text: [{"text_idx": "#000002", "text": "Veika Vakasaenisi & na iVolatabu"}, {"text_idx": "#000008", "text": "E iVola ni Kalou na iVolatabu"}, {"text_idx": "#000014", "text": "4. Na cava o qoroya me baleta na iVolatabu?"}, {"text_idx": "#000015", "text": "4 Sa vakadewataki na iVolatabu ena rauta ni 2,800 na vosa, sa tabaki tale ga e vica vata na bilioni na ilavelave. E vica vata na bilioni na lewe i vuravura era sa rawa ni wilika na iVolatabu ena nodra vosanisucu. E sivia tale ga na le duanamilioni era taura na iVolatabu e veimacawa! Io, e duatani duadua na iVolatabu."}, {"text_idx": "#000020", "text": "6 E volai na iVolatabu ena loma ni 1,600 vakacaca na yabaki. O ira na volavola e duidui na gauna era bula kina. Eso era vuli vinaka, eso tale e sega. Kena ivakaraitaki, e dua e vuniwai, eso tale era dauteitei, dauqoli, ivakatawa, parofita, dauveilewai, se tui. Era duidui na volavola, ia e sega vakadua ni veisaqasaqa na lewe ni iVolatabu. E veisemati vinaka na ka e vakamacalataki ena wase kece. *"}, {"text_idx": "#000021", "text": "7 Na imatai ni vica na ivola ena iVolatabu e vakaraitaka na itekitekivu ni leqa e vuravura. Sa qai vakamacalataki ena iotioti ni ivola ni na walia na leqa qori na Kalou ena nona vukica na vuravura me parataisi. E kovuti ena iVolatabu e vica vata na udolu na yabaki ni bula ni kawatamata, e tukuni tale ga kina ni sega vakadua ni daro na inaki ni Kalou."}, {"text_idx": "#000023", "text": "8 E sega ni volai na iVolatabu me vakavulica na veika vakasaenisi se me vulici e koronivuli. Ia e dau donu tu ga na veika vakasaenisi e vakamacalataka. Sega ni dodonu me kurabuitaki qori ni ivola sara ga ni Kalou. Kena ivakaraitaki, e vakasalataki ira na Isireli na Kalou ena Vunau ni Soro ena ka mera cakava me kua ni dewa kina na mate. Se bera sara ni kila na tamata na ka era rawa ni cakava na manumanu lalai ni mate, sa volai makawa tu qori ena iVolatabu. E donu tale ga e rua na ka e tukuna na iVolatabu me baleta na vuravura. Kena imatai, e vakaliligi wale tu. (Jope 26:7) Kena ikarua, e mokimokiti na vuravura, dina ga ni cala tu nodra nanuma e levu me baleta na ibulibuli ni vuravura.\u200b\u2014Aisea 40:22."}, {"text_idx": "#000024", "text": "9. Na cava eda vulica ena nodra daudina na dauvola iVolatabu?"}, {"text_idx": "#000025", "text": "9 Na itukutuku makawa tale ga e volai ena iVolatabu e dau donu tu ga. Ia e sega ni volai vakadodonu eso na ka ena levu tale na ivola ni itukutuku makawa nikua, nira sega ni daudina o ira era volavola. Kena ivakaraitaki, era sega ni vakamacalataka na druka ni nodra matanitu ena ivalu. Ia era daudina na dauvola iVolatabu nira bau vola mada ga nodra druka na Isireli. Era vola tale ga na nodra cala. Kena ivakaraitaki, e vola o Mosese ena Tiko Voli Mai na Lekutu na cala bibi e cakava qai vunauci koya kina na Kalou. (Tiko Voli Mai na Lekutu 20:2-12) Na nodra daudina na dauvola iVolatabu e vakaraitaka ni ivola ni Kalou na iVolatabu. E rawa kina meda vakabauta na ka e kaya."}, {"text_idx": "#000027", "text": "10 \u201cE vakavuna na Kalou\u201d na iVolatabu, \u201ce yaga me veivakavulici, me veivunauci, me veivakadodonutaki.