file_name: YANGI SLAYD.ppt

description:
Ta‘limiy   maqsad :  o’quvchilarga metallmaslar
  haqida  umumiy  tushunchalar berish ,metall
maslarning  umumiy  xossalari  bilan tanishtirish .

 o’quvchilааrni vatanni
rni vatanni
b)Tarbiyaviy maqsad: o’quvchil
  sevish  va uni vatanparvarlik  ruhida tarbiyalash
sevish  va uni vatanparvarlik  ruhida tarbiyalash
,darslikdan tashqari adabiyotlarni o’qishga da’vat
,darslikdan tashqari adabiyotlarni o’qishga da’vat
  etish  ekologik dunyoqarashni   kengaytirish ,
etish  ekologik dunyoqarashni   kengaytirish ,
estetik didni,axloqiy sifatlarni kamol toptirish .
estetik didni,axloqiy sifatlarni kamol toptirish
d)rivojlantiruvchi maqsad:O’quvchil
O’quvchilааrni mustaqil
rni mustaqil
  fiikrlashga o’rgatish,nutq madaniyatini oshirish,
fiikrlashga o’rgatish,nutq madaniyatini oshirish,
o’zo’zini boshqarishga yo’naltirish,hozir javoblik,
o’zo’zini boshqarishga yo’naltirish,hozir javoblik,
topqirlik xususiyatlarini rivojlantirish.
topqirlik xususiyatlarini rivojlantirish.

description:
I. Darsning
maqsad   va
vazifalari
II . O’quv
jarayonining
mazmuni
III.  O’quv   jarayonini
 tashkil  etish
texnalogiyasi
IV . Kutiladigan
natijalar
V. Kelgusi  rejalar
 o’quvchilааrni vatanni  sevish  va uni vatanparvarlik  ruhida
rni vatanni  sevish  va uni vatanparvarlik  ruhida
osTa‘limiy   maqsad :  o’quvchilarga metallmaslar, ularning atom tuzilishi va umumiy
xsalarini umumlashtirish   .Bilim va malaka ko‘nikmalarini
 hosil qilish
b)Tarbiyaviy maqsad: o’quvchil
tarbiyalash,darslikdan tashqari adabiyotlarni o’qishga da’vat etish  ekologik
tarbiyalash,darslikdan tashqari adabiyotlarni o’qishga da’vat etish  ekologik
dunyoqarashni   kengaytirish ,estetik didni,axloqiy sifatlarni kamol toptirish .
dunyoqarashni   kengaytirish ,estetik didni,axloqiy sifatlarni kamol toptirish
O’quvchilааrni mustaqil fiikrlashga o’rgatish,nutq
d)rivojlantiruvchi maqsad:O’quvchil
rni mustaqil fiikrlashga o’rgatish,nutq
madaniyatini oshirish,o’zo’zini boshqarishga yo’naltirish,hozir javoblik,topqirlik
madaniyatini oshirish,o’zo’zini boshqarishga yo’naltirish,hozir javoblik,topqirlik
xususiyatlarini rivojlantirish.
xususiyatlarini rivojlantirish.
Shakl:    guruhlar   bilan ishlash
Metod: Ko`rgazmali ,amaliy
Vosita:  8sinf  kimyo dasligi , davriy jadval , shtativ probirkalar
Usuli:guruhlar bilan ishlash kompyuterdan tuzilgan  amaliy  ko’rgazmali
materiallar
O‘qituvchi :o’quvchilarga metallmaslarning xossalari bilan tanishtirish
O’qituvchi :  o’quvchilarga metallmaslarning umumiy xossalari bilan   tanishtirish
O’quvchi :  mavzu   yuzasidan  olgan  bilimlari   mustahkamlanadi , o’zi   mustaqil  fikrlay
olish  va   lkimyoviy masalalarni  bajara  oladi .
O’qituvchi :Yangi mavzular bo’yicha o’quvchilarni qiziqtirish   va   fikrlash qobilyatini oshirish

description:
Haftada bor yetti kun,
 Yetti kunu, yetti tun.
 Qani ayting bolalar,
 Bugun qaysi qanday kun?
O’quvchilar
qalaysiz ?
Qalay   emas  oltimiz
Zarafshonning faxrimiz

“Vodorod”guruhi
“Kislorod”guruhi
“Uglerod”guruhi
“Vodorod”guruhi“Uglerod”guruhi“Kislorod”guruhi

description:
“Vodorod”guruhi
“Kislorod”guruhi
“Uglerod”guruhi
Vodorod  davriy  sistemaning
boshida  joylashgan metallmas
bo`lib  hisoblanadi samoda  vodorod
 atomlari geliyga aylanish  jarayoni
yuz berib ,bu termoyadro  reaksiyasi
deyiladi ,va bunda quyosh  uchun
asosiy energiya manbai hosil bo`ladi
Uning 3 ta  izotopi mavjud . 2tasi
tabiy  1 tasi suniy .Allatropiyasi ham
3ta ,atomar vodorod ,para spinli
vodorod , orto spinli vodorod .
Kislorod  davriy sistemaning 6
guruhchasida joylashgan
metallmas,bo`lib havoda  hajmiy
jihatdan 21%,massa jihatdan 23%ni
tashkil etadi ,yer qobig`Ining 47%ni
tashkil etadi .O`rtacha og`irlikdagi
odam (70kg)odamning 45 kg ni
kislorod tashkil etadi.Inson 1 kunda
750 litr kislorod yutib ,657 litr
karbonat angidrid chiqaradi .
Davriy jadvalning 4guruhida
joylashgan metallmas bolib lotincha
ko`mir so`zidan olingan .Tabiatda
erkin holatda uglerod  olmos va
grafit shaklida uchraydi .Uglerod
o`simlik va hayvonot dunyosining
asosiy tarkibiy qismidir.Uning  olmos
,karbin ,grafit va fullerilen shaklidagi
allatropiyasi mavjud.
“Vodorod”guruhi “Uglerod”guruhi“Kislorod”guruhi

description:
O’quvchilar  bugun
dars   jarayonida qaysi
o’quvchilar  va qaysi
guruh haqiqiy oltin
ekanligini isbotlaydi
 O’quvchilar  bugun dars   jarayonida qaysi o’quvchilar  va qaysi guruh haqiqiy oltin ekanligini isbotlaydi

description:
Darsning turi :
Noan’anaviy
Darsning    usuli :guruhlar
bilan ishlash kompyuterdan
tuzilgan  amaliy
ko’rgazmali  materiallar
Darsning jihozi :8-sinf
kimyo dasligi , davriy
jadval , metallmaslar
jadvali ,metallmaslar
reaktivlari.                  ,

2SOH
4
Texnik vositalari:
proyektor,ekran va
kompyuter
Darsning borishi :
1.Salomlashish
2.Navbatchini aniqlash
3.Sinf tozaligini  tekshirish
Darsning turi :Noan’anaviy Darsning    usuli :guruhlar bilan ishlash kompyuterdan tuzilgan  amaliy  ko’rgazmali  materiallar  Darsning jihozi :8-sinf  kimyo dasligi , davriy jadval , metallmaslar  jadvali ,metallmaslar reaktivlari.                  ,            Darsning borishi :1.Salomlashish 2.Navbatchini aniqlash 3.Sinf tozaligini  tekshirishTexnik vositalari: proyektor,ekran va kompyuter

description:
1.Tashkiliy   qism                                         3  daqiqa
2.Pedagogik  iqlim yaratish
a) Oyning muhim sanalari                           4 daqiqa
3.O’tilgan  mavzuni so’rash va
 mustahkamlash                                          7  daqiqa
4.Yangi mavzu  bayoni                                 12  daqiqa
a) Davriy jadvaldagi o`rni
b) Atom tuzilishi
c) Kimyoviy  boglanishi
5. Yangi mavzuni mustahkamlash
6.Metallmaslarning ahamiyati.                      4daqiqa
7. Krassvord  yechish                                     7 daqiqa
8. Inson va ekologiya                                     4 daqiqa
9.Darsning xulosasi                                        2 daqiqa
10. Uyga  vazifa                                              2 daqiqa

1.Tashkiliy   qism                                         3  daqiqa2.Pedagogik  iqlim yaratish  a)Oyning muhim sanalari                           4 daqiqa3.O’tilgan  mavzuni so’rash va  mustahkamlash                                          7  daqiqa4.Yangi mavzu  bayoni                                 12  daqiqaa)Davriy jadvaldagi o`rnib)Atom tuzilishic)Kimyoviy  boglanishi 5. Yangi mavzuni mustahkamlash               6.Metallmaslarning ahamiyati.                      4daqiqa7. Krassvord  yechish                                     7 daqiqa8. Inson va ekologiya                                     4 daqiqa9.Darsning xulosasi                                        2 daqiqa10. Uyga  vazifa                                              2 daqiqa

description:
A li s
e
a
o
v
p
h
t
t
v
o i y
a
r   N
d
a ll u
n
u
n   k
a
g
Bugun darsimizda   sizlar   o’quvchi  sifatida
emas , turli xil kasb egalari  sifatida ishtirok
etasiz . Sinfimizda  bo’lajak shifokorlar  ,
jurnalistlar  , labarantlar , dorishunoslar  va
bo’lajak ustozlar  o’tirishibdi . Qani
jurnalistlar bizni  kun yangiliklari bilan
tanishtirsin

Bu   oyda muhim
bo’lgan sanalarni
ayting
Ozoz o`rganib dono bo`lur
Ozoz o`rganib dono bo`lur
Qatra qatra yigilib doryo
Qatra qatra yigilib doryo
bo`lur.Bilmaganni sarab
bo`lur.Bilmaganni sarab
o`rgangan  olim orlanib
o`rgangan  olim orlanib
so`ramagan o`ziga zolim
so`ramagan o`ziga zolim
Har kimki vafo qilsa vafo
Har kimki vafo qilsa vafo
topg`usidir ,har kimki jafo qilsa
topg`usidir ,har kimki jafo qilsa
jafo topg`usidir,Yaxshi kishi
jafo topg`usidir,Yaxshi kishi
ko`rmagay yomonlik hargiz ,Har
ko`rmagay yomonlik hargiz ,Har
kimki yomon bo`lsa jazo
kimki yomon bo`lsa jazo
topg`usidir.
topg`usidir.
Z a x i r i d d i n
M u h a m m a d
B o b u r
  k u n
t u g ’ i l g a n
 Bugun darsimizda   sizlar   o’quvchi  sifatida emas , turli xil kasb egalari  sifatida ishtirok etasiz . Sinfimizda  bo’lajak shifokorlar  , jurnalistlar  , labarantlar , dorishunoslar  va  bo’lajak ustozlar  o’tirishibdi . Qani jurnalistlar bizni  kun yangiliklari bilan tanishtirsin

description:
O’tilgan mavzu  so’rash
“KIM CHAQQON” O`YINI
-E   barakalla .
-Uy  vazifasin
so’zlang ,
Faqat  ilmni ko’zlang
,
Qanday   mavzu
o’tgandik
Va  nimani  o’rgandik
?
“Vodorod”guruhi
“Kislorod”guruhi
“Uglerod”guruhi
Borning  elrktron
formulasini  yozing ?
1S2, 2S2 2P1
2)Uglerodning elektron
formulasini  yozing ?
1S2,2S2  2p2
3)Azotning elektron
formulasini yozing?
1S2,2S2 2P3
4)Kislorodning
elektron  formulasini
yozing ?
1S2,2S2 2P4
5)Ftorning  elektron
formulasini  yozing ?
1S2,2S2 2P5
6)Neonning  elektron
formulasini  yozing ?
1S2,2S2 2P6
6
7)Kremniyning
elektron  formulasini
yozing ?
1S2, 2S2 2P6,3S2 3P2
8)Fosforning  elektron
formulasini  yozing ?
1S2,2S2 2P6,3S2 3P3
9)Oltingugurtning
elektron  formulasini
yozing ?
1S2,2S2 2P6,3S2 3P4
“Vodorod”guruhi “Uglerod”guruhi“Kislorod”guruhiBorning  elrktron  formulasini  yozing ?1S2, 2S2 2P12)Uglerodning elektron formulasini  yozing ?1S2,2S2  2p23)Azotning elektron  formulasini yozing?1S2,2S2 2P37)Kremniyning elektron  formulasini  yozing ?1S2, 2S2 2P6,3S2 3P28)Fosforning  elektron formulasini  yozing ?1S2,2S2 2P6,3S2 3P39)Oltingugurtning  elektron  formulasini yozing ?1S2,2S2 2P6,3S2 3P44)Kislorodning  elektron  formulasini  yozing ?1S2,2S2 2P45)Ftorning  elektron  formulasini  yozing ?1S2,2S2 2P56)Neonning  elektron  formulasini  yozing ?1S2,2S2 2P66

description:
“Vodorod”guruhi
“Kislorod”guruhi
“Uglerod”guruhi
1. Davriy sistemada metallar
ko`pmi,metallmaslar ?
2. Metallmaslarning ko`pchiligi
qaysi element oilasiga kiradi
?
3. Kimyoviy reaksiyalarda
metallmaslar qanday
xossani namoyon qiladi?
4. Normal sharoitda qaysi
metallmaslar gazsimon?
5. Qaysi metallmas suyuq?
6. Metallmaslarga  ta`rif
bering?
7. Metallmaslarning  nisbiy
elektrmanfiyligi necha
oralig`ida bo`ladi ?
1.Nima sababdan vodorod
ham birinchi guruhda ham
ettichi guruhda
joylashgan  ?
2. Elementlarning
metallmaslik xossalari
guruhda qanday davrlarda
qanday o`zgaradi ?
3. Eng kuchli metallmas
qaysi element ?
4.Metallmaslardan qaysilari
suyuq holatda bo`ladi?
5.Metallmaslarning
vodorodli birikmalari qanday
 moddalarni hosil qiladi ?
6.Metallmaslarning yuqori
oksidlari qanday oksid hosil
qiladi,va ular qaysilar ?
1. Kosmosda qaysi
metallmas ko`p
uchraydi ?
2.Yer qobig`ida qaysi
metallmaslar eng ko`p
uchraydi ?
4.Azot guruhchasi
elementlari qanday
nomlanadi?
5.Metallmaslar metallar
bilan birikib ,qanday
bog`lanishli
birikmalarni hosil
qiladi?
“Vodorod”guruhi “Uglerod”guruhi“Kislorod”guruhi

description:
METALLMASLAR
NING INSON
HAYOTIDAGI
O`RNI
Menda   xotira   susayishi ,
noo’rin asabiylashish  va
nafas  olganda  havo
yetishmasligi bezovta  qiladi
Metallmaslar
dan  xlor va
oltingugurtd
an qanday
maqsadlarda
foydalanami
z
Sizda  buqoq   kasalligi
boshlangan . Bu organizmda
yod  yetishmasligidir .
Kuniga 1 mahal yodomarin
istemol qiling va yodlangan
tuz  albatta

BEMOR
SHIFOK
OR
Kundalik hayotimizda
oltingugurtdan bobo
dehqonlarimiz, mo`l ko`l
 hosil  olishda ,yani
o`simlik va mevalarni
zararkunanda
hasharotlardan
himoyalash maqsadida
ishlatiladi
Kundalik hayotimizda
xlordan  har xil
dog`larni
ketgazish,kiyimlarni
oqartirish va
dizenfeksiya  maqsadida
ishlatiladi.
 BEMORSHIFOKORMetallmaslardan  xlor va oltingugurtdan qanday maqsadlarda foydalanamiz

description:
INSON VA
EKOLOGIYA
Biz tabiat qo`ynida yashar
ekanmiz ,u  bilan  uzluksiz
munosabatda bo`lamiz. Tabiat
bizga bitmas tuganmas  tabiiy
boyliklarni in`om qilib  kel
yapti. Biz sanoati eng
rivojlangan  viloyatda
yashaymiz.Hozirgi vaqtda atrof
muhitni ifloslantiruvchi sanoat
chiqindilari jiddiy ekologik
yili respublikamiz
atmosferasiga 4 million
tonnaga yaqin zararli
moddalar tarqatilmoqda.
muammoga
aylandi.Mutaxasislarning
ma`lumotlariga qaraganda,har

Shulardan  ko`p qismi
metallmas oksidlariga
to`g`ri keladi. Bular
tarkibiga  uglerod
chiqindilari-25%,
oltingugurt(4)oksidi-15%,
azot(2) oksidi,8%--qattiq
moddalar 4%-o`ziga xos
o`tkir zaxarli moddalar
tashkil etadi.Bundan
xulosa qiladigan bo`lsak,
metallmaslarning foydali
tomonlari bilan birga ,inson
hayotiga zararli tomonlari
ham mavjud.

description:
Esingdami  sen  tug’ilgan  on
Hamma  xandon  edi  sen esa
giryon
Shunday  yashaginki ketar
chog’ingda
Hamma giryon qolsin sen esa
xandon.
Dars yakunida   faol  qatnashgan
 o’quvchilarni o’qituvchi
tomonidan rag’batlantirish  va
 yig’ilgan ballarni hisoblash .
Uyga  vazifa :120-
122  betlarni o’qib
, 24-jadvalni
o’rganish
Esingdami  sen  tug’ilgan  onHamma  xandon  edi  sen esa giryonShunday  yashaginki ketar  chog’ingda Hamma giryon qolsin sen esa xandon.

