Dieta wegańska - na czym polega weganizm? Przykładowy jadłospis
Mimo powszechnych opinii, diety wegańska i wegetariańska dzielą wiele wspólnych cech. Zarówno weganie, jak i wegetarianie unikają spożywania ...
witamina D
Dieta wegańska, dobrze zaplanowana, może dostarczyć wszystkich niezbędnych składników odżywczych, jednak wymaga świadomego podejścia do zbilansowania posiłków, aby uniknąć potencjalnych niedoborów, takich jak witamina B12, żelazo, <anchor>witamina D</anchor>, kwas omega-3, białko oraz niektóre minerały i witaminy.
Witamina D, niedobór witaminy D, nadmiar witaminy D, normy , objawy, przedawkowanie
Search

Search

Nazwa użytkownika lub adres e-mail *

Hasło *

Zaloguj się

Lub zaloguj się poprzez

Menu

### Blog



# Witamina D – objawy niedoboru, normy

## Spis treści

## Czym jest witamina D?

Witamina D jest rozpuszczalną w tłuszczach substancją, którą dzielimy na witaminę D2 (ergokalcyferol) i witaminę D3 (cholekalcyferol). Witamina D2 występuje naturalnie w roślinach i grzybach, a witamina D3 w produktach pochodzenia zwierzęcego. Witamina D jest witaminą wyjątkową, bo blisko 100% potrzebnej dla naszego organizmu ilości pochodzi z biosyntezy w skórze, a tylko w niewielkim stopniu przyswajana jest z dietą. Na produkcję witaminy D w skórze mają wpływ czynniki takie jak pora roku, stosowanie kremów z filtrem, pigmentacja skóry, zachmurzenie, zanieczyszczenia powietrza, szerokość geograficzna. Czynników wpływających na zmniejszenie syntezy witaminy D jest tak dużo, że nie zawsze udaje się wytworzyć jej tyle, ile potrzebujemy. Problem mają szczególnie osoby, które pracują w pomieszczeniu i nie wychodzą na zewnątrz w godzinach słonecznych od 10:00 do 15:00 od kwietnia do września. W okresie od października do marca w Polsce synteza skórna jest ograniczona, ponieważ w naszej szerokości geograficznej kąt padania promieni słonecznych jest zbyt ostry i w tych miesiącach konieczna jest suplementacja.

## Źródła witaminy D

Witamina D obecna jest w różnych produktach, które spożywamy na co dzień. Jednak w przypadku niewystarczającej syntezy skórnej, samo dostarczanie jej z pożywieniem nie jest jest w stanie pokryć zapotrzebowania naszego organizmu na tę witaminę. Sama dieta pokrywa maksymalnie 20% dziennego zapotrzebowania. Jest ona rozpuszczalna w tłuszczach, więc aby odpowiednio się wchłonęła niezbędny jest dodatek tłuszczu do posiłku. Głównym jej źródłem są tłuste ryby.

Produkt****Zawartość witaminy D / 100gŚwieży węgorz1200 UIŚledź w oleju808Łosoś pieczony540Śledź marynowany480Żółtko jaj270Sardynka200Tańczyk z puszki200Grzyby shitake100Świeży dorsz40Ser żółty7-28Mleko krowie0,4-1,2

## Witamina D – normy

Stężenie witaminy D we krwi określane jest jako 25(OH)D. Badania stężenia tej witaminy można wykonać w laboratorium, cena badania wynosi niecałe 100 zł i warto wykonać je raz w roku. Według rekomendacji dla populacji Polski z roku 2018 normy na witaminę D są następujące:

- ciężki niedobór 0-10ng/ml
- niedobór <20ng/ml
- niska 20 – 30 ng/ml
- prawidłowa 30 – 50 ng/ml
- podwyższona 50–100 ng/ml
- potencjalnie toksyczna 100–150 ng/ml
- wartość toksyczna > 150 ng/ml

Stężenie witaminy D we krwi może być oznaczane w ng/ml lub nmol/l.

1 ng/ml = 2,5 nmol/l.

## Niedobór witaminy D

Niedobór witaminy D wiąże się z wieloma konsekwencjami zdrowotnymi. Przede wszystkim warto zainteresować się tym tematem, jeśli mamy objawy niedoboru:  łapiemy infekcje, mamy do czynienia ze złamaniami lub chorobami metabolicznymi tj. insulinooporność czy PCOS. Niedobory są w Polsce bardzo powszechny, ocenia się, że blisko 90% Polaków ma zbyt niski poziom witaminy D.

Spowodowany jest on często niedoborami dietetycznymi, przewlekłymi chorobami nerek, chorobami zapalnymi jelit i zespołami złego wchłaniania a także stosowaniem niektórych leków, nowotworami złośliwymi (np. chłoniakami), chorobami przewlekłymi (np. gruźlicą) oraz autoimmunologicznymi.

