Geneti̇k klonlama ve eti̇k | PPT - SlideShare
KLONLAMA VE ETİK Klonlama ... a)Embriyoların Kullanımına İlişkin Etik Sorunlar Etik tartışmaların merkezinde, hastalık sonucu kaybedilmiş doku.
Geneti̇k klonlama ve eti̇k \| PPT

[![SlideShare a Scribd company logo](https://public.slidesharecdn.com/images/next/svg/logo/slideshare-scribd-company.svg?w=256&q=75)](https://www.slideshare.net/ "Return to the homepage")

Submit SearchSubmit Search

Upload

# Geneti̇k klonlama ve eti̇k

•Download as PPT, PDF•

8 likes•17,416views

1of26

Download now

1

![FUNDA ASKAN                  50091107 BIOTECHNOLOGY AND ETHICS  ](https://image.slidesharecdn.com/genetikklonlamaveetik-120608020630-phpapp01/85/Geneti-k-klonlama-ve-eti-k-1-320.jpg)

2

![GENETİK KLONLAMA NEDİR?  Bir genin vektöre yerleştirilmesi ve bu vektörün bakteri hücrelerine   transformasyonu sonucunda hücrelerin bölünmesi sırasında   vektörün de içerdiği genin birçok kopyasını oluşturması işlemine gen   klonlaması adı verilmektedir.   Yani ; in-vitro olarak genetik açıdan aynı canlılar üretilmesi işlemine   klonlama denilmektedir.  ](https://image.slidesharecdn.com/genetikklonlamaveetik-120608020630-phpapp01/85/Geneti-k-klonlama-ve-eti-k-2-320.jpg)

3

![KLONLAMA TEKNİKLERİ  Kopyalama işlemi ya embriyonik dönemde bir kök hücre veya   farklılaşmasını tamamen tamamlamış bir vücut hücresi kullanılarak   yapılabilir. Birinci durumda ancak embriyo kopyalama olasılığı söz   konusudur. İkinci durumda ise yetişkin bir organizmadan alınan   hücre kullanılarak yetişkin bir organizma kopyalanabilir.  ](https://image.slidesharecdn.com/genetikklonlamaveetik-120608020630-phpapp01/85/Geneti-k-klonlama-ve-eti-k-3-320.jpg)

4

![Klonlama Teknikleri                                    KLONLAMA TEKNİKLERİ     Rekombinant DNA Teknolojisi           yada                        Üreme Amaçlı     Tedavi Amaçlı ( Terapatik )           DNA                           Klonlama               Klonlama        Klonlaması  ](https://image.slidesharecdn.com/genetikklonlamaveetik-120608020630-phpapp01/85/Geneti-k-klonlama-ve-eti-k-4-320.jpg)

5

![ 1)Hücre     dışında gerçekleştirilen bir genetik rekombinasyon   tekniğidir.Başka bir DNA parçası ile birleştirilerek değişikliğe uğramış   olan plazmit DNA’sı, “rekombinant-DNA molekülü” adını alır. Bu   rekombinant DNA’yı bakteri içinde çoğaltarak insülin geninin çok   sayıda kopyasını yapmak mümkündür.   2)Şu anda var olan yada daha öncesinde var olmuş olan bir   hayvanın DNA’sıyla aynı DNA’ya sahip hayvanların meydana   getirilmesidir. Örneğin;Dolly.   3) Araştırmalarda kullanılmak üzere insan embriyosunun üretilmesi   işlemidir. Bu işlemin amacı klonlanmış insan yaratılması değil fakat   insan gelişiminin ve hastalıkların tedavisinin araştırılması ve   çalışılması için kök hücrelerin yetiştirilmesidir.  ](https://image.slidesharecdn.com/genetikklonlamaveetik-120608020630-phpapp01/85/Geneti-k-klonlama-ve-eti-k-5-320.jpg)

6

![Klonlamanın Kullanım Alanları  Klonlama teknolojisi, üstün genetik yapıya sahip ancak herhangi bir   sebepten ötürü döl veremeyen ya da ölmek üzere olan bir hayvanı   çoğaltmada kullanılabilir. Nesli tükenmekte olan hayvanları   çoğaltarak mevcut biyolojik dengeyi korumada kullanılabilir .   Trasgenik (genetiği değiştirilmiş) hayvanlar üreterek:   Hastalıklara karşı dirençli olmaları böylece uzun ömürlü ve sağlıklı   olmaları sağlanabilir.  Tıbbi açıdan önem taşıyan proteinleri (insülin, interferon, vb.)   üretmeleri sağlanabilir .  Bu hayvanların organ ve hücrelerinin insan vücuduna trasplante   edilebilirliği sağlanabilir.  Bu hayvanlar sayesinde, hastalık modelleri için yeni terapiler   uygulanması ve yeni ilaçlar test edilmesi için ortam sağlanabilir  ](https://image.slidesharecdn.com/genetikklonlamaveetik-120608020630-phpapp01/85/Geneti-k-klonlama-ve-eti-k-6-320.jpg)