title: ПРЕЗЕНТАЦИЯ ПО ХИМИИ НА ТЕМУ "АСОСЛАРНИНГ ХОССАСИ"


extracted_text:
VODOROD KIMYOVIY ELEMENTI. UNING KIMYOVIY
BELGISI. ATOM MASSASI, TABIATDA TARQALISHI,
KISLOTALAR HAQIDA DARSTLABKI TUSHUNCHA.
VODOROD KIMYOVIY ELEMENTI. UNING KIMYOVIY BELGISI. ATOM MASSASI, TABIATDA TARQALISHI, KISLOTALAR HAQIDA DARSTLABKI TUSHUNCHA. Ta‘limiy   maqsad :  o’quvchilarga vodorodning
kimyoviy belgisi atom massasi tabiatda tarqalishi
olini  shi haqida tushuncha berish.
Bilim va malaka ko‘nikmalarini
 hosil qilish .
DARSNING
MAQSADI:
 o’quvchilааrni vatanni
rni vatanni
b)Tarbiyaviy maqsad: o’quvchil
  sevish  va uni vatanparvarlik  ruhida tarbiyalash
sevish  va uni vatanparvarlik  ruhida tarbiyalash
,darslikdan tashqari adabiyotlarni o’qishga da’vat
,darslikdan tashqari adabiyotlarni o’qishga da’vat
  etish  ekologik dunyoqarashni   kengaytirish ,
etish  ekologik dunyoqarashni   kengaytirish ,
estetik didni,axloqiy sifatlarni kamol toptirish .
estetik didni,axloqiy sifatlarni kamol toptirish
d)rivojlantiruvchi maqsad:O’quvchil
O’quvchilааrni mustaqil
rni mustaqil
  fiikrlashga o’rgatish,nutq madaniyatini oshirish,
fiikrlashga o’rgatish,nutq madaniyatini oshirish,
o’zo’zini boshqarishga yo’naltirish,hozir javoblik,
o’zo’zini boshqarishga yo’naltirish,hozir javoblik,
topqirlik xususiyatlarini rivojlantirish.
topqirlik xususiyatlarini rivojlantirish. I. Darsning
maqsad   va
vazifalari
II . O’quv
jarayonining
mazmuni
III.  O’quv   jarayonini
  tashkil  etish
texnalogiyasi
IV . Kutiladigan
natijalar
V. Kelgusi  rejalar
 o’quvchilааrni vatanni  sevish  va uni vatanparvarlik  ruhida
rni vatanni  sevish  va uni vatanparvarlik  ruhida
Ta‘limiy   maqsad :. O‘quvchilarga vodorodning
kimyoviy belgisi atom massasi tabiatda tarqalishi
olini  shi haqida tushuncha berish.
Bilim va malaka ko‘nikmalarini
 hosil qilish
b)Tarbiyaviy maqsad: o’quvchil
tarbiyalash,darslikdan tashqari adabiyotlarni o’qishga da’vat etish  ekologik dunyoqarashni
tarbiyalash,darslikdan tashqari adabiyotlarni o’qishga da’vat etish  ekologik dunyoqarashni
kengaytirish ,estetik didni,axloqiy sifatlarni kamol toptirish .
kengaytirish ,estetik didni,axloqiy sifatlarni kamol toptirish
d)rivojlantiruvchi maqsad:O’quvchil
oshirish,o’zo’zini boshqarishga yo’naltirish,hozir javoblik,topqirlik xususiyatlarini rivojlantirish.
oshirish,o’zo’zini boshqarishga yo’naltirish,hozir javoblik,topqirlik xususiyatlarini rivojlantirish.
Shakl:    guruhlar   bilan ishlash
Metod: Ko`rgazmali ,amaliy
Vosita:  7sinf  kimyo dasligi , davriy jadval , shtativ probirkalar
Usuli:guruhlar bilan ishlash kompyuterdan tuzilgan  amaliy  ko’rgazmali  materiallar
O’quvchilааrni mustaqil fiikrlashga o’rgatish,nutq madaniyatini
rni mustaqil fiikrlashga o’rgatish,nutq madaniyatini
O‘qituvchi :o’quvchilarga vodorodning kimyoviy elementi atom massasi tabiatda tarqalishi haqida
tushuntirish.
O’qituvchi :  o’quvchilarga tuzlarning  tarkibi tuzilishi va nomlanishi  haqida   o’rgatish
O’quvchi :  mavzu   yuzasidan  olgan  bilimlari   mustahkamlanadi , o’zi   mustaqil  fikrlay olish  va
lkimyoviy masalalarni  bajara  oladi .
O’qituvchi :Yangi mavzular bo’yicha o’quvchilarni qiziqtirish   va   fikrlash qobilyatini oshirish O’quvchilar
qalaysiz ?
Haftada bor yetti kun,
 Yetti kunu, yetti tun.
 Qani ayting bolalar,
 Bugun qaysi qanday kun?
Qalay   emas  oltimiz
Navoiyning faxrimiz
A
g
“Kumush”guruhi
C
u
“Mis”guruhi
“Oltin”guruhi
“Oltin”guruhi “Mis”guruhi“Kumush”guruhi A
g
“Kumush”guruhi
Kumush mikroblarni
zararsizlantirish
xususiyatiga ega . Ilgari
ichimlik suvlarini  kumush
tangalar  yordamida
tozalangan  bo’lsalar ,
hozir kumush elektrodlar
yordamida  amalga
oshirmoqdalar
C
u
“Mis”guruhi
Mis qadimdan vrachlar   mis  konlarida
 mis  ishlab chiqarish korxonalarida
ishlovchi hamda  , mis taqinchoqlar
taqib yuruvchilar   vabo kasalligiga
chalinmaganligini aniqlaganlar . Raxit
va tutqanoq  kasali bor bolalarga  mis
bilak uziklar  taqish  tavsiya etilgan
“Oltin”guruhi
Oltin zaharli mikroblardan
tozalash  va ularni yo’q  qilish
xususiyatiga ega . Shuning
uchun   yuqumli kasalliklar  keng
tarqalga teri  kasalligi bilan
o’g’rigan bemorlarga  tillo
taqinchoqlar taqish  tavsiya
etiladi. Tillo kishi jismiga  quvvat
beradi . Asab  va yurak faoliyatini
  yaxshilaydi
“Oltin”guruhi “Mis”guruhi“Kumush”guruhi O’quvchilar  bugun dars
jarayonida qaysi
o’quvchilar  va qaysi
guruh haqiqiy oltin
ekanligini isbotlaydi
 O’quvchilar  bugun dars   jarayonida qaysi o’quvchilar  va qaysi guruh haqiqiy oltin ekanligini isbotlaydi Darsning turi :
Noan’anaviy
Darsning jihozi :7-sinf  kimyo
dasligi , davriy jadval ,
ko’rgazmalar, tarqatma
materiallar.
Darsning    usuli :guruhlar
bilan ishlash kompyuterdan
tuzilgan  amaliy  ko’rgazmali
materiallar
Texnik vositalari:
proyektor,ekran va
kompyuter
Darsning borishi :
1.Salomlashish
2.Navbatchini aniqlash
3.Sinf tozaligini  tekshirish
Darsning turi :Noan’anaviy Darsning    usuli :guruhlar bilan ishlash kompyuterdan tuzilgan  amaliy  ko’rgazmali  materiallar  Darsning jihozi :7-sinf  kimyo dasligi , davriy jadval , ko’rgazmalar, tarqatma materiallar.Darsning borishi :1.Salomlashish 2.Navbatchini aniqlash 3.Sinf tozaligini  tekshirishTexnik vositalari: proyektor,ekran va kompyuter 1.Tashkiliy   qism                                         3  daqiqa
2.Pedagogik  iqlim yaratish
a) Oyning muhim sanalari                           4 daqiqa
3.O’tilgan  mavzuni so’rash va
 mustahkamlash                                          7  daqiqa
4.Yangi mavzu  bayoni                                 12  daqiqa
a) Vodorod kimyoviy elementi
b) Tabiatda tarqalishi
c) Olinishi
5. Yangi mavzuni mustahkamlash
6.Lahzalik   savollar                                     4  daqiqa
7. Qiziqarli  savollar                                     7 daqiqa
8. Inson va ekologiya                                     4 daqiqa
9.Darsning xulosasi                                        2 daqiqa
10. Uyga  vazifa                                              2 daqiqa

1.Tashkiliy   qism                                         3  daqiqa2.Pedagogik  iqlim yaratish  a)Oyning muhim sanalari                           4 daqiqa3.O’tilgan  mavzuni so’rash va  mustahkamlash                                          7  daqiqa4.Yangi mavzu  bayoni                                 12  daqiqaa)Vodorod kimyoviy elementib)Tabiatda tarqalishic)Olinishi5. Yangi mavzuni mustahkamlash               6.Lahzalik   savollar                                     4  daqiqa7. Qiziqarli  savollar                                     7 daqiqa8. Inson va ekologiya                                     4 daqiqa9.Darsning xulosasi                                        2 daqiqa10. Uyga  vazifa                                              2 daqiqa Bugun darsimizda   sizlar   o’quvchi  sifatida
emas , turli xil kasb egalari  sifatida ishtirok
etasiz . Sinfimizda  bo’lajak shifokorlar  ,
jurnalistlar  , labarantlar , dorishunoslar  va
bo’lajak ustozlar  o’tirishibdi . Qani jurnalistlar
bizni  kun yangiliklari bilan tanishtirsin
1dekabr OITS ga
qarshi kurash
kuni

r
3  d e k a b
o n l a r
r
g i
“ N o
k u n i

’
n
o
k i s t
s i
a
e
b li k
a
t s i y
u
u
g
s t i t
u l  q ili n
b
p
s i
a
O ’ z
e
R
o
K
b
s
n
q
a

l
i
y

a m i
i
r
g
y
n
Y a
b a
Bu   oyda muhim
bo’lgan sanalarni
ayting
Biz xalqimizning dunyoda hech kimdan
kam bo`lmasligi, farzandlarimizning bizdan
ko`ra
kuchli, bilimli, dono va albatta baxtli bo`lib
yashashi uchun bor kuch va
imkoniyatlarimizni safarbar
etayotgan ekanmiz, bu borada ma'naviy
tarbiya masalasi, hech shubhasiz, beqiyos
ahamiyat kasb etadi.

                                                      Islom
Karimov
 Bugun darsimizda   sizlar   o’quvchi  sifatida emas , turli xil kasb egalari  sifatida ishtirok etasiz . Sinfimizda  bo’lajak shifokorlar  , jurnalistlar  , labarantlar , dorishunoslar  va  bo’lajak ustozlar  o’tirishibdi . Qani jurnalistlar bizni  kun yangiliklari bilan tanishtirsin O’tilgan mavzu  so’rash
“Oltin”guruhi
Kislorod
kimyoviy
elementi
haqida
so’zlang
Normal  sharoitda
67.2 l  vodorod olish
uchun  necha gramm
ruhni xlorid kislotada
eritish kerak ?
-E   barakalla .
-Uy  vazifasin  so’zlang
,
Faqat  ilmni ko’zlang ,
Qanday   mavzu
o’tgandik
Va  nimani  o’rgandik ?
“Kumush”guruhi
“Mis”guruhi
Ozon
qatlami
haqida
186  gramm  cho’kma
hosil bo’lish  uchun
necha gramm  bariy
xlorid sulfat  kislota
bilan  reaksiyaga
kirishadi
Kislorodning
olinish
reaksiya
tenglamasini
yozing
Normal sharoitda
134,4 litr azot IV
oksidi olish uchun
necha gramm  mis
nitrat  kislotada  erish
kerak
“Oltin”guruhi “Mis”guruhi“Kumush”guruhi “Kumush”guruhi
1. Ozon qatlami haqida
gapirib bering?
2. Kislorod inson tanasining
necha foizini tashkil etadi?
3. Kislorodning ishlatilishini
ayting?
“Mis”guruhi
1. Kislorodning nisbiy va
molekulyar massalari va
valentligini ayting
2. Kislorodning biologik
ahamiyatini ayting?
3. Kislorod yer po’stlog’ining
necha foizini tashkil
etadi?
“Oltin”guruhi
1. Kislorodni kim tomonidan va
nechanchi yilda kashf
qilinga?
2. Kislorodning tabiatda
tarqalishini tushuntirib
bering?
3. Yonish reaksiyasini
tushuntiring.
“Oltin”guruhi “Mis”guruhi“Kumush”guruhi Esingdami  sen  tug’ilgan  on
Hamma  xandon  edi  sen esa
giryon
Shunday  yashaginki ketar
chog’ingda
Hamma giryon qolsin sen esa
xandon.
Dars yakunida   faol  qatnashgan
 o’quvchilarni o’qituvchi
tomonidan rag’batlantirish  va
 yig’ilgan ballarni hisoblash .
Uyga  vazifa :71-73
betdagi 4-5 masala
Esingdami  sen  tug’ilgan  onHamma  xandon  edi  sen esa giryonShunday  yashaginki ketar  chog’ingda Hamma giryon qolsin sen esa xandon.

intro: ЭТО СЛАЙД ПО ХИМИИ ДЛЯ УЧЕНИКОВ И УЧИТЕЛЯМ НА ЭТОМ СЛАЙДЕ ЕСТЬ ИНФОРМАЦИЯ О ГИДРОЛИЗЕ НЕ ОРГАНИ ЧЕСКИХ СОЛЕЙ НО ТОЛЬКО СЛАЙД НА УЗБЕКССКОМ ЯЗЫКЕ У НАС ЭТО ДЛЯ 9 КЛАССОВ ЕСТЛИ НУЖНО ПЕРЕВОДИТЕ АВТОР МИРЗОЕВА ХУРСАНДОЙ ИЗ ЗАРАФШАНА (УЗБЕКИСТАН)

химия

group: Дисциплины

title: ПРЕЗЕНТАЦИЯ ПО ХИМИИ НА ТЕМУ "КИМЁ"


file_name: Kimyo 8-sinf.pptx

title: ПРЕЗЕНТАЦИЯ ПО ХИМИИ НА ТЕМУ "8-СИНФ"


extracted_text:
Ta‘limiy   maqsad :  o’quvchilarga tuzlarning
Tarkibi tuzilishi va nomlanishi  haqida
tushuntirish  .Bilim va malaka ko‘nikmalarini
 hosil qilish .
 o’quvchilааrni vatanni
rni vatanni
b)Tarbiyaviy maqsad: o’quvchil
  sevish  va uni vatanparvarlik  ruhida tarbiyalash
sevish  va uni vatanparvarlik  ruhida tarbiyalash
,darslikdan tashqari adabiyotlarni o’qishga da’vat
,darslikdan tashqari adabiyotlarni o’qishga da’vat
  etish  ekologik dunyoqarashni   kengaytirish ,
etish  ekologik dunyoqarashni   kengaytirish ,
estetik didni,axloqiy sifatlarni kamol toptirish .
estetik didni,axloqiy sifatlarni kamol toptirish
d)rivojlantiruvchi maqsad:O’quvchil
O’quvchilааrni mustaqil
rni mustaqil
  fiikrlashga o’rgatish,nutq madaniyatini oshirish,
fiikrlashga o’rgatish,nutq madaniyatini oshirish,
o’zo’zini boshqarishga yo’naltirish,hozir javoblik,
o’zo’zini boshqarishga yo’naltirish,hozir javoblik,
topqirlik xususiyatlarini rivojlantirish.
topqirlik xususiyatlarini rivojlantirish. I. Darsning
maqsad   va
vazifalari
II . O’quv
jarayonining
mazmuni
III.  O’quv
jarayonini   tashkil
etish  texnalogiyasi
IV . Kutiladigan
natijalar
V. Kelgusi  rejalar
Ta‘limiy   maqsad :  o’quvchilarga tuzlarning  tarkibi tuzilishi va nomlanishi  haqida tushuntirish
.Bilim va malaka ko‘nikmalarini
 hosil qilish
b)Tarbiyaviy maqsad: o’quvchil
tarbiyalash,darslikdan tashqari adabiyotlarni o’qishga da’vat etish  ekologik dunyoqarashni
tarbiyalash,darslikdan tashqari adabiyotlarni o’qishga da’vat etish  ekologik dunyoqarashni
kengaytirish ,estetik didni,axloqiy sifatlarni kamol toptirish .
kengaytirish ,estetik didni,axloqiy sifatlarni kamol toptirish
d)rivojlantiruvchi maqsad:O’quvchil
oshirish,o’zo’zini boshqarishga yo’naltirish,hozir javoblik,topqirlik xususiyatlarini rivojlantirish.
oshirish,o’zo’zini boshqarishga yo’naltirish,hozir javoblik,topqirlik xususiyatlarini rivojlantirish.
O’quvchilааrni mustaqil fiikrlashga o’rgatish,nutq madaniyatini
rni mustaqil fiikrlashga o’rgatish,nutq madaniyatini
 o’quvchilааrni vatanni  sevish  va uni vatanparvarlik  ruhida
rni vatanni  sevish  va uni vatanparvarlik  ruhida
Shakl:    guruhlar   bilan ishlash
Metod: Ko`rgazmali ,amaliy
Vosita:  7sinf  kimyo dasligi , davriy jadval , shtativ probirkalar
Usuli:guruhlar bilan ishlash kompyuterdan tuzilgan  amaliy  ko’rgazmali  materiallar
O‘qituvchi :o’quvchilarga tuzlarning  tarkibi tuzilishi va nomlanishi  haqida tushuntirish
O’qituvchi :  o’quvchilarga tuzlarning  tarkibi tuzilishi va nomlanishi  haqida   o’rgatish
O’quvchi :  mavzu   yuzasidan  olgan  bilimlari   mustahkamlanadi , o’zi   mustaqil  fikrlay olish
va   lkimyoviy masalalarni  bajara  oladi .
O’qituvchi :Yangi mavzular bo’yicha o’quvchilarni qiziqtirish   va   fikrlash qobilyatini oshirish Good morning
Good morning
Good morning to you
Good morning
Good morning
I am  glad  to see you
1.Good morning
pupil

