Phụ mẫu và thảo dân Công viên được mọi người giữ gìn sạch sẽ và trật tự nhờ thuê bảo vệ và người quét dọn, chi phí do các hộ cùng đóng góp. Mỗi kỳ họp tổ dân phố, người ta hào hứng góp ý về cách sử dụng công viên sao cho hợp lý, văn minh và trật tự hơn. Công viên không phải tài sản của riêng ai, nhưng mỗi cư dân đều có ý thức giữ gìn khi sử dụng, chủ động lên tiếng vì tài sản chung đó.Có một không gian công cộng khác, to và đẹp hơn nhiều, nhưng không được may mắn như vậy. Đó là phố đi bộ Nguyễn Huệ. Nó được xây dựng, duy trì, vệ sinh và bảo đảm an ninh từ tiền thuế, về bản chất không khác gì công viên nhỏ nhà tôi. Nhưng cứ mỗi lần có sự kiện tập trung đông người thì phố đi bộ lại ngập rác. Những công dân có đóng thuế vô tư xả rác, vô tư làm bẩn chính công trình xây dựng từ nguồn lực của chính mình.Tại sao lại có hai thái độ ứng xử khác nhau với hai không gian công cộng chỉ cách nhau vài km như vậy? Ý thức của những người sử dụng chúng khác nhau ở chỗ nào? Tại sao người dân ý thức cao ở khu phố nhà tôi, còn ở phố đi bộ lại hờ hững?Có hai lý do chính ở đây. Thứ nhất, khi không có ranh giới giữa lợi ích cá nhân và lợi ích cộng đồng, người ta sẽ cố gắng giữ gìn một tài sản nào đó để cả mình và những thành viên của cộng đồng được hưởng lợi.Ở công viên khu phố, khi ai cũng biết ai, ai cũng nắm được quy mô và hiểu mình là một phần của cộng đồng đó, cũng như hiểu công viên dơ bẩn sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt của mình, người ta sẽ tự giác giữ gìn. Còn ở Nguyễn Huệ, khái niệm "cộng đồng của những cá nhân biết nhau" bị thay thế bởi một tập hợp người xa lạ từ nhiều nơi khác đến. Phố đi bộ không còn là "của ta" hay của "cộng đồng chúng ta" mà là của "nhà nước", và chuyện bẩn hay sạch cũng không ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt của mình, vì đã có nhà nước lo.Khi những vấn đề công cộng vượt quá sức và phạm vi kiểm soát của cá nhân hay một tập thể quy mô vừa phải, chúng ta đang có thái độ là mặc kệ, thờ ơ và coi trách nhiệm đó không liên quan đến mình. Ít ai hiểu rằng, trong một xã hội, công dân luôn là chủ thể, và nhà nước là tổ chức do công dân bầu ra để vận hành xã hội chung của mình.Thứ hai, vai trò nhà nước trong câu chuyện này đã bị lu mờ. Trong một xã hội dân chủ, nhà nước có bốn vai trò chính: cung cấp dịch vụ công, giữ gìn - phát triển hạ tầng xã hội, tái phân phối thu nhập và ổn định kinh tế. Hai "dịch vụ" quan trọng công dân đang trực tiếp sử dụng hàng ngày từ nhà nước là dịch vụ công và hạ tầng xã hội. Dịch vụ công cần thiết cho mỗi công dân, như giáo dục, y tế, cảnh sát, cứu hỏa... Hạ tầng xã hội có thể hiểu là toàn bộ những tài sản chung của xã hội đó, cả thiên nhiên và nhân tạo như đường sá, cầu cảng, bệnh viện, trường học, công viên, công trình văn hóa, cả những di sản tiền nhân để lại.Trong một nền kinh tế thị trường, quan hệ giữa nhà nước và công dân có thể hiểu là quan hệ giữa "nhà cung cấp dịch vụ" và "người mua dịch vụ". Tất cả hạ tầng xã hội là sở hữu của toàn thể công dân, nhà nước chỉ là bên được cử ra quản lý và vận hành.Như vậy, công dân vừa có trách nhiệm bảo vệ, đồng thời có quyền