7

![KLONLAMA VE ETİK  Klonlama çalışmaları sonucunda meydana gelecek insan  kopyaları endişe yaratmıştır . Bu durum gerçekleştiği  takdirde varolan “genetik çeşitliliğin” yok olacağı ve  böylelikle “doğal dengenin bozulacağı” konusundaki  endişeler giderilene kadar etik kuralların konulması,  hukuksal düzenlemelerin yapılması kaçınılmaz olmuştur  ](https://image.slidesharecdn.com/genetikklonlamaveetik-120608020630-phpapp01/85/Geneti-k-klonlama-ve-eti-k-7-320.jpg)

8

![a)Embriyoların Kullanımına İlişkin Etik                   Sorunlar  Etik    tartışmaların  merkezinde,    hastalık   sonucu   kaybedilmiş doku ve organların yerine klonlama ile   yenilerinin üretilmesi amacı ile yapılan tedavi amaçlı   klonlama bulunmaktadır. Tedavi amaçlı kopyalamanın   (terapötik     klonlama),    uygun     olup     olmadığı   cevaplandırılması gereken bir sorudur. Bu yöntemle   insan onurunun ihlâl edildiği görüşü bir grup tarafından   savunulmaktadır.  ](https://image.slidesharecdn.com/genetikklonlamaveetik-120608020630-phpapp01/85/Geneti-k-klonlama-ve-eti-k-8-320.jpg)

9

![ Farklılaşma potansiyeli yüksek olması nedeniyle tercih  edilen embriyonel kök hücreler alındıktan sonra  embriyonun hayatına son verilmektedir. Bu nedenle  verimli oluşunun yanında pek çok tartışmayı da  beraberinde getirmiştir. Bu tartışmanın temel nedeni  embriyoya yüklenen anlamlardır.  ](https://image.slidesharecdn.com/genetikklonlamaveetik-120608020630-phpapp01/85/Geneti-k-klonlama-ve-eti-k-9-320.jpg)

10

![ Bu tartışmaların merkezinde embriyonun ahlâkî statüsü  bulunmaktadır. Bu konuda embriyo veya zigotun sadece  bir hücre kitlesi olduğu, dolayısı ile hiçbir değer  atfedilmeye değer olmadığı görüşü yanında, onun bir  insan bireyi olduğu ve erişkin insanın sahip olduğu tüm  haklara sahip olması gerektiği gibi farklı görüşler vardır.  ](https://image.slidesharecdn.com/genetikklonlamaveetik-120608020630-phpapp01/85/Geneti-k-klonlama-ve-eti-k-10-320.jpg)

11

![ İnsan yaşamının hukuksal başlangıcı için döllenme anını  esas alanlar; bir embriyonun bir insan olarak gelişebilme  potansiyeline sahip olduğu, kimliğe ve bireyselliğe sahip  olup, tam bir insan olma yönünde daimi gelişim içinde  olduğu görüşündedirler. Yaşam hakkının ana rahmine  yerleşme ile başlatılmasına ilişkin görüşler ağırlık  kazanmaktadır.  ](https://image.slidesharecdn.com/genetikklonlamaveetik-120608020630-phpapp01/85/Geneti-k-klonlama-ve-eti-k-11-320.jpg)

12

![ Kopyalamaya karşı görüşlerin birinin temelinde; bu tür bir   işlemde insanın kendi doğasının değiştirilmesi tehdidinin   olmasıdır. Bu tür bir kaygıya katılmayanlar, klonlamayı   tek yumurta ikizliği ile özdeş görmekte ve böylesi bir   durumun doğadan bir üretme anlamına geldiğini, bu   sebeple endişe edecek bir durum bulunmadığı görüşünü   savunmaktadırlar.  ](https://image.slidesharecdn.com/genetikklonlamaveetik-120608020630-phpapp01/85/Geneti-k-klonlama-ve-eti-k-12-320.jpg)

13

![ Erişkinlerden kök hücre elde edilmesinde, kök hücre elde  edilecek bireyin gönüllü olması en önemli noktadır. Kök  hücresi elde edilecek bireylerin mahremiyetine saygı  gösterilmeli ve isteği doğrultusunda bilgileri gizli  tutulmalıdır. Yine sağlanacak olan kök hücreler kişinin  izni doğrultusunda uygun bir biçimde kullanılmalıdır.  ](https://image.slidesharecdn.com/genetikklonlamaveetik-120608020630-phpapp01/85/Geneti-k-klonlama-ve-eti-k-13-320.jpg)

14

![ Üretim amaçlı kopyalama; ikinci bir insanın üretilmesi,  insanın araçlaştırılması ve dolayısı ile onurunun  zedelenmesi olarak kabul edilmektedir. Üretim amaçlı  kopyalamada istenilen sonuç, belirli bir gen yapısına sahip  insan meydana getirmektir.   Bu şekilde dünyaya getirilen insanın varlık sebebi, onun  genetik yapısına üçüncü kişilerin duydukları ilgi ve üçüncü  kişilerin onun genetik yapısı üzerine menfaatleridir.  ](https://image.slidesharecdn.com/genetikklonlamaveetik-120608020630-phpapp01/85/Geneti-k-klonlama-ve-eti-k-14-320.jpg)

