text: [{"text_idx": "#000001", "text": "Heilsuverki\u00f0 bo\u00f0a\u00f0i i\u0301 farnu viku fra\u0301, at ta\u00f0 bert er ein bi\u0301\u00f0ilisti til barna- og ungdo\u0301mspsykiatriina, og at bi\u0301\u00f0iti\u0301\u00f0in nu\u0301 er 24 ma\u0301na\u00f0ir. Land og kommunur, saman vi\u00f0 okkum \u00f8llum, mugu nu\u0301 taka hesa avbjo\u0301\u00f0ing i\u0301 st\u00f8rsta a\u0301lvara. \u00d8ll, i\u00f0 t\u00f8rva hja\u0301lp, hava r\u00e6tt til skjo\u0301ta hja\u0301lp, sum heildar\u00e6tlanin fra\u0301 2018 um sa\u0301larliga heilsu i\u0301 F\u00f8royum gj\u00f8rdi vart vi\u00f0. Men hvi\u0301 ver\u00f0ur heildar\u00e6tlanin ikki tikin i\u0301 st\u00f8rri a\u0301lvara og til fulnar sett i\u0301 verk?"}, {"text_idx": "#000002", "text": "Ho\u0301ast \u00f8ll eru samd um, at bi\u0301\u00f0ilistin til barna- og ungdo\u0301mspsykiatriina skal vera r\u00e6ttvi\u0301sur, so er ilt at gera upp, hvat er bra\u0301\u00f0feingis. Ti\u0301 eitt pla\u0301ss a\u0301 bi\u0301\u00f0ilista til hja\u0301lp um 24 ma\u0301na\u00f0ir kann seta varandi mein i\u0301 barnasinnini og harvi\u00f0 a\u0301virka alla familjuna og n\u00e6rumhv\u00f8rvi\u00f0."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Ho\u0301ast Heilsuverki\u00f0 vi\u00f0urkennir, at bi\u0301\u00f0iti\u0301\u00f0in setur foreldur undir try\u0301st, so vil depilslei\u00f0ari i\u0301 familjudeplinum i\u0301 Heilsuverkinum vera vi\u00f0, at bara heilt, heilt fa\u0301 b\u00f8rn og ung a\u0301 bi\u0301\u00f0ilistanum eru i\u0301 bra\u0301\u00f0feingisst\u00f8\u00f0u."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Heildar\u00e6tlanin vi\u0301sti eisini, at enn eru a\u0301haldandi avbjo\u0301\u00f0ingarnar vi\u00f0 st\u00f8\u00f0ugt vaksandi a\u0301vi\u0301singum til barna- og ungdo\u0301mspsykiatriina. A\u0301 bi\u0301\u00f0ilistanum standa i\u0301 dag 281 b\u00f8rn og ung. Higartil i\u0301 a\u0301r hava tey fingi\u00f0 311 a\u0301vi\u0301singar. Vi\u00f0 hesi gongdini ver\u00f0a, vi\u00f0 t\u00f8lum u\u0301r Degi og viku, vi\u00f0 a\u0301rslok 470 b\u00f8rn a\u0301vi\u0301st bara i\u0301 2023."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Ikki allur mistrivna\u00f0ur hoyrir heima i\u0301 psykiatriini"}, {"text_idx": "#000007", "text": "Avbjo\u0301\u00f0ingin vi\u00f0 bi\u0301\u00f0ilistanum eigur at ver\u00f0a loyst a\u0301 bra\u0301\u00f0feingis grundarlagi, har vit samstundis hyggja eftir, hvussu okkara skipanir eru settar saman, og hvussu vit i\u0301 alt st\u00f8rri mun kunnu fyribyrgja mistrivna\u00f0. \u00d8ll, i\u00f0 hava t\u00f8rv a\u0301 psykiatriskari vi\u00f0ger\u00f0, hava r\u00e6tt til hana og eiga ikki at bi\u0301\u00f0a. To\u0301 eru ta\u00f0 ikki allar avbjo\u0301\u00f0ingar, i\u00f0 eru psykiatriskar, og eiga hesar ti\u0301 at ver\u00f0a loystar a\u0301 annan ha\u0301tt."