text: [{"text_idx": "#000002", "text": "Addunyaa kanarra namoonni waan xiqqoorraa ka\u2019anii durooman hedduutu jiru. Kanneen keessaa tokko Biil Geetis dha. Biil Geetis dureessa addunyaa kana keessatti sadarkaa olaanaa irra jiruudha. Onkoloolessa 28, 1955 A.L.A\u2019tti Kutaa biyya Amerikaa, Siyaatil, Waashingitenitti dhalate. Abbaan isaa Wiiliyaam H. Geetis ogeessa seeraa beekamaa ture. Haati isaa, Meerii Maaksiwel immoo barsiistuu fi hojii tola ooltummaa irratti hirmaachuutiin kan beekamtuudha. Ijoollee isaanii sadan keessaa, Biil Geetis hunda caalaa fedhii dorgomanii injifachuu qaba ture. Barumsa isaatiinis cimaa fi fedhiin Sooftiweerii kalaquu fi duroomuu akkasumas, hojii tola ooltummaa irratti hirmaachuun waanuma ijoollummaatiin isa keessa buledha."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Biil Geetis yeroo barataa ture dubbisee hin quufu. Kitaabilee gara garaa kanneen akka Insaayikiloopiidiyaa osoo hin nuffin sa\u2019aatii dheeraa dubbisa ture. Akaakuu barumsaa hundaanis dandeettii cimaa kan qabu yoo ta\u2019u, hunda caalaa immoo Herreega, Diraamaa fi Afaan Ingilizii irratti dandeettii addaa qaba ture. Umrii 13 yeroo ta\u2019u, maatiin isaa manni barnootaa uummataa inni keessa jiru dandeettii isaa waliin waan wal hin gitneef gara mana barnootaa qophaa\u2019inaa dhuunfaa dorgommii cimaaqabu, Leeksaayid jedhamu galchan."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Mana barumsaa kana keessattis guutummaa dandeettii isaa hojiirra oolchuuf kan isa dandeessisu dorgommii cimaa fi barumsa kompiitaraa ga\u2019aa argate. Mana barnootaa kana irraa bara 1973 eebbifame. Qormaata seensaa qoramee 1600 keessaa 1590 sirriitti deebisuudhaan qabxii olaanaatiin Yuunvarsiitii Haarvaardi seera barachuuf seene. Biil Geetis pirogiraamii kompiitaraa irratti hojjachuuf umrii waggaa 13 irraa kaasee tattaafachuu jalqabe."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Jaalalaa fi fedhiin inni pirogiraamii kompiitaraa irratti qabu, yeroo kolleejjii seenus dabalaa deeme. Keessumaayyuu, manni barnoota qophaa\u2019inaa \u2018Leeksaayid\u2018 kanaaf haala mijataa uumeefii ture. Carraa argatetti gargaaramee, hiriyyaa isaa Paawul Alan waliin ta\u2019ee, yeroo isaa fi yaada isaa gara kalaqa pirogiraamii kompiitaraatti deebisee si\u2019aayinaan hojjete. Biil Geetis dandeettii kalaqaa qofaa osoo hin ta\u2019iin, hojjatanii duroomuu kan jedhus waan keessa isaa jiruuf yeroo boqonnaa isaa abbootii qabeenyaa gurguddoo waliin dabarsa ture. Naannoo Siyaatilitti daldaltoota kampaanii gurguddaa qabaniif pirogiraamii kompiitaraa qopheessuuf yaalii godheen milkaa\u2019eera."}, {"text_idx": "#000006", "text": "Kana malees, hiriyyaa isaa sana waliin ta\u2019ee haalota indastiriin kompiitaraa keessa jiru xiinxaluudhaan, maayikiroopiroseesariin yoo kalaqame, kompiitara xixiqqaa namni kamuu dhuunfaatti qabaachuu danda\u2019u hojjechuun akka dandaa\u2019amu hubate. Duraan kompiitarri harka nama dhuunfaa osoo hin ta\u2019in, indastiriiwwan gurguddaa keessatti kan daanga\u2019e ture. Biil Geetis, Haarvaarditti waggaa 1 ffaa barachaa osoo jiruu kompiitarri xiqqaan \u2018Altair 800\u2018 jedhamu kaampaanii \u2018MITS\u2018n kalaqamuu isaa barruu \u2018Popular Electronics\u2018 jedhamu irraa dubbise. Yeroo kanatti kompiitara \u2018Altair\u2019 jedhamu kanaaf sooftiweeriin kalaqame hin turre. Kanas, Biil Geetis fi hiriyyaan isaa Paawul Alan akka carraa gaariitti fudhatan."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Haaluma kanaan, pirogiraamii kompiitaraa \u2018BASIC\u2018 jedhamu \u2018Altair 800\u2018 irratti akka hojjatuuf madaqsanii milkaa\u2019an. Kanaan booda, barumsa isaa addaan kutee bara 1975 A.L.A\u2019tti sooftiweerii qopheessuuf hojii isaa eegale. Adeemsa kanaan bara 1980 A.L.A\u2019tti kompiitarri dhuunfaa(PC) oomishamee akka gabaaf dhiyaatu \u2018IBM\u2018 murteesse. Yeroo sana indastirii kompiitaraa keessatti gahee guddaa kan taphatu \u2018IBM\u2019 ture. Bu\u2019uuruma kanaan, kaampaaniin \u2018IBM\u2019 jedhamu kun akkaataa kompiitarri itti hojjatu milkeessuuf fuula isaa gara Maayikiroosooftiitti deebise."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Bu\u2019uuruma kanaan bara 1995 irraa kaasee itti fufiinsaan yeroo dheeraaf addunyaa kana irratti dureessa tokkoffaa ta\u2019ee jira. Kaampaanii Maayikiroosooftii alattiis kaampaniin \u2018Google\u2018 jedhamus kan isaati. Kaampaaniin kun hojii sooftiweerii kan dalagu yoo ta\u2019u, bilbiloota keenya irratti moosaajonni kanneen akka: YouTube, Play Store, Play Music, Chrome, Maps, Drive, Gmail, Hangouts, Photos fi kkf kan dhaabbata Google kanaati;"}, {"text_idx": "#000010", "text": "Namoonni YouTube waliin hojjatan qarshii kan argatan Biil Geetis irraati jechuudha. Biil Geetis qabeenya kana hunda kan horate, harka duwwaa irraa ka\u2019uuni, beekumsa mana barnootaa irraa argate gara kalaqaatti jijjiireeti. Kalaqa isaa immoo akka maallaqa argamsiisu godhee, kan argates qusateeti. Walumaa galatti, hojjatee duroome. Kalaqa isaatiin har\u2019a addunyaa marattuu dhimma kompiitara waliin wal qabatuuf gargaarama."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Telegram ji\u2019a tokko keessatti faayyadamtoota miliyoona 400 caalaa argate"}, {"text_idx": "#000025", "text": "Welcome, Login to your account."}]