15

![ Klonlamanın olası olumsuz sosyal sonuçları arasında;   geleneksel aile yapısında çözülme, insanların birbirlerine,   Tanrı ve doğa karşısında toplumsal saygılarının   kaybolması ayrıca suç ve güç amaçlarına yönelik kötü   kullanılması sayılabilir. Ortaya çıkan klonların aile   bağlantısını belirlemede güçlükler olabilir.  İnsan kopyalamanın ortaya çıkaracağı başka bir sonuç da;   dünyanın diğer kültürlerine mensup gruplarını kendine   hizmet ile yükümlü gören ırkçı bir anlayışın, hiçbir ahlâkî   kaygı taşımadan bu yöntemi kötüye kullanmasıdır.  ](https://image.slidesharecdn.com/genetikklonlamaveetik-120608020630-phpapp01/85/Geneti-k-klonlama-ve-eti-k-15-320.jpg)

16

![ Klonlama karşıtlarının itirazları arasında; insan genetik   havuzunun zarar görmesi, klonlama sonucu organların   zarar görmesi, bağışıklık sisteminin zayıflaması, doğum   oranlarının düşmesi ve erken yaşlanma gibi olumsuz tıbbî   sonuçlar yer almaktadır   Kişilerin klonlama ile kendileri veya sevdikleri için yedek   parça üretmesi, bu yönteme karşı diğer bir endişeyi ortaya   koymaktadır. Çocuğuna kemik iliği nakli gereken bir ailenin   uygun bir verici bulamadığından, çocuklarının klonunu   üretip dünyaya gelen bebeği verici olarak kullanmaları   ahlâkî açıdan kabul edilemez görülmektedir.  ](https://image.slidesharecdn.com/genetikklonlamaveetik-120608020630-phpapp01/85/Geneti-k-klonlama-ve-eti-k-16-320.jpg)

17

![c) Kök Hücre Araştırmalarında Hayvanların Kullanımı  Kök hücre çalışmaları hayvanlar üzerinden yürütüldüğü  için hayvan hakları konusu gündeme gelmektedir. Bu  çalışmalarda ‘deney hayvanı’ etiğinin temelini oluşturan  ilkelere bağlılık önem taşımaktadır.  ](https://image.slidesharecdn.com/genetikklonlamaveetik-120608020630-phpapp01/85/Geneti-k-klonlama-ve-eti-k-17-320.jpg)

18

![ Bütün itirazlara karşın kök hücre ve klonlama çalışmaları  başarılı olursa birçok insan bundan yararlanabilecektir. Bu  teknik kalp kapakçığı, karaciğer, böbrek, pankreas gibi  hayatî doku ve organlar üretme şansı verecektir. Bu da  dünyada 700 bin kişi diyalize bağlı olarak yaşarken,  Amerika’da 3 milyon kişi konjestif kalp yetmezliği hastalığı  ile mücadele edip yılda 250 bin tanesi bu hastalıktan  hayatını kaybederken, birçok hasta için umut olarak  görülebilir.  ](https://image.slidesharecdn.com/genetikklonlamaveetik-120608020630-phpapp01/85/Geneti-k-klonlama-ve-eti-k-18-320.jpg)

19

![Klonlamanın bilinmeyen olumsuz sonuçları  Dolly klonlanırken 29 embriyo kullanılmış ancak bunlardan yalnızca   biri yaşayabilmiş bu da Dolly olmuştu. Yani oluşturulan embriyoların   büyük      kısmının      yaşamını     devam      ettirmesi    henüz   sağlanamamaktadır. Bir klon için onlarca embriyo feda edilmektedir.  Hastalıkların tedavisi için belli bölgelerdeki özelleştirmeleri   oluşturacak kök hücrelerin nasıl tetikleneceği yani kök hücrelerin   aktarıldığı bölgedeki hücrelere dönüşmesinin nasıl sağlanacağı   henüz çözümlenememiştir.  Dolly'de ortaya çıkan bir başka problem erken yaşlanmadır. Dolly'nin   telomerlerinin -kromozomların ucundaki her hücre bölünmesinde   biraz daha kısalan ve belli bir limete ulaşınca hücre bölünmesini   durduran bölge- normalde olması gerekenden daha kısa olduğu   ortaya çıktı. Bu da Dolly'nin daha çabuk yaşlanıp, erken öleceğini   göstermektedir.  ](https://image.slidesharecdn.com/genetikklonlamaveetik-120608020630-phpapp01/85/Geneti-k-klonlama-ve-eti-k-19-320.jpg)

20

![Dünyada klonlama  Birleşmiş Milletler    bu konuda bir anlaşma metni hazırlayıp     "Birleşmiş Gen Haritası" ve "İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi"ni     imzalayan ülkelerden metnin maddelerine uyulmasını ve gerekli     yasal düzenlemelerin yapılmasını istedi. Bu metnin önemli     maddelerinden bir kaçı şunlardır:    Madde 2. Genetik yapısı ne olursa olsun herkesin saygı görmeye     hakkı vardır.    Madde 6. Hiç kimse genetik yapısı yüzünden ayrımcılığa tabi     tutulamaz. Çünkü bu durumda insan hakları, temel özgürlükler ve     insan onuruna zarar verici sonuçlar ortaya çıkabilir.    Madde 10. Özellikle biyoloji, genetik ve tıp dalında yürütülen     araştırmalarda, insan hakları, temel özgürlükler ve insan onuruna     saygı gösterilmelidir.    Madde 11. Klonlama gibi insan onuruna aykırı metodlara izin     verilmemelidir. Ülke ve uluslararası kuruluşlar gerekli önlemleri     almalıdır.  ](https://image.slidesharecdn.com/genetikklonlamaveetik-120608020630-phpapp01/85/Geneti-k-klonlama-ve-eti-k-20-320.jpg)

