text: [{"text_idx": "#000002", "text": "Veika Vakasaenisi & na iVolatabu"}, {"text_idx": "#000009", "text": "1. Na cava na inaki ni Kalou me baleta na kawatamata?"}, {"text_idx": "#000010", "text": "E TOTOKA na inaki ni Kalou me baleta na kawatamata. A buli rau na imatai ni tagane kei na yalewa, o Atama kei Ivi, qai vakatikori rau ena dua na were totoka. E inaki ni Kalou me rau vakaluveni, me rau vakatetea na parataisi me roboti vuravura, me rau qarava tale ga na manumanu.\u2014Vakatekivu 1:28; 2:8, 9, 15; raica na iKuri ni iVakamacala 6."}, {"text_idx": "#000011", "text": "2. (a) Eda kila vakacava ni na vakayacora na Kalou nona inaki? (b) O cei e vinakata na Kalou mera bula e vuravura, me vakacava tale ga na kena dede?"}, {"text_idx": "#000012", "text": "2 O nanuma nida rawa ni bula dina ena dua na parataisi? E kaya o Jiova: \u201cAu sa nakita, au na cakava tale ga.\u201d (Aisea 46:9-11; 55:11) Io, ena vakayacora nona inaki, e sega ni dua na ka ena tarovi koya. E kaya o Jiova ni bulia na vuravura me tawa. E \u201csega ni bulia me lala.\u201d (Aisea 45:18) E vinakata me tawani kece o vuravura. Ia o cei e vinakata na Kalou mera bula e vuravura, me vakacava tale ga na kena dede? E kaya na iVolatabu: \u201cO ira na yalododonu [se, talairawarawa] era na taukena na vuravura, era na qai bula tawamudu kina.\u201d\u2014Same 37:29; Vakatakila 21:3, 4."}, {"text_idx": "#000018", "text": "6. E vuki vakacava e dua na agilosi me meca ni Kalou?"}, {"text_idx": "#000019", "text": "6 Qo sara ga na ka e yaco vua na agilosi sa cavuti oti mai. Ni buli rau oti o Atama kei Ivi na Kalou, e tukuna sara me rau vakaluveni qai \u201cvakasinaiti vuravura.\u201d (Vakatekivu 1:27, 28) De dua e veinanuyaka na agilosi ya, \u2018Rawa nira qaravi au kece na tamata, mera kua ni qaravi Jiova!\u2019 Na levu ga ni nona vakasamataka, na levu tale ga ni nona vinakata na ka e nei Jiova. E vinakata na agilosi ya me sokaloutaki. E mani lasutaki Ivi qai vakacalai koya. (Wilika Vakatekivu 3:1-5.) Na ka e cakava qori e vukici koya kina me o Setani na Tevoro, qai meca ni Kalou."}, {"text_idx": "#000020", "text": "7. (a) Na cava erau mate kina o Atama kei Ivi? (b) Na cava eda qase qai mate kina?"}, {"text_idx": "#000021", "text": "7 Erau talaidredre vua na Kalou o Atama kei Ivi rau qai kania na vuanikau. (Vakatekivu 2:17; 3:6) Erau valavala ca vei Jiova, rau mate tale ga ni toso na gauna me vaka ga e tukuna vei rau o Jiova. (Vakatekivu 3:17-19) Era ivalavala ca tale ga na luvedrau o Atama kei Ivi, era mani mate. (Wilika Roma 5:12.) Eda na raica ena dua na ivakaraitaki qo na vuna era ivalavala ca tale ga kina nodrau kawa o Atama kei Ivi. Kaya mada o vavi madrai ena dua na kava ni vavavi e kabibi tu. Na madrai o vavia ena vaka ga na ibulibuli ni kava kabibi qori. A ivalavala ca o Atama ena gauna e talaidredre kina vua na Kalou. Na \u201ckabibi\u201d se ivalavala ca i Atama sa takavi keda tale ga nida nona kawa. Eda qase, eda mate tale ga nida ivalavala ca kece.\u2014Roma 3:23; raica na iKuri ni iVakamacala 9."}, {"text_idx": "#000026", "text": "10 Dua tale ga na vakatulewa bibi eda na cakava kece ena gauna qo, qai vakatau na noda bula ena vakatulewa qori. Eda rawa ni digi Jiova me noda iLiuliu, talairawarawa vua qai vakadinadinataka ni daulasulasu o Setani. Se da digi Setani me noda iliuliu. (Same 73:28; wilika Vosa Vakaibalebale 27:11.) Sega ni lewe i vuravura kece era talairawarawa vua na Kalou ena gauna qo. E sega tale ga ni iliuliu ni vuravura qo na Kalou. O cei gona na iliuliu ni vuravura qo?"