Genetik Kodu Anlama
Genetik testi nedir? Kimlere yapılır? - Memorial
Genetik hastalıkları ya da çeşitli hastalıklara yatkınlıkları ortaya çıkarmak üzere yapılan testlere Genetik Testler denir. Bu testler kan, ...
SMA (Spinal Müsküler Atrofi)
Eğer <anchor>SMA (Spinal Müsküler Atrofi)</anchor> gibi kaslarda erimeye neden olarak sonuçta ölümle sonuçlanabilen bir hastalığın taşıyıcısıysanız, bunu önceden bilerek eşinize ya da eşiniz olacak kişiyle birlikte taşıyıcılık testini yaptırmanız gerekir. İkiniz de taşıyıcıysanız çocuklarınızın %25 olasılıkla bu hastalıkla doğma riski vardır. SMA taşıyıcısı olduğunu önceden bilen çiftlerde tüp bebek tedavisi ile çocuk sahibi olmaları ve embriyolarda bu hastalığın taranması çok önemlidir. Sağlıklı embriyo seçilerek anne karnına tranfer edilir ve hasta bir çocuğunuz olma riskini ortadan kaldırmış olursunuz. Aynı durum genetik kanser hastalığı, başka nörolojik hastalıklar, ya da ülkemizde sık görülen Talasemi, Ailevi Akdeniz Ateşi, Kistik Fibrozis ve başka genetik hastalıklar içinde aynıdır.
SMA Hastalığı Nedir? SMA Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi
Size en yakın hastanemizi gösterebilmemiz için konum izni vermelisiniz.

Yükleniyor

TR

TR

Bizi Arayın [444 7 888](tel:444 7 888 "444 7 888")

SMA Hastalığı Nedir? SMA Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi

# SMA Hastalığı Nedir? SMA Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi

medical-units-icon

İlgili Tıbbi Birimler

Spinal müsküler atrofi (SMA), emekleme, yürüme, dik oturma, baş hareketlerini kontrol etme yeteneğini etkileyen, kaslarda zayıflama yanı sıra kasların incelmesi ve küçülmesi olarak bilinen atrofiye neden olan nadir görülen genetik bir hastalıktır. SMA türlerinde nefes alma ve yutmayı sağlayan kaslarda zarar görür. SMA çoğunlukla bebekleri ve çocukları etkiler ancak yetişkinlerde de görülebilir. SMA tipine semptomlar daha şiddetli olabilir. Gen değiştirme ve hastalık değiştirici tedaviler umut verse de kesin bir tedavisi bulunmamaktadır.

İçindekiler

## SMA Hastalığı Nedir?

Spinal musküler atrofi (SMA), motor nöronu olarak bilinen ve istemli kas hareketlerini kontrol eden sinir hücrelerini etkileyerek kasların giderek zayıflamasına neden olan kalıtsal bir hastalıktır. Kasların omurilikte bulunan sinir hücrelerinden gelen sinyalleri yanıtlayamaması körelmesine ve buna bağlı olarak kasların küçülmesi ve zamanla yok olmasına yani atrofiye neden olur.

Böylelikle hastanın kollar ve bacaklar ile baş ve boyun kaslarını kontrol edemez hale gelir. Yürüme, emekleme, baş ve boyun kontrolü, yutma ve nefes alma gibi hareketleri de etkilenir. Kas kaybına ve kas zayıflığına sebep olan SMA hastalığında; görme, işitme, tat alma, koklama ve dokunma duyuları ile zihinsel ve duygusal işlevsellik ise tamamen normaldir.

## SMA Hastalığı Belirtileri Nelerdir?

Tip I SMA hastalığı hastalığı bebekleri doğumdan itibaren 6 ay içinde etkilemeye başlar ve çoğu bebek 3 aydan itibaren ilk olarak kaslarda güçsüzlük belirtisi görünmeye başlar. Tip II ve III, 7 ila 18 ay arasındaki çocukları etkilemeye başlar. Gövdeye yakın kaslarda güçsüzlük belirtisi görülür ve çocuklar bağımsız olarak oturabilir ancak yürüyemezler.

