Voorzieningen voor kinderopvang - doelstellingen van Barcelona (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is de verklaring van de Commissie: Voorzieningen voor kinderopvang - doelstellingen van Barcelona.
Vladimír Špidla
lid van de Commissie. - (CS) Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, dames en heren, het doet de Commissie deugd dat zij nu enkele dagen na 8 maart, de Internationale dag van de vrouw, hier ten overstaan van het Europees Parlement een verklaring kan afleggen over de voorzieningen voor de opvang van nog niet leerplichtige kinderen. Dergelijke voorzieningen zijn een must om te kunnen komen tot gelijkheid van man en vrouw en tot een betere afstemming van beroeps- en gezinsleven. Bovendien zijn ze niet in de laatste plaats van groot belang voor de levenskwaliteit van onze kinderen. Tijdens de bijeenkomst van de Europese Raad in Barcelona in 2000 hebben de lidstaten zichzelf ambitieuze streefdoelen gesteld voor het jaar 2010. Overeenkomstig haar toezegging aan het Europees Parlement in 2007 heeft de Commissie in oktober 2008 een verslag ingediend over de tenuitvoerlegging van deze doelstellingen van Barcelona. Daarin heeft de Commissie er nog weer eens aan herinnerd waarom er meer geïnvesteerd moet worden in voorzieningen voor kinderopvang.
De Commissie wees er toen met name op dat de doelstellingen van Barcelona erop gericht zijn de obstakels voor toetreding tot de arbeidsmarkt uit de weg te ruimen en dan met name voor vrouwen. Meer dan 6 miljoen vrouwen in de EU (in de leeftijd van 25 tot 49 jaar) hebben aangegeven dat zij zich, als gevolg van hun familiale verplichtingen, gedwongen zien in het geheel niet of anders in deeltijd te werken. De Europese economie blijft daardoor verstoken van een groot economisch potentieel, en dat juist in een periode waarin deze zich voor verstrekkende economische en demografische uitdagingen gesteld ziet. Dit gaat ten koste van het maatschappelijk aanzien van het gezin. Door meer voorzieningen voor de opvang van niet-leerplichtige kinderen aan te bieden kunnen ouders in alle vrijheid bepalen hoe zij hun tijd indelen en hoe zij hun beroeps- en gezinsleven het beste op elkaar kunnen afstemmen. Het gaat er echter niet om ouders te "dwingen" kinderen in de kinderopvang te doen. Waar het wel om gaat, is ervoor te zorgen dat ouders die dat wensen ook daadwerkelijk van dergelijke voorzieningen gebruik kunnen maken. Kinderopvang is ook een middel ter bestrijding van de armoede, zeker als het gaat om eenoudergezinnen waarvan één derde direct bedreigd wordt door armoede.
Een betere toegang tot voorzieningen voor kinderopvang is ook van belang tegen de achtergrond van de lage vruchtbaarheidscijfers in Europa. Met kinderopvang wordt het namelijk eenvoudiger om een gezin te stichten. De lidstaten met de hoogste geboortecijfers zijn niet voor niets de lidstaten met het verst ontwikkelde beleid voor de afstemming van gezins- en beroepsleven, alsook met de hoogste werkgelegenheidsgraad onder vrouwen. Daar komt nog bij dat kinderopvang gunstig is voor de ontwikkeling van het kind. Uit talrijke onderzoeken, met name van de OESO en UNICEF, blijkt dat kinderopvang een belangrijke rol speelt bij de ontwikkeling van het kind indien deze van goede kwaliteit is en het kind daar een redelijke hoeveelheid tijd doorbrengt. Kinderopvang kan tevens gunstig zijn voor de schoolresultaten en voor het toekomstige beroepsleven.
De Commissie stelt in haar verslag vast dat alle goede redenen ten spijt het leeuwendeel van de lidstaten bij lange na niet de in 2002 vastgestelde doelstellingen haalt. Er is nog heel veel werk voor de boeg, vooral als het gaat om kinderen van jonger dan drie jaar. Daar komt nog eens bij dat sommige voorzieningen voor kinderopvang slechts een deel van de werkdag open zijn, waardoor ouders moeilijker toegang hebben tot de arbeidsmarkt. De Commissie heeft echter wel degelijk oog voor de grote vooruitgang die er ontegenzeggelijk in een groot aantal lidstaten geboekt is. De door de lidstaten op Europees niveau vastgestelde doelstellingen, alsook de in talrijke resoluties van het Europees Parlement gedane oproepen hebben hierbij een belangrijke rol gespeeld. Daarom is het van belang dat alle betrokken partijen, met name de nationale en lokale instanties, de handen ineenslaan en laagdrempelige alsook financieel toegankelijke en hoogkwalitatieve opvang bieden voor nog niet leerplichtige kinderen.
De Commissie heeft in haar routekaart voor de gelijkheid van vrouwen en mannen toegezegd alle inspanningen van de lidstaten op dit gebied te zullen ondersteunen. Ook spoort zij de lidstaten ertoe aan om ten volste gebruik te maken van alle door de structuurfondsen geboden mogelijkheden. Om lokale partijen te ondersteunen bij de tenuitvoerlegging van maatregelen op dit gebied heeft de Commissie bovendien vorig jaar een informatiebrochure uitgebracht over de verschillende financieringsmogelijkheden voor gezinsondersteunende maatregelen. Verder zal de Commissie zich in blijven zetten voor de uitwisseling van goede praktijken en zal zij in het kader van de strategie voor groei en werkgelegenheid de doelstellingen van Barcelona op regelmatige basis blijven monitoren. Daarbij zal zij met name naar het beleid ter afstemming van het beroeps- en gezinsleven kijken, hoofdzakelijk met gebruikmaking van de samenwerking met de OESO. De Commissie zal zich niet in de laatste plaats in het kader van de strategie voor groei en werkgelegenheid na 2010 inzetten voor behoud van de Europese doelstellingen op het gebied van de voorzieningen voor kinderopvang.
Sommige mensen hebben misschien zo hun twijfels of het in de huidige crisis wel verstandig is om te investeren in kinderopvang. Uit talrijke studies blijkt echter dat wanneer dergelijke diensten niet beschikbaar zijn iedereen daarvan te lijden heeft. Daarom moeten we nu meteen aan de slag om ervoor te zorgen dat er ruimere kinderopvang beschikbaar wordt, zodat de werkgelegenheid wordt verbeterd, gezorgd wordt voor gelijkheid en sociale inclusie, en de belangen van het kind worden veiliggesteld.
Philip Bushill-Matthews
namens de PPE-DE-Fractie. - (EN) Commissaris, ik dank u voor uw verklaring. Uw woorden hebben mij zeer bemoedigd, maar wat mij zeer heeft ontmoedigd, is het feit dat er slechts twaalf collega's aanwezig waren om naar u te luisteren. Inmiddels is het aantal aanwezige afgevaardigden dat naar deze belangrijke verklaring over een belangrijk onderwerp luistert, gestegen tot het duizelingwekkende aantal van achttien.
