Rapport van de onafhankelijke internationale onderzoeksmissie voor het conflict in Georgië (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is de verklaring van de Commissie over het rapport van de onafhankelijke internationale onderzoeksmissie voor het conflict in Georgië.
Vytautas Landsbergis
(EN) Mevrouw de Voorzitter, even een punt van orde, ik wil protest aantekenen tegen manipulatie door iemand van het secretariaat. Voor het debat over de onderzoeksmissie naar Georgië werd een lijst verstrekt, maar de namen van sommige sprekers, waaronder de mijne, zijn uit die lijst verwijderd. Daarom verzoek ik u mij de spreektijd te geven die mij oorspronkelijk was toebedeeld. Ik wil graag het woord voeren na de heer Kasoulides.
De Voorzitter
Mijnheer Landsbergis, blijkbaar zijn er alleen sprekers namens de fracties, en u hebt al een spreker namens de PPE-Fractie. Ik kan u echter wel spreektijd geven volgens de "catch-the-eye”-procedure.
Leonard Orban
Ik ben verheugd dat ik vandaag de gelegenheid krijg met u over Georgië te spreken. Nog geen jaar na het gewapende conflict met Rusland wordt Georgië geconfronteerd met een groot aantal uitdagingen die een raakvlak met de Europese Unie hebben. We moeten dit land nu alle aandacht schenken.
Het rapport van de onafhankelijke internationale onderzoeksmissie inzake het conflict in Georgië is na een beslissing van de Raad op verzoek van de Europese Unie onder leiding van de Zwitserse ambassadrice Heidi Tagliavini opgesteld. Het gaat hier om een onafhankelijk rapport: de Europese Unie is bij het opstellen ervan niet betrokken geweest, en heeft de inhoud ervan op geen enkele wijze beïnvloed. Ik hoef op de resultaten van dit onderzoek dus niet uitvoerig in te gaan.
Wij menen dat dit rapport aan zijn belangrijkste doelstelling voldoet en verklaringen aandraagt voor de gebeurtenissen van augustus 2008. En het geeft aan wat de belangrijkste oorzaken van dit conflict waren. Het rapport maakt duidelijk dat - zoals zo vaak bij een conflict - geen der partijen alle schuld voor het conflict draagt. Zowel Rusland als Georgië krijgen kritiek te verduren voor hun optreden. Een andere belangrijke les van dit verslag is dat de internationale gemeenschap sneller en doortastender moet optreden in bijzonder gespannen situaties die in geweld kunnen ontaarden.
De Europese Unie houdt zich aan de verplichtingen die ze met betrekking tot de territoriale integriteit van Georgië op zich heeft genomen. We moeten onze inspanningen nu vooral richten op het verhinderen van nieuwe conflicten en het vreedzaam beslechten van - nog steeds voortdurende - geschillen. Dat is de enige manier om stabiliteit en welvaart in deze regio te garanderen.
Dames en heren, de oorlog heeft diepe indruk gemaakt op de Georgiërs. Het land kampt nog steeds met een aantal fundamentele problemen, zoals het voorzien in de basisbehoeften van duizenden ontheemden. Het verheugt mij u in dit verband mede te kunnen delen dat de tenuitvoerlegging van het pakket van noodsteun na een conflictsituatie, zoals dat door de Europese Commissie met hulp van de lidstaten en andere partijen is samengesteld, goed functioneert. Zoals u weet, houdt het pakket van de Europese Commissie steun ter waarde van tot 500 miljoen euro voor de periode 2008-2010 in. De hulp is op een aantal aspecten gericht, waaronder steun aan intern ontheemden. Het pakket bevat verder economische maatregelen om groei en banen te genereren. De Europese Commissie heeft bovendien voorgesteld om Georgië 46 miljoen euro macro-economische steun te geven en het land zo te helpen met de gevolgen van de economische en financiële crisis om te gaan.
De EU-waarnemingsmissie in Georgië is op dit moment de enige internationale missie waarmee de toestand in dit land in de gaten wordt gehouden. De EU-missie speelt een belangrijke rol, maar we zouden graag willen dat de werkzaamheden van deze missie in het gehele gebied uitgevoerd konden worden. De onderhandelingen in Genève, onder het gedeelde voorzitterschap van de Europese Unie, de OVSE en de VN, bieden een unieke gelegenheid voor een politieke dialoog met alle partners. We zullen al het nodige blijven ondernemen om een constructieve, tot concrete resultaten leidende discussie te bevorderen.
