ÇAĞLAR BOYUNCA HAVA TAHMİNLERİ - Angelfire
Benzer yöntem ve inançlara eski Çin'de, Japonya'da, Kuzey Amerika yerlilerinde, Hindistan'daki Arilerde, Yunanlılar ve Romalılarda, Kuzey Avrupa ülkelerinde ...
ÇAÐLAR BOYUNCA HAVA TAHMÝNLERÝ

[![Site hosted by Angelfire.com: Build your free website today!](/adm/ad/angelfire-freeAd.jpg)](https://www.angelfire.lycos.com/ "Angelfire.com: build your free website today!")

[![Site hosted by Angelfire.com: Build your free website today!](/adm/ad/angelfire-freeAd2.jpg)](https://www.angelfire.lycos.com/ "Angelfire.com: build your free website today!")

![ÇAÐLAR BOYUNCA HAVA TAHMÝNLERÝ](images/g22.gif)

_**Toplumlarýn Hava**_
_**Durumuna Ýliþkin Ýnançlarý ve Atasözleri**_

**Hiç þüphesiz bir gün gelecek insanoðlu havanýn nasýl**
**olabileceðini çok önceden hemde kesin olarak haber verebilecek teknoloji ve bilgi**
**düzeyine ulaþacaktýr.Çünkü bulutlarý, yaðmurlarý ve fýrtýnalarý kendi isteði**
**doðrultusunda oluþturabilecek ve yine kendi isteðine göre yok edebilecektir.**

![Anemometre](images/ruzgul.jpg)

**Rüzgar**
**ölçümleri için kullanýlan ilk Anemometrelerden ......**

**Günümüzde " Hava Modifikasyonu " olarak adlandýrýlan bu**
**çalýþmalar gelecek  yýllarda insanoðlunun kaderini tayin edebilecek en önemli**
**çalýþmalarýndan biri olacaktýr. Ýþin ilginç yaný, eskiçaðlarda yaþamýþ olan**
**insanlarýnda meteoroloji ile ilgili sorunlarý yine ayný yöntemler ile çözmeye**
**çalýþmýþ olmalarýdýr. Ancak o çaðlarda tanrýlarýn atmosfer olaylarýný**
**etkilediðine ve fýrtýnalarý dindirmek veya kuraklýklara son vermek için tanrýlarý**
**yardýma çaðýrmanýn gerekli ve yeterli olacaðýna inanýlýrdý. Ýnsanoðlunun**
**geçmiþ tarihi incelenirse; ister Arktik Okyanusu kýyýlarýndaki " Soðuðun**
**Büyücüsü " nün yardýma çaðýrýlýþý olsun,**

**ister**
**Kara Afrika'daki eski kavimlerin " tamtamlarla yaðmurlarý çaðýrýþlarý "**
**olsun, isterse de yaðmur yaðdýrmak için yapýlan  " Kurban adama törenleri**
**( Asya'da Sümer ülkesinde yapýlan kazýlarda bu törenlere ait 3000 yýllýk**
**resimler bulunmuþtur ) " olsun hemen hemen bütün eski  uygarlýklarda bu tür**
**geleneklerin kendisine kolaylýkla yer bulduðu görülecektir.**

**Benzer yöntem ve inançlara eski Çin'de, Japonya'da, Kuzey Amerika yerlilerinde,**
**Hindistan'daki Arilerde, Yunanlýlar ve Romalýlarda, Kuzey Avrupa ülkelerinde kýsaca**
**günümüzde Meteoroloji ile ilgili tüm örgütlerde temsil edilen hemen hemen bütün**
**ülkelerin geçmiþlerinde rastlanýlmaktadýr.**

**Bununla beraber XX. yüzyýlýn sonuna doðru bütün bu geleneklerin ve uygulamalarýn**
**terk edildiði ve yerlerini modern bilimin gerektirdiði uygulamalara býrakmaya**
**baþladýklarý gözlenmektedir.**

![europesat_720x486.jpg (99205 bytes)](images/europesat_720x486.jpg)

**Günümüzde**
**çok geniþ alanlarýn çok sayýdaki meteoroloji uydusu yardýmýyla düzenli ve sürekli**
**olarak gözlenebilmesi mümkün olabilmektedir.**

**Bu noktada sorulmasý gereken soru þu olmalýdýr; Neden insanlar çok uzun yýllardýr**
**yaptýklarý geleneksel uygulamalarý terk etmeye ve modern bilimin gereklerini yapmaya**
**baþladýlar?  Bu sorunun en uygun cevabý ise; insanlarýn zaman içinde bir takým**
**olaylarý anlayabilmek için söz konusu olaylarý görmenin gerekli olduðunu anlamýþ**
**olmalarýdýr. Daha sonra bu olaylarýn rastlantý veya tekrarlamalarýný bir araya**
**getirerek bu olaylar arasýndaki iliþkileri tanýmlamaya ve olaylarýn oluþum**
**nedenlerini bulmaya çalýþmalarýdýr.**

