzame groei en een beheerste inflatie kunnen zorgen voor het geschikte kader om werkgelegenheid te creëren, ook al vergt de bestrijding van de werkloosheid ook fundamentelere, volgens mij ook structurelere maatregelen. Dat is de weg die de Europese Raad van Luxemburg in november heeft geopend en waarnaar ik in mijn antwoord op een vorige vraag heb verwezen.

Andersson
Ik wil graag eerst wat zeggen over datgene wat de commissaris zei over mijn vorige bijdrage, namelijk dat landen die buiten de EMU staan geen zelfstandig valutabeleid kunnen voeren. Daar ben ik het mee eens; het is een waanbeeld te denken dat men van buiten de EMU een zelfstandig valutabeleid kan voeren. Ik ben het er ook mee eens dat bedrijven in landen die niet aan de EMU meedoen vanzelfsprekend afhankelijk zijn van wat er binnen het eurogebied gebeurt.
Er is echter kritiek op de EMU en de EMU krijgt weinig steun van het publiek in Europa. Dat valt niet te ontkennen. Een van de redenen hiervoor is het feit dat wij op het moment van de invoering van de EMU een veel te hoge werkloosheid kennen. Het valt niet te ontkennen dat wellicht een rol gespeeld heeft dat men vóór alles naar prijsstabiliteit heeft gestreefd en dat dat alle andere doelstellingen heeft overheerst. Ik zou graag meer evenwicht tussen prijsstabiliteit en groei zien. Ik ben niet tegen prijsstabiliteit, integendeel. Maar er zou een beter evenwicht moeten zijn tussen het streven naar groei en het streven naar prijsstabiliteit.

de Silguy
Ik zou kort willen antwoorden dat de convergentie- of stabiliteitscriteria volgens mij geen hinderpalen zijn voor de groei. Ze ondersteunen integendeel de groei, ook al moeten wij ervoor zorgen dat die meer werkgelegenheid genereert. Men kan de Europese publieke opinie die nieuwe aanpak niet doen aanvaarden als men hem niet uitlegt. Daarvoor moeten wij volgens mij een grote inspanning doen.
In de tweede plaats moeten wij de publieke opinie geruststellen. Daarom moeten wij de bestrijding van de werkloosheid, die nu een politieke prioriteit van de Europese Raad en de Raad van ministers is geworden, een concrete inhoud en invulling geven. Daartoe heeft de Europese Raad zich in november in Luxemburg verbonden. Wij moeten het gecreëerde kader nu invullen.
Ik meen dat men voor een veelbelovende aanpak heeft gekozen. Die komt overeen met de succesrijke aanpak van de totstandbrenging van de Economische en Monetaire Unie. Het gaat om een aanpak waarbij men doelstellingen formuleert. Wij moeten op die weg voortgaan.

Lindqvist
In tegenstelling tot de eerdere vragenstellers, hoor ik wat de EMU betreft tot het kritische deel van de Zweedse afvaardiging naar het Parlement. Ik vraag mij af waarom men niet ook andere criteria dan prijsstabiliteit zou kunnen ontwikkelen - werkgelegenheid is helemaal niet genoemd, groei is wel genoemd. De Amerikaanse Federal Reserve heeft immers al deze drie criteria opgenomen in de definitie van het arbeidsterrein van de Federal Reserve.
Ik heb deze week deelgenomen aan een hoorzitting in de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, waarvan ik lid ben. Het was een zeer interessant hoorzitting, aangezien de deelnemende deskundigen het nu net hadden over de kwestie van het gebrek aan evenwicht bij de ECB, dat wil zeggen dat enkel de prijsstabiliteit meetelt. Ook werd daarbij het gebrek aan democratie aan de orde gesteld, nu men niet precies weet wie aan de ECB opdrachten geeft. Mijn vraag aan u zou zijn: kunt u vertellen wie opdrachten geeft aan de ECB; is dat het Parlement, de Raad of een andere instelling?

de Silguy
Mijnheer de Voorzitter, ik zal deze vraag kort beantwoorden. Ik meen dat u gehaast is en dat wij onze tijd al hebben opgebruikt. Wat de heer Lindqvist zegt, verbaast mij niet. Ik meen dat hij zich heftig tegen de euro verzet. Dat is zijn recht. U zult begrijpen dat ik het met hem niet eens kan zijn. Aangezien hij het voorbeeld van de Verenigde Staten heeft aangehaald, zou ik er willen op wijzen dat de Verenigde Staten zich hebben voorgenomen hun begroting tegen het begin van het volgende decennium in evenwicht te brengen en dat zij vanaf dat jaar een sluitende begroting en waarschijnlijk zelfs een begrotingsoverschot zullen hebben. Ook dat voorbeeld bewijst voor mij dat een sluitende begroting, groei en het creëren van werkgelegenheid niet onverenigbaar zijn.
Een tweede opmerking betreft de Europese Centrale Bank. U zult de toekomstige leiders van de Europese Centrale Bank uitvoering kunnen ondervragen. Ik weet dat u hen zult horen voor zij door de Europese Raad formeel worden benoemd. Dat zal voor hen een goede gelegenheid zijn om u uit te leggen hoe zij hun monetair beleid willen voeren. Ook hier meen ik dat de bestrijding van de inflatie een onontbeerlijke voorwaarde is voor groei.

Waidelich
Ik ben het met de commissaris eens dat gezonde overheidsfinanciën en lage renten goed zijn voor de groei. Ik denk ook dat de euro door valutastabiliteit goed is voor de groei en werkgelegenheid in Europa, vooral dan in de eurolanden. Hiernaast moet er echter volgens mij naar andere mogelijkheden gekeken worden. Ik denk dat een streven naar groei, zoals van de Federal Reserve in de Verenigde Staten, een manier kan zijn om voortgang te boeken. Ik vraag mij of ik de commissaris goed begrepen heb en vraag daarom het volgende: is het formeel mogelijk om de groei nog als criterium toe te voegen, als de regeringsleiders het daarover eens zijn?

de Silguy
Ik meen niet dat men op middellange of lange termijn het beleid van de Federal Bank in de Verenigde Staten tegenover het beleid van de Bundesbank in Duitsland kan stellen. Als u de cijfers over een periode van 10, 15 of 20 jaar bekijkt, zult u vaststellen dat de resultaten niet erg verschillen, ook al komen op bepaalde ogenblikken appreciatieverschillen tot uiting.
In de tweede plaats kan groei geen criterium in de zin van het Verdrag zijn. Nogmaals, groei kan men niet opleggen: hij is het gevolg van een goed economisch beleid. Men kan wel zeggen dat de groei een doelstelling van ons economisch beleid is en dat de werkgelegenheid daarin centraal staat.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer de Silguy. Omdat de tijd voor dit deel van het Vragenuur verstreken is, zullen de vragen nrs. 51 tot en met 55 schriftelijk worden beantwoord.

Oreja Aguirre
Ik zou de geachte afgevaardigde willen wijzen op de conclusies van de Raad van 24 november 1997. Hierin werd verklaard dat de Commissie bij het indienen van voorstellen ter bevordering van de muziek dient uit te gaan van het besluit van 22 september 1977 inzake de toekomst van culturele acties in Europa, waarin de mogelijkheid wordt overwogen van een enkele regeling voor de cultuur als geheel.
Wat dat betreft hebben we in de afgelopen jaren sinds het onderwerp "cultuur' in artikel 128 werd opgenomen, heel wat ervaring opgedaan en wel door middel van de drie programma's: ARIANE, KALEIDOSCOOP en RAPHAEL. Zowel het Parlement als de Raad zijn er echter van uitgegaan dat deze programma's een experimentele functie hadden en dat het beter is in de toekomst alle facetten van de cultuur in één globaal kader onder te brengen.
Om die reden zullen overeenkomstig de wens van het Parlement en de Raad de verschillende gebieden van kunst en cultuur in de voorstellen van de Commissie die binnenkort worden ingediend - en waarin speciale aandacht zal worden geschonken aan de muziek - in één enkel kader zijn ondergebracht.
Wat betreft de werkgelegenheid op cultureel gebied wil de Commissie u erop wijzen dat zij in de loop van de komende weken een Groenboek over cultuur, de culturele branches en de werkgelegenheid zal voorleggen waarin een speciale plaats voor muziek is ingeruimd. Deze studie is al in een vergevorderd stadium - ofschoon nog niet afgerond - maar hopelijk kan ik mevrouw Izquierdo Rojo geruststellen met het bericht dat muziek een speciale plaats zal innemen in het Groenboek.
Aangaande de communautaire steun die de afgelopen jaren aan muziek verstrekt is, kan de Commissie de geachte afgevaardigde de lijst ter beschikking stellen die voor informatieve doeleinden verspreid is ter gelegenheid van de hoorzitting die het Europees Parlement op 18 juni jongstleden aan dit onderwerp heeft gewijd.
Dan zou ik er nog op willen wijzen dat de Commissie van mening is dat samenwerkingsprojecten op het gebied van muziek voor steun in aanmerking moeten komen mits zij voldoen aan de voorwaarden van de bestaande communautaire programma's en initiatieven. Voor 1998 zijn dat het programma KALEIDOSCOOP en de uitnodiging tot het indienen van voorstellen die de komende dagen uit hoofde van begrotingslijn B3-2003 gepubliceerd wordt onder de titel "Communautaire steun voor culturele ontwikkelingsprojecten" .
Als u bedenkt dat de genoemde programma's en initiatieven openstaan voor een breed gamma van artistieke disciplines en dat de culturele kwaliteit van de projecten een van de bepalende criteria is voor selectie, dan zult u begrijpen dat de Commissie op dit moment niet kan voorspellen hoeveel steun er in 1998 aan die sector wordt verleend.
Waarop ik uw aandacht echter met name zou willen vestigen - iets wat mevrouw Izquierdo Rojo trouwens heel goed weet - is dat het verlenen van rechtstreekse steun aan orkesten die in financiële moeilijkheden verkeren tot de verantwoording van de lidstaten behoort. Die hebben de taak hun prioriteiten te bepalen ten aanzien van de verlening van overheidssteun aan instellingen voor muziek, terwijl de communautaire actie overeenkomstig artikel 128 van het Verdrag en het subsidiariteitsbeginsel tot doel heeft de samenwerking tussen de lidstaten te bevorderen.
Niettemin ondersteunt de Gemeenschap door middel van het programma KALEIDOSCOOP eveneens orkesten, zoals bijvoorbeeld het European Youth Orchestra en het Orquesta Barroca. Dat wil zeggen dat we wel programma's en orkesten ondersteunen waarin de verschillende lidstaten vertegenwoordigd zijn. Voorts kan ik u zeggen dat ik persoonlijk van mening ben dat dit soort steunregelingen moet worden gestimuleerd. Naar mij idee is het bijzonder symbolisch dat er dergelijke orkesten bestaan die uit mensen van alle lidstaten zijn samengesteld.
In de toekomst zal de muziek dus zijn opgenomen in het kaderprogramma voor Europees cultureel beleid. Ik zou van deze gelegenheid gebruik willen maken om uw aandacht hier speciaal op te vestigen, omdat ik denk dat ofschoon dit kaderprogramma beslist als referentiekader zal kunnen dienen voor hetgeen tot nog toe ondernomen is, we ons beleid toch ook moeten vernieuwen. We moeten duidelijk voor ogen hebben waar we eigenlijk naartoe willen met ons cultuurbeleid in de Gemeenschap. Dat is namelijk een vrij ongewisse vraag die nog alle ruimte laat voor discussies en onduidelijkheden, wat samenhangt met het feit dat sommige lidstaten van oordeel zijn dat dit onderwerp maar in heel beperkte mate een communautaire aangelegenheid is. Andere lidstaten zitten weer met grondwettelijke problemen omdat hun grondwet zelf belemmeringen opwerpt om de nationale cultuur naar communautair niveau over te hevelen. Het Parlement en de Raad hebben mijns inziens en naar de overtuiging van de Commissie dan ook het juiste besluit genomen en nu is het zaak dat dit belangrijke kaderprogramma voor de cultuur goed wordt voorbereid.
En in dat kader zal het onderwerp muziek de plaats krijgen die het toekomt. In verband hiermee zullen we op 29 en 30 september een forum houden waar het Parlement naar behoren zal zijn vertegenwoordigd. Op het ogenblik heb ik om de 2 of 3 weken een bijeenkomst met een groep mensen uit de muziekwereld en andere culturele branches, zoals bijvoorbeeld met de heer Gutiérrez Aragón, een van de velen die aan deze bijeenkomsten heeft deelgenomen. Alle landen zijn in deze bijeenkomsten vertegenwoordigd geweest en op elke vergadering ben ik met zo'n twaalf mensen bijeengekomen, vooral om inspiratie op te doen en om te weten wat naar de mening van de Europese samenleving op cultureel gebied kan worden ondernomen. Op grond van de resultaten van die bijeenkomsten kunnen wij het document opstellen waar de Raad ons om verzocht heeft en dat ook door het Parlement bepleit is en dat we voor 1 mei dienen voor te leggen. We zullen van nu tot 1 mei dan ook hard aan de slag moeten gaan. Natuurlijk kunt u er zeker van zijn, mevrouw Izquierdo Rojo, dat wij ons terdege rekenschap zullen geven van de betekenis van de culturele activiteiten en vanzelfsprekend ook - als we het over muziek hebben - van de mate waarin zij kunnen bijdragen tot het creëren van werkgelegenheid.

Izquierdo Rojo
Ik zou de commissaris willen bedanken voor zijn uitvoerige antwoord dat heel positief en vooral ook heel bemoedigend is.
Ik zou er nog geruster op zijn als we, gezien de mate waarin het beleid tot nog toe tekort is geschoten, de aandacht extra zouden vestigen op vernieuwende aspecten. Om die reden, en om te voorkomen dat de subsidiariteit in de volgende fase de ontwikkelingen afremt, zou ik, met de bedoeling dat prestigieuze, befaamde orkesten bereikt worden die nog onvoldoende steun ontvangen hebben - en dat is nu juist het probleem: dat wat we tot nog toe gedaan hebben, geen zin heeft omdat het ontoereikend is om de muziek te bevorderen - willen vragen of er akkoorden en overeenkomsten met verschillende instellingen voorzien zijn om te voorkomen dat de verwezenlijking van deze doelstelling door de subsidiariteit zelf - wegens het gebrek aan muzikale cultuur - wordt belemmerd.

Oreja Aguirre
Inderdaad, ik denk dat zulke akkoorden moeten worden nagestreefd. Gezien de - algemeen bekende - betrokkenheid van mevrouw Izquierdo met dit soort onderwerpen zou ik haar willen vragen al haar initiatieven of ideeën terzake naar voren te brengen, want nu is het moment om dat te lanceren aangezien we op 1 februari beginnen met het opstellen van dit project. Van nu tot 1 februari willen wij ons in het kader van dat grote forum openstellen voor alle mogelijke ideeën.
We hebben de verleiding willen weerstaan waarin de Commissie soms gebracht wordt om in beslotenheid projecten voor te bereiden. We hebben daarvoor niet gekozen; op geen enkel gebied is het raadzaam dat te doen maar nog minder op het terrein van de cultuur. Daarom wenden wij ons tot acteurs, beeldende kunstenaars, artiesten, dichters, parlementariërs en regeringen om binnen het kader van dat forum zoveel mogelijk ideeën te vergaren. U kunt er ook zeker van zijn dat ik, voordat het betreffende document op 1 mei wordt voorgelegd, zal proberen met de cultuurcommissie bijeen te komen om kennis te nemen van de verschillende standpunten terzake.
Deze kwestie lijkt mij inderdaad van belang en ik zou hierop nader willen ingaan met duidelijke antwoorden bij de hand wanneer het kaderprogramma verder is uitgewerkt dat op 1 mei zal worden voorgelegd.

von Habsburg
Mijnheer de commissaris, ik wil u vooral hartelijk danken voor uw reactie op de vraag van mevrouw Izquierdo Rojo. Maar ik wil er nog twee vragen aan toevoegen. Sinds ik in het Parlement ben, is er eigenlijk slechts een keer veel succes geboekt op het gebied van muziek. Dat was destijds in het Jaar van de Muziek, dat op initiatief van onze collega Hahn heeft plaatsgevonden. Het was werkelijk een groot succes. Heeft u hiernaar gekeken bij het opstellen van de plannen voor de komende tijd die u op 1 mei zult voorleggen?
Ten tweede, ik maak mij veel zorgen over het verval van onze volksmuziek. Het is een feit dat de verschillende massamedia de volksmuziek successievelijk te gronde richten. Zult u in uw programma ook deze belangrijke aspecten een plaats geven en de volksinstrumenten door de ondersteuning van deze muziek bevorderen? Dit hebben wij in de toekomst hard nodig!

Oreja Aguirre
Ik moet zeggen, mijnheer von Habsburg, dat u met uw opmerking over volksmuziek een gevoelige snaar bij mij geraakt heeft.
En wel omdat Europa onder meer juist gekenmerkt wordt door zijn rijke verscheidenheid. Want wat is Europa nu eigenlijk? En wat is de Europese eenheid? De Europese eenheid bestaat uit een grote verscheidenheid van volkeren, elk met zijn eigen tradities, leefwijzen en gewoonten. Dat is het grote verschil in vergelijking met de melting pot van de Verenigde Staten.
Het voornaamste verschil is dat wij die rijke verscheidenheid moeten zien te bewaren. Muziek en volksliedjes maken natuurlijk deel uit van die verscheidenheid en moeten beschermd worden.
Wat betreft het Europees Jaar van de Muziek kan ik me nog heel goed herinneren dat ik hier zat maar dan in een andere functie, in de Raad van Europa, toen het Europees Jaar van de Muziek van start ging. Dat was inderdaad een groot succes, wat te danken was aan het feit dat het niet alleen om hoogstaande cultuur ging maar dat getracht werd het respect voor de culturele diversiteit te beklemtonen.
Hiermee zal rekening worden gehouden en wat betreft het programma dat wij op 1 mei zullen voorleggen, kan ik u zeggen dat ik terdege kennis heb genomen van uw wens die ik volledig onderschrijf.

De Voorzitter
Vraag nr. 57 van Hugh McMahon (H-1001/97):
Betreft: Uitzending van belangrijke sportevenementen via terrestrische televisie in de EU
Kan de Commissie het Parlement meedelen of er vooruitgang is geboekt bij de onderhandelingen met de lidstaten over de opstelling van een lijst met belangrijke nationale en internationale sportevenementen, zoals de Five Nations Rugby, de Open Golfkampioenschappen en Wimbledon, die voor alle EU-burgers toegankelijk zullen blijven?