Dars   shiori :
Kimyo bu mo’jizalar  makoni,
 Unda  yashirindir  elementlar
koni.
Dars   maqsadi
:
Biz   “Obod turmush” yilinig ozod
farzandimiz
Buyuk kelajak  yaratish   asl
maqsadimiz
 Good morningGood morningGood morning to you Good morning Good morning I am  glad  to see you   1.Good morning pupil   Dars   shiori :Dars   maqsadi : Kimyo bu mo’jizalar  makoni, Unda  yashirindir  elementlar  koni.Biz   “Obod turmush” yilinig ozod  farzandimiz Buyuk kelajak  yaratish   asl maqsadimiz Haftada bor yetti kun,
 Yetti kunu, yetti tun.
 Qani ayting bolalar,
 Bugun qaysi qanday kun?
O’quvchilar
qalaysiz ?
Qalay   emas  oltimiz
Zarafshonning faxrimiz

“Oltin”guruhi
“Kumush”guruhi
“Mis”guruhi
“Oltin”guruhi “Mis”guruhi“Kumush”guruhi “Oltin”guruhi
“Kumush”guruhi
“Mis”guruhi
Oltin zaharli mikroblardan
tozalash  va ularni yo’q  qilish
xususiyatiga ega . Shuning
uchun   yuqumli kasalliklar  keng
tarqalga teri  kasalligi bilan
o’g’rigan bemorlarga  tillo
taqinchoqlar taqish  tavsiya
etiladi. Tillo kishi jismiga  quvvat
beradi . Asab  va yurak faoliyatini
  yaxshilaydi
Kumush mikroblarni
zararsizlantirish
xususiyatiga ega . Ilgari
ichimlik suvlarini  kumush
tangalar  yordamida
tozalangan  bo’lsalar , hozir
kumush elektrodlar
yordamida  amalga
oshirmoqdalar
Mis qadimdan vrachlar   mis
konlarida  mis  ishlab chiqarish
korxonalarida  ishlovchi hamda  ,
mis taqinchoqlar   taqib
yuruvchilar   vabo kasalligiga
chalinmaganligini aniqlaganlar .
Raxit va tutqanoq  kasali bor
bolalarga  mis  bilak uziklar
taqish  tavsiya etilgan
“Oltin”guruhi “Mis”guruhi“Kumush”guruhi O’quvchilar  bugun
dars   jarayonida
qaysi o’quvchilar  va
qaysi guruh haqiqiy
oltin ekanligini
isbotlaydi
 O’quvchilar  bugun dars   jarayonida qaysi o’quvchilar  va qaysi guruh haqiqiy oltin ekanligini isbotlaydi Darsning turi :
Noan’anaviy
Darsning    usuli :guruhlar
bilan ishlash
kompyuterdan tuzilgan
amaliy  ko’rgazmali
materiallar
(
2
BaCl
2
2SOH
4
24)
3HNO
OCr
7
Darsning jihozi :7-sinf
kimyo dasligi , davriy
jadval , shtativ
probirkalar ,
NH
reaktivlar :HCl,
       Zn,             ,          ,
Cu,

                               ,
kalsiy   gulyukanat
2SOH
4
Texnik vositalari:
proyektor,ekran va
kompyuter
Darsning borishi :
1.Salomlashish
2.Navbatchini aniqlash
3.Sinf tozaligini
tekshirish
Darsning turi :Noan’anaviy Darsning    usuli :guruhlar bilan ishlash kompyuterdan tuzilgan  amaliy  ko’rgazmali  materiallar  Darsning jihozi :7-sinf  kimyo dasligi , davriy jadval , shtativ probirkalar , reaktivlar :HCl,                     Zn,             ,          , Cu,                                                                                ,kalsiy   gulyukanatDarsning borishi :1.Salomlashish 2.Navbatchini aniqlash 3.Sinf tozaligini  tekshirishTexnik vositalari: proyektor,ekran va kompyuter 1.Tashkiliy   qism                                         3  daqiqa
2.Pedagogik  iqlim yaratish
a) Oyning muhim sanalari                           4 daqiqa
3.O’tilgan  mavzuni so’rash va
 mustahkamlash                                          7  daqiqa
4.Yangi mavzu  bayoni                                 12  daqiqa
a) Tuzlarning  tarkibi
b) Tuzilishi
c) Nomlanishi
5.Lahzalik   savollar                                     4  daqiqa
6. Qiziqarli  tajribalar                                   7 daqiqa
7. Darsning xulosasi                                     2 daqiqa
8. Uyga  vazifa                                              2 daqiqa

1.Tashkiliy   qism                                         3  daqiqa2.Pedagogik  iqlim yaratish  a)Oyning muhim sanalari                           4 daqiqa3.O’tilgan  mavzuni so’rash va  mustahkamlash                                          7  daqiqa4.Yangi mavzu  bayoni                                 12  daqiqaa)Tuzlarning  tarkibib)Tuzilishic)Nomlanishi5.Lahzalik   savollar                                     4  daqiqa6. Qiziqarli  tajribalar                                   7 daqiqa7. Darsning xulosasi                                     2 daqiqa8. Uyga  vazifa                                              2 daqiqa Bugun darsimizda   sizlar   o’quvchi
sifatida emas , turli xil kasb egalari
sifatida ishtirok etasiz . Sinfimizda
bo’lajak shifokorlar  , jurnalistlar  ,
labarantlar , dorishunoslar  va  bo’lajak
ustozlar  o’tirishibdi . Qani jurnalistlar
bizni  kun yangiliklari bilan tanishtirsin

Butun jahon
kulgi kuni
B u t u n
s a l
j a h o n

i k
o m a t
k u n i
l

r
e m u
A m i r    T
d
a ll u
n
u
n   k
a
a
g
p
o
v
t
t
Bu   oyda muhim
 bo’lgan
sanalarni ayting
Yurtim  ado bo’lmas armonlaring bor
Toshlarni  yig’latgan  dostonlaring  bor
O’tmishingni  o’ylab og’riydi  jonim
Ko’ksing to’la  shahid o’g’lonlaring  bor

t
v
a

n
n i
s m a
k u
K o
Biz  kim  mulki   Turon
Amiri Turkistonmiz
Biz kim  millatning eng
qadimi   va qudratlishi
Turkning bosh bo’g’inimiz
M u h a m m a d
Y u s u f

t u g ’ i l g a n
k u n
 Bugun darsimizda   sizlar   o’quvchi  sifatida emas , turli xil kasb egalari  sifatida ishtirok etasiz . Sinfimizda  bo’lajak shifokorlar  , jurnalistlar  , labarantlar , dorishunoslar  va  bo’lajak ustozlar  o’tirishibdi . Qani jurnalistlar bizni  kun yangiliklari bilan tanishtirsin O’tilgan mavzu  so’rash
“Oltin”guruhi
-E   barakalla .
-Uy  vazifasin
so’zlang ,
Faqat  ilmni
ko’zlang ,
Qanday   mavzu
o’tgandik
Va  nimani
o’rgandik ?
“Kumush”guruhi
“Mis”guruhi
HCl
2SOH
4
3HNO
Xlorid kislota xalq xalq   xo’jaligida
juda ko’p sohalarda, xususan,
quyidagi:
metallarni xurushlash;
xloridlar ishlab chiqarish;
tibbiyotda dori-darmonlar ishlab
chiqarish;
Bo’yoqlar ishlab chiqarish;
plastmassalar ishlab chiqarish kabi
sohalarda keng qo’llanadi.
Sulfat kislota xalq xalq   xo’jaligida juda ko’p
sohalarda xususan, quyidagi:
mineral    o’g’itlar  ishlab chiqarish;
neft mahsulotlarini tozalash;
Xlor ishlab chiqarish;
turli xildagi tuzlar vakislotalar, dori-darmonlar
ishlab chiqarish;
portlovchi moddalar tayyorlash;
Bo’yoqlar ishlab chiqarish;
sellyuloza ishlab chiqarish;
kislotali akkumulyatorlar tayyorlash
Nitrat kislota xalq xalq   xo’jaligida juda
ko’p sohalarda xususan, quyidagi:
azotli    o’g’itlar  ishlab chiqarish;
organik azotli birikmalar ishlab chiqarish;
tibbiyotda dori-darmonlar ishlab chiqarish;
Bo’yoqlar ishlab chiqarish;
portlovchi moddalar ishlab chiqarish;
nitroza usulida sulfat kislota ishlab
chiqarish kabi sohalarda keng qo’llaniladi
Normal  sharoitda
67.2 l  vodorod
olish uchun
necha gramm
ruhni xlorid
kislotada  eritish
kerak ?
186  gramm  cho’kma
hosil bo’lish  uchun
necha gramm  bariy
xlorid sulfat  kislota
bilan  reaksiyaga
kirishadi
Normal sharoitda
134,4 litr azot IV
oksidi olish uchun
necha gramm  mis
nitrat  kislotada
erish kerak
“Oltin”guruhi “Mis”guruhi“Kumush”guruhiXlorid kislota xalq xalq   xo’jaligida juda ko’p sohalarda, xususan, quyidagi:metallarni xurushlash;xloridlar ishlab chiqarish;tibbiyotda dori-darmonlar ishlab chiqarish;Bo’yoqlar ishlab chiqarish;plastmassalar ishlab chiqarish kabi sohalarda keng qo’llanadi.Nitrat kislota xalq xalq   xo’jaligida juda ko’p sohalarda xususan, quyidagi:azotli    o’g’itlar  ishlab chiqarish;organik azotli birikmalar ishlab chiqarish;tibbiyotda dori-darmonlar ishlab chiqarish;Bo’yoqlar ishlab chiqarish;portlovchi moddalar ishlab chiqarish;nitroza usulida sulfat kislota ishlab chiqarish kabi sohalarda keng qo’llaniladi Sulfat kislota xalq xalq   xo’jaligida juda ko’p sohalarda xususan, quyidagi:mineral    o’g’itlar  ishlab chiqarish;neft mahsulotlarini tozalash;Xlor ishlab chiqarish;turli xildagi tuzlar vakislotalar, dori-darmonlar ishlab chiqarish;portlovchi moddalar tayyorlash;Bo’yoqlar ishlab chiqarish;sellyuloza ishlab chiqarish;kislotali akkumulyatorlar tayyorlash Tuzlar deb metall atomlari (yoki ammoniy NH4) va kislota qoldig’idan  iborat bo’lgan yoki
murakkab moddalarga aytiladi.
Tuzlar kislota vodorodining metall atomiga yoki asos gidroksilining kislota qoldig’iga
almashishidan hosil bo’ladi
 Tuzlar funksional guruhli moddalar toifasiga mansubdir.
 Tuzlarning umumiy formulasi MnKm tarzida ifodalanadi: bu yerda M-metall atomi (yoki
ammoniy NH4); K-kislota qoldigg’; n-kislota qoldigi’ning valentligi; m-metall atomi valentligi.
Tuzlar tarkibidagi metall atomi valentligi kislota qoldig’ining valentligiga son jihatdan teng
bo’lganda (n = m) indekslar   qo’yilmaydi
Tuzlarda metall atomlari kislota qoldiqlari bilan    to’g’ridan to’g’ri  bo’g’ hosil qilgan hosil
qilgan holda birikadi.
Tuzlarning empirik va grafik tasvirlanishini quyidagicha ifodalash mumkin:
NaCl
KNO
3
CuSO
4
AlPO
4
Na 
Cl

O
ONOK



Cu
O
O
S
O
O
Natriy  xlorid
Kaliy   nitrat
Mis(II) sulfat
O
Al O
O
0P
Alyuminiy
fosfat
Tuzlar deb metall atomlari (yoki ammoniy NH4) va kislota qoldig’idan  iborat bo’lgan yoki murakkab moddalarga aytiladi.Tuzlar kislota vodorodining metall atomiga yoki asos gidroksilining kislota qoldig’iga  almashishidan hosil bo’ladi  Tuzlar funksional guruhli moddalar toifasiga mansubdir. Tuzlarning umumiy formulasi MnKm tarzida ifodalanadi: bu yerda M-metall atomi (yoki ammoniy NH4); K-kislota qoldigg’; n-kislota qoldigi’ning valentligi; m-metall atomi valentligi.Tuzlar tarkibidagi metall atomi valentligi kislota qoldig’ining valentligiga son jihatdan teng bo’lganda (n = m) indekslar   qo’yilmaydi Tuzlarda metall atomlari kislota qoldiqlari bilan    to’g’ridan to’g’ri  bo’g’ hosil qilgan hosil qilgan holda birikadi.Tuzlarning empirik va grafik tasvirlanishini quyidagicha ifodalash mumkin: “Oltin”guruhi
“Kumush”guruhi
“Mis”guruhi
1.
Tuzlar deb nimaga aytiladi ?
2. Xamirda ishlatiladigan tuz
formulasi ?
3. Qaysi shahar  zaharli
bo’lgani uchun  iste’mol
qilinmaydi ?
1.Tuzlarning   umumiy
formulasi ?
2. Kir yuvishda ishlatiladigan
tuz ?
3. O’g’it sifatida
ishlatiladigan tuz ?
1.
2.
Tuzlar qanday nomlanadi ?
Tuzlar   formulasida
qanday vaziyatda  indeks
qo’yilmaydi ?
3. Nima uchun   muz  ustiga
tuz   sepiladi ?
“Oltin”guruhi
“Kumush”guruhi
“Mis”guruhi
Vulqon hosil bo’lish
reaksiyasi
Ammoniy  dixromad
tuzining yonishi
Fraun iloni hosil
qilish reaksiyasi
Kalsiy gulkanatning
yonishi
Cho’kmaydigan
tuxum
“Oltin”guruhi “Mis”guruhi“Kumush”guruhi“Oltin”guruhi “Kumush”guruhi“Mis”guruhiVulqon hosil bo’lish reaksiyasi Ammoniy  dixromad tuzining yonishi Fraun iloni hosil qilish reaksiyasi Kalsiy gulkanatning yonishi Cho’kmaydigan tuxum Salom keling  sizni
nima  bezovta qilyapti
Sizda  buqoq   kasalligi
boshlangan . Bu organizmda
yod  yetishmasligidir .
Kuniga 1 mahal yodomarin
istemol qiling va yodlangan  tuz
albatta
Sizdagi  bu kasallik  ostreoxondroz
deb  nomlanadi. Biz  yashaydigan
muhitda suvlarimizda  tuz  miqdori
ko’p  bo’lib ,yosh o’tgan sari
bo’g’imlarda  tuz  yig’ilsa  boshlaydi
. Men  sizga “Fastumgel “  surtishni
 tavsiya  qilaman . Bu  tuzlarni
so’rilib  ketishiga  yordam  beradi
Menda   xotira   susayishi
, noo’rin asabiylashish
va  nafas  olganda  havo
yetishmasligi bezovta
qiladi
Meni  bolam  oyoq  tizzamda
va  bo’ynimda  kuchli og’riq  bor
.  Ba’zida  bo’ynim qotib  qoladi
Harakatlantira olmayman
Bolamni  qorin  o’g’rishi
bezovta  qilyapti

Qanday   ovqat
bergansiz
bolangizga
Qovun –tarvuz yegandi.
Hozirgi  kunda  qovun tarvuz larni
tezroq  yetishtirish maqsadidda
keragidan ortqi  ommaviy  nitrat
tuzini  ishlatmoqdalar . Bu amiakli
selitra  deyiladi . Bu  organizm
uchun  juda  zararli. Mana  bu
dorilarni  ichishni  tavsiya  qilaman Esingdami  sen  tug’ilgan  on
Hamma  xandon  edi  sen esa
giryon
Shunday  yashaginki ketar
chog’ingda
Hamma giryon qolsin sen esa
xandon.
Dars yakunida   faol  qatnashgan
 o’quvchilarni o’qituvchi
tomonidan rag’batlantirish  va
 yig’ilgan ballarni hisoblash .
Uyga  vazifa :
129-130  betlarni
o’qib , 12-
jadvalni
o’rganish
Esingdami  sen  tug’ilgan  onHamma  xandon  edi  sen esa giryonShunday  yashaginki ketar  chog’ingda Hamma giryon qolsin sen esa xandon.

file_name: kimyo 7-sinf dars ishlanma.ppt

title: ПРЕЗЕНТАЦИЯ ПО ХИМИИ НА ТЕМУ "7-СИНФ"


file_name: DAS ISHLANMA 9-SINF.pptx

description:
Mavzu:
Kalsiy va magniy
Mavzu:  Kalsiy va magniy

description:
Darsning maqsad va vazifalari:
1. Kalsiy va magniyning davriy sistemadagi o’rni, xossalari, biologik ahamiyati
haqida tushuncha berish.
2. Tuproqning kislotaliligini yo’qotishda kalsiy elementining vazifasi haqida
ekologik tarbiya berish.
3. Yangi pedagogik texnologiya usullaridan foydalanib, o’quvchilarning bilim,
ko’nikma va malakalarini rivojlantirish.

