Giải cứu thịt heo Thời điểm đó, thương lái Trung Quốc ồ ạt mua vào, phong trào nuôi heo nở rộ đến từng nhà. Cái mùi ngai ngái phân heo kéo dài từ đầu xã tới cuối xã, bao trùm từng ngôi nhà từ khang trang cho đến tồi tàn, cho thấy nghề nuôi heo lên ngôi như thế nào. Những hộ nuôi heo, từ vài chục cho đến vài trăm con, tự tin với tương lai tươi sáng khi dẫn tôi đi xem chuồng heo ở ngay phía sau nhà.Bất kỳ ai từng ở nông thôn cũng có thể hình dung ngay được khu chuồng đó: những khuông nhỏ như phòng biệt giam với hàng rào gỗ cáu bẩn, sàn vương vãi phân heo, và khi nào cũng nháo nhác âm thanh ồn ã. Hệ thống nước thải dẫu có chảy ra bể chứa, vẫn nặng mùi.Là người quan sát, nhưng cũng là người tiêu dùng, tôi băn khoăn về việc làm sao để đảm bảo 1,5 triệu con heo của toàn tỉnh (lúc đó) đủ các tiêu chuẩn về vệ sinh và chất lượng? Tôi nhận những câu trả lời qua loa. Về sau, tôi hiểu vì sao: họ thực ra không có trách nhiệm giải trình với tôi, hay thậm chí là cơ quan chức năng, mà với thương lái - người trực tiếp trả tiền để mua thịt của họ. Ai trả tiền, người đó mới là thượng đế.Đó có lẽ cũng là suy nghĩ của đa phần trong số hơn 4 triệu hộ chăn nuôi heo nhỏ lẻ khác trên cả nước, cung ứng khoảng 70% tổng sản lượng heo thịt cho thị trường nội địa. Thương lái là người quyết định phương thức vận hành, chứ không phải các tiêu chuẩn kỹ thuật. Nhưng tiếc rằng thương lái không có trách nhiệm quy hoạch vĩ mô, hay xây dựng nông nghiệp bền vững. Bây giờ, khi mà thị trường Trung Quốc khó vào hơn, thị trường trong nước có khủng hoảng thừa, luật chơi thay đổi, thì những chuồng heo nhỏ ấy không thể trụ vững trước sóng gió. Người chăn nuôi khốn đốn.Mang thói quen “thăm chuồng” dễ dàng ở các hộ nuôi heo Đồng Nai, tôi ngạc nhiên khi vào thăm một hợp tác xã chăn nuôi ở huyện Duy Xuyên, Quảng Nam gần đây. Ai muốn vào chuồng heo, phải qua một quy trình khử trùng nghiêm ngặt như trong phòng thí nghiệm. Giám đốc hợp tác xã, một cựu sinh viên Bách khoa TP HCM - trên 40 tuổi - giảng giải cho tôi về tầm quan trọng của việc giữ vệ sinh và đảm bảo sức khoẻ cho đàn heo hàng nghìn con. Nhờ đó, hợp tác xã ký được hợp đồng trực tiếp với các hệ thống siêu thị và nhà hàng lớn tại địa phương xung quanh. Họ vì thế không hề hấn gì giữa cuộc khủng hoảng giá heo trầm trọng nhất trong hàng chục năm qua. Họ vẫn sống được, vì hiểu mình bán cho ai, và người mua cần sản phẩm gì.Những hợp tác xã như thế, đáng tiếc lại là của hiếm. Trong số hàng triệu đơn vị chăn nuôi heo ở nước ta, chỉ có 0,78% số hộ nuôi hơn 50 con heo trở lên. Chỉ có 15% lượng thịt cung ứng ra thị trường đến từ chăn nuôi thương mại hay hợp tác xã. Tính số đầu heo trung bình, con số chỉ khoảng hơn 10 con/đơn vị kinh doanh.Số con mỗi đàn có thể không phải là tất cả, nhưng nó cũng lý giải phần nào vấn đề đang diễn ra. Nó cho thấy một thị trường quá đông đúc, đầy tính tự phát, và vì thế, mang nhiều rủi ro. Thử so sánh ở nước láng giềng Trung Quốc, trong giai đoạn 1991 và 2009, mức đầu heo trung bình ở mỗi trang trại tăng lên từ 945 con lên đến 8.389 con. Đan Mạch, quốc gia vẫn được coi là cường quốc nuôi heo, có số liệu còn ấn tượng hơn: chỉ 5.000 trang trại, xuất chuồng khoảng 28 triệu con heo mỗi năm.Manh mún, nhỏ lẻ, thiếu hiểu biết về thị trường, những nét nổi bật của ngành nuôi heo cũng là đặc điểm chung của cả ngành nông nghiệp Việt Nam đang loay hoay trong thời đại kinh tế thị trường. Lỗi từ quá trình quy hoạch cho đến cảnh báo, hay cảnh báo chưa đủ mạnh, của một số cơ quan chức năng là rõ ràng. Nhưng tai hoạ không phải tự dưng mà rơi xuống đầu người nông dân.Một cuộc “khủng