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Ta\u0301 i\u00f0 ein so sto\u0301rur partur av okkara b\u00f8rnum og ungum ver\u00f0a a\u0301vi\u0301st til psykiatriina, er ney\u00f0ugt at hyggja eftir samfelagsligum og bygna\u00f0arligum skeivleikum. Ta\u00f0 eigur til d\u00f8mis ikki at vera ney\u00f0ugt vi\u00f0 einari psykiatriskari diagnosu fyri at fa\u0301a hja\u0301lp, ta\u0301 i\u00f0 eitt barn mistri\u0301vist i\u0301 sku\u0301la, a\u0301 dagstovni, heima ella a\u0301 annan ha\u0301tt. Hendan hja\u0301lpin ma\u0301 kunna gevast og ver\u00f0a t\u00f8k uttan u\u0301tgreinan og diagnosu."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Hetta samsvarar eisini vi\u00f0 frams\u00f8knu ma\u0301lini og tey seks a\u0301t\u00f8kini, sum arbei\u00f0sbo\u0301lkurin i\u0301 2018 setti fram i\u0301 heildar\u00e6tlanina fyri sa\u0301larliga heilsu i\u0301 F\u00f8royum. Heildar\u00e6tlanin vi\u0301sur eitt nu\u0301 a\u0301, at ta\u00f0 b\u00e6\u00f0i er ein samfelagsligur og fi\u0301ggjarligur fyrimunur at gera i\u0301l\u00f8gur so ti\u0301\u00f0liga sum gj\u00f8rligt i\u0301 mennandi og fyribyrgjandi skipanir fyri b\u00f8rn og ung. Samstundis kann ta\u00f0 b\u00e6\u00f0i vera ska\u00f0iligt og fi\u0301ggjarliga o\u0301skynsamt, um bi\u0301\u00f0a\u00f0 ver\u00f0ur ov leingi vi\u00f0 at veita n\u00f8ktandi hja\u0301lp."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Go\u0301\u00f0 sa\u0301larheilsa er ein avgerandi fyritreyt fyri menning og l\u00e6ring hja\u0301 b\u00f8rnum og ungum, fyri u\u0301tbu\u0301gving og seinni at fa\u0301a fo\u0301tafesti\u00f0 a\u0301 arbei\u00f0smarkna\u00f0inum. Ti\u0301 er ty\u0301dningarmiki\u00f0, at vit gera naka\u00f0 munagott fyri at lyfta sa\u0301larligu heilsuna hja\u0301 b\u00f8rnum og ungum, sum ikki tri\u0301vast."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Grein 7 i\u0301 brekr\u00e6ttindasa\u0301ttma\u0301lanum um b\u00f8rn, i\u00f0 bera brek, sigur, at F\u00f8royar skulu taka \u00f8ll ney\u00f0ug stig fyri at tryggja, at b\u00f8rn, i\u00f0 bera brek, til fulnar kunnu njo\u0301ta \u00f8ll mannar\u00e6ttindi og grundleggjandi fr\u00e6lsi javnbjo\u0301\u00f0is \u00f8\u00f0rum b\u00f8rnum. I\u0301 \u00f8llum atger\u00f0um, sum vi\u0301kja at b\u00f8rnum, i\u00f0 bera brek, skal ta\u00f0 \u201ebarnsins besta\u201d vera hitt fremsta atliti\u00f0."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Yvirly\u0301singin i\u0301 va\u0301r fra\u0301 MEGD og \u00f8llum 24 limafel\u00f8gunum gj\u00f8rdi harumframt vart vi\u00f0, at ta\u00f0 enn \u201eeru vi\u00f0urskifti og umst\u00f8\u00f0ur i\u0301 F\u00f8royum, i\u00f0 beinlei\u00f0is og a\u0301haldandi f\u00f8ra vi\u00f0 s\u00e6r, at r\u00e6ttindi hja\u0301 fleiri b\u00f8rnum og ungum, i\u00f0 bera brek, ikki ver\u00f0a vird.