Jean-Paul Sartre - Kunstbus
Sartre beschouwde zichzelf als een cartesiaans filosoof, formuleerde zijn theorie van existentialisme geïnspireerd door de fenomenologie van Husserl, het werk ...
humanisme
De mens is fundamenteel vrij. Deze vrijheid is tegelijk een gegeven en een opdracht. Het is een zware opdracht waaraan we telkens opnieuw proberen te ontsnappen. Als je in een of ander religieus of absoluut systeem gelooft, kan je die angst wegduwen, maar een dergelijke vluchtpoging laat Sartre niet toe. Want het is juist doorheen de ervaring van die angst dat je existeert. Het is dus een radicaal optimisme dat de mens de keuzevrijheid geeft. De mens is niets anders dan wat hij van zichzelf maakt. Deze verantwoordelijkheid is niet alleen voor jezelf, maar voor alle mensen. Onze verantwoordelijkheid omvat dus de hele wereld. Het atheïstische existentialisme van Sartre is een <anchor>humanisme</anchor> in de diepste betekenis van het woord, omdat de mens hier volledig voor zijn daden en zijn ontwikkeling verantwoordelijk is en omdat de subjectiviteit meteen alle andere mensen bevat.
humanisme
2023, 'complacency', collage, houtskool en acrylverf op papier en karton, kunstenaar: Jacobine Feekes (mede-oprichter kunstbus)

inclusief zoektermen

alleen in kunstagenda

vanaf gps-locatie  bij

Haal je gps-locatie op

# humanisme

2. In de moderne tijd, aanduiding voor een buitenkerkelijke levensovertuiging met de nadruk op menselijke vermogens als verstand, ervaring en gevoel en als hoogste ideaal zelfverwezenlijking en ontplooiing.

Het woord ' humanisme' is afgeleid van het Latijnse 'humanitas'. In het woord zitten twee betekenissen vervat, namelijk 'mens-zijn' en 'het streven naar menselijkheid'. In het humanisme staan beide elementen centraal.

Het humanisme is een levensbeschouwing die bij het interpreteren van de wereld en de plaats van de mens uitgaat van de 'redelijke en zedelijke' vermogens van de mens. Het humanisme doet geen beroep op een bovenmenselijke of bovennatuurlijke macht of kracht, zoals een god.

Humanisten vinden het belangrijk om van het leven wat moois te maken, levenskunst. Maar het gaat niet alleen om het eigen leven. Humanisme is ook een moreel en politiek streven waarin de menselijke waardigheid centraal staat.

Zelf denken en samen leven. Dit korte zinnetje geeft in een notendop weer waar het in het humanisme om te doen is. In het humanisme kunnen twee belangrijke motieven en inspiratiebronnen worden onderscheiden: het ideaal van een menswaardig bestaan voor allen en het ideaal van autonomie, individuele vrijheid en het ontwikkelen van het vermogen zelf na te denken.

Hoewel natuurlijk de twee idealen als zodanig erg belangrijk zijn, wil het humanisme vooral ook aandacht vragen voor het feit dat deze twee idealen samengaan en samen horen te gaan.

Humanisme is een levensbeschouwing waarin de mens en de menselijke ontwikkeling centraal staan. Humanisten hebben er vertrouwen in dat ieder individu zelf kan nadenken, zelf kan oordelen en zijn eigen leven kan inrichten. Dit is zeker geen gemakkelijke opgave. In het dagelijks leven wordt je geconfronteerd met allerlei moeilijkheden, met onmacht van jezelf en van anderen, met verwachtingen, met starre omstandigheden. Zelf denken en je leven inrichten op een manier die bij jou past, dat is geen makkelijke opgave maar het is wel het ideaal dat humanisten nastreven.

Ieder mens is anders, en deze verschillen zijn wat humanisten betreft goed en waardevol. Het gaat er in de humanistische levensbeschouwing dus niet om dat iedereen hetzelfde doet of vindt, het gaat erom dat mensen proberen hun leven zo in te richten dat het voor hen waardevol en betekenisvol is, dat ze zich erin herkennen, dat ze een leven leiden dat voor hen als individu waardevol en betekenisvol is. Dat kan voor iedereen anders zijn.

Dit 'zelf denken', deze poging een autonoom mens te worden, vindt plaats in een samenleving. En dat is maar goed ook. Het individu staat niet in zijn eentje op aarde. De autonome mens is niet een doorgeschoten individualist. Humanisten gaan ervan uit dat individuele vrijheid en autonomie niet betekent dat je zomaar je eigen gang gaat. De humanistische levensbeschouwing streeft een menswaardig bestaan voor iedereen na, voor alle individuen. In een samenleving verdient ieder mens respect en heeft iedereen recht op ontplooiing. Niet omdat ze tot een bepaalde groep behoren, een bepaalde huidskleur hebben of bepaalde kleren dragen, maar omdat ze mens zijn.

Zelf denken kan pas in een goede samenleving en goed samen leven vraagt kritische individuen die zelf denken.

Zelf denken samen leven is het uitgangspunt van het Humanistisch Verbond: iedereen is verantwoordelijk voor zijn of haar eigen handelen maar heeft ook verantwoordelijkheid voor de omgeving en voor anderen. Het Verbond maakt zich sterk voor waarden als zelfbeschikking, gelijke behandeling en verdraagzaamheid. De keuzevrijheid van individuen en eigen verantwoordelijkheid staan daarbij centraal.

Het Humanistisch Verbond bestaat uit 45 afdelingen, verspreid over het land. De afdelingen bieden cursussen, organiseren lezingen, gespreksgroepen en themabijeenkomsten.

Mail uw opmerking over of aanvulling op dit artikel naar [kunstbus@gmail.com](mailto:kunstbus@gmail.com?subject=reactie op artikel humanisme)