text: [{"text_idx": "#000002", "text": "Veika Vakasaenisi & na iVolatabu"}, {"text_idx": "#000007", "text": "Vakatokai Koya na Kalou me \u201cRaluve\u201d"}, {"text_idx": "#000009", "text": "Sa sivi e tini na yabaki nona kauti ratou nona vuvale o Eparama mai na Uciwai na Uferetisi me yaco i Kenani. Dua na ka nona tokoni watina o Sera ena ilakolako qo ina vanua eratou vulagi kina. E kila ni tiko na itavi bibi i Eparama ena vakayacori ni loma i Jiova, me vakatubura e dua na kawa kei na matanitu. Ia na cava na itavi nei Sera? Sa yabaki 75, ia e se sega ni vakaluveni. Ena rairai veinanuyaka gona o Sera, \u2018Ena vakayacori vakacava na yalayala i Jiova?\u2019 Sega ni kurabuitaki ke kauai va qori o Sera se nanuma ni berabera na kena vakayacori na yalayala i Jiova."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Eda rairai dau vaqaqa tale ga na gauna ena vakayacora kina na Kalou nona yalayala. E ka ni sasaga meda vosota nida waraka tiko na kena vakayacori noda inuinui. Cava eda rawa ni vulica ena nona vakabauta na marama vakasakiti qo?"}, {"text_idx": "#000011", "text": "Ratou se qai biuti Ijipita ga na vuvale i Eparama. (Vakatekivu 13:1-4) Eratou keba voli ena veiulunivanua ena tokalau kei Peceli se o Lusa, na yaca era kila na kai Kenani. E raica rawa mai keri o Sera na Vanua Yalataki, nodra koro na kai Kenani, kei na sala era dau muria na vulagi. Ia na ka kece e raica qori e sega ni vaka na vanua e cavutu mai kina. A susu o Sera e Uri ena siti o Mesopotemia qai rauta ni 1,900 na kilomita na kena yawa. Sa biuti ira tu yani na wekana, na vanua ni veivoli, kei na nona vale e vakapaipo vinaka! Ke da nanuma ni rarawa o Sera, vakanananu lesu ina nona vanua, se diva tale tiko na veika e sa biuta tu yani, eda sega ni kilai koya vinaka."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Dikeva na ka e uqeti me vola na yapositolo o Paula ena rauta na 2,000 na yabaki sa oti. Ni vakamacalataka nodrau vakabauta o Sera kei Eparama, e kaya: \u2018Ke rau nanuma tiko ga na vanua erau a biuta mai, ke rawarawa sara nodrau lesu tale.\u2019 (Iperiu 11:8, 11, 15) Ia rau sega ni vakasamataka tale o Sera kei Eparama na veika rau sa biuta tu yani. Qori ena vakavuna ga me rau via lesu ina nodrau vanua. Ke rau a lesu i Uri, rau na sega ni marautaka na veika totoka e yalataka tu vei rau o Jiova. Ena sega ni maroroi na kedrau ivolatukutuku, rau sega tale ga ni ivakaraitaki vinaka vei ira na vica vata na milioni era bula e muri."}, {"text_idx": "#000013", "text": "E sega ni via vakasamataka o Sera na veika e sa biuta tu yani. E tokoni watina tiko ga ena nona ilakolako, e dau veivuke ena luva kei na biri ni valelaca, kei na nodra tokitaki na manumanu. E levu tale na ituvaki dredre kei na veiveisau e yaco ena nona bula. E vakadeitaka tale o Jiova nona yalayala vei Eparama, ia e sega ni bau cavuti Sera!\u200b\u2014Vakatekivu 13:14-17; 15:5-7."}, {"text_idx": "#000014", "text": "E nanuma o Sera me tukuna vei Eparama na ka e vakasamataka tiko. Raitayaloyalotaka mada na vusolo ni lomana ni kaya: \u201cIsa yalovinaka! E sega ni vakatarai au o Jiova meu vakaluveni.