text: [{"text_idx": "#000000", "text": "In sha Allah Ilma namaa daandii qajeelumma,gammachuu fi milkaa'innaa itti akeekudha."}, {"text_idx": "#000002", "text": "Abu Bakr hawaasa Qureesha keessatti iddoo guddaa kan qabuu fi sababoota baay\u2019eef kan kabajamuudha:-Nama ummata isaa tokkoomsu, jaallatamaa fi haala salphaan namaan walii galuu ture.-Qureeshota keessaa nama sanyii gaarii qabuudha. Waa\u2019ee sanyii fi kheeyrif sharrii isaan keessa turan ilaalchisee isaan hunda caalaa kan beekudha. -Nama daldalaa haqaan hojjatuu fi amala gaariin beekkamu ture. -Qureeshota keessatti nama beekkamaa ture. Beekumsa isaatiif, muxannoo daldala keessatti inni qabuuf ykn isa waliin hiriyyoomufis namoonni isatti dhufu."}, {"text_idx": "#000003", "text": "Garuu maaliif Abu Bakr Qureeshota biratti garmalee jaallatamaa ta\u2019ee? Eeti, gaarummaan amala isaa nama isa waliin hiriyyoomu barbaadef balbala baneef. Ammas, Abu Bakr beekumsa sanyii fi seenaa waan beekuf namoonni gara isaatti fiigu. Akkuma beekkamu Qureeshota keessatti Abu Bakr caalaa waa\u2019ee sanyii fi seenaa isaanii kan beeku hin jiru. Kanaafu, gamnooni hawaasa Qureeshaa akkasumas, dargaggonni beekumsa argachuuf Abu Bakr waliin taa\u2019u jaallatu. Ammas, Abu Bakr nama arjaa fi keessummaa haala gaariin keessumeessu ta\u2019uu irraa kan ka\u2019ee, namoonni taraa fi hiyyeeyyin gara isaatti deemu. Kanaafu, namoonni hawaasa keessatti sadarka kamiyyuu irra jiran isa waliin hiriyoomuu fi isa waliin taa\u2019un bu\u2019aa baay\u2019ee argatanii jiru. Sababa kanaaf, yommuu ergaan Islaamaa babal\u2019achuu eegalu namoonni baay\u2019een harka isaa irratti Islaamawan. Isaan keessaa akka fakkeenyaatti: Usmaan ibn Affaan, Abdurahmaan ibn Awf, Sa\u2019d ibn Abi Waqqaas, Az-Zubeyr ibn Al-Awwaam fi Xalha ibn Ubeydillah."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Namoonni gurguddoon shanan kuni Islaamawun firii da\u2019waan Abu Bakr buusedha. Abu Bakr gara Islaamatti isaan waame, isaanis waamicha isaatiif ni awwaatan. Ergasii gara Nabiyyiittii (SAW) isaan fuudhee deemen. Hundi isaanitu Nabiyyii biratti Islaama ofi labsan. Akkuma goottonni shanan kunniin Islaama keessa seenanii namoonni biroos isaan duuka bu\u2019uu jalqaban."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Maqaalee armaan olitti dhiyaatan irraa akkuma ifa ta\u2019utti namoonni gara Islaamatti dursa seenan namoota hawaasa keessatti kabajamanii fi gaarii turaniidha. Isaan akka qorattoonni siiraa gariin \u201cnamoota gadi aanoo ykn gabroota bilisummaa isaanii argachuu barbaadaniidha fi kkf\u201d jedhanii miti. Yeroo jalqabaa Islaamaa, eenyullee Muslima ta\u2019uun faaydaa addunyaa irraa wanti argatu hin jiru. Inuma wanti isaan eeggatu reebicha fi adabbiidha. Wanti isaan barbaadan mindaa Rabbii qofa ture."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Akkasumas, namoonni kitaaba siiraa barreessan gariin yommuu akkana jedhan tuqaa kanarratti dogongoranii jiru: \u201cNamoonni jalqabaa gara Islaamatti seenan baay\u2019een isaanii hiyeeyyi, dadhabdoota fi gabroota.