Không phải ngày tận thế Có lẽ bạn không thể tưởng tượng được cuộc sống thế nào nếu như bạn, một đứa trẻ vừa ra khỏi trường trung học phổ thông ở Việt Nam, tiếng Anh không biết, bỗng bị quăng vào thế giới hoàn toàn xa lạ từ văn hóa đến ngôn ngữ, không người thân nương tựa. Nhưng nó hoàn toàn không có lựa chọn nào khác ngoài phải tồn tại. Tôi lúc ấy 19 tuổi, chỉ mang theo bên mình lời khuyên của ba tôi: "Học là con đường ngắn nhất để thoát nghèo, con ạ".Nơi tôi sống ở vùng quê hẻo lánh nên trường không có lớp tiếng Anh cho người nước ngoài, vì không có người nước ngoài. Tôi phải tự bươn chải trong các lớp học. Cuối tháng 12 năm ấy, tôi nộp hồ sơ cho một số đại học gần nhà như tia hy vọng nhỏ nhoi dù biết mình không có nhiều cơ hội được nhận. Tôi không có học bạ hay thông tin minh chứng trình độ học vấn.Điểm thi TOEFL lúc ấy của tôi chỉ hơn 300 một tý trong khi muốn vào đại học phải đạt 550 trở lên. "Nộp hồ sơ xin vào đại học là hành động điên rồ từ ảo tưởng không thực tế", ông hiệu trưởng nơi tôi theo học nói. Ông khuyên tôi nên đi làm sau khi ra trường và sẵn sàng giúp đỡ để tôi có một công việc ở hãng chế biến thịt gà tây gần đó.Và rồi tháng ba cũng đến, tháng mà các đại học ra quyết định tuyển sinh. Mỗi chiều, tôi chạy ra hộp thư trước nhà để coi có thư từ đại học nào gửi mình không. Khi có thư, tôi mừng lắm, cầm lá thư tràn đầy hy vọng. Vội vàng xé phong bì để rồi nhìn thấy dòng chữ: "Cảm ơn bạn đã quan tâm đến trường chúng tôi nhưng thật đáng tiếc...". Cụm từ "thật đáng tiếc" đập vào mắt tôi.Hết thư này đến thư khác. Cái chữ ác nghiệt "thật đáng tiếc" cứ đánh vào mặt, vả vào tim tôi không thương tiếc. Rồi lá thư cuối cùng cũng đến. Tôi cầm nó trong tay, không dám mở vì sợ sự thật phũ phàng.Sau bữa cơm chiều, mẹ nuôi tôi hỏi: "Tại sao con không mở lá thư để coi kết quả?". Tôi nói: "Con sợ sự thật". Bà đứng dậy cầm lá thư và hỏi: "Mẹ mở nó được chứ?". Tôi gật đầu. Rồi giọng của mẹ nuôi cất lên: "Dear Thanh Truong, thank you... unfortunately...". Tôi chỉ nghe được đến cái chữ ác nghiệt "unfortunately" (thật đáng tiếc) rồi ù tai. Tôi xin phép mẹ lên phòng riêng vì muốn được một mình. Bước lên cầu thang, tôi nghe tiếng mẹ nuôi vọng theo: "Thành, điều đó không phải là tận thế!".Trước mắt tôi chỉ có một lựa chọn, đó là chấp nhận số phận hẩm hiu và đi làm ở hãng thịt gà tây như quyết định của một bạn Việt Nam cùng hoàn cảnh. Nhưng tôi thực sự không can tâm.Tuần sau đó, tôi tâm sự với các thầy cô về kết quả xin vào đại học của mình. Họ chia buồn, nhưng tôi trả lời với họ: "Điều này ngoài mong đợi của em nhưng em không có thời gian để buồn". Điều tôi muốn là vào đại học. Tôi vào thư viện mượn thêm sách để đọc. Tôi nhờ thầy cô chỉ bài mỗi khi có thời gian. Tôi cố gắng hơn gấp bội so với trước. Thầy cô thấy thế nên viết thư cho đại học North Dakota gần nhà và đồng loạt ký tên thỉnh cầu "hãy cho học trò này một cơ hội và bạn sẽ không ân hận bởi điều đó".Tuần lễ trước khi nghỉ hè, tôi nhận được lá thư từ đại học North Dakota bảo rằng trường đã xét lại hồ sơ của tôi sau khi nhận được thỉnh nguyện thư có nhiều chữ ký và chấp nhận cho tôi vào học có điều kiện. Tôi mừng rơi nước mắt.