(PDF) TÜRKİYE ÖZEL VE KAMU SAĞLIK SİGORTACILIĞI PRİM ...
Kişi başına toplanan prim 822 TL olurken, kişi başı hasar 631 TL olarak gerçeklemiştir. Brüt prim-hasar farkı özel sağlık sigortaları için toplamda 638 milyon ...
(PDF) TÜRKİYE ÖZEL VE KAMU SAĞLIK SİGORTACILIĞI PRİM/HASARSAĞLIK HARCAMASI DEĞERLENDİRMESİ

ArticlePDF Available

# TÜRKİYE ÖZEL VE KAMU SAĞLIK SİGORTACILIĞI PRİM/HASARSAĞLIK HARCAMASI DEĞERLENDİRMESİ

- February 2016
- Sosyal Guvence 1(9):82-82

- 1(9):82-82

DOI: [10.21441/sguz.2016917923](http://dx.doi.org/10.21441/sguz.2016917923)

- License
- [CC BY-NC-SA 4.0](https://www.researchgate.net/deref/https%3A%2F%2Fcreativecommons.org%2Flicenses%2Fby-nc-sa%2F4.0%2F)

Authors:

[![Kagan Atikeler at Utrecht University]()](profile/Kagan-Atikeler)

[Kagan Atikeler](profile/Kagan-Atikeler)

- [Utrecht University](https://www.researchgate.net/institution/Utrecht-University)

[![Fatma Betul Yenilmez]()](profile/Fatma-Yenilmez-2)

[Fatma Betul Yenilmez](profile/Fatma-Yenilmez-2)

[![Güvenç Koçkaya at Health Economics and Policy Association, Ankara, Turkey]()](profile/Guevenc-Kockaya-2)

[Güvenç Koçkaya](profile/Guevenc-Kockaya-2)

- Health Economics and Policy Association, Ankara, Turkey

![]()

[Download full-text PDF](profile/Guevenc-Kockaya-2/publication/301597242_TURKIYE_OZEL_VE_KAMU_SAGLIK_SIGORTACILIGI_PRIMHASARSAGLIK_HARCAMASI_DEGERLENDIRMESI/links/578cc64508ae254b1de86013/TUeRKIYE-OeZEL-VE-KAMU-SAGLIK-SIGORTACILIGI-PRIM-HASARSAGLIK-HARCAMASI-DEGERLENDIRMESI.pdf) [Download full-text PDF](publication/301597242_TURKIYE_OZEL_VE_KAMU_SAGLIK_SIGORTACILIGI_PRIMHASARSAGLIK_HARCAMASI_DEGERLENDIRMESI/fulltext/5739986908ae9ace840d8458/TUeRKIYE-OeZEL-VE-KAMU-SAGLIK-SIGORTACILIGI-PRIM-HASARSAGLIK-HARCAMASI-DEGERLENDIRMESI.pdf) [Read full-text](publication/301597242_TURKIYE_OZEL_VE_KAMU_SAGLIK_SIGORTACILIGI_PRIMHASARSAGLIK_HARCAMASI_DEGERLENDIRMESI#read)

[Download full-text PDF](https://www.researchgate.net/profile/Guevenc-Kockaya-2/publication/301597242_TURKIYE_OZEL_VE_KAMU_SAGLIK_SIGORTACILIGI_PRIMHASARSAGLIK_HARCAMASI_DEGERLENDIRMESI/links/578cc64508ae254b1de86013/TUeRKIYE-OeZEL-VE-KAMU-SAGLIK-SIGORTACILIGI-PRIM-HASARSAGLIK-HARCAMASI-DEGERLENDIRMESI.pdf) [Download full-text PDF](https://www.researchgate.net/publication/301597242_TURKIYE_OZEL_VE_KAMU_SAGLIK_SIGORTACILIGI_PRIMHASARSAGLIK_HARCAMASI_DEGERLENDIRMESI/fulltext/5739986908ae9ace840d8458/TUeRKIYE-OeZEL-VE-KAMU-SAGLIK-SIGORTACILIGI-PRIM-HASARSAGLIK-HARCAMASI-DEGERLENDIRMESI.pdf)

[Read full-text](publication/301597242_TURKIYE_OZEL_VE_KAMU_SAGLIK_SIGORTACILIGI_PRIMHASARSAGLIK_HARCAMASI_DEGERLENDIRMESI#read)

[Download citation](https://www.researchgate.net/publication/301597242_TURKIYE_OZEL_VE_KAMU_SAGLIK_SIGORTACILIGI_PRIMHASARSAGLIK_HARCAMASI_DEGERLENDIRMESI/citation/download)

Copy link Link copied

* * *

[Read full-text](publication/301597242_TURKIYE_OZEL_VE_KAMU_SAGLIK_SIGORTACILIGI_PRIMHASARSAGLIK_HARCAMASI_DEGERLENDIRMESI#read) [Download citation](https://www.researchgate.net/publication/301597242_TURKIYE_OZEL_VE_KAMU_SAGLIK_SIGORTACILIGI_PRIMHASARSAGLIK_HARCAMASI_DEGERLENDIRMESI/citation/download)
Copy link Link copied

[Citations (5)](publication/301597242_TURKIYE_OZEL_VE_KAMU_SAGLIK_SIGORTACILIGI_PRIMHASARSAGLIK_HARCAMASI_DEGERLENDIRMESI#citations) [References (9)](publication/301597242_TURKIYE_OZEL_VE_KAMU_SAGLIK_SIGORTACILIGI_PRIMHASARSAGLIK_HARCAMASI_DEGERLENDIRMESI#references) [Figures (2)](publication/301597242_TURKIYE_OZEL_VE_KAMU_SAGLIK_SIGORTACILIGI_PRIMHASARSAGLIK_HARCAMASI_DEGERLENDIRMESI#figures)

## Abstract and Figures

Türkiye’de Sağlık Bakanlığı tarafından 2002 yılında Sağlıkta Dönüşüm Programı
kapsamında yapılan reformların sağlık sisteminde önemli iyileştirmeler getirdiği
görülmektedir. Bu değişimlerle sağlık hizmetine erişimin ve sunulan hizmetin
kalitesinin artırılması hedeflenmiş, hakkaniyetli ve verimli hizmet sunumu
sağlanması amaçlanmıştır. Sosyal Güvenlik Kurumu(SGK) nüfusun neredeyse
tamamını kapsayan tek kamu finansmanı kuruluşudur. Kamu sağlık sigortasına ek
olarak nüfusun %3\`ünü kapsayan özel sağlık sigortaları da bulunmaktadır.
Çalışmanın amacı sağlık sigortacılığındaki prim/hasar değerlendir-mesini yapmaktır.
Bu amaçla 2009-2013 yıllarına ait Özel Sağlık Sigortaları(ÖSS) Birliği’nden elde
edilen resmi verilerden toplanan prim miktarı ve hasar verileri ile SGK verilerinden
alınan sağlık sigortası verileri kullanılarak, tanımlayıcı değerlendirme ile özel
sigortalar ile devletin prim ve maliyet verileri değerlendirilmiştir.
2013 yılında toplam toplanan prim ÖSS için 2,3 milyar TL olurken hasar 1,7 milyar TL olarak gerçekleşmiştir. Kişi başına toplanan prim 822 TL olurken, kişi başı
hasar 631 TL olarak gerçeklemiştir. Brüt prim-hasar farkı özel sağlık sigortaları için
toplamda 638 milyon TL olmuştur. ÖSS sektörü için ortalama brüt hasar/prim oranı
%26 olarak bulunmuştur. Aynı yıl SGK tarafından toplanan prim toplamda 53 milyar
TL olurken, toplam sağlık harcaması 49,9 milyar TL olmuştur. Aynı zamanda kişi başı toplanan prim 691 TL olurken, kişi başı sağlık harcaması ise 650 TL olmuştur.
SGK’ nın brüt prim-hasar/sağlık harcaması farkı bu süreçte 4,1 milyar TL’ye tekabül
etmiş, oransal olarak ise %6 olmuştur.
SGK tüm vatandaşlardan sağlık sigortası kapsamında topladığı primler ile sağlık
sisteminde tek ödeyici kuruluştur. SGK topladığı primleri ve maliyetleri belirlerken
aynı zamanda geri ödeyici kuruluş olarak ilaçlar, tıbbi cihazlar, hastane yatış
maliyetleri gibi sağlık hizmet sunumunun maliyetlerini de belirlemektedir. Bu
durum SGK’ nın tüm nüfusu kapsayan geniş kapsamlı sağlık hizmet sunumundaki
başarısını göstermektedir. Ancak SGK’ nın kişi başı topladığı prim özel sağlık
sigortalarının topladığı kişi başı primden düşük kalırken, kişi başı maliyet ise yüksek
kalmıştır. Verimlilik noktasında oluşan soru işaretlerini gelecekte bu durumun detaylı
incelenmesi gerekliliğini ortaya çıkarmaktadır.

[![]()](https://www.researchgate.net/figure/fig1_301597242 "")

No caption available

…

[![]()](https://www.researchgate.net/figure/fig2_301597242 "")

No caption available

…

Figures - uploaded by [Güvenç Koçkaya](profile/Guevenc-Kockaya-2)

Author content

All figure content in this area was uploaded by Güvenç Koçkaya

Content may be subject to copyright.

![ResearchGate Logo]()

**Discover the world's research**

- 25+ million members
- 160+ million publication pages
- 2.3+ billion citations

[Join for free](signup.SignUp.html)

Public Full-texts 2

578cc64508ae254b1de860

13.pdf

* * *

Content available from Güvenç Koçkaya:

578cc64508ae254b1de86013.pdf

Content available from CC BY-NC-SA 4.0:

TÜRKİYE ÖZEL VE KAMU SAĞLIK SİGORTACILIĞI PRİM/HASARSAĞLIK HARCAMASI DEĞERLENDİRMESİ.pdf

Content uploaded by [Güvenç Koçkaya](profile/Guevenc-Kockaya-2)

Author content

All content in this area was uploaded by Güvenç Koçkaya on Jul 18, 2016

Content may be subject to copyright.

TÜRKİYE ÖZEL VE KAMU SAĞLIK SİGORTACILIĞI PRİM/HASARSAĞLIK HARCAMASI DEĞERLENDİRME

Sİ.pdf

* * *

Content available from Güvenç Koçkaya:

578cc64508ae254b1de86013.pdf

Content available from CC BY-NC-SA 4.0:

TÜRKİYE ÖZEL VE KAMU SAĞLIK SİGORTACILIĞI PRİM/HASARSAĞLIK HARCAMASI DEĞERLENDİRMESİ.pdf

Available via license: [CC BY-NC-SA 4.0](deref/https%3A%2F%2Fcreativecommons.org%2Flicenses%2Fby-nc-sa%2F4.0%2F)

Content may be subject to copyright.