SMA hastalığının en yaygın görülen belirtileri şöyle sıralanır:

- Kaslarda zayıflık, güçsüzlük, hareket etmede zorluk çekme
- Oturma, emekleme, yürüme gibi kaba motor becerilerinde gecikme
- Kas seğirmeleri
- Baş kontrolünde zayıflık
- Emme ve yutma güçlüğü çekme
- Skolyoz gibi kemik ve eklem sorunları
- Solunum sorunları yaşama
- Yeme ve yutmada güçlük
- Nefes almada zorlanma
- Seste cılızlık ve dilde seğirme
- Yürüme esnasında sıklıkla düşme, yürüme yeteneğinde azalma
- Yerde oturduktan sonra ayağa kalkmada zorluk
- Reflekslerde azalma
- Kramplar
- Ellerde titreme
- Bebeklerde yaşıtlardan geri kalma

## SMA Hastalığı Neden Olur?

SMA hastalığının en yaygın nedeni, 'hayatta kalma motor nöron 1' (SMN1) adı verilen mutasyona uğramış veya eksik gendir. Bu durum 'otozomal resesif kalıtım’ olarak adlandırılır. Her iki ebeveyn de taşıyıcıysa, çocuğun SMA hastası olma olasılığı (dörtte bir) yüzde 25’tir. Her 40 kişiden biri, SMA'ya neden olan gen varyasyonunun taşıyıcısıdır. Ebeveynler taşıyıcı olduklarını bilmeden bebek sahibi olmak istediklerinde mutasyona uğrayan gen her iki ebeveynden de bebeğe geçer ve SMA hastalığı oluşur.

## SMA Hastalığının Tipleri Nelerdir?

Dünyada görülme sıklığı 10 binde bir, Türkiye'de ise görülme sıklığı 6 binde bir olan SMA hastalığının 4 tip SMA mevcuttur. SMA'nın tipleri, bireylerde hastalığın ortaya çıkma yaşına bağlı olarak sınıflandırılır. Tip 1 ve Tip 2, SMA hastalığının en yaygın şekilde görülen türleridir.

Tip 1 (şiddetli) SMA: SMA’nın bu türü aynı zamanda Werdnig-Hoffmann Hastalığı olarak da adlandırılır. En şiddetli ve en yaygın şekilde görülen SMA türüdür. Tip 1 SMA genellikle doğumda veya sonrasındaki ilk birkaç aydaki bebeklerde (0-6 ay) görülür. Semptomlar, bacaklarda gevşeklik ve zayıf gövde hareketi olarak belirir. Tip 1 SMA’nın görüldüğü kişiler çoğunlukla çok sınırlı hareket kabiliyetine sahiptir. Tip 1 SMA hastası olan bebekler oturamaz. Ayrıca Tip 1 SMA hastaları beslenmekte ve yutmakta, başlarını dik tutmakta ve nefes almakta zorlanır. Tip 1 SMA hızla ilerler, hastalık neticesinde kasların zayıflaması, solunum yolu enfeksiyonlarına yol açar.

Tip 2 (orta seviye) SMA: Tip 1’e göre daha hafif seyreden Tip 2 SMA’nın belirtileri çoğunlukla 7 ila 18 ay arasındaki bebeklerde görülür. Tip 2 SMA hiçbir zaman ayakta duramayan, yürüyemeyen ancak emekleyebilen çocuklarda ortaya çıkar, hastalığın ilerleme hızı büyük ölçüde değişebilir. Tip 2 SMA hastalığı çocuğun kollarından çok bacaklarını etkiler. Ayrıca bu tür hastaların ellerinde titreme, skolyoz, güçsüzlük hali, kilo alamama da görülebilir. Solunum yolu enfeksiyonları Tip 2 SMA’da da yaygın şekilde görülür. Yaşam beklentisi, hastanın durumunun şiddetine bağlı olarak erken çocukluktan yetişkinliğe kadar değişebilir.

Tip 3 (hafif) SMA: Tip 3 SMA, Kugelberg-Welander veya Juvenil Spinal Musküler Atrofi olarak da adlandırılır. Tip-3 SMA hastalığının semptomları  18. aydan sonra başlar. Bu döneme kadar gelişimleri normal olan bebeklerin, SMA belirtilerinin fark edilmesi ergenlik dönemini bulabilir. Tip 3 SMA hastaları ayakta durabilir ve yürüyebilir; ancak oturma pozisyonundan kalkmakta güçlük çekebilir. Bu tipten etkilenen hastalar hareket etmek için tekerlekli sandalye kullanma ihtiyacına gereksinim duyabilir. Tip 3 SMA hastaları da solunum yolu enfeksiyonları için risk altındadırlar.

Tip 4 (yetişkin) SMA:  Bu nadir görülen SMA türünün semptomları yetişkin çağında ortaya çıkar. Tip 4 SMA hastalığının ilerlemesi yavaştır. Her türlü hareket gelişimi aşamasına ulaşabilen, çoğunlukla yaşam boyu hareket yetilerini koruyabilen Tip 4 SMA hastalarında hastalığın yol açtığı diğer komplikasyonlar nadir görülür.

