text: [{"text_idx": "#000000", "text": "BMI merkir \u201cBody Mass Index\u201d (kropsmasseindeks), og er lutfalli millum vekt og h\u00e6dd. L\u00e6knar og kostra\u0301\u00f0gevarar ny\u0301ta ofta henda rokningarha\u0301tt at finna u\u0301tav um vektin er ov li\u0301til, ho\u0301skandi, um tu\u0301 vigar ov no\u0301gv, alt ov no\u0301gv ella um tu\u0301 ert i\u0301 vandabo\u0301lki fyri sju\u0301ku, i\u00f0 stendst av ovurfiti."}, {"text_idx": "#000001", "text": "Hesar talvur eru bert veglei\u00f0andi, og siga onki um hvar a\u0301 kroppinum fitin situr."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Mi\u00f0juma\u0301t: gevur eina betri mynd av hvar a\u0301 kroppinum feitti situr."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Kanningar hava sta\u00f0fest, at um ov no\u0301gv feitt situr um bu\u0301kin \u201csu\u0301replaskap\u201d og harvi\u00f0 eisini runt um tey innaru g\u00f8gnini, so er ein i\u0301 st\u00f8rri vanda fyri at fa\u0301a t\u00e6r sokalla\u00f0u li\u0301vssti\u0301lssju\u0301kurnar, hjarta- og \u00e6\u00f0rasju\u0301kur og typu 2 diabetes . Fo\u0301lk, i\u00f0 hava \u201cperuskap\u201d t.v.s. at fitin situr um endan og a\u0301 l\u00f8runum eru ikki i\u0301 sama vandabo\u0301lki."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Kanna um ti\u0301n fiti er undir hu\u0301\u00f0ini (ikki ska\u00f0iligt)\nella rundanum tey innaru g\u00f8gnini (ska\u00f0iligt)."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Tu\u0301 roknar BMI u\u0301t solei\u00f0is"}, {"text_idx": "#000006", "text": "BMI ver\u00f0ur rokna\u00f0 u\u0301t vi\u00f0 at dividera kropsvektina i\u0301 kg, vi\u00f0 h\u00e6ddina,i\u0301 metrum falda vi\u00f0 h\u00e6ddina i\u0301 metrum."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Til u\u0301trokningarha\u0301ttin skal to\u0301 vi\u00f0merkjast, at h\u00e6dd ver\u00f0ur ikki tiki\u00f0 fyri beinabygna\u00f0i, v\u00f8ddum og kyni."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Beinabygna\u00f0ur og v\u00f8ddar kunnu i\u0301 a\u0301vi\u0301sum f\u00f8ri vi\u0301sa eitt BMI-tal, sum liggur oman fyri 25, sum ikki trey\u00f0ugt merkir, at man vigar ov no\u0301gv."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Finn ti\u0301tt BMI-tal a\u0301 talvuni og vita um tu\u0301 hevur eina ho\u0301skandi vekt. Talvan vi\u0301sir hvussu ti\u0301tt \u201cBody Mass Index\u201d liggur. Eitt BMI-tal undir 18,5 merkir, at tu\u0301 vigar ov li\u0301ti\u00f0, men er ti\u0301tt BMI-tal millum 18,5-24,9 hevur tu\u0301 eina ho\u0301skandi vekt."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Gevi\u00f0 g\u00e6tur: talvan kann bert ny\u0301tast til fo\u0301lk, i\u00f0 eru eldri enn 18 a\u0301r"}, {"text_idx": "#000012", "text": "Innkeypsveglei\u00f0ingin pr. 100 g av v\u00f8runi"}, {"text_idx": "#000013", "text": "Sodavatn, saft og dju\u0301s inniheldur 10 g sukur pr. dl."