Đúng mười năm sau, tôi cầm trong tay tấm bằng tiến sĩ hóa học.Thất bại hôm nay không có nghĩa bạn sẽ thất bại trong tương lai. Điểm thi không đủ để vào trường yêu thích, bạn rất dễ rơi vào trạng thái của người thua cuộc. Buồn bã, cảm thấy bế tắc, tự ti và nghi ngờ chính mình. Rồi bạn có thể ngồi một mình trong phòng, than thân trách phận, tại sao ông trời bất công với mình.Nếu bạn đang trong tâm trạng ấy, tôi hoàn toàn hiểu vì tôi đã từng. Không ai vui khi đối diện với thất bại cả. Nhưng nếu tôi để tư duy của kẻ thua cuộc xâm chiếm mình ở khoảng thời gian ấy thì tôi không có ngày hôm nay để viết cho bạn điều này. Tôi đã rất buồn nhưng không trách bản thân mà tự hỏi: Thành, mày muốn gì cho cuộc sống này? Than thân trách phận có giúp mày giải quyết điều gì không? Trên đời không có cái gì trong tay mà không phải trả giá, vậy mày có dám chấp nhận trả cái giá cho nó?Ngày hôm nay, bạn thi trượt, bạn không đủ điểm vào ngôi trường cấp ba mơ ước cùng bạn bè hay bạn chưa bước chân được vào đại học? Đã hơn bốn mươi năm từ ngày tôi ở vị trí của bạn, đủ dài để có thể nói rằng đường đời phía trước không bao giờ thẳng.Tôi chắc chắn với bạn rằng đây không phải thất bại cuối cùng hay thử thách lớn nhất trong đời. Bạn bối rối chỉ là nhận ra mình đang đứng ở ngã tư mà con đường trước mắt đang bị chắn. Nhưng bạn vẫn có thể rẽ trái hay rẽ phải để tìm đường đến đích mình muốn. Thí dụ, bạn có thể dành một năm gap-year để trải nghiệm, tìm hiểu mình là ai và mình muốn gì. Ta cũng có thể theo học nghề rồi trở thành người chuyên nghiệp, có thể tiếp tục trau dồi kiến thức để thi lại hay đi làm thiện nguyện một thời gian để hiểu xã hội. Bạn có rất nhiều lựa chọn khác nữa.Tôi không mấy ngạc nhiên nếu vài chục năm sau bạn sẽ nói rằng, thi rớt là điều tốt nhất xảy ra trong đời mình vì nó mở ra cho bạn vô số cơ hội. Cũng như tôi, cảm xúc nhận những lá thư từ chối vẫn còn nguyên và nhớ như in câu nói của mẹ nuôi: "điều đó không phải là tận thế".Trương Nguyện Thành Đọc bài anh Thành viết tôi cảm thấy vui vì cũng hơi giống cuộc sống của tôi khi mới tới Mỹ. Tôi rất tôn trọng và kính nể những người Việt đã thành công trên đất khách quê người. Họ là những con người có sự kiên nhẫn và lập trường sống (patience and mindset) để vươn lên trên mảnh đất mà chính người bản xứ cũng chưa chắc làm được. Đặt chân tới Mỹ cùng vợ ở một vùng nông trại hẻo lánh, trời ơi khổ ơi là khổ. Người bác bắt hai vợ chồng phải đi làm công nhân để có tiền mà sống. Tôi có đề cập đi học với bác tôi thì bị ông ta thuyết giáo một tăng. Vợ chồng tôi trốn đi khỏi chỗ khỉ ho cò gáy đó, trốn vì ông bác không cho phép đi. Lúc đó đâu có biết là nước Mỹ tự do, muốn đi đâu thì đi, muốn ở đâu thì ở. Nếu biết vậy thì đâu có cần xin phép ông bác đâu. Vợ chồng tôi muốn có một cuộc sống độc lập mới không bị phụ thuộc, gò bó, ép buộc