Buộc phải tự nguyện Chị Linh - có con trai nay đã trở thành đầu bếp ở một nhà hàng trên phố cổ Hà Nội - giải thích cho tôi là sẽ không tìm thấy "cơ sở" đâu. Bốn năm trước, con chị cũng nằm trong số 3-4 bạn học kém trong lớp, nên gần cuối năm lớp 9, chị và những bố mẹ khác được mời đến họp nhiều buổi. Buổi đầu, cô thông báo tình hình học của các cháu, tỷ lệ cạnh tranh vào lớp 10 một số trường công và gợi ý các học sinh kém có thể nghĩ đến phương án học nghề.Những cuộc trao đổi sau đó, cô gặp riêng, qua điện thoại hoặc trực tiếp, không đi thẳng vào vấn đề nhưng đủ rõ để chị hiểu rằng, mình nên làm một lá đơn, đại ý tự nguyện quyết định không cho con thi vào lớp 10. Nhà một mẹ một con, lại bị tiêm nhiễm vào đầu viễn cảnh cậu con trai thi rồi cũng trượt, chị Linh bàn với con đi học nghề. Con trai chị đồng ý. Nay cậu đã có việc, tự nuôi được bản thân, hỗ trợ một phần cho mẹ. Nhưng chị nhận thấy con vẫn mặc cảm với những bạn bè đỗ đạt cùng lớp, điều khiến chị rất áy náy. Chị Linh nói mình đã thay con từ bỏ một kỳ thi mà có lẽ con chị chỉ miễn cưỡng chấp nhận."Tự nguyện", nghĩa từ điển là "tự mình muốn làm, không bị thúc ép, bắt buộc". Tôi biết đến khái niệm "tự nguyện" vào một năm nào đó ở bậc tiểu học, qua câu chuyện bố mẹ trao đổi với nhau sau kỳ họp phụ huynh. Hồi ấy, "tiền xây dựng", thường là khoản lớn nhất, bắt buộc phải nộp đầu năm. Không hiểu sao có một thời gian trường không được thu nữa. Tuy nhiên, trong buổi họp phụ huynh hôm đó, một số thành viên trong Ban cha mẹ của lớp đứng ra thông báo về những khoản thu tự nguyện, để các gia đình tự cân nhắc.Việc này những năm sau trở thành hiển nhiên, không mất nhiều thời gian để cân nhắc như lần đầu. Bố mẹ tôi cũng khó có thể làm gì khác ngoài việc "tự nguyện" đóng tiền theo các phụ huynh còn lại, bởi họ không muốn con mình trở nên khác biệt hay thiệt thòi so với bạn bè cùng lớp.Trong quá trình đi học, chúng tôi cũng có những trải nghiệm tương tự. Mỗi khi "Phòng về", "Sở về" dự giờ, cô giáo sẽ bảo vài bạn tiếp thu chậm hoặc nước mũi thò lò ngày mai tự nguyện xin bố mẹ cho ở nhà.Những năm học cấp hai, cấp ba, nhiều sự "tự nguyện" vẫn đi theo việc học của chúng tôi. Ngày đó bắt đầu có quy định cấm dạy thêm, học thêm. Nhưng chúng tôi đều đặn ký đơn tự nguyện đi học thêm, tự nguyện đề nghị nhà trường dạy thêm. Đã tự nguyện, làm sao cấm được.Sau này bước ra đời, tôi ít gặp từ này trong môi trường làm việc và may mắn chứng kiến những sự tự nguyện đúng nghĩa và cao đẹp. Tự nguyện với tôi là những người dân nghèo nhường đất xây trường, những chiến sĩ ra biển đảo để phục vụ tổ quốc, những thầy cô giáo lên vùng cao dạy học. Hoặc đại úy Nguyễn Cảnh Cường, dù đang trong ngày nghỉ phép, đã xung phong nhận nhiệm vụ cứu hộ cứu nạn người dân ở Thủy điện Rào Trăng để rồi mãi mãi nằm lại với đất đai quê hương khi mới 29 tuổi.Những sự việc tương tự ở Quận Cầu Giấy có thể chỉ dừng lại ở dạng nghi vấn dù không