Kara Ölüm pandemisi nedir?
Veba (Kara Ölüm) - Dünya Tarihi Ansiklopedisi
Kara Ölüm olarak da bilinen veba, 1347-1352 yıllarında Avrupa'yı yerle bir eden, yaklaşık 25-30 milyon kişinin ölümüne sebep olan bir veba salgınıydı.
İpek Yolu
İnsanları etkileyen yıkıcı veba yeni bir olay değildi. 5. yüzyılın ortasında ortaya çıkan ağır bir salgın özellikle Akdeniz bölgesini ve Konstantinopolis’i kasıp kavurmuştu. 1347’deki Kara Ölüm, muhtemelen Karadeniz’de Kefe’den yelken açan dört Cenevizli tahıl gemisini kuşatan farelerle Sicilya aracılığıyla Avrupa’ya taşınmıştı. Liman şehri enfekte olmuş cesetleri fırlatan Tatar Moğolları tarafından kuşatılmıştı ki İtalyanlar vebaya burada yakalanmıştı. Hastalığın bir diğer kökeni olarak <anchor>İpek Yolu</anchor>’nu kullanan Moğol tüccarların, vebayı ilk olarak görüldüğü Orta Asya’dan getirdiği söyleniyordu. 2011 yılında yapılan genetik çalışmalarda Çin, hastalıkla özellikle ilişkilendirilmişti (Buna rağmen Güneydoğu Asya’nın, güncel tarihi kanıtlar ışığında hastalığın alternatif bir çıkış noktası olduğu ve 14. yüzyılda Çin’de vebadan kaynaklanan bir salgın yaşandığı zayıf bir ihtimal olarak öne sürülmüştü). Sicilya’dan İtalya ana karasına olan atılan küçük bir adım olmasına rağmen Kefe’den gelen gemiler Cenova’ya ulaşmış, girişleri reddedilmiş; Marsilya’ya, oradan da Valencia’ya demirlemişlerdir. Böylece ticaret yolları vasıtasıyla hastalık, daha sonra korkunç etkilerinin görüleceği Fransa, İspanya, Britanya ve İrlanda’ya 1349’un sonlarına doğru taşınmıştı. Yangın gibi yayılan hastalık, Almanya’yı, İskandinavya’yı, Baltık devletlerini ve Rusya’yı 1350-1352 yılları boyunca vurmuştu.
İpek Yolu - Dünya Tarihi Ansiklopedisi
# İpek Yolu

3 günler kaldı

## Sunucu Maliyetleri Bağış Kampanyası 2024

Dünyaya ücretsiz tarih eğitimi sağlama misyonumuza yardımcı olun! Lütfen bağış yapın ve 2024 yılında sunucu maliyetlerimizin karşılanmasına katkıda bulunun. Desteğinizle her ay milyonlarca insan tarihi tamamen ücretsiz olarak öğreniyor.

$14856 / $18000

## İçindekiler

## Tanım

Joshua J. Mark

01 Mayıs 2018 tarihinde yayınlandı

Bu makaleyi sesli dinle

X

İpek Yolu, MÖ 130'da Çin'in Han Hanedanlığı döneminde resmen kurulmuş ve antik dünyanın bölgelerini MÖ 130- MS 1453 yılları arasında ticarette birbirine bağlayan eski bir ticaret yolları ağıydı. İpek Yolu doğudan batıya tek bir yol değildi ve bu nedenle tarihçiler 'İpek Güzergahı' adını tercih ediyor, ancak 'İpek Yolu' yaygın olarak kullanılıyor.

Avrupalı ​​kaşif Marco Polo (1254-1324) bu yolları gezdi ve ünlü eserinde onları derinlemesine tanımladı, ancak onları adlandırma konusunda bir önemi olmadı. Bu yol ağı için her iki terim de -İpek Güzergahı ve İpek Yolu- Alman coğrafyacı ve gezgin Ferdinand von Richthofen tarafından MS 1877'de türetilmiş ve bunlara 'Seidenstrasse' (İpek Yolu) veya 'Seidenstrassen' (İpek Yolları) adı verilmiştir. Polo ve daha sonra von Richthofen, İpek Yolu üzerinde taşınan mallardan bahsetmişlerdir.

