Lợi lộc từ lương tối thiểu Trớ trêu thay, những lao động này làm việc tại trụ sở của Cơ quan Thuế và Hải quan Hoàng gia Anh, đơn vị đã đưa ra đề xuất tăng lương tối thiểu mới tại xứ sở sương mù.Khắp nơi ở Anh, giới chủ tìm đủ mọi cách để cắt giảm lao động, phúc lợi, số giờ làm thêm, hay tiền thưởng để bù chi phí tiền lương tối thiểu. Và rốt cuộc, chính sách tưởng như có lợi cho người lao động này lại phản tác dụng, khi hệ quả kéo theo là môi trường làm việc tệ hơn, rủi ro bị thôi việc cao hơn, và giá cả có nguy cơ tăng theo tiền lương.Một năm qua, tranh cãi về mức lương tối thiểu cũng diễn ra hết sức căng thẳng ở Việt Nam, giữa Tổng Liên đoàn Lao động (Công đoàn) - đại diện cho quyền lợi công nhân - Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) - đại diện cho “giới chủ”. Công đoàn muốn tăng lương tối thiểu lên 11,11% để đáp ứng 90% nhu cầu sống của công nhân, trong khi VCCI đề xuất 4 -5% để giảm sức ép chi phí cho doanh nghiệp. Kết quả cuối cùng, cả hai bên đều phải nhượng bộ và thống nhất với mức tăng 7,3%.7,3% là ít hay nhiều?Với mỗi người lao động ở mức tối thiểu, họ được thêm khoảng hơn 200.000 đồng một tháng, tương đương 6 bát phở, một tuần xăng xe, hay một hộp sữa bột trẻ em. Không nhiều, nhưng cũng hỗ trợ được phần nào cho cuộc mưu sinh vất vả. Lương tối thiểu, về lý thuyết, sẽ bảo vệ công nhân khỏi bị bóc lột sức lao động rẻ mạt, giúp họ ít nhất đáp ứng nhu cầu sống cơ bản. Tôi ủng hộ lương tối thiểu vì những mục đích nhân văn như vậy.Nhưng đó là lý thuyết. Trên thực tế, hệ thống lương tối thiểu của chúng ta bảo vệ quyền lợi của người lao động đến đâu lại là câu chuyện khác.Câu hỏi trước tiên là mức lương tối thiểu mới sẽ hỗ trợ được cho bao nhiêu lao động. Trong phần tranh luận của mình, Công đoàn không đưa ra số liệu cụ thể về số lao động sẽ được tăng lương (tức mức lương trước đó của họ thấp hơn mức tối thiểu mới ban hành). Đây là một điểm cần làm rõ, bởi trong khoảng 19 triệu người làm công ăn lương, không phải ai cũng được tăng thêm 200 nghìn một tháng. Khi tôi chiết xuất số liệu theo Điều tra Mức sống Hộ gia đình (VHLSS) của Tổng cục Thống kê (2014), có khoảng 20% lao động làm công ăn lương có mức lương dưới mức tối thiểu thấp nhất (2,33 triệu VND).Với lao động đã có lương cao hơn mức tối thiểu, mức thu nhập thực tế của họ thậm chí còn bị giảm đi, bởi số tiền lương giữ nguyên, trong khi mức đóng phí bảo hiểm xã hội tăng lên (do phần lớn doanh nghiệp lấy mức lương tối thiểu làm cơ sở đóng các loại bảo hiểm khác nhau). Như vậy, nhiều khả năng phần đông các lao động, cùng với doanh nghiệp, sẽ chịu thiệt thòi khi mức lương tối thiểu tăng.Với những người lao động dưới mức lương tối thiểu, cũng chưa chắc họ đã được nhiều lợi ích hơn. Nguyên do không khác gì câu chuyện ở nước Anh: giới chủ sẽ biết cách để lách qua khe cửa hẹp của pháp luật để tránh phải trả mức lương cao hơn.Số liệu từ VHLSS nói trên cũng cho thấy đến 18% số người lao động nhận mức lương dưới mức tối thiểu cũ, tức là 2,15 triệu đồng. Điều này có nghĩa là còn một lượng rất lớn lao động không được trả theo mức tối thiểu. Con đường để những lao động này nhận được mức lương tối thiểu mới, thậm chí còn thấp hơn mức cũ, còn khó khăn hơn gấp bội với khả năng thi hành luật hiện tại. Dù có chế tài, thực tế chưa có doanh nghiệp nào bị xử phạt vì trả lương dưới mức tổi thiểu.