text: [{"text_idx": "#000003", "text": "coronavirus all the latest updates"}, {"text_idx": "#000004", "text": "\u201c\u2039\u201d\u2039Dhibeen Vaayirasii Koronaa jedhamuun daddarbu guutuu addunyaa keessatti saffisaan babal\u2019ataa jira. Odeeyfannoo haaraya waahee dhukkuba kanaa hordofee isinii gabaasna."}, {"text_idx": "#000005", "text": "Guutuu Addunyaa keessatti lakkoofsi namoota Vayirasii Koroonaatiin qabamanii 2,530,000 dabre. Lakoofsi namoota sababa Vayirasichaa du\u2019aniitis 174,560 kan dabre yoo tahu, namoonni 667,552 ammoo dhibee kanarraa bayyanatanii jiru."}, {"text_idx": "#000006", "text": "U.S.A. keessatti hanga guyyaa har\u2019aatti namoota 803,018 Vayirasichaan qabamuu mirkanaahe jidduu 43,558 du\u2019anii jiru. Kaanaadaa keessatti ammoo namoonni Vayirasichaan 37,398 kan qabaman yoo tahu, namoonni 1,728 sababa vayirasii kanaa du\u2019uu gabaafame.\nGuutuu Awrooppaa keessattis lakkoofsi namoota Vayirasii koroonaatiin qabamanii 1,136,371 dabre. WHO\u2019n akka jedhetti Ardii Awrooppaa keessatti lakkoofsi namoota sababa Vayirasichaa du\u2019anii 107,179 gahee jira."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Ardii Afrikaa keessatti ammoo lakkoofsi namoota Vayirasii koroonaatiin qabamnii 24,858 gahe. Lakkoofsi namoota du\u2019anii ammoo 1,175 gahuu gabaafame.\nBiyyoota Baha Afrikaa keessatti Vayirasichi saffisaan kan babal\u2019ataa jiru yoo tahu, Jibuutiin sa\u2019aa 24 dabre keessatti vayirasichi namoota 99 irratti argamuu ibsite. Haaluma kanaan biyyattii keessatti walumaa galatti namni 945 dhibee kanaan qabamuu mirkanaahee jira. Haaluma walfakkaatuun Keniyaan lakkoofsi namoota Vayirasiin koroonaa irratti argamee 296, Somaaliyaan 237, Ityoophiyaan ammoo namoonni 114 vayirasichaan qabamuu gabaasan."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Weerara Vayirasii koroonaatiin walqabatee odeeyfannoon guutuu addunyaa guyyaa har\u2019aa jidduu ijoon kanneen armaan gadiiti."}, {"text_idx": "#000009", "text": "16:31GMT-Xaaliyaan lakkoofsi namoota Dhibee Vayirasii koroonaa irraa bayyanatanii 49,000 gahuu beeksiste. Biyyattii keessatti hanga guyyaa har\u2019aatti namoota 183,957 Vayirasichaan qabamuun mirkanaahe jidduu 24,648 du\u2019anii jiru."}, {"text_idx": "#000010", "text": "15:17GMT-Mootummaan Ispeen ijoolleen manaa akka bahan hayyame. Ispeen biyyoota Awrooppaa Vayirasichaan akka malee miidhaman keessaa adda duree yoo taatu, tamsa\u2019ina Vayirasicha to\u2019achuuf ji\u2019a tokko dura ummanni manaa akka hin baane uggurtee turte. Biyyattii keessatti hanga guyyaa har\u2019aatti namoota 204,178 Vayirasichaan qabamuu mirkanaahe jidduu 21,282 du\u2019uu ibsame.\n11:40GMT-Turkiyaa fi Israa\u2019el dabalatee Biyyoota Baha jiddu Galeessaa Keessatti tamsa\u2019ini Vayirasichaa haala yaaddessaa taheen dabalaa jiraatuu ibsame. Haaluma kanaan hanga guyyaa har\u2019aatti:\nTurkiyaa keessatti namni qabame 95,591, kan du\u2019e 2,259, kan bayyanate 14,918;\nIraan keessatti namni qabame 84,802, kan du\u2019e 5,297, kan bayyanate 60,965;\nIsraa\u2019el keessatti namni qabame 13,883, kan du\u2019e 181, kan bayyanate 4,353;"}, {"text_idx": "#000013", "text": "10:55GMT-Pakistaan sa\u2019aa 24 dabre keessatti namoota 705 irratti vayirasichi akka argameefi 17 ammoo kan du\u2019an tahuu beeksiste. Biyyattii keessatti kanaan dura lakkoofsi namoota vayirasichaan qabamaniis tahee kan du\u2019aanii guyyaa tokkotti hangana galmaahee hin beeku. Haaluma kanaan lakkoofsi lammiilee biyyattii vayirasichaan qabamanii 9,214 kan gahe yoo tahu, walumaa galatti namoonni 192 ammoo du\u2019anii jiru."}, {"text_idx": "#000014", "text": "08:00GMT-Raashiyaan guyyaa tokkotti Vayirasichi namoota 5,642 irratti argamuu beeksiste. Walumaa galatti lammiilee biyyattii 52,763 vayirasichaan qabamuun mirkanaahe jidduu 456 du\u2019anii jiru."}, {"text_idx": "#000015", "text": "Guutuu Addunyaatti lakkoofsi namoota dhibee Koroonaa Vaayirasiin qabamanii 2,522,438 gahe jira. Kan du\u2019an 174,292 yoo tahu, namoonni dhibee kana irraa fayyaan 663,609 gahe jira."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Itoophiyaatti lakkoofsi namoota Covid-19n qabamanii 114 gahe"}, {"text_idx": "#000017", "text": "Qorannoo sa\u2019aatii 24 darban keessatti namoota 745\u2019f godhameen namoota haaraa sadii irratti argamuu Ministeerri Fayyaa Itoophiyaa beeksise.\nMinistirri Fayyaa Dr. Liyaa Taaddasaa , namoota sadan kan keessaa lama gara biyya alaatti kan hin imallin yoo tahu, tokko Sa\u2019udii Arabiyaa irraa deebiyee adda baafamee kan ture tahuu ibsite."}, {"text_idx": "#000019", "text": "Itoophiyaan haga ammaa namoota 8698 vaayirasichaaf kan qoratte yoo tahu, namoonni 16 Covid-19 irraa bayyanataniiru.\nArdiilee Dhibeen kun keessatti hammate walduraa duubaan"}, {"text_idx": "#000020", "text": "Kan qabame 1,135,733, kan, du\u2019e 107,098, kan bayyanate 332,957 yoo tahu, Ispeen, Xaaliyaan, Faransaayi, Jarman, UK, Raashiyaa fi Beeljiyeem hanga guyyaa har\u2019aatti biyyoota Ardiichaatti lakkoofsi nama qabamee guddaa qabanidha."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Namni qabame 862,230, kan du\u2019e 46,503, kan bayyanate 89,835 yoo tahu, Ameerikaa, Kanaadaa Meksiikoo, Dominican Republic, Panaamaa fi Kubaan walduraa duubaan lakkoobsa namoota dhibee kanaan qabamanii ardichaatti guddaa qabanidha."}, {"text_idx": "#000023", "text": "Namoonni qabaman 86,917, kan du\u2019an 4,095 kan fayyaan immoo 38,336 yoo tahu, Biraaziil, Peeruu,Chiilii, Ikuwaadoor, Kolombiyaa fi Arjeentinaan biyyoota lakkoobsa namoota qabamanii gudda qabanidha."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Namoonni qabaman 24,693, kan du\u2019aan 1,175, kan bayyanatan immoo 6,613 yoo tahu, Masri, Afrikaa Kibbaa, Morokoo,Aljeeriyaa,Kaameruun, Gaanaa fi Jibuutiin biyyoota ardii afriikaatti lakkoobsa namoota COVID-19 qabamanii guddaa qaban tahuu odeeyfannoon ni addeessa."}, {"text_idx": "#000025", "text": "Hanga guyyaa har\u2019aatti biyyoota 210 keessatti lakkoofsi namoota Vayirasii Koroonaatiin qabamuun mirkanaahee 2,308,173 kan gahe yoo tahu, kanneen jidduu namoonni 158,881 du\u2019uu gabaafame. Namoonni 585,838 ammoo dhibee kana irraa bayyanatanii jiru."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Ameerikaa keessatti lakkoofsi namoota Vayirasichaan qabamanii 728,293 dabree jira. Lakkoofsi namoota sababa Vayirasichaa du\u2019an ammoo 38,244 dabre.\nKaanaadaa keessatti ammoo namoota 32,412 Vayirasichaan qabamuun mirkanaahe jidduu 1,346 du\u2019uu gabaafame.\nBiyyoota Ameerikaa Kaabaa Kanneen akka Meeksikoo, Paanaamaa fi Dominican Republic keessattis Vayirasichi haala yaaddessaa taheen tamsa\u2019aa jira."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Ardii Awrooppaa keessatti ammoo walumaa galatti namoonni 1,051,600 Vayirasichaan qabamuun kan mirkanaahe yoo tahu, lakkoofsi namoota sababa Vayirasii kanaa du\u2019aanii ammoo 98,455 gahee jira. Ispeen, Xaaliyaan, Faransaay, Jarman fi UK\u2019n walduraa duubaan biyyoota namoonni heddu Vayirasichi irratti argame tahuun dursaa jiran."}, {"text_idx": "#000029", "text": "Gama biraatiin ammoo biyyoota Awrooppaa sababa Vayirasichaatiin namoonni heddu keessatti du\u2019an yoo walbiratti madaalamu; hanga guyyaa har\u2019aatti Xaaliyaan keessatti namni du\u2019e 23,227, Ispeen keessatti namni du\u2019e 20,043 , Faransaay keessatti namni du\u2019e 18,681, UK keessatti namni du\u2019e 15,464, Beeljiyeen keessatti namni du\u2019e 5,453, Jarman keessatti namni du\u2019e 4,405 tahuu gabaafame. Xaaliyaan, Ispeen, Faransaay fi UK keessatti lakkoofsi namoota sababa Vayirasii kanaatiin du\u2019anii kan mootummaan ibsaa jiru ol tahuu eega gabaafamee booda, mootummoonni biyyoota kanneenii namoota manneen kunuunsa manguddootaa fi manneen jireenyaa keessatti du\u2019an ilaalchisee qorannoo jalqabuu beeksisan."}, {"text_idx": "#000030", "text": "Ardii Eshiyaa keessatti lakkoofsi namoota Vayirasichaan qabamuun mirkanaahe 364,718 kan gahe yoo tahu, kanneen jidduu namoonni 14,207 du\u2019anii jiru. Mootummaan Chaayinaa guyyaa kaleessaa daataa lakkoofsa namoota du\u2019anii kan sirreesse yoo tahu, akkuma weerarri kun ka\u2019een namoonni 1,290 magaalaa Wuhan keessatti sababa vayirasii koroonaa kan du\u2019an tahus osoo hin galmaayin hafanii turan jechuun ibse. Haaluma kanaan hanga guyyaa har\u2019aatti lakkoofsi lammiilee Chaayinaaa sababa Vayirasichaatiin du\u2019uun ibsame 4,632 gahee jira.\nBiyyoonni Eeshiyaa kanneen biroo Vayirasicchii namoota heddu irratti argame jidduu: Iiraan, Turkiyaa, Israa\u2019el, Kooriyaa Kibbaa fi Indiyaa yoo tahan, biyyoota kanneen jidduu Chaayinaa fi Kooriyaan Kibbaa tamsa\u2019ina Vayirasichaa haala gaariin to\u2019ataa jiran.\nHaata\u2019u malee Iiraan, Turkiyaa, Israa\u2019el fi Indiyaa keessatti Vayirasichi ammas haala yaaddeessaa taheen tamsa\u2019aa jira.\nHaaluma walfakkaatuun Jaappaan, Paakistaan, Maleezhiyaa, Filiipiins, Sa\u2019uudii, Indoneezhiyaa fi Emreets keessattis lakkoofsi namoota Vayirasichaan qabamanii guyyuma guyyaan dabalaa jira."}, {"text_idx": "#000032", "text": "Awstiraaliyaa fi Niwziilaand dabalatee biyyoota Oceania keessattis Vayirasichi namoota 8,084 irratti kan argame yoo tahu, hanga ammaatti namoonni 80 du\u2019uu gabaafame. Namoota Vayirasichaan qabaman jidduu 6,565 lammiilee Awstiraaliyaa yoo tahan, 1,422 ammoo lammiilee Niwziilaand."}, {"text_idx": "#000033", "text": "Guutuu Addunyaa keessatti lakkoofsi namoota Vayirasii Koroonaatiin qabamanii 2,120,000 dabree jira. Lakoofsi namoota sababa Vayirasichaa du\u2019anii 142,000 kan dabre yoo tahu, namoonni 535,455 ammoo dhibee kanarraa bayyanatanii jiru."