text: [{"text_idx": "#000002", "text": "Mata-dureen faaruu Qulqulluu Yaarediin ayyaana guyyaa kanaaf kennames \u201c\u1216\u1228 \u1280\u1264\u1201 \u12d8\u1235\u1219 \u1292\u1246\u12f2\u121e\u1235\u201d ( Niqoodimoos kan jedhamu gara isaa deeme) isa jedhudha."}, {"text_idx": "#000004", "text": "v Misbaakiin guyyicha: Farsaa Daawit 16:3"}, {"text_idx": "#000009", "text": "Akkuma wangeela Yohannis keessatti caqasametti Niqoodimoos icciitii lammata dhalachuu jechuun sirna cuuphaa gooftaa keenya irraa barachuun isaa nama carraa guddaa qabu isa taasisa. Niqoodimoos guyyaa kanaa eegalee ifaan otoo hin ta\u2019in dhoksaan barataa Gooftaa keenya Iyyesuus Kiristoos ta\u2019uun baruumsa isaa kan jaalatu fi kan Gooftaa keenya deeggaru ta\u2019uu isaa wangeelli dhugaa ni baha."}, {"text_idx": "#000010", "text": "Niqoodimoos beekaa fi barsiisaa Yihuudotaa ture (yoh.3:10). Gooftaan keenya Mana Qulqulluummaa keessatti raajii inni godhu arguun lapheen isaa guutuun kan fudhate ture (yoh2:13-23). Niqoodimoos Faariisota sodaachuun akkasumas dura bu\u2019aa Yihudotaa waan ta\u2019eef Yihoodonni kan Gooftaa keenya morman wajjin yoo argame mormuu waan danad\u2019aniif galgala malee guyyaa gara Gooftaa keenyaa deemuu hin danda\u2019u (yoh 3:1). Boodas yommuu Gooftaan keenya fannifamu guyyaa Jimaataa yeroo dukkanaa\u2019u sana Gooftaa keenya awwaaluuf gara Gooftaa keenyaa deemuu isaa ni hubanna."}, {"text_idx": "#000011", "text": "Guyyaa kanatti Manni Kiristaana keenyaa kan dubbifamuu fi kan faarfatamu hunduu wangeela yohaannis 3:1-12 jiru irratti Niqoodimoos Gooftaa keenyatti amanuu isaa,Gooftaan keenyaas Icciitii torban Mana Kiristaana keenya kessaa tokko kan ta\u2019e Icciitii Cuuphaatiin mootummaa Waaqayyoo dhaaluuf bishaanii fi Afuura Qulqulluu irraa dhalachuun dirqama ta\u2019u isaa kan itti barsiise dha."}, {"text_idx": "#000012", "text": "Yeroo baay\u2019ee yeroo waa\u2019ee Niqoodimoos kaasnu yaada keenya kessatti kan nutti mul\u2019atu wangeela yohaannis boqonnaa sadii irratti kan barreesse dha. Garuu Niqoodimoos kan kanarra darbe seenaa barreeffame kan wangeela Yohaannis 7:45 fi Yohaannis 19:39 qabu dha. Caqasootni sadan wangeela Yohaannis kessatti barreeffaman maalummaa Niqoodimoos sirriitti nu hubachiisu."}, {"text_idx": "#000013", "text": "Egaa kanarraa ka\u2019uun seenaa Niqoodimoos wangeela irratti barreeffame irraa waan gurguddaa sadii irraa barachuu dandeenya."}, {"text_idx": "#000014", "text": "1ffaa:Dhugaa barbaaduu:-akkuma wangeela Yohaannis boqonnaa sadii irratti ibsameen galgala galgala gara Gooftaa deemee barachuu isaa nuu hima. Haa ta\u2019u malee yeroon suni Niqoodimoosiifis ta\u2019e hordoftoota Gooftaa keenyaaf yeroo rakkisaa ture. Yeroo sanatti namni kamiyyuu Kiriistoos wajjiin kan ta\u2019e, kan deeggare tokkummaa Yihudootaa keessas ta\u2019e Mikuraaba (Galma) Yihudootaa keessaa ni hari\u2019atama jedhanii seera baafatanii turan. Niqoodimos garuu hangafa Faarisoota ta\u2019ee otuu jiru waa\u2019ee wangeelaa kan isaa hin gallee waan tureef dhugaa barbaachuuf galgala galgala gara Gooftaa keenya deemuun jireenya dhugaa fi nageenya kan ta\u2019e wangeela dhugaa barata ture. Nuyis yommuu gara Mana qulqullummaa deemnnu waan hunda qabna jechuu otoo hin ta\u2019ini,Waaqayyo biratti hundi keenya guutuu akka hin taane hubannee gara isaa deemuu qabna."