khó để hiểu rằng, các nhà trường có thể gặp những áp lực nhất định về thành tích, khiến họ phải làm như vậy, hoặc ít nhất, gây ra sự hiểu nhầm như vậy cho phụ huynh. Tuy nhiên, vì tất cả đã được thực hiện trên cơ sở những mẫu đơn tự nguyện, nên như chị Linh nói, rất khó để tìm ra bằng chứng.Nếu cũng như con chị Linh, quả thật, tôi không thể tưởng tượng mình sẽ trải qua cảm xúc thế nào nếu một ngày được chính thầy cô và bố mẹ yêu cầu từ bỏ quyền được mơ ước, dù nó đơn giản là một kỳ thi như bất cứ bạn bè nào khác. Tôi hiểu rằng, các nhà trường và thầy cô có thể đang đối diện với những áp lực hoặc những quy định không còn phù hợp. Nhưng điều hợp lý, dễ hiểu là sai đâu, sửa đó; không thể lạm dụng "tác dụng thần kỳ" của lá đơn "tự nguyện" để buộc phụ huynh và học sinh nhận phần thiệt thòi về mình, nhằm đảm bảo an toàn tuyệt đối cho trường và giáo viên.Bùi Phú Châu Cảm ơn bài viết của tác giả Bùi Phú Châu. Bạn đã chính xác khi gọi tên việc giáo viên thuyết phục học sinh thi trường điểm vào thấp hơn, hoặc chọn thi nghề, là: Yêu cầu từ bỏ quyền mơ ước. Bất kể ước mơ của một học sinh lớp 9 là gì, em có quyền được theo đuổi và cố gắng hết sức cho ước mơ đó. Chọn học nghề sớm không có gì là sai hay kém, chỉ khi nó là điều mà chính em muốn, chứ không bị buộc phải chọn.Có một câu chuyện được đăng trên VnExpress trước đây, kể về một giáo viên già đi thăm một trang trại ngựa và nhận ra chủ trang trại chính là một học trò cũ. Người trò cũ này nói với người giáo viên: Cảm ơn Thầy, chính nhờ lời nói của Thầy ngày xưa mà em mới thực hiện được ước mơ của mình. Mất rất lâu để người giáo viên nhớ ra: ông đã yêu cầu một học trò viết lại bài luận về Ước mơ của mình. (Em ấy đã ước mơ sở hữu một trang trại ngựa khi lớn lên. Vị giáo viên đã cười và cho rằng mơ ước ấy không khả thi vì gia đình em quá nghèo đến nỗi không có một ngôi nhà). Học trò ấy đã nói: Thầy hãy giữ lại điểm F (thấp nhất trong thang điểm), còn em giữ lại ước mơ của mình. Bao nhiêu bạn trẻ đủ bản lĩnh như người học trò trong câu chuyện?Làm sao học sinh có thể tự tin theo đuổi ước mơ khi bị chính thầy cô và gia đình phủ nhận khả năng, thay vì khuyến khích? Hơn thế nữa, nhà trường và giáo viên còn gây áp lực buộc học sinh từ bỏ ước mơ, thì ai sẽ nâng cánh để các em bay cao và bay xa? Bài viết hay quá,bệnh thành tích diễn ra nhiều năm rồi. Những chuyện lạ trên thế giới Việt Nam đều có anh ạ ! Năm em cũng phải ký đơn " tự nguyện" cho các cháu! Những chuyện "tự nguyện" như trong bài báo đã có lâu rồi, không chỉ trong ngành giáo dục mà ở nhiều lĩnh vực khác. Không dể "sai đâu sửa đó" ông Châu ạ. TỰ NGUYỆN, tiếng tôi nghe lúc nhỏ từ bà con trong khu phố sau mỗi lần họp tổ, sau mỗi lần ông bà tổ trưởng ghé thăm nhà. Đến khi mẹ tôi làm tổ trưởng, bà cũng ngại phải nói ra hai tiếng TỰ NGUYỆN. Nói riêng về việc học thêm nhé, cấm tức là không được làm cho dù có tự nguyện hay không. Vấn đề vẫn là của