De werkgroep die zich onder gedeeld voorzitterschap van de Europese Commissie en de UNHCR bezighoudt met humanitaire aspecten en ontheemden binnen Georgië, bespreekt nu een reeks maatregelen om vluchtelingen en al dan niet intern ontheemden naar hun regio's terug te brengen. Verder blijken in Abchazië en Zuid-Ossetië de twee mechanismen voor het voorkomen van en reageren op incidenten redelijk te functioneren, in die zin dat het aantal incidenten afneemt en de grensoversteek door mensen uit deze landen eenvoudiger is geworden.
Het is, gelet op de gebeurtenissen uit het recente verleden, van belang dat we de stabiliteit, de veiligheid en de welvaart in Georgië vergroten. Het land heeft meer dan ooit behoefte aan economische en politieke hervormingen. Het Oostelijk Partnerschap, dat in mei in Praag is opgezet, vormt een belangrijk kader voor het opvoeren van onze steun aan Georgië, of dat nu bilateraal geschiedt of via multilaterale samenwerking met andere partners in de regio. Eén sleutelelement is het voorstel om sterkere politieke en handelsbetrekkingen te ontwikkelen. De Raad buitenlandse betrekkingen heeft in september in de context van het Oostelijk Partnerschap beslist dat er richtsnoeren voor onderhandelingen met alle drie de landen in de zuidelijke Kaukasus - waaronder Georgië - moeten worden ontwikkeld.
We willen de politieke betrekkingen dus versterken, maar we gaan nu ook voorstellen dat in de nieuwe overeenkomst met Georgië bepalingen over het opzetten van een grotere en uitgebreide vrijhandelszone worden opgenomen. Het is van belang te vermelden dat een dergelijke vrijhandelszone zal garanderen dat de economie van Georgië geleidelijk aan op de interne markt van de EU zal aansluiten. Het behoeft geen betoog dat Georgië voor het realiseren van deze ambitieuze langetermijndoelstelling nog altijd inspanningen zal moeten leveren en hulpmaatregelen zal moeten steunen om hervormingen door te voeren. De onderhandelingen over een grotere en uitgebreide vrijhandelszone kunnen pas van start gaan als aan de vereiste voorwaarden is voldaan.
Ik zou hier wat de betrekkingen met Georgië betreft graag aan toevoegen dat onze acties om het contact tussen mensen te vergemakkelijken vruchten beginnen af te werpen. De Commissie heeft de onderhandelingen over een akkoord voor het vergemakkelijken van visumvrijstelling en garanties voor terugkeer zojuist afgesloten. De tekst van dat akkoord is nu voor de Raad beschikbaar. We hopen dat deze procedure zo spoedig mogelijk kan worden afgerond.
Dames en heren, ik geloof dat we het er allemaal over eens zijn dat Georgië een sleutelrol vervult in ons deel van de wereld. Het is daarom van groot belang dat we de verplichtingen die we jegens dit land zijn aangegaan gestand doen om het zo te helpen een antwoord te formuleren op de talrijke uitdagingen waarmee het wordt geconfronteerd. En dat geldt zeker voor de tenuitvoerlegging van het programma voor hervormingen. Nu Georgië werkelijk vorderingen maakt met de tenuitvoerlegging van die politieke en economische hervormingen zullen de betrekkingen tussen de EU en Georgië steeds nauwer worden.
Ioannis Kasoulides
namens de PPE-Fractie. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, allereerst nemen we nota van het rapport van de onafhankelijke onderzoeksmissie dat zojuist is uitgebracht. In omstandigheden als deze is het uiterst moeilijk te zeggen wie er is begonnen en wie volgde. Wat van belang is, is dat de feiten een jaar na dit conflict nog overeind blijven en dat ze een aantal beginselen schenden die de Europese Unie hoog dient te houden.
Op de eerste plaats is er, zoals u, mijnheer de Commissaris, al zei, het beginsel van steun voor de territoriale integriteit van Georgië. Bij al onze diplomatieke en andere acties dienen we ons verre te houden van het stimuleren van eenzijdige onafhankelijkheidsverklaringen of separatisme. Situaties die tot stand zijn gebracht door het gebruik van geweld zijn onaanvaardbaar en kunnen nooit aanvaardbaar zijn.
Op de tweede plaats is er het recht van vluchtelingen om naar hun woningen en eigendommen terug te keren: het grondrecht van vrij verkeer, zoals u zei, om de scheidingslijnen te overschrijden. Het recht op het bezitten van een woning en het oplossen van conflictsituaties dienen in ons beleid centraal te staan en er dienen initiatieven te worden genomen om deze humanitaire en mensenrechtenzaken aan te pakken, onafhankelijk van de uitkomst van enige politieke regeling.
