extracted_text:
Милагина Марина Васильевна
МОУ «Шестаковская ООШ»
Волоколамского района
Московской области До 16 века в Европе
Сословная монархия – государство, в котором король опирается на
собрание сословий.
Ф Р А Н Ц И Я
1302 год – Генеральные
штаты (духовенство,
дворяне, горожане).
Сбор налогов, подавление
восстаний
А Н Г Л И Я
1265 год – парламент
 (духовенство,
дворяне, горожане).
Сбор налогов, подавление
восстаний, создание
законов
Абсолютизм (абсолютная или неограниченная монархия) –
страной управляет один человек (монарх).
Чем абсолютная монархия отличается от сословной
монархии? Предпосылки (условия) установления абсолютизма:
1. В Европе возникают крупные государства: Англия,
Франция, Испания, Австрия, Речь Посполитая, Русское
государство.
2. Развивалось капиталистическое производство –
мануфактуры   крупное предприятие, на котором
использовался наемный труд. Они производили различные
товары. Предпосылки (условия) появления абсолютизма:
3.  Развитие внутренней (внутри страны) и внешней (мировой)
торговли. Предпосылки (условия) появления абсолютизма:
4.  Междоусобные войны, восстания крестьян и наёмных
рабочих. Беспощадно подавлялись заговоры феодалов.
Непокорных заточали в крепость или казнили. Предпосылки (условия) появления абсолютизма:
1. В Европе возникают крупные государства: Англия, Франция,
Испания, Австрия, Речь Посполитая, Русское государство.
2. Развивалось капиталистическое производство – мануфактуры
крупное предприятие, на котором использовался наемный труд.
Они производили различные товары.
3. Развитие внутренней (внутри страны) и внешней (мировой)
торговли.
4. Междоусобные войны, восстания крестьян и наёмных рабочих. Сущность абсолютизма
Единая система государственного управления
Единая система государственных законов
Государственная система налогов
Единая экономическая политика
Постоянная профессиональная армия
Государственная церковь 1. Единая система государственного управления
«Государство – это я»
Глава государства – король. При нём
мог быть Совет, но его членов
назначал король, и все решения
принимал король.
При абсолютизме король соединял в
своих руках все ветви власти

ЗАКОНОДАТЕЛЬНУЮ,
ИСПОЛНИТЕЛЬНУЮ, СУДЕБНУЮ,

решал все основные вопросы
внутренней и внешней политики
Людовик XIV –
«корольсолнце» 2. Единая система государственных законов
Все решения короля
становились законами
(«Такова моя воля»).
Волю короля исполняли
чиновники.
Любого человека можно
было арестовать на
основе королевского
приказа (каторга или
галеры). 3. Государственная система налогов
Король сам вводил в стране новые налоги и ни перед кем не
отчитывался, куда тратил деньги.
прямые
налог на землю и
имущество,
подушный налог
Н А Л О Г И
косвенные
налог на соль
Налоги шли на содержание армии и чиновников, и
постоянно увеличивались. Их платили крестьяне,
ремесленники, владельцы мануфактур. 4. Постоянная профессиональная армия
Служба в армии была главным
источником дохода многих дворян.
Войны давали дворянам добычу,
награды, почести.
Чтобы прославить себя и расширить
границы Франции Людовик XIV
воевал со всей Европой.
В Англии вместо постоянной армии
существовало народное ополчение
и отряды дворяндобровольцев,
зато был королевский флот. 5. Единая экономическая политика
М Е Р К А Н Т Е Л И З М
 основу процветания страны
составляют ценные металлы
(золото, серебро)
Экспорт (вывоз товаров)
Импорт (ввоз товаров)
Что должно преобладать в торговле:
импорт или экспорт? 6. Государственная церковь
Короли подчиняли своему влиянию
церковные организации и земли. Они
становились главами церквей в своей
стране.
В стане существовала одна
господствующая религия. Во второй половине 17 века из королевской казны выдавали ссуды
тем предпринимателям, которые производили шелковые ткани,
гобелены, зеркала, стеклянную посуду, ружья, пушки и другое
оружие.
Почему короли поощряли производство этих изделий?
Современник писал о Франции 17 вв.: «Здесь нет ни одного купца,
который обладая богатством…, не употребил бы своё имущество на
приобретение какойлибо земли…»
Почему богатые люди Франции покупали землю?
В составленной для наследника престола инструкции об управлении
государством Людовик XIV писал: «Когда работаешь для
государства – работаешь для себя. Благо одного составляет славу
другого».
Как Людовик XIV определял роль короля в государстве? Современник писал о французской армии в 17 веке:
«Постоянное войско многочисленнее и лучше оплачивается и
содержится, чем в какойлибо любой известной нам стране, и
заведено оно столь же для защиты королевства, как и для того,
чтобы всегда было достаточно вооружённых людей. Верховых
и обученных обращению с оружием, а также для содержания
дворян; должности там так распределены, что довольно
большое число дворян разных сословий могут жить пристойно,
хотя бы не было никакой войны в королевстве».
Каковы были цели содержания большой армии во Франции?
Домашнее задание: распечатка

file_name: 6 Усиление королевской власти в 16-17 вв Абсолютизм.ppt

intro:
Сословная монархия в Англии и во Франции, абсолютная монархия: предпосылки установления абсолютной монархии, сущность абсолютизма (единое управление, единые налоги, единые законы, экономическая политика, постоянная армия, государственная церковь).
Понятия: абсолютизм, экспорт, импорт, меркантилизм, налоги прямые и косвенные. В конце даются логические задания

title: Презентация по истории 7 класс "Усиление королевской власти в 16-17 вв. Абсолютизм"


extracted_text:
Жол  және  орын  ауыстыру.
Бірқалыпты  және  бірқалыпты
емес  қозғалыстар Қазанның  жиырма  алтысы
Үй тапсырмасын тексеру
• Механикалық  қозғалыс деп нені айтамыз?
• Санақ  жүйесі дегеніміз не?
• Материялық  нүкте  дегеніміз не?
• Қозғалыс траекториясы деп нені айтамыз?
• Қозғалыс түрлерін қалай  ажыратуға болады? Теңіз бетіндегі су толқиды, ағаштар
тербеледі, бұлттар  көшеді, планеталар
Күнді айнала қозғалады, Жер өз осінен
айналады, машина жүреді ....
Кейбір жағдайларда  дененің
бөліктері  ғана  қозғалады
 мысалы :жаттығу  жасаған
спортшы
Денелер  уақыт  өтуіне  қарай  бірбіріне  қатысты
орнын   өзгертеді
Абсолт тыныштықта  тұратын  денелер  болмайды
Барлық  денелер  Жерге  қатысты  қозғалыста болады
    Механикалық қозғалыс Механикалық  қозғалыс
Материялық нүкте
Қозғалыс траекториясы
Түзу сызықты
Қисық сызықты
Жол қандай  да  бір уақыт аралығында  дене  жүріп
өткен  траекторияның  ұзындығы
Орын ауыстыру – дененің  бастапқы  орнын  оның
келесі  орнымен  қосатын  бағытталған  кесінді Білімді  бекітуге  арналған тапсырмалар
• Бірқалыпты  қозғалысқа  анықтама
• Бірқалыпты  емес  қозғалыстың
беріңдер.
бірқалыпты қозғалыстан  айырмашылығы
қандай ?
айырмашылығы  неде ?
• Жүрілген  жолдың  орын ауыстырудан
• Дененің  бастапқы  орны  мен  оның  жүріп
өткен  жолының  ұзындығы  белгілі
болса,дененің  соңғы  орнын табуға  бола  ма? 1 тапсырма
• Жүргізуші  автомобиль
есептеуіші нің  көрсеткіші  500
кмге  артқанын  көрді.
Бұл  нені  білдіреді: автомобильдің
жүрген  жолы  ма, әлде  орын
ауыстыру  ма ? 2 тапсырма
Автомобиль  Сағыздан
Миялыға  дейінгі  аралықты
2,5 сағатта жүріп өтті.
Берілген  шаманы  секундпен
өрнектеңдер. 4  тапсырма
Футбол ойынын  бақылай
отырып, шабуылшының ойын
кезінде  шамаман  15 км
жүгіретіні  анықталды.
Осы қашықтық  орын  ауыстыру
ма, әлде  жолдың  ұзындығы  ма ? 3 тапсырма
Поезд бірқалыпты  қозғалып,1сағатта
 8 км жол жүрді.
Поездың  2сағатта 20 км жол жүруі
мүмкін бе?
Бірқалыпты қозғалыс 4 тапсырма
Суреттегі  автомобильдің  қозғалыс
траекториясы қандай ?
Қозғалыс Үйге тапсырма: 23,24

file_name: Жол  және  орын  ауыстыру.pptx

description: Үйге тапсырма: 23,24

intro:
Жол және орын ауыстыру - Қандай да бір уақыт аралығында дене жүріп өткен траекторияның ұзындығы осы уақыт ішінде жүрілген жол деп аталады. Оны s әрпімен белгілеу келісілген.
Қозғалыстағы дене әрқашанда белгілі бір бағытта қозғалады. Мысалы, дененің бастапқы орны А нүктесі болсын .Осы дененің белгілі бір Уақыт тан кейінгі В жаңа орнын, бізде В) нүктесін табу үшін, оның бастапқы орнын соңғы орнымен қосатын кесіндінің бағытын да білу керек. Дененің бастапқы және соңғы орнын қосатын осы бағытталған кесінді дененің орын ауыстыруы болып табылады. Орын ауыстыруды I әрпімен белгілейді және ол бастапқы нүктеден соңғы нүктеге қарай бағытталған деп есептеледі.