}, {"text_idx": "#000015", "text": "2ffaa :Dhugaaf jiraachuu:-yeroo Yihuudonni maree murtii isaanii irratti Gooftaa keenya irratti akkamitti akka isa fannisan mari\u2019atan sana gidduu isaanii taa\u2019uun \u201c Seerri keenya afaan isaa irraa utuu hin dhaga\u2019in,waan inni hojjetes utuu hin hubatin nama tokkotti ni farachiisaa?\u201d isaaniin jedhe ( Yoh 7:51). Nullee jireenya keenya yeroo yeroon waantotni sobaa nu mudatan sana moo\u2019uudhaan dhugaaf amanamaa taanee jiraachuu qabna."}, {"text_idx": "#000016", "text": "3ffaa:Dhugaaf dhaabachuu :-yeroo Gooftaan keenya fannifame sana dhugaaf kan dhaabate dha. Akkasumas yeroo dhiphuu kanaa shittoo fi kan itti kafanamu Yoseef wajjin qabatanii gara fannoo Gooftaa keenyaa dhufe dha. Har\u2019allee Manni Kiristaanaa keenyaa yeroo Qiddaasee maqaa isaa kaastee isa yaadatti. Har\u2019as taanaan waa\u2019ee Niqoodimoos yommuu kaasnuu fi Kabajnu jireenyi isaa kan irraa barannuu fi qajeelcha jireenyaa nuu tahuu qabu dha."}, {"text_idx": "#000017", "text": "Egaa walumaagalatti nuyis akka Niqoodimoos galgala galgala kan barbaannu fi kan fiignu kabajaaf,Aangoo fi wantoota addunyaa kana irra jiraniif otoo hin ta\u2019ini dhugaa barbaannee,ittiin jiraannee fi dhugaan dhaabannee jiraachuun mootummaa waaqayyoo akka dhaalluuf fedhaa fi eeyyama waaqayyoo haa tahu; akkasumas araarsummaan durbee Maariyaamii nuu waliin haa ta\u2019u. Ameen!"}, {"text_idx": "#000020", "text": "Akka sirna Mana Kiristaanaa Ortodoksii keenyaatti soomiin guddichi yookaan soomii Gooftaa jedhamee kan beekamu; isa Gooftaan keenyi Iyyasuus Kiristoos fakkeenya nuuf ta\u2019uuf jecha soome kana keessatti torban jiran keessaa inni shanaffaan Dabra Zayitii jedhameetu beekama. Guyyaan kun Tulluu Ejersaan (Dabra Zayitiin) sababni itti moggaafame guyyaa kanatti kan yaadatamu, kan dubbifamu hundumtuu waa\u2019ee dhufaatii lammaffaa Gooftaa keenyaa waan ta\u2019eefi."}, {"text_idx": "#000021", "text": "Gooftaan keenya, waa\u2019ee dhuma biyya lafaafi waa\u2019ee deebi\u2019ee dhufuusaa kan dubbate Tulluu kana irratti dha. (Mat.24:3). Tulluun kun afaan Ibrootaan Har ha-Zeitim yommuu jedhamu afaan Arabootaan immoo Jabal al-Zaytun, Al-Tur jedhama. Afaan Ingliffaan immoo Mount Olive jedhama. Tulluun kun baha Iyyerusaalemiin kan argamuu fi ol-ka\u2019insa lafaan meetira 818 yommuu ta\u2019u Kiristoos wangeela iddootti barsiise, yommuu gara samiittis ol ba\u2019u idduma kana waan ta\u2019eef durii kaasee tulluun kun wiirtuu Kiristaanotaa addunyaa ta\u2019ee tajajilaati jira."}, {"text_idx": "#000022", "text": "Egaa akkuma Qulqulluun Maatewos barreessee nuuf dabarsetti, Gooftaa fi Fayyisaan keenyi Iyyasuus Kiristoos, guyyaa kanatti, tulluu kanarratti wanta fuulduratti ta\u2019an hedduu Raajii dubbate dha. Kunis, fulduratti wantoonni hedduun akka raawwataman, keessumaa barri dhumaa yommuu dhiyaatu mallattooleen hedduun akka ta\u2019an dubbateera."