Op de derde plaats laten de vijandelijkheden in Zuid-Ossetië duidelijk zien dat zoiets als een bevroren conflict niet bestaat. De term 'bevroren' heeft het idee van appeasement in zich. Gebrek aan belangstelling van de kant van de internationale gemeenschap kan leiden tot een chronische situatie, en een onopgelost conflict is een potentiële bedreiging voor vrede en stabiliteit. Een jaar na het conflict onderstreep ik eens te meer de succesvolle rol van de Europese Unie en het Franse voorzitterschap bij de totstandkoming van een snel staakt-het-vuren en de missie die toeziet op naleving daarvan. De aanwezigheid van Europese waarnemers is een garantie dat geen van beide partijen van nu af aan eigenmachtig kan claimen dat de andere partij met de vijandelijkheden is begonnen. De inspanningen dienen nu gericht te zijn op een politieke regeling, hoe moeilijk dat ook is, en de onmiddellijk na de vijandelijkheden in Genève begonnen politieke onderhandelingen moeten vooral doorgaan.
We steunen de inspanningen om te komen tot een nieuwe associatieovereenkomst, in het kader van het Oostelijk Partnerschap, die verder gaat dan mogelijkheden voor handel en investeringen. Tevens steunen we een overeenkomst ter vergemakkelijking van de procedures voor het uitgeven van visa voor kort verblijf en aangaande overname tussen de Europese Gemeenschap en Georgië, en zijn we tevreden over het pakket van noodsteun na een conflictsituatie, dat goed werkt.
Zoran Thaler
namens de S&D-Fractie. - (SL) Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, vertegenwoordigers van de Commissie, we verwelkomen het onpartijdige en onafhankelijke onderzoek en het latere rapport over het conflict in Georgië in 2008, opgesteld in het kader van de internationale onderzoeksmissie met aan het hoofd de Zwitserse diplomate Heidi Tagliavini. Voor de uitbarsting van de vijandelijkheden in Zuid-Ossetië tijdens de nacht van 7 op 8 augustus 2008, die vele burgers het leven kostten, waren we maandenlang getuige van provocaties van alle kanten. De Russische militaire interventie, inclusief de invasie van Georgië, was niet in verhouding en ongeoorloofd. Beide conflictpartijen hebben het internationale humanitaire recht geschonden, wat ook in het verslag en door verschillende organisaties, zoals Human Rights Watch, werd bevestigd.
Wat moeten we nu doen? Rusland moet de wapenstilstand volledig naleven. Het land moet zich vooral terugtrekken uit de gebieden die het sinds 7 augustus 2008 heeft bezet. Het moet onmiddellijk vrije en onbeperkte toegang tot Zuid-Ossetië verschaffen aan de leden van de Europese waarnemingsmissie en aan internationale organisaties, onder andere aan de Verenigde Naties, zodat die de wapenstilstand kunnen controleren en humanitaire hulp kunnen verlenen. Nog steeds zijn ongeveer 25 000 tot 30 000 Georgiërs verdreven uit Zuid-Ossetië en feitelijk moeten de autoriteiten van Zuid-Ossetië de terugkeer naar hun huizen mogelijk maken.
De territoriale integriteit van Georgië mag niet worden betwist. Er zijn echter onrustwekkende tekenen van een autoritair systeem in Georgië. Het misbruik van het rechtssysteem door de president, de toenemende onverdraagzaamheid ten opzichte van andere meningen, de steeds geringere vrijheid meningsuiting en de soms confronterende nationalistische retoriek verslechteren de toestand van Georgië. Het land zal enkel opnieuw de pro-Europese en democratische weg kunnen bewandelen en aantrekkelijk worden voor andere landen in de regio wanneer het de idealen handhaaft die het tijdens de Rozenrevolutie heeft gesteund. Alle betrokkenen moeten op eerlijke wijze de kansen benutten die de onderhandelingen van Genève geven. De situatie in de Kaukasus moet op de volgende Europees-Russische top serieuze aandacht krijgen.
Kristiina Ojuland
Mevrouw de Voorzitter, ik heb de gelegenheid om namens de Fractie Alliantie van Liberalen en Democraten voor Europa mijn goedkeuring te geven aan de rapporteur. Het rapport speelt een uiterst belangrijke rol, zelfs al weerlegt het slechts het wijdverspreide verzinsel - een verzinsel dat door Rusland is verspreid - dat Georgië de oorlog is begonnen. Tegelijkertijd is dit rapport evenwichtig en wordt hierin kritiek geleverd op beide partijen in het conflict, hoewel erin wordt gezegd dat ze het conflict niet konden vermijden. Dit rapport is zeker van wezenlijk belang, omdat er heel duidelijk in wordt vermeld dat Rusland - direct vanaf het begin van het conflict - trainingen organiseerde op Zuid-Ossetisch grondgebied en de Zuid-Ossetiërs militaire technologie en andere militaire uitrustingen ter beschikking stelde.
