Stworzenie światowego sojuszu na rzecz przeciwdziałania zmianom klimatycznym (krótka prezentacja) 
Przewodniczący
Kolejnym punktem porządku dziennego jest krótka prezentacja sprawozdania sporządzonego przez Andersa Wijkmana w imieniu Komisji Rozwoju w sprawie stworzenia światowego sojuszu na rzecz przeciwdziałania zmianom klimatycznym pomiędzy Unią Europejską a ubogimi krajami rozwijającymi się, najbardziej narażonymi na skutki zmian klimatycznych.
Anders Wijkman
sprawozdawca. - Panie przewodniczący! Przedmiotowe sprawozdanie stanowi reakcję na stworzenie przez Komisję Europejską pod koniec zeszłego roku światowego sojuszu na rzecz przeciwdziałania zmianom klimatycznym (GCCA). Zasadniczo GCCA to bardzo dobra inicjatywa. Świadczy ona przede wszystkim o uznaniu, że państwa o niskich dochodach będą poważnie zagrożone przez zmiany klimatu.
Ironią losu jest fakt, że zaledwie 8 lat temu w Nowym Jorku zatwierdzono milenijne cele rozwoju. Nie znalazło się w nich praktycznie żadne odniesienie do zmian klimatu, chociaż już wtedy było oczywiste, że wiele krajów o niskich dochodach poniesie duże straty wskutek negatywnych skutków zmian klimatu.
Jednak nasza struktura organizacyjna w organizacjach międzynarodowych i rządach, w której zmiany klimatu i rozwój traktuje się oddzielnie, już wtedy była poważnym utrudnieniem lub przeszkodą w pełnym uznaniu zagrożenia, jakie zmiany klimatu niosą dla rozwoju i ograniczenia ubóstwa.
Oczywiście skala wyzwania jest ogromna. Aby wesprzeć działania przystosowujące i ograniczające ryzyko państw o niskich dochodach, jak również ich działania na rzecz ograniczenia emisji oraz w celu poszukiwania synergii między tymi działaniami, konieczne jest zwrócenie szczególnej uwagi na wylesianie, a wreszcie, co najważniejsze, na uwzględnienie tych wszystkich działań w kontekście planowania rozwoju i ograniczenia ubóstwa.
Sprawą kluczową jest to, by w ostatecznym rozrachunku nie realizować wielu odrębnych projektów przystosowujących. Musimy raczej włączyć działania przystosowujące i ograniczające ryzyko we współpracę rozwojową.
W chwili, kiedy prowadziliśmy debatę w Komisji Rozwoju, istotnym problemem był sposób finansowania tych działań. Wniosek Komisji obejmuje tylko 60 milionów euro. To kropla w morzu potrzeb. Nikt nie wie, ile będzie kosztować przystosowanie i ograniczenie ryzyka; nikt nie wie, ile będzie kosztować współpraca technologiczna w zakresie ograniczania emisji. Bank Światowy, Oxfam, UNDP i inne instytucje sporządziły oceny, wynoszące od 10 do - rzekłbym - 100 miliardów dolarów rocznie. Niektóre działania nie muszą wiązać się z dodatkowymi kosztami: jeżeli przygotowując programy rozwojowe i strategie ograniczania ubóstwa od początku bierze się pod uwagę negatywne skutki zmian klimatu, wcale niekoniecznie muszą się one wiązać ze zwiększonymi kosztami. Ale w wielu dziedzinach wiemy, że pojawią się dodatkowe koszty. Wystarczy wspomnieć o praktykach rolniczych, ograniczeniu ryzyka ekstremalnych zjawisk pogodowych, podnoszeniu się poziomu morza czy opiece zdrowotnej.
Pytanie brzmi: skąd będą pochodzić nowe lub dodatkowe środki finansowe? W sprawozdaniu zawarliśmy kilka propozycji. Jedną z nich jest oczywiście wykorzystanie części przychodów z planowanej w przyszłości sprzedaży uprawnień do emisji w drodze aukcji. W tym kontekście szczególnego znaczenia nabiera zagwarantowanie w jakiś sposób środków finansowych dla państw rozwijających się.
Inna sugestia dotyczy tego, aby państwa członkowskie poparły inicjatywę Komisji i nie podejmowały własnych inicjatyw. To nowa dziedzina, w której rozsądne jest zgromadzenie zasobów.
