text: [{"text_idx": "#000005", "text": "Gabaasichi fuula 100 \u201c\u2018Jarry waan hojjetnu hunda beeku\u2019: Basaasa Telekoomii fi Interneetii Itoophiyaa,\u201d jedhu keessatti akka ibsetti mootummaan itoophiyaa meeshaawwan hammayyaa biyyoota baay\u2019ee irraa argateen hojii basaasaa namoota akka mormitootatti shakkaman irratti aanjeffateen jiraattota biyya keessaa fi baqattoota biyya alaa irratti basaasa gaggeessaa jira. Hojiin basaasaa mootummaa kun mirga dubbachuu fi yaada ofii bilisaan ibsachuu, gurmaayuu, akkasumas mirga odeeffannoo argachuu kan faallessudha. Mootummaan bilbila mobaayilaa hunda fi tajaajila Interneetii karaa mana hojii telekoomiitiin dhunfatee qabatee kan jiru yoo ta\u2019u, Itiyoo-Telekoom kun hojii basaasa kana raawwachuu haala mijeessuu cimsee itti fufee jira."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Gabaasichi miidhamtoota 100 fi angawoota sirna basaasa keessatti hojjetan kan Itooophia fi kan biyyoota biroo 10 waliin baatii sadaasaa 2012 fi Amajjii 2014 jidduu tti gaaffii fi deebii taasise irratti kan hundaayudha. Mootummaan guutummaan guutuutti sirna Telekoomii kna towatu waan ta\u2019eef, angawootni basaastuu galmee oduu telefoona irratti dubbatame hunda argachuuf daangaa malee karaan akka banamuufii ta\u2019eera jechuun ni dandayama. Jarri yaroo hunda fi akka salphaatti bilbila telefoonaa deemsa seeraa wayiituu hordofuu otoo isaan hin barbaachisiin waraabuu dandayau."}, {"text_idx": "#000011", "text": "2013 gaggeesseen Itoophiyaan marsaawwan odeeffannoo, gabatee miidiaa fi bilogaroota garee mormitootaa ukkaamsuu cimsitee akka itti fufte ibsa. Biyya miidiyaan bilisa ta\u2019e akka malee dhiphatee jirutti, odeeffannoo akkanaa argachuun hedduu rakkisaadha."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Mootummaan Itoophiyaa gama bilbila mobaayilaatiin basaasni gaggeessu yaroo baay\u2019ee ummata"}, {"text_idx": "#000014", "text": "Angawootni biyyattii namoota bilbila lakkoofsa bilbilaa Itoophiyaatiin ala ta\u2019e fi kan galmee Itiyo Telekoom irra hin jirre irraa itti bilbilame jennaan fuudhanii yoo dubbisan jarri nama akkanaa hidhanii qoratu (jecha irraa fuudhu). Sababa kanaaf, biyya lammiin ishii hedduun biyya ala hojiif bayee jiraatu keessatti ummatni Itoophiyaa, keessaahuu ummatni baadiyyaa bilbila biyya alaatti bilbiluufis ta\u2019e bilbila bilbilameefii fuudhee dubbisuuf ni sodaata."}, {"text_idx": "#000016", "text": "2006 irraa hanga 2009 tti ammoo meeshaa akkanaa dhiyeessuuf waliigaltee addaa qabatee hojicha dhuunfatee qabatee ture. ZTEn Aaafrikaa keessaa fi addunyaa irratti gama meeshaa kanaatiin shoora ol\u2019aanaa taphachaa kan jirudha, Itoophiyaa keessattis facaatiin telekoomii akka tamsa\u2019u gochuu keessatti shoora murteessaa taphachaa jira. Hojii isaa waliin wal qabatee bilbibila mobaayilaa seera malee basaasuudhaan mirgi namaa akka hin sarbamne mirkanessuu fi ittisuuf ZTEn tarkaanfiin fudhate yoo jijiraate akka ibsu gaaffii Huuman Raayit Wach dhiyeesseefiif deebiin kenne hin jiru."}, {"text_idx": "#000021", "text": "\u201cItoophiyaan teeknoologii biyya alaatti fayyadamuun miseensota mormitootaa biyya hambaa jiraatan irratti xiyyeeffaatte waanti gootu fakkeenya yaaddessa daldalli addunyaa towannaa malee raawwatamaa jiraacuu isaa argisiisu, namootas balaa hamaaf kan saaxiledha,\u201d jedhe Ganesan. \u201cHomishtootni meeshaawwan kanaa meeshaan isaanii faayidaa hin malleef akka hin oolle tarkaanfii hatattamaa fudhachuu qabu; kunis meeshaawwan kun lammiiwwan Itoophiyaa biyyaa hambaa jiraatan basaasuu irratti kan xiyyeeffate ta\u2019uu fi ta\u2019uu dhabuu isaa, akkasumas sochiin isaan Itophiyaa keessatti godhan dhiibbaa mirga dhala namaa irratti qabu qorachuu of keessatti dabalachuu irra jiraata.\u201d"}, {"text_idx": "#000023", "text": "Mirgootni dhimma dhuunfaa ofii iccitiidhaan qabachuu dandayuu, walabummaadhaan of ibsu, mirga odeeffannoo, fi mirga ijaaramuu akka addunyaa irratti seeraan tikfamaniitti heerri Itoophiyaa of keessatti qabatee bayeera. Haa ta\u2019u malee, Itoophiyaan sirna seeraa mirgoota kana ittisu fi ummatni basaasa seeraan alaaf akka hin ittisu tolchuu ishii hanqata ykn ammoo akka jiraatu hin feetu. Balaan kun caalaatti yaaddessaa akka ta\u2019u kan godhu ammoo biyya san keessatti reebichi suukkanneessaa fi akka maleetti hidhamtoota qabuun manneen hidhaa hedduu keessatti babal\u2019atee kan gaggeeffamaa jiru ta\u2019uu isaati."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Tasa Itoophiyaan sababa hanqina dandeettii fi ministeerota ishii gidduu wal amantaa jiru xinnaa waan ta\u2019eef meeshaa basaasaa kanatti ittifayyadamuuf carraan qabdu daangeffamuu ni mala, jedheera Huumaan Raayit Watch. Haa ta\u2019u malee akka hanqinni dandeettiin biyyattii fooyya\u2019een lammiiwwan itoophiyaa mobayilaa fi interneetii fayyadaman balaa hamaan fuuldura isaanii jira."}, {"text_idx": "#000026", "text": "\u201cSirni telekomii Itoophiyaa guddataa dhufuun isaa seerri icciitiin namootaa itti tikfamuu fi mirkanaawu tolchuu feesisa, akkasumas angawootni akka fedhanitti icciitii dhuunfaa namootaa akka daangaa wayii malee akka hin ilaallle mirkaneessuun kan hordofsiisudha,\u201d jedha Ganesen. \u201cTeeknoolojii Inteneetii fi mobaayilaa ofitti fudhachuu waliin meeshaann kun demokraasii akka tiksutti hojii irra oolchuu gochuun barbaachisaa akka hubachuun murtessaadha, yaadni fi ilaalchi namootni qaban bilisaan akka gaggeeffamu gochuu fi odeeffannoo adda addaa argachuu"}]