và tôi thấy vợ đang có bầu mà quá khổ, thức khuya dậy sớm lo cơm nước đi làm. Năm nay là đúng 42 năm hai vợ chồng sống với nhau.Qua một thành phố nhỏ ở Mỹ, hai vợ chồng xin tiền trợ cấp và ghi danh học tại một trường đại học cộng đồng. Cuộc sống của hai vợ chồng lúc đó cũng được. Tiền trợ cấp đủ trang trải tiền nhà, điện, nước, ăn, uống. Tôi xin học bổng và tiếp tục học. Lúc đó cuộc sống cũng hơi khổ vì vừa đi học vừa đi làm work study, rửa chén, chùi cầu tiêu, thông dịch viên tiếng Việt, hái trái cây. Nếu bạn có sự kiên nhẫn, cố gắng và lập trường sống thì bạn sẽ thành công. Bây giờ tôi là một thầy giáo dạy Computer Science tại một trường đại học ở Mỹ. Rất cám ơn anh Trương Nguyện Thành, (xin phép anh cho tôi gọi anh như vậy vì tôi ở tuổi 92 chắc là hơn tuổi anh). Đây là một BÓ ĐUỐC cho những ai thất bại. Tuy nhiên phải nhận rằng MỘT BÀ MẸ NUÔI, MỘT MÔI TRƯỜNG NHƯ THẾ, lại không thể thiếu để bó đuốc này nổi lửa> Em có đọc sách và theo dõi Facebook của Thầy nên cũng có biết một chút về cuộc đời thăng trầm qua những gì Thầy đã chia sẻ. "Điều đó không phải là tận thế", tinh thần ấy em cảm nhận không chỉ từ thời điểm Thầy trượt đại học, mà nó đã thể hiện từ thuở ấu thơ, thông qua tinh thần coi trọng việc học, ý chí và nỗ lực vươn lên trong những điều kiện khó khăn, ngặt nghèo nhất mà ông nội truyền lại cho Thầy. Cũng chính vì hoàn cảnh khó khăn của Thầy đã rèn cho Thầy ước mơ, khát vọng, nghị lực, và nỗ lực tột bậc trong bất kỳ hoàn cảnh khó khăn nào. Và cánh cửa hẹp vào đại học North Dakota chính là kết quả của bao nhiêu nỗ lực, kéo dài suốt nhiều năm phấn đấu không ngừng nghỉ ấy, dù xuất phát điểm của Thầy rất thấp.Cảm ơn những chia sẻ của Thầy. Tấm gương và bài học thành công của Thầy giúp em có thêm tinh thần, nghị lực để đối mặt với những khó khăn trong cuộc sống, có thêm kiến thức và niềm tin trong việc định hướng và nuôi dạy con mình. Rất may cho TS Thành là ông đã đặt chân đến một đất nước của những cơ hội . Cám ơn những người thầy đã động viên và tiến cử ông, đại học North Dakota đã mở rộng cánh cửa đón tiếp để sau này có một vị Gs hóa như bây giờ. Hạt giống tốt phải rơi trúng đất tốt mới có thể đâm chồi được. Tâm sự của ông cũng là lời động viên cho các cháu học sinh trước bước ngoặt quan trọng của cuộc đời. Liên quan đến chủ đề thành công có người nói rằng:"Không có thành công hay thất bại nào là cuối cùng" hay"Nếu đi trên đường mà bạn không vấp phải bất kỳ chướng ngại nào nghĩa là bạn đã đi bên lề đường" (ý nói là kẻ đã ra rìa, ko có cơ hội nào nhận được phần thưởng xứng đáng :)từ đó suy ra câu "ranh ngôn" tôi dành riêng cho mình:"Thành công dành cho kẻ nào dám thử thách, dám té ngã, dám đứng lên, dám thay đổi và dám đi tiếp" :) Giáo dục Mỹ hay tạo điều kiện cho những người như anh , để có một sự đổi đời và đôi khi thành người xuất chúng. Ở VN chuyện này hơi khó, vì nhiều lý do , chưa kể cửa vào ĐH quá khó , nhất là ra trường xin được việc làm nuôi thân lại khó hơn. Việc không công bằng ở mọi khâu