  Dars tipi: aralash, yangi bilimlar berish.
  Dars jihozi: davriy sistema, ohaktosh, gips, marmar, magnezit, kalsiy xlorid, kalsiy
glyukonat va boshqalar.
  Darsni tashkil etish:
O’quvchilardan o’tilgan mavzu quyidagi usullardan foydalanib so’raladi:
Tarqatma materiallar
Individual so’rash
Aqliy hujum
Rasmga izoh
Testlar.
Darsning maqsad va vazifalari: 1. Kalsiy va magniyning davriy sistemadagi o’rni, xossalari, biologik ahamiyati haqida tushuncha berish.2. Tuproqning kislotaliligini yo’qotishda kalsiy elementining vazifasi haqida ekologik tarbiya berish.3. Yangi pedagogik texnologiya usullaridan foydalanib, o’quvchilarning bilim, ko’nikma va malakalarini rivojlantirish.   Dars tipi: aralash, yangi bilimlar berish.  Dars jihozi: davriy sistema, ohaktosh, gips, marmar, magnezit, kalsiy xlorid, kalsiy glyukonat va boshqalar.  Darsni tashkil etish: O’quvchilardan o’tilgan mavzu quyidagi usullardan foydalanib so’raladi:Tarqatma materiallarIndividual so’rashAqliy hujumRasmga izohTestlar.

description:
O’tilgan mavzuni so’rashda o’quvchilar bilimini baholash, mustahkamlash va yangi mavzuga bog’lash lozim. O’quvchilar uch
guruhga bo’linib, o’zaro musobaqalashadi Yangi mavzu o’qib konspekt qilish uchun uyga vazifa tariqasida berib yuborilgan. 6
ta qog’ozga 6 xil rasm chizilgan, har bir guruhdan 2 tadan rasm izohi so’raladi. Bunda guruh o’quvchilarining barchasi ishtirok
etishi kerak.

1savol: Kalsiy va magniy haqida nimalarni bilasiz?

to’la bo’lsa, o’sha jamoa g’olib hisoblanadi. Savolga javob berishda kalsiy va magniyning davriy sistemadagi atom tuzilishi,
tabiatda uchrashi, xossalari, olinishi va ishlatilishi, biologik ahamiyati xususida ma’lumotlar keltiriladi.
O’quvchilar birinketin javob berib, raqamlangan gul yaproqlarni o’rniga yopishtiriladi. Qaysi guruhning gul yaproqlari
1-savol: Kalsiy va magniy tabiatda qanday holda uchraydi?
Javob:1. Magnezit, taxir tuz.
2. Ohaktosh, bo’r, marmar.
3 savol. Cf va Mgning davriy sistemasidagi o’rnini tavsirlang.
1. Kimyoviy belgisi Ca, Mg.
2. Mg-III, Ca-IV.
3. Metal
4. II valentli.
5. Yadro zaryadi: +12; +20.
6. S-elementlar oilasiga kiradi.
7. Nisbiy atom massasi: 24:40.
Kimning javoblari to’liq bo’lsa, shuning o’simligi qiyg’os gullaydi.
4-savol. O’simliklar gullagandan so’ng meva tugadi. Ca va Mg fizik xossalarini aytib
bering.
        Javob: 1. Kumushsimon oq rangli.
2. Yengil metal.
3. havoda oksid parda hosil qiladi.
4. Kerosin ostida saqlanadi.
5. Ko’zni qamashtiradigan oq alanga qilib yonadi.
Guruhlar o’simligi nechta meva tukkaniga qarab baholab boriladi.
O’tilgan mavzuni so’rashda o’quvchilar bilimini baholash, mustahkamlash va yangi mavzuga bog’lash lozim. O’quvchilar uch guruhga bo’linib, o’zaro musobaqalashadi Yangi mavzu o’qib konspekt qilish uchun uyga vazifa tariqasida berib yuborilgan. 6 ta qog’ozga 6 xil rasm chizilgan, har bir guruhdan 2 tadan rasm izohi so’raladi. Bunda guruh o’quvchilarining barchasi ishtirok etishi kerak. 1savol: Kalsiy va magniy haqida nimalarni bilasiz?  O’quvchilar birinketin javob berib, raqamlangan gul yaproqlarni o’rniga yopishtiriladi. Qaysi guruhning gul yaproqlari to’la bo’lsa, o’sha jamoa g’olib hisoblanadi. Savolga javob berishda kalsiy va magniyning davriy sistemadagi atom tuzilishi, tabiatda uchrashi, xossalari, olinishi va ishlatilishi, biologik ahamiyati xususida ma’lumotlar keltiriladi.1-savol: Kalsiy va magniy tabiatda qanday holda uchraydi?Javob:1. Magnezit, taxir tuz.2. Ohaktosh, bo’r, marmar.3 savol. Cf va Mgning davriy sistemasidagi o’rnini tavsirlang.1. Kimyoviy belgisi Ca, Mg.2. Mg-III, Ca-IV.3. Metal4. II valentli.5. Yadro zaryadi: +12; +20.6. S-elementlar oilasiga kiradi.7. Nisbiy atom massasi: 24:40.Kimning javoblari to’liq bo’lsa, shuning o’simligi qiyg’os gullaydi.4-savol. O’simliklar gullagandan so’ng meva tugadi. Ca va Mg fizik xossalarini aytib bering.         Javob: 1. Kumushsimon oq rangli.2. Yengil metal.3. havoda oksid parda hosil qiladi.4. Kerosin ostida saqlanadi.5. Ko’zni qamashtiradigan oq alanga qilib yonadi.Guruhlar o’simligi nechta meva tukkaniga qarab baholab boriladi.

description:
5-savol. Ca va Mg qanday kimyoviy xossalarga ega?
Javob:1. 2Ca+O2=2CaO havo kislorodli, galogenlar bilan oson ta’sirlashadi.
2. Suv bilan reksiyaga kirishib, gidroksid hosil qiladi. Ca+H2O=Ca (OH)2+H2
3. Kislotalar bilan shiddatli reksiyaga kirishadi. Ca+2HCI=CaCl2+H2
4. Magniy ko’zni qamashtiradigan oq alanga hosil qilib yonadi. Mg+O2=2MgO
6-savol. Ca va Mg qanday maqsadlarda ishlatiladi?
Endi pishgan mevalarni savatchaga terib olamiz.
Mustahkamlash: Yangi mavzuni mustahkamlash uchun guruhlarga test savollari beriladi.
Bunda guruh o’quvchilarning chaqqonligi kuzatiladi.
Javob:1. Qotishmalar tayyorlashda.
2. Fotografiyada.
3. Tibbiyotda.
4. Qurilishda.
5. Qishloq xo’jaligida.
6. Qand ishlab chiqarishda.
7. Optik asboblar tayyorlashda.
8. rezina bo’yoqlar olishda.
1. Kalsiy va magniy qanday elementlar oilasiga kiradi?
a) P
b) C
s) D
d) F
2. Qaysi qatorda magnezit formulasi keltirilgan?
a) MgCl2
b) CaCO3
s) CaSO4
d) MgCO3
5-savol. Ca va Mg qanday kimyoviy xossalarga ega?Javob:1. 2Ca+O2=2CaO havo kislorodli, galogenlar bilan oson ta’sirlashadi.2. Suv bilan reksiyaga kirishib, gidroksid hosil qiladi. Ca+H2O=Ca (OH)2+H2 3. Kislotalar bilan shiddatli reksiyaga kirishadi. Ca+2HCI=CaCl2+H2 4. Magniy ko’zni qamashtiradigan oq alanga hosil qilib yonadi. Mg+O2=2MgO6-savol. Ca va Mg qanday maqsadlarda ishlatiladi?Javob:1. Qotishmalar tayyorlashda.2. Fotografiyada.3. Tibbiyotda.4. Qurilishda.5. Qishloq xo’jaligida.6. Qand ishlab chiqarishda.7. Optik asboblar tayyorlashda.8. rezina bo’yoqlar olishda.Endi pishgan mevalarni savatchaga terib olamiz.Mustahkamlash: Yangi mavzuni mustahkamlash uchun guruhlarga test savollari beriladi. Bunda guruh o’quvchilarning chaqqonligi kuzatiladi.1. Kalsiy va magniy qanday elementlar oilasiga kiradi?a) Pb) Cs) Dd) F2. Qaysi qatorda magnezit formulasi keltirilgan?a) MgCl2b) CaCO3s) CaSO4d) MgCO3

description:
3. Hayvon suyaklari tarkibining necha foizi kalsiy fosfatdan iborat?
a) 80%
b) 60%
s) 40%
d) 70%
4. Marmar konlari berilgan qatorni ko’rsating?
a) Qoragat, Zebilov
b) Gazg’on, Nurota
s) Ko’kdumaloq, Boysun
d) Mingbuloq, Zirband.
5. Ca va Mg sanoatda qanday olinadi?
a) Gidroliz
b) Termik
s) Elektroliz
d) Piroliz
a) Ohaktoshdan
b) magnezitdan
s) Dolomitdan
d) Gipsdan.
a) Ca(OH)2
b) CaSO4 2H2O
s) CaClO2
d) CaCO3
a) +2; III
b) +1; II
s) +2; II
d) +1; III
6. Sanoatda kalsiy oksidi nimadan olinadi?
7. Kalsiyning qaysi birikmalaridan oqartiruvchi modda sifatida, qog’oz ishlab chiqarishda,
dizenfeksiyalashda ishlatiladi?
8. Magniyning oksidlanish darajasi va valentligi qaysi javobda to’g’ri berilgan?
O’simlikning qanday gullagani, nechta meva tukkani va savatchaga terib olingan mevalar soni
hisoblanib, test natijalari qo’shilgach, mutloq g’olib guruh aniqlanadi. Darsda qanday ishtirok etganiga qarab
o’quvchilar baholanadi. Yangi mavzu xulosalangach, uyga vazifa beriladi.
Uyga vazifa: Darslikda berilgan mavzu so‘ngidagi savo-topshiriqlarni bajarish.
3. Hayvon suyaklari tarkibining necha foizi kalsiy fosfatdan iborat?a) 80%b) 60%s) 40%d) 70%4. Marmar konlari berilgan qatorni ko’rsating?a) Qoragat, Zebilovb) Gazg’on, Nurotas) Ko’kdumaloq, Boysund) Mingbuloq, Zirband.5. Ca va Mg sanoatda qanday olinadi?a) Gidrolizb) Termiks) Elektrolizd) Piroliz6. Sanoatda kalsiy oksidi nimadan olinadi?a) Ohaktoshdanb) magnezitdans) Dolomitdand) Gipsdan.7. Kalsiyning qaysi birikmalaridan oqartiruvchi modda sifatida, qog’oz ishlab chiqarishda, dizenfeksiyalashda ishlatiladi?a) Ca(OH)2b) CaSO4 2H2Os) CaClO2d) CaCO38. Magniyning oksidlanish darajasi va valentligi qaysi javobda to’g’ri berilgan?a) +2; IIIb) +1; IIs) +2; IId) +1; IIIO’simlikning qanday gullagani, nechta meva tukkani va savatchaga terib olingan mevalar soni hisoblanib, test natijalari qo’shilgach, mutloq g’olib guruh aniqlanadi. Darsda qanday ishtirok etganiga qarab o’quvchilar baholanadi. Yangi mavzu xulosalangach, uyga vazifa beriladi.Uyga vazifa: Darslikda berilgan mavzu so‘ngidagi savo-topshiriqlarni bajarish.

title: ПРЕЗЕНТАЦИЯ ПО ХИМИИ НА ТЕМУ "9-СИНФ"


extracted_text:
Mavzu:
Uglevodlar
S i n f:
9

S
:
n
a
a

F A N :
K i m y
o Darsning maqsadi:
Ta’limiy: O’quvchilarga
uglevodlarning tuzilishi,
tarkibi haqida to’liq
ma’lumot berish

Tarbiyaviy: O’quvchilarga
kimyogarlik kasbining ayrim
qirralari haqida bilim berish,
kasbiy, ekologik, iqtisodiy
tarbiya berish.
Rivojlantiruvchi:
O’quvchilarni tabiiy
fanlarga bo’lgan
qiziqishini rivojlantirish Dars turi:
Dars uslubi:
Y angi bili m  va
tush u nchalar
hosil qiluvchi
Savoljavob, slayd,
interfaol usullar
Dars jihozi:
D arslik, davriy siste m a,
kim yoviy m od dalar,
m ateriallar,ko m p uter
tarqat m a
M avzuga oid plakatlar,
rag’bat –jari m a
kartoch kalari
Dars jihozi:Dars uslubi:Dars turi: Reja
Vaqt   taqsimoti :
1.Tashkiliy  qism, ma’naviyat
daqiqalari                        5 daqiqa
2. O’tilgan  mavzuni so’rash

3. Yangi  mavzu  bayoni

         6 daqiqa
         20 daqiqa
4.Mustahkamlash             9 daqiqa
5.Uyga  vazifa va baholash

daqiqa
         5 Darsning borishi:
TASHKILIY  QISM
O’quvchilar davomadi
aniqlanadi, uyga berilgan
vazifani aniqlash.
Ma’naviyat
daqiqalari
Yilning
muhim
yangiliklari.
Ta’limdagi
muhim
yangiliklar.
Maktab
hayotidagi
quvonchli
yangiliklar. O`TGAN  MAVZUNI
MUSTAHKAMLASH

file_name: 9-sinf Uglevodlar.pptx

description:
O`TGAN  MAVZUNI
MUSTAHKAMLASH

title: ПРЕЗЕНТАЦИЯ ПО ХИМИИ НА ТЕМУ "УГЛЕВОДЛАР"


extracted_text:
o’quvchilааrni vatanni
rni vatanni
b)Tarbiyaviy maqsad: o’quvchil
  sevish  va uni vatanparvarlik  ruhida tarbiyalash
sevish  va uni vatanparvarlik  ruhida tarbiyalash
,darslikdan tashqari adabiyotlarni o’qishga da’vat
,darslikdan tashqari adabiyotlarni o’qishga da’vat
  etish  ekologik dunyoqarashni   kengaytirish ,
etish  ekologik dunyoqarashni   kengaytirish ,
estetik didni,axloqiy sifatlarni kamol toptirish .
estetik didni,axloqiy sifatlarni kamol toptirish
d)rivojlantiruvchi maqsad:O’quvchil
O’quvchilааrni mustaqil
rni mustaqil
  fiikrlashga o’rgatish,nutq madaniyatini oshirish,
fiikrlashga o’rgatish,nutq madaniyatini oshirish,
o’zo’zini boshqarishga yo’naltirish,hozir javoblik,
o’zo’zini boshqarishga yo’naltirish,hozir javoblik,
topqirlik xususiyatlarini rivojlantirish.
topqirlik xususiyatlarini rivojlantirish. O’quvchilar  sog’lommisiz?
Darsimizga  tayyormisiz?  .
Biz  bolalar sog’lommiz,
Darsimizga  tayyormiz.
Dars   shiori :
Dars   maqsadi :
O’qiymiz,o’rganamiz, yurtga
 ziyo  sochamiz,
Kimyo fanining sir  asrorin
ochamiz.
Biz   “Sog’lom  bola” yilining
Sog’lom     farzandlarimiz,
Buyuk  kelajak  yaratish
Asl  maqsadimiz.