Reklam

Batı'dan Doğu'ya giden mallar:

- Atlar
- Eyer takımı ve koşum
- Asma ve üzüm
- Hem egzotik hem evcil hayvanlar ve köpekler
- Hayvan kürkleri ve derileri
- Bal
- Meyve
- Züccaciye
- Yün battaniyeler, kilimler, halılar
- Tekstil (perde gibi)
- Altın ve Gümüş
- Develer
- Köleler
- Silah ve cephane

Doğu'dan Batı'ya giden mallar:

- İpek
- Çay
- Boya
- Değerli taşlar
- Çini (tabak, kase, bardak, vazo)
- Porselen
- Baharat ( tarçın ve zencefil gibi)
- Bronz ve altın eserler
- İlaç
- Parfüm
- Fil dişi
- Pirinç
- Kağıt
- Barut

Ağ, Han Hanedanlığı'nın (MÖ 202 - MS 220) batı ile resmi olarak ticarete başladığı MÖ 130'dan, Osmanlı İmparatorluğu'nun batıyla ticareti boykot edip yolları kapattığı MS 1453'e kadar düzenli olarak kullanıldı. Bu zamana kadar Avrupalılar doğudan gelen mallara alışmışlardı ve İpek Yolu kapanınca tüccarların bu mallara olan talebi karşılamak için yeni ticaret yolları bulmaları gerekiyordu.

Reklam

İpek Yolu'nun kapanması, Avrupalı kaşiflerin denize açılıp kara ticaretinin yerini alacak yeni su yolları çizmesi tarafından tanımlanacak olan Keşif Çağı'nı (Keşif Çağı, MS 1453-1660 olarak da bilinir) başlattı. Keşif Çağı, Avrupa gemileri kendi tanrıları ve ülkeleri adına bazı topraklar üzerinde hak iddia ettikleri ve diğerlerini batı kültürünü ve dinini tanıtarak etkilediği ve aynı zamanda bu diğer ulusların Avrupa kültürel geleneklerini etkilediği için dünyadaki kültürleri etkilemiştir. İpek Yolu - açılışından kapanışına kadar - dünya medeniyetinin gelişimi üzerinde o kadar büyük bir etkiye sahiptir ki, modern dünyayı onsuz hayal etmek zor.

### Pers Kral Yolu

İpek Yolu'nun tarihi, pratikte Han Hanedanlığı'ndan önceye dayanmaktadır. Fakat, İpek Yolu'nun ana arterlerinden biri olarak hizmet edecek olan Pers Kraliyet Yolu, Ahameniş İmparatorluğu (c. MÕ 550-330) sırasında kuruldu. Pers Kraliyet Yolu, kuzey İran'da (bugünkü İran) Susa'dan Küçük Asya'da (günümüz Türkiye'si) Akdeniz'e kadar uzanıyordu ve yol boyunca elçilerin mesajları imparatorluk boyunca hızla iletmeleri için genç atlarla birlikte postaneleri içeriyordu. İranlı(Pers) habercilerinin hızı ve etkinliği hakkında yazan Herodot şöyle demiştir:

Reklam

Bu satırlar, yüzyıllar sonra, Amerika Birleşik Devletleri postanesinin inancını oluşturacaktı. İranlılar Kral Yolu'nu dikkatli bir şekilde korudular ve zamanla daha küçük yan yollarla genişlettiler. Bu yollar sonunda Hindistan alt kıtasına, Mezopotamya'ya ve Mısır'a indi.

### Çin ve Batı

Büyük İskender İran'ı fethettikten sonra, MÖ 339'da Neb'in (modern Tacikistan) Fergana Vadisi'nde İskenderiye Eschate şehrini (daha sonra Yunan Krallığı) kurdu. İskender, yaralı gazilerini şehirde bırakarak yoluna devam etti. Zamanla, bu Makedon savaşçılar yerli halkla evlenerek İskender'in ölümünün ardından Seleukos İmparatorluğu altında gelişen Greko-Baktriyan kültürünü yarattı.