Sosyal Güvence Dergisi / Yıl: 5 / Sayı 9Sosyal Güvenlik Uzmanları Derneği

82

TÜRKİYE ÖZEL VE KAMU SAĞLIK SİGORTACILIĞI PRİM/HASAR-

SAĞLIK HARCAMASI DEĞERLENDİRMESİ

Güvenç KOÇKAYA

Sağlık Ekonomisi ve Politikası Derneği, Ufuk Üniversitesi Cad. No:3 The Paragon K:23 Söğütözü/

Ankara, E-posta: guvenc.kockaya@sepd.org.tr, Tel: 0531 276 71 02

Kağan ATİKELER

Sağlık Ekonomisi ve Politikası Derneği, Ufuk Üniversitesi Cad. No:3 The Paragon K:23 Söğütözü/

Ankara, E-posta: kagan.atikeler@sepd.org.tr, Tel: 0536 838 08 04

Fatma Betül YENİLMEZ

Sağlık Ekonomisi ve Politikası Derneği, Ufuk Üniversitesi Cad. No:3 The Paragon K:23 Söğütözü/

Ankara, E-posta: fatmabetul.yenilmez@sepd.org.tr, Tel: 0532 674 44 49

ÖZ

Türkiye’de Sağlık Bakanlığı tarafından 2002 yılında Sağlıkta Dönüşüm Programı

kapsamında yapılan reformların sağlık sisteminde önemli iyileştirmeler getirdiği

görülmektedir. Bu değişimlerle sağlık hizmetine erişimin ve sunulan hizmetin

kalitesinin artırılması hedeenmiş, hakkaniyetli ve verimli hizmet sunumu

sağlanması amaçlanmıştır. Sosyal Güvenlik Kurumu(SGK) nüfusun neredeyse

tamamını kapsayan tek kamu nansmanı kuruluşudur. Kamu sağlık sigortasına ek

olarak nüfusun %3\`ünü kapsayan özel sağlık sigortaları da bulunmaktadır.

Çalışmanın amacı sağlık sigortacılığındaki prim/hasar değerlendir-mesini yapmaktır.

Bu amaçla 2009-2013 yıllarına ait Özel Sağlık Sigortaları(ÖSS) Birliği’nden elde

edilen resmi verilerden toplanan prim miktarı ve hasar verileri ile SGK verilerinden

alınan sağlık sigortası verileri kullanılarak, tanımlayıcı değerlendirme ile özel

sigortalar ile devletin prim ve maliyet verileri değerlendirilmiştir.

2013 yılında toplam toplanan prim ÖSS için 2,3 milyar TL olurken hasar 1,7 milyar

TL olarak gerçekleşmiştir. Kişi başına toplanan prim 822 TL olurken, kişi başı

hasar 631 TL olarak gerçeklemiştir. Brüt prim-hasar farkı özel sağlık sigortaları için

toplamda 638 milyon TL olmuştur. ÖSS sektörü için ortalama brüt hasar/prim oranı

%26 olarak bulunmuştur. Aynı yıl SGK tarafından toplanan prim toplamda 53 milyar

TL olurken, toplam sağlık harcaması 49,9 milyar TL olmuştur. Aynı zamanda kişi

TÜRKİYE ÖZEL VE KAMU SAĞLIK SİGORTACILIĞI PRİM/HASAR-SAĞLIK HARCAMASI DEĞERLENDİRMESİ

83

başı toplanan prim 691 TL olurken, kişi başı sağlık harcaması ise 650 TL olmuştur.

SGK’ nın brüt prim-hasar/sağlık harcaması farkı bu süreçte 4,1 milyar TL’ye tekabül

etmiş, oransal olarak ise %6 olmuştur.

SGK tüm vatandaşlardan sağlık sigortası kapsamında topladığı primler ile sağlık

sisteminde tek ödeyici kuruluştur. SGK topladığı primleri ve maliyetleri belirlerken

aynı zamanda geri ödeyici kuruluş olarak ilaçlar, tıbbi cihazlar, hastane yatış

maliyetleri gibi sağlık hizmet sunumunun maliyetlerini de belirlemektedir. Bu

durum SGK’ nın tüm nüfusu kapsayan geniş kapsamlı sağlık hizmet sunumundaki

başarısını göstermektedir. Ancak SGK’ nın kişi başı topladığı prim özel sağlık

sigortalarının topladığı kişi başı primden düşük kalırken, kişi başı maliyet ise yüksek

kalmıştır. Verimlilik noktasında oluşan soru işaretlerini gelecekte bu durumun detaylı

incelenmesi gerekliliğini ortaya çıkarmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Sağlık Sigortacılığı, Prim/Hasar Değerlendirmesi, Sağlıkta

Dönüşüm Programı

TURKEY HEALTH INSURANCE PREMIUM/CLAIMS-HEALTHCARE

EXPENSES IDENTIFICATION

ABSTRACT

Reforms under Health Transformation Program was commenced in 2002 by Ministry

of Health in Turkey brings signicant improvements. These changes targeted

at improving access to health services(HS) and quality of HS. Social Security

Institution(SSI) is only government payer covering of population. In addition to

public health insurance(HI) there are also private HI companies(PHIC) covering 3%

of population.

Aim of analysis is to understand difference between premium/claims of HI system

in Turkey. With this aim the ofcial data of premiums and claims of PHIC for years

2009-2013 was obtained from Turkish PHIC Association together with same data of

government HI for the same years was obtained from SSI. Descriptive analysis were

conducted with premiums and claims data of government and private health insurers.

Total collected preimum of PHIC were 2.3 billion TL and claims were 1.7 billion

TL on the year 2013. Premiums and claims of PHIC per capita were 822 TL and 631

Sosyal Güvence Dergisi / Yıl: 5 / Sayı 9Sosyal Güvenlik Uzmanları Derneği

84

TL in 2013, respectively. Difference of premium/claims of all PHC was equal to 638

million TL or 26%. Same year, premiums and claims of SSI for HI were 53 billion

and 49.9 billion TL. Premiums and claims of SSI per capita were 691 TL and 650

TL in 2013, respectively. Difference of premiums/claims of SSI HI was 4.1 billion

and 6%.

SSI has become monopsonic payer in health system with HI premium collection

from all citizens. SSI determines its revenues and costs as it also determines the

premium levels and reimbursement price of HS. This shows the success of SSI\`s

management while covering the whole population for a very comprehensive health

care package. However, the SSI\`s per capita premium is lower and its claims is

higher than private sector averages. Question marks that come upon the productivity

issue imply that the situation should be examined thoroughly.

Keywords: Health Insurance, Premiums/Claims Analysis, Health Transformation

Programme

TÜRKİYE ÖZEL VE KAMU SAĞLIK SİGORTACILIĞI PRİM/HASAR-SAĞLIK HARCAMASI DEĞERLENDİRMESİ

85

1\. GİRİŞ

Sağlık hizmetlerinin nansmanın nasıl sağlanacağı her ülkenin cevabını

aradığı önemli bir sorudur. Sağlık harcamalarının ülkelerin gelişmişlik düzeyi ile

karşılaştırılması yapılmakta ve bu konu önemli bir tartışma olarak öne çıkmaktadır.

Gelişen teknoloji ile birlikte sağlık hizmet sunumundaki maliyet artışı, ilaç

maliyetlerindeki artış, yaşlanan nüfus ve artan ortalama yaşam süresi ülkelerin sağlık

harcamalarında artışa neden olmuştur \[1\].

Sağlık hizmet sunumuna yaklaşımda önemle üstünde durulması gereken

diğer bir husus nansman yönteminin verimliliğidir. Genel olarak kabul görmüş

olan dört ana nansman sistem modeli benimsenmiştir: Beveridge modeli, Bismark

modeli, ulusal sağlık sigortası modeli ve cepten ödeme modeli. Türkiye’de kamu

sağlık nansmanı karma bir sistem olan genel sağlık sigortası kapsamında toplanan

sosyal güvenlik primleri, vergiler, özel sigorta primleri ve cepten ödemeler ile

sağlanmaktadır \[2\].

Türkiye’de 1990’lı yıllardan itibaren sağlık nansmanı açısından bazı

krizler yaşanmıştır. Gelişmiş ülkelerde de yaşanan benzeri krizlerin nedenleri ile

ülkemizdeki krizlerin nedenleri arasında farklılıklar görülmektedir. Türkiye’deki

sorunların temelinde sosyal güvenlik fonlarındaki denetimsiz harcamalar, kayıt-

dışılıktan kaynaklanan prim toplama sorunları, sigortacılık tekniklerini göz ardı

ederek uygulanan sosyal güvenlik politikaları bulunmaktadır \[3\].

Bakanlar Kurulu’nun 2007 yılında “Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık

Sigortası Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik

Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı”nın gerekçesini sosyal güvenlik sisteminin

yaşadığı nansman sorunu oluşturmaktadır. İlgili kanun tasarısının gerekçesinde

sosyal güvenlik kurumlarının açıklarını kapatmak için kamu bütçesinden yapılan

aktarımlarındaki payın giderek arttığına değinilmiştir. Aynı tasarıda Türkiye’nin genç

nüfusunun doğru tasarlanacak bir sosyal güvenlik sistemi ile açık vermek yerine, fon

birikimi ile ekonomiye olumlu katkı sağlayabileceğine değinilmiştir. Finansman ile

ilgili sorunlar temelde gelirleri azaltıcı faktörler “Erken emeklilik uygulaması, prime

esas kazancın düşük gösterilmesi, kayıt dışı istihdamın yüksekliği, prim tahsilat

oranının düşüklüğü, aa ödeme kolaylığı gibi uygulamalarla prim ödeme eğiliminin

azalması, ödenmeyen primlerin gecikme cezalarına uygulanan aar, prime esas

kazanç sınırlarının düşüklüğü ve fon gelirlerinin yetersizliği, gider artırıcı faktörler

ise; erken yaşta emeklilik uygulamaları, primi alınmadan yapılan sigorta ödemeleri,

borçlanma kanunları, uzayan ortalama ömür nedeniyle artan aylık ödemeleri ve

Sosyal Güvence Dergisi / Yıl: 5 / Sayı 9Sosyal Güvenlik Uzmanları Derneği

86

sağlık yardımlarının yanı sıra prim gelirleri ile ödenen aylıklar arasındaki ilişkinin

zayıığı” olarak sıralanmıştır \[4\].

Türkiye 2003 yılında başlayan Sağlıkta Dönüşüm Programı ile sağlık

sisteminde yapılan köklü değişikliklere sahne olmuş, bunlardan önemli biri de

Sosyal Güvenlik Reformu olmuştur. Sosyal Güvenlik Reformu ile Genel Sağlık

Sigortası sistemi uygulamasına geçilmiştir. Yeni uygulama ile tüm vatandaşların

sağlık hizmetlerine erişimi kolaylaşmıştır \[5\].

