text: [{"text_idx": "#000001", "text": "Ibiddi Qilinxoo, barbadaa of keessatti ukkaamse deebisee natti bobeesse: Dhaamsa kiyya maatii hidhamtootaaf"}, {"text_idx": "#000003", "text": "Aanga\u2019oonni biyyattii namni 23 galaafatamuu hogguu karaa dubbi-himaa isaaniin yeroo ibsan maddeen biroo ammoo lakkoofsi kuni 60 akka ga\u2019u gabaasan. Manni hidhaa Qilinxoo hidhamtoota hamma 3,000 ga\u2019an keessummeessa, kan hooggantoonni mormitootaa bebbeekkamoon akka Baqqalaa Garbaa fi jaallan isaa faati keessatti argaman. Lubbuun namaa haala sukanneessaa akkanaatin du\u2019a hin oolle mudachuun qalbii nama cabsa. Akkaataan mootummaan waan mudate kana itti qabaa jiru ammo caalattuu kan aariin nama haqqisiisu. Erga balaan kuni galee torbaan tokkoon booddes, eenyu akka lubbuun ibiddarraa baraaramtee fi kan hin dandamatin haala maaliin akka du\u2019an wanni beekkame gonkuma hin jiru. Haadhotiin hidhamtootaa aantota isaanii barbaacha manneen hidhaa federaalaa tokkorraa kanatti irra erga marmaaranii/cehanii hoonga\u2019aniin booda dadhabnaan, Roobii kan battalumatti, akka malee dhiphachuu irraa, gadda isaanii hiriiratti jijjiiruun: Reeffa firoota keenna kan du\u2019anii nuuf laadhaa, ykn ammoo akka qunnamnee ijaan isaan agarru nu hayyamaa jechuun gaafatan. Qonyayyaa madaa irratti akka sooqidda dibuutti, deebiin isaan argatan isaanima keessaayyuu gariin hidhatti darbamuudha."}, {"text_idx": "#000004", "text": "Hidhamtoonni Qilinxotti karri itti cufame hedduun sababa diddaa ummata Oromoo kan ji\u2019oota kurnan lakkoofsiseen walqabate. Shakkii hin qabu, akka hidhamtoonni kunniin yeroo hedduu hidhaa kanarraa bilisa ba\u2019uu fi maatii isaanitti deebi\u2019anii makamuu dheebochaa turan. Shakkii hin qabu, akka roorroon gateettii ummata isaanii irratti fe\u2019ame irraa hiikkamu abjoochaa turan. Garuu, hidhamtoota garii isaaniif, abdii fi abjuun isaanii sun ibidda haala shakkisiisaa ta\u2019een qabate kanaan mana hidhaa dukkanaa, bakka isaan humna isaaniitiin humaa ofiif ta\u2019uu hin dandeenyee fi ofis dandamuu hin dandeenyetti daaraa fi cilee ta\u2019ee hafe."}, {"text_idx": "#000008", "text": "Anis akkuma Boontuu fi maatiilee hidhamtoota hafanii naasuu dhaga\u2019uu oduu gaddaa (mardoo) eeggachuu kan isaan keessa lufaa jiran san qoodadha. Hiree fi nagummaa nama heddu jaalatanii tokkoo beekuu dhabuun nama ajjeessa\u2014kutaa fi kukkutaan. Baroota hedduuf, hubama qalbii kan waan biraa kamuu kan jireenya keessatti nama mudatu, heddutu anas mudate, irraayyuu ulfaataa ta\u2019uu jaboo arge. Fageenni lafaa, miidhamni sun natti dhaga\u2019amuu irraa na hin ittisu\u2014abbaan kiyya yeroo ani hedduu isa barbaadutti narraa hatamuu isaa of keessatti dhukkubsisaa waan guddadheef."}, {"text_idx": "#000009", "text": "Dukkanaa fi barbaacha waggaa 25 kanaan boodas, abdii qal\u2019oo tan abbaan kiyya manoota hidhaa Itoophiyaa heddu kan lakkaa\u2019amanii hin dhumne tokko keessatti argaminnaa laata jettu ammallee of keessatti kunuunsa. Kanaaf yeroo manni hidhaa gubatu, gidduu kana heddutu gubachaa jira, abdiin kiyyas waliin xooliga (kunturraawa). Akka waan abbaan kiyyaa fi hidhamtoonni isa wajjiin jiran bakka namni isaan quba hin qabnetti ibiddaan waddamaa jirantti natti dhagayama. Aara ibiddaa kan mana hidhaa gubatee, gara samitti ol kaatu yoon argu anis akka waan aaraan ukkaamfamee natti dhagayamee