**Ýnsanlarýn baþlangýçtaki gözlemleri elbette ki günlük hayatta rastlanan olaylar,**
**nesneler ve varlýklar üzerine olmuþtur.  Diðer bir ifade ile insanoðlu ilk**
**gözlemlerini hayvanlar ve bitkiler ve bunlarýn yaþama ortamlarý üzerinde yaparak bir**
**takým sonuçlar elde etmiþtir.**

![ordek.gif (31718 bytes)](images/ordek.gif)

**Hiç þüphesiz bu gözlemler ve elde edilen sonuçlarýn herkes tarafýndan kabul**
**edilmesi, bu gözlemleri yapan ve sonuçlarý çýkaran kiþilerin söylediklerine baðlý**
**olmuþtur. Köyün yada kabilenin ileri gelenlerinin yada yaþlýlarýnýn bu sonuçlarý**
**veya varsayýmlarý kabul etmesi o yerleþim yerlerinde yaþayanlarýn veya kabilenin**
**diðer üyeleri arasýnda da söylenenlerin tartýþmasýz olarak kabul edilmesini**
**saðlamýþtýr. Diðer bir ifade ile  " söylenenden daha çok, söyleyenin**
**güvenli olmasý "  ilkesi geçerli olmuþtur.**

**Meteoroloji ile ilgili olarak; Ýnsanoðlunun o çaðlardan günümüze kadar gelebilen**
**terimlerinin ve atasözlerinin temelinde de ayný anlayýþ yatmaktadýr. Bu nedenle**
**meteoroloji ile ilgili deyiþler ve atasözlerinin belki biraz deðiþerek de olsa,**
**nesilden nesile geçerek bu güne kadar gelebilmesi aslýnda þaþýlacak bir olay**
**deðildir.**

**Konu ile ilgilenebilecek olan veya ilgilenmek isteyen günümüz insanlarýna düþen ise;**
**o günün koþullarý içerisinde hayvanveya bitki yaþamý ile ilgili bir takým "**
**sýrlarý " çözmeyi düþünmeksizin, hemen hemen herkesin  gerçek olarak**
**kabul ettiði bu eski deyimler ve atasözlerinin hangisinin doðru, hangisinin yanlýþ**
**olduðunu saptamaktýr. Diðer bir ifade ile; geçmiþten günümüze kadar þöyle yada**
**böyle gelebilme baþarýsýný gösterebilmiþ bu deyimlerin ve atasözlerinin günümüz**
**teknoloji ve bilimsel gerçekleri ýþýðýnda deðerlendirilerek hangilerinin gelecek**
**kuþaklara aktarýlmasý gerektiðine bizler karar verebiliriz.**

**Bundan yaklaþýk olarak beþyüz yýl öncesine ait olan bazý yýllýklarda ve bunlardan**
**çok daha eski el yazmalarýnda, hayvanlarýn yaðmurlu yada güzel havalar karþýsýnda**
**nasýl tepki verdiklerine ait þaþýrtýcý bilgiler yer almaktadýr.**

**Peki insanlar neden meteoroloji ile konularda çeþitli sonuçlara ulaþabilmek için**
**hayvanlarýn davranýþlarýný incelemek gereðini duymuþlardýr?  Bunun cevabý**
**son derece basittir. Hayvanlar doðaya insanlardan çok daha yakýndýrlar ve doðal**
**olaylara karþý kendilerini korumak için içgüdüsel tepkiler geliþtirmiþlerdir. Kimi**
**hayvan türleri içgüdüleri ve duyumsal olarak algýlama yetenekleri ile ( bu tip bir**
**algýlama becerisnin insanlarda olmadýðý belirtilmektedir) belli bir mevsim süresince**
**yerleþebilecekleri ve yaþayabilecekleri yerleri bulabildikleri gibi çok uzun**
**mesafelerden bile düþmanlarýnýn yaklaþmalarýný sezebilmektedirler.**

![fr23.gif (128508 bytes)](images/fr23.gif)

**Doða ile iç içe yaþamalarýnýn doðal bir sonucu olarak; bazý**
**hayvanlarýn, günlük veya  mevsimsel hava  deðiþikliklerine karþý duyarlý**
**olabilme yetenek ve becerisi ile, hava olaylarýndaki önemli deðiþimleri önceden haber**
**verebilmesi  olaðan bir davranýþtýr.**

