Thành phố trong thành phố Ở đỉnh cao (năm 1999), thu ngân sách của TP HCM chiếm 33,9% cả nước, nhưng năm 2021 chỉ còn 23,8%, thấp hơn cả 24,1% năm 1993.Hơn hai thập niên sau khi thống nhất đất nước, TP HCM là tâm điểm của những ý tưởng đột phá mang tầm vóc quốc gia; nhưng rất khó tìm điều tương tự trong khoảng hai thập niên gần đây. Nghiêm trọng hơn, tiêu cực và tham nhũng bộc phát.Kỳ vọng lớn với nhiều tỷ USD đã được chi tiêu, nhưng phía đông sông Sài Gòn - Thủ Thiêm - đã trở thành điểm nóng. Ở phía Nam, thành công của Phú Mỹ Hưng chỉ trong hơn 4 km2, trong khi sự phát triển của vùng đất mấy trăm km2 này đang rất ngổn ngang và nhiều quan chức đã nhúng chàm. Điều này đang ảnh hưởng đến sự ổn định và phát triển của Thành phố.Những gì mà TP HCM đạt được trong hơn hai thập niên qua là chưa xứng tầm và nhìn nội tại, trục trặc là ở ngay tại Chính quyền Thành phố chứ không phải ở cấp thấp hơn. Những chuyển động gần đây là đáng ghi nhận, nhưng nếu không thận trọng, Thành phố có thể đi vào vết xe đổ của những đô thị nhiều rắc rối.Trong khoảng 30 năm (từ đầu thập niên 1960), Seoul đã có thể biến vùng đất trồng bắp cải phía nam sông Hàn - Gangnam - thành một vùng đô thị tầm cỡ quốc tế có quy mô 5 triệu người. Mô hình chính quyền thành phố, quận và phường đã giúp Seoul phát triển và trở thành một siêu đô thị cạnh tranh toàn cầu.Incheon là một biểu tượng thành công khác của Hàn Quốc. Năm 2003, một đặc khu kinh tế với diện tích 209 km2 (tương đương Thủ Đức hiện nay) ngay cạnh Seoul được thành lập. Chưa đầy hai thập niên sau, nơi này trở thành một trung tâm kinh tế quan trọng và là thành phố lớn thứ ba (với khoảng 3 triệu dân) của Hàn Quốc.Bắt đầu trước Thủ Thiêm chỉ mấy năm, giờ đây Phố Đông của Thượng Hải trở thành đô thị phát triển hàng đầu trong khu vực với dân số trên 5 triệu người. Phố Đông thực sự là động lực mới khẳng định vị thế của Thượng Hải nói riêng, Trung Quốc nói chung. Mô hình đặc khu kinh tế trực thuộc chính quyền cấp tỉnh đã tạo ra sự thành công cho siêu đô thị hơn 25 triệu dân này.Chìa khóa thành công cho các địa phương ở Hàn Quốc và Trung Quốc là tính hiệu quả của chính quyền cộng với sự ủng hộ của trung ương nhằm thực hiện bằng được các chiến lược quốc gia với định hướng những địa phương có khả năng được tạo điều kiện để vươn lên trước. Đây cũng là công thức thành công ở nhiều nước khác.Ở thái cực bên kia, Manila và Jakarta là những điển hình gây thất vọng. Mô hình thành phố trong thành phố đang bộc lộ nhiều bất cập.Ở thập niên 1960, Manila là tâm điểm trong khu vực và dự án thành phố mới Makati đã gặt hái được thành công. Tuy nhiên, giờ đây, đó chỉ là một thành phố nhỏ với hơn 27 km2 và dân số gần 600 nghìn người. Rộng hơn, siêu đô thị hơn 14 triệu dân Manila được vận hành bởi 17 chính quyền thành phố và một chính quyền vùng đô thị. Các thành phố thiếu tiếng nói chung, trong khi chính quyền cấp trên không có nhiều thẩm quyền và hiệu lực hạn chế.Siêu đô thị hơn 10 triệu dân Jakarta được cấu trúc bởi 5 thành phố (đông, tây, nam, bắc và trung tâm) và một đơn vị trực thuộc. Chính quyền vùng thủ đô đặc biệt với thẩm quyền cao cũng không khỏa lấp được bất cập do cạnh tranh lẫn nhau và khó tìm được tiếng nói chung giữa các thành phố. Việt Nam đang rất thấm