}, {"text_idx": "#000027", "text": "E rawa ni solia o Setani vei Jisu na matanitu kece e vuravura ke sega ni tu vua na kena lewa?"}, {"text_idx": "#000029", "text": "11 E kila o Jisu o cei e liutaka dina tiko na vuravura. Dua na gauna a \u201cvakaraitaka vua na matanitu kece e vuravura kei na kedra lagilagi\u201d o Setani. Sa qai yalataka o Setani vei Jisu: \u201cAu na solia vei iko na ka kece qo ke o cuva mo sokalou wale ga vakadua vei au.\u201d (Maciu 4:8, 9; Luke 4:5, 6) Vakasamataka mada, \u2018Ena rawa ni solia o Setani vei Jisu na veimatanitu ke sega ni tu vua na kena lewa?\u2019 Sega. Kena ibalebale na matanitu kece e kena iliuliu o Setani."}, {"text_idx": "#000030", "text": "12 O na rairai veinanuyaka, \u2018O Jiova na Kalou Kaukaua duadua e lomalagi kei vuravura. E rawa vakacava ni iliuliu ni vuravura qo o Setani?\u2019 (Vakatakila 4:11) E dina na vakasama ya me baleti Jiova, ia o Jisu e vakatokai Setani me \u201cturaga ni vuravura qo.\u201d (Joni 12:31; 14:30; 16:11) Na yapositolo o Paula e vakatokai Setani na Tevoro me \u201ckalou ni veika vakavuravura qo.\u201d (2 Korinica 4:3, 4) E vola tale ga na yapositolo o Joni ni \u201clewa tiko na vunica na vuravura taucoko.\u201d\u200b\u20141 Joni 5:19."}, {"text_idx": "#000032", "text": "13 Sa qai vakadomobula ga na ituvaki kei vuravura ena gauna qo. E laurai e veivanua na ivalu, cakacaka vakailawaki, veivakaisini, kei na itovo voravora. Se mani vakacava na kaukaua ni nona sasaga na tamata, e sega ga ni rawa ni vakaotia kece na leqa. Ia sa vakarau vakarusa na ituvaki ca qo na Kalou ena nona ivalu na Amaketoni, qai sosomitaka ena vuravura vou era na bula ga kina na yalododonu.\u2014Vakatakila 16:14-16; raica na iKuri ni iVakamacala 10."}, {"text_idx": "#000033", "text": "14. O cei sa digitaka na Kalou me Tui ni nona Matanitu? Na cava e parofisaitaki ena iVolatabu me baleti Jisu?"}, {"text_idx": "#000034", "text": "14 E digitaki Jisu Karisito o Jiova me Tui ni nona Matanitu vakalomalagi. A parofisaitaki ena iVolatabu ena vica vata na udolu na yabaki sa oti ni o Jisu ena \u201cTuraga ni Sautu,\u201d ena tawamudu nona matanitu. (Aisea 9:6, 7) A vakavulici ratou tale ga nona imuri o Jisu me ratou masuta na matanitu qori ena nona kaya: \u201cMe yaco mai na nomuni Matanitu. Me caka na lomamuni e vuravura me vaka e caka tiko mai lomalagi.\u201d (Maciu 6:10) Eda na raica ena Wase 8, na sala ena sosomitaki ira kina na matanitu vakatamata na Matanitu ni Kalou. (Wilika Taniela 2:44.) Oti ena qai vukica na vuravura me parataisi na Matanitu ni Kalou.\u2014Raica na iKuri ni iVakamacala 11."}, {"text_idx": "#000035", "text": "15. Na cava na \u201cvuravura vou\u201d"}, {"text_idx": "#000036", "text": "15 E yalataki ena iVolatabu: \u201cEda waraka na lomalagi vou kei na vuravura vou,\u201d era na \u201ctiko kina na yalododonu.\u201d (2 Pita 3:13; Aisea 65:17) Ni cavuti ena so na gauna na \u201cvuravura\u201d ena iVolatabu, e dau vakaibalebaletaki ira na lewe i vuravura. (Vakatekivu 11:1) Na \u201cvuravura vou\u201d e vakaibalebaletaki ira gona era talairawarawa vua na Kalou qai vakalougatataki ira o koya."