Türkiye’de 2012 yılı itibariyle tüm vatandaşlar Genel Sağlık Sigortası

kapsamına alınmıştır. Sağlık sigortacılığı kapsamında SGK’nın elinde tuttuğu güç

Türkiye’nin nüfusu da göz önüne alınırsa önemli boyutlara ulaşmıştır. SGK’nın

aynı zamanda sağlık hizmet sunumunda ilaç, tıbbi cihaz ve sağlık hizmetlerinin geri

ödeme yatlarını da belirliyor oluşu, kurumu önemli bir güç haline getirmiştir. Diğer

ülkelere baktığımızda sağlık hizmetleri için kamu nansmanının Türkiye’nin altında

kaldığı görülmektedir. Bunun bir nedeni özel sağlık sigortalarının Türkiye’de diğer

ülkelere göre oransal olarak çok daha az sayıda kişiyi kapsamasıdır.

ABD’de kamu nansmanı yaşlılar ve düşük gelir seviyesindeki kişileri

kapsamakta, 65 yaş altı nüfusta özel sağlık sigortasına sahip nüfus oranı %65

olmaktadır \[6\]. Tamamlayıcı özel sağlık sigortalarının etkisinin görüldüğü

Fransa’da özel sağlık sigortasına sahip nüfus oranı %92 olurken, Kanada’da bu

oran %65’tir \[7\]. Sağlık hizmetlerinin benzeri şekilde devlet güvencesi kapsamında

olduğu Almanya’da özel sağlık sigortası harcamalarının toplam sağlık harcamaları

içindeki oranı %10 olmaktadır. Bu oran Fransa ve Kanada için %14 olmaktadır \[8\].

Birleşik Krallık nüfusunun %10,9’u özel sağlık sigortasına sahiptir ve özel sağlık

sigortalarının toplam sağlık harcamaları içindeki oranı %15’lerde seyretmektedir

\[9\].

Dünyadaki örneklere bakıldığında Türkiye’de SGK\`nın gerek kapsam

bakımından, gerekse toplam sağlık harcamalarının içindeki payı bakımından

yüksek oranlara sahip olduğu görülmektedir. SGK’nın ülkemizde monopsonik güç

ve aynı zamanda temel alıcı olması sebebiyle sağlık politikalarına olan doğrudan

etkisi bilinmektedir. SGK’nın sahip olduğu bu monopsonik güç, özellikle sağlık

hizmetlerinin geri ödeme usülleri ve miktarları noktasında sık sık tartışılmaktadır.

Kapsamın ‘’Evrensel Kapsam’’olarak belirlenmesi ve hizmet sunumunda

teminat paketlerinin çok geniş olmasının gelecekte yaşlı nüfustaki artışla beraber

nansman sorunlarını ortaya çıkarabileceği görülmektedir. Sağlık sigortalarının

sürdürülebilirliği toplanan primlerin yanı sıra yapılan harcamaların denetimine de

TÜRKİYE ÖZEL VE KAMU SAĞLIK SİGORTACILIĞI PRİM/HASAR-SAĞLIK HARCAMASI DEĞERLENDİRMESİ

87

bağlıdır. Bu bağlamda SGK harcamalar ile ilgili usül ve miktarları belirli aralıklarla

güncellenen Sağlıkta Uygulama Tebliği (SUT) ile belirlemektedir.

Şekil 1: Yıllara ve Hizmet Kapsamına Göre Kişi Başı Hekime Müracaat Sayısı

Kaynak : Sağlık Bakanlığı Sağlık İstatistikleri Yıllığı 2013, \[10\]

Sağlık hizmetlerinin kullanımı tüm hizmet basamaklarında yıllara göre

belirgin bir artış göstermiştir. 1\. Basamakta kişi başı yıllık başvuru sayısı 2002 yılında

1,1 iken 2013 yılında 2,9 olmuştur. 2.ve 3. Basamakta kişi başı yıllık başvuru sayısı

2,0 iken, 2013 yılında 5,3 olmuştur. Sağlık hizmetlerine erişimin kolaylaşması sağlık

hizmet sunumunun nansmanında çeşitli düzenlemeleri beraberinde getirmiştir

(Şekil 1).

Sosyal Güvence Dergisi / Yıl: 5 / Sayı 9Sosyal Güvenlik Uzmanları Derneği

88

Tablo 1:Yıllara ve Kurum Türlerine Göre Toplam Hekime Müracaat Sayısı

2002 2010 2011 2012 2013

Sağlık Ocağı69.103.517 84.629.163\\*\\*\\*

Aile Hekimliği\*108.976.049 240.298.753 221.672.029 212.318.024

Verem Savaş Dispanseri2.012.458 2.378.998 2.219.534 2.143.765 1.815.805

Ana Çocuk Sağlığı ve Aile

Planlaması Merkezi2.980.4813.831.859944.842 630.583 536.707

TMS’ler tarafından yapılan

diğer muayeneler\\*\\*\\*10.035.342 4.999.980

Özel Poliklinikler731.132 2.497.352 882.973655.432582.265

Birinci Basamak Toplamı74.827.588202.313.421244.346.102235.137.151220.252.781

Özel Tıp Merkezleri9.824.80233.788.328 29.040.707 32.012.211 31.256.100

Hastaneler 124.313.659 302.984.218 337.849.536 354.636.935 378.812.243

2 ve 3 üncü Basamak Toplamı134.138.461336.772.546366.890.243386.649.146410.068.343

Genel Toplam208.966.049539.085.967611.236.345621.786.297630.321.134

Kaynak : Sağlık Bakanlığı, Sağlık İstatistikleri Yıllığı, 2013 \[10\]

Tablo 2: Sağlık Harcamalarının GSMH’ye Oranı

TÜİK Sağlık Harcamaları İle İlgili Göstergeler, 2009-2013

Sağlık Harcamasının Gayri Sa Yurtiçi Hasılaya Oranı (%)

2009 2010 2011 2012 2013

Toplam Sağlık Harcaması6,1%5,6%5,3%5,2%5,4%

Genel Devlet4,9%4,4%4,2%4,1%4,2%

Özel Sektör1,2%1,2%1,1%1,1%1,2%

Perakende Satış2,1%1,8%1,6%1,3%1,4%

Genel Devlet1,7%1,4%1,2%1,0%1,0%

Özel Sektör0,4%0,4%0,3%0,3%0,4%

Kaynak : TÜİK Sağlık Harcamaları İstatistikleri 2014 \[14\]

Toplam sağlık harcamalarının GSMH’ye oranı yıllar içinde değişkenlik

gösterse de 2005 yılından 2013 yılına gelindiğinde %5,4 olarak gerçekleşmiştir.

Ancak bu süreç içinde kamu harcamalarının oranı %3,7’den %4,2’ye yükselmiştir.

TÜRKİYE ÖZEL VE KAMU SAĞLIK SİGORTACILIĞI PRİM/HASAR-SAĞLIK HARCAMASI DEĞERLENDİRMESİ

89

Bu durum özel sektörün sağlık harcamalarındaki payının azaldığını göstermektedir.

2005-2013 yılları arasında parekende satışın GSMH’ye oranında yaklaşık %25

azalma meydana gelmiştir. Kamu ve özel sektörde oransal olarak benzeri bir azalış

gerçekleşmiştir (Tablo 2).

Çalışmamızın amacı Sağlıkta Dönüşüm Programı ve Sosyal Güvenlik

Reformu ile sağlık hizmetlerine erişimin ve harcamanın artmış olduğu ülkemizde

özel sağlık sigortacılığı ve kamu sağlık sigortacılığının prim/hasar-sağlık harcaması

açısından karşılaştırılmasını yapmaktır.

2\. LİTERATÜR TARAMASI

Araştırmaya yönelik yapılan literatür taraması 2009-2015 yıllarını

kapsamaktadır. Araştırma kelimeleri sağlık sigortası (health insurance), prim/hasar

oranı (premium/claims), sağlık sigortası gelirleri (health insurance income) ve sağlık

harcamaları (healthcare expenses) olarak belirlenerek Türkçe ve İngilizce dillerinde

yapılmıştır. PubMed veri tabanı kullanılmıştır. 45.599 makaleye ulaşılmıştır.

Araştırma içeriğine kamu ve özel sektör prim/hasar-sağlık harcamalarının

karşılaştırıldığı tam olarak uygun ya da paralel bir çalışma tespit edilememiştir. Sağlık

sigortası ve harcamaları olarak OECD Avrupa ülkelerini genel olarak içermektedir.

Ek olarak; Amerika Birleşik Devletleri (A.B.D.) verileri ayrıntılı olarak sunulmuştur.

Yunanistan, Amerika Birleşik Devletleri ve Polonya dışındaki bütün OECD

ülkelerinde temel sağlık hizmetleri için genel sağlık sigortası vardır \[11\].

Sağlık sigorta sisteminin sağlık bakımı ihtiyacının karşılanmasında en

büyük belirliyicisi olan (A.B.D.) 2000-2010 yılları arasında 18 yaş altı çocuklarda

özel sağlık sigortası oranı %67’den %54’e gerilemiştir. Aynı dönemde uygulanan

“Çocuk Sağlık Sigortası Programı”nı (Children’s Health Insurance Program (CHIP))

içeren Medicaid (A.B.D. sağlık sistemindeki kamu sağlık sigortası) sigorta sistemi

%20’den %36’ya yükselmiştir. Sigortasız çocuk oranı ise 200 yılında %13 iken 2010

yılında %8’e gerilemiştir \[12\].

2003-2013 yılları arasında 18-64 yaş arası yetişkin nüfusun özel kapsamlı

sigorta oranı %71.4’den %65.1’e gerilemiştir. Medicaid kapsamı %6.6’dan %10.2’ye

çıkmıştır. Sigortasız 18-64 yaş yetişkin grubundaki oran ise aynı yıllar arasında

%6’dan %19.3 ila %20.5’e yükselmiştir \[12\].

2013 yılında kişisel sağlık bakım harcamaları toplam 2.5 trilyon dolar

olarak belirlenmiş ve 2012 yılına göre %3.8 artış gözlemlenmiştir. Kişi başı sağlık

Sosyal Güvence Dergisi / Yıl: 5 / Sayı 9Sosyal Güvenlik Uzmanları Derneği

90

harcaması toplam A.B.D. nüfusu için 2013 yılında 7.826 dolar, 2012 yılında ise

7.597 dolar olarak gerçekleşmiştir \[12\].

2013 yılında hastane giderleri tüm kişisel sağlık harcamalarının %38’ini

oluşturmuştur. İlaç harcamaları ise 2012 yılında 264.4 milyar dolar iken bu maliyet

2013 yılında 271.1 milyar dolar olarak belirlenmiştir \[12\].

Amerika Birleşik Devletleri’nde, Ödenebilir Bakım Yasası’nın hayata

geçmesinin ardından sigortasız nüfusun yüzdesi 2013’teki %14.4’lük seviyeden

2014’te %11.5’e inmiştir ve 2015’te daha da azalması beklenmektedir \[11\].

Tüm Avrupa ülkeleri kamu ve özel sağlık sigortacılığını içeren karma bir

nansman sistemine sahiptir. Kamu nansmanı genel kamu gelirlerini ve sosyal

güvenlik fonlarını kapsamaktadır. Başka bir deyişle, hükümet programları, genel

vergilendirme, sosyal güvenlik sigortası ve genel işçi vergilendirmelerini içermektedir.