Wreszcie wszystkie nasze działania w tej dziedzinie należy postrzegać przez pryzmat tegorocznych negocjacji klimatycznych w Kopenhadze. Proaktywne działania państw wymienionych w załączniku 1, w szczególności UE, mają kluczowe znaczenie dla zawarcia globalnego porozumienia.
W sprawozdaniu Komisji Rozwoju powyższe kwestie - i wiele innych - zostały omówione w duchu wsparcia inicjatywy Komisji Europejskiej i w zasadniczym celu wzmocnienia jej, zarówno pod względem merytorycznym, jak i finansowym.
Joe Borg
komisarz. - Panie przewodniczący! Z zadowoleniem przyjmuję sprawozdanie sporządzone przez pana Wijkmana i dziękuję mu za stale okazywane przez niego wsparcie dla światowego sojuszu na rzecz przeciwdziałania zmianom klimatycznym (GCCA). Ogólnie uważamy, że w sprawozdaniu zwraca się uwagę na właściwe zagadnienia i wskazuje się na kluczowe wyzwania, przed którymi obecnie stoi wspólnota międzynarodowa w dziedzinie zapewnienia wsparcia dla ograniczania zmian klimatu oraz działań przystosowawczych w krajach rozwijających się. Szczególnie doceniamy zawarte w sprawozdaniu propozycje, aby - po pierwsze - przekształcić GCCA w system wymiany informacji o inicjatywach państw członkowskich. Zgadzamy się, że obecne wysiłki na rzecz wsparcia państw rozwijających się w tej istotnej dziedzinie są rozdrobnione i niedostatecznie skoordynowane oraz nie odpowiadają zasadom paryskim w sprawie efektywności pomocy, przyjętym przez wszystkie państwa członkowskie.
Po drugie, zalecenie, dotyczące ustanowienia długoterminowego celu finansowego dla GCCA. Decydujące znaczenie ma jednak przyłączenie się państw członkowskich do tej inicjatywy oraz zwiększenie zobowiązań w zakresie oficjalnej pomocy rozwojowej i innowacyjnych źródeł finansowania GCCA. Cel finansowy, ustanowiony przez samą Komisję Europejską, byłby pozbawiony znaczenia.
Wreszcie propozycja, aby przeznaczyć część przewidywanych przychodów ze sprzedaży uprawnień do emisji w ramach unijnego systemu handlu emisjami w drodze aukcji na finansowanie działań GCCA oraz innych działań w dziedzinie zmian klimatu w krajach rozwijających się. Zwłaszcza w obecnej sytuacji potrzebujemy wsparcia ze strony Parlamentu Europejskiego dla realizacji tych propozycji, zwłaszcza poprzez spotkania z decydentami na szczeblu państw członkowskich.
W sprawozdaniu zwraca się uwagę na wiele spraw, wymagających dalszych wyjaśnień ze strony Komisji, która chciałaby odnieść się zwłaszcza do szczególnej wartości dodanej GCCA. Ogólnie GCCA uznaje się za kluczowy element polityki klimatycznej Unii Europejskiej. Tradycyjnie polityka ta koncentrowała się na ograniczaniu emisji zarówno wewnątrz Unii, jak i poza nią. GCCA stanowi zewnętrzny wymiar naszych działań przystosowujących. Ponadto należy podkreślić, że wspólnota międzynarodowa musi osiągnąć porozumienie w grudniu 2009 r. w Kopenhadze, aby uniknąć przerwy między protokołem z Kioto a kolejnym porozumieniem. Państwa rozwijające się przystąpią do takiego porozumienia jedynie pod warunkiem, że kwestie przystosowania zostaną uwzględnione w sposób szczególny. A zatem Unia Europejska musi podjąć w tym kontekście rolę lidera, a GCCA stanowi instrument, pokazujący nasze zaangażowanie.
W sprawozdaniu sporządzonym przez pana Wijkmana można było w większym stopniu odnieść się do tego imperatywu politycznego. Ponadto Unia Europejska jest największym dawcą pomocy rozwojowej. Zmiany klimatu w oczywisty sposób stanowią zagrożenie dla rozwoju. Celem GCCA jest silne umocowanie zagadnień przystosowania do zmian klimatu w polityce rozwojowej UE.
