Nghiện ngập Hình ảnh của vụ thảm án ấy quay lại cách đây không lâu, khi tôi và đồng nghiệp nhận lệnh hỗ trợ người đàn ông hơn 40 tuổi, bị tố cáo có hành vi bạo hành gia đình. Ông phải chịu sự giám sát khi gặp con và tham gia tâm lý trị liệu. Chưa đầy 15 phút đầu buổi gặp, người cha run rẩy, hai mắt đảo, đứng bật dậy, vừa la hét vừa quăng thẳng điện thoại về phía con gái."Ông ta có thể đang lên cơn nghiện", Jo – người đồng nghiệp từng làm việc ở trung tâm Dịch vụ cai nghiện quốc gia Singapore – nói gấp.Mất hơn một tháng sau những kết nối với cấp toà, bộ, bệnh viện, các trung tâm phục vụ gia đình, thông tin ráp nối từ các mắt xích mới cho chúng tôi câu trả lời chính xác. Người đàn ông có tiền sử nghiện ma tuý.Do nguyên tắc bảo mật, các bên đã không chia sẻ thông tin với nhau, bản thân khách hàng cũng không trung thực. Chúng tôi phải tạm dừng thi hành lệnh tòa, tê tái hay tin thân chủ đồng thời nhập viện tâm thần và trại cai nghiện. Chu kỳ cai nghiện, điều trị, tái nghiện có thể là vô tận, với sự xuống cấp sau mỗi lần tái nghiện.Trong những buổi trao đổi nghiệp vụ sau đó, chúng tôi trao đổi về cái chết thương tâm của bé M.M ở Việt Nam, diễn ra hồi tháng 4 năm nay. Jo gọi đây là vụ án Gabriel Fernandez của Việt Nam. Có sự giống nhau đến tàn khốc khi cậu bé tám tuổi ở Mỹ cũng bị bỏ đói, tra tấn dã man, bỏ mạng với một cơ thể đầy thương tích bởi chính mẹ ruột và bạn trai. Hai người mẹ của hai vụ án đều có kết quả dương tính với ma tuý. Họ mất hết khả năng kiểm soát hành vi, tâm trí, cơ thể, không còn nhận thức được tội ác và kết thúc bằng việc giết chết chính con mình.Ma tuý cực độc đã tàn phá nghiêm trọng cuộc đời người sử dụng và những người liên quan. Cứ 10 người nghiện ở Việt Nam thì có ít nhất 3,5 % người mang tiền án tiền sự hay liên quan đến các lại vi phạm pháp khác.Nghiệp ngập, nhìn tận gốc, là một vấn đề bệnh lý hay tâm lý? Cách nhìn, quan điểm về nghiện ngập rất quan trọng vì nó quyết định các biện pháp quản lý, can thiệp trong công cuộc phòng chống ma tuý ở từng quốc gia. Việt Nam trước năm 2009 chỉ có giải pháp cổ điển là cai nghiện tập trung, nhập viện điều trị, tập trung giúp người nghiện cắt cơn, điều trị duy trì sau cắt cơn, cấp cứu biến chứng, giáo dục và tham gia các hoạt động lao động trong một, hai năm.Sau đó, tham vấn điều trị nghiện ma tuý đã được triển khai và mở rộng. Do tình trạng lạm dụng ma tuý tổng hợp gia tăng, đầu năm ngoái, Bộ Y tế cũng đã ban hành Quyết định số 786/QĐ-BYT khẳng định một giải pháp tổng thể, bao gồm can thiệp lâm sàng và điều trị tâm lý mới là mô hình hữu hiệu trong công tác hỗ trợ đối tượng nghiện. Chi tiết các phác đồ điều trị, sàng lọc, chẩn đoán cho tới các lớp tập huấn về hỗ trợ tâm lý, can thiệp hành vi với người sử dụng ma túy dạng ATS (loại ma túy thường gặp nhất ở Việt Nam) cũng được cung cấp.Làm việc trong hệ thống công tác xã hội, tôi tin rằng nghiện (tách bạch với người có hành vi buôn bán chất ma túy) trước hết là một vấn đề sinh