\u201d"}, {"text_idx": "#000015", "text": "Bi\u0301\u00f0ilistarnir til barna- og ungdo\u0301mspsykiatriina eru eitt i\u0301t\u00f8kilig d\u00f8mi um hetta. Yvirly\u0301singin vi\u0301sir eisini grundleggjandi t\u00f8rvin a\u0301 at hoyra og taka vi\u00f0komandi a\u0301hugafel\u00f8g upp a\u0301 ra\u0301\u00f0, solei\u00f0is at i\u0301t\u00f8kiligar avbjo\u0301\u00f0ingar og vir\u00f0iligar og munago\u0301\u00f0ar loysnir kunnu finnast. Ti\u0301 sagt ver\u00f0ur, at skjo\u0301t hja\u0301lp er dupult hja\u0301lp."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Fri\u0301ggjadagin 29. septembur ver\u00f0ur bjo\u0301\u00f0a\u00f0 til almenna mo\u0301tt\u00f8ku i\u0301 samband vi\u00f0 at Rasmus Patursson eftir 38 a\u0301r gevst sum lei\u00f0ari a\u0301 So\u0301lteigi og Eysturstr\u00e6ti. Rasmus hevur veri\u00f0 lei\u00f0ari \u00f8ll a\u0301rini, li\u0301ka si\u0301\u00f0ani bu\u0301felagsskapirnir vo\u0301r\u00f0u settir a\u0301 stovn."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Royndarskipanin vi\u00f0 o\u0301keypis sa\u0301larfr\u00f8\u00f0ihja\u0301lp til ung millum 15-35 a\u0301r, sum byrja\u00f0i a\u0301 va\u0301ri 2021, endar 31. oktobur 2023. Margit Sto\u0301ra\u0301, landssty\u0301riskvinna i\u0301 heilsuma\u0301lum, sigur 15. septembur i\u0301 aftursvari til \u00a752a fyrispurning, at enn er ikki gj\u00f8rt av, hvussu tilbo\u00f0i\u00f0 skal skipast frameftir."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Skipanin vi\u00f0 o\u0301keypis sa\u0301larfr\u00f8\u00f0ihja\u0301lp er eitt av 39 i\u0301t\u00f8kiligum tilm\u00e6lum i\u0301 heildar\u00e6tlanini fyri sa\u0301larliga heilsu i\u0301 F\u00f8royum, sum kom u\u0301t i\u0301 2018, og Sinnisbati fegnast um, at tilbo\u00f0i\u00f0 endiliga gj\u00f8rdist veruleiki i\u0301 2021. Ta\u00f0 er ti\u0301 eisini okkara vo\u0301n, at hetta er ein skipan, sum er komin fyri at vera. Samstundis vo\u0301na vit, at vit fara at si\u0301ggja ein st\u00f8rri vilja fra\u0301 politisku skipanini a\u0301 komandi fi\u0301ggjarlo\u0301g \u2013 og framyvir \u2013 um at veruliga ra\u00f0festa sa\u0301larheilsu\u00f8ki\u00f0. Ho\u0301ast heildar\u00e6tlanin kom u\u0301t i\u0301 2018, er alt ov li\u0301ti\u00f0 hent a\u0301 \u00f8kinum hesi fimm a\u0301rini."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Ta\u00f0 er eingin loyna, at no\u0301gv try\u0301st hevur veri\u00f0 a\u0301 skipanini, ti\u0301 30. juni i\u0301 2022, ta\u0301 a\u0301ri\u00f0 var ha\u0301lvrunni\u00f0, komu bo\u00f0 fra\u0301 Heilsutrygd um, at ja\u0301ttanin fyri 2022 var uppi. Ste\u00f0gur kom i\u0301 skipanina, og fleiri vo\u0301ru noydd at avbro\u0301ta si\u0301na vi\u00f0ger\u00f0 og avly\u0301sa vi\u00f0taluti\u0301\u00f0ir, sum tey m\u00f8guliga h\u00f8vdu bi\u0301\u00f0a\u00f0 eftir i\u0301 fleiri vikur ella ma\u0301na\u00f0ar \u2013 ti\u0301 bi\u0301\u00f0ilistarnir hja\u0301 sa\u0301larfr\u00f8\u00f0ingum eisini gj\u00f8rdust longri, ta\u0301 skipanin fo\u0301r i\u0301 gongd."