text: [{"text_idx": "#000002", "text": "Veika Vakasaenisi & na iVolatabu"}, {"text_idx": "#000004", "text": "iRogo ni iVakadinadina i Jiova"}, {"text_idx": "#000012", "text": "E LOMANI iko o Jiova? Era sega ni cakitaka e so ni lomana na kawatamata o Jiova, me vaka e kaya na Joni 3:16. Ia, era kaya: \u2018E sega ni rawa ni lomani au na Kalou.\u2019 E rawa ni curumi ira sara mada ga na lotu Vakarisito na nanuma oqo. E kaya e dua na turaga ena levu ni nona yalolailai: \u201cAu sega sara ga ni vakabauta ni bau raici au tu mai na Kalou, me kauaitaki au.\u201d Dau yacovi iko tale ga na vakatitiqa vaka oqo?"}, {"text_idx": "#000015", "text": "3 Ke o dau vakasamataki iko vaka oqo, kua ni yalolailai. Levu e sa dau sivia tale ga na ka era namaka vei ira. Ia, nanuma tiko ni Vosa ni Kalou e vakarautaki \u2018me ia kina na veivakadodonutaki,\u2019 e vakarautaki tale ga \u201cme talaraki kina na bai ni valu kaukauwa.\u201d (2 Timoci 3:16; 2 Korinica 10:4) E kaya na iVolatabu: \u2018Eda na vakataudeitaka na yaloda vua. Ena gauna kece ga sa vakacalai keda kina na yaloda, ni sa cecere cake na Kalou mai na yaloda qai kila na ka kece ga o koya.\u2019 (1 Joni 3:19, 20, VV) Meda dikeva sara mada oqo e va na sala e vukei keda kina na iVolatabu meda \u2018vakataudeitaka e yaloda\u2019 ni lomani keda o Jiova."}, {"text_idx": "#000016", "text": "E Kauaitaki Iko o Jiova"}, {"text_idx": "#000018", "text": "4 Kena imatai, e tukuna vakadodonu na iVolatabu ni Kalou e kauaitaki ira yadua na nona tamata. Kena ivakaraitaki, a kaya o Jisu: \u201cSa sega li ni volitaki na separo e rua e na dua na facigi? Ia ka sega e dua vei rau ena lutu walega ki na qele, me tabogo vua na Tamamudou. A sa wiliki vakaaduaga na drau ni ulumudou. O koya mo dou qai kakua ni rere: dou sa uasivi cake vei ira na separo e vuqa.\u201d (Maciu 10:29-31) Dikeva na ibalebale ni vosa oqo vei ira na rogoci Jisu tiko ena imatai ni senitiuri."}, {"text_idx": "#000021", "text": "6. Na cava eda kaya kina ni sega ni lasu o Jisu ena nona kaya ni wilika na drauniuluda?"}, {"text_idx": "#000022", "text": "6 E wilika na drauniuluda? Era na kaya beka e so ni sa lasu tale i ke o Jisu. Ia, vakasamataka mada na inuinui ni veivakaturi. Sa na bau kilai keda vinaka sara ga o Jiova me rawa kina ni buli keda vou tale! Na nona nanumi keda e sega ni lecava sara mada ga kina na keda itukutuku matailalai kece, okati e ke na itukutuku ni noda bula e solegi koto ena sela e vakatokai na genetic code, kei na veika eda nanuma kei na ituvaki e so eda sotava ena gauna taucoko ni noda bula. * Me qai dredre vakacava vua me wilika na drauniuluda\u200b\u2014ni kena levu e rawa ni yacova toka ga na 100,000!"}, {"text_idx": "#000025", "text": "7 Kena ikarua, e tukuna vei keda na iVolatabu ni kauaitaki ira nona tamata o Jiova. Kena itukutukuni rawarawa ga ni o Jiova e taleitaka noda ivalavala vinaka kei na noda sasaga. A tukuna o tui Tevita vua na luvena o Solomoni: \u201cSa vakatovolea na yalo kece ko Jiova, ka kila kece na nanuma ni lomada.\u201d (1 Veigauna 28:9) Ni vakatovolea o Jiova na yalodra na tamata era bula tu ena vuravura torosobu oqo, sa na marau mada ga me raica ni tiko e so era vinakata na bula vakacegu, na dina, kei na ivalavala dodonu! Vakacava ni raica na Kalou ni dua e lomani koya dina, e saga me kila e levu tale na ka me baleti koya, qai vota yani na kilaka oya? E tukuna vei keda o Jiova ni kauaitaki ira era kacivaka yani na kena itukutuku. E vakarautaka sara mada ga o koya \u201ce dua nai vola ni veivakananumi\u201d me baleti ira \u201cera rerevaki Jiova, ka vakananuma na yacana.