lý, tâm lý và hành vi có thể điều trị, không phải một lỗ hổng về nhân cách. Song, việc lạm dụng ma tuý trong thời gian dài gây hậu quả về mọi mặt lên thực thể, tâm lý và hành vi, chôn vùi giá trị bản thân, lấp đầy người nghiện bởi sự rệu rã, nỗi xấu hổ, sợ hãi, ăn năn, bế tắc.Vì thế, chăm sóc điều trị cần tổng thể, kết hợp giữa những tiếp cận thuốc men, tâm lý, thể chất và xã hội. Trong đó tham vấn tâm lý người nghiện rất khác với hoạt động giáo dục. Quá trình tương tác giữa nhà tham vấn với thân chủ nghiện là cuộc hành trình lâu dài, là dìu dắt, đồng hành với người nghiện nhằm giúp họ tìm lại bản dạng cá nhân, thay vì răn đe, ra lệnh, khuyên bảo.Bản thân nghiện ngập là một bản án tù. Không ít người vẫn tin rằng nó chỉ kết thúc khi người nghiện chết. Vì thế, động cơ cai nghiện phải xuất phát từ người nghiện nhưng cần được khơi gợi bởi các chuyên gia điều trị và tham vấn. Jo nhấn mạnh ưu tiên hàng đầu là tiếp cận theo hệ thống gia đình, để có cơ may tìm lại được yêu thương và cảm giác thuộc về cho người nghiện. Gia đình là nguồn lực rất quan trọng vì trên 80% số người nghiện hiện đang sinh sống ngoài xã hội và cần vòng tay của người thân.Việt Nam ước khoảng hơn 200.000 người nghiện, tốc độ tăng mười nghìn người mỗi năm, tiếp tục có xu hướng trẻ hóa. Tỷ lệ tái nghiện là 90 %, theo thống kê của Cục phòng chống tệ nạn xã hội, Bộ Lao động Thương binh và Xã hội năm 2019.Dẫu biết rằng Việt Nam đang từng bước theo chuẩn quốc tế về điều trị nghiện, tôi vẫn không thể ngừng suy nghĩ đến những giây phút cuối cùng của em bé ba tuổi M.M. Tôi mong các thảo luận xã hội về ma túy không dừng lại ở khai thác tình tiết gay cấn mà mở ra những cuộc thảo luận mới: Họ đã mua ma tuý bằng cách nào? Ai chịu trách nhiệm quản lý quá trình sử dụng ma tuý hoặc cai nghiện ngoài cơ sở của người nghiện và đã làm tới đâu? Rất nhiều cái chết đáng thương đã và đang diễn ra là tiếng nói đòi hỏi những cải cách trong công tác phòng, chống và điều trị người nghiện.Thứ nhất, quốc gia cần một hệ thống phân khúc chức năng rõ ràng, có vai trò chủ đạo và không thể kiệm nhiệm giữa chính quyền hành pháp địa phương, bác sĩ, chuyên gia, cố vấn y tế, nhân viên xã hội, nhà tham vấn trị liệu, nhà tâm lý học, báo chí. Ví dụ, từ 2019, các điểm hỗ trợ tư vấn pháp lý và xã hội nhằm điều trị nghiện tổng hợp ngay trong địa bàn đã được triển khai tại Đà Nẵng, Hà Nội và TP HCM, với sự đồng hành của Cơ quan quản lý lạm dụng chất gây nghiện và sức khỏe tâm thần Hoa Kỳ. Cùng sự tham gia của lực lượng công an hành chính cấp phường, xã, người nghiện được chuyển gửi tới dịch vụ như: điều trị cai nghiện, bệnh viện điều trị tâm thần, hỗ trợ dạy nghề, tạo việc làm, hỗ trợ hành chính, pháp lý, bảo hiểm y tế. Mô hình này bước đầu tạo niềm tin với nhiều lựa chọn điều trị khác nhau. Thứ hai, tôi mong Việt Nam sẽ xây dựng kho dữ liệu thông tin công khai, được cập nhật liên tục về bức tranh tệ nạn ma túy của quốc gia; các hướng dẫn phòng tránh cho cộng