Những anh hùng Sáng hôm 3/1/2021, tôi được mời đến buổi giới thiệu sách "Nhật ký phi công tiêm kích" của trung tướng, anh hùng, phi công Nguyễn Đức Soát.Trước đó tôi đã nhận được cuốn sách này do tác giả gửi qua anh Nguyễn Duy Tộ và đọc một lèo. Cách anh viết về cuộc sống và chiến đấu của thế hệ mình làm tôi nhớ đến một kỷ niệm sau 10 năm xa cách gặp lại mẹ tôi giữa Matxcơva lạnh giá, khi bà và một vài cô, chú, từ miền Nam khói lửa sang Liên Xô chữa bệnh. Đó là mùa đông năm 1974.Có một cô, tên Bùi Thị Mè, ngồi giở cuốn album nhỏ, chỉ vào các tấm hình, nói nhẹ nhàng: "Đây là thằng... hy sinh năm 19..., thằng này thứ..., hy sinh năm 19... tại.... Còn thằng này út nè cháu, hy sinh khi vừa tròn 18 tuổi".Tôi lặng người. Nhìn các anh còn quá trẻ là một nhẽ, nhưng cách cô kể, giọng trầm tĩnh, pha chút tự hào, như các anh chỉ đi đâu đó rồi sẽ về, quả thực khiến tôi bị sốc. Cả đêm đó tôi không ngủ được. Mỗi một người chỉ có một lần chết, nhưng cô đã chết ba lần.Tôi nhớ một buổi chiều muộn tháng 12 năm 1972, đoàn học lái máy bay tại Nga có 8 người Hà Nội. Các bạn ngồi trong căn phòng của tôi. Ngoài trời rất lạnh với những người lần đầu tiên biết tuyết. Chúng tôi hồi lâu không ai nói gì, đó là lúc được tin Mỹ dùng B52 ném bom nhiều thành phố trong đó có Hà Nội.Tôi phá tan sự im lặng, "này, mai mốt đi chiến đấu, nếu hết đạn, hết tên lửa mà thấy B52 có nên lao máy bay vào không nhỉ?". Im lặng. Ai đó nói, chiến tranh còn dài mà, nhưng cũng chẳng biết được. Trong bóng tối, tôi thấy có cái nhíu lông mày, có bàn tay như nắm lại.Phòng tôi sau đó có thêm ba người nữa: Trần Văn Deo, Nguyễn Xuân Ân, Bùi Văn Ký. Sau khi cấp trên chuyển tôi lên Matxcơva học kỹ sư, ba người còn lại tốt nghiệp phi công về nước. Rồi cứ cách một thời gian tôi lại nhận tin dữ. Ký hy sinh 1979 khi chưa có gia đình, Ân hy sinh 1982 khi vợ sinh con gái đầu lòng được mấy tháng. Và cuối cùng, anh Deo - tiểu đội trưởng đầu tiên trrong đời quân ngũ của tôi - hy sinh khi còn một tháng nữa nghỉ hưu.Nhiều người tốt phải ra đi sớm, hay là để nhiều người sống chưa tốt hiểu và sống tốt hơn, có ích hơn chăng?Có một bài hát Nga về các chiến sĩ Hồng quân hy sinh, chúng tôi rất thích, "Đàn sếu". Có đoạn: "Những người lính hy sinh, tôi nghĩ, không nằm lại đất lạnh, mà biến thành sếu trắng. Phải chăng vì thế ta thường ngắm trời xanh, trong đớn đau, câm lặng?". Tôi cũng hay ngước nhìn trời cao và biết rằng ở nơi rất xa và rất xanh kia có những đồng đội thân thiết của tôi.Khi được đề nghị phát biểu giao lưu với tác giả cuốn sách trên, tôi chỉ nói rằng cách các anh bình dị đi chiến đấu, bình dị trở thành anh hùng, bình dị trở về với đời thường là sự vĩ đại của dân tộc này.Cũng trong buổi gặp mặt đó, tôi cảm thấy mình như lẻ loi giữa một rừng các anh hùng, các thần tượng của tôi một thời: đại tá Vũ Ngọc Đỉnh đã bắn rơi 6 máy bay, đại tá Lương Thế Phúc đã bắn rơi một máy bay, đại tá Nguyễn Văn Nghĩa đã bắn rơi bốn máy bay, đại tá Từ Đễ là thành viên phi đội Quyết thắng đã ném bom sân bay Tân Sơn Nhất.