text: [{"text_idx": "#000007", "text": "Gaafii: Abbaan warraa jaartii isaatiin \u201cSadiiniin Si Hiike\u201d yoo jedhe, hiikkaan sadan shari\u2019aan hayyamu ni dhumata moo hin dhumatu?"}, {"text_idx": "#000008", "text": "Dhimma kanarratti ulamaa\u2019iin duriifi ammaatis wal dhabanii jiru. Ammas wal dhabbiin kun numa jira."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Ulamaa\u2019ii irraa Murni duraa \u201cYoo Jaarsi \u2018Sadihiin si hiike\u2019 jedhe hiikkaan sadiinuu dhumatee jira\u201d jedhan. Murna kanarraa gurguddoon Imaam Abuu Haniifaa, Imaamu Maalik, ImaamuShaafi\u2019ii fi Imaam Ahmad Ibnu Hanbal. Mazhabni afranuu waan kanarratti waliif galan. Jarri kun ulamaa\u2019ii Sunnaati. Addunyaan bahaa seensatti jara afran kana jala deema. jarri afran walii galteedhaan, \u201cYoo Jaarsi \u2018Sadihiin si hiike\u2019 jedhe hiikkaan sadiinuu dhumatee jira\u201d jedhan."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Salafootarraahis murni hanga tokko yaada kanarratti waliif galan. Ragaan isaan dhiheeffatan akka asii gadiiti."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Sadiiniin hiikuun Sadihitti laakkayama warra jedhuuf ragaan;"}, {"text_idx": "#000012", "text": "Rabbiin Suuratul Baqaraa keessatti akkana jedha. \u201cHiikkaan/Xalaaqni yeroo lama. Sana booda haala gaariin qabachuu yookiin bifa gaariin gadi lakkisuudha...\u201d jedha."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Aayaata Qur\u2019aanaa kana ragaa godhatanii, Xahaaraa takka keessatti yeroo 2 hiikuun ni danda\u2019ama jedhan. Eega hiikkaan lama ka argamu tahee, takka itti dabalanii sadihitti irraa fixuun ni dandahama jedhan."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Wanti hadiisa kanarraa hubannu, Yeroo tokkotti Sadiiniin si hiike jedhanii guututti hiikuun ni danda\u2019ama. Akkasitti hiikuun ammoo diliidha. Namtichi hiike gocha Kanaan ni dilaawa (itti gaafatama) garuu hiikkaan ni argama. Jedhan."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Gaafa umar labsii kana dabarserraa eegalee sadiiniin si hiike jechuun akkuma sadihiitti lakkaawama. Sadihiin si hiike jennaan xalaaqni ni dhuma jechuudha."}, {"text_idx": "#000018", "text": "Hadiisa Ibnu Shihaab odeeyse keessatti, \u201cNamni tokko jaartii isaatiin wal dhabee Rasuulatti wal fidan. Jaartiin tiyya gumna dalayde jedhee Rasuularratti himate. Namni kun Rasuula (SAW) biratti yeroma takkaan sadiiniin hiikee irraa fixe. Rasuullis (SAW) ni hayyameef. Kun ammoo Yeroo takkaan sadiiniin hiikuun akka danda\u2019amu ragaa gahaadha jedhan."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Warri bakka takkatti sadihiin hiikuun hin danda\u2019amu, Yoo sadihiin hiikes (Yoo dhibbaan hiikes) akkuma takkatti lakkaayama murni jedhus ni jira."