физика

group: Дисциплины

title: Жол және орын ауыстыру


extracted_text:
Право в обществе
Урокигра с защитой проекта За каждое верное соотнесение – 1 балл 1 тур  «Соотнеси понятие»
Понятие
1.Конституция   А. Совокупность установленных государством правил, регулирующих
Содержание
общественные отношения между людьми
Б.   Общественно опасное, противоправное, наказуемое даяние
2. Договор
3. Кодекс
Г.   Устойчивая связь гражданина с государством
4. Гражданин
4
1
2
5.Бипатрид
6.Преступление  Е. Лицо, обладающее всеми правами и обязанностями по отношению к
В И Д Е
7.Гражданство Ж. Форма принятия законов или решений наиболее важных вопросов
10
7
Г К А Ж
Д.    Единый  закон,  в  котором  собраны  нормы  права,  регулирующие
определенную область общественных отношений
В. Основной закон государства.
Ответы
5
З
собственному государству
8
9
6
Б
3
государственной жизни путем народного голосования.
З.  Лицо, имеющее гражданство двух и более государств
8.Конвенция
9.Право
И.  Документ,  направленный  на  установление,  изменение  или
прекращение гражданских прав и обязанностей
10.Референдум К.  Международное  соглашение  по  важному  социальному  вопросу,
имеющее  обязательную  силу  для  тех  государств,  которые  к  нему
присоединились.
1 тур  «Соотнеси понятие» «Мы выбираем,
нас выбирают»
За каждый верный ответ – 1 балл Выберите
номер:
1
7
2
4
3
6
5
9
10
8 II тур
2 тур «Мы выбираем, нас выбирают»
Избирательные права граждан
Это право
избирать
Активное
2 тур «Мы выбираем, нас выбирают» 2 тур «Мы выбираем, нас выбирают»
Это право вступает в силу с 21
года  при выборах в местные
органы власти и Государственную
Думу
Пассивное
2 тур «Мы выбираем, нас выбирают» 2 тур «Мы выбираем, нас выбирают»
Этот источник
избирательного
права закрепил
РФ
права
избирателей в
2 тур «Мы выбираем, нас выбирают» 2 тур «Мы выбираем, нас выбирают»
Имеет ли право
голосовать
человек с
двойным
гражданством?
Да
2 тур «Мы выбираем, нас выбирают» 2 тур «Мы выбираем, нас выбирают»
Как гражданин сможет
воспользоваться своим
избирательным правом, если в
день голосования он будет
отсутствовать по месту
постоянного проживания?
Проголосовать досрочно или по
открепительному  удостоверению
в другом населенном пункте в
день голосования
2 тур «Мы выбираем, нас выбирают» 2 тур «Мы выбираем, нас выбирают»
Такой строки
нет в
избирательных
бюллетенях
Против всех
2 тур «Мы выбираем, нас выбирают» 2 тур «Мы выбираем, нас выбирают»
В этот день прошел
референдум по принятию
ныне действующей
Конституции РФ
12 декабря 1993 г.
2 тур «Мы выбираем, нас выбирают» 2 тур «Мы выбираем, нас выбирают»
Политическая партия,
занявшая большинство мест в
Государственной Думе РФ на
выборах в декабре 2011 г.
2 тур «Мы выбираем, нас выбирают» 2 тур «Мы выбираем, нас выбирают»
Лозунгом программы этой
партии явились слова:
«Родина. Пенсионеры. Жизнь»
2 тур «Мы выбираем, нас выбирают» 2 тур «Мы выбираем, нас выбирают»
Эта избирательная система
распространена в
современном мире более
широко
Пропорциональная
2 тур «Мы выбираем, нас выбирают» 1
3
2
За каждое правильно выполненное задание
– 2 балла 3 тур    «Шифровка»
• Расшифруйте слова французского
философа Ф. Вольтера и объясните их
смысл: ТЕЕОЕЕЛЕЕЬЕЕКЕЕОЕЕ
Ответ:
СЕЕЛЕЕАЕЕБЕЕЫЕЕЕЕЕ
Только слабые совершают
СЕЕОЕЕВЕЕЕЕЕРЕЕШЕЕАЕЕЮЕЕТЕЕ
преступления: сильному и
ПЕЕРЕЕЕЕЕСЕЕТЕЕУЕЕПЕЕЛЕЕЕЕЕНЕЕИ
ЕЕЯЕЕ: СЕЕИЕЕЛЕЕЬЕЕНЕЕОЕЕМЕЕУЕЕ
ИЕЕ
СЕЕЧЕЕАЕЕСЕЕТЕЕЛЕЕИЕЕВЕЕОЕЕМЕЕУ
ЕЕ ОЕЕНЕЕИЕЕ НЕЕЕЕЕ
НЕЕУЕЕЖЕЕНЕЕЫЕЕ.
счастливому они не
нужны
Ответ: Только слабые совершают преступления: сильному и счастливому они не нужны 3 тур    «Шифровка»
• Расшифруйте слова римского
Одни преступления
философа Сенеки и
Ответ:
прокомментируйте их:
АОБДТНМИ
открывают путь другим
ЕПТРСЕВСКТЫУАПДЛЫЕШНБИЛ
Я ЛОМТВКЖРЧЫМВЩАЬЮПТС
АПФУСТЯЬ ВДСРЙУШГСИЯМЮ.
Ответ: Одни преступления открывают путь другим 3 тур    «Шифровка»
• Расшифруйте русскую
Ответ:
пословицу
АВБИВНГОДВЕИЖН
 Вино вину творит
ЗУИТКВЛОМРНИОТ.
 Как вы её понимаете?
Ответ: Вино вину творит 1
2
3
5
4
6
За верный ответ – 2 балла 4 тур    «Юридическая консультация»
Ваша задача  дать юридически обоснованный совет, как
разрешить ситуацию.
Ответ
1.
   16летний подросток пришел
Да.  Несовершеннолетний с 16 лет
устраиваться на работу. С ним
может быть признан полностью
составляют трудовой договор,
дееспособным, если работает по
трудовому договору или контракту. При
назначают день выхода на работу.
этом родители ответственности за него
Имеет ли право несовершеннолетний
не несут. Ст.173 КЗОТ.
трудоустроиться?
ОтветДа.  Несовершеннолетний с 16 лет может быть признан полностью дееспособным, если работает по трудовому договору или контракту. При этом родители ответственности за него не несут. Ст.173 КЗОТ. 4 тур    «Юридическая консультация»
Ваша задача  дать юридически обоснованный совет, как
разрешить ситуацию.
2.                                                                       3
Ответ
ученика школы решили украсть
Уголовная ответственность наступает с
магнитофон, но их увидели и отвели в
16 лет, за особо тяжкие преступления –
милицию. По дороге они стараются
с 14 лет. Ст.105 УПК. Если
доказать, что им всего 13 лет и поэтому
правонарушитель не достиг возраста 14
им все равно ничего не будет. Как вы
лет, то уголовное дело не возбуждается,
а передается в комиссию по делам
расцениваете данную ситуацию?
несовершеннолетних.
Какие последствия могут быть?
ОтветУголовная ответственность наступает с 16 лет, за особо тяжкие преступления – с 14 лет. Ст.105 УПК. Если правонарушитель не достиг возраста 14 лет, то уголовное дело не возбуждается, а передается в комиссию по делам несовершеннолетних. 4 тур    «Юридическая консультация»
Ваша задача  дать юридически обоснованный совет, как
разрешить ситуацию.
Ответ
3.
        На улице 16летние парни
Это расценивается как мелкое
пристают к прохожим,
хулиганство, ст.158 АК., за которое
нарушают общественный
предусмотрен штраф в размере до
порядок и спокойствие. Как
одного МРОТ; при повторном
 вы оцениваете данные
нарушении – постановка на учет в
действия и можно ли их
ИДН.
наказать?
ОтветЭто расценивается как мелкое хулиганство, ст.158 АК., за которое предусмотрен штраф в размере до одного МРОТ; при повторном нарушении – постановка на учет в ИДН. 4 тур    «Юридическая консультация»
Ваша задача  дать юридически обоснованный совет, как
разрешить ситуацию.
4.
Ответ
    Золотов срезал на участке
Нет, так как это мелкое
своего соседа несколько
цветов. Сосед сказал, что
представляет особой
Золотов совершил уголовное
опасности для общества.
преступление. Прав ли сосед?
хищение, (не
ОтветНет, так как это мелкое хищение, (не представляет особой опасности для общества. 4 тур    «Юридическая консультация»
Ваша задача  дать юридически обоснованный совет, как
разрешить ситуацию.
5.
Ответ
Гражданка А.
В 2005 г. гражданка А.
приватизировала свою
однокомнатную квартиру. В 2006 г.
она вступила с гражданином В. в
законный брак. В 2007 г. супруги
решили расторгнуть брак. Кто
имеет право собственности на эту
квартиру после расторжения брака?
ОтветГражданка А. 4 тур    «Юридическая консультация»
Ваша задача  дать юридически обоснованный совет, как
разрешить ситуацию.
6.
Ответ
Не желая посещать уроки, ученик 9 класса
Иванов позвонил по телефону «02» в полицию
Иванову грозит уголовная
и сообщил, что в здании школы установлено
ответственность  по статье
взрывное устройство. В связи с поступившим
сигналом из здания школы были
УК РФ «Заведомо ложное
эвакуированы люди. А занятия в тот день
были отменены, однако взрывное устройство
сообщение об акте
найдено не было. На следующий день Иванов
терроризма».
вновь сделал аналогичный звонок, но был
задержан. Что ему грозит?
ОтветИванову грозит уголовная ответственность  по статье УК РФ «Заведомо ложное сообщение об акте терроризма». Максимальная оценка
 10 баллов 3. Супруги Петровы развелись и решают, с кем будет
4. Двое мужчин избили футболиста по заказу
конкурирующей футбольной команды
5. Перед новогодним праздником, Гражданин М, срубил
5 тур    «Отрасли права»
1. Молодой человек устроился на работу
2. Милиционер избил задержанного, заставил его
проживать их сын
1. Трудовое право
подписать протокол не читая
2. Административное
3. Семейное
4. Уголовное
5. Административное
6. Административное
в лесу ель. За это заплатил штраф
7. Гражданское
8. Уголовное
9. Гражданское
10. Конституционное
6. Зоя перешла дорогу в неположенном месте
7. Соседи залили квартиру водой
8. Школьник случайно попал в глаз ребенку из рогатки
9. Гражданин Д. заключил с гражданином С договор
10.
купли продажи
 Гражданин Белоруссии получил российское
гражданство
5 тур    «Отрасли права»1.Трудовое право2.Административное3.Семейное4.Уголовное5.Административное6.Административное7.Гражданское8.Уголовное9.Гражданское10. Конституционное 1
2
3
4
6
5
За каждый верный ответ – 1 балл 6 тур    «В шутку о серьёзном»
1. У лесных зайцев нет клыков, а у
городских «зайцев» нет именно этого.
Чего?
(Билета)
6 тур    «В шутку о серьёзном» 6 тур    «В шутку о серьёзном»
2.  Этот угонщик автомобилей
был страховым агентом,
актером в самодеятельности,
водителемкаскадером.
(Юрий Деточкин в фильме
«Берегись автомобиля»)
6 тур    «В шутку о серьёзном» 6 тур    «В шутку о серьёзном»
3.  Эту птицу народная молва
частенько обвиняет в воровстве
ювелирных изделий.
(Сорока)
6 тур    «В шутку о серьёзном» 6 тур    «В шутку о серьёзном»
4.  Его приговорили утопить в
загородном пруду как
беспризорного,
беспаспортного,
безработного.
(Буратино)
6 тур    «В шутку о серьёзном» 6 тур    «В шутку о серьёзном»
5.  В финале этого фильма один из
героев публично провозгласил
«Да здравствует наш суд – самый
гуманный суд в мире!»
(«Кавказская
пленница»)
6 тур    «В шутку о серьёзном» 6 тур    «В шутку о серьёзном»
6. Часть одежды вора, имеющая
обыкновение поддаваться
действию огня.
(Шапка)
6 тур    «В шутку о серьёзном» Защита проекта
«Право. Изучай и действуй!»
Максимальный балл– 10
Защита проекта «Право. Изучай и действуй!» Использованная литература
•
 Великородная В.А., Жиренко О.Е., Кумицкая Т.М.
«Классные часы по гражданскому и правовому воспитанию, 5
– 9 классы», М., «Вако», 2006 г.
• Гордеева В.В. «Правовое воспитание, 9 – 11 классы.
Разработки организационнодеятельностных игр», Волгоград
«Учитель», 2007 г.
• Конституция Российской Федерации
• Основы правовых знаний: учебник для 89 кл. В 2
кн./С.И.Володина, В.В.Спасская, А.М.Полиевктова,
Е.М.Ашмарина и др. – М.: Издательский дом «Новый
учебник», 2006 г.
• ФЗ РФ «Об основных гарантиях избирательных прав и права
на участие в референдуме граждан РФ»

file_name: урок - игра.ppt

description: За каждое верное соотнесение – 1 балл

description:
Выберите
номер:
1
7
2
4
3
6
5
9
10
8

description:
1
2
3
5
4
6
За верный ответ – 2 балла

description:
Максимальная оценка
 10 баллов

intro:
Игра состоит из 7 туров! Все дети участвуют.
1 тур: Соотнеси понятие
2 тур: «Мы выбираем, нас выбирают»
3 тур: «Шифровка»
4 тур: Юридическая
консультация
5 тур: Отрасли права
6 тур: В шутку о серьёзном
7 тур: Финальный. Защита проекта
«Право. Изучай и действуй!»
Для детей разного возраста. Игра очень интересна и познавательна.
В каждом туре подсчитываются баллы

title: Презентация, урок - игра "Право в обществе"


extracted_text:
§32. Заттың тығыздығы. Заттың тығыздығы деп сол заттың көлем
бірлігіндегі  массасына тең физикалық шаманы
айтады.

m
V

m
V


V
m

 Зат тығыздығының бірлігі  үшін ХБЖда
 кг/м3 алынады.
кг
3
м

3
м
1
1
1
г
3
см
кг
3
м
г
3
см

10
3

10

3

1
Т
3
м

file_name: Заттың тығыздығы.ppt

description: §32. Заттың тығыздығы.

intro:
Тығыздық. Зат массасының осы зат көлеміне қатынасымен өлшене отырып, сол затты сипаттайтын өте маңызды физикалық қасиеттердің бірі.[1]

Заттың тығыздығын анықтау үшін міндетті түрде көлемдері 1 м3 немесе 1 см3 болатын денелерді жасаудың қажеттігі жоқ. Ол үшін алдымен тығыздығы анықталатын дененің массасы мен көлемін өлшеп алып, сонан соң массаны көлемге бөлсек болғаны. Сонда біз көлем бірлігіне сәйкес келетін массаны, яғни тығыздықты табамыз. Сонымен заттың тығыздығын табу үшін дененің массасын оның келеміне бөлу керек. Заттың тығыздығын - р, дененің массасын - m, оның көлемін - V әріптерімен белгіеді.

title: Заттың тығыздығы


extracted_text:
Физикалық диктант
1) Дененің массасы мен қозғалыс
жылдамдығының көбейтіндісі________
2)  Күш импульсі____________
3) Дененің немесе материялық нүктенің
күйін сипаттайтын шама_____________
4) Сыртқы күштердің әсері болмаған
кезде ішкі күштердің әсері болатын
жүйе_________деп аталады.
5) Дененің өзара әсерлесу энергиясы______
6) Қозғалыстағы дененің
энергиясы_______________
7) Реактивті қозғалыс________________________ 1) Импульс
2) Дене импульсінің өзгерісіне
тең
3) Механикалық энергия
4) Тұйықталған
5) Потенциалдық
6) Кинетикалық
7) Дененің бір бөлігінің қандай
да жылдамдықпен бөлініп
шыққан кездегі қозғалысы
  5 – «3»        6 – «4»     7 –
«5» Ойланып, сәйкестігін тап
 1) Дене импульсі
2) Толық энергия
3) Күш импульсі
а)
ә)
2m
2
m
б)   mgh
4) Ауырлық күші әсер
еткен дене энергиясы
5) Кинетикалық энергия  г)
в)
6) Серпімділік күші әсер
еткен дене энергиясы
ғ)    F∆ t
2
kx
2
к
ЕE п Ауызша есептеу
    Тапсырма
m= 6 кг
см/2
F= 6 H    ∆t=120
c
m=400 г
40
см/
F=20 Н ∆t=1
мин
m=500 г
30
см/
12
м/с
120
0 Нс
720
16
15
кгм/

кгм/с
с

ДБКСА
Н/с
іЖ
МҚ
ЛДСФБ
КА
ӘП
і
КЗИМ
А
і Ауызша есептеу
    Тапсырма
m= 6 кг
см/2
15
кгм/
с
720

Н/с
і
120
0 Нс
12
м/с
Б
16
кгм/с
Л
40
F= 6 H    ∆t=120
c
m=400 г
см/
F=20 Н ∆t=1
мин
m=500 г
30
см/
і
М 80Д
ж
35
кгм/
с
2кД
ж
10
кгм/
с
9
Дж
1 Ж Й Н Б А
2 Б А С Ғ Л
3 М Н Қ З С
4 Д Р Т Е О
5 Ы К У Б Ы 35
кгм/
с
80Д
ж
10
кгм/
с
А
Т
2кД
ж
9
Дж
Б
С
1
2
3
4
5 Ы с
Н
с
Дж М/
2с
Н Кгм/
Ж М А Л С
Ы О Е Ұ Б
Р И П У К
Ғ Ө а С Н
Т Ж Й А Т
Импульстің
өлшем
бірлігі
Энергияны
ң өлшем
бірлігі
Күштің
өлшемі
Күш
импульсінің
өлшем
бірлігі
Үдеудің 2с
Дж М/
с
Н Кгм/
М
Н
с
Р
Ұ
а
Т
Импульстің
өлшем
бірлігі
Энергияның
өлшем
бірлігі
Күштің
өлшемі
Күш
импульсінің
өлшем
бірлігі
Үдеудің
өлшем
бірлігі Импульс
Энергия
F∆t= ∆p
Ek 
2mv
2
E
к
Е
п

Е
т
En 
mgh

A
(
E
n
2

E
n
1
)
mp 
F∆t
const
p
p
1
2

EA
k
2

'
'
p
p
1
2
En 
2kx
2

E
k
1 Ойсөйлем:
“Білім басты  мұрат” 1.Массасы 70 кг адам 20 кг жүкті 10
м биіктікке көтереді. Осы кезде
қандай жұмыс атқарады (g=10
м/с)2) Қатаңдығы 1000 Н/м сығылған
серіппе өзіне бекітілген денеге 400
Н күшпен әсер етеді. Серіппенің
потенциалдық энергиясы неге тең?
3) 3 м/с жылдамдықпен қозғалатын
массасы 2 кг дененің кинетикалық
энергиясы неге тең? 4) Массасы 1 кг дене түзусызықты
қозғала отырып, өзінің
жылдамдығын 10 м/с-тен 20 м/с-ке
дейін өзгертеді. Дененің
импульсінің өзгерісін анықтау.
5) Массасы 5 кг денеге 10 Н күш
2 секундта әсер етті. Күш
әсерінен кейінгі импульсті
табыңыз. Бастапқы
жылдамдығы 3 м/с

file_name: Импульс.pptx

description:
Ойсөйлем:
“Білім басты  мұрат”

intro:
Импульс (лат. іmpulsus – соққы, түрткі), физикада –

механикалық қозғалыстың өлшемі (қозғалыс мөлшері ұғыммен бірдей). Материяның барлық формаларының, оның ішінде электрмагниттік және гравитациялық өрістің де импульсті болады;
қандай да бір уақыт аралығындағы күш
Табиғаттағы барлық денелер бір-бірімен әрекеттеседі. Алайда бірқатар жағдайларда қарастырылатын жүйедегі өзара әрекеттесуші денелерге сыртқы күштердің әрекеттері елеусіз болатындықтан, олардың әрекеттері ескерілмейді. Бұл жай екі немесе одан да көп денелердің қозғалысын ғана қарастыруға мүмкіндік туғызады. Ол үшін физикада денелердің тұйық жүйесі деп аталатын ұғым енгізілген.

title: Импульс


extracted_text:
ТАҚЫРЫБЫ:
ТАҚЫРЫБЫ: Атмосфералық қысым.
Атмосфералық қысымның бар екендігін
дәлелдейтін тәжірибелер.
Атмосфералық қысымның биіктікке
байланысты өзгеруі.
Атмосфералық  қысымның өлшем бірлігі.
Атмосфералық қысымның өлшем
бірліктері
 арасындағы байланыс. А

Т

М

О

С

Ф

Е

Р

А
Дәл шекарасы
 анықталмаған
Ауа тығыздығы
биіктікке
 байланысты
өзгереді
Салмағы бар
Барлық дене
лерге қысым
түсіреді
р = ρgh
 формуласы
қолданылмайды
Қатты денелерге
байланысты
Магдебург жарты
 шарларымен
 жасалатын
тәжірибе
Атмосфералық
қысым әсерінен сұйық
деңгейінің көтерілуі
Торричелли
тәжірибесі

у
е
ш
л
ө
ы
д
м
ы
с
ы
Қ Магдебург
қаласының
бургомистрі
Отто фон
Герике 1654
жылы осы
тәжірибені
атмосфералы
қ қысымның
бар екенін
дәлелдеу
үшін жасады. Торричели тәжірибесінен біз,
атмосфера қандай қысым түсірсе,
биіктігі 76 см сынап бағаны да
 сондай қысым түсіретінін
көріп тұрмыз.