Een ander essentieel punt van het rapport is zonder meer de kwestie van het massaal verstrekken van Russische paspoorten in Abchazië en Zuid-Ossetië. Rusland voert dit beleid al jaren en handelt zodoende in strijd met internationaal recht, om niet te zeggen dat het de goede betrekkingen met zijn buurlanden in gevaar brengt. In het rapport wordt echter heel duidelijk gezegd dat de inwoners van Zuid-Ossetië en Abchazië door het verstrekken van deze paspoorten geen Russisch staatsburger zijn geworden. Ze zijn volgens het recht nog steeds Georgische staatsburgers, en om die reden houdt de bewering van de Russen dat zij mensen hebben gestuurd om hun burgers in Zuid-Ossetië te beschermen, absoluut niet stand. Een ander belangrijk punt van het rapport is natuurlijk het feit dat het de etnische zuivering op Zuid-Ossetisch grondgebied in de Georgische dorpen aan de orde stelt. Dit is een heel belangrijk punt. Helaas wordt in het rapport echter niet gesproken over de etnische zuivering die Rusland vanaf 1991 heeft doorgevoerd in Abchazië, toen vanwege de onafhankelijkheid van Georgië bijna een kwart miljoen Georgiërs gedwongen werden Abchazië, hun eigen land, te verlaten.
Tot slot, mevrouw de Voorzitter, wil ik ook zeggen dat het belangrijkste van alles natuurlijk is dat er in het rapport op wordt gewezen dat de onafhankelijkheid, autonomie, soevereiniteit en territoriale integriteit van Georgië moeten worden geëerbiedigd. De vraag die wij ons vandaag moeten stellen is: kan dit worden gerealiseerd? En als we binnenkort vieren dat twintig jaar geleden de Berlijnse muur viel, wil ik u vragen, dames en heren, wanneer we de dag zullen kunnen vieren waarop Abchazië en Zuid-Ossetië worden verenigd met Georgië?
Ulrike Lunacek
namens de Verts/ALE-Fractie. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, net als de vorige sprekers wil ik mevrouw Tagliavini en haar team van harte complimenteren met het verslag dat zij hebben uitgebracht.
Uit het verslag komt overduidelijk naar voren dat beide partijen verantwoordelijk waren voor de escalatie van het conflict, dat uiteindelijk in augustus 2008 plaatsvond. Het is duidelijk dat Rusland bezig is geweest met het versterken van zijn militaire aanwezigheid in Zuid-Ossetië, dat tot het grondgebied van Georgië behoorde. Maar ook is duidelijk dat deze provocaties tot een overdreven reactie van de Georgische president Saakasjvili hebben geleid. Het is van belang te hebben gezegd dat beide partijen verantwoordelijk waren, en we moeten nu kijken naar hoe de situatie zich in de toekomst kan ontwikkelen. Dat was het belangrijkste dat uit dit verslag naar voren is gekomen. Ook ben ik het roerend eens met al diegenen die hebben gezegd dat de territoriale integriteit van Georgië, en van alle landen, dient te worden geëerbiedigd. Het internationale recht dient te worden geëerbiedigd.
Maar tevens is het van belang aandacht te besteden aan enkele van de redenen: de agressieve taal, xenofobische taal en nationalistische taal die deel uitmaakten van de aanloop naar dit conflict. Iets anders is de vraag wat de EU nu zal doen. We hebben een waarnemingsmissie, die belangrijk is, maar voor deze missie dienen we toegang te krijgen tot alle delen van Georgië om ontheemden en anderen steun te bieden.
In onze besprekingen nu - de commissaris heeft de geopperd een vrijhandelszone met Georgië op te richten, en het Parlement zal debatteren over microfinanciële bijstand voor Georgië - is duidelijk dat de EU ook moet overwegen Georgië voorwaarden op te leggen, bijvoorbeeld het verkleinen van zijn militaire budget. De laatste jaren is de defensiebegroting in Georgië steeds verder uitgebreid, waardoor dat land tekortschiet op andere gebieden, zoals sociale aangelegenheden, het maatschappelijk middenveld en de mediavrijheid. De EU dient daarop nauwkeurig toezicht te houden. Kortom, het is belangrijk dat de EU inspanningen ondersteunt om de agressieve taal te temperen, en aan financiële bijstand dienen voorwaarden te worden verbonden.