điều này ngay cả với các tỉnh.Manila và Jakarta phải để các địa phương kém phát triển hơn rút ngắn khoảng cách là cách nhìn chủ đạo ở Philippines và Indonesia. Nguồn lực được đầu tư hạn chế nên các siêu đô thị này không có khả năng cạnh tranh toàn cầu cho dù dân số Philippines gấp hơn hai lần và Indonesia gấp hơn năm lần Hàn Quốc. Sai lầm trong cả chiến lược phát triển quốc gia và các thành phố đã để lại những hậu quả nghiêm trọng. Khoảng cách giữa Jakarta và Manila với các địa phương khác ở hai nước này đã bị doãng ra thay vì rút ngắn như kỳ vọng.Trở lại vấn đề của TP HCM, những nỗ lực làm mới đã có kết quả về mặt chính sách. Cơ chế đặc thù theo Nghị quyết 54 của Quốc hội và việc thành lập thành phố Thủ Đức là hai cú hích chiến lược.Nghiên cứu quá trình phát triển của TP HCM, tôi nhận thấy một không khí và quyết tâm trong giai đoạn vận động cho hai cơ chế nêu trên rất giống với hai thập niên năng động của Thành phố. Và tôi biết có hai luồng quan điểm chính trong quá trình trao đổi và lựa chọn các chính sách đột phá cho TP HCM.Thứ nhất, tạo ra những đột phá chiến lược mang tầm quốc gia. Quan điểm này theo hướng đề nghị Thủ Đức có cơ chế đặc khu giống như Phố Đông (trực thuộc cấp tỉnh) và mạnh hơn là như Incheon (đơn vị hành chính cấp tỉnh).Thứ hai, có những chính sách để Thành phố có thể xoay xở ở một chừng mực nhất định trong chiếc áo cơ chế chung của cả nước. Mô hình thành phố trong thành phố là cách thức để có thể khai thác một số dư địa cho sự phát triển.Với bối cảnh của Việt Nam, quan điểm thứ hai tỏ ra thực tế hơn và những gì đang xảy ra ở TP HCM có vẻ đang là như vậy. Kể từ khi thành lập, tần suất và quy mô của những cuộc thảo luận và chính sách cho sự phát triển của Thủ Đức ở cấp độ Thành phố là khá khiêm tốn, gần như không có sự kiện nào được chú ý ở quy mô cả nước; và nhân sự chiến lược vẫn chưa được kiện toàn. Trái lại, những động thái về việc hình thành thêm các thành phố khác như Bình Chánh, Cần Giờ, Củ Chi và Hóc Môn lại sôi động hơn hẳn. Đây là một chỉ báo của sự cạnh tranh không hay và dàn trải.Đặt trong bức tranh phát triển chung của cả nước và từ kinh nghiệm của các nước khác, tôi cho rằng cách tiếp cận đột phá chiến lược cho Thủ Đức là hợp lý hơn và mô hình chính quyền hiện tại sẽ thuận lợi hơn nếu biết cách làm như các nơi đã thành công. Trái lại, mô hình nhiều thành phố trong thành phố có thể giải quyết được một số vấn đề trước mắt, nhưng hậu quả lâu dài sẽ khó lường.Nghị quyết 54 đã gần hết thời gian thử nghiệm 5 năm, nhưng chưa có chính sách nào thực sự đột phá. Chính quyền TPHCM cũng như Trung ương nên có các quyết sách và định hướng rõ ràng. Nếu không, đến năm 2045, mục tiêu đưa TP HCM trở thành một đô thị cạnh tranh trong khu vực, và Việt Nam trở thành nước phát triển, có khả năng khó thành hiện thực.Huỳnh Thế Du Quan điểm của tác giả rất đúng.Cả nước hiện có bao nhiêu "thành phố" thuộc tỉnh, thành phố trong thành phố??Chất lượng hiệu quả ra sao? Nên có sự tổng kết đánh giá nghiêm túc trước khi nó thành phong trào, trăm hoa đua nở, tỉnh thành nào cũng phải có "thành phố" Tôi đã sống và làm việc ở TP HCM trong khoảng thời gian 10 năm cho đến 2020, tôi không thấy mô hình TP trong TP này tạo ra sự khác biệt nào trong quản lý và nâng cao