}, {"text_idx": "#000026", "text": "A\u0301 altjo\u0301\u00f0a sa\u0301larheilsudegnum 10. oktobur i\u0301 a\u0301r fer Sinnisbati at vi\u00f0gera ju\u0301st hetta \u2013 hvussu vit kunnu fyribyrgja mistrivna\u00f0i i\u0301millum ung vi\u00f0 at m.a hava fleiri la\u0301gottartilbo\u00f0 og l\u00e6ttatkomuliga hja\u0301lp."}, {"text_idx": "#000027", "text": "Ny\u0301ggjur lei\u00f0ari a\u0301 So\u0301lteigi og Eysturstr\u00e6ti"}, {"text_idx": "#000028", "text": "Andrias Hansen tekur vi\u00f0 eftir Rasmus Patursson, sum nu\u0301 leggur fra\u0301 s\u00e6r vegna aldur, eftir at hava veri\u00f0 lei\u00f0ari a\u0301 sja\u0301lvsognarstovninum si\u0301\u00f0an 1.apri\u0301l 1985."}, {"text_idx": "#000029", "text": "Andrias er 50 a\u0301ra gamal, u\u0301tbu\u0301gvin ergoterapeutur, og hevur dru\u0301gvar royndir innan psykiatriska \u00f8ki\u00f0, har hann hevur starvast i\u0301 20 a\u0301r. Andreas hevur lei\u00f0sluroyndir fra\u0301 ergoterapiini a\u0301 Psykiatriska deplinum, og hevur starvast b\u00e6\u00f0i a\u0301 stongdari og opnari deild, i\u0301 sosialpsykatriini og nu\u0301 seinastu a\u0301rini i\u0301 Fountainhu\u0301sinum."}, {"text_idx": "#000030", "text": "Andreas hevur eisini starvast a\u0301 ymsum stovnum i\u0301 Danmark, a\u0301\u00f0renn hann kom heim aftur til F\u00f8roya i\u0301 2009 og fo\u0301r a\u0301 Psykiatriska Depilin at arbei\u00f0a."}, {"text_idx": "#000031", "text": "Andrias byrjar i\u0301 starvinum 1. oktober 2023."}, {"text_idx": "#000032", "text": "Sinnisbati ynskir Andriasi bli\u0301\u00f0an byr i\u0301 starvinum, og takkar Rasmus Patursson fyri si\u0301tt go\u0301\u00f0a og dru\u0301gva arbei\u00f0i sum lei\u00f0ari a\u0301 sja\u0301lvsognarstovninum."}, {"text_idx": "#000033", "text": "Tvingsil i\u0301 Psykiatri: avbyrging og at missa sja\u0301lvr\u00e6\u00f0i\u00f0\u2013 s\u00f8guligt baksy\u0301n"}, {"text_idx": "#000034", "text": "Vit liva i\u0301 einum samfelagi, har vit leggja dent a\u0301 fr\u00e6lsi og sja\u0301lvr\u00e6\u00f0i. Hesir tankar skulu eisini gjarna vera galdandi fyri menniskjur vi\u00f0 sa\u0301larsju\u0301ku. Men ta\u00f0 hevur ikki alti\u0301\u00f0 veri\u00f0 so. S\u00f8gan er lang, torgreidd og heldur dapur. Men eitt yvirlit kann gerast."