Strategia UE dla Morza Czarnego (debata) 
Przewodnicząca
Kolejnym punktem porządku obrad jest sprawozdanie pana posła Ungureanu w sprawie strategii UE na rzecz Morza Czarnego złożone w imieniu Komisji Spraw Zagranicznych.
Traian Ungureanu
sprawozdawca - Pani Przewodnicząca! Dokładnie trzy lata temu Parlament Europejski zatwierdził "Synergię czarnomorską”. To był pierwszy krok w kierunku spójnej polityki w jednym z najwrażliwszych obszarów Europy. Był to też krok we właściwym kierunku, ponieważ Morze Czarne jest teraz przedmiotem licznych analiz - i obaw - jako obszar, w którym zbiegają się nadzieje, mocne strony i ambicje dotyczące polityki, strategii i bezpieczeństwa.
Dzisiaj możemy dalej rozwijać naszą politykę na tym obszarze. Obecny Parlament może odgrywać istotną rolę w aktualizowaniu polityki UE zmierzającym do pełnego wykształcenia unijnej strategii. Taki w istocie jest główny zamysł sprawozdania, które przygotowałem z pomocą kolegów z Komisji Spraw Zagranicznych i całego Parlamentu.
Po co nam jednak nowe sprawozdanie w sprawie Morza Czarnego i strategia UE na rzecz Morza Czarnego? Niektórzy powiedzieliby, że Morze Czarne jest małym morzem. Tak istotnie jest, lecz jeżeli wymienimy tę mapę na mapę strategiczną, Morze Czarne staje się ogromne. Jest jeszcze inny czynnik: Morze Czarne staje się coraz czarniejsze.
Od czasu przystąpienia Bułgarii i Rumunii do UE Morze Czarne jest obecnie częściowo wewnętrznym morzem UE. Rozwój wydarzeń w tym regionie jest jednak często nieprzewidywalny: obfitują tam narosłe przez lata napięcia i nieporozumienia. Skrócona analiza regionu Morza Czarnego prowadzi do wniosku, że negatywne wyzwania w tym obszarze utrzymują się lub nasilają. Wojna między Rosją a Gruzją w 2008 roku, nierozwiązane i tzw. "zamrożone” konflikty, a także niepokojące osłabienie demokratycznych rządów na Ukrainie i w Rosji stanowią bardzo poważne problemy i żywe przykłady zagrożeń dla bezpieczeństwa na tym obszarze.
Jeżeli przeanalizujemy aktualne wyniki zaangażowania UE w regionie, będą się one wydawać niejednoznaczne. W politycznym podejściu UE do Morza Czarnego brakuje mechanizmów monitorowania, oceny i działań następczych. Region Morza Czarnego nie jest dostatecznie obecny w debatach w Brukseli, a unijne środki finansowe dla regionu są rozdrobnione i podlegają skomplikowanym zasadom.
Choć nowa strategia na rzecz Morza Czarnego powinna bazować na mocnych stronach synergii czarnomorskiej, którą przyjęliśmy trzy lata temu, to powinna też przewidywać prowadzenie bardziej stanowczej polityki i przyjęcie konkretnych narzędzi. Pozwolę sobie przytoczyć dwa zalecenia zamieszczone w sprawozdaniu. Pierwsze dotyczy zapewnienia odpowiednich zasobów: jeżeli UE chce odgrywać kluczową rolę w regionie Morza Czarnego, musi przeznaczyć odpowiednie zasoby, zarówno finansowe, jak i ludzkie. Zasadnicze znaczenie ma utworzenie oddzielnej linii budżetowej w budżecie UE. Drugie zalecenie dotyczy opracowania planu działania UE z jasnymi celami i zadaniami, przewidującego regularne spotkania przedstawicieli zainteresowanych krajów na szczeblu ministerialnym.
W strategii UE na rzecz Morza Czarnego nie należy niedoceniać ani przeceniać żadnego państwa regionu. Zasady szerokiego uczestnictwa i odpowiedzialności regionalnej powinny przełożyć się na nadanie ważnej roli Turcji i Rosji, lecz również - w przypadku wszystkich partnerów regionalnych - na sukces współpracy regionalnej.
Podsumowując, chciałbym podziękować wszystkim moim kolegom za bardzo pozytywny wkład w ostateczną wersję omawianego sprawozdania. Jak sądzę, wszyscy jesteśmy zgodni, że obecny Parlament oczekuje od Komisji i Rady wcielenia tego sprawozdania w życie. Strategiczne i korzystne zaangażowanie UE w region Morza Czarnego powinno stać się faktem.
Štefan Füle
komisarz - Pani Przewodnicząca! Bardzo cieszy mnie fakt, że region Morza Czarnego zajmuje ważne miejsce w programie prac Parlamentu Europejskiego. Jest on istotny dla Unii Europejskiej, musimy skupić na nim naszą uwagę, tak aby odzwierciedlić jego najwyższe znaczenie dla nas.
Chcę podziękować i pogratulować sprawozdawcy Komisji Spraw Zagranicznych, panu posłowi Traianowi Ungureanu, za doskonałe i bardzo rzeczowe sprawozdanie. Sprawozdanie i zawarte w nim zalecenia są interesujące i innowacyjne w wielu kwestiach.
Od czasu ostatniego rozszerzenia Unii Morze Czarne jest również morzem unijnym. Spoczywa na nas wiele obowiązków w stosunku do tego regionu, podobnie jak w stosunku do wszystkich innych regionów morskich, które z nami graniczą. Musimy wywiązywać się z tych obowiązków w sposób stanowczy.
W ramach europejskiej polityki sąsiedztwa realizujemy już inicjatywę ukierunkowaną na ten region: mam na myśli synergię czarnomorską. Musimy jednak stwierdzić, że jej wdrażanie okazało się dużo trudniejsze niż myśleliśmy. Nie wszystko, co chcieliśmy zrobić, spotkało się z entuzjazmem wszystkich państw w regionie.
Właśnie dlatego Parlament zdecydował się na podejście oparte na odpowiedzialności regionalnej i wspieraniu dialogu. Sądzę, że jest to teraz dla nas właściwe podejście, lecz tego rodzaju zobowiązania będą wiarygodne tylko wtedy, gdy przyniosą konkretną poprawę ludziom w regionie.
Zatem sprawozdanie w sprawie rozwoju nowej strategii Unii Europejskiej na rzecz Morza Czarnego stanowi nasze zobowiązanie wobec regionu i naszych państw członkowskich tego regionu, które wyraża się w udzieleniu im naszego pełnego poparcia w stawianiu czoła wyzwaniom powiązanym z ich specyfiką geograficzną.
Rozumiemy, że strategia na rzecz regionu Morza Czarnego nie powinna być interpretowana jako zastąpienie istniejących działań, zwłaszcza synergii czarnomorskiej. Powinna raczej stanowić kompleksowe ramy dla wszystkich działań Unii Europejskiej w regionie.
Strategia na rzecz Morza Czarnego może być idealną okazją do przeglądu naszych interesów w regionie, w tym interesów strategicznych, politycznych i gospodarczych, oraz do omówienia najlepszych sposobów ich zabezpieczenia. Parlament określił właściwe obszary, w których należy rozwijać strategię. Są nimi administracja, bezpieczeństwo i energia, transport, środowisko, handel, lokalny rozwój gospodarczy i społeczny oraz rozwój zasobów ludzkich.
