text: [{"text_idx": "#000005", "text": "\u201cKaayyoon kaka\u2019umsi Feertiredii Afriikaa WSOL walqixxummaa saalaa, ofitti qabachuu fi ga\u2019umsa dubartoota akkasumas dargaggootaa fi namoota qaama miidhamtoota ta\u2019an karaa abboomamtoota jijjiiramaa/shaampiyoonoota walqixxummaa dubartootaa jajjabeessuu dha. Kunis kan bira ga\u2019amuu danda\u2019us tooftaalee leenjii leenjistootaa (ToTs), leenjisuu, mentorshiippii fi barnoota hiriyaa hiriyaa waliinii moojuuloota 10 kan matadureewwan ijoo mirga namummaa fi walqixxummaa saalaa jajjabeessan, beekumsa faayinaansii fi hojii uumuu, garaagarummaa galii, dubartoota fi beekumsa hoggansaa agarsiisniini dha. Haalotii keessaa inni tokko akkamiin gochaalee galii ittiin argatan akka hoggananii fi itti babal\u2019ifachuu danda\u2019an dubartoota kan barsiisuu dha. Hirmaattoonni WSOL gochaalee galii ittiin uummatan ittiin jalqabuuf irra caalaatti warra galii xiqqaa argatanii fi dubartoota qaama miidhamtootaaf kaappitaala sanyiituu isaaniif kennama."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Bara 2019 irraa kaasee, piroojektichi garee hojjettoota abaaboo sadi mana barnootaa hooggansa dubartootaa keessa eebifaman kan moojuulii leenjii akka dubartootn hojii irrattii fi hawaasa keessatti karaa mentorshiippii, muuxannoo guddifachuu , fi kaka\u2019umsa jijjiirrama amalaatiin oggantoota ittiin ta\u2019an xumuuratan argee jira. \u201d"}, {"text_idx": "#000007", "text": "Akka qaama sagantaa barnootaatti, karoora daldala/ biizinas pilaanii isaanii itti xumuuranii fi dinagdee isaanii ittiin babal\u2019ifataniif dubartoota akka deeggaruuf jecha gareewwan sochii galii ittiin burqisiisan saddeet dhaabbatanii jiru. Addis Pheexiroos, kanaan dura Sheer Itiyoophiyaa keessatti sassaabduu kan turte, bara 2019 kan eebbifamte, \u201d Barnootni hoggansaa barachuudhaaf fedhii qabaachuu qofaa akka nabarbaachisu nabarsiisee jira. Fedhiin, kutaa jireenya keetii kam iyyuu osoo hin baleessin iddoo adda addaatti barachuu fi guddachuun ni danda\u2019ama.\u201d jettrr jirti."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Sheer Itiyoophiyaa keessatti hojjettoota miidhama qaamaa qaban ofitti fudhachuun yeroo mara dursi ni kennamaaf. Haata\u2019uyyuu malee, sagantaa Kabajni hundaaf (D4A) kan Feertiredii Afriikaa hojjettoota qaama miidhamtoota 116 ta\u2019aniif meeshaalee hijii isaanii haala gaaridhaan akka hojjetan isaan gargaaru deeggaruu isaatiif nuti galata kennitoota. Piroojektii kana keessatti, Sheer Itiyoophiyaan fi Feertiredii Afriikaa waldaa deebisanii ijaaruu Giraarbeet Baatuutti argamu kan gosa meeshaa barbaachisu fi meeshaaleen sirriitti walitti galuu isaanii fayyadamtootaaf safaran waliin walgargaaree jira. Isaanis kanneen akka wiilcharii abbaa gommaa sadi\u2019ii, kiraanchii, miilota nam tolchee, fuulleewwan ijaa, fi meeshaalee dhageettiif gargaaran kan ofkeessaa qabuu dha. Hojjettoonnishan seenaa dhuunfaa isaanii nuuf hiruuf fedha qabeessa waan ta\u2019aniif nuti galata isaanf qabna."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Maqaan koo Wubnash Taakkalaa dha. Umuriin koo waggaa 22 fi naannoo wolaayittaa Sooddoo irraa kan dhufee dha. Sheerii keessa bara 2018 jalqabe. Hojiin koo kaartooniiwwan kichuu abaaboowwanii ittiin qabamu safaruu fi qopheessuu dha. Hojiin ani taa'ee hojjechuu danda'u isa kana. Rakkoon miila kootii kan najalqabe yeroon daa'ima waggaa 6 ture. yero sanii kaasee tarkaanfadhee deemuu hin dandeenye. Inni dhugumatti jiruu koo gara gaariitti jijjiiree jira."