Được bắt tay, được ôm các anh, tôi cảm thấy mình hình như lớn lên đôi chút giữa tuổi 65 này. Và tôi chợt nhớ tới người anh hùng duy nhất là thợ máy hồi đó, trung tướng Trương Khánh Châu, người đã giới thiệu tôi vào Đảng khi tôi đang là học viên, còn anh đang là nghiên cứu sinh tại Học viện Kỹ thuật hàng không Giucopxky, Matxcơva.Anh được phong anh hùng bởi những cải tiến kỹ thuật trong thời chiến: lắp dù đuôi cho Mig 17 để hạ cánh trên đường băng ngắn, lắp rocket cho máy bay huấn luyện L 29 để có thể tham gia chiến đấu, lắp ống nhòm cho máy bay ném bom IL 28 để trinh sát...Sau một thời gian bồi dưỡng, đầu năm 1975 anh bảo tôi viết đơn xin gia nhập Đảng Lao động Việt Nam. Vài hôm sau, anh buồn rầu thông báo: "Chi bộ không chấp nhận Thành ạ". Thấy anh Châu buồn quá, tôi động viên, "anh yên tâm, em sẽ phấn đấu lại ạ". Và một năm sau, năm 1976, tôi đã được kết nạp, cho đến năm nay, tôi tròn 45 năm tuổi Đảng.Từ buổi giới thiệu sách ra về, tôi cứ suy nghĩ mãi. Anh hùng khác người thường ở chỗ nào? Phải chăng vì họ biết làm những việc phi thường một cách bình thường và biết sống bình thường khi đã trở thành phi thường?Lê Kiên Thành Bài viết của anh làm tôi nhớ đến Anh hùng Lực lượng vũ trang,người phi công của miền Tây Nam Bộ, bác Nguyễn Văn Bảy. Bài thơ này thay nén hương để tưởng nhớ ông.CÁNH ĐẠI BÀNG ĐỒNG THÁPÔng nổi tiếng ngày con còn rất béHoà bình rồi nghe ba kể về ôngBao chiến công lừng lẫy thật oai hùngNgười dũng sĩ giữa chín tầng mây trắngĐối đầu giặc ông là người chiến thắngNgày về hưu bình lặng chốn quê nhàSống an nhàn không phú quý xa hoaVui điền viên cùng mảnh vườn ao cáÔng đã sống một cuộc đời cao cảCánh đại bàng quân đội quá kiên cườngGiờ nghỉ ngơi giữa đất mẹ thân thươngNgười phi công của Lai Vung Đồng Tháp. Mình thích nhất đoạn kết của tác giả: Anh hùng khác người thường ở chỗ nào? Phải chăng vì họ biết làm những việc phi thường một cách bình thường và biết sống bình thường khi đã trở thành phi thường? anh hùng là danh hiệu để mọi người ca tụng cá nhân làm những chuyện tốt cho số đông ở đây là chỉ xã hội, đất nước, nhân dân. Thời chiến thì anh hùng được thể hiện khác với anh hùng thời bình do tính chất mốc thời gian cũng như vận động của cuộc sống tại mỗi mốc thời gian. Như vậy thời nào cũng có anh hùng miễn là cá nhân nào đó làm dc chuyện tốt cho đời, cho người...Anh hùng cũng cần có những tố chất hoặc trải qua rèn luyện, việc còn lại là sự thăng hoa trong 1 sự kiện, mốc thời gian nào đó.Với tôi anh hùng thời nay chỉ cần sống có trách nhiệm, dám bảo vệ lẽ phải, bảo vệ người tốt cô thế, bảo vệ người già, phụ nữ, trẻ em chống lại cái ác, sự nhẫn