Oreja Aguirre
Tijdens de medebeslissingsprocedure betreffende de wijziging van de richtlijn "Televisie zonder grenzen" heeft het Parlement een amendement aangenomen met als doel de vrije toegang van het publiek tot bepaalde belangrijke sportevenementen op televisie op het hele grondgebied van de Europese Unie veilig te stellen. Dat was nog niet opgenomen in het door mij ingediende voorstel voor een richtlijn van 22 maart 1995, waarin de toegang tot bepaalde sportevenementen buiten beschouwing was gelaten. Toen ik in de plenaire vergadering hoorde van het initiatief van het Parlement om in de richtlijn de mogelijkheid op te nemen om de toegang van het publiek tot bepaalde sportevenementen veilig te stellen, vond ik dat een interessant idee dat ik onthouden heb.
Ik kan u zeggen dat in de bemiddelingsfase - want na de tweede lezing was er nog geen overeenstemming bereikt - gebleken is, en daarmee was ik het eens, dat het onmogelijk was de grote sportevenementen op communautair niveau zogezegd binnen een geharmoniseerd verband te plaatsen. Het was belangrijk op de een of andere manier het standpunt weer te geven dat er evenementen zijn waarvan de uitzending vrij toegankelijk behoort te zijn, maar wat sommigen - waaronder ikzelf - niet mogelijk achten, is dat deze evenementen op communautair niveau in een geharmoniseerd verband worden geplaatst.
Daarom omvat de nieuwe richtlijn een aantal regels die de lidstaten in de gelegenheid moeten stellen maatregelen te treffen met als doel het recht op informatie te beschermen en de toegankelijkheid te garanderen van televisieuitzendingen van nationale of niet-nationale evenementen die voor de samenleving van groot belang zijn. De voorbeelden die we dan gewoonlijk geven zijn die van de Olympische Spelen, de Wereldkampioenschappen voetbal en de Europese voetbalkampioenschappen.
Deze regelingen staan in een nieuw artikel 3 bis van de richtlijn. Samen vormen ze een systeem, het zogeheten systeem van wederzijdse erkenning dat ontduiking van de nationale maatregelen moet tegengaan die de toegang tot televisie-uitzendingen van belangrijke evenementen waarborgen. Dat systeem werkt in drie fasen:
In de eerste plaats kunnen de lidstaten een lijst met belangrijke evenementen opstellen en maatregelen nemen om ervoor te zorgen dat een groot deel van het publiek niet van de mogelijkheid verstoken blijft om dergelijke evenementen al dan niet rechtstreeks via vrij toegankelijke uitzendingen te volgen.
In de tweede plaats dienen deze maatregelen te worden gemeld bij de Commissie. Deze zal bepalen of ze in overeenstemming zijn met het Gemeenschapsrecht, waarbij zij het advies zal inwinnen van een uit hoofde van deze richtlijn opgerichte commissie, de commissie voor het contact met vertegenwoordigers van de lidstaten. Indien een pakket nationale maatregelen verenigbaar blijkt te zijn met het Gemeenschapsrecht, zullen de overige lidstaten in alle gevallen in kennis moeten worden gesteld van deze maatregelen, die tevens moeten worden gepubliceerd in het Publicatieblad.
In de derde plaats dienen de lidstaten te garanderen dat de radio- en televisieomroepen die aan hun rechtspraak onderworpen zijn, de lijst met evenementen die andere lidstaten aan de hand van deze procedure hebben opgesteld, zullen respecteren.
Tenslotte wil ik erop wijzen dat de nieuwe richtlijn op 30 juli 1997 is gepubliceerd en van kracht is geworden. De lidstaten hebben tot 31 december 1998 de tijd om de richtlijn in hun nationale rechtsstelsel op te nemen.
In de contactcommissie is uitvoerig gediscussieerd over de toepassing van artikel 3 bis en tot op heden heeft de Commissie nog geen enkele officiële kennisgeving van de lidstaten ontvangen. Het is de Commissie echter bekend dat een grote meerderheid van de lidstaten - niet allemaal - maatregelen heeft genomen of denkt te nemen om de toegang van het publiek tot televisie-uitzendingen van belangrijke evenementen veilig te stellen, en wij hopen hiervan in de loop van 1998 op de hoogte te worden gesteld.
Tot slot en om op uw specifieke vraag in te gaan, mijnheer McMahon, moet gezegd dat het Verenigd Koninkrijk de drie evenementen die u genoemd heeft op de lijst dient te zetten die aan de Commissie moet worden voorgelegd, en dat die dan vervolgens van oordeel moet zijn dat deze evenementen daadwerkelijk dienen te worden beschouwd als belangrijke sportevenementen. Dat is het mechanisme waarin de richtlijn voorziet. Het gaat, nogmaals, niet om harmonisering, dat wil zeggen het gaat niet om een enkele lijst maar om meerdere lijsten van alle lidstaten, waarbij elke lidstaat op grond van het beginsel van wederzijdse erkenning instemt met de lijst van de overige lidstaten. Uiteindelijk is het dan aan de Commissie om het groene licht te geven en te bevestigen dat de regelingen in overeenstemming zijn met het Gemeenschapsrecht.

McMahon
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de Commissaris voor zijn buitengewoon uitvoerige uitleg. Een antwoord van maar liefst 6 minuten en 47 seconden, voorwaar een volledig en uitputtend antwoord.
Wat uit zijn antwoord blijkt, en wat misschien moet worden benadrukt, is dat geen enkele lidstaat hem inlichtingen gegeven heeft. Gaat hij de lidstaten onder druk zetten om inlichtingen te geven, om hem een lijst te geven? Hoe vaak wil hij die commissie bij elkaar laten komen en is hij van plan om de procedure wegens schending van het Gemeenschapsrecht in te roepen als de lidstaten hem geen lijst geven?

Oreja Aguirre
Mijnheer McMahon, een lidstaat kan niet worden verplicht een lijst in te dienen. Hij kan dat ook niet doen. Dat is dan zijn probleem. Als een lidstaat een lijst indient die buitensporig is wegens het aantal evenementen dat erop staat of vooral wegens het soort evenementen - bijvoorbeeld alle voetbalwedstrijden - dan zou de Commissie die lijst afwijzen. Maar niets of niemand kan een lidstaat beletten geen enkel evenement op de lijst te zetten. Daar is niets op tegen.
Ik zal dan ook niets ondernemen. Ik wacht alleen maar af dat mij de lijsten worden toegezonden. En ik ben er zeker van dat vrijwel alle lidstaten de lijst zullen opsturen. Het kan zijn dat een lidstaat besluit dat niet te doen - ik weet althans dat er een lidstaat is die tot nog toe niet van plan is geweest de lijst in te dienen, waarbij ik moet vermelden dat het niet de lidstaat is die ik het beste ken maar een andere. Ook dat behoort dus tot de mogelijkheden.
Wat betreft de contactcommissie leek het ons een goede zaak als de Commissie niet in haar ivoren toren zou blijven zitten, maar in de gelegenheid zou worden gesteld advies in te winnen. Bij wie? Bij een contactcommissie. Het uiteindelijke besluit wordt natuurlijk door de Commissie genomen. En het spreekt vanzelf dat als een lidstaat een besluit van de Commissie naast zich neerlegt, de Commissie de vereiste stappen zal nemen.

Cunningham
Ik heb een korte vraag. Ik wil graag weten hoe het zit met de Ryder Cup. De Ryder Cup is zoals u weet onlangs voor het allereerst in Spanje gehouden. Het is waarschijnlijk het enige sportevenement waarbij de hele Europese bevolking ook echt Europa aanmoedigt. Bij andere evenementen kun je voor Engeland, Frankrijk, Duitsland of wie dan ook zijn, maar het feit dat heel Europa het opneemt tegen de Verenigde Staten met golf brengt alle Europeanen voor een dag of twee, drie samen, en iedereen steunt het Europese team. Toch was de Ryder Cup in Groot-Brittannië enkel op satelliettelevisie te zien, zodat de meeste mensen er niet eens naar konden kijken. Dus hoe zit het nu met de Ryder Cup in dit hele scenario?

Oreja Aguirre
Mijnheer Cunningham, ik kan wel zo mijn criteria hebben ten aanzien van de door u gestelde vraag - naar mijn idee gaat het om een belangrijk evenement - maar op dit moment zou ik hierop niet een specifiek antwoord willen geven. We moeten nu gewoon afwachten tot de lijsten van de lidstaten binnenkomen. Wanneer die er eenmaal zijn, zal de Commissie de contactcommissie raadplegen, kennis nemen van dat advies en op grond daarvan een beslissing nemen.
Het gaat om een beperkend criterium, maar dat wil niet zeggen dat belangrijke evenementen niet zouden worden opgenomen. Dan nog iets dat mij van belang lijkt: wat voor het ene land een belangrijk evenement is, hoeft dat voor een ander land helemaal niet te zijn. Denkt u bijvoorbeeld aan de derby. De derby is voor het Verenigd Koninkrijk natuurlijk een bijzonder belangrijk evenement, maar in Spanje of in Griekenland bestaat hiervoor niet veel belangstelling. Welnu, de norm die zal worden aangehouden - en vandaar het beginsel van de wederzijdse erkenning - is dat iedere lidstaat beslist welke zijn belangrijke evenementen zijn en dat de overige lidstaten die keus eerbiedigen.

De Voorzitter
Vraag nr. 58 van Birgitta Ahlqvist (H-1009/97):
Betreft: Studie van de Commissie naar het kind en de reclame
Dit is de derde keer dat ik commissaris Oreja een vraag stel over de studie die de Commissie reeds dikwijls heeft toegezegd over de uitwerking die reclame op minderjarigen kan hebben. Uit andere onafhankelijke studies is gebleken dat kinderen niet als consumenten mogen worden beschouwd, aangezien zij tot de leeftijd van gemiddeld 12 jaar niet in staat zijn een onderscheid te maken tussen een reclameboodschap en objectieve informatie.
Kan de commissaris mededelen hoe het staat met de studie van de Commissie? Wanneer kan hij, al is het maar informeel, hierover verslag uitbrengen, bijvoorbeeld binnen de commissie cultuur?

Oreja Aguirre
Ik denk dat ik de vraag van mevrouw Ahlqvist in een paar woorden kan beantwoorden. Het is niet voor het eerst dat dit onderwerp aan de orde komt en ik weet dat mevrouw Ahlqvist zich bij deze materie bijzonder betrokken voelt. Ik moet haar erop wijzen dat de Commissie in verband met het verzoek van een delegatie van de Raad tijdens de procedure van herziening van de richtlijn voor televisie zonder grenzen heeft beloofd een studie te verrichten naar de invloed van tv-reclame en telemarketing op minderjarigen ten einde dit onderwerp opnieuw aan de orde te stellen bij de volgende herziening van de richtlijn. Ik zou mevrouw Ahlqvist nogmaals willen zeggen wat ik haar de laatste keer ook al gezegd heb. Ik heb alle begrip voor haar bezorgdheid die ik volledig deel. Maar er zijn nu eenmaal een aantal beperkingen waarmee ik rekening heb te houden, en de Commissie heeft haar verantwoordelijkheid die aan een termijn gebonden is. De Commissie moet die herziening namelijk uiterlijk op 31 december van het jaar 2000 hebben voltooid. Wat die precies inhoudt? Een verslag over de naleving van de richtlijn waaraan zo nodig voorstellen voor de vereiste aanpassingen zullen worden toegevoegd.
Dat is dus waartoe wij ons verplicht hebben. Het betreffende verslag zal uiteraard ook aan het Europees Parlement worden voorgelegd, dat spreekt vanzelf. Helaas kan deze studie nog niet van start gaan in het jaar "98 - iets waarvan ik voorstander zou zijn geweest - omdat de begrotingsautoriteit - en u weet wie ik daarmee bedoel, mevrouw Ahlqvist - bezuinigd heeft op de kredieten die de Commissie voor dit soort studies had voorgesteld. De Commissie heeft op dit ogenblik een andere prioriteit die mevrouw Ahlqvist ongetwijfeld eveneens ter harte gaat. Het gaat om een onderzoek naar de chip tegen geweld waarvan expliciet melding wordt gemaakt in artikel 22 van de nieuwe richtlijn. We moesten kiezen en omdat onze prioriteit bij het programma betreffende de chip ligt, zal de Commissie pas begin 1999 met de andere studie kunnen aanvangen. De resultaten zullen dus waarschijnlijk in de loop van 1999 beschikbaar zijn of in elk geval uiterlijk aan het begin van het jaar 2000. Zoals ik de laatste keer al beloofd heb en wat ik nu herhaal, is het mijn streven dat dit voor het eind van dat jaar wordt, en zo mogelijk op die datum. Daarom moet die studie tijdig verricht worden, zodat zij kan worden opgenomen in het verslag over de toepassing dat in artikel 26 genoemd wordt.
Ik kan u verzekeren, geachte afgevaardigde, dat wij bij wijziging van de situatie - bijvoorbeeld in het kader van de Notenboom-procedure - de vereiste maatregelen zouden treffen om ervoor te zorgen dat deze studie weer op de rails werd gezet. Want, zoals gezegd, kan ik wat deze kwestie betreft de bezorgdheid van de geachte afgevaardigde bijzonder goed delen.

Ahlqvist
Ik zal het heel kort houden. Ik dank de commissaris voor zijn antwoord. Ik weet dat de commissaris positief tegenover het verrichten van deze studie staat. Ik heb nooit eerder zo concreet aangeduid gekregen dat het in 1999 zal gebeuren. Ik ben daarom blij met dit antwoord.
In Zweden wordt de ergernis over en de kritiek op de reclame voor kinderen steeds groter. Er wordt opgeroepen tot een boycot en de algemene opinie is dat er iets moet worden gedaan. Nu heb ik dan 1999 als antwoord gekregen. Hoewel het geen positief antwoord is, is het in ieder geval beter dan de vorige antwoorden, en ik dank de commissaris dan ook.

De Voorzitter
Vraag nr. 59 van Maj Theorin (H-0965/97):
Betreft: De situatie in Myanmar
De situatie in Myanmar is bijzonder ernstig. In 1990 won het NLD (het Nationaal Democratisch Verbond) de vrije parlementsverkiezingen met meer dan 80 % van de stemmen. De verkiezingsuitslag werd echter niet gerespecteerd. Het militaire regime houdt de macht in handen doordat het de noodtoestand heeft uitgeroepen. Op 27 september 1997 hield het NLD zijn eerste officiële congres. Kort daarop werd een groot aantal deelnemers aan het congres door de militaire junta SLORC gearresteerd.
Welke initiatieven denkt de Commissie te nemen om steun te verlenen aan de strijd van de oppositie voor democratie in Myanmar?

Marín
Wat betreft het politieke standpunt van de Europese Unie ten aanzien van de Birmese kwestie wil ik hier allereerst bevestigen dat wij zijn blijven vasthouden aan het gemeenschappelijk standpunt van oktober 1996. De Europese Unie neemt dus precies hetzelfde standpunt in ten aanzien van de gebeurtenissen in Birma.
In de tweede plaats blijft Birma op initiatief van de Commissie - zoals het Parlement heel goed weet - uitgesloten van de voordelen van het algemeen preferentiestelsel.
In de derde plaats heeft de Commissie de Raad in de maand november een voorstel voorgelegd tot opschorting van de belangrijke vergadering met de ASEAN-groep juist omdat de ASEAN-groep erop aandrong dat Birma aan de vergadering zou deelnemen. De Europese Unie kon daarmee niet instemmen en de vergadering werd uitgesteld. Ik vind het heel positief dat we weigeren ons werk in de ASEAN-groep voort te zetten zolang niet duidelijk is welke positie Birma in die groep inneemt.
Verder kan ik u in concreto zeggen dat de Commissie in verband met de mensenrechten en de democratie in Brussel een Europa-Birma-kantoor gevestigd heeft met als specifiek doel acties te organiseren voor de bewustmaking van onze burgers met betrekking tot de realiteit in Birma en verder met als doel om, voor zover mogelijk, toekomstige leiders te vormen en de Birmese oppositie steun te verlenen.
Het geld dat hiervoor is uitgetrokken bedraagt globaal 950.000 ecu. Laten we hopen dat we via dit kantoor steeds duidelijk zullen kunnen maken hoezeer de Europese Unie zich betrokken voelt bij Birma en bij wat er in dat land gebeurt.

Theorin
Ik ben blij met dit duidelijke standpunt van de Commissie. Wij hebben dezelfde mening; wij vinden niet dat Birma voldoet aan de criteria die vereist zijn om economische betrekkingen en handelsbetrekkingen met dit land te onderhouden en het voordelige invoerrechten te geven. Dat is heel belangrijk, aangezien er Europese ondernemingen zijn, waarschijnlijk ook in mijn eigen land, die op het ogenblik overwegen om in Birma te gaan investeren, wat een zeer ernstige zaak zou zijn.
In de VS bestaat sinds mei 1997 een verbod op nieuwe investeringen omdat de situatie in Birma niet veranderd is. De EU beschikt nu over het rechtskader en de mogelijkheden voor economische pressie. Het is daarom van belang dat de EU de politieke wil heeft om de weg te wijzen.
Het is een goede zaak dat de Commissie het met mij erover eens is dat wij natuurlijk niet kunnen toestaan dat Europese ondernemingen profiteren van de onderdrukking waaraan de Birmese staat zijn inwoners onderwerpt.

Marín
Zoals mevrouw Theorin heel goed weet, heeft de Commissie ten aanzien van de Birmese regering een maatregel genomen die er niet om liegt en die het Parlement volgens mij op waarde heeft weten te schatten. In deze tijd van globalisering van de economie zijn wij niet in staat vast te stellen waar bedrijven precies investeren maar in elk geval en gezien de situatie in Zuidoost-Azië lijkt het me vrij hachelijk op dit moment de investeringen uit Europa ter sprake te brengen, niet vanwege de situatie in Birma maar vanwege de algemene situatie waarin de markt in Zuidoost-Azië thans verkeert.

Kinnock, Glenys
Ik zou de commissaris willen vragen of hij de Birmaanse verkiezingen van 1990 als geldig erkent. Bij die verkiezingen was het NLD onder leiding van Aung San Suu Kyi overduidelijk de rechtmatige winnaar. Zou hij het in dat geval met me eens zijn dat nieuwe verkiezingen die de militaire junta in Birma uitschrijft niet als geldig kunnen worden erkend en dus ook de verkiezingsuitslag van 1990 niet teniet kunnen doen?

Marín
Het antwoord ligt voor de hand. Wij zullen nooit, noch in Birma noch in enig ander land, verkiezingen erkennen die niet op vrije, democratische, en transparante wijze hebben plaatsgevonden in het bijzijn van internationale waarnemingsteams.

De Voorzitter
Omdat de vragen nrs. 60, 61 en 62 over een soortgelijk onderwerp gaan, worden ze tezamen behandeld.
Vraag nr. 60 van Marianne Eriksson (H-0996/97):
Betreft: Mensenrechten in Colombia
In Colombia is al verscheidene jaren sprake van ernstige schendingen van de mensenrechten. In werkelijkheid bestaat er in de politiek geen democratie omdat alle wettige progressieve partijen en bewegingen vervolgd worden. Alleen al de partij Unidad Popular heeft duizenden leden als gevolg van politieke moorden verloren, onder hen een aantal democratisch gekozen burgemeesters: een actueel voorbeeld van de vervolgingen is de democratisch gekozen burgemeester José Antonio Bula uit Apartado. Hij werd op onjuiste gronden in hechtenis genomen en gevangen gehouden. Ondanks het feit dat de rechter hem op 22 juli 1997 vrijsprak en alle aanklachten verwierp, wordt hij nog steeds gevangen gehouden.
Wat onderneemt de Commissie om te protesteren tegen de ernstige inbreuken op de democratie en de mensenrechten waarvan in Colombia sprake is?
Wat doet de Commissie in het concrete geval van José Antonio Bula om hem vrij te krijgen? Vraag nr. 61 van Jörn Svensson (H-0998/97):
Betreft: Mensenrechten in Colombia
De Convivirtroepen vormen in Colombia samen met de zuiver paramilitaire groeperingen een zeer ernstig probleem: Convivir betrekt burgers in een gewapend conflict en is verantwoordelijk voor tal van ernstige schendingen. Hoewel Colombiaanse rechtbanken Convivir in overeenstemming achten met de Colombiaanse grondwet hebben de VN-Commissie voor de rechten van de mens en Almodena Mazarassa, lid van deze Commissie, gezegd dat het bestaan van de Colombiaanse Convivirtroepen een inbreuk vormt op de internationale humanitaire wetgeving en in strijd is met de rechten van de mens.
Welke maatregelen overweegt de Commissie uit protest tegen het bestaan van de Convivirtroepen?
Welke maatregelen zal de EU nemen om ertoe bij te dragen dat de Convivirtroepen worden ontbonden?Vraag nr. 62 van Richard Howitt (H-1004/97):
Betreft: Mensenrechten in Colombia
Is de commissaris het met mij eens dat het voorkomen van illegale paramilitaire groeperingen in Colombia een van de grootste hinderpalen is voor overkoepelende vredesbesprekingen die onlangs door de regering van dat land zijn voorgesteld? Welke besprekingen heeft de Commissie met de regering gevoerd en zal zij voeren in verband met het feit dat deze twee jaar geleden heeft toegezegd speciale gewapende eenheden op te richten om de paramilitaire groeperingen te bestrijden, hetgeen zij onlangs nog heeft herhaald, om haar te helpen deze belofte na te komen? Zal de Commissie voorts, met het oog op de moord op ten minste negentien Colombiaanse mensenrechtenactivisten in 1997 en op het feit dat mensenrechtenorganisaties een vitale rol spelen bij de bestrijding van het fenomeen dat bepaalde personen ongestraft blijven, haar politieke en financiële steun aan deze groeperingen in Colombia verhogen?
Marín
De Commissie deelt de verontrusting van het Parlement over de situatie van de mensenrechten in Colombia.
Naar mijn idee is het genoegzaam bekend welk standpunt de Commissie en de Europese Unie in het algemeen op dit terrein innemen.
Wat betreft het bureau van de mensenrechten in Bogotá in Colombia moet gezegd dat dit zijn bestaan aan de Europese Unie te danken heeft, niet alleen aan de politieke maar ook aan de financiële steun van de Unie, want gezien de moeilijkheden binnen de Verenigde Naties hebben wij besloten de communautaire financiering dit jaar voort te zetten zodat dit bureau en zijn ambassadrice Mazarrosa hun werk kunnen continueren.
Wat de paramilitaire groeperingen en vooral de zogeheten Convivirtroepen betreft, dient u te weten dat ik persoonlijk tijdens mijn laatste officiële bezoek aan Colombia en in de persconferentie die ik gegeven heb duidelijk heb gemaakt welk standpunt de Europese Unie in dezen huldigt. Wij zijn van oordeel dat alle paramilitaire activiteiten en die van de Convivirtroepen in het bijzonder niet te rijmen zijn met de verantwoording van een staat om een normale situatie in het land te waarborgen.
Ons inziens is het voornaamste gegeven - gedachtig aan de verkiezingen in mei - dat de vrede en de vredesonderhandelingen moeten worden bevorderd met als achterliggende gedachte, wat ik in Colombia ook al gezegd heb, dat de nieuwe regering, onafhankelijk van wie de verkiezingen wint, zich als belangrijkste doel dient te stellen de vredesonderhandelingen en de vredesinspanningen te stimuleren, in een land dat niet alleen gebukt gaat onder de problemen die de drugshandel met zich meebrengt maar ook onder die welke samenhangen met de guerrilla - die medeverantwoordelijk is -, de paramilitairen en de politieke situatie in het land.
Het is een bijzonder ingewikkelde en moeilijke situatie waarin de Europese Unie naar mijn idee een bijdrage kan leveren door het vredesproces en de onderhandelingen tussen de verschillende partijen te ondersteunen.