**Ýnsanlar uzun yýllar hayvanlarýn bu yeteneklerinden faydalanarak olabilecek hava**
**deðiþikliklerini önceden tahmin etmeye çalýþmýþlardýr.Ancak hayvanlarda ve bazý bitkilerde**
**gözlenen bu " önceden tahmin yetenekleri " arasýnda da bir ayrým yapýlmasý**
**gerekmektedir.    Örneðin ; kurbaðalarýn havanýn güzel yada yaðmurlu**
**olacaðýný haber verdiði iddia edilen davranýþlarý hakkýnda yapýlan yorumlar**
**çoðu zaman birbirini tutmamakta hattaçoðu zaman aþýrýlýða kaçabilecek kadar**
**çeliþkiler yaratabilmektedir.  Bu konuyu  çok bilinen bir örnekle**
**açýklamak gerekirse; Halk arasýnda  " Kara Kurbaðasý ötünce, güneþ**
**açar "  deyiþi yaygýn olduðu gibi " Kara kurbaðasý yüksek sesle**
**öterse, hava elbette yaðmurlu olacaktýr"  deyiþide yaygýndýr.  Bu iki**
**deyiþi karþýlaþtýrdýðýmýz zaman aralarýnda bir uyuþmazlýk olduðunu**
**görebilmek mümkündür. En basiti ile iki ötüþ arasýndaki farký, yani normal bir**
**ötüþ mü veya yüksek sesli ötüþ mü olduðunu anlayabilmek ve karar verebilmek**
**için her þeyden önce hassas bir kulak gereklidir.**

**Ayný þekilde günümüzde evlerde evcil veya evcil olmayan   hayvan**
**beslemenin gittikçe daha fazla raðbet gören bir davranýþ haline geldiði göz önüne**
**alýnýrsa; evde kavanoz içinde, üstelik daima sýcak bir ortamda ve doða ile hiç**
**iliþkisi olmayan bir ortamda beslenen ve doðal ortamýndan uzaklaþtýrýlmasý**
**nedeniyle hava deðiþimlerine karþý gösterebileceði içgüdüsel tepkilerini ve**
**yeteneklerini kaybetmiþ bir kara kurbaðasýnýn yaðmurlu bir havayý veya yaðmursuz**
**bir  havayý ötüþü ile haber vermesini beklemek ne derece doðru bir davranýþ**
**olabilir?**

**Bu konuda örnekleri daha da arttýrmak mümkündür.**
**Þöyleki;**

**Özellikle Ýran'da yaygýn olarak söylenen "Tavuk tek**
**ayaðýný kaldýrýp, baþýný kanadýnýn altýna sokarsa, yaðmur yaðacaktýr "**
**deyiþini mercek altýna alýrsak tavuðun baþýný kanatlarýnýn altýna almasýnýn**
**sadece yaðacak yaðmur ile ilgilili olabileceðini söylemek ne derece doðru olacaktýr.**
**Böyle bir durumu oluþturacak çok sayýda neden olabilir.**

**Yada;  yine Ýranda yaygýn olarak söylenen "**
**Köy çevresinde çakallar baðrýþýrsa, yaðmur yaðacaktýr" deyiþinde**
**çakallarýn açlýk dahil bir çok  nedenden dolayý baðrýþmasý mümkün**
**deðilmidir?**

**Kuzey Avrupa ülkelerinden ,  Norveç, Ýsveç'te**
**yaygýn olarak söylenen " Sýrtý kaþýndýðý için yere yatan at, yaðmurun**
**yaðacaðýný gösterir " deyiþinde  atlarýn sadece yaðmurun geleceði**
**zamanlarda sýrtýnýn kaþýnmasý teorik olarak mümkün müdür? Yada atýn her**
**sýrtýnýn kaþýnmasý sonrasýnda yaðýþ beklemek akýlcýmýdýr?**

**Yine Norveç'de yaygýn olarak söylenen "  Ýnek,**
**duvarlarý yalarsa, hava açacaktýr" deyiþinde de ineklerin  sadece havanýn**
**açacaðýný anlamasý halinde duvarlarý yalamasý gerekir ki fiziksel olarak bu doðru**
**olmaz. Besin ihtiyacýný karþýlamak dahil bir çok nedenden dolayý ineklerin**
**duvarlarý yalamasý doðaldýr.**

**Ýneklerin kutsal olduðu Hindistan'da söylenen "Ýnek**
**aç kaldýkça ne kadar baðýrýrsa, yaðmur yaðmadan önce gökgürültüsü de o kadar**
**artar " deyiþine de benzer bir yorum getirilebilir. Ýneðin  þiddetle**
**baðýrmasýnýn tek nedeninin açlýk olmayacaðý açýktýr. Kaldý ki gök**
**gürlemesinin þiddetinin ineðin baðýrmasý ile iliþkilendirmek hiç bir bilimsel**
**tabana da oturmayacaktýr.**