đồng; thông tin về quá trình trị liệu người nghiện cũng cần được số hoá và phổ biến làm sao để mọi người dân có thể tiếp cận - nhất là những gia đình có người nghiện bởi rất nhiều khi họ không nơi bấu víu.Nghiện ma túy đã trở thành tệ nạn nghiêm trọng đe dọa chất lượng sống của ngày càng nhiều người Việt Nam chưa? Tôi tin nhiều người đồng tình với tôi rằng đã đến lúc coi đây là vấn đề nghiêm trọng, cần giải pháp mới, nhanh và đột phá để phá vỡ những vòng xoắn ốc đi lên, để không còn những cái chết oan khiên.Lê Đỗ Nga Linh tôi đã có thời nghiện ngập, bảo kê, chém mướn nhưng khi nhìn cha già của mình bị ung thư không tiền trị bệnh lòng tôi đau xót và hạ quyết tâm làm lại từ đầu nhưng tiếc là cha tôi không thấy ngày tôi thành công, giờ thì tôi cố hết sức lo cho mẹ và vợ con bù đắp nỗi mất mát to lớn đó. Tôi khuyên chân thành ai đã dính vào thì dùng ý chí mà thoát ra còn chưa chơi thì đừng thử cho biết, tác hại vô cùng, nó sẽ khiến ta nghĩ quẩn, cọc cằn, tức giận vô cớ. Tôi có theo dõi vụ án của bé M.M và theo tôi nguyên nhân của tội ác ko chỉ do nghiện ngập. Vì ở thời điểm bé M.M bị hành hạ dã man mẹ của bé và bạn trai đang chăm sóc thêm 1 bé gái là con chung của 2 người này, và bé gái này vẫn bình yên vô sự. Hơn nữa sự việc xảy ra trong thời gian dài chứ không phải chỉ trong 1-2 ngày. Có thể thấy việc bạo hành bé gái M.M là hành động có chủ ý của 2 kẻ man rợ chứ không phải hành động vô thức trong cơn nghiện. Nếu đổ lỗi do nghiện ngập thì tính tàn bạo của vụ án sẽ giảm đi đấy. Nghiện ma túy đã trở thành tệ nạn nghiêm trọng đe dọa chất lượng sống của ngày càng nhiều người Việt Nam nói riêng và thế giới nói chung. Nhưng tôi thấy buồn một số lớp trẻ bây giờ họ lại nghĩ nghiện ma túy và chất kích thích là là khẳng định mình. Đối với ma túy, tôi xem nó là tội phạm của các loại tội phạm, để nó đặt đúng vị trí hậu quả nó gây ra cho xã hội (giết, cướp, trộm cắp...; các băng nhóm xã hội đen, côn đồ, bất chấp luật pháp). Do đó, giải pháp nên cách ly xã hội ngay và luôn, sau đó hãy xem nó là bệnh lý để điều trị. Đừng dài dòng với ma túy, khi nó còn tác oai, tác quái ở ngoài xã hội, hệ lụy khôn lường. Vấn đề chính là coi con nghiện là bệnh nhân nên buông lỏng quản lý dẫn đến con nghiện ngoài xã hội rất nhiều, có điều kiện lôi kéo thêm thanh thiếu niên vào con đường nghiện ngập. Biết bao vụ thảm án do "bệnh nhân" loại này gây nên mà vẫn chưa thay đổi cách nhìn này. Xin hỏi, ma túy là chất cấm, vậy tại sao những người sử dụng chất cấm lại ko bị xử lý như 1 hành vi phạm luật mà lại chỉ bị đưa đi các trung tâm cai nghiện hoặc tự cai? Chỉ xử lý nguồn CUNG là tội phạm buôn bán ma túy mà ko có hình thức ngăn chặn nguồn CẦU, cứ để họ bị dụ dỗ hoặc tự lao vào, trở thành con nghiện rồi bao nhiêu hệ lụy gia đình, xã hội phải gánh chịu. Bên cạnh chuyện trị liệu thì Cần phải có những biện pháp cứng rắn hơn để triệt tiêu ngay cái ý định manh nha là "dùng thử" hay làm quen ngay từ đầu, chứ ko thể nào cứ sống buông