text: [{"text_idx": "#000006", "text": "I\u0301 fyrsta versinum i\u0301 fyrsta kapitli, fa\u0301a vit at vita, at P\u00e6tur, l\u00e6risveinur Jesusar, si\u0301\u00f0ani apo\u0301stul, hevur skriva\u00f0 br\u00e6vi\u00f0 til fleiri samkomur, sum liggja i\u0301 li\u0301tla Asia \u2013 i\u0301 dagsins Turkalandi. Men kann ta\u00f0 veruliga passa, at P\u00e6tur, sum vit vita var ein fiskima\u00f0ur u\u0301r Galilea, og allar helst analfabetur, hevur skriva\u00f0 eitt br\u00e6v?Ofta er spurnatekin sett vi\u00f0 upprunan til bi\u0301bilsku tekstirnar, men vi\u00f0 1. P\u00e6tursbr\u00e6vi\u00f0 hevur ikki so no\u0301gv diskusjo\u0301n veri\u00f0. Har er nemliga ikki serliga sto\u0301rt grundarlag fyri at ivast i\u0301, at ta\u00f0 veruliga er P\u00e6tur, sum stendur aftanfyri br\u00e6vi\u00f0."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Polykarp av Smyrna, i\u0301 li\u0301tla Asia, skriva\u00f0 i\u0301 byrjanini av 100-talinum eitt br\u00e6v til samkomuna i\u0301 Filippi. I\u0301 ti\u0301 br\u00e6vinum si\u0301ggja vit beinlei\u00f0is tilvi\u0301singar til 1. P\u00e6tursbr\u00e6v. Naka\u00f0 sum vi\u0301sur okkum, at 1. P\u00e6tursbr\u00e6v longu er skriva\u00f0 og v\u00e6l kent ta\u0301."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Irenaeus, sum vaks upp i\u0301 Smyrna, men si\u0301\u00f0ani virka\u00f0i i\u0301 Lyon i\u0301 Frankari\u0301ki, refererar til 1. P\u00e6tursbr\u00e6v i\u0301 si\u0301num skriftum. Hann sigur, \u201cP\u00e6tur sigur i\u0301 br\u00e6vi si\u0301num\u201d ella \u201chetta er ta\u00f0, sum P\u00e6tur hevur sagt\u201d i\u0301 samband vi\u00f0 sitat u\u0301r 1. P\u00e6tursbr\u00e6vi. Ta\u00f0 sama gera Tertullian og Clement av Aleksandria."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Men at P\u00e6tur hevur f\u00f8rt pennin er meira ivasamt. Ta\u00f0 mest sannli\u0301ka er, at hann hevur havt ein dugnaligan skrivara. Ti\u0301 br\u00e6vi\u00f0 er skriva\u00f0 a\u0301 grikskum, og a\u0301 grikskum a\u0301 sera h\u00f8gum st\u00f8\u00f0i. Ta\u00f0 er sera o\u0301sannli\u0301kt, at P\u00e6tur, sum afturat at vera analfabetur hev\u00f0i arameiskt sum mo\u0301\u00f0urma\u0301l, kundi skriva grikskt so v\u00e6l. Ta\u00f0 er meira sannli\u0301kt, at P\u00e6tur hevur bori\u00f0 si\u0301n bo\u00f0skap fram munnliga, kanska ennta\u0301 a\u0301 arameiskum (ella partvi\u0301st so), og at onkur annar hevur formulera\u00f0 ta\u00f0 og skriva\u00f0 ta\u00f0 a\u0301 grikskum. P\u00e6tur hevur so go\u0301\u00f0kent ta\u00f0, og sent br\u00e6vi\u00f0 fra\u0301 s\u00e6r."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Hetta kundi bent a\u0301, at Silvanus er tann, sum hevur f\u00f8rt pennin fyri P\u00e6tur. Vi\u00f0 ta\u00f0 at P\u00e6tur skrivar eitt vi\u00f0m\u00e6li \u201chinum tru\u0301fasta bro\u0301\u00f0ur \u2013 ta\u00f0 haldi eg hann vera\u201d kunnu vit rokna okkum fram til, at hann nokk er tann, sum hevur fingi\u00f0 i\u0301 uppga\u0301vu at fer\u00f0ast runt vi\u00f0 br\u00e6vinum til samkomurnar. Ta\u00f0 er sera vanligt i\u0301 br\u00f8vunum i\u0301 Ny\u0301ggja Testamenti, at rith\u00f8vundurin presentera\u00f0i og vi\u00f0m\u00e6lti tann, sum kom vi\u00f0 br\u00e6vinum."