Greko- Baktriya kralı I. Euthydemus (M.Ö. 260-195) döneminde, Greko-Baktriya topraklarını genişletmişti. Yunan tarihçi Strabon'a (MÖ 63- MS 24) göre Yunanlılar "imparatorluklarını Seres'e kadar genişlettiler" ( Geography XI.ii.i). 'Seres', Yunanlıların ve Romalıların Çin'i, Doğu Asya'da 'ipeğin geldiği ülke' anlamına gelen Çin'i tanıdıkları isimdi. O halde, Çin ile batı arasındaki ilk temasın MÖ 200 yıllarında geldiği düşünülmektedir.

Reklam

İMPARATOR WU, BATI İLE TİCARET YOLUYLA YENİ TİCARETLERE AÇILMAK İSTEDİ VE M.Ö 130'DA İPEK YOLU AÇILDI.

Çin'in Han Hanedanlığı, kuzey ve batı sınırlarında Xiongnu'nun göçebe kabileleri tarafından sürekli taciz edildi. MÖ 138'de İmparator Wu, Xiongnu'yu yenmek için Yüezhi halkıyla pazarlık yapmak üzere elçisi Zhang Qian'ı batıya gönderdi.

Zhang Qian'ın seferi, onu Orta Asya'daki birçok farklı kültür ve medeniyetle ve bunların arasında, Büyük İskender'in ordusunun soyundan gelen Greko-Baktriyalılar olan 'Dayuan', 'Büyük İyonyalılar' olarak adlandırdığı kişilerle temasa geçirdi. Dayuan'ın güçlü atları vardı, Zhang Qian bunları Wu'ya bildirdi ve bunlar yağmacı Xiongnu'ya karşı etkili bir şekilde kullanılabilirdi.

Zhang Qian'ın yolculuğunun sonuçları, yalnızca Çin ile batı arasında daha fazla temas değil, aynı zamanda bir süvari donatmak için ülke genelinde organize ve verimli bir at yetiştirme programıydı. At, Çin'de uzun zamandır biliniyordu ve Shang Hanedanlığı (MÖ 1600 - 1046) kadar erken bir tarihte süvari ve savaş arabaları için savaşta kullanılıyordu, ancak Çinliler batı atının boyutuna ve hızına hayran kaldılar. Dayuan'ın batı atıyla Han Hanedanlığı, Xiongnu'yu yendi. Bu başarı, İmparator Wu'ya batı ile ticaret yoluyla başka neler kazanılabileceği konusunda spekülasyon yapma konusunda ilham verdi ve İpek Yolu MÖ 130'da açıldı.

Reklam

MÖ 171-138 yılları arasında Part kralı I. Mithridates, Mezopotamya'daki krallığını genişletmek ve sağlamlaştırmak için sefere çıktı. Seleukos Kralı Antiochus VII Sidetes (MÖ 138-129) bu genişlemeye karşı çıktı ve aynı zamanda kardeşi Demetrius'un ölümünün intikamını almak için Mithridates'in halefi olan II. Phrates'in Part kuvvetlerine karşı savaş açtı. Antiochus'un yenilmesiyle Mezopotamya Part egemenliğine girdi ve onunla birlikte İpek Yolu'nun kontrolü de ele geçirildi. Partlar daha sonra Çin ile batı arasındaki merkezi aracı oldular.

### İpek Yolu Üzerinden Ticareti Yapılan Mallar

İpek Yolu ticaret ağı boyunca birçok farklı türde mal seyahat ederken, adı Çin ipeğinin batıda, özellikle Roma ile olan popülaritesinden geliyor. İpek Yolu yolları Çin'den Hindistan'a, Küçük Asya'ya, Mezopotamya'ya, Mısır'a, Afrika kıtasına, Yunanistan'a, Roma'ya ve İngiltere'ye uzanıyordu.