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Nuti walqixxummaa saalaa mirkaneessuu fi mirgoota dubartootaa eeguuf jecha imaammatawwan adda addaa qopheessinee hojiirra oolchinee jirra. Imaammatawwan kunniin kanneen biroo waliin kan ofkeessatti qabatan: miidhaa/cunqursa saalaa, addaan baasuu dhiisuu, walqixxummaa fi ofitti fudhachuu fi eeyyama da\u2019umsaa fi harma hoosisuu dha. Akka fakkeenyaatti , imaammatni harmee ishee naressii asitti ibsamee jira:"}, {"text_idx": "#000016", "text": "\u2018Maqaan koo Abbaayinash Huseeni, umuriin koo waggaa 25. Ani Sheer Itiyoophiyaa Adaamii Tulluu keessa jirutti hojii kan jalqabe waggaa 3 dura. Ani sassaabduu giriinhaawusii keessaati. Abbaan manaa koo dippaartimentii jall\u2019isii Sheer Itiyoophiyaa keessa hojjeta. Nuti ijoollee lama kan waggaa 3 fi 1 waliin qabna. Sheer eeyyama da\u2019umsaa mindaa waliinii ji\u2019oota afurii ni kenna. Yeroon mucaa koo da\u2019utti eeyyama waggaa koo dabaladhee ji\u2019oota mana koo turuu danda\u2019ee jira. hamma mucaan koo waggaa tokko guututti, ani guyyaa guyyaadhan eeyyama harma hoosisuu sa\u2019aatii lamaa kaffaltii qabu argachuuf mirga nan qaba. Kanaafuu ani guyyaa guyyaadhan mucaa koo hoosisuuf sa\u2019aatii 11:00 irratti gara mana kootii deemee sa\u2019aatii 13: irratti gara hojii deebi\u2019a. Boqochuun kun boqonnaa laaqanaa sa\u2019aatii tokko ni dabalata. Kanaafuu guyyaan hojii kootii sa\u2019aatii 15:00 irratti raawwata, nama kamiyyuu sa\u2019aatii tokkoon dursee gara mucaa kootii deemuu nan danda\u2019a. Guyyaa harmeen koo mucaa waan naaf kunuunsituuf galii biraa argachuu nan danda\u2019a. Yeroo mucaan koo hangafti waggaa 4 guutte mana barnootaa Sheer kaffaltii irraa bilisa ta\u2019ettin ishee galmeessisa. Kunis faayidaa biraa Sheeriif hojjechuu irraa argamuu dha\u2019."}, {"text_idx": "#000017", "text": "\u201cMatadureewwan adda addaa waa\u2019ee garaagarummaa fi ofitti fudhachuu hojjettoota barsiisuuf, nuti barsiistoota hiriyaa hiriyaa waliinii fayyadamna. Barsiisni hiriyaa hiriyaa waliinii barsiisa yookin qooddachuu waa\u2019ee odeeffannoo fayyaa, safuu/sona fi amalaa isaan kaan kan seenaa hawaasummaa duubaa yookin muuxannoo jireenyaa walfakkaatu qabanii ittiin barsiisnii dha. Barsiistootni hiriyaa hiriyaa waliinii waggaa guutuu waytiilee leenjii hedduu fudhatanii bifa tolaatiin yookin fedha ofiitiin hojjettoota kaanya barsiisanii dha. Nuti lamaan isaanii muuxannoo isaanii akka nuuf qoodan gaafannee jirra. Isaan keessaa inni tokko Bododee Kilxooti. Dardara sabboontuu seenaa qabeettii dha:"}, {"text_idx": "#000018", "text": "\u2018kanan dhaladhee guddadhe Adaamii Tulluu keessa ta\u2019ee Sheer keessa akka hojjettuu kaartoonii qopheessituutti gara waggaa 9 dura. Tajaajila waggaa tokkoon booda hir\u2019ina qaama kootiif gargaarsa fayyaa argadhe. Umurii koo waggaa 15 irratti pooliyoodhaan qabamee ergasii miilli koo ni qall\u2019atte. yeroo sanaa kaasee ani kiraanchiidhaan tarkaanfachaan jira. Ayyaantuu ta\u2019ee Sheer Itiyoophiyaa keessa hojii argadhe. Bara 2017 keessa dippaartimentii qulqullinaa keessatti hojiin naaf kenname. Ani To\u2019attuu qulqullinaa ta\u2019e. Ani miseensa koree saalaa fi miseensa koree fayyaa fi eeggannooti. Qaama miidhamtuu ta\u2019ullee, carraalee guddaatu Sheer keessatti naaf kenname. Ani warra ana waliin hojjetan matadureewwan adda addaa keessumattuu hubannoo waa\u2019ee qaama miidhamtootaa barsiisuu irratti dhugumattan jaaladha. Dhiyoo kana ani karaa sagantaa kabaja hundaaf Feertirediin miila nam tolchee argadhe. Amma, yeroo baay\u2019ee dheeraa ta\u2019een booda kiraanchii malee tarkaanfachuu jalqabee jira. Ani baay\u2019ee gammadduu fi boontuu ta\u2019ee jira. Dhiyoo kanattan heerume, dhugaadhumatti akkan eebbifamtuu ta\u2019etti natti dhaga\u2019ama\u2019.