Skutkami niedoboru witaminy D mogą być:

- stany zapalne skóry;
- złamania, skrzywienia i zwyrodnienia układu kostnego;
- problemy w funkcjonowaniu układu nerwowego;
- choroby autoimmunologiczne;
- osteoporoza, osteomalacja;
- obniżenie odporności;
- pogorszenie słuchu;
- wypadanie zębów;
- nowotwory piersi, prostaty, jelita grubego;
- przyspieszony proces starzenia.

Niedobór witaminy D  może objawiać się krzywicą u dzieci, która najczęściej objawia się deformacjami kostnymi o różnym stopniu zaawansowania, a także do zaburzenia mineralizacji i zmniejszenia masy kostnej. Natomiast u dorosłych i młodzieży po zarośnięciu chrząstek wzrostowych wywołuje osteomalację i osteoporozę, czyli zmniejszenie gęstości mineralnej kości, zaburzenia jej struktury i jakości oraz większą łamliwość i podatność na złamania.

## Nadmiar witaminy D

Tak jak w każdym innym przypadku - zarówno niedobór, jak i nadmiar może być szkodliwy. Przedawkowanie witaminy D występuję dużo rzadziej, ale także jest możliwe. Jest to witamina rozpuszczalna w tłuszczach, więc jej nadmiar kumuluje się w organizmie i nie jest tak łatwo usuwany, jak w przypadku witamin rozpuszczalnych w wodzie (usuwamy je z moczem). Głównymi objawami przedawkowania mogą być m.in:

- zmęczenie i osłabienie;
- ból głowy;
- nudności;
- wymioty;
- biegunka;
- bóle brzucha;
- wielomocz;
- zwapnienia tkanek miękkich, tj. nerek, serca, płuc, naczyń krwionośnych (skrajne przypadki).

O nadmiar tej witaminy nie jest tak łatwo - u dorosłych objawy zatrucia obserwuje się przy ok. 1,25 mg/ dobę (50000 jednostek), a u dzieci i niemowląt próg jest niższy i wynosi już 100-250 µg/dobę (4000-10000 jednostek).

## Zasady suplementacji witaminy D

Witamina D jest konieczna dla naszego zdrowia i warto utrzymywać jej stężenie w organizmie na odpowiednim poziomie. Celem suplementacji jest uzupełnienie niedoborów, czyli uzyskanie stężenia 25(OH)D we krwi na poziomie 30-50 ng/ml. Dawka powinna być dostosowana do wieku, masy ciała, nasłonecznienia, diety i trybu życia. Zaleca się wykonanie badania 25(OH)D i dobrania dawki odpowiednio do stężenia.

Zaleca się, by przebywać na słońcu z odkrytymi przedramionami i podudziami przez co najmniej 15 minut w godzinach od 10:00 do 15:00 bez kremów z filtrem w okresie od maja do września. Wtedy suplementacja nie jest konieczna, choć nadal zalecana i bezpieczna. Odpowiedni poziom witaminy D jest bardzo ważny i wspiera układ odpornościowy.

Zalecane dawki witaminy D i d3:

1. Noworodki i niemowlęta do 12 miesięcy – 400 IU / dobę;
2. Dzieci do lat 10 – 600 - 1000 IU / dobę;
3. Młodzież i osoby dorosłe 11-65 lat – 800 - 2000 IU / dobę;
4. Seniorzy 65-75 lat – 800 - 2000 IU / dobę;
5. Seniorzy powyżej 75 roku życia – 2000 - 4000 IU / dobę;
6. Kobiety podczas ciąży i laktacji – 2000 IU / dobę;
7. Osoby otyłe (BMI>30) - dawka podwójna w stosunku do zaleceń podanych powyżej.

Od zasad opisanych powyżej są wyjątki, czyli grupy ryzyka niedoboru witaminy D i grupy ryzyka nadwrażliwości na witaminę D. Grupa ryzyka nadwrażliwości na wit. D jest niewielka. Są to osoby z hiperkalcemią, hiperkalciurią, nefrokalcytozą i kamicą nerkową. W tej grupie suplementacja powinna być prowadzona indywidualnie, pod kontrolą lekarza.

Z uwagi na to, że witamina D rozpuszcza się w tłuszczu, konieczne jest wspólne dostarczenie tych dwóch składników. Najczęściej preparaty z witaminą D zawierają już olej, jednak należy się o tym upewnić. W przeciwnym razie konieczne będzie przyjmowanie preparatu wraz posiłkiem bogatym w tłuszcze.

W czasie suplementacji witaminą D powinna być zapewniona także odpowiednia podaż wapnia w diecie. Zwróć szczególną uwagę na obecność mleka i produktów mlecznych, takich jak jogurty, kefir, sery. W przypadku gdy odpowiednia podaż wapnia z dietą nie jest możliwa, należy wprowadzić suplementację solami wapnia.