Kuzey Mezopotamya bölgesi (bugünkü İran), Part İmparatorluğu'nun bir parçası olarak Çin'in ticarette en yakın ortağı haline geldi ve önemli kültürel alışverişleri başlattı. Han Hanedanlığı döneminde Çinliler tarafından icat edilen kağıt ve yine bir Çin icadı olan barutun kültür üzerinde ipekten çok daha büyük etkisi oldu. Doğunun zengin baharatları da ipek endüstrisinden doğan modaya daha çok katkıda bulunmuştur. Öyle olsa bile, Roma İmparatoru Augustus zamanında (MÖ 27 – MS 14) Çin ile batı arasındaki ticaret sıkı bir şekilde kurulmuştu ve ipek Mısır, Yunanistan ve özellikle Roma'da en çok aranan maldı.

### Romalıların ipek aşkı

Octavian Caesar, İmparator Augustus olmadan önce, hasımları Mark Antony (MÖ 83-30) ve Kleopatra VII'yi (MÖ 69-30) ahlaksız olarak kınamak için tartışmalı ipek giyim konusunu ele aldı. Her ikisi de giderek ahlaksızlıkla ilişkilendirilen Çin ipeğini tercih ettiğinden, Octavian düşmanlarını küçümsemek için bu bağlantıyı kullandı. Octavianus, Antonius ve Kleopatra'yı yenecekti; ancak ipeğin popülaritesini azaltmak için hiçbir şey yapamadı.

Tarihçi Will Durant şöyle yazıyor:

KOS ADASI, İPEK GİYİM İMALATIYLA ZENGİN VE LÜKS OLDU.

Genç Seneca zamanında (MÖ 4 - MS 65), muhafazakar Romalılar, Çin ipeğini kadınlar için ahlaksız bir elbise ve erkekler için efemine kıyafetler olarak kınamakta Augustus'tan daha ateşliydi. Ancak bu eleştiriler Roma ile ipek ticaretini durdurmak için hiçbir şey yapmadı ve Kos adası ipek giysi imalatıyla zengin ve lüks hale geldi.

Durant'in yazdığı gibi, "İtalya 'olumsuz' bir ticaret dengesine sahipti - neşeyle [satın aldığından] sattığından daha fazlasını aldı", ancak yine de Çin'e "halılar, mücevherler, kehribar, metaller, boyalar, ilaçlar ve cam gibi zengin mallar ihraç etti" (328-329). İmparator Marcus Aurelius'un (MS 161-180) zamanına kadar, ipek Roma'daki en değerli maldı ve hiçbir muhafazakar eleştiri ticareti yavaşlatmayı ya da modayı durdurmayı başaramadı.

Aurelius'tan sonra bile ipek, MS 476'da Roma İmparatorluğu'nun çöküşüne kadar giderek daha pahalı olmasına rağmen popülerliğini korudu. Roma, Bizans İmparatorluğu olarak bilinen ve Roma'nın ipek tutkusunu sürdüren doğu yarısında ayakta kaldı. MS 60 civarında batı, ipeğin Çin'deki ağaçlarda yetiştirilmediğini, aslında ipekböcekleri tarafından eğrildiğini fark etmişti. Çinliler, ipeğin kökenini çok bilinçli bir şekilde bir sır olarak saklamışlardı ve bir kez çıktıktan sonra, ipekböceklerini ve ipeğin hasat sürecini dikkatle korudular.

Çinlilerin ipek için talep ettiği fahiş fiyatları ödemekten bıkan Bizans imparatoru Justinian (MS 527-565), ipekböceklerini çalmak ve onları batıya geri kaçırmak için keşiş kılığında iki elçiyi Çin'e gönderdi. Plan başarılı oldu ve Bizans ipek endüstrisini başlattı. Bizans İmparatorluğu MS 1453'te Türklere düştüğünde, Osmanlı İmparatorluğu İpek Yolu'nun eski yollarını kapattı ve batı ile tüm bağlarını kesti.