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Innkeypsveglei\u00f0ing, diabetes, pr. 100 g av v\u00f8runi"}, {"text_idx": "#000015", "text": "Fullkorn kann b\u00e6\u00f0i vera heilir ella virka\u00f0ir kjarnar \u2013 t.d. st\u00f8ktir ella malnir til fullkornsmj\u00f8l. Ta\u00f0 ty\u0301dningarmesta er, at allir partar av korninum eru tiknir vi\u00f0 \u2013 eisini sa\u0301\u00f0a og spi\u0301rar. Ti\u0301 ta\u00f0 er ju\u0301st her, i\u00f0 t\u00e6r flestu trevjurnar, vitamin og mineral eru. Fullkorn er i\u0301 no\u0301gvum sl\u00f8gum av matv\u00f8rum, t.d. rugbrey\u00f0i, ljo\u0301sum fullkornsbrey\u00f0i, havragry\u0301ni, mu\u0301sli og fullkornspasta. Og ta\u00f0 er i\u0301 royndum sera ty\u0301dningarmiki\u00f0 at eta fullkorn fra\u0301 ymsum bakstri og kornblandi. So minst til at skifta i\u0301millum, ta\u0301 i\u00f0 tu\u0301 etur fullkorn."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Et fullkornsbrey\u00f0 og gry\u0301n fleiri fer\u00f0ir um dagin!"}, {"text_idx": "#000017", "text": "Brey\u00f0 og kornbland hava ty\u0301dning i\u0301 dagsins ma\u0301lti\u0301\u00f0um, av ti\u0301 at tey eru soltin, og vi\u00f0 teimum f\u00e6rt tu\u0301 no\u0301gv ty\u0301dningarmikil f\u00f8\u00f0sluevni \u2013 serliga um tu\u0301 etur fullkorn. Et ti\u0301 helst fullkornsbland til morgunmat, a\u0301 d\u00f8gur\u00f0a og til millumma\u0301la. Umframt u\u0301r havragry\u0301num og rugbrey\u00f0i kanst tu\u0301 eisini fa\u0301a fullkorn u\u0301r n\u00f8krum sl\u00f8gum av mu\u0301sli, brakbrey\u00f0 og \u00f8\u00f0rum brey\u00f0sl\u00f8gum."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Keyp v\u00f8rur vi\u00f0 fullkornsmerki a\u0301, ta\u0301 i\u00f0 tu\u0301 keypir kornbland, mj\u00f8l, brey\u00f0, brakbrey\u00f0, ri\u0301s og pasta. Les meira a\u0301 . Et i\u0301 minsta lagi 75 g av fullkorni um dagin. B\u00f8rn millum 4 og 10 a\u0301r skulu hava 40-60 g av fullkorni um dagin"}, {"text_idx": "#000019", "text": "Solei\u00f0is f\u00e6rt tu\u0301 75 g av fullkorni um dagin"}, {"text_idx": "#000020", "text": "Lyklarholi\u00f0 er eitt matv\u00f8rumerki, sum upply\u0301sir um heilsugo\u0301\u00f0ar matv\u00f8rur. Lyklarholsmerki\u00f0 kann gera ta\u00f0 l\u00e6ttari fyri bru\u0301karin at gera eitt heilsubetri val, um man ikki h\u00e6ttar s\u00e6r undir at lesa eina v\u00f8ruly\u0301sing."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Matv\u00f8rur sum hava lyklarholsmerki\u00f0, skulu lu\u0301ka ymisk kr\u00f8v, vi\u00f0vi\u0301kjandi ..."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Og meiri av fullkorn og kosttrevjum"}, {"text_idx": "#000023", "text": "Les meira um lyklarholi\u00f0 a\u0301 noeglehullet.dk"}, {"text_idx": "#000024", "text": "Matv\u00f8rur, i\u00f0 kunnu fa\u0301a lyklarholi\u00f0"}, {"text_idx": "#000025", "text": "Mjo\u0301lkau\u0301rdra\u0301ttir (mjo\u0301lk, jogurt og ostur)\nLi\u00f0ugtgj\u00f8rdir r\u00e6ttir (d\u00f8gur\u00f0amatur, tertur, pizza, su\u0301panir o.a.)\nFrukt, ber, epli og gr\u00f8nmeti\nBrey\u00f0 og gry\u0301n (knekkbrey\u00f0, kornblandingar, pasta, mj\u00f8l og morgunmatarv\u00f8rur)"}, {"text_idx": "#000026", "text": "Matv\u00f8rur i\u00f0 ikki fa\u0301a lyklarholi\u00f0 eru"}, {"text_idx": "#000027", "text": "Feittprosent er ma\u0301t fyri, hvussu sto\u0301rur partur av vektini stavar fra\u0301 feitti."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Eitt h\u00f8gt prosenttal \u00f8kir um vandan fyri typu 2 diabetes, h\u00f8gt blo\u0301\u00f0try\u0301st, og hjarta- og \u00e6\u00f0rasju\u0301kum."}, {"text_idx": "#000029", "text": "\u2013 og fa\u0301 ti\u0301\u00f0indi um n\u00e6r skei\u00f0ini byrja"}]