м
с
0
0
1
м
с
6
7 Сиқырлы жұмыртқа
Фонтан Атмосфераның Жер бетіне және
ондағы барлық денелерге түсіретін
қысымы атмосфералық қысым деп
аталады.
 Атмосфералық қысымның бірлігі
1миллиметр сынап бағаны. [1 мм. сын.бағ.]
1 мм.сын. бағ.=133,3 Па. Атмосфералық қысымның уақытқа тәуелділігін зерттеу
р,
мм.сын.бағ.
    740
    730
   725
 720
      1           2           3           4           5           6            7           8           9       күндер Атмосфералық қысым 750 мм.сын.бағ. Торричелли
фералық қысым 750 мм.сын.бағ. Торричелли
Атмос
түтікшесіндегі сынап бағанының биіктігі неге тең?
түтікшесіндегі сынап бағанының биіктігі неге тең? Торричелли түтікшесіндегі
Торричелли түтікшесіндегі
қысым қалай өзгерген?
қысым қалай өзгерген? Торричелли түтікшесіндегі
Торричелли түтікшесіндегі
атмосфералық қысым неге тең?
атмосфералық қысым неге тең?

file_name: Атмосфералық қысым.ppt

description:
ТАҚЫРЫБЫ:
ТАҚЫРЫБЫ:

description:
Сиқырлы жұмыртқа
Фонтан

intro: Атмосфералық қысым — атмосфераның жер бетіне және ондағы заттарға түсіретін қысымы. Ол барометрмен, яғни сынап бағанасының биіктігімен (мм сын. бағ.), СИ жүйесінде паскальмен (Па), ал метеорол. ғылымында гектопаскальмен (гПа) немесе миллибармен (мб) өлшенеді. Теңіз деңгейінде атмосфералық қысым орташа алғанда 1013,25 гПа-ға (760 мм сын. бағ.) тең. Жоғарылаған сайын ауа тығыздығы кеміп, атмосфералық қысым азаяды. Жер бетіндегі қысыммен салыстырғанда 5 км биіктікте атмосфералық қысым 2 есе, 10 км биіктікте 4 есе, 15 км биіктікте 8 есе кемиді. Астана қаласының атмосфералық қысымы Алматыға қарағанда жоғары.[1] Жер шарын коршап тұрған атмосфера өзінің салмақ күші арқылы жер бетіне қысым түсіреді, оны атмосфералық қысым деп атайды. Қазіргі кезде атмосфералық қысымды гектопаскальмен (гПа) көрсетеді. Қалыптағы атмосфералық қысым ретінде оның теңіз деңгейіндегі орташа көрсеткіші (1013 гПа) алынады. Қысымы бірдей нүктелерді қосатын сызықтарды изобаралар деп атайды. Атмосфералық қысымды металдан жасалған барометр — анероидпен өлшейді.

title: Атмосфералық қысым


extracted_text:
Сабақтың тақырыбы:
Сабақтың тақырыбы:
Атомдық физика. Лазерлер
Атомдық физика. Лазерлер
11 сынып
11 сынып • Сабақтың типі:
• Сабақтың түрі:
• Сабақтың әдісі:
• Пәнаралық байланыс:
 жаңа білімді игеру.
Сабақтың типі: жаңа білімді игеру.
Сабақтың түрі: аралас.
 аралас.
 топпен жұмыс.
Сабақтың әдісі: топпен жұмыс.
 математика, химия,
Пәнаралық байланыс: математика, химия,
биология.
биология.
интерактивті тақта,
Көрнекіліктер: интерактивті тақта,
электронды оқулықтар,плакаттар, тест
электронды оқулықтар,плакаттар, тест
құрылғысы.
құрылғысы.
• Көрнекіліктер: Сабақтың барысы:
Сабақтың барысы:
1.1. Ұйымдастыру кезеңі
Ұйымдастыру кезеңі
2.2. Үй тапсырмасын сұрау
Үй тапсырмасын сұрау
Атомдық физикаға кіріспе.
 Атомдық физикаға кіріспе.
Сызықтық спектрлер.
 Сызықтық спектрлер.
Резерфорд тәжірибесі.
 Резерфорд тәжірибесі.
Бор постулаттары.
 Бор постулаттары.
Франк-Герц тәжірибесі.
 Франк-Герц тәжірибесі.
Де Бройль толқындары.
 Де Бройль толқындары. • Тестік сұрақтар:
Тестік сұрақтар:
• І. Резерфорд атомының моделі:
І. Резерфорд атомының моделі:
• А) физикалық
А) физикалық
• В) ядролық
В) ядролық
• С) планетарлық
С) планетарлық
• Д) тамшы түрінде
Д) тамшы түрінде
• Е) галактикалық
Е) галактикалық
•
                ІІ. Төмендегі келтірілген тұжырымдамалардың қайсысы Бор
ІІ. Төмендегі келтірілген тұжырымдамалардың қайсысы Бор
постулаттарына сәйкес келеді
постулаттарына сәйкес келеді
•
                    1) Атомда электрондар шеңбер бойы орбитасымен қозғалып
1) Атомда электрондар шеңбер бойы орбитасымен қозғалып
электромагниттік толқындар шығарады;
электромагниттік толқындар шығарады;
•
                    2) Атомда электрондар қозғалатын стационар орбиталар бар.
2) Атомда электрондар қозғалатын стационар орбиталар бар.
Стационар орбитадағы электрондар сәуле шығармайды.
Стационар орбитадағы электрондар сәуле шығармайды.
•
                    3) Электрон энергиясы Е
стационар орбитаға ауысқанда, энергия кванты жұтылады не шығарылады
стационар орбитаға ауысқанда, энергия кванты жұтылады не шығарылады
•
                 А) тек 1        В) тек 2           С) тек 3           Д) 1 және 2     Е) 2 және 3
А) тек 1        В) тек 2           С) тек 3           Д) 1 және 2     Е) 2 және 3
•
     ІІІ. Төменде көрсетілген 3 бөлшектің қайсысы қалған екеуінің құрамына
ІІІ. Төменде көрсетілген 3 бөлшектің қайсысы қалған екеуінің құрамына
кіреді:
кіреді:
• Атом       2) молекула       3) электрон
Атом       2) молекула       3) электрон
•
                А) 1         В) 2            С) 3           Д) 1 және 3           Е) 1,2 және 3
А) 1         В) 2            С) 3           Д) 1 және 3           Е) 1,2 және 3
•   IV. Нашар немесе байланыспаған молекулалар туғызатын спектр түрі:
IV. Нашар немесе байланыспаған молекулалар туғызатын спектр түрі:
•
                 А) үздіксіз        В) сызықтық       С) жолақ         Д) жұтылу   Е) тұтас
А) үздіксіз        В) сызықтық       С) жолақ         Д) жұтылу   Е) тұтас
• V. Газ күйіндегі атомдық заттар беретін спектр:
V. Газ күйіндегі атомдық заттар беретін спектр:
•
                  А) жолақ         В) жұтылу         С) сызықтық     Д) үздіксіз  Е) тұтас
А) жолақ         В) жұтылу         С) сызықтық     Д) үздіксіз  Е) тұтас
3) Электрон энергиясы Еnn стационар орбитадан энергиясы Е
 стационар орбитадан энергиясы Еmm • VI. Резерфордқа атом ядросы моделін жасау үшін қандай тәжірибе негіз болды?
VI. Резерфордқа атом ядросы моделін жасау үшін қандай тәжірибе негіз болды?
•
      A)Ядролық реакциялар.
A)Ядролық реакциялар.
• B)Метал фольгадан альфа бөлшектерінің шашырауы.
B)Метал фольгадан альфа бөлшектерінің шашырауы.
• C)Атомдарының сәуле шығару спектрі байқау.
C)Атомдарының сәуле шығару спектрі байқау.
• D)Сынап буынан кідіртуші потенциалдың көмегімен зарядтың вольт амперлік
D)Сынап буынан кідіртуші потенциалдың көмегімен зарядтың вольт амперлік
сипаттамасын зерттеу тәжірибелері.
сипаттамасын зерттеу тәжірибелері.
• E)Химиялық реакциялар.
E)Химиялық реакциялар.
• VII. Атомның энергетикалық деңгейлерінде ең жоғары жиіліктегі фотонның
VII. Атомның энергетикалық деңгейлерінде ең жоғары жиіліктегі фотонның
сәуле жұтуы қандай санмен көрсетілген?
сәуле жұтуы қандай санмен көрсетілген?
• A)1.A)1.
• B)2.B)2.
• C)3.C)3.
• D)4.D)4.
• E)5.
E)5.
• VIIIVIII.  Атомдық физика қай ғасырда қарқынды дами бастады?
.  Атомдық физика қай ғасырда қарқынды дами бастады?
• А) А) XVIXVI
• B) XV
B) XV
• C) XVIII
C) XVIII
• D) XVII
D) XVII
• E) XIX
E) XIX
• 4. Жаңа сабақ түсіндіру: Бұл тақырыпты оқушылар 3 топқа бөлініп түсіндіреді. 1
4. Жаңа сабақ түсіндіру: Бұл тақырыпты оқушылар 3 топқа бөлініп түсіндіреді. 1
топ – Лазерлер туралы түсінік береді. 2 топ – Лазерлердің жұмыс істеу принципі
топ – Лазерлер туралы түсінік береді. 2 топ – Лазерлердің жұмыс істеу принципі
туралы. 3 топ – Лазердің қолданылуы.
туралы. 3 топ – Лазердің қолданылуы.
• Трек – конспект қолданылады.
Трек – конспект қолданылады. Сабақтың мақсаты:
Сабақтың мақсаты:
 Білімділігі:
лазер деген не екенін, жұмыс істеу
Білімділігі:  лазер деген не екенін, жұмыс істеу
принціпімен, құралымен қолданылуы туралы
принціпімен, құралымен қолданылуы туралы
түсініктер беру.
түсініктер беру.
 Дамытушылығы:
шығармашылық ойлау қабілетін
Дамытушылығы:  шығармашылық ойлау қабілетін
дамыту, оқушылардың пәнге деген
дамыту, оқушылардың пәнге деген
қызығушылығын арттыру.
қызығушылығын арттыру.
 Тәрбиелігі:
сауаттылыққа, ұқыптылыққа, өзінөзі
Тәрбиелігі:  сауаттылыққа, ұқыптылыққа, өзінөзі
бағалай білуге тәрбиелеу, ойлау қабілетін
бағалай білуге тәрбиелеу, ойлау қабілетін
күшейту.
күшейту. Лазерлер.
Лазерлер.
І.1.Индукцияланған сәуле шығару.1917 ж. Эйнштейн,
І.1.Индукцияланған сәуле шығару.1917 ж. Эйнштейн,
атомдардың индукцияланған сәуле шығару мүмкіндігін
атомдардың индукцияланған сәуле шығару мүмкіндігін
атйқан болатын. Индукцияланған сәуле шығару дегеніміз
атйқан болатын. Индукцияланған сәуле шығару дегеніміз
түскен сәуле әсерәнен қозған атомдардың сәуле шығаруы.
түскен сәуле әсерәнен қозған атомдардың сәуле шығаруы.
     Индукцияланған сәуле шығару ерекшелігі бұл сәуле шығару
Индукцияланған сәуле шығару ерекшелігі бұл сәуле шығару

кезінде пайда болатын жарық толқынының жиілігі, фазасы,
кезінде пайда болатын жарық толқынының жиілігі, фазасы,
поляризациясы атомға түсетін толқындікімен дәлмедәл
поляризациясы атомға түсетін толқындікімен дәлмедәл
келеді.
келеді.
    2. Еріксіз сәуле шығару дегеніміз жоғары энергетикалық
2. Еріксіз сәуле шығару дегеніміз жоғары энергетикалық
күйден атомның төменгі күйге өтуі (сыртқы әсер ықпалы).
күйден атомның төменгі күйге өтуі (сыртқы әсер ықпалы). ІІ. Лазер дегеніміз- жылулық, химиялық, электр
ІІ. Лазер дегеніміз- жылулық, химиялық, электр
энергиясын, электро магниттік өріс энергиясына
энергиясын, электро магниттік өріс энергиясына
айналдыратын құрылғы.
айналдыратын құрылғы.
1940ж. В.А.Фабрикант                индукцияланған сәуле
1940ж. В.А.Фабрикант                индукцияланған сәуле
1945ж. Н.Г.Басов А.М.Прохоров  шығаруды
1945ж. Н.Г.Басов А.М.Прохоров  шығаруды
пайдаланды
пайдаланды
1945ж. Ч.Таунс
1945ж. Ч.Таунс
1960ж. Т.Мейман кванттық  лазерлік генератор
1960ж. Т.Мейман кванттық  лазерлік генератор Лазердің әсер ету принціпі 1
Лазердің әсер ету принціпі 1 Лазердің әсер ету принціпі 2
Лазердің әсер ету принціпі 2 Лазердің әсер ету принціпі 3
Лазердің әсер ету принціпі 3 Лазерлік сәулеленудің негізгі ерекшеліктері
Лазерлік сәулеленудің негізгі ерекшеліктері
• жоғарғы дәрежедегі когренттілік
жоғарғы дәрежедегі когренттілік
• монохроматты
монохроматты
• шоқтың  қатаң бағытталуы
шоқтың  қатаң бағытталуы
• сәулелердің аса қуаттылығы
сәулелердің аса қуаттылығы Лазер түрлері
Лазер түрлері
•Рубин лазері
Рубин лазері
•Газ лазері
Газ лазері
•Жартылай өткізгішті
Жартылай өткізгішті
•Газодинамикалық
Газодинамикалық Рубинді лазердің құрылысы
Рубинді лазердің құрылысы Лазерді қолданылуы;
Лазерді қолданылуы;
• Байланыс үшін ғарыш кеңістігінде
Байланыс үшін ғарыш кеңістігінде
• Зор қуаты вакуумдегі материалдарды кептіру,
Зор қуаты вакуумдегі материалдарды кептіру,
пісіру үшін
пісіру үшін
• Радио локатор ретінде
Радио локатор ретінде
• Зергерлік салада
Зергерлік салада
• Фотолитографияда
Фотолитографияда
• Машина жасау, құрылыс саласында
Машина жасау, құрылыс саласында
• Медицинада
Медицинада
• Әскери істе
Әскери істе
• Металл бетіне өте әдемі және дәл суреттер,
Металл бетіне өте әдемі және дәл суреттер,
логотиптер, вензелдер салуда
логотиптер, вензелдер салуда
• Косметалогияда
Косметалогияда
• Термоядролық реакцияны басқару үшін:
Термоядролық реакцияны басқару үшін: Үйге тапсырма
Үйге тапсырма
• §§ 7.1-7.9 қайталау
 7.1-7.9 қайталау
• №№  741.742 (221 бет)
741.742 (221 бет)
• §§ 8.1-8.3 оқып, конспектілеу.
 8.1-8.3 оқып, конспектілеу. • Жаңа сабақты бекіту
Жаңа сабақты бекіту
• Үздіксіз режімде жұмыс істейтін гелий-неон газ
Үздіксіз режімде жұмыс істейтін гелий-неон газ
лазері қуатын 40 мВт-қа жеткізіп, толқын ұзындығы
лазері қуатын 40 мВт-қа жеткізіп, толқын ұзындығы
630 нм монохроматты жарық сәулесін береді. Лазер
630 нм монохроматты жарық сәулесін береді. Лазер
1сек ішінде неше фотон шығарады?
1сек ішінде неше фотон шығарады?
• Берілгені:
      ХБЖ:              Формула
Берілгені:
ХБЖ:              Формула
• P=40
=40*10-3-3ВтВт
P=40мВТмВТ
       =40*10