\u201d E qai kerei watina me veiyacovi kei Eka nona yalewa dauveiqaravi. Vakasamataka na rarawa i Sera ni kerei watina me cakava qori. Ena rairai malewa vei keda nikua na kerekere va qori, ia ena gauna ya e vakatarai vei tagane me veiyacovi kei na ikarua ni watina se watina lailai me dua kina nona kawa. * De dua e nanuma o Sera ni qori na sala ena vakayacori kina na inaki ni Kalou me vakatubura e dua na matanitu ena kawa i Eparama. Ia se mani cava e nanuma, e tu vakarau o Sera me cakava na cava ga e gadrevi me vakayacori kina na yalayala i Jiova. Na cava e cakava o Eparama? E \u201crogoca . . . na ka e tukuna o [Sera].\u201d\u200b\u2014Vakatekivu 16:1-3."}, {"text_idx": "#000015", "text": "A sega ni vakatututaka o Jiova vei Sera na ka me kerea vei watina. Nona kerekere e laurai ga kina na rai vakatamata. E nanuma ni vakavuna na Kalou nona rarawa, ena sega tale ga ni walia. Na sala e nanuma o Sera me iwali ni leqa ena ikuri ga ni leqa vua kei na rarawa. Ia nona vakatutu e laurai tale ga kina na nona veinanumi. E levu nikua era vakaliuca ga na ka era vinakata, e ivakaraitaki vinaka kina o Sera ni sega ni nanumi koya ga. Eda na vakatotomuria na vakabauta i Sera ke da sega ni nanumi keda ga qai vakaliuca na inaki ni Kalou."}, {"text_idx": "#000016", "text": "E mani vakabuketetaki Eka o Eparama. E nanuma o Eka ni vinaka cake vei Sera baleta ni sa bukete, mani tekivu beci nona marama. Dua na ka nona rarawa o Sera! Ia ena veivakadonui i Eparama kei na veitokoni ni Kalou, e totogitaki Eka o Sera. Ni toso na gauna, a vakasucuma o Eka na luvena tagane o Isimeli. (Vakatekivu 16:4-9, 16) Na gauna e vakatakila tale kina vei rau na veiwatini o Jiova e dua na itukutuku, sa yabaki 89 o Sera, o watina e yabaki 99. Dua na itukutuku vakasakiti a qai vakasavui vei rau!"}, {"text_idx": "#000017", "text": "E yalataka tale o Jiova vei Eparama ni na vakalevutaka nona kawa, e veisautaka tale ga na yacana. A kilai tu e liu me o Eparaama qai veisautaka na yacana o Jiova me o Eparama, kena ibalebale \u201cTamadra na Veimatanitu.\u201d A vakayacori dina na ka e yalataka o Jiova vei Sera, a kilai tu e liu me o Serai qai rairai kena ibalebale \u201cDauveileti.\u201d Ia e veisautaka o Jiova ena yaca kilai levu Sera, kena ibalebale \u201cRaluve.\u201d E vakamacalataka o Jiova na vuna e digia kina na yaca qori ni kaya: \u201cAu na vakalougatataki koya, ena vakasucuma e dua na luvemu tagane, au na vakalougatataki koya, ena qai tinadra na veimatanitu, era na cadra mai vei koya na tui ni veimatatamata.\u201d\u200b\u2014Vakatekivu 17:5, 15, 16."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Ena vakasucuma o Sera e dua na gonetagane, ena vakayacori vua na veiyalayalati i Jiova me vakatubura e dua na kawa era na vakalougatataki kina na veimatanitu! E kaya na Kalou me yacana o Aisake, kena ibalebale \u201cDredre.\u201d E \u201cdavo vakatoboicu . . . , e dredre\u201d o Eparama ena gauna e kila kina ni na vakayacori na inaki i Jiova vua na gone ena vakasucuma o Sera. (Vakatekivu 17:17) E kurabui qai marau vakalevu o Eparama. (Roma 4:19, 20) Ia vakacava o Sera?"}, {"text_idx": "#000019", "text": "Eratou basika yani ena valelaca i Eparama ena dua na siga e tolu na vulagi. Dua na ka na katakata ni siga, ia e sega ni tarova qori na nodrau veikauaitaki na veiwatini. E kaya o Eparama vei Sera: \u201cTotolo! Kauta mai e tolu na ivakarau falawa vinaka sara, balia qai bulia kina na madrai.