Loa phường Bây giờ tôi đã chuyển sang sống ở chung cư. Tiếng rao của người bán vôi tôi vẫn nhớ. “Vôi bột vôi cục vôi chất lượng cao đây...” - một câu liền mạch nhiều tiết tấu, lặp đi lặp lại, lúc xa lúc gần khi cái xe bò chở vôi đi xuyên qua những con ngõ. Địa bàn phường vẫn còn nhiều đất nông nghiệp, và vôi là một loại nguyên liệu quan trọng cho cây trồng.Còn loa phường, nặn óc mãi không nhớ được đã nghe gì từ nó. Đoán thì được, vì nội dung loa phường nào cũng giống nhau. Danh sách ứng viên hội đồng nhân dân, danh sách nhập ngũ, thông báo cắt điện hay là lịch tiêm chủng... Nhưng bảo rằng nhớ ra một câu gì chiếc loa đã nói, thì chịu. Tôi nghĩ nhiều người bây giờ bảo nhớ lại một nội dung từ cái hệ thống truyền thông ấy, cũng chịu.Có lẽ chuyện chỉ đơn giản, là tiềm thức của tôi không thể nói dối. Tiếng rao của ông bán vôi, mặc dù chỉ có mỗi một câu lặp lại qua ngày tháng, nó vẫn hàm chứa cảm xúc, và thông điệp rõ ràng. Tôi thậm chí còn chưa bao giờ nhìn thấy ông bán vôi ấy, nhưng luôn tưởng tượng ra được một người đàn ông ngồi một cái xe máy cũ, kéo một cái xe bò lấm lem màu trắng chạy quanh làng. Thậm chí bây giờ nghĩ lại, còn tưởng tượng ra cả bình minh, ra những gốc cây chờ được bón vôi ngoài ruộng.Còn loa phường, tưởng rằng nội dung truyền tải rất ghê gớm, toàn những nghị quyết hay hướng dẫn nghiêm trọng. Nhưng nó không cùng đẳng cấp với ông bán vôi: nó không phải là một cuộc giao tiếp. Nó không phải là loại hình “phát thanh” mà các đồng nghiệp của tôi thực hiện ở VOV. Người ta không đầu tư cho loa phường đến thế. Họ chỉ đơn giản là đọc lại văn bản bằng một chất giọng đều đều. Và văn bản thì không phải là văn nói.Mất kiên nhẫn nhất là những lúc cái loa ấy đọc tiểu sử của các ứng viên hội đồng nhân dân. Hãy thử trình bày lại giọng đọc ấy bằng văn viết. Sinh ngày mùng chín tháng Tư năm một nghìn chín trăm năm mươi bảy, quê quán Hải Dương, tôn giáo, không, bí danh, không, trình độ học vấn, mười hai trên mười hai, ngày vào Đảng ngày mùng năm tháng tư năm một nghìn chín trăm bảy mươi tám, quá trình công tác, từ năm một nghìn chín trăm tám mươi đến năm một nghìn chín trăm chín mươi ba...Đôi lúc, cái cách họ đọc “bí danh không tôn giáo không” làm tôi nhớ đến một câu chuyện cười. Về tổng thống một nước nọ đọc khai mạc diễn văn Olympic. Ông ta đứng lên, và đọc dõng dạc năm lần chữ O: “O, O, O, O, O”. Sân đấu im lặng. Một lát sau, thư ký mới bối rối chạy lên kéo tay áo: “Đấy là cái logo Olympic, không cần đọc, thưa ngài”.Tiềm thức của tôi, cũng như rất nhiều người Việt Nam khác, đã được huấn luyện qua năm tháng để từ chối tiếp nhận thanh âm từ loa phường.Tôi biết những người đã phải làm bài thi đại học trong thứ âm thanh ấy. Một sự ức chế và khổ sở vô cùng. Tất nhiên, cả những nhà có người ốm, hay thi thoảng là chính tôi sau những đêm đã thức trắng làm việc. Nó hoạt động lạnh lùng và tuần tự như một con rô bốt, từ giờ giấc đến cách thức. Loa phường là đại diện cho những tập quán cũ kỹ mà đôi lúc, chúng ta quá lười để “xét lại”. Bạn có thể gặp những biểu hiện ấy ở bất kỳ đâu. Ví dụ trong một bản khai lý lịch rất phổ biến. Bạn nhìn thấy những câu hỏi khiến nhiều ứng viên xin việc ngơ ngác, kiểu: “Trước Cách mạng tháng Tám làm gì? Ở đâu?” hay là “Trong kháng chiến chống Pháp làm gì? Ở đâu?”.Hoặc tương tự, là văn phong báo cáo, văn phong của biểu ngữ tuyên truyền, văn phong khai mạc, vốn cũng đang dần trở thành những thứ hủ lậu.Loa phường vốn hình thành trong thời kỳ chiến tranh, khi mà phương thức truyền tin một