P=A/t=N*E/t=Nhνν/t=Nhc/
/t=Nhc/ΛΛtt
P=A/t=N*E/t=Nh
• ΛΛ=630=630нмнм
• t=1t=1сс                                     N=
• т/к:т/к:
• N-?N-?
• h=6.63*10
h=6.63*10-3-344дж*с
дж*с
• с=3*10
с=3*1088м/см/с
     N=PΛΛt/hct/hc
                                     N=1,3*10
1,3*101717
       =630*10
=630*10-9-9мм       N=P •Сабақтың қорытындысын
Сабақтың қорытындысын
шығару.
шығару.
•Бағалау.
Бағалау.

file_name: Лазерлер.ppt

intro: Лазер (ағылш. laser, ағылш. light amplification by stimulated emission of radiation - жарықты мәжбүрлі сәулелену арқылы күшейту қысқашасы) — лазер, оптикалық кванттық генератор — толтыру (жарық, электр, жылу, химиялық және т.б.) энергиясын когерентті, монохроматты, поляризацияланған және тар бағытталған сәулелену ағынының энергиясына түрлендіруші аспап.

title: Лазерлер


extracted_text:
А.К. Саврасов
«Грачи
прилетели»
И.И.
Шишкин
     «Зима» 1. Дене қандай жағдайда
жұмыс істейді?
2. Ішкі энергия дегеніміз не?
3. Жылу берілу деген не?
Жылу берілудің қандай
түрлері бар?
4. Жылу өткізгіштік дегеніміз
не?
5. Конвекция қандай
құбылыс?
6. Сәулелену деген не?
7. Заттың меншікті жылу
сыйымдылығы нені
білдіреді?
8. Жылу мөлшерін қалай
есептейміз? Оның өлшем
бірлігі қандай?
9. Отынның жану жылуы
дегеніміз не?
10. Судың меншікті жылу
сыйымдылығы неге тең? 8 «Г» сынып оқушысы
______________________
«Формулалар» станциясы.
Осы тараудағы есептер
шығару барысында қажет
болатын формулаларды
тізіп жазыңыз
________________________
________________________
________________________
________________________
________________________
________________________
________________________
________________________
________________________ 1. Көлемі 5 м3 болатын құрғақ
ағаш толық жанғанда қанша
жылу мөлшері бөлінеді?
2. 00С температурада алынған,
массасы 3 кг мұзды қайнау
температурасыен дейін
жеткізу үшін қанша жылу
мөлшері қажет?
3. Массасы 10 т болатты зауыт
пешінде балқыту үшін
қанша жылу мөлшері керек?
Егер оның бастапқы
температурасы 200С болса. 1. Формулаларды қайталау
1. Формулаларды қайталау
2. Шығармашылық: жылу құбылыстарын немесе жылу
2. Шығармашылық: жылу құбылыстарын немесе жылу
құбылыстарына негізделген механизмдерді білдіретін ойнақы,
құбылыстарына негізделген механизмдерді білдіретін ойнақы,
әзіл түрдегі суреттер салу
әзіл түрдегі суреттер салу САУ БОЛЫҢЫЗДАР!
САУ БОЛЫҢЫЗДАР!

file_name: Жылу құбылыстары.ppt

description:
САУ БОЛЫҢЫЗДАР!
САУ БОЛЫҢЫЗДАР!

intro: ЖЫЛУ – денені құрайтын бөлшектердің (молекулалардың, атомдардың, электрондардың, фотондардың, т.б.) бейберекет (тәртіпсіз) қозғалысының бір түрі. Ж-дың сандық өлшемі ретінде жылу мөлшері алынады. Ж. мөлшері – жүйенің жылу алмасу кезінде (жүйенің сыртқы параметрлері өзгермеген жағдайда, мыс., көлемі, т.б.) алған не берген энергиясының мөлшері. Ж. мөлшері, жұмыс тәрізді, жүйенің ішкі энергиясы (U) өзгерісінің өлшемі болып есептеледі. Ж. алмасу кезінде, жүйе молекулаларының оны қоршаған дене молекулаларымен тікелей әсерлесуі (соқтығысуы) нәтижесінде, жүйенің ішкі энергиясы өзгереді.

title: Жылу құбылыстары


file_name: Жұлдызды сағат.ppt

intro:
Физика (көне грекше: φύσις — табиғат) — зат әлемді және оның қозғалысын зерттейтін ғылым. Бұл жөнінде физика күш, энергия, масса, оқтама т.б. сияқты тұжырымдамалармен шұғылданады.
Жалпы мағынасы бойынша физика — табиғаттың негізгі (іргелі) қарым-қатынастарын, заңдылықтарын зерттейді. Физика ғылымы ең жалпы және негізгі болатын, затты әлемнің күйін, өзгеруін және құрылымын анықтайтын жаратылыстану бөлімі болып келеді.

title: Жұлдызды сағат


extracted_text:
Сұйыққа немесе
газға батырылған
денеге әрекет етуші
күшті қалай есептеуге
болады?
F=ρg v
1 Дене

 Жүзеді
Жүзіп шығады
Батады
2 уырлық
тон
мирал
Ойлан! Тап!
1
А
2
пл
У
тонн
4
А
А
5
з  тлы
Д
6
а  ық
А
а ра
Ұ
Ш
У
7
8
шені
Вертикаль бойлай сабақ тақырыбын оқисың.
Кроссворд сұрақтары
1 – Күштің атауы;
2 – Ғаламшар атауы;
3 – Масса бірлігі;
4 – Кемедегі экипаж шені;
5 – Материя түрі;
6 – Архимед қандай ғалым?;
7 – Қандай ыдыста газ тұрмайды?;
8 – Адамның биоөрісі.
3 • Сұйықта
орналасқан
денеге әрекет
ететін күштер:
• ауырлық күші
және архимед
күші
4 5 аталады.
Кеменің суға бататын тереңдігі шөгім деп

Ватерсызық-кеменің рұқсат етілген шөгім
Суығыстырым-кеменің ватерсызыққа
дейін батқандағы ығыстырылған су
салмағы.
көрсеткіші.
Кеменің жүк көтергіштігі-ватерсызыққа
дейін батқандағы тиелген жүк
салмағы.
6 Жүзу шарттары • Архимед күші су
тығыздығы мен
кеменің суасты
бөлігінің көлемімен
анықталады
• FА = ρ · g · V
• Кеме жүкті қанша
• Егер кеме
көп тиесе,сонша
көп суға батады.
ватерсызықтан
төмен батса,онда
ол шөгеді.
• Кеменің жүк
көтергіштігі
•  Кеменің
суығыстырымы
7 Ауада ұшу
8 Ненің көмегімен ауа шары
жоғары көтеріледі?
Ауа шарының көтеру күшін
қалай есептеуге болады?
F = Fа - Pшар
9 Ойланыңдар!:
• Қандай жағдайларда сұйықтағы
дене батады?,Жүзеді? Жүзіп
шығады?..........................................
• Кемелердің жүзуі неге
негізделген?.........................................
..
• Кеменің шөгімі деп нені
атайды?................................................
.
• Ватерсызық деген не?
………………………….
10 Ойланыңдар!
• Кеменің суығыстырымы деп
нені
атайды?........................................
..
• Ыстық ауамен толтырылған ауа
шарының көтерілу биктігін
қалай басқаруға
болады?...........................
11 1 сайыс - " Қайталау"
1. Сұйыққа немесе газға батырылған денеге
Әрекет етуші күшті қалай табады?..................
2. Ауырлық күшін қандай
формуламен
Есептейді?.................................
4. Ареометр нені
өлшейді?...............................................
.
5. Салмақты қалай анықтайды?
12 Кемелердің жүзуі
Шөгім
ватерсызық
суығыстырым
Көтергіш күш
13 Ауада ұшу
Көтергіш күш
Ауа шарларының ұшуы
14 Сіздің көлігіңізді қолданудың кері
берің.
экологиялық
жағдайларын айтып
Экологиялық таза көлік түрлерін атаңыз .
15

description:
Дене

 Жүзеді
Жүзіп шығады
Батады
2

description:
Ауада ұшу
8

intro:
Айталық, ұшып келе жатқан теннис добы адамға қатты тисе де, адам оның әсерін ауырсынбайды, ал қатты тебілген футбол добының кездейсоқ тиіп кетуінен әркім-ақ сақтанады.

Төбешіктен жылдам сырғанап келе жатқан жеңіл арбашаны адам қолымен оңай тоқтата алады, ал автомобильді тіпті баяу жылжып келе жатса да тоқтату оңай соқпайды. Осындай мысалдар қозгалыстағы денені оның массасына да, жылдамдығына да байланысты болатын қандай да бір шамамен сипаттауға болады деген қорытындыға әкеледі. Мұндай физикалық шама дене импульсі (гр. impulsus—"соққы" дегенді білдіреді) немесе қозғалыс мөлшері деп аталады. Сонымен, дененің массасы мен оның қозғалыс жылдамдығының көбейтінідісіне тең болатын физикалық шама дене импульсі деп аталады:

title: Дене импульсі


extracted_text:
§46. Газ қысымы. Газ қысымы газ
молеулаларыныңың ыдыс
қабырғасына соққылауынан
болады Тәжірибе
Газ шар қабырғасына барлық бағытта
бірдей қысым түсіреді. Газдың массасы мен көлемін кішірейтсе,
оның қысым артады,
ал көлемін ұлғайтса, қысымы кемиді.

file_name: Газ қысымы.ppt

description: §46. Газ қысымы.

intro: Газ қысымы — молекулаларының жылулық қозғалыстарынан газдардың өз көлемін ұлғайтуынан туындайтын күш; оның мөлшері әдетге кг/см2 немесе атм бірліктерімен өрнектеледі.Газ[1](фр. gas, гр. chaos – бей-берекет) — заттың атомдары мен молекулалары бір-бірімен әлсіз байланысқандықтан, кез келген бағытта еркін қозғалатын және өзіне берілген көлемге толық жайылып орналасатын агрегаттық күйі. «Газ» атауын ғылыми қолданысқа 17 ғасырдың басында голланд ғалымы Ян Баптист ван Гельмонт енгізген.

title: Газ қысымы


extracted_text:
Ашық сабақ
Сабақтың тақырыбы:
                                                  “Архимед күші” Сабақтың  өтілу
моделі
І
Тақырыбы
VIІІ
 Бағалау
ІІ
 Мақсаты
ІІІ
 Үй тапсыр
масы
VIІ
 Қорытын
дылау
 ІV
 Өткенді
қайталау
V
Жаңа
 материал
 VI
Жаңа
материалды
бекіту
29 жаттығу

  Сабақтың  өтілу моделі 1.Күштің түрлерін ата?
2. Үйкеліс күшінің түрлерін ата?
3.  Күшті қандай құралмен
өлшейміз?
 Өткен тақырыпты
қайталау.
  1)  Сұрақ-жауап  арқылы  сұрақтар  беріп
білімдерін тексеру.
4.  Бірқылыпты қозғалыс деген не?
5.  Бірқылыпсыз қозғалыс деген не?
      6. Неге жаңбыр жауар алдында

          адамның сүйек буындары
          сырқырайды.
      7.Қатынас ыдыстарды бөліп ал. 2.  Физикалық  шамаларды
бірліктерімен
өлшем
тұтастырыңдар.
Тұрақты  шамалар
9,8Н/кг
Сұйық тығыздығыg          кг/м3
                V
ρ
м3
Дене көлемі
 Жылдамдық
Күш
Уақыт
Ұзындық
Тығыздық
кг/м3
м/с
м
с
Н 3) «Сиқырлы текше»
эксперимент жүргізу.
№1  Ыдыс
ішінде  су  бар.  Ыдыс
түбінде тиын жатыр. Қақпақ, сіріңке,
қағаз,
сияқты
құралдардың қайсысын пайдаланып,
қолды  су  қылмай,  тиынды  қалай
алуға болады?
пинцет,
стақан Жауабы: пробка ішіне қағаз
салып оны өртеу керек те,
үстінен стаканмен жабу
керек 4.  «Ойлан тап» ойыны арқылы білімдерін тексеру.
1.Елеуішпен су әкелуге бола ма?
2.Мұз қандай күйге жатады?
3.Егер кеседегі судың бәрін ішіп қойсақ не қалады?
4.Ауа қандай күй?
5. Қандай ыдысқа су құйылмайды?
6.Ал су қандай күйге жатады?
7.Орнынан қозғалмай не өтіп бара жатыр? 4. «Ойлан тап» ойынының жауабы:
1.Елеуішпен су әкелуге бола ма?    (Болады. Қар
мен мұз күйінде)
2.Мұз қандай күйге жатады?    (Қатты күйге)
3.Егер кеседегі судың бәрін ішіп қойсақ не қалады?
(Ауа)
ыдысқа)
(Уақыт)
4.Ауа қандай күй?   (Газ күйі)
5. Қандай ыдысқа су құйылмайды?     (Су толы
6.Ал су қандай күйге жатады?   (Сұйық күйге)
7.Орнынан қозғалмай не өтіп бара жатыр? 5. Физикалық тәжірибе.
   Сіздердің алдарыңызда тәжірибе
өткізу үшін бірнеше құралдар бар.
 Піскен жұмыртқа, қағаз, сіріңке.
Қағазды жағып, бөтелкенің ішіне
саламыз да, үстіне жұмыртқаны
қоямыз. Жұмыртқа бөтелкенің ішіне
кіреді. Неліктен? 5. Физикалық тәжірибе.
Жауабы: Қағаз жанғанда ауа
қызады қысым ұлғаяды да,
ауаның жарты бөлігі
жұмыртқаға шығады. 6. “Ой қозғау” сөз жұмбақ шешу
Оқушылар бұл сөз жұмбақты шешу арқылы
өткен сабақтағы білімін нақтылап, оны өз
дәрежесінде көрсетеді. 1.Жолдың өлшем бірлігі?
2. Кеңістікте  белгілі  пішіні  және  нақты
көлемі бар жеке тұрған нәрсе?
3. Астрономияда
өшпес
із
қалдырған
Ұлықбектің аты?
4. Дененің  сапалық  тектілігін  сипаттайтын
материя түрі?
5. Аспан денелері туралы ғылым?
6. Киімге  жаққан
әтір  иісінің
ауаға
жайылуы қандай құбылыс?
7. Табиғат туралы ғылым?
8. Термометрдің өлшем бірлігі? 6. “Ой қозғау” сөз жұмбақ жауабы: 29.02.12.
АРХИМЕД ЗАҢЫ.
 ДЕНЕЛЕРДІҢ ЖҮЗУ ШАРТТАРЫ Мақсаты:  Оқушыларға  су
ішінде денеге әрекет
ететін ығыстырушы күшті
 анықтауды үйрете
отырып білім және білік
дағдыларын
қалыптастыру. АРХИМЕД ...
 Архимед (б.з.б. 287212) Ежелгі Грекияның ұлы ғалымы, математигі,
механигі. Ол Сицилия аралындағы Сиракуз қаласында туып, сонда өмір
сүрген. Архимед астроном Фидийдің баласы деген жорамал бар. Архимед
сол замандағы ірі мәдениет орталығы  Мысырды аралап,
александриялық ғалымдардан, солардың ішінде Конон мен Эратосфеннен
білім алған. Оның математикалық еңбектері өз заманынан озық болған.
Архимедтің көптеген математикалық еңбектерінің ішінен қисық
сызықтардың ұзындықтарын, әр түрлі фигуралар мен денелердің көлемін
және беттердің ауданын есептеу ерекше орын алды. Архимед рычаг заңын,
суда өлшеу арқылы қорытпаның құрамын анықтау тәсілін тапқан, өз
атымен аталған гидростатика заңын ашқан, жер суаратын механизмдерді,
жүк көтеретін рычаг жүйелері мен блоктарды, тас ататын, қамал бұзатын
соғыс қондырғыларын, т.б. ойлап шығарған. Рычагтың математикалық
заңын тапқанда, Архимед “Тіреу нүктесін берсеңдер, Жерді де төңкеріп
тастаймын” деп айтқан екен. 911 ғасырларда Архимедтің еңбектері араб
тіліне, ал 13 ғасырда олар араб тілінен латын тіліне аударылып, Батыс
Еуропа елдеріне тараған. АРХИМЕД ЖАЙЛЫ АҢЫЗ ...
 Аңыз бойынша, бұл заңның ашылуына себепкер болған сиракуз патшасы Гиерон болған екен. Ол Архимедке
өзінің тәжінің таза алтыннан жасалғанын біліп беруді тапсырады. Тірек-сызбалар:
F=pS=ρghS;
FЫ=F2-F1=ρgh2S-ρgh1S=ρgS(h2-
h1)=ρghS=ρgV;
FЫ= ρС gVД немесе  FА= ρС gVД
Архимед күші: FА= ρС gVД АРХИМЕД ЗАҢЫ
 Сұйыққа батырылған денеге әсер
ететін  кері итеруші күш, осы дене
ығыстырып шығарған
сұйықтың салмағына тең болады. ДЕНЕЛЕРДІҢ ЖҮЗУ ШАРТТАРЫ
 Сұйыққа немесе газға батқан денеге кері итеруші күш әрекет
нәтижесінде, денелер батып кетеді, сұйық бетіне қалқиды немесе ішінде
жүзіп жүреді.
1. Дене қалқып жүреді:
2. Дене жүзеді:
3. Дене батады: · Сұйыққа (газға) батырылған денелерге АРХИМЕД КҮШІ әсер етеді.
· Архимед күші ЖОҒАРЫ бағытталған.