**Dünyanýn çeþitli ülkelerinde o ülke  halklarý**
**tarafýndan söylenen  "Kedi týrnaklarýný bir yerlere geçirince, hava**
**deðiþecek demektir ",  " Yalanan kedi, yaðmuru haber verir ",**
**" Kedi, daða karþý pençelerini yalarsa, güneþ çýkar**
**",  " Kedi, pencerede durursa, yaðmuru bekle ", "Ormanýn**
**aþaðýlarýna inen fil, yaðmuru ve güneþi haber verir ",**

![wolfhowl.gif (22514 bytes)](images/wolfhowl.gif)

**Yaðmur**
**yaðmadan hemen önce kurtlarýn acý acý uluduklarý söylenmektedir...**

**" Sincap çok ceviz toplarsa ,**
**kýþ da çok sert olacak demektir " özdeyiþleri için de günümüz mantýk**
**deðerleri içinde çok þey söyleyebilmek mümkündür.**

**Ýnsanlarýn tarihler boyunca yaptýðý gözlemlere göre Yaðmur yaðmadan hemen önce;**
**sýçanlarýn ve bütün tarla farelerinin yuvalarýndan dýþarýya fýrladýklarý,**
**köstebeklerin yuvalarýna bir girip bir çýktýklarý, kurtlarýn acý acý uluduklarý,**
**keçilerin ve koçlarýn boynuzlarýný saða sola vurduklarý, eþeðin kulaklarýný**
**oynatýp sürekli anýrdýðý, domuzun ise kýzgýnlýkla homurdanýp oraya buraya**
**koþuþturduklarý söylenmektedir.****Kýsaca tüm bu**
**hayvanlar,kötü havanýn gelmek üzere olduðunu sezinleyebilecek ve sezgilerini**
**deðiþik hareket tarzý ile ortaya koyabilecek hayvanlar olarak adlandýrýlmaktadýr.**
**Hiç þüphesiz hayvanlarýn bu tür davranýþlarý ancak bir fýrtýnanýn yada**
**yaðmurun hemen öncesi için geçerlidir.  Diðer bir ifade ile hayvanlarýn ortaya**
**koyduklarý bu tür davranýþlar ancak bu tür hava olaylarýnýn varlýðý ile**
**açýklanabilmektedir. Hayvanlar sürekli olarak açýk havada yaþadýklarý için**
**yaðmur, fýrtýna gibi kötü   hava koþullarý yaþam biçimlerini olumsuz**
**olarak etkilemektedir.**

**Ayrýca, topraðýn altýnda yaþayan hayvanlarýn  da benzer hoþnutsuzluklarý**
**duymasý doðaldýr. Çünkü, þiddetli  yaðmur sonucunda, yeraltýnda yaþayan**
**hayvanlarýn yuvalarýnýn su baskýnlarýna uðramasý ve yaþamlarýnýn tehdit görmesi**
**mümkündür. Ne varki, hayvanlarda görülen bu önsezilerin geçerli olabilmesi için ,**
**hayvanlarýn belli bir hava kütlesi ile çevrili olmasý gerekmektedir.**

**Oysa, belli hava koþullarýnýn bulunduðumuz yerlerden yüzlerce kilometre**
**uzaklarda oluþtuðu ve söz konusu atmosfer koþullarýnýn bulunduðumuz yerde, ancak**
**yaðmur yaðmadan az önce, o da atmosferin üst tabakalarýnda kendini gösterdiði**
**bilinen bir gerçektir.**

**Bununla birlikte, hava þartlarýnýn büyük bir**
**deðiþim göstermesinden en az  24 saat önce bazý küçük deðiþimler de**
**gözlenebilir. Atmosfer basýncý  ( ancak hayvanlarýn bu basýnçtan**
**etkilendiklerini söylemek zordur ), rüzgarýn hýzýndaki artýþ ve yönünde**
**deðiþimler, havanýn nem derecesi ve hatta atmosferdeki elektrik yükü bu konu ile**
**ilgili verilebilecek örnekler olabilir.**

**Ýþte tüm bu hava deðiþimlerinde görülen**
**karmaþýklýk ve özellikle de bu deðiþimlerin herhangi birisinin yaðmur yaðmadýðý**
**yada  fýrtýna esmediði halde oluþmasý, insanlarýn yanýlmasýna yol**
**açmaktadýr. Hayvanlarda gördüðümüz çeþitli davranýþlarýn hangi nedenlere**
**baðlý olduðu bilindiðine göre, bu davranýþlar belli bir hava deðiþmesinden önce**
**olmuþ ise, bunun güzel bir rastlantý olabileceðini kabul etmek gerekir.**

