Tư duy đánh thuế Bạn tôi gọi điện chiều chủ nhật, khi mặt báo nào cũng có cụm từ “đánh thuế lãi tiết kiệm”.Sau khi bán một căn nhà ở Hà Nội, được hơn 6 tỷ đồng, cô chia ra 3 phần gửi tiết kiệm tại ba ngân hàng khác nhau. Hai phần ba số tiền để dành cho một căn hộ cao cấp tại quận 4, TP HCM sẽ nhận nhà vào 2019. Hiện tiến độ đóng tiền cho căn hộ khoảng 50% nên một nửa “căn hộ” vẫn đang gửi trong ngân hàng.Những người “làm thuế” ở Việt Nam chẳng xa lạ gì với ý tưởng đánh thuế lên lãi suất tiền gửi tiết kiệm. Cách đây hơn 10 năm, khi bà Nguyễn Thị Cúc còn làm phó tổng cục trưởng Tổng cục Thuế, trong cái trụ sở cục thuế cũ ở Lò Đúc, bà đã chia sẻ với tôi rằng việc đánh thuế tiền gửi tiết kiệm đã được chính phủ, một số đại biểu quốc hội đả động đến và thảo luận rất kỹ từ lâu. Nhưng ý tưởng này không thể áp dụng vì nước ta chưa có đủ các điều kiện của một hệ sinh thái thuế hoàn chỉnh.Hệ sinh thái đó thực chất là hạ tầng công cụ để có thể thu thuế đúng, chính xác, kịp thời và đầy đủ của tất cả các tổ chức, cá nhân trong xã hội mà không gây bất công bằng hay các hệ lụy chính sách.Ví dụ, đó là một môi trường có sự giảm thiểu việc dùng tiền mặt. Thay vào đó là hạ tầng thanh toán mà các giao dịch đều phải đi qua, nhà nước do đó có dữ liệu đầy đủ về việc một ngày có bao nhiêu đồng từ túi trái người dân qua túi phải. Hay chỉ “enter” cái tên là hiện ra đồng nào ra, đồng nào vào trong ví của anh. Đó là một hệ thống thu thuế trách nhiệm, không dồn cái khó cái khổ lên vai người dân. Ngân hàng Nhà nước đã nhiều lần không đồng tình với ý kiến thu thuế tiền gửi tiết kiệm. Và họ có cái lý của mình. Vốn tín dụng từ các ngân hàng vẫn là dòng máu chính nuôi nền kinh tế, luôn chiếm 80-90% vốn đầu tư của các tổ chức, doanh nghiệp. Vốn ấy từ đâu ra? Từ tiền gửi của dân chúng. Tức có thể nói, GDP chúng ta có được nhờ phần rất quan trọng từ tiền gửi của dân.Sâu xa hơn, vì sao chúng ta may mắn có “mỏ vàng tiết kiệm” dồi dào trong nhiều năm qua? Là nhờ thói quen tiết kiệm đặc trưng của người Việt Nam. Nhờ tính tiết kiệm, mà thực ra là hệ quả của một nền văn hóa lịch sử nhiều thăng trầm, chiến tranh và thiên tai đã khiến Việt Nam lọt vào danh sách top 15 những quốc gia có tỷ lệ tiết kiệm của dân chúng cao nhất toàn cầu theo các báo cáo kinh tế của Ngân hàng Thế giới nhiều năm liền. Các chuyên gia của World Bank cũng chỉ ra rằng chính nền tảng tiết kiệm là bộ đệm quan trọng giúp nền kinh tế không đổ vỡ trong những tình huống khó khăn.Giờ đây, nếu ta đòi đánh thuế tiền lãi tiết kiệm, thì ai cũng hiểu hệ lụy đầu tiên là người dân sẽ rút bớt tiền ra khỏi ngân hàng, hoặc may mắn nhất là họ… không rút ra nhưng không gửi thêm tiền vào các nhà