Điều tệ hơn diễn ra khi doanh nghiệp sẽ tìm mọi cách để cắt giảm chi phí, vốn phần lớn tập trung vào những phúc lợi dành cho công nhân, khi có mức lương tối thiểu mới. Đời sống công nhân tưởng chừng khấm khá hơn, sẽ chịu thêm nhiều gánh nặng trên vai.Rốt cuộc, nghêu sò đánh nhau, ngư ông hưởng lợi. Chỉ có bên không trực tiếp tham gia vào quá trình sản xuất kinh doanh là vui với lương tối thiểu mới. Khi tổng quỹ lương xã hội tăng lên, cơ quan bảo hiểm, đặc biệt là bảo hiểm xã hội vốn khi nào cũng trong tình trạng “sắp vỡ trận” trong những năm vừa qua, sẽ nhận được thêm tiền từ 26% tổng quỹ lương. Công đoàn, theo quy định nhận được 3% bắt buộc đóng góp từ tổng quỹ lương, cũng sẽ được tăng thêm kinh phí hoạt động.  Lương tối thiểu là công cụ điều tiết cần thiết để đảm bảo quyền của người lao động, đó là điều không phải bàn cãi. Trên thế giới, đến 90% các quốc gia thành viên của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) (169/187) có mức lương tối thiểu. Tuy nhiên, lương về cơ bản vẫn phải tuân theo nguyên tắc thị trường. Việc “ép” mua hàng giá cao về dài hạn sẽ chỉ bóp méo những mối quan hệ kinh tế bình thường và lành mạnh, khiến doanh nghiệp kiệt quệ, còn người lao động thì không có động lực nâng cao kĩ năng làm việc.Hơn nữa, tăng lương tối thiểu cần phải có cả một hệ thống chính sách hỗ trợ đi kèm, như việc buộc các bên chấp hành nghiêm chỉnh quy định, trợ giúp các doanh nghiệp vừa và nhỏ khỏi sức ép gia tăng chi phí sản xuất, hay tạo cơ chế cho phép công nhân tự bảo vệ quyền lợi của mình.Khi chưa làm được điều đó, tăng lương tối thiểu một cách chủ quan sẽ chẳng khác nào đau bụng cho uống nhân sâm.Khắc Giang "Rốt cuộc, nghêu sò đánh nhau, ngư ông hưởng lợi. ... Công đoàn, theo quy định nhận được 3% bắt buộc đóng góp từ tổng quỹ lương, cũng sẽ được tăng thêm kinh phí hoạt động. " Rất đồng ý với nhận định này. Dù sao đóng BHXH người lao động còn được hưởng khi nghỉ ốm đau thai sản, hưu trí. Vô lý nhất là 3% phí Công đoàn nộp cho cấp trên. Các bác nghĩ ra đủ thứ để chi tiêu mà phần lớn lại ko phải cho người lao động (lãnh đạo Công đoàn đi nghỉ mát, đi lễ chùa, đi hội họp, ….) Đó là một thủ đoạn tăng thu của người dân đề bù vào cái quỹ bảo hiểm sắp vỡ đến nơi. Người lao động nai lưng ra làm để bù lỗ cho miếng bánh ngân sách Bài viết phân tích sâu sắc! Tâm đắc nhất đoạn này: "Chỉ có bên không trực tiếp tham gia vào quá trình sản xuất kinh doanh là vui với lương tối thiểu mới. Khi tổng quỹ lương xã hội tăng lên, cơ quan bảo hiểm, đặc biệt là bảo hiểm xã hội vốn khi nào cũng trong tình