\u201d E levu na ka e dau cakava e dua ena gauna ya me vakaraitaka kina nona veikauaitaki. E sega ni vakalaiva o Eparama me cakava na ka kece o watina, e veivuke tale ga. E cici ina qelenimanumanu, lai vakamatea mai e dua na luvenibulumakau tagane. E vakarautaka eso tale na kakana kei na gunu. (Vakatekivu 18:1-8) O ratou na \u201ctagane\u201d qori eratou agilosi i Jiova! De dua a vakasamataka tiko na ituvaki qori na yapositolo o Paula ni vola: \u201cNi kua ni guilecava na veikauaitaki, eso mada ga era sega ni kila nira a vakacegui ira kina na agilosi.\u201d (Iperiu 13:2) Vakacava o rawa ni vakatotomuria nodrau ivakaraitaki totoka ni veikauaitaki o Eparama kei Sera?"}, {"text_idx": "#000020", "text": "A vakarorogo toka mai o Sera ena nona valelaca ena gauna e tukuna tale kina vei Eparama e dua vei ratou na agilosi na yalayala ni Kalou, ni na vakasucuma o Sera e dua na gonetagane. Ni sega ni vakabauta ni rawa ni yaco qori ena vuku ni nona yabaki ni bula, e dredre lo o Sera qai kaya: \u201cAu sa qase sara, sa qase tale ga o noqu turaga, au na marautaka dina qo?\u201d E vakadodonutaki Sera na agilosi ena nona taroga: \u201cE dua na ka e dredre vei Jiova?\u201d E laurai ena ka e cakava o Sera na rere, vakatitiqa, kei na rai vakatamata. E mani kaya vua na agilosi: \u201cAu sega ni dredre!\u201d Ia e kaya na agilosi: \u201cIo! O dredre dina.\u201d\u200b\u2014Vakatekivu 18:9-15."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Nona dredre o Sera e sega ni vakaraitaka ni lailai nona vakabauta. E kaya na iVolatabu: \u201cEna vakabauta tale ga i Sera, e soli kina vua na kaukaua me kunekunetaka na kawa, dina ni sa sivia na yabaki ni vakasucu gone, ni kila ni daudina o koya e yalataka.\u201d (Iperiu 11:11) E kilai Jiova o Sera, e kila tale ga ni na vakayacora nona yalayala kece. E vinakati kece vei keda na vakabauta va qori. Ke da kila vinaka na Kalou e vakavuna na iVolatabu, eda na qai kila na vuna e vakabauta kina o Sera. E daudina o Jiova, e dau vakayacora kece nona yalayala. Ena rairai veivakadrukai se veivakurabuitaki na sala ena vakayacora kina qori vei keda ena so na gauna!"}, {"text_idx": "#000023", "text": "Na ka e namaka voli mai ena dua na gauna balavu o Sera a qai yaco ni sa yabaki 90, yabaki 100 o Eparama! A vakasucuma e dua na luvedrau tagane, qai vakatoka na gone o Eparama me o Aisake se \u201cDredre\u201d me vaka ga e kaya na Kalou. Raitayaloyalotaka mada nona wawale o Sera, ia e matadredredre ni kaya: \u201cSa vakavuna na Kalou meu dredre, era na dredre vata kei au o ira kece na rogoca na ka qo.\u201d (Vakatekivu 21:6) Na iloloma uasivi qori i Jiova e vakamarautaki koya voli me yacova nona mate. E kila tale ga o Sera ni na sega ni rawarawa nona itavi."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Ni yabaki lima o Aisake, ratou vakarautaka nona vuvale e dua na magiti ni nona kali. Ia e sega ni vinaka nodratou veimaliwai vakavuvale. E kaya na iVolatabu ni \u201craica tiko ga\u201d o Sera nona dau vakalialiai Aisake na luvei Eka o Isimeli e yabaki 19. E sega wale ga ni veivakanini o Isimeli, e uqeti vakalou na yapositolo o Paula me vola ni veivakararawataki na nona itovo. E kila o Sera ni tiko na itavi i luvena ena vakayacori ni inaki i Jiova. Ia ena nona rai, e rivarivabitaki na bula i luvena ni tiko o Isimeli. E mani lai tukuna vei Eparama me vakatalai rau o Eka kei Isimeli.