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Grundin man vera tann, at uppga\u0301van at koma vi\u00f0 einum br\u00e6vi ikki bara snu\u0301\u00f0i seg um at vera postbo\u00f0. I\u0301 uppga\u0301vuni la\u0301 eisini at lesa br\u00e6vi\u00f0 upp, u\u0301tleggja ta\u00f0 og svara spurningum fra\u0301 mo\u0301ttakarunum. Ti\u0301 var ta\u00f0 ty\u0301dningarmiki\u00f0 hja\u0301 rith\u00f8vundanum at vi\u0301sa mo\u0301ttakarunum, at tey kundu hava a\u0301lit a\u0301 vi\u00f0komandi."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Eitt d\u00f8mi um hetta si\u0301ggja vit i\u0301 A\u0301postlas\u00f8guni 15, sum grei\u00f0ir fra\u0301, ta\u0301 a\u0301postlarnir funda\u00f0ust um hv\u00f8rt heidningar, sum komu til tru\u0301gv, ma\u0301ttu konvertera til j\u00f8dado\u0301m fyrst. Ni\u00f0urst\u00f8\u00f0an fra\u0301 fundinum bleiv skriva\u00f0 i\u0301 einum br\u00e6vi, sum skuldi sendast u\u0301t til samkomurnar. Og vit si\u0301ggja, at teir, sum bo\u0301ru br\u00e6vi\u00f0 u\u0301t, h\u00f8vdu ein ty\u0301dningarmiklan leiklut."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Ta\u0301 gj\u00f8rdu teir av, a\u0301postlarnir og hinir elstu saman vi\u00f0 allari samkomuni, at velja nakrar menn millum si\u0301n og senda teir til Antiokia vi\u00f0 Paulusi og Barnabasi; teir valdu Judas, sum kalla\u00f0ist Barsabbas, og Silas; hesir vo\u0301ru ha\u0301virdir menn millum br\u00f8\u00f0urnar. Teir skriva\u00f0u solei\u00f0is vi\u00f0 teimum: \u201cA\u0301postlarnir, hinir elstu og br\u00f8\u00f0urnir heilsa br\u00f8\u00f0runum av heidningunum i\u0301 Antiokia, Sy\u0301rlandi og Kilikia. Av ti\u0301 at vit hava fr\u00e6tt, at nakrir, sum komnir eru fra\u0301 okkum, hava o\u0301ro\u0301gva\u00f0 tykkum vi\u00f0 talu si\u0301ni og volt sa\u0301lum tykkara o\u0301fri\u00f0 \u2013 vit hava einki bo\u00f0 givi\u00f0 teimum um ta\u00f0 \u2013 so hava vit, eftir at vera komnir a\u0301samt um hetta, gj\u00f8rt av at velja nakrar menn og senda teir til tykkara saman vi\u00f0 elska\u00f0u br\u00f8\u00f0rum okkara Barnabasi og Paulusi \u2013 monnum, i\u00f0 hava va\u0301ga\u00f0 li\u0301vi\u00f0 fyri navn Harra okkara Jesu Krists. Vit hava nu\u0301 sent Judas og Silas, sum eisini vi\u00f0 or\u00f0um skulu kunngera tykkum ta\u00f0 sama. Heilagi Andin og vit hava ta\u0301 gj\u00f8rt av, onga a\u00f0ra byr\u00f0i at leggja a\u0301 tykkum enn hetta \u2013 sum ney\u00f0ugt er -: At tit halda tykkum fra\u0301 ti\u0301, i\u00f0 ofra\u00f0 er til avgudar, fra\u0301 blo\u0301\u00f0i, fra\u0301 ti\u0301, sum kvalt er, og fra\u0301 si\u00f0loysi. Ta\u0301i\u00f0 tit halda tykkum fra\u0301 hesum, skal tykkum gangast v\u00e6l. Livi\u00f0 v\u00e6l!\u201d So lo\u0301tu teir teir fara, og teir komu til Antiokia. Har savna\u00f0u teir saman allan flokkin og go\u0301vu teimum br\u00e6vi\u00f0. Ta\u0301i\u00f0 tey h\u00f8vdu lisi\u00f0 ta\u00f0, vo\u0301r\u00f0u tey gla\u00f0 um troystina. Judas og Silas \u2013 sum eisini vo\u0301ru profetar sja\u0301lvir \u2013 a\u0301mintu br\u00f8\u00f0urnar vi\u00f0 no\u0301gvari talu og styrktu teir."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Dentur ver\u00f0ur lagdur a\u0301, at teir sum bera br\u00e6vi\u00f0 fram, sja\u0301lvir hava virka\u00f0 i\u0301 andaligum arbei\u00f0i og \u201chava va\u0301\u00f0a li\u0301vi\u00f0\u201d fyri Jesus, og vit skilja, at a\u0301postlarnir hava sto\u0301rt a\u0301li\u0301t til teirra. Vit si\u0301ggja eisini, at teir, sum koma vi\u00f0 br\u00e6vinum, skulu leggja br\u00e6vi\u00f0 fram munnliga og u\u0301tleggja ta\u00f0 fyri samkomunum."