Özel nansman ise, hane halkı cepten harcamalarını, özel sağlık sigortalarını ve diğer

özel fonları kapsamaktadır. Bazı zorunluluklar dışında tamamen gönüllü ve gelirle

ilgili olmayan primleri içermektedir. Bazı ülkelerde kamu gelirlerini sınırlandırmak

için kamu sağlık bakımı hizmetlerini satın almaktadır. Diğer ülkelerde ise sosyal

sigortalar ile kamu gelirlerine destek olmaktadır. Ayrıca özel sağlık sigortacılığının

yerini kamu tarafından desteklenen tamamlayıcı ve destekleyici sigortalara

bırakacağı öngörülmektedir \[11\].

Çoğu Avrupa ülkelerin evrensel (veya kısmi-evrensel) sağlık bakım

hizmetlerini içermektedir. Bunlar doktor konsültayonu, test ve tedaviler ve hastane

bakımı gibi temel sağlık bakım ihtiyaçlarıdır. Bir çok ülkede ise, diş sağlığı hizmetleri

ve reçeteli ilaçlarda kısmen kamu tarafından karşılanmaktadır. Türkiye’de olduğu

gibi bazı ülkelerde tamamlayıcı sağlık kapsamı temel sağlık sigortası kapsamına ek

olarak özel sigortalar tarafından karşılanmaktadır. Destekleyici sigortalar ile sağlık

hizmetleri karşılanabilmekte veya daha hızlı erişim ya da bakım sunucularından

daha çok seçeneği kapsayan duplikasyon sigorta sistemleri bulunmaktadır \[11\].

Tüm Avrupa ülkelerinde sağlık hizmetleri nansmanı ana kaynağı kamu

sektörüdür. 2010 yılında Avrupa Birliği (AB)’nde sağlık bakımının ortalama %73’ü

kamu tarafından karşılanmaktaydı. Kamu Sağlık sigortası Hollanda, Finlandiya

hariç İskandinavya ülkeleri, Lüksemburg, Çek Cumhuriyeti, Birleşik Krallık ve

Romanya’da %80 üzerindedir \[11\].

OECD 2013 verilerine göre; OECD ülkelerinde toplam sağlık sigortası

harcamaları 2003 yılında %8.7 iken 2007 ve 2009 yıllarında en yüksek seviyeye

ulaşarak %9.4 olmuş ve 2013 yılında %8.3’e gerilemiştir \[13\].

TÜRKİYE ÖZEL VE KAMU SAĞLIK SİGORTACILIĞI PRİM/HASAR-SAĞLIK HARCAMASI DEĞERLENDİRMESİ

91

En yüksek sağlık sigortası primleri Birleşik Krallık ve Almanya’da

gerçekleştirilmektedir ve sıra ile yaklaşık 340 milyon dolar ve yaklaşık 333 milyon

dolardır. En düşük primler ise Slovakya ve Portekiz’e aittir (2806 milyon dolar ve

16995 milyon dolar)\[13\].

Sağlık harcamaları incelendiğinde Norveç kamu sağlık harcaması kişi başına

4981 dolar ve özel sağlık harcaması kişi başı 882 dolar olarak Avrupa ülkelerinde

en yüksek düzeydedir. Sağlık harcaması en düşük olan Hindistan kişi başına 69

dolar kamu harcaması ve 146 dolar özel sağlık harcamsı yapmaktadır. OECD

ortalamasında bu oran kamu sağlık harcamalarında kişi başına 2536 dolar ve özel

sağlık harcamalarında kişi başına 917 dolardır\[13\].

Sigorta kapsamında ödenen ilaç harcamaları Macaristan’da toplam sağlık

harcamalarının %30.6’sını, Danimarka’da ise %6.3’ünü oluşturmaktadır\[13\].

OECD ülkelerinde kişi başına düşen doğrudan sağlık sigortası prim

ödemeleri 2013 yılı verilerine, göre 3147 dolardır. OECD 2013 verilerine göre;

Türkiye verileri incelenecek olursa kamu sağlık harcamaları kişi başına 737 dolar ve

özel sağlık harcamaları kişi başına 204 dolar olarak belirlenmiştir\[13\].

3\. METOD

Çalışmamızda özel ve kamu sağlık sigortacılığının prim/hasar

değerlendirmesini yapmak için 2009-2013 yıllarına ait Özel Sağlık Sigortaları

Birliği’nden elde edilen resmi verilerden toplanan prim miktarı, hasar(sağlık

harcaması) ve kapsanan nüfus verileri ile, aynı yıllara ait Sosyal Güvenlik Kurumu

verilerinden alınan toplanan prim, yapılan sağlık harcaması ve kapsanan nüfus

verileri kullanılmıştır. Toplanan prim ve hasar/sağlık harcaması arasındaki fark

temel gelir-gider dengesi açısından karşılaştırılmıştır. Benzer şekilde toplanan

prim ve hasar/sağlık harcaması rakamları kapsanan nüfus sayısına bölünerek kişi

başı prim ve hasar/sağlık harcaması değerine ulaşılmıştır. Bu veriler ile tanımlayıcı

değerlendirme yapılarak özel ve kamu sağlık sigortacılığı açısından prim ve hasar/

sağlık harcaması verileri genel olarak değerlendirilmiştir.

4\. BULGULAR

Türkiye Sigortalar Birliği’nin Genel Sigorta verilerine göre 2013 yılında

toplam özel sağlık sigortalı birey sayısı 2 milyon 788 bin 611’dir. En fazla prim

üretimine sahip olan Yapı Kredi sigorta, tüm sigorta prim üretiminin yaklaşık %23\`üne

sahiptir. İlk 10 şirket bazında incelendiğinde, toplam prim üretimi bakımından 2009

Sosyal Güvence Dergisi / Yıl: 5 / Sayı 9Sosyal Güvenlik Uzmanları Derneği

92

yılından 2013 yılına gelindiğinde yaklaşık %80’lik bir artış olduğu görülmektedir.

(Tablo 3).

Tablo 3: Şirket Bazında Özel Sağlık Sigortaları Prim Üretimi

DİREKT PRİM

ÜRETİMİ 2013 2012 2011 2010 2009

Yapı Kredi

Sigorta 546.935.366 498.607.576 413.156.479 309.299.789 260.899.938

Allianz Sigorta356.134.719 348.116.943 318.784.645 302.600.248 261.868.882

Acıbadem Sigorta270.410.939 217.252.679 158.994.613 115.065.173 102.030.316

Mapfre Genel

Sigorta 268.293.402 216.790.629 112.738.340 139.851.239 115.199.638

Anadolu Anonim

Türk Sigorta

Şirketi

223.616.488 205.408.985 179.755.990 172.947.838 150.684.801

Aksigorta 180.662.938 171.540.927 153.083.619 136.461.183 116.003.655

Groupama

Sigorta 93.674.82788.696.993 131.601.410 95.224.65468.550.565

Güneş Sigorta83.497.202 62.542.737 64.720.747 54.685.677 57.305.837

Axa Sigorta85.168.766 77.272.284 72.098.223 59.501.323 44.977.752

Eureko Sigorta49.695.527 49.380.012 45.519.277 42.175.604 26.697.857

İLK 10 ŞİRKET

TOPLAM 2.158.090.174 1.935.609.765 1.650.453.341 1.427.812.728 1.204.219.239

DİĞER

ŞİRKETLER 207.115.953 216.119.164 268.164.857 170.805.668 114.903.449

TOPLAM2.365.206.126 2.151.728.930 1.918.618.197 1.598.618.396 1.319.122.687

Kaynak : TSRB Genel Sigorta Verileri

Türkiye’deki ilk 10 sigorta şirketinin 2009-2013 yılları arasındaki hasar/prim

oranlarına göre; 2009-2013 yılları arasında toplanan prim miktarındaki artış oranı

hasar artış oranından daha fazla olmuştur. 2009 yılında %93,10 olarak gerçekleşen

Hasar/Prim oranı 2013 yılına gelindiğinde %76,70’e inmiştir. Bu durum özel

sağlık sigortacılığındaki primin hasarı karşılama oranını arttığını göstermektedir.

Çalışmamızda kullanılan verilerde hastalık ve seyahat sağlık branşı primleri kapsam

dışı bırakılmıştır (Tablo 4).

TÜRKİYE ÖZEL VE KAMU SAĞLIK SİGORTACILIĞI PRİM/HASAR-SAĞLIK HARCAMASI DEĞERLENDİRMESİ

93

Tablo 4: İlk 10 Sigorta Şirketinin 2009-2013 Hasar/Prim Oranları

Kaynak : TSRB Genel Sigorta Verileri

Hasar/Prim oranlarındaki değişimin yanı sıra sağlık sigortası için

alınan primdeki değişimi ve teknik kar ve teknik kar/Alınan prim oranlarına

göre alınan prim yıllar içinde düzenli bir artış göstermiştir. 2009 yılında alınan

prim 1.390.157 bin TL iken 2013 yılına gelindiğinde 2.398.077 bin TL tutarına

yükselmiştir (Tablo 5).

Özellikle 2011 ve 2012 yıllarında bir önceki yıla göre teknik kar rakamlarında

belirgin bir artış meydana gelmiştir. 2010 yılında teknik kar açısından zarar edildiği

görülürken, 2011 yılında teknik kar pozitif rakamlara çıkmıştır. 2012’de teknik

kar’da belirgin bir artış meydana gelmiştir. Yine aynı yıllarda hasar-prim oranında

belirgin bir düşüş görülmüştür.

Sosyal Güvence Dergisi / Yıl: 5 / Sayı 9Sosyal Güvenlik Uzmanları Derneği

94

Tablo 5: 2009-2013 Yılları için Sağlık Branşında Alınan Prim, Ödenen

Hasar, Prim-Hasar Farkı

Yıl Alınan Prim

(TL)

Sigortalı

Sayısı

Kişi Başı

Prim (TL)

Gerçekleşen

Hasar (TL)

Kişi Başı

Hasar (TL)

Prim-Hasar

Farkı (TL)

Prim-Hasar

Farkı Oranı

2009 1.390.157.5251.458.021 9531.239.942.829 850150.214.696%11

2010 1.675.377.354 1.666.0231.0061.354.550.161813320.827.193%19

2011 1.962.821.9742.549.216 7701.436.729.973 564 526.092.000%27

2012 2.169.817.6332.579.520 8411.538.745.399 597631.072.233%29

2013 2.398.077.778 2.788.6118601.759.895.366631638.182.411%27

Kaynak : TSRB Genel Sigorta Verileri

Şekil 2: Özel Sağlık Sigortaları Alınan Prim – Gerçekleşen Hasar

Kaynak : TSRB Genel Sigorta Verileri

TÜRKİYE ÖZEL VE KAMU SAĞLIK SİGORTACILIĞI PRİM/HASAR-SAĞLIK HARCAMASI DEĞERLENDİRMESİ

95

Özel sağlık sigortalarının 2013 yılında topladığı prim 2,3 milyar TL olurken,

toplam hasar/sağlık maliyeti 1,7 milyar TL olarak gerçekleşmiş, brüt karı 638 milyon

TL olmuştur. Diğer bir ifade ile; özel sağlık sigortacılığında prim-hasar arası rmalar

için brüt karlılığı oluşturabilecek farkın toplanan prime/gelire oranı %26 olmuştur.

