text: [{"text_idx": "#000000", "text": "Sa\u0301larlig fyrstuhja\u0301lp i\u0301 samband vi\u00f0 sja\u0301lvmor\u00f0svanda"}, {"text_idx": "#000001", "text": "Meira enn helvtin av \u00f8llum sja\u0301lvmor\u00f0um koma fyri hja\u0301 teimum, sum hava eina sa\u0301larliga li\u0301\u00f0ing/sju\u0301ku - tilvita\u00f0a ella o\u0301tilvita\u00f0a. Naka\u00f0 av ti\u0301 ty\u0301dningarmiklasta fyri at fyribyrgja sja\u0301lvmor\u00f0um og sja\u0301lvmor\u00f0sroyndum, er at tosa um ta\u00f0 og leita s\u00e6r hja\u0301lp."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Um onkur er sja\u0301lvmor\u00f0sho\u0301tt/ur, er ty\u0301dningarmiki\u00f0 at tosa um ta\u00f0 og formulera seg kla\u0301rt og ty\u0301\u00f0iligt. Spyr beinlei\u00f0is um sja\u0301lvmor\u00f0stankarnar. Gransking vi\u0301sir, at ta\u00f0 ikki \u00f8kir um vandan at spyrja inn til tankarnar. Ta\u00f0 kann harafturi\u0301mo\u0301ti kennast r\u00e6ttiliga einsamalt, ikki at kunna deila si\u0301nar tungu tankar vi\u00f0 onnur."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Ta\u00f0 kann vera trupult at spyrja og at ver\u00f0a spurdur, so ti\u0301 er gott vi\u00f0 einum bleytum og umsorganarfullum inngangi, t.d:"}, {"text_idx": "#000004", "text": "- \"Eg veit v\u00e6l, at hetta er ein trupul spurningur, men eg noy\u00f0ist at spyrja, ti\u0301 eg eri stu\u0301rin um teg...\""}, {"text_idx": "#000005", "text": "Spurningurin skal vera beinlei\u00f0is, og skal ikki vera tvi\u0301ty\u0301ddur, t.d: \u201cHevur tu\u0301 sja\u0301lvmor\u00f0stankar, ella umhugsar tu\u0301 at taka li\u0301vi\u00f0 av t\u00e6r?\u201d. Hetta kann sissa perso\u0301nin."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Ta\u00f0 er ty\u0301dningarmiki\u00f0, at ikki spyrja ho\u0301ttandi ella gerast ill/ur, ta\u0301 tu\u0301 skalt tosa vi\u00f0 ein, sum hevur sja\u0301lvmor\u00f0stankar. Vi\u0301s umsorgan og skapa tryggar umst\u00f8\u00f0ur. Vi\u0301s, at ta\u00f0 er i\u0301 lagi ikki at hava ta\u00f0 gott."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Ta\u00f0 er ty\u0301dningarmiki\u00f0, at allir tankar um sja\u0301lvmor\u00f0 ver\u00f0a tiknir i\u0301 a\u0301lvara. Fyri at meta um, hvussu a\u0301lvarsom st\u00f8\u00f0an er, kanst tu\u0301 spyrja spurningar sum hesar:"}, {"text_idx": "#000008", "text": "Hevur tu\u0301 sja\u0301lvmor\u00f0stankar, ella umhugsar tu\u0301 at taka li\u0301vi\u00f0 av t\u00e6r?\nHevur tu\u0301 funni\u00f0 u\u0301tav, hvussu tu\u0301 fert at taka li\u0301vi\u00f0 av t\u00e6r?\nHevur tu\u0301 funni\u00f0 u\u0301tav, n\u00e6r tu\u0301 fert at taka li\u0301vi\u00f0 av t\u00e6r?\nHevur tu\u0301 roynt at tiki\u00f0 li\u0301vi\u00f0 av t\u00e6r fyrr?\nHevur tu\u0301 drukki\u00f0 alkohol ella tiki\u00f0 onnur ru\u0301sevni?"}, {"text_idx": "#000009", "text": "Eitt, sum er gott at hava i\u0301 huga er, at tess fleiri av spurningunum, perso\u0301nurin kann svara ja\u0301ttandi a\u0301 og tess meiri i\u0301t\u00f8kilig \u00e6tlanin um sja\u0301lvmor\u00f0 er, tess meiri a\u0301lvarsom er st\u00f8\u00f0an - men hav eisini i\u0301 huga at ein manglandi \u00e6tlan ikki merkir, at perso\u0301nurin er tryggur."