text: [{"text_idx": "#000000", "text": "In sha Allah Ilma namaa daandii qajeelumma,gammachuu fi milkaa'innaa itti akeekudha."}, {"text_idx": "#000001", "text": "Islaamni osoo of hin tuulinii fi Rabbiin waliin osoo homaa hin gabbarin (hin shaarrakin) Rabbiif harka kennu, gadi jechuu fi masakamu waan ta\u2019eef amantii Nabiyyoota hundaati. Nabiyyoonni hundi osoo of hin tuulinii fi Rabbiin waliin waan biraa hin gabbarin (hin shaarrakin) Rabbiif harka kennanii jiru. Yommuu Rabbiin subhaanahu wa ta\u2019aalaa Nabii Ibraahimiin (aleyh salaam) akka Isaaf harka kennuu fi ibaadaa Isaaf qulqulleessu ajaju Qur\u2019aana keessatti haala kanaan arganna:"}, {"text_idx": "#000003", "text": "Rabbiin subhaanahu wa ta\u2019aalaa Nabii\nIbraahimiin, \u201cHarka kenni\u201d jedheen. Kana jechuun \u201cibaadaa naaf\nqulqulleessi, ajajamuun Naaf gadi jedhi.\u201d Nabii Ibraahimis (aleyh salaam) ni\njedhe, \u201cGooftaa aalamaatiif harka kenne.\u201d Kana jechuun uumamtoota hunda\nKan dhuunfate, too\u2019atu fi qindeessuuf ajajamuun gadi jedhe, ibaadaa"}, {"text_idx": "#000005", "text": "\u201cYoo isaan si falman, \u201cFuula kiyya Rabbiif kennee jira, namni na hordofus [akkasuma].\u201d jedhi. Warroota kitaabni isaaniif kennamee fi dubbisuuf barreessuu hin beekneen, \u201cHarka kennitanii?\u201d jedhiin. Yoo harka kennan, dhugumatti qajeelanii jiru. Yoo garagalan, dirqamni sirra jiru ergaa geessu qofa. Rabbiin gabroota Argaa ta\u2019eera.\u201d Suuratu Aali-Imraan 3:20"}, {"text_idx": "#000006", "text": "Ragaan isaan irratti erga dhaabbatee booda dhimma Iisaa (Iyyasuus) ilaalchisee Kiristaanonni yoo si waliin falmanii fi kijibaan si morman, akkana isaaniin jedhi: arraba, qalbii fi qaamolee kiyya hundaan Rabbiif masakamee jira, hojii Isa qofaaf qulqulleesse, homaa Isa waliin hin gabbaruu (hin waaqefadhu). Haaluma kanaan, namoonni na hordofaniis Rabbiif bulanii fi hojii qulqulleessanii jiru. Kiristaanota, yahuudotaa, mushrikoota Arabaa fi kanneen birootiif akkana jedhi: \u201cHarka kennitanii?\u201d Kana jechuun Rabbii tokkichaaf harka kennitanii fi ibaadaa Isa qofaaf qulqulleessitanii jirtuu? Yoo Rabbiif masakamanii fi ibaadaa Isaaf qulqulleessan, karaa haqaa qabatanii fi irra deemanii jiru. Yoo Islaama irraa garagalanii fi amanti irra jiranitti gammadan, dirqamni sirra jiru ergaa itti geessudha. Ragaan isaan irratti dhaabbate. Rabbiin gabroota kan arguudha. Dhimma isaanii irraa homtu Isarraa hin dhokatu.[2] Kana keessa akeekachiisatu jira. Islaama didanii yoo irraa garagalan, Guyyaa Qiyaamaa adabbii isaaniif malu isaan adaba."}, {"text_idx": "#000007", "text": "Namni Islaama akka amantiitti qabate, shari\u2019aa (seera) Rabbii ni hordofa, harka kennaaf, ni masakamaaf, murtii isarraa barbaada. Rabbiin gabbaruu irraa of hin tuulu, shari\u2019aa Rabbiitiin ala wanta biraatiif harka hin kennu, hin masakamu, hin hordofu, murtii irraa hin barbaadu."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Namni Rabbii fi wanta Isaan ala\njiruuf harka kenne, gabbarrii (ibaadaa) Rabbii fi wanta Isaan ala jiruuf godhe,\nhanga Rabbiin qofa gabbaruu, Isa qofaaf harka kennuu fi wantoota Isaan ala\njiran gabbaruu dhiisuutti namni kuni Musliima ta\u2019uu hin danda\u2019u."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Rabbiin ala kan biraa irraa seera ittiin bulmaataa fi seeraa ibaadaa ittiin hojjatan fudhachuun Rabbiin ala wanta biraa gabbaruudha. Rabbiin subhaanahu wa ta\u2019aalaa ni jedha:"}, {"text_idx": "#000011", "text": "\u201cMurtiin Rabbiif malee eenyufillee hin ta\u2019u. Isa malee homaa akka hin gabbarre ajajeera. Kuni amanti gadi dhaabbataadha. Garuu irra hedduun namootaa hin beekan.