tâm, tham lam, ích kỷ, tàn bạo, cái nhiễu nhương trong cuộc sống. Tìm những người như vậy để tôi ngưỡng mộ như những vị anh hùng mà hầu như rất rất hiếm! Bài viết hay ,cảm động và thương các anh hùng liệt sĩ đã hy sinh ,cũng như tự hào dân tộc Việt nam Lúc nào cũng rất thích những bài viết của anh. Đọc đến câu "Nhiều người tốt phải ra đi sớm, để những người chưa tốt hiểu và sống tốt hơn" mà lại thấy ứa nước mắt, bởi người tốt thì ra đi sớm còn những kẻ không tốt vẫn sống và phá hoại di sản của những người tốt, điều đó bao giờ mới kết thúc. Cảm ơn chú vì những lời tâm sự dù mộc mạc, nhẹ nhàng nhưng lại thấm đẫm lòng yêu nước, yêu hoà bình. "Anh hùng đơn giản là những người biết làm những việc phi thường một cách bình thường và biết sống bình thường khi đã trở thành phi thường". Một khái niệm quá thuyết phục. Mong một ngày được đọc cuốn hồi ký của chú bởi theo những gì cháu biết thì cuộc đời chú cũng là một điều phi thường, phải không ạ ? "Đây là thằng... hy sinh năm 19..., thằng này thứ..., hy sinh năm 19... tại.... Còn thằng này út nè cháu, hy sinh khi vừa tròn 18 tuổi". Không thể kìm được xúc động, không thể kìm được những giọt nước mắt. Không biết bao nhiêu lần tôi tự hỏi, tại sao những người tốt trên đời lại hay phải ra đi sớm? Đồng cảm và chắc có cùng câu trả lời với anh Lê Kiên Thành. Xin cảm ơn anh! Bài viết thật cảm động. Đã lâu lắm rồi mới lại được đọc một bài viết của bác. Rất tâm đắc với câu này của bác "cách các anh bình dị đi chiến đấu, bình dị trở thành anh hùng, bình dị trở về với đời thường là sự vĩ đại của dân tộc này". Chúc bác luôn mạnh khỏe!! Câu cuối cùng của chú, vế đầu tiên về trình độ, vế thứ hai là về cách sống, là vô cùng sâu sắc và chính xác. Thực ra danh hiệu Anh hùng nói chung và Anh hùng Lực lượng vũ trang nói riêng là có hạn, nhưng những con người đã cống hiến và sống đúng như những gì đã nói ở trên thì đều là những anh hùng trong lòng đồng đội, đồng nghiệp, gia đình và bạn bè. Chúc các bác các chú luôn mạnh khỏe, luôn ngập tràn nụ cười trên khuôn mặt khi nghĩ về những năm tháng oanh liệt một thời! Đời đời nhớ ơn sự hi sinh cao cả của các anh hùng liệt sĩ .... Bài viết của anh Thành thật giản dị mà tuyệt vời về tình về người, cái cao và sự thấp trong đời thường. Xin cảm ơn anh. Và, tiện đây tôi trích ghi lại một phần bài thơ của cha tôi; một Kỹ sư vô tuyến điện đã tham gia thiết kế, xây dựng hệ thống thông tin đầu tiên cho sân bay phản lực Đa Phúc vào quãng đầu những năm 60..., lúc đó gọi là Công trường 25 thì phải. Bài thơ nhằm ca ngợi những anh hùng phi công của chúng ta thời đó..".. Cất cánh lên chim đại bàng ơiKèn đã thúc xa gần nơi nơiQuân thù đã bay vào tầm ngắmCòn chờ chi, cất cánh lên thôi..." NGƯỜI TỐT RA ĐI SỚM .BUỒN THẬT BUỒN Bài viết hay. Làm tôi cảm giác hơi buồn. Cứ nghĩ đến chiến tranh là rùng mình.