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Samkoman i\u0301 Ba\u0301bylon, u\u0301tvald eins og tit, letur heilsa tykkum, somulei\u00f0is Markus, sonur mi\u0301n"}, {"text_idx": "#000018", "text": "Markus var sonur Mariu, sum a\u0301tti hu\u0301sini, har samkoman i\u0301 Jerusalem var savna\u00f0 til b\u00f8n fyri P\u00e6turi, ta\u0301 hann var i\u0301 fongsuli."}, {"text_idx": "#000022", "text": "To\u0301 at ta\u00f0 er harmiligt, at o\u0301semjan bleiv so sto\u0301r teirra millum, eri eg so gla\u00f0 fyri, at Paulus syrgdi fyri at ikki seta misjo\u0301nina i\u0301 vanda, so at evangelii\u00f0 bleiv spreitt i\u0301 li\u0301tla Asia og eisini kom til okkum i\u0301 Evropa. Men eg eri li\u0301ka so gla\u00f0 fyri, at Barnabas helt si\u0301na hond yvir Markusi, og valdi hann framm um eina spennandi t\u00e6nastu saman vi\u00f0 Paulusi. Akkura\u0301t sum hann helt hond si\u0301na yvir Paulusi i\u0301 samkomuni i\u0301 Jerusalem (A\u0301p. 9:26-28). Eg eri so gla\u00f0 fyri, at Barnabas setti Markus inn aftur i\u0301 t\u00e6nastu a\u0301 Kypros, akkura\u0301t sum hann gj\u00f8rdi, ta\u0301 hann heinta\u00f0i Paulus, sum var horvin uppi i\u0301 Tarsus, og sett hann inn aftur i\u0301 t\u00e6nastu i\u0301 Antiokia (11:25)."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Ti\u0301 Markus kemur aftur i\u0301 aftur i\u0301 s\u00f8guni. Vit si\u0301ggja, at hann er ein av teimum fa\u0301u, sum stu\u00f0lar Paulusi og er um hann, me\u00f0an hann er i\u0301 fongsuli i\u0301 Ro\u0301m (2.Tim.4:11), og so er hann eisini nevndur her i\u0301 1. P\u00e6tursbr\u00e6vi\u00f0 saman vi\u00f0 P\u00e6turi. P\u00e6tur kallar hann son si\u0301n \u2013 sum Paulus sigur um Timoteus (1.Tim.1:2) \u2013 so vit skilja, at har er eitt t\u00e6tt band teirra millum. Markus ver\u00f0ur rokna\u00f0ur sum tann, sum hevur skriva\u00f0 Markus evangelii\u00f0, og Markus evangellii\u00f0 sigst i\u0301 sto\u0301ran mun at ver\u00f0a bygd a\u0301 vitnisbur\u00f0 P\u00e6turs."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Akkura\u0301t ta\u00f0 er eisini eitt afturat, sum bendir a\u0301, at Silvanus er tann, sum hevur f\u00f8rt pennin i\u0301 1. P\u00e6tursbr\u00e6v \u2013 og ikki Markus. Ti\u0301 skrivima\u0301tin er so ymiskur i\u0301 teimum ba\u0301\u00f0um tekstunum. 1. P\u00e6tursbr\u00e6vi\u00f0 er skriva\u00f0 a\u0301 grikskum a\u0301 sera h\u00f8gum st\u00f8\u00f0i, m\u00f8guliga ta\u00f0 flottasta grikska i\u0301 \u00f8llum Ny\u0301ggja Testamenti, me\u00f0an Markus evangelii\u00f0 er skriva a\u0301 sera, sera einfaldum grikskum."}, {"text_idx": "#000025", "text": "Men av ti\u0301 sama er Markus-evangelii\u00f0 ein so sera ty\u0301dningarmikil kelda. Hon er ikki var\u00f0veitt vegna kvalitetin a\u0301 br\u00e6vinum ella ti\u0301 flotta ma\u0301linum, men vegna innihaldi\u00f0, sum er s\u00f8gan um Jesus, og upprunakelduna \u2013 P\u00e6tur."}, {"text_idx": "#000028", "text": "1. P\u00e6tursbr\u00e6v: Hvussu lesur tu\u0301?"}, {"text_idx": "#000029", "text": "Li\u0301vdin kontonr. i\u0301 Bank Nordik:"}, {"text_idx": "#000030", "text": "Heinta appina hja\u0301 li\u0301vdini ni\u00f0ur her"}]