}, {"text_idx": "#000023", "text": "\u201cAni Kiristoosidha\u201d jedhanii maqaa Isaatiin ka\u2019anii namoota baay\u2019ee kan dogongorsan akka ka\u2019an,\nAddunyaarratti lolli akka baay\u2019atuufi oduun lolaa akka tatamsa\u2019u,\nUummanni uummatarratti, mootummaanis mootummaarratti akka walirratti ka\u2019an,\nBeelaafi goginsi akkasumas iddoo addaddaatti raafamuun lafaa akka mudatu,\nYeroo sanattis Kiristaanotni gidiraaf dabarfamanii akka kennaman; akka ajjeeffamanis, sababa maqaa Kiristoosiifis jecha namoota biratti kan jibbaman akka ta\u2019an,\nRaajonni sobduu akka baayyatan, namoota hedduus akka dogongorsan,\nJaalalli namoota gidduutii akka badduufi waan kana fafakkaatan erga dubbateen booda hanga dhumaatti kan cimee amantiisaatti dhaabate garuu akka fayyina argatu dubbateera."}, {"text_idx": "#000024", "text": "Wantoota hedduu armaan olitti eeraman Kiristoos tulluu Ejersaarra taa\u2019ee dubbate kana keessaa barreeffama kanaaf kan filatame \u201cEenyuyyuu akka isin hin dogongorsineef of-eegaa!\u201d kan jedhu ta\u2019a."}, {"text_idx": "#000025", "text": "Egaan jalabultii bara dhumaatti, yommuu dhufaatiin Kiristoos dhiyaatu, wantoota raawwataman keessaa raajotni sobdootaa baay\u2019inaan uummata keessatti faca\u2019uusaaniiti; maqaa Kiristoos waamudhaan uummata hedduus daandii ishee dhugaarraa baasusaaniiti. Kunis kan ta\u2019u barumsa dhugaa hin taane, barumsa dogongoraa kan ta\u2019e garuu isa dhugaa fakkeessanii barsiisuudha. Kunimmoo kan ta\u2019u Kitaabni Qulqulluun Masiih (barsiisaa) sobaa jedhee kan dubbateefiif sanaaf haala mijeessuufi."}, {"text_idx": "#000026", "text": "Barumsa dogongoraa kan jedhaman keessaas; Waaqummaa Kiristoos ganuurraa kan ka\u2019e Abbaafi Afuura Qulqulluutiin gadi taasisanii Inni nama, Raajaadha, ergamaa dha, ammayyuu Abbaasaa fuulduratti nuuf kadhataafi waan kana fafakkaatuun uummata kan ittiin joonjessani dha. Karaa ishee qajeeltuufi duraa irraa adda ba\u2019uun dogoggoruudha (Erm.6:16). Barumsa ishee dhugaarraa fagaachuun dogongoruudha (Rom.3:11). Waaqa kan ta\u2019ee jiru Ilma Waaqayyoo Kiristoosiin \u201cammayyuu abbaa irraa nuuf kadhatee cubbuu keenya nuu dhiisisa\u201d jedhanii amanuun dogongoradha (Yoh.16:26). Waaqayyo Ilmaatiin \u201cRaajota keessaa isa tokko\u201d jedhanii akka uumama tokkootti lakkaa\u2019uun dogongora cimaadha (Maat.16:13-14)."}, {"text_idx": "#000027", "text": "Yeroo ammaan kana guyyuma guyyaan maqaa amantii addaddaan haaraa kan ka\u2019an maqaa Kiristoos waamudhaani. Hundumtuu har\u2019a ka\u2019ee \u201canatu dhugaadha, Kiristoos nu biradha, Kiristoosiin fudhadhu\u201d kan jedhan yerootii yerootti dabalaati jiru. Kunimmoo raaga isa waggoota kuma lama dursee Kiristoosiin dubbatameef ragaa ta\u2019a. Fuuldurattis kan maqaa amantaan ka\u2019anii \u201cKiristoos nu bira waan jiruuf koottaa\u201d kan jedhan akka cirracha galaanaa akka dabalaa deeman dursee Raajiin dubbatameeraati."