hoàng thừa”, một phi vụ giải cứu nông sản, nếu chỉ diễn ra một lần thì đó là thiên hoạ, còn nếu diễn ra nhiều lần và lặp đi lặp lại, thì chúng ta phải thẳng thắn nhìn vào trách nhiệm của con người.Tôi từng tham gia “giải cứu” dưa hấu, với tư cách người dùng. Nhưng thú thực, dưa được “giải cứu” có chất lượng không tốt. Nhiều người chia sẻ với tôi sự phiền lòng này. Với sự nhạt nhẽo của những quả dưa, cuộc giải cứu biến hoàn toàn thành một cuộc từ thiện, chứ không còn là nhu cầu thị trường. Kể cả những mặt hàng giải cứu có chất lượng đi chăng nữa, vấn đề vẫn như vậy: không thể tăng gấp đôi số thịt trong bữa ăn liên tục để “giải cứu heo”. Và đương nhiên, khi không có nhu cầu thì không bao giờ có lối ra bền vững nào cả.Những cuộc giải cứu nông sản rầm rộ vừa qua có thể sẽ giúp cả nhà nước và nông dân học được nhiều điều về quy luật thị trường. Và họ thực sự cần học nhanh, bởi thị trường là một thầy giáo giỏi nhưng rất nghiêm khắc. Tình thương qua những cuộc giải cứu cũng có thể coi là một loại bảo hiểm xã hội. Và cũng giống như nhiều loại bảo hiểm khác, nó chỉ phát huy công dụng hiệu quả trong một lần duy nhất. Chỉ có người sản xuất tự cứu được chính mình.Khắc Giang Các sản phẩm nông nghiệp nói gọn lại là vật nuôi cây trồng không thể chỉ tiêu thụ " ăn sống nuốt tươi" mà cần xây dựng một ngành chế biến đa dạng các sản phẩm ví dụ thịt heo ngoài quay luộc xào rán nướng ra còn có thể đóng hộp,hun khói,làm ruốc chà bông...Nói tóm lại nếu tổ chức quy hoạch trên bình diên quốc gia thì cần phải hình thành một dây chuyền theo chuỗi từ Sản xuất,Chế biến,Bảo quản,Thương mại hoá...phục vụ tiêu dùng? Chừng nào còn trông chờ vào mấy ông thương lái theo mùa vụ thì khi đó sẽ vẫn triền miên các cuộc "giải cứu" đổi tên này thay tên khác ...? Không cứ gì ngành nuôi heo mà hầu hết các sản phẩm nông nghiệp của ta đều phải qua một khâu trung gian đó là THƯƠNG LÁI. Thậm chí một ngành khá quy củ là Cá Tra người dân cũng ít khi bán được trực tiếp cho nhà máy chế biến mà cũng phải thông qua thương lái, rồi đến bán lúa cũng qua thương lái, giá cả do Thương lái quyết đinh. Tình trạng được mùa mất giá luôn lặp đi lặp lại. Khi khan hiếm, mất mùa thì mua tranh bán cướp, bẻ kèo với những đơn vị đã ký hợp đồng với mình. Không cải thiện được vấn đề này, người nông dẫn sẽ mãi mãi còn thua thiệt. Buồn! quá chuẩn, giải cứu mãi sao được trong khi vn đã tham gia WTO, TPP, FTA...cứ để cho thi trường nó dậy thì mới thay đổi đc tư duy. tôi không tán thành chuyện giải cứu vì có thể làm mãi đc ko, ko nên can thiệp quá nhiều vào qui luật thị trường Cái gì làm ra đều phải giải cứu cả sao?Người Việt Nam hay thích buôn bán... mà toàn chụp giật. Chứ chưa có một kế hoạch dài hơi. Tôi ủng hộ kết luận của tác giả: Chỉ có người sản xuất tự cứu được chính mình.Thịt lợn vốn là nguyên liệu chế biến chính trong bữa ăn của người dân Việt Nam. Vậy mà giờ đây, người nội trợ phải e dè... Đám đông luôn hỗn loạn khi có vấn đề phát sinh nếu không có một con đường vạch ra để di chuyển, chẳng có người sản xuất nào có thể tự cứu được mình nếu không có sự trợ giúp từ vĩ mô. Hoặc giả ta để người sản xuất tự rút kinh nghiệm vậy sẽ có bao nhiêu lần báo chí hô :'giải cứu: nữa?? 1, 2,3 hay ...n ??? Và rồi cứ rơi vào vòng luẩn quẩn... bà con tập hợp lại lập các đội nhóm:- nhóm chuyên giết mổ- nhóm vận chuyển- nhóm tiêu thụ- nhóm chuyên lo giấy tờ pháp lý, thú ytại sao lại phải để lái buôn tuỳ biến giá cả của chúng ta, chúng ta có thể tự giải quyết những vấn đề đó.thông qua thương lại thì hàng của bà con sẽ ' trôi ' nhanh , nhưng đổi lại là bà con đang đánh mất quyền