Ik vraag me echter af waarom er niet is verwezen naar de opmerkingen van het voorzitterschap van de Raad van ongeveer een maand geleden - tenzij ik iets gemist heb. Ik vind namelijk dat deze opmerkingen iets aan het debat hebben toegevoegd. Daaruit is namelijk duidelijk naar voren gekomen dat de doelstellingen van Barcelona nog niet zijn verwezenlijkt - in sommige gevallen verre van dat - en dat een aantal landen geen onmiddellijke plannen heeft om die doelstellingen te bereiken en dat ook niet als een probleem ziet. Het Tsjechische voorzitterschap van de Raad heeft omschreven wat de oorzaak hiervan is. Ik citeer: "Men hoeft geen kritiek te hebben op het besluit van de landen die niet voldoen aan de doelstellingen van Barcelona en niet van plan zijn de inspanningen hiertoe te verhogen. In sommige landen zijn burgers, op basis van hun historische ervaring, niet geïnteresseerd in voorzieningen voor kinderopvang”.
Ik denk dat dit klopt. Dat betekent natuurlijk niet dat we niet alles moeten proberen om de voorzieningen voor kinderopvang te stimuleren en kwalitatief goede kinderopvang beschikbaar te maken voor degenen die er gebruik van willen maken.
Commissaris, ik hoop dat u het met me eens bent dat, als het er om gaat meer vrouwen op de arbeidsmarkt te krijgen en mensen te helpen met de belangrijke taak van kinderopvang, er vele wegen naar Rome leiden - en dat we ons niet tot één weg moeten beperken. Laten we alstublieft alle wegen verkennen, maar laten we de eindbestemming niet uit het oog verliezen, zodat de doelstellingen die wij allen delen, inderdaad worden bereikt.
Zita Gurmai
namens de PSE-Fractie. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, de financiële crisis is omgeslagen in een economische crisis en we worden in Europa nu geconfronteerd met een recessie, die ook gewone burgers raakt: de prijzen gaan omhoog, de werkloosheid neemt toe, de investeringen dalen en er is minder krediet beschikbaar, waardoor de economie krimpt.
Er is sprake van gezichtsbedrog, want het lijkt alsof mannen het eerst - en het zwaarst - door de werkloosheid getroffen worden, doordat in de industrie, bijvoorbeeld de auto-industrie, overwegend mannen werkzaam zijn. Maar vrouwen zullen tijdens de tweede golf van ontslagen worden getroffen en zullen het op de lange termijn zwaar te verduren krijgen. Vrouwen met tijdelijke arbeidsovereenkomsten en outsourcingcontracten vervullen vaak functies in sectoren waar de vraag naar personeel tijdens goede economische tijden groot is maar waar de banen vaak op de tocht staan als het slecht gaat met de economie. Deze flexibiliteit werkt in het voordeel van de arbeidsmarkt maar is niet in het voordeel van vrouwen die behoefte hebben aan sociale zekerheid en zekerheid van werk en die werk en privéleven willen combineren. Het is zelfs nog verontrustender wanneer conservatieve regeringen, zoals het huidige Tsjechische voorzitterschap, het hebben over herziening van de doelstellingen van Barcelona en de terugkeer naar kinderopvang thuis. Zoals vrouwen van de PSE-Fractie met onze campagne in 2007 hebben aangetoond, zijn de doelstellingen van Barcelona goed voor de hele maatschappij en voor alle kinderen. Ze helpen kinderen een eerlijke start in het leven te bieden en de armoede te bestrijden.
Zoals Jacques Delors zegt: "In ieder kind schuilt een kostbare schat en we moeten ze de kans geven deze schat te ontdekken en ontwikkelen”. Daar zou ik nog aan willen toevoegen dat ieder kind dezelfde kans verdient om zijn schatten te ontwikkelen. Op deze manier kunnen we ook zorgen voor goed voorbereide en competente arbeidskrachten. Door het combineren van werk en privéleven voor vrouwelijke werknemers mogelijk te maken, dragen de doelstellingen van Barcelona ook bij tot het behalen van de doelstelling van Lissabon, namelijk een arbeidsparticipatie van vrouwen van 60 procent.
Regeringen mogen, zelfs tijdens de huidige crisis, natuurlijk niet besparen op publieke diensten.
(Spreekster wordt door de Voorzitter verzocht langzamer te spreken.)
Kinderopvang thuis is belangrijk. Iedere vrouw moet de vrijheid hebben te kiezen tussen kinderopvang thuis en openbare kinderopvang, maar het is de verantwoordelijkheid van iedere regering om deze keuzevrijheid te garanderen door te zorgen voor kwalitatief goede, toegankelijke en betaalbare kinderopvang voor iedereen. Ik ben blij dat we met zoveel toewijding en eensgezindheid de doelstellingen van Barcelona nastreven.
Karin Resetarits
namens de ALDE-Fractie. - (DE) Mevrouw de Voorzitter, kinderen en politiek - zelden liggen de belangen van burgers en politici zo ver uit elkaar als hier. Voor burgers in alle delen van Europa staat het onderwerp "kinderen” bovenaan. Voor politici vallen de belangen van kinderen onder het agendapunt "diversen”, zoals we ook vandaag weer kunnen zien.
Ik ken geen enkel land met een apart ministerie voor kinderen. Ook binnen de Commissie is er niemand die speciaal de belangen van onze jongste burgers behartigt. In het Parlement is de aandacht voor het onderwerp over alle commissies verspreid. Daarom verdient de Commissie vandaag speciale vermelding vanwege het feit dat zij zich bezighoudt met voorzieningen voor kinderopvang en de doelstellingen van Barcelona. Hartelijk dank daarvoor!
In de parlementaire werkgroep "Quality of childhood” hebben we het volgende vastgesteld. Onze kinderen leven in een erg complexe wereld. De toekomst van iemand die op dit moment kind is, is volkomen onzeker. Een kind van nu kan opklimmen naar de top van de sociale ladder of heel diep vallen. Kinderen kunnen binnen hun eigen cultuurkring blijven of naar een andere cultuurkring overstappen. Ze kunnen een vergelijkbaar levenspad volgen als hun ouders of juist een volkomen tegengestelde weg inslaan. Ze kunnen trouwen met iemand van het andere of van het eigen geslacht. Meer dan vijftig jaar geleden, toen we het verenigde Europa ten doop hielden, was dat allemaal nog heel anders.
De diversiteit die voor ons Europeanen zo typerend is, is een beslissende factor geworden in het leven van kinderen. Het concept van diversiteit moet daarom deel gaan uitmaken van het pedagogisch instrumentarium van opvoeders en leraren. Daaraan wordt op dit moment nog veel te weinig aandacht besteed. De voorzieningen voor kinderopvang en scholen in Europa lopen stuk op de uitdaging van de integratie. Bij integratievraagstukken moeten we op de resetknop drukken en weer bij het begin beginnen.
Laten we proberen dit onderwerp weer eens helemaal onbevooroordeeld te benaderen volgens het motto: "Stop het door diversiteit”. Daarnaast wil ik alle afgevaardigden na mij vragen om zich niet alleen in te zetten voor gender mainstreaming, maar ook voor child mainstreaming. Dat is belangrijk - juist in deze tijd waarin sprake is van een wereldwijde financiële crisis - omdat we onze kinderen anders met enorme schulden opzadelen.
Roberta Angelilli
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, in alle documenten waarin gesproken wordt over werk en gelijke kansen, wordt erop gewezen dat de rechten van de vrouw nauw verband houden met de mogelijkheid van geschikte kinderopvang. Als die er niet is, is verzoening van beroeps- en gezinsleven in feite onmogelijk en worden die rechten tot nul gereduceerd.