trạng “sắp vỡ trận” trong những năm vừa qua, sẽ nhận được thêm tiền từ 26% tổng quỹ lương. Công đoàn, theo quy định nhận được 3% bắt buộc đóng góp từ tổng quỹ lương, cũng sẽ được tăng thêm kinh phí hoạt động. " Mới tối qua cô em dâu nhà tôi kêu mỗi tháng giờ bị giảm mất 100k tiền lương vì phải đóng BHXH theo mức lương tối thiểu tăng., chỗ tôi làm cũng thế, bạn bè tôi làm công ăn lương ngoài ngân sách đều thế. Tóm lại đại đa số người lao động làm công như chúng tôi chr trông mong gì vào tăng lương tối thiểu với tình hình quản lý như hiện nay. Câu này ko đúng lắm “Rốt cuộc, nghêu sò đánh nhau, ngư ông hưởng lợi.”Bác Công Đoàn đánh nhau ác liệt có phải là chỉ để bảo vệ người LĐ? Tăng lương tối thiểu bác ẵm gọn 3% mà chủ yếu chi cho lương thưởng các bác, chi nghỉ mát, đi chùa, hội họp cho các lãnh đạo công đoàn, … phần cho người lao động thì phải xin-cho, chứng từ hợp lý hợp lệ,… nộp thì dễ, rót xuống thì khó. Bức xúc, bất hợp lý nhất là phí công đoàn. bài viết có cái nhìn khách quan triết lý rất đúng, rất thực tế; Hội đồng lương quốc gia đã quan trọng hóa vấn đề không họp ở Hà Nội phải lên Tam đảo họp kín, kết quả đưa ra những vấn đề không lấy gì làm quan trọng, đa số công nhân không hào hứng với kết quả mà Hội đồng đưa ra Cám ơn tác giả. Tôi cũng hiểu thêm vì sao các "ngư ông" lại hăng hái "bảo vệ lợi ích" cho người khác đến vậy. Câu này chuẩn: "Tuy nhiên, lương về cơ bản vẫn phải tuân theo nguyên tắc thị trường. Việc “ép” mua hàng giá cao về dài hạn sẽ chỉ bóp méo những mối quan hệ kinh tế bình thường và lành mạnh, khiến doanh nghiệp kiệt quệ, còn người lao động thì không có động lực nâng cao kĩ năng làm việc". Năm ngoái lương của tớ là 7tr một tháng, sang năm nay tăng lương tối thiểu vùng 3 lên 2,7tr thế là lương tớ còn lại 6 tr, lý do 1tr đó đễ bù vào tiền đóng bảo hiểm. Nói chung là tăng lương thì các khoản khác cũng tăng, giá cả thị trường cũng tăng theo. Theo tôi cứ 3 năm mới tăng 1 lần và ít nhất 15%. Cứ tăng lắt nhắt, mất công, tốn thì giờ, văn bản, họp hành, tập huấn... Tăng lương tối thiểu đồng nghĩa với các khoản đóng góp cho BHXH và công đoàn tăng lên, lợi trước mắt của người lao động là lương thực nhận giảm đi và chủ lao động phải đóng nhiều lên, chủ lao động la làng cũng chả xi nhê gì, ai bảo ông tạo công ăn việc làm làm chi, mua được con bò rồi, mỗi năm tôi chỉ xin ông sợi dây thừng thôi chứ mấy. Mỗi người lao động một dây thừng, chẳng bao lâu, chú chủ đủ đây mà thắt... Chung quy là giới chẳng làm gì thì được hưởng, ăn trên ngồi chốc. Giới tạo việc làm và làm việc thfi cứ nai lưng ra mà đóng. Nẫu hết biết! Tăng lương tối thiểu để thu BHXH chứ lương người lao động ở các doanh nghiệp không tăng. Cơ bản là nâng lương để nâng mức nộp các loại bảo hiểm bắt buộc là chính,thực tế thu nhập của người lao động giảm đi! mở mang tầm nhìn khá nhiều qua bài viết này Cảm ơn anh Khắc Giang! Đọc bài viết của anh, em đã hiểu ra nhiều vấn đề lắm. Một bài viết rất hữu ích ạ!