hargana. Mootummaan Itoophiyaa akkuma abbaa kiyya najalaa butee dhabamsiise fi ijoollummaa kiyya narraa dukkaneessee/balleesse, lubbuu isas dhaabataan ibiddaan waxalee ajjeessinnaa jechaa sodaadha; yaadda\u2019as. Kanuma wajjiinis, gaafatamummaa safuu kan aanga\u2019oota mootummaa madaala akkasumas gara-jabina wardiyoota mana hidhaa kan hidhamtoota ibidda qabate dhaamsuuf carraaqan rasaasaan akaa\u2019an herrega sammuu keessa naannessuun ajaa\u2019ibfadha. Kanas godhee, galaana yaadaa ka keessaa-baha hin qabne keessatti of-arga; humna kana oolchu dhabuun natti dhagayamee, yaaddoon na injifata."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Halkan waari\u2019ee jira, kophaa kiyya siree keessa gangaladha, gaggalgala, garas dabaa garana deebi\u2019a. Imimmaan narraa roobu goggoysuuf waldhaansoo wajjiin qabaa, abbaan kiyya yoo Qilinxoo jiraate hoo jedhee yaadaan of gaafadha. Jiraatus dhabus beekuu hin danda\u2019u. Kanneen rasaasaan ajjeefaman ykn dhaabatatti osoo harka duwwaa ibidda itti qabate dhaamsuuf wixxifatanii isaan waxalamanii du\u2019an keessaa innis tokko ta\u2019uu dandaya. Nan yaada, erga dhabamee waggaan 25 waan dabreef, osoo Qilinxotti ibiddaan gubatee ykn akka dhawwaataan du\u2019a isaatiin walitti dhufuuf achitti gatameeyyuu, akkamitti eennummaa isaa beekuun danda\u2019ama jechuun of gaaf\u2019a. Yaada kana hunda sammuu keessa tamsaasee, akka nama hirribaa ka\u2019uu ta\u2019a\u2014akka nama musuussuu wayii keesaa baaragee akka bayyanatuu ta\u2019ee anis maalif nama carraa gaarii qabu ta\u2019ee reeffa isaa argadhee gaddaa fi miidhama waggaa 25 waliin awaaluu akka ta\u2019u hawwa. Abdii faallaa abdii ta\u2019e kana hiccittiin jireennaa kan ba\u2019aa gadadoo fi yaaddoo kana narraa salphisee akka baadhadhee waliin jiraadhu na dandeessise."}, {"text_idx": "#000016", "text": "Kana, gorsi ani Boontuu fi maatiilee hidhamootnni Qilinxoo fi saniin alattis jalaa du\u2019anii fi achi-buuteen isaanii dhabamee maraan ga\u2019uu barbaadu. Gadadoo fi gadda sammuu nama naannessu kana keessatti, kan yoomillee ija keenya duraa nu baduu hin qabne wareegama keenyaan\u2014kan maatiilee balaan hacuucaa fi dhiitama mirga namoomaa isaan mudatee maraan\u2014qabsoon bilisummaa akka injifannoo gonfatuu fi waanjoon gabrummaa gateettii ummata keenyarraa bu\u2019ee akka unkutaa\u2019u sirritti hubachuudha.. Wareegamni hidhamtoota siyaasaa kuni gucaa fi hamilee dhaloota har\u2019aa fi borullee ta\u2019uun cunqursaa fi roorroo bifa hundaa akka hiddaan buqqisu dagachuu hin qabnu."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Guyya yeroon isaa ga\u2019e, ekeraan namoota mirga Oromootif jecha lubbuu isaanii aarsaa taasisanii deebi\u2019ee lubbuu horata\u2014xiqqaatee xiqqaatee qalbii keenya kan gamtaa keessattis bara-baraan jiraatu. Ni deebi\u2019u ilmaan tiyaaf, kan ar\u2019a hin dhalfatin, fi ilmaan ilmaan isaaniif akka jagnoota akka fakeenyatti isaan faanaa hordoffiin isaanin maletti. Kanaafi kan qabsoo saba keenyatti daran cichuu fi xumura itti gochuu qabnuuf: micireen abbaa-irrummaa fi roorroon bifa kamuu qabnuu deebitee nu keessatti akka hin biqille hiddaan gogsuuf. Kana qofa gochuuni kan yaadannoo jagnoota keenyaa kabajinuu fi wareegama isaanii faaruun faaynuuf."}, {"text_idx": "#000024", "text": "This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed."}]