· Архимед күші дененің ауадағы және сұйықтағы САЛМАҚТАРЫНЫҢ айырмасына
 тең.

· Архимед күші дененің ығыстырып шығарған СҰЙЫҚТЫҢ салмағына тең.
· Архимед заңы мына түрде жазылады: FА= ρС gVД
· Архимед заңы арқылы суда кемелер ЖҮЗЕДІ. Есеп
шығару 1. Көлемі 0,8 м куб дене суға батырылғанда оған қандай
 ығыстырушы күш әрекет етеді? 2. Суға көлемі 100 см3 болатын дене батырылған. Осы денеге әсер ететін
ығыстырушы күшті анықтаңдар. Судың тығыздығы  1000кг/м3. 3. Керосинге массасы 500 г темір кесегі батырылған. Ығыстырушы күшті
анықтаңдар. Темірдің тығыздығы7900кг/м3, ал керосиннің тығыздығы
 800кг/м3. ЕСЕП
Кітаппен жұмыс:
 29жаттығу: №1, №2 Сұйыққа (газға) батырылған денелерге    АРХИМЕД КҮШІ әсер етеді.
Архимед күші    ЖОҒАРЫ бағытталған.

·Архимед күші дененің ауадағы және сұйықтағы        САЛМАҚТАРЫНЫҢ айырмасына
 тең.

·Архимед күші дененің ығыстырып шығарған      СҰЙЫҚТЫҢ салмағына тең.
·Архимед заңы мына түрде жазылады:    FА= ρc*g*Vд

Архимед заңы арқылы суда кемелер      ЖҮЗЕДІ. 2. Тест тапсыру. (activote құрылғысын пайдаланып  тест
                               тапсырмаларын  орындау).
1.Архимед күшінің өлшем бірлігі.
2.Судың 0,6м тереңдіктегі қысымын табыңдар.
3.Қөлемі 0,001 метр куб дене суға батырылған осы денеге әрекет
   ететін ығыстырушы күшті анықтаңдар?
4.Сұйықтың тығыздығын өлшеуге арналған аспап.
5.Атмосфера сөзінің мағынасы.
6.Архимед күші қандай шамалармен байланысты.
7.Маған жердің тіреу  нүктесін көрсетсеңіз болғаны,мен жерді көтеріп
   беремін сөзімен тарихта қалған ғалым.
8.Массасы 4кг дене қандай аурлық күшін түсіреді?
9.Көлемі 40 метр куб керосиннің массасы неге тең?Керосиннің
   тығыздығы 800кг/м3
10.Барометр таудың етегіндегі қысымның 760мм.сын.бағ ,ал оның
     ұшар басындағы қысым 722мм.сын.бағ тең екенін көрсетеді.Таудың
     биіктігі қандай?
11.Ауырлық күші Архимед күшінен үлкен  болса,судағы  денеге не
    болады?
12.Мұз кесегі бензинде жүзіп жүре ала ма? V. Сабақты қорытындылау.
Венн диаграммасы: Архимед күші мен ауырлық күші VI. Оқушыларды бағалау.
№  Оқушының
 атыжөні
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7
Үй
жұмысы

Оқулықпен
 жұмыс

Тест  Қорытынды
баға Үйге тапсырма
Күнделікті енді ашайық
Үй тапсырмасын жазайық.
 Архимед күші мен денелердің жүзу
шарттарынан алған білімді,
Ұмытпай есте сақтайық.

Ф 55, 56
29 жаттығу №69 Сабақ аяқталды.
Рахмет

file_name: Архимед күші. Денелердің жүзу шарттары.pptx

description: 6. “Ой қозғау” сөз жұмбақ жауабы:

description:
Есеп
шығару

description:
ЕСЕП
Кітаппен жұмыс:
 29жаттығу: №1, №2

description:
Сабақ аяқталды.
Рахмет

intro:
Кейбір денелер сұйық бетінде жаңқа тәрізді қалқып жүрсе, екіншілері батып кетеді, ал үшінші біреулері сүңгуір қайық тәрізді оның ішінде жүзіп жүре алады. Енді бір денелердің неліктен суға батып кететінін, екіншілерінің неліктен су бетінде қалқып жүретінін, ал үшіншілерінің неліктен сұйық ішінде жүзіп жүре алатынын анықтайық.

Әр түрлі материалдан жасалған денелерді сұйық ішіне батырайық. Сұйық ішіндегі денеге екі күштік төмен бағытталған ауырлық күші F= mg (m - дененің массасы) және тік жоғары бағытталған Архимед күші Fа=mы.с.g(mы.с.-дене ығыстырған сұйықтың немесе газдың массасы) әрекет етеді. Дененің массасы mд = ρдVд, ал ығыстырылған сұйықтың массасы mы.с.= ρсVы.с. екенін ескерейік.

title: Архимед күші.Денелердің жүзу шарттары


extracted_text:
АРХИМЕД ЗАҢЫ. ДЕНЕЛЕРДІҢ ЖҮЗУ ШАРТТАРЫ АРХИМЕД ...
 Архимед (б.з.б. 287212) Ежелгі Грекияның ұлы ғалымы, математигі,
механигі. Ол Сицилия аралындағы Сиракуз қаласында туып, сонда өмір
сүрген. Архимед астроном Фидийдің баласы деген жорамал бар. Архимед
сол замандағы ірі мәдениет орталығы  Мысырды аралап,
александриялық ғалымдардан, солардың ішінде Конон мен Эратосфеннен
білім алған. Оның математикалық еңбектері өз заманынан озық болған.
Архимедтің көптеген математикалық еңбектерінің ішінен қисық
сызықтардың ұзындықтарын, әр түрлі фигуралар мен денелердің көлемін
және беттердің ауданын есептеу ерекше орын алды. Архимед рычаг заңын,
суда өлшеу арқылы қорытпаның құрамын анықтау тәсілін тапқан, өз
атымен аталған гидростатика заңын ашқан, жер суаратын механизмдерді,
жүк көтеретін рычаг жүйелері мен блоктарды, тас ататын, қамал бұзатын
соғыс қондырғыларын, т.б. ойлап шығарған. Рычагтың математикалық
заңын тапқанда, Архимед “Тіреу нүктесін берсеңдер, Жерді де төңкеріп
тастаймын” деп айтқан екен. 911 ғасырларда Архимедтің еңбектері араб
тіліне, ал 13 ғасырда олар араб тілінен латын тіліне аударылып, Батыс
Еуропа елдеріне тараған. АРХИМЕД ЖАЙЛЫ АҢЫЗ ...
 Аңыз бойынша, бұл заңның ашылуына себепкер болған сиракуз патшасы Гиерон болған екен. Ол Архимедке
өзінің тәжінің таза алтыннан жасалғанын біліп беруді тапсырады. Архимед күшін анықтау үшін, дененің ауадағы және сұйықтағы
салмақтарын өлшеп, алынған мәндерінің өзгерісін анықтаймыз. АРХИМЕД ЗАҢЫ
 Сұйыққа батырылған денеге әсер ететін кері итеруші күш, осы дене
ығыстырып шығарған сұйықтың салмағына тең болады. ДЕНЕЛЕРДІҢ ЖҮЗУ ШАРТТАРЫ
 Сұйыққа немесе газға батқан денеге кері итеруші күш әрекет нәтижесінде, денелер батып
кетеді, сұйық бетіне қалқиды немесе ішінде жүзіп жүреді.
1. Дене қалқып жүреді:
2. Дене жүзеді:
3. Дене батады: Егер дене сұйық бетінде жүзіп жүрсе, онда
дененің сұйыққа батқан бөлігінің көлемі сұйық
пен дене материалдарының тығыздықтарының
арақатынасына тәуелді болады. · Сұйыққа (газға) батырылған денелерге АРХИМЕД КҮШІ әсер етеді.
· Архимед күші ЖОҒАРЫ бағытталған.

· Архимед күші дененің ауадағы және сұйықтағы САЛМАҚТАРЫНЫҢ айырмасына
 тең.

· Архимед күші дененің ығыстырып шығарған СҰЙЫҚТЫҢ салмағына тең.
· Архимед заңы мына түрде жазылады: FА= ρc*g*Vд

· Архимед заңы арқылы суда кемелер ЖҮЗЕДІ. 1. Сұйыққа батырылған  шарларға әсер
ететін кері итеруші күшті салыстыр:

А. Барлық шарға әсер ететін кері итеруші
күш бірдей.

Б. Сол жақтағы шарға әсер етуші күш көп.

В. Оң жақтағы шарға әсер етуші күш көп.

Г. Ортадағы шарға әсер етуші күш көп. 2. Бірдей серіппелерге  массалары бірдей
шар ілінген. Егер шарларды толығымен
суға батырса, қай серіппе көбірек
қысқарады

А. Сол жақтағы.

Б .Ортадағы.

В.  Оң жақтағы

Г. Барлық серіппе бірдей қысқарады. 3. Суретте  әр түрлі сұйыққа батырылған бірдей денелер
берілген. Қай ыдыстағы сұйықтың тығыздығы көп

А. Сол жақтағы  бірінші.

Б. Сол жақтағы  екінші.

В. Сол жақтағы  үшінші

Г. Сол жақтағы төртінші 4.Суға салынған білеушелердің көлемдері
бірдей. Қай білеушенің тығыздығы көп

А. Барлық  білеушенің  тығыздығы  бірдей.

Б. Сол жақтағы білеушенің  тығыздығы  көп.

В.Ортадағы  білеушенің  тығыздығы  көп.

Г. Оң жақтағы білеушенің  тығыздығы  көп. 5. Суретте  сұйыққа батырылған  білеушеге әсер
ететін  күштер көрсетілген.
Бұл білеуше  . . .  ,өйткені Архимед  күші
ауырлық күшінен  . . .   болғандықтан

А. Батады . . . аз

Б. Қалқып шығады . . . көп

В. Сұйық ішінде жүзіп жүреді . . . тең

Г. Қалқып шығады. . .тең. 1. Суға көлемі 100 см3 болатын дене батырылған. Осы денеге әсер ететін
ығыстырушы күшті анықтаңдар. Судың тығыздығы  1000кг/м3. 2. Керосинге массасы 500 г темір кесегі батырылған. Ығыстырушы күшті
анықтаңдар. Темірдің тығыздығы7900кг/м3, ал керосиннің тығыздығы
 800кг/м3. 3. Көлемі 0,6 м3, тығыздығы  700кг/м3 емен бөрене су бетінде жүзіп жүр.
Еменнің қандай көлемі су астында болады? Судың тығыздығы  1000кг/м3. ҮЙ ТАПСЫРМАСЫ
 & 13, 14  оқу
12 жаттығу (2,3)
13 жаттығу (3,4)

file_name: АРХИМЕД ЗАҢЫ.ppt

description: АРХИМЕД ЗАҢЫ. ДЕНЕЛЕРДІҢ ЖҮЗУ ШАРТТАРЫ

intro:
Архимед заңы[өңдеу]
Архимед заңы – аэростатикамен гидростатиканың сұйыққа (газға) батырылған денеге, көлемі сол дененің көлеміндей сұйықтың салмағына тең әрі онан әрқашан да жоғары қарай бағытталған кері итеруші күш әсер ететіндігін анықтайтын негізгі заңы. Дененің ығыстырып шығарған сұйығының ауырлық центріне (орталығына) түсетін итеруші күшті архимедтік не гидростатикалық көтеруші күш деп атайды. Егер дененің салмағы архимедтік күштен кем болса, онда дене сұйық бетіне қалқып шығады, ал дененің салмағы архимедтік күштен артық болса, онда дене сұйыққа батып кетеді. Дененің салмағы архимедтік күшке тең болса, дене сұйық ішінде жүзіп жүреді. Бұл заңды Архимед б.з.б. 3 ғасырда ашқан. Архимед заңы денелердің сұйықта, не газда жүзуінің теориялық негізі болып саналады.

title: Архимед заңы


extracted_text:
§§§§.41. 42.Үйкеліс күші.
.41. 42.Үйкеліс күші.
Техникада үйкеліс әрекетін
Техникада үйкеліс әрекетін
ескеру
ескеру • Бір дене  екінші денеің бетімен
қозғалған кезде пайда болатын күш
үйкеліс күші деп аталады.
Ғүйк – үйкеліс күші. • Сырғанау үйкелісі
• Домалау үйкелісі
• Тыныштық үйкелісі Үйкелістің пайда болу
Үйкелістің пайда болу
себептері:
себептері:
• Жанасатын беттердің кедірбұдыр болуы
• Жанасатын беттер молекулаларының
өзара тартылысы.
   Үйкеліс :
• Жанасатын беттердің қандай материалдан
жасалғандығына,
• Олардың өңделу сапасына;
• Бір беттің екінші бір бетке түсіретін қысым
күшіне тәуелді. • Дененің өзі жанасып тұрған бетке тік
бағытта  түсіретін  күшін нормаль
қысым  күші деп атайды.
N –нормаль қысым күші.
N=mg
Fүйк=µN
µ  үйкеліс коэффициенті

file_name: 42.Үйкеліс күші. Техникада үйкеліс әрекетін ескеру.ppt

intro:
Үйкеліс күші - дененің тіреу бетімен сырғанаған кезінде әсер ететін күш; жанасатын денелердің сұйыктар немесе газдардың қабаттарынын салыстырмалы орын ауыстыруына кедергі жасайтын күш;[1], электромагниттік күштер қатарына жатады. Дене беті тегіс болмайды. Бір дене екінші дененің бетімен қозғалғанда осы тегіс емес жерлер деформацияланады, үйкеліс күштері пайда болады.