## Lek czy suplement diety?

Na rynku mamy ogromną ilość możliwych preparatów do wyboru. Podczas wybierania należy zwrócić szczególną uwagę na dawkę, którą powinniśmy przyjmować. Spójrz też na skład, który nie powinien być skomplikowany. Tak naprawdę wystarczy olej zapewniający najlepszą przyswajalność oraz składniki otoczki kapsułki. Na rynku dostępne są leki i suplementy. Jeśli tylko masz taką możliwość, wybierz lek, a nie suplement diety. Ta forma zapewni Ci gwarancję obecności składników aktywnych aż do końca ważności wypisanej na opakowaniu. Ceny obu rodzajów preparatów są podobne, natomiast lek oferuje znacznie lepszą jakość i standaryzowaną dawkę. Przykładowe tabletki z witaminą d3 dostępne na polskim rynku bez recepty to Ibuvit, Vigalex, Vigantol, Vigantolleten, Devikap. Niektóre z nich są dostępne także w kroplach. Nie zalecam stosowania suplementów witaminy D.

## Witamina D+K2

Połączenie witaminy D z witaminą K nie jest koniecznością i nie ma uzasadnienia w badaniach naukowych. Skuteczność jednoczesnego przyjmowania wit. K2 i D jako czynnika zapobiegającego zwapnieniu naczyń i tkanek miękkich oraz poprawiającego mineralizację kości nie została udowodniona.

## Podsumowanie

Ze względów zdrowotnych warto dążyć do utrzymania witaminy D na odpowiednim poziomie, czyli stężenia we krwi wynoszące 30-50 ng/ml. Zaleca się aby poddać się ekspozycji na światło słoneczne, czyli aby przebywać na słońcu z odkrytymi przedramionami i podudziami przez co najmniej 15 minut w godzinach od 10:00 do 15:00 bez kremów z filtrem w okresie od maja do września. Dodatkowo warto wprowadzić suplementację lekiem w zalecanych dawkach przez cały rok. Regularna suplementacja ma dobry wpływ na zdrowie człowieka.

## Bibliografia

1. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5990871/fbclid=IwAR21ToMKIBRtVTFXIqoNc6j3rFoWiLLbINHKpow1TgDyO3H8nzq5-nlZxRE
2. Rusińska A., Płudkowski P., Walczak M. et al., Zasady suplementacji i leczenia witaminą D – Nowelizacja 2018 r., Postępy Neonatologii 2018, 24(1): 1-24
3. Napiórkowska L., Franek E., Rola oznaczania witaminy D w praktyce klinicznej, Choroby serca i naczyń 2009, 6 (4): 203-210
4. Kuryłowicz A., Bednarczuk T., Nauman J., Wpływ niedoboru witaminy D na rozwój nowotworów i chorób autoimmunologicznych, Endokrynol Pol 2007; 58 (2): 140-152
5. Czech-Kowalska J., Wietrak E., Popiel M., Znaczenie witaminy D w okresie ciąży i laktacji, GinPolMedProject 2011, 1 (19): 48-61
6. Choi YJ, Kim YH, Cho CH, Kim SH, Lee JE (2015) Circulating levels of Vitamin D and colorectal adenoma: A case-control study and a meta-analysis. World J Gastroenterol 21:8769–8775

Udostępnij:

Jestem Dyplomowanym Dietetykiem Klinicznym. Ukończyłam studia wyższe na Śląskim Uniwersytecie Medycznym w Katowicach. Kocham gotować i próbować nowych smaków. Mój blog powstał z myślą o tych, którzy szukają ciekawostek z dietetycznego świata oraz inspirujących przepisów na co dzień.

### Dodaj komentarz Anuluj pisanie odpowiedzi

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.Wymagane pola są oznaczone *

Komentarz *

Nazwa *

E-mail *

Witryna internetowa

Zapamiętaj moje dane w tej przeglądarce podczas pisania kolejnych komentarzy.

Zapisz się do mojego newslettera, aby być na bieżąco

Najnowsza wiedza

2024-09-06

2024-08-29

- 

2024-08-09

Ostatnie przepisy

2024-09-10

2024-08-28

2024-08-13

Sprawdź również

Zostań z nami na dłużej - obserwuj nas na social mediach!

Kontakt

Dietetyk Powszechny Dominika Hatala

kontakt@dietetykpowszechny.pl

NIP: 6381838311, REGON: 383814467

Metody płatności:





Menu

Informacje

Blog

2024 Dietetyk Powszechny® Dieta online | Wszelkie prawa zastrzeżone

Bezpieczne zakupy dzięki SSL

Zamknij

Koszyk

Zamknij