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Salafootarraa warri yaada kana deeggaran heddu, Ibnu Teymiyaa, ibnul Qayyim, imaamuSsana\u2019aanii, ImaamusShowkaanii, Ibnu baaz, Ibnu Useeymiin fi Imaam Albaanii. (hunda isaaniitiifu Rabbi Rahmata haa godhu) Salafoonni bebeekkamoon kun hundi \u201cSadihiin si hiike jechuufi, dhibbaan si hiike jechuunis akkuma takkatti lakkaayama\u201d jedhan."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Rabbiin Suuraa Xalaaq aayaata 1ffaa irratti \u201cYaa Nabiyyichaa! Yeroo dubartoota hiiktan, \u2018Iddaa\u2019 isaaniitiin isaan hiikaa\u2019 Iddaass\u2019 lakkaayaa. Rabbii Gooftaa keessan ta\u2019es sodaadhaa...\u201d jedhe. Rabbiin aayaata tana keessatti ifaan ifatti, dubartiin iddaa isii laakkayaa hiikaa jedhee ajaje. Yeroo isiin xahaaraa qabdu, yeroo heydii irra hin jirretti, iddaa isii laakkayanii hiikuu barbaachisa."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Salafoonni gurguddoon maqaa isaanii asii olitti ibsine kunniin, Aayaata Qur\u2019aanaa kana ragaa godhachuun, namni faallaa aayaata Qur\u2019aanaa deemee sadiiniin bakka takkatti hiike, hojiin isaa kun fudhatama hin qabu. Namni waan kana dalage \u201cBid\u2019aa\u201d dalage ykn waan haaraya fide, Waan Rasuulli (SAW) hin dalagin dalage jedhan."}, {"text_idx": "#000025", "text": "Ragaan hadiisarraa isaan dhiheeyfatan, Dubbii Abdallaah Ibnu Abbaas irraa odeeyfame kan gubbaarratti dubbanne akka ragaatti dhiheeyfatan. Sahih Muslim 3491 gubbaa irratti ibsamee jira."}, {"text_idx": "#000027", "text": "Ragaan itti aansuun dhiheeyfatan ammoo loojikiidha. \u201cFakkeenyaaf nama tokkoon jecha \u201cSubhan Allaah\u201d jedhu hoggu 100 irra deddeebi\u2019ii jedhi yoo jedhaniin. Namni kun yeroo dhibba tokko irra deddeebi\u2019ee \u201cSubhan Allaah\u201d jechuu qaba. Yeroo \u201cSubhan Allaah yeroo 100\u201d jedhee jechuma takkaan dubbate. Namni kun ajaja guute hin jedhamu. Rabbiin Qur\u2019aana keessatti dubartoota teessan Iddaa isaanii laakkayaa hiikaa eega jedhee, iddaa isaanii takka takkaan laakkayanii yeroo 2 eega hiikanii booda, yeroo sadaffaa hiikanii fixan. Malee yeroo takka qofaan \u201cSadiiniin si hiike\u201d yoo jedhan ajaja Rabbii guutan hin jedhamu. Jedhan."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Gama birootiin xalaaqa kana keessatti Rabbiin ilma namatiif laaffise. Namni tokko jaartii isaatiin yeroo takka yoo si hiike jedheen, 2ffaa itti deebi\u2019ee hiikuuf hanga iddaa isii fixattutti eeguu qaba. Yeroo kana keessatti isiinis gaabbitee, innis gaabbee walitti deebi\u2019uu malan. Kanaafuu isaan lameeniifuu laaffisuuf jecha, Rabbiin iddaa laakkayachuu kana karaa godhe. Yoo sadiiniin bakka takkatti hiikuun ni danda\u2019ama jenne ammoo, waan Rabbiin nuuf laaffise kana jajjabeessuu taati."