**Yaygýn bir inanca göre; Kedinin ayaklarý ile kulaðýnýn**
**arkasýný kaþýmasý yaðmur belirtisidir. Ne var ki kedinin bu hareketi yapmasýnýn**
**nedeninin sadece bu olduðunu söylemek haksýzlýk olur. Kedinin kulaðýnýn arkasýný**
**kaþýmasýnýn en basit olarak kaþýnma ihtiyacý olabileceði gibi çok daha farklý**
**nedenleri olabilir. Kediler kaþýnabilir çünkü atmosferdeki elektrik yük daðýlýmý**
**deðiþmiþtir, buna baðlý olarak havanýn nem oraný deðiþmiþtir. Yada kediler**
**kaþýnabilir çünkü fizyolojik bir etken söz konusudur.**

**Bu arada bilinmesi gereken þey, kedigillerin atmosferdeki**
**elektrik yükü deðiþimlerine duyarlý olduklarý ve havanýn bulutlu yada fýrtýnalý**
**olduðu anlarda durmadan hareket ettikleridir.**

**Kuþlarýn hareketleri insanlarýn bir takým yargýlarda**
**bulunmalarýna yol açmýþtýr. Özellikle kuþlarýn büyük göçleri bu konuda önemli**
**yer tutar. Bu  yer deðiþtirmelerin nasýl olduðu ve ne için olduðu iyice**
**bilinmemekle birlikte uzmanlar,  kimi kuþ türlerinin özellikle keçisaðanlar ve**
**leyleklerin her yýl bir kaç gün farkla ayný tarihte göç ettiklerini söylemektedir.**
**Uzmanlar göç tarihlerinde belirgin deðiþikliklerin olmasýnýn, yaklaþan hava**
**durumuna baðlý olmadýðýný, herþeyden önce atmosfer þartlarýnýn bölgesel olarak**
**deðiþmesine ve de özellikle gerekli olan besinlerin ( sinekler yada tahýl tanelerinin**
**) bulunabilmesine baðlý olduðunu ifade etmektedir.**

**Hava sýcaklýklarýndaki ani deðiþimlerin , özellikle**
**hava sýcaklýklarýndaki ani düþüþler nedeniyle yaþanan soðuklarýn  göç**
**etmekte geciken kýrlangýçlarýn peþ peþe öldüklerini hepimiz gözlemiþizdir.**
**Yakýn tarihimizde ise; 1939 yýlýnýn Ekim ayýnda Bourgogne-Fransa'da birden bire**
**yaþanan þiddetli bir kar fýrtýnasýnýn göç etmek için geç kalmýþ olan binlerce**
**kýrlangýçýn ölümüne yol açtýðý kayýtlýdýr.**

**Fýrtýnalarýn yaklaþmasýyla birlikte göç eden**
**martýlar da göç ettikleri yere fýrtýnanýn geleceðini habermiþ kabul edilmektedir.**
**Yanlýz bu fýrtýnalarýn martýlarýn kaçýþ yollarýný aynen takip etmedikleri ise**
**net olarak belli olmuþ deðildir.  Örneðin Atlantik kýyýlarýnda ortalýðý**
**kasýp kavuran bir fýrtýnadan kaçarak Seine nehri kýyýsýna gelen martýlar sadece**
**kendi canlarýný kurtarma amacýyla hareket etmiþler ve  fýrtýnanýn gelmekte**
**olduðunu haber vermemiþlerdi. Çünkü Atlantik kýyýlarýný yerle bir eden söz**
**konusu fýrtýna sonunda Amsterdam'a doðru yönelmiþ ve Pariste günlük güneþlik bir**
**hava þartlarý yaþanmýþtý.**

**Kuþlarýn uçuþlarý ile ilgili öteki atasözleri ise**
**çok daha yakýn hava deðiþimleri ile ilgilidir. Örneðin, kýrlangýçlarýn alçaktan**
**uçmalarý yaðmurun yaðacaðýný, yüksekten uçmalarý ise havanýn güzel**
**olacaðýný gösterdiði söylenir.**

**Kýrlangýçlarýn alçaktan yada yüksekten uçmalarý**
**hallerini daha bilimsel verilerle incelersek; Havanýn sýcak olmasý halinde doðal**
**olarak toprak yüzeyinin sýcaklýðýnýn da artmasý ve kýrlangýçlarýn temel gýda**
**ihtiyacýný karþýlayan sineklerin  daha yükseklerde uçuyor olmasý**
**kýrlangýçlarýnda yüksekten uçmasý için temel etkendir. Tersi durumda yani**
**kýrlangýçlarýn alçaktan uçmasý halinde ise;yaðmur yaðmadan hemen önce hava**
**kütlesi aðýrlaþýr ve aþaðýya doðru çöker. Ayný zamanda hava sýcaklýðýndaki**
**nispi soðuma ile birlikte bu çökelme, kýrlangýçlarýn besin kaynaðý olan**
**sineklerin  de daha alçaktan uçmalarýna neden olur. Besin kaynaklarýnýn**
**arkasýndan giden kýrlangýçlarda doðal olarak alçaktan uçmaya baþlar. Diðer bir**
**anlatým ile kýrlangýçlarýn alçaktan veya yukarýdan uçmalarý her ne kadar**
**atmosferik þartlar ile ilgili olsa da temel etken besin kaynaklarýnýn pozisyonudur.**