\u200b\u2014Vakatekivu 21:8-10; Kalatia 4:22, 23, 29."}, {"text_idx": "#000025", "text": "Na cava na rai i Eparama? E kaya na iVolatabu: \u201cSa bau rarawataka dina o Eparama na ka e tukuna o koya me baleti luvena tagane.\u201d E taleitaki Isimeli o Eparama, nona rarawataka na ka e tukuna o Sera e ivakaraitaki ga ni nona kauai e dua na tama. Ia e kila vinaka tu o Jiova na ka ena yaco, qai cakava kina e dua na ka. E kaya na iVolatabu: \u201cE qai kaya na Kalou vei Eparama: \u2018Mo kua ni rarawataka na ka e tukuna tiko o Sera vei iko me baleta na gonetagane kei na nomu yalewa bobula. Mo rogoci koya, ni na basika mai vei Aisake o koya ena qai okati me nomu kawa.\u2019\u201d E vakadeitaka o Jiova vei Eparama ni na vakarautaki na ka me rau bula kina o Eka kei na gonetagane. Na vakabauta i Eparama e cakava kina na ka e tukuni vua.\u200b\u2014Vakatekivu 21:11-14."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Dua ga na yalewa e kilai ni wati Eparama o Sera, e marama nuitaki qai daudina. E sega ni tu suka me tukuna vei watina na veika mada ga e kila ni na sega ni duavata kina. E vosa vakadodonu vei Eparama ni raica na ituvaki e rawa ni vakaleqa nodratou vuvale kei na nodratou bula ena gauna se bera mai. Me kua ni nanumi ni sega ni veidokai ena nona vosa vakadodonu. Na yapositolo o Pita e dua tale ga na tagane vakawati, e vakatokai Sera me ivakaraitaki vinaka ni yalewa vakawati e doka vakalevu na watina. (1 Korinica 9:5; 1 Pita 3:5, 6) E sega ni dokai Eparama o Sera ke galuvaka toka ga na leqa, levu tale ga na ka rarawa ratou na sotava vakavuvale. E donu qai ivakaraitaki gona ni loloma na ka e cakava o Sera."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Vakatokai Sera o Jiova me \u201cRaluve,\u201d ia e sega ni namaka me qaravi vaka na luvenitui"}, {"text_idx": "#000029", "text": "E sega ni namaka na marama qo me qaravi vaka na luvenitui, dina ga ni vakatokai koya o Jiova me \u201cRaluve.\u201d Sa rauta me \u201clolosi qai tagicaki Sera\u201d o Eparama ena nona takali ni yabaki 127. * (Vakatekivu 23:1, 2) Dua na ka nona nanumi nona \u201cRaluve\u201d o Eparama. E nanumi koya tale ga na marama yalodina qori o Jiova, ena vakabulai koya tale ena vuravura parataisi. Sa na qai marautaka tawamudu na bula o Sera kei ira kece era vakatotomuria nona vakabauta.\u200b\u2014Joni 5:28, 29."}, {"text_idx": "#000030", "text": "^ para. 3 Rau a kilai tu me o Eparaama kei Serai, ia a veisautaka na Kalou na yacadrau. Ena vakayagataki ena ulutaga qo na yaca Eparama kei Sera."}, {"text_idx": "#000031", "text": "^ para. 10 E vakatara o Jiova ena loma ni dua na gauna me dua e vica vata na watina kei na watina lailai, ia a dusimaki Jisu Karisito me vakalesuya tale mai na ituvatuva ni vakawati a tauyavutaki ena were o Iteni.\u200b\u2014Vakatekivu 2:24; Maciu 19:3-9."}, {"text_idx": "#000033", "text": "Rawa ni o Wilika Tale ga"}, {"text_idx": "#000034", "text": "E vakaraitaka vakacava o Eparama na vakabauta? Sala cava o via vakadamurimuria kina na vakabauta i Eparama?"}, {"text_idx": "#000038", "text": "Ni rau yaco i Ijipita, era qoroya na turaga ni vanua i Fero na totoka kei Sera. O na rairai kurabuitaka na ka e qai yaco."}]