tiếp cận hoặc kiểm tra những hạ tầng xã hội chung bởi đó là tài sản của chính họ. Còn nhà nước có trách nhiệm báo cáo minh bạch những gì mình đang làm, cũng như điều chỉnh, nâng cấp "dịch vụ" của mình theo nhu cầu của công dân.Những nguyên tắc trên không mới, ai cũng hiểu, nhưng có lẽ chưa thấm vào trong xã hội, trong hành xử hàng ngày của mỗi chúng ta. Công dân vẫn mang trong đầu tâm lý "đi xin - được cho" thụ động, và công chức vẫn còn tư tưởng "ban phát - quan trên phụ mẫu". Công dân chưa nhận ra mình mới là người chủ thật sự, còn người nhà nước vẫn đang tiếp tục "não trạng" của mấy chục năm nay, đó là "tài sản, việc nhà nước, dân không biết đừng có mà đụng vào".Vì không nhận thức đầy đủ rằng tài sản công cũng là tài sản của chính mình, chúng ta - những thị dân sẵn sàng vứt rác, phóng uế ở mọi nơi, bất cứ lúc nào. Người uống ly nước mía xong thẳng tay vứt xuống sông, người ngồi xe buýt mở cửa vứt bịch rác xuống đường, người bán cơm đổ cơm cặn canh thừa xuống cống. Lễ hội nào kết thúc xong cũng ngập tràn rác. Tất cả đều rất thản nhiên, không nghĩ rằng hành động mình vừa gây ảnh hưởng cho cộng đồng, vừa phá hoại chính tài sản của mình.Chúng ta bàng quan với chính không gian đô thị ta đang sống, coi nó không phải của mình, nó có hư hỏng hay dơ bẩn cũng không dính dáng đến bản thân. Xa hơn, ta thờ ơ luôn với những thứ không trực tiếp liên hệ đến sinh hoạt hàng ngày của mình. Một di tích lịch sử bị xâm hại, một bức tranh qúy bị phá hỏng, một cánh rừng nguyên sinh bị san bằng để làm cáp treo. Ôi dào, chuyện đẩu đâu xa quá, mà có lên tiếng thì giải quyết được gì.Ở phía ngược lại, nhiều công chức, với tâm thế "người chủ - người ban phát" vẫn tiếp tục phụng sự xã hội của mình theo phong cách ai cũng từng ít nhiều trải nghiệm, là hạch sách, kiểm soát, cửa quyền, hành xử tùy tiện. Chính vì kiểu cách quan trên phụ mẫu này, người nhà nước không muốn bị kiểm soát, không thích phải giải trình, bị yêu cầu công khai thông tin.Xa hơn của thái độ đó, là việc công bố thông tin chính sách công, quy hoạch công, lấy ý kiến nhân dân không rõ ràng. Khu di tích Ba Son giờ đây trở thành khu căn hộ biệt thự cao cấp, khi những ý kiến ồ ạt về bản quy hoạch năm 2015 trên truyền thông không hề được cân nhắc. Khu Thảo Cầm Viên bị cắt xén để làm khu vui chơi ăn uống. Dinh Thượng Thư chắc có lẽ đã bị đập bỏ nếu nó không may mắn được báo chí làm rùm beng để nhà nước thu hồi lại quyết định trước đó. Nhưng rất nhiều những căn biệt thự cổ ở Quận 3 đã biến mất vĩnh viễn cả trên bản đồ lẫn trong ký ức đô thị người Sài Gòn.Việc cần làm là thay đổi thái độ, nhận thức của cả hai bên. Công dân cần nâng cao trách nhiệm với di sản, tài sản chung của xã hội, từ đó chủ động bày tỏ ý kiến với nhà nước. Nhà nước - công chức đến lượt mình cần nhận thức rõ vị trí của "người phục vụ" để nâng cao chất lượng dịch vụ công, đồng thời chấp nhận sự kiểm soát và phê bình của công dân.