\u201d (Malakai 3:16) Na veika oqo era totoka dina vua."}, {"text_idx": "#000026", "text": "8 Na cava e so na cakacaka vinaka e taleitaka na Kalou? Dua sara ga na noda saga meda vakatotomuria na Luvena, o Jisu Karisito. (1 Pita 2:21) E dua na cakacaka bibi e vinakata o Jiova me caka oya na kacivaki ni itukutuku vinaka ni Matanitu ni Kalou. E kaya vei keda na Roma 10:15: \u201cSa lagilagi sara na yavadra era sa tukuna nai tukutuku vinaka ni veika vinaka!\u201d De dua eda na sega ni nanuma ni lagilagi se totoka na yavada. Ia, e vakatakilakilataka ga na nodra gu na tamata i Jiova ena vunautaki ni itukutuku. Na veika kece oqo era totoka, ra qai talei ena mata ni Kalou.\u200b\u2014Maciu 24:14; 28:19, 20."}, {"text_idx": "#000028", "text": "9 E kauaitaka, e taleitaka tale ga o Jiova noda vosota. (Maciu 24:13) Nanuma tiko ni vinakata o Setani mo vakanadakui Jiova. Ni o yalodina vei Jiova ena dua na siga, e sa dua tale ga na siga ni nomu vakaitavi ena saumi ni vosa ni bolebole i Setani. (Vosa Vakaibalebale 27:11) Sega ni ka rawarawa na vosota. Na tauvimate, leqa vakailavo, nuiqawaqawa, kei na leqa tale e so e rawa ni vakatovolei kina noda vosota. E rawa ni veivakayalolailaitaki tale ga na ka e nuitaki tiko qai sega ni yaco. (Vosa Vakaibalebale 13:12) Na noda vosota ena veigauna dredre vaka oqo e ka talei dina vei Jiova. Oya na vuna e kerei Jiova kina o Tui Tevita me maroroya na wainimatana ena \u2018nona tavaya,\u2019 qai tomana ena nuidei: \u201cSa sega beka ni volai oti e na nomuni vola?\u201d (Same 56:8) Io, e kauaitaka o Jiova, e nanuma tale ga na wainimatada kece, kei na rarawa eda sotava nida vosota voli na veika dredre ena noda via yalodina vua. Oqo era ka talei tale ga e matana."}, {"text_idx": "#000029", "text": "O Jiova e kauaitaki keda nida vosota voli na veika dredre"}, {"text_idx": "#000030", "text": "10 Ia, e rawa ni vakayalolailaitaki keda tiko ga na lomada, ena noda sega ni via vakabauta na ivakadinadina eda sa raica oti mai, oya na nona kauaitaki keda dina na Kalou. Eda na dau tukuna lo beka: \u2018Ia, e so era ivakaraitaki vinaka cake sara vei au. Sa na rarawa mada ga o Jiova ni raica na levu ni ka e cakava na taciqu oya, o yau e lailai sara!\u2019 E sega ni dau vakatauvatani keda o Jiova kei na dua tale; e sega tale ga ni namaka me tautauvata kei ira na tani na ka eda rawata se me vakasamataki keda vakatani. (Kalatia 6:4, VV) E raica sara o Jiova na lomada, qai taleitaka na ka vinaka e raica vei keda\u200b\u2014veitalia mada ga ke lailai."}, {"text_idx": "#000032", "text": "11. Na cava e rawa nida vulica me baleti Jiova nida raica na itukutuku kei Apaija?"}, {"text_idx": "#000033", "text": "11 Kena ikatolu, ni vakadikevi keda o Jiova, e dau vaqara ga na ka vinaka. Me kena ivakaraitaki, ni lewa o Jiova me vakawabokotaki na kawa i Jeropoami na tui ena vuku ni nodra vukitani, e qai vakarota me bulu vinaka e dua vei ira na luve ni tui, o Apaija. Ena vuku ni cava? \u201cSa kune vua na ka vinaka vei Jiova, na nodra Kalou na Isireli.