\u201d Suuratu Yuusuf 12:40"}, {"text_idx": "#000012", "text": "ta\u2019eedha, kanaafu isa hordofaa. Karaalee biroo hin hordofinaa karaa Isaatirraa\nisin fottoqsuuti. Kuni muttaqoota akka taataniif wanta Inni isiniif dhaamedha.\u201d"}, {"text_idx": "#000013", "text": "\u201cKuni karaa Kiyya qajeelaa ta\u2019eedha\u201d Kana jechuun wanta Rabbiin isiniif dhaame keessaa tokko Islaamni karaa Rabbii qajeelaa ta\u2019eedha. Karaan kuni bal\u2019aa fi qajeelaa Rabbii fi Jannataatti nama geessudha. Kanaafu, karaa qajeelaa kana keessa deemaa. Karaaleen karaa qajeelaa (Islaaman) ala jiran immoo karaalee jallatoo bitaa mirga jiran ibiddatti nama geessaniidha. Karaaleen jallatoon kunniin amanti akka yahuuda, kiristaana, majuusaa, budihizmi, bid\u2019aa (wanta haarawa amanti keessatti uumuu) fi karaalee biroo Islaama faallessan of keessatti qabatu. Kanaafu, karaalee kanniin hin hordofinaa, karaa qajeelaa Isaatirraa isin fottoqsuuti. Kana jechuun karaaleen kunniin karaa qajeelaa irraa kan bahanii fi jallataniidha. Isin karaalee jallatoo kanniin yoo hordoftan, isin jallisuu, karaa qajeelaa (Islaama) irraa isin fageessu fi bittinneessu. \u201cKuni muttaqoota akka taataniif wanta Inni isiniif dhaamedha.\u201d Wanta itti ajajamtan hojjachuu fi wanta irraa dhoowwamtan dhiisun adabbii Isaa irraa akka of eegdaniif, \u201cKuni karaa Kiyya qajeelaa ta\u2019eedha, kanaafu isa hordofaa. Karaalee biroo hin hordofinaa karaa Isaatirraa isin fottoqsuuti.\u201d jechuun isiniif dhaame, itti isin ajaje.[3] Namni karaa qajeelaa yoo hordofee fi karaalee jallatoo hordofuu yoo dhiise, adabbii Rabbii irraa of eega. Sababni isaas, karaa qajeelaa keessa hojii gaggaarii hojjachuu fi wanta gammachuutti nama geessutu jira. Karaa jallataa keessa immoo wanta adabbii fi rakkoof nama saaxilutu jira. Kanaafu, namni karaa qajeelaa yoo qabaate fi karaalee jallatan yoo dhiise, adabbii jalaa nagaha baha, gammachuu zalaalami argata."}, {"text_idx": "#000014", "text": "Abdullah ibn Mas\u2019uud akkana jechuun gabaase: Gaafa tokko Ergamaan Rabbii (SAW) lafarratti sarara tokko nuuf sarare. Ergasii ni jedhe: \u201cKuni karaa Rabbiiti.\u201d San booda bitaa mirgatti sararoota baay\u2019ee sarare. Itti aanse ni jedhe: \u201cKun karaaleedha. Karaa hundarra shayxaana itti waamutu jira.\u201d San booda aayah armaan oli qara\u2019e (dubbise).\u201d (Sunan Ad-Daraami 1/78, Musnad Ahmad 4142, An-Nasaa\u2019i 11109)"}, {"text_idx": "#000015", "text": "Rabbiin subhaanahu wa ta\u2019aalaa ni jedha:"}, {"text_idx": "#000016", "text": "\u201cNamni Islaaman ala amanti biraa barbaade, isa irraa hin fuudhamu. Inni Aakhiratti warra kasaaran irraayyi.\u201d Suuratu Aali-Imraan 3:85"}, {"text_idx": "#000017", "text": "Namni amanti Islaamaa Rabbiin namootaaf filateen ala amanti biraa barbaade, hojiin isaa isarratti kan deebifamuudha, isarraa hin fuudhamu. Sababni isaas, amantiin Islaamaa Rabbii tokkichaaf qofa harka kennuu, gadi jechuu fi Ergamtoota Isaa hordofuu kan of keessatti qabateedha. Namni amanti kanaan hin dhufne, wanta adabbii Rabbii jalaa nagaha isa baasu fi mindaa Isaa ittiin argatu hin hojjanne.[4] Kanaafu, Aakhiratti Jannata qananiin guuttamte dhabuu fi ibidda seenun warra kasaaran keessaa ta\u2019a. Islaaman ala amantiiwwan jiran hundi baaxila (soba). Sababni isaas, Islaaman ala amantiwwan jiran Rabbiin waliin waan biraa gabbaruu (waaqefachuu) fi seera Isaatiin ala seera biraa hordofu irratti kan hundaa\u2019aniidha. Kanaafu, Rabbiin akkamitti nama Isaan ala wanta biraa gabbaruu fi seera (shari\u2019aa) Isaatin ala seera biraa hordofu hojii isaa irraa fuudhaa?"