}, {"text_idx": "#000034", "text": "Ameerikaa keessatti hanga guyyaa har\u2019aatti namoota 653,125 Vayirasichaan qabamuu mirkanaahe jidduu 33,405 du\u2019anii jiru.\nGuutuu Awrooppaa keessattis lakkoofsi namoota Vayirasii koroonaatiin qabamanii Miiliyoona tokkotti dhihaatee jira. WHO\u2019n akka jedhetti Ardii Awrooppaa keessatti guyyoota kurnan dabran keessa lakkoofsi namoota Vayirasichaan qabamanii dachaan dabale."}, {"text_idx": "#000035", "text": "Ardii Afrikaa keessatti ammoo lakkoofsi namoota Vayirasii koroonaatiin qabamnii 18,436 gahe. Lakkoofsi namoota du\u2019anii ammoo 931 gahuu gabaafame. Biyyoota Baha Afrikaa keessatti Vayirasichi saffisaan kan babal\u2019ataa jiru yoo tahu, Jibuutiin sa\u2019aa 24 dabre keessatti vayirasichi 156 irratti argamuu ibsite. Haaluma kanaan biyyattii keessatti walumaagalatti namni 591 dhibee kanaan qabamuu mirkanaahee jira. Haaluma walfakkaatuun Keniyaan lakkoofsi namoota Vayirasiin koroonaa irratti argamee 234, Ityoophiyaan 92, Somaaliyaan namoonni 80 vayirasichaan qabamuu gabaasan."}, {"text_idx": "#000036", "text": "16:24GMT-Mootummaan Briteen uggurri sochii ummataa irra kaahame dabalataan torbee sadi akka turu murteesse. Biyyattii keessatti lakkoofsi namoota Vayirasichaan qabamanii 103,093 kan dabre yoo tahu, namoonni 13,729 du\u2019anii jiru.\n16:19GMT-Xaaliyaan lakkoofsi namoota haarayatti Vayirasiin irratti argamee kan guyyoota dabree caalaa dabaluu beeksiste. Sa\u2019aa 24 dabre keessa Vayirasichi namoota 3,786 irratti kan argame yoo tahu, walumaagalatti lakkoofsi lammiilee biyyattii Vayirasii koroonaatiin qabamuun mirkanaahee 168,941 gahee jira. Xaaliyaan keessatti hanga ammaa nama 22,170 sababa vayirasichaa lubbuu dhabe."}, {"text_idx": "#000039", "text": "08:00GMT-Raashiyaan guyyaa tokkotti Vayirasichi namoota 3,448 irratti argamuu beeksiste. Walumaa galatti lakkoofsi lammiilee biyyattii vayirasichaan qabamanii 28,000tti dhihaatee jira."}, {"text_idx": "#000040", "text": "Guutuu Addunyaa keessatti lakkoofsi namoota Vayirasii Koroonaatiin qabamanii (1,980,856) miiliyoona lamatti dhihaatee jira. Lakoofsi namoota sababa Vayirasichaa du\u2019anii 124,000 kan dabre yoo tahu, namoonni 464,436 ammoo dhibee kanarraa bayyanatanii jiru."}, {"text_idx": "#000041", "text": "Ameerikaa keessatti hanga guyyaa har\u2019aatti namoota 603,059 Vayirasichaan qabamuu mirkanaahe jidduu 25,143 du\u2019anii jiru. Bulchiinsi Traamp Diinagdee kufaa jiru baraaruuf uggurri sochii ummataa irra kaahame May 1/2020 ni kaafama jedhaa jira. Haata\u2019utii ogeeyyonni fayyaa biyyattii jarjaraan sochii diinagdee jalqabsiisuun balaa qaba jechuun akeekkachiisaa jiran."}, {"text_idx": "#000042", "text": "Ardii Afrikaa keessatti lakkoofsi namoota Vayirasii koroonaatiin qabamnii 16,736 gahe. Lakkoofsi namoota du\u2019anii ammoo 871 gahuu gabaafame. Biyyoota Baha Afrikaa keessatti Vayirasichi saffisaan kan babal\u2019ataa jiru yoo tahu, Jibuutiin namni 363, Keniyaan namni 216, Ityoophiyaan namni 82 vayirasichaan qabamuu gabaasan."}, {"text_idx": "#000043", "text": "17:00GMT-Ugaandaan weerara Vayirasii koroonaa to\u2019achuuf uggura sochii ummataa irra torbaan lamaaf keettee ture, ammas torbaan sadi itti dabaluun hanga May 5/2020 tti dheeressuu beeksiste.\nMootummaan biyyattii uggurri sochii ummataa irra kaahame tamsa\u2019ina vayirasichaa to\u2019achuu irratti bu\u2019aa guddaa akka fide ibsaa jira.\n16:15GMT-Xaaliyaan sa\u2019aa 24 dabre keessa namoonni 2,972 haarayatti Vayirasichaan qabamuu gabaaste. Kunis ji\u2019a tokko keessatti lakkoofsi namoota guyyaa tokkotti biyyattii keessatti vayirasiiin koroonaa irratti argame isa xiqqaa tahuu ibsame. Haata\u2019uutii lakkoofsi namoota sa\u2019aa 24 dabre du\u2019anii 602 akka taheefi, kunis kan guyyaa dheengaddaa caalaa dabalee jira. Biyyattii keessatti lakkofsi namoota du\u2019anii 21,067 gahe."}, {"text_idx": "#000044", "text": "15:45GMT-Mootummaan Turkiyaa lakkoofsi namoota Vayirasii koroonaatiin qabamanii 61,049 akka gaheefi, namoonni 1,296 ammoo sababa Vayirasichaa du\u2019uu beeksise."}, {"text_idx": "#000046", "text": "09:50GMT-Ispeen keessatti lakkoofsi namoota Sababa Vayirasii koroonaatiin du\u2019an 18,056 gahe.\n09:30GMT-Raashiyaan sa\u2019aa 24 dabre keessa namoota 2,774 vayirasichaan qabaman galmeessuu beeksiste. Biyyattii keessatti hanga ammaatti namoota 21,102 Vayirasichaan qabaman jidduu 170 du\u2019uu gabaafame."}, {"text_idx": "#000047", "text": "Hanga guyyaa har\u2019aatti biyyoota 210 keessatti lakkoofsi namoota Vayirasii Koroonaatiin qabamuun mirkanaahee 1,837,937 kan gahe yoo tahu, kanneen jidduu namoonni 113,312 du\u2019uu gabaafame. Namoonni 421,646 ammoo dhibee kana irraa bayyanatanii jiru."}, {"text_idx": "#000048", "text": "Gama biraatiin ammoo biyyoota Awrooppaa sababa Vayirasichaatiin namoonni heddu keessatti du\u2019an yoo walbiratti madaalamu; hanga guyyaa har\u2019aatti Xaaliyaan keessatti namni du\u2019e 19,899, Ispeen keessatti namni du\u2019e 16,972 , Faransaay keessatti namni du\u2019e 14,393, UK keessatti namni du\u2019e 10,612 , Beeljiyeen keessatti namni du\u2019e 3,600, Jarman keessatti namni du\u2019e 2,945 tahuu gabaafame."}, {"text_idx": "#000050", "text": "Odeeyfannoon guyyaa har\u2019aa weerara Vayirasii Koroonaatiin walqabatu keessaa ijoon ammoo kanneen armaan gadiiti.\n19:00GMT-Ministeerri dhimmoota Biyya Keessaa Turkiyaa Suleeymaan Soyluu tamsa\u2019ina Vayirasii koroonaa ittisuuf qajeelfama bahe seeraan hin raawwachiifne, komiin jedhu eega irratti ka\u2019ee booda, har\u2019a angoo gadi lakkisuu beeksise."}, {"text_idx": "#000051", "text": "18:00GMT-Somaaliyaa kutaa Hershaballee jedhamtu keessatti ministeerri Haqaa Vayirasii koroonaatiin qabamee du\u2019uu gabaafame."}, {"text_idx": "#000052", "text": "16:00GMT-Siri Lankaan reefka namoota sababa VayirasiiKoroonaa du\u2019anii gubuu (Cremation) raawwachuu dirqama goote."}, {"text_idx": "#000054", "text": "01:36GMT-Chaayinaan guyyaa har\u2019aa namoota 99 Vayirisichi irratti argame jidduu 97 biyya biroo irraa kan seenan tahuu gabaaste."}, {"text_idx": "#000055", "text": "Guutuu Addunyaa keessatti lakkoofsi namoota Vayirasii Koroonaatiin qabamanii 1,677,190 gahe. Lakkoofsi namoota sababa Vayirasichaa du\u2019anii ammoo 101,559 kan dabre yoo tahu, namoonni 372,403 dhibee kana irraa bayyanatanii jiru.\nXaaliyaan keessatti lakkoofsi namoota sababa Vayirasichaa du\u2019anii 18,849 gahe. Ameerikaa keessatti ammoo lakkoofsi nama Vayirasichaan qabamee 500,000 tti kan dhihaate yoo tahu, namoonni 18,000 ol ammoo du\u2019anii jiru."}, {"text_idx": "#000056", "text": "Ministeerri Fayyaa Ityoophiyaa ibsa galgala har\u2019aa baaseen, dubartiin umrii 65 jiraattuu magaalaa Dukam taate, tan April 6, 2020 Vayirasii Koroonaatiin qabamuun isii ibsamee ture, guyyaa hardhaa du\u2019uu beeksise. Haaluma kanaan biyyattii keessatti lakkoofsi namoota sababa Vayirasichaa du\u2019anii 3 gahuu ibsame."}, {"text_idx": "#000057", "text": "Gama biraatiin ammoo Ministeerri Fayyaa ibsa hara waaree booda baaseen, sa\u2019aatii 24 dabre keessatti qorannoo laabraatoorii namoota 442 irratti geggeesseen, namoonni 9 vayirasichaan qabamuu kan mirkanaahe tahuu beeksise. Namoota saglan jidduu torba lammiilee Ityoophiyaa, tokko lammii Indiyaa, tokko ammoo lammii Eertiraa tahuu gabaafame."}, {"text_idx": "#000058", "text": "Namoota kanneen jidduu 5 Dubaay irraa kan dhufan yoo tahu, namni lama Turkiyaa irra, tokko Ameerikaa irraa, tokko ammoo Briteen irraa gara Ityoophiyaa kan dhufan tahuu ibsame. Haaluma kanaan biyyattii keessatti lakkoofsi namoota Vayirasiii Koroonaatiin qabamuun mirkanaahe 65 gahee jira."}, {"text_idx": "#000059", "text": "Weerara dhibee vayirasii koroonaa addunyaa keessatti hammaataa dhufe ilaalchisee odeeyfannoon ijoon guyyaa hardhaa kanneen armaan gadiiti."}, {"text_idx": "#000060", "text": "17:55 GMT \u201c\u201cMuummichi ministeera Xaaliyaan uggurri sochii ummataa irra kaahame hanga May 3/2020 tti kan turu tahuu beeksise."}, {"text_idx": "#000061", "text": "17:39GMT-Faransaay lakkoofsi lammiilee biyyatti sababa Vayirasii koroonaa du\u2019anii 13,197 gahuu beeksiste. Sa\u2019a 24 dabre keessatti qofa namoonni 987 du\u2019uu ibsame.\n17:02GMT-Mootummaa Turkiyaa lakkoofsi namoota Vayirasichaan qabamanii 47,029 akka gaheefi lakkoofsi namoota sababa vayirasiikanaa du\u2019anii ammoo 1009 gahuu beeksise. Biyyatti keessatti sa\u2019a 24 dabre keessatti qofa namoota 4,747 irratti vayirasichi argamuu ibsame."}, {"text_idx": "#000062", "text": "16:23GMT-Ministeerri Fayyaa UK, lakkoofsi namoota sababa vayirasii koroonaatin du\u2019anii 8,958 gahuu ibse. Muummichi ministeera biyyattii Boris Johnson ammoo bayyanatee kutaa dhukkubsattoonni itti jabaate keessatti waldhaanamanii bahuun, gara kutaa waldhaansa waliigalaatti dabruu ibsame."}, {"text_idx": "#000063", "text": "13:51GMT-Xaaliyaan keessatti lakkoofsi Doktoroota sababa Vayirasii koroonaa du\u2019anii 100 gahuu ibsame. Doktorri 100ffaan guyyaa hardhaa duute dubartii Suuriyaa keessatti dhlatte tahuu gabaafame.\n12:30GMT-Jaappaan keessatti lakkoofsi namoota vayirasiin koroonaa irratti argame 6,000 dabre. Jaappaan biyyoota baha Ashiyaa keessatti weerara Vayirasichaa ciminaan too\u2019atan keessaa adda duree turte. Haata\u2019u malee dhiheenya kana vayirasichi biyyattii keessatti haala yaaddeessaa taheen tamsa\u2019uu hordofuun, mootummaan labsii yeroo muddamaa baasuu gabaafame."}, {"text_idx": "#000064", "text": "12:25GMT-Kooriyaan Kibbaa namoota 91 kanaan dura dhibee vayirasii koroonaa irraa bayyanatan irratti Vayirasichi deebi\u2019ee argamuu beeksiste. Ogeeyyonni fayyaa biyyatti namoonni kunniin lammata haarayatti Vayirasichaan qabaman moo, duruma hambaan Vayirasichaa qaama keessaa hin qulqullaayin gaafii jedhuuf ammatti deebisaa tokkollee kan hin qabaanne tahuu himan."