“Bilimdonlar”
guruhi
“Zukkolar”
guruhi
“Topqirlar”
guruhi
Dars   shiori :Dars   maqsadi : O’qiymiz,o’rganamiz, yurtga  ziyo  sochamiz,Kimyo fanining sir  asrorin  ochamiz.Biz   “Sog’lom  bola” yiliningSog’lom     farzandlarimiz,Buyuk  kelajak  yaratishAsl  maqsadimiz. “Bilimdonlar”guruhi “Topqirlar”guruhi“Zukkolar”guruhi O’quvchilar  bugun
dars   jarayonida
qaysi o’quvchilar  va
qaysi guruh haqiqiy
oltin ekanligini
isbotlaydi
 O’quvchilar  bugun dars   jarayonida qaysi o’quvchilar  va qaysi guruh haqiqiy oltin ekanligini isbotlaydi Darsning turi :
Bilimdonlar
o’rgatadigan  dars.
Darsning jihozi :
8sinf  kimyo darsligi,
davriy  jadval.
2SOH
4
Darsning    usuli:
guruhlar bilan ishlash, aqliy
hujum, klaster
Texnik vositalari:
   proyektor,ekran va
kompyuter
Darsning turi :Bilimdonlar  o’rgatadigan  dars. Darsning    usuli:guruhlar bilan ishlash, aqliy  hujum, klaster  Darsning jihozi :8sinf  kimyo darsligi, davriy  jadval.Texnik vositalari:   proyektor,ekran va kompyuter 1.Tashkiliy   qism                                         3  daqiqa
2.Pedagogik  iqlim yaratish                           4  daqiqa
a) Oyning muhim sanalari
b)  Dars shiori  va  maqsadi   bilan
 tanishish

3.O’tilgan  mavzuni so’rash va                        6 daqiqa
 mustahkamlash
a)  Aqliy  hujum
4.Yangi mavzu  bayoni                                20 daqiqa
   a) Oltingugurt (IV) –oksidi.
b) Oltingugurt (VI) –oksidi.
    b)  Inson  va  ekologiya
 5.Yangi  mavzuni  mustahkamlash.             7  daqiqa
a) Test  savollari.
b)  Mustaqil  ish.
  6. O’quvchilarni  baholash.                        3 daqiqa
8. Uyga  vazifa                                              2 daqiqa
1.Tashkiliy   qism                                         3  daqiqa2.Pedagogik  iqlim yaratish                           4  daqiqaa)Oyning muhim sanalarib) Dars shiori  va  maqsadi   bilan  tanishish                                                                                3.O’tilgan  mavzuni so’rash va                        6 daqiqa mustahkamlasha)  Aqliy  hujum                                          4.Yangi mavzu  bayoni                                20 daqiqa   a) Oltingugurt (IV) –oksidi.b) Oltingugurt (VI) –oksidi.    b)  Inson  va  ekologiya 5.Yangi  mavzuni  mustahkamlash.             7  daqiqaa)Test  savollari.b)  Mustaqil  ish.  6. O’quvchilarni  baholash.                        3 daqiqa8. Uyga  vazifa                                              2 daqiqa Haftada  bor  yetti  kun
Yetti  kunu  yetti  tun
Qani  ayting  bolalar
Bugun  qanday  qaysi  kun?
O;zbekistonni
ng BMTga
a’zo bo’lgan
kuni
Bu   oyda muhim
 bo’lgan
sanalarni ayting
j a h o n

B u t u n
l a r
z
  q i
i n
o
x
k u n i

t

Yurtim  ado bo’lmas armonlaring bor
Toshlarni  yig’latgan  dostonlaring  bor
O’tmishingni  o’ylab og’riydi  jonim
Ko’ksing to’la  shahid o’g’lonlaring  bor
r
e m u
A m i r    T
d
a ll u
n
u
n   k
a
a
g
p
o
v
t
t

t
v
a

n
n i
s m a
k u
K o
Biz  kim  mulki   Turon
Amiri Turkistonmiz
Biz kim  millatning eng
qadimi   va qudratlishi
Turkning bosh bo’g’inimiz
M u h a m m a d
Y u s u f

t u g ’ i l g a n
k u n
 Haftada  bor  yetti  kunYetti  kunu  yetti  tunQani  ayting  bolalarBugun  qanday  qaysi  kun? O’tilgan mavzu  so’rash
“Oltin”guruhi
“Kumush”guruhi
-E   barakalla .
-Uy  vazifasin
so’zlang ,
Faqat  ilmni ko’zlang
a,
Qanday   mavzu
o’tgandik
Va  nimani  o’rgandik
?
“Mis”guruhi
Xlorid kislota xalq xalq   xo’jaligida juda ko’p
sohalarda, xususan, quyidagi:
metallarni xurushlash;
xloridlar ishlab chiqarish;
tibbiyotda doridarmonlar ishlab chiqarish;
Bo’yoqlar ishlab chiqarish;
plastmassalar ishlab chiqarish kabi sohalarda
keng qo’llanadi.
Sulfat kislota xalq xalq   xo’jaligida juda ko’p sohalarda
xususan, quyidagi:
mineral    o’g’itlar  ishlab chiqarish;
neft mahsulotlarini tozalash;
Xlor ishlab chiqarish;
turli xildagi tuzlar vakislotalar, doridarmonlar ishlab
chiqarish;
portlovchi moddalar tayyorlash;
Bo’yoqlar ishlab chiqarish;
sellyuloza ishlab chiqarish;
kislotali akkumulyatorlar tayyorlash
Nitrat kislota xalq xalq   xo’jaligida juda ko’p
sohalarda xususan, quyidagi:
azotli    o’g’itlar  ishlab chiqarish;
organik azotli birikmalar ishlab chiqarish;
tibbiyotda doridarmonlar ishlab chiqarish;
Bo’yoqlar ishlab chiqarish;
portlovchi moddalar ishlab chiqarish;
nitroza usulida sulfat kislota ishlab chiqarish kabi
sohalarda keng qo’llaniladi
Normal  sharoitda
kerak ?
67.2 l  vodorod
olish uchun
necha gramm
ruhni xlorid
kislotada  eritish
186  gramm  cho’kma
hosil bo’lish  uchun
necha gramm  bariy
xlorid sulfat  kislota
bilan  reaksiyaga
kirishadi
Normal sharoitda
134,4 litr azot IV
oksidi olish uchun
necha gramm  mis
nitrat  kislotada
erish kerak
“Oltin”guruhi “Mis”guruhi“Kumush”guruhiXlorid kislota xalq xalq   xo’jaligida juda ko’p sohalarda, xususan, quyidagi:metallarni xurushlash;xloridlar ishlab chiqarish;tibbiyotda doridarmonlar ishlab chiqarish;Bo’yoqlar ishlab chiqarish;plastmassalar ishlab chiqarish kabi sohalarda keng qo’llanadi.Nitrat kislota xalq xalq   xo’jaligida juda ko’p sohalarda xususan, quyidagi:azotli    o’g’itlar  ishlab chiqarish;organik azotli birikmalar ishlab chiqarish;tibbiyotda doridarmonlar ishlab chiqarish;Bo’yoqlar ishlab chiqarish;portlovchi moddalar ishlab chiqarish;nitroza usulida sulfat kislota ishlab chiqarish kabi sohalarda keng qo’llaniladi Sulfat kislota xalq xalq   xo’jaligida juda ko’p sohalarda xususan, quyidagi:mineral    o’g’itlar  ishlab chiqarish;neft mahsulotlarini tozalash;Xlor ishlab chiqarish;turli xildagi tuzlar vakislotalar, doridarmonlar ishlab chiqarish;portlovchi moddalar tayyorlash;Bo’yoqlar ishlab chiqarish;sellyuloza ishlab chiqarish;kislotali akkumulyatorlar tayyorlash “Bilimdonlar”
guruhi
“Zukkolar
”guruhi
“Topqirlar
”guruhi

“Bilimdonlar”guruhi “Topqirlar”guruhi“Zukkolar”guruhi Tuzlar deb metall atomlari (yoki ammoniy NH4) va kislota qoldig’idan  iborat bo’lgan yoki murakkab moddalarga
aytiladi.
Tuzlar kislota vodorodining metall atomiga yoki asos gidroksilining kislota qoldig’iga  almashishidan hosil bo’ladi
 Tuzlar funksional guruhli moddalar toifasiga mansubdir.
 Tuzlarning umumiy formulasi MnKm tarzida ifodalanadi: bu yerda Mmetall atomi (yoki ammoniy NH4); K
kislota qoldigg’; nkislota qoldigi’ning valentligi; mmetall atomi valentligi.
Tuzlar tarkibidagi metall atomi valentligi kislota qoldig’ining valentligiga son jihatdan teng bo’lganda (n = m)
indekslar   qo’yilmaydi
Tuzlarda metall atomlari kislota qoldiqlari bilan    to’g’ridan to’g’ri  bo’g’ hosil qilgan hosil qilgan holda birikadi.
Tuzlarning empirik va grafik tasvirlanishini quyidagicha ifodalash mumkin:
Oltingugurt  (IV) – oksidi.
Tuzlar deb metall atomlari (yoki ammoniy NH4) va kislota qoldig’idan  iborat bo’lgan yoki murakkab moddalarga aytiladi.Tuzlar kislota vodorodining metall atomiga yoki asos gidroksilining kislota qoldig’iga  almashishidan hosil bo’ladi  Tuzlar funksional guruhli moddalar toifasiga mansubdir. Tuzlarning umumiy formulasi MnKm tarzida ifodalanadi: bu yerda Mmetall atomi (yoki ammoniy NH4); Kkislota qoldigg’; nkislota qoldigi’ning valentligi; mmetall atomi valentligi.Tuzlar tarkibidagi metall atomi valentligi kislota qoldig’ining valentligiga son jihatdan teng bo’lganda (n = m) indekslar   qo’yilmaydi Tuzlarda metall atomlari kislota qoldiqlari bilan    to’g’ridan to’g’ri  bo’g’ hosil qilgan hosil qilgan holda birikadi.Tuzlarning empirik va grafik tasvirlanishini quyidagicha ifodalash mumkin:Oltingugurt  (IV) – oksidi. “Bilimdonlar”
guruhi
“Zukkolar”
guruhi
“Topqirlar”
guruhi
Ushbu  reaksiyada  S
oksidlovchimi  yoki
qaytaruvchi?
Kislotali  oksid, 45 0 Cda
qaynaydi,17 0 C da oq
kristall  massaga
aylanadi, rangsiz
suyuqlik, asosan H2S04
ishlab chiqarishda
ishlatiladi. Bu qanday
modda?
A) 4
B) B
C) C
D) D
“Bilimdonlar”guruhi “Topqirlar”guruhi“Zukkolar”guruhiA)4B)BC)CD)D “Bilimdonlar”
guruhi
“Zukkolar”
guruhi
“Topqirlar
”guruhi
1.Tuzlarning   umumiy
formulasi ?
2. Kir yuvishda ishlatiladigan
tuz ?
3. O’g’it sifatida ishlatiladigan
tuz ?
1.
2.
Tuzlar qanday nomlanadi ?
Tuzlar   formulasida
qanday vaziyatda  indeks
qo’yilmaydi ?
3. Nima uchun   muz  ustiga
tuz   sepiladi ?
Uyga  vazifa:
147 –betdagi savol
topshiriqlardan  1,3
masalalarni yechish.
“Bilimdonlar”guruhi “Topqirlar”guruhi“Zukkolar”guruhi

file_name: 8-sinf Oltingugurtning kislorodli  birikmalari..ppt

title: ПРЕЗЕНТАЦИЯ ПО ХИМИИ НА ТЕМУ "ОЛТИНГУГУРТНИНГ КИСЛОРОДЛИ БИРИКМАЛАРИ"


extracted_text:
Mavzu: Kislorod  guruhchasi
elementlari.
Sana:13.03.2017
Sinf:8A Darsning maqsadi.
O`quvchilarni  oltinchi
oltinchi  guruh bosh guruhchasi
  guruh bosh guruhchasi
Ta`limiy: O`quvchilarni
Ta`limiy:
elementlari  b  bilan  tanishtirish  ,oltingugurtning tabiatda tar-
ilan  tanishtirish  ,oltingugurtning tabiatda tar-
elementlari
qal ishi ,fizik, kimyoviy  xossalari va ishlatilish  sohalari
qal ishi ,fizik, kimyoviy  xossalari va ishlatilish  sohalari
bilan tanishtirish .
bilan tanishtirish .
Tarbiyaviy maqsad: Yosh avlodni ulug` ajdodlarimizga
hurmat ruhida tarbiyalash ular qalbida milliy va
umuminsoniy qadriyatlar ezgulik va insonparvarlik
 tuyg`ularini singdirish
 Rivojlantiruvchi maqsad: kimyo fani orqali
hayotni  to`g`ri  tasavvur  eta  olish  malakasini  o`stirish.
mantiqiy  fikrlashga  o`rgatish. Dars tipi
Dars uslubi
Dars usuli
• Yangi bilimlar va
•
tushunchalarni
• hosil qilish va
• o`zlashtirish
• darsi
Ko`rgazmali
amaliy
Dars jihozi:
Masalalar yechish
 Aqliy hujum,
Birikmaning nomini top,
 kichik
guruhlarda  ishlash,

“Laboratoriya ishi.
xotira mashqi.
Davriy jadval,tarqatma materiallar:
Kompyuter, proyektor, slaydlar, mavzuga oid video rolik,
 tezkor savollar,mavzuga oid laboratoriya jihozlari va reaktivlari.
•Yangi bilimlar va •tushunchalarni •hosil qilish va  •o`zlashtirish  •darsiKo`rgazmaliamaliyMasalalar yechish Aqliy hujum, Birikmaning nomini top, kichik guruhlarda  ishlash,  “Laboratoriya ishi. xotira mashqi. Darsning borishi
• 1.Tashkiliy qism.
• 2.O’tilgan mavzuni
mustahkamalsh
• 3.Yangi mavzuga zamin
tayyorlash.
• 4. Mavzuni mustahkamlash
• 5. O`quvchilarni baholash
• 6. Uyga vazifa berish Tashkiliy qism
Tashkiliy qism
   O`quvchilar bilan salomlashiladi.
   Davomat aniqlanadi.
Maqsadimiz: Vatanga munosib farzand bo`lish
Shiorimiz: Fan ko`kida qil parvoz
                Qancha bilsang shuncha oz
O`qituvchi: Hozir olkamizda qanday fasl?Bahor oyining muhim sanalari
O`quvchi: 8mart Xalqaro xotin qizlar bayrami.21mart umumxalq Navruz
O`qituvchi: Respublikamizda va dunyoda qanday fanimizga oid yangiliklar
O`quvchi: Respublikamizda va dunyoda sodir bolgan fan yangiliklaridan
qaysilar?
bayrami.
sodir bo`lmoqda.
aytishadi.
               Darsimizga tayyormiz
O`qituvchi: kimyo qanday fan
O`quvchi: kimyo aniq fan O`tilgan mavzuni
mustahkamlash
Tarqatma savollari
1.Fanga  galogen tushunchasini  kim kiritdi va u qanday
ma`noni bildiradi?
2.Davriy jadvalda galogenlar qanday joylashgan ,ularning
tashqi  pog`onasida nechta elektron bor?
3.Galogenlarning tabiatda erkin holatda uchramasligining
4.Plavik  shpati minerali tarkibida ftorning massa ulushi
sababi nimada?
nechaga teng?
5.Galogenlarni tabiiy birikmalardan qanday ajratib olamiz? Tarqatma savollari.
1.Sizga birilgan 2 ta probirkaning qaysi birida
xlorid kislota borligini qanday ajratib olasiz?
2. Davriy jadvalda  galogenlarning  kimyoviy
xossalari  qanday  o`zgaradi ?
3.Silvinit  minerali tarkibida  xlorning  massa
ulushi  nechaga  teng?
4.Maktab laboratoriyasida galogenlar  tarkibida
vodorod borligini  qanday aniqlaymiz?
5. Xlorning qanday  fizikaviy  xossalarini bilasiz? O`tilgan mavzuni mustahkamlash
O`tilgan mavzuni mustahkamlash.
O`tilgan mavzuni mustahkamlash.
Tarqatma savollari.
1.Xlorid kislota  qanday  kislota ,uning fizik xossalari qanday.
2.Vodorod  xlorid nima maqsadda  ishlatiladi?
3. 11,2 litr xlor olish uchun qancha miqdorda xlorid kislota
4. Ftordan qanday maqsadlarda  foydalaniladi?
5.Galogenlar uchun sifat reaksiyasida qaysi moddadan
kerak?
foydalanamiz? “Birikmaning nomini top”
KKKK
o`yini.
KCl*MgCl2*6H2O
KCl* MgSO4*3H2O
MgCl2*6H2O
CaOCl2
Na3(AlF6)
NaJO3,KJO3 MAVZU. KISLOROD  GURUNCHASI  ELEMENTLARI.
1.Davriy sistemada joylashgan o`rniga tavsif .
6. Ishlatilishi.