Eriksson
Dank u voor uw antwoord. Ik kan het ermee eens zijn dat de situatie in het land op zijn zachtst gezegd moeilijk is. Ik kan dan ook niet zeggen dat ik er nu zo blij mee ben te horen dat wij daar een kantoor hebben.
Ik heb ook een vraag gesteld over een specifieke persoon. Ik vraag mij af of ik antwoord kan krijgen op deze vraag. Ik wil trouwens graag op deze vraag terugkomen.

Marín
U zou moeten weten dat de Europese Unie de belangrijkste financier is aan wie het onder meer te danken is dat in Bogotá een bureau voor de rechten van de mens gevestigd is, het eerste van zijn soort in LatijnsAmerika.
Dit op grond van een besluit van het Comité voor de Mensenrechten in Genève en in samenwerking met mevrouw Robinson, die nu bij de Verenigde Naties verantwoordelijk is voor de rechten van de mens en met wie wij op bijzonder bevredigende wijze samenwerken. Het adres wil mij nu niet te binnen schieten maar het is algemeen bekend dat dit bureau sinds een jaar bestaat.

Svensson
In het najaar van 1997 heb ik mij kritisch moeten uitlaten over een resolutie van het Parlement, die enkel de vredesinitiatieven van de Colombiaanse regering prees, zonder zich er ook over uit te spreken dat de regering in Colombia daarnaast bombardementen uitvoerde op burgerdoelen.
Nu zijn wij nogmaals gewezen op het dubbele spel van de Colombiaanse regering, die deze paramilitaire troepen bewapent en gebruikt. Daarom is het zeer waardevol uit het antwoord van de Commissie te kunnen opmaken dat deze het niet eens is met de illusies van de parlementaire meerderheid en haar eerdere naïeve kijk op de Colombiaanse regering, en dat zij zich kritischer opstelt tegenover deze regering. Daar willen wij graag onze dank voor betuigen.

Marín
Nee, mijn standpunt is niet veranderd. Ik ben het eens met de resolutie van het Europees Parlement.
Het is een feit dat in Colombia, een land dat ik goed ken en waar we nogal actief zijn op dit gebied, de rechten van de mens door de regering worden geschonden. Dat heb ik in Bogotá ook gezegd. De mensenrechten zijn daar geschonden door de militairen, maar ook door de guerrilla.
U moet niet denken dat sommige partijen in Colombia hun handen in onschuld kunnen wassen. Iedereen is verantwoordelijk. Ik weet dat dit antwoord u niet bevalt, maar iedereen is verantwoordelijk voor deze situatie.

Howitt
Ik ben het met de commissaris eens dat iedereen verantwoordelijk is voor zijn eigen daden, maar zo te horen heeft hij een paar algemene opmerkingen over zijn bezorgdheid gegeven ten aanzien van de mensenrechten in Colombia zonder in te gaan op de specifieke vragen die ik hem had gesteld. Ik had u gevraagd, mijnheer de commissaris, of u van plan was rechtstreekse gesprekken te gaan voeren over het oprichten van gewapende groepen om de paramilitairen te bestrijden. Ik had u gevraagd of u van plan was de rechtstreekse financiële steun aan Colombiaanse mensenrechtenorganisaties op te voeren. U heeft op geen van beide vragen een antwoord gegeven. Eerlijk gezegd hadden uw woorden van steun aan het bureau van de Verenigde Naties meer kans gehad om in goede aarde te vallen als u op een van uw persconferenties in Colombia niet gezegd had dat u dacht dat de Convivir bestendigd kon worden en dat die op een of andere manier kon blijven voortbestaan. Ofwel is het verslag dat ik heb gelezen onjuist, ofwel bent u recht ingegaan tegen wat het hoofd van dat VN-bureau aanbeveelt, en wij financieren hem.
Geeft u ons nu alstublieft specifieke antwoorden, en geen algemeenheden. Iedereen is verantwoordelijk voor zijn eigen daden.

Marín
Ik zal heel kort zijn, mijnheer Howitt, want ik weet niet of ik u niet begrijp of dat u mij niet wenst te begrijpen.
Het enige wat ik niet zal doen, is een programma opzetten met als doel de paramilitairen te bestrijden door middel van de NGO's.
Ik weet niet of ik u goed begrepen heb. Ik weet niet of u weet wat het begrip paramilitair in Colombia inhoudt. Ik heb niet de indruk. Maar het getuigt van een naïviteit die geen politiek betoog behoeft te beweren dat de paramilitairen of het verschijnsel van de paramilitairen in Colombia, Algerije of waar ook ter wereld zou kunnen worden bestreden door de financiering aan de NGO's op te voeren.
Het spijt me u dit zo ronduit te moeten zeggen. En in de tweede plaats is het niet zo dat ik het zou hebben gemunt op het bureau van de mensenrechten, dat juist door ons gefinancierd wordt.
Ik stel u dan ook voor het beleid dat wij voeren ten opzichte van Colombia en de vooruitgang die we onder deze moeilijke omstandigheden nog weten te boeken, nauwlettend in de gaten te houden. Maar stelt u de Commissie alstublieft geen werkwijzen of acties voor die werkelijk onaanvaardbaar zijn.

De Voorzitter
Omdat de tijd voor het vragenuur voor vragen aan de Commissie verstreken is, zullen de vragen nrs. 63 tot en met 82 schriftelijk worden beantwoord.
Het vragenuur is gesloten.
(De vergadering wordt om 19.30 onderbroken en om 21.00 uur hervat)

Beperking van de emissie van vluchtige organische stoffen
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0406/97) van de heer Cabrol, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, over het voorstel voor een richtlijn van de Raad inzake de beperking van de emissie van vluchtige organische stoffen ten gevolge van het gebruik van organische oplosmiddelen bij bepaalde industriële werkzaamheden (COM(96)0538 - C4-0139/97-96/0276 (SYN)).

Cabrol
Mijnheer de Voorzitter, waarde collegae, het voorstel voor de richtlijn van de Raad dat wij vanavond bestuderen heeft als doel de emissie van vluchtige organische stoffen, de zogenaamde VOS, te beperken. Het gaat om emissies die het gevolg zijn van het gebruik van oplosmiddelen die zelf organisch en vluchtig zijn en die worden gebruikt bij talrijke industriële werkzaamheden. Het overschot van deze VOS in de troposfeer leidt in combinatie met stikstofoxiden en onder invloed van zonnestraling tot een verhoging van ozon op grondniveau. Soms is deze verhoging aanzienlijk, en wordt ook wel van ozonpieken gesproken.
Wat zijn de gevolgen van deze ozonpieken? Het ozonoverschot dichtbij de grond brengt grote risico's en gezondheidsproblemen met zich mee. In Frankrijk heeft een regionaal centrum voor de volksgezondheid een onderzoek uitgevoerd in de regio Parijs. Dit onderzoek heeft aangetoond dat tussen 1987 en 1992 de ozonpieken hebben geleid tot een stijging van het aantal mensen dat een arts raadpleegt of in het ziekenhuis wordt opgenomen wegens astma, aandoeningen aan de luchtwegen, oogaandoeningen en hoofdpijn. Ook hebben de ozonpieken tot enkele sterfgevallen geleid. Het ging hier dan wel om mensen met een buitengewoon zwakke gezondheid. De hier genoemde argumenten bieden voldoende reden om een poging te ondernemen deze gevaarlijke uitstoot te beperken.
Waar komt deze uitstoot vandaan? Hij is het gevolg van het gebruik van bepaalde oplosmiddelen in zo'n twintig zeer verschillende sectoren zoals de auto-industrie, drukkerijen, de rubberindustrie, de textiel, de houtindustrie, enzovoort. Het probleem heeft betrekking op meer dan 400.000 ondernemingen, het merendeel van het middenen kleinbedrijf. Samen verschaffen deze bedrijven aan meer dan 10 miljoen mensen werk. De gebruikte technieken verschillen enorm van bedrijf tot bedrijf. Het probleem heeft dus niet alleen betrekking op het gehele scala van economische, financiële en sociale aspecten, maar betreft ook het complexe karakter van deze zeer technische richtlijn.
Wat is doel van de richtlijn? Er wordt mee beoogd de uitstoot met 67 % terug te dringen tot het niveau van 1990. Hiertoe dienen de installaties voor 2007 te zijn aangepast. Hoe kan dit doel worden bereikt? Het voorstel voor de richtlijn omvat meerdere oplossingen; de bedrijven kunnen kiezen welke oplossingen voor hen geschikt zijn. Ten eerste de naleving van bepaalde grenswaarden voor de uitstoot. Deze grenswaarden worden toegelicht in bijlage III A van het voorstel en verschillen per industriële sector. Ten tweede het gebruik van oplosmiddelen die minder VOS bevatten. Ten derde veranderingen in de procédés en de verwerkingsmaterialen. Deze veranderingen worden toegelicht in bijlage III B. Als laatste kunnen de lidstaten, in plaats van de grenswaarden in bijlage III toe te passen, ervoor kiezen nationale programma's uit te voeren die langs andere wegen in grote lijnen dezelfde resultaten opleveren.
Zo levert het voorstel voor de richtlijn een belangrijke bijdrage aan de oplossing van dit vervuilingsprobleem. Het voorstel verdient nauwkeurig te worden onderzocht. Maar onderzoek heeft ook een aantal onduidelijkheden, dubbelzinnigheden en lacunes aan het licht gebracht. Deze rechtvaardigen de amendementen die we hebben voorgesteld. De amendementen kunnen in vijf hoofdcategorieën worden onderverdeeld. Ze zijn in eerste instantie gericht op de vereenvoudiging en verduidelijking van de tekst. In tweede instantie beogen ze een aanpassing van richtlijn 96/61/EEG, die betrekking heeft op dezelfde materie, maar dan in de context van de zware industrie. In derde instantie moeten ze zorgen voor een soepele selectie en toepassing van de reductietechnieken. Dit moet de talrijke en onderling verschillende bedrijven in kwestie in staat stellen zich optimaal te voegen naar het doel van de richtlijn, dat kan worden bereikt op basis van het concept van de best beschikbare en economisch haalbare technieken, of door rekening te houden met bijzonderheden die zeer verschillend zijn voor iedere sector en voor ieder bedrijf. Zo kan vermeden worden dat bepaalde bedrijven gebukt gaan onder te zware lasten, wat hun concurrentievermogen ten opzichte van andere landen zou beperken.
Wat dit betreft moet worden opgemerkt dat er geen echte kostenanalyse is uitgevoerd. De kosten zijn door de Commissie op 4 miljard ecu geraamd, maar op 80 miljard ecu door het Frans-Duitse instituut van de universiteit van Karlsruhe, met een eerste investering van 30 miljard ecu. Als men wil dat de richtlijn toegepast wordt, zal men allereerst realistisch moeten zijn en zich afvragen wat financieel haalbaar is.
De amendementen van de vierde categorie leggen de nadruk op het belang van nationale programma's. Deze programma's dienen transparant te zijn en regelmatig te worden voorgelegd aan zowel de Commissie als het Parlement. Tenslotte moet er een lacune in de richtlijn worden gevuld. De richtlijn heeft betrekking op een aantal industriële en ambachtelijke activiteiten die verantwoordelijk zijn voor 70 % van de VOS. Maar over 30 % van deze uitstoot wordt niet gesproken, want de richtlijn houdt geen rekening met in het bouwbedrijf gebruikte verfmaterialen of met niet-professionele vrijetijdsschilders. De Europese Commissie zou ook deze twee categorieën in haar voorstel moeten opnemen.
Zij zou ook moeten pleiten voor een betere voorlichting van de consument. Ook de beroepsschilders moeten op het probleem gewezen worden om hen te stimuleren zoveel mogelijk vervangende verfsoorten met minder oplosmiddelen te gebruiken. De amateurs moeten gestimuleerd worden hun schilderwerkzaamheden te spreiden over het jaar. Amateurs schilderen met name in de zomer, wanneer het erg warm kan zijn. Dit draagt bij aan de ozonpieken en daarmee natuurlijk ook aan de gevaren die we geconstateerd hebben.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, het verslag-Cabrol inzake de beperking van de emissie van vluchtige organische stoffen is geen lichtgewicht. Het voorstel voor een richtlijn heeft vergaande gevolgen op allerlei gebieden. Ik citeer uit het verslag van de Commissie: dit initiatief heeft gevolgen voor ongeveer 400.00 ondernemingen, daaronder veel midden- en kleinbedrijven in al met al ongeveer 30 bedrijfstakken, en natuurlijk voor nog veel meer consumenten. De kosten lopen in de miljarden ecu, dat hebben we al gehoord. We hebben het hier dus over een bijzonder belangrijke en grote sector.
Het doel van deze richtlijn is de emissie van vluchtige organische verbindingen in de komende jaren met tweederde te verlagen. Dat is een ambitieus doel, maar de genoemde cijfers rechtvaardigen dat ongetwijfeld. Dat verdient onze steun en daar mogen we niet al te veel op afdingen. Desondanks wil ik waarschuwen voor een aantal regelingen die te hoog mikken. Wat hebben we eraan als we voor ethylalcohol, een relatief milieuvriendelijk schoonmaakmiddel, strenge grenswaarden vastleggen als het alternatief een zeer vluchtig oplosmiddel is dat veel schadelijker is voor het milieu?
In het algemeen zijn wij van mening dat we milieuvriendelijk gedrag niet primair door dwang maar meer door stimulansen moeten bevorderen. Een voorbeeld uit mijn land: we zijn op coatingproducten met een laag gehalte aan oplosmiddelen overgestapt. Dat heeft ertoe geleid dat we in Oostenrijk sinds 1990 50 % minder oplosmiddelen gebruiken. Daarom pleit ik ook voor Europa voor een systeem van stimulansen, zodat we hier de grenswaarden flexibel kunnen toepassen.
We spreken deze week nog over de werkgelegenheid en de verplaatsing van bedrijven. Desondanks ben ik ervan overtuigd dat we onze milieudoelstellingen moeten bereiken en proberen om ons milieubeleid niet af te zwakken. Dan kunnen we door duurzame ontwikkeling de toekomst met optimisme tegemoet zien.

Bowe
Mijnheer de Voorzitter, namens de socialistische fractie zou ik graag mijn steun willen betuigen aan de heer Cabrol en hem willen bedanken voor zijn verslag over het voorstel van de Commissie.
Deze richtlijn, waarmee wordt beoogd de industriële uitstoot van VOS te beheersen, kan rekenen op de steun van mijn fractie. Ik zou graag mijn persoonlijke dank willen overbrengen aan de rapporteur voor het vele werk dat hij heeft verzet en voor hetgeen hij daarbij inmiddels heeft bereikt. Het wordt steeds duidelijker dat de uitstoot van VOS een schadelijke uitwerking heeft op zowel de volksgezondheid als het milieu in het algemeen, of dit nu komt door hun bijdrage aan de vorming van fotochemische smog en van ozon in de onderste lagen van de atmosfeer, of door hun rol in de ontwikkeling van astmatische aandoeningen of zelfs kanker onder de bevolking. Er is alle reden om te proberen de uitstoot van deze stoffen door de industriële installaties waarin ze worden gebruikt te beperken, te beheersen en zelfs volledig te beëindigen.
De stoffen in kwestie worden op grote schaal gebruikt; ze spelen een rol in talloze processen van uiteenlopende aard. We hebben daarom gepoogd de uitstoot van VOS in een hele reeks industriële processen aan nieuwe en strengere regels te onderwerpen. Voor wat betreft het nog grootschaliger gebruik van deze stoffen in kleinere installaties hopen we dat de Commissie zo spoedig mogelijk met een voorstel komt ter bevordering van het gebruik van verfsoorten en deklagen die minder oplosmiddelen bevatten en voor de introductie van alternatieve, minder schadelijke stoffen.
We zijn ons terdege bewust van de moeilijkheden die het terugbrengen van de uitstoot van VOS, of de overstap op effectieve alternatieven, in bepaalde industriële sectoren met zich meebrengt. We hebben daarom gezorgd voor een ruime overgangsregeling, die de betrokken partijen ons inziens voldoende tijd zal bieden de noodzakelijke veranderingen door te voeren.
We herkennen ons volkomen in de stemming van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming en zullen alle amendementen die door deze commissie zijn goedgekeurd steunen, met name de amendementen die de voorwaarden in de richtlijn verhelderen en de ruimte voor nationale regelgeving beperken. Op deze manier wordt het voorstel relevanter voor Europa als geheel en meer gericht op een gezamenlijke markt. Dit is de reden waarom we de aanvullende amendementen die door een aantal collegae tijdens de plenaire vergadering ter tafel zijn gebracht, niet kunnen accepteren.
Afsluitend hopen we dat de Raad en de Commissie onze opvattingen overnemen en in het voorstel integreren. Op deze manier kan het voorstel een werkelijk waardige bijdrage leveren aan de inspanningen van de Europese Unie om het milieu te beschermen, en zelfs gaan dienen als een lichtend baken voor de hele wereld.