Dit zijn kwesties die er met de huidige economische crisis alleen nog maar erger op worden. In de Europese Unie zeggen meer dan 6 miljoen vrouwen in de leeftijd van 25 tot en met 49 jaar dat zij niet kunnen werken of dat zij tot deeltijdwerk worden gedwongen vanwege hun gezinstaken. Voor meer dan een kwart van deze vrouwen is die situatie te wijten aan het gebrek aan kinderopvang en de buitensporige kosten daarvan. Zes jaar na goedkeuring van de doelstellingen van Barcelona, en met het jaar 2010 voor de deur, blijkt dat de meeste lidstaten die doelstellingen waarschijnlijk niet halen, terwijl deze niet eens zo ambitieus waren: 30 procent van de kinderen onder de leeftijd van drie jaar toegang garanderen tot kindercrèches en peuterspeelplaatsen. Er moet dus nog heel wat werk verricht worden om een bevredigend aanbod van kinderopvangcentra te krijgen, te beginnen met de opvang van kinderen van onder de drie jaar.
Daarom ben ik er heel gelukkig mee dat de Ecofin-Raad van vandaag akkoord is gegaan met de mogelijkheid voor alle lidstaten om hun BTW op kinderopvang te verlagen. Ik geloof dat dit een grote stimulans is, een uiting van gezond verstand die een bijdrage kan leveren aan de herlancering van een kinderopvangplan en een dienstenplan voor kinderen en families in de gehele Europese Unie.
Hiltrud Breyer
namens de Verts/ALE-Fractie. - (DE) Mevrouw de Voorzitter, wij vinden de poging van het Tsjechische voorzitterschap van de Raad om de EU-doelstellingen voor kinderopvang af te zwakken werkelijk beschamend. Wij wijzen die poging uiteraard met kracht van de hand. We beschouwen het dan ook als een groot succes dat de EU-ministers van Gezinszaken als gevolg van de druk die het Europees Parlement heeft uitgeoefend, niet hebben ingestemd met deze afzwakking van de doelstellingen voor kinderopvang.
Ik vind het ook erg jammer dat het Tsjechische voorzitterschap vandaag schittert door afwezigheid en niet met ons kan debatteren over zijn poging om de doelstellingen van Barcelona af te zwakken. Het Tsjechische voorstel is immers een duidelijke poging om het EU-beleid voor gelijke kansen terug te schroeven. Wij wijzen de achterhaalde opvattingen over de vrouw en het gezin, zoals die in de voorstellen van het Tsjechische voorzitterschap tot uiting komen, heel duidelijk af.
Commissaris Špidla, u hebt gezegd dat er financieringsmogelijkheden zijn. U hebt geconstateerd dat de meeste EU-lidstaten de doelstellingen niet halen, vooral waar het gaat om de opvang van kinderen onder de drie jaar. Welk initiatief neemt de Commissie echter om ervoor te zorgen dat de lidstaten actiever worden? Een antwoord op die vraag heb ik vandaag helaas niet van u gehoord.
Wat gaat de Commissie nog meer doen om de lidstaten aan te moedigen? U hebt er ook op gewezen dat er mogelijkheden zijn voor cofinanciering. Worden deze mogelijkheden door de lidstaten benut? Ik zou graag zien dat u die vraag beantwoordde. Zo niet, waarom worden ze niet benut? Is de Commissie van plan meer financiën beschikbaar te stellen voor de uitbreiding van kinderopvang?
Eva-Britt Svensson
namens de GUE/NGL-Fractie. - (SV) Mevrouw de voorzitter, ik was erg blij dat de lidstaten in het Barcelona-proces doelstellingen vastlegden voor kinderopvang. Ik was en ben nog steeds van mening dat de lat laag werd gelegd, maar het was in ieder geval een begin. Toegang tot goede kinderopvang is een basisvoorwaarde om vrouwen de mogelijkheid te geven buitenshuis te gaan werken en ook een basisvoorwaarde voor gelijkheid.
Nu maak ik mij echter zorgen over de mogelijkheid dat de streefcijfers niet gehaald worden en natuurlijk over de signalen van het Tsjechische voorzitterschap dat de doelstelling inzake kinderopvang vervangen moet worden door zorg aan huis, als volwaardig alternatief en daarom de doelstelling geschrapt moet worden. Ik wil echter ook commissaris Špidla bedanken die in feite duidelijk heeft gemaakt dat de Commissie het nog altijd belangrijk vindt de Barcelona-doelstellingen inzake kinderopvang te realiseren. Ik wil ook mevrouw Resetarits bedanken voor haar voorstel over mainstreaming van kinderaangelegenheden. Ik denk dat wij dat allemaal in onze oren moeten knopen.
Kathy Sinnott
namens de IND/DEM-Fractie. - (EN) Commissaris, in mijn kiesdistrict zijn er veel baby's en heel jonge kinderen, en vanavond spreek ik namens hen, vooral omdat er vanavond zoveel goede sprekers aanwezig zijn die op effectieve wijze over vrouwen op de arbeidsmarkt kunnen spreken.
De zorg die een kind tijdens zijn of haar eerste jaren krijgt, is van invloed op het verdere leven van het kind. Veel mensen die de ontwikkeling van het kind hebben bestudeerd, zoals Maria Montessori, hebben waargenomen dat jonge kinderen behoefte hebben aan de aanwezigheid van een moeder of vervangende moeder. Veel van hen hebben ook waargenomen dat er in de ontwikkeling van een kind een waterscheiding optreedt als het kind twee jaar en negen maanden is. Vanaf dat moment wordt het veilig voor het kind om enige tijd zonder zijn of haar primaire verzorger door te brengen.
Het afgelopen decennium hebben hersenimagingtechnieken deze waarnemingen ondersteund en aangetoond dat er een duidelijke verschuiving in de hersenen van het kind optreedt die het kind in staat stelt zich in gedachten een voorstelling te maken van de primaire verzorger, meestal de moeder, zodat deze ook in het actieve geheugen van het kind aanwezig is terwijl hij of zij zich ergens anders bevindt. Op dat moment is het kind in staat te begrijpen dat de moeder of de vervangende primaire verzorger terugkomt en niet voor altijd wegblijft.
Maar zo zit het leven natuurlijk niet in elkaar en moeders werken vaak buitenshuis. Misschien willen ze werken en kiezen ze daar ook voor, en zelfs als ze dat niet willen, zullen ze er misschien toe genoodzaakt zijn omdat de hypotheek moet worden betaald en er eten op tafel moet komen. Vrouwen zijn een geweldige toevoeging op de arbeidsmarkt. Hun integratie en gelijke behandeling zijn een kwestie van grondrechten. Maar baby's hebben daar geen weet van en kunnen niet weten wat hun moeder moet of wil doen. Ze zijn volledig ingesteld op hun eigen behoeften. De natuur is een zeer sterke kracht.
Het blijft nooit zonder gevolgen als we tegen de natuur ingaan. De ideale situatie voor een kind is dat het een liefhebbende moeder om zich heen heeft en we moeten alles in het werk stellen dit mogelijk te maken wanneer een vrouw er tijdens die eerste jaren voor haar kind wil zijn. Als het jonge kind behoefte heeft aan de voortdurende geruststellende aanwezigheid van zijn moeder, heeft haar afwezigheid namelijk gevolgen, ook al heeft ze nog zulke achtenswaardige redenen om er niet te zijn. Maar, zoals ik al zei, vrouwen werken en we moeten ons best doen er in ieder geval voor te zorgen dat als iemand anders dan de primaire verzorger voor een kind jonger dan twee jaar en negen maanden zorgt, dit iemand is die zo veel mogelijk koesterende zorg biedt.