Opracowanie tej strategii może być również szansą na dodanie do bieżących działań w regionie wymiaru morskiego. Komisja opracowuje obecnie szczegółowy pakiet, który będzie dotyczył inicjatyw w ramach polityki morskiej, zarządzania zasobami naturalnymi oraz zwalczania niezgodnej z prawem działalności połowowej.
Możemy zaczerpnąć know-how z innych strategii, takich jak strategia UE na rzecz regionu Morza Bałtyckiego i strategia UE na rzecz Dunaju. W istocie strategia na rzecz Dunaju będzie wymagać oczywistych interakcji ze strategią na rzecz Morza Czarnego. Jesteśmy jednak świadomi, że każdy europejski region nadmorski ma inne cechy. Dlatego też musimy zapewnić możliwość dostosowania wszystkich przyszłych strategii UE do ich cech sektorowych, rozwoju sytuacji społecznej i gospodarczej, środowiska i energii, infrastruktury i zasobów naturalnych.
Sprawozdanie w sprawie opracowania strategii UE na rzecz regionu Morza Czarnego zawiera przegląd wyzwań, z którymi ten region będzie się musiał zmierzyć w przyszłości, lecz będzie również właściwym instrumentem do zbudowania solidnych kanałów komunikacji z partnerami państwowymi w regionie, aby zapewnić jej sprawne i skuteczne wdrożenie. Musimy wykorzystać możliwość przeprowadzenia skutecznych konsultacji ze wszystkimi zainteresowanymi stronami, począwszy od naszych partnerów z poszczególnych regionów, a także przy zaangażowaniu ze strony Parlamentu.
Raz jeszcze powiem, że omawiane sprawozdanie jest pożyteczne i chętnie skorzystamy z zawartych w nim zaleceń. Służba Działań Zewnętrznych i odpowiednie służby Komisji podejmą wysiłki w celu przygotowania strategii na rzecz Morza Czarnego i poprosimy państwa oraz Radę o jej poparcie.
Metin Kazak
Pani Przewodnicząca, Panie Komisarzu, Panie i Panowie! Chciałbym pogratulować panu posłowi Ungureanu, a jako sprawozdawca Komisji Handlu Międzynarodowego wyrażam zadowolenie, że niektóre z naszych propozycji zostały uwzględnione w tekście sprawozdania.
Jak już wspomniano, po przystąpieniu do UE Bułgarii i Rumunii w 2007 roku Morze Czarne stało się - ujmując to w sposób metaforyczny - morzem europejskim i wymaga całościowej strategii europejskiej oraz dość znacznych zasobów administracyjnych i finansowych, a także dobrej koordynacji i odpowiedzialności.
Główne zadanie polega na zastosowaniu w nowej strategii podejścia projektowego. Szczególną uwagę zwrócono na obszary wspólnego zainteresowania, takie jak środowisko, energia, transport i infrastruktura, które mają decydujące znaczenie dla zrównoważonego rozwoju regionu.
Konieczna jest również intensywna współpraca na szczeblu parlamentarnym, na przykład z organizacjami takimi jak Zgromadzenie Parlamentarne Czarnomorskiej Współpracy Gospodarczej oraz WTO, a także z Czarnomorskim Bankiem Handlu i Rozwoju. Uważam wreszcie, że powinniśmy rozważyć inne inicjatywy regionalne, lecz nie możemy pozwolić, aby strategia w nich utonęła.
Silvia-Adriana Ţicău
Pani Przewodnicząca! Komisja Przemysłu, Badań Naukowych i Energii w pełni popiera rynkową i regulacyjną integrację w oparciu o unijne przepisy w dziedzinie energetyki oraz zachęca kraje z szerzej pojętego regionu Morza Czarnego do przystąpienia do Traktatu o Wspólnocie Energetycznej, zaś UE, EBI i EBOR do udzielenia pomocy na modernizację infrastruktury energetycznej w tym regionie.
Podkreślamy europejską wartość dodaną i znaczenie południowego korytarza gazowego jako środka służącego poprawie bezpieczeństwa dostaw w Unii Europejskiej. Projekty takie jak rurociąg Nabucco, będący priorytetowym projektem Unii Europejskiej wraz z rurociągiem transadriatyckim, ropociągiem paneuropejskim, przyłączem gazu między Turcją, Grecją i Włochami lub przyłączem gazu między Azerbejdżanem, Gruzją i Rumunią wskazują na duże znaczenie zaangażowania UE w regionie Morza Czarnego oraz potrzebę dalszego zacieśniania współpracy między krajami tego regionu. Podkreślamy znaczenie ustanowienia regionalnej sieci badawczo-edukacyjnej w szerzej rozumianym obszarze regionu Morza Czarnego i powiązania jej z siecią GEANT, wzywamy też Komisję do dalszego wspierania projektów badawczych w regionie.
Pani Przewodnicząca! Na zakończenie wzywam Komisję do opracowania strategii Unii Europejskiej na rzecz omawianego regionu wraz z planem działania. Podkreślamy potrzebę ustanowienia powiązań między tą strategią a strategią Unii Europejskiej na rzecz Dunaju.
Victor Boştinaru
sprawozdawca komisji opiniodawczej Komisji Rozwoju Regionalnego - Pani Przewodnicząca, Panie Komisarzu! Znaczenie regionu Morza Czarnego dla UE z punktu widzenia transportu, energii, stabilności, bezpieczeństwa i środowiska jest oczywiste. Z tego powodu strategia UE na rzecz tego regionu z pewnością będzie miała bardzo pozytywny wpływ na ten obszar i na całą UE.
Komisja Rozwoju Regionalnego uważa, że wspomniana strategia może być przyczynkiem do wzrostu i zrównoważonego rozwoju w regionie. Jest jednak również zdania, że osiągnięcie pełnej skuteczności wymaga zaangażowania wszystkich państw z regionu bez względu na fakt, czy są państwami członkowskimi, czy też nie. Strategia wiąże się z koniecznością koordynacji działań - jak jednak przeprowadzić tę koordynację bez odpowiedniego zaangażowania wszystkich krajów? Niewątpliwie konieczna jest koordynacja ze strategią na rzecz Dunaju, która wkrótce ma stać się jednym z głównych priorytetów prezydencji węgierskiej.
Zintegrowane podejście i współpracę transgraniczną między regionami należy promować we wszystkich obszarach strategii, lecz w szczególności w dziedzinie transportu, energii i środowiska.
Elmar Brok
Pani Przewodnicząca, Panie Komisarzu, Panie i Panowie! Chciałbym podziękować sprawozdawcy za doskonałą pracę, której wynikiem jest zebranie wielu pomysłów w pojedynczym dokumencie, co z pewnością pomoże nam w przyszłych działaniach.