Schleicher
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, het onderwerp van vandaag is een buitengewoon belangrijke bijdrage aan de bescherming van het milieu en het klimaat. Professor Cabrol en de heer Bowe hebben er net al op gewezen dat vluchtige organische verbindingen chemische stoffen zijn die makkelijk in de atmosfeer terecht kunnen komen. Als zogenaamde precursoren kunnen ze door reacties met andere stoffen een ozonvormend of een ozonafbrekend effect hebben. Zo kunnen ze het ozongehalte verhogen of de ozonlaag afbreken. Je zou kunnen zeggen: boven te weinig is een gat in de ozonlaag, beneden te veel is het broeikaseffect.
Door het gebruik van deze stoffen aan de bron te beperken kunnen we een belangrijke bijdrage aan de klimaatbescherming leveren. Ik wil nog het volgende toevoegen aan de woorden van mijn collega Rübig: ongeveer 51 % van de VOS komen uit het gebruik van oplosmiddelen. Ongeveer 400.00 ondernemingen in de Europese Unie vallen onder de Europese wetgeving, maar 90 % daarvan zijn kleine of middelgrote ondernemingen met ongeveer 10 miljoen werknemers. Uit deze cijfers blijkt wel hoe belangrijk de Europese regeling is voor de bescherming van milieu en klimaat, maar ook hoe groot de financiële gevolgen voor de Europese industrie zijn.
Voor het jaar 2007 willen we de emissie van vluchtige organische stoffen in de Europese Unie met 1, 4 miljoen ton verlagen, dat is dus ongeveer 67 %. De belangrijkste maatregel is de beperking van de emissies door alle nieuwe installaties in verschillende bedrijfstakken. Bestaande installaties worden geleidelijk aan ook aan de regeling onderworpen. Het is de bedoeling alleen maar in uitzonderingen te voorzien, de zogenaamde reductieprogramma's, als kan worden bewezen dat er vervangende stoffen worden gebruikt die weinig of geen oplosmiddelen bevatten.
Het voorstel van de Commissie is dus een stap in de juiste richting, maar we hebben wel een gigantisch probleem. We hebben in het verleden gemerkt dat de nationale programma's en maatregelen, de derde mogelijkheid van de Europese Commissie, niet bijzonder efficiënt zijn. Het gevaar is groot dat ze worden gebruikt om de beperking van de emissie te omzeilen. Daarom heeft de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming met een grote meerderheid voorgesteld deze mogelijkheden af te schaffen.
Afgezien van dit punt is het voorstel dat de Europese Commissie na een lange voorbereidingstijd op tafel heeft gelegd volgens mijn fractie een uitstekende basis voor een consensus. Daarom zijn wij tegen vergaande veranderingen, of die nu beogen de tekst te verzwakken of onrealistisch aan te scherpen. Er zijn echter nog wel een aantal nationale bijzonderheden, vooral in Oostenrijk en in Spanje. Daarom zou ik dankbaar zijn als de Commissie zich daarmee nog eens bezig zou kunnen houden. We willen tenslotte niet dat er ontwikkelingen ontstaan die we niemand aan kunnen doen.
Vooral in de afgelopen jaren zijn de lidstaten maar ook Europa ervan overtuigd geraakt dat we niet alle problemen zo snel kunnen oplossen. Daarom zijn vrijwillige maatregelen voor ons zo belangrijk. Bedrijven die vrijwillig, en eerder dan de wet verlangt, een gebaar maken moeten daar ook navenant voor worden beloond. Daarom hoop ik van harte dat we de administratieve kant en de overdreven bureaucratie kunnen indijken. Ik heb ook een amendement in die richting ingediend en hoop dat we daarvoor en voor onze andere amendementen steun zullen krijgen.

Eisma
Voorzitter, in deze "overvolle" vergaderzaal constateer ik namens de liberale fractie dat de Europese puzzel van richtlijnen die de luchtkwaliteit in Europa moet verbeteren langzaam maar zeker wordt voltooid. Wij zijn al vrij ver gevorderd met het Auto-oil-programma.
Vorige maand zijn er in Kyoto strenge afspraken gemaakt. Vandaag hebben wij het over de beperking van de emissie van de vluchtige organische stoffen. Bij een puzzel is het van belang dat enerzijds het aantal stukjes compleet is en dat men anderzijds de juiste stukjes heeft. Ten aanzien van die vluchtige organische stoffen is dat toch niet helemaal het geval. Wat in die puzzel ontbreekt, is het stuk dat de oplosmiddelen in verf reguleert. Wij hebben amendement 8 ingediend en ik verzoek de commissaris of zij de belofte die zij, naar mijn informatie, in de Raad heeft gedaan om nog dit jaar met een voorstel voor de verfproducten te komen, hier vandaag kan herhalen. Want die oplosmiddelen zijn te schadelijk voor de gezondheid om nog langer op de markt te komen.
Bij de richtlijn over de vluchtige organische stoffen moeten wij oppassen dat wij niet bij voorbaat huidige, succesvolle, nationale programma's afwijzen zoals in amendement 22 wordt voorgesteld. In Nederland, in mijn land, bestaat een vrijwillige overeenkomst met de industrie voor het verminderen van de uitstoot, waarmee zeer goede resultaten worden geboekt. Het zou te betreuren zijn als dit Huis dit soort nationale programma's afwijst, terwijl zowel de Commissie als de Raad hiervoor goedkeuring hebben gegeven. Mijn fractie zal dus amendement 22 niet steunen.
Ik vraag mijn collega ook in te stemmen met amendement 3. Er moeten niet minder strenge eisen gaan gelden voor kleinere installaties. Daar is de uitstoot van de VOS veel te ernstig voor in die landen. Ik constateer dat met deze aanpassingen de Europese luchtkwaliteitspuzzel zijn voltooiing gaat naderen.

Breyer
Mijnheer de Voorzitter, we slaan met ons milieubeleid toch wel een beroerd figuur als wij pas twintig jaar nadat een lidstaat, namelijk de Bondsrepubliek Duitsland, een wet over de vluchtige organische stoffen heeft goedgekeurd het probleem ook op het Europese niveau aanpakken. Er is vandaag veel gezegd over de problemen van de industrie. Talrijke collega's hebben het over het concurrentievermogen. Waarom zeggen we eigenlijk niets over de slachtoffers van de chemische industrie? Die zijn er namelijk. Dat is net zo schandalig. Ik ken talloze patiënten die door oplosmiddelen ziek zijn geworden. Daarom is het de hoogste tijd om grenswaarden vast te leggen waardoor minder burgers ziek worden. We mogen tenslotte niet vergeten dat er niet alleen in de industrie kosten ontstaan, ook in de gezondheidszorg kost dit veel geld, nog afgezien van het persoonlijke lijden van de mensen die het slachtoffer van deze stoffen zijn geworden.
Een onderwerp ligt ons na aan het hart en ik hoop dat u daarop in kunt gaan, mevrouw de commissaris. Ik doel op de stoffen die zeer regelmatig in de chemische industrie worden gebruikt. We weten dat ze kankerverwekkend zijn, we weten dat ze soms de endocriene klieren beïnvloeden, en dat zijn essentiële vraagstukken waar ook het Parlement zich mee bezighoudt. Juist omdat ze kankerverwekkend zijn en zich als oestrogenen gedragen, moeten we eindelijk beslissen het gebruik ervan zoveel mogelijk te reduceren en voor de industrie ook een stimulans te creëren om ze te vervangen. Ook dat heeft met de concurrentie te maken. We moeten druk op de industrie uitoefenen om ervoor te zorgen dat men afstapt van stoffen die gevaarlijk zijn voor de volksgezondheid of voor het milieu. Dat zou ons eindelijk een voorsprong op onze concurrenten kunnen opleveren omdat we namelijk minder gevaarlijke stoffen op de markt brengen. Bovendien moet het onze hartenwens zijn dat er in de chemische industrie minder van deze stoffen gebruik wordt gemaakt.
Mevrouw de commissaris, ik zou u willen verzoeken om ook wat nader toe te lichten waarom de Commissie niet bereid is de hardere aanpak van het Parlement te steunen en zich achter de industrie verstopt. Ik vat het samen, ik pleit ervoor om het gebruik van deze stoffen die een gevaar voor de volksgezondheid opleveren zo snel mogelijk te beperken, zo bieden we ook een stimulans voor de industrie. Laten we niet vergeten dat talloze burgers van de Europese Unie het slachtoffer van de chemische industrie zijn geworden. Hun belangen tellen net zo zwaar, nee, veel zwaarder dan die van de industrie.

Blokland
Mijnheer de Voorzitter, ik wil beginnen met professor Cabrol te complimenteren met zijn verslag. In het verslag-Cabrol worden op enkele punten belangrijke aanscherpingen van het Commissievoorstel gepleegd. De vermindering van de hoeveelheid vluchtige organische stoffen is om twee redenen een noodzaak.
In de eerste plaats omdat deze stoffen ozonvervuiling aan het aardoppervlak veroorzaken met alle nare gevolgen die dat heeft voor mensen met luchtwegproblemen. In de tweede plaats omdat inmiddels wel duidelijk is dat deze stoffen voor mensen die er dagelijks mee werken absoluut niet ongevaarlijk zijn. Schilders, stoffeerders, mensen die veel met lijmen werken, mensen die dingen moeten reinigen met aceton worden ernstig bedreigd door deze stoffen. Ze krijgen te maken met meestal te laat onderkende psychische ziektebeelden, die hun leven ruïneren. We moeten dan denken aan concentratiestoornis, slapeloosheid, duizeligheid, en in ergere gevallen zelfs geheugenverlies, persoonlijkheidsstoornissen en depressiviteit.
Deze ziektebeelden, die inmiddels bekend staan onder de verzamelnaam OPS, organo-psychosyndroom, zijn lange tijd niet erkend. Daar moet nu eens een eind aan komen. Het doel van deze ontwerprichtlijn is niet, de arbeidsomstandigheden in de bedrijven waarin de vluchtige gassen vrijkomen te regelen. Toch hoop ik dat de reductieverplichtingen ook aan de bestrijding van OPS een bijdrage zullen leveren. Dat neemt overigens niet weg dat ik de Commissie graag oproep om in het kader van het sociaal beleid aan dit probleem aandacht te besteden.
Op een punt ben ik minder blij met de ontwerpresolutie, namelijk daar waar de implementatie van de reductie via nationale plannen wordt geschrapt. Dat is mijns inziens een achteruitgang. De regeling van artikel 5 over de nationale plannen in het Commissiedocument was helemaal niet slechter dan een algemene regeling. Vaak zijn nationale plannen zelfs veel effectiever. Voor de rest: een uitstekend advies, waar de Raad zijn winst mee kan doen.

Jensen, Kirsten
Mijnheer de Voorzitter, het verheugt mij dat er een voorstel is ingediend dat zich specifiek op organische oplosmiddelen toespitst. Deze vluchtige stoffen zijn bijzonder giftig voor mens en milieu. Daarom moeten wij het gebruik ervan zoveel mogelijk beperken. Reeds jarenlang wordt vermoed dat vluchtige stoffen tot hersenbeschadigingen kunnen leiden. Zoals de heer Blokland opmerkte, is dit vooral bij schilders die dagelijks met dergelijke stoffen in contact komen, vastgesteld, vandaar het begrip "schilderssyndroom" . Deze ervaringen zouden in de richtlijn die wij hier vandaag behandelen, verwerkt moeten worden. Volksgezondheid is immers niet alleen een vrijetijdsbegrip, maar ook een heus onderwerp met betrekking tot het arbeidsmilieu. In andere wetten is er steeds een verband tussen het milieu binnen en buiten. Daarom is het een beetje vreemd dat de Commissie dit verband in deze tekst niet wil erkennen, maar hopelijk krijgen we hiervoor een verklaring van de commissaris. Ik zie ook een duidelijk verband met de richtlijn betreffende chemische agentia, waarover Freddy Blak rapporteert.
Ik sta volledig achter de door mevrouw Van Putten ingediende en door de milieucommissie goedgekeurde amendementen over gezondheidsrisico's bij beroepsmatige blootstelling en ook achter het amendement dat ervoor pleit de lidstaten die verder gevorderd zijn dan de Gemeenschap wat betreft alternatieven voor gevaarlijke organische oplossingsmiddelen, toe te staan strengere beperkingen op te leggen. Het kan alleen een voordeel zijn dat enkelen het voortouw nemen en daarbij ervaringen opdoen die iedereen ten goede komen.

Lannoye
Mijnheer de Voorzitter, in aanvulling op hetgeen mijn collega mevrouw Breyer gezegd heeft, zou ik graag enkele aanvullende opmerkingen willen maken.
Ten eerste, de Commissie legt erg de nadruk op de problemen van atmosferische vervuiling en de rol van de vluchtige organische stoffen als precursoren voor in de troposfeer voorkomend ozon. Maar de gevaren zijn talrijk, zoals meerdere collegae reeds hebben opgemerkt. De vluchtige organische stoffen hebben vele negatieve effecten. Ik wil hier met name de nadruk leggen op de risico's op de werkplek, maar ook op de onduidelijke risico's, in het bijzonder de gevolgen voor de voortplanting, die tot op heden erg onderschat zijn. Kortom, deze richtlijn komt als geroepen. Het is jammer dat het voorstel zelf zo zwak is, maar hier kom ik later op terug.
Tweede opmerking: de rapporteur legt geheel terecht de nadruk op het feit dat 40 % van de uitstoot te wijten is aan de doe-het-zelfsector, aan het werk van vrijetijdsschilders. Misschien zouden we een maatregel moeten overwegen die het gebruik van verf met weinig, of in ieder geval minder schadelijke oplosmiddelen, zou stimuleren, bijvoorbeeld door de invoering van een milieuheffing.
Derde opmerking: in de tekst van de Commissie wordt regelmatig verwezen naar de enorme kosten van de operatie. Maar er wordt weinig gesproken over de uitgaven voor de volksgezondheid. Ik zou graag een cijfer geven. Toen ik de recente literatuur raadpleegde, kwam ik tot de ontdekking dat de reguliere kosten van de volksgezondheid in franks in de meeste Europese landen in 25 jaar met een factor 3, 5 zijn toegenomen. Dat is een enorme toename, want het niveau van de volksgezondheid is niet veel beter dan 25 jaar geleden.
Met vrij grote zekerheid kan gesteld worden dat de milieuvervuiling een steeds grotere aanslag pleegt op de gezondheid van de Europeanen. Dit vormt een duidelijke rechtvaardiging voor het nemen van noodmaatregelen.
Ik zal mijn laatste opmerking als vraag aan de commissaris, mevrouw Bjerregaard, formuleren. Het schijnt dat de Raad zijn gemeenschappelijk standpunt al aangegeven heeft. Dit is nogal vreemd, want het Parlement debatteert hier nog over. Is dat waar? Zo ja, dan zou het huidige debat een verrassende gebeurtenis genoemd kunnen worden.

Van Putten
Voorzitter, ik zou ook de heer Cabrol hartelijk willen danken voor zijn uitstekende werk in dezen en ik zou ook specifiek willen ingaan op datgene wat een aantal andere collega's ook hebben gedaan, te weten de effecten voor de werknemers die werken met oplosmiddelen. Deze worden, zover we kunnen nagaan, gebruikt in circa twintig economische sectoren waaronder de chemische industrie, schildersbedrijven, de metaalindustrie en de grafische industrie, zelfs de voedings- en genotsmiddelenindustrie en de textielindustrie. De blootstelling aan deze middelen kan leiden tot vermoeidheid, misselijkheid, hartkloppingen, et cetera. Langdurige blootstelling kan leiden tot een onomkeerbare aantasting van het zenuwstelsel welke zich onder meer kan uiten in vergeetachtigheid, concentratiestoornissen en zelfs persoonsveranderingen, oftewel het organisch psychosyndroom, het OPS.
De Nederlandse overheid heeft in het najaar van 1997 maatregelen genomen om de werknemers in een aantal sectoren waar met de oplosmiddelen wordt gewerkt, te beschermen. Ook in andere Europese lidstaten, Zweden, Denemarken en Finland bestaat duidelijke wetgeving voor de bescherming van de werknemers. Sinds de invoering van deze wetgeving is met name in de laatstgenoemde landen het aantal OPS-slachtoffers gedaald. In andere lidstaten bestaat nog geen regelgeving. In sommige landen wordt OPS erkend als beroepsziekte maar in andere lidstaten bestaat geen enkele aandacht voor het OPS. Het is om die reden dat wij juist bij deze richtlijn hebben geamendeerd. Ik ben zelf indiener van een aantal van deze amendementen geweest en ik ben zeer blij dat die door de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming zijn overgenomen.
Ik denk dan ook dat in het voorstel van de Commissie, dat wel ingaat op de volksgezondheid maar waarin dit onderdeel absoluut ontbreekt, de bescherming van die OPS-slachtoffers moet worden meegenomen. Het is een kans die de Commissie nu moet grijpen, vooruitlopend op wat de Commissie nog moet gaan doen tussen 1999 en 2003, een communautair actieprogramma voor ziekten die verband houden met vervuiling, zo heb ik begrepen. Ik hoop ook dat de commissaris op onze amendementen kan ingaan en zou daarop graag een antwoord horen.

Bjerregaard
Mijnheer de Voorzitter, ik wil van de gelegenheid gebruik maken om de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid en meer in het bijzonder hun rapporteurs, de heren Cabrol en Rübig, te danken voor de zeer grondige behandeling van dit belangrijke voorstel. Het is juist dat dit een zeer belangrijk voorstel is, zoals reeds is opgemerkt, maar het is ook een zeer technisch voorstel.
De voornaamste doelstelling van de richtlijn is de emissie van VOS bij een groot aantal industriële activiteiten waar oplosmiddelen worden gebruikt, te beperken. Zoals in het debat werd opgemerkt, vormt de emissie van vele VOS een direct gevaar voor de gezondheid van de mens en daarom moet het gebruik ervan worden beperkt voor zover de technische mogelijkheden dit toelaten. Oplosmiddelen worden gebruikt bij schilderwerken, schoonmaakactiviteiten, drukprocessen en vele andere dingen. In totaal gaat het om 20 sectoren. In de meeste sectoren zijn reeds grenswaarden voor de emissie van deze stoffen en voor diffuse emissie vastgelegd. De ondernemingen kunnen deze normen echter naast zich neerleggen op voorwaarde dat zij de emissiebeperking op een andere manier verwezenlijken, bijvoorbeeld door de producten met een hoog gehalte aan oplosmiddelen te vervangen door producten die weinig of helemaal geen oplosmiddelen bevatten. Het voorstel biedt de lidstaten ook de mogelijkheid om hetzelfde doel te bereiken met middelen die in de nationale context het meest voor de hand liggen en op nationaal niveau vastgesteld worden.
De Commissie heeft de 32 amendementen die de milieucommissie heeft ingediend en de 15 nieuwe amendementen die het Parlement heeft ingediend, beoordeeld. Het resultaat hiervan is dat de Commissie 11 van deze amendementen helemaal of gedeeltelijk kan overnemen. De Commissie kan de amendementen 4, 13, 15, 17, 18, 21, 25 en 31 volledig, amendement 23 principieel, amendement 26 gedeeltelijk en ook amendement 37 gedeeltelijk (voetnoot 1) overnemen. Zij verbeteren de tekst door meer achtergrondinformatie, weldoordachte en logische eisen toe te voegen, mogelijke verkeerde interpretaties uit te sluiten, meer transparantie te creëren en het beschermingsniveau te verhogen. Ik zal niet op elk amendement afzonderlijk ingaan, maar ik wil wel graag een verklaring geven voor ons standpunt betreffende bepaalde amendementen en de denkwijze van de Commissie op die manier toelichten.
De Commissie is van mening dat de lidstaten een zekere bewegingsvrijheid moeten hebben om zelf te bepalen hoe ze de milieudoelstellingen van de richtlijn verwezenlijken. Dit werd hier vanavond ook door verschillende sprekers aangehaald. Daarom kunnen wij de amendementen 6, 19 en 22, die de mogelijkheid voor nationale initiatieven volledig uitschakelen, niet aanvaarden. Het Parlement weet intussen beslist dat de Raad bereid is het toepassingsgebied voor nationale initiatieven te beperken, waardoor de Commissie haar denkwijze kan blijven volgen en zij zal dit in het verdere verloop van de procedure uiteraard ook doen.
Amendement 16 over de verplichting de R40-stoffen zo snel mogelijk door minder schadelijke stoffen te vervangen, krijgt geen steun van de Commissie, omdat R40-stoffen niet gevaarlijk genoeg zijn om dergelijke maatregelen te verantwoorden. De Commissie is van oordeel dat de zeer strenge emissiebeperkingen die voor deze stoffen zijn vastgelegd, voldoende stimulerend werken om vervanging te zoeken voor de R40-stoffen.
Aangezien het risico van beroepsziekten - dit probleem is onder andere door mevrouw Jensen en mevrouw Van Putten ter sprake gebracht - niet binnen het toepassingsgebied van dit voorstel valt, kunnen wij de amendementen 2 en 20 niet aanvaarden. Toch moet de Commissie ervoor zorgen dat er informatie wordt uitgewisseld en ik vind dat we de uitwisseling van gegevens over dit belangrijke aspect zeker moeten overwegen. Daarom aanvaarden wij amendement 17.
Amendement 7 kunnen we niet aanvaarden, omdat de lidstaten uit hoofde van het Verdrag reeds het recht hebben striktere normen te hanteren.
Wij kunnen instemmen met de meeste amendementen betreffende procedureaspecten. Twee amendementen echter, namelijk 10 en 14, beogen dat de goedkeuringsprocedure alleen aangewend mag worden voor installaties waarop de IPPC-richtlijn van toepassing is. Op grond van het subsidiariteitsbeginsel moeten de lidstaten vrij kunnen beslissen welke procedure, meer bepaald goedkeuring of registratie, gevolgd moet worden voor installaties die niet onder de IPPC-richtlijn vallen.
In twee nieuwe overwegingen wordt de Commissie verzocht bijkomende initiatieven te nemen. De eerste overweging is amendement 8, waarover onder andere de heer Eisma het heeft gehad, over het probleem aangaande een richtlijn inzake producten die oplosmiddelen bevatten zoals verven en doe-het-zelf producten. De Commissie erkent het nut van een dergelijk initiatief en is van plan om de voorbereidende werkzaamheden hiervoor dit jaar te starten. Voor bindende afspraken is het naar onze mening echter te vroeg en moeten we het resultaat van de onderzoeken afwachten. In de tweede overweging, amendement 9, wordt de Commissie verzocht te onderzoeken welke regeling op EU-niveau getroffen kan worden voor installaties die onder de in de richtlijn genoemde drempelwaarden blijven. Het lag niet in onze bedoeling dit voorstel aan te vullen met bijkomende maatregelen voor kleinere installaties.
De Commissie hoedt er zich in het bijzonder voor de kleine en middelgrote ondernemingen geen overbodige lasten op te leggen. Bijgevolg kan de Commissie niet instemmen met de amendementen 3 en 28 tot 30, die strengere grenswaarden voor emissie beogen of het toepassingsgebied van het voorstel wijzigen. De amendementen 36, 37 (afgezien van voetnoot 1), 38, 42, 43, 45 t/m 47 zullen de voorgestelde milieubescherming afzwakken of het toepassingsgebied van het voorstel beperken. Daarom kan de Commissie deze amendementen niet steunen.
De Commissie is ervan overtuigd dat haar voorstel met de aanvullingen van het Parlement een efficiënte en evenwichtige basis vormt voor de beperking van de verontreiniging door ozon in de troposfeer.