\u201d (1 Tui 14:1, 10-\u200b13) E vakaraica na loma i koya na cauravou oqo o Jiova qai raica vua \u201cna ka vinaka.\u201d De mani rui lailai ni ka e laurai oya, ia e kauaitaka o Jiova, e raica me volai ena nona Vosa. E vakaicovitaka na ka vinaka lailai oya, e bau yalololoma kina vua e dua vei ira na kawa ni vuvale vukitani oya."}, {"text_idx": "#000035", "text": "12 E duatani cake na nona ivakaraitaki na tui vinaka o Jiosafati. Ni cakava e dua na ka lialia na tui, e qai tukuna vua na parofita i Jiova: \u201cE na vuku ni ka oqo sa tiko vei kemuni na cudru mai na mata i Jiova.\u201d Sa itukutuku bibi dina! Ia, a sega ni yala ga e kea na itukutuku oqo. E tomana: \u201cIa sa kune talega vei kemuni na ka vinaka eso.\u201d (2 Veigauna 19:1-3) E dina ni cudru o Jiova, ia, e sega ni lai rai sivita kina na ka vinaka e cakava o Jiosafati. Sa veibasai dina kei keda na tamata ivalavala ca! Nida cudru, eda sega sara ga ni qai dau raica na ka era vinaka kina o ira eda cudruvaka. Nida valavala ca, na noda yalolailai, madua, se yalobibi e rawa nida nanuma kina ni sa sega ni kune vei keda e dua na ka vinaka. Ia, kua ni guilecava ni na vosoti keda o Jiova kevaka eda veivutunitaka na noda ivalavala ca, da qai saga meda kua ni vakaruataka."}, {"text_idx": "#000036", "text": "13 Ni dikeva tiko na lomada o Jiova, ena sega ni kauaitaka na noda ivalavala ca me vaka ga na nona sega ni kauaitaka na tikitikinivatu o koya e vaqara koula tiko. Vakacava na veika vinaka o dau kilai kina, kei na ka vinaka o dau cakava? Oqo sara ga na ka e dau nanuma o koya! O sa bau raici ira na itubutubu nira dau maroroya na nodra droini se ka era cakava mai koronivuli na luvedra nira se lalai ra qai vakaraitaka vei ira ena dua na gauna sara e muri, dina ga nira sa guilecava beka na gone? O Jiova li e uasivia sara na itubutubu vakatamata. Ena sega ni guilecava o koya na ka vinaka eda cakava kei na noda itovo vinaka ke da yalodina tiko ga vua. Ena ka tawadodonu sara mada ga vua kevaka e guilecava, ia e macala vinaka ni sega ni tawadodonu o koya. (Iperiu 6:10) Ia, e tiko e dua tale na vuna e dau vakaraici keda kina o Jiova."}, {"text_idx": "#000039", "text": "15 Io, e rawa sara mada ga ni raica vei keda o Jiova na ka vinaka eda sega ni raica rawa. Nida qaravi koya, ena qai raica o koya me tubu tiko ga na noda vinaka me yacova nida sa bula uasivi. Se mani vakacava nona buturaki keda sobu na vuravura i Setani, se vakamareqeti keda tiko ga na nona tamata o Jiova, e kauaitaki keda.\u200b\u2014Akeai 2:7."}, {"text_idx": "#000041", "text": "16. Na cava na ivakadinadina levu duadua ni lomani keda o Jiova? Eda kila vakacava ni isolisoli oqo e baleti keda yadua sara ga?"}, {"text_idx": "#000042", "text": "16 Kena ikava, e levu na ka e cakava o Jiova me vakaraitaka kina ni lomani keda. Na isoro mada ga i Karisito e isogonigusu i Setani ena nona kaya nida tawayaga, da qai sega ni lomani. Meda kua ni guilecava ni rarawa i Jisu ena kau, kei na rarawa levu sara a vakila o Jiova ena nona raica ni vakamatei na Luvena lomani, e ivakadinadina levu ni nodrau lomani keda. Ka ni rarawa ni levu era sega tiko ga ni raica ni isolisoli oqo e baleti ira sara ga. Era sega tiko ga ni vakabauta ni rawa ni lomani ira na Kalou. Nanuma tiko ni dau vakararawataki ira na imuri i Karisito na yapositolo o Paula. Ia, a vola: \u201cNa Luve ni Kalou, . . . ka lomani au, ka soli koya e na vukuqu.