Sommige kinderen verkeren in de gelukkige omstandigheden dat ze deze zorg ontvangen van secundaire verzorgers zoals vaders, grootouders, andere familieleden, hechte buren, mensen die met toewijding voor hen zorgen en die een vast deel van hun dagelijks leven uitmaken. Maar voor de meeste baby's en peuters die in een voorziening voor kinderopvang worden ondergebracht, is dit nu eenmaal niet weggelegd. Het betaamt ons ervoor te zorgen dat die voorzieningen schoon, veilig en stimulerend zijn en, bovenal, koesterende zorg bieden en niet alleen maar onderdak.
Kinderen zijn onze toekomst. De basis die ze meekrijgen, is uiterst belangrijk, maar de tijd, ruimte en zorg die kinderen nodig hebben om op te groeien en volledig tot ontwikkeling te komen, is op weg een luxe te worden die steeds minder mensen zich kunnen veroorloven. We bepalen de toekomst van Europa ten goede of ten slechte door de manier waarop we onze kinderen opvoeden. Ik verzoek de Commissie deze kwestie eens vanuit het standpunt van het kind te bekijken. Als je een baby zou kunnen vragen of hij zijn moeder wil of een kinderdagverblijf, zal hij altijd voor zijn moeder kiezen. We moeten naar het kind luisteren zoals moeders dat doen en we moeten moeders helpen werk en privéleven te combineren op een manier die beiden ten goede komt.
Irena Belohorská
(SK) We weten waarschijnlijk allemaal hoe belangrijk het is om alle doelstellingen van Barcelona in het dagelijks leven toe te passen. Als we het principe van gelijke kansen op het gebied van werkgelegenheid willen toepassen, moeten we een balans zien te vinden tussen werk en gezinsleven. Dit draagt ook bij aan de gezonde ontwikkeling van kinderen.
Steun voor de uitbreiding van de voorzieningen op het gebied van kinderdagverblijven en buitenschoolse opvang, voor consultatiebureaus voor ouders en ook voor het inrichten van breed opgezette, multifunctionele buurtcentra vergroot de toegankelijkheid, flexibiliteit en gelijkheid in het systeem van openbare sociale dienstverlening voor gezinnen door deze dienstverlening concurrerend en kwalitatief beter te maken.
De kinderopvang in Slowakije zit nogal ingewikkeld in elkaar. Openbare voorzieningen voor kinderopvang voor de allerkleinsten - kinderen tot twee of drie jaar - zijn nagenoeg verdwenen en zijn slechts in een enkel geval beschikbaar, terwijl particuliere crèches voor de meeste gezinnen te duur zijn. De verantwoordelijkheid voor crèches ligt nu bij de lokale autoriteiten, die ervoor kunnen kiezen om al dan niet kinderopvang aan te bieden.
De situatie voor de verborgen groep van oudere kinderen van drie tot zes jaar, dus de situatie in kinderdagverblijven, is niet veel beter. Uit statistische schattingen van de EU blijkt dat alleen in Griekenland, Litouwen, Polen en Slovenië minder kinderen van drie jaar en ouder naar dit soort opvang gaan.
In landen waarin sociaal en gezinsbeleid gebaseerd is op de letter en de geest van gendergelijkheid, zoals Finland, Zweden en Frankrijk, is de vruchtbaarheid de afgelopen jaren hoog geweest, terwijl landen met een traditionele rolverdeling, zoals Duitsland, Spanje en Italië, een lage vruchtbaarheid en toenemende kinderloosheid kennen.
Veel landen met een hoog aandeel vrouwen op de arbeidsmarkt, zoals de Noord-Europese landen, hebben hogere geboortecijfers en een hogere vruchtbaarheid. De staat moet financieel bijspringen om vrouwen in staat te stellen te werken en tegelijkertijd hun wens om moeder te worden te kunnen vervullen. De demografische situatie is gewoon het resultaat van het belang dat de staat al dan niet hecht aan de volgende generatie. Door gezinsbeleid te steunen, schept de staat de essentiële voorwaarden voor gezinnen. Waarschijnlijk is de huidige demografische somberheid veroorzaakt doordat we tot nu toe geen oog hebben gehad voor deze waarden en de consumptiemaatschappij hebben gestimuleerd.
Ook is het zo dat kinderdagverblijven een extreem belangrijke rol vervullen voor probleemgroepen, zoals kinderen uit sociaal achtergestelde groepen en Roma-kinderen. Juist deze kinderen leren in kinderdagverblijven de basisvaardigheden op het gebied van hygiëne en hoe ze zich moeten gedragen. Laten we afspreken dat de doelstellingen van Barcelona deel moeten uitmaken van het nationale beleid inzake het welzijn van de burgers.
Edite Estrela
(PT) Bijna zeven jaar na de Europese Raad van Barcelona heeft het merendeel van de lidstaten de toen geformuleerde doelstellingen nog lang niet gehaald. Voorzieningen voor kinderopvang zijn echter essentieel om zowel mannen als vrouwen in de gelegenheid te stellen hun beroep, gezin en privé-leven te combineren. Bovendien zijn zij absoluut noodzakelijk om gelijkheid te bevorderen.
Er zij aan herinnerd dat meer dan zes miljoen Europese vrouwen niet aan de arbeidsmarkt kunnen deelnemen vanwege hun gezinsverantwoordelijkheden. In maar liefst vijftien lidstaten ligt het aantal voorzieningen voor kinderopvang lager dan het Europese gemiddelde, dat op zijn beurt mijlenver afstaat van de doelstellingen van Barcelona. In de Tsjechische Republiek, die thans het voorzitterschap van de Europese Raad uitoefent, ligt het niveau van kinderopvang voor kinderen onder de drie jaar bijvoorbeeld lager dan 10 procent. Het is dan ook niet verwonderlijk dat het Tsjechische voorzitterschap in zijn programma voorstelt om een debat over de herziening van de doelstellingen van Barcelona te openen. Erger nog, het neemt zich voor, ik citeer, "zich te concentreren op kinderopvang door de ouders zelf, met name in het kader van het werkgelegenheidsbeleid, en te onderstrepen dat de zorg voor de kinderen een volwaardig alternatief voor een beroepscarrière is”. Einde citaat.
Het is moeilijk te geloven, maar het is echt waar: het Tsjechische voorzitterschap wil de vrouwen terug naar huis sturen. Het wil dat Europa de klok jaren terugzet en dat de Europese vrouwen de resultaten van hun jarenlange strijd voor gelijkheid opgeven. Dat is overduidelijk. Het ligt immers niet in de bedoeling van de auteurs van dit voorstel om de mannen naar huis te sturen en voor de kinderen te laten zorgen. Vrouwen hebben echter net als mannen het recht om zich te ontplooien in een beroep.
Ik wil hier graag het voorbeeld van Portugal aanhalen. De Portugese regering heeft een ambitieus programma voor de uitbouw van voorzieningen voor kinderopvang gelanceerd. Een dergelijke aanpak draagt niet alleen bij aan de heropleving van de economie en de bevordering van de werkgelegenheid, maar helpt tevens de doelstellingen van Barcelona te verwezenlijken.