thả, bị nghiện ngập rồi lại được chuyển hóa thành "nạn nhân"  khiến cả gia đình, xã hội loay hoay tìm cách sửa chữa trong khi thống kê cho thấy đến tận 80% tái nghiện, quá đáng lo. Nghiện ma tuý, rượu chè biến con người thành tù nhân trong nhà tù tâm trí của bản thân. Việt Nam nên phát triển hệ thống cai nghiện tại cộng đồng, các lớp điều trị tâm lý cho người nghiện, có các chế tài thích hợp khuyến khích các hình thức kinh doanh này. Ma túy không phải là vấn đề nghiêm trọng mà là vấn đề đặc biệt nghiêm trọng cho mỗi quốc gia, chống ma túy không còn là chuyện riêng của quốc gia nào mà phải có sự chung tay của toàn cầu, phải làm thật kiên quyết và mạnh mẽ như chống đại dịch covid -19 thì mới mong có sự bình an cho mỗi quốc gia, dân tộc... Cám ơn chị, bài viết rất có ý nghĩa. Bài viết đã nói lên hiện trạng nghiện ma túy tại Việt Nam. Mong chị có thêm một bài về chuyên đề này nói về các tình huống khiến trẻ em bị nghiện, cách phòng chống để giảm số ca nghiện mới. "Gia đình là nguồn lực rất quan trọng vì trên 80% số người nghiện hiện đang sinh sống ngoài xã hội và cần vòng tay của người thân." - Tôi xem đây là một lỗ hổng rất lớn của các nhà trị liệu tâm lý khi nhìn nhận theo cách này. Thực tế người ta sang chấn tâm lý, đánh mất bản thân, rối loạn nhân cách...nó xuất phát từ việc các giá trị gia đình bị đổ vỡ. Gia đình chính là nơi làm họ không được như đa số người khác. Chúng ta đang nói về những con người có hoàn cảnh không bình thường, nhưng lại áp các giá trị bình thường vào cuộc đời họ. Vậy nên kết quả sẽ vẫn không có gì thay đổi. Ma túy sẽ phá hoại gia đình, xã hội từ bên trong, nguy hiểm hơn cả ung thư, ai chưa dính vào hãy bảo vệ bản thân và gia đình tránh xa. Nghiện- dù là bất cứ thứ gì trong Cs - tức là mọi Hđ của công người lệ thuộc hoàn toàn vào thứ đó đều tiềm ẩn nguy cơ khi thái quá,kể cả là thứ tích cực mà không có giới hạn thì nó sẽ tàn phá chính thân chủ và Gđ,XH liên quan..... Còn với chất gây nghiện ,nhất là khi đã chơi thân với MA TUÝ thì cơ hội trở về Cs đời thường là vô cùng mong manh đầy gian khó và rất...rất ít người thành công! MA sẽ dẫn lối trong cơn TUÝ LUÝ để đưa người nghiện tới nhiều hành động khó lường mà ngay chính họ khi tỉnh táo còn phát sợ chính mình.... Để rồi nhiều vụ thương tâm đã xảy ra.XH càng Pt,sự chia sẻ tương tác trực tiếp càng thấp,tương tác ảo dẫn tới sống ảo ngày càng Pt và ngay cả trong một Gđ khi ngồi bên nhau thì cũng mỗi người tự cười,tự suy tư theo nội dung trên màn hình cá nhân.... cũng là một thứ nghiện đầy tính KHKT và CN cao mà ko hẳn là tốt... NGHIỆN NGẬP.RẤT NGUY HIỂM CHO XÃ HỘI VÀ GIA ĐÌNH . TAN NÁT HẾT Nhúng chân vào ma túy rồi rút đc chân ra khỏi thì thật sự con người đấy giỏi hơn người thường rất nhiều.hơn cả người chưa dính ma túy bao giờ nữa. Họ có những trải nghiệm đặc biệt. Tôi cũng có một con gái. Và tôi cũng như chị, bị ám ảnh bởi hình ảnh bé gái nằm bất động với những vết thâm tím đầy mình. Thật sự bị ám ảnh và rùng mình.