Milan Cabrnoch
namens de ECR-Fractie. - (CS) Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, namens de ECR-Fractie alsook namens de parlementaire delegatie voor de samenwerking met het Georgisch parlement, waarvan ik voorzitter ben, wil ik mijn ingenomenheid betuigen met het rapport dat de Commissie ons heeft voorgelegd. Het is een geloofwaardig rapport dat door geen van beide conflictpartijen in twijfel wordt getrokken. We volgen de situatie in Georgië en de voorbereidingen van Georgië op het lidmaatschap van de NAVO op nauwe voet. We staan vierkant achter de territoriale integriteit en soevereiniteit van Georgië als onafhankelijke staat. Het is voor ons onaanvaardbaar dat Georgië of andere landen zich exclusief in de invloedssfeer van Rusland of van welk ander land dan ook zouden bevinden. Wat het gewapend conflict in Georgië een jaar geleden aangaat, volgen wij met grote verontrusting de situatie in met name Zuid-Ossetië. We zijn verontrust over de situatie rond de naleving van de wapenstilstandakkoorden en al helemaal over de toestand van de vluchtelingen die gedwongen werden hun huis te verlaten en daar nu niet naar kunnen terugkeren. Het is op dit moment onmogelijk de humanitaire hulp van de Europese Unie Abchazië en Zuid-Ossetië binnen te krijgen. Zowel de etnische Georgiërs als de overige inwoners van deze gebieden bevinden zich in een nijpende situatie. Tot onze grote droefenis kunnen zelfs de door de Europese Unie naar Georgië gestuurde onafhankelijke vredeswaarnemers niet hun werk doen.
In het verslag wordt geconstateerd dat beide partijen in het conflict het internationale recht geschonden hebben. Het is niet aan ons om te oordelen, maar desalniettemin blijkt uit het rapport dat het optreden van Rusland veel verder gaat dan dat wat algemeen beschouwd wordt als noodzakelijke verdediging. We zijn ook uitermate verontrust over de berichten over etnische zuiveringen en geweldplegingen tegen de burgerbevolking in het rapport, die zowel tijdens als na het conflict plaatsgevonden zouden hebben. We zullen ons als interparlementaire commissie sterk blijven maken voor een onmiddellijke beëindiging van alle gewelddadigheden en voor een onmiddellijke opheffing van de blokkades, opdat degenen die de humanitaire hulp echt nodig hebben deze ook daadwerkelijk krijgen en de internationale vredeswaarnemers ter plaatse hun werk kunnen doen. Ook zullen we ons hard maken om de gevolgen van het conflict voor de onschuldige burgerbevolking zoveel mogelijk te verzachten. We zullen steun geven aan alle stappen die leiden tot beëindiging van het conflict en herstel van de territoriale integriteit en soevereiniteit van Georgië.
Bastiaan Belder
namens de EFD-Fractie. - Voorzitter, er zijn geen overwinnaars, zo stelt het zinvolle rapport van de onderzoekscommissie over het gewapend conflict in Georgië in de zomer van 2008. Deze conclusie deel ik niet.
Natuurlijk was en is er een overwinnaar: Rusland. Met hulp van de Georgische president rondt het Kremlin militair en resoluut de politieke inlijving van Abchazië en Zuid-Ossetië af. Verliezer is de Georgische staat, die zich overigens nog kan troosten met de steun van de Russisch-orthodoxe kerk, want die blijft vasthouden dat Abchaziërs en Zuid-Ossetiërs Georgische staatsburgers zijn. En deze prijzenswaardige opstelling van het Moskouse patriarchaat wens ik hier te onderstrepen. Daaraan kunnen wankelmoedige EU-staten zeker een voorbeeld nemen.
Terecht hekelt de Tagliavini-commissie het massaal verstrekken van Russische paspoorten aan Georgische staatsburgers in Abchazië en Zuid-Ossetië als strijdig met internationaal recht. Deze uitholling van de Georgische soevereiniteit weerspiegelt zich vandaag in de identieke ondermijning van de Oekraïense staatkundige soevereiniteit op de Krim. Ook daar biedt Rusland op gulle wijze Oekraïense staatsburgers nieuwe paspoorten aan.
Een belangrijke politieke les van het Tagliavini-rapport voor de Europese Unie is derhalve Kiev metterdaad bij te staan in de verdediging van de nationale onafhankelijkheid tegen welke buur dan ook. Europese projecten op de Krim zijn daarbij een uitgelezen kans en zo ook in Georgië.