21

![ Tarihin her döneminde insanlığın yararı için ortaya  konmuş buluşlar kötü amaçlar için kullanmıştır ve  kullanılmaya da devam edecektir. Örneğin, antibiyotik  bakterilerle savaş için geliştirilmiş ancak birileri bunu kitle  imha silahı olarak kullanmakta gecikmemiştir. Ancak  bilimsel çalışmaların kötüye kullanılması korkusuyla  durdurulması veya yasaklanması söz konusu olamaz ve  olanaklı da değildir. Klonlama çalışmaları da gelişerek ve  artarak devam edecektir. Bu nedenle bilim insanlarının  klonlama çalışmalarının insanlığın yararına yapılması,  insan temel hak ve özgürlüklerinin korunması bağlamında  büyük ahlaksal yükümlülükleri vardır.  ](https://image.slidesharecdn.com/genetikklonlamaveetik-120608020630-phpapp01/85/Geneti-k-klonlama-ve-eti-k-21-320.jpg)

22

![Ülkemizde klonlama  Embriyonun hukukî statüsü, Türk Hukukunda açık olarak   düzenlenmiş değildir. Ancak Türk Medeni Kanunu’nun   28. maddesinin 2. fıkrası “çocuk hak ehliyetini, sağ   doğmak koşuluyla, ana rahmine düştüğü andan   başlayarak elde eder” demek suretiyle hayatın başlangıcı   meselesi, diğer bir deyişle embriyonun hukukî statüsü   hakkında dolaylı da olsa bir hüküm içermektedir. Bu   bağlamda Türk Hukukunda embriyonun insan statüsünde   kabul edilmediği sonucuna varılabilecektir. Ancak hayat   hakkının ana rahmine düşmekle başladığını kabul eden   yazarlar da vardır.  Nitekim bu endişeler doğrultusunda Sağlık Bakanlığı   tarafından yayınlanan 2005/141 sayılı ve 19.09.2005   tarihli genelge ile embriyonik kök hücre araştırmaları   yasaklanmıştır  ](https://image.slidesharecdn.com/genetikklonlamaveetik-120608020630-phpapp01/85/Geneti-k-klonlama-ve-eti-k-22-320.jpg)

23

![SONUÇ OLARAK;  Sonuç olarak belirtilmelidir ki, üzerinde bir çok etik ve   hukuksal tartışmanın yapıldığı klonlama ve kök hücre   çalışmaları hakkında ülkemiz mevzuatı kapsamlı bir   düzenlemeye kavuşmuş değildir. Birçok hastalığın   tedavisi edilebilme güç ve potansiyeline sahip böyle bir   konunun, geleceğin en önemli meselelerinden biri olacağı   öngörüsünden hareketle, araştırmaların ve uygulamaların   yasal ve etik sınırları şimdiden belirlenmelidir.  Oluşturulacak      yasal     düzenlemenin;      kök  hücre   araştırmaları, tedavi edici klonlama, fazlalık embriyoların   kullanımı ve araştırma amaçlı klonlama, embriyonun   hukukî statüsü gibi konulara değinmesi, üzerinde   tartışma     yaratmayacak       nitelikte   tespit  etmesi   gerekmektedir.  ](https://image.slidesharecdn.com/genetikklonlamaveetik-120608020630-phpapp01/85/Geneti-k-klonlama-ve-eti-k-23-320.jpg)

24

![ İnsanlık yararına kullanılabilecek bilimsel gelişmelerin   engellenmesi yerine, bu çalışmaların suiistimalini   önleyecek düzenlemeler tahtında ve insanlık yararına   yapılmasını sağlamak gereklidir. Tarihin her döneminde   insanlığın yararı için ortaya konmuş buluşlar kötü   amaçlar için kullanmıştır ve kullanılmaya da devam   edecektir.  Örneğin,        antibiyotik     bakterilerle     savaş için   geliştirilmiş ancak birileri bunu kitle imha silahı olarak   kullanmakta gecikmemiştir. Ancak bilimsel çalışmaların   kötüye kullanılması korkusuyla durdurulması veya   yasaklanması söz konusu olamaz ve olanaklı da değildir.   Klonlama çalışmaları da gelişerek ve artarak devam   edecektir. Bu nedenle bilim insanlarının klonlama   çalışmalarının insanlığın yararına yapılması, insan temel   hak ve özgürlüklerinin korunması bağlamında büyük   ahlaksal yükümlülükleri vardır.  ](https://image.slidesharecdn.com/genetikklonlamaveetik-120608020630-phpapp01/85/Geneti-k-klonlama-ve-eti-k-24-320.jpg)