}, {"text_idx": "#000065", "text": "10:55GMT-Dhaabbanni Fayyaa Addunyaa weerarri Vayirasii koroonaa biyyoota Afrikaa muuraasa keessatti torbaan muraasa keessatti sadarkaa hamaa keessa ni gaha jechuun akeekkachiise. Haaluma kanaan biyyoonni ardii Afrikaa hatattamaan qorannoo geggeessuun namoota vayirasichaan qabaman akka adda baasan WHO\u2019n gorse. Guutuu Afrikaa keessatti yeroo ammaa lakkoofsi namoota Vayirasichaan qabamanii 11,000 kan dabre yoo tahuu, yoo xiqqaate namoonni 600 sababa vayirasichaa du\u2019anii jiru."}, {"text_idx": "#000069", "text": "Daandiin Qilleensa Itoophiyaa keessummeessitoonni dhaabbatichaa sadii vaayirasii koroonaatiin qabamuu isaanii ibse.\nKeeniyaan ammoo sa\u2019aatii 24 dabran keessatti namoota 696 qorattee, namoota 14 irratti Vayirasiin Koroonaa argamuu beeksiste. Biyyattii keessatti lakkoofsi namoota Vayirasichaan qabamuun mirkanaahe 172 gahe.\nGuutuu Addunyaa keessatti lakkoofsi namoota Vayirasii koroonaatiin qabamanii miiliyoona tokkoo fi Kuma Dhibba Afur dabree jira. Lakkoofsi namoota du\u2019anii ammoo 81,100 kan dabre yoo tahu, namoonni 300,700 ol ammoo Vayirasicha irraa bayyanatanii jiru."}, {"text_idx": "#000070", "text": "Chaayinaan eega weerarri Vayirasii koroonaa biyyattii keessatti ka\u2019uu labsitee asitti yeroo jalqabatiif guyyaa har\u2019aa namni Vayirasichaan du\u2019e biyyattii keessatti kan hin jirre tahuu gabaaste.\nWeerara Vayirasii Koroonaatiin wal qabatee odeeyfannoon ijoon April 7, 2020 kanneen armaan gadiiti.\n16:20GMT-Ministeerri Haajaa Alaa UK, Muummicha Ministeera Biyyatti Boris Johnson maashina hafuura baafachuuf nama gargaaru osoo itti hin godhamin, kutaa dhukkubsattoota itti jabaatee keessatti waldhaansi cimaan godhamaafii jira jedhe."}, {"text_idx": "#000071", "text": "15:50GMT-Kaanaadaan lakkoofsi namoota Vayirasii Koroonaatiin qabamanii 17,063 akka gaheefi, namoonni 345 ammoo du\u2019uu beeksiste. Mootummaan biyyattii Ameerikaan gonfoo Fuulaa (Mask) seeran ala nurraa qabatte jechuun yakkee ture. Mootummaan Ameerikaa gama isaatiin meeshaalee waldhaansaa hedduu barbaachisaa tahan kamiyyuu hanga nurraa hafuun mirkanaayutti gara biyya biroo hin erginu jedhe."}, {"text_idx": "#000072", "text": "15:45GMT-Kutaa New York keessatti guyyaa tokkotti namoonni 731 du\u2019uu gabaafame.\n10:05GMT-Biyyoonni Addunyaa Weerara Vayirasii Koroonaa to\u2019achuuf tarkaanfiiwwan fudhatan jarjaraan akka hin kaasne akeekkachiise.\n09:40GMT-Ispeen keessatti lakkoofsi namoota sababa Vayirasichaa du\u2019an guyyoota shanan dabran kan hirdhataa dhufe tahus, har\u2019a ammoo dabaluu beeksiste. Haaluma kanaan sa\u2019aatii 24 dabre keessatti namoonni 743 du\u2019uu ibsame.\n08:46GT-Jaappaan weerara Vayirasii Koroonaa biyyattii keessatti babal\u2019ataa dhufe to\u2019achuuf labsii yeroo muddamaa baaste."}, {"text_idx": "#000073", "text": "Guutuu Addunyaa keessatti hanga guyyaa har\u2019aatti lakkoofsi namoota Vayirasii Koroonaatiin qabaman 1,252,981 dabre. Lakkoofsi namoota Du\u2019aniitis 68,150 kan dabre yoo tahu, lakkoofsi namoota bayyanatanii ammoo 257,139 gahee jira."}, {"text_idx": "#000074", "text": "Vayirasichi biyyoota Ameerikaa Kaabaa fi Awrooppaa keessatti lubbuu namoota kumaatamaan alakkaahamanii galaafataa jira. Ardilee biroo keessattis haala yaaddessaa taheen tamsa\u2019aa jira."}, {"text_idx": "#000076", "text": "Biyyoota Awrooppaa keessaa ammoo Ispeen, Xaaliyaan, Jarman fi Faransaay wal duraa duubaan biyyoota namoonni heddu keessatti Vayirasichaan qabaman tahanii jiru.\nIspeen: Namni Qabame 130,759, kan Du\u2019e 12,418, Kan bayyanate 38,080 qofa. Ispeen guutuu addunyaa keessatti ammas Xaaliyaanitti aanuun lakkoofsa namoota sababa Vayirasichaa du\u2019aniitiin lammaffaa irra jirti. Biyyatti keessatti guyyoota sadan dabran lakkoofsi namoota haarayattii Vaayirasichaan qabamanii hanga tokko hir\u2019ataa jiraachuu ibsame."}, {"text_idx": "#000078", "text": "Biyyoonni Awrooppaa kanneen biroo haala yaaddeessaa ta\u2019een Vayirasichi keessatti hammaataa jiru ammoo UK fi Turkiya. Mootummaan UK akka jedhutti lammiileen biyyatti qajeelfama vayirasicha ittisuu bahe hordofaa hin jiran."}, {"text_idx": "#000083", "text": "Ityoophiyaa keessatti hanga Alhada har\u2019aatti lakkoofsi namoota Vayirasichi irratti argamee 43 gahuu ibsame. Dubartiin takka ammoo sababa Vayirasichaa du\u2019uu Inistityutiin Fayyaa Hawaasa Ityoophiyaa har\u2019a waaree booda beeksise. Galgala kana ammoo namni lammataa du\u2019uu ibsame."}, {"text_idx": "#000084", "text": "Guutuu Addunyaa keessatti lakkoofsi namoota Vayirasii Koroonaatiin qabamanii 1,192,619 gahe. Lakkoofsi namoota sababa Vayirasichaa du\u2019anii ammoo 64,228 kan dabre yoo tahu, namoonni 246,063 dhibee kana irraa bayyanatanii jiru.\nGuyyaa har\u2019aa April 4,2020 Itoophiyaatti qorannoo sa\u2019aatii 24 darban keessatti namoota 89 irratti gaggeefameen namoonni sadii dabalataan koronaavaayirasiin qabamunsaanii mirkanaa\u2019e\nNamoota har\u2019a qabanmuunsaanii mirkanaa\u2019e dabalate lakkoofsi namoota Itoophiyaa keessatti koronaavaayirasiin qabamanii 38 gahuu Ministeerri Fayyaa biyyatti beeksiiste."}, {"text_idx": "#000086", "text": "Tamsa\u2019ini Vayirasii Koroonaa yeroo ammaa Ameerikaa Kaabaa fi Awrooppaa keessatti too\u2019annaan ala bahuun, guyyaa guyyaan lubbuu namoota kumaatamaan lakkaahamanii galaafataa jira.\nBiyyoonni lakkoobsa namoota qabamanii fi du\u2019anii guddaa qabatuun hanga April 4,2020 sadarkaa 1-10 irratti argaman"}, {"text_idx": "#000089", "text": "Guutuu Addunyaa keessatti lakkoofsi namoota Vayirasii Koroonaatiin qabamanii 1,080,376 gahe. Lakkoofsi namoota sababa Vayirasichaa du\u2019anii ammoo 58,110 kan dabre yoo tahu, namoonni 227,668 dhibee kana irraa bayyanatanii jiru."}, {"text_idx": "#000090", "text": "Tamsa\u2019ini Vayirasii Koroonaa yeroo ammaa Ameerikaa Kaabaa fi Awrooppaa keessatti too\u2019annaan ala bahuun, guyyaa guyyaan lubbuu namoota kumaatamaan lakkaahamanii galaafataa jira. Ameerikaan kaleessa qofa guyyaa tokkotti namni 1,200 du\u2019uu beeksiste. Ispeen ammoo sa\u2019aa 24 keessatti lubbuun nama 932 dabruu gabaaste."}, {"text_idx": "#000091", "text": "Chaayinaa kanaan dura weerara Vayirasichaa to\u2019achuu kan ibsaa turte yoo tahu, Kutaa Henan jedhamu keessatti Vayirasichi haarayatti namoota irratti mul\u2019atuu isaatiin walqabatee, weerarri dhibee COVID-19 haarayatti ka\u2019a soda jedhu kan qabdu tahuu beeksiste. Haaluma kanaan magaalaa takka guutumaan guututti cufuun namoota Vayirasichaan qabaman addaa baasuu kan jalqabde tahuu gabaafame."}, {"text_idx": "#000092", "text": "Dhaabbanni Mootummoota Gamtoomanii ammoo balaan hamaa addunyaa muudate kun reefuu jalqabaa jira waan taheef, guutuu addunyaa keessatti lolli geggeeffamaa jiru akka dhaabbatu waamicha dabarse. Keessaumattu biyyoota akka Suuriyaa, Liibiyaa fi Yaman keessatti lolli geggeeffamaa jiru hatattamaan yoo kan hin dhaabbanne tahe, werarri Vayirasii Koroonaa ummata miiliyonaan lakkaahamu galaafata jechuun akeekkachiise."}, {"text_idx": "#000093", "text": "Odeeyfannoon ijoon kanneen biroo weerara Vayirasii Koroonaatiin walqabatu kan April 3, 2020 kanneen armaan gadiiti."}, {"text_idx": "#000094", "text": "17:24GMT-Afrikaan Kibbaa tamsa\u2019ina Vayirasichaa too\u2019achuuf sochii ummataa eega uggurtee torbee tokko keessatti, namoota 50,000 irratti qorannaa geggeessiteen walumaa galatti namoota 1,462 Vayirasichaan qabaman adda baasuu beeksiste."}, {"text_idx": "#000096", "text": "13:35GMT-Israa\u2019el magaalaa Bnei Brak jedhamtu tan Yahuudonni baay\u2019inaan keessa jiraatan guututti cufte. Magaalaan tun Telavivitti kan dhihaattu yoo tahu, Vayirasiin koroonaa haala hamaan keessatti faca\u2019aa jiraatuu gabaafame. Isra\u2019eel walumaa galatti lakkoofsi namoota Vayirasichaan qabamanii 7,030 gahuu beeksiste."}, {"text_idx": "#000097", "text": "11:49GMT-UK magaalaa London keessatti Hospitaalli namoota Vayirasii Koroonaatiin qabaman keessatti waldhaanuuf ijaarame hujii jalqabe. Hospitaalichi siree kuma 4 kan qabu yoo tahu, gamoon hospitaalichaa galma Konfiransii ture. Biyyattii keessatti hanga guyyaa har\u2019aatti namoota 38,160 Vayirasii koroonaatiin qabaman jidduu 3,605 du\u2019uu ibsame."}, {"text_idx": "#000099", "text": "Mootummaan Siri Lankaa reeffa namoota muslimaa lama kanneen sababa dhibee Vayirasii Kooroonaatiin du\u2019an, sirna awwaalcha Islaamaa dhoorkee gubuu (cremation) raawwachuu isaa hordofuun, dhaabbileen mirga namoomaa fi muslimoonni biyyatti gochi kun mirga amantaa kan cabse jechuun dallansuu isaanii ibsataa jiran."}, {"text_idx": "#000101", "text": "Ministeerri Fayyaa biyyattii Kiibxata dabre ibsa baaseen, \u201ctamsa\u2019ina Vayirasichaa to\u2019achuuf jecha, reefa namoota du\u2019anii hunda mootummaan haala addaatiin waan gubuuf, sirni awwaalchaa aadaa Islaamaa addatti kanaan dura geggeeffamaa tures hafee jira\u201djedhe."}, {"text_idx": "#000102", "text": "Dhaabbilee mirga namoomaa kanneen akka Amnesty International dabalatee hoggantoonni hawaasa muslimaa biyyattii gama isaaniitiin, qajeelfamni dhaabbata fayyaa addunyaa reeffi namoota sababa Vayirasii koroonaatiin du\u2019anii of eeggannoon akka awwaalamu kan hayyamu tahuu ibsuun, mootummaan fedhii hawaasaatiin ala reeffa namoota du\u2019anii dirqiin akka hin gubne gaafatan."}, {"text_idx": "#000103", "text": "Guutuu Addunyaa keessatti lakkoofsi namoota Vayirasii Koroonaatiin qabamanii miiliyoona tokkotti dhihaatee jira. Haaluma walfakkaatuun lakkoofsi namoota sababa Vayirasichaa lubbuu dhaban 49, 200 dabree jira.