Çocuğunuzda veya kendinizde bu belirtilerden herhangi birini fark ederseniz, derhal doktorunuza görünmelisiniz.

## SMA Nasıl Teşhis Edilir?

SMA hastalığı belirtileri ile doktora başvuran kişinin önce tıbbi öyküsü öğrenilir, fiziksel muayenesi yapılır. Hekim, EMG (elektromiyografi) veya bir kas biyopsi isteyebilir. Ayrıca zayıflayan kaslarda kreatin kinaz değerleri için bir kan testi yapılması istenebilir.

Doktorlar, klinik bulgular neticesinde (çocuğunuzun semptomlarına ve diğer teşhis çalışmalarına dayanarak) SMA hastalığından şüpheleniyorsa, teşhisini doğrulamak amacıyla kan örneği alınarak yapılan genetik testi gerekli görebilir, zira genetik testi kromozom 5 ile ilişkili SMA hastalığının, yani tip 1 - 4 SMA hastalığının varlığını teşhis etmenin en kesin yoludur. SMA tanısı %95 delesyon tanısı olarak DNA testi sonucuyla konur. Geriye kalan %5 oranındaki bozukluk diğer hasar veren mutasyonlar şeklinde gelişebilir.

## SMA Hastalığı Nasıl Tedavi Edilir?

SMA hastalığı için bilinen kesin bir tedavi yöntemi yoktur. SMA'dan etkilenen çocukların tedavi aşamalarında; hastalığın yol açtığı semptomları yönetmeye, komplikasyonları önlemeye ve hastaların yaşam kalitelerini iyileştirmeye odaklanılır. Doktorunuz çocuğunuz için SMA tipine, durumun ciddiyetine ve çocuğun yaşına göre SMA hastalığının tedavisi için en iyi seçenekleri belirleyecektir.

Örneğin, SMA Tip 1'li çocuklar solunum yolu enfeksiyonlarına ve zatürreye yatkın olduklarından, tedavi akciğer fonksiyonlarını korumaya odaklanabilir. Buna karşın, SMA Tip 3 veya 4 olan bir çocuğun veya yetişkinin bakımı, kas gücünü ve hareketliliğini sürdürmeye yardımcı olmak için fizyoterapiye odaklanabilir.

Tip 1 SMA hastaları için tedaviler, beslenme tüplerini, ventilatörleri ve diğer solunum yardımı yöntemlerini içerebilir. Fizik tedavi, Tip 1 SMA hastalarına da fayda sağlayabilir. Bu tür spinal musküler atrofiye sahip birçok hasta, hayatlarının çoğunu hastanede geçirebilir.

Tip 2 ve Tip 3 SMA hastaları için tedaviler ortopedik diş telleri, tekerlekli sandalyeler ve fiziksel ve mesleki terapileri içerebilir.

Spinal musküler atrofisi hastalarının beyinlerinin normal şekilde geliştiğini bilmek önemlidir. SMA'lı birçok hasta oldukça zeki ve sosyaldir. Onlarla konuşmak, oyun oynamak ve diğer zihinsel uyarım biçimlerini sağlamak, bu çocukların duygusal ve fiziksel yaşamlarına olumlu yönde katkıda bulunur.

Hastalığın neden olduğu semptomları yönetmek ve komplikasyonları önlemek için uygulanan tedavi seçenekleri özetle şunları içerir:

- Hastalığın neden olduğu semptomlar ve stresten kurtulmaya odaklanan, hem hastanın hem de ailesinin yaşam kalitesini iyileştirmeyi amaçlayan palyatif bakım
- Bazı SMA formlarında postürü iyileştirmeye, eklem hareketsizliğini önlemeye, kas güçsüzlüğünü ve atrofiyi yavaşlatmaya yardımcı olabilecek fizik tedavi
- Yaşam kalitesini iyileştirmek amacıyla hastaların günlük yaşamlarını yönetmelerine yardımcı olabilecek ayarlamalara odaklanan mesleki terapi.

## SMA Hastalığı Hakkında Sık Sorulan Sorular

### SMA nedir?

SMA, merkezi sinir sistemi, periferik sinir sistemi ve istemli kas hareketlerini kontrol eden iskelet sisteminin etkilenmesi sonucu hareket için kullanılan kaslarda ilerleyici erime ve güçsüzlüğe neden olan genetik bir rahatsızlıktır.

### SMA hastaları kaç yıl yaşar?

Tip1 SMA hastalığına sahip olan bebekler ortalama olarak iki yaşına kadar hayatta kalabilmektedir. Tip 2 SMA hastaları ise yetişkinliğe kadar yaşayabilmektedir. Tip 3 ve tip 4 SMA hastalarında ise normal bir yaşam süresi beklenir.