25

![TEŞEKKÜRLER…  ](https://image.slidesharecdn.com/genetikklonlamaveetik-120608020630-phpapp01/85/Geneti-k-klonlama-ve-eti-k-25-320.jpg)

26

![KAYNAKÇA  1)www.journalagent.com/z4/download_fulltext.asp?     pdir=adlitip...    2)www.ttb.org.tr/kutuphane/tip_etigi.pdf    3) iibf.baskent.edu.tr/bilgi/bilimsel_etik.pdf    4)www.unesco.org.tr/dokumanlar/biyoetik.../klonlama-     biyoetik.pdf    5)www.deu.edu.tr/UploadedFiles/Birimler/16928/klonla     ma.pdf    6) tr.wikipedia.org/wiki/Klonlama    7) www.e-akademi.org/makaleler/cgul-1.htm    8)astronomy.ege.edu.tr/~rpekunlu/BGPop/Biyoetik.pdf  ](https://image.slidesharecdn.com/genetikklonlamaveetik-120608020630-phpapp01/85/Geneti-k-klonlama-ve-eti-k-26-320.jpg)

## More Related Content

### Geneti̇k klonlama ve eti̇k

1\. [FUNDA ASKAN](https://www.slideshare.net/aguner/genetik-klonlama-ve-etik#1) 50091107
BIOTECHNOLOGY AND ETHICS


2\. [GENETİK KLONLAMA NEDİR?\
](https://www.slideshare.net/aguner/genetik-klonlama-ve-etik#2) Bir genin vektöre yerleştirilmesi ve bu vektörün bakteri hücrelerine
transformasyonu sonucunda hücrelerin bölünmesi sırasında
vektörün de içerdiği genin birçok kopyasını oluşturması işlemine gen
klonlaması adı verilmektedir.

 Yani ; in-vitro olarak genetik açıdan aynı canlılar üretilmesi işlemine
klonlama denilmektedir.


3\. [KLONLAMA TEKNİKLERİ\
 Kopyalama](https://www.slideshare.net/aguner/genetik-klonlama-ve-etik#3) işlemi ya embriyonik dönemde bir kök hücre veya
farklılaşmasını tamamen tamamlamış bir vücut hücresi kullanılarak
yapılabilir. Birinci durumda ancak embriyo kopyalama olasılığı söz
konusudur. İkinci durumda ise yetişkin bir organizmadan alınan
hücre kullanılarak yetişkin bir organizma kopyalanabilir.


4\. [Klonlama Teknikleri](https://www.slideshare.net/aguner/genetik-klonlama-ve-etik#4) KLONLAMA TEKNİKLERİ

Rekombinant DNA Teknolojisi
yada Üreme Amaçlı Tedavi Amaçlı ( Terapatik )
DNA Klonlama Klonlama
Klonlaması


5\. [ 1)Hücre](https://www.slideshare.net/aguner/genetik-klonlama-ve-etik#5) dışında gerçekleştirilen bir genetik rekombinasyon
tekniğidir.Başka bir DNA parçası ile birleştirilerek değişikliğe uğramış
olan plazmit DNA’sı, “rekombinant-DNA molekülü” adını alır. Bu
rekombinant DNA’yı bakteri içinde çoğaltarak insülin geninin çok
sayıda kopyasını yapmak mümkündür.

 2)Şu anda var olan yada daha öncesinde var olmuş olan bir
hayvanın DNA’sıyla aynı DNA’ya sahip hayvanların meydana
getirilmesidir. Örneğin;Dolly.

 3) Araştırmalarda kullanılmak üzere insan embriyosunun üretilmesi
işlemidir. Bu işlemin amacı klonlanmış insan yaratılması değil fakat
insan gelişiminin ve hastalıkların tedavisinin araştırılması ve
çalışılması için kök hücrelerin yetiştirilmesidir.


6\. [Klonlamanın Kullanım Alanları\
](https://www.slideshare.net/aguner/genetik-klonlama-ve-etik#6) Klonlama teknolojisi, üstün genetik yapıya sahip ancak herhangi bir
sebepten ötürü döl veremeyen ya da ölmek üzere olan bir hayvanı
çoğaltmada kullanılabilir. Nesli tükenmekte olan hayvanları
çoğaltarak mevcut biyolojik dengeyi korumada kullanılabilir .

 Trasgenik (genetiği değiştirilmiş) hayvanlar üreterek:

 Hastalıklara karşı dirençli olmaları böylece uzun ömürlü ve sağlıklı
olmaları sağlanabilir.
 Tıbbi açıdan önem taşıyan proteinleri (insülin, interferon, vb.)
üretmeleri sağlanabilir .
 Bu hayvanların organ ve hücrelerinin insan vücuduna trasplante
edilebilirliği sağlanabilir.
 Bu hayvanlar sayesinde, hastalık modelleri için yeni terapiler
uygulanması ve yeni ilaçlar test edilmesi için ortam sağlanabilir