\nAmeerikaa keessatti weerarri Vayirasichaa guyyuma guyyaan hammaataa jira. Hanga guyyaa har\u2019aatti lammiilee biyyattii 228,408 jidduu 5366 du\u2019uu gabaafame. Xaaliyaan fi Ispeen keessattis lakkoofsi namoota du\u2019anii ammas dabalaa jira.\nWeerara dhibee Vayirasii Koroonaatiin wal qabatee odeeyfannoo ijoon April 2, 2020 kanneen armaan gadiiti."}, {"text_idx": "#000104", "text": "17:05GMT-Lakkofsi lammiilee Turkiyaa Vayirasii Koroonaatiin qabamanii 18,135 gahee jira. Namoonni 356 ammoo sababa Vayirasichaatiin du\u2019anii jiru."}, {"text_idx": "#000106", "text": "15:22GMT-Kaanaadaan lakkoofsi lammiilee biyyatti Vayirasichi irratti argame 10,132 akkasumas lakkoofsi namoota sababa Vayirasii kanaa du\u2019an ammoo 127 gahuu beeksiste."}, {"text_idx": "#000107", "text": "13:30GMT-Mootummaan UK hanga guyyaa har\u2019aatti lammiilee biyyattii Vayirasiin Koroonaa irratti argame 33,718 jidduu 2,921 du\u2019uu beeksise."}, {"text_idx": "#000110", "text": "10:00GMT-Iiraan lammiilee biyyattii 50,468 Vayirasichaan qabaman jidduu 3160 du\u2019uu beeksiste."}, {"text_idx": "#000111", "text": "09:45GMT-Ispeen keessatti lakkoofsi namoota sababa Vayirasii koroonaa du\u2019anii 10,003 gahuu beeksiste. Walumaagalatti lakkoofsi lammiilee biyyatti Vayirasichaan qabamanii 110,238 dabre.\n06:45GMT-Griik keessatti baqattoonni 20 Kaampii Ritsona jedhamu keessa jiraatan Vayirasiii koroonaatiin qabamuun eega mirkanaahee booda, mootummaan biyyattii baqattoonni kampicha keessa jiraatan guyyaa 14 iddoo jireenya isaanii irraa gara birootti akka hin sochoone ajaje."}, {"text_idx": "#000112", "text": "Guutuu Addunyaa keessatti lakkoofsi Namoota Vayirasii Koroonaatiin qabamanii 800,000 dabree jira. Lakkoofsi Namoota sababa Vayirasichaa du\u2019anii 39,000 kan dabre yoo tahu, namoonni bayyanatan ammoo 174,359 gahanii jiru."}, {"text_idx": "#000114", "text": "13:15GMT- Doktorri torbee dabre dhimma COVID-19 ilaalchisee Prezdaantii Raashiyaa Vilaadmiir Puutiin waliin Hospitaala Magaalaa Moskoo keessatti daaw\u2019annaa hojii irra ture Vayirasichaan qabamuu gabaafame. Raashiyaa keessatti hanga Wixata har\u2019aatti namoota 2,337 Vayirasichaan qabamn jidduu 17 du\u2019anii jiru.\n11:40GMT-Mootummaan Jaappaan tamsa\u2019ini Vayirasii Koroonaa biyyattii keessatti hammataa dhufuun to\u2019annaan ala bahaa jiraatuu labse. Muummichi ministeera biyyattii Shinzo Abe fi Itti aanaan isaa Vayirasichaaf akka hin saaxilamneef jecha kana booda wal gahii kaabinee irratti qaamaan kan hin hirmaanne tahuu dubbii himaan mootummaa biyyattii beeksise.\nJaappaan keessatti hanga Wixata har\u2019aatti namoota 1,953 Vayirasichaan qabamn jidduu 56 du\u2019anii jiru."}, {"text_idx": "#000115", "text": "10:45GMT-Ministeerri Fayyaa Indoneezhiyaa lakkoofsi namoota Vayirasii Koroonaatiin qabamanii 1,528 dabruu beeksise. Lakkoofsi namoota du\u2019anii ammoo 136 gahe."}, {"text_idx": "#000116", "text": "10:30GMT-10: Ispeen sa\u2019aatii 24 dabran keessa qofa nama 849 irratti Vayirasichi argamuu beeksiste. Haaluma kanaan biyyattii keessatti lakkoofsi namoota Vayirasii Koroonaatiin qabamanii 94,417 gahuu ibsame. Lakkoofsi namoota du\u2019anii ammoo 8,189 gahe."}, {"text_idx": "#000117", "text": "10:00GMT-10:45GMT-Ministeerri Fayyaa Iraan lakkoofsi namoota sababa Vayirasii Koroonaatiin du\u2019anii 2,898 gahuu beeksise. Lakkoofsi lammiilee biyyattii Vayirasichaan qabamanii 44,605 kan dabre yoo tahuu, sa\u2019aatii 24 dabran keessa qofa Vayirasichi nama 3,111 irratti argamuu. Mootummaan Iiraan guyyaa kaleessaa ibsa baaseen, lammiileen biyyatti qajeelfama tamsa\u2019ina Vayirasichaa too\u2019achuuf bahe hordofaa kan hin jirre tahuu ibsuun, biyyattii keessatti weerarri marsaa lammaffaa kan ammaa irra hamaa ta\u2019e ka\u2019uu mala jechuun akeekkachiise."}, {"text_idx": "#000121", "text": "Guutuu Addunyaatti lakkoofsi namoota dhibee kanaan qabamanii 645,054, kan du\u2019aanii 29,941 yoo tahu, kan bayyanatanii immoo 139,545."}, {"text_idx": "#000123", "text": "Itoophiyaatti namoota dhibee kanaan qabaman 16 keessaa namni tokko guutummaa guututti bayyanachuu Ministeerri Fayyaa beeksise. Ministirri Fayyaa Dr Liyaa Taaddasaa walumaagalattis namoota vaayirasichaan qabaman 16 keessaa 13 ammallee bakka tursiifaman keessaa akka jiran himte."}, {"text_idx": "#000125", "text": "Ministeerri Fayyaa biyyatti Mutaahi Kaagiween namoonni torba dabalataa vaayirasiin irratti argamu mirkanaa\u2019uu ibse.\nWalumaagalattis biyyattii keessatti lakkoofsi namoota dhukkuba kanaan qabamanii 38 gaheera.\nKeeniyatti hanga ammatti dhukkuba kana irraa namni tokko yeroo bayyanatu tokko immoo du\u2019uun isaa ni yaadatama.\nMarch 28,2020 Ameerikaatti guyyaa har\u2019aa qofa namoonni 206 du\u2019aanii jiru. lakkoofsi namoota dhibee kanaan qabamanii walumaagalatti 113,552, kan du\u2019aanii walumaagalatti 1,906 , Kan bayyanatan 3,224 yoo tahu, Biyyoota Addunyaa keessaa Ameerikaan lakkoobsa namoota dhibee kanaan qabamanii guddaa galmeessuun sadarkaa jalqabaa irratti argamti."}, {"text_idx": "#000126", "text": "March 28 guyyaa Har\u2019aa namoonni 889 dhibee Kanaan kan du\u2019aan yoo tahu, walumaagalatti biyyattiitti lakkoofsi namoota du\u2019aanii 10,023 gahe jira, Akkasumas Namoonni 92,472 qabamanii jiru, namoonni 12,384 immoo bayyanatanii jiru.\nXaaliyaan lakkoofsa namoota du\u2019aanii guddaa galmeessuun sadarkaa jalqabaa, akkasumas lakkoobsa namoota dhibee kanaan qabamanii Ameerikaatti aanuun biyyoota Addunyaa keessaa lakkoobsa guddaa qabatuun sadarkaa lammaffaa irratti argamti."}, {"text_idx": "#000127", "text": "March 28,2020 guyyaa Har\u2019aa lakkoofsi Namoota Chaayinaa keessatti dhibee Koroonaa Vaayirasiin du\u2019aanii 3 qofa, Walumaagalatti biyyattiitti namoonni 3,293 du\u2019aanii jiru, namoonni 74,971 bayyanatanii jiru."}, {"text_idx": "#000128", "text": "Chaayinaatti lakkoofsi namoota dhibee kanaan qabamanii 81,394 qabatuun sadarkaa sadaffaa irratti argamti."}, {"text_idx": "#000129", "text": "March 28,2020 guyyaa Har\u2019aa qofa Ispeeniitti namoonni 674 du\u2019aanii jiru, Walumaagalatti lakkoofsi namoota du\u2019aanii 5,812 yoo tahu, namoonni qabaman immoo 72,248, akkasumas kan bayyanatanii immoo 12,285."}, {"text_idx": "#000130", "text": "Dhibeen kun haga ammatti biyyoota addunyaa 170 keessatti argamu odeeyfannoon ni addeessa."}, {"text_idx": "#000131", "text": "Naannoo Oromiyaa magaalaa Adaamaatti namni vaayrasii koroonaatiin qabame tokko argamuu ibsame"}, {"text_idx": "#000136", "text": "3.Dubartii lammii Ityoophiyaa umrii wagaa 24 tan namoota kanaan dura vayirasichaan qabaman waliin tuttuqaa kan qabdu."}, {"text_idx": "#000139", "text": "Guutuu Addunyaa keessatti lakkofsi namoota Vayirasii koroonaatiin qabamanii 552,943, lakoofsi namoota du\u2019anii ammoo 25,045 dabree jira. Namni 128,706 ammoo bayyanatanii jiru."}, {"text_idx": "#000142", "text": "13:25GMT-Neezarlaand guyyaa takkotti namoota 1,172 irratti Vayirasichi argamuu beeksiste. Lakkofsi lammiilee biyyattii vayirasichi irratti argamee 8603 gahee jira."}, {"text_idx": "#000143", "text": "13:15GMT-Turkiyaan kutaa biyyattii Galaana Gurraacha (Black Sea) jedhamu keessatti tamsa\u2019ina Vayirasii koroonaa to\u2019achuuf magaalaa takkaa fi gandoota baadiyyaa 4 guutumaan guututti cufuuf tahuu beeksiste. Biyyattii keessatti namoota Vayirasichaan qabaman 3,629 jidduu 75 du\u2019anii jiru."}, {"text_idx": "#000145", "text": "10:54GMT-Ispeen hanga guyyaa har\u2019aatti lammiilee biyyattii 64,059 Vayirasichaan qabaman jidduu 4,858 du\u2019uu beeksiste."}, {"text_idx": "#000146", "text": "Keeniyaa keessatti ammoo Vayirasichi namoota 31 irratti argamuun mirkanaahee jira. Namni tokko ammoo du\u2019ee jira. Mootummaa biyyattii tamsa\u2019ina Vayirasichaa ittisuuf murtiiwwan jalqabaa jechuun dabarse jidduu Khamisaa har\u2019aa irraa jalqabee galagala Sa\u2019aa 1 irraa hanga Subhii sa\u2019aa 11tti lammiileen biyyattii manaa akka hin baaneef labsee jira. Afrikaan kibbaa ammoo lammiileen biyyattii torbaan sadihiifguutumaan guututti manaa akka hin baane dhoorkitee jirti.\nBiyyoota Afrikaa Vayirasichii saffisaan keessatti babal\u2019ataa jiru jidduu Afrikaa Kibbaa, Masr, Aljeeriyaa, Botsiwaanaa, Tuniiziyaa fi Morkoon keessatti argamu."}, {"text_idx": "#000147", "text": "Guutuu Addunyaa keessatti hanga guyyaa har\u2019aatti Dhibeen Vayirasiin Koronaa (COVID-19) biyyoota 196 keessatti nama 503,218 ol irratti argamee jira. Namoonni 22,340 kan du\u2019an yoo tahu, Namooni 121,227 ammoo bayyanatanii jiru.\nTamsa\u2019ini Vayirasichaa yeroo ammoo Chaayinaa keessatti hir\u2019atuun Awrooppaa fi Ameerikaa Kaabaa keessatti daran hammaatee jira. Keessumattuu Xaaliyaanii fi Ispeen Vayirasichaan akka malee hubamaa jiran"}, {"text_idx": "#000148", "text": "Ameerikaa keessatti hanga guyyaa kaleessatti lakkoofsi namoota Vayirasichaan qabamanii 68,500 dabree jira. Mootummaan Ameerikaa lammiileen biyyattii manaa akka hin baane kan gorsaa jiru yoo tahu, Kutaalee tokko tokko ammoo labsii yeroo muddamaa baasuun ummanni manaa akka hin baane seeraan ugguraa jiran. Kanuma hordofuun sochii diinagdee dadhabaa dhufe deeggaruu fi akkasumas lammiilee biyyattii hojiin ala ta\u2019an gargaaruuf, deeggarsa maallaqaa Bulchiinsi Traamp gaafate Dolaara Triliyoona lama Kongirasiin hayyamee jira.\nBiyyoonni Biroo Vayirasichi haala yaaddeessaa taheen keessatti babal\u2019ataa jiru ammoo :\nIraan, Kanaadaa, Awstiraaliyaa, BraaziilIsraa\u2019el, Turkiyaa, Maleezhiyaa, Paakistaanm, Idoneezhiyaan wal duraa duubaan argamu."