Musimy zrozumieć, że współpracy w regionie Morza Czarnego nie należy mylić z partnerstwem wschodnim ani z naszymi strategicznymi stosunkami z Turcją i Rosją. To różne sprawy, i ta współpraca ich nie zastępuje. Z drugiej strony niezwykle ekscytuje mnie fakt, że te różniące się grupy mogą połączyć niektóre kwestie w celu stworzenia wspólnej polityki, która leży w naszym interesie, a także udzielenia pomocy niektórym krajom. W ramach takiej współpracy istnieje możliwość pogodzenia rozbieżnych interesów politycznych i gospodarczych, tak aby przyszłe spory były mniej dramatycznej i niebezpieczne, a także aby na przykład nasza praca w ramach partnerstwa wschodniego nie była postrzegana jako działanie wymierzone w konkretną jednostkę, lecz aby wszystko rozumieć w optyce komplementarności. Jeżeli jednak chodzi o perspektywę europejską, taka postawa ukierunkowana na współpracę nie powinna powstrzymywać nas od oczekiwania, że partnerstwo wschodnie z tymi krajami da odmienne wyniki niż na przykład strategie rozwoju współrealizowane z Rosją. Musimy mieć możliwość wprowadzania takich rozróżnień, i pan komisarz z pewnością doskonale zdaje sobie sprawę, że tak właśnie powinno być. Jednakże z tego powodu współpraca w regionie Morza Czarnego leży w interesie Unii Europejskiej, w interesie Rosji, w interesie Turcji i w interesie pozostałych krajów regionu - z których większość należy do partnerstwa wschodniego. Mogę sobie wyobrazić, że przyczyni się to istotnie do budowania stabilności gospodarczej i politycznej Europy oraz mam nadzieję, że możemy ściśle współpracować z panem komisarzem w celu osiągnięcia postępów w tym zakresie.
Ioan Mircea Paşcu
w imieniu grupy S&D - Pani Przewodnicząca! Morze Czarne to wrota Europy i tak należy je traktować. Nie chodzi o odległe miejsce o niewielkim znaczeniu, które tylko niekiedy przykuwa naszą uwagę.
Prawda jest taka, że sprawy dotyczące tego obszaru już pojawiały się - i nadal będą się pojawiać - w programie naszych prac, jak to miało miejsce w wyniku przerw w tranzycie gazu w 2006 i 2008 roku lub wojny w Gruzji w 2008 roku. Jednakże, pomimo oczywistego i uznanego znaczenia, obszar Morza Czarnego wciąż nie cieszy się takim zainteresowaniem, na jakie zasługuje ze strony UE, która poniekąd została zmuszona zająć się tymi problemami po przystąpieniu Bułgarii i Rumunii w 2007 roku.
Synergia czarnomorska, opracowana niedługo po przystąpieniu tych dwóch krajów do UE, wydaje się być z perspektywy czasu pospiesznie skleconym dokumentem, aby zapełnić próżnię lub czarną dziurę - w zależności od tego, co kto woli - z którą UE musiała poradzić sobie niemalże z dnia na dzień. Świadczy o tym fakt, że nic znaczącego nie wydarzyło się od czasu przeglądu inicjatywy w 2008 roku - i nie osiągnęliśmy wielkich postępów w jego wdrażaniu - o czym mowa w sprawozdaniu.
W moim mniemaniu istnieją dwie przyczyny takiego stanu rzeczy. Po pierwsze wydaje się, że członkowie UE nie są ani zainteresowani ani nie mają woli, aby zająć się tym obszarem w sposób zdecydowany. Ponadto teraz, kiedy brakuje pieniędzy, woli jest jeszcze mniej niż wcześniej.
Po drugie, pierwotne założenie, na którym opierała się strategia, że obszar ten powinien stać się spójnym i współpracującym regionem, tak by mógł zwrócić na siebie uwagę UE i uzyskać wsparcie finansowe, nie uwzględniało prostej prawdy, że jeszcze 20 lat temu wyglądał on zupełnie inaczej. Oczekiwanie, że tak złożony i różniący się obszar stanie się spójny i zyska własną tożsamość w tak krótkim czasie jest wyrazem albo braku realizmu, albo - niestety muszę to powiedzieć - braku zdolności przewidywania. Być może w kontekście przeglądu partnerstwa wschodniego sprawy będą miały lepszy obrót.
Ivo Vajgl
Pani Przewodnicząca! Sprawozdanie, które mój kolega, pan poseł Ungureanu, przygotował z takim zaangażowaniem i w sposób przecierający szlak dla współpracy, za co mu dziękuję, ponownie zwraca naszą uwagę na region charakteryzujący się różnorodnością. Chodzi o różnorodność systemów politycznych, tradycji kulturowych, religii, statusu i ambicji, jeżeli chodzi o zbliżenie z Unią Europejską, poziom rozwoju gospodarczego, dostępność zasobów naturalnych i oczywiście nową sytuację, ponieważ dzisiaj trzy państwa członkowskie Unii Europejskiej są częścią regionu, o którym rozmawiamy.
Dla nas region Morza Czarnego jest szczególnie interesujący z powodu jego położenia geostrategicznego, które dla nas oznacza albo wartość dodaną, albo poważne ryzyko dla naszych interesów w obszarze bezpieczeństwa. W tym kontekście chcę w szczególności podkreślić bezpieczeństwo energetyczne oraz zapewnienie stałych dostaw energii do Unii Europejskiej, infrastrukturę i stojące przed nami możliwości wpływania na rozwiązywanie konfliktów i niezałatwionych problemów w regionie, a także rozwoju partnerstwa z Rosją i Turcją. Wszystkie te sprawy można załatwić przy większym zaangażowaniu krajów w regionie i udziale wszystkich państw członkowskich Unii Europejskiej, a także innych organizacji oraz sieci obecnych na miejscu, w tym sieci organizacji społeczeństwa obywatelskiego; to właśnie one wymagają naszej specjalnej uwagi i uznania.
Żadna z tych spraw nie wymaga powołania nowych instytucji; musimy natomiast zapewnić regularne finansowanie oraz większe zaangażowanie polityczne. Panie Komisarzu! Uważam, że będzie pan w stanie zrobić dobry użytek z tego sprawozdania i tego od pana oczekuję.
Werner Schulz
Pani Przewodnicząca, Panie Komisarzu, Panie i Panowie! Jeżeli region Morza Czarnego ma przekształcić się w obszar stabilności, bezpieczeństwa, demokracji i dobrobytu, a także jeżeli mamy wykorzystać te możliwości i stawić czoła tym wyzwaniom, potrzebujemy wszechstronnej strategii. W omawianej rezolucji został postawiony taki cel, dlatego ma ona poparcie mojej grupy. Popieramy ją również, ponieważ uwzględniono w niej niektóre nasze propozycje, na przykład uregulowanie nierozwiązanych konfliktów w regionie, poprawę współpracy w ramach społeczeństwa obywatelskiego, wsparcie dla projektów w zakresie budowania kontaktów międzyludzkich oraz promowanie małych projektów w kontekście współpracy transgranicznej.
Domagamy się również zrównoważonej polityki energetycznej, większej wydajności energetycznej oraz ustanowienia sieci pracowników akademickich i studentów. Chciałbym jednak skrytykować brak spójnego stanowiska w stosunku do kwestii infrastruktury energetycznej w regionie - w tym kontekście pragnę wspomnieć o projektach Nabucco i South Stream. Nie potrafię zrozumieć, dlaczego odrzucono nasze wezwanie do skrupulatniejszego monitorowania platform wiertniczych na Morzu Północnym. Jest to bezwzględnie konieczne działanie w obliczu katastrofy w Zatoce Meksykańskiej. Z tego powodu dziś raz jeszcze zgłaszamy tę poprawkę.