Franz Obermayr
(DE) Mevrouw de Voorzitter, het Kaukasusconflict in 2008, dat ook wel de vijfdaagse oorlog wordt genoemd, was een betreurenswaardig gewapend militair conflict op Georgisch grondgebied tussen Georgië en Rusland, waardoor ook de zogenaamde "afvallige provincies” Zuid-Ossetië en Abchazië werden getroffen.
Wegens de vaak zeer eenzijdige berichtgeving van de internationale media over de feiten en achtergronden van deze oorlog zou ik hier enkele zaken duidelijk willen maken: de VS veroordeelde de militaire actie van Rusland zeer scherp, omschreef deze als pure intimidatie en machtsvertoon en verdedigde het standpunt van Georgië. Het eerste dat hierbij moet worden opgemerkt, is dat Rusland in dit geval niet de agressor was, maar reageerde toen Saakasjvili de oorlog begon. Saakasjvili wist bij de uitvoering van zijn herenigingsprogramma heel goed dat hij tegenover een almachtige tegenstander stond, maar hij rekende op de rugdekking van de NAVO en de Verenigde Staten. Daarom besloot hij om de afvallige provincies met geweld terug te veroveren.
De reactie van Rusland was zonder enige twijfel overdreven, maar moet krachtens het internationaal recht worden beschouwd als een reactie in een zogenaamde zelfverdedigingssituatie. De steun van de VS aan Georgië was daarom klaarblijkelijk niet alleen bedoeld om het democratische zelfbeschikkingsrecht te beschermen, maar had ook - en dit moet gezegd worden - militair-politieke doeleinden, al helemaal omdat Georgië in de Kaukasus als strategische vazalstaat aan de Russische grens fungeert.
De Georgiërs zouden met terughoudendheid gebruik moeten maken van de steun van de VS. We hoeven alleen maar te denken aan Hongarije in 1956, toen de VS, zoals bekend, zijn steun aanboden. Het resultaat was in ieder geval rampzalig. De Hongaren werden in hun vrijheidsstrijd in de steek gelaten door het westen.
Tot slot wil ik nog op het verslag van 30 september 2009 wijzen, waarin de door de Raad van ministers van de Europese Unie ingestelde onderzoekscommissie uitvoerig aantoont dat de rechtvaardiging die Georgië op grond van het internationaal recht voor de aanval aanvoerde niet steekhoudend is.
Vytautas Landsbergis
(EN) Mevrouw de Voorzitter, mevrouw Heidi Tagliavini, hoofd van de missie, schreef de volgende toelichting in een afzonderlijke perssamenvatting: "Gezegd dient te worden dat het conflict van 2008 voorspelbaar en afwendbaar was”; "Maar de internationale gemeenschap keek de andere kant op, alsof men niet alleen het oplossen van het onderliggende conflict had opgegeven, maar ook de instandhouding van het steeds zwakker wordend staakt-het-vuren.” Wie zou er de voorkeur aan geven toenemende onzekerheid en gewapend geweld met onafwendbare tragische gevolgen in stand te houden?
Volgens mevrouw Tagliavini bestond de onverschillige internationale gemeenschap uit de volgende drie rechtspersonen: de Verenigde Naties, de OVSE en de Europese Unie. Wij, het Europees Parlement, behoren tot de drie grote hypocrieten, die zagen wat er ging gebeuren, volledig op de hoogte waren en de recente bloedige fase in die al zeventien jaar durende oorlog niet wilden voorkomen.
Andere hoofdconclusies van de missie hebben ook een meer algemeen belang. Dit zijn: geen vredesactivisten meer uit een nabuurland, aangezien deze meestal opkomen voor bepaalde landsdelen, maar geen vrede waarborgen. De invloed van dwangbeleid en -diplomatie van een grootmacht jegens een klein en niet onderworpen buurland dient in aanmerking te worden genomen, om nog maar te zwijgen van het uiteindelijke verlies van grote delen van het grondgebied door sluipende annexatie. Dit conflict kent geen winnaars. Wanneer de internationale gemeenschap tot de grote verliezers behoort, heeft de politieke samenwerkingscultuur een flinke knauw gekregen.
Nog twee citaten: 'Vaststaande beginselen van het internationale recht, zoals eerbiediging van de soevereiniteit en territoriale integriteit van landen, werden veronachtzaamd'; 'achteruitgang van beschaafde normen van politieke interactie in Europa is een gevolg'.
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken.)