cũng làm cho trẻ nản chí. Đôi khi, thấy một đứa trẻ ham học ở VN, người biết giáo dục Mỹ đều tặc lưỡi, cho nó lớn lên ở Mỹ thì ngon lành lắm còn ở VN toàn lo lắng, tội nghiệp. Cảm ơn bài viết của chú, gần 20 năm trước cháu thi rớt, Đã từng nghĩ mình cùng đường và có suy nghĩ tự tử khi áp lực và sự kỳ vọng quá lớn. Bây giờ gần 20 năm sau nhờ thi rớt mà cháu những cơ hội không thể nghĩ tới. Đọc bài viết của tác giả tôi rất khâm phục về nỗ lực phấn đấu và cũng rất hãnh diện về người Việt của mình ở nước ngoài. Tuy nhiên tôi nghĩ một số quan điểm về cuộc sống đã thay đổi. Câu học để đổi đời vẫn đúng. Tuy nhiên là học cái gì? Theo quan niệm của tác giả ngày ấy thì phải học đại học rồi trở thành tiến sĩ để đổi đời. Tôi nghĩ rằng bây giờ không còn là phù hợp. Xã hội đã thay đổi bạn cần học và phát huy thế mạnh của bản thân mình chứ không phải rập khuôn những gì bố mẹ nói. Lời khuyên của bố mẹ là đáng trân trọng nhưng phải được áp dụng linh hoạt hợp lý. Vào đại học không phải là con đường duy nhất để thành công. Nên nhớ mọi nẻo đường đều dẫn đến Roma. Nội dung bài viết thật hay đối với các bạn trẻ. Cảm ơn tác giả ! CÓ CHÍ PHẢI THÀNH CÔNG .CHÚC MỪNG .10 NĂM SAU TRẢ LỜI "hãy cho học trò này một cơ hội và bạn sẽ không ân hận bởi điều đó". Mình rất cảm động câu này câu này ! Cảm ơn Thầy đã chia sẻ bài học cuộc sống rất có ý nghĩa này. Rất hay, bài viết là một động lực lớn cho những người thất bại và những người chưa từng thất bại nhưng có thể thất bại trong tương lai với sự kiện nào đó tại thời điểm nào đó. Hai câu nói của các bậc phụ huynh hay nhất trong bài là: Học là con đường ngắn nhất để thoát nghèo và Thất bại không phải là ngày tận thế. Than vãn là cách dễ dàng nhất để hành hạ chính bản thân mình. Cảm ơn tiến sĩ vì một thông điệp rất hay làm cháu nhớ lại mình của 10 năm trước lúc bắt đầu điền vào đơn đăng ký thi Đại học, và buồn thay cháu đã không thể đỗ vào ngôi trường Ngoại thương mơ ước của mình. Những năm ĐH trôi qua một cách nhạt nhẽo nhưng không thể phủ nhận đã cho cháu được nhiều kinh nghiệm quý báu. Năm 3 cháu bắt đầu đi làm và trau dồi kỹ năng thêm, học thêm ngôn ngữ. Giờ đây, công việc chưa dám nói là có thể hơn ai nhưng nhìn chung cũng thuận lợi và có thể là đồng nghiệp của những sinh viên ngoại thương năm đó cháu không đậu nữa. Nỗi đau không vẹn toàn cũng buồn nhưng nếu cứ buồn mà không cố gắng vì tương lai thì nó sẽ càng buồn hơn. Cảm ơn Anh đã chia sẻ trải nghiệm sống. Đó là những kỉ niệm rất đáng quý mà người thành công có thể trải qua. Tôi cũng đã từng rơi vào hoàn cảnh gần như Anh nhưng kg fai ở đất Mỹ mà ở VN. Trải qua hai lần thất bại, tôi cũng bước được 1 chân vào đại học & dần nắm được vận mệnh sống của mình. Sự nỗ lực kg ngừng nghỉ đã giúp tôi có được cuộc sống mà đại đa số con người đều mong ước & tôi rất tự hào về những thành quả đạt được. Tôi đã từng du lịch tới Mỹ. Tận mắt chứng kiến một đất nước vĩ đại, một nền văn hoá chinh phục & họ - người Mỹ xứng đáng dẫn dắt sự tiến bộ của loài người.