}, {"text_idx": "#000018", "text": "Ibn Al-Qayyim (rahimahullahu) ni jedha: Islaamni Rabbiin Tokkichoomsu, Isa qofa gabbaruu, Rabbii fi Ergamaa Isaatti amanuu, wanta inni ittiin dhufe keessatti isa hordofuudha. Namni kana hin hojjanne, inni Muslimaa miti... Dirqamni gabricha irra jiru, namni amanti Islaamaatiin ala amanti biraa hordofe kaafira akka ta\u2019e amanuudha.\u201d (Xariiqul Hijrateyn wa baabu sa\u2019aadateyn fuula 608)"}, {"text_idx": "#000019", "text": "Sheykh Muhammad ibn Abdulwahhaab ni jedha: Islaama jechuun tawhiidaan Rabbiif harka kennuu, ajajamuun Isaaf masakamu, shirkii fi namoota shirkii hojjatan irraa qulqullaa\u2019uudha.\u201d Salaasatu Usuul fuula 189"}, {"text_idx": "#000021", "text": "Kuni haala wali galaatin hubannoo Islaamati. Akkuma yeroo darbe jenne hundeen Islaamaa tawhiida. Tawhiinni kuni hiika jecha (kalimaa) ikhlaasa, \u201cLaa ilaah illallah\u201d dha. Jechi tuni shahaadateyn (ragaa bahuu lamaan) keessaa kutaa tokko, kutaan lammaffaan muhammadan rasuulullah kan jedhuudha. Namni yommuu Islaama qabatu, ash-hadu an laa ilaah illallah wa ash-hadu anna muhammadan rasuulullah jedhee ragaa bahuu qaba. Hiikni kanaa: Rabbiin malee haqaan gabbaramaan akka hin jirree fi Muhammad Ergamaa Rabbii ta\u2019uu ragaa nan baha."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Namni yommuu \u201cLaa ilaah illallah (Haqaan gabbaramaan Rabbiin malee hin jiru)\u201d jedhee ragaa bahu, \u201cRabbiif malee eenyufillee gadi hin jedhu, Isa malee homaa hin gabbaru\u201d jedhee ragaa bahaa jira. Ammas, \u201cMuhammadan Rasuulullah (Muhammad Ergamaa Rabbiiti.)\u201d jedhee yommuu ragaa bahu, \u201cFedhii ofiitiin ykn fedhii namoota sadarkaa qabaniitin osoo hin ta\u2019in wanta Ergamaan fideen Rabbiin gabbara. Jecha biraatin seera (shari\u2019aa) Ergamaan fideen Rabbiin gabbara.\u201d[5]"}, {"text_idx": "#000023", "text": "Shahaadateyn (Ragaa bahuun lamaan) kunniin hundee amantii nabiyyiin xumuraa ittiin dhufeedha. Kanniin lamaan malee amantiin hin mirkaneefamu. Ibn Taymiyah (rahimahullahu) ni jedha: Dirqamni gabricha irra jiru, amantii Isaaf qulqulleessuun Rabbiin gabbaruu fi Isa kadhachuudha. Haala kam keessattu kuni isa irraa hin bu\u2019u. Warra tawhiidaa malee Jannata kan seenu hin jiru. Warri Jannata seenu warra Laa ilaah illallah qabataniidha. Kuni haqa Rabbiin gabroota Isaa hundarraa qabuudha. Akkuma hadiisa sahiih Al-Bukhaari (7373) fi Muslim (30) keessatti dhufe, Ergamaan Rabbii (SAW) Mu\u2019aazin akkana jedhan: \u201cYaa Mu\u2019aaz! Haqni Rabbiin gabroota Isaa irraa qabu maal akka ta\u2019e beektaa? Anis ni jedhe: Rabbii fi Ergamaan Isaa ni beeku. [Nabiyyiinis] ni jedhan: Haqni Inni isaan irraa qabu, osoo homaa Isatti hin qindeessin Isa gabbaruudha.\u201d"}, {"text_idx": "#000024", "text": "Azaaba (adabbii) Rabbii jalaa nagaha kan bahu hin jiru nama amanti, ibaadaa fi du\u2019aayi (kadhaa) isaa Rabbiif qulqulleesse malee. Namni Rabbiin waliin waan biraa hin gabbarree, Rabbiin qofas hin gabbarre, akka Fira\u2019awnaa fi fakkaattota isaatti ibaadaa Rabbii fi kan biraa kan dhiise ta\u2019a. Namni akkanaa mushrika caalaa haalli isaa badaadha. Kanaafu, Rabbii tokkicha gabbaruun waan hafuu hin qabneedha. Kuni nama tokkoon tokkoon irratti dirqama. Eenyurraallee kufu hin danda\u2019u. [Rabbii Tokkicha gabbaruun] Islaama wali galaa Rabbiin isa malee amanti biraa hin qeeballee (hin fuunedha).\u201d (majmuu al-fataawaa 14/476)"}, {"text_idx": "#000028", "text": "Dubbii fi Hojii Iimaana Diigan"}]