2009-2013 yılları arasında kişi başına toplanan prim ise 953 TL\`den 860 TL\`ye, kişi

başı gerçekleşen hasar ise 850 TL\`den 631 TL\`ye gerilemiştir. Diğer bir ifade ile;

2009-2013 yılları arasında özel sağlık sigortalarının kişi başı gelirleri %9 azalırken,

giderleri %25 azalmıştır. Aynı yıllarda kişi başı giderlerin gelire oranı %89\`dan,

%73\`e gerilemiştir. Diğer bir ifade ile gelirlerin giderleri karşılamasında %17 lik bir

avantaj sağlanmıştır.

Özel sağlık sigortalarının brüt prim-hasar farkının arttığı yıllar içerisinde,

SGK\`nın Genel Sağlık Sigortası gelirleri ile giderleri arasında fark kapanmış ve

2013 yılında ise gelirler-giderleri geçmiştir. GSS’ nin 2013 yılında prim-hasar/

sağlık harcaması arasındaki fark 3.4 milyar TL’ye tekabül etmiş, oransal olarak

ise %6 olmuştur. 2009-2013 yılları arasında SGK Genel Sağlık Sigortası kişi başı

gelirleri 281 TL\`den 849 TL\`ye, giderleri 492 TL\`den 795 TL\`ye yükselmiştir. Diğer

bir ifade ile; 2009-2013 yılları arasında GSS\`nin kişi başı gelirleri %202 artarken,

giderleri %61 artmıştır. Aynı yıllarda kişi başı giderlerin gelire oranı %175\`den,

%93\`e gerilemiştir. Diğer bir ifade ile; gelirlerin giderleri karşılamasında %46\`lık

bir avantaj sağlanmıştır.

Kişi başı gelir açısından değerlendirildiğinde; 2009-2013 yılları arasında

SGK kişi başı geliri artarken, Özel Sağlık Sigortalarının azalmıştır. Kamu ile özel

sağlık sigortaları arasında kişi başı gelirde 10 TL\`lik, diğer ifade ile %1\`lik bir fark

oluşmuştur. Kişi başı giderler açısından değerlendirildiğinde SGK giderleri artarken,

özel sağlık sigortası giderleri azalmıştır. Kamu ile özel sağlık sigortaları arasında kişi

başı giderde 164 TL, diğer bir ifade ile %20\`lik bir fark oluşmuştur.

Sosyal Güvence Dergisi / Yıl: 5 / Sayı 9Sosyal Güvenlik Uzmanları Derneği

96

Tablo 6: Sosyal Güvenlik Kurumu Genel Sağlık Sigortası Gelir-Gider Dengesi

2009 2010 2011 2012 2013

Kapsanan

Kişi Sayısı58.591.574 61.506.194 64.088.819 62.899.043 62.806.374

Gelirler 16.479 milyon TL25.054 milyon TL33.871 milyon TL41.790 milyon TL53.369 milyon TL

Prim

Gelirleri 13.319 milyon TL19.890 milyon TL26.321 milyon TL33.342 milyon TL42.778 milyon TL

Devlet

Katkısı 3.160 milyon TL5.164 milyon TL7.549 milyon TL8.448 milyon TL10.590 milyon TL

Diğer 0000

Kişi Başı

Gelir 281 TL407 TL528 TL664 TL849 TL

Giderler 28.863 milyon TL32.556 milyon TL36.542 milyon TL44.151 milyon TL49.938 milyon TL

İlaç 13.161 milyon TL13.547 milyon TL14.144 milyon TL14.300 milyon TL15.590 milyon TL

Reçete

Bedeli 000083 milyon TL

Tedavi 15.129 milyon TL18.469 milyon TL21.848 milyon TL29.206 milyon TL33.508 milyon TL

Yolluk 53 milyon TL47 milyon TL42 milyon TL40 milyon TL49 milyon TL

Diğer 521 milyon TL493 milyon TL508 milyon TL605 milyon TL708 milyon TL

Kişi Başı

Gider 492 TL529 TL675 TL701 TL795 TL

Gider/Gelir %175 %129 %107 %105%93

Gelir-

Gider

\- 12.384 milyon

TL -7.502 milyon TL-2.671 milyon TL-2.351 milyon TL3.431 milyon TL

Kaynak: Akçe H, (2014). \[15\].

4\. TARTIŞMA

TÜİK verilerine göre, toplam sağlık harcamaları TL olarak yıllar içerisinde

artış göstermiştir. Aynı dönemde kişi başı sağlık harcamaları 987 TL’den 1.110

TL’ye ve toplam sağlık harcamasının GSYİH’a oranı da 5,2’den 5,4’e yükselmiştir.

Devletin toplam sağlık harcamalarındaki oranı %1’lik bir düşüş göstermiş, bu fark

direk olarak cepten yapılan harcamalara yansımıştır. Yaşlanan nüfus ve uzayan

TÜRKİYE ÖZEL VE KAMU SAĞLIK SİGORTACILIĞI PRİM/HASAR-SAĞLIK HARCAMASI DEĞERLENDİRMESİ

97

ortalama yaşam süresinin, sağlık giderlerini önümüzdeki yıllarda da arttırmaya

devam edeceği söylenebilir.

Sağlıkta Dönüşüm Programı ile başlayan süreçte Sosyal Sigortalar Kurumları

Sosyal Güvenlik Kurumu çatısı altında toplanmış ve nüfusun büyük çoğunluğunu

kapsayan bir yapı oluşturulmuştur. Böylelikle sağlık hizmetlerine eşit ve hakkaniyetli

erişim sağlanması amaçlanmıştır. Bu süreç sonunda Türkiye yüksek oranda devlet

tarafından nanse edilen ve devlet tarafından sunulan gelişmiş bir sağlık sistemine

sahip olmuştur.

Sosyal Güvenlik Kurumu, Genel Sağlık Sigortası bu süreçte toplumun

büyük çoğunluğunu kapsayan tek kamu nansmanı kuruluşudur. Sağlık hizmetlerine

erişimin artması sağlık harcamalarında artış meydana getirmiş, bu durumda sağlık

nansmanı için yeni önlem ve tedbirlerin alınmasını gerekli kılmıştır. Bu önlemler

kısaca; yeni moleküller için zorunlu geri ödeme dosyasının sunulması (Sosyal

Güvenlik Kurumu, ilaç rmalarının yeni moleküllerin geri ödeme listesine alınması

başvuruları için zorunlu olarak tebliğ ile belirlenen formatta ve içeriğinin genel

bilgiler, klinik bilgiler ve bütçe analizini kapsayan bir maliyet-etkililik analizi), Ödeme

Komiysonu ve Medikal ve Ekonomik Değerlendirme Komisyonunun kurulması

(Sosyal Güvenlik Kurumu yönetmelik ile belirlenen şekilde iki farklı değerlendirme

komisyonu oluşturarak, ilaç rmaları tarafından iletilen geri ödeme başvuru ve

dosyalarının değerlendirmesini yapmaktadır) ve iskonto artışıdır (Sosyal Güvenlik

Kurumu yıllar içerisinde yeni ürünler için zorunlu iskonto oranları %11\`den birinci

yıl %11 ve ikinci yıl %41 olarak değiştirilmiştir). Bunlara ek olarak; ülkemiz Sağlık

Bakanlığı tarafından uygulanmaya geçirilen referans yat uygulaması ve jenerik

ilaçlardaki yatlandırmada sınır getirilmesi gibi politikalarında SGK’nın sağlık

nansmanını lehine olarak desteklemiştir. Bu politikaların etkilerinin istatistiksel

olarak gösterileceği ileri analizlerin yapılması gereklidir.

Bu dönüşüm sırasında, gerekli önlemlerin de alınabilmesi için 5510 sayılı

kanunun 63\. maddesi kapsamında Sosyal Güvenlik Kurumu’na nansman kapsamına

alınacak sağlık hizmetlerini belirleme yetkisi tanınmıştır. Buna göre teşhis, tedavi

ve ilaç için Sağlık Bakanlığı’nın, protez ve ortez için ise Sağlık Bakanlığı ve Aile

ve Sosyal Politikalar Bakanlığı’nın görüşleri alınarak Sosyal Güvenlik Kurumu

tarafından teşhis, tedavi ve ilaç için ödenecek yatlar ve hizmetlerin kullanımı için

uygulanacak kurallar belirlenmektedir \[16\].

Yine aynı kanun ile ilaç listelerinin, tıbbi malzeme ve tanı tedavi listelerinin

oluşturulması yetkisi Sosyal Güvenlik Kurumu’na verilmiştir. Tüm bu kapsamlı

yetkiler Sosyal Güvenlik Kurumu’nu sağlık hizmet sunumunun nansmanı

Sosyal Güvence Dergisi / Yıl: 5 / Sayı 9Sosyal Güvenlik Uzmanları Derneği

98

noktasında çok güçlü bir konuma getirmiştir. Sosyal Güvenlik Kurumu aynı zamanda

prim toplayan ve hizmetlere ödenecek tutarları belirleyen sosyal sigorta kuruluşudur.

Sosyal Güvenlik Kurumu\`nun yıllar içerisinde almış olduğu önlemler ile

sağlık sektöründe ortalama maliyetlerde azalma olduğu gerek özel sağlık sigortaları,

gerekse SGK maliyetleri açısından gözlenebilmektedir. Bu durumun en önemli

göstergesi kişi başı giderlerin gerek özel gerek kamu açısından yıllar içerisinde

göreceli olarak azalmasıdır. Özel sektör açısından gelirlerde %9 azalma olurken,

giderlerde %25 azalma olmuştur. Aynı yıllarda ise GSS\`nin kişi başı gelirleri

%202 artarken, giderleri %61 artmıştır. Bu durumun diğer bir kanıtı da özel sağlık

sigortalarının 2009-2013 yılları arasında kişi başı giderlerin gelire oranı %89\`dan,

%73\`e gerilemişken, GSS\`nin %175\`den, %93\`e gerilemiştir.

Benzer bir durum prim-hasar/sağlık harcaması arasındaki farkın da

değişmesinde gözlenmiştir. Özel sağlık sigortalarının 2009-2013 yılları arasında

prim-hasar/sağlık harcaması arasındaki farkın primlere oranı %11\`den, %26\`ya

yükselmiştir. GSS\`de 2009 yılında prim-hasar/sağlık harcaması dengesi negatif

iken, 2013 yılında pozitif olmuştur ve prim-hasar/sağlık harcaması arasındaki farkın

primlere oranı %6 olarak gerçekleşmiştir\[17\].