Để đạt mục đích trên, giải pháp chẳng có gì mới lạ, đó là công khai, minh bạch những hoạt động, chính sách của nhà nước; tạo ra một môi trường trao đổi thẳng thắn cho công dân, và đảm bảo tính trung lập và tôn nghiêm khoa học của các hội đồng thẩm định độc lập.Nhà nước nên là bên đi trước. Công cụ có rất nhiều, nhưng để dân tin, nhà nước cần đi những bước đầu tiên để công dân thấy nhà nước đã sẵn sàng vào cuộc sửa đổi. Vì sự cầu thị của nhà nước, công dân sẽ song hành.Lê Nam Bài viết đã nói ra được vấn đề nhưng cách giải quyết nó thì lại là một dấu chấm hỏi. Ít ra cũng nói được sự thật và dám nói ! Like cho bạn Tại sao người Nhật có ý thức công cộng rất cao ? Có lẽ do được giáo dục từ nhỏ (!?). Chả biết giáo trình môn giáo dục công dân của ta nội dung thế nào chứ đúng là ý thức của dân ta nơi công cộng còn kém thật ( từ người nhỏ đến người lớn ). Bài viết mới đề cập đến chuyện người với thiên nhiên. còn chuyện người với người nữa : thiếu tôn trọng nhau trong quan hệ cộng đồng : chen lấn bất cứ đâu, hát karaoke om sòm, sẵn sàng đánh chửi lộn khi bất bình gì đó dù rất nhỏ, hách dịch... Ở khu phố khi xả rác còn nắm đầu người xả rác được, phố đi bộ là của chung nên vô tư xả không cần quan tâm vì quá đông người, thêm ý thức quá tệ của 1 số bộ phận người dân, lại còn đi đánh cả người nhắc trong khi bản thân không ra gì, đợi đến bao giờ đây. Tư duy, tư duy và tư duy. Giáo dục , giáo dục và giáo dục. chúng ta là những con người, cần phải có ý thức thế thôi.nói mãi cũng chỉ vậy thôi..ý thức là quan trong nhất Ý thức là quan trọng nhất Một trong những chế tài để Công chức phục vụ tốt hơn và tiến tới văn minh hơn là văn hoá từ chức hoặc miễn nhiệm ngay và luôn khi không làm phục vụ nổi trách nhiệm của mình. Chế tài này phải được thực thi và triển khai luôn và ngay để xã hội vận hành đúng quy luật. Vấn đề từ giáo dục công dân... Tôi nghĩ là do giáo dục và dân trí của cộng đồng, khi có rác nơi công cộng tôi cố gắng tìm kiếm xung quanh xem có thùng rác nào hay không để bỏ vào (thường các khu vui chơi, ăn ống, công viên, đường phố đều có), nếu không có tôi sẽ bỏ vào túi áo hoặc túi xách của tôi. Tôi cũng luôn dạy vợ con hay yêu cầu các nhân viên của mình cũng như vậy. Tôi biết tôi chỉ là hạt cát trong cái sa mạc này thôi, nhưng tôi tin có sự lan tỏa với những người xung quanh. Tôi lại ước những người xung quanh đó sẽ lại như tôi tiếp tục lan tỏa. Chỉ khi nào những người vứt rác bừa bãi bị kỳ thị như tệ nạn xã hội vậy thì đất nước ta mới xanh sạch đẹp được. Cảm ơn tác giả ,rất có trách nhiệm với đất nước Hãy tôn trọng quy hoạch khi xây dựng các công trình vì sự hợp lí của các đề án , vì vẻ đẹp của các khu đô thị và các thành phố . Không xây chen các công trình sau khi đã xây dựng xong như xây công trình dịch vụ - nhà để xe trong các công viên làm ảnh hưởng đến môi trường ,cảnh quan và nơi tập luyện và vui chơi giải trí của hàng nghìn người mỗi ngày ! CHÚC TÁC GIẢ LUÔN VUI KHỎE.BÀI VIẾT RẤT Ý NGHĨA VÀ THỰC TẾ Tôi ghét nhất cái câu cửa miệng khi mọi người dửng dưng xả rác bừa bãi là: "Cứ xả đi, để công nhân dọn rác có việc làm". Từ ông bà cô chú bác đến cả thế hệ sau này đều học được cái câu rất ư là vô lý và thiếu ý thức này. Văn hoá của ta là không chịu trách nhiệm, nên hai bên cứ nhập nhằng vậy thôi, ngay cả giáo dục cũng không đề cập đến nên vô ý thức vẫn là vấn đề nan giải