\u201d (2 Timoci 3:16) Io, e yaga tale ga vei keda nikua na ivakasala ena iVolatabu. Ni buli keda o Jiova, e kila kina na ivakarau ni lomada kei na noda rai. Na nona kilai keda vinaka e lailai tale na noda kilai keda. E vinakata tale ga meda marautaka noda bula. E kila na veika e vinaka vei keda kei na ka ena vakaleqai keda."}, {"text_idx": "#000029", "text": "11 E volai ena Maciu wase 5 ina 7 na ivakasala yaga i Jisu ena sala meda marau kina, vinaka noda veimaliwai, ivakarau ni masu, kei na rai donu me baleta na ilavo. A se volai sara na ivakasala qori ena 2,000 na yabaki sa oti, ia e se mana, e se yaga tiko ga nikua."}, {"text_idx": "#000031", "text": "A parofisaitaka na dauvola iVolatabu o Aisea ni na vakarusai o Papiloni"}, {"text_idx": "#000033", "text": "13 E levu na parofisai ena iVolatabu sa vakayacori oti. Kena ivakaraitaki, a parofisaitaka o Aisea ni na vakarusai o Papiloni. (Aisea 13:19) E vakamatatataka sara ga na sala ena vakarusai kina na koro. E taqomaki tu na koro ena kena matamata lelevu kei na uciwai. Ia e parofisaitaka o Aisea ni na maca na uciwai, qai dola tu na matamata. Ena sega ni gadrevi mera vala o ira na lai ravuravu. E bau parofisaitaka tale ga o Aisea na turaga ena vakabalei Papiloni, na yacana o Sairusi.\u200b\u2014Wilika Aisea 44:27\u201345:2; raica na iKuri ni iVakamacala 4."}, {"text_idx": "#000034", "text": "14, 15. A vakayacori vakacava na parofisai i Aisea?"}, {"text_idx": "#000035", "text": "14 Oti e ruanadrau na yabaki mai na gauna e volai kina na parofisai, sa yaco yani e Papiloni na mataivalu me lai ravuta na koro. O cei e liutaka na mataivalu? Me vaka ga e parofisaitaki, e liutaka yani o Sairusi na tui Perisia. Ia vakacava ena curubotea dina na koro na mataivalu i Sairusi me vaka e parofisaitaka o Aisea?"}, {"text_idx": "#000036", "text": "15 Era soqo tiko na kai Papiloni ena bogi ni ravuravu. Era sega ni rere ni taqomaka vinaka tu nodra koro na bai cecere kei na uciwai. Ia sa tekivu vakadavea tiko na wai ena taudaku ni koro o Sairusi kei na nona mataivalu. E lutu sara na wai ina kena iyalayala mera taubale takoso kina na sotia ni Perisia. Ia era na curubotea vakacava na mataivalu na bai kei Papiloni? Me vaka ga e parofisaitaki, sa dola rawa tu na matamata ni koro, sega tale ni gadrevi mera vala na sotia!"}, {"text_idx": "#000037", "text": "16. (a) Na cava e parofisaitaka o Aisea ni na yacovi Papiloni ni sa vakarusai oti? (b) Eda kila vakacava ni a yaco dina na parofisai i Aisea?"}, {"text_idx": "#000038", "text": "16 A parofisaitaka o Aisea ni na sega ni tawani tale o Papiloni ena nona vola: \u201cEna sega ni tawani tale, ena sega tale ni tiko kina e dua ena itabatamata kece.\u201d (Aisea 13:20) Vakacava e yaco dina qori? Sa tu wale ga nikua na irusarusa ni koro o Papiloni ena rauta na 50 na maile ena ceva kei Baghdad, mai Iraki. Ena gauna mada ga qo, e sega tale ni dua e vakaitikotiko ena vanua ya. A vakarusai Papiloni o Jiova ni \u201ctaviraki koya ena itaviraki ni veivakarusai.