Sağlıkta Dönüşüm ve Sosyal Güvenlik Reformu sonucunda, Sosyal

Güvenlik Kurumu-Genel Sağlık Sigortası Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarından

çoğunluğunu kapsayan zorunlu sağlık sigortası kapsamında topladığı primler ile

Türkiye Sağlık Sistemi’nde tek ödeyici kuruluş durumuna gelmiştir. SGK topladığı

primleri ve maliyetleri belirlerken aynı zamanda geri ödeyici kuruluş olarak ilaçlar,

tıbbi cihazlar, hastane yatış maliyetleri gibi sağlık hizmet sunumunun maliyetlerini

de belirleyerek sadece kendi maliyetlerini düşürmemiş, muhtemelen özel sağlık

sigortalarının da maliyetlerini etkilemiş olabilir. Bu etkinin istatistiksel olarak olup

olmadığına yönelik ileri analizlerin yapılması gereklidir.

Prim-hasar/sağlık harcamaları dengesinin gerek özel, gerekse kamu sağlık

sigortacılığında pozitif yönde düzelmesi Genel Sağlık Sigortacılığı\`nın (GSS)

geniş kapsamlı sağlık hizmet sunumundaki başarısından da olabilir. Diğer taraftan

verimlilik açısından değerlendirildiğinde, GSS\`nin kişi başı topladığı prim özel

sağlık sigortalarının topladığı kişi başı primden düşük kalırken, kişi başı maliyet ise

yüksek kalmıştır. Verimlilik açısından gözlenen bu farklılık GSS\`nin gerek toplumsal,

gerekse sağlık sigortası açısından kapsayılıcılığından kaynaklanabilir. Bu nedenle

GSS\`nin maliyet-etkililik çalışmalarına daha fazla önem vererek, kapsanacak sağlık

hizmetlerinin değerlendirilmesinde ön planda tutmasında fayda olabilir.

TÜRKİYE ÖZEL VE KAMU SAĞLIK SİGORTACILIĞI PRİM/HASAR-SAĞLIK HARCAMASI DEĞERLENDİRMESİ

99

Sağlık sigortalarının prim-hasar/sağlık harcaması dengesinin pozitif olarak

artırılması sürdürülebilir bir sağlık sistemi için gereklilik olarak öne çıkmaktadır.

GSS\`nin sahip olduğu güç ile prim-hasar/sağlık harcaması arasındaki ilişkinin

daha da geliştirilmesi bilimsel altyapının güçlendirilmesi ile artacaktır. Özel sağlık

sigortalarının GSS’ye göre çok daha az bir nüfusu kapsamasına rağmen prim-hasar/

sağlık harcaması dengesinin daha iyi olmasının ayrıca incelenmesi gerekmektedir.

Karlılık ve verimlilik esaslı incelemeler ile GSS’nin gelecekte sağlık hizmetleri

noktasında daha önemli bir konuma gelirken daha güçlü bir konum alacağı da

öngrülebilir.

GSS gelirleri ve giderleri sigortalı sayısı ve sağlık hizmetlerine erişimin

artması ile birlikte bir artış gösterdiği gözlenebilir. Giderlerin artışında en temel

kalem tedavi maliyetlerindeki artış olmuştur. İlaç harcamalarındaki artış ise tedavi

maliyetlerindeki artışa kıyasla oldukça düşük seyretmiştir. Gelirlerde ise gerek

sigortalı sayısının artmış olması önemli bir etki yaratmış olabilir. Gelinen noktada

GSS için kişi başı prim-hasar/sağlık harcaması farkı pozitif olduğu için, artık sigortalı

sayısının arttırılması yönünde politikalar yapılabilinir. Böylelikle GSS için daha

fazla prim toplanması sağlanabilir. Bu gelişmeler sürdürülebilir sağlık nansmanı

açısından önem arzetmektedir. Gelecekte yaşlanan nüfus ve tedavi maliyetlerindeki

artışla beraber giderlerin daha da artacağı öngörüldüğünde sağlık harcamalarının

verimli kullanımı prensibinin önemi artacaktır. Diğer taraftan elde edilen gelirin

tekrar sağlık sektörüne döndürülmesi ve daha kaliteli sağlık hizmetinin sunulması

için çalışmalar yapılabilir.

Sosyal Güvence Dergisi / Yıl: 5 / Sayı 9Sosyal Güvenlik Uzmanları Derneği

100

KAYNAKÇA

\[1\] Tatar M., (2011). Sağlık Hizmetlerinin Finansman Modelleri: Sosyal Sağlık

Sigortasının Türkiye’de Gelişimi, Haziran 2011, Cilt 1, Sayı 1, Sayfa 103-133,

P-ISSN: 2146 – 4839

\[2\] Daştan İ. ve Çetinkaya V., (2015). OECD Ülkeleri ve Türkiye’nin Sağlık

Sistemleri, Sağlık Harcamaları ve Sağlık Göstergeleri Karşılaştırması, Ocak 2015,

Cilt 5, Sayı 1, Sayfa 104-134, E-ISSN: 2148-483X

\[3\] Atatanır H., (2009). Sosyal Güvenlik Sistemlerinde Finansman Krizinin

Aşılması Noktasında İzlenen Politikalar, Sosyal Güvenlik Uzmanlık

Tezi, Ekim 2009, 28.06.2015 tarihinde http://www.sgk.gov.tr/wps/wcm/

connect/967ad877-bb45-4153-bde4-1e564deb79ba/2009\_Hicran\_Atan%C4%B1r.

pdf?MOD=AJPERES&CACHEID=967ad877-bb45-4153-bde4-1e564deb79ba

adresinden erişildi.

\[4\] TBMM Dönem 23, Yasama Yılı 2, S.Sayısı: 119, 2007, 28.06.2015 tarihinde

https://www.tbmm.gov.tr/sirasayi/donem23/yil01/ss119.pdf adresinden erişildi.

\[5\] Sağlık Bakanlığı (SB) (Stratejik Plan 2013-2017, Ankara, Türkiye, 2012,

28.06.2015 tarihinde www.sbu.saglik.gov.tr/Ekutuphane/kitaplar/stratejikplanturk.

pdf adresinden erişildi.

\[6\] Centre for Disease Control and Prevention, 2015, 28.06.2015 tarihinde http://

www.cdc.gov/nchs/fastats/health-insurance.htm adresinden erişildi.

\[7\] Private Health Insurance in OECD Countries, (2004). OECD Working Papers

No: 15, 2004

\[8\] OECD Health Data, (2015), 28.06.2015 tarihinde http://stats.oecd.org/index.

aspx?DataSetCode=HEALTH\_STAT adresinden erişildi.

\[9\] Arora S. ve Charlesworth A.,(2013). Public Payment and Private Provision,

Research Report, Nufeld Trust, 2013, 28.06.2015 tarihinde http://www.

nufeldtrust.org.uk/sites/les/nufeld/publication/130522\_public-payment-and-

private-provision.pdf adresinden erişildi.

\[10\] Sağlık Bakanlığı, Sağlık İstatistikleri Yıllığı, 2013, 28.06.2015 tarihinde http://

www.saglik.gov.tr/TR/dosya/1-97020/h/saglik-istatistik-yilligi-2013.pdf adresinden

erişildi.

TÜRKİYE ÖZEL VE KAMU SAĞLIK SİGORTACILIĞI PRİM/HASAR-SAĞLIK HARCAMASI DEĞERLENDİRMESİ

101

\[11\] OECD, Health at a Glance,2015.

\[12\] U.S. Department of Health and Human Services, Centers for Disease Control

and Prevention, Center for Health Statistics. Health, United States, 2011 with

Special Features on Socioeconomic Status and Health. May 2012. Syf:16,34-35,45.

\[13\] OECD 2013 verileri. 25.11.2015 tarihinde https://data.oecd.org/ adresinden

erişildi.

\[14\] TÜİK, Sağlık Harcamaları İstatistikleri, (2014). 28.06.2015 tarihinde http://

www.tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=16161 adresinden erişildi.

\[15\] Halil Akçe, (2014). Sosyal Güvenlik Kurumu Sunumu, İzleme ve Sağlık

Teknolojisi Değerlendirme Daire Başkanlığı Sunumu, Ankara, Türkiye

\[16\] Resmi Gazete, Özel Sağlık Sigortaları Yönetmeliği, (2013). 28.06.2015

tarihinde http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2013/10/20131023-1.htm

adresinden erişildi.

\[17\] Türkiye Sigortalar Birliği (TSB), 2015, Türkiye’de Sigortacılık, 28.06.2015

tarihinde

http://www.tsb.org.tr/turkiyede-sigortacilik.aspx?pageID=439 adresinden erişildi.

\[18\] Sağlık Bakanlığı, Sağlık İstatistikleri Yıllığı, 2014, 18.11.2015 tarihinde

http://ekutuphane.sagem.gov.tr/kitaplar/saglik\_istatistikleri\_yilligi\_2014.pdf

adresinden erişildi

## Citations (5)

## References (9)

... A high rate of the Turkish population is covered by GHI, the rate of which is 98.6% (SGK, 2017a). Koçkaya et al. (2016) states that Turkey's insurance system is highly comprehensive compared to that of the world in terms of universal health insurance. In reviewing the samples all around the world, it is seen that health care systems are provided over general health insurance and private health insurance (complementary insurance and private insurance). ...

[Financial Sustainability of The Turkish Health Care System: Experts’ Opinion](publication/367884258_Financial_Sustainability_of_The_Turkish_Health_Care_System_Experts'_Opinion)

Article

Full-text available

- Jul 2021

- [Gülüzar Kurt Gümüş](https://www.researchgate.net/scientific-contributions/Gueluezar-Kurt-Guemues-2135543218)
- [![Nehir Balcı]()Nehir Balcı](https://www.researchgate.net/profile/Nehir-Balci)

Financial sustainability of health care systems is an issue that has frequently come up in recent years. Similarly, it has been a common topic of discussion in Turkey, and reforms implemented in the system since 2003 have made this issue more popular. The aim of this study is to determine the experts’ viewpoints about financial sustainability of the health care system in Turkey. The content analysis results indicates that an important proportion of experts think that Turkey health care system faced with unsustainability problem and main problems were lack of resources and university hospitals’ problems. The most important external factors effect financial sustainability are reimbursement system, resources allocated for the system, policies, foreign dependency, and economic growth. Moreover, the major internal factors affecting sustainability are administrator & personnel performance, human resources management costs, and cost of service & goods. The participants’ primary recommendation for enabling financial sustainability is novel financing models development and referral chain application.

[View](publication/367884258_Financial_Sustainability_of_The_Turkish_Health_Care_System_Experts'_Opinion)

Show abstract

[Comparison of Turkey and Bulgaria’s Health Systems](publication/355056830_Comparison_of_Turkey_and_Bulgaria's_Health_Systems)

Article

- Jan 2021

- [![Rujnan Tuna]()Rujnan Tuna](https://www.researchgate.net/profile/Rujnan-Tuna)

The health system as a whole consists of inputs, processes, outputs and result elements that are contained within all kinds of services in order to improve health. Today, countries have developed different health systems in order to control the health expenditures while maintaining the effectiveness of health systems. The aim of this study was to compare the infrastructure of health systems in Turkey and Bulgaria. Population of Bulgaria is much younger compared to Turkey’s population. However, although higher number of hospitals are located in Turkey; the number of hospital beds per person and the proportion of healthcare workers are lower than that of Bulgaria. It was also observed that the aim is to ensure a state guarantee to all citizens within the scope of health services in Turkey. However, in Bulgaria, it was observed that low income citizens were excluded from these services by individual health contracts. While the provision of health services in Turkey is carried out under state responsibility, in Bulgaria provision of health services is not under state responsibility but these services are purchased with premiums paid by individuals.