Jan Tadeusz Masiel
(PL) Mevrouw de Voorzitter, soms krijg ik de indruk dat hoe rijker een land is, hoe minder middelen het vrijmaakt voor de zorg, de opvoeding en het onderwijs van kinderen. We mogen echter niet uit het oog verliezen dat Europa door een demografische crisis wordt bedreigd. We moeten alles in het werk stellen om vrouwen en mannen ertoe aan te zetten om een gezin te stichten en zoveel mogelijk kinderen op de wereld te zetten.
In tal van EU-landen moeten ouders al voor de geboorte van hun kind een aanvraag indienen om een plaats in een kinderdagverblijf te bemachtigen. Hoe kan er in dat geval sprake zijn van een vlottere terugkeer van vrouwen op de arbeidsmarkt? Bovendien gaan veel vrouwen pas na de geboorte van hun kinderen op zoek naar hun eerste baan.
Laat de houding van de Europese burgers ten aanzien van gezinnen en kinderen bepalend zijn voor ons niveau van cultuur en beschaving.
Marie Panayotopoulos-Cassiotou
(EL) Mevrouw de Voorzitter, de Europese Commissie doet opmerkelijke moeite om moeders te helpen bij een actieve deelname aan de arbeidsmarkt, en op die manier bevordert zij de toepassing van de in 2002 in Barcelona genomen besluiten.
Ik wilde de commissaris er echter aan herinneren dat vrije keuze geen kwestie is van historische tradities maar van democratie, met name wanneer er sprake is van financiële nood. Als een moeder gedwongen wordt om een dergelijke oplossing te kiezen, kan het resultaat niet goed zijn. Het resultaat moet veeleer voortkomen uit de overtuiging van de ouders dat wat zij doen de ideale oplossing is voor hun kind, en dat betekent, zoals ook de vorige spreker zei, dat er begeleidende en adviserende diensten moeten zijn vanaf het moment waarop het leven ontstaat.
Op die manier zullen ouders de beste oplossing vinden en de opvang kunnen aanpassen al naar gelang de tijd, onmiddellijk na de geboorte, later, na drie jaar. Wij moeten echter ook goed in de gaten houden wat aangeboden wordt. Kwaliteit heeft namelijk een prijs. In de meeste landen is kwaliteit tegenwoordig duur en te vinden in particuliere instellingen. De overheidsinstellingen zijn goedkoper of gratis - ofschoon zelden helemaal gratis - en hanteren lagere prijzen maar bieden ook lagere kwaliteit. Daarom moeten wij goed letten op de opleiding van het personeel in deze instellingen. Wij moeten ook vertrouwen onder de ouders wekken en hen aanzetten tot participatie. Toen ik het eerste van mijn negen kinderen kreeg in Parijs, heb ik mezelf kunnen overtuigen van de kwaliteit en de hoogstaande dienstverlening van deze instellingen; zij boden dingen die ikzelf als moeder niet had kunnen geven.
Wij moeten dus de ervaring van moeders respecteren en als anciënniteit beschouwen indien zij haar ervaring uitsluitend met het verzorgen van kinderen heeft opgedaan. In de tijd waarin een moeder haar diensten verleent, moet zij ook kunnen profiteren van maatregelen voor opleiding en levenslang leren, zodat zij later haar beroep kan uitoefenen.
Ook moeten wij herinneren aan het verslag van het Parlement over de maatregelen voor kinderopvang ten behoeve van studenten. Wij hebben het namelijk over werken, maar werken begint met beroepskwalificaties, en als wij niet zorgen voor kinderopvang als een moeder zich kwalificeert voor een beroep, hoe moet zij dan later deelnemen aan de arbeidsmarkt?
Gabriela Creţu
(RO) Het Tsjechische voorzitterschap heeft gelijk: de doelstellingen van Barcelona zijn vóór de laatste uitbreiding van de EU vastgesteld. Het voorzitterschap zat er echter volledig naast toen het verklaarde dat de specifieke situatie in de nieuwe lidstaten en hun vroegere ervaringen argumenten tegen deze doelstellingen zouden zijn.
Het is juist zo dat de voordelen belangrijk zijn: voor ouders en voor gendergelijkheid, voor de economie en voor het werkgelegenheidsniveau, voor kinderen en voor de toekomst. De relatief lage lonen in onze landen hebben tot gevolg dat beide ouders moeten werken; het is geen keuze maar een noodzaak. Bovendien stijgt het aantal eenoudergezinnen. In sommige landen is bijna een derde van de kinderen niet geboren in een traditionele gezinssituatie.
Beleidsvormen die de arbeidsmobiliteit aanmoedigen, die als een doelmatigheidsfactor wordt gezien, kunnen niet langer het feit negeren dat mensen kinderen hebben. Velen van hen leven in arme gezinnen zonder een fatsoenlijke toegang tot voedsel, gezondheidszorg en onderwijs. Soms is de gezinsomgeving gewelddadig. Wanneer de ouders voor hun werk emigreren, worden deze kinderen ook alleen achtergelaten. Deze diensten zouden de armoedecirkel kunnen doorbreken. Zij bieden een positieve, alternatieve manier van socialisatie onder begeleiding van gespecialiseerd personeel. Echter, om deze rol te kunnen vervullen, moeten crèches en kinderdagverblijven:
1. beschikbaar zijn, maar vooral, toegankelijk, hetzij gratis hetzij tegen een betaalbare prijs, en
2. van goede kwaliteit zijn. Hiertoe is het essentieel dat het personeel professioneel wordt opgeleid.
Om de huidige crisis te bestrijden, doen we haast nieuwe auto's weg om andere splinternieuwe te kopen, waardoor een aanzienlijke hoeveelheid materiële hulpbronnen wordt verspild. We kunnen beter in crèches en kinderdagverblijven investeren en stabiele banen creëren voor degenen die in deze sector werken. De kwaliteit van het ingezet personeel is sinds lange tijd een factor waarbij zich verschillen voordoen tussen de landen.
We stellen voor dat de Commissie bij het evalueren van de werkgelegenheidsprogramma's in elk land serieus rekening houdt met wat een kind kost voor de staat. Inderdaad heeft Jacques Delors ooit eens gezegd dat er een schat verborgen ligt in ieder kind, en het is de taak van de maatschappij om die schat te ontdekken. Ik zou hier echter nog aan willen toevoegen: anders ondermijnt de maatschappij haar gehele toekomst.
Anna Záborská
(SK) Het vinden van een balans tussen de verantwoordelijkheden die moeders en vaders in het gezin hebben en hun beroepsmatige ambities kan erg positieve en directe gevolgen hebben voor de maatschappij als geheel. Ik stel een herziening van de definitie van werk voor, zodat de voordelen van een balans tussen werk en gezin beter tot uitdrukking komen.
Verantwoordelijkheden binnen het gezin moeten niet automatisch als schadelijk voor de carrièrekansen van moeders worden gezien omdat deze hierdoor tijdelijk niet deelnemen aan de arbeidsmarkt. Tot dusverre hebben het Europese beleid en de Europese politiek burgers alleen gezien vanuit het oogpunt van de behoeften van de arbeidsmarkt. Als antwoord op de demografische crisis moeten we burgers echter ook zien in hun rol als ouders, dat wil zeggen als moeders en vaders die verantwoordelijkheden hebben binnen het gezin.