Paweł Robert Kowal
Pani Przewodnicząca! Panie Komisarzu! Wydaje mi się, że przygotowany dokument zasługuje na poparcie, dlatego, w imieniu mojej grupy, popieram go. Chciałbym podkreślić, że synergia czarnomorska wymaga dzisiaj przemyślenia jej na nowo. Szczytne intencje nie zawsze przekładały się w ostatnim czasie na jej efektywne wykorzystanie i bardzo dobrze, że sprawozdawca kładzie na to nacisk. Dlatego myślę, że najważniejszym dzisiaj zadaniem dla pana komisarza Füle jest spróbować uporządkować nasze inicjatywy w tej części Europy i pokazać, że nadrzędną sprawą jest polityka sąsiedztwa, a dopiero inne kwestie umieszczać w tym kontekście. Myślę, że ten sposób myślenia gwarantuje efektywność synergii czarnomorskiej w przyszłości, szczególnie w sferze energii. Synergia mogłaby także być na przykład dobrym instrumentem, jeśli chodzi o wspieranie Gruzji w jej przemianach demokratycznych i ekonomicznych ostatnich lat. Ale pierwszym, koniecznym krokiem jest dzisiaj uporządkowanie inicjatyw w tej części Europy, tak byśmy nie tylko się mogli nimi chwalić, ale by one naprawdę efektywnie służyły jakimś konkretnym celom.
David Campbell Bannerman
w imieniu grupy EFD - Pani Przewodnicząca! W rozmowie o regionie Morza Czarnego przychodzi na myśl jedno słowo: "uwaga”. Do wszystkiego trzeba podchodzić tu z ostrożnością.
Obszar Morza Czarnego jest rosyjskim podwórkiem. Rosyjska flota stacjonuje na Krymie w Sewastopolu, niedaleko pól krwawych bitew wojny krymskiej. Widzieliśmy nieszczęsny konflikt w Gruzji, w którym wina leżała po obu stronach. Gdyby Gruzja była w NATO, jego konsekwencje mogłyby być katastrofalne. Chociaż popieram gruzińską niepodległość, nierozważnie jest drażnić rosyjskiego niedźwiedzia w jego własnym mateczniku.
Jest też Turcja, z którą UE toczy grę, proponując członkostwo pomimo faktu, że tacy członkowie UE, jak Francja zawetują wniosek o akcesję. Tureckie terytorium w 4 % leży w Europie. Kraj ten nie powinien być w UE. Wiążą się z tym poważne niebezpieczeństwa. Rozczarowanie może pchnąć Turcję w objęcia islamskich ekstremistów.
Wreszcie u podstaw tego wszystkiego leży fakt, że Morze Czarne jest ośrodkiem produkcji mających ogromne znaczenie kaspijskiej ropy i kaspijskiego gazu. Zatem postępujmy ostrożnie.
Dimitar Stoyanov
(BG) Pani Przewodnicząca! Chciałbym przyłączyć się do większości opinii wyrażonych w Parlamencie i pogratulować sprawozdawcy osiągniętego tym sprawozdaniem wyniku. Pontus Euxinus, bo tak Morze Czarne było nazywane w starożytności, zawsze miało ogromne znaczenie geostrategiczne i gospodarcze dla Europy. W naszych czasach wciąż to znaczenie zachowuje.
Z tego powodu bardzo istotne jest, aby strategia przełożyła się na konkretne działanie, ponieważ ponownie debatujemy, a pamiętam podobną debatę z nieodległej przeszłości. Dlatego chciałbym, abstrahując zasadniczo do tego, co powiedzieli członkowie grupy socjalistów, wyrazić swoje szczególne poparcie dla zamiaru utworzenia oddzielnej pozycji budżetowej na potrzeby wdrożenia strategii.
Wzywam zatem Komisję do działania. Tylko dysponując odpowiednimi środkami finansowymi, będziemy mogli przekuć wypowiedziane dziś w tym Parlamencie słowa w czyny, które będą miały wpływ na obywateli europejskich.
Iuliu Winkler
Pani Przewodnicząca! Na początek chciałabym pogratulować panu posłowi Ungureanu inicjatywy przygotowania sprawozdania w sprawie Morza Czarnego. Z zadowoleniem przyjmuję również poparcie wielu przedmówców, moich szanownych kolegów, którzy zobowiązali się do propagowania nowej europejskiej wizji regionu Morza Czarnego.
Morze Czarne istotnie stało się po części wewnętrznym morzem Unii Europejskiej. Nie można przeczenić jego znaczenia geostrategicznego, zważywszy na kwestie stabilności regionalnej, proces demokratyzacji i powiązane z tym bezpieczeństwo energetyczne, sprawy gospodarcze i handlowe. Jestem głęboko przekonany, że nie kto inny, lecz my jako UE powinniśmy wykorzystać potencjał regionu Morza Czarnego.
Aby osiągnąć ten cel, Unia Europejska musi w większym stopniu polegać na państwach członkowskich przynależących do tego regionu, porzucić przywiązanie do przeszłości i okazać większy dynamizm. Pomijając kwestie związane z procesem rozszerzenia, chciałbym przesłać wiadomość wszystkim osobom sceptycznie nastawionym do Morza Czarnego. Spowolnienie procesu integracji tego regionu z UE będzie krokiem wstecz, jeżeli chodzi o rozwój demokracji na tym obszarze. Ryzyko polega na średnio- i długoterminowym braku stabilności, którego skutki byłyby dla Unii Europejskiej trudne do oszacowania, a jeszcze trudniejsze do opanowania.
Podsumowując, UE potrzebuje swojego wewnętrznego Morza Czarnego i potrzebujemy zintegrowanej strategii dla tego regionu. Komisja powinna opracować strategię na rzecz Morza Czarnego, opierając się na zaleceniach naszego sprawozdawcy. Parlament powinien dziś wyrazić całkowite poparcie dla tej strategii.
Maria Eleni Koppa
(EL) Pani Przewodnicząca! Prowadzimy dziś debatę na temat bardzo ważnego sprawozdania dotyczącego szczególnego obszaru, bliskiego Unii Europejskiej: Morza Czarnego. Zajmują go państwa członkowskie UE i kraje, które są ważne z punktu widzenia współpracy regionalnej. Wspólnie musimy zatem chronić przestrzeń pokoju, demokracji, bezpieczeństwa i stabilności wokół Morza Czarnego.
Mamy stabilne ramy współpracy w postaci synergii czarnomorskiej, która została uruchomiona jakiś czas temu, chociaż bez widocznych wyników. Jej skuteczne wdrożenie w drodze działań podjętych przez wszystkie kraje w niej uczestniczące dodatkowo zacieśni nasze stosunki, budowane w oparciu o wspólne wartości. Projekt musi uzupełniać ustanowione już europejską politykę sąsiedztwa i partnerstwo wschodnie.
Stabilność i bezpieczeństwo wokół Morza Czarnego ma bezpośredni wpływ na Europę. W konsekwencji Unia Europejska wraz z innymi ponosi odpowiedzialność za wspieranie pokojowego rozwiązania konfliktu i budowę zaufania. Ten obszar jest ważny dla Unii, zwłaszcza z powodu powiązań energetycznych i transportowych. Umocnienie demokracji i stabilny system praworządności ułatwią handel, inwestycje oraz swobodne przemieszczanie się osób.