Қатты денелер бірінің бетімен бірі қозғалғанда олардың арасында сұйық немесе газ тәрізді зат болмаса, онда пайда болатын үйкелісті құрғақ үйкеліс деп атайды. Құрғақ үйкеліс тыныштық үйкелісі және сырғанау үйкелісі болып екіге бөлінеді. Үйкелістің тербеліс үйкелісі деп аталатын түрі де кездеседі. Тыныштық үйкелісі мына формуламен анықталады: Fүйк=kN

title: Үйкеліс күші


extracted_text:
ЕТ кабинетінде қауіпсіздік техникасын
ЕТ кабинетінде қауіпсіздік техникасын
сақтау және тәртіп ережелері
сақтау және тәртіп ережелері Үй тапсырмасын тексеру:
Үй тапсырмасын тексеру:
1.Модель дегеніміз не?
Модель дегеніміз – нақты
объектіні,процесті немесе
құбылысты ықшам әрі шағын түрде
бейнелеп көрсету.
Модель – көрнекі түрде жазбаша
жоспар, сызба ретінде жасалады.
Мұндай модель барлық уақыттта
біздің ойымызда бейнеленетін
прототип болғанға дейін
жасалады. 2.Модельдеу деп нені айтады?
Модельдеу – объектілерді,процестерді
немесе құбылыстарды зерттеу мақсатында
олардың моделін(макетін) құру.
Модельдеу арқылы шын мәнінде жоқ
немесе бұрын болып жойылып кеткен
объектіні зерттеуге болады. 3. Қолдану аймағы бойынша  модельдер
    қандай топтарға жіктеуге болады?
 Оқу, тәжірибелік, ғылымитехникалық, ойын, имитациялық. 4. Уақыт факторы бойынша  модельдер
    қандай топтарға жіктеуге болады?
адамның тыныс алу жүйесінің схемасы
Статистикалық модель деп
объект жөнінде алынған
ақпараттың белгілі бір уақыт
бөлігіндегі үзіндісін айтуға
болады.
генератордың жұмыс істеу процессі
Динамикалық модель –
уақыт барысындағы
объектінің қасиеттерінің
өзгерісін көрсету
мүмкіндігін береді. 5. Білім саласы  бойынша  модельдер
    қандай топтарға жіктеуге болады? 6. Ұсыну тәсілі  бойынша  модельдер
    қандай топтарға жіктеуге болады?
Модель
Материалдық
Ақпараттық
Заттық немесе физикалық деп
айтуға болады
Объектінің қасиеттері мен күйін
сипаттау
Объектілер
Құбылыстар
Процесстер
Глобус
Ойыншықтар
 Күн күркіреу
 Жерсілкінісі
Экономикалық
Жергілікті дамуы 7. Ақпараттық  модельді қандай топтарға
жіктеуге болады? 8. Көрсету түріне қарай ақпараттық  модельді
    қандай топтарға жіктеуге болады? желтоқсан 2013 жыл
Сабақтың  тақырыбы:
Модель..Модел
Модел
Модель
ь ть түрлері
үрлері
Информатика пән мұғалімі
Муратканова П.М.
6 «Б» класс Сабақтың  мақсаты:
 Білімділік: Оқушыларға модельді қандай
топтарға жіктеуге болатының біле отырып,
 математикалық молдельдерді құрып үйрену.
 Тәрбиелілік: Оқушыларды тиянақтылыққа,
шапшаңдыққа,жылдамдыққа үйрету.
 Дамытушылық: Оқушылардың ойлау,есте
сақтау қабілетін дамыту. Материалдық және ақпараттық модельдеу
Материалдық модельдер
Ақпараттық модельдер
Манекен
Құыршақ
Мүсін
Өндірістік
роботмашинасы
Фотосурет
Видеофильм
Анкета
Медициналық кітапша
Модельдеу объектісі
              Бір  объекті  үшін  әртүрлі  модель  жасалуы  мүмкін.  Модельдің  жасалуы  зерттеу
мақсатына  және  прототип  жөнінде  жинақталған  мәліметтердің  көлеміне  тәуелді
болады. Төмендегі модельдер қандай  модель түріне жататының анықта
(материалдық немесе ақпараттық)?
№1
№2
№8
№3
№4
СО2  + 2NaOH = Na2CO3 +
H2O
№9
№5
№6
№10
№7 Объектілер мен процестердің
ақпараттық модель түрлері
Вербальдіқ
Таңбалық
Құрылымдық
Математикалық
Ойша немесе
әңгіме түрінде
жасалады
Сурет
Мәтін
Схема
Кестелер
Графиктер
т.б.
Объектінің әр
түрлі параметр
лерінің
байланысын
көрсететін
математикалық
формулалар. Ақпараттық модель түрлері

Ақпараттық модель дегеніміз – объектінің,
процесстің,  құбылыстың  қасиеттері  мен
күйін  сипаттайтын  ақпарат  жиынтығын
және  сыртқы  әлеммен  өзара  байланыс
болып табылады
модельді
Ақпараттық
кезінде
ақпараттың  ең  маңыздысын  таңдау  мен
оның  күрделілігі  модельдеудің  мақсатымен
шартты түрде байланысты болады.
құру
Вербальдіқ
модельдер
Математикалық
модельдер
 Құрылымдық
модельдер
Таңбалық
модельдер Ақпараттық модель түрлері

Вербальдіқ
модельдер
Вербальдік модель дегеніміз – ойша
немесе әңгіме түрінде жасалған
ақпараттық модель.
Вербальдік модельге мысалдар:
• оқулықтардағы  ақпарат
• көркем әдебиеттің шығармалары
• алгоритмді сипаттайтын мәтіндер
•
объектінің және құбылыстің мәтіндік сипат
тамасы
Математикалық
модельдер
 Құрылымдық
модельдер
  Таңбалық
модельдер
Вербальдіқ  модельдер Ақпараттық модель түрлері


Вербальдік
модельдер
Математикалық модель  объектінің әр
түрлі параметрлерінің байланысын
көрсететін математикалық формулалар
Математикалық модельдерге мысалдар:
Математикалық
модельдер
 Құрылымдық
модельдер
  Таңбалық
модельдер
S=a2
Квадрат ауданының  табу
формуласы
Есеп шығару кезінде  математикалық
модельді  құруды  қарастырайық.
Математикалық  модельдер Мысалы :
Азатта х марка бар, ал  Диаста  Азаттан қарағанда   бір жарым
есе көп марка бар. Егер Азат Диасқа 8 марксын берсе,онда Диаста
екі есе көп  марка қалады.
Осы есептін математикалық моделінің  шешімі  бастапқы берілген
шарты мен жауабы  арасындағы байланыс төмендегідей  болады :
Тексерейік:
Азатта х марка болған; Диаста  1,5х көп.
Азатта қалды х8, Диаста  1,5х+8.
Есеп шарты бойынша 1,5х+8=2(х8) болады. Ақпараттық модель түрлері

Вербальдіқ
модельдер
Математикалық
модельдер
Құрылымдық модельдер – схема,
графиктер мен кестелер :
Кестелік  ақпараттық модель – бұл
модельдегі объектілер немесе олардың
қасиеттері тізім түрінде ұсынылады, ал
олардың мәндері тіктөртбұрыш кестесінің
ұяшығында орналасады.
 Құрылымдық
Кестелік модель түрі:
• «объектобъект»кесте түрі
  Таңбалық
 Құрылымдық Ақпараттық модель түрлері

модель
Таңбалық
арнайы
таңбалармен,  яғни  кез  келген  жасанды  тіл
құралдарымен
ақпараттық
модельді айтады.
көрсетілген
деп
Вербальдіқ
модельдер
Математикалық
модельдер
 Құрылымдық
модельдер
Өрнектің мәнін тап
Таңбалық ақпараттық модельге
мысалдар:
  Таңбалық
модельдер
 12  (  24 )
карта
сызба
диаграмма
схема
  Таңбалықмодельдер Ақпараттық модель түрлері

Вербальдіқ
модельдер
Математикалық
модельдер
 Құрылымдық
модельдер
  Таңбалық
модельдер
карта
сызба
диаграмма
схема
  Таңбалықмодельдеркарта Есептің
ің
Есепт
шешімі
шешімі
Шешімі:
7 ∙ 20000000 = 140000000  см
= 1400 км
Жауабы: 1400 км. Ақпараттық модель түрлері

Вербальдіқ
модельдер
Математикалық
модельдер
 Құрылымдық
Модельдер
Квадрат
Үшбұрыш
  Таңбалық
модельдер
карта
сызба диаграмма
схема
  Таңбалықмодельдерсызба Ақпараттық модель түрлері

Вербальдіқ
модельдер
Математикалық
модельдер
 Құрылымдық
модельдер
  Таңбалық
модельдер
Саяхатшы екінші күні бірінші күнге
қарағанда неше кирлометр артық жүрді?
Саяхатшы екінші күні үшінші күнге
қарағанда неше километрге кем жүрді?
карта
сызба диаграмма схема
  Таңбалықмодельдердиаграмма Ақпараттық модель түрлері

Вербальдіқ
модельдер
Математикалық
модельдер
 Құрылымдық
модельдер
  Таңбалық
модельдер
7
+22
:3
+(3)
Блоксхема арқылы
есепті шеш.
Бұл қандай  алгоритм
түрінің блоксхемасы?
Жауабы:
(7+22) :3+(3)=2
карта
сызба
диаграмма
схема
  Таңбалықмодельдерсхема Оқушының  моделін құру
Объект: Оқушы
Мақсат: Адамның ауызша моделін құру
Модельдеудің параметрлері:
1.Объектінің атыжөні
2.Туған жылы,күні,айы,бойы,салмағы
3.Объектінің хоббиы Кестені толтырыңдар
Кестені толтырыңдар Кестені толтырыңдар
Кестені толтырыңдар 1. Модель дегеніміз не?
а) объектілерді, процестерді зерттеу мақсатында олардың моделін құру

ә) нақты объектіні, процесті немесе құбылысты ықшам әрі шағын түрде бейнелеп
көрсету +
б) Кезкелген объектіні бейнелеу
2. Модельдеу деп нені айтамыз?
а) объектілерді, процестерді немесе құбылыстарды зерттеу мақсатында олардың
моделін құру. +
ә) нақты объектіні, процесті немесе құбылысты ықшам әрі шағын түрде бейнелеп
көрсету
б) Әртүрлі суреттермен жұмыс істеу.
3. Модельдерді қасиеттеріне қарай неше топқа жіктейміз?

а) 3                                       ә) 4   +                                б) 5

4 Модельдерді көрсету әдісіне қарай қандай екі топқа жіктейміз?
а)материалдық және ақпараттық +  ә)динамикалық және статистикалық    б)таңбалық
және вербальдық
5. Ойша немесе әңгіме түрінде жасалған ақпараттық модель деп нені айтамыз?
а) материалдық                 ә) таңбалық модель        б) вербальдік модель  + Тест жауабы
1. ә)                      5. а)
2. а)                      6. ә)
3. б)                      7. ә)

4. ә)                      8. б) Әр оқушының алдында жасыл,сары,қызыл түсті
смайлик  бар.Сабақ біткен кезде үшеуінің біреуін
мұғалімге қалдыру керек.
•Жасыл  Маған сабақ ұнады, сабақ пайдалы
болды.Мен тақырыпты түсіндім. Сабақта белсенді
қатысып, тиісті бағамды алдым.
•Сары   Сабақ қызықты болды.Мен белсенді
сабаққа қатыстым, жалпы сабақ маған пайдалы
болды.
•Қызыл   Мен сабақты толығымен түсінген
жоқпын, сондықтан сабақтың пайдасы аз болды. Үй тапсырмасы
     Мазмұндау:
            Модель.Модель
түрлері.
Информатика пәніне
байланысты
материалдық модель
құрып келу. Қайсы қай модельге
Қайсы қай модельге
                    жататының
жататының

                                анықта
анықта

Таңбалық модель
Таңбалық модель
•модель
•Модельдеу
•Ақпараттық
модель
•Математикалы
қ модель
Ақпараттық модель
Ақпараттық модель
     Материалдық модель
Материалдық модель

Математикалық модель
Математикалық модель

description:
Кестені толтырыңдар
Кестені толтырыңдар

description:
Кестені толтырыңдар
Кестені толтырыңдар

intro:
Зная какие модели учащимся могут классифицировать  их на группы. Научаться создавать математические модели.Модель-составляется в наглядном виде как письменный план, схема. Такая модель создается во все времена до тех пор, пока не будет прототипом, который будет отображаться в нашем сознании.
Моделирование-создание модели(макета) объектов,процессов или явлений с целью их изучения. Благодаря моделированию можно исследовать объект, который действительно не существует или был уничтожен ранее.

title: Презентация на тему: Модель.Модель түрлері. 6 класс


extracted_text:
§48. Қатынас ыдыстар.
§49. Су құбыры. Қатынас ыдыстар
Қатынас ыдыстар Кез келген пішінді қатынас ыдыстардағы
Кез келген пішінді қатынас ыдыстардағы
тыныш тұрған біртекті сұйықтың еркін
тыныш тұрған біртекті сұйықтың еркін
беттері бірдей деңгейде болады.
беттері бірдей деңгейде болады. Егер қатынас ыдыстардың тармақтарына әр
Егер қатынас ыдыстардың тармақтарына әр
түрлі сұйықтар құйылса, бұл сұйықтардың
түрлі сұйықтар құйылса, бұл сұйықтардың
деңгейлері  бірдей болмайды.
деңгейлері  бірдей болмайды. h
1
h
2


2

1
     Қатынас ыдыстардағы әртекті сұйық
Қатынас ыдыстардағы әртекті сұйық

бағандарының биіктігі олардың
бағандарының биіктігі олардың
тығыздықтарына кері пропорционал.
тығыздықтарына кері пропорционал. Су құбыры көмегімен қаланы,
Су құбыры көмегімен қаланы,
ауылды, өндіріс пен шаруашылық
ауылды, өндіріс пен шаруашылық
орындарын сумен қамтамасыз
орындарын сумен қамтамасыз
етеді.
етеді. СУ ҚҰБЫРЫ
Тұрмыстық
 су құбыры
Өнеркәсіптік
су құбыры
Тұрғындарды ауыз сумен
қамтамасыз етеді,
заводтар мен мекемелер
дегі адамдардың тұрмыс-
тық қажетін қанағаттан-
дырады.
Өндірістік
және технологиялық
 қажеттіліктерді
қанағаттандырады Су құбырының жұмыс істеу
Су құбырының жұмыс істеу
принципі
принципі
1-су жинағыш, оған су қоймасынан су
құйылады,
 2-сорғылар; 3-тұндырғыштар; 4-сүзгі;  5-су
құбыры мұнарасы; 6-мұнарадағы таза су
жиналатын ыдыс

file_name: Қатынас ыдыстар.ppt

description:
§48. Қатынас ыдыстар.
§49. Су құбыры.

description:
Қатынас ыдыстар
Қатынас ыдыстар

intro:
Кез келген пішінді қатынас ыдыстардағы тыныш тұрған біртекті сұйықтың еркін беттері бірдей деңгейде болады.