}, {"text_idx": "#000150", "text": "14:30GMT-Mootummaan UK namna Vayirasichaan qabamee jira jedhee Poolisoota, ogeeyyota fayyaa fi namoota dukkaa gurguran irratti itti yaadee fuula irratti qufa\u2019u hunda adabbii hidhaa waggaa lamaa kan eeggatu tahuu labse."}, {"text_idx": "#000151", "text": "14:39GMT-Waldaan Haakimoota Filiipiins hanqina meeshaalee ittisa Vayirasii irraa kan ka\u2019e hanga guyyaa har\u2019aatti Doktoroonni sagal du\u2019uu beeksise.\n07:15GMT-Kaashimiir namni jalqabaa sababa Vayirasii koroonaatiin du\u2019uu beeksiste."}, {"text_idx": "#000152", "text": "Guutuu Addunyaa keessatti hanga guyyaa har\u2019aatti Dhibeen Vayirasiin Koronaa (COVID-19) biyyoota 196 keessatti nama 452,168 irratti argamee jira. Namoonni 20,494 kan du\u2019an yoo tahu, Namooni 113,120 ammoo bayyanatanii jiru.\nChina: Namni Qabame 81,218, Kan Du\u2019e 3,281, kan bayyanate 73,650; Chaayinaa keessatti yeroo ammaa namoonni hospitaala keessatti waldhaanamaa jiran 5,686 qofa."}, {"text_idx": "#000160", "text": "Ardii Afrikaa keessatti tamsa\u2019ini Vayirasii duraan salphaa ture ammaa haala yaaddeessaa taheen dabalaa jira. Haaluma kanaan Biyyoota Afrikaa 46 keessatti babal\u2019atuuun namoonni 2,400 ol vayirasichaan qabamuun kan mirkanaahe yoo tahu, walumaa galatti lakkoofsi namoota sababa Vayirasichaa du\u2019anii 60 ol gahee jira."}, {"text_idx": "#000161", "text": "Ityoophiyaa keessatti hanga Arba\u2019aa har\u2019aatti lakkoofsi namoota Vayirasichi irratti argamee 12 gahuu ibsame. Tamsa\u2019ina Vayirasii Koroonaa ittisuudhaaf jecha hidhamtoonni 4000 mana hidhaa irraa akka gadi lakkifaman murtaahee jira."}, {"text_idx": "#000162", "text": "Guutuu Addunyaa keessatti hanga guyyaa har\u2019aatti Vayirasichi biyyoota 196 keessatti nama 395,157 ol irratti argamee jira. Namoonni 17,226 kan du\u2019an yoo tahu, Namooni 103,710 ammoo bayyanatanii jiru."}, {"text_idx": "#000164", "text": "Dhibee Vayirasii koroonaa Ardii Afrikaa keessatti babal\u2019ataa jiruun to\u2019achuuf biyyoonni heddu tarkaanfiiwwan cimaa fudhataa jiran. Afrikaan Kibbaa guyyaa 21 tokkoof lammiileen biyyattii manaa akka hin baane uggurtee jirti. Biyyattii keessatti namoonni 550 ol Vayirasichaan qabamanii jiru. Torbaan tokko dura lakkoofsi lammiilee biyyattii Vayirasichi irratti argame 62 qofa ture."}, {"text_idx": "#000165", "text": "Odeeyfannoon Vayirasii Koroonaa ilaallatan ijoon kanneen armaan gadiiti.\n13:20GMT-WHO\u2019n akka jedhutti, Weerarri Vayirasii Koroonaa Ameerikaa keessatti hammaataa jiraatuu akeekkachiise. Hanga guyyaa har\u2019aatti lakkoofsi namoota Vayirasichaan qabamanii 46,168 dabre."}, {"text_idx": "#000166", "text": "12:40GMT-Muummichi ministeera Briteen Boris Johonson tamsa\u2019ina Vayirasii Koroonaa biyyattii keessatti hammaataa dhufe too\u2019achuuf ummanni manaa akka hin baane dhorrkuun dirqama akka tahe beeksise. Mootummaan Briteen sochii ummataa ugguuruudhaaf rincicaa kan ture yoo tahu, lakkoofsi namoota Vayirasichaan qabamanii dabalaa dhufuu isaatiin murtii kana labse. Biyyattii keessatti lakkoofsi namoota Vayirasichaan qabamanii 6,650 dabree jira."}, {"text_idx": "#000169", "text": "11:40GMT-Masri tamsa\u2019ina Vayirasii koroonaa hir\u2019isuuf labsii sochii ummataa ugguru kan torbee lama turu labsite. Haaluma kanaan lammiileen biyyattii Arba\u2019aa boruu irraa jalqabee galgala Sa\u2019a 7:00PM irraa hanga Subhii sa\u2019aa 6:00AM manaa akka hin baane murtaahee jira. Lakkoofsi lammiilee biyyattii Vayirasichaan qabamnii 366 dabre."}, {"text_idx": "#000171", "text": "11:30GMT-Lakkoofsi lammiilee Iiraan sababa Vayirasii Koroonaatiin du\u2019anii 2,000tti dhihaatuu gabaafame. Lakkoofsi lammiilee biyyattii Vayirasichaan qabamnii 24,811 dabre."}, {"text_idx": "#000172", "text": "11:10GMT-Ministeerri Fayyaa Ispeen guyyaa tokkotti lammiilee biyyattii 6,600 Vayirasichi irratti argamuu beeksise. Walumaa galatti biyyattii keessatti hanaga guyyaa har\u2019aatti nama 39,673 Vayirasichaan qabaman jidduu 2,696 du\u2019uu ibsame. Ispeen Awrooppaa keessatti Xaaliyaanitti aantee dhibee kanaan haala hamaan miidhamaa jirti."}, {"text_idx": "#000174", "text": "09:20GMT-Chaayinaan lakoofsi lammiilee biyyatti Vayirasichaan eega qabamnii booda gara biyyattii deebi\u2019anii dabalaa jiraatuu beeksiste.\nMootummaan biyyattii kutaa Hube tan jalqaba Vayirasichi keessatti argame keessatti yeroo torbaan tokko caaluuf namni haarayatti Vayirasichaan qabame hin jiru jechaa ture. Haata\u2019u malee dhaabbanni Odeeyfannoo biyyattii Caixin Global jedhamu qondaaltota magaalaa Wuhan eeruun akka gabaasetti, ammas guyyaa guyyatti yoo xiqqaate namooni 10 ol magaalatti keessatti Vayirasichaan kan qabamaa jiran tahuu beeksise.\nMootummaan Chaayinaa gama isaatiin biyyattiin Weera Vayirasichaa irraa ammas guututti bilisa tahuu dhabuu ibsuun, hojiin too\u2019annaa Vayirasichaa kan itti fufu tahuu ibse."}, {"text_idx": "#000175", "text": "Guutuu Addunyaa keessatti hanga guyyaa har\u2019aatti Vayirasichi biyyoota 189 keessatti nama 335,157 irratti argamee jira. Namoonni 14,437kan du\u2019an yoo tahu, Namooni 96,958 ammoo bayyanatanii jiru."}, {"text_idx": "#000181", "text": "Bulchiinsi Falasxiin ammoo Jiraattonni magaalaa Gazzaa lama kanneen dhiheenya Pakistaan irraa debi\u2019an Vayirasii koroonaatiin qabamuu beeksisan Waluma galatti West Bank fi Alqudsi dabalatee guutu Falasxiin keessatti namoonni 53 Vayirasichaan qabamuu odeeyfannoon ni addeesa.\nArdii Afrikaa keessatti tamsa\u2019ini Vayirasii duraan salphaa ture ammaa haala yaaddeessaa taheen dabalaa jira. Haaluma kanaan Biyyoota Afrikaa 41 keessatti babal\u2019atuuun namoonni 1, 000 ol vayirasichaan qabamuun kan mirkanaahe yoo tahu, Ertiraa dabalatee biyyoota baha Afrikaa hunda keessatti tamsa\u2019uun mirkanaahee jira."}, {"text_idx": "#000183", "text": "Guutuu Addunyaa keessatti lakkkoofsi namoota Vayirasii koroonaatiin qabamanii 279,320 dabree jira. Lakkoofsi namoota sababa Vayirasichaatiin du\u2019anii ammoo 11,587 gahe.\nTamsa\u2019ini Vayirasichaa yeroo ammoo Awrooppaa fi Ameerikaa Kaabaa keessatti daran hammaatee jira. Xaaliyaan keessatti halkan edaa qofa namoonni 627 du\u2019anii jiru. Lakkoofsi lammiilee biyyattii vayirasichaan qabamanii 47,021 akka gaheefi, Namoonni 4,032 ammoo du\u2019uu ibsame. Ispeen keessatti lakkofsi namoota Vayirasii Koroonaatiin qabamanii 21,571 kan dabre yoo tahu, Jarman keessattis ammoo namoonni 20,099 Vayirasichaan qabamanii jiru."}, {"text_idx": "#000184", "text": "Dhibee Vayirasii koroonaa ilaalchisee odeeyfannoowwan ijoo March 21, 2020 kanneen armaan gadiiti.\n09:30GMT-Iiraan lakkoofsi lammiilee biyyattii vayirasichaan qabamanii 20,610 gahuu beeksiste. Namoonni 1,556 ammoo du\u2019uu ibsame.\n09:03GMT-Ministeerri fayyaa Indoneezhiyaa tamsa\u2019ini Vayirasii Koroonaa biyyattii keessatti haala yaaddessaa irra gahuu beeksise. lakkoofsi lammiilee biyyattii vayirasichaan qabamanii 450 akka gaheefi, Namoonni 38 ammoo du\u2019uu ibsame."}, {"text_idx": "#000185", "text": "08:04GMT-Turkiyaan tamsa\u2019ina Vayirasichaa to\u2019achuuf qajeelfama cimaa baasuu beeksiste. Qajeelfamni haaraya bahe Hoteelota, Restooraantii, manneen Kunuunsa Manguddootaa fi Dormitarii Barattootaa kan ilaallatu tahuu ibsame. Hanga Alhada Har\u2019aatti lakkoofsi lammiilee biyyattii vayirasichaan qabamanii 670 akka gaheefi, Namoonni 9 ammoo du\u2019uu ibsame."}, {"text_idx": "#000186", "text": "06:24GMT-Urdun labsi yeroo muddamaa hojii irra oolchuu jalqabde. Tamsa\u2019ina Vayirasii koronaa ittiisuuf jecha lammiilee biyyattii manaa akka hin baane labsite. Dhimma guddaa irraa hafuun hin danda\u2019amneen alatti namni labsicha cabse hidhaa hanga waggaa tokkoo gahuun kan adabamu tahuu ibsame. Labsicha hojii irra oolchuuf waraana biyyattiitiif aangoon guutuun kennamee jira."}, {"text_idx": "#000190", "text": "15:20GMT-Mootummaan Braazil tamsa\u2019ini Vayirasii koroonaa sadarakaa weeraraa irra gahe jechuun labsii yeroo muddamaa labse. Biyyattii keessatti namni 621 vayirasichaan kan qabame yoo tahu, namni torba ammoo du\u2019ee jira."}, {"text_idx": "#000191", "text": "13:30GMT-Mootummaan Urduun tamsa\u2019ina Vayirasii koroonaa too\u2019achuuf labsii yeroo muuddamaa baase. Labsii kanaan waraanni biyyattii tarkaanfiiwwan Vayirasicha too\u2019achuuf barbaachisan hunda cimsuu irratti angoo guutuu argatee jira."}, {"text_idx": "#000192", "text": "13:11GMT-Tamsa\u2019ini Vayirasii Koroonaa biyyoota Awrooppaa keessatti hammaate Neezarlaands miidhaa jira. Qondaaltonni biyyattii guyyaa tokkotti namoonni 534 Vayirasichaan qabamuu mirkaneessan. Biyyattii keessatti namni 2,994 vayirasichaan kan qabame yoo tahu, namni 106 ammoo du\u2019ee jira."}, {"text_idx": "#000193", "text": "13:10GMT-Xaaliyaan Uggura guutuu biyyattii keessatti labsite cimsuuf loltoota dabalataa kan bobbaastu tahuu beeksiste. Biyyattiin yeroo ammaa weerara Vayirasichaatiin biyyoota hunda caalaa kan hubamaa jirtu yoo tahu, lammiilee Xaaliyaan 41,035 vayirasichaan qabaman jidduu 3,405 kan du\u2019an tahuu ibsame."}, {"text_idx": "#000194", "text": "09:51GMT-Maleezhiyaa keessatti lakkoofsi namoota Vayirasii koroonaatiin qabamanii hedduu dabalaa jira. Guyyaa tokkotti namoonni 130 Vayirasichaan qabamuu kan mirkanaahe yoo tahu lakkoofsi lammiilee biyyattii Vayirasichaan qabamnii 1,030 dabree jira. Namoonni 3 ammoo du\u2019anii jiru."}, {"text_idx": "#000195", "text": "Guutuu Addunyaa keessatti hanga guyyaa har\u2019aatti Vayirasichi biyyoota 182 keessatti nama 252,731 irratti argamee jira. Namoonni 10,405 kan du\u2019an yoo tahu, Namooni 89,056 ammoo bayyanatanii jiru."