}, {"text_idx": "#000030", "text": "Murni duraa (Mazhabni Afran), Sadiiniin si hiike jedhanii yeroo takkaan nikaaha sadiin fixuun ni danda\u2019ama jedhan. Ni danda\u2019ama jechuun hayyamamaadha, namni yeroo takkaan adda fixate addaan yaa\u2019uu fedhu haala saniin walirraa fixuu mirga qaba jedhan. Garuu waajiba (Dirqama) hin jenne. Namni fedhe takka takkaan iddaa isii laakkayaa yeroo 3 yeroo adda addatti hiikuu mirga qaba jedhan. Garuu yoo yeroo takkaan sadiiniin si hiike jedhee fixuu fedhe mirga guutuu qaba jedhan."}, {"text_idx": "#000031", "text": "Wanti ulamaa\u2019iin gurguddoon kun keessatti wal dhaban, Sadeeniin si hiike jedhanii bakka takkatti irraa fixuun ni danda\u2019ama moo hin danda\u2019amu jechuu irratti wal dhaban."}, {"text_idx": "#000032", "text": "Wanti irratti waliif galan ammoo, Yeroo adda addatti iddaa isii laakkayaa, haala Qur\u2019aanni ajajuun yeroo lama hiikanii sadaffaa irratti irraa fixuun ni danda\u2019ama jechuu irratti waliif galan."}, {"text_idx": "#000033", "text": "Ragaan lama kan walii faallaa tahe yoo dhihaate, lameenirraa ka dura dubbatame fi ka booda dubbatame yoo addaan beekan, ka booda dubbatame fudhatanii ka dura dubbatame dhiisan."}, {"text_idx": "#000037", "text": "Kanarra dhaabbannee dhimma xalaaqaa kana yoo madaalle, Iddaa isii laakkayanii yeroo adda addaatti hikanii xaalaqa 3 irratti xumuruu keessatti wal dhabbiin hin jiru. Kana ulamaa\u2019iin hundi irratti waliif galan."}, {"text_idx": "#000038", "text": "Kan irratti wal dhaban ammoo Sadiin bakka takkatti xumuruun ni taha moo hin tahuu keessatti wal dhaban. Kanaafuu dubbii irratti wal dhaban dhiisanii tan irratti waliif galan fudhachutu irra caala jenna. Wallaahu A\u2019lam."}, {"text_idx": "#000039", "text": "Jaartii isaatiin \u201cSadihiin si hiike\u201d namticha jedhu ilaalchisee ulamaa\u2019iin yaada garagaraa qaban. Ulamaa\u2019iin harki caalu namtichi yeroma takka \u201cSadihiin si hiike\u201d jennaan, hiikkaan yookaan xalaaqni yeroo sadihii bakkumatti raawwatama jedhan. ulamaa\u2019iin gariin ammoo hiikkaa tokko qofatu raawwatma jedhan."}, {"text_idx": "#000040", "text": "Sheikh Abdulaziiz ibn Baaz (Rabbi Rahmta haa godhuufi) hukmiin namticha jaartii isaatiin \u201cSadihiin si xalaaqe\u201d jedhee maal taha? Gaafiin jedhu dhiyaateef."}, {"text_idx": "#000041", "text": "Deebisaa Sheikh Abdulaziiz ibnu Baaz"}, {"text_idx": "#000042", "text": "Namtichi jaartii isaatiin jecha takkaan \u201cSadihiin sixalaaqe\u201d jennaan, ulamaa\u2019iin harki caalu hiikkaan yookaan xalaaqni yeroo sadihii bakkumatti raawwatama jedhan. kanaafuu dubartiin sun isaaf haraama taati. hanga isiin Nikaaha guutuudhaan nama biraatti heerumtee, namticha lammataa waliin walqunnamtii saalaatis raawwattee, yoo namni lammataa sun irraa du\u2019e yookaan innis isii xalaaqutti malee. As irratti wanti hubatamuu qabu, isima deebifachuuf jecha nikaaha kijibaa nama biroo waliin godhanii, egasii addaan baasanii deebifatanii fuudhuun hin tahu."