Klonlama ve Etik | KÖPRÜ DERGİSİ
Fakat burada, etik problemler ile karşılaşıyoruz. Birincisi: İnsan embriyosuna saygı, onu ticari "meta" haline getirmemek,. İkincisi ...
Klonlama ve Etik \| KÖPRÜ DERGİSİ

- [facebook](https://facebook.com/ "Facebook")
- [twitter](https://twitter.com/ "Twitter")
- [instagram](https://instagram.com/ "Instagram")

[![KÖPRÜ DERGİSİ](https://www.koprudergisi.com/wp-content/uploads/2024/02/kopru-dergisi-logo.png)](https://www.koprudergisi.com/)

Üç Aylık Fikir Dergisi

- [Anasayfa](https://www.koprudergisi.com/)
- [Blog](https://www.koprudergisi.com/blog/)
- [Arşiv](https://www.koprudergisi.com/arsiv/)
- [Künye](https://www.koprudergisi.com/kunye/)
- [Video İçerikleri](https://www.euronur.tv/?s=K%C3%B6pr%C3%BC+Panel)
- [Abonelik](https://www.yeniasyakitap.com/kopru-dergisi-yillik-abonelik-2900)
- [İletişim](https://www.koprudergisi.com/iletisim/)
- [English](https://www.koprudergisi.com/english/)

- [Anasayfa](https://www.koprudergisi.com/)
- [Blog](https://www.koprudergisi.com/blog/)
- [Arşiv](https://www.koprudergisi.com/arsiv/)
- [Künye](https://www.koprudergisi.com/kunye/)
- [Video İçerikleri](https://www.euronur.tv/?s=K%C3%B6pr%C3%BC+Panel)
- [Abonelik](https://www.yeniasyakitap.com/kopru-dergisi-yillik-abonelik-2900)
- [İletişim](https://www.koprudergisi.com/iletisim/)
- [English](https://www.koprudergisi.com/english/)

# Klonlama ve Etik

By [H. Hüsrev Hatemi](https://www.koprudergisi.com/author/h-husrev-hatemi/ "H. Hüsrev Hatemi tarafından yazılan yazılar") / In [083\. Sayı \| Yaz 2003 \| Genetik Bilimi Nereye Gidiyor?](https://www.koprudergisi.com/yaz-2003/) / 01.07.2003

Klon, ince dal, filiz demektir. Klonlama, herhangi bir vücut

hücresinden nukleus almakla başlar. Bu nukleus, nukleusu çıkarılmış olan bir

ovum içine yerleştirilir. Bütün vücut hücrelerinin nukleusları (eritrositler

hariç) bütün genetik informasyonları içerir. 1952 yılında ilk defa kurbağalar

klonlandı. 1997’de Dolly adı verilen koyun, klonlama yöntemiyle dünyaya geldi.

Kök hücreler, birçok hücre tipine döner ve farklılaşırlar.

Erişkinden elde edilmişlerse farklılaşma yetenekleri daha az, embriyo kaynaklı

iseler, bu yetenekleri daha fazladır. Erişkinden elde edilen kök hücreleri de

multipotent olmakla beraber, ancak birkaç hücre tipine dönüşebilirler.

**Kök Hücre Araştırmaları ve Etik Problemler**

Fransız Araştırma Bakanı RG. Schwartzenberg’in demecine göre

(25.03.2002), Ekim 2000 yılında Ketty Schwartz ve Phillippe Menashe (Paris)

infarktus geçiren bir hastanın uyluk kasından prekürsör hücre elde etmiş ve onun

kalbine aşılamışlardır. Bu aşılama ile miyokard tamiri başarılı olmuştur.

Prof. Dr. Austin Smith (Nature, 14.03.2002) erişkin kök

hücrelerinin çoğalma kapasitelerinin alındıkları dokuya bağlı olarak çok

değişken olduğunu belirtmiştir. Embriyodan alınan kök hücreler ise pluripotent

olma özellikleri taşırlar. Bu hücreler, bütün hücre soylarına dönüşebilirler.

Fakat burada, etik problemler ile karşılaşıyoruz.

Birincisi: İnsan embriyosuna saygı, onu ticari "meta" haline

getirmemek,

İkincisi: Hastaların acısını dindirmek ve hayatlarını uzatmak.