Jelko Kacin
(SL) Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, in september vorig jaar was ik in Tbilisi. De kwestie van de territoriale integriteit en stabiliteit van Georgië heeft een aanzienlijke weerslag op de stabiliteit van de ruimere regio, die jammer genoeg altijd al instabiel is geweest. Er is niet één waarheid, er zijn verschillende waarheden die elkaar vaak tegenspreken. Wanneer politici het hoofd verliezen, zijn de gevolgen onvoorspelbaar en verreikend. Er is enorme directe en indirecte schade, de gevolgen treffen in de eerste plaats en het hardst onschuldigen.
De inmenging van grootmachten en hun steun voor de ene of andere partij leidt niet tot succes. We hebben behoefte aan maatregelen om het ontbrekende vertrouwen te herstellen en te versterken. De Kaukasus is een complexe regio die - net als de Balkan - meer geschiedenis heeft dan het kan verteren en beheersen. Snelle oplossingen en xenofobie leiden nooit tot succes. Hoewel het niet respecteren van rechten en wettelijke vrijheden van minderheden de belangrijkste oorzaak van conflicten is, zijn er algemenere oorzaken aan te wijzen, zoals oorzaken van economische aard, vooral met betrekking tot energie en geopolitiek. Geopolitiek vereist echter een verantwoord optreden van de grootmachten, want het gras groeit altijd slecht waar de olifanten rollen. We moeten deze olifanten duidelijk maken dat niet al het gras van hen is en zal zijn.
Paweł Robert Kowal
- (PL) Mevrouw de Voorzitter, naar mijn mening verloopt het huidige debat volgens een vast stramien waarbij in eerste instantie de nadruk wordt gelegd op het bestrijden van de symptomen die voortvloeien uit de ernstige situatie in Georgië. In een land als Georgië staat vandaag de reputatie van de Europese Unie als belangrijke speler op het internationale toneel op het spel. De waarheid is dat het plan van de heer Sarkozy door niemand wordt gerespecteerd en dat het eigenlijk al in de historische archieven is opgeborgen. De waarheid is dat Rusland onverzettelijk doorgaat met de militaire integratie van Abchazië en Ossetië en dat de Europese Unie er nooit in zal slagen uit te groeien tot een macht die met haar uitspraken over de situatie in Georgië respect kan afdwingen. Het beste bewijs hiervoor is dat commissaris Ferrero-Waldner niet aanwezig is tijdens het debat van vandaag en dat het standpunt van de Commissie alleen door de heer Orban wordt uiteengezet. Voorts vindt mevrouw Wallis dit onderwerp duidelijk niet belangrijk genoeg, aangezien ze de voor deze kwestie beschikbare spreektijd strikt heeft beperkt.
Csaba Sógor
(HU) Dit is een zaak van de grote mogendheden, al betreft het een mensenrechtensituatie. Altijd zijn burgers, minderheden en de democratie het slachtoffer, als speelbal van de grote mogendheden. Waar scheiding en verdeeldheid zijn, daar voert in plaats van veiligheid wantrouwen de boventoon en in plaats van onderhandelingen wapens. Wat kan hieraan worden gedaan? De Europese Unie moet geloofwaardig zijn. De EU moet een minderhedenbeleid hebben waarmee zowel in Frankrijk, Roemenië, Griekenland en Slowakije het recht op het gebruik van de eigen taal, cultuur en autonomie wordt gegarandeerd. De sleutel van de situatie in Rusland, Georgië, Zuid-Ossetië en Abchazië ligt in de EU. De EU moet de situatie hier oplossen en een voorbeeld weten te stellen voor deze landen.
Charles Tannock
(EN) Mevrouw de Voorzitter, hoewel het feitelijk juist is dat het president Saakasjvili was die in 2008 een aanval deed op Zuid-Ossetië, ging hij daartoe pas over na provocerende acties, zoals strenge economische sancties en versterking van Russische troepen in de bezette gebieden.
Het rapport lijkt naar mijn mening niet volledig recht te doen aan de feitelijkheid van de disproportionele reactie van de Russische troepen, waarbij burgergebieden in Georgië zoals Gori werden gebombardeerd en werd toegestaan dat systematische etnische zuivering van Georgiërs uit Zuid-Ossetië plaatsvond en dat Abchazische troepen Georgisch grondgebied bezetten.
Naar mijn mening ging Saakasjvili inderdaad te ver in zijn pogingen om de controle over soeverein Georgisch grondgebied weer in handen te krijgen en maakte hij een ernstige politieke fout - hoewel het natuurlijk toch soeverein Georgisch grondgebied was. Maar Rusland is nu vastbesloten om op onwettige wijze een invloedssfeer in andere nabuurlanden, de zogeheten 'near abroad'-landen, tot stand te brengen, waarbij het uiteraard om soeverein grondgebied gaat, dat volgens internationaal recht eerbiediging verdient.