**Bununla birlikta kýrlangýçlarý yüksekten uçmaya**
**zorlayan güçlü hava akýmlarý da yaðmur yada fýrtýna getirebilir.**
**Görüldüðü gibi " meteoroloji bilimi " sadece insanlar için deðil ayný**
**zamanda kuþlar için bile zorlu ve zorunlu  bir bilim dalýdýr.**

**Kuzey Hindistan atasözlerine göre; hava deðiþimler ibir**
**çeþit kertenkele cinsi olan "iguanalarýn" geri geri gitmelerine neden**
**olurmuþ. Ayrýca iguanalar , yaðmurlar yaðýp da sular etrafý kaplýyýnca aðaçlara**
**baþaþaðý týrmanýrlarmýþ.**

**Bu arada üzerinde durmamýz gereken bir konuda " güzel hava " ve " kötü**
**hava " tanýmlarýnýn ne olduðudur. Kuzey Avrupa ülkeleri ve Kutup bölgelerinde**
**bulunan insanlar için açýk ve güneþli havalar  " güzel hava" olurken,**
**Baþta Afrika ülkeleri**

**olmak üzere bir çok  Asya**
**ülkesinde ise   yaðmurlu günler  " güzel hava "   olarak**
**kabul edilmektedir.**

**Bu nedenle  ; Hindistan baþta olmak üzere bir çok ülkede kullanýla gelen**
**ve  güzel hava durumlarý ile ilgili   bilgi veren atasözlerinin**
**çoðunluðunun yaðýþlarýn geliþinden söz etmektedir.   Bunun nedeni bu tip**
**ülkelerde yaðýþþýz ve kurak havalarýn kötü hava olarak kabul edilmesi ve**
**kuraklýktan aþýrý derecede etkilenmiþ olmalarýdýr.**

![pictur21.jpg (7222 bytes)](images/pictur21.jpg)

**Hayvanlar alemini tekrar**
**incelemeye devam edersek; benzer atasözlerinin kabuklular dünyasýnda da yer**
**aldýðýný görebiliriz. Kötü havanýn yaklaþmasýyla birlikte yengeçler**
**saklandýklarý yerlerden çýkarlar, yusufcuklar su yüzeyine deðecek þekilde uçarlar,**
**salyangozlar ortalarda gezinmeye baþlarlar( özellikle yaðmurun yaðmasýndan hemen**
**sonra), örümcekler aðlarýný yeni avlarý için örmeye baþlarlar, her an sanki su**
**kenarýnda bulunan böcekleri yakalamak istercesine  zýplamaya hazýr olan balýklar**
**ise oltalara takýlmamakta direnirler.**

**Bütün bunlarýn nedenini   elbette atmosferik þartlarda meydana gelen**
**deðiþimlerde aramak yanlýþ olmaz.Hava basýncýnýn ve sýcaklýðýn deðiþmesi**
**sonucunda sývýlardaki oksijen miktarýda deðiþime uðrar, bu nedenle deniz faunasý**
**basýnç azaldýðý veya yaðmur yaðdýðý zaman su yüzeyine yaklaþma ihtiyacý**
**duyarlar. Balýkcýlar  oltalarýna  balýk  gelmediði  zaman**
**gerekçe  olarak  balýklarýn  su  yüzeyine çýkmalarýný**
**göstermektedir.**

**Bitkilerde aynen**
**hayvanlarda olduðu gibi hava koþullarýna karþý tepki gösterirler. Þayet iyi bir**
**izleyici iseniz; bulunduðunuz yerdeki bitki örtüsünün hava koþullarýnýn nasýl**
**olacacaðý hakkýnda size vereceði ip uçlarýný yakalamanýz mümkün olacaktýr.**