quyền tự chủ của thành phố con so với các quận/huyện còn lại, ở cấp phía dưới vẫn là các phường/xã. Cái khác biệt duy nhất là quy mô lớn hơn khi sát nhập 3 quận thành 1 TP. Thủ Đức. Tôi sống 30 năm ở sài gòn, đến giờ chỉ thấy Phú Mỹ Hưng là quy hoạch đâu ra đó..., tất cả còn lại là ngổn ngang, chưa thấy được gì gọi là đột phá của Thành Phố đông dân nhất hiện nay, chỉ thấy thay đổi tên "thành phố trong thành phố" là nhanh, còn lại ì ạch ... bài viết của tác giả quá chuẩn. Thành phố Thủ Đức đã hình thành mấy năm, nhưng cá nhân tôi cảm nhận chưa có sự thay đổi và phát triển như kỳ vọng và chưa thấy sự khác biệt gì đáng kể so với trước thời điểm sát nhập ba quận. Người dân Thành phố Thủ Đức mong chờ sự thay đổi, phát triển về hạ tầng đô thị, nâng cao chất lượng cuộc sống chứ không phải đơn giản chỉ là thay đổi tên gọi của đơn vị hành chính. Cảm ơn bài viết của tác giả. Tham khảo ý kiến của các nhà chuyên môn trong hoạch định phát triển thành phố là rất cằn thiết, nhưng ít khi các ý kiến được áp dụng. Hãy xem Phú Mỹ Hưng người ta làm ăn như thế nào, dám đầu tư con đường Nguyễn Văn Linh, tệ nạn ít hẳn. Đô thị thì nó phải thế, chứ không chỉ để kinh doanh BĐS nhà ở và xây trung tâm thương mại là đủ. Có một điểm chung là sự thành công của mô hình lại là ở các quốc gia phát triển. Thất bại lại nằm ở các quốc gia đang phát triển, chỉ số minh bạch ko cao. Con người hay chính sách mà chính sách cũng ở con người. Có dịp đưa người nhà đi khám bệnh tại bệnh viện thành phố Thủ Đức (29 Phú Châu), tôi thực sự ngỡ ngàng vì sự xuống cấp tại đây. Không lẽ nào việc nâng cấp từ bệnh viện quận lên bệnh viện thành phố chỉ dừng lại ở trên danh nghĩa? Nhìn rộng hơn, tôi thấy việc thành lập thành phố Thủ Đức chưa mang lại sự phát triển như kỳ vọng. Rất mong các cấp lãnh đạo rút kinh nghiệm từ trường hợp này để tránh nóng vội cho các quyết định thành lập thành phố vệ tinh sắp tới. Tóm lại, VN nên chọn 1 hoăc 2 nơi đầu tư chiến lược, phát triển thành đầu tàu của cả nước, chỗ đó sẽ có cơ chế riêng. Không nên đầu tư dàn trảiNhưng phải có quyết tâm chính trị, vì chính sách có hay đến đâu cũng cần thời gian "thẩm thấu" vào thực tế, với tư duy nhiệm kỳ như ở ta hiện nay, thì rất khó phát triển lâu dài Cảm ơn tiến sĩ Huỳnh Thế Du đã nêu ra một vấn đề đáng cho những người làm chính sách phải suy gẫm!Tôi ở sát bên khu đất khiếu kiện không hồi kết của Thủ Thiêm thấy nản quá! Riêng mình thấy tp trong tp làm 1 ng dân thấy quá mệt mỏi , mỗi lần thay đổi đủ thứ hết,  dân mệt mỏi hơn. Quan trọng là thay đổi nội dung, quận , huyện hay TP cũng chỉ là cách gọi thôi ! Bài viết của Tác giả phản ánh đúng và trúng hiện trạng của TP.HCM. Trân trọng ! Tôi ở TP trong lòng TP, tôi chưa thấy có gì mới . Khu vực nhà tôi ở ngày nào cũng đốt rác gây ô nhiễm môi trường sống ( trừ ngày mưa), phản ánh đến phường, lại cho dân đốt lá cây. Khổ là Ng ta đốt cháy chừng 30 phút thì ok. Ơ đây lá khô, uốt tấp vào đốt cộng thêm những chai nhựa tạo mùi khói. Sống ở Tp trong lòng TP ra đường ngửi khói xe về nhà ngửi khói đốt. Ai đi qua doc đường Phạm Văn Đồng khu vực Thủ đức đều ngửi mùi khói. nói là lên thành phố nhưng mà trước mắt thì mình thấy hệ thống cống quá tệ mưa lớn mưa nhỏ đều ngập... năm nào cũng vậy vẫn chưa khắc phục