}, {"text_idx": "#000037", "text": "16. Na isolisoli totoka cava e vakarautaka na Kalou vei ira era na bula ena vuravura vou? Na cava meda cakava meda marautaka kina na isolisoli qo?"}, {"text_idx": "#000038", "text": "16 E yalataka o Jisu nira na \u201cbula tawamudu\u201d o ira na bula ena vuravura vou ni Kalou. (Marika 10:30) Na cava meda cakava meda marautaka kina na isolisoli totoka qori? Yalovinaka wilika na kena isau ena Joni 3:16 kei na 17:3 Eda na vakarau dikeva tale ga qo na ka e kaya na iVolatabu me baleta na bula ena vuravura Parataisi."}, {"text_idx": "#000039", "text": "17, 18. Eda kila vakacava ni na vakilai e vuravura taucoko na sautu, eda na yalodei tale ga?"}, {"text_idx": "#000040", "text": "17 Sa na sega na ivakarau ca, ivalu, basulawa, kei na itovo voravora. Era sa na yali kece mai vuravura na daucaka ca. (Same 37:10, 11) Ena \u2018vakaotia na Kalou na ivalu e vuravura taucoko.\u2019 (Same 46:9; Aisea 2:4) Era na tawana na vuravura o ira era lomana na Kalou ra qai talairawarawa vua. Ena vakilai tale ga na sautu me tawamudu.\u2014Same 72:7."}, {"text_idx": "#000041", "text": "18 Era na yalodei na dauveiqaravi i Jiova. Nira talairawarawa vua na Kalou na Isireli, era sega ni rerevaka e dua na ka ni dau taqomaki ira o Jiova. (Vunau ni Soro 25:18, 19) Eda na sega tale ga ni rerevaka e dua se dua na ka ena Parataisi. Eda na yalodei tu ga!\u2014Wilika Aisea 32:18; Maika 4:4."}, {"text_idx": "#000042", "text": "19. Eda kila vakacava ni na levu na kakana ena vuravura vou ni Kalou?"}, {"text_idx": "#000043", "text": "19 Ena levu na kakana. \u201cEna levu na covuata e vuravura, ena vuabale ena dela ni veiulunivanua.\u201d (Same 72:16) Ena vakalougatataki keda na \u201cnoda Kalou,\u201d ena qai \u201csolia mai o vuravura na vuana.\u201d\u2014Same 67:6."}, {"text_idx": "#000044", "text": "20. Eda kila vakacava ni na parataisi na vuravura?"}, {"text_idx": "#000045", "text": "20 Ena parataisi na vuravura taucoko. Ena totoka na vale kei na were. (Wilika Aisea 65:21-24; Vakatakila 11:18.) Na vuravura taucoko sa na totoka me vaka ga na were o Iteni. Ena vakarautaka o Jiova na ka kece eda vinakata. E kaya na iVolatabu me baleti Jiova: \u201cOni dedeka na ligamuni qai vakaceguya na veika era gadreva na kabula kece.\u201d\u2014Same 145:16."}, {"text_idx": "#000046", "text": "21. Eda kila vakacava nida na bula veiyaloni kei na manumanu?"}, {"text_idx": "#000047", "text": "21 Eda na bula veiyaloni kei na manumanu. Era na sega ni vakaleqai keda na manumanu. O ira mada ga na gone era sa na douvaka na manumanu era rerevaka tu ena gauna qo.\u2014Wilika Aisea 11:6-9; 65:25."}, {"text_idx": "#000048", "text": "22. Na cava ena cakava o Jisu vei ira na tauvimate?"}, {"text_idx": "#000049", "text": "22 Sa na sega na tauvimate. A vakabulai ira e levu o Jisu ni se bula e vuravura. (Maciu 9:35; Marika 1:40-42; Joni 5:5-9) Ia qo ni sa Tui ni Matanitu ni Kalou, ena vakabulai ira kece na tauvimate. Ena sega ni kaya tale e dua: \u201cAu tauvimate.\u201d\u2014Aisea 33:24; 35:5, 6."}, {"text_idx": "#000050", "text": "23. Na cava ena cakava na Kalou vei ira na sa mate?"}, {"text_idx": "#000051", "text": "23 Era na vakaturi na mate. E yalataka na Kalou ni na vakaturi ira na vica vata na milioni era sa mate. \u201c[Era] na vakaturi mai na yalododonu kei ira na sega ni yalododonu.