}, {"text_idx": "#000036", "text": "Fra\u0301 umlei\u00f0 1500 til umlei\u00f0 1800, gekk ein internering fyri seg i\u0301 samfelagnum, i\u00f0 gekk u\u0301t uppa\u0301 at rudda upp i\u0301 samfelagnum fyri fo\u0301lk, sum vo\u0301ru s\u00e6\u00f0 sum ein trupulleika fyri samfelagi\u00f0. Hospitali\u00f0 hev\u00f0i juridiskt vald til at sperra fo\u0301lk inni, her uppi\u0301: arbei\u00f0isleys, fa\u0301t\u00f8k, evnaveik, brotsger\u00f0arfo\u0301lk og fo\u0301lk, sum vo\u0301ru sa\u0301larliga illa fyri (Foucault, 2008, kap. 2). Si\u0301\u00f0st i\u0301 1700 vo\u0301r\u00f0ur fo\u0301lk vi\u00f0 sa\u0301larsju\u0301ku i\u0301 Danmark koyrd i\u0301 da\u0301rakistur, sum tey kundu liggja a\u0301ravi\u0301s i\u0301 (Vaczy Kragh (red.), 2008), og var\u00f0 hetta praktisera\u00f0 v\u00e6l inn i\u0301 1800 talinum (ibid.). Hesar da\u0301rakistur vo\u0301ru bo\u0301kstaviligt sagt kistur, sum fo\u0301lk lo\u0301gu i\u0301. I\u0301 1792 kemur spennitroyggjan i\u0301 ny\u0301tslu (Hansen, 1996). Miskei\u00f0is i\u0301 1800 kemur ein avdeiling til Hospitali\u00f0 i\u0301 F\u00f8royum kalla\u00f0 \u201eCellan\u201c, har fo\u0301lk vi\u00f0 sa\u0301larsju\u0301ku vo\u0301r\u00f0u avbyrgd (Jacobsen, 2004). Cellan var\u00f0 standandi fram til 1977 (ibid.). Si\u0301\u00f0st i\u0301 1800 kemur ein ja\u0301ttin til at hava vaktarhald yvir fo\u0301lkum vi\u00f0 sa\u0301larsju\u0301ku a\u0301 F\u00e6r\u00f8 Amts Hospital (ibid.)."}, {"text_idx": "#000037", "text": "i\u0301 1911 fekk ein patientur diagnosu fra\u0301 yvirl\u00e6kna vi\u00f0 Sinnissju\u0301krahu\u0301si\u00f0 i\u0301 Vordingborg: \u201ekronisk Sindssygdom, Paranoia, og maa anses for uhelbredelig og farlig for sine Omgivelser\u201c (Yvirl\u00e6kni vi\u00f0 Vordingborg, 1911). I\u0301 1912 var\u00f0 ein politisak gj\u00f8rd burtu\u0301r hesum, har patienturin bleiv o\u0301mynduggj\u00f8rd/ur (Kj\u00f8benhavns Politi, 1912). I\u0301 1918 skrivar ein familjulimur hja\u0301 einum patienti vi\u00f0 sa\u0301larsju\u0301ku eitt br\u00e6v til amtmannin, har hann vil fa\u0301a patientin o\u0301mynduggj\u00f8rdan, ti\u0301 patienturin er o\u0301hja\u0301lpin og er ein byr\u00f0a fyri familjuna (Familjulimur, 1918). At hetta br\u00e6vi\u00f0 er til, vi\u0301sir, at ta\u00f0 var\u00f0 m\u00f8guligt at skriva eina umb\u00f8n til amtmannin um at fa\u0301a ein sa\u0301larsju\u0301kan perso\u0301n o\u0301mynduggj\u00f8rdan. A\u0301st\u00f8\u00f0ingurin Foucault skrivar um hetta fyribrigdi\u00f0 um o\u0301myndugger\u00f0ing, har hann sigur, at l\u00e6knin fekk ein foreldraleiklut, sum vi\u00f0f\u00f8rdi patientar sum b\u00f8rn (Foucault, 2008, p. 166). Foreldraleikluturin, sum l\u00e6knin fekk i\u0301 hesum ti\u0301\u00f0arskei\u00f0inum gj\u00f8rdi, at sa\u0301larsju\u0301k kundu ver\u00f0a o\u0301mynduggj\u00f8rd. Eitt anna\u00f0 hugtak, Foucault ger no\u0301gv vi\u00f0, er hugtaki\u00f0 um l\u00e6knaligu sko\u00f0anina (Foucault, 1973). L\u00e6knaliga sko\u00f0anin