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Ho\u0301ast perso\u0301nurin ikki tykist at vera kensluliga a\u0301virka\u00f0ur av samr\u00f8\u00f0uni, ny\u0301tist ta\u00f0 ikki at merkja, at vi\u00f0komandi ikki hevur ta\u00f0 torf\u00f8rt ella ikki \u00e6tlar at gera a\u0301lvara av si\u0301num hugsanum. N\u00f8kur, sum hava ta\u00f0 tungt, kunnu sl\u00f8kkja fyri si\u0301num kenslum. Ti\u0301 skalt tu\u0301 taka allar u\u0301tsagnir um sja\u0301lvmor\u00f0 i\u0301 a\u0301lvara."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Lat ikki perso\u0301nin vera einsamallan. Ver hja\u0301 vi\u00f0komandi ella tryggja t\u00e6r, at onkur annar kann vera um perso\u0301nin. Tryggja t\u00e6r i\u0301 \u00f8llum f\u00f8rum, at vi\u00f0komandi hevur nummari\u00f0 hja\u0301 vini ella familju, i\u00f0 kenna til st\u00f8\u00f0una. Fortel, at ta\u00f0 er ty\u0301dningarmiki\u00f0, at perso\u0301nurin bo\u00f0ar fra\u0301, um st\u00f8\u00f0an gerst verri."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Tu\u0301 eigur ikki at ganga vi\u00f0 til at halda vitanina loyniliga, um at ein perso\u0301nur er sja\u0301lvmor\u00f0ho\u0301ttur, men fortel vi\u00f0komandi, hv\u00f8r skal hava hetta at vita. Spyr perso\u0301nin um loyvi til at finna hja\u0301lp og fortel, hvat fyri hja\u0301lp tu\u0301 hevur i\u0301 tonkunum. Ta\u00f0 kann ver\u00f0a ney\u00f0ugt at gera i\u0301mo\u0301ti ynskjunum hja\u0301 perso\u0301ninum, um hetta merkir, at vitanin skal haldast loynilig."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Vi\u0301s umsorgan fyri vi\u00f0komandi og sig, at tu\u0301 gjarna vil hja\u0301lpa. Ta\u00f0 kann eisini vera ein l\u00e6tti fyri perso\u0301nin at tosa um teir i\u0301t\u00f8kiligu trupulleikarnar, perso\u0301nurin er stu\u0301rin um."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Vi\u0301s eisini a\u0301 m\u00f8guleikarnar fyri professionellari hja\u0301lp. Ta\u00f0 kann t.d vera kommunul\u00e6kna, vaktl\u00e6knan (1870), sa\u0301larfr\u00f8\u00f0iliga hja\u0301lp, kjatt-ra\u0301\u00f0gevingina hja\u0301 Sinnisbata ella Livslinjen (+45 70 201 201). Um ta\u00f0 er ein ungur perso\u0301nur, so hevur Barnabati eisini Tu\u0301 & Eg ra\u0301\u00f0gevingina (116 111)."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Ta\u00f0 kann vera tungt og kennast o\u0301gvusligt at vera avvar\u00f0andi til ein, sum er sja\u0301lvmor\u00f0sho\u0301ttur ella hevur gj\u00f8rt eina sja\u0301lvmor\u00f0sroynd. Ta\u00f0 kann kennast sum ein sto\u0301r a\u0301byrgd, og tu\u0301 gongur kanska vi\u00f0 no\u0301gvum tonkum og stu\u0301ranum. Ta\u00f0 kann vera ein sto\u0301rur t\u00f8rvur a\u0301 at finna eina forkla\u0301ring og at skilja st\u00f8\u00f0una."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Ta\u00f0 er ti\u0301 eisini ty\u0301dningarmiki\u00f0, at tu\u0301 ansar eftir t\u00e6r sja\u0301lvari/um. Ver tilvita\u00f0/ur um ti\u0301na a\u0301byrgd sum avvar\u00f0andi. Er hetta meira enn tu\u0301 megnar? Hugsa um, um t\u00e6r eisini t\u00f8rvar hja\u0301lp, og onkran at tosa vi\u00f0."}, {"text_idx": "#000017", "text": "\u00bb Dansk center for selvmordsforebyggelse"}]