Zdecydowanie podzielam opinię, że należy wyznaczyć specjalną pozycję w budżecie na potrzeby synergii czarnomorskiej. Będzie to skuteczna pomoc w modernizacji tego obszaru. Do nas należy wykorzystanie naszej polityki w celu zbliżenia tych krajów do Europy, z wzajemną korzyścią dla wszystkich.
Adina-Ioana Vălean
Pani Przewodnicząca! W 2007 roku uznaliśmy znaczenie regionu Morza Czarnego, choć nasze podejście przyniosło - delikatnie mówiąc - skromne rezultaty: brak konkretnych projektów, brak konkretnych wyników. Potrzebujemy realistycznego i rzetelnego finansowo planu działania z jasnymi celami, działaniami priorytetowymi i punktami odniesienia, a także lepszym podziałem zadań i lepszą koordynacją z partnerstwem wschodnim i strategią na rzecz Dunaju.
Musimy powołać do życia partnerstwo energetyczne i transportowe wraz z partnerstwem na rzecz środowiska. Tylko dzięki takiemu opartemu na projektach podejściu, przewidującemu realizację konkretnych projektów na niewielką skalę, możemy rozwiązać problem bardzo zróżnicowanych i złożonych interesów w regionie. Musimy również skończyć z naszym fragmentarycznym podejściem do finansowania. Do tej pory mieliśmy różne instrumenty finansowe o niewielkiej widoczności. Dlatego ze wspólnego programu operacyjnego dla regionu Morza Czarnego powinniśmy uczynić centralny instrument do wdrażania strategii na rzecz Morza Czarnego, wykorzystując go jako kapitał na rozpoczęcie działalności w celu zainteresowania instytucji gotowych zainwestować w region, a przez to promować współpracę.
Oldřich Vlasák
(CS) Pani Przewodnicząca! Powolne tempo wdrażania projektu, brak planów działania i sprawozdań z oceny, brak spotkań na wysokim szczeblu, ryzyko powielania zadań z partnerstwem wschodnim i wiele innych problemów wskazuje, że decyzja państw członkowskich o odgrywaniu wiodącej roli we wdrażaniu strategii na rzecz Morza Czarnego była nierozważna. Okazuje się, że Komisja Europejska powinna odgrywać bardziej znaczącą rolę jako sekretariat i organ ułatwiający wdrażanie strategii na rzecz Morza Czarnego.
Jestem również głęboko przekonany, że ta strategia, podobnie jak inne makroregionalne strategie, powinna pozostać neutralna pod względem budżetowym, instytucjonalnym i legislacyjnym; innymi słowy nie powinna wiązać się z przekazywaniem dalszych dodatkowych zasobów, powoływaniem nowych instytucji lub opracowywaniem nowych przepisów.
Nie potrzebujemy nowych programów operacyjnych i specjalnych pozycji budżetowych, musimy natomiast skoncentrować się na wdrażaniu konkretnych projektów, które będą budzić faktyczne zainteresowanie zaangażowanych w nie państw.
Georgios Koumoutsakos
(EL) Pani Przewodnicząca, Panie Komisarzu! W dzisiejszych czasach podkreślanie, że Morze Czarne jest obszarem o strategicznym znaczeniu dla Unii Europejskiej, jest raczej formalnością. Jak mogłoby być inaczej teraz, kiedy po przystąpieniu Bułgarii i Rumunii stało się ono praktycznie wewnętrznym morzem Unii Europejskiej? Energia, bezpieczeństwo, stabilność i oczywiście demokracja są dla nas sektorami o pierwszoplanowym znaczeniu w tym regionie.
Od 2007 roku, kiedy rozpoczęła się nasza polityka w regionie, który ma zasadnicze znaczenie pod wieloma względami, osiągnęliśmy pewne postępy i sukcesy. Jednakże odnotowaliśmy niestety również opóźnienia, fragmentaryczne rozwiązania i okresy inercji. To przykro, że od 2008 roku nie zorganizowano żadnego spotkania na temat tej polityki. Taka sytuacja plasuje się zdecydowanie poniżej naszych początkowych ambicji, a zważywszy na geostrategiczne, geopolityczne i gospodarcze znaczenie tego regionu, mamy tylko jeden wybór: musimy umocnić naszą politykę i zwiększyć nasze działania w regionie Morza Czarnego.
Dlatego popieram bez zastrzeżeń propozycję sprawozdawcy, pana posła Ungureanu, aby zaktualizować politykę europejską w obszarze Morza Czarnego, włączając do niej zintegrowaną strategię wspieraną oddzielną pozycją budżetową. W tym kontekście, jako członek Komisji Transportu i Turystyki chciałbym podkreślić znaczenie tych dwóch sektorów, które muszą stanowić elementy europejskiej strategii na rzecz Morza Czarnego.
Na koniec nie ma potrzeby podkreślania, że zintegrowana polityka morska UE również może wnieść istotny wkład w jednolity i trwały rozwój obszaru Morza Czarnego. Należy to zrobić niezwłocznie. Jednak rozszerzenie jest inną kwestią, która wymaga bardzo ostrożnej analizy.
Evgeni Kirilov
Pani Przewodnicząca! Wraz z przystąpieniem do UE Bułgarii i Rumunii region Morza Czarnego stał się regionem sąsiadującym z UE. Jest on strategicznym pomostem łączącym Europę z regionem Morza Kaspijskiego i Azją Środkową. Jego geopolityczne i gospodarcze znaczenie dla UE ciągle rośnie, jeżeli chodzi o bezpieczeństwo, stabilność i energię. Unia powinna zatem zwiększyć swoją obecność, stworzyć skuteczną politykę i znaleźć brakujące rozwiązania problemów występujących w regionie.
Nie tylko kraje nadbrzeżne wykazują duże zainteresowanie wielostronną współpracą regionalną - co jest kluczowe, jeżeli chodzi o rozwiązywanie pilnych problemów o znaczeniu regionalnym i europejskim, takich jak "zamrożone” konflikty, nielegalny handel oraz inne kwestie związane z bezpieczeństwem.
Obecnie musimy skoncentrować się na kilku niepokojących kwestiach, które leżą w obszarze pragmatycznego zainteresowania wszystkich państw nadbrzeżnych. Jedną z takich kwestii jest bezpieczeństwo morskie. W ostatnich latach wzrosła na Morzu Czarnym liczba wypadków skutkujących ofiarami śmiertelnymi i zniszczeniem środowiska. UE powinna ograniczyć ryzyko wypadków wśród ludności cywilnej, zapewniając pomoc przy operacjach poszukiwawczych i ratowniczych w ramach europejskiej zintegrowanej polityki morskiej. Oczekujemy, że wkrótce będziemy głosować nad sprawozdaniem naszej koleżanki, pani poseł Iliany Malinovej Iotovej, który po raz pierwszy dotyczy unijnej polityki rybołówstwa na Morzu Czarnym. Może on stanowić dobrą podstawę do wielostronnej współpracy w regionie.
Pożądane jest również wsparcie UE dla bieżących projektów, takich jak autostrada wokół Morza Czarnego, paneuropejski korytarz transportowy 8 i 9, oraz połączeń transportowych między portami czarnomorskimi.