**Gerçekten de, bitkilerin yaþayýþlarý iklim koþullarýný oluþturan atmosferik**
**þartlarý ile yakýndan ilgilidir. Yaðmur, güneþ, sýcaklýk, önce filizlenme sonra**
**geliþip  büyüme          (**
**tomurcuklar, yapraklar,   çiçekler ve meyvalar ) dönemlerinde çeþitli olaylarýn**
**takvimini oluþtururlar. Herhangi bir bitki türünün çiçek açma tarihini iyi**
**gözlemlediðimiz zaman çeþitli bölgeleri gösteren bir liste düzenlememiz mümkün**
**olabilir. Bu listede aylarýn süresine az çok uygun düþen  iklim verilerinin yer**
**aldýðý görülecektir.Ne var ki, burada söz konusu olan hava tahmini deðil, iklim**
**bilimidir. Bu bilim sayesinde, örneðin hasat mevsimi tarihinin yaklaþýk olarak ne**
**zamana geleceði belirlenebilir. Bu tahminin gerçekleþebilmesi için elbette bitkilerin**
**büyüyüp geliþmesini de hesaba katmak gerekir. Ayný zamanda    meteorolojik**
**olaylarýnda hasat dönemine kadar normal seyrinde olmasý gerekecektir.**

**Halk arasýndaki yaygýn inanýþlardan bir tanesi de; " soðanlarýn kabuk tutup**
**sertleþmesi halinde kýþ mevsiminin çok sert geçeceðidir."   Halbuki**
**bilimsel veriler bunun tam aksini gösterir. Þöyle ki; Soðanlarýn kalýn kabuklu ve**
**bol olmasý hava sýcaklýklarýnýn yüksek ve yaðýþ bakýmýndan da havanýn nispeten**
**kurak geçtiðini gösterir.  Ayrýca yapýlan çeþitli istatistikler; kýþ**
**mevsimlerinde yaþanan hava olaylarýnýn daha önceki mevsimlerdeki hava þartlarý ile**
**iliþkili olmadýðýný göstermektedir. Bitkiler her gün çeþitli hava þartlarýndan**
**( nem, sýcaklýk,güneþlenme) etkilenmektedir. Fare kulaðýnýn , gündüz sefasýnýn,**
**kahkaha çiçeðinin, beyaz ve iri bir papatya türü olan koyun gözünün,**
**havanýn nemli olduðu zamanlarda yapraklarýný kapatmamasý sanýldýðýnýn aksine**
**gizli bir olay olmadýðý gibi yaðmurun yaðacaðýna veya yaðmayacaðýna dair bir**
**iþaret de sayýlamaz.**

**Enginar da aynen bir çam kozalaðý gibi, havanýn güzel**
**olduðu zamanlarda kabuklarýný açar, yaðmur yaðmak üzere iken de yapraklarýný**
**kapatýr. Burada söz konusu olan havanýn nemliliðini algýlayabilen basit bir**
**higrometrik düzenin varlýðýdýr.**

**Bununla birlikte, diyelim ki  bütün kuþkular ortadan kalkmýþ ve tüm**
**kuþkularýnýzýn yersiz olduðu ortaya çýkmýþ olsun, eðer, ileride bir gün bize bu**
**belirtilerin geçerli olduðu ve akla yatkýnlýðýnýn bir takým   yüzdelerle**
**kanýtlanmýþ olduðunu kabul etsek bile, kahkaha çiçeklerini,kara kurbaðalarýný**
**veya kedilerinin kulaklarýný kaþýnmalarýný, yalanýp temizlenmelerini yakýndan**
**izlemenin, bunlarla ilgili gözlemler yapmanýn günümüzde bize ne gibi yararlarý**
**olabilir? Bu konuda soru uzun olsada, cevabýmýz " Hiç bir yararý olmayacaktýr**
**" þeklinde oldukça kýsa olacaktýr.**

**Daha bilimsel olan gözlemler sonucunda, örneðin,**
**Güneþ'in veya Ay'ýn çevresinde bazen oluþan parlak çemberin ne ifade ettiðini**
**artýk kesinlikle bilmekteyiz. Bu durum belirli bir yükseklikte sýcak havanýn**
**bulunduðunu gösterdiði gibi havanýn yaðýþlý olabileceðinide gösterir. Bu durum**
**sürekli gözlemler yapan meteoroloji uzmanlarýnýn uzun yýllar gözlemlerinden elde**
**edilmiþ bir sonuçtur.**

**Meteoroloji bilimi alanýnda insanoðlunun bir takým içgüdülere sahip olmasýna**
**raðmen,   ( burada insanlarýn nemli yada soðuk havalarda hissettiði acýlar**
**söz konusu deðildir), hayvanlarýn ve bitkilerin bilinçsiz olarak tepki gösterdikleri**
**atmosferik etkenlerden insanlar gözlemler ve ölçüm araçlarý ile yararlanýr.**

![2strong.jpg (2346 bytes)](images/2strong.jpg)**Havadaki**
**elektrik yükündeki deðiþimin bir çok hayvan tarafýndan algýlanabildiði**
**belirtilmektedir...**