Егер қатынас ыдыстардың тармақтарына әр түрлі сұйықтар құйылса, бұл сұйықтардың деңгейлері бірдей болмайды.

Қысымдары тең болғанда, тығыздығы үлкен сұйық бағанының биіктігі тығыздығы аз сұйық бағанының биіктігінен кем болады.

Қатынас ыдыстардағы әртекті сұйық бағандарының биіктігі олардың тығыздықтарына кері пропорционал.

title: Қатынас ыдыстар


extracted_text:
Тұрақты магниттер,магнит
өрістері,Жердің,аспанның магнит  өрістері
туралы  түсінік  беру
Оқушылардың  логикалық ойлау қабілеттерін
сөз байлығын дамыту,іскерлік дағдыларын
дамыту,
қалыптастыру.
Алған біліміне жауапкершілікпен  қарауға ,өз
сенуге,өзін және жолдасын бағалай білуге
мүмкіншілігіне
тәрбиелеу.
Жаңа сабақ меңгерту 1.Металдардағы еркін электр
     зарядын тасымалдаушылар:
А)электрондар
              ә)оң йондар
  б)теріс йондар
     2.Металл бұйымдарының
       б)гальваникалық элементтер
бетін  басқа металдың
жұқа қабатымен жабу:
А)гальванопластика
ә)гальваностегия
3.Электролит арқылы
 0,5А ток күші өткенде,
 20мин ішінде  катодта
  236мг мысжиналды.
Мыстың электро
  химиялық эквиваленті:
 А)0,394мг/Кл
 ә)0,404мг/Кл
б)0,504мг/Кл
1.Газдардағы электр зарядын
тасымалдаушылар:
А)оң йондар
Ә)оң және теріс йондар
Б)электрондар мен оң және
теріс зарядталған йондар
2.Электролит арқылы электр
тогы өткенде,электродтарда
зат бөліну процесі:
А)әлектролиттік диссоциация
Ә)электролиз
Б)рекомбинация
3.Катодтан 4А ток өткенде
30мин ішінде қанша  никель
бөлінді?К=2,03х10(7)кг/Кл
А)2г    ә)1,5г    б)0,5г
1.Электролиттерде зарядты
тасымалдаушылар қандай
бөлшектер?
А)Электрондар мен
кемтіктер
Ә)Электрондар
Б)оң және теріс йондар
2.Электриттерде әр аттас
йондардың  молекулаға
бірігу процесі:
А)электролиз
Ә)рекомбинация
Б)электролиттік
диссоциация
3.Катаодтан 5А ток өткенде
50мин ішінде қанша күміс
бөлінеді?К=1,118х10(6)кг/Кл
А)16,8г
Ә)20г

file_name: 52.Тұрақты магниттер.52.Тұрақты магниттер..ppt

intro: Тұрақты магниттер немесе қарапайым магниттер-магниттелуін ұзақ уақыт сақтайтын денелер.Мысалы,табиғи магниттік теміртас(магнетит). Тогы бар шарғының ішіне шыныққан болаттан жасалған өзекше орнатып,осындай магнит алуға болады.Токты ажыратқаннан кейін ол темір өзекше сияқты магниттелуін жоймайды. Магниттің әр түрлі бөліктері әр түрлі магниттеледі.Ең көп магниттік тартылу күші магниттік полюстер деп аталатын магниттің ұштарында.Оның екі,магниттік қасиеттері бойынша бір-біріне ұқсамайтын полюстері бар:солтүстік (N) және оңтүстік (S).Ал оларды қосатын түзу магнит тілшесінің осьі деп аталады. Егерде магнитке тағы бір магнитті жақындатсақ,онда олар айналып,бір-біріне қарама-қарсы полюстерімен қарап тұрады.Мысалы,магниттің солтүстік полюсі екінші магниттің солтүстік полюсінен тебіліп,оңтүстік полюсіне тартылады және керісінше. Магнитке барлық заттар бірдей тартылмайды.

title: Тұрақты магниттер


extracted_text:
§§33.34. Күш. Деформация. Күш – денелердің өзара әрекеттесуін сипаттайтын
шама.
Мысалдар: Күш сандық мәнімен және бағытымен сипатталатын
физикалық шама.
Сызбада күш ұшында бағыты көрсетілген түзу
кесінді түрінде беріледі.
Күш өлшем бірлігі  1 Н. Дене пішінің немесе өлшемдерінің өзгеруін
деформация деп атайды.
Деформация түрлері: пластикалық және серпімді.
    Күш әрекеті тоқталғаннан кейін, дене өзінің бастапқы пішіні мен
өлшемін өзгертетін болса, мұндай деформация плаcтикалық деп
Күштің әрекеті тоқтағаннан кейін дененің бастапқы пішіні мен
аталады.
қайтадан қалпына келетін болса, мұндай деформация серпімді деп
өлшемі
аталады. Деформациялаушы күшке қарамқарсы бағытталған
күш серпімділік күші деп аталады.
Мысалдар:

file_name: Күш. Деформация.ppt

description: §§33.34. Күш. Деформация.

intro:
Күш (лат. fortis) - материалдық нүктеге немесе денеге басқа денелер немесе өрістер тарапынан болатын механикалық әсердің өлшемі.[1]

Күнделікті өмірде біз «күш» ұғымы арқылы бір дененің екінші бір денеге әрекетін сипаттаймыз. Мысалы, қолдың допқа, желдің қайық желкеніне, магниттің темірге, судың жүзгішке әрекеті туралы айтуға болады. Сонымен қатар бұл ұғым ауыспалы мағынада да қолданылады.

Күш деп дененің басқа денелер тарапынан болатын әрекеттің нәтижесінде үдеу алатынын сипаттайтын және осы әрекеттің өлшемі болып табылатын физикалық шаманы айтады.

title: Күш


extracted_text:
Сабақтың  өтілу
моделі
І
Тақырыбы
VIІІ
 Бағалау
ІІ
 Мақсаты
 Үй тапсыр
ІІІ
масы
№498
VIІ
 Қорытын
дылау
 ІV
 Өткенді
қайталау
V
Жаңа
 материал
 VI
Жаңа
материалды
бекіту
20 жаттығу

  Сабақтың  өтілу моделі Ашық сабақ
Сабақтың тақырыбы: Қысым
7 сыныбы Мақсаты
     Оқушыларға күштің
әрекет тіреу ауданына
тәуелді болатыны, қысым,
қысымның бірліктері
туралы түсінік беру. Өткен тақырыпты
қайталау.
 1) Сұрақ – жауап алу
1.Табиғат туралы ғылым.
2. 106 дәрежесі қалай аталады?
3. Күш деген не?
4.«Жұпардың иісін жасыра алмайсың»бұл қай
    құбылысқа негізделген?
5.Заттың үш күйін ата.
6.Жарық жылдамдығының шамасы неге тең?
7.Аспан денелерін зерттейтін ғылым.
8.Жердің серігі.
9.Найзағайдың пайда болуы туралы шынайы
болжамды ұсынған ғалым.
10.Астрономиядағы ең негізгі зерттеу құралы?
11.Ұзындықтың халықаралық бірліктер жүйесіндегі
     өлшемі не?
12.Траектория нешеге бөлінеді? 2) Лабиринт шешу.
Мектептен үйге  жету үшін, физикалық
шамалардың өлшем бірліктерін  білу
керек.
Мекте
п

Үй
Үй 3) «Сиқырлы текше»
эксперимент жүргізу.
қалай
піскен
ажыратуға
№1  Шикі  жұмыртқаны
жұмыртқадан
болады?
Тәжірибе  жасап  көрсет.  Берілген
құралдар:  Тарелка,  2  жұмыртқа,
сызғыш. №2  Конверт ішінде кілт
жатыр. Осы кілтті конвертке
қол тигізбей қалай алуға
болады?
Берілген құралдар: Кілті бар
конверт, қайшы, су, сіріңке. №3  Велосипедші Адан Вға
дейінгі жолды жүріп өтті. Бұл
жағдайда велосипедтің алдыңғы
және артқы дөңгелектерінің
жүріп өткен жолдары бірдей ме? Жаңа сабақ.
Біз күнделікті тұрмыста қайшы, ине, пышақ сияқты
алуан түрлі құралдарды пайдаланамыз. Алайды
олардың әсері осы күш түскен беттің ауданына
тәуелді болатынын байқай бермейміз. Мысалы,
матаны ұшы доғал инеге қарағанда, үшкір инемен
тесу оңай; өткір пышаққа қарағанда өтпейтін
пышақпен кесу қиын. Сол себепті құралдардың
кесетін жүзінің ауданын кішірейтіп,  өткірлеу үшін
әр уақытта да оларды мұқият қайрауға
тырысамыз. Сондықтан құралдар мен
аспаптардың әсерін есептегенде бір дененің басқа
бір денеге түсіретін күшінің мәнін ғана емес, осы
күш түсірілетін беттің ауданын да білу маңызды. Мынадай тәжірибе қарастырайық.
Жіңішке төрт аяғы бар үстелшені
төңкеріп, ыдыстағы құмның үстіне
қояды да, оны массасы 5 кг гір
таспен бастырады. Бұл жағдайда
үстел құмға батпайды. Ал
үстелшенің жоғары қаратып, үстіне
сондай гір тас қойғанда, оның аяғы
құмға батып кетеді. Сол сияқты адамның қармен жүруі қиын, өйткені
ол қадам басқан сайын қарға омбылайды. Ал
аяғына шаңғы байлаған адам қар үстімен жеңіл
жүре алады.  Мұның себебі не? Шаңғы мен де
шаңғысыз да адам қарды өзінің салмағына тең
бірдей күшпен басады. Бірақ ол күштің бұл екі
жағдайдағы әрекеті бірдей емес, себебі шаңғы
бетінің ауданы адамның табанының ауданынан
жиырма еседей үлкен, сондықтан ол шаңғымен
тұрғанда қар бетінің әрбір шаршы сантиметр
ауданын шаңғысыз тұрғандағыдан гөрі жиырма
еседей аз күшпен басады. Белгілі бір бетке түсетін күш
әрекетінің нәтижесін сипаттайтын
шаманы қысым деп атайды, оны р
әріппен белгілейміз және ХБЖде
қысымды Па өлшейміз Қысым формуласы
F
/
S
P
=
Fкүш
Sаудан
кысым
к‰ш
аудан Өлшем бірлігі
Па 
1
Н
21
м
    ХБЖда қысым Паскальмен өлшенеді.
Па
гПа=100 Па=102 Па
кПа=1000 Па=103 Па
МПа=100000 Па=106 Па ЕСЕП
Кітаппен жұмыс:
 20жаттығу: №1, №2 Қосымша материалмен жұмыс:
Лукашик В.И.
78 сынып
тарға  арналған
«Есептер
жинағы»нан
есептер
шығарамыз.
Жауабы:
№ 95 20 Па
№101  1600 Н Физикалық диктант
1.Белгілі бір бетке түсетін күш
әрекетінің нәтижесін сипаттайтын
шама?
2.  Қысымды қалай анықтайды?

 3.  Қысымның қандай бірліктерін
      білесіңдер? Оқушылардың  қысым  туралы  ойын  білу
үшін ассоциация толтырайық.
қадам
Келесі
немесе
отбасылық  әдіспен  оқушыларға  мәтіндер
таратылады
–  ЖИГСО
  Екі
топқа  бөлемін.  Ортаға
текст
тасталып, оқушылар талқылайды.
Білемін

  Кейін  орындарына  отырып,  тексттен
оқығанын кестеге толтырады.
Білгім келеді

Үйрендім Талқыланатын текст
дене
бетіне
іргетасының
Қысым  (орыс.  давление  )  бір  дене
(мысалы,
екінші
грунтқа,
ғимарат
сұйықтықтың  ыдыс  қабырғасына,
қозғалтқыш цилиндріндегі  газдың
піспекке,  т.б.)  әсер  еткенде  пайда
болатын  қалыпты  күштің  (дене
перпендикуляр)
бетіне
сипаттайтын
қарқындылығын
физикалық шама. VІ. Бағалау. Бағалау парағы
Оқушының атыжөні
Белсенділігі
Үй тап.
Есеп
шығару
Физикалық
диктант
Қорытынды
бағасы
Абаева Сағыныш
Айтуар Арайлым
Ахмедияева Айгерім
Әбдешов Нұрболат
Баймашева Гүлім
Бегалы Шерхан
Даханов Бексұлтан
Егембердиев Ғабиден
Икрам Зарина
Қожанбердиев Талғат
Қалыбай Фариза
Қалмен Назерке
Қалқаман Еркеғали
Қойбағар Аслан
Қуанышбекова Арайлым
Мадиканова Мадина
Мейрамбек Айымторы
Мнажатов Айзат
Ордабек Несібелі
Мұратова Айжан
Үмбетова Марал
Өтепбергенов Фархат
Қыдырәлі Қайсар
Тұрарова Айсұлу
Мұхамед Аяулым Үйге тапсырма
Күнделікті енді ашайық
Үй тапсырмасын жазайық.
 Қысымнан алған білімді,
Ұмытпай есте сақтайық.