Kusurlu hücrelerin yerine sağlam hücreler koymak, rejeneratris

(doku kazandırıcı) hekimliğin başlıca amacıdır. Transplantasyon teknikleri bu

amaca yöneliktir. Fakat, her zaman yeterli sayıda organ bulmak zordur.

Fransa’da 1996 yılında 4903 organ nakli yapılmışken bu sayı 2000

yılında ancak 6900 olmuştur. Her yıl 4000 yeni hasta, bekleyenlere

katılmaktadır. Fransa’da 2000 yılında, 234 hasta, organ beklerken ölmüştür. Bu

verilere bakarak "sellüler tedâvi, organ nakillerinin yerini alabilir"

diyebiliriz. Nörodejeneratif hastalıklarda (Alzheimer ve Parkinson) hücre nakli

yapılabilir. Kalp, karaciğer, pankreas hücreleri yerine kök hücreler konma

ümitleri, ufukta belirmiştir.

Bu fazla embriyolar iki kaynaktan gelmektedir.

1- Fertilizasyon merkezlerinde başarısızlık veyâ düşük yapma

ihtimâline karşı, birden fazla embriyo oluşturulması.

2- Embriyo elde edildikten hemen sonra, anne ve babanın,

projeden vazgeçmiş olmaları.

Fransız Bioetik Yasası (1994) böyle fazla embriyoların beş

yıldan fazla saklanmamasını emreder. Kök hücre almakta kullanılan embriyolar ya

in vitro fekondasyon yoluyla ya da bir ovum hücresi içine erişkin nukleusu

transferi ile sağlanmaktadır. Fertilizasyon merkezlerinde (bizde halk deyimi:

tüp bebek merkezleri. H.H.) fazla (yedek) embriyolar, anne-babaların projeleri

dışında, soğukta muhafaza edilmektedir. Dondurularak saklanan fazla embriyoların

tahrip edilmek yerine kullanılmaları düşünülebilir. 11 Mart 1997 tarihinde,

Fransız Bioetik Ulusal Komitesi, bu soruya olumlu cevap vermiş ve Bakanlar

Kurulu 25 Kasım 1999’da bunu onaylamıştır. Fakat bu uygulamanın açık seçik bir

çerçevesi olmalı ve katı bir disiplin içinde yürütülmelidir. Özgür iradeye,

şeffaflık ve kamuoyunun önünde uygulamak ilkelerine bağlı kalınmalıdır.

**Embriyo Hücresi Elde Etmek mi, Embriyoyu Tahrip Etmek mi?**

The Center forthe Bioethics and Human Dignity (ABD-1)’de sunulan

bildirilere göre, 1998’de birbirinden bağımsız olarak iki ayrı araştırıcı grubu,

insan embriyo ve fetuslarından "kök hücre" izole etmeyi başardılar. Kök

hücreler, kendilerinden 210 farklı doku kaynaklanan hücrelerdir. Bilim adamları,

bu hücreler kullanılarak diabet, miyokard hastalıkları, Alzheimer ve

Parkinson’un tedavi edilebileceğini bildiriyorlar.

The Center forthe Bioethics and Human Dignity (ABD-2)’de ortaya

çıkan bilgilere göre, insan embriyo araştırmalarına Amerikan Kongresi engel

koyduğu halde, 15 Ocak 1999’da Sağlık Hizmetler Departmanı, hükümetin embriyo ve

kök hücre araştırmalarını destekleyebileceği kararını aldı.

Bioethics Advisory Commission, böyle verilen izinlerde "embriyo

hücresi elde etmek" ile "embriyoyu tahrip etmek" olaylarının birbirinden

ayrılarak kullanıldığını, aslında ikisinin eş anlamlı olduğunu duyurmuştur.

1975’de ABD, federal bir nizamname yayınlayarak hükümet, ancak Milli Etik

Komiteden onay alma yoluyla herhangi bir çalışmayı destekleyebileceğini

belirtmişti. Bazan "nasıl olsa" yapılacak olan bir kürtajdan elde edilen

embriyonun, embriyo tahrip etmek olmadığı ileri sürülmektedir. Fakat bu mazeret

geçerli değildir. Çünkü düşük yapan veya çocuk aldıran bir kadının maksadı

(iradesi) embriyo bağışlamak değil, başka yöndedir.