**Kedilerin**
**keyfini kaçýran havadaki su buharý miktarý veya elektrik yükü, balýklarýn su**
**yüzeyine çýkmasýna yol açan hava basýncýndaki deðiþimler, kýrlangýçlarýn**
**uçuþ seviyelerinin deðiþmesine yol açan alçalanveya yükselen hava akýmlarýnýn**
**gücü ve burada  sayamadýðýmýz daha bir çok meteorolojik olay her gün**
**meteorolojik hava radarlarý, barometreler, higrometreler, termometreler, yüksek**
**atmosfer gözlem (radyosonde) balonlarý, ve çeþitli uydu**

**sistemleri ve bu**
**sistemlerden veri alabilecek ekipmanla ile donatýlmýþ binlerce meteorolojik gözlem**
**istasyonlarýnda görev yapan meteoroloji uzmanlarý tarafýndan sürekli ve düzenli**
**olarak gözlenmektedir.**

**Bu gün için, çeþitli uçaklar, gemiler ve þamandralar dahil 10.000 üzerinde noktasal**
**olarak  gözlem yapýlan dünyamýzda , yapýlan gözlemlerin ve ölçümlerin**
**sonuçlarý tamamen öznel olan hayvan ve bitki tepkilerinden çok daha gerçek ve çok**
**daha yararlýdýr. Atalarýmýz için belki sadece bir hayal olan fakat bizim**
**için;   2000 li yýllara girdiðimiz bu günlerde tüm dünyada yapýlan**
**gözlemlerin ve ölçümlerin sonuçlarýný belirli hava tahmin merkezlerinde**
**toplamak ve sadece bir telefon ile yada bir kaç tuþa dokunarak**
**tüm dünyada hali hazýrda  yaþanan   ve gelecek günler için yaþanabilecek**
**tahmini meteorolojik bilgilere sahip olmak artýk hayal deðildir.**

**Ulaþýlan bu teknoloji sayesinde belirli bir andaki atmosferik durumu tahmin edebilmek,**
**atmosferin herhangi bir seviyesinde neler olduðunu tespit etmek, dünyanýn neresinde**
**fýrtýnalarýn oluþtuðu, oluþan bu fýrtýnalarýn nasýl bir yol kat ettiðini,**
**havanýn nerelerde açýk ve güneþli, nerelerde bulutlu ve yaðýþlý olduðunu**
**bilmek  artýk neredeyse çocuk oyuncaðý olmuþtur.**

**Günümüzde yer yüzeyinden itibaren yaklaþýk 30-40 km yüksekliðe kadar**
**olan atmosfer tabakasý içinde ne gibi meteorolojik koþullarýn var olduðu artýk**
**kolaylýkla  tespit edilebilmektedir. Bu sayede, halen  yaþanan ve gelecek**
**günlerde yaþanacak olan hava durumu koþullarýnda ne gibi deðiþimlerin beklenmesi**
**gerektiði önceden tahmin edilebilmektedir.**

**Ýnsanoðlunun günümüzde ulaþtýðý teknoloji ve bilgi birikimi ile sadece kýsa**
**vadeli deðil çok uzun vadeli mevsimsel tahminlerde de iddialý seviyelere ulaþmasý**
**mümkün olabilmiþtir. Konu ile ilgili Ýnternet sayfalarýný incelemek için zaman**
**ayýrabilirseniz, bu çalýþmalarýn ticari boyutlar kazandýðýný  ve yýlýn**
**istenen belirli bir peryodu için garantili olarak( deðiþen yüzdelerle) hava tahmini**
**bilgilerinin saðlanabileceðine dair ilanlarýn yer aldýðýný görebileceksiniz.**

**Peki;  bunca bilimsel geliþmeye ve somut verilere**
**raðmen   hava durumunu hala etrafda bulunan hayvan veya bitkilere bakarak tahmin**
**etmeye çalýþanlara, kendisini geçmiþten kurtarýp günümüze  taþýyamamýþ**
**olan insanlara  ne demeli, bunlarý nasýl adlandýrmalý?  " Hayalperest,**
**çaðdýþý, cahil  " kelimelerinden uygun olaný siz seçin.**

[![geri](images/geri.gif)](giris.htm)[![ileri](images/ileri.gif)](kus.htm)

![daynight.gif (416 bytes)](images/daynight.gif)

[**Ana sayfa**](index.html)

[**Giriþ**](giris.htm)

[**Çaðlar boyunca hava tahminleri**](cag.htm)

[**Kuþlar ve Böcekler**](kus.htm)[**Su ve toprak üzerinde yaþayan hayvanlar**](su.htm)[**Mevsimler**\
**ve günler**](mevsimler.htm)[**Gökyüzü**](gokyuzu.htm)[**Ülkesi**\
**belli olmayan atasözleri**](ulke.htm)[**Nil mevsimleri**](nil.htm)[**Sonuç**](sonuc.htm)