Wreszcie w ramach GCCA dąży się do zastosowania odmiennych sposobów wypracowywania pomocy związanej ze zmianami klimatu, odchodząc od finansowania projektów na rzecz podejścia opartego na programach. Uważamy, że jedynie w ten sposób możliwe jest skuteczne zwiększanie odporności na zmiany klimatu. Komisja rozpoczęła już wstępny etap realizacji światowego sojuszu na rzecz przeciwdziałania zmianom klimatycznym. W ten sposób w odpowiednim zakresie realizuje się propozycje zawarte w sprawozdaniu, w szczególności odnoszące się do ścisłego zaangażowania przedstawicieli krajów partnerskich oraz ścisłej koordynacji z innymi, pokrewnymi, dwu- i wieloletnimi inicjatywami wielostronnymi.
Wreszcie Komisja dostrzega potrzebę lepszego uwzględnienia zmian klimatu we własnych programach pomocowych, ściśle skoordynowanego z krajami partnerskimi oraz partnerami rozwojowymi na szczeblu krajowym. W tych działaniach pomogą nam toczące się obecnie na forum OECD prace, służące wypracowaniu wytycznych na temat uwzględniania przystosowania do zmian klimatu we współpracy rozwojowej.
Przewodniczący
To podsumowuje punkt obrad.
Głosowanie odbędzie się we wtorek, 21 października 2008 r.
Oświadczenia pisemne (art. 142 Regulaminu)
Mihaela Popa  
na piśmie. - (RO) Ta inicjatywa jest uzasadniona w świetle zobowiązań, przyjętych przez Unię Europejską wobec państw rozwijających się, oraz faktu, że Unia Europejska jest największym dawcą pomocy humanitarnej na świecie.
W tym kontekście ważne jest, abyśmy uniknęli dublowania inicjatyw, obejmujących kraje rozwijające się, które podjęliśmy na szczeblu Wspólnoty lub państw członkowskich.
Uważam, że dla troski o zmiany klimatu kluczowe znaczenie ma to, aby nie były to zobowiązania jednorazowe, lecz abyśmy wzięli pod uwagę znaczenie działań zapobiegawczych w odniesieniu do wszystkich działań podejmowanych przez UE, szczególnie tych, które wiążą się z pomocą rozwojową.
Wreszcie, co nie najmniej ważne, uważam, że działania zapobiegawcze powinny stać się priorytetem, wyprzedzającym nawet inne działania, na przykład związane z katastrofami humanitarnymi, pamiętając, że koszty odbudowy są o wiele większe w razie wystąpienia katastrofy.
Unia Europejska musi okazać nie tylko solidarność, ale również odpowiedzialność wobec innych regionów świata, co sprawia, że światowy sojusz na rzecz przeciwdziałania zmianom klimatycznym jest istotnym krokiem w tym kierunku.
Pierre Schapira  
na piśmie. - (FR) Światowy sojusz na rzecz przeciwdziałania zmianom klimatycznym powinien stać się skutecznym instrumentem, umożliwiającym krajom najuboższym przystosowanie się do skutków zmian klimatu, których pierwszymi ofiarami są właśnie te państwa.
Dzięki poprawkom, przedłożonym w komisji przez Grupę Socjalistyczną w Parlamencie Europejskim, możliwe było dalsze ulepszenie znakomitej pracy, wykonanej przez sprawozdawcę.
W odniesieniu do finansowania sojuszu PSE zgadza się z ubolewaniami sprawozdawcy nad niskim poziomem rocznych wydatków, zaproponowanym przez Komisję Europejską.
Ubolewamy również nad nieomal systematycznym odwoływaniem się do Europejskiego Funduszu Rozwoju w celu finansowania nowych inicjatyw, takich jak sojusz. Jego wykorzystywanie powinno podlegać ścisłej kontroli, aby zagwarantować, że faktycznie będzie on służył finansowaniu działań rozwojowych, i że ogranicza się to wyłącznie do pierwszego roku funkcjonowania sojuszu. Z tego względu Komisja powinna dotrzymać swojej obietnicy dotyczącej znalezienia dodatkowych środków finansowych dla sojuszu.
Grupa PSE wyraziła również swoje poparcie dla ustanowienia ścisłego powiązania między zmianami klimatu a obecnym kryzysem żywnościowym. Sojusz powinien przedstawić konkretne inicjatywy w tej dziedzinie, na przykład stworzenie zielonych pasów wokół miast na światowym Południu, aby wspierać rolnictwo wytwarzające żywność.
Wreszcie zwróciliśmy się o określenie kryteriów ekologicznych, społecznych i gospodarczych w odniesieniu do produkcji biopaliw oraz zapewnienie priorytetu bezpieczeństwa żywnościowego względem wspierania rolnictwa produkującego na eksport.