7\. [KLONLAMA VE ETİK\
](https://www.slideshare.net/aguner/genetik-klonlama-ve-etik#7) Klonlama çalışmaları sonucunda meydana gelecek insan
kopyaları endişe yaratmıştır . Bu durum gerçekleştiği
takdirde varolan “genetik çeşitliliğin” yok olacağı ve
böylelikle “doğal dengenin bozulacağı” konusundaki
endişeler giderilene kadar etik kuralların konulması,
hukuksal düzenlemelerin yapılması kaçınılmaz olmuştur


8\. [a)Embriyoların Kullanımına İlişkin](https://www.slideshare.net/aguner/genetik-klonlama-ve-etik#8) Etik
Sorunlar
 Etik tartışmaların merkezinde, hastalık sonucu
kaybedilmiş doku ve organların yerine klonlama ile
yenilerinin üretilmesi amacı ile yapılan tedavi amaçlı
klonlama bulunmaktadır. Tedavi amaçlı kopyalamanın
(terapötik klonlama), uygun olup olmadığı
cevaplandırılması gereken bir sorudur. Bu yöntemle
insan onurunun ihlâl edildiği görüşü bir grup tarafından
savunulmaktadır.


9\. [ Farklılaşma potansiyeli](https://www.slideshare.net/aguner/genetik-klonlama-ve-etik#9) yüksek olması nedeniyle tercih
edilen embriyonel kök hücreler alındıktan sonra
embriyonun hayatına son verilmektedir. Bu nedenle
verimli oluşunun yanında pek çok tartışmayı da
beraberinde getirmiştir. Bu tartışmanın temel nedeni
embriyoya yüklenen anlamlardır.


10\. [ Bu tartışmaların](https://www.slideshare.net/aguner/genetik-klonlama-ve-etik#10) merkezinde embriyonun ahlâkî statüsü
bulunmaktadır. Bu konuda embriyo veya zigotun sadece
bir hücre kitlesi olduğu, dolayısı ile hiçbir değer
atfedilmeye değer olmadığı görüşü yanında, onun bir
insan bireyi olduğu ve erişkin insanın sahip olduğu tüm
haklara sahip olması gerektiği gibi farklı görüşler vardır.


11\. [ İnsan yaşamının](https://www.slideshare.net/aguner/genetik-klonlama-ve-etik#11) hukuksal başlangıcı için döllenme anını
esas alanlar; bir embriyonun bir insan olarak gelişebilme
potansiyeline sahip olduğu, kimliğe ve bireyselliğe sahip
olup, tam bir insan olma yönünde daimi gelişim içinde
olduğu görüşündedirler. Yaşam hakkının ana rahmine
yerleşme ile başlatılmasına ilişkin görüşler ağırlık
kazanmaktadır.


12\. [ Kopyalamaya karşı](https://www.slideshare.net/aguner/genetik-klonlama-ve-etik#12) görüşlerin birinin temelinde; bu tür bir
işlemde insanın kendi doğasının değiştirilmesi tehdidinin
olmasıdır. Bu tür bir kaygıya katılmayanlar, klonlamayı
tek yumurta ikizliği ile özdeş görmekte ve böylesi bir
durumun doğadan bir üretme anlamına geldiğini, bu
sebeple endişe edecek bir durum bulunmadığı görüşünü
savunmaktadırlar.


13\. [ Erişkinlerden kök](https://www.slideshare.net/aguner/genetik-klonlama-ve-etik#13) hücre elde edilmesinde, kök hücre elde
edilecek bireyin gönüllü olması en önemli noktadır. Kök
hücresi elde edilecek bireylerin mahremiyetine saygı
gösterilmeli ve isteği doğrultusunda bilgileri gizli
tutulmalıdır. Yine sağlanacak olan kök hücreler kişinin
izni doğrultusunda uygun bir biçimde kullanılmalıdır.


14\. [ Üretim amaçlı](https://www.slideshare.net/aguner/genetik-klonlama-ve-etik#14) kopyalama; ikinci bir insanın üretilmesi,
insanın araçlaştırılması ve dolayısı ile onurunun
zedelenmesi olarak kabul edilmektedir. Üretim amaçlı
kopyalamada istenilen sonuç, belirli bir gen yapısına sahip
insan meydana getirmektir.

 Bu şekilde dünyaya getirilen insanın varlık sebebi, onun
genetik yapısına üçüncü kişilerin duydukları ilgi ve üçüncü
kişilerin onun genetik yapısı üzerine menfaatleridir.


15\. [ Klonlamanın olası](https://www.slideshare.net/aguner/genetik-klonlama-ve-etik#15) olumsuz sosyal sonuçları arasında;
geleneksel aile yapısında çözülme, insanların birbirlerine,
Tanrı ve doğa karşısında toplumsal saygılarının
kaybolması ayrıca suç ve güç amaçlarına yönelik kötü
kullanılması sayılabilir. Ortaya çıkan klonların aile
bağlantısını belirlemede güçlükler olabilir.
 İnsan kopyalamanın ortaya çıkaracağı başka bir sonuç da;
dünyanın diğer kültürlerine mensup gruplarını kendine
hizmet ile yükümlü gören ırkçı bir anlayışın, hiçbir ahlâkî
kaygı taşımadan bu yöntemi kötüye kullanmasıdır.