sny\u0301r seg um, at l\u00e6knin fortelur patientinum, hvat er gali\u00f0 vi\u00f0 honum, og so ma\u0301 patienturin og \u00f8ll onnur bara go\u0301\u00f0taka ta\u00f0. Solei\u00f0is f\u00e6r l\u00e6knin vald til at taka sja\u0301lvr\u00e6\u00f0i fra\u0301 einum patienti, um l\u00e6knin metur ta\u00f0 ver\u00f0a ney\u00f0ugt. Og i\u0301 F\u00f8royum i\u0301 1911 og 1912, og aftur i\u0301 1918, si\u0301ggja vit hetta valdi\u00f0 framganga. Familjulimurin, sum skriva\u00f0i til amtmannin um at o\u0301myndugger\u00f0a patientin, grundgav fyri ti\u0301 vi\u00f0 at siga, at l\u00e6knin hev\u00f0i sagt, at patienturin var o\u0301hja\u0301lpin."}, {"text_idx": "#000038", "text": "Ty\u0301dningurin i\u0301 sja\u0301lvr\u00e6\u00f0i i\u0301 dag\nI\u0301 dag eru vit ti\u0301betur komin so miki\u00f0 langt, at vit hava sto\u0301ra vir\u00f0ing fyri sja\u0301lvsr\u00e6\u00f0num hja\u0301 einum patienti, har so li\u0301ti\u00f0 inntriv i\u0301 perso\u0301nliga fr\u00e6slinum ver\u00f0ur gj\u00f8rt sum gj\u00f8rligt. Hetta s\u00e6st i\u0301 uppskotinum hja\u0301 Sinnisbata fra\u0301 1987, i\u00f0 m\u00e6lti til at desentralisera vi\u00f0ger\u00f0ina a\u0301 borgarum vi\u00f0 sa\u0301larsju\u0301ku (Sinnisbati, 1987). Hetta er eitt uppskot, i\u00f0 leggur upp til at integrera borgarar vi\u00f0 sa\u0301larsju\u0301ku, heldur enn at goyma tey burtur. I\u0301 hesum sambandi, kemur ein vi\u00f0ger\u00f0arh\u00e6ttur inn, i\u00f0 kallast \u00f8kispsykiatri, i\u00f0 gongur u\u0301t uppa\u0301 at vi\u00f0ger\u00f0a tann sju\u0301ka i\u0301 ti\u0301 \u00f8kinum og umhv\u00f8rvinum, vi\u00f0komandi by\u0301r (Arbei\u00f0sbo\u0301lkurin, 1991, p. 10). Hugbur\u00f0urin er, at vit skulu fara fra\u0301 avbyrging, og heldur integrera menniskjur vi\u00f0 sa\u0301larsju\u0301ku."}, {"text_idx": "#000039", "text": "Skriva\u00f0 hevur John Sigurd Hammer"}, {"text_idx": "#000046", "text": "S\u00f8guligt baksy\u0301ni a\u0301 stigma & stigmatisering"}, {"text_idx": "#000047", "text": "Stigma og stigmatisering er ein o\u0301tti/o\u0301fr\u00e6ttakensla av ti\u0301 o\u0301kenda og ti\u0301 o\u0301normala. Og hyggja vit at s\u00f8guni, si\u0301ggja vit, hvussu hetta hevur gingi\u00f0 fyri seg. I\u0301 1900 talinum er ta\u00f0 komi\u00f0 fyri, at ein vi\u00f0 sa\u0301larsju\u0301ku er steina\u00f0ur u\u0301ti a\u0301 g\u00f8tuni i\u0301 F\u00f8royum (Sto\u0301ra\u0301 & Joensen, 2019). Fara vit heilt langt aftur i\u0301 ti\u0301\u00f0, aftur til 1500 tali\u00f0, og eisini i\u0301 1700 talinum, so hava fo\u0301lk vi\u00f0 sa\u0301larsju\u0301ku i\u0301 Evropa veri\u00f0 forfylgd og rikin u\u0301t u\u0301r si\u0301num heimsta\u00f0i (Foucault, 2008)."