[View](publication/355056830_Comparison_of_Turkey_and_Bulgaria's_Health_Systems)

Show abstract

[Türkiye’de Özel Sağlık Sigortacılığı Sisteminin Mevcut Durum Analizi](publication/352481351_Turkiye'de_Ozel_Saglik_Sigortaciligi_Sisteminin_Mevcut_Durum_Analizi)

Article

Full-text available

- Jun 2021

- [![Ekrem Sevim]()Ekrem Sevim](https://www.researchgate.net/profile/Ekrem-Sevim)
- [![Mustafa Nal]()Mustafa Nal](https://www.researchgate.net/profile/Mustafa-Nal-2)

Özel sağlık sigortaları, sağlık hizmetlerinin finansmanında kullanılan en önemli yöntemlerden biridir ve ülkelerin sağlık politikalarına göre sistem içerisinde kendisine yer bulmaktadır. Türkiye, sağlık sistemi içerisinde özel sağlık sigortasına yer verme açısından, gelişmiş ülkelere oranla oldukça geridedir. Bu durum Türkiye’nin sosyal bir sağlık politikası izlemesi ile açıklanabilir. Özel sağlık sigortaları genellikle, özel sağlık kuruluşlarının SGK kapsamı dışında sunduğu hizmetlerden faydalanmak isteyen bireyler tarafından tercih edilmektedir. Yapılan çalışmanın amacı, Türkiye’de özel sağlık sigortacılığının SWOT analizi vasıtasıyla mevcut durumunun analiz edilmesidir. Bu amaca ulaşabilmek için Delphi yönteminden faydalanılmış ve çalışma on kişilik bir uzman grubu ile yürütülmüştür. Çalışma bulguları incelendiğinde, Türkiye’nin özel sağlık sigortacılığı açısından; güçlü yönlere dair 7, zayıf yönlere dair 13, fırsatlara dair 9 ve tehditlere dair 10 ifadeden oluşan mevcut duruma dair bir analiz ortaya çıkmıştır. En güçlü yön olarak, düşük bekleme süresi ile kaliteli hizmet sunumu gösterilirken, müşterilerin özel sağlık sigortası hakkında yeterli bilgiye sahip olmaması en önemli zayıf yön olarak ortaya çıkmıştır. İnsanların sağlıklarına önem vermeleri, sektörün büyümeye açık olması ve sigortacılık konusunda eğitici kurum sayısının artması en önemli fırsatlar olarak değerlendirilmiş, kamu hastanelerinde verilen hizmetlerin büyük bir kısmının GSS kapsamında olması ve özel sağlık sigortası sisteminin giderlerin tamamını karşılamıyor olması en önemli tehditler olarak ortaya çıkmıştır.

[View](publication/352481351_Turkiye'de_Ozel_Saglik_Sigortaciligi_Sisteminin_Mevcut_Durum_Analizi)

Show abstract

[KAMU POLİTİKASI ANALİZİ YAKLAŞIMLARI ÇERÇEVESİNDEN TÜRKİYE'DE SAĞLIK SİGORTACILIĞI: TEZ ÇALIŞMALARI ÜZERİNE BİR ANALİZ](publication/349135647_KAMU_POLITIKASI_ANALIZI_YAKLASIMLARI_CERCEVESINDEN_TURKIYE'DE_SAGLIK_SIGORTACILIGI_TEZ_CALISMALARI_UZERINE_BIR_ANALIZ)

Article

Full-text available

- Jan 2021

- [![Volkan Göçoğlu]()Volkan Göçoğlu](https://www.researchgate.net/profile/Volkan-Goecoglu)

[View](publication/349135647_KAMU_POLITIKASI_ANALIZI_YAKLASIMLARI_CERCEVESINDEN_TURKIYE'DE_SAGLIK_SIGORTACILIGI_TEZ_CALISMALARI_UZERINE_BIR_ANALIZ)

[Comparative Analysis of Private Health Expenditures: Turkey and Germany Example- Özel Sağlık Harcamalarının Karşılaştırmalı Analizi: Türkiye Almanya Örneği](publication/342216464_Comparative_Analysis_of_Private_Health_Expenditures_Turkey_and_Germany_Example-_Ozel_Saglik_Harcamalarinin_Karsilastirmali_Analizi_Turkiye_Almanya_Ornegi)

Article

Full-text available

- Jun 2020

- [![İlknur Arslan Aras]()İlknur Arslan Aras](https://www.researchgate.net/profile/Ilknur-Arslan-Aras)
- [![Emine Orhaner]()Emine Orhaner](https://www.researchgate.net/profile/Emine-Orhaner-2)

Bu çalışmanın amacı, özel sağlık harcamalarının Türkiye-Almanya ülkeleri bakımından
karşılaştırılmalı bir analizini gerçekleştirmektir. Çalışma kapsamında analize tabi tutulacak olan
veriler Ekim 2019-Kasım 2019 tarihleri arasında OECD veri tabanından elde edilerek Excel
programına aktarılarak karşılaştırmalı analize tabi tutulmuştur. Özel sağlık harcamalarının
GSYH’ ya oranları 2018 yılında Türkiye’de 21,97, Almanya’da ise 15,54 olarak gerçekleşmiştir.
Her iki ülkenin de 2000 yılından 2018’na oranla özel sağlık harcamalarını GSYH oranlarında bir
düşüş meydana gelmiştir. Bu düşüşün sebebinin Türkiye için 2008 yılında yürürlüğü giren Genel
Sağlık Sigortası (GSS) uygulaması, Almanya için 2009’da yürürlüğü giren Hastane Finansman
Yasası ile kapsam alanlarını genişletmelerinden kaynaklı olduğu düşünülmektedir. Almanya ve
Türkiye arasında sağlık-sigorta sistemleri ve işleyişi açısından ciddi farklılıkların olmamasına
rağmen özel sağlık harcamalarının farklı olmasının en büyük sebeplerinden biri ülkelerin
ekonomik gelişmişliklerinin bir yansıması olarak Türkiye’de sağlığa ayrılan net finansman
kaynağının Almanya’ya göre çok az olmasıdır. Yapılacak daha sonraki çalışmalarda bu durumun
sebepleri daha farklı analizler kullanılarak ortaya konulabilir.

[View](publication/342216464_Comparative_Analysis_of_Private_Health_Expenditures_Turkey_and_Germany_Example-_Ozel_Saglik_Harcamalarinin_Karsilastirmali_Analizi_Turkiye_Almanya_Ornegi)

Show abstract

[OECD Ülkeleri ve Türkiye’nin Sağlık Sistemleri, Sağlık Harcamaları ve Sağlık Göstergeleri Karşılastırması](publication/279996731_OECD_Ulkeleri_ve_Turkiye'nin_Saglik_Sistemleri_Saglik_Harcamalari_ve_Saglik_Gostergeleri_Karsilastirmasi)

Article

Full-text available

- Mar 2015

- [![Ilker Dastan]()Ilker Dastan](https://www.researchgate.net/profile/Ilker-Dastan)
- [![Volkan Cetinkaya]()Volkan Cetinkaya](https://www.researchgate.net/profile/Volkan-Cetinkaya-2)

Ülkelerin tercih ettikleri sağlık sistemleri ve bu sistemlerin özellikleri ülkelerin sağlık harcamalarını ve dolayısıyla sağlıkla alakalı çeşitli çıktılarını etkileyen en önemli faktörlerdir. Bu çalışmada, çeşitli sağlık sistem modelleri kategorize edilerek OECD üyesi ülkelerin ve özel olarak ABD ve Türkiye’nin 1980-2012 yılları arasındaki sağlık harcamalarındaki değişimleri, harcamaların GSYİH içindeki payları ve harcamaların ne şekilde finanse edildiği incelenmiştir. Ayrıca, bu farklı sağlık sistemleri ve sağlık harcamalarının ülkelerin sağlık hizmetleri tedariği ve çıktılarına olan etkileri karşılaştırılmıştır. Bu amaçla, sağlık ekonomisi literatüründe sıklıkla kullanılan doğumda beklenen yaşam süresi ve bebek ölüm hızları sağlık indikatörleri olarak, sağlık hizmetlerine ulaşım ve hizmetlere ulaşımdaki hakkaniyet kavramları sağlık çıktıları olarak ele alınmıştır. Farklı sağlık sistemlerine sahip de olsa tüm OECD üyesi ülkelerin kişi başı sağlık harcamaları ve bu sağlık harcamalarının GSYİH’ndaki payları son 30 yıl içinde önemli derecede artmıştır. Sağlık sistemleri farklı olan ülkelerdeki sağlık harcamaları farklılık gösterse de, bu farklı harcamaların sağlık göstergeleri ve sağlık sistemlerinin başarı ve verimlilikleri ile birebir bir ilişki içinde olmadığı bulunmuştur.

[View](publication/279996731_OECD_Ulkeleri_ve_Turkiye'nin_Saglik_Sistemleri_Saglik_Harcamalari_ve_Saglik_Gostergeleri_Karsilastirmasi)

Show abstract

Sosyal Güvenlik Kurumu Sunumu

- Jan 2014

- Halil Akçe

Halil Akçe, (2014). Sosyal Güvenlik Kurumu Sunumu, İzleme ve Sağlık
Teknolojisi Değerlendirme Daire Başkanlığı Sunumu, Ankara, Türkiye

2015, Türkiye'de Sigortacılık, 28.06

- Jan 2015

- Türkiye Sigortalar
- Birliği

Türkiye Sigortalar Birliği (TSB), 2015, Türkiye'de Sigortacılık, 28.06.2015
tarihinde
http://www.tsb.org.tr/turkiyede-sigortacilik.aspx?pageID=439 adresinden erişildi.

Yasama Yılı 2, S.Sayısı: 119

- Jan 2007

TBMM Dönem 23, Yasama Yılı 2, S.Sayısı: 119, 2007, 28.06.2015 tarihinde
https://www.tbmm.gov.tr/sirasayi/donem23/yil01/ss119.pdf adresinden erişildi.

Sağlık Hizmetlerinin Finansman Modelleri: Sosyal Sağlık Sigortasının Türkiye'de Gelişimi

- Jun 2011
- 2146-4839

- M Tatar

Tatar M., (2011). Sağlık Hizmetlerinin Finansman Modelleri: Sosyal Sağlık
Sigortasının Türkiye'de Gelişimi, Haziran 2011, Cilt 1, Sayı 1, Sayfa 103-133,
P-ISSN: 2146 -4839

Center for Health Statistics. Health, United States, 2011 with Special Features on Socioeconomic Status and Health

- May 2012
- 1634-3545

U.S. Department of Health and Human Services, Centers for Disease Control
and Prevention, Center for Health Statistics. Health, United States, 2011 with
Special Features on Socioeconomic Status and Health. May 2012. Syf:16,34-35,45.