}, {"text_idx": "#000201", "text": "Biyyoonni Biroo Vayirasichi haala yaaddeessaa taheen keessatti babal\u2019ataa jiru kanneen biroo ammoo"}, {"text_idx": "#000218", "text": "Ityoophiyaa keessatti hanga Jum\u2019aa har\u2019aatti lakkoofsi namoota Vayirasichi irratti argamee 9."}, {"text_idx": "#000219", "text": "15:30GMT-WHO\u2019n Biyyoonni Afrikaa hatattamaan akka of qopheessan akeekkachiise. Dhaabbatichi akka jedhutti Vayirasichi guyyoota kurnan dabran keessaa Ardii Afrikaa keessatti saffisaan babal\u2019atee jira. Guyyaa 10 dura Vayirasiin Koroonaa biyyoota Afrikaa 5 qofa keessatti argamuu kan mirkanaahe yoo tahu, amma ammoo biyyoota 34 keessatti namoota 650 irratti argamuu mirkanaahee jira."}, {"text_idx": "#000220", "text": "15:00GMT-Ityoophiyaa keessatti lakkoofsi namoota Vayirasii Koroonaatiin qabamuun mirkanaahe 7 gahe. Vayirasichi Lammii Awstraaliyaa guyyaa sadi dura Geneva irraa Finfinnee seene irratti kan argame akka taheefi yeroo ammaa Hospitaala Yakkaatti kan yaalamaa jiru tahuu Addis Fortune gabaase."}, {"text_idx": "#000221", "text": "15:05GMT-Iiraan keessatti lakkoofsi namoota Vayirasichaan qabamanii 18,407 yoo tahu, namni du\u2019e 1,284 gahuu mootummaan biyyattii beeksise."}, {"text_idx": "#000222", "text": "14:15GMT-Xaaliyaan halkan tokkoon namni 475 du\u2019uu beeksisite. Biyyattii keessatti lakkoofsi namoota Vayirasichaan qabamanii 35,713 yoo tahu, namni du\u2019e 2,978 gahuu mootummaan biyyattii beeksise."}, {"text_idx": "#000223", "text": "12:40GMT-Somaaliyaan biyyoota addunyaa hunda caalaa dhibee Vayirasii koronaatiin miidhamti sodaa jedhu kan qaban tahuu ogeeyyonni Fayyaa biyyattii beeksisan. Ogeeyyonni Fayyaa akka jedhanitti biyyattii keessatti weerara Vayirasichaa ittisuuf qophiin gahaan godhamaa hin jiru; akkasumas meeshaaleen Vayirasicha qorannoon adda baasuuf gargaaran tokkollee biyyattii keessa hin jiru."}, {"text_idx": "#000224", "text": "12:10 GMT \u201c\u201cIndiyaan imala gara biyyattii hunda March 22/2020 irraa eegaltee kan uggurtu tahuu beeksiste. Biyyattiin ummata biiliyoona 2 ol qabdu Vayirasiin Koroonaa sadarkaa weerara irra yoo gahe deebistee too\u2019achuuf humna gahaa kan hin qabne tahuu ibsame."}, {"text_idx": "#000227", "text": "Madda vaayirasii kanaa kan taate Chaayinaa magaalana Wuuhaan vaayirasii kanarraa waan qulqulloofte fakkaata. Arba\u2019a kaleessaa March 18,2020 namni vaayirasichaan qabamee galmaaye hin jiru. guyyaa arraa (Kamiisa) namoota dhukkubsatanii ciisan qofatu wal\u2019aanamaa jira. Lammiilee Chaayinaa Dhukkuba Kanaan qabaman 80,928 keessaa namoonni 70,420 dhibee kanarraa dandamatanii fayyanii jiru. namoonni 3,245 kan du\u2019an yoo tahu, yeroo ammaa nama 7,263 qofatu hospitaala jira. Kana keessaa namoonni 2,274 haala yaaddessa keessa jiru. walumaa galatti haala amma jirurra dhaabbannee yoo laalle, chaayinaan dhibee kana toohattee jirti. Wanti amma rakkoo isitti tahe namoota biyya alaa irraa dhufan qofa. Guyyaa arraa nama 34tu dhukkuba kana wajji gara chaayinaa sene."}, {"text_idx": "#000228", "text": "Guutuu Addunyaa keessatti hanga guyyaa har\u2019aatti Vayirasichi biyyoota 170 keessatti nama 208,421 irratti argamee jira. Namoonni 8,273 kan du\u2019an yoo tahu, Namooni 82,902 ammoo bayyanatanii jiru."}, {"text_idx": "#000239", "text": "Ityoophiyaa keessatti hanga Kiibxata har\u2019aatti lakkoofsi namoota Vayirasichi irratti argamee 5."}, {"text_idx": "#000240", "text": "Muummichi ministeeraa Dr. Abiy Ahmad tamsa\u2019ina Vayrasii koroonaa ittisuuf har\u2019aa eegalee guyyoota 15\u2019f manneen barnootaa akka cufaman ajajni dabruu beeksise. Dabalataanis Barattoota yuunvarsiititiif bakka jiranitti hordoffiin kan godhamuuf tahuu ibsame.\nHaaluma wal fakkaatuun guutuu biyyattii keessatti sochiiwwan ispoortii fi walgahiiwwan adda addaa kan dhoorkaman yoo tahu, Waltajjiiwwan xixiqqaan beekamtii fi hordoffii Ministeera Fayyaatin gaggeeffamuu akka qabanis ibsuu isaa FBC\u2019n gabaase."}, {"text_idx": "#000241", "text": "Kana malees Vayirasii kana ittisuu Meeshaalee qulqullinaa, saamunaa, alkoolii fi kanneen biro barabaachisaa tahan mootummaan kan raabsuu tahuu beeksise."}, {"text_idx": "#000242", "text": "Hanqina Traanspoortii hir\u2019isuuf, konkolaattonni mootummaa, dhaabbilee fi namoonni dhuunfaa konkolaattota qabanis tumsa akka godhan muummichi ministeeraa kan gaafate tahuus odeeyfannoon ni addeessa. Dhaabbileen amantaa ammoo hordoftoonni isaanii akkaataa walitti qabaman irratti of eeggannaa akka godhan dhaamame."}, {"text_idx": "#000243", "text": "Ityoophiyaa keessatti namoonni vaayrasii koroonaatin qabaman 5 kan gahan yoo tahu, namni shanaffaan Duubaayi irraa kan dhufe tahuu ibsame."}, {"text_idx": "#000247", "text": "Dhaabbanni Fayyaa Addunyaa tamsa\u2019inni vaayirasii koroonaa chaayinaa keessatti akka xiqqaatee fi biyyoota Awrooppaa keessatti ammoo haala hamaa irra gahuu beeksise. Haluma kanaan biyyoonni akka Jarman, Ispeen fi Faransaay labsii yeroo muddamaa baasa jiran."}, {"text_idx": "#000252", "text": "13:21GMT-Suudaan lammiin isii Vayirasii Koronaatiin qabame du\u2019uu beeksiste. Namtichi Khamisa kaleessaa du\u2019e kun jalqaba ji\u2019a kanaa gara Emreets imalee akka ture ibsame. Suudaan kanaan dura Vayirasichi biyya isii seenuu dhoksitee turte.\n11:35GMT-BREAKING: Namni Dhibee Vayirasii Koronaatiin qabame magaalaa Finfinnee keessatti argamuu mirkanaahe. Kantiibaan magaalaa Finfinnee Obbo Taakkala Uumaa fuula Feesbuukii isaa irratti, nama lammii Jaappaan Finfinnee jiraatu tokko irratti vayirasichii argamuu mirkanaahee jira jedhe."}, {"text_idx": "#000253", "text": "11:03GMT-Iiraan keessatti lakkoofsi namoota Vayirasii koroonaatiin qabamanii 11,360 dabruu ibsame. Lakkoofsi namoota du\u2019anii ammoo 514 gahuu ibsame. Humni waraana biyyattii guyyaa boruu irraa jalqabee sochii hunda ugguruuf kan qophaayaa jiru tahuu beeksise.\n07:35GMT-Keeniyaan lammiin biyyattii Ameerikaa irraa deebite takka Vayirasii Koronaatiin qabamuu beeksiste.\n01:54GMT-Haati warraa muummicha ministeera Kaanaadaa Vayirasii koronaatiin qabamuu ibsame. Muummicha ministeera biyyattii ammoo kophatti hordoffiin godhamaafii jira."}, {"text_idx": "#000254", "text": "Tamsa\u2019inni vaayirasii koroonaa chaayinaa keessatti xiqqaataa jira. Biyyoota Awrooppaatiifi Ameerikaa keessatti ammoo haalaan babal\u2019ataa jira."}, {"text_idx": "#000259", "text": "Uggurri kun ogeeyyota Fayyaa Filipiins fi Indiyaa irraa gara Sa\u2019uudii seenan, akkasumas meeshaalee bu\u2019uuraa biyyoota kanneen irraa seensisuu kan hin ilaallanne tahuus ibsame.\nSa\u2019uudii keessatti lakkoofsi namoota Vayirasichaan qabamanii 45 gahuu mootummaan beeksise."}, {"text_idx": "#000263", "text": "Vayirasichi Chaayinaan ala hanga ammaa biyyoota 100 ol keessatti argamuu mirkanaahee jira. WHO\u2019n akka jedhutti vaayirasichi keessumattuu biyyoota Baha Eeshiyaa fi Baha jiddu gala akkasumas Awrooppaa fi Ameerikaa Kaabaa keessattis too\u2019annaan ala bahaa jira. Chaayinaan alatti biyyoonni Vayirasichi haala yaaddeessaa taheen keessatti hammataa dhufe Kooriyaa Kibbaa, Iiraan fi Xaaliyaa yoo ta\u2019an, Ameerikaa Kaabaa, Faransaayii fi Jarman keessattis lakkoofsi namoota Vayirasichaan qabamanii saffisaan adabalaa jira.\nHanga guyyaa har\u2019aatti Lammiilee Kooriyaa Kibbaa 7478 Vaayiraasichaan qabaman jidduu 53 kan du\u2019an yoo tahu, Iiraan keessatti ammoo namoota Vaayirasichaan qabaman 6,566 jiddu 164 du\u2019uu ibsame.\nTamsa\u2019ini Vayirasii Koroonaa biyyoota Awrooppaa heddu keessattis daran hammataa dhufee jira. Keessumattuu dhibeen kun Xaalyan haala hamaa taheen kan hubaa jiru yoo tahu, hanga Alhada kaleessatti lammiilee biyyattii 7,375 Vaayiraasichaan qabaman jidduu 366 kan du\u2019uu gabaafame. Kanuma hordofuun mootummaan naanna Kaaba biyyatti ummanni miiliyoona 16 ol keessa jiraatu keessatti sochii hunda ugguree jira.\nJarmanii fi Faransaay keessattis walumaa galatti nammoonni 2300 Vayirasichaan kan qabaman yoo tahu, Ispeen keessattislakkofsi namoota dhibee kanaan qabamanii 674 gahuu gabaafame. Haaluma wal fakkaatuun Vayirasichi Ameerikaa keessatti kan babal\u2019ataa jiru yoo tahu, hanga ammaa kutaalee biyyattii 30 ol keessatti namoonni 554 vayirasichaan qabamuu mirkanaahe jira. Lakkoofsi namoota sababa Vayirasii kanaatiin du\u2019anii ammoo 22 gahuu wajjirri fayyaa Ameerikaa beeksise.\nSa\u2019uudii fi Falasxiin dabalatee Biyyoota Baha jiddu galeessaa Iiraaniin ala jiran 12 ol keessattis Vayirasichi kan argame tahus, hanga ammaa dhibeen kun to\u2019annoon ala kan hin bahin tahuu odeeyfannoon ni addeessa.\nDhibeen Vayirasii Koronaa babal\u2019ataa dhufe kun guutuu addunyaa keessatti sochiilee hawaasummaa, diinagdee, siyaasaa fi amantaa hunda danqaa jira. Tatamsa\u2019ina Vayirasichaa too\u2019achuuf biyyoonni sagantaalee ummanni heddu irratti hirmaatu haqaa jiran."}, {"text_idx": "#000264", "text": "Kaampaaniwwan Daandii qilleensaa heddu gara biyyoota Vayirasichaan miidhamanii imaluu dhiisaa jiran."}, {"text_idx": "#000267", "text": "Hanga ammaatti addunyaan sababa dhibee kanaatiin sochii diinagdee maallaqa doolaara Triiliyoona 2.7 shallagamu akka dhabdes miidiyaaleen addunyaa gurguddoon gabaasaa jiran.\nDhibeen kun addunyaa keessatti saffisa amma babal\u2019ataa jiruun yoo itti fufe ammoo dinagdeen addunyaa daranuu kufaatii hamaa keessa gala sodaan jedhu guddaadha."}, {"text_idx": "#000268", "text": "Biyyoota 92 keessatti lakkofsi namoota Vayirasichaan qabamanii 100,000 kan dabre yoo tahu, lakkoofsi namoota du\u2019anii ammoo 3,500 tti dhihaatee jira."