ngành giáo dục thôi, không ai có thể đánh thức người đang giả vờ ngủ. Hồi con mình thi cấp 3 cũng thế, cô mời đến trường gặp mấy lần, gọi điện thuyết phục đủ cả nhưng mình vẫn kiên quyết cho con thi vì đó là quyền lợi của con. Và mình đã đúng, con thi đỗ đến cô giáo cũng phải ngạc nhiên. Tự nguyện đăng ký học thêm, tự nguyện đăng ký đi thăm quan, tự nguyện nộp các khoản phí..phí hội cha mẹ học sinh, tự nguyện trong ép buộc. Buồn. Mình không rõ các trường ở HN thế nào ? Học sinh ở tỉnh lẻ ( Yên Bái) bọn mình bao nhiêu năm qua đứa nào học hết lớp 9 thì cũng thi cấp 3 có thể trọn trường theo khả năng. Thi điểm cao thì trường chuyên lớp chọn. điểm thấp hơn thì vào các trường lớp đại trà. Thi không đỗ vào cấp 3 thì mới vào trường học nghề. Có nhiều bạn cấp 1 2 học kém lên cấp 3 lại cố gắng cầy cuốc, kết quả đi lên cũng chẳng có gì lạ. Năm nay lần đầu tiên mình mới nghe thấy chuyện vận động học sinh" tự nguyện" không thi vào cấp 3 lại còn ở một nơi mà nghe nói là chất lượng điều kiện quy mô giáo dục gần như đứng đầu cả nước. Đôi khi không thể lý giải nổi suy nghĩ của thầy cô. Dù nặng thành tích đến đâu thì việc họ đã từng có những học sịnh học lực yếu kém, và những học sinh đó đã từng học ở trường đó vốn là không thể thay đổi dk. Giấy tờ hay báo cáo cũng không thể che lấp đi điều đó. Cái mà họ nên thấy nuối tiếc là sau 4 năm học thcs họ vẫn chưa thể giúp những học sinh đó đi đúng hướng hơn chứ không phải chối bỏ điều đó. Sao ko để cho các cháu thi. Nó đạt thì học tiếp, ko đạt thì học nghề cũng ko muộn mà. Chỉ vì thành tích ảo. Haizzz 'Buộc phải tự nghuyên", rất hay. Không chỉ trong giáo dục mà trong rất nhiều vấn đè khác cũng đang "buộc phải tự nguyên", dù muốn hay không. Định hướng và hướng nghiệp cho học sinh là một việc làm đúng đắn và hữu ích cho học sinh, sinh viên ở ngưỡng cửa bước vào đời, nhưng từ hướng dẫn và cố vấn trở thành sự cưỡng bức, ép buộc phụ huynh và học sinh phải ký bất cứ một giấy tờ nào không mang tính tự nguyện là phạm pháp chứ không dừng ở mức độ sai sót.Việc ép buộc các học sinh kém không thi tốt nghiệp hay bỏ học là một hành vi chạy theo thành tích, chứ không phải tất cả vì học sinh thân yêu. tất cả đều...bị bệnh thành tích lấn át rồi. Bệnh này ngành giáo dục đâu cũng có! Tự nguyện trong thế bị ép buộc. Là 1 ph có con học kém,tôi cũng hiểu và sẽ định hướng con mình vào đời bằng hướng khác chứ không nhất thiết phải là học vấn. Nhưng vẫn phải trên tinh thần tự nguyện của ph và học sinh, con vẫn có quyền thi, cố gắng hết sức,và nếu trượt thì cũng không ân hận. Đằng này vì thành tích của ngành, các vị trong gd sẵn sàng hi sinh quyền đc học của trẻ, bằng cách này hay cách khác gây áp lực tâm lý cho ph và học sinh có thành tích học kém phải chuyển hướng.Thật sự ko còn gì để nói, trong ngành gd mà có những việc làm phản gd. Bảo sao BGD ngày càng cải lùi... Trong xã hội hiện nay, lãnh vực nào cũng có khoản "tự nguyện" này :(