băng.Ngân hàng chỉ sống khi có tiền chạy qua. Thu nhập của nhà băng giảm, hoặc chi phí của nhà băng tăng lên vì thuế tiền lãi tiết kiệm. Cả hai điều này đều khiến tiền thuế nhà băng đóng cho Bộ Tài chính giảm đi. Tức, mong muốn tăng thu của Bộ Tài chính không thành.Nếu người dân rút tiết kiệm khỏi nhà băng, họ sẽ tìm chỗ “gửi” khác. Những kênh có khả năng sinh lời không chính thức nhưng không bị pháp luật cấm chính là cho vay cá nhân lẫn nhau (bộ luật Dân sự đã cho phép); cho vay quay vòng lẫn nhau, chính là hình thức chơi hụi; tham gia cho doanh nghiệp vay qua các kênh tự phát để có lãi suất cao hơn ngân hàng trả, chính là tín dụng đen… Không gửi ngân hàng, anh sẽ làm việc khác để có lời. Tức là sẽ có những biến tướng của tín dụng cá nhân, tiết kiệm mà nó bóp méo, cản trở sự hình thành một hệ thống tài chính minh bạch. Làm loang rộng hơn vùng tối - vùng khó kiểm soát của nền kinh tế. Tất nhiên, người dân hứng chịu nhiều rủi ro hơn khi đem tiền cất trong vùng tối này.Và rồi, lựa chọn không mong muốn nhất của chúng ta, là người có tiền đổi VND thành “đô” gửi ra nước ngoài. Ví dụ, ở ngay một số nước châu Á quanh Việt Nam, người nước ngoài dễ dàng mở tài khoản tiết kiệm hợp pháp chỉ với cuốn hộ chiếu và tối thiếu 200.000 USD, tương đương với 4,5 tỷ đồng. Khi đó, con số 6 tỷ USD chuyển ra nước ngoài của Việt Nam mỗi năm như một thống kê gần đây liệu có còn gây ấn tượng?Và quan trọng hơn mục tiêu lớn nhất của chính phủ là tăng trưởng GDP sẽ bị lung lay.Nhìn rộng ra, những đề xuất thu thuế căn nhà thứ hai, áp thuế tiền lãi tiết kiệm, tăng thuế VAT… là những mảnh ghép rời rạc, dễ bào mòn niềm tin dù nó có được thực thi hay trì hoãn vào phút chót. Những người đề xuất nói rằng nó đi đúng thông lệ quốc tế. Nhưng trong bối cảnh Việt Nam, khi thể chế chưa hoàn thiện và vùng “kinh tế xám” vẫn loang rộng, nơi người dân sẵn sàng đặt “chơi hụi” lên bàn cân cùng “tiết kiệm ngân hàng”, có hơn một “thông lệ” để cân nhắc.Ông Hồ Quốc Tuấn, một giảng viên đại học tại Anh, khi mô tả về một chính sách áp thuế sai thời điểm, đã gọi đó là hành động “lấy đi tiền của người nghèo khi họ cần chúng nhất”.Hồng Phúc Gần đây một số quan chức và nhà quản lý có những phát biểu rất lạ: tăng thuế VAT không ảnh hưởng đến người nghèo, đánh thuế đường BOT không ảnh hưởng đến người nghèo. Bây giờ lại có ý tưởng đánh thuế tiền gửi tiết kiệm, chắc họ nghĩ cũng không ảnh hưởng đến người nghèo. Xét về nguyên tắc thì lãi suất tiền gửi tiết kiệm thường chỉ đủ bù lại phần trượt giá, việc sinh lời chẳng đáng bao nhiêu. Vậy mà người ta lại muốn thu thuế trên phần lãi đó thì quả là không ổn. đánh thuế trên mọi phương diện. Tôi hoàng toàn đồng ý với tác giả, nếu