2.Oltingugur t
3.Tabiatda  uchrashi .
4.Fizik xossalari
5.Kimyoviy xossalari.
Reja. Davriy  jadvalda  joylashgan  o`rni.
,,
Kislorod  guruhchasi   elementlari  davriy
jadvalning 6guruhi  bosh  guruhchasida joylashgan
 bo`lib ,ikkinchi nomi  xalkogenlar  deb  nomlanadi.
Guruh elementlarining  tashqi energetik
pog`onasida oltita  elektron bo`ladi.Kislorodning
atom  tuzilishi quyidagicha;
+8 O 1S2/ 2S2  2P4
S,Se,Te ning  tashqi  energetik  pog`onasida  bo`sh
 holdagi  dorbitallar  mavjud .Tashqi qobiqdagi
juftlashgan  pva selektronlar  bittadan d
orbitallarga  kociib  o`tishi mumkin OLTINGUGURT
Oltingugurt  tabiatda erkin holda ham ,birikmalar holida ham
uchraydi.O`zbekistonda oltingugurtning  tabiiy manbalari
mavjud. Mamlakatimizdagi  tabiy gaz  va gaz
kondensatsiyalarini  qayta ishlash  korxonalarida  oltingugurt
va uning birikmalarini olish yo`lga qo`yilgan.O`zbekistonda
qazib olinayotgan mis rudalari tarkibida oltingugurt,selen va
tellur ham mavjud. Selen va tellur yarim
o`tkazgichlar,quyosh batareyalari,,termoregulyatorlar
tayyorlashda , po`lat va shishaning maxsus navlarini  ishlab
chiqarishda  asosiy xom ashyobo`lib xizmat qiladi. Fizik   xossalari
Oltingugurt   3 xil allatropik  shakl o`zgarishga ega:rombik oltingugurt  S8;
Monoklinik oltingugurt S8;plastik oltingugurt  Sn.Tabiatda rombik
oltingugurtuchraydi va u sariq rangli qattiq kristall modda  bo`lib ,suvda
erimaydi.Zichligi 2g/sm3 bo`lishiga qaramasdan  oltingugurt  kukunlari suv
 yuzasiga qalqib yuradi, chunki  u  suvda  xo`llanmaydi. Qattiq jismlarni
suyuqlik  sirtida  qalqib turishi  FLOTATSIYA deyiladi.Oltingugurt  elektr
tokini va issiqlikni  yomon o`tkazadi.112,8 gradusda
suyuqlanadi,444,5gradusda  qaynaydi. Qaynash  haroratigacha qizdirilgan
oltingugurt sovuq suvga  quyilsa,plastik  oltingugurtga aylanadi. Kimyoviy xossalari
oltingugurt
oltingugurt Olintingugurtning
O99O99
ishlatilishi
1.Kauchuklarni   vulqonlashda.
2.Gugurt   ishlab    chiqarishda.
3.Sulfat     kislota      ishlab   chiqarishda.
4.Uglerod (IV)  sulfid  ishlab   chiqarishda.
5.Tibbiyotda  turli  xildagi  dorilar ishlab  chiqarishda.
6 O`simliklarni  zararkunandalardan himoya qiluvchi  vositalar
                        ishlab  chiqarishda
7.Qora  porox ishlab  chiqarishda.
8.Qog`oz  ishlab  chiqarish  uchun zarur  bo`lgan Ca(HSO3)2  ni
olish  maqsadlarida  ishlatiladi. Mustahkamlash uchun  savollar.
1..Otinchi  guruh  elementlarining ikkinchi  nomi
qanday?
2.Davriy  jadvalda  joylashgan  o`rniga  tavsif  bering?
3.Oltingugurt  tabiatda  qanday  tarqalgan?
4.Selen  va  tellur  qanday  maqsadlarda
foydalaniladi?
5.Oltingugurtning  fizik  xossalarini  ayting?
6.Flotatsiya  hodisasi  deb nimaga aytiladi?
7.Oltingugurtning kimyoviy  xossalariga  misol  ayting?
Uyga  vazifa.114 betdagi  savol va masalalarni
yechib kelish

file_name: 8- sinf kislorod guruhi. oltingugurt.ppt

title: ПРЕЗЕНТАЦИЯ ПО ХИМИИ НА ТЕМУ "КИСЛОРОД ВА ОЛТИНГУГУРТ"


extracted_text:
Mavzu: Oddiy va murakkab
moddalar

n
a
S
:
a

S i n f:
7
F A N :
K i m y
o Darsning maqsadi:
Ta’limiy: O’quvchilarga
oddiy va murakkab moddalar
haqida tushuncha berish
             Tarbiyaviy:
O’quvchilarga oddiy va
murakkab moddalarning
tuzilishi va tarkibi hadiqa
ma’lumot berish.
Rivojlantiruvchi:
O’quvchilarni
moddalar haqidagi
bilim, malaka va
ko’nikmalarini
oshirish. Dars turi:
Dars jihozi:
Dars uslubi:
osil
a
r h
hi
ala
c
v
h
qilu
c
n
u
gi bilim v
n
a
Y
tush
r
a
e
t
m
u
p
t
a
m
q
o
r
r,k
a
slik, t
a
riall
e
t
a
m
r,
la
t
a
a
k
rim
ri
d pla
ala
a
j
k
t –
a oi
h
c
a
o
b
t
’
r
g
a
a
k
r
g
u
z
v
a
M
r
a
D
r
d,
y
b, sla
ol usulla
o
v
olja
rfa
inte
v
a
S
Dars uslubi:Dars turi: REJA:
 Tashkiliy qism                                                            2
 3 daqiqa
 20 daqiqa
 10 daqiqa
 3 daqiqa
 2 daqiqa
daqiqa

  O`tgan mavzuni so`rash
 3.Yangi mavzuni bayoni
 4.Mustahkamlash
 5.Baholash
 6.Uyga vazifa berish TASHKILIY  QISM
O’quvchilar davomadi
aniqlanadi, uyga berilgan
vazifani aniqlash. O`TGAN  MAVZUNI
MUSTAHKAMLASH
1.Ifloslangan osh tuzi qanday eriydi?
2.Ifloslangan osh tuzi qanday filtrlanadi?

file_name: 7-sinf oddiy va murakkab moddalar.pptx

title: ПРЕЗЕНТАЦИЯ ПО ХИМИИ НА ТЕМУ "ОДДИЙ ВА МУРАККАБ МОДДАЛАР"


extracted_text:
xossalari
      Mavzu:
Kislotalarning olinishi va
S i n f:
7

a
:
_
_
n
_
_
a
_
S
_
  _
_
_
_
F A N :
K i m y
o Darsning maqsadi:
Ta’limiy: O’quvchilarga
kislotalarning olinishi va
xossalarini o’rgatish.

Tarbiyaviy: O’quvchilarga
kimyogarlik kasbining ayrim
qirralari haqida bilim berish,
kasbiy, ekologik, iqtisodiy
tarbiya berish.
Rivojlantiruvchi:
O’quvchilarni kislota
va ularning xossalari
haqidagi bilimlarini
oshirish. Dars turi:
Dars uslubi:
Y angi bili m  va
tush u nchalar
hosil qiluvchi
Savoljavob, slayd,
interfaol usullar
Dars jihozi:
D arslik, tarqat m a
m ateriallar,ko m p uter
M avzuga oid plakatlar,
rag’bat –jarim a
kartoch kalari
Dars jihozi:Dars uslubi:Dars turi: Reja
1. Tashkiliy qism  2 daqiqa

2. O`tgan mavzuni so`rash
3 daqiqa
3.Yangi mavzuni bayoni
4.Mustahkamlash
5.Baholash
6.Uyga vazifa berish
20 daqiqa
10 daqiqa
3 daqiqa
2 daqiqa Darsning borishi:
TASHKILIY  QISM
O’quvchilar davomadi
aniqlanadi, uyga berilgan
vazifani aniqlash.
Ma’naviyat
daqiqalari
Yilning
muhim
yangiliklari.
Ta’limdagi
muhim
yangiliklar.
Maktab
hayotidagi
quvonchli
yangiliklar.

file_name: 7-sinf Kislotalarning olinishi va xossalari.pptx

title: ПРЕЗЕНТАЦИЯ ПО ХИМИИ НА ТЕМУ "КИСЛОТАЛАРНИНГ ОЛИНИШИ ВА ..."


extracted_text:
Sana:                                     Fan: Kimyo
Sinf: 7
MAVZU: Kimyoviy  reaksiya  turlari
Ta`limiy :O’quvchilarga  kimyoviy  reaksiya
turlari  haqida tushuncha berish.
Ta`rbiyaviy: O`qauvchilarni dunyoviy
Qarashlarini o`zaro –hurmat ruhida
 tarbiyalash.
Rivojlantiruvchi: O`quvchilarni erkin
so`zlashga, fkrlashga o`rgatish va muomula
madaniyatini rivojlantirish.
Rivojlantiruvchi: O`quvchilarni erkin so`zlashga, fkrlashga o`rgatish va muomula madaniyatini rivojlantirish. Ta`rbiyaviy: O`qauvchilarni dunyoviy Qarashlarini o`zaro –hurmat ruhida tarbiyalash. Dars tipi Dars uslubi Dars turi
Yangi bilim
berish
Savoljavob,
suhbat,hikoya,
munozara,
aqliy hujum
Noan`anaviy:
Dars jihozi:
   Tarqatma materiallar,kompyuter, krassvord,
slaydlar, test kartochkalari, buklet, rangli rasmlar.
Yangi bilim berishSavoljavob,suhbat,hikoya,munozara,aqliy hujumNoan`anaviy: 1. Tashkiliy qism
2. O`tgan mazuni so`rash
3.Yangi mavzuni bayoni
4.Mavzu ustida ishlash
5.Mustaqil ish
6.Mustahkamlash
7.Baholash
8.Uyga vazifa berish
          1. Tashkiliy qism      2. O`tgan mazuni so`rash 3.Yangi mavzuni bayoni 4.Mavzu ustida ishlash5.Mustaqil ish                  6.Mustahkamlash7.Baholash8.Uyga vazifa berish Tashkiliy
qism:
O’quvchilar davomadi
aniqlanadi, uyga
berilgan vazifani
aniqlash.
Tashkiliy qism: O’tilgan
mavzuni
takrorlash:
O’tilgan mavzuni takrorlash: Mustahkamlash: Baholash mezoni
Uyga vazifa:
Mavzu o’qib kelish!

file_name: 7-sinf Kimyoviy reaksiya turlari.ppt

description: Mustahkamlash:

title: ПРЕЗЕНТАЦИЯ ПО ХИМИИ НА ТЕМУ "КИМЁВИЙ РЕАКЦИЯ ТУРЛАРИ"


extracted_text:
Ta‘limiy   maqsad :  o’quvchilarga tuzlarning
Tarkibi tuzilishi va nomlanishi  haqida
tushuntirish  .Bilim va malaka .
 o’quvchilааrni vatanni
rni vatanni
b)Tarbiyaviy maqsad: o’quvchil
  sevish  va uni vatanparvarlik  ruhida tarbiyalash
sevish  va uni vatanparvarlik  ruhida tarbiyalash
,darslikdan tashqari adabiyotlarni o’qishga da’vat
,darslikdan tashqari adabiyotlarni o’qishga da’vat
  etish  ekologik dunyoqarashni   kengaytirish ,
etish  ekologik dunyoqarashni   kengaytirish ,
estetik didni,axloqiy sifatlarni kamol toptirish .
estetik didni,axloqiy sifatlarni kamol toptirish
d)rivojlantiruvchi maqsad:O’quvchil
O’quvchilааrni mustaqil
rni mustaqil
  fiikrlashga o’rgatish,nutq madaniyatini oshirish,
fiikrlashga o’rgatish,nutq madaniyatini oshirish,
o’zo’zini boshqarishga yo’naltirish,hozir javoblik,
o’zo’zini boshqarishga yo’naltirish,hozir javoblik,
topqirlik xususiyatlarini rivojlantirish.
topqirlik xususiyatlarini rivojlantirish. I. Darsning
maqsad   va
vazifalari
II . O’quv
jarayonining
mazmuni
III.  O’quv   jarayonini
tashkil  etish
texnalogiyasi
IV . Kutiladigan
natijalar
V. Kelgusi  rejalar
 o’quvchilааrni vatanni  sevish  va uni vatanparvarlik  ruhida
rni vatanni  sevish  va uni vatanparvarlik  ruhida
Ta‘limiy   maqsad :  o’quvchilarga tuzlarning  tarkibi tuzilishi va nomlanishi  haqida tushuntirish  .Bilim
va malaka ko‘nikmalarini
 hosil qilish
b)Tarbiyaviy maqsad: o’quvchil
tarbiyalash,darslikdan tashqari adabiyotlarni o’qishga da’vat etish  ekologik dunyoqarashni
tarbiyalash,darslikdan tashqari adabiyotlarni o’qishga da’vat etish  ekologik dunyoqarashni
kengaytirish ,estetik didni,axloqiy sifatlarni kamol toptirish .
kengaytirish ,estetik didni,axloqiy sifatlarni kamol toptirish
d)rivojlantiruvchi maqsad:O’quvchil
o’zini boshqarishga yo’naltirish,hozir javoblik,topqirlik xususiyatlarini rivojlantirish.
o’zini boshqarishga yo’naltirish,hozir javoblik,topqirlik xususiyatlarini rivojlantirish.
Shakl:    guruhlar   bilan ishlash
Metod: Ko`rgazmali ,amaliy
Vosita:  7sinf  kimyo dasligi , davriy jadval , shtativ probirkalar
Usuli:guruhlar bilan ishlash kompyuterdan tuzilgan  amaliy  ko’rgazmali  materiallar
O’quvchilааrni mustaqil fiikrlashga o’rgatish,nutq madaniyatini oshirish,o’z
rni mustaqil fiikrlashga o’rgatish,nutq madaniyatini oshirish,o’z
O‘qituvchi :o’quvchilarga tuzlarning  tarkibi tuzilishi va nomlanishi  haqida tushuntirish
O’qituvchi :  o’quvchilarga tuzlarning  tarkibi tuzilishi va nomlanishi  haqida   o’rgatish
O’quvchi :  mavzu   yuzasidan  olgan  bilimlari   mustahkamlanadi , o’zi   mustaqil  fikrlay olish  va
lkimyoviy masalalarni  bajara  oladi .
O’qituvchi :Yangi mavzular bo’yicha o’quvchilarni qiziqtirish   va   fikrlash qobilyatini oshirish Haftada bor yetti kun,
 Yetti kunu, yetti tun.
 Qani ayting bolalar,
 Bugun qaysi qanday kun?
O’quvchilar
qalaysiz ?
Qalay   emas  oltimiz
Zarafshonning faxrimiz

“Oltin”guruhi
“Kumush”guruhi
“Mis”guruhi
“Oltin”guruhi “Mis”guruhi“Kumush”guruhi “Oltin”guruhi
“Kumush”guruhi
“Mis”guruhi
Oltin zaharli mikroblardan tozalash
va ularni yo’q  qilish xususiyatiga
ega . Shuning uchun   yuqumli
kasalliklar  keng tarqalga teri
kasalligi bilan  o’g’rigan bemorlarga
tillo taqinchoqlar taqish  tavsiya
etiladi. Tillo kishi jismiga  quvvat
beradi . Asab  va yurak faoliyatini
yaxshilaydi
Kumush mikroblarni
zararsizlantirish xususiyatiga
ega . Ilgari ichimlik suvlarini
kumush tangalar  yordamida
tozalangan  bo’lsalar , hozir
kumush elektrodlar
yordamida  amalga
oshirmoqdalar
Mis qadimdan vrachlar   mis
konlarida  mis  ishlab chiqarish
korxonalarida  ishlovchi hamda  ,
mis taqinchoqlar   taqib yuruvchilar
vabo kasalligiga  chalinmaganligini
aniqlaganlar . Raxit va tutqanoq
kasali bor bolalarga  mis  bilak
uziklar  taqish  tavsiya etilgan
“Oltin”guruhi “Mis”guruhi“Kumush”guruhi O’quvchilar  bugun
dars   jarayonida qaysi
o’quvchilar  va qaysi
guruh haqiqiy oltin
ekanligini isbotlaydi
 O’quvchilar  bugun dars   jarayonida qaysi o’quvchilar  va qaysi guruh haqiqiy oltin ekanligini isbotlaydi Darsning turi :
Noan’anaviy
Darsning    usuli :guruhlar
bilan ishlash kompyuterdan
tuzilgan  amaliy
ko’rgazmali  materiallar
2SOH
4
24 )
2
2
3HNO
OCr
7
Darsning jihozi :7-sinf
kimyo dasligi , davriy
jadval , shtativ
BaCl
probirkalar , reaktivlar
(
NH
:HCl,                     Zn,
    ,          , Cu,

                               ,
kalsiy   gulyukanat
2SOH
4
Texnik vositalari:
proyektor,ekran va
kompyuter
Darsning borishi :
1.Salomlashish
2.Navbatchini aniqlash
3.Sinf tozaligini  tekshirish
Darsning turi :Noan’anaviy Darsning    usuli :guruhlar bilan ishlash kompyuterdan tuzilgan  amaliy  ko’rgazmali  materiallar  Darsning jihozi :7-sinf  kimyo dasligi , davriy jadval , shtativ probirkalar , reaktivlar :HCl,                     Zn,             ,          , Cu,                                                                                ,kalsiy   gulyukanatDarsning borishi :1.Salomlashish 2.Navbatchini aniqlash 3.Sinf tozaligini  tekshirishTexnik vositalari: proyektor,ekran va kompyuter 1.Tashkiliy   qism                                         3  daqiqa
2.Pedagogik  iqlim yaratish
a) Oyning muhim sanalari                           4 daqiqa
3.O’tilgan  mavzuni so’rash va
 mustahkamlash                                          7  daqiqa
4.Yangi mavzu  bayoni                                 12  daqiqa
a) Tuzlarning  tarkibi
b) Tuzilishi
c) Nomlanishi
5. Yangi mavzuni mustahkamlash
6.Lahzalik   savollar                                     4  daqiqa
7. Qiziqarli  tajribalar                                   7 daqiqa
8. Inson va ekologiya                                     4 daqiqa
9.Darsning xulosasi                                        2 daqiqa
10. Uyga  vazifa                                              2 daqiqa