Hier komen we bij een fundamenteel probleem dat de richting van het verdere debat bepaalt. De vraag is welk sociaal model we willen bevorderen. Willen we gezinnen die zijn aangepast aan de markt en de behoeften van bedrijven, of een markt en bedrijven die zijn aangepast aan gezinnen? Deze vraag doet er wel degelijk toe. Europees en nationaal beleid op dit vlak worden bepaald door het spanningsveld tussen de logica van de markt en de logica van de menselijke aard. De maatschappij heeft als taak het voor vrouwen en mannen mogelijk te maken een vrije keuze te maken tussen deze twee logische opties; beide opties hebben bestaansrecht als ze vanuit een breder perspectief dan werk worden bekeken.
De logica van het EU-beleid betreffende de levenscyclus krijgt een bijzondere betekenis voor zover deze specifiek rekening houdt met de actieve categorieën mannen en vrouwen tussen de 15 en 49 jaar, zodat zij hun bijzondere rol bij het oplossen van de demografische crisis kunnen vervullen. In tegenstelling tot de voorstellen van de Europese Commissie kan de beslissing om een kind het leven te schenken niet worden afgedaan als een individueel doel, waarbij het verlangen om kinderen te hebben wordt bevredigd.
Marusya Ivanova Lyubcheva
(BG) Dames en heren, de nadruk van het EU-beleid moet liggen op kinderzorg, niet omdat - zoals wij wel eens zo mooi zeggen - kinderen onze toekomst zijn, maar omdat de realiteit ons dwingt om na te denken over en te bouwen aan de toekomst van Europa. We zijn getuige van een ernstige demografische crisis, lage geboortecijfers, vergrijzing van de bevolking en economische en sociale maatschappelijke problemen. Onze inspanningen moeten gericht zijn op het creëren van geschikte omstandigheden om kinderen op de wereld te zetten, hen groot te brengen, op te voeden, materiële zekerheid te bieden en hun sociale ontplooiing aan te moedigen. Wij moeten de rechten, plichten en verantwoordelijkheden met betrekking tot kinderopvang adequaat verdelen tussen de staat, de plaatselijke autoriteiten en het gezin. We moeten ook steun geven aan kindertehuizen, zowel in de publieke als in de privésector, we moeten streven naar een publiek-privaat partnerschap op het gebied van kinderopvang, en we moeten ernaar streven middelen vrij te maken voor de uitbouw daarvan. Om de doelstellingen van Barcelona te kunnen verwezenlijken, moeten we concrete maatregelen nemen, het aantal plaatsen voor kinderen in crèches en kinderdagverblijven verhogen en de bouw van crèches en kinderdagverblijven tot een prioriteit maken. We moeten ook netwerken creëren die een alomvattende dienstverlening, advisering en maatschappelijke ondersteuning voor kinderen en ouders bieden.
In mijn land, Bulgarije, is de kinderopvang van hoog niveau. In de goedgekeurde nationale strategie voor kinderen en in het nationaal kinderbeschermingsprogramma staan niet enkel de doelstellingen beschreven, maar worden ook concrete maatregelen genoemd die de uitvoerende macht moet nemen voor kinderopvang. Kindertehuizen hebben een nieuw gezicht gekregen: er werden bijvoorbeeld oplossingen gezocht om kinderen terug te laten keren naar hun gezinsomgeving, de principes van pleeggezinnen werden aangenomen, er werden opvangplaatsen gecreëerd en er werden kinderdagverblijven en crèches gebouwd. We spreken echter over al deze zaken tijdens een financiële en economische crisis, waarin het mogelijk is dat we datgene wat we bereikt hebben, zullen verliezen, en dat we hetgeen we gepland hebben, niet zullen kunnen verwezenlijken. Zijn wij bereid ook onder deze omstandigheden te investeren in de kinderen van Europa?
Zuzana Roithová
(CS) Geachte mijnheer de commissaris, waarde dames, ik geloof niet dat ik u een plezier doe als ik zeg dat de doelstellingen van Barcelona erop gericht zijn om het aantal werkende moeders te vergroten en niet om de levensomstandigheden van kinderen te verbeteren en al helemaal niet om ervoor te zorgen dat kinderen de capaciteiten en vaardigheden verwerven waarmee ze later beter in staat zullen zijn om het hoofd te bieden aan de levenscrises en deze beter te boven te komen. Heeft u er ooit wel eens bij stilgestaan dat zuigelingen en peuters tot de leeftijd van twee jaar elke dag hun moeder of vader of oma of misschien zelfs een kindermeisje aan hun zijde nodig hebben, dus altijd één en dezelfde persoon, en dat zij voor hun gezonde ontwikkeling collectieve instellingen kunnen missen als kiespijn? Voor niet-leerplichtige kinderen van ouder dan twee jaar liggen de zaken heel anders; daar zijn de doelstellingen van Barcelona volledig opportuun. Daar is ook de Tsjechische Republiek in staat om voor 90 procent van de kinderen collectieve zorg te leveren. Deze kinderen kunnen al samen spelen en hebben een dergelijk collectief zelfs ronduit nodig. Maar dames en heren, de doelstellingen van Barcelona zijn beleid van de vorige eeuw. Het moderne gezinsbeleid voor de eenentwintigste eeuw dient ook rekening te houden met de gezonde ontwikkeling van kinderen. Wij in de voormalige communistische landen hebben een schat aan ervaring met collectieve voorzieningen voor kinderopvang, doordat moeders indertijd al na de vierde of vijfde maand na de bevalling weer aan het werk moesten. Ik zou u willen aanraden eens iets over de geschiedenis van Europa te lezen.
Katrin Saks
(ET) Mijn fractie bezoekt rond de Internationale Vrouwendag doorgaans kleuterscholen om de mensen die daar werken de nodige erkenning te geven. Dit jaar hebben we tien kleuterscholen bezocht, en allemaal bleken ze een lange wachtlijst te hebben. Het is wel duidelijk dat Estland de doelstellingen van Barcelona niet gaat halen, in elk geval niet wat kinderen tot drie jaar betreft, maar de oproep van de Commissie is erg welkom en zal ertoe bijdragen het probleem op te lossen.
Ik heb nog een opmerking: we hebben het altijd over kinderopvang in de context van gendergelijkheid en de mogelijkheid voor vrouwen om te werken, maar ik wil erop wijzen dat kinderopvang niet puur en alleen opvang is, maar ook een opvoedende taak heeft, en deze basisopvoeding legt de grondslag voor succes op school en in het latere leven. In deze context hechten we hier bijzonder veel belang aan; het is in elk geval zeker geen kwestie van de vorige eeuw, zoals we net hoorden, maar van deze eeuw.
Flaviu Călin Rus
(RO) Volgens het verslag van de Europese Commissie van oktober 2008 over het ten uitvoer leggen van de doelstellingen van Barcelona en over het kader voor opvang van kinderen onder de leerplichtige leeftijd, hebben de lidstaten de doelstellingen die door de leiders van Europese Unie zijn vastgesteld, niet verwezenlijkt.