Tunne Kelam
(EN) Mevrouw de Voorzitter, er valt uit het conflict één conclusie te trekken, en wel dat de internationale gemeenschap zich gedurende een te lange periode en al te gemakkelijk heeft neergelegd bij het bestaan van zogeheten bevroren conflicten, wat, zoals mijn collega, de heer Kasoulides, het formuleerde, gelijkstaat aan appeasement. Centraal in dit conflict staat dat niet Georgië een inval heeft gedaan op Russisch grondgebied, maar dat Rusland met een grote strijdmacht een inval heeft gedaan op Georgisch grondgebied en op het punt stond de hoofdstad in te nemen. Dat was een ongehoorde schending van het internationaal recht en het ondermijnt de geloofwaardigheid van Rusland als een betrouwbare partner.
Omdat de internationale reactie op deze inval verdeeld was, kan Rusland zichzelf als winnaar beschouwen, wat betekent dat de kans groot is dat er nog meer van dergelijke daden van agressie zullen plaatsvinden, bijvoorbeeld op de Krim of zelfs in het Oostzeegebied. Daarom is een duidelijke verbintenis van de EU nodig om in Georgië aanwezig te zijn en de vrije keuze en territoriale integriteit van dat land te waarborgen. Het zal van het allergrootste belang zijn om daar aanwezig te zijn.
Leonard Orban
Ik zou het graag heel kort willen houden en om te beginnen opmerken - zoals een groot aantal sprekers vóór mij heeft gedaan - dat het beginsel van de territoriale integriteit van Georgië van cruciaal belang is voor de acties die we nu ondernemen. Het is een fundamenteel punt dat we bij elke maatregel die we nemen voor ogen moeten houden.
Ik wil dat punt extra duidelijk maken door te zeggen dat de Commissie de samenwerking met Georgië op een aantal terreinen zal voortzetten, om zo de betrekkingen te versterken. Op die wijze stellen we dit land in staat vooruitgang te boeken en toenadering te zoeken tot de EU. Zoals gezegd zullen onze steun en acties een groot aantal terreinen bestrijken.
We zullen bij de onderhandelingen in Genève steeds aanwezig zijn. Er wordt daar tussen alle betrokken partijen een politieke dialoog gevoerd. Dat is voor een oplossing van dit probleem essentieel. We blijven bijstand verlenen aan ontheemden. We hebben nu ook een begin gemaakt met de onderhandelingen over een associatieovereenkomst, waaronder een vrijhandelsakkoord, waarin uiteraard ook ruimte is opgenomen voor het versoepelen van de visumregeling.
Tot slot wil ik graag zeggen dat we bij het voorbereiden van deze onderhandelingen van de autoriteiten van Georgië verlangen dat ze aan bepaalde voorwaarden en verplichtingen voldoen. Het gaat dan niet alleen om eerbiediging van de beginselen van de rechtstaat en van de mensenrechten en de grondrechten, we stellen ook economische voorwaarden in verband met de wederzijdse handel.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
(De vergadering wordt om 10.55 uur onderbroken en om 11.05 uur hervat)

Ana Gomes
(PT) Mijnheer de Voorzitter, overeenkomstig artikel 151 van het Reglement, dat betrekking heeft op persoonlijke feiten, verklaar ik dat mijn naam ten onrechte is gebruikt in de amendementen op de begroting die zijn ingediend door de heren Deva en Szymański en betrekking hebben op gedwongen abortus. Het amendement waarnaar zij verwijzen, maakt deel uit van een advies over het verslag "Een bijzondere plaats voor kinderen in het externe optreden van de EU" en luidt als volgt, ik citeer:
(EN) 'Vraagt de EU zich sterk te maken voor het tegengaan van alle vormen van discriminatie van meisjes (vanaf de conceptie) en voldoende middelen uit te trekken om de daaruit voortvloeiende asymmetrieën te ondervangen'.
(PT) Mijn tekst is bedoeld om meisjes beschermen te tegen discriminatie vóór de geboorte, en met name tegen selectieve abortus op grond van het geslacht, maar heeft niet ten doel om alle acties die te maken hebben met de beëindiging van de zwangerschap te verbieden.
Mijn tekst verschilt in zowel formulering als opzet van die van de amendementen op de begroting van de heren Deva en Szymański. Het is dan ook onterecht om tussen beide teksten een verband te leggen, laat staan mijn naam in deze context te noemen. Ik beschouw dit als een verwerpelijke poging tot politieke manipulatie.
Ik zal tegen de amendementen 727, 732 en 734 van de heren Deva en Szymański stemmen.