}, {"text_idx": "#000048", "text": "S\u00f8gulig Internering av Menniskjum vi\u00f0 Sa\u0301larsju\u0301ku"}, {"text_idx": "#000049", "text": "Fra\u0301 umlei\u00f0 1500 til umlei\u00f0 1800, gekk ein internering fyri seg i\u0301 Evropa, har menniskjur vi\u00f0 sa\u0301larsju\u0301ku vo\u0301r\u00f0u gj\u00f8rd til ein samfelagsligan trupulleika, sum skuldi ruddast upp i\u0301 samfelagnum (Foucault, 2008). Hendan interneringin var fyri m.a evnaveik, arbei\u00f0isleys, fa\u0301t\u00f8k, brotsger\u00f0arfo\u0301lk og fo\u0301lk, i\u00f0 vo\u0301ru sa\u0301larliga illa fyri (ibid.). Tey si\u0301\u00f0stu, i\u00f0 vo\u0301r\u00f0u skild fra\u0301 brotsger\u00f0arfo\u0301lkum, vo\u0301ru fo\u0301lk vi\u00f0 sa\u0301larsju\u0301ku (ibid.)."}, {"text_idx": "#000050", "text": "Da\u0301rakistur i\u0301 Danmark i\u0301 1800-talinum"}, {"text_idx": "#000051", "text": "Fara vit aftur til 1800 tali\u00f0 i\u0301 Danmark, fa\u0301a vit eina o\u0301hugnaliga s\u00f8gu um, hvussu menniskjur vi\u00f0 sa\u0301larsju\u0301ku eru vi\u00f0f\u00f8rd. Danski staturin leg\u00f0i dent a\u0301 at avbyrgja og pasifisera menniskjur vi\u00f0 sa\u0301larsju\u0301ku (Vaczy Kragh (red.), 2008, s. 59). Hetta var\u00f0 gj\u00f8rt, vi\u00f0 m.a. at koyra tey i\u0301 sonevndar da\u0301rakistur (Vaczy Kragh (red.), 2008, pp. 33-34). Da\u0301rakistan var bo\u0301kstaviligt ein kista, sum hev\u00f0i eina matlu\u0301ku, og var bygd vi\u00f0 tju\u0301kkum tr\u00e6i, fyri at gera ta\u00f0 n\u00e6rum o\u0301m\u00f8guligt at bro\u0301ta u\u0301t (Det Etiske Ra\u030ad, 2012, p. 3). Ta\u00f0 kom fyri, at menniskjur lo\u0301gu i\u0301 da\u0301rakistum i\u0301 a\u0301ravi\u0301s (Vaczy Kragh (red.), 2008, p. 34). Hetta var fyri tey, i\u00f0 vo\u0301r\u00f0u mett at vera vandamikil (ibid.). i\u0301 navninum \u201eda\u0301rakista\u201c liggur, at tey, i\u00f0 ver\u00f0a koyrd i\u0301 har, eru da\u0301rar. Tey, i\u00f0 minni vandamikil vo\u0301ru, vo\u0301r\u00f0u koyrd i\u0301 spennitroyggjur, sum var\u00f0 hildi\u00f0 at vera fri\u0301gerandi i\u0301 mun til da\u0301rakistuna (Vaczy Kragh (red.), 2008, p. 52)."}, {"text_idx": "#000053", "text": "Vit hava ti\u0301betur flutt okkum no\u0301gv, b\u00e6\u00f0i i\u0301 vi\u00f0ger\u00f0arh\u00e6ttum og hugbur\u00f0 til menniskjur vi\u00f0 sa\u0301larsju\u0301ku. S\u00f8gan vi\u0301sir okkum, hvussu hesi menniskju kunnu ver\u00f0a vi\u00f0f\u00f8rd, ta\u0301 hugbur\u00f0urin, ella fatanin er tann, at tey eru vandamikil og mugu avbyrgjast."}, {"text_idx": "#000056", "text": "Ert tu\u0301 millum 18-35 a\u0301r og avvar\u00f0andi til ein, sum hevur sa\u0301larsju\u0301ku? So er avvar\u00f0andibo\u0301lkurin hja\u0301 Sinnisbata m\u00f8guliga fyri teg"}, {"text_idx": "#000060", "text": "Einasta treyt fyri at luttaka i\u0301 bo\u0301lkinum er, at tu\u0301 ert i\u0301millum 18-35 a\u0301r, og ert avvar\u00f0andi til ein, i\u00f0 hevur sa\u0301larsju\u0301ku."