Chciałbym podziękować sprawozdawcy za poparcie moich poprawek i jego doskonałe uwagi ustne.
Marek Siwiec
(PL) Pani Przewodnicząca! Gdy mówimy o regionie Morza Czarnego, to trzeba powiedzieć, że nie ma takiego miejsca wokół Unii Europejskiej, gdzie byłyby tak skrajne różnice, tak wiele skrajnych konfliktów, w tym krwawych konfliktów, a także sprzecznych interesów. Więc nie łudźmy się, że formułując jakąkolwiek politykę potrafimy rozwiązać te kwestie, których nie da się rozwiązać używając innych polityk. To nie jest koncert życzeń, to nie jest tak, że można problemy energetyczne rozwiązać, kiedy Rosja nie chce rurociągu, a my go chcemy. Nie można rozwiązać konfliktów regionalnych, właściwie to jest bardzo ograniczona polityka, ale mimo wszystko warto ją prowadzić.
Skoro mówimy o synergii w odniesieniu do polityki wobec Morza Czarnego, to synergia oznacza pewną wartość dodaną. Chciałbym zapytać np. dlaczego Parlament Europejski nie współpracuje z istniejącymi w regionie organizacjami, np. Parlamentarnym Zgromadzeniem Współpracy Ekonomicznej Morza Czarnego (PABSEC). Oni chcą z nami współpracować. Parlament Europejski uważa, że jest zbyt wielki, zbyt poważny i się tej współpracy nie podejmuje. Postuluję, aby tę współpracę podjąć i działać z tymi, którzy działają.
George Sabin Cutaş
(RO) Pani Przewodnicząca! Region Morza Czarnego ma strategiczne znaczenie dla Unii Europejskiej. Odnotowujemy jednak brak zorganizowanego podejścia do tego regionu. W ramach synergii czarnomorskiej nie sporządzono żadnego planu działania, a środki finansowe są przekazywane za pomocą różnych nieskoordynowanych instrumentów. Należy koniecznie opracować strategię UE na rzecz Morza Czarnego o takim samym priorytecie jak inne regionalne strategie Unii Europejskiej, która będzie koncentrować się na trzech głównych obszarach: gospodarczym i społecznym; energii, transportu i środowiska oraz bezpieczeństwa i dobrej administracji.
Niektóre kluczowe projekty dla gospodarki europejskiej, takie jak rurociąg Nabucco, których wynikiem byłaby większa niezależność energetyczna, lub rozwój portów czarnomorskich, wymagają natychmiastowego działania, które można przeprowadzić jedynie w ramach wspólnej strategii.
Niki Tzavela
(EL) Pani Przewodnicząca! Morze Czarne jest bardzo ważne z punktu widzenia bezpieczeństwa energetycznego Europy. Panie Komisarzu! Jedną z najważniejszych spraw jest rurociąg Nabucco, od którego w znacznej mierze zależy bezpieczeństwo energetyczne Europy. Jeżeli jednak chodzi o dostawcę tego dużego rurociągu, informacje są bardzo niejasne. Wczoraj przewodniczący Komisji, pan José Manuel Barroso, powiedział nam, że był w Azerbejdżanie i Turkmenistanie oraz że rozmowy przebiegały bardzo pomyślnie. Co to znaczy? W pewnym momencie musimy wyznaczyć horyzont czasowy. Kiedy będziemy wiedzieć, czy rurociąg Nabucco jest realny, abyśmy nie tracili energii i mogli szukać alternatyw? Sprawa rurociągu Nabucco, która jest jedną z kluczowych kwestii z punktu widzenia bezpieczeństwa energetycznego Europy, jest niezwykle ważna i wymaga wyjaśnienia. Mamy dostawcę czy też nie?
Petru Constantin Luhan
(RO) Pani Przewodnicząca! Na początek chciałbym pogratulować sprawozdawcy, panu posłowi Ungureanu, za szczególnie rzetelną pracę nad omawianym sprawozdaniem, które jest niezwykle ważne zarówno z perspektywy geopolitycznej, jak i gospodarczej. Region oferuje znaczny potencjał, jeżeli chodzi o produkcję i dostawy energii, dlatego wymaga większej uwagi, zwłaszcza w kontekście zapewnienia Unii bezpieczeństwa energetycznego.
Zważywszy że jak dotąd działania podejmowane przez UE nie zostały dostatecznie objaśnione i nie wykorzystano w sposób oczekiwany potencjału synergii czarnomorskiej, mam szczerą nadzieję, że Europejska Służba Działań Zewnętrznych udostępni zasoby ludzkie i materialne niezbędne do zakończenia wdrażania partnerstwa w trzech obszarach: środowiska, transportu i energii. Uważam, że Unia Europejska nie powinna ignorować tego regionu. Przeciwnie, musi zaznaczyć swoją obecność poprzez spójne, długoterminowe działania, które pozwolą wykorzystać możliwości rozwoju.
Csanád Szegedi
(HU) Pani Przewodnicząca, Panie i Panowie! Jako węgierski poseł pragnę podzielić się z Państwem swoimi przemyśleniami na temat strategii na rzecz Morza Czarnego, ponieważ wydaje mi się, że w sprawozdaniu określono dwa cele, które pokrywają się z głównymi priorytetami prezydencji węgierskiej.
Pierwszy wiąże się z tym, że w sprawozdaniu znalazło się zobowiązanie do rozwoju regionalnego między Unią Europejską a tym regionem. Dla węgierskich posłów jest to szczególnie ważna kwestia z punktu widzenia wsparcia dla strategii na rzecz Dunaju, ponieważ jakiekolwiek żądanie wsparcia strategii na rzecz Dunaju będzie wiarygodne tylko wówczas, gdy pozostaniemy otwarci na wspieranie również innych strategii.
Drugim jest samo bezpieczeństwo energetyczne. Oprócz zamiaru zapewnienia pokoju i stabilności w regionie, być może najważniejszym celem strategii na rzecz Morza Czarnego w obszarze bezpieczeństwa energetycznego jest zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego jako takiego, a jak powiedziałem wczoraj, bezpieczeństwo energetyczne jest drugim głównym priorytetem prezydencji węgierskiej i leży w interesie nas wszystkich.
Lambert van Nistelrooij
(NL) Pani Przewodnicząca! Morze Czarne leży za naszym progiem, a jeżeli spojrzeć na nie z perspektywy energii, jest również autentycznie europejskie. Jako kontrsprawozdawca z ramienia Grupy Europejskiej Partii Ludowej (Chrześcijańskich Demokratów) w Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii, a także jako koordynator polityki regionalnej, chciałbym raz jeszcze poprzeć ten punkt widzenia. Morze Czarne oferuje ogromne możliwości. W tym względzie współpraca ma kluczowe znaczenie. Przed chwilą mówiliśmy o inwestycjach wokół projektu Nabucco; tego rodzaju projekty mogą funkcjonować prawidłowo tylko w stabilnych stosunkach. Wczoraj pan José Manuel Barroso przedstawił sprawozdanie na temat wyników osiągniętych w Azerbejdżanie i Turkmenistanie. Krótko mówiąc, wartość dodana takich strategii nie podlega dyskusji; sprawa jest oczywista. Nawiasem mówić, podkreślił to pan poseł Brok.