\u201d (Neitou na matanivola kala.)\u200b\u2014Kalatia 1:13; 2:20."}, {"text_idx": "#000043", "text": "17. Ena sala cava e vakayarayarataki keda kina o Jiova vei koya, kei na Luvena?"}, {"text_idx": "#000044", "text": "17 E vakadinadinataka o Jiova nona loloma vei keda ena nona vukei keda yadua meda vakila na yaga ni isoro i Karisito. A kaya o Jisu: \u201cE sega ni lako rawa mai vei au e dua na tamata, kevaka sa sega ni vakayarayarataki koya ko Tamaqu sa talai au mai.\u201d (Joni 6:44) Io, o Jiova e vakayarayarataki keda yadua sara ga vua na Luvena qai vakarawarawataka na sala meda rawata kina na bula tawamudu. Ena sala cava? Ena cakacaka vakavunau, ni sala oqo eda lakovi yadua sara ga kina. Vaka kina na yalona tabu, ni oqo ga e vakarawarawataka noda kila kei na noda bulataka na ka dina vakayalo, dina ga ni tu na ka eda lekata kei na noda bula ivalavala ca. E rawa ni kaya kina vei keda o Jiova me vaka ga a kaya vei ira na Isireli: \u201cKa\u2019u sa lomani iko e na loloma sa sega ni mudu: o koya oqo ka\u2019u sa vakadedetaka kina na loloma vei iko.\u201d\u200b\u2014Jeremaia 31:3."}, {"text_idx": "#000046", "text": "18 Dua beka na sala eda vakila sara ga kina nona lomani keda o Jiova da qai veivolekati kei koya na masu. E uqeti keda yadua na iVolatabu meda \u201cmasu tikoga ka kua ni mudu.\u201d (1 Cesalonaika 5:17) E rogoci keda na Kalou. E kilai sara mada ga o koya ni \u201cdaurogoca na masu.\u201d (Same 65:2) E sega ni lesia o koya na itavi ni rogo masu vua tale e dua, sega mada ga vua na Luvena. Vakasamataka mada: O koya e bulia na lomalagi kei na vuravura e uqeti keda yadua meda toro yani vakarawarawa vua ena masu. Ia, e dau vakarorogo vakacava o koya? Rogoca wale tu ga qai sega ni kauaitaka? Sega sara ga."}, {"text_idx": "#000047", "text": "19 E dau rarawa o Jiova nira rarawa na nona tamata. Eda vakadinadinataka oqo nida wilika na ka e yacovi koya ni raica nodra vakararawataki na nona tamata na Isireli: \u201cE na nodra rarawa kecega sa rarawa kina ko koya.\u201d (Aisea 63:9) E sega ni raica wale ga o Jiova na nodra rarawa; e vakila sara ga na nodra rarawa. Na levu ni nona rarawa e rawa nida kila mai na vosa sara ga i Jiova vei ira nona tamata: \u2018O koya sa tarai kemudou sa tara na loa ni mataqu.\u2019 * (Sakaraia 2:8) Sa na mosi mada ga oya! Io, e kauaitaki keda dina o Jiova. Nida rarawa o keda, e rarawa tale ga o koya."}, {"text_idx": "#000048", "text": "20. Na rai cala cava me kua ni tiko vei keda ke da via muria na ivakasala ena Roma 12:3?"}, {"text_idx": "#000049", "text": "20 Me kua ni dua na lotu Vakarisito e vakayagataka cala na loloma ni Kalou me lai dokadoka se qaciqacia kina. A vola na yapositolo o Paula: \u201cE na loloma sa soli mai vei au, au sa kaya vei ira na tamata yadua vei kemudou, me kakua e dua me dokai koya me vaka sa sega ni dodonu me dokai koya; me yalomatua ga na nona nanuma, me vaka nai vakarau ni vakabauta sa vota na Kalou vei ira yadua.\u201d (Roma 12:3) E kaya vaka oqo e dua tale na vakadewa: \u201cAu sa kaya kina vei kemuni kece sara: Me kakua ni dua vei kemuni me sivia na nona nanuma me baleti koya vaka i koya. Ia me vakarauta ga na nomu vakasama.