}, {"text_idx": "#000062", "text": "Eitt gjald a\u0301 300 kr. er fyri at luttaka, sum dekkar kostna\u00f0a fyri kaffi o.a. Tilmeldingin fer fram vi\u00f0 at skriva ein teldupost til Sinnisbati@Sinnisbati.fo vi\u00f0 navni og telefonnummari."}, {"text_idx": "#000063", "text": "Einans starvsfo\u0301lk hja\u0301 Sinnisbata og bo\u0301lkalei\u00f0ari si\u0301ggja ti\u0301na tilmelding. Vi\u00f0 at melda teg til, loyvir tu\u0301 Sinnisbata og bo\u0301lkalei\u00f0ara at seta seg i\u0301 samband vi\u00f0 teg vi\u00f0vi\u0301kjandi lutt\u00f8ku."}, {"text_idx": "#000064", "text": "\u00d8ll eru v\u00e6lkomin at venda s\u00e6r til Sinnisbata vi\u00f0 spurningum a\u0301 telduposti ella vi\u00f0 at ringja a\u0301 597913."}, {"text_idx": "#000065", "text": "Avvar\u00f0andibo\u0301lkarn\u200bi\u200br hja\u0301 Sinnisbata er\u200bu\u200b bo\u0301lkar, har umlei\u00f0 6-10 avvar\u00f0andi m\u00f8tast."}, {"text_idx": "#000066", "text": "Felags fyri avvar\u00f0andi kann vera, at tey eisini ver\u00f0a rakt, ta\u0301 ein i\u0301 familjuni gerst sju\u0301kur. Familjust\u00f8\u00f0an broytist. No\u0301gv kenna seg \u00f8rkymla\u00f0i og ra\u0301\u00f0aleys, og vita kanska ikki, hvussu tey skulu bera seg at."}, {"text_idx": "#000068", "text": "Sinnisbati hevur tv\u00e6r fer\u00f0ir skipa fyri avvar\u00f0andibo\u0301lki til menn \u2013 b\u00e6\u00f0i i\u0301 To\u0301rshavn og i\u0301 Klaksvi\u0301k. I\u0301 heyst fara vit aftur at hava ein bo\u0301lk."}, {"text_idx": "#000071", "text": "Einasta treyt fyri at luttaka i\u0301 bo\u0301lkinum er, at tu\u0301 ert mannfo\u0301lk yvir 18 a\u0301r, og ert avvar\u00f0andi til ein, i\u00f0 hevur sa\u0301larsju\u0301ku."}, {"text_idx": "#000072", "text": "Kjatt-ra\u0301\u00f0gevingin hja\u0301 Sinnisbata hevur skerdar upplatingarti\u0301\u00f0ir i\u0301 summar."}, {"text_idx": "#000073", "text": "Kjatti\u00f0 er opi\u00f0 ma\u0301nadagar, mikudagar og ho\u0301sdagar fra\u0301 kl. 20:00-22:00. Hetta er galdandi fra\u0301 19. juni til 14. august."}, {"text_idx": "#000074", "text": "Um ta\u00f0 er okkurt a\u0301trokandi, ber ta\u00f0 til at senda okkum ein teldupost a\u0301 sinnisbati@sinnisbati.fo, og vit svara skjo\u0301tast tilber."}, {"text_idx": "#000075", "text": "Skjo\u0301t hja\u0301lp er dupult hja\u0301lp\nO\u0301keypis sa\u0301larfr\u00f8\u00f0ihja\u0301lp tiki\u00f0 ringasta try\u0301sti\u00f0 hja\u0301 no\u0301gvum ungum\nNy\u0301ggjur lei\u00f0ari a\u0301 So\u0301lteigi og Eysturstr\u00e6ti\nTvingsil i\u0301 Psykiatri: avbyrging og at missa sja\u0301lvr\u00e6\u00f0i\u00f0\u2013 s\u00f8guligt baksy\u0301n"}, {"text_idx": "#000076", "text": "Lesarabr\u00f8v fra\u0301 valevnum \u2013 val 2019"}]