De Voorzitter
Dank u wel, mevrouw Bjerregaard.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Epidemiologische surveillance
De Voorzitter
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A4-0004/98), namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van het voorstel voor een beschikking van het Europees Parlement en de Raad tot oprichting van een netwerk voor epidemiologische surveillance en bestrijding van besmettelijke ziekten in de Europese Gemeenschap (C4-0437/97-96/0052 (COD)) (Rapporteur: de heer Cabrol).

Cabrol
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, mijnheer de commissaris, waarde collegae, met het oog op de recente toename van het aantal bekende overdraagbare ziekten, zoals tuberculose, of van het aantal nieuwe ziekten, zoals bepaalde varianten van de encefalopathie van CreutzfeldtJakob, heeft de Europese Commissie op 11 april 1996 een voorstel voor een beschikking gedaan. Dit voorstel voor een beschikking betreft de oprichting van een netwerk voor epidemiologische surveillance en bestrijding van besmettelijke ziekten in de Europese Unie.
Dit voorstel is in eerste lezing door de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming en door het Parlement op 13 november 1996 onderzocht. Uw rapporteur heeft de nadruk gelegd op de zwakke punten van het voorstel en, net als velen onder u, amendementen voorgesteld die de Europese burgers een efficiënte bescherming tegen infectiegevaar moeten garanderen. Voor deze bescherming zijn, zoals het Europees Parlement heeft benadrukt en in herinnering gebracht, een aantal maatregelen noodzakelijk.
Welnu, het gemeenschappelijk standpunt waar we bij de tweede lezing op 22 juli 1997 kennis van hebben genomen, is een karikatuur van het voorstel van het Parlement. De Raad heeft de volgorde en inhoud van de hoofdstukken volledig door elkaar gegooid. Misschien heeft hij dit gedaan om het voorstel dat hij ons wil laten aannemen onbegrijpelijk te maken. Maar nauwkeurige analyse van dit gemeenschappelijke standpunt brengt aan het licht dat het merendeel van de belangrijke amendementen die door het Parlement werden voorgesteld, niet is geaccepteerd.
Daarom stellen we de belangrijkste amendementen opnieuw voor en vragen we om de volledige steun voor deze amendementen uit ons eerste voorstel. In de eerste plaats gaat het om het verzamelen van de volledige gegevens over infectieziekten, volgens een nauwkeurige methode. Hierbij moet niet alleen rekening gehouden worden met de klinische, maar ook met de microbiologische diagnoses, voor zover dit mogelijk is.
In de tweede plaats is het van belang dat deze gegevens betrouwbaar zijn, en dat ze in ieder land worden verzameld volgens een adequate en goed gedefinieerde structuur, in de vorm van een nationaal centrum of eurocentrum.
In de derde plaats moeten deze gegevens ook onderling vergelijkbaar zijn en bij elkaar passen, zodat de verschillende betrokkenen weten waarover het gaat en niet een verschillende taal spreken met betrekking tot dezelfde ziekten.
In de vierde plaats moeten de gegevens die op deze manier worden verzameld, door een centrale organisatie kunnen worden geanalyseerd en gekoppeld. Op zich biedt een netwerk alleen de mogelijkheid tot uitwisseling van informatie. Het is noodzakelijk dat een Europees centrum of observatiecentrum voor besmettelijke ziekten alle gegevens uit de verschillende lidstaten aan elkaar kan koppelen.
In de vijfde plaats moet dit centrale orgaan in staat zijn alarm te slaan in de gehele Europese Unie en gepaste en onmiddellijke maatregelen te coördineren. Staat u mij toe u hierover te zeggen dat artikel 5 van het gemeenschappelijk standpunt verre van doeltreffend is. In dit artikel staat vermeld dat bij het uitbreken van besmettelijke en gevaarlijke ziekten de lidstaten elkaar zullen informeren en raadplegen, maar dat de maatregelen die genomen moeten worden geheel onder de bevoegdheid van de afzonderlijke lidstaten blijven vallen.
Maar microben houden geen rekening met grenzen. Moet ik me voorstellen dat zonder een adequaat en permanent centrum de verzamelde gegevens in ieder van de lidstaten zich als vanzelf gaan coördineren? Het communautair netwerk zal natuurlijk informatie zien circuleren, net als treinen op een spoorwegnetwerk. Maar zonder een centraal station dat toezicht houdt over het verkeer en tot passende reacties overgaat, zal bij tegenstrijdige belangen dit verkeer ongetwijfeld tot stilstand komen door een file of ongeluk.
In de zesde plaats is de Raad van mening dat er geen extra middelen moeten worden aangewend voor de vorming van dit netwerk. Hij stelt dan ook voor de benodigde middelen weg te halen bij andere Europese programma's. Wij zijn echter wel van mening dat het noodzakelijk is hiervoor speciale middelen vrij te maken, al was het maar voor de oprichting van nationale kwaliteitscentra en een centraal coördinatieorgaan, zonder de andere programma's voor volksgezondheid hiervoor op te laten draaien. Immers, de financiering van deze programma's is al onvoldoende, zoals we gezien hebben.
Tenslotte, als we ons effectief willen wapenen tegen het gevaar van een meedogenloze epidemie die ons, onze gezinnen en de Europese burgers zal treffen, is het van belang dat het Parlement zijn standpunt krachtig handhaaft. Overigens kan de Europese Commissie volgens eigen zeggen dit gemeenschappelijk standpunt van de Raad ook niet accepteren. Het standpunt biedt immers geen compleet en efficiënt antwoord op het uitbreken van een gevaarlijke epidemie, het vermindert de actieradius van het communautaire netwerk dat het heeft voorgesteld aanzienlijk. Bovendien is de formulering van maatregelen die in epidemiesituaties zouden kunnen worden genomen onacceptabel, aangezien deze maatregelen worden uitgedrukt in termen van intergouvernementele samenwerking, die geheel ontoereikend is en zelfs in strijd is met artikel 129 van het Verdrag van Maastricht.
Ik vraag u dus, waarde collegae, de voorgestelde amendementen te ondersteunen. Ik wil u erop wijzen dat al deze amendementen unaniem door de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming zijn aangenomen.

Needle
Mijnheer de Voorzitter, ik zou de rapporteur graag willen danken voor zijn gedetailleerde toelichting op de situatie waarmee we bij de tweede lezing worden geconfronteerd, die ik vanavond niet zal herhalen.
In plaats daarvan zou ik, de paar doorzetters indachtig die zich op dit late uur nog op de publieke tribune bevinden, en met een voorbeeld dat met name relevant is voor de leden van dit Parlement, willen aangeven waarom het zo belangrijk is dat we zowel vanavond als in de komende weken daadwerkelijke vooruitgang boeken bij de vorming van een zinvol Europees netwerk voor de surveillance en beheersing van besmettelijke ziekten.
Er is iets wat wij als parlementsleden over het algemeen vaker doen dan de meeste van onze medeburgers: reizen per vliegtuig. Als je twee parlementsleden bij elkaar zet hebben ze het al snel over vertrekhallen en vluchtschema's van de verschillende vliegtuigmaatschappijen. En we vliegen niet alleen rond in Europa, maar reizen regelmatig naar vrijwel alle delen van de wereld. Er zijn op die wereld plekken aan te wijzen waar het riskant is om te vertoeven; mensen die daar niet op bedacht zijn en zich niet afdoende beschermen lopen bijvoorbeeld kans een ziekte op te lopen. Ziekten kunnen via de lucht of door middel van vloeistoffen, lichamen, voorwerpen of insecten worden gedragen. En terwijl er in sommige lidstaten van de Unie gezondheidsmaatregelen van kracht zijn op de punten waar reizigers het land binnenkomen, gelden er in andere lidstaten weer heel andere regels, ondanks het drukke grensoverschrijdende verkeer. Sommige vliegtuigmaatschappijen hebben maatregelen getroffen om hun passagiers te beschermen, bijvoorbeeld door de laadruimte van het vliegtuig te ontsmetten; maar andere doen dat niet. Sommige lidstaten bieden voorlichting aan de reiziger; accurate, goed onderbouwde en toegankelijke informatie die soms zelfs in verschillende talen verkrijgbaar is. Het is duidelijk dat nauwe samenwerking en een gecoördineerd beleid onder dit soort omstandigheden niet meer is dan een kwestie van gezond verstand, niet alleen omwille van reizigers en parlementsleden maar omwille van alle burgers die bescherming behoeven, en in veel meer opzichten dan blijkt uit het eenvoudige voorbeeldje dat ik hierboven heb geschetst.
Het gemeenschappelijk standpunt dat naar dit Parlement is gestuurd, bevat echter een aantal onderdelen die worden gekenmerkt door een lage gemeenschappelijke noemer. Terwijl de Raad erkent dat het surveillancenetwerk verplichtingen met zich meebrengt voor de lidstaten, heeft hij unaniem gekozen voor een meer algemeen, flexibel raamwerk voor informatie-uitwisseling en coördinatie. Zelfs als de beperkingen van het Verdrag in aanmerking worden genomen, blijft de ernstige zorg bestaan dat dit volstrekt ontoereikend zal blijken. Per slot van rekening zijn deze voorstellen tot stand gekomen toen in de eerste verslagen de zwakke punten van de statusquo naar voren kwamen. We zijn nu vijf jaar verder en er is nog altijd niet voldoende vooruitgang geboekt. Des te groter is de betekenis van de vrijwel unanieme bijval in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming voor de aanbevelingen van de rapporteur.
De heer Cabrol heeft zijn aanvullende voorstellen gepresenteerd met de energie en voortvarendheid die we van hem gewend zijn. Aannemende dat het Parlement als geheel de aanbeveling zal aannemen, hetgeen ik overigens hoop, zal het erg spannend worden om te zien of het minimumstandpunt van de Raad en de meer progressieve en realistische benadering van de Commissie - die zoveel waarde hecht aan deze voorstellen dat ze, hoogst ongebruikelijk, haar standpunt nog in beraad houdt - in de komende bemiddelingsonderhandelingen kunnen worden verenigd met de meer toekomstgerichte voorstellen van dit Parlement.
Wellicht zijn een aantal betrokkenen hun tijd gewoon te ver vooruit, en zullen we de lessen moeten afwachten die uit de toekomstige verslagen kunnen worden geleerd voordat er specifieke Europese structuren worden opgericht. We zullen de verslagen met een nog grotere regelmaat gaan ontvangen dan bij de eerste lezing werd voorgesteld.
Het doet me genoegen dat in ieder geval enkele van onze suggesties inmiddels zijn overgenomen. Mijn fractie zal echter de roep om een beter gedefinieerde rol voor de Europese Unie blijven ondersteunen. Deze rol dient verder te gaan dan het aanstellen van een paar functionarissen die de ontwikkeling van ziekten binnen onze grenzen in de gaten houden, of het simpelweg invoeren van bredere WGO-netwerken of netwerken van afzonderlijke staten, waarbij het maar de vraag is hoe effectief die zijn.
De Commissie wenst de mogelijkheid te hebben preventieve actie te kunnen ondernemen, ziekten te kunnen onderzoeken en bestrijden waar ze in significante mate de kop opsteken en, in het licht van de verbintenissen in het Ontwerpverdrag inzake een samenhangend volksgezondheidsbeleid in geheel Europa, de juiste maatregelen te kunnen nemen waar en wanneer dat nodig is. Ze dient daarom verzekerd te zijn van correcte, snel beschikbare en onderling vergelijkbare gegevens en er van op aan te kunnen dat de keten geen enkele zwakke schakel bevat.
Tenslotte hoop ik dat iedereen in dit Huis de heer Cabrol zal danken voor manier waarop hij zijn zaak heeft bepleit. Ik hoop dat de Raad en de Commissie nu snel aan serieuze onderhandelingen zullen beginnen over alle door ons gesteunde amendementen, om een bijdrage te leveren aan de implementatie van een zinvol, praktisch en effectief netwerk - niet om de bureaucratie uit te breiden, maar om een aantal van de ernstigste ziekten ter wereld te helpen uitbannen.

Poggiolini
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, collega's, alle fracties hebben, coherent met het in de eerste lezing ingenomen standpunt, ook deze keer in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming hun instemming betoond met het uitstekende verslag van de heer Cabrol betreffende de beschikking tot oprichting van een netwerk voor epidemiologische surveillance en beheersing van overdraagbare ziektes in de Europese Gemeenschap.
Zoals de rapporteur heeft opgemerkt, is het gezamenlijk standpunt niet acceptabel. De Commissie heeft dan ook zelf bevestigd de huidige formulering ervan niet te kunnen accepteren, daar de door de Raad vastgestelde tekst inmiddels niet meer van de noodzakelijke instrumenten is voorzien voor de verwezenlijking van het doel van dit programma, namelijk het verzamelen van informatie betreffende overdraagbare ziektes, afkomstig van de in de lidstaten bestaande netwerken voor surveillance.
De Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming heeft de 22 door de rapporteur ingediende amendementen vrijwel met algemene stemmen goedgekeurd, en dat geeft hoop voor een grote eensgezinde inzet van de delegatie van het Parlement in de bemiddelingsprocedure die ongetwijfeld geopend zal worden over dit verslag.
Als rapporteur over het actieprogramma inzake gezondheidsmonitoring - dat vorig jaar is afgesloten - heb ik indertijd ook al een rigide en kortzichtig standpunt van de Raad geconstateerd en moesten wij er in de bemiddelingsprocedure hard tegenaan gaan wegens de weerstand van de Raad, alleen al bij het idee dat er een studie gemaakt zou moeten worden om te bekijken of het mogelijk zou zijn een permanente structuur in het leven te roepen die als Europees observatiecentrum voor de gezondheid zou fungeren, en wegens de extreem bescheiden financiering die werd voorgesteld.
Een centrale en permanente structuur op Europees niveau voor een netwerk van epidemiologische surveillance van overdraagbare ziektes is onmisbaar, gezien de opkomst van oude en nieuwe epidemieën en om over een snel alarmsysteem te kunnen beschikken waardoor de lidstaten de noodzakelijke, goed gecoördineerde maatregelen kunnen nemen. Helaas vertoont artikel 129 van het Verdrag, ook in de nieuwe formulering van Amsterdam, tegenstrijdigheden: enerzijds wordt er in lid 1 verklaard dat er een hoog niveau van de bescherming van de menselijke gezondheid moet worden gewaarborgd, terwijl verderop in datzelfde artikel in feite elke vorm van harmonisering van de wetsvoorschriften en verordeningen van de lidstaten wordt verboden, waarbij dus de instrumenten worden geëlimineerd waarmee efficiënt zou kunnen worden opgetreden. Maar ziekteverwekkers, microben en virussen, komen, zoals men weet, niet tot staan bij de grenzen van de staten, zij houden zich niet aan verordeningen. Het voorstel van de rapporteur, die ik nogmaals complimenteer vanwege zijn heldere formulering, inzet en vastberadenheid, houdt in werkelijkheid geen enkele wijziging van de verordeningen in, er wordt alleen aangedrongen op de verwezenlijking van een structuur waar de beschikbare gegevens over de overdraagbare ziektes worden verzameld, die vervolgens worden doorgezonden naar de lidstaten, opdat deze de gezondheid van de Europese burgers zo goed mogelijk kunnen beschermen.
Om deze redenen stemt de Fractie van de Europese Volkspartij voor de amendementen en het programma.

Fitzsimons
Mijnheer de Voorzitter, ik ben buitengewoon verheugd dat het Verdrag van Amsterdam over de toekomst van de Europese Unie stelt dat er bij de invoering van nieuwe bepalingen voor de bescherming van de volksgezondheid speciale aandacht zal worden besteed aan de bijdrage die de Europese Unie kan leveren aan de verbetering van de gezondheid van haar burgers.
Deze bepaling - artikel 152 van het Verdrag van Amsterdam - getuigt van erkenning van de noodzaak van Europese maatregelen die het vertrouwen in het beleid op het gebied van volksgezondheid en menselijke gezondheid kunnen vergroten. Dit in het licht van de problemen die de afgelopen jaren in veel Europese landen zijn ontstaan in verband met de BSE-crisis en de affaire met het besmette bloed.
De communautaire maatregelen die als aanvulling op het nationale beleid van de afzonderlijke lidstaten worden genomen, zullen worden gericht op bevordering van de volksgezondheid, het voorkomen van ziekten en aandoeningen bij mensen en het wegnemen van risico's voor de volksgezondheid. De maatregelen betreffen onder andere de bestrijding van de belangrijkste ziekten door verbetering van het onderzoek naar oorzaken, overdracht en preventie. Daarnaast wordt er aandacht besteed aan informatie en voorlichting. De maatregelen van de afzonderlijke lidstaten met betrekking tot het terugdringen van de gezondheidsrisico's voor drugsgebruikers zullen door de Gemeenschap worden aangevuld, onder meer door voorlichting en preventief beleid.
De Europese Unie zal in het bijzonder de hoogst mogelijke kwaliteits- en veiligheidseisen gaan stellen aan organen en stoffen van menselijke oorsprong, bloed en bloedderivaten. De maatregelen die in dit verband op EU-niveau worden genomen zullen echter voor afzonderlijke lidstaten geen obstakel vormen om nog strengere voorschriften aan te houden of in te voeren.
Tenslotte ben ik echt verheugd dat het Europees Parlement dankzij het Verdrag van Amsterdam medebeslissingsbevoegdheid heeft gekregen, samen met de Europese Raad van ministers van Volksgezondheid, over alle nieuwe voorstellen voor Europese wetgeving op het gebied van de volksgezondheid.
Ik zou de heer Cabrol graag willen complimenteren voor het uitvoerige en uitstekende verslag dat hij heeft afgeleverd.