}, {"text_idx": "#000028", "text": "Kan dursee hundaa\u2019een alatti eenyuyyuu hundee kan biroo hundeessuu hin danda\u2019u. Innis Kiristoos Iyyesuusi dha. Efe.2:20. Dubbii kana kan dubbate Qulqulluu Phaawuloos yommuu ta\u2019u, sababni itti dubbateefis ykn barreesseefis yeroo duuka bu\u2019oonni Gooftaa addunyaa kanarratti naanna\u2019anii barsiisaa turan sanatti maqaa Kiristoosiin waamanii kan namoota dogongorsiisan waan turaniifi dha. Qulqulluu Phaawuloosis warra akkas maqaa Kiristoos waamani hojii addaddaa hojjetan kan \u201cObboloota Sobaa\u201d ittiin jedha ture (Gal.2:4; Rom.16:17)."}, {"text_idx": "#000029", "text": "Kanaaf, yeroo ammaa kanatti obboloonni keenyi barumsa sobaan liqinfamanii dhugumatti Ilma Waaqayyo Isa dhugaa Kiristoositti kan amanan itti fakkaatee kan dogongora keessa jiraatan hedduudha. Asittis gamasittis, kaleessas har\u2019as, boris maqaa Kiristoos Iyyasuusitti maxxanuudhaan \u201cKiristoos nu bira jira\u201d kan jedhan ka\u2019aniiru; fuuldurattis ni ka\u2019u. Ilmi Waaqayyoo Kiristoos Inni dhugaan garuu, \u201cSobdoonni Kiristoosonnii fi raajotni ni dhufu (ni ka\u2019u); hanga danda\u2019anittis warra filataman hanga dogongorsanitti mallattoofi raajii addaddaa ni agarsiisu....Egaa, gammoojjii keessa jira yoo isiniin jedhan hin bahiinaa; tulluurra jira yoo isiniin jedhanis hin amaniinaa\u201d Mat.24:24-26."}, {"text_idx": "#000030", "text": "Kanarraa wanti hubannu tokko, yeroo addaddaatti maqaa Kiristoos waamanii barumsa sobaa barsiisaa kan turan ammas kan jiraniifi fuulduratti akka ka\u2019an dha. Guyyaan kuni kan itti yaadatamus dhimmi ol\u2019aanaan tokkos kanumadha. Yaadachuu kan barbaachiseefis, barumsaafi raajota sobaatiin akka hin dogongorreef, amantaa keenya ishee duraafi dhugaarraa akka hin maqneef, amantaa duuka bu\u2019oonni barumsa Kiristoosirraa baratan itti barsiisan, abbootiin qulqulloonni hedduun kan keessatti argaman keessa jiraanne mootummaasaa akka dhaalluufi dha."}, {"text_idx": "#000031", "text": "Misbaakiin guyyicha: Farsaa Daawit 40 (41):3-4"}, {"text_idx": "#000033", "text": "Gaafa guyyaa jimaataa kaballaatiin fuula Isaa kan rukutu isa waan ta\u2019eefi;\nWarrootni Ayhuudi yeroo isa himatan ragaa sobaa ta\u2019e kan gooftaa irratti raagu isa waan ta\u2019efidha"}, {"text_idx": "#000034", "text": "Torban sooma Gooftaa keenya keessaa inni sadaffaa Mikuraab jedhama. Torban kun sababa inni itti mikuraab jedhameef guyyaa kana luboonni faaruu sooma diggu\u2019aa irraa kaasuun \u2039\u2039\u1266\u12a0 \u12a2\u12e8\u1231\u1235 \u121d\u12a9\u122b\u1260 \u12a0\u12ed\u1201\u12f5 \u12c8\u1218\u1210\u1228 \u1243\u1208 \u1203\u12ed\u121b\u1296\u1275\u203a\u203a \u201cIyyesuus gara Mikuraaba Yihuudotaa seene; sagalee amantaas ni barsiise\u201d jechaa waan faarfataniif dha."}, {"text_idx": "#000035", "text": "Yihuudonni bara Kakuu Moofaa keessa mana qulqullummaa (Meqdesii) itti Waaqayyoon kadhatan Iyyerusaalem keessatti ni qabu ture. Boodarra garuu Naabukedenetsoor mana qulqullummaa isaanii kana waan diigeef uummanni sunis gara Baabiloonitti booji\u2019aman. Warri booji\u2019aman kun biyya ormaa keessa gabrummaan yeroo turanitti mana qulqullummaa hin qaban ture. Kanaaf yeroo sanaa kaasee Ayihuud bakka deeman hundaatti mana adda ta\u2019e mana kadhaa qopheessuu akka jalqaban ni eerama. (Hizqeel 11:16). Haaluma kanaan bara Kiristoos biyya lafaarra deemee barsiisaa turetti Iyyerusaalem keessa Mikuraabonni Yihudotaa baay\u2019een jiru ture. Duuka bu\u2019oonnis Yihuudonni bakka tajaajilaaf faca\u2019anii jiran hundaatti naanna\u2019anii mikuraaba seenanii barsiisu ture. (Maat.4:23; H.Erg. 6:9; 13:5-14; 9:2; 14:1; 17:1; 10:17; 18:4; 19:8)."