16\. [ Klonlama karşıtlarının](https://www.slideshare.net/aguner/genetik-klonlama-ve-etik#16) itirazları arasında; insan genetik
havuzunun zarar görmesi, klonlama sonucu organların
zarar görmesi, bağışıklık sisteminin zayıflaması, doğum
oranlarının düşmesi ve erken yaşlanma gibi olumsuz tıbbî
sonuçlar yer almaktadır

 Kişilerin klonlama ile kendileri veya sevdikleri için yedek
parça üretmesi, bu yönteme karşı diğer bir endişeyi ortaya
koymaktadır. Çocuğuna kemik iliği nakli gereken bir ailenin
uygun bir verici bulamadığından, çocuklarının klonunu
üretip dünyaya gelen bebeği verici olarak kullanmaları
ahlâkî açıdan kabul edilemez görülmektedir.


17\. [c) Kök Hücre](https://www.slideshare.net/aguner/genetik-klonlama-ve-etik#17) Araştırmalarında Hayvanların
Kullanımı
 Kök hücre çalışmaları hayvanlar üzerinden yürütüldüğü
için hayvan hakları konusu gündeme gelmektedir. Bu
çalışmalarda ‘deney hayvanı’ etiğinin temelini oluşturan
ilkelere bağlılık önem taşımaktadır.


18\. [ Bütün itirazlara](https://www.slideshare.net/aguner/genetik-klonlama-ve-etik#18) karşın kök hücre ve klonlama çalışmaları
başarılı olursa birçok insan bundan yararlanabilecektir. Bu
teknik kalp kapakçığı, karaciğer, böbrek, pankreas gibi
hayatî doku ve organlar üretme şansı verecektir. Bu da
dünyada 700 bin kişi diyalize bağlı olarak yaşarken,
Amerika’da 3 milyon kişi konjestif kalp yetmezliği hastalığı
ile mücadele edip yılda 250 bin tanesi bu hastalıktan
hayatını kaybederken, birçok hasta için umut olarak
görülebilir.


19\. [Klonlamanın bilinmeyen olumsuz\
sonuçları\
](https://www.slideshare.net/aguner/genetik-klonlama-ve-etik#19) Dolly klonlanırken 29 embriyo kullanılmış ancak bunlardan yalnızca
biri yaşayabilmiş bu da Dolly olmuştu. Yani oluşturulan embriyoların
büyük kısmının yaşamını devam ettirmesi henüz
sağlanamamaktadır. Bir klon için onlarca embriyo feda edilmektedir.
 Hastalıkların tedavisi için belli bölgelerdeki özelleştirmeleri
oluşturacak kök hücrelerin nasıl tetikleneceği yani kök hücrelerin
aktarıldığı bölgedeki hücrelere dönüşmesinin nasıl sağlanacağı
henüz çözümlenememiştir.
 Dolly'de ortaya çıkan bir başka problem erken yaşlanmadır. Dolly'nin
telomerlerinin -kromozomların ucundaki her hücre bölünmesinde
biraz daha kısalan ve belli bir limete ulaşınca hücre bölünmesini
durduran bölge- normalde olması gerekenden daha kısa olduğu
ortaya çıktı. Bu da Dolly'nin daha çabuk yaşlanıp, erken öleceğini
göstermektedir.


20\. [Dünyada klonlama\
 Birleşmiş](https://www.slideshare.net/aguner/genetik-klonlama-ve-etik#20) Milletler bu konuda bir anlaşma metni hazırlayıp
"Birleşmiş Gen Haritası" ve "İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi"ni
imzalayan ülkelerden metnin maddelerine uyulmasını ve gerekli
yasal düzenlemelerin yapılmasını istedi. Bu metnin önemli
maddelerinden bir kaçı şunlardır:
 Madde 2. Genetik yapısı ne olursa olsun herkesin saygı görmeye
hakkı vardır.
 Madde 6. Hiç kimse genetik yapısı yüzünden ayrımcılığa tabi
tutulamaz. Çünkü bu durumda insan hakları, temel özgürlükler ve
insan onuruna zarar verici sonuçlar ortaya çıkabilir.
 Madde 10. Özellikle biyoloji, genetik ve tıp dalında yürütülen
araştırmalarda, insan hakları, temel özgürlükler ve insan onuruna
saygı gösterilmelidir.
 Madde 11. Klonlama gibi insan onuruna aykırı metodlara izin
verilmemelidir. Ülke ve uluslararası kuruluşlar gerekli önlemleri
almalıdır.


21\. [ Tarihin her](https://www.slideshare.net/aguner/genetik-klonlama-ve-etik#21) döneminde insanlığın yararı için ortaya
konmuş buluşlar kötü amaçlar için kullanmıştır ve
kullanılmaya da devam edecektir. Örneğin, antibiyotik
bakterilerle savaş için geliştirilmiş ancak birileri bunu kitle
imha silahı olarak kullanmakta gecikmemiştir. Ancak
bilimsel çalışmaların kötüye kullanılması korkusuyla
durdurulması veya yasaklanması söz konusu olamaz ve
olanaklı da değildir. Klonlama çalışmaları da gelişerek ve
artarak devam edecektir. Bu nedenle bilim insanlarının
klonlama çalışmalarının insanlığın yararına yapılması,
insan temel hak ve özgürlüklerinin korunması bağlamında
büyük ahlaksal yükümlülükleri vardır.