}, {"text_idx": "#000043", "text": "Ragaan Ulamaa\u2019ii kanneenii: Umar ibnu Khaxxaab (RA) Xaalaqni haala saniin raawwatame hawaasa irraa yeroo isa qunnamu hunda, \u201cXalaaqni yeroo sadihii raawwatamee jira\u201d jechuun murtii kennaa turuu isaa bu\u2019uura godhatan."}, {"text_idx": "#000044", "text": "Ulamaa\u2019iin Gariin ammoo Xalaaqni yeroo takkatti \u201cSadihiin si xalaaqe\u201d jedhamu, xalaaquma yeroo tokkotti lakkaahama jedhan. Waan kana taheefis abbaan warraa osoo iddaan irraa hin bu\u2019in jaartii isaa tana deebifachuu ni danda\u2019a jedhan. Osoo inni hin deebifatin yoo iddaan xumurame, haarayatti Nikaha godhatee fuudhuu dandaha jedhan."}, {"text_idx": "#000045", "text": "Ragaan Ulamaa\u2019ii kanneenii: Hadiisa Sahiih Muslim keessatti Ibn Abbaas (RA) akkana jedhe.\u201cYeroo Ergamaa Rabbii (SAW), Yeroo Abu Bakriitis (RA) akkasumas waggaa lamaan duraa Khaliifummaa Umar (RA) keessattis, \u201csadihiin sihiike\u201d wanti jedhamu akkuma xalaaqa marraa tokkootti lakkaahamaa ture\u201d \u2018boodarra Umar \u201cdhimma jarjarsuun hin malleef kanarratti ummanni jarjaraa jira. kanaafuu akka (xalaaqa) yeroo sadihiitti lakkoofnee haa murteessinuu\u201d jedhe."}, {"text_idx": "#000046", "text": "Ragaan lammataa gareen ulamaa\u2019ii kun dhiheeffatu: Hadiisa Imam Ahmad sanada gaariidhaan gabaasaniin, ibni Abbaas (RA) irraa akka odeeyfameen, Abu Rakaanah namni jedhamu jaartii isaatiin \u201cSadihiin si xalaaqe\u201d eega jedhee booda gaabbe. eegasii Ergamaan Rabbii (SAW) jecha takkaan jaartii isaa yemmuu deebisaniif, \u201ckun xalaaqa tokko qofa\u201d jedhan. Ulamoonni kunniin hadiisonni lameen kunniin, aayata Suuraa al Baqarah 229 keessatti kan Rabbiin \u201cXalaaqni marraa lama\u201d jedhe waliin wal simata jedhan."}, {"text_idx": "#000047", "text": "\u201cYoo hiikkaa (sadaffaa) isii hiike, sana booda hanga dhiirsa biraatti heerumtutti isaaf hin hayyamamtu. Yoo dhiirsi boodaa isii hiike, daangaa Rabbii eeguu isaanii beeknaan isaan lamaan yoo walitti deebi\u2019an badiin isaan irra hin jiru. Kun daangaawwan Rabbiiti; ummata beekaniif isii ibsa\u201d"}, {"text_idx": "#000048", "text": "Sheikh Abdulaziiz ibn Baaz ilaalcha kanneen jidduu isa lammataa kan hiikkaa yeroo tokkoo qofa garsiisa jedhu fudha jedhan. Sababaanis Hadiisa fi Qur\u2019aanaan kan walsimatu, akkasumas ilaalcha ummata Muslimatiifis kan irra ramata qabu waan taheef isa filadha jedhan."}, {"text_idx": "#000049", "text": "\u201cSadihiin si hike\u201d jechuun akka xalaaqa marraa tokkootti lakkaahama. Kanaaf deebifachuun homaa rakkoo hin qabu. Garuu iddaan yoo dabre deebifachuun hin danda\u2019amu. Yoo san Nikaha guututti haaroomsuun dirqama taha."}, {"text_idx": "#000050", "text": "\u201cIddaan dabruu\u201d jechuun, \u201csadihiin sixalaaqe\u201d eega jedheenii booda osoo inni hin deebifatin dhiigni laguu yero marsaa 3 yoo itti dhufe jechuudha."