### SMA ilacı nedir?

FDA onayı alan ve 2016 Aralık ayında uygulanan nusinersen, SMA’lı bebek ve çocukların tedavisinde uygulanmaktadır. SMA ilacı hastalığın belirtilerini hafifletmeye yardımcı olarak yaşam kalitesinin artmasını hedefler. İlacın kullanım kararı hastanın durumuna göre farklılık gösterir.

### SMA hastalığı nasıl anlaşılır?

Anne ve baba, bebeklerin hareketlerinde azalma, farklılık ve anormallik fark etmesi sonucunda uzman doktora başvurur. Bebeğe EMG ile kas ölçümü yapılması sonucunda, kan testi genler inceler ve SMA olup olmadığı anlaşılır.

### SMA üzerine yapılan yeni bir araştırma var mı?

Birçok bilim insanı ve klinisyen, bu hastalığa dair anlayışımızı geliştirmek ve SMA hastasının hayatta kalmasını ve yaşam kalitesini iyileştirmek için büyük çaba sarf ediyor. SMA'da yer alan genlerin son keşifleri ve bu genlerin motor nöronların sağlığının korunmasındaki rolleri ve moleküler tıptaki yeni gelişmeler, bu hastalıkta daha iyi tedavi stratejileri için umut vermektedir.  Son yapılan araştırmalarda, farklı yaklaşımlarla SMN proteini üretimini artırmaya yönelik stratejilere odaklanılmıştır.

### Spinal musküler atrofi geni olmasına rağmen SMA hastası olmayanlar ne yapmalı?

SMA geninin bir taşıyıcısı olarak teşhis edilip bu hastalıktan etkilenmeyenler, bir genetik danışman veya doktorun tavsiyesine başvurmalıdır. Çocuk sahibi olmayı düşünenler için bu durum çok önemlidir. Nitekim hekimler, bu kişilerin spinal musküler atrofisi olan bir çocuğa sahip olma risklerini değerlendirmeye yardımcı olacaktır.

Güncelleme Tarihi : 25 Temmuz 2024

Yayınlanma Tarihi: 21 Eylül 2023

Bu metni yararlı buldunuz mu?

Sağlık kütüphanesi içeriklerimiz yalnızca bilgilendirme amaçlı ve kayıt tarihindeki bilimsel verilerle hazırlanmıştır. Sağlığınızla ilgili tüm sorularınız, endişeleriniz, teşhis veya tedavi için mutlaka doktorunuza veya sağlık kuruluşuna başvurunuz.

Teşekkürler! Metni yararlı bulmanıza sevindik. Daha fazlası için;

Üzgünüz! İlginizi çekebilecek başka içeriklerimiz de var. İncelemek için;

## Bu Konuda Uzman Doktorlar

Hastane SeçinizTüm Hastaneler

### İletişim Formu

Detaylı bilgi için iletişime geçin.

Adınız Soyadınız*

Cep Telefonunuz*

+90

E-posta Adresiniz*

Konu Başlığı*Konu Başlığı SeçinizFiyat SorRandevu TalebiÖneriŞikayet

Mesajınız*

* Bu alan gereklidir.

Kişisel Verilerin Korunması Kanunu uyarınca ilgili Bilgilendirme’yi okudum. Kişisel verilerimin belirtilen kapsamda işlenmesini ve sağlık hizmet sunumu amacıyla tarafımla iletişime geçilmesini kabul ediyorum.

İstanbul Memorial Sağlık Yatırımları A.Ş. ("MEMORIAL") ve MEMORIAL'in hakim ve bağlı şirketleri ("Memorial Sağlık Grubu") tarafından her türlü bilgilendirme,anket,tanıtım,açılış,davet ve etkinlik vb. hatırlatmaları ile diğer sair iletişim çalışmaları kapsamında tarafıma Ticari Elektronik İleti (arama,sms,e-mail vb.) gönderilmesini kabul ediyorum.

Başarılı! Form başarıyla gönderildi

Gönder

Bir hata oluştu! Lütfen tekrar deneyiniz.

Bir hata oluştu! Captcha Doğrulanmadı

#### Öne Çıkan Diğer Hastalıklar

Sosyal Medya Hesaplarımız

Popüler Başlıklar

Kanser İçerikleri

Memorial'ı Tanıyın

Online Hizmetler

Size Özel

Web Sitelerimiz

Mobil Uygulamamız

© 2024 Memorial Sağlık Grubu