}, {"text_idx": "#000269", "text": "15:45GMT-Germany keessatti lakkoofsi namoota Vayirasii koroonaatiin qabamanii 684 gahuu ibsame. Vayirasichi biyyattii keessatti saffisaan kan babal\u2019ataa jiru yoo tahu, torbee tokko dura lakkoofsi namoota Vayirasichi irratti argamuu mirkanaahe 66 qofa ture."}, {"text_idx": "#000270", "text": "15:30GMT-Chaayinaa magaalaa Quanzhou jedhamtu keessatti hoteelli namoonni Vayirasichaan qabamuu shakkamanii keessatti hordoffiin godhamaafii jiru tokko jiguun yoo xiqqaate namni 70 jijjiiggaa gamoo jalatti awwaalamuu gabaafame."}, {"text_idx": "#000271", "text": "14:34GMT-Mootummaan UK lammiilee biyyattii 202 Vayirasichaan qabamuu mirkanaahe jidduu 2 du\u2019uu beeksise."}, {"text_idx": "#000273", "text": "10:45GMT-Iraan keessatti lakkoofsi namoota sababa Vayirasichaatiin du\u2019anii 145 gahuu gabaafame. Lakkoofsi lammiilee biyyatti Vayirasichi irratti argame ammoo 5823 kan gahe tahuu ministeerri Fayyaa Iiraan beeksise. Haaluma kanaan baayi\u2019ina namoota Vayirasichaan qabamaniitiin Chaayinaa fi Kooriyaa Kibbaatti aanuun sadarkaa sadaffaa irra jirti.\n10:31GMT-Veetnam keessatti kanaan dura namoonni 16 Vayirasichaan qabamanii turan hundi waldhaansa eega argatanii booda fayyuun hospitaalaa bahanii turan. Haata\u2019u malee guyyoota lamaan dabran biyyattii keessatti Vayirasichi namoota biroo lama irratti argamuu ibsame."}, {"text_idx": "#000274", "text": "8:23GMT-Kooriyaa Kibbaa keessatti lakkoofsi namoota Vayirasichaan qabamanii ammas saffisaan dabalaa jira. Namoota guyyaa kaleessaa Vayirasichi irratti argame dabalatee lakkoofsi lammiilee biyyattii Vayirasichaan qabamuun mirkanaahe 7041 gahee jira. Namoonni du\u2019an ammoo 48."}, {"text_idx": "#000275", "text": "04:00GMT-Ameerikaa kutaa Florida keessatti namooni Vayirasii Koroonaatiin qabaman lama du\u2019uu gabaafame. Lakkoofsi Lammiilee Ameerikaa Vayirasichaan qabamanii 335 kan gahe yoo tahu, hanga ammaatti namoonni 17 sababa Vayirasichaatiin du\u2019anii jiru. Dabalataanis Markaba Ameerikaa Grand Princess jedhamtu tan qarqara kutaa Kaliforniyaa irra dhaabbate takka irratti sakkatta\u2019iinsa godhameen hanga ammaatti namoonni 21 Vayirasichaan qabamuu mirkanaahee jira."}, {"text_idx": "#000276", "text": "\u201c\u2039Guutuu Addunyaatti lakkoofsi namoota dhibee Vayirasii Koronaan qabamanii 100,000 ol tahuu gabaafame"}, {"text_idx": "#000277", "text": "Dhibeen vayirasii Koronaa yeroo ammaa guutuu Addunyaatti saffisaan faca\u2019aa jira, haga ammatti guutuu Addunyaatti namoonni 100,000 ol dhibee kanaan kan qabaman yoo tahu, Chaayinaatti lakkoofsi namoota du\u2019anii 3,015 gahu, akkasumas kutaa Addunyaa gara garaatti immoo namoonni 267 du\u2019uu fi irra hedduun isaanii Xaaliyaan fi Iiraan irraa tahuu beekame."}, {"text_idx": "#000278", "text": "Ministeerri Fayyaa Iiraan sa\u2019aa 24 keessaatti namoonni 1, 200 dhukkuba kanan qabamuu fi hanga Vaayirasiin biyyattiitti dhagahame irraa kun halaan guddaa tahuu, Akkasumas lakkoofsi namoota du\u2019aanii immoo walumaagalatti 124 gahuu ibse."}, {"text_idx": "#000279", "text": "Faransaayiitti har\u2019a qofa namoonni 200 ol dhibee kanaan qabamanii jiru, Indiyaa fi Kooriyaa kibbaatti lakkoofsi namoota faalamanii saffisaan dabalaa jiraatuu beekame."}, {"text_idx": "#000280", "text": "Kaameruun,Toogoo,Sarbiyaa fi Vaatikaan keessatti namoonni dhibee kanaan qabamanii argamu qondaaltoonni ministeera Fayyaa biyyoota kanniinii beeksisan."}, {"text_idx": "#000282", "text": "Ameerikaatti lakkoofsi namoota qabamanii 150 gahe jira, namoonni du\u2019aan 14 yoo tahu, Prezidaant Traamp, dhibee kana ittisuuf doolaara biliyoona 8.3 ramaduu beeksise."}, {"text_idx": "#000283", "text": "Walumaagalatti Dhibeen kun biyyoota 96 ol keessatti argame jira, guutuu Addunyaatti lubbuu nama 3,412 galaafate, namoota 100,000 ol immoo qabatuu fi namoonni 55,996 fayyuu odeeyfannoon ni addeessa."}, {"text_idx": "#000286", "text": "15:25GMT- Faransaay hanga Khamiisa har\u2019atti lammiilee biyyatti Vayirasichaan qabaman 377 jidduu 6 du\u2019uu beeksiste.\n12:20GMT-Masri lammiin isii Awrooppaa irraa deebi\u2019e Vayirasichaan qabamuu beeksiste. Kanan duras Vayirasichi nama lammii biroo gara Masri seene tokko irratti argamuu gabaafamee ture."}, {"text_idx": "#000287", "text": "12:00GMT-Afrikaan Kibbaa lammiin isii Xaaliyaan irraa deebi\u2019e tokko Vaayirasichaan qabamuu beeksiste. Namtichi haadha warraa isaa waliin gara Xaaliyaan imalee kan ture yoo tahu, March 1, 2020 gara biyyaa deebi\u2019e. Guyyaa lama booda dhukkubsatee gara mana yaalaa eega dhaqee booda Vayirasichaan qabamuu mirkanaahe. Mootummaan biyyattii Doktara yaala kenneef dabalatee namota eega namticha gara biyyaatti deebi\u2019ee asitti naannawa isaa turan hunda addatti hordofuuf kan murteesse tahuu ibse."}, {"text_idx": "#000289", "text": "10:44GMT-Iran lakkoofsi lammiileen biyyattii Vayirsichaan qabamanii 3513 akka gaheefi, namoonni 107 ammoo du\u2019uu beeksiste."}, {"text_idx": "#000292", "text": "Xaaliyaan: Lakkoofsi namoota Vayirasichaan qabamanii -2502\nMootummaan Xaaliyaan babal\u2019ina Vayirasichaa hir\u2019isuuf Yunivarsitiiwwan dabalatee manneen barnootaa hundi akka cufaman ajaja dabarse.\nAmeerikaa: Lakkoofsi namoota Vayirasichaan qabamanii-128 yoo tahu, namoonni 9 du\u2019anii jiru."}, {"text_idx": "#000296", "text": "Itti aanaan afayaa\u2019ii paarlaamaa Iiraan Abdul Reza Masri ibsa kenneen, \u201cmiseensonni Paarlaamaa 23 dhibee vayirasii koroonaatiin qabamuun mirkanaahee jira\u201d\u009djedhe. Kanuma hordofuun miseensonni paarlaamaa kanneen hafanis ummataa waliin akka hin makamnee fi hordoffiin fayyaa akka godhamuuf kan murtaahe tahuu beeksise.\nKanuma hordofuun mootummaan Iiraan humni waraana biyyattii jidduu loltoonni 300,000 ol duula to\u2019annaa dhibee kanaatiif, ministeera fayyaa waliin qindaayanii akka hojjatan kan ajaje tahuu beeksise.\nDhibeen Koronaa Chaayinaan ala biyyoota saffisaan keessatti babal\u2019ataa jiru jiddu Iiraan adda duree yoo taatu, hanga wixata har\u2019aatti lammiilee biyyattii 2336 vayirasichi irratti argame jidduu 77 du\u2019uu odeeyfannoon ni addeessa."}, {"text_idx": "#000297", "text": "Xaaliyaan: Lakkoofsi namoota Vayirasichaan qabamanii -1128\nAmeerikaa: Lakkoofsi namoota Vayirasichaan qabamanii-62 yoo tahu, guyyaa kaleessaa namni tokko du\u2019uu ibsame."}, {"text_idx": "#000304", "text": "Xaaliyaan: Lakkoofsi namoota Vayirasichaan qabamanii -374"}, {"text_idx": "#000308", "text": "Xaaliyaan: Lakkoofsi namoota Vayirasichaan qabamanii -229"}, {"text_idx": "#000310", "text": "Dhibeen Vayirasii Koroonaa biyyoota Baha Jiddu Galeessaa keessatti saffisaan babal\u2019ataa jira\nDhibeen Vayirasii Koroonaa biyyoota Baha Jiddu Galeessaa keessatti haala yaaddessaa taheen kan babal\u2019ataa jiru yoo tahu, biyyoonni kanaan dura namoonni vayirasichaan qabaman biyya isaanii keessatti argamuu mirkaneessan Emreets, Lubnaan fi Iraan turan. Wixata har\u2019aa ammoo Kuweeyt fi Bahreeynis vayirasichi gara biyya isaanii seenuu mirkaneessannii jiru. Haaluma wal fakkaatuun Masri fi Israa\u2019el keessattis namooni Vayirasichaan qabaman jiraatuu gabaafame.\nKeessumatti mootummaan Iiraan guyyaa afur dura February 19/2020 namoonni lama dhibee kanaan du\u2019uu eega ibsee booda, Vayirasichi biyyattii keessatti saffisaan babal\u2019ataa jira. Mootummaan Iiraan akka gabaasetti hanga Wixata har\u2019aatti lammiileen biyyattii 48 dhibee Vayirasii Koroonaatiin qabamuu kan mirkanaahe yoo tahu, namoonni 9 sababa dhibee kanaatiin du\u2019anii iru."}, {"text_idx": "#000311", "text": "Kanuma hordofuun mootummaan Iiraan tamsa\u2019ina Vayirasichaa too\u2019achuuf kan carraaqqaa jiru yoo tahu, manneen barnootaa fi iddoowwan namoonni baay\u2019inaan itti wal gahan cufaa jira. Iiraan akka jettutti Vayirasichi namoota hojii daldalaatiif Chaayinaa irraa gara biyyattii seenaniin kan babal\u2019ate tahuus beeksiste. Gama birootiin ammoo biyyoonni ollaa Iiraan daangaa isaanii cufataa jiran. Biyyoota yeroodhaaf daangaa Iiraan waliin qaban cufuu ibsan jidduu Turkiyaa, Paakistaan, Afgaanistaan fi Armeeniyaan keessatti argamu.\nChaayinaan ala biyyoonni biroo Vayirasichi haala hamaa taheen keessatti babal\u2019ataa jiru Kooriyaa kibbaa fi Xaaliyaan yoo tahan, Kooriyaa kibba keessatti hanga Wixata hara\u2019aatti namoota dhibee kanaan qabaman 763 jidduu namni torba du\u2019uu gabaafame. Xaaliyaan keessatti ammoo nammoota 152 dhibeen kanaa qabaman jidduu 3 du\u2019uu mirkanaahe.\nLakkoofsi lammiilee Chaayinaa dhibee kanaan qabamanii ammoo 77,000 ol kan dhaqqabe yoo tahu, lakkoofsi lammiilee biyyattii sababa Vayirasii kanaatiin du\u2019anii ammoo 2600 ol tahu mootummaan biyyattii beeksise. Walumaa galatti guutuu addunyaa keessatti namoonni 79,000 ol vayirasichaan qabamuu gabaafame."}, {"text_idx": "#000315", "text": "Haaluma kanaan Kooriyaa Kibbaa keessatti namoota kanaan dura Vayirasichi irratti argamuun mirkanaaheen ala, guyyaa tokkotti harayatti namoota 87 irratti kan argame yoo tahu, walumaa galatti biyyattii keessatti namoonni dhibee kanaan qabaman 433 dhaqqabuu mootummaan biyyattii beeksisan. Qondaaltonni fayyaa Kooriyaa Kibbaa akka jedhanitti, namootni Vayirasii Koroonaatiin haaraya qabaman jidduu walakkaa ol, magaalaa Deeguu jedhamtu keessatti namoota sirna amantaa Bataskaana tokko irratti hirmaataniin kan wal qabatu tahuu ibsan."}, {"text_idx": "#000316", "text": "Haaluma wal fakkaatuun Vayirasichi lammiilee Jaappaan 93 irratti argamuu kan mirkanaahe yoo tahu, dabalataanis Markaba Jaappaan Turistoota biyyoota adda addaa fe\u2019atte takka irratti sakkatta\u2019iinsa godhameen, namni 634 vaayirasichaan qabamuu ibsame. Irra hedduun namoota Markabattii keessa turanii lammiilee Jaappaan tahuus ibsame."