Marset Campos
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, op de eerste plaats zou ik willen zeggen dat de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links het volledig eens is met het verslag van de heer Cabrol, een uitstekend werkstuk waaruit nog eens blijkt hoe groot en hoe ernstig de contradicties zijn die aan de Europese eenwording kleven. Het is ondenkbaar dat, als zich de kans voordoet om een communautair beleid op poten te zetten, om communautaire instrumenten en communautaire oplossingen aan te dragen voor problemen die bij de mensen leven, deze kans niet wordt aangegrepen en men zijn toevlucht zoekt tot valse voorwendsels die met de zaak niets van doen hebben.
Wij menen dat het ondenkbaar is dat Raad en Commissie, gesteld als zij zich zien voor een probleem van deze aard - het steeds frequenter voorkomen van steeds meer en steeds gevaarlijker overdraagbare ziekten, zowel binnen als buiten Europa - het met het Parlement niet eens kunnen worden over het ontwikkelen van adequate communautaire instrumenten.
Wij menen ook dat het rapport van professor Cabrol duidelijk aangeeft, en daarin heeft de auteur de steun van onze voltallige commissie, welke stappen moeten worden genomen om vooruitgang in deze kwestie te boeken, en daarom begrijpen wij niet wat de reden is voor de terughoudendheid ten aanzien van de verdere eenwording van Europa op terreinen die verder helemaal niet moeilijk liggen, want zowel in het Verdrag van Maastricht als in het Verdrag van Amsterdam vinden we al duidelijk erkenning voor de Europese bevoegdheid op het terrein van de volksgezondheid. Daarom menen wij dat wij ons moeten inspannen om antwoord te geven op vragen die bij de Europese bevolking leven.
Tot slot ben ik van oordeel dat heel duidelijk op een bijkomend probleem moet worden gewezen: het is juist het Europese sociaal-economische model dat deze problemen binnen en buiten Europa veroorzaakt. Daarom moeten we naar een model toe dat is gebaseerd op solidariteit in plaats van op concurrentie en ongelijkheid.

Pradier
Mijnheer de Voorzitter, er is een Frans lied dat zegt: de vrijheid waakt over onze schreden. En de prijs voor de vrijheid is het risico en de verantwoordelijkheid.
De vrijheid van verkeer binnen de Unie brengt het risico van de verspreiding van besmettelijke ziekten met zich mee. Het maakt in ieder geval de invoering van een snelle reactiemogelijkheid noodzakelijk. Het gaat niet alleen om het creëren van een surveillancenetwerk, maar ook van een Europees centrum voor surveillance, dat het netwerk moet stimuleren en moet voorkomen dat landen in een crisissituatie proberen hun eigen beleid te bepalen. Dergelijke crisissituaties, die als een donderslag bij heldere hemel uitbreken, hebben we al meegemaakt en zullen we ook in de toekomst opnieuw meemaken.
De volgende zaken moeten worden aanbevolen: het invoeren van op elkaar afgestemde surveillanceprocedures, het verzamelen van gegevens en het aanbrengen van een effectief waarschuwingssysteem, in nauwe samenwerking met de internationale instanties. Laat ons wat dat betreft het uitstekende werk verwelkomen dat door het Europees Bureau van de WGO in Kopenhagen is uitgevoerd. We zouden ons tevens moeten verlaten op het Europees Epidemiologisch Surveillancecentrum voor Aids en profiteren van de bemoedigende resultaten van dit instituut. Op deze manier kunnen we onze ervaring verruimen en uitbreiden naar andere besmettelijke ziekten.
Het Europees Parlement heeft zich bij de eerste lezing heel eendrachtig getoond. De Commissie heeft de maatregelen van het Parlement overgenomen. Ik moet zeggen dat het gemeenschappelijk standpunt van de Raad enorm afhoudend en huiverig is, en de vrucht lijkt van een meervoudige koopmansmentaliteit. We moeten ons opnieuw unaniem opstellen in onze steun aan hetgeen ons vandaag door het uitstekende werk van Christian Cabrol is voorgesteld, opdat de problemen niet langer heimelijk door de afzonderlijke lidstaten worden geregeld. We moeten dus de Raad helpen zijn gezond verstand terug te vinden, zodat alle burgers van de Unie ervan verzekerd zijn in goede gezondheid te kunnen leven.

Marinucci
Mijnheer de Voorzitter, iedereen die zich bezig houdt met gezondheid, weet dat de beste manier om financiële middelen en uiteraard mensenlevens te sparen, preventie is. Preventie betekent niet alleen inentingen, maar betekent vorming op het gebied van gezondheid, informatie en, uiteraard met name in geval van overdraagbare ziektes, het tijdig onderkennen van het gevaar en het binnen de perken houden van de gevolgen. Het is vreemd, maar de Raad van ministers weet dit niet, die geeft er de voorkeur aan nu een paar centen uit te sparen en de lidstaten zodoende aan het risico van een epidemie bloot te stellen, met de bestrijding waarvan hoge kosten gemoeid zijn.
Dit is natuurlijk zeer ernstig, vooral ook omdat we op deze manier voor de zoveelste keer de gelegenheid voorbij laten gaan Europa te laten zien als een boven de naties staand lichaam dat zich om het welzijn van zijn burgers bekommert, en dit is het enige wat de mensen werkelijk interesseert. Wij kunnen natuurlijk doorgaan met de burgers de gevolgen van de criteria van Maastricht voor de euro te laten betalen, maar we moeten er dan wel aan toevoegen dat we geen geld kunnen uitgeven voor hun gezondheid. Ik ben bijzonder blij dat het Parlement in de commissie unaniem voor het verslag van de heer Cabrol en alle door ons bijzonder gewaardeerde amendementen heeft kunnen stemmen. Ik spreek de hoop uit dat de vergadering dit voorbeeld volgt en dat de commissaris het werk van het Parlement ondersteunt om gezamenlijk de Raad te overtuigen deze keer in ons Europa te doen wat gedaan moet worden.

Valverde López
Mijnheer de Voorzitter, verschillende zaken zijn in dit debat nu wel duidelijk geworden. Ten eerste, dat dit Parlement het goed heeft getroffen met een uitmuntend rapporteur die bekwaamheid heeft weten te paren aan politieke autoriteit, met als resultaat een verslag waarin alle politieke stromingen zich hebben weten te vinden.
Dit is een hele duidelijke boodschap voor de Europese Commissie. Wij hebben allemaal het volste vertrouwen in de bestuurlijke capaciteiten van commissaris Flynn, die al bij zoveel gelegenheden blijk heeft gegeven van zijn doortastendheid en zijn harde wijze van onderhandelen met de Raad. Het zal hem hier niet aan steun van dit Parlement ontbreken.
Ook voor de Raad moet de boodschap duidelijk zijn. Wij begrijpen niet waarom de Raad zo angstig is voor het aanscherpen van eisen die in het belang zijn van alle burgers en die beantwoorden aan een alom gevoelde praktische behoefte. De Raad moet het afstaan van bevoegdheden niet zien als een verlies, maar veeleer - en zo staat het ook in de Verdragen - als een wijze van delen van bevoegdheden ten behoeve van een maximale bescherming van het recht van de burgers op gezondheid. Dit is een plicht van alle regeringen en zo is het vastgelegd in onze grondwetten. Onze boodschap moet ook opgevat worden als een signaal aan de nationale regeringen dat de ruimte die zij op dit moment in hun begrotingen maken voor preventieve gezondheidszorg veel te klein is: in het gunstigste geval 2, 4 %, maar in sommige landen komt men niet boven de 0, 4 % van de begroting voor de gezondheidszorg.
Dit is heel weinig. Als we daarbij nog rekening houden met het feit dat de burgers niet meer zo op hun hoede zijn omdat zij te veel hebben leren vertrouwen op de goede werking van medicijnen, met name van antibiotica, en dat degenen die werkzaam zijn in de gezondheidszorg, zelfs in de ziekenhuizen, het risico van kruisbesmettingen hebben gebagatelliseerd, waardoor ook hier een sterke stijging van de overdraagbare ziekten valt te constateren, dan hebben wij de plicht de burgers te laten zien dat de Europese Unie ook op dit terrein slagvaardig kan optreden.
De exponentiële groei van aids toont aan dat noch de beginselen van de preventieve gezondheidszorg noch de geboden veiligheidsmaatregelen in acht zijn genomen.
Mijnheer de commissaris, wat ik van u vraag, is dat in het verdrag over de gemeenschappelijke buitengrenzen, als wij er althans ooit in slagen dat goed te keuren, een dwingende sanitaire regeling voor aan de buitengrenzen wordt opgenomen, wat een essentieel onderdeel is van het netwerk dat wij in voorbereiding hebben.

White
Mijnheer de Voorzitter, ik zou graag mijn waardering willen uitspreken voor de heer Cabrol vanwege het uitmuntende werk dat hij in de commissie heeft verricht. Per slot van rekening vraagt hij vandaag om niet meer dan een spoorwegnetwerk, terwijl hetgeen wij en de Raad hem bieden nog minder is dan het groene licht bij de overweg. Dat is echt niet goed genoeg. Ik geloof dat het gemeenschappelijk standpunt van de Raad nog niet in de verste verte een werkelijke weerslag vormt van de amendementen van het Parlement.
Ik zou graag willen wijzen op de les die we al lang hadden moeten leren uit de Creutzfeldt-Jakob en BSE-crises. Beide kwamen onverwacht; plotseling werden we geconfronteerd met een ziekte, of een variant van een ziekte, waar tot op dat moment geen wetenschappelijke kennis over beschikbaar bleek te zijn. Waar waren we in terechtgekomen? Een volkomen ondoorzichtige situatie! We waren volslagen in de war! We zijn getuige geweest van de vernietiging van de Europese rundvleessector, en van gerechtvaardigde maatregelen tot bescherming van de gezondheid van de Europese burgers. Hier zouden we een les uit moeten trekken. De meest voor de hand liggende les is dat er een surveillancenetwerk moet worden opgezet. Zoals de heer Cabrol al aangaf, moeten de beschikbare gegevens over besmettelijke ziekten worden verzameld, maar gebeurt dat niet vanzelf; er dient een mechanisme te worden ingevoerd dat hier zorg voor draagt. In mijn opvatting dient dat een centrum te zijn; dit gegeven ligt ook ten grondslag aan het verslag van de heer Cabrol. Zo'n centrum is noodzakelijk om de gegevens te kunnen coördineren.
Dan is er nog de opmerking van de heer Marinucci over kosten en vergelijkende kosten. Wat gebeurt er als we niets doen? Zijn we bereid te wachten op de volgende uitbraak van een Creutzfeldt-Jakob-achtige ziekte en opnieuw alle gevolgen voor lief te nemen? Hoe zou men in dat geval over ons als parlementsleden gaan denken, en over de Europese Commissie en de Raad zelf? We moeten onze les trekken uit de vorige crisis en de heer Cabrol het groene licht geven.

Flynn
Ten eerste wil ik het Parlement danken voor het werk dat het op dit gebied heeft verricht. Ik zou met name u willen bedanken, mijnheer Cabrol, voor het buitengewoon waardevolle werk dat u heeft verricht, meteen al vanaf het begin van dit proces.
Dat het noodzakelijk is dat de Europese Unie actie onderneemt op dit terrein zal iemand betwisten. Het is met name belangrijk dat er een formeel mechanisme wordt ingevoerd dat ons niet alleen in staat stelt de gegevens over besmettelijke ziekten te coördineren, maar ook om er voor te zorgen dat er een samenhangend beleid wordt gevoerd ten aanzien van de te nemen beheersingsmaatregelen. Iedereen is ervan overtuigd dat de Europese Gemeenschap zo'n netwerk nodig heeft. Het belang van een effectief en omvattend netwerk werd onlangs nog eens onderstreept door de behoefte aan onderling vergelijkbare en betrouwbare gegevens over de ontwikkeling van ziekten zoals Creutzfeldt-Jakob in Europa.
Laat me echter een voorbeeld geven van een ander recent verschijnsel. Talloze Europese kranten hebben erover bericht, en dit geeft een indicatie van de zorg en angst die er onder de bevolking leeft. Ik heb het over de nieuwe kippengriep in Hongkong. Hoewel er vooralsnog slechts een beperkt aantal mensen besmet is geraakt, bestaat er grote bezorgdheid over dit nieuwe griepvirus. De officiële benaming is AH5N1. Gebleken is dat er niemand immuun is voor dit type. Het kan ook niet worden bestreden met het vaccin dat op aanbeveling van de WGO in 1998 werd geproduceerd. Zonder een communautair netwerk zou controle van nieuwe gevallen op communautair niveau onmogelijk zijn en zouden geen controlemaatregelen voor reizigers afkomstig uit de regio Hongkong kunnen worden vastgesteld en gecoördineerd. Bovendien zouden we in het geval dat er een epidemie zou uitbreken niet weten hoe snel er op grote schaal een vaccin geproduceerd zou kunnen worden, en evenmin of we de enige specifieke medicijnen die wel beschikbaar zijn, preventief onder de bevolking zouden moeten verspreiden. Ik noem dit voorbeeld als illustratie van onze overtuiging dat het netwerk zich naast surveillance ook met bestrijdingsmaatregelen moet bezighouden.
Onze doelstelling is een systeem te creëren dat het mogelijk maakt snel en effectief actie te ondernemen. We willen een systeem dat de Gemeenschap in staat stelt de vereiste beschermende maatregelen te definiëren, met name in noodsituaties. We willen een systeem dat er niet alleen goed uitziet op papier, maar ook werkt in de praktijk. Zo'n systeem moet geleidelijk aan worden opgebouwd, volgens een pragmatische werkwijze. In dit verband, en ondanks een aantal specifieke verbeteringen die door de Raad zijn toegevoegd, zagen we ons genoodzaakt het gemeenschappelijk standpunt uit te stellen, aangezien de tekst ons niet de middelen bood om effectief en gecoördineerd te reageren op epidemieën of een uitbraak van besmettelijke ziekten in een Gemeenschap zonder interne grenzen.
De Commissie heeft de voorgestelde standpunten en alle amendementen dus met grote zorgvuldigheid bestudeerd. Het verheugt me te kunnen zeggen dat ze in grote mate overeenstemmen met de opvattingen van de Commissie zelf over de definitieve tekst van dit besluit.
Ik kan dit Huis mededelen dat we bereid zijn zeventien van de amendementen geheel of gedeeltelijk over te nemen. Veertien kunnen in hun geheel worden geaccepteerd; dit betreft de amendementen 2, 4, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 15, 19, 20 en 22. Voor wat betreft de andere drie - amendementen 14, 18 en 21 - zal de Commissie de voorstellen van het Parlement eveneens overnemen, maar dan beter geformuleerd. Staat u me toe uit te leggen waarom we de resterende vijf amendementen onacceptabel achten.
Amendement 1 verwijst naar een paragraaf die naar onze mening niet volledig recht doet aan de verschillen in surveillancecapaciteit van de verschillende lidstaten. Met betrekking tot amendement 3 is de Commissie, zoals ze al bij de allereerste lezing had aangegeven, van mening dat de keuze van methodiek niet moet worden beperkt tot reeds gevestigde methoden, maar dat het mogelijk moet blijven om nieuwe en meer effectieve methoden tot ontwikkeling te brengen.
Voor wat betreft amendement 16 gelooft de Commissie dat de coördinatie van de maatregelen door de afzonderlijke lidstaten onder de comitologieprocedure moet vallen die in artikel 6 wordt genoemd. Hier moet daarom in de artikel 5, lid 4, naar worden verwezen.
Met betrekking tot amendement 17 is de Commissie van mening dat iedere lidstaat twee zetels in het comité dient te hebben, zodat zowel de surveillance- als de beheersingssector van de nationale instanties vertegenwoordigd zijn.
Ik zou graag nog even willen terugkomen op amendement 5, waar ook de rapporteur speciaal naar verwijst. Amendement 5 gaat over het Europese centrum voor de surveillance van besmettelijke ziekten. Ik heb alle begrip en respect voor de motieven en de zorg waaraan in dit verband uiting is gegeven. Ook onderschrijf ik de doelstelling om de capaciteit van de Gemeenschap voor de bestrijding van besmettelijke ziekten te vergroten. Dit doel moet echter met de meest praktische en directe middelen worden nagestreefd. We moeten hierbij met name rekening houden met het werk dat inmiddels is verricht en met de structuren die in dit verband al binnen de Gemeenschap bestaan. Er zijn inmiddels al verschillende landelijke centra opgericht; vele hebben zelfs al heel wat ervaring en expertise op dit terrein. Er bestaan ook al verschillende effectieve op ziektebestrijding gerichte netwerken waarmee zeer alert kan worden opgetreden - en dit is van essentieel belang bij de beheersing van besmettelijke ziekten, vooral gezien bepaalde plaatselijke omstandigheden.
In onze opvatting is het veel beter om de middelen die we al hebben, en die hun waarde hebben bewezen, uit te bouwen en te versterken, in plaats van bij nul komma nul te beginnen en een geheel nieuwe organisatie op te zetten en uit te proberen. Dit geldt des te meer in het licht van de opkomst van krachtige informatietechnologieën, die ons in staat stellen nog effectiever te communiceren. De Gemeenschap investeert grote bedragen in de aanleg van verbindingen tussen de verschillende nationale administraties ten behoeve van een reeks gemeenschappelijke taken. De surveillance en beheersing van besmettelijke ziekten is één van die taken. Dit zijn de redenen waarom we dit amendement niet kunnen overnemen.
Ik zou tenslotte graag opnieuw mijn grote waardering willen uitspreken voor het Parlement en voor u, mijnheer Cabrol, voor al uw inspanningen en voor uw nauwe samenwerking met de Commissie op dit punt. Ik hoop dat ik het standpunt van de Commissie duidelijk heb kunnen maken en ga ervan uit dat we dit nieuwe netwerk binnen afzienbare tijd tot onze beschikking zullen hebben. Zodra het in werking wordt gesteld zal het zonder twijfel een aanzienlijke bijdrage gaan leveren aan de bevordering van de volksgezondheid in de Gemeenschap.

White
Mijnheer de Voorzitter, het betreft een toelichting op wat de commissaris zojuist heeft gezegd. Ik zou graag van de commissaris willen weten hoe dit netwerk gecoördineerd zou moeten worden, in de Unie als geheel, en door wie.

Flynn
Mijnheer de Voorzitter, het netwerk zal in eerste instantie worden gecoördineerd door de Commissie. Ik begrijp wat u bedoelt, mijnheer White, namelijk dat het in een later stadium, als we meer ervaring hebben opgedaan, noodzakelijk kan worden het netwerk verder te ontwikkelen in de richting die u hebt aangegeven.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer Flynn.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Biociden
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0011/97) van mevrouw Jensen, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, over de door het Bemiddelingscomité goedgekeurde gemeenschappelijke ontwerptekst van een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende het op de markt brengen van biociden (C4-0679/97-00/0456(COD)).