\u201d\u2014Wilika Joni 5:28, 29; Cakacaka 24:15."}, {"text_idx": "#000052", "text": "24. Na cava nomu rai me baleta na bula ena Parataisi?"}, {"text_idx": "#000053", "text": "24 E noda kece na digidigi, oya meda vulica na veika me baleti Jiova qai qaravi koya se da lewa ga na ka eda cakava. Sa waraki keda tu na veivakalougatataki totoka ke da digia meda qaravi Jiova. A kerei Jisu e dua na turaga me nanumi koya ni sa mate, qai yalataka vua o Jisu: \u201cDaru na tiko vata mai Parataisi.\u201d (Luke 23:43) Eda na vakarau vulica qo e levu tale na ka me baleti Jisu Karisito kei na sala ena vakayacora kina na yalayala totoka ni Kalou."}, {"text_idx": "#000055", "text": "\u201cO ira na yalododonu era na taukena na vuravura, era na qai bula tawamudu kina.\u201d\u200b\u2014Same 37:29"}, {"text_idx": "#000056", "text": "E vinakata na Kalou mera vakatetea na parataisi me roboti vuravura ra qai karoni ira na manumanu.\nEna cakava na Kalou na nona inaki, e sega ni dua na ka ena tarovi koya."}, {"text_idx": "#000057", "text": "E vinakata na Kalou mera vakatetea na parataisi me roboti vuravura ra qai karoni ira na manumanu."}, {"text_idx": "#000058", "text": "Ena cakava na Kalou na nona inaki, e sega ni dua na ka ena tarovi koya."}, {"text_idx": "#000059", "text": "\u201cE lewa tiko na vunica na vuravura taucoko.\u201d\u200b\u20141 Joni 5:19"}, {"text_idx": "#000060", "text": "O cei e lewa tu na vuravura?"}, {"text_idx": "#000061", "text": "E vakatokai Setani o Jisu me turaga ni vuravura qo.\nA vinakata o Setani na ka e sega ni nona.\nA vakacalai Ivi o Setani, erau talaidredre vua na Kalou o Atama kei Ivi, rau mani mate.\nEda mate ni vakadewa vei keda o Atama na ivalavala ca.\nE dau veivakacalai o Setani."}, {"text_idx": "#000062", "text": "E vakatokai Setani o Jisu me turaga ni vuravura qo."}, {"text_idx": "#000065", "text": "Eda mate ni vakadewa vei keda o Atama na ivalavala ca."}, {"text_idx": "#000067", "text": "\u201cMe yaco mai na nomuni Matanitu. Me caka na lomamuni e vuravura.\u201d\u200b\u2014Maciu 6:10"}, {"text_idx": "#000068", "text": "Na cava ena cakava o Jiova?"}, {"text_idx": "#000069", "text": "Ena sosomitaka na matanitu kece vakatamata na Matanitu ni Kalou.\nEna vakarusa na ituvaki ca qo na Kalou ena Amaketoni.\nSa digitaki Jisu o Jiova me Tui ni nona Matanitu vakalomalagi, me lewa tale ga na vuravura."}, {"text_idx": "#000070", "text": "Ena sosomitaka na matanitu kece vakatamata na Matanitu ni Kalou."}, {"text_idx": "#000071", "text": "Ena vakarusa na ituvaki ca qo na Kalou ena Amaketoni."}, {"text_idx": "#000072", "text": "Sa digitaki Jisu o Jiova me Tui ni nona Matanitu vakalomalagi, me lewa tale ga na vuravura."}, {"text_idx": "#000073", "text": "\u201cOni dedeka na ligamuni qai vakaceguya na veika era gadreva na kabula kece.\u201d\u200b\u2014Same 145:16"}, {"text_idx": "#000074", "text": "Na cava ena cakava ena vukuda na Matanitu ni Kalou?"}, {"text_idx": "#000077", "text": "Ena totoka na vale kei na were ena vuravura vou, ena vakilai tale ga na bula veiyaloni."}, {"text_idx": "#000078", "text": "Bula veiyaloni na tamata kei na manumanu."}, {"text_idx": "#000079", "text": "Sega na tauvimate, era na vakaturi tale ga na mate."}, {"text_idx": "#000081", "text": "Rawa ni o Wilika Tale ga"}]