\u201d Garuu yoo sirritti qoratan jechi kuni dogongora akka ta\u2019ee ni mul\u2019ata. Namoota guyyoota jalqabaa Islaamaa irratti gara Islaama seenan 40 keessaa namoonni gabroota, dadhabdoota, gabroota bilisa bahanii fi alaa Islaamatti seenan lakkoofsi isaanii 13 ture. Lakkoofsi kuni namoota guutumatti Islaama keessa seenaniin yommuu wal bira qabamuu, \u201cIrra caalaan ykn baay\u2019een isaanii dadhabdoota, hiyeeyyi fi gabroota\u201d hin jedhamu."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Namoonni yeroo san Islaamawan faaydan addunyaa homaatu isaan hin kakaasne. Garuu haqatti amanuu Rabbiin qalbii isaanii itti banetu gara Islaamatti isaan kakaase. Kana keessatti kabajamaa fi gabrii, dureessaa fi hiyeessi, waliin hirmaatu. Abu Bakr, Bilaal, Usmaani fi Suheeyb wal-qixxaa\u2019u. Hundi isaanitu sababa wal fakkaatuf Islaama keessa seenan. Innis \u201cHaqatti amanuudha.\u201d"}, {"text_idx": "#000013", "text": "Qajeelfamni Nabiyyiin (SAW) hordoftoota isaa barsiisuuf hordofe Qur\u2019aana kabajamaadha. Nabiyyiin (SAW) sahaabota isaa barnoota aqiidaa (amantii), ibaadaa, amalaa, nageenyummaa fi kan biroo barsiisaa tureera. Kanaafi, Qur\u2019aana keessatti aayaata waa\u2019ee nageenya hawaasa fi dhuunfaa eeguu dubbatan arganna. Sababni isaas, wantoota guddinnaaf barbaachisan keessaa miseensa hawaasaa keessatti namoonni dhuunfaa hundi nageenyi itti dhagahamuudha. Keessumayyu hiriirri Islaama irraa ittisuu fi dachii keessatti bakka akka qabatuuf carraaqu, daran nageenyi itti dhagahamuun barbaachisadha. Shakkii hin qabu, sahaabonni nama gara Islaamatti waamu barbaadan ilaalchisee odeefannoo ni funaanu turan. Kunis nageenyaa hawaasa Muslimaa xiqqaa Makkaan keessatti jalqabamee eegsiisu fi mirkaneessuufi. Qur\u2019aana keessatti waa\u2019ee of eeggannoo fi nageenya ilaalchise aayaata lamaan tanniin haa ilaallu:"}, {"text_idx": "#000014", "text": "\u201c[Haati Muusaa] obboleetti isaatiin ni jette, \u201cIsa hordofi.\u201d Osoo isaan\nhin beekin ishiinis fagoo irraa isa ilaalte. [Gara haadhaatti deebi\u2019uun] dura harma\nhoosistoota irraa isa ni dhoorgine. [Obboleettin isaa], \u201cmaatii isa isiniif\nguddisuu fi gaarii isaaf yaadutti isin qajeelchu?\u201d jetteen.\u201d Suuratu"}, {"text_idx": "#000015", "text": "Yeroo nabi Muusaan (aleyh salaam) dhalatu sanitti Fira\u2019awni daa\u2019imman Israa\u2019il ni ajjeesaa ture. Nabii Muusaan haarawa dhalate kuni ajjeecha fira\u2019awna jalaa akka bahuuf Rabbiin subhaanahu wa ta\u2019aalaa haadha isaa saanduqa keessa isa kaa\u2019un galaanatti akka darbitu beeksiisa itti godhe. Haati Muusaas akkuma ajajamte daa\u2019ima ofii saanduqa keessa keette galaanatti darbite. Ergasii garmalee dhiphatte. Rabbiinis ilma ishii akka ishiif deebisu waadaa galee jira. Muusaa harma dubartoota biraa akka hin hoone taasise. Harma haadha isaa malee harma dubartoota biraa hodhu dide. Kanaafi dhumarratti obboleettin isaa \u201cmaatii isa isiniif guddisuu fi gaarii isaaf yaadutti isin qajeelchu?