Daarom adviseer ik de volgende maatregelen:
1. versterking van de betrokkenheid van nationale regeringen bij dit probleem,
2. samenstelling op nationaal regeringsniveau van een team van specialisten dat zich alleen met dit probleem bezighoudt,
3. ontwikkeling van een EU-toezichtmechanisme om de regeringen van de lidstaten te controleren door middel van een aantal specifieke instrumenten.
Al deze maatregelen zullen bijdragen aan gelijke kansen tussen mannen en vrouwen en het verbeteren van de kwaliteit van leven. Daarnaast zullen ze ook een tegenwicht vormen tegen een steeds ouder wordende bevolking, aangezien ze voor een verhoging van het geboortecijfer zullen zorgen.
Catherine Stihler
(EN) Mevrouw de Voorzitter, het is zeer teleurstellend dat er zoveel landen zijn die niet voldoen aan de doelstellingen van Barcelona - en als dit debat niet om negen uur 's avonds maar om negen uur 's ochtend was gehouden, waren er misschien meer collega's aanwezig geweest.
Er is al veel gezegd over de economische crisis. Het is nu niet het moment om kinderopvang terzijde te schuiven maar juist om te zorgen voor meer kwalitatief goede, betaalbare kinderopvang voor iedereen. We moeten meer dan ooit tevoren in onze kinderen investeren. Een investering in kwalitatief goede kinderopvang komt zowel gezinnen als kinderen ten goede: gezinnen - en vooral moeders - krijgen de kans te gaan werken en kinderen wordt een kwalitatief goede, koesterende omgeving geboden die vergelijkbaar is met thuis.
Dit weekeinde heb ik geluisterd naar een lezing van een vooraanstaande Schotse psychiater en ook naar iemand van Barnardo's. Ze spraken over kwetsbare kinderen en het was schokkend om te horen dat, als niet wordt ingegrepen om kwetsbare kinderen te helpen, deze kinderen tegen de tijd dat ze drie jaar zijn misschien al onomkeerbare schade hebben opgelopen. Kinderopvang helpt gezinnen en de maatschappij als geheel en kan ook de meest kwetsbare kinderen helpen. Ik dring er bij de commissaris op aan druk te blijven uitoefenen.
Nicodim Bulzesc
(RO) Het land dat ik vertegenwoordig heeft lange tijd op een lijst gestaan van landen die niet beschikken over een sociaal beleid voor kinderopvang dat voldoet aan de Europese norm. Geleidelijk aan is er verbetering gekomen dankzij de vaststelling van kwalitatief betere methodieken. Dat heeft ertoe geleid dat personeel in de kinderzorg een specialistische opleiding kreeg. De doelstellingen van Barcelona hebben instellingen die kinderbescherming als doelstelling hebben, gemotiveerd en de normen voor kinderopvang hebben geleid tot resultaten op het gebied van verantwoordelijkheden en vaardigheden. Kinderen worden werkelijk menselijk behandeld.
Nu het geboortecijfer daalt, moeten we degenen die in bijzondere sociale omstandigheden verkeren gelijke kansen bieden. Zowel de lidstaten als de Europese Commissie moeten zich inspannen om het onderwijs van deze mensen en hun latere integratie in de samenleving te ondersteunen. Ze lijden onder minderwaardigheidscomplexen vergeleken bij de kinderen die in een normaal gezin zijn opgegroeid. Daarom kunnen programma's die deze kinderen met de steun van maatschappelijke diensten in staat stellen tijd door te brengen in een gezinsomgeving en daar een leuke tijd beleven, hun een nieuwe kans geven.
Silvia-Adriana Ţicău
(RO) De mate waarin vrouwen aan het beroepsleven en de politiek deelnemen en de mate waarin vrouwen kunnen worden aangemoedigd tot het nemen van meer verantwoordelijkheden is afhankelijk van de beschikbaarheid van kinderopvangfaciliteiten.
Vrouwen moeten worden aangemoedigd om hun loopbanen te plannen, maar dit kan niet zonder een efficiënt kinderopvangsysteem. Elke euro die in kinderopvangfaciliteiten wordt geïnvesteerd, levert een winst van 6 tot 9 euro op voor de maatschappij doordat er banen en betere omstandigheden voor het opvoeden van kinderen worden gecreëerd.
Het feit dat je je in veel lidstaten bijvoorbeeld al moet inschrijven voor een plek in de crèche nog voordat je kind is geboren, of dat er wachtlijsten van enkele maanden bestaan om je in te kunnen schrijven in een kinderdagverblijf, maakt duidelijk hoe zeer de kinderopvangfaciliteiten in Europa tekortschieten. Kinderopvangfaciliteiten zijn niet alleen een hulp voor vrouwen die hun loopbaan willen ontwikkelen, maar ze ontwikkelen vooral de vaardigheden van kinderen als volwaardige leden van de maatschappij.
Ik zou willen zeggen dat het in de huidige crisis belangrijk is dat we in onderwijs en gezondheid investeren, hetgeen nuttige investeringen in onze toekomst zijn.
Ewa Tomaszewska
(PL) Mevrouw de Voorzitter, kinderdagverblijven zijn een slechte zaak. Misschien zijn ze een noodzakelijk kwaad, maar ze zijn en blijven een slechte zaak. Ik zal nooit vergeten hoe ik mijn drie maanden oude broertje naar de crèche moest brengen omdat mijn moeder vroeger naar het werk moest vertrekken. Hij bleef zich aan mij vastklampen omdat hij niet achtergelaten wilde worden. Ik geloof dat wanneer we ons de vraag stellen of het welzijn van het kind of de carrière van de ouders het belangrijkst is, het antwoord zou moeten luiden dat het welzijn van het kind altijd op de eerste plaats komt.
Kleuterscholen en kinderdagverblijven zijn noodzakelijk, maar alleen wanneer er geen andere oplossing voorhanden is. Het allerbelangrijkste is echter dat we openstaan voor, kansen geven aan en in ondersteuning voorzien voor ouders, en in het bijzonder moeders, die thuis willen blijven om voor hun jonge kinderen te zorgen. Zij hebben zowel financiële steun als advies nodig. Dat mogen we in geen geval uit het oog verliezen. Als we over kinderopvang debatteren, moeten we het hebben over de kinderen zelf en over wat zij het meest nodig hebben, en niet over wat wij in ons eigen belang zouden willen.
Zbigniew Zaleski
(PL) Mevrouw de Voorzitter, ik zou van de gelegenheid gebruik willen maken om als psycholoog en als politicus twee zaken aan te stippen. Het leven verandert zienderogen, vrouwen die carrière maken zijn een nieuw fenomeen, vaders hebben het steeds drukker en vrouwen komen op voor hun rechten. Dit alles klinkt logisch en modern, ietwat socialistisch zelfs.
Het enige wat echter nooit zal veranderen, zijn de individuele psychologische behoeften van kinderen. Op dit gebied is er geen vooruitgang geboekt en hebben er zich geen revolutionaire ontwikkelingen voorgedaan. Om ervoor te zorgen dat onze kinderen opgroeien tot volwassen burgers, moeten gewone vrouwen en mannen het beste van zichzelf geven - zonder ideologie, zonder pretentie, zonder zogenaamde moderne methoden, maar met natuurlijke bezorgdheid, voldoende tijd en toewijding, zelfs indien dit nu en dan betekent dat je als ouder jezelf en je eigen ambities even opzij moet zetten. Dit is niet alleen noodzakelijk voor het welzijn van kinderen, maar ook voor het geluk van hun ouders en bijgevolg voor de ontwikkeling van de normale Europese samenleving waarin ik zou willen leven.