Jensen, Kirsten
Mijnheer de Voorzitter, als het Europees Parlement de aanbeveling van het Bemiddelingscomité voor deze richtlijn aanneemt, zorgen we op Europees niveau voor een risicobeoordeling van chemicaliën, die tot nog toe door andere milieuregels bepaald werd. Dit is eigenlijk de laatste schakel in de ketting van chemicaliënrichtlijnen die de EU wil invoeren, maar het is tevens de laatste chemicaliënrichtlijn uit de periode vóór men een echt standpunt is beginnen in te nemen over de chemicaliën die zich als hormonen gedragen. Wij komen hierop terug in verband met het verslag over hormoonachtige stoffen. Ik kaart dit probleem aan, omdat ik enigszins betwijfel of de richtlijnen die we nu hebben, voldoende milieubescherming bieden. De biocidenrichtlijn zal voor meer veiligheid zorgen, omdat het voor de burgers gemakkelijker wordt correct met deze chemicaliën om te gaan. Ook voor de toestand van water en grond zal de geplande milieubescherming positieve gevolgen hebben.
Ook de transparantie in de EU zou er met deze richtlijn op vooruit moeten gaan. De Raad van ministers werd op heterdaad betrapt, toen hij het gemeenschappelijk standpunt aan het Parlement wilde overmaken zonder de 14 verklaringen in de notulen van de Raad die de Raad of de Raad en de Commissie samen hadden goedgekeurd. Dit kan niet meer in een open EU, waar de wetgeving gemeenschappelijk door de Raad en het Parlement wordt vastgesteld. In de bemiddelingsprocedure is duidelijk gesteld dat deze verklaringen geen betekenis hebben voor de biocidenrichtlijn en vanaf nu geldt dat de wetgeving in de wetten staat en nergens anders in een of ander bijkomend document. Dit is een duidelijk voordeel voor het publiek, waartoe ook de industrie behoort.
Tijdens de bemiddelingsprocedure hebben wij bewerkstelligd dat er voor de producten met een gering risico een volledig technisch dossier wordt aangelegd en dat ze geen tot bezorgdheid aanleiding gevende stoffen mogen bevatten. Wij hebben ook laten preciseren wat onder basisstoffen verstaan wordt, die soms als biociden gebruikt worden en dan als dusdanig aangeduid moeten worden, met name kooldioxide, nitrogeen, 2-propanol, ethanol, azijnzuur en kiezelgoer. We zijn er ook in geslaagd de nieuwe bijlagen die de Raad met het gemeenschappelijk standpunt probeerde toe te voegen, te doen invullen. Deze bijlagen zijn niet langer blanco cheques, omdat de modus vivendi tussen de instellingen betreffende de voorlichting van het Europees Parlement absoluut nageleefd moet worden. Men kan zich natuurlijk terecht afvragen waarom de bevestiging hiervan zo lang op zich heeft laten wachten.
De richtlijn is op één bepaald gebied baanbrekend, namelijk wat de beoordeling van alternatieven betreft. Deze garandeert dat zeer gevaarlijke stoffen niet op de markt komen als er voor hetzelfde doel minder schadelijke stoffen bestaan. Deze benadering zou voor alle chemicaliënrichtlijnen gevolgd moeten worden, omdat ze niet alleen het milieu en onze gezondheid beschermt, maar ook de technologische ontwikkeling bevordert.
Vanuit sommige industrietakken komt de kritiek dat de biocidenrichtlijn te duur zou zijn. Deze kritiek is weerlegbaar aangezien de meeste gegevens over stoffen en producten toch al in handen van de industrie zijn. De richtlijn voorziet in lange overgangsregelingen en het Parlement heeft bovendien een fast track -procedure ingevoerd, die de naleving van de vereiste milieunormen niet in het gedrang mag brengen.

Valverde López
Mijnheer de Voorzitter, ten eerste wil ik de rapporteur, mevrouw Jensen, danken voor het werk waaraan zij zich maandenlang heeft gewijd, een werk dat altijd onze steun heeft gekregen.
Mevrouw Jensen heeft verwezen naar de kwestie van de verklaringen van de Raad, die zo'n grote rol zijn gaan spelen in de medebeslissingsprocedures. Nogmaals moeten wij vanuit het Parlement ons ongenoegen uitspreken over deze werkwijze, die in strijd is met letter en geest van de Verdragen: een vorm van ontaarding die wij in dit Parlement nooit mogen accepteren.
Ten tweede ben ik van mening dat alle instellingen lering moeten trekken uit de onderhandelingen die voortvloeien uit het medebeslissingsrecht. Hier, in dit Parlement, hadden wij wellicht minder amendementen moeten indienen in eerste lezing, om ons meer te concentreren op de hoofdpunten.
Van haar kant geeft de Commissie er nog steeds geen blijk van te begrijpen, laat staan dat zij ernaar handelt, wat de betekenis is van de medebeslissingsprocedure en van de nieuwe verantwoordelijkheid van het Europees Parlement. Tot op het laatst heeft de Commissie zich ertegen verzet tegemoet te komen aan de elementaire eisen van het Parlement. Dit kon geen blanco cheque afgeven op een zo essentieel punt als de vaststelling van de lijst van werkzame stoffen.
Ik denk dat ook de Raad naar een andere werkmethode toe moet. De medebeslissingsprocedure is nogal revolutionair en de Raad moet zijn manier van werken veranderen, want hij zoekt altijd het laagste profiel, ook al staat dat op gespannen voet met de geest van de Verdragen; de Raad moet eraan wennen besluiten te nemen bij meerderheid, al was het maar bij gekwalificeerde meerderheid, want dat is de manier om de procedures te versnellen in plaats van te vertragen.
Ik geloof ook dat er een duidelijke boodschap voor de burgers is - en voor ons is het heel belangrijk dat die boodschap goed overkomt - namelijk dat dit Parlement gebruik maakt van de bevoegdheden en de verantwoordelijkheden die de Verdragen het in steeds ruimere mate geven. De burgers kunnen er gerust op zijn dat de beloften die in de Verdragen gedaan worden, namelijk dat er regelgeving zal komen om de gezondheid van mens en milieu maximaal te waarborgen, stuk voor stuk ingelost worden. En natuurlijk moet het vrije verkeer van goederen ook realiteit worden.
Het vaststellen van bepaalde gecentraliseerde mechanismen, zoals de toelating van de werkzame stoffen, is goed voor iedereen, omdat de herhaling van proeven, inclusief dierproeven, op die manier overbodig wordt, omdat er zo betere waarborgen komen voor de toelatingsprocedures, en we tegelijk discussies en argwaan tussen de lidstaten onderling voorkomen. Daarom betekent de wederzijdse erkenning een toegevoegde waarde voor de communautaire procedure.
Tot besluit geloof ik dat de boodschap aan alle burgers is dat, hoewel onze procedure gecompliceerd is, en hoewel wij blijven aandringen op verbetering en stroomlijning van de medebeslissingsprocedure - het Verdrag van Amsterdam voorziet daar al gedeeltelijk in - ondanks alle problemen, de samenwerking tussen Commissie, Raad en Parlement in de medebeslissingsprocedure steeds beter functioneert, en dat is een heel positieve boodschap voor alle burgers.

Bjerregaard
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, de Commissie dankt het Parlement en vooral de uitstekende rapporteur, mevrouw Kirsten Jensen, alsook de Raad voor de vooruitgang die via de bemiddelingsprocedure is geboekt met betrekking tot dit voorstel voor een richtlijn waarmee we een belangrijk, nieuw element aan de EU-wetgeving inzake chemicaliën toevoegen. Zoals algemeen bekend is het de bedoeling met deze richtlijn de interne markt voor biocidehoudende producten, meer bepaald de werkzame stoffen in deze producten, te harmoniseren en een hoog beschermingsniveau voor mens en milieu te garanderen. In tweede lezing nam het Parlement vijf amendementen aan. Drie van deze amendementen konden noch door de Commissie noch door de Raad aanvaard worden. Zoals hier vanavond reeds is opgemerkt, heeft de bemiddelingsprocedure echter vruchten afgeworpen en heeft het Bemiddelingscomité een compromis uitgewerkt, dat nu dus aan het Parlement is voorgelegd. De Raad heeft reeds laten weten dat hij dit compromis zal steunen en ik verwacht en hoop dat het Parlement hetzelfde zal doen.
Met betrekking tot de amendementen 18 en 19 over de vereenvoudigde procedures voor bijlage IA en IB ben ik ervan overtuigd dat het voorgestelde compromis beantwoordt aan de doelstelling van deze twee bijlagen, namelijk een vereenvoudiging van het beheer van de richtlijn zonder de bescherming van gezondheid en milieu te verminderen. Het Parlement heeft zich ervan willen vergewissen dat de modus vivendi in het kader van de bemiddelingsprocedure omtrent de opneming van werkzame stoffen in deze bijlage nageleefd wordt. De Commissie is het met het Parlement eens dat de besluitvormingsprocedure transparant moet zijn en zij zal haar uiterste best doen om dit in werkelijkheid toe te passen.
De Commissie heeft beloofd tegen begin juni 1998 een voorstel in te dienen inzake de herziening van de comitologie. Wij zijn van oordeel dat wij met deze belofte, die de heer Santer in zijn brief van 11 november 1997 aan de Voorzitter van het Parlement heeft bevestigd, een antwoord hebben gegeven op de bedenkingen van het Parlement op dit gebied. De heer Valverde López had het hier reeds over. Wat amendement 17 tenslotte betreft, ben ik tevreden dat het Bemiddelingscomité het eens is geworden over een termijn van 24 maand voor de omzetting van de richtlijn in nationale wetgeving. Om samen te vatten wil ik nog eens benadrukken dat de Commissie volledig achter het compromis staat dat in de bemiddelingsprocedure is bereikt. Om te eindigen wil ik de rapporteur, mevrouw Kirsten Jensen, nog eens danken.

De Voorzitter
Dank u wel, mevrouw Bjerregaard.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Cohesie en de informatiemaatschappij
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0399/97) van mevrouw Sierra González, namens de Commissie regionaal beleid, over de mededeling van de Commissie over cohesie en de informatiemaatschappij (COM(97)0007 - C4-0044/97).

Sierra González
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, elke beschouwing over de totstandbrenging van de informatiemaatschappij in de Europese Unie dient rekening te houden met het feit dat er op dit moment sprake is van onevenwichtigheden die in de nabije toekomst kunnen leiden tot concurrentieverstoring en aantasting van de cohesie, waardoor de voordelen die het gebruik van de nieuwe technologieën met zich meebrengt, met name op het gebied van kosteneffectiviteit, weer teniet gedaan worden. Deze onevenwichtigheden doen zich voor op het gebied van de basisinfrastructuur voor de informatie- en communicatietechnologie en van de kosten en betrouwbaarheid van geavanceerde diensten. Door die onevenwichtigheden ontstaan er kwantitatieve en kwalitatieve ongelijkheden, met name in de zogenaamde cohesielanden, waar men uitgaat van achterstandssituaties.
Beschikbaarheid en toegankelijkheid zijn vereisten om deelachtig te kunnen worden aan de voordelen die de ontwikkeling van de informatiemaatschappij met zich meebrengt. Juist die beschikbaarheid en het kostenaspect zijn de factoren die op dit moment de onevenwichtigheden tussen de Europese regio's in de hand werken, waardoor de bestaande situatie van ongelijkheid tussen de rijke en de arme gebieden in kwantitatief opzicht wordt gehandhaafd. Een voorbeeld kan dit aantonen: praktisch iedereen heeft toegang tot het openbare telefoonnet, maar er bestaan nog steeds aanzienlijke verschillen ten aanzien van de kwaliteit van de diensten.
Wat betreft de geavanceerde diensten, is vooruitgang geboekt op het terrein van de cellulaire telefonie, waaronder GSM, maar er bestaan nog steeds grote verschillen qua beschikbaarheid van huurlijnen, geavanceerde schakellijnen, zoals het digitale net voor on-line diensten. De tarieven zijn in het algemeen hoger in de cohesielanden dan in de kernlanden van de Unie, en ook de penetratiegraad van PC's is er geringer. Zo waren er in 1995 15, 2 PC's per 100 inwoners in de kernlanden van de Europese Unie, tegen 3, 1 in Griekenland, 8, 6 in Spanje, 6 in Portugal en 8, 9 in Italië. Deze structurele zwakte en de hoge kosten hebben een negatieve invloed op de ontwikkeling van de regionale KMO's, die een geringer vermogen om initiatieven te ontplooien hebben dan de grote bedrijven en die minder mogelijkheden inzake toegang tot strategische informatie hebben.
De telefoonmaatschappijen, elektriciteitsbedrijven, kabelmaatschappijen enzovoorts, die ICT-applicaties op de markt brengen, streven naar maximaal rendement op korte termijn, waarbij de consument kosten in rekening worden gebracht die niet overeenkomen met de reële kosten en die de verbreiding van nieuwe technologieën belemmeren, met name in de probleemregio's en de cohesielanden.
Ook op het gebied van de scholing van werknemers worden onevenwichtigheden waargenomen. De informatiemaatschappij opent nieuwe mogelijkheden voor de opleiding van personeel, niet allen door de komst van nieuwe pedagogische instrumenten, maar ook en vooral door de vrijwel universele beschikbaarheid van de kennisbronnen, waardoor er een eind komt aan de ongelijke situatie waarin een student uit een kleine provinciestad zich bevindt in vergelijking met een student uit de grote stad die over technische, wetenschappelijke en historische bibliotheken beschikt. De opening van deze mogelijkheden leidt in sterke mate tot decentralisatie van de cultuurbronnen en tot een toenemende pluraliteit van de centra van verbreiding van cultuur. Dit gegeven kan op korte termijn een factor van sociale cohesie worden.
Maar als er geen rekening wordt gehouden met de structurele zwakheden van de schoolsystemen kunnen de ongelijkheden groter worden. Het grote gevaar bestaat dat investeringen in sommige regio's zullen worden uitgesteld, waardoor polarisatie dreigt tussen "informatie-rijken" en "informatie-armen" . Om deze polarisatie te voorkomen moet er een beleid worden gevoerd dat is toegesneden op de diepgaande structurele veranderingen die de informatiemaatschappij vergt in de arbeidsmethoden, de bedrijfsorganisatie en de administratie. Het gedeeltelijk ontbreken van zo'n beleid blijkt uit het feit dat slechts zo'n 2 % van de structuurfondsen wordt besteed aan investeringen in de telecommunicatiesector. De uitgaven voor de informatiemaatschappij moeten deel uitmaken van de mainstreaming van de structuurfondsen.
Weliswaar hebben de structuurfondsen, ondanks de ontoereikende investeringen, een centrale rol gespeeld bij de opkomst van de informatiemaatschappij, maar een geïntegreerde aanpak is noodzakelijk opdat tegelijkertijd iedereen, inclusief de overheid, het onderwijs, het bedrijfsleven en de consumenten, tevreden kan worden gesteld. Tot besluit wil ik erop wijzen dat het voor de cohesie noodzakelijk is dat er betaalbare tarieven voor de consumenten en redelijke kosten voor de ondernemers komen. De toegang tot de moderne informatiemiddelen, met name tot Internet, mag niet gebaseerd worden op de particuliere aanschaf van personal computers of alternatieve apparatuur, maar er moeten makkelijk toegankelijke werkstations komen in openbaar toegankelijke plaatsen van algemeen belang, en er moet voor een consequente financiering van een openbaar telecommunicatienetwerk worden gezorgd.

Izquierdo Collado
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, op de welkome mededeling van de Commissie over de cohesie en de informatiemaatschappij is een belangwekkend antwoord van de zijde van het Parlement gekomen in de vorm van het verslag van mevrouw Sierra González: een buitengewoon nauwkeurig en uitvoerig werkstuk dat naar mijn mening de kern raakt van de problematiek waar wij ons voor gesteld zien.
In een voor mij volstrekt logische volgorde dringt mevrouw Sierra González in haar verslag direct door tot de kern van het probleem, tevens de reden van de bezorgdheid van de Commissie, getuige haar mededeling over de informatiemaatschappij en de cohesie. Mevrouw Sierra González begint haar verslag met een verwijzing naar de concurrentie. En vandaag de dag is de basis van de cohesie, de spil waaromheen de cohesie draait - door velen slecht begrepen - de capaciteit om concurrentievermogen te genereren in regio's die te kampen hebben met een strategische achterstand bij hun poging om op gelijke hoogte met de overige regio's te komen. En dat is waar het allemaal om draait, en niet om de paar halfheilige koeien waarmee voor sommigen het begrip cohesie is verbonden.
Wij hebben het over een instrument - de informatie- en de communicatietechnologie - dat van fundamenteel belang is voor de toekomstige ontwikkeling van het concurrentievermogen, voor de toekomstige kwaliteit van het leven van de burgers. Het is noodzakelijk dat de KMO's in de cohesielanden perfect uitgerust zijn om de concurrentieslag aan te kunnen gaan, om heden en toekomst veilig te stellen, om de stabiliteit in de werkgelegenheid te garanderen, en, tot slot, om cohesie, wat niets anders is dan het vermogen om concurrerend te werken, te genereren.
Het is moeilijk voorstelbaar dat een klein bedrijf in een cohesieland zal kunnen overleven zonder, bijvoorbeeld, de middelen van elektronische betaling. Het is moeilijk denkbaar dat een klein of middelgroot bedrijf aan onderzoek en innovatie zal kunnen doen zonder de beschikking te hebben over een perfect geconsolideerd informatie- en communicatiesysteem.
Welnu, wat is de effectiviteit van al deze toespraken die wij hier in het Parlement ten beste geven? In welke mate dragen zij ertoe bij om de informatiemaatschappij in de Europese samenleving te doen wortelen? Laten we realistisch zijn. De wens van de Commissie om het beleid ten aanzien van de informatie- en communicatietechnologie tot een substantieel onderdeel van de structuurfondsen te maken is logisch en prijzenswaardig, maar op de markt zijn de mogelijkheden van de Commissie en de mogelijkheden van de structuurfondsen maar heel beperkt. De markt gaat haar eigen weg, met de kracht van een ware grootmacht, waarbij de subsidiemogelijkheden van de Europese instellingen in het niet vallen. Daarom moeten we klare taal spreken, en onderkennen dat op dit moment van de totstandkoming en socialisatie van de informatiemaatschappij de grootste vijand de kosten zijn, de kosten die worden opgejaagd door telefoonmaatschappijen, elektriciteitsbedrijven, kabelexploitanten, die uit zijn op de hoogst mogelijke winst op de kortst mogelijke termijn. Hier zou ik de Commissie willen uitnodigen om samen met ons na te denken - en het zal niet de eerste keer zijn dat de Commissie zich voor deze vraag gesteld ziet - in hoeverre zij, als een van de voor de exploitanten zeer belangrijke afnemers van hun diensten, in staat is de marktpartijen om de tafel te krijgen en hen te bewegen de kosten op een reëel niveau terug te brengen waardoor de vraag verveelvoudigd en de toegang voor de burgers, waar ook in Europa gevestigd, verzekerd wordt. In hoeverre neemt de Commissie haar verantwoordelijkheid, niet alleen door de structuurfondsen in te zetten als instrument van beleid, maar door een heel duidelijk signaal naar die bedrijven uit te doen gaan dat alle burgers toegang moeten kunnen krijgen tot die diensten die vitaal zijn voor heden en toekomst? Indien de Commissie hier niet in slaagt, dan zijn wij nu al bezig de nieuwe Europese ongelijkheid te creëren. De commissaris weet dit heel goed, en daarom richt ik mij tot haar, niet om te klagen maar om haar hulp en medewerking te vragen.

Chichester
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik was van plan op te merken dat we hier vanavond in een nogal selecte groep aan het debatteren zijn, maar ik merk dat er nu ook andere collegae op de voorgrond treden. Misschien is dit een teken dat de informatiemaatschappij inderdaad werkt.
Ten eerste zou ik de rapporteur willen feliciteren met de reikwijdte van haar verslag over cohesie en de informatiemaatschappij. Niemand zal twijfelen aan het belang van informatie en informatietechnologie - de informatiemaatschappij - voor onze economie en onze manier van leven. De informatietechnologie biedt met name talloze nieuwe mogelijkheden voor afgelegen plattelandsgebieden, perifere eilanden en relatief arme, minder ontwikkelde regio's met een lage bevolkingsdichtheid en beperkte infrastructurele voorzieningen voor transport.
In mijn eigen kiesdistrict, Devon en East Plymouth, waar zowel steden als geïsoleerde landbouwgemeenschappen voorkomen, zijn momenteel talloze ICT-projecten gaande. Het gaat daarbij om projecten over onderwijs op afstand, uitwisseling van gegevens door academische instellingen met universiteiten in andere lidstaten, opleidingen, of projecten voor het bedrijfsleven, zoals de ISDN-video/satellietverbinding voor telebieden op veebeurzen of voor handel op afstand. De populariteit van Internet voor recreatieve en zakelijke doeleinden groeit snel in ons deel van de wereld. De combinatie van dit alles biedt veel mogelijkheden voor het scheppen van banen en het stimuleren van nieuwe bedrijven die het zonder subsidie kunnen stellen. Het enige punt waarop ik het verslag van mevrouw Sierra González zou kunnen bekritiseren, betreft misschien die passages waarin ze wijst op mogelijke interventie in de prijsstelling en het marktmechanisme van de informatiemaatschappij, of waarin ze voorstelt bijkomende uitgaven in de Europese begroting, buiten de bestaande begrotingslijnen voor de structuurfondsen en het cohesiefonds, op te nemen. De beste manier om ICT in Europa uit te breiden is de markt en de technologie hun gang te laten gaan. Concurrentie en consumenten zijn krachtige instrumenten die zullen bijdragen tot voortzetting van de groei en verdere verbetering van de dienstverlening. De Europese begroting biedt simpelweg niet genoeg middelen om alle voorstellen op het boodschappenlijstje, of liever gezegd verlanglijstje, te kunnen betalen. We kunnen er natuurlijk voor pleiten dat er meer geld uit de structuurfondsen aan deze voorstellen wordt besteed, in plaats van aan wat anders, maar laten we alstublieft realistisch zijn en niet om meer geld gaan vragen als dat er simpelweg niet is. We zijn het erover eens dat ICT veel kansen biedt aan minder ontwikkelde regio's; concurrentie en technologie zorgen voor de rest.