1.Tashkiliy   qism                                         3  daqiqa2.Pedagogik  iqlim yaratish  a)Oyning muhim sanalari                           4 daqiqa3.O’tilgan  mavzuni so’rash va  mustahkamlash                                          7  daqiqa4.Yangi mavzu  bayoni                                 12  daqiqaa)Tuzlarning  tarkibib)Tuzilishic)Nomlanishi5. Yangi mavzuni mustahkamlash               6.Lahzalik   savollar                                     4  daqiqa7. Qiziqarli  tajribalar                                   7 daqiqa8. Inson va ekologiya                                     4 daqiqa9.Darsning xulosasi                                        2 daqiqa10. Uyga  vazifa                                              2 daqiqa Butun jahon
kulgi kuni
B u t u n
s a l
j a h o n

i k
o m a t
k u n i
l

r
e m u
A m i r    T
d
a ll u
n
u
n   k
a
a
g
p
o
v
t
t
Bugun darsimizda   sizlar   o’quvchi  sifatida
emas , turli xil kasb egalari  sifatida ishtirok
etasiz . Sinfimizda  bo’lajak shifokorlar  ,
jurnalistlar  , labarantlar , dorishunoslar  va
bo’lajak ustozlar  o’tirishibdi . Qani
jurnalistlar bizni  kun yangiliklari bilan
tanishtirsin

Bu   oyda muhim
bo’lgan sanalarni
ayting
Yurtim  ado bo’lmas armonlaring bor
Toshlarni  yig’latgan  dostonlaring  bor
O’tmishingni  o’ylab og’riydi  jonim
Ko’ksing to’la  shahid o’g’lonlaring  bor

t
v
a

n
n i
s m a
k u
K o
Biz  kim  mulki   Turon
Amiri Turkistonmiz
Biz kim  millatning eng qadimi
va qudratlishi Turkning bosh
bo’g’inimiz
M u h a m m a d
Y u s u f
  k u n
t u g ’ i l g a n
 Bugun darsimizda   sizlar   o’quvchi  sifatida emas , turli xil kasb egalari  sifatida ishtirok etasiz . Sinfimizda  bo’lajak shifokorlar  , jurnalistlar  , labarantlar , dorishunoslar  va  bo’lajak ustozlar  o’tirishibdi . Qani jurnalistlar bizni  kun yangiliklari bilan tanishtirsin O’tilgan mavzu  so’rash
“Oltin”guruhi
“Kumush”guruhi
-E   barakalla .
-Uy  vazifasin
so’zlang ,
Faqat  ilmni ko’zlang
,
Qanday   mavzu
o’tgandik
Va  nimani  o’rgandik
?
“Mis”guruhi
HCl
2SOH
4
3HNO
Xlorid kislota xalq xalq   xo’jaligida juda
ko’p sohalarda, xususan, quyidagi:
metallarni xurushlash;
xloridlar ishlab chiqarish;
tibbiyotda dori-darmonlar ishlab
chiqarish;
Bo’yoqlar ishlab chiqarish;
plastmassalar ishlab chiqarish kabi
sohalarda keng qo’llanadi.
Sulfat kislota xalq xalq   xo’jaligida juda ko’p
sohalarda xususan, quyidagi:
mineral    o’g’itlar  ishlab chiqarish;
neft mahsulotlarini tozalash;
Xlor ishlab chiqarish;
turli xildagi tuzlar vakislotalar, dori-darmonlar
ishlab chiqarish;
portlovchi moddalar tayyorlash;
Bo’yoqlar ishlab chiqarish;
sellyuloza ishlab chiqarish;
kislotali akkumulyatorlar tayyorlash
Nitrat kislota xalq xalq   xo’jaligida juda ko’p
sohalarda xususan, quyidagi:
azotli    o’g’itlar  ishlab chiqarish;
organik azotli birikmalar ishlab chiqarish;
tibbiyotda dori-darmonlar ishlab chiqarish;
Bo’yoqlar ishlab chiqarish;
portlovchi moddalar ishlab chiqarish;
nitroza usulida sulfat kislota ishlab chiqarish
kabi sohalarda keng qo’llaniladi
Normal  sharoitda
67.2 l  vodorod olish
kerak ?
uchun  necha
gramm  ruhni xlorid
kislotada  eritish
186  gramm  cho’kma
hosil bo’lish  uchun
necha gramm  bariy
xlorid sulfat  kislota
bilan  reaksiyaga
kirishadi
Normal sharoitda
134,4 litr azot IV
oksidi olish uchun
necha gramm  mis
nitrat  kislotada
erish kerak
“Oltin”guruhi “Mis”guruhi“Kumush”guruhiXlorid kislota xalq xalq   xo’jaligida juda ko’p sohalarda, xususan, quyidagi:metallarni xurushlash;xloridlar ishlab chiqarish;tibbiyotda dori-darmonlar ishlab chiqarish;Bo’yoqlar ishlab chiqarish;plastmassalar ishlab chiqarish kabi sohalarda keng qo’llanadi.Nitrat kislota xalq xalq   xo’jaligida juda ko’p sohalarda xususan, quyidagi:azotli    o’g’itlar  ishlab chiqarish;organik azotli birikmalar ishlab chiqarish;tibbiyotda dori-darmonlar ishlab chiqarish;Bo’yoqlar ishlab chiqarish;portlovchi moddalar ishlab chiqarish;nitroza usulida sulfat kislota ishlab chiqarish kabi sohalarda keng qo’llaniladi Sulfat kislota xalq xalq   xo’jaligida juda ko’p sohalarda xususan, quyidagi:mineral    o’g’itlar  ishlab chiqarish;neft mahsulotlarini tozalash;Xlor ishlab chiqarish;turli xildagi tuzlar vakislotalar, dori-darmonlar ishlab chiqarish;portlovchi moddalar tayyorlash;Bo’yoqlar ishlab chiqarish;sellyuloza ishlab chiqarish;kislotali akkumulyatorlar tayyorlash Tuzlar deb metall atomlari (yoki ammoniy NH4) va kislota qoldig’idan  iborat bo’lgan yoki murakkab
moddalarga aytiladi.
Tuzlar kislota vodorodining metall atomiga yoki asos gidroksilining kislota qoldig’iga  almashishidan
hosil bo’ladi
 Tuzlar funksional guruhli moddalar toifasiga mansubdir.
 Tuzlarning umumiy formulasi MnKm tarzida ifodalanadi: bu yerda M-metall atomi (yoki ammoniy
NH4); K-kislota qoldigg’; n-kislota qoldigi’ning valentligi; m-metall atomi valentligi.
Tuzlar tarkibidagi metall atomi valentligi kislota qoldig’ining valentligiga son jihatdan teng bo’lganda
(n = m) indekslar   qo’yilmaydi
Tuzlarda metall atomlari kislota qoldiqlari bilan    to’g’ridan to’g’ri  bo’g’ hosil qilgan hosil qilgan
holda birikadi.
Tuzlarning empirik va grafik tasvirlanishini quyidagicha ifodalash mumkin:
NaCl
KNO
3
CuSO
4
AlPO
4
Na 
Cl

O
ONOK



Cu
O
O
S
O
O
Natriy  xlorid
Kaliy   nitrat
Mis(II) sulfat
O
Al O
O
0P
Alyuminiy
fosfat
Tuzlar deb metall atomlari (yoki ammoniy NH4) va kislota qoldig’idan  iborat bo’lgan yoki murakkab moddalarga aytiladi.Tuzlar kislota vodorodining metall atomiga yoki asos gidroksilining kislota qoldig’iga  almashishidan hosil bo’ladi  Tuzlar funksional guruhli moddalar toifasiga mansubdir. Tuzlarning umumiy formulasi MnKm tarzida ifodalanadi: bu yerda M-metall atomi (yoki ammoniy NH4); K-kislota qoldigg’; n-kislota qoldigi’ning valentligi; m-metall atomi valentligi.Tuzlar tarkibidagi metall atomi valentligi kislota qoldig’ining valentligiga son jihatdan teng bo’lganda (n = m) indekslar   qo’yilmaydi Tuzlarda metall atomlari kislota qoldiqlari bilan    to’g’ridan to’g’ri  bo’g’ hosil qilgan hosil qilgan holda birikadi.Tuzlarning empirik va grafik tasvirlanishini quyidagicha ifodalash mumkin: “Oltin”guruhi
“Kumush”guruhi
“Mis”guruhi
1.
Tuzlar deb nimaga aytiladi ?
2. Xamirda ishlatiladigan tuz
formulasi ?
3. Qaysi shakar  zaharli
bo’lgani uchun  iste’mol
qilinmaydi ?
1.Tuzlarning   umumiy
formulasi ?
2. Kir yuvishda ishlatiladigan
tuz ?
3. O’g’it sifatida ishlatiladigan
tuz ?
1. Suvda tug’iladi lekin suvdan
qo’rqadi?
Tuzlar   formulasida  qanday
vaziyatda  indeks
qo’yilmaydi ?
3. Nima uchun   muz  ustiga tuz
 sepiladi ?
2.
4.
“Oltin”guruhi
“Kumush”guruhi
“Mis”guruhi
Vulqon hosil bo’lish
reaksiyasi
Ammoniy  dixromad
tuzining yonishi
Fraun iloni hosil qilish
Cho’kmaydigan tuxum
reaksiyasi
Kalsiy gulkanatning
yonishi
“Oltin”guruhi “Mis”guruhi“Kumush”guruhi“Oltin”guruhi “Kumush”guruhi“Mis”guruhiVulqon hosil bo’lish reaksiyasi Ammoniy  dixromad tuzining yonishi Fraun iloni hosil qilish reaksiyasi Kalsiy gulkanatning yonishi Cho’kmaydigan tuxum Salom keling  sizni nima
bezovta qilyapti
Sizda  buqoq   kasalligi
boshlangan . Bu organizmda  yod
yetishmasligidir .
Kuniga 1 mahal yodomarin  istemol
qiling va yodlangan  tuz  albatta
Sizdagi  bu kasallik  ostreoxondroz
deb  nomlanadi. Biz  yashaydigan
muhitda suvlarimizda  tuz  miqdori
ko’p  bo’lib ,yosh o’tgan sari
bo’g’imlarda  tuz  yig’ilsa  boshlaydi .
Men  sizga “Fastumgel “  surtishni
tavsiya  qilaman . Bu  tuzlarni  so’rilib
ketishiga  yordam  beradi
Menda   xotira   susayishi ,
noo’rin asabiylashish  va
nafas  olganda  havo
yetishmasligi bezovta
qiladi
Meni  bolam  oyoq  tizzamda   va
bo’ynimda  kuchli og’riq  bor .
Ba’zida  bo’ynim qotib  qoladi
Harakatlantira olmayman
Bolamni  qorin  o’g’rishi
bezovta  qilyapti

Qanday   ovqat
bergansiz bolangizga
Qovun –tarvuz yegandi.
Hozirgi  kunda  qovun tarvuz larni
tezroq  yetishtirish maqsadidda
keragidan ortqi  ommaviy  nitrat   tuzini
 ishlatmoqdalar . Bu amiakli  selitra
deyiladi . Bu  organizm   uchun  juda
zararli. Mana  bu dorilarni  ichishni
tavsiya  qilaman Esingdami  sen  tug’ilgan  on
Hamma  xandon  edi  sen esa
giryon
Shunday  yashaginki ketar
chog’ingda
Hamma giryon qolsin sen esa
xandon.
Dars yakunida   faol  qatnashgan
 o’quvchilarni o’qituvchi
tomonidan rag’batlantirish  va
 yig’ilgan ballarni hisoblash .
Uyga  vazifa :129-
130  betlarni o’qib
, 12-jadvalni
o’rganish
Esingdami  sen  tug’ilgan  onHamma  xandon  edi  sen esa giryonShunday  yashaginki ketar  chog’ingda Hamma giryon qolsin sen esa xandon.

file_name: 7-sinf kimyodan dars ishlanma.ppt

title: ПРЕЗЕНТАЦИЯ ПО ХИМИИ НА ТЕМУ "СУВ"


extracted_text:
Darsning maqsadi.
Ta`limiy: O`quvchilarga eng muhim
Ta`limiy:
O`quvchilarga eng muhim
asoslarning  ishlatilishi haqida tushuncha berish
asoslarning  ishlatilishi haqida tushuncha berish
Tarbiyaviy maqsad: Yosh avlodni ulug` ajdodlarimizga
hurmat ruhida tarbiyalash ular qalbida milliy va
umuminsoniy qadriyatlar ezgulik va insonparvarlik
 tuyg`ularini singdirish
 Rivojlantiruvchi maqsad: kimyo fani orqali
hayotni to`g`ri tasavvur eta olish malakasini o`stirish.
Mantiqiy fikrlashga o`rgatish. Dars tipi
• Yangi bilimlar
va
•
tushunchalarni
• hosil qilish va
• o`zlashtirish
• darsi
Dars uslubi
Dars usuli
Suhbat, bahs,
test sinovi kichik
guruhlarda  ishlash,
“Muzyorar”,
“Tayanch signallar”,
xotira mashqi,
klaster usuli, test sinovi
Ko`rgazmali
amaliy
Dars jihozi:
Tarqatma materiallar:
Kompyuter, proyektor, slaydlar, reklama roligi,
 test kartochkalari.
•Yangi bilimlar va •tushunchalarni •hosil qilish va  •o`zlashtirish  •darsiKo`rgazmaliamaliySuhbat, bahs, test sinovi kichik guruhlarda  ishlash, “Muzyorar”, “Tayanch signallar”, xotira mashqi, klaster usuli, test sinovi Darsning borishi
• 1.Tashkiliy qism.
• 2.O’tilgan mavzuni
mustahkamalsh
• 3.Yangi mavzuga zamin
tayyorlash.
• 4. Mavzuni mustahkamlash
• 5. O`quvchilarni baholash
• 6. Uyga vazifa berish Tashkiliy qism
Tashkiliy qism
   O`quvchilar bilan salomlashiladi.
   Davomat aniqlanadi.
Maqsadimiz: Vatanga munosib farzand bo`lish
Shiorimiz: Fan ko`kida qil parvoz
                Qancha bilsang shuncha oz
O`qituvchi: Hozirgi darsimiz qanday dars?
O`quvchi: kimyo darsimiz
O`qituvchi: O`quvchilar sog`lommisiz
                   Darsimizga tayyormisiz
O`quvchi: Biz bolalar sog`lommiz
               Darsimizga tayyormiz
O`qituvchi: kimyo qanday fan
O`quvchi: kimyo aniq fan O`tilgan mavzuni
mustahkamlash
1.Asos deb nimaga aytiladi?
1. Asoslar nechta turga bo`linadi?
2. Ishqorlar deb nimaga aytiladi?
3. Suvda erimaydigan asoslar deb nimaga aytiladi?
4. Amfoter  asoslar deb nimaga aytiladi?
5. Asoslarni  qanday usullar yordamida olish mumkin?
6. Kalsiy gidroksidni  qanday usullar bilan olish
mumkin
7. Qanday asoslarni bilasiz? YANGI MAVZU BAYONI
YANGI MAVZU BAYONI
NaOH  (O`yuvchi  natriy)  Natriy    gidroksid    sanoat  miqiyosida  ko`p  ishlab
chiqariladi.Sanoatda    uni  eritmasidan    elektroliz    qilib  olinadi.  Natriy
gidroksid  kimyo  sanoati    uchun    eng  muhim  xom  ashyolardan
biri;Neftni  qayta    ishlash  maxsulotlarini    tozalashda;sovun,qogoz  ishlab
chiqarishda;to`qimachilik  va    sun`y  tola  ishlab  chiqarish    hamda
sanoatning boshqa  ko`plab sohalarida ishlatiladi.
KOHKaliy  gidroksid  (o`yuvchi  kaliy)Oq
juda  yaxshi
eriydigan qattiq modda.Xossalari jihatdan o`yuvchi natriyga juda o`xshab
ketadi.Sanoatda  ham  kaliy  xlorid
tuzi  eritmasidan  elektroliz  qilib
olinadi.Uning  ta`sir  kuchi  natriynikiga  o`xshasada  tannarxi  qimmatligi
tufayli kamroq ishlatiladi.
tusli,  suvda
Ca(OH)2Kalsiy  gidroksid(so`ndirilgan  ohak)  Oq  govak  modda,kuchli
asoslardan  hisoblanadi,Uning  suvdagi  bir
“ohak
suv”deyiladi.(loyqalangan  holda    esa  “ohak  suti”  deyiladi)  va  ishqoriy
muhitga ega bo`ladi.Sanoatda ohaktoshni kuydirib olinadigan kalsiy oksid
so`ndirilmagan  ohakni  suv  bilan
ta`sirlashuvidan  hosil  boladi.
So`ndirilmagan  ohak  asosan  qurilishda  sementli,qumli  va  boshqa
qorishmalar
tuproqni
neytrallashda,qishloq  xo`jaligi  zararkunandalariga  qarshi  kurash  vositasi
sifatida qo`llaniladi.
ishlatiladi.Bundan
jinsli  eritmasi
tayyorlashda
tashqari “Klaster usuli”da  3xil asosning xalq xo`jaligidagi ishlatilishi izohlanadi.
A
NaOH
KOH
Ca(OH)2
Sanoatda      to`qimachilik,    sanoatda ,   qogoz           Qurilishda     Qishloq
                     maxsulotlarida                     ishlab ciqarish                    xo`jaligida Masalalar  yechish.
Masalalar yechish.
Masalalar yechish.
NaOHeritm
asini
tayyorlash
uchun
qancha suv
1.10%li
200g
va asos
kerak?
2.Tarkibi
quyidagicha
bo`lgan Mn
61,8%,O
36%,H2,3%
asoslarning
formulasini
toping?
3.NaOH,KO
Hlar
tarkibida
metallning
massa
ulushini
hisoblang. Darsni mustahkamlash uchun test savollar
TEST
Darsning yakuni
1. Darsda faol qatnashgan o`quvchilar baholanadilar.
Uyga vazifa
139 betdagi test topshiriqlarini bajarish