Jeżeli chodzi o mnie, dywersyfikacja naszego zaopatrzenia w energię ma nadrzędne znaczenie jako część o wiele szerszych ram. Pragnę również podziękować sprawozdawcy, panu posłowi Ungureanu, za to interesujące i niezbędne sprawozdanie.
Vasilica Viorica Dăncilă
(RO) Pani Przewodnicząca! Morze Czarne jest ważne dla Unii Europejskiej nie tylko ze względu na jego strategiczne położenie, lecz również z powodu dostępnych możliwości i warunków dla lepszego rozwoju regionalnego. Korzyści strategii na rzecz tego regionu wynikają z jego wkładu w zdywersyfikowanie działań gospodarczych między krajami położonymi nad morzem, zacieśnienie współpracy edukacyjnej i badawczej, a także współpracy w regionie, w celu zapewnienia ważnej ochrony zasobów naturalnych.
Moim zdaniem Unia Europejska musi zachęcać kraje regionu Morza Czarnego do dostatecznego wykorzystywania zasobów naturalnych, zapewnienia zrównoważonego rozwoju regionu, poprawy jakości życia w regionie i ustanowienia partnerstw lokalnych i regionalnych.
Štefan Füle
komisarz - Pani Przewodnicząca! W tym miejscu chciałbym przedstawić tylko trzy uwagi. Po pierwsze - wspomniałem już o tym na początku naszej debaty - pragnę wyrazić swoje uznanie dla sprawozdania w sprawie regionu Morza Czarnego, które powstało w odpowiedniej porze.
Po drugie z zadowoleniem przyjmuję to, co jasno wynika z naszej debaty, a mianowicie że przywiązujcie Państwo duże znaczenie do tego specjalnego regionu. Opinię tę podzielają Służba Działań Zewnętrznych i Komisja.
Moja trzecia uwaga jest taka, że liczę na współpracę z tym Parlamentem, jeżeli chodzi o strategię na rzecz Morza Czarnego i jej wdrożenie.
Traian Ungureanu
sprawozdawca - Pani Przewodnicząca! Cieszę się, że mogę mówić krótko, nie tylko z powodu hałasu, lecz również dlatego, że mam to szczęście, iż otrzymałem poparcie posłów z obu stron Parlamentu, licznie zabierających głos. Moim zdaniem, jak podkreślił pan poseł Brok w swojej błyskotliwej wypowiedzi, sprawozdanie, które zostanie dzisiaj poddane pod głosowanie, jest bardzo dobrym przykładem współpracy międzypartyjnej w Parlamencie; chciałbym szczególnie podziękować panu posłowi Paşcu, który okazał się bardzo aktywnym i uczciwym kibicem tego sprawozdania.
Nie chcę wymieniać innych nazwisk - byłoby to niesprawiedliwe, ponieważ każdy miał coś ważnego do powiedzenia w sprawie tego sprawozdania, jeżeli chodzi o wyjątkowość obszaru Morza Czarnego, delikatność jego sytuacji i potrzebę ostrożności przy kształtowaniu polityki na obszarze Morza Czarnego.
Oczywiście należy bezwzględnie podkreślić konieczność projektu Nabucco i jego paneuropejskie znaczenie. Chciałbym również podziękować panu komisarzowi Füle za jego uwagi, zwłaszcza za wzmiankę o wymiarze morskim, który Komisja teraz nakreśla, i oczywiście za niezbędne powiązanie strategii na rzecz Morza Czarnego ze strategią na rzecz Dunaju.
Przewodnicząca
Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się za kilka minut.
Oświadczenia pisemne (art. 149 Regulaminu)
Elena Băsescu
Przede wszystkim chciałabym pogratulować mojemu koledze, panu posłowi Traianowi Ungureanu, przygotowania sprawozdania, które jest szczególnie ważne dla Rumunii. Mój kraj najaktywniej spośród państw członkowskich UE promuje strategiczne znaczenie Morza Czarnego i potrzebę zwiększenia roli Unii w tym regionie. Znaczenie regionu podkreślono wielokrotnie w różnych instrumentach wspierających wschodnich sąsiadów UE. Jednak synergia czarnomorska przyniosła słabe wyniki. Moim zdaniem priorytety UE muszą być ukierunkowane na wzmocnienie stabilności i demokratyczności regionu. Nierozwiązane konflikty stanowią drażliwą kwestię w regionie Morza Czarnego. W każdej chwili mogą ponownie wybuchnąć, stanowiąc zagrożenie dla bezpieczeństwa w regionie. Morze Czarne ma również znaczenie dla bezpieczeństwa energetycznego UE. Komisja Europejska musi nadal koncentrować swoją uwagę w szczególności na projektach energetycznych w tym regionie.
Corina Creţu
Istnieje ryzyko, że niejasne cele i powielenie form współpracy pozbawią strategii UE na rzecz Morza Czarnego wszelkiej treści. Nie wydaje się, aby sytuacja mogła się poprawić ze względu na różnice pod względem statusu zaangażowanych krajów w stosunku do Unii Europejskiej, często odmienne interesy partnerów zaangażowanych we współpracę oraz brak wizji, który jest widoczny również w sprawozdaniu pana posła Ungureanu. Jeżeli chcemy przyspieszyć proces zażegnania nierozwiązanych konfliktów w regionie, musimy zacząć od uwagi, że działanie to istotnie opóźnili rywalizujący ze sobą sponsorzy różnych działań, wstrzymując w ten sposób proces przez ponad 15 lat. Faktycznie ta konkurencja obnaża ich odmienne interesy, najczęściej powiązane - pośrednio lub bezpośrednio - z kontrolą dróg transportowych w regionie. Moim zdaniem jasny obraz sytuacji pojawi się dopiero wtedy, gdy będzie oczywiste, co dalej z przystąpieniem Turcji do UE i jaki status będzie miała Rosja w stosunku do Unii. Dopiero po wyjaśnieniu tych spraw, będzie można rozwiązać w perspektywie długoterminowej nierozwiązane konflikty w regionie.
András Gyürk
Oczekuje się, że strategia na rzecz Morza Czarnego będzie odgrywać w przyszłości coraz ważniejszą rolę w Unii Europejskiej. Świadczy o tym wspólna deklaracja podpisana w zeszłym tygodniu przez Komisję i Azerbejdżan, w której Azerbejdżan zobowiązał się do udostępnienia Europie dużej ilości źródeł gazu. Z przyjemnością zauważam, że Komisja Europejska wreszcie podejmuje konkretne kroki w celu promowania projektu Nabucco, ponieważ zapewnienie dostępu do źródeł gazu znajdujących się w regionie Morza Kaspijskiego powinno być traktowane jako szczególny priorytet. W międzyczasie nie możemy jednak zapominać o transporcie gazu do Europy, który może przebiegać jedynie przez kraje regionu Morza Czarnego.