}, {"text_idx": "#000317", "text": "Naannawa Addunyaa Vayirasichi haala yaaddessaa taheen saffisaan keessatti babal\u2019ataa jiru kan biroo ammoo biyyoota Baha Jiddu galeessatti. Haaluma kanaan Israa\u2019el, Iraan, Lubnaan fi Emreets Vayirasichi biyya isaanii keessatti argamuu mirkaneessanii jiru. Biyyoota Kaaba Afrikaa keessaa ammoo Masri keessatti namni tokko Vayirasichaan qabame jira. Keessumatti mootummaan Iiraan guyyaa afur dura February 19/2020 namoonni lama dhibee kanaan du\u2019uu eega ibsee booda, dabalataan February 22, 2020 namni biroo sadi du\u2019uu fi kanneen biroo 28 ammoo Vayirasichaan qabamuu ibse."}, {"text_idx": "#000321", "text": "Qondaaltonni ministeera fayyaa Iiraan akka jedhanitti, namni lama dhibee Vayirasii Koroonaatiin qabamuun isaanii eega mirkanaahee booda, magaalaa Qom keessatti kan yaalamaa turan tahus, lamaanuu Arba\u2019aa kaleessaa kan du\u2019an tahuu beeksisan. Biyyoonni Baha jiddu galeessaa dhukkubni Vaayirasii koroonaa keessatti argamuu mirkaneessaan Emreet fi Iiraan yoo tahan, biyyoota Kaaba Afrikaa keessaa ammoo Masri keessatti argamuu mirkanaayee jira. Haata\u2019u malee naannichatti kanaan dura dhibee kanaan lubbuun namaa dabruu hin gabaafamne."}, {"text_idx": "#000322", "text": "Dhukkubni Vayirasii Koroonaa jalqaba Chaayinaa keessatti ka\u2019e kun yeroo ammaa gara biyyoota 28 kan babal\u2019ate tahuu gabaasni Dhaabbata Fayyaa Addunyaa WHO ni addeessa. Chaayinaa keessatti lakkoofsi namoota dhibee kanaan qabamanii 75,000 ol kan dhaqqabe yoo tahu, lakkoofsi namoota du\u2019anii ammoo 2000 ol tahuu mootummaan biyyattii beeksise. Gama biraatiin ammoo namoota dhibee kanaan qabamuun isaanii eega mirkaanaahee booda kophatti waldhaansi godhamaafii ture jidduu, namoonni 14,000 bayyanatanii Hospitaalaa kan bahan tahuunis ibsame."}, {"text_idx": "#000324", "text": "Namoonni dhiheenya kana mallattoon dhibee Koronaa irratti argamuun shakkaman Vaayirasicha irraa bilisa tahuu ibsame"}, {"text_idx": "#000325", "text": "Qondaaltonni ministeera fayyaa Ityoophiyaa Kiibxata dabre ibsa kennaniin, barataa lammii Ityoophiyaa Chaayinaa irraa deebi\u2019e tokko irratti mallattoo mulidhateen wal qabatee hiriyyoota isaa kanneen biroo 2 waliin hordoffiin fayyaa godhamaafii jira jedhan. Dabaltaanis lammii Chaayinaa tokkos addatti hordoffiin fayyaa kan godhamaafii jiru yoo tahu, samudni namoota afran irraa fuudhatame qorannoo dabalataatiif gara Afrikaa Kibbaatti kan ergame tahuus beeksisan.\nMinisteerri Fayyaa Ityoophiyaa ibsa guyyaa har\u2019aa baaseen akka beeksisetti ammoo, bu\u2019aan qorannaan samuudaa Afrikaa Kibbaatti ergamee turee deebi\u2019uu ibse. Haaluma kanaan namoonni afranuu vaayrasicha irraa bilisa ta\u2019uu isaanii mirkanaahuu odeeyfannoon ni addeessa.\nDhibeen Vaayrasii Koronaa jedhamuun nama irra namatti darbu, hanga ammaa lammiilee Chaayinaa 7800 ol kan qabate yoo tahu, lakkoofsi namoota biyyattii keessatti dhibee kanaan du\u2019anii ammoo 170 akka gahe mootummaan biyyattii beeksise. Vaayirasichi yeroo ammaa Kutaalee Chaayinaa hunda keessatti akka babal\u2019ateefi, lakkoofsi namoota haarayatti qabamaniitis ammas kan hin hir\u2019atin tahuu gabaafame.\nKanuma hordofuun biyyoonni heddu lammiilee isaanii Chaayinaa keessaa baasuuf carraaqaa jiran. Haaluma wal fakkaatuun Kaampaaniwwan daldalaa Idil addunyaa heddu waajjiraalee fi Wiirtuulee daldalaa Chaayinaa keessaa qaban kan cufaa jiran tahuu odeeyfannoon ni mul\u2019isa. Dabalataanis Kaambaaniiwwan Xiyyaaraa imala gara Chaayinaa addaan kutaa jiran.\nVayirasiin jalqaba Chaayinaa keessatti argame kun yeroo ammaa guutuu addunyaa keessatti babal\u2019ataa jira. Haaluma kanaan hanga ammaatti Chaayinaan alatti Vaayirasichi gara biyyoota 17 ol kan seene tahuu gabaafame."}, {"text_idx": "#000329", "text": "Haaluma kanaan namoota dhibee kanaan qabaman yaaluudhaaf Hospitaala Phaawloos keessatti qophiin bal\u2019aan godhamaa jiraatuu odeeyfannoon ni addeessa."}, {"text_idx": "#000330", "text": "Dhibeen Vaayrasii Koronaa jedhamuun nama irra namatti darbu, hanga ammaa lammiilee Chaayinaa 4500 ol kan qabate yoo tahu, ogeeyyota fayyaa dabalatee namoonni 106 dhibee kanaan du\u2019uu mootummaan biyyattii beeksise."}, {"text_idx": "#000331", "text": "Vayirasiin jalqaba Chaayinaa keessatti argame kun yeroo ammaa guutuu addunyaa keessatti babal\u2019ataa jira. Haaluma kanaan hanga ammaatti biyyoota namoonni Vaayirasii kanaa qabaman argamuu ibsan jidduu, Ameerikaa, Kaanaadaa, Awustraaliyaa, Faransaay, Maleezhiyaa, Taaywaan, Jaappaan fi Neeppaal keessatti argamu. Namoonni Vaayirasichi irratti argame hundinuu kanneen dhiheenya Chaayinaa irraa deebi\u2019an tahuu gabaafame."}, {"text_idx": "#000332", "text": "Dhibeen Vaayirasii Koronaa jedhamuun daddarbu guutuu addunyaa keessatti saffisaan babal\u2019ataa jiraatuu ibsame"}, {"text_idx": "#000333", "text": "Dhibeen Vaayrasii Koronaa jedhamuun nama irra namatti darbu, hanga ammaa lammiilee Chaayinaa 1300 ol kan qabate yoo tahu, ogeeyyota fayyaa dabalatee namoonni 41 dhibee kanaan du\u2019uu mootummaan biyyattii beeksise. Kanuma hordofuun Vayirasii saffisaan tatamsa\u2019aa jiru kana too\u2019achuuf, mootummaan Chaayinaa imala gara magaalota 18 olitti godhamu ugguree jira. Haaluma kanaan magaalota ummanni miiliyoona 56 ol keessa jiraatu kanneen seenuu fi bahuunis dhoorkamee jira."}, {"text_idx": "#000334", "text": "Dabalataanis Chaayinaan guutuu biyyattii keessatti buufataalee xiyyaaraa, Baaburaa fi konkolaataa dbalatee iddoowwan daldalaa keessatti keellaa too\u2019annoo dhaabuun namoota Vaayirasichaan qabaman adda baasuuf kan carraaqaa jirtu tahuu gabaafame. Naannawa biyyattii Hubei jedhamu kan jalaqaba Vayirasichi keessatti mulidhatetti labsiin yeroo muddama kan labsame yoo tahu, ogeeyyonni fayyaa humna waraana biyyattii 450 ol gara magaalaa Wuhan kan bobbaafaman tahuu ibsame."}, {"text_idx": "#000335", "text": "Vaayirasichi hanga ammaatti gara Afrikaatti tamsa\u2019uu kan hin gabaafamin tahus, hanqina teeknolojii, ogeeyyootaa, sirna ittisaa fi too\u2019annoo dadhabaa biyyoota Afrikaatiin wal qabatee Vayirasichi tasa miliqee seennaan lammiilee Afrikaa heddu galaafatuu mala sodaan jedhu jiraachuu ibsame. Haaluma kanaan Biyyoota Afrikaa too\u2019annoo dhibee kanaa dursanii cimsan jidduu Keeniyaa, Afrikaa Kibbaa, Naayijeeriyaa fi Masri keessatti argaman. Mootumman Ityoophiyaatis buufata xiyyaara Boolee keessatti keellaa too\u2019annoo Vaayirasichaa kan dhaabu tahuu Jum\u2019aa kaleessaa beeksise jira."}, {"text_idx": "#000338", "text": "Paarlaamaa Keeniyaatti hoggantuun koree dhimmoota fayyaa Dr. Meersii Miwaangaangii ibsa kenniteen, \u201ctamsa\u2019ina vaayirasichaa too\u2019achuuf uggurri mootummaan Chaayinaa magalaa Wuhan keessatti labse akkuma ka\u2019een, barattoonni kun biyyatti deebi\u2019anii bakka addaa qophaa\u2019utti hordoffiin ni godhamaaf\u201djette."}, {"text_idx": "#000340", "text": "Dhaabbanti Fayyaa Addunyaa ammoo to\u2019annoo Vaayirasii kanaa irratti qophaa\u2019inni biyyootni Afrikaa qaban na yaaddessaa jedheera. Laaboraatooriin Vaayirasii kana qorannoon adda baasuu danda\u2019u Afrikaa keessaa Naayijeeriyaa, Gaanaa, Madagaaskar, Seeraaliyoon fi Afrikaa Kibbaa qofa keessatti argama. Laaboraatooriin Afrikaa Kibbaa jiru hanga ammaatti saamuda namoota biyyoota Afrikaarraa shakkamanii 71 kan qorate yoo ta\u2019u, hundinuu dhibee irraa bilisa tahuu ibsame."}, {"text_idx": "#000341", "text": "Dhibeen Vayirasii Koronaa hanga ammaatti lammiilee Chaayinaa 21,000 ol akka qabatee fi namoonni 430 ammoo dhibee kanaan du\u2019uu mootummaan biyyattii beeksise. Haata\u2019u malee lakkoofsi namoota dhibee kanaan qabamanii dacha hedduu kan mootummaan ibsu kan caalu tahuu miidiyaaleen gara garaa gabaasaa jiran."}, {"text_idx": "#000342", "text": "Dhibeen hafuuraan daddarbu Chaayinaa keessatti lubbuu namoota hedduu galaafatuu gabaafame"}, {"text_idx": "#000343", "text": "Dhibeen qufaan hafuura nama kutu kun Vaayrasii \u2018Koronaavaayiras\u2019 jedhamuun nama irra namatti kan daddarbu yoo tahu, qufaa hamaan sirna hargansuu (respiratory system) kan hubu ta\u2019uu ibsame. Qondaaltoonni Chaayinaa akka jedhanitti, namoota vaayirasichaan qabaman jidduu hanga ammaatti namoonni 6 qofti kan du\u2019an akka taheefi, mootummaan weerara Vaayirasichaa too\u2019achuuf sochii cimaa kan godhaa jiru tahuu beeksisan."}, {"text_idx": "#000344", "text": "Haata\u2019u malee magaalota gurguddoo Chaayinaa kannen akka Beejiingii fi Sheenziin keessatti qofa namoonni 300 ol ta\u2019an vaayrasichaan kan qabaman yoo tahu, haaluma wal fakkaatun bulchiinsa Wuhaan keessattis ogeessota fayyaa 15 dabalatee nammoonni heddu vaayrasiichaan kan qabaman tahuu ibsame."}, {"text_idx": "#000345", "text": "Dhaabbileen fayyaa hawaasaa biyyoota hedduu Chaayinaa keessatti lakkoofsi namoota vaayrasii kanaan qabamanii kan mootummaan biyyattii ibsee ol jechuun, buufataalee xiyyaaraa keessatti keellaa too\u2019annoo Vaayirasichaa kan dhaabaa jiran tahuunis beekamee jira. Keessumattuu dhibeen kun biyyoota ollaa Chaayinaa kanneen akka Taayilaand, Koriyaa Kibbaa fi Jaappaan keessattis mul\u2019atuu isaatiin gara weerara hamaatti babal\u2019aatuu mala sodaan jedhu jiraachuu ibsame. Haaluma kanaan Dhaabbanni Fayyaa Addunyaa WHO\u2019n dhimmicha irratti mari\u2019achuuf koree eksipartootaa wal gahii hatattamaa Arba\u2019aa boruutti yaamee jira."}, {"text_idx": "#000346", "text": "Dhaabbati Fayyaa Addunyaa akka jedhutti dhibeen kun bineensota irraa namatti daddarba."}, {"text_idx": "#000352", "text": "Dawaan waldhaansa dhibee Covid-19\u2019f yaalii irraa ture bu\u2019aa gaarii argamsiisuun ibsame."}]