**Klonlama ve Hıristiyan Görüşü (Wayne J., Christian**

**Courier.com, 2002)**

Bir havuç veya kurbağa klonlanabilir. Fakat insan klonlanması

çok ciddi bir konudur. İnsan, Tanrı’nın özel tasarımıdır. Bilginler, neden

dopdolu gezegenimizde nüfusu arttırmaya çalışıyorlar? Üzerinde deney yapacakları

bir soy üretmek istiyorlarsa, Hitler de aynı şeyi istemişti. Embriyonun

gelişmesine müdahale etmek, Hıristiyanlık açısından, Tanrı’ya isyan etmektir.

İnsanlar Tanrı suretinde yaratılmışlardır. (Genesis 9:6 1: 26-27, Resullerin

işleri 17:25) İnsanlar, babalı anneli ve kardeşli doğmalı, bir makine parçası

gibi imal edilmemeli. İnsan, kendisinin tanrısı gibi hareket etmemelidir.

**İslam Açısından Klonlama**

İslâm dininde Vatikan gibi bir kurum olmadığından klonlama

konusu tartışılmakta, fakat konu otoriter bir kararla kapanmayıp, tartışma

sürmektedir. Embriyodan yapılan hücre transferine İslam bakışı olumsuz

olmayabilir. Fakat klonlama için aynı şekilde düşünülmez.

Kur’an’da İnsan Yaratılışı: "Andolsun biz insanı topraktan elde

edilmiş bir özden yarattık. Sonra onu sağlam bir karargâhta nutfe hâline

getirdik. Sonra nutfeyi alaka (zigot, embriyo) yaptık. Sonra alakayı bir

parçacık et haline soktuk, kemiklere iskelete çevirdik, kemikleri etle kapladık.

Sonra onu başak yaradılışta bir insan hâline getirdik. Yapıp yaratanların en

güzeli olan pek yücedir." (Müminun 23:11-14)

**Sonuç**

İnsan hayatını kurtarma ve ızdıraplarını dindirmek için kök

hücre elde etmek, embriyoyu ticari bir mal haline getirmemek kesin şartıyla

sakıncasızdır. Fakat insan klonlamak, bir gecekondu dikip sonra "suyunu,

elektriğini bağlayın" dermiş gibi, İlahi makamdan "ruh bağlanmasını istemektir".

İnsan klonlanmasının bence, tutulacak yönü yoktur.

**Not:** Bir konuşma özetidir.

[Share on Twitter](https://twitter.com/intent/tweet?url=https%3A%2F%2Fwww.koprudergisi.com%2Fyaz-2003%2Fklonlama-ve-etik%2F&text=Klonlama+ve+Etik "Tweet this on Twitter") [Share on Facebook](https://facebook.com/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fwww.koprudergisi.com%2Fyaz-2003%2Fklonlama-ve-etik%2F&t=Klonlama+ve+Etik "Share this on Facebook") [Share on LinkedIn](https://www.linkedin.com/cws/share?url=https%3A%2F%2Fwww.koprudergisi.com%2Fyaz-2003%2Fklonlama-ve-etik%2F "Share on LinkedIn")

[![](https://www.koprudergisi.com/wp-content/uploads/2024/05/1whatsapp-image-2024-05-16-at-13.09.24-1-259x380.jpg)](https://www.koprudergisi.com/165-sayi-demokratik-cumhuriyet/)

[![](https://www.koprudergisi.com/wp-content/uploads/2024/05/1717148878638-57a6af2c-a79f-4e72-b815-f3aaa83b8dcc_1-261x380.png)](https://www.koprudergisi.com/adalet-mesveret-hurriyet-ve-hukukun-ustunlugu-temelinde-cumhuriyet-sayi-164)

[![](https://www.koprudergisi.com/wp-content/uploads/2024/06/whatsapp-image-2023-12-14-at-11.22.53-261x380.jpg)](https://www.koprudergisi.com/kopru-hukuk-ve-hurriyet-sayi-163)

[![](https://www.koprudergisi.com/wp-content/uploads/2024/03/img-20240309-wa0004-259x380.jpg)](https://www.koprudergisi.com/sayi-162-dini-manevi-degerler-ve-genclik)

Copyright © 2006-2024 Köprü \| Powered by EuroNur

Web sitemizde size en iyi deneyimi sunabilmemiz için çerezleri kullanıyoruz. Bu siteyi kullanmaya devam ederseniz, bunu kabul ettiğinizi varsayarız.Tamam