### İpek Yolu Mirası

İpek Yolu'nun en büyük değeri kültür alışverişiydi. Sanat, din, felsefe, teknoloji, dil, bilim, mimari ve uygarlığın diğer tüm unsurları bu yollar boyunca değiş tokuş edilmiş, tüccarların ticaret yaptığı ticari mallarla ülkeden ülkeye taşınmıştır. Bu ağ boyunca, Bizans İmparatorluğu'nu yok eden ve İpek Yolu yoluyla Konstantinopolis'e geldiği düşünülen MS 542'deki hıyarcıklı vebanın yayılmasında kanıtlandığı gibi, hastalık da yayıldı.

İpek Yolu'nun kapanması, tüccarları ticaret yapmak için denize açılmaya zorladı ve böylece dünya çapında etkileşime ve küresel bir topluluğun başlangıcına yol açan Keşif Çağı'nı başlattı. Zamanında İpek Yolu, insanların içinde yaşadıkları dünya hakkındaki anlayışlarını genişletmeye hizmet etti; fakat kapanması, Avrupalıları okyanus boyunca, Eski Dünya ve Yeni Dünya arasında mal ve değerlerin aktarıldığı sözde Kolombiya Mübadelesini başlatan Amerikaların Yeni Dünyası denen şeyi keşfetmeye ve sonunda fethetmeye itecektir. Bu sayede İpek Yolu'nun modern dünyanın gelişmesine zemin hazırladığı söylenebilir.

Reklam

## Bibliografya

Dünya Tarihi Ansiklopedisi bir Amazon İştirakidir ve uygun kitap satın alımlarından komisyon kazanır.

## Çevirmen Hakkında

20 yaşındayım. Türküm. Türkiye ve dünya tarihi ile ilgileniyorum.

## Yazar Hakkında

Yazar Biyografisi
Joshua J. Mark, Dünya Tarihi Ansiklopedisi'nin kurucu ortağı ve İçerik Direktörü'dür. Daha önce Marist College (NY) üniversitesinde tarih, felsefe, edebiyat ve yazı dersleri vermiştir. Yunanistan ve Almanya'da yaşamış ve geniş çapta seyahat etmiştir.

## İlişkili İçerikler

Filtreler:

Tümü

Tanımlar204

Makaleler81

12345678910Sonraki ›Son Sayfa »

## Bu Çalışmayı Alıntıla

#### APA Style

Mark, J. J. (2018, Mayıs 01). İpek Yolu [Silk Road].
(M. İlhan, Çevirmen). World History Encyclopedia. alınmıştır https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-466/ipek-yolu/

#### Chicago Formatı

Mark, Joshua J.. " İpek Yolu."
tarafından çevrildi Mert İlhan. World History Encyclopedia. Son güncelleme Mayıs 01, 2018.
https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-466/ipek-yolu/.

#### MLA Formatı

Mark, Joshua J.. " İpek Yolu."
tarafından çevrildi Mert İlhan. World History Encyclopedia. World History Encyclopedia, 01 May 2018. İnternet. 12 Eyl 2024.

## Lisans & Telif Hakkı

Tarafından yazıldı Joshua J. Mark, tarihinde yayınlandı 01 Mayıs 2018. Telif hakkı sahibi bu içeriği şu lisans altında paylaşmıştır: Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike. Lütfen bu sayfadan gidebileceğiniz içeriklerin daha farklı lisans koşullarına sahip olabileceğini unutmayın.

Reklam

Reklam

## Bizi Destekleyin

Kâr amacı gütmeyen bir kuruluşuz.

Misyonumuz kültürel mirasına sahip çıkan insanları bir araya getirmek ve dünya çapında tarih eğitimini geliştirmektir. Lütfen Dünya Tarihi Ansiklopedisi'ni destekleyin. Teşekkürler!

Reklam

Misyonumuz
Misyonumuz kültürel mirasına sahip çıkan insanları bir araya getirmek ve dünya çapında tarih eğitimini geliştirmektir.

Aksi belirtilmedikçe Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike lisansı altında Bazı Hakları Saklıdır (2009-2024).