\u201d"}, {"text_idx": "#000020", "text": "\u2018Ani bara 2013 Sheeritti jalqabe. Ani gosa hojii adda addaa irratti hojjedhee jira: waggootii 2 akka hojjetaa waliigalaatti, waggootii 2 akka yeroo to\u2019attuutti fi dhuma irratti waggootii 4 akka hojjettuu kutaa meeshaa. Ani jalqaba iddoo wanjii jedhamu irraatin dhufe. Ani mucaa dhiiraa umuriin isaa waggaa 8 ta\u2019e qaba. Akka barsiistuu hiriyaa hiriyaa waliiniitti matadureewwan garaa garaa kanneen akka walqixxummaa saalaa, dandeettii dubartootaa cimsuu fi qusannaa maatii irratti nuti idileedhan leenjiiwwan keessaa fi alaa fudhannee jirra. Torbanitti al tokko hojjettoota waliin hojjennu garee namoota 25 hanga 50 qabuuf leenjii ni qopheessina. yeroo laaqanaatti waan nuti baranne san dabarsuuf yaalii goona. Yeroon ani namoonni namoonni jijjiiramanii fi murtee sirrii murteessan argutti nan gammada. Beekumsi kun hundi ofitti amanummaa irra caalaatti waan naaf kenneef dubartii si\u2019ooftuu naan godhee jira. Akka fakkeenyaatti leejii beekumsa kompiitaraa koree Feertiredii piriimiyemiitin kenname haa fudhannu. Ani leenjii ji\u2019oota 6 fudhee jira. Dhiyoo kana ani sagantaa barnoota saayinsii kompitaraa waggootii 3tiif kolleejjii galmaa\u2019ee jira\u2019.\u201d"}, {"text_idx": "#000023", "text": "Hojjettoota keenya waa\u2019ee fayyummaa qaamolee wal hormaataa barsiisuun irra caalaatti barbaachisaa dha. Biyya giddugalaan giddu galli isaa waggootii 19.8 ta\u2019ee fi baay\u2019inni uummataa gara miiloyoona 115 siqutti, qusannaan maatii murteessaa dha. Narsii Caaltuu Waraanaa (38) waa\u2019ee hunda kanaa ni beekti: Ani bara 2014 irraa kaaseen sheerii hojjechaa jira. Ani ogummaa deesistummaan diippiloomaa kan qabuu fi waggootii 7 hospitaala Sheer keessa hojjedhee jira. bara 2021 irratti narsii kan maasii kaampaanichaa ta\u2019ee ramadamee jira. Ganama ganamaan ani giriinhaawusiiwwan fi ededaalee bakka itti hojjettoota dhukkubsata itti ilaalutti nan daawwadha. Sa\u2019aatii boodabiiroon koo gorsa dhuunfaatiif banaa kan ta\u2019ee fi hojjettoota baa\u2019ee ta\u2019aniif waa\u2019ee qusannaa maatii, ittisa da\u2019umsaa, dhukkubaalee wal qunnamtii saalatiin daddarbanii fi ulfa hinbarbaachisnee irratti dubbachaan oola. Nuti karaalee baruumsa jilmaa fi leenjii hubannoo kennitoota ta\u2019aniin hojjettoota keenyaaf barnoota kennuuf yaalii goona. Ani sagantaa barsiisoota hiriyaa hiriyaa waliinii keessatti barsiisotaaf leenjiin kenna kanaanis hojjettoota nuwaliin hojjetan baay\u2019ee isaanii bira ga\u2019uu dandeenyee jira. Waggootii darban keessatti dubartootii dardaraaleen maloota dhala ittiin ittisan akka fudhatan amansiisuu irratti nuti baa\u2019iee milkoofnee jirra. Nuti Hospitaala Sheer keessatti dhukkubsattoota HIV EEDsiif tajaajila gorsaa ni kennina akkasumas dubartoota umurii 30-50 keessa jiraniif dhukkuba kaansarii gadaamessaatif qorannoo ni taasifna. \u2018."}]