}, {"text_idx": "#000036", "text": "Gooftaan keenya Iyyesuus Kirirtoos yeroo ayyaana faasikaa kabajuuf gara Iyyerusaalem deemetti mana qulqullummaa seenee mana qulqullummaa kana keessatti warra daldalaa jiran isaan baase. Meeshaa isaaniis gargaragalche (Yoh.2:13-17). Warqee qarshiitti, qarshiis warqeetti warra waljijjiiraa jiran akkasumas akkuma namoonni biyya keenyaa lukkuuf siree hojjetanii irratti gurguran gugeedhaaf teessoo hojjetanii warra daldalaa turaniin meeshaa isaanii garagalchuun isaan arii\u2019e. Akkuma kitaaba irratti barreeffametti \u201cManni koo mana kadhannaati jedhamee barreeffameera (Isa 56:7; Eerm7:11; Luq. 19:47). Isin garuu holqa hattuufi saamtotaaa taasistan\u201d jedhe. Quuqama Gooftaan Mana Qulqulluummaa kanaaf agarsiise yaadachuufis turban kuni \u201cMikuraab\u201d jedhamee akka moggaafamu taasifame."}, {"text_idx": "#000037", "text": "Kutaaleen Kitaaba Qulqulluu keessaa Qiddaasee guyyaa kanaa irratti dubbifaman akka armaan gadiitti caqasamaniiru:"}, {"text_idx": "#000039", "text": "\u1275\u12d5\u12ed\u122d\u1276\u1219\u1208\u12a5\u1208\u12ed\u1275\u12d4\u12e8\u1229\u12a8\u12c8\u12f5\u1240\u120b\u12d5\u120c\u12e8 (Arabsoon warri siin arabsaniis narra qubateera)"}, {"text_idx": "#000040", "text": "Wangeela (Yoh.2:12-25) Kana booda Gooftaan Iyyesuus Haadha Isaafi obboloota Isaa akkasumas duuka bu\u2019oota Isaa faana gara Qifirnaahomitti bu\u2019an; achis guyyaa muraasa taa\u2019an. Aayihuudis guyyaan itti faasikaa isaanii kabajatan gahee ture. Gooftaanis gara Iyyerusaalemitti deeme. Mana Qulqullummaa keessattis yoggu sangoota, hoolotafi gugeewwan gurguran fi warra qarshii jijiiran taa\u2019anii isaan arge. Qaccee funyoo hojjetee; hoolotaafi sangootas hundasaanii Mana Qulqullummaa irraa gadi baase. Warra qarshii waljijjiiranis qarshii isaanii bittinse. Gabatee isaaniis galagalche. Warra gugee gurguruunis \u201ckana asii baasaa; mana Abbaakoo mana daldalaa hin taasisiinaa\u201d isaaniin jedhe. Duuka bu\u2019oonni Isaas Raajiin \u2018hinaaffaan waa\u2019ee manakee keessa koo na nyaate\u2019 jedhu barreeffamee akka jiru ni yaadatan......."}, {"text_idx": "#000041", "text": "Egaa walumaa galatti haala Gooftaan keenya Iyyesuus Kiristoos nutti agarsiise kanaan Mana Qulqulleettii keenya kanaaf quuqamuu, qulqullinasheef carraaquu qabna. Namoonni mana amantaa keessatti hojii yaraa adda addaa hojjetan yogguu agarrus akkuma abbaa keenya Q/Daawwit \u201cwaa\u2019een manakee keessa koo na nyaate\u201d jechuun quuqamuu, gorsinees sirreessuu qabna."}, {"text_idx": "#000042", "text": "Eebbi Waaqayyoo hunda keenya waliin haa ta\u2019u; ameen!"}, {"text_idx": "#000044", "text": "Odeeffannoowwan bu\u2019uurawoo Waa\u2019ee Waldaa Qulqullootaa"}]