Vallvé
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik geloof dat wij ons gelukkig moeten prijzen met het feit dat de Commissie regionaal beleid haar aandacht richt op de informatiemaatschappij en op de gevolgen die de informatiemaatschappij heeft voor de Europese cohesie.
Belangrijk is dat we onze aandacht richten op de mogelijkheden die de informatiemaatschappij schept voor de ontwikkeling van nieuwe activiteiten in industrie, handel en dienstverlening, en voor het overwinnen van de grenzen in Europa.
Ook mogen we niet vergeten wat de informatiemaatschappij betekent op het gebied van onderwijs en scholing, in een tijd dat we het hebben over levenslang leren en permanente educatie. We moeten ons ervan bewust zijn dat in de informatiemaatschappij de eenheid van tijd en plaats geen noodzakelijk vereiste meer is voor wie scholing wil genieten: het is immers heel wel mogelijk om thuis onderricht te krijgen van een docent die niet op dezelfde plaats en hetzelfde moment aanwezig is.
De informatiemaatschappij biedt ontzettend veel kansen, maar die kansen moeten voor alle burgers gelijk zijn als het ons menens is met de cohesie op Europees niveau. Er moeten gelijke kansen zijn voor het hele grondgebied van de Unie, ook voor het platteland, de perifere regio's en de eilanden.
Er wordt veel gesproken over de informatiesnelweg. Ik zou het liever gewoon hebben over de informatieweg. Snelwegen zijn vaak tolwegen - niet in Duitsland, mevrouw de commissaris, maar in andere landen wel. Als wij willen dat de informatie iedereen bereikt, dan moet dat langs wegen zijn waar geen tol wordt geheven, vrije wegen, die door iedereen gebruikt kunnen worden.
Daarom ben ik zo ingenomen met dit verslag van mevrouw Sierra González, waarin aandacht is voor de mogelijke beperkingen van de informatiemaatschappij wanneer deze niet ten goede komt aan alle burgers doordat degenen die haar ontwikkelen alleen maar uit zijn op maximale winst. Wij weten dat tolwegen alleen de grote en belangrijke bevolkingscentra verbinden en de kleinere steden links laten liggen, en dat is iets wat niet mag gebeuren in de Europese informatiemaatschappij die ons voor ogen staat.

Novo
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, mevrouw de commissaris, de nieuwe informatie- en communicatietechnologieën zullen ongetwijfeld positieve gevolgen hebben voor onderwijs en scholing en evenmin hun werking missen op arbeidstijd en -organisatie, bedrijfsmodernisering op de meest uiteenlopende niveaus en dus ook op de hoeveelheid vrije tijd van het individu.
Niettemin plaats ik een enkele kanttekeningen bij het rooskleurige beeld dat de Commissie schetst van de relatie tussen de cohesie en de zogenaamde informatiemaatschappij. Nu de overheid zich allerwegen steeds verder terugtrekt en ondernemingen en diensten privatiseert die in beginsel beter in staat zijn om de problemen aan te pakken waarmee achtergebleven gebieden te kampen hebben, valt het toch moeilijk te begrijpen, hoe het oogmerk van winst, van grote, gemakkelijk te behalen winsten valt te verenigen met de universele, gelijke rechten van alle burgers en met het doel van cohesie tussen de regio's en de lidstaten van de Unie.
Het verslag vestigt de aandacht op de gevaren van een ongeremde en ongereglementeerde groei van de informatiemaatschappij. Hierdoor kan de kloof in economische en sociale ontwikkeling tussen arme en rijke gebieden nog dieper worden. Dit betreft zowel de infrastructuur van en de toegang tot informatie als gelijke kansen op onderwijs en scholing. Nieuwe, scherpere vormen van maatschappelijke uitsluiting zouden het gevolg kunnen zijn. Een ander terrein waarop de verschillen kunnen groeien, betreft de kosten waarmee kleine en middelgrote bedrijven in de cohesie-landen en de meest achtergebleven regio's aldaar te maken krijgen. Dat kan leiden tot bedrijfsverplaatsingen of twijfel zwaaien over de gevolgen voor en de kwaliteit en stabiliteit van de werkgelegenheid. Voorts kan gewezen worden op de "massificatie" van informatie, die wel eens voorbij zou kunnen gaan aan culturen, tradities en specifieke regionale en/of nationale behoeften, zowel ten aanzien van de inhoud van dergelijke informatie als van adequaat taalgebruik.
De aanbevelingen van collega Sierra González, die ik graag van harte complimenteer - ook al zijn er momenteel slechts enkele leden aanwezig - om de structuurfondsen veel krachtiger dan tot op heden in te zetten ten behoeve van infrastructuur, onderwijs, scholing en onderzoek op het gebied van informatie krijgen vanzelfsprekend mijn volledige steun.
Dat geldt ook voor haar denkbeeld dat het de taak van de overheid is om, in samenspraak met de burger, de omstandigheden te scheppen en te reglementeren om universele toegang tot informatie en publieke dienstverlening te waarborgen.

Ahern
Mijnheer de Voorzitter, ik zou de rapporteur graag willen bedanken voor haar uitmuntende verslag en de commissaris voor haar belangstelling en uiteraard ook betrokkenheid bij deze belangrijke kwestie. Ik zou de rapporteur ook willen bedanken voor het feit dat ze het belang erkent van de informatietechnologie in de beperking van de gevolgen die de economische ontwikkeling heeft voor het milieu. Voorbeelden zijn de verminderde behoefte aan mobiliteit of aan infrastructuurvoorzieningen voor transport. Ik verwijs in dit opzicht met name naar paragraaf 20, waarin wordt aanbevolen de algehele of gedeeltelijke vervanging van fysieke investeringen door de beschikbaarstelling van adequate telecommunicatiediensten, zodanig dat zowel de investeringen als de gevolgen voor het milieu kunnen worden geminimaliseerd, systematisch te betrekken bij de evaluatie van investeringen die worden gefinancierd uit de structuurfondsen en een belangrijke plaats te geven in de nationale programma's die in het kader van deze fondsen worden ingediend.
Daarnaast zou ik willen benadrukken dat we ervoor moeten waken dat de informatietechnologie de regionale en sociale verschillen niet vergroot: ze is juist bedoeld om dit soort ongelijkheden te verminderen. Het bestaande gebrek aan evenwicht tussen kernregio's en perifere regio's dient te worden verminderd door middel van speciale nadruk op de aanleg van informatiesnelwegen en faciliteiten in de perifere gebieden. Als we dit soort maatregelen niet nemen, lopen de perifere gebieden het risico niet te kunnen meeprofiteren van de kansen die de informatietechnologie ons biedt, zodat de verschillen alleen maar groter worden. We moeten dus preventieve maatregelen nemen om dit soort problemen te ondervangen.
Het is van belang dat we de informatiemaatschappij blijven zien als een geheel van diensten van universeel belang. De investeringen in de infrastructuur voor telecommunicatie moeten daarom overeenstemmen met de beginselen van gelijkheid, continuïteit en betaalbaarheid, om te voorkomen dat perifere gebieden en kwetsbare bevolkingsgroepen door de logica van de markt in dit opzicht worden benadeeld.
Als we de voordelen die de informatiemaatschappij aan iedere burger van de Europese Unie kan bieden optimaal willen benutten, dienen de kosten op een redelijk niveau gehouden te worden. Ik begrijp de opmerkingen van de heer Chichester op dit punt, maar ik blijf het belangrijk vinden een en ander betaalbaar te houden. Ik zou dan ook niet alleen de Commissie maar ook de Raad willen vragen zich hiervoor in te zetten en ervoor te zorgen dat de leveranciers van onderwijsdiensten gratis toegang bieden, in het bijzonder aan scholen. Uiteraard zouden voor hardware en software verschillende regels gelden, maar in veel gevallen is de eigenlijke aanbieder van telecommunicatiediensten of de staat of een of ander bedrijf dat een alleenrecht heeft verworven. Deze partijen kunnen het zich goed veroorloven scholen toegang te bieden tegen speciale tarieven, of zelfs geheel gratis. Het zou een buitengewoon belangwekkende prestatie zijn voor de gehele Unie als we ervoor zouden kunnen zorgen dat onze jonge medeburgers tijdens hun vorming gratis toegang tot dit soort telecommunicatiediensten zouden krijgen.

Hatzidakis
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, het land waar ik vandaan kom, is niet zo rijk. Het ligt aan de rand van Europa. Ikzelf ben geboren op een eiland. In mijn tijd kregen de kinderen daar niet dezelfde levensbagage mee als bijvoorbeeld de kinderen in Athene, de hoofstad van Griekenland, of de kinderen uit andere Europese hoofdsteden. Ook was bij ons, evenals op zoveel Griekse eilanden, een ziekte een veel groter probleem dan in Athene of in een andere grote Europese stad. Ik vertel u dit omdat mijns inziens de informatiemaatschappij een oplossing kan bieden voor dergelijke problemen. De kinderen kunnen via Internet in contact komen met informatie, hetgeen enkele jaren geleden nog volslagen ondenkbaar was. Met medische raadgeving via de computer kan men hulp bieden bij ernstige gezondheidsproblemen en dankzij de nieuwe perspectieven in de handel en het bedrijfsleven kunnen de mensen in hun eigen streek blijven.
Deze ontwikkelingen zullen echter niet vanzelf gaan. Een discussie onder ons is niet voldoende om de informatiemaatschappij van de ene dag op de andere in de verafgelegen gebieden en op de eilanden een feit te laten worden. Daar is een beleid voor nodig waarmee enerzijds de voordelen van de informatiemaatschappij worden geoptimaliseerd en anderzijds de mogelijke gevaren worden geminimaliseerd. De informatiemaatschappij moet een maatschappij van mensen zijn, een maatschappij van gelijke kansen. Dit is mijns inziens ook het doel van alle aanwezigen in deze zaal.
Ik zal u zeggen wat ik geloof. Ik geloof dat de telecommunicatiesector nog sneller geliberaliseerd moet worden. Dan zal de toegang tot de kansen die de informatiemaatschappij biedt, voor iedereen sneller en goedkoper worden. Wij mogen namelijk niet vergeten dat hoe meer mensen gebruik maken van de aangeboden diensten, hoe goedkoper ze worden. Verder ben ik van mening dat in zoveel mogelijk talen informatiemateriaal beschikbaar moet zijn. Dit is zeer belangrijk met het oog op de gelijke kansen. Iedereen moet toegang kunnen krijgen tot deze nieuwe wereld. Ook moeten mijns inziens hiervoor middelen van de structuurfondsen en met name middelen uit de nieuwe periode 2000-2006 worden gebruikt. De informatica is een zeer belangrijke factor in de modernisering van het onderwijs en de overheidsdiensten en moet derhalve overal in de scholen en bij de overheid ingang vinden. Wij moeten de nieuwe technologieën bevorderen op de eilanden en in de moeilijk toegankelijke, verafgelegen gebieden, waarbij de klemtoon moet worden gelegd op teleonderwijs en gezondheidszorg via de computer. Ook moeten wij voor de beroepsopleiding bestemde middelen gebruiken om de mensen vertrouwd te maken met deze nieuwe wereld van kennis en informatie.
Agenda 2000 is mijns inziens een gelegenheid om dit vraagstuk grondig te onderzoeken. Het Delors II-pakket, dat tot 1999 loopt, is zo goed als afgesloten en wij wachten nu op het Santer-pakket. Ik denk, mevrouw de commissaris, dat dit thema nadere besprekingen behoeft.

Ryynänen
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, tele-informatica en datatransmissie hebben enorme mogelijkheden gecreëerd om afstanden en andere hindernissen te overbruggen, zodat ze in principe de decentralisatie en de regionale gelijkheid vergroten. Maar in de praktijk is er voor het verwezenlijken van deze doelstelling een duidelijke beleidsstrategie en een sterke politieke wil nodig.
De basisstructuren met betrekking tot informatie moeten voor alle regio's en burgers beschikbaar zijn. De voorwaarden van een gelijkwaardige informatiemaatschappij zijn de gebruiksmogelijkheden van nieuwe instrumenten van tele-informatica, bijvoorbeeld Internet, in openbare gebouwen zoals bibliotheken en scholen, alsmede de meertaligheid van programma's en hulpmiddelen. Bovendien is er voor iedereen bereikbare effectieve scholing nodig, niet alleen voor het gebruiken van instrumenten, maar ook voor de beoordeling van de inhoud. Zeer belangrijk is naar mijn mening het opleiden van dataverwerkers die de burgers kunnen helpen bij het vinden en toepassen van de voor hun wezenlijke informatie.
Voor de regionale ontwikkeling is het ook van belang zorg te dragen voor de behoefte van kleine bedrijven aan informatie en aan hun vaardigheden om informatie om te zetten in know-how, waar vraag naar is en die werk verschaft. In dit verband moeten via de structuurfondsen beter dan nu de mogelijkheden van zwakkere regio's worden bevorderd om van de informatiemaatschappij te profiteren.

Wulf-Mathies
Mijnheer de Voorzitter, allereerst zou ik mevrouw Sierra González willen danken voor haar verslag over het belang van de informatiemaatschappij voor de cohesie. Het strookt in hoge mate met de analyse en met de conclusies van de Commissie.
De informatiemaatschappij is ook volgens de Commissie van strategisch belang voor de economische en sociale cohesie en voor de werkgelegenheid. Dit kan zonder meer een belangrijke sleuteltechnologie voor de regionale ontwikkeling zijn als we erin slagen om de toegang tot de informatie- en communicatietechnologie ook te garanderen voor structureel zwakkere regio's, het platteland en de periferie. Daarom is het de moeite waard om eerst eens via informatie en best practices de kansen te benutten, de aandacht op die kansen te vestigen en voor de nodige bewustwording te zorgen. Daarbij is de technologische ontwikkeling slechts één kant van het probleem.
De informatiemaatschappij biedt talloze mogelijkheden om het concurrentievermogen van het bedrijfsleven, vooral van het midden- en kleinbedrijf, te verhogen en om de regionale ontwikkeling te bevorderen. Het is vooral belangrijk om de regio's zelf, dus de burgers en de ondernemingen ter plaatse, in staat te stellen om gebruik te maken van die mogelijkheden. Een voorwaarde daarvoor is een regelgevend kader dat door waarborging van de universele dienst faire toegang tot de informatie tegen vergelijkbare kosten verzekert en deze universele dienst bovendien aanpast aan de technologische en sociale veranderingen. Daarbij moet enige concrete hulp worden geboden, zoals investeringen in de infrastructuur maar ook een adequate opleiding en bijscholing van de burgers. Bovendien moeten we het onderzoek naar een gebruikersvriendelijke informatiemaatschappij subsidiëren en de verdere ontwikkeling van de communicatiestructuur en van de praktische toepassingen voor het bedrijfsleven en de burgers verder bevorderen.
De infrastructuur van de afgelegen regio's is aanzienlijk zwakker dan die van de centrale regio's. Daarom moeten we de ondernemingen stimulansen bieden om ook in minder ontwikkelde gebieden moderne diensten aan te bieden. Dat is zeker niet uitsluitend of primair een kwestie van investeringssteun, dat kan ook een sturen van de vraag betekenen of een beter aanbod van openbare toegang tot de moderne informatienetwerken in scholen, bibliotheken, gemeentehuizen, arbeidsbureaus. Dat is hier al voorgesteld en wordt al gedaan in ons IRISI-project.
De Commissie probeert op het ogenblik om op basis van haar mededeling over cohesie en de informatiemaatschappij haar activiteiten te bundelen, wat meer gebruik te maken van de synergie-effecten tussen de verschillende initiatieven. We willen de nadruk op de economische en sociale cohesie in het telecommunicatieen onderzoeksbeleid leggen en de overgang naar de informatiemaatschappij in de mainstreamstructuurprogramma's integreren. Om dit te bereiken heeft ze een Actiecentrum Informatiemaatschappij opgericht dat primair de activiteiten van de verschillende directoraten-generaal op het gebied van de informatiemaatschappij moet coördineren. In dat centrum wordt nu een comité voor cohesie en de informatiemaatschappij gevormd dat er voor moet zorgen dat de dimensie van de sociale cohesie wordt betrokken bij alle communautaire beleidsvormen die relevant zijn voor de informatiemaatschappij.
De informatiemaatschappij is een van de onderwerpen van het nieuwe vijfde kaderprogramma voor onderzoek en ontwikkeling. Ongeveer 25 % van de middelen die hiervoor beschikbaar zijn, moeten worden gebruikt voor onderzoek dat relevant is voor de informatiemaatschappij. Bovendien heeft de Commissie het debat dat in het forum voor de informatiemaatschappij plaatsvindt naar het oosten uitgebreid om de landen die kandidaat voor de toetreding zijn hierbij te betrekken. Dat zijn allemaal punten die ook in uw advies staan.
Op het ogenblik wordt het eerste verslag over de universele dienst voorbereid en de Commissie heeft, zoals u weet, al richtsnoeren vastgelegd over de financiering van de universele diensten in de vrije concurrentie. Tenslotte heeft de Commissie bij de evaluatie halverwege voor de regio's van doelstelling 1 en binnen het tweede programma voor doelstelling 2 een beroep op de lidstaten gedaan om gebruik te maken van de strategische mogelijkheden van de informatiemaatschappij voor de regionale ontwikkeling. Het is niet voldoende dat de Commissie vindt dat het een belangrijk instrument voor de ontwikkeling is, we moeten ook de regio's en lidstaten daarvan overtuigen, want zij nemen binnen de programma's de beslissing welke projecten subsidie krijgen. Als we willen dat zij meer projecten over de informatiemaatschappij subsidiëren dan moeten we ze eerst helpen om hun prioriteiten te verleggen en de angsten te overwinnen die tegenover de informatiemaatschappij nog steeds bestaan.
Het lijdt geen twijfel dat de informatiemaatschappij een van de hoofonderwerpen van de volgende generatie van structuurfondsprogramma's zal zijn. De Commissie helpt de regio's om hun planning voor de informatiemaatschappij te verbeteren, zodat ze in de toekomst beter gebruik kunnen maken van geschikte projecten en beproefde methodes. Meer dan 30 regio's hebben deelgenomen of nemen nu deel aan deze actie om de samenwerking tussen de overheid en de particuliere sector te verbeteren. We willen in die sector geen subsidie-mentaliteit, maar een mentaliteit waardoor iedereen zich aangespoord voelt deze nieuwe kansen werkelijk te benutten, vast te stellen waaraan in de regio's behoefte bestaat op het gebied van de informatiemaatschappij, daar een structuur aan te geven en de regio's te helpen bij de totstandbrenging van partnerschappen tussen de belangrijkste regionale actoren.
Als het ons lukt om dit proces op gang te brengen ben ik ervan overtuigd dat we ervan uit kunnen gaan dat de markt op de vraag zal reageren en die vraag ook zal stimuleren. De vraag komt niet uit de lucht vallen, daar moeten we iets voor doen. Ik hoop dat u ons bij deze activiteiten ook in de toekomst zult steunen.

De Voorzitter
Dank u wel, mevrouw Wulf-Mathies.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.
(De vergadering wordt om 23.00 uur gesloten)