lợi của mình.bà con đúng ra lập hội nhóm buôn bán vậy thì sẽ đảm bảo được quyền lợi của bà con, bà con sẽ là người quyết định giá cả cho thành phẩm của mình.quy trình khép kín sẽ đảm bảo cho bà con có lợi nhuận hơn. Bài viết rất sâu sắc và khách quan, phản ảnh đúng những gì đã và đang diễn ra trong thực tiễn. Xin thêm mấy điểm: 1. Tự phát, bà con ta cứ theo nhu cầu thị trường để đưa ra quyết định nuôi con này hay con kia, quy mô theo khả năng nguồn lực, theo đặt hàng, không đăng ký, cũng chả xin phép với báo cáo ai. 2 Cứ hô hào đẩy mạnh sản xuất hàng hóa nhưng thực hiện lại thiếu đồng bộ, thiếu quyết liệt, vẫn cứ để sản xuất phát triển tự do không theo quy hoạch, mà cũng không theo quy chuẩn, tiêu chuẩn gì sất, trong khi mục tiêu đặt ra là phát triển sản xuất HÀNG HÓA. Hàng trăm ngàn con lợn đã được xuất TIỂU NGẠCH qua biên giới, đã mang đủ các tiêu chí của một loại hàng hóa chưa? 3 Sản xuất hàng hóa là phải có thị trường, nhưng thử hỏi một thị trường hỗn loạn mua tranh bán giật, không có tổ chức liệu có bền vững và liệu có là cơ sở để phát triển sản xuất hàng hóa không? Cần phải quy hoạch sản xuất theo nhu cầu (dự báo) thị trường, một thị trường có trật tự, có tổ chức mới có thể bền vững chứ?! 4. Chúng ta đang thúc đẩy phát triển sản xuất hàng hóa theo mô hình CHUỖI cung ứng. Nhưng xem ra các văn bản hướng dẫn hiện nay vẫn chưa cho phép xác lập, vận hành các chuỗi một cách bài bản, nhịp nhàng được. Nói thẳng thịt lợn sạch thì vẫn đắt và còn phải xếp lượt để mua. Còn thịt lợn chăn thuốc bao năm qua bán giá đắt bjo mới xuống giá là quá muộn. Một kg thịt lợn mua về luộc lên nước vừa hôi vừa đen thì rớt giá là quá đúng. Hiện nay người dân cần phải giữ uy tín và phải làm việc theo hợp đồng thì mai ra mới cúu được mình. Đừng vì lợi nhuận cao mà sử dụng thuốc tăng trưởng, chổ nào giá cao thì bán rồi làm sai hợp đồng và làm mất đối tác vĩnh viễn, hãy chia sẻ lợi ích theo hướng đôi bên cùng có lợi và phải nghĩ mình mang lại lợi ích cho người tiêu dùng thì người tiêu dùng sẽ không bỏ mặt họ đâu. Tóm lại hãy làm vì nền nông nghiệp sạch thì chắn chắn sẽ thành công Nông dân không đủ trình độ để chăn nuôi và trồng trọt. Đó là khẳng định của những người nuôi bò sữa là lợn siêu nạc. Nhưng cách đây 20 năm một chuyên gia hàng đầu của Hà Lan đã nói với tôi rằng, người nuôi bò sữa bên họ đều là kỹ sư thực hành. Ở ta thì công nhân hay nông dân thực chất vẫn là bần cố nông. Không có sức lao động, không có tư liệu sản xuất. (Một người gánh cả tạ đi chục cây số mà ngoài ra chả biết nghề gì thì không gọi là có sức lao động được. Một người có cả mấy héc ta đất mà không có thêm máy móc gì thì không thể nói là có tư liệu sản xuất được). Bần cố nông không có gì là xấu cả, ai cũng phải trải qua giai đoạn đó rồi mới đạt tới trình độ công nhân, hay nông dân hay kỹ sư... Cái yếu nhất của nền kinh tế nước ta, không riêng gì nông nghiệp hay chăn nuôi là thiếu người lao động có sức lao động. bài viết quá hay.ĐÓ LÀ BÀI HỌC.CẢ ĐỜI theo suy nghĩ của một số người tiêu dùng han chế dùng thịt lơn ; thịt gà vì sợ cám công nghiep đây là suy nghĩ chưa đúng và chưa đủ thịt sạch có nghĩa là con giống sạch chuồng trại hợp vệ sinh ăn thức ăn công nghiệp (Tất nhiên tuyệt đối không hóc môn, kháng sinh...) uống nguồn nước sạch và một số tiêu chuẩn khác nữa ... nếu người chăn nuôi, các hãng cám và người tiêu dùng cùng đồng hàng thì người Việt Nam dùng hàng Vệt Nam đảm bảo chất lượng giá cả ổn định ....... Không phải là "còn nếu diễn ra nhiều lần và lặp đi lặp lại," mà sự thật là lặp đi lặp lại nhiều lần rồi.chăng qua mỗi lần là một sản phẩm thôi