đánh thuế trên tiền lãi tiếc kiệm là hoàng toàn không đúng.Thứ nhất tiền gửi tiết kiệm không phải tự nhiên mà có, thường thì bán nhà, bán đất, bán ô tô mà có những thứ đó chúng ta đã đóng thuế hết rồi giờ mà đóng thêm lần thuế con, thuế cháu nữa Sao.Thứ hai tiền gửi tiết kiệm thường là tiền nhàn rỗi của những người già họ không biết đầu tư đâu nên mới gửi ngân hàng mà họ gom cả đời đóng thuế cả đời rồi.Thứ ba chúng ta vô hình chung đã đẩy các tiểu thương rời xa việc thanh toán tiền qua ngân hàng mà chúng ta vận động bấy lâu nay theo tôi được biết các tiểu thương ở chợ lớn họ rất ngại thanh toán qua ngân hàng.Thứ tư làm thế thì sẽ có dòng tiền chảy ngầm song song với ngân hàng chưa nói chuyện hụi, chuyện giữ tiền ở nhà, các quỷ đen sẽ xuất hiện.Van đề này rất nguy hiểm cần bàn kỹ mới được. Bài viết rất chính xác. Thực ra các nhà làm luật chỉ cần đặt mình vào vị trí dân chúng là có thể biết được quyết sách của mình là sáng kiến hay tối kiến ngay, tiếc là nhiều vị chỉ tư duy theo kiểu duy ý chí, làm luật cho dân mà chẳng cần suy nghĩ đến dân sẽ cảm thấy như thế nào. Chả hiểu các quan chức học cao hiểu rộng của BTC muốn gì. BÀI VIẾT NÓI LÊN TẤT CẢ.Ý KIẾN RẤT THỰC Ế Rất hay! Cảm ơn tác giả. Nên nhớ ,người gửi tiết kiệm không phải là người giàu, không có khả năng hoăc đủ vốn để kinh doanh. Gửi tiết kiệm là cực chẳng đã thôi, chỉ mong số tiền bớt bi mòn (bớt thôi, chứ không dám mong là "không") dần cùng thời gian. Đánh thuế lãi tiết kiệm là dồn người nghèo vào đường cùng. Bài viết rất đúng. Đánh thuế lãi tiền gửi tiết kiệm là quá thiển cận, không có tâm lại còn không có tầm Tôi đồng ý với bài viết của tác giả. Nếu tôi tiết kiệm tiền từ tiền lương -> Tiền lương của tôi đã phải đóng thuế TNCN. Nếu tôi gửi tiền tiết kiệm từ tiền bán tài sản ( nhà, đất, ô tô ...) --> tôi cũng đã phải đóng thuế TNCN. 1 năm lạm phát bao nhiêu %? Lãi suất tiền gửi tiết kiệm bao nhiêu %??. Lãi tiền gửi tiết kiệm chỉ là phần bù lại trượt giá mà thôi. Góc nhìn hạn hẹp của tôi là khi tôi không biết kinh doanh cái gì, chỉ làm công ăn lương tích cóp được ít vốn để phòng lúc hoạn nạn. Những đồng tiền lãi có đủ bù trượt giá chưa nữa mà đòi thu thuế nữa thì không biết nói gì hơn. Xin thưa rằng người việt có thói quen tiền nắm trong tay và chi ngay tiền mặt. Ngân hàng làm rất nhiều trong những năm gần đây để dân gửi tiền vào ngân hàng. Nhưng tôi đảm bảo nếu chính sách này ra sẽ đưa người dân trở lại trước kia 1 cách nhanh chóng và không có vãn hồi. Cứ mở mạng ra là thấy tin "tăng thuế", "đánh thuế". . .nản quá ! gửi NH chỉ mong đừng mất giá so với vàng, ngoại tệ thôi, chẳng mong ăn được đồng lời đâu, bây giờ thêm thuế nữa thì không còn ý nghĩa nữa