Wzmożenie dialogu miedzy UE a krajami Morza Czarnego mogłoby być istotnym postępem w zagwarantowaniu bezpieczeństwa europejskich dostaw energii, ponieważ budowa rurociągu Nabucco zapewni państwom członkowskim, które obecnie charakteryzują się niewielką dywersyfikacją źródeł, dostęp do nowych źródeł gazu. Jednak budowa rurociągów będzie wymagać również aktywnego udziału zaangażowanych krajów. Przejrzyste i niedyskryminujące ramy organizacji transportu i otoczenie biznesowe wspierające inwestycje są nie tylko konieczne dla zapewnienia państwom członkowskim UE bezpieczeństwa dostaw, lecz również kluczowe z punktu widzenia stabilności i dobrobytu w regionie. Moim zdaniem region Morza Czarnego może jedynie skorzystać na budowie rurociągu Nabucco, który zapewni krajom regionu przewidywalne źródło dochodów wraz z dostępem do największego na świecie rynku gazu.
Danuta Jazłowiecka
Szanowni Państwo! Autor omawianego sprawozdania wyraźnie wskazuje, iż tzw. synergia czarnomorska przyjęta w 2007 roku nie do końca spełniła pokładane w niej nadzieje. Rozszerzenie Unii o Bułgarię i Rumunię sprawiło, iż region ten znalazł się w centrum naszego zainteresowania. Wydawało się, iż po ustabilizowaniu sytuacji w Europie Środkowo-Wschodniej, przyszła pora na skupienie się Wspólnoty na regionie Morza Czarnego. Jednak światowy kryzys gospodarczy sprawił, że temat ten dosłownie zniknął z europejskiej agendy. Nie możemy zapominać, iż Wspólnota to nie jedynie basen Morza Bałtyckiego lub Śródziemnego. Oczywiście obecne wydarzenia w Tunezji pokazują, iż one również wymagają naszej uwagi. Jednak musimy zacząć sobie uświadamiać, iż to obszar Morza Czarnego, staje się powoli newralgiczny z europejskiego punktu widzenia. To tam znajduje się rozwiązanie naszych problemów energetycznych; to tam zlokalizowane się szlaki komunikacyjne istotne dla naszej gospodarki; to tam tkwią źródła niestabilności, mogące być dla nas istotnym zagrożeniem. Z tych wszystkich powodów należy zgodzić się ze sprawozdawcą, że nadszedł czas na opracowanie całościowej strategii Unii na rzecz regionu Morza Czarnego. Co więcej, wydaje się, iż zmiany wprowadzone Traktatem z Lizbony, mogą przyczynić się do skutecznego wdrażania takiego planu. Poza tym powołanie odpowiedniej komórki w ramach Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych, mogłoby rozwiązać większość niedoskonałości obecnej synergii czarnomorskiej.
Jaromír Kohlíček
Strategia Unii Europejskiej na rzecz regionu Morza Czarnego przypomina Yeti. Wszyscy o niej mówią, lecz nikt jej nie widział. Utwierdzam się w tym przekonaniu, widząc pewne sprzeczności na samym początku rezolucji. Po pierwsze jest tam definicja regionu Morza Czarnego. Dość kuriozalnie obejmuje ona Azerbejdżan, kraj leżący nad Morzem Kaspijskim, nie uwzględniono w niej natomiast Macedonii, chociaż jej dwóch najbliższych sąsiadów, Bułgarię i Rumunię uznano za kraje należące do regionu Morza Czarnego "zgodnie z definicją przedstawioną przez Komisję Europejską”. Nie miałem pojęcia, że terytorium Grecji rozciąga się aż do wybrzeży Morza Czarnego. Trzynaście obszarów współpracy, w których przewiduje się większe zaangażowanie UE obejmuje długą listę zadań. Wydaje się, że Komisja nie doceniła wcześniej znaczenia tego regionu. Wreszcie, mając na uwadze to, że 1,5 miliona euro z projektu pilotowego na środowisko i rozwój regionu przesunięto na projekt dotyczący bananów w krajach AKP, pozostaje mi tylko poddać w wątpliwość informacje, na których Komisja oparła taką decyzję. Ciekawe, że autor "pominął” gazociąg South Stream, przywołuje zaś kontrowersyjny i nie w pełni sfinansowany projekt Nabucco. Chciałbym podkreślić, że możliwość nawiązania partnerskich relacji z różnymi regionami UE będzie bardzo ważna dla przyszłego rozwoju regionu, z wyłączeniem wspomnianego wcześniej obszaru. Brakuje wniosków z ostatniej debaty w sprawie zawieszenia ruchu wizowego z Ukrainą.
Iosif Matula
Dzisiejsza debata dotyczy projektu, który jest ważny dla przyszłości Unii Europejskiej z kilku perspektyw. Wartością dodaną przystąpienia Bułgarii i Rumunii do UE było uzyskanie przez Unię dostępu do Morza Czarnego, regionu, do którego przynależą również kraje sąsiadujące z Unią, w tym partnerzy strategiczni. Opracowanie wspólnej strategii na rzecz Morza Czarnego pozwoli nam osiągnąć znaczny postęp w tworzeniu obszaru stabilności, bezpieczeństwa, demokracji i dobrobytu. W tym kontekście możemy postrzegać wspólne zintegrowane inicjatywy przyjęte przez kraje regionu jako pierwszy krok w kierunku ponownego zjednoczenia naszego kontynentu.
Jako poseł z Rumunii i członek Komisji Rozwoju Regionalnego popieram powiązanie przyszłej strategii na rzecz Morza Czarnego ze strategią na rzecz Dunaju, która została ostatnio uruchomiona przez Komisję Europejską. Uważam, że UE musi bardziej angażować się w sprawy regionu Morza Czarnego i współpracować z krajami trzecimi, ponieważ nasze regiony są powiązane terytorialnie i gospodarczo. Wdrażanie projektów infrastrukturalnych, takich jak południowy korytarz gazowy lub terminale gazu skroplonego, oraz dywersyfikacja dróg i źródeł dostaw pozwoli nam zapewnić większe bezpieczeństwo energetyczne w przyszłości.
Ponadto musimy zwrócić odpowiednią uwagę na koordynowanie instrumentów finansowych dotyczących regionu Morza Czarnego, rozwinąć i zmodernizować jego porty oraz ograniczyć zanieczyszczenie na tym obszarze.
Zbigniew Ziobro
Synergia czarnomorska jest kolejnym przykładem niewykorzystanej szansy w zakresie relacji z regionami geopolitycznie i strategicznie ważnymi dla jej przyszłości. Wraz z jej przyjęciem jako jeden z priorytetów określono budowę połączeń energetycznych między krajami Morza Czarnego a Unią Europejską. Główną inwestycją pozwalającą na realizację tego postulatu jest gazociąg Nabucco. Niestety od dłuższego czasu widzimy brak zdecydowania Brukseli w tej dziedzinie. Wspominają o tym państwa sąsiedzkie zainteresowane faktem jego budowy. Już od roku Azerbejdżan sygnalizuje potrzebę działań Unii w celu zakontraktowania gazu z Kazachstanu i Tadżykistanu, bez których budowa gazociągu nie będzie się opłacała. Tymczasem konkurencyjny projekt omijający państwa Kaukazu - rosyjski gazociąg South Stream - dostaje ciche przyzwolenie na budowę. Nie możemy działać w taki sposób, zapisy sprawozdania w sprawach energii są niewystarczające. Należy je skonkretyzować, dodając informacje o środkach przeznaczonych na inwestycje o strategicznym znaczeniu dla przyszłości UE.
(Posiedzenie zostało zawieszone na kilka minut)