Public Payment and Private Provision

- Jan 2013

- S Arora
- A Ve Charlesworth

Arora S. ve Charlesworth A.,(2013). Public Payment and Private Provision,
Research Report, Nuffield Trust, 2013, 28.06.2015 tarihinde http://www.
nuffieldtrust.org.uk/sites/files/nuffield/publication/130522\_public-payment-andprivate-provision.pdf adresinden erişildi.

OECD Working Papers No: 15

- Jan 2004

Private Health Insurance in OECD Countries, (2004). OECD Working Papers
No: 15, 2004

Sosyal Güvenlik Sistemlerinde Finansman Krizinin Aşılması Noktasında İzlenen Politikalar, Sosyal Güvenlik Uzmanlık Tezi

- Jan 2009

- H Atatanır

Atatanır H., (2009). Sosyal Güvenlik Sistemlerinde Finansman Krizinin
Aşılması Noktasında İzlenen Politikalar, Sosyal Güvenlik Uzmanlık
Tezi, Ekim 2009, 28.06.2015 tarihinde http://www.sgk.gov.tr/wps/wcm/
connect/967ad877-bb45-4153-bde4-1e564deb79ba/2009\_Hicran\_Atan%C4%B1r.
pdf?MOD=AJPERES&CACHEID=967ad877-bb45-4153-bde4-1e564deb79ba
adresinden erişildi.

## Recommended publications

[Discover more](search)

Article

### [Discount Distribution Analysis of Original Medicines Which Has No Generics In Turkey](publication/284003651_Discount_Distribution_Analysis_of_Original_Medicines_Which_Has_No_Generics_In_Turkey)

November 2015 · Value in Health

- ![Fatma Betul Yenilmez]()[Fatma Betul Yenilmez](https://www.researchgate.net/profile/Fatma-Yenilmez-2)
- ![Kagan Atikeler]()[Kagan Atikeler](https://www.researchgate.net/profile/Kagan-Atikeler)
- ![Esin Tuna]()[Esin Tuna](https://www.researchgate.net/profile/Esin-Tuna)
- ![Güvenç Koçkaya]()[Güvenç Koçkaya](https://www.researchgate.net/profile/Guevenc-Kockaya-2)

[Read more](publication/284003651_Discount_Distribution_Analysis_of_Original_Medicines_Which_Has_No_Generics_In_Turkey)

Article

### [Value of Life And Cost of Pre-Mature Deaths With The Perspective Of Productivity As Net Tax Revenue:...](publication/280273312_Value_of_Life_And_Cost_of_Pre-Mature_Deaths_With_The_Perspective_Of_Productivity_As_Net_Tax_Revenue_A_Comparison_In_Argentina_Brazil_And_Mexico)

November 2014 · Value in Health

- ![Kagan Atikeler]()[Kagan Atikeler](https://www.researchgate.net/profile/Kagan-Atikeler)
- ![Fatma Betul Yenilmez]()[Fatma Betul Yenilmez](https://www.researchgate.net/profile/Fatma-Yenilmez-2)
- ![Esin Tuna]()[Esin Tuna](https://www.researchgate.net/profile/Esin-Tuna)
- \[...\]
- ![Güvenç Koçkaya]()[Güvenç Koçkaya](https://www.researchgate.net/profile/Guevenc-Kockaya-2)

[Read more](publication/280273312_Value_of_Life_And_Cost_of_Pre-Mature_Deaths_With_The_Perspective_Of_Productivity_As_Net_Tax_Revenue_A_Comparison_In_Argentina_Brazil_And_Mexico)

Article

### [PHP123. Value of Life And Cost of Pre-Mature Deaths With the Perspective of Productivity As Net Tax...](publication/280258998_PHP123_Value_of_Life_And_Cost_of_Pre-Mature_Deaths_With_the_Perspective_of_Productivity_As_Net_Tax_Revenue_for_Turkey)

November 2014 · Value in Health

- ![Fatma Betul Yenilmez]()[Fatma Betul Yenilmez](https://www.researchgate.net/profile/Fatma-Yenilmez-2)
- ![Esin Tuna]()[Esin Tuna](https://www.researchgate.net/profile/Esin-Tuna)
- ![Mehtap Tatar]()[Mehtap Tatar](https://www.researchgate.net/profile/Mehtap-Tatar)
- \[...\]
- ![Güvenç Koçkaya]()[Güvenç Koçkaya](https://www.researchgate.net/profile/Guevenc-Kockaya-2)

[Read more](publication/280258998_PHP123_Value_of_Life_And_Cost_of_Pre-Mature_Deaths_With_the_Perspective_of_Productivity_As_Net_Tax_Revenue_for_Turkey)

Article

### [PHP120. Value of Life and Cost of Pre-Mature Deaths With The Perspective of Productivity As Net Tax...](publication/280259011_PHP120_Value_of_Life_and_Cost_of_Pre-Mature_Deaths_With_The_Perspective_of_Productivity_As_Net_Tax_Revenue_A_Comparison_in_France_Germany_Italy_Spain_United_Kingdom)

November 2014 · Value in Health

- ![Fatma Betul Yenilmez]()[Fatma Betul Yenilmez](https://www.researchgate.net/profile/Fatma-Yenilmez-2)
- ![Kagan Atikeler]()[Kagan Atikeler](https://www.researchgate.net/profile/Kagan-Atikeler)
- ![Esin Tuna]()[Esin Tuna](https://www.researchgate.net/profile/Esin-Tuna)
- \[...\]
- ![Mehtap Tatar]()[Mehtap Tatar](https://www.researchgate.net/profile/Mehtap-Tatar)

[Read more](publication/280259011_PHP120_Value_of_Life_and_Cost_of_Pre-Mature_Deaths_With_The_Perspective_of_Productivity_As_Net_Tax_Revenue_A_Comparison_in_France_Germany_Italy_Spain_United_Kingdom)

Discover the world's research

Join ResearchGate to find the people and research you need to help your work.

[Join for free](signup.SignUp.html)

[![RG Logo](https://www.researchgate.net/images/nativeApp/rg_app_ios_logo_small.png)](go.GetApp.html?_sg=ArqF1SL9BNqjMOnhaJuZ_GXKqSMEZzsduomfaUj59B1o1kljXmBomVy9Y3ShM0tvKtCg4AnUkzMV3FXkbJWnaMCO6mR2wRZzlLs-FA85m5w&originCh=bannerStatsCopy&relativePath=publicationLoggedOut&interested=true)

[**ResearchGate iOS App**\
\
Get it from the App Store now.](go.GetApp.html?_sg=ArqF1SL9BNqjMOnhaJuZ_GXKqSMEZzsduomfaUj59B1o1kljXmBomVy9Y3ShM0tvKtCg4AnUkzMV3FXkbJWnaMCO6mR2wRZzlLs-FA85m5w&originCh=bannerStatsCopy&relativePath=publicationLoggedOut&interested=true)

[Install](go.GetApp.html?_sg=ArqF1SL9BNqjMOnhaJuZ_GXKqSMEZzsduomfaUj59B1o1kljXmBomVy9Y3ShM0tvKtCg4AnUkzMV3FXkbJWnaMCO6mR2wRZzlLs-FA85m5w&originCh=bannerStatsCopy&relativePath=publicationLoggedOut&interested=true)

[Keep up with your stats and more](go.GetApp.html?_sg=ArqF1SL9BNqjMOnhaJuZ_GXKqSMEZzsduomfaUj59B1o1kljXmBomVy9Y3ShM0tvKtCg4AnUkzMV3FXkbJWnaMCO6mR2wRZzlLs-FA85m5w&originCh=bannerStatsCopy&relativePath=publicationLoggedOut&interested=true)

[Access scientific knowledge from anywhere](go.GetApp.html?_sg=ArqF1SL9BNqjMOnhaJuZ_GXKqSMEZzsduomfaUj59B1o1kljXmBomVy9Y3ShM0tvKtCg4AnUkzMV3FXkbJWnaMCO6mR2wRZzlLs-FA85m5w&originCh=bannerStatsCopy&relativePath=publicationLoggedOut&interested=true)

[![ResearchGate Logo]()](https://www.researchgate.net/)

or

[Discover by subject area](topics)

- [Recruit researchers](scientific-recruitment/?utm_source=researchgate&utm_medium=community-loggedout&utm_campaign=indextop)
- [Join for free](signup.SignUp.html?hdrsu=1&_sg%5B0%5D=8UBXNMmT_-dmlhQ3SKgTvBo_LqlDrqHZEkIdCeOF7VVDnY2tzXHptNO9fdDeHYClSP3aYdYkwAnRFBlv1oiIOvQ_fjc)
- Login



Email




**Tip:** Most researchers use their institutional email address as their ResearchGate login
















Password [Forgot password?](application.LostPassword.html)

Keep me logged in



Log in





or









[Continue with Google](connector/google)









































Welcome back! Please log in.









Email
· Hint



**Tip:** Most researchers use their institutional email address as their ResearchGate login


















Password [Forgot password?](application.LostPassword.html)





Keep me logged in



Log in









or









[Continue with Google](connector/google)









No account? [Sign up](signup.SignUp.html?hdrsu=1&_sg%5B0%5D=8UBXNMmT_-dmlhQ3SKgTvBo_LqlDrqHZEkIdCeOF7VVDnY2tzXHptNO9fdDeHYClSP3aYdYkwAnRFBlv1oiIOvQ_fjc)


[![App Store](https://i1.rgstatic.net/images/nativeApp/app_store_dark_logo.svg)](go.GetApp.html?interested=true&originCh=footerLoggedOut)

[![Get it on Google Play](https://c5.rgstatic.net/m/44490443524024/images/appstore/AndroidCta.svg)](deref/https%3A%2F%2Fplay.google.com%2Fstore%2Fapps%2Fdetails%3Fid%3Dnet.researchgate.shellapp%26utm_source%3DoriginCH%253Dfooter%26pcampaignid%3DpcampaignidMKT-Other-global-all-co-prtnr-py-PartBadge-Mar2515-1)

Company

[About us](about)

[News](blog)

[Careers](careers)

Support

[Help Center](https://explore.researchgate.net/?utm_source=researchgate&utm_medium=community-loggedout&utm_campaign=new-footer&utm_content=helpcenter)

Business solutions

[Advertising](https://www.researchgate.net/marketing-solutions?utm_source=researchgate&utm_medium=community-loggedout&utm_campaign=new-footer&utm_content=advertising)

[Recruiting](scientific-recruitment?utm_source=researchgate&utm_medium=community-loggedout&utm_campaign=new-footer&utm_content=recruiting)

© 2008-2024 ResearchGate GmbH. All rights reserved.

- [Terms](terms-of-service)
- [Privacy](privacy-policy)
- [Copyright](ip-policy)
- [Imprint](imprint)
- [Consent preferences](javascript:Didomi.preferences.show())