José Ribeiro e Castro
(PT) Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik heb het woord gevraagd om kenbaar te maken dat ik het oneens ben met mevrouw Estrela. Zij heeft de intenties van het Tsjechische voorzitterschap tot een karikatuur gemaakt en daarom wil ik haar van weerwoord dienen. Niemand wil de vrouwen naar huis sturen. Het probleem is dat er vrouwen zijn die liever thuis willen of zouden willen blijven. Er bestaan zelfs verenigingen om de belangen van deze vrouwen te verdedigen! Zij worden genegeerd, geminacht of gediscrimineerd omdat zij zich aan hun gezin willen wijden en wij luisteren niet naar hen. Het gaat hier om een kwestie van vrijheid, en met name van de keuzevrijheid die links keer op keer bepleit, maar in dit geval kennelijk uit het oog verliest. Het gaat om het al dan niet respecteren van de vrijheid van ouders om zelf te bepalen hoe zij hun leven organiseren. Het gaat erom de levenskwaliteit en de kwaliteit van de vader- en moederzorg van deze mannen en vrouwen te vergroten. Ook dit is een stap die onze samenleving moet zetten. Met vooroordelen zullen wij geen vorderingen maken en geen oplossing vinden voor de problemen met het geboortecijfer en het geluksgevoel van mensen. Daarvoor zijn beleidsmaatregelen nodig die beantwoorden aan de realiteit en de spontane verlangens van de burgers. Met de staat en de markt alleen komen we nergens. Laten we vooruitgang boeken met een eerlijke kijk op de familie!
Vladimír Špidla
lid van de Commissie. - (CS) Dames en heren, hartelijk dank voor deze naar mijn idee uitermate belangwekkende en ook intensieve discussie. Het is iedereen waarschijnlijk wel bekend dat het gezin en ook de kindertijd er in de loop van de geschiedenis telkens anders uitzagen. Zo werd in de Middeleeuwen de kindertijd niet als een aparte fase beschouwd, maar werden kinderen als kleine volwassenen gezien. Het concept kindertijd komt eigenlijk pas tot ontwikkeling tijdens de Verlichting, ten tijde van Jean Jacques Rousseau en zijn Emile. Dit om te zeggen dat wanneer men over het gezin spreekt, men zich moet realiseren dat deze gevormd wordt door de samenleving en natuurlijk dat de samenleving zelf weer mede bepaald wordt door de vorm en samenstelling van het gezin. Ik verwerp de stelling dat de doelstellingen van Barcelona beleid zouden zijn van de vorige eeuw; wel is het beleid waarover stevig wordt gedebatteerd en ongetwijfeld ook in de toekomst nog gedebatteerd zal worden. Desondanks klinkt in het huidige debat - alsook eerder tijdens het informeel overleg van de ministers van Werkgelegenheid en Sociale zaken - duidelijk door dat de criteria van Barcelona actueel zijn en daadwerkelijk onze leidraad vormen. Verder wil ik benadrukken dat het er bij de criteria van Barcelona niet om gaat om wie dan ook één enkele oplossing op te dringen, maar juist om iedereen, alle ouders, reële keuzes te bieden. Want dames en heren, laten we wel zijn, dat wat in de discussie luid en duidelijk te horen was - en in de allerlaatste bijdrage des te meer - is maar al te waar, namelijk dat waarlijk goede en liefhebbende ouders uiteraard zeer goed in staat zijn om zelf te bepalen wat in een gegeven situatie, in een gegeven gezinsfase het beste is voor hun kind. Daarom ben ik van mening dat het een goede zaak is dat onder meer middels de criteria van Barcelona gezorgd voor de nodige keuzemogelijkheden.
In antwoord op de vraag hoe de Commissie de criteria van Barcelona ondersteunt, kan ik u verzekeren dat zij dit middels de structuurfondsen doen kan. In de nieuwe financiële perspectieven is dat voor het eerst uitdrukkelijk mogelijk gemaakt, hoewel het eerder ook wel technisch mogelijk was, maar dan met de nodige haken en ogen. Maar hoe dan ook, het kan dus met de structuurfondsen. Verder houdt de Commissie de ontwikkelingen met betrekking tot de criteria van Barcelona nauwgezet in de gaten. Ook biedt zij de helpende hand door middel van de overdracht van goede praktijken op dit gebied waarmee de lidstaten hun voordeel kunnen doen. Dames en heren, ik ben ervan overtuigd dat de criteria van Barcelona op generlei wijze strijdig zijn met de belangen van het kind en ik zou graag nogmaals willen herhalen wat reeds uit vele monden kon worden opgetekend, namelijk dat de criteria als zodanig weliswaar een zekere kwalitatieve manier van benaderen van de materie inhouden, maar dat de kwalitatieve kant van de zaak hoe dan ook niet uit het oog mag worden verloren. En natuurlijk zijn het altijd de ouders die de belangrijkste, meest verstrekkende beslissingen nemen. Ik moet zeggen dat ikzelf persoonlijk, mede op basis van mijn eigen bescheiden ervaringen als ouder, het volste vertrouwen heb in de ouders.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
Schriftelijke verklaringen (artikel 142)
Siiri Oviir  
Tijdens de Europese top van Lissabon van maart 2000 zijn de strategische doelen voor de komende tien jaar vastgesteld: het creëren van een duurzame economische ontwikkeling, het scheppen van meer en betere arbeidsplaatsen en het verbeteren van de sociale cohesie.
Op basis van de zogenaamde doelstellingen van Barcelona, die de lidstaten in 2002 met betrekking tot voorzieningen voor kinderopvang hebben aangenomen, moeten de lidstaten uiterlijk in 2010 voor ten minste 90 procent van de kinderen tussen de drie jaar en de leerplichtige leeftijd en voor minstens 33 procent van de kinderen onder de drie opvang garanderen.
Voor de verwezenlijking van de doelstellingen van Barcelona werd voor een open coördinatiemethode gekozen, maar elke lidstaat mocht zelf bepalen welke maatregelen hij wilde nemen om de gestelde doelen te halen. Nu moeten we dus constateren dat sommige lidstaten dat doel nog lang niet hebben bereikt, en daarom moeten de doelstellingen die we in 2002 zijn overeengekomen, worden herzien.
De huidige recessie toont aan dat verstoringen op de financiële markt merkbare negatieve neveneffecten op de reële economie hebben. De negatieve gevolgen voor de economische groei en werkgelegenheid zijn behoorlijk ernstig, en beïnvloeden nu de verwezenlijking van de doelstellingen van Lissabon in de lidstaten.
Nu de meeste lidstaten hun aandacht en hun financiële middelen richten op het bestrijden van de economische crisis, mogen de doelstellingen van Barcelona in dat kader niet worden vergeten, omdat het realiseren van de doelstellingen van Barcelona ons ook helpt de doelstellingen van Lissabon te halen.
De huidige situatie laat ook zien dat we dit doel in de lidstaten niet volledig kunnen bereiken als we alleen maar nieuwe termijnen voor de doelstellingen van Barcelona vaststellen. Op dit vlak hebben de lidstaten tevens verdere maatregelen van de EU nodig om het doel om in alle lidstaten voorzieningen voor kinderopvang te realiseren, een stap dichterbij te brengen.