\u201d jetteen. Aaya tanaa fi seena kana wal-qabsiisu wanti barbaanneef barbaachisummaa of eeggannoo fi nageenyaa mul\u2019isuufi. Seenaa kanarraa qabxiwwan armaan gadi baranna:"}, {"text_idx": "#000016", "text": "1)-nageeya ilma ishii mirkaneefachuuf haati Muusaa odeefannoo funaanu barbaadde. Obboleetti isaatiin \u201cQussiihi (isa hordofii)\u201d jetteen. Jechi Arabiffaa quss jedhu hiika \u201chordofuu\u201d fi \u201codeefanno funaanu\u201d of keessatti qabata."}, {"text_idx": "#000019", "text": "4) Ammas, obboleettin Muusaa odeefannoo funaanun gara haadhaa deebitee bakka inni jiru ishitti beeksisuu qofa osoo hin ta\u2019in gara fuunduraatti tarkaanfachuun kaayyoo isaanii galmaan geesse. Kaayyoon kunis: Muusaa gara haadhaatti deebisuudha. Yaali kanaan milkaa\u2019inna guutuu galmaan geesse. Kanaafu, dhoksaa fi of eeggannoo waliin odeefannoo funaanu fi kaayyoo ofii galmaan gahuun hojii nama qaruuteti. Kaayyoo ofii osoo galmaan gahuu baataniyyuu odeefanno dhugaa of eeggannoon funaanun baay\u2019ee barbaachisadha."}, {"text_idx": "#000020", "text": "Wanti dagatamu hin qabne keeyyattoonni Qur\u2019aana armaan olii tunniin osoo Nabiyyiin gara Madiinaa hin godaaniin dura bakka nageenyi rakkoo guddaa itti ta\u2019e Makkaan keessatti bu\u2019an. Siiraan Nabiyyii (SAW) namoota dhuunfaa barsiisuu irraa kaase hanga mootummaa ijaaru gahutti nageenya mirkaneessun kan guuttameedha. Hoggantoonni Musliimaa yeroo ammaas Muslimootaa fi Islaama badii irraa eeguf hawaasa keessatti nageenya mirkaneessun garmalee isaan irraa eeggama."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Muslimoonni nageenya irratti xiyyeefachuun rukuttaa diinaa tasa isaanitti dhufuu irraa isaan eega. \u201cDiinaa fi nafsee tee yoo beekte, wanti bu\u2019aa dirree lolaa dhibba akka sodaattu si taasisu hin jiru. Yoo nafsee tee beektee garuu diina kee hin beekin, dirree lolaa hundatti moo\u2019atamutu si qunnama.\u201d"}, {"text_idx": "#000023", "text": "Nabiyyiin (SAW) xumura murtiiwwanii yaada keessa galchuun wantoota hundaa of eeggannoo fi gadi fageenyaan karoorsu turan. Guyyaan da\u2019waa ifatti itti labsuu fagoo akka hin taanee ni hubataa ture. Akkasumas, namoonni baay\u2019een akkuma Islaama keessa seenanii manni Khadiija wal-gahiif namoota hunda keessumeessu akka hin dandeenye ni hubate. Akka hogganaatti hordoftoota waliin iddoo bal\u2019aa namoota hunda gahuutti wal qunnamuun ni barbaachisa. Kanaafu, Nabiyyiin (SAW) mana Al-Arqam ibn Abi Al-Arqam bakka wal-gahii dhoksaa Muslimootaaf ta\u2019u filate. Bakki wal-gahii garmalee barbaachisadha. Sababni isaas, yeroo hundaa hogganaa fi hordoftoonni wal qunnamuun karaa Muslimoota itti barsiisuu fi leenjisuun marsaa da\u2019waa dhufuuf hoggantoota fi daa\u2019iwwan itti godhuudha."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Dubbii fi Hojii Iimaana Diigan"}]