file_name: 7-sinf kimyo eng muhim ASOSLARNING ISLATILISHI.ppt

title: ПРЕЗЕНТАЦИЯ ПО ХИМИИ НА ТЕМУ "АСОЛАРНИНГ ИШЛАТИЛИШИ"


extracted_text:
Zarafshon shahar 12-umumiy  o`rta
Zarafshon shahar 12-umumiy  o`rta
ta`lim  maktabning  kimyo fani
ta`lim  maktabning  kimyo fani
o`qituvchisi   Mirzayeva
o`qituvchisi   Mirzayeva
Xursandoyning 8- sinflarda“ТУЗЛАР
“ТУЗЛАР
Xursandoyning 8- sinflarda
ГИДРОЛИЗИ” мавзуси бўйича
ГИДРОЛИЗИ” мавзуси бўйича
лаборатория машғулоти
 машғулоти
лаборатория МАВЗУ: ТУЗЛАР
МАВЗУ: ТУЗЛАР
ГИДРОЛИЗИ.
ГИДРОЛИЗИ.
•Кучли кислота ва кучли асосдан ҳосил бўлган тузлардан
Кучли кислота ва кучли асосдан ҳосил бўлган тузлардан
а барча тузлар сувдаа эриганда туз ионлари билан
бошбошққа барча тузлар сувд
 эриганда туз ионлари билан
сув ионлари узаро реакцияга киришиб, кам
сув ионлари узаро реакцияга киришиб, кам
диссоцияланадиган ёки ққийин эрийдиган бирикмалар
ийин эрийдиган бирикмалар
диссоцияланадиган ёки
илади, натижада эритманинг pH pH ўзгарди.
ҳосил ққилади, натижада эритманинг
ўзгарди.
ҳосил
•  Эритмада туз ионлари билан сув иоларининг ўзаро
Эритмада туз ионлари билан сув иоларининг ўзаро
таъсиридан эритманинг pH ўзгаришга тузларнинг
таъсиридан эритманинг pH ўзгаришга тузларнинг
гидролизи дейилади.
гидролизи дейилади.
•Туз таркибидаги катион ва анионнинг табиатига кўра
Туз таркибидаги катион ва анионнинг табиатига кўра
гидролиз асосан уч хил бўлади.
гидролиз асосан уч хил бўлади.
•1.Катионлараро гидролизланиш
1.Катионлараро гидролизланиш
•2.Анионлараро гидролизланиш
2.Анионлараро гидролизланиш
•3.Ҳам катионлараро, ҳам анионлараро гидролизланиш.
3.Ҳам катионлараро, ҳам анионлараро гидролизланиш. Катионлараро
Катионлараро
гидролизланиш..
гидролизланиш
• Кучли кислота ва кучсиз асосдан ҳосил бўлган тузлар
Кучли кислота ва кучсиз асосдан ҳосил бўлган тузлар
катионлараро гидролизланади. Бу типдаги тузлар
катионлараро гидролизланади. Бу типдаги тузлар
гидролизланганда туз таркибидаги катионлар сувнинг
гидролизланганда туз таркибидаги катионлар сувнинг
OHOH——  ионлари билан бирикиб, кам диссоцияланадиган
ионлари билан бирикиб, кам диссоцияланадиган
бирикмалар ҳосил ққилади, натижада эритмадаги
илади, натижада эритмадаги  OHOH——
бирикмалар ҳосил
ионларининг концентрасияси камайиб, HH++ ионларининг
 ионларининг
ионларининг концентрасияси камайиб,
концентрасияси ортади. Водород ионларининг
концентрасияси ортади. Водород ионларининг
концентрасияси ортгани учун эритма кислотали
концентрасияси ортгани учун эритма кислотали
муҳитга эга бўлади.
муҳитга эга бўлади.
     Масалан:
Масалан:
Cl + H22O ⇆ NH
Ионли кўринишда:
Ионли кўринишда:
+ Cl- + H22O ⇆ NH
O ⇆ NH44OH + HCl
OH + HCl
•
• NHNH44Cl + H
•
• NHNH44+++ Cl- + H
• NHNH4+4+ + H + H22O ⇆ NH
• pH< 7
pH< 7
O ⇆ NH44OH + H
OH + H++ + Cl
 + Cl--
O ⇆ NH44OH + H
OH + H++ Анионлараро
Анионлараро
гидролизланиш..
гидролизланиш
(pH > 7)
(pH > 7)
(pH > 7)
(pH > 7)
• Кучли асос ва кучсиз кислотадан ҳосил бўлган тузлар
Кучли асос ва кучсиз кислотадан ҳосил бўлган тузлар
анианиоонлараро гидролизланади. Бу типдаги тузлар
нлараро гидролизланади. Бу типдаги тузлар
гидролизланганда туз таркибидаги кучсиз кислота
гидролизланганда туз таркибидаги кучсиз кислота
анионлари сувнинг H++ ионлари билан бирикиб, кам
 ионлари билан бирикиб, кам
анионлари сувнинг H
диссоццилилаанадиган бирикмалар ҳосил
надиган бирикмалар ҳосил ққилади,
илади,
диссо
 ионларининг концентраццияси
натижада эритмадаги H++ ионларининг концентра
ияси
натижада эритмадаги H
камайиб, OH-- ионларининг концентра
 ионларининг концентраццияси ортади.
ияси ортади.
камайиб, OH
ионларининг  концентра
Гидроксид  ионларининг
ортгани  учунучун
концентрацциясиияси  ортгани
Гидроксид
муҳитга  эгаэга  бўлади
орий  муҳитга
эритма  ишишққорий
бўлади..
эритма
• Кучли
Кучли  асосасос  вава  кўпкўп  негизли
негизли  кучсиз
кислотадан  ҳосил
ҳосил
тузларнинг  гидролизи
гидролизи  ҳамҳам  босбосққичлиичли  содир
бўлган  тузларнинг
содир
бўлган
оддий  шароитда
биринчи  босбосққичиичи  яхши
бўлиб, , оддий
яхши
бўлиб
бунда  нордон
бўлади, , масалан
масалан::
боради  вава  бунда
боради
• KK22SOSO33 + H + H22O ⇆ KHCO
O ⇆ KHCO33 + KOH
 + KOH
• COCO22-3-3 + H + H22O ⇆ HCO
O ⇆ HCO3-3- + OH
 + OH--
• KHCOKHCO3 3 + H+ H22O ⇆ HO ⇆ H22SOSO33 + KOH
 + KOH
• HSOHSO-3-3 + H + H22O ⇆ HO ⇆ H22COCO33 + OH
 + OH--
шароитда  фафаққатат  биринчи
кучсиз  кислотадан
нордон  тузтуз  ҳосил
ҳосил  бўлади ҲамҲам  катионлараро
катионлараро
  ҳамҳам  анионлараро
анионлараро
гидролизланиш..
гидролизланиш
кислота  вваа  кучсиз
асосдан  ҳосил
кучсиз  асосдан
тузлар  гидролизланганда
бўлган  тузлтузлаарр
билан  бирикиб
кислота  вава  асосасос  хосил
кучсиз  кислотали
• Кучсиз
ҳосил  бўлган
Кучсиз  кислота
гидролизланади. . БуБу
анионлараро  гидролизланади
катион, , ҳамҳам  анионлараро
ҳамҳам  катион
гидролизланганда  тузтуз  таркибидаги
таркибидаги
типдаги  тузлар
типдаги
бирикиб, , камкам
ионлари билан
катионлар  OHOH——    ионлари
катионлар
хосил  ққилади
илади. .
диссоцциланадиган
иланадиган  кислота
диссо
араб, ,
кучига  ққараб
асоснинг  кучига
кислота  вава  асоснинг
бўладиган  кислота
Ҳосил  бўладиган
Ҳосил
кислотали, , ёкиёки  кучсиз
муҳити  ёкиёки  кучсиз
эритманинг  муҳити
кучсиз
эритманинг
масалан::
лади, , масалан
орий  ббўўлади
ишишққорий
• NHNH44CN + H
CN + H22O ⇆ NH
O ⇆ NH44OH + HCN
OH + HCN
• NHNH++4 4 + CN+ CN-- ⇆ NH
OH + HCN
 ⇆ NH44OH + HCN
• бунда  K
 = 7,9 ∙ 10-10-10
  = 1,79 ∙ 10-5-5, K, K((HCNHCN)) = 7,9 ∙ 10
бунда  K((NHNH44CNCN))  = 1,79 ∙ 10
бўлганлиги учун эритма кучсиз ишққорий муҳитни
орий муҳитни
бўлганлиги учун эритма кучсиз иш
намоён ққилади. Жуда кучсиз кислота ва жуда кучсиз
илади. Жуда кучсиз кислота ва жуда кучсиз
намоён
асосдан ҳосил бўлган тузларнинг гидролизи бир
асосдан ҳосил бўлган тузларнинг гидролизи бир
томонлама бўлиб, оддий шароитдаёққ оҳиригача
 оҳиригача
томонлама бўлиб, оддий шароитдаё
боради. шшунинг учун бундай гидролизланишга тўла
унинг учун бундай гидролизланишга тўла
боради.
 + 6H22O + 2Cr(OH)
гидролизланиш дейилади:
O + 2Cr(OH)33
гидролизланиш дейилади:
+ 3H+ 3H22SS
CrCr22SS33 + 6H пробирка  олиб
иккинчисига 3
Гидролиз  жараёнида
жараёнида
Гидролиз
1-1-тажриба
тажриба. .
 нинг   ўзгариши
ўзгариши..
бирига 3
улардан  бирига
муҳит   рН рН   нинг
муҳит
• Тўртта
олиб, , улардан
 3 млмл 0,5 0,5нн  лили
Тўртта  пробирка
 3 млмл 0,5 0,5нн  лили Na Na22COCO33, , учинчисига
учинчисига 3
 3
NaCl, иккинчисига
NaCl,
эритмаларидан  вава  тўртинчисига
тўртинчисига
млмл 0,5 0,5нн  лили Al
 Al22(SO(SO44))33  эритмаларидан
дистилланган  сувсув  қуйинг
қуйинг..
таққослаш  учунучун 3 3млмл  дистилланган
таққослаш
қайсисига 1
Пробиркаларнинг  ҳарҳар  қайсисига
 1 млмл  дандан
эритмасидан  қўшиб
нейтрал  эритмасидан
лакмуснинг  нейтрал
лакмуснинг
чайқатиб  аралаштиринг
чайқатиб
лакмус  рангининг
лакмус
эритмасининг  реакция
эритмасининг
• Текширилган
Текширилган  тузларнинг
гидролизланади??
гидролизланади
•   Гидролизланиш
Гидролизланиш  реакцияларининг
ионли  тенгламаларини
ёзинг  ҳамда
ионли
содир  бўлишини
гидролизланишлар  содир
гидролизланишлар
мольекуляр  вава
қайси  турдаги
турдаги
бўлишини  айтинг
айтинг..
ўзгаришига  қараб
реакция  муҳитини
тузларнинг  қайсилари
қайсилари
солинган  пробиркадаги
пробиркадаги
қараб  ҳарҳар  бирбир  тузтуз
аралаштиринг. . СувСув  солинган
рангининг  ўзгаришига
реакцияларининг  мольекуляр
тенгламаларини  ёзинг
ҳамда  қайси
• Пробиркаларнинг
қўшиб, , яхшилаб
яхшилаб
муҳитини  аниқланг
аниқланг.. 2-тажриба. ҚҚайтар
айтар
2-тажриба.
гидролиз.
гидролиз.
• Пробиркага 3мл дистилланган сув солинг ва унга
Пробиркага 3мл дистилланган сув солинг ва унга
озгина рух хлорид кристалидан солиб эритинг.
озгина рух хлорид кристалидан солиб эритинг.
•   Сувнинг лойқаланиши сабабини тушунтиринг.
Сувнинг лойқаланиши сабабини тушунтиринг.
•   Эритманинг муҳитини индикатор қоғози билан
Эритманинг муҳитини индикатор қоғози билан
синаб кўринг.
синаб кўринг.
•   Реакция шароитини тушунтириб беринг.
Реакция шароитини тушунтириб беринг.
• Гидролизланиш реакциясининг мольекуляр ва
Гидролизланиш реакциясининг мольекуляр ва
ионли тенгламаларини ёзинг.
ионли тенгламаларини ёзинг.
• Тоза пробирка олиб унга 2 мл дистилланган сув
Тоза пробирка олиб унга 2 мл дистилланган сув
солинг. Сўнгра унга натрий карбонат NaNa22COCO33  тузи
  тузи
солинг. Сўнгра унга натрий карбонат
кукунидан солиб эритинг ва   универсал
кукунидан солиб эритинг ва   универсал
индикатор қоғозига томизиб, реакция шароитини
индикатор қоғозига томизиб, реакция шароитини
аниқланг.
аниқланг.
•   Натрий карбонатнинг гидролизланиш реакция
Натрий карбонатнинг гидролизланиш реакция
тенгламасини молекуляр ва ионли шаклда ёзинг.
тенгламасини молекуляр ва ионли шаклда ёзинг. 3-тажриба. Гидролизланиш
3-тажриба. Гидролизланиш
даражасига темпратуранинг
даражасига темпратуранинг
тмасидан қуйиб унга 1-2 томчи фенолфталалиен эритмасидан
иен эритмасидан
етат CHCH22COONa
COONa
• Гидролизланиш
• Пробиркага 2 мл 0.5 н
FeCl33 эритмасидан қўйинг ва эритма
 эритмасидан қўйинг ва эритма
• Пробиркага 2-3 мл 0.5  н Натрий а
 таъсири.
 таъсири.
Пробиркага 2-3 мл 0.5  н Натрий аццетат
ээрриитмасидан қуйиб унга 1-2 томчи фенолфт
  томизинг. Пробиркани чайқатиб аралаштиринг ва эритма
  томизинг. Пробиркани чайқатиб аралаштиринг ва эритма
рангига эътибор беринг. Пробиркани эритма қайнагунича
рангига эътибор беринг. Пробиркани эритма қайнагунича
қиздиринг ва эритма рангининг ўўзгаришини кузатинг.
згаришини кузатинг.
қиздиринг ва эритма рангининг
Гидролизланиш рреакциясининг молекуляр ва ионли
еакциясининг молекуляр ва ионли
тенгламаларини ёзинг. Темпратура таъсирида эритма
тенгламаларини ёзинг. Темпратура таъсирида эритма
рангининг ўзгариш сабабини тушунтиринг.
рангининг ўзгариш сабабини тушунтиринг.
Пробиркага 2 мл 0.5 н  ли ли FeCl
қайнагунча пробиркани қиздиринг. Нима кузатилади?
қайнагунча пробиркани қиздиринг. Нима кузатилади?
Темир(IIIIII))--хлорид тузи гидролизининг босқичли рРеакция
хлорид тузи гидролизининг босқичли рРеакция
Темир(
тенгламаларини мольекуляр ва ионли кўрнишларда ёзинг.
тенгламаларини мольекуляр ва ионли кўрнишларда ёзинг.
Темпратура ошганда гидролизланиш мувозанати қайси
Темпратура ошганда гидролизланиш мувозанати қайси
томонга силжийди.?
томонга силжийди.?
 ZnCl22 эритмасидан қуйинг ва
Пробиркага 3-4 мл 0.5 н ZnCl
 эритмасидан қуйинг ва
индикатор ёрдамида эритма мухитини аниқланг. Эритмага
индикатор ёрдамида эритма мухитини аниқланг. Эритмага
кичкина рух булакчасини солиб, эритма қайнагунича
кичкина рух булакчасини солиб, эритма қайнагунича
пробиркани қиздиринг.
пробиркани қиздиринг.
• ҚҚандай газ ажралади ва нима учун? Бунда қиздириш қандай
андай газ ажралади ва нима учун? Бунда қиздириш қандай
рол ўўйнайди.
йнайди.
рол
• Пробиркага 3-4 мл 0.5 н Мустақил тайёрланиш учун
Мустақил тайёрланиш учун
саволлар.
саволлар.
• 1. 1. Гидролиз деганда нимани
Гидролиз деганда нимани
тушунасиз?
тушунасиз?
•2. қандай тузлар гидролизланади?
2. қандай тузлар гидролизланади?
•3. Гидролизланиш даражаси нима?
3. Гидролизланиш даражаси нима?
•4. қайтар ва қайтмас гидролиз
4. қайтар ва қайтмас гидролиз
ҳақида тушунча беринг.
ҳақида тушунча беринг.
•5. Гидролизланиш жараёнига
5. Гидролизланиш жараёнига
қандай омиллар таъсир кўрсатади?
қандай омиллар таъсир кўрсатади? ЭЪТИБОРЛАРИНГИЗ
ЭЪТИБОРЛАРИНГИЗ
 УЧУН РАҲҲМАТ!МАТ!
 УЧУН РА
ХАЙР.
ХАЙР.

file_name: tuzlar  gidrolizi amaliy ish..ppt

title: ПРЕЗЕНТАЦИЯ ПО ХИМИИ НА ТЕМУ "АМАЛИЙ ИШ"