\u201d\u200b\u2014Aisea 14:22, 23. *"}, {"text_idx": "#000042", "text": "18 Eda sa raica oti mai ni duatani duadua na iVolatabu. E veisemati vinaka na ka e volai kina, e donu tu ga na ka vakasaenisi kei na itukutuku makawa e vakamacalataka. E volai tale ga kina na ivakasala yaga, kei na levu na parofisai era yaco dina. Ia e dua tale na ka e yaga kina na iVolatabu. E vola na yapositolo o Paula: \u201cE bula na vosa ni Kalou qai kaukaua.\u201d Na cava na kena ibalebale ya?\u200b\u2014Wilika Iperiu 4:12."}, {"text_idx": "#000045", "text": "20 E ivola dina ni Kalou na iVolatabu. E vinakata o koya mo wilika, vulica, mo vakamareqeta tale ga. Vakaraitaka nomu vakavinavinakataka na iloloma qo ena nomu vulica tiko ga. O na kila kina na inaki ni Kalou me baleti keda na kawatamata. Ena qai vakamacalataki vinaka qori ena ulutaga e tarava."}, {"text_idx": "#000047", "text": "^ para. 16 Raica na ikuri ni ivakamacala ni parofisai ena iVolatabu ena tabana e 27-29 ni ivola, Noda iVola Kece, tabaka na iVakadinadina i Jiova."}, {"text_idx": "#000048", "text": "^ para. 17 Na vakarusai nei Papiloni e dua ga na ivakaraitaki ni parofisai ena iVolatabu a yaco dina. O na raica eso tale na parofisai me baleti Jisu Karisito ena iKuri ni iVakamacala 5."}, {"text_idx": "#000051", "text": "E duidui vakacava na iVolatabu mai na ivola tale eso?"}, {"text_idx": "#000052", "text": "Sa vakadewataki na iVolatabu ena rauta ni 2,800 na vosa, sa tabaki tale ga e vica vata na bilioni na ilavelave."}, {"text_idx": "#000054", "text": "Na iVolatabu e Vosa ni Kalou.\nNa Kalou e dusimaka na tamata me vola na nona nanuma."}, {"text_idx": "#000056", "text": "Na Kalou e dusimaka na tamata me vola na nona nanuma."}, {"text_idx": "#000059", "text": "Se vo tu e vica na drau na yabaki me vakarusai o Papiloni, sa tukuna rawa tu na iVolatabu ni na yaco qori.\nSa vakayacori tiko nikua na parofisai ena iVolatabu.\nTiko Voli Mai na Lekutu 23:19\nE dodonu meda vakabauta na ka e kaya na iVolatabu me baleta na gauna se bera mai."}, {"text_idx": "#000060", "text": "Se vo tu e vica na drau na yabaki me vakarusai o Papiloni, sa tukuna rawa tu na iVolatabu ni na yaco qori."}, {"text_idx": "#000061", "text": "Sa vakayacori tiko nikua na parofisai ena iVolatabu."}, {"text_idx": "#000063", "text": "E dodonu meda vakabauta na ka e kaya na iVolatabu me baleta na gauna se bera mai."}, {"text_idx": "#000065", "text": "Na cava o sa vulica me baleta na iVolatabu?"}, {"text_idx": "#000066", "text": "E donu na veika vakasaenisi e tukuna na iVolatabu.\nTiko Voli Mai na Lekutu 20:2-12\nEra daudina na dauvola iVolatabu.\nA veivakasalataki o Jisu ena sala meda marau kina, meda veimaliwai vinaka kei ira eso tale, na ivakarau ni noda masu, kei na noda rai me baleta na ilavo."}, {"text_idx": "#000069", "text": "Era daudina na dauvola iVolatabu."}, {"text_idx": "#000077", "text": "E vinakata na Kalou mo wilika, vulica, mo vakamareqeta tale ga na iVolatabu."}, {"text_idx": "#000081", "text": "Ke vakavuna na Kalou na iVolatabu, ena duatani duadua mai na vo ni ivola."}]