22\. [Ülkemizde klonlama\
 Embriyonun](https://www.slideshare.net/aguner/genetik-klonlama-ve-etik#22) hukukî statüsü, Türk Hukukunda açık olarak
düzenlenmiş değildir. Ancak Türk Medeni Kanunu’nun
28\. maddesinin 2. fıkrası “çocuk hak ehliyetini, sağ
doğmak koşuluyla, ana rahmine düştüğü andan
başlayarak elde eder” demek suretiyle hayatın başlangıcı
meselesi, diğer bir deyişle embriyonun hukukî statüsü
hakkında dolaylı da olsa bir hüküm içermektedir. Bu
bağlamda Türk Hukukunda embriyonun insan statüsünde
kabul edilmediği sonucuna varılabilecektir. Ancak hayat
hakkının ana rahmine düşmekle başladığını kabul eden
yazarlar da vardır.
 Nitekim bu endişeler doğrultusunda Sağlık Bakanlığı
tarafından yayınlanan 2005/141 sayılı ve 19.09.2005
tarihli genelge ile embriyonik kök hücre araştırmaları
yasaklanmıştır


23\. [SONUÇ OLARAK;\
 Sonuç](https://www.slideshare.net/aguner/genetik-klonlama-ve-etik#23) olarak belirtilmelidir ki, üzerinde bir çok etik ve
hukuksal tartışmanın yapıldığı klonlama ve kök hücre
çalışmaları hakkında ülkemiz mevzuatı kapsamlı bir
düzenlemeye kavuşmuş değildir. Birçok hastalığın
tedavisi edilebilme güç ve potansiyeline sahip böyle bir
konunun, geleceğin en önemli meselelerinden biri olacağı
öngörüsünden hareketle, araştırmaların ve uygulamaların
yasal ve etik sınırları şimdiden belirlenmelidir.
 Oluşturulacak yasal düzenlemenin; kök hücre
araştırmaları, tedavi edici klonlama, fazlalık embriyoların
kullanımı ve araştırma amaçlı klonlama, embriyonun
hukukî statüsü gibi konulara değinmesi, üzerinde
tartışma yaratmayacak nitelikte tespit etmesi
gerekmektedir.


24\. [ İnsanlık yararına](https://www.slideshare.net/aguner/genetik-klonlama-ve-etik#24) kullanılabilecek bilimsel gelişmelerin
engellenmesi yerine, bu çalışmaların suiistimalini
önleyecek düzenlemeler tahtında ve insanlık yararına
yapılmasını sağlamak gereklidir. Tarihin her döneminde
insanlığın yararı için ortaya konmuş buluşlar kötü
amaçlar için kullanmıştır ve kullanılmaya da devam
edecektir.
 Örneğin, antibiyotik bakterilerle savaş için
geliştirilmiş ancak birileri bunu kitle imha silahı olarak
kullanmakta gecikmemiştir. Ancak bilimsel çalışmaların
kötüye kullanılması korkusuyla durdurulması veya
yasaklanması söz konusu olamaz ve olanaklı da değildir.
Klonlama çalışmaları da gelişerek ve artarak devam
edecektir. Bu nedenle bilim insanlarının klonlama
çalışmalarının insanlığın yararına yapılması, insan temel
hak ve özgürlüklerinin korunması bağlamında büyük
ahlaksal yükümlülükleri vardır.


25\. [TEŞEKKÜRLER…](https://www.slideshare.net/aguner/genetik-klonlama-ve-etik#25)

26\. [KAYNAKÇA\
 1)www.journalagent.com/z4/download\_fulltext.asp?](https://www.slideshare.net/aguner/genetik-klonlama-ve-etik#26) pdir=adlitip...
 2)www.ttb.org.tr/kutuphane/tip\_etigi.pdf
 3) iibf.baskent.edu.tr/bilgi/bilimsel\_etik.pdf
 4)www.unesco.org.tr/dokumanlar/biyoetik.../klonlama-
biyoetik.pdf
 5)www.deu.edu.tr/UploadedFiles/Birimler/16928/klonla
ma.pdf
 6) tr.wikipedia.org/wiki/Klonlama
 7) www.e-akademi.org/makaleler/cgul-1.htm
 8)astronomy.ege.edu.tr/~rpekunlu/BGPop/Biyoetik.pdf


Download now

[About](https://www.slideshare.net/about) [Support](https://support.scribd.com/hc/en/categories/360004792932-SlideShare?userType=SlideShare) [Terms](https://support.scribd.com/hc/en/articles/210129326-General-Terms-of-Use) [Privacy](https://support.scribd.com/hc/en/articles/210129366-Privacy-policy) [Copyright](https://www.slideshare.net/copyright-policy) Cookie Preferences [Do not sell or share my personal information](https://support.scribd.com/hc/en-us/articles/360038016931-Privacy-Rights-Request-Form) [Everand](https://www.everand.com)

* * *

© 2024 SlideShare from Scribd

[Slideshare on Twitter](https://twitter.com/slideshare)[Slideshare on RSS Feed](https://www.slideshare.net/rss/latest)