}, {"text_idx": "#000052", "text": "Xalaaqaan ykn hiikkaan wal qabatee hawaasa keessa haala garagaraatu jira. Fakkeenyaaf namoonni tokko tokko bakkuma taa\u2019anii osoo hin socho\u2019in, \u201cSi Xalaaqe, Si Xalaaqe, Si Xalaaqe\u2019 jedhan. Kun Xalaaqa bida\u2019aa jedhama. Isa kanaaf Qur\u2019aanaa fi Hadiisa keessaa ragaa mirkanaaye argachuun hin danda\u2019amu."}, {"text_idx": "#000053", "text": "Hawaasa Muslimaa keessatti hiikkaawwan baraman keessaa kan lammataa ammoo, isa abbaan warraa jalqaba irratti takkaan hiikuudha. Itti aansuun, marsaa dhiigaa eegee kan lammaffaa xalaaqa/hiika. Ammas marsaan dhiigaa eega dhumateen booda sadaffaa xalaaqa. Akkanatti ofirraa buusee fixa. Kun \u201cXalaaqa Hasanaa, ykn Xalaaqa gaarii\u201d jedhama."}, {"text_idx": "#000054", "text": "Rabbi SW hiikkaa ykn xalaaqa waan sadihiin godheef qaba. Yeroo takka qofa akka hiikamu osoo barbaade, takka hiikaa jedhee nu barsiisuu danda\u2019a. Haa ta\u2019u malee xiin sammuu ilma namaa waan beekuuf akka namoonni yaada isaanii jijjiiruu danda\u2019an waan beekuuf hiikkaa ykn xalaaqa sadih godhe. Takka hiikanii itti yaaduudhaaf yeroo akka argataniif carraa lammataa isaaniif kenne. Rabbi osoo beeku tana karaa nuuf godhe. Kanaaf karaa inni nuuf godhe kana fayyadamnee yeroo fudhannee bultii teenya qajeelfachuu ni dandeenya."}, {"text_idx": "#000055", "text": "Dhimmi kun dhimma khilaafa (Wal dhabbii) guddaa qaburraa tokko. Jaarsaafi jaartiin yoo wal dhaban, hanga danda\u2019ameen rakkoo isaan jidduu jirtu mariin furanii walitti araaramanii waliin jiraachutu irra filatama. Wal hiikanii addaan yaa\u2019uun hayyamamaa tahus, garuu waan akkaan jibbamaadha. Akka hundattuu nama waliin jiraachuu dadhabeef shari\u2019aan karaa gootee jirti. Wal hiikanii nagayaan addaan yaa\u2019uun numa taha. Yeroo wal hiikanis jarjaranii Sadihiin si hiike jechuun waan hamaadha. Namni jaartii isaa hiikuu fedhe jechuma takkaan si hiike haa jedhu. Eega sadihiin si hiike jedhee booda yoo sheenawee jaartii isaa deebifachuu fedhe ammoo, jaartii isaa deebifatee waliin haa jiraatu. Namni kana godhe dilaawaa miti. ulamaa\u2019iin gurguddoon heddu ni dandayama jedhan."}, {"text_idx": "#000056", "text": "700: Maallaqa liqiitiin dalaganii bu\u2019aa qoodachuun akkami?\n699: Kittaannaan dhiiraa fi dhalatti garaagarummaa qabaa?\n698: Adurreen salaata ni balleessitii?\n697: Nama qabeenya nama dhoorkate akkam godhan?\n696: Azkaara Salaata waajibaa boodaa yeroo biroo yoo qara\u2019e akkami?"}, {"text_idx": "#000057", "text": "Nuuralhudaan Miidiyaa Tajaajila hawaasa Muslimaatiif dhaabbate. wanti irratti xiyyeeffatee dalagu diin Islaamaa barsiisuudha. miidiyaa kanarraan Ulamaa\u2019ileen Islaamaa gurguddoon heddu diin barsiisutti jiru. keessumattuu karaa saatalaayitiitiin tajaajilli hawaasa biyya keessa jiru dhaqqabu qooda guddaa qaba. Websaayitiin kunis namoota biyya alaa jiran tajaajiluuf qophaaye. namoonni Nuuralhudaa qunnamuu barbaaddan irratti nuuf barreessaa."}]