\u201d (Vakavakadewa Vou) O koya gona, nida marautaka tiko na nona loloma na Tamada vakalomalagi, me kua mada ga ni sivia noda nanumi keda, da qai kua ni guilecava ni loloma ni Kalou e soli wale sara ga vei keda, e sega ni isau ni noda ivalavala se isau ni dua na ka vinaka eda cakava.\u200b\u2014Luke 17:10."}, {"text_idx": "#000050", "text": "21. Na lasu cava i Setani e dodonu meda saqata? Na ka dina cava meda vakadeitaka tiko ga e lomada?"}, {"text_idx": "#000051", "text": "21 Meda solia mada ga na noda igu kece meda saqata kina na lasu kece i Setani, e dua vei ira na lasu oqo nida tawayaga, qai sega ni rawa nida lomani. Ke o a vakavulici mo vakabauta ni sega ni ganiti iko na loloma ni Kalou, ni sega ni dua na betena na ka vinaka o cakava baleta ni sega ni kauaitaka na Kalou, se sa rui levu na nomu ivalavala ca qai sega ni bokoca rawa mada ga na isoro i Luvena lomani, o sa vakavulici ena dua na lasu levu. Saqata na lasu vaka oqori e lomamu taucoko! Meda vakadeitaka tiko mada ga na lomada ena vosa dina a uqeti Paula kina na Kalou me vola: \u201cNi\u2019u sa kila vakaidina, ni na sega ni rawata na mate, se na bula, se ko ira na agilose, se ko ira sa liu, se ko ira sa kaukauwa, se na veika sa yaco edaidai, se na veika ena yaco emuri, se na ka cecere, se na ka titobu, se dua tani na ka, me tawasei keda mai na loloma ni Kalou, sa yaco e na vuku i Karisito Jisu na noda Turaga.\u201d\u200b\u2014Roma 8:38, 39."}, {"text_idx": "#000052", "text": "^ para. 6 E dau semata vakalevu na iVolatabu na inuinui ni veivakaturi kei na ka e nanuma tu o Jiova. A tukuna vei Jiova o Jope, na turaga yalodina: \u201cMo . . . lokuca vei au e dua na siga, ka nanumi au!\u201d (Jope 14:13, neitou na matanivola kala.) A cavuta o Jisu na nodra vakaturi \u201co ira kece na mate e nanumi ira tu na Kalou.\u201d E veiganiti dina oqo ni o Jiova e nanumi ira tu na mate ena vinakata me vakaturi ira.\u200b\u2014Joni 5:28, 29, NW."}, {"text_idx": "#000053", "text": "^ para. 19 E so na vakadewa ni iVolatabu era kaya ni o koya e tarai ira na tamata ni Kalou e tara sara tiko ga na matana, se na mata i Isireli, sega ni mata ni Kalou. Na cala oqo era vakavurea e so na vunivola ena nodra nanuma ni cala na tikinivolatabu oqo, ra mani veisautaka. Oqo e vakayalia sara ga vakadua na ka e via tukuni, oya ni dau mositi Jiova na nodra rarawa na nona tamata."}, {"text_idx": "#000054", "text": "Same 139:1-24 E macala vakacava mai na vosa uqeti i Tui Tevita ni kauaitaki keda yadua dina o Jiova?\nAisea 43:3, 4, 10-13 E raici ira vakacava nona ivakadinadina o Jiova? E vakaraitaka vakacava oqo ena ka e cakava?\nRoma 5:6-8 Eda kila vakacava ni keda ituvaki ivalavala ca e sega ni tarova na yaco mai ni loloma i Jiova vei keda, se tarova na noda vakila na kena yaga ena noda bula?\nJuta 17-25 Na cava meda cakava meda dei tiko ga kina ena loloma ni Kalou? Ia, na cava e rawa ni vakalatilati ena noda cakava oqo?"}, {"text_idx": "#000055", "text": "Same 139:1-24 E macala vakacava mai na vosa uqeti i Tui Tevita ni kauaitaki keda yadua dina o Jiova?"}, {"text_idx": "#000057", "text": "Roma 5:6-8 Eda kila vakacava ni keda ituvaki ivalavala ca e sega ni tarova na yaco mai ni loloma i Jiova vei keda, se tarova na noda vakila na kena yaga ena noda bula?"}, {"text_idx": "#000058", "text": "Juta 17-25 Na cava meda cakava meda dei tiko ga kina ena loloma ni Kalou? Ia, na cava e rawa ni vakalatilati ena noda cakava oqo?"}]