Ф 43, 14 тапсырма,
20 жаттығу №3 Сабақ аяқталды.
Рахмет

file_name: Қысым .pptx

description:
ЕСЕП
Кітаппен жұмыс:
 20жаттығу: №1, №2

description: VІ. Бағалау.

description:
Сабақ аяқталды.
Рахмет

intro:
Қысым (орыс. давление ) бір дене екінші дене бетіне (мысалы, ғимарат іргетасының грунтқа, сұйықтықтың ыдыс қабырғасына, қозғалтқыш цилиндріндегі газдың піспекке, т.б.) әсер еткенде пайда болатын қалыпты күштің (дене бетіне перпендикуляр) қарқындылығын сипаттайтын физикалық шама. Егер денеге әсер ететін күш оның бетіне біркелкі таралса, онда қысым (р) былай өрнектеледі: {\displaystyle p={\frac {F}{S}}\ {\mbox{of}}\ p={\frac {dF}{dS}}} {\displaystyle p={\frac {F}{S}}\ {\mbox{of}}\ p={\frac {dF}{dS}}}

Мұндағы S – дене бетінің күш түсетін бөлігінің ауданы, F – сол бөлікке перпендикуляр түсірілген күштердің қосындысы. Күш біркелкі таралған жағдайда қысым дене бетінің барлық нүктесінде бірдей болады, ал күш біркелкі таралмаса, онда қысым бір нүктеден екінші нүктеге өткен сайын өзгеріп отырады. Тұтас, үздіксіз орта үшін сол ортаның әрбір нүктесінің қысымы туралы ұғым енгізіледі. Бұл ұғым сұйықтық пен газ механикасында маңызды рөл атқарады.

title: Қысым


extracted_text:
НАЦИОНАЛЬНЫЙ
ЧУВАШСКИЙ КОСТЮМ
Кирилюк Е.А. Чувашский национальный костюм отражает
историю развития, климатические условия
существования и образное мышление
чувашского этноса. Костюмы чувашей и их орнаментация различались по трем
этнографическим группам; анатри, анат енчи, вирьял. 1. Группа чувашей на улице 1907год.
2. Самарская губерния,
Село Большое Микушкино, 1888год Мужская и женская традиционная
рубаха КЁПЕ ЖЕНСКИЕ ОДЕЯНИЯ
1. Девичья рубаха (г.Шумерля)
2. Узор КЁСКЕ
3. Вышитый передник ЧЁРСИТТИ 1. Чувашские дети
2. Вышивальщица. Казанская губерния,
чебоксарский уезд   Деревня Пустынькассы
1930 е гг. МУЖСКИЕ ОДЕЯНИЯ
Чувашский праздничный мужской костюм ШУПАР  халат их домотканой ткани белого
цвета ГОЛОВНЫЕ УБОРЫ
ТУХЬЯ  девичий головной убор ХУШПУ – женский головной убор ОБУВЬ
САПАТА – лапти из липового лыка Современная чувашская одежда Чебоксарский трикотаж Жители
с.Старые АЙБЕСИ в чувашских национальных
костюмах СПАСИБО ЗА ВНИМАНИЕ

file_name: Национальный.pptx

description: ХУШПУ – женский головной убор

description:
ОБУВЬ
САПАТА – лапти из липового лыка

description: Современная чувашская одежда

description: Чебоксарский трикотаж

description: СПАСИБО ЗА ВНИМАНИЕ

intro: Чувашский национальный костюм отличается красотой вышивки и украшений, славится своей оригинальностью и многогранностью. Основные цвета, которые используются в костюмах, белый, символизирует чистоту, его обязательно одевают по праздникам. Все швы на одежде вышивают тесьмой красного цвета, который символизирует жизнь. Чуваши производили ткани и изготавливали растительные красители в домашних условиях еще до 1850 года.

title: Презентация "Национальный чувашский костюм" для дошкольников


extracted_text:
корову
Выгодно ли держать
Выполнил:
Винокуров
Саша
ученик 7 Моя семья  проживает в селе Хатырык Намского
улуса, в частном доме, имеет приусадебный
участок. Выращиваем овощи, что немного
помогает сэкономить расходы на питание. Но
так как человеку необходимо получать в пищу
животный белок, а мясо очень дорого стоит,
мы держим в своем хозяйстве корову.
В выборе моей исследовательской работы по
теме «Выгодно ли держать корову» послужили
слова моей бабушки о том, что держать корову
выгодно, чем покупать готовую продукцию в
магазине или на рынке. Цель: выяснить, выгодно ли сельской
семье держать корову в личном
подсобном хозяйстве
Задачи:
Провести наблюдение за животными в
подсобном хозяйстве
Рассчитать затраты и прибыль за
содержание коровы на целый год
Определить выгодно ли сельской семье,
на сегодняшний день, содержать
корову в домашнем хозяйстве.
Объект исследования: Крупно-
рогатый скот • Гипотеза:
Подсобное хозяйство помогает в экономии
семейного бюджета наших семей.
• Метод исследования:
Экономические расчеты
• Теоретическая значимость:
исследования определилась тем, что   его
результаты позволяют расширить и
углубить знания  о приусадебном
хозяйстве.
• Практическое значение: Выяснение
пользы подсобного хозяйства для бюджета
сельской семьи. Личное подсобное хозяйство является
существенным источником
пополнения доходов семьи, её
семейного бюджета.
Мы имеем свое подсобное хозяйство. В
нашем хозяйстве 9 крупно-рогатых
скотов. Из них 4 коровы. В летнее время мы всей семьей косим
сенокос для наших коров в остров
«Кэнэли» и «Саппыйа». В этом году мы 21
тонн косили сено.
Почти 7 месяцев доим коров.  С мая месяца
по октябрь сдаем молоко. В течение
этого периода сдали 5 тонн молока. В этой осенью две головы КРС
забили на мясо.
Я сам помогаю бабушке и дедушке
на подсобное хозяйство. Расходы для содержания
одной коровы
Вычисляем расход на сено.
243 дня х 12 кг сена = 2916 кг в год
на одну корову.
2916 кг = 2,916 т ≈ 3 т.
1т сено = 5000 рб
3 т х 5000 рб = 15000 рублей
Для покупки сена на 1 корову уходит
15000 рублей. Расходы для содержания
одной коровы
комбикорма.
• Вычисляем сколько расходуется на
243 дня  х 2 кг комбикорма = 486 кг
в зимний период.
122 дня х 1 кг = 122 кг
486 кг + 122 кг = 608 кг.
608 кг : 40 кг = 15,2 ≈ 15 мешок
15 х 800 рб = 12000 рублей Мы суммируем расходы на сено и
комбикорм на 1 корову:
15000 + 12000 = 27000 рб.
Для содержания одной коровы
мы затратили 27000 рублей Расход для содержания теленка
Одна корова приносит каждый год одного теленка
• На выращивание одного теленка до забоя примерно
требуется половина расхода коровы.
Вычисляем расход на сено.
рублей
Вычисляем сколько расходуется на комбикорма.
15000 : 2=7500 рублей
12000 : 2= 6000 рублей.
Суммируем расходы сена и комбикорма на 1 теленка:
7500 + 6000 =13500 рублей.
– Для содержания одного теленка мы затратили 13500
Расход воды для КРС
• За потребление воды для КРС и молодняка мы не
платим. Сами идут на водопой из проруби озера. Расход содержание коровы и
теленка
Вид
продукта
Сено
Комбикорма
Вода
Пастбище
Цена (руб.)
Колво
Стоимость(руб.)
5000
800
0
0
4,5 т
22 м
0
0
22500
17600
0
0
Всего расходов
40100 3. Расчет финансовых доходов
от содержания коровы
Продукты
Колво
цена
стоимость
молоко
мясо
1610 литров
40
64400
200 кг
400
80000
Всего доход 144400 Формула рентабельности
содержания одной коровы
P = S д – Sз
• P- рентабельность
• Sз-сумма затрат- 40100 рублей.
• Sд-сумма дохода- 144400 рублей.
Р=144400 – 40100 = 104300 рублей.
Рентабельность: +104300
рублей Заключение
Но не смотря на все трудности «держать корову»
выгодно, она действительно является
кормилицей для сельской семьи. Имея корову,
можно обеспечить семью мясом и молоком. Для
огорода получится навоз, который необходим
для выращивания овощей. Продукт, который мы
потребляем без консервантов и химических
добавок полезен для здоровья.  Чтобы получить
выгоду из подсобного хозяйства, нужен
экономический подход, старание и трудолюбие.

Я сделал себе вывод:
• В сельской местности выгодно, то есть
рентабельно  заниматься подсобным хозяйством Спасибо за
внимание!

file_name: Винокуров Саша ХатСОШ.pptx

description:
Спасибо за
внимание!

intro:
презентация на тему Выгодно ли держать корову.
 Моя семья  проживает в селе Хатырык Намского улуса, в частном доме, имеет приусадебный участок. Выращиваем овощи, что немного помогает сэкономить расходы на питание. Но так как человеку необходимо получать в пищу животный белок, а мясо очень дорого стоит, мы держим в своем хозяйстве корову.

title: презентация Выгодно ли держать корову


extracted_text:
Выявить особенности исторического
развития России в годы правления Ивана
IV.
Задачи урока:
 Раскрыть содержание  основных реформ
Ивана IV. Цели их проведения.
Понимать  причину  введения Опричнины
 Узнать основные  направления внешней
политики Ивана IV.
 Уметь работать с картой, источниками,
иллюстрациями I. Елена Глинская и боярское
правление.
   II. Детство Ивана IV.
   III. Венчание на царство.
   IV. Избранная рада.
   V. Первые реформы. Судебник
1550 г. Стоглав. Иван IV Грозный
(15301584 г.)
 царь и великий князь
всея Руси, старший сын
великого князя Василия
III Иоанновича от
второго брака с
княгиней Еленой
Васильевной Глинской. Иван IV Грозный родился 25
После смерти отца 3-летний
января 1530 года.
Иван («прямое имя» по дню
рождения — Тит) остался на
попечении матери, умершей в
1538, когда ему было 8 лет.
Иван рос в обстановке
дворцовых переворотов.
Убийства, интриги и
насилия, окружавшие его,
способствовали развитию в
нем подозрительности,
мстительности и жестокости.
впечатлений царя в юности
были «великий пожар» и
Московское восстание 1547.
Одним из сильных
Отец
Василий III
Мать
Елена Глинская 16 января 1547 в
Успенском соборе
Московского Кремля
состоялось торжественное
венчание на царство
великого князя Ивана IV.
На него были возложены
знаки царского достоинства:
крест Животворящего
Древа, бармы и шапка
Мономаха. После
приобщения Святых Тайн
Иван Васильевич был
помазан миром.
Царский титул позволял
занять существенно иную
позицию в дипломатических
отношениях с Западной
Европой.
Шапка
Мономаха
Животворящего
Крест
Древа ЦАРЬ
Казна
Приказы
Избранная
рада
Боярская
дума
Земский
собор
Уездны
е
дворяне
Земские
старосты
Губные
старосты
Посадские
люди
Воеводы
Дворянское
народное
ополчение
Наряды
пушкарей
Стрелецкие
полки
Митрополит
Московский и
всея Руси
Церковный собор
Епископы
Игумены
Приходские
церкви 1. 1549созыв Земского собора.
2. 1550Судебник (подтверждение Юрьева дня).
3. 1550начало создания стрелецкого войска.
4. 1551г Стоглав (церковный собор)
В сер 16 в. на Руси сложился новый порядок
государственного управления:
• При царе стоял двор из потомков удельных
князей и бояр.
• В Подмосковье царь расположил гвардию
«Избранную тысячу».
• При царе стали формироваться органы
государственной власти  приказы.
• Вначале Иван давал приказ выполнить поручение
и вокруг боярина появлялись помощники.
•Некоторые приказы стали постоянными.
•На  местах власть принадлежала наместникам,
которые жили за счет кормлений.
«Государев совет».
«Государев совет».
Миниатюра XVI XVI в.в.
Миниатюра Даты для запоминания
 1533—1584 гг. — правление Ивана IV Грозного
1547 г. — венчание Ивана Грозного на царство
1549—1560 гг. — Избранная рада, реформы
1549 г. — первый Земский собор
1550 г. — Судебник Ивана Грозного
1551 г. — церковный собор, Стоглав
 Боярин — человек, получивший высший думный чин; любой
вотчинник; равен понятию барин.
Дворяне — служилые люди, вошедшие в состав Государева
двора.
Избранная рада — формально негосударственное учреждение,
фактически — правительство России в
1549—1560 гг.
Стоглав — церковный собор 1551 г. Сборник, содержащий
описание деяний и постановлений собора. Разделен на 100 глав,
отсюда название. Установил единое Богопочитание и обряды,
церковные каноны.
Каноны — общие правила церковной жизни.
Приказ — орган центрального управления.

file_name: Иван 4. 1.ppt

intro:
Урок по теме: "Начало правления Ивана 4"
Цели урока:
Выявить особенности исторического развития России в годы правления Ивана IV.
Задачи урока:
Раскрыть содержание  основных реформ Ивана IV. Цели их проведения.   Понимать  причину  введения Опричнины
Узнать основные  направления внешней политики Ивана IV.
Уметь работать с картой, источниками, иллюстрациями

title: Презентация по теме:"Начало правления Ивана 4"


extracted_text:
1. Мұғалім: кеше, бүгін, ертең
2. “Танысайық , бұл мен...”
3. Менің жетістіктерім
4. Менің сүйікті оқушыларым
5. Менің хоббиім
6. Интернет – өмір талабы
7. Презентацияларым Алғашқы рет мен 1990 жылы 6 сәурде
№5 орта мектепке хатшы ретінде  жұмысқа
қабылдандым. 1999 жылдан бастап
2004 жылға дейін   СМПУтін бітірдім .
20042005 оқу жылынан бастап бастауыш
мұғалімі боп ауыстырылдым.
20062008 жылдары информатика пәнінің
мұғалімі мамандығы бойынша СМПУтін
сырттай бітіріп, сол жылдан бастап
информатика пәнінен сабақ беремін. Ақпараттар ағыны ағылған, түрлі
             хабарлар тасқыны тасыған жаңа
          ғасырдағы  мұғалімі болып, озық
        техникалық , электрондық құралдарды,
компьютерді жетік білетін өз пәнін өмірімен
    байланыстыра алатын, ақпаратшыл және
  рухани өсуіне, әдеби – мәдени дамуына басты
     ықпал  жасаушы, ұлтжанды патриоты
                болуы  керек. Ұстаз өте әдепті, әділ, шыншыл,
өзінің терең білім – білігі жоғары
мәдениеттілігі мен ақыл – парасат
тылығымен үлгі болғаны жөн.
                      Ертедегі Фея сияқты

                      бір секундтың ішінде
                      сиқырлы таяқшамен
                      жүргізгендемұғалімнің
                      барлық жұмыстары
                      орындалып  тұрса  ғой

                      деп ойлайды. Ұстаз шәкіртіне ана да, әке де
болады. Шәкірттерін туған ата –
анасындай баурап, оның жанын
терең түсінетін балажан, кішіпейіл,
қайырымды, инабатты, жанын сала
жақсылық жасайтын, әр қашан
қасынан табылатын кейіпкер
Бетман секілді гумманист болса деп
елестетеді. Отағасы :
Маған көп көңіл
бөлсе, жұмыстан
келгенде үйде болып,
дәмділеп шәйін
берсе.
Ұлым:Үйде жалғыз
қалмасам, анам
сабақтан тез келіп
қасымда болса. Ұстаздықтың ауыр жолын өткенімен,
Таңдап алдым, сыйлы болып көпке елдің
Қиынсынбай бар міндетін бірінде
Ұлағатты ұстаздықтың шарықтап көгінде.

Сегіз қырдың бар сырын  меңгердім
Ғасырлардың арасын  теңгердім
Күн өткенмен, жылыстап жыл кеткенмен
Оқушыма  білім беріп еш таусылмас мейірім

Атына затың дағы мінезімде
Сай боп тудым ұстаз негізінде.
Әрқашан күндей болып шуақ шашып
Перизат Мұратқызы боламын мен. Мұғалім өткен тәжрибесін
жаңа мен ұштастыра алатын кәсіби
қызығушылығы жоғары танымы биік,
бастаған ісінің нәтижесін көре алатын,
ғылыми зерттеу жұмыстарын таңдай
білетін, педагогикалық үрдістің
заңдылықтарымен етене таныс,
оқытудың әдістемелік жаңалықтарынан
хабардар, оқыту үрдісін
ізденімпаздықпен арттыратын өз ісінің
шебері болуы керек.

file_name: презентация-визитка.ppt

intro:
1. Учитель: вчера, сегодня, завтра.
2. "Давайте познакомимся, это я...”
3. Мои достижения.
4. Мои любимые ученики.
5. Моя хобби.
6. Интернет-требование жизни.
7. Презентации.
Учитель: вчера, сегодня, завтра.
Впервые я 6 апреля 1990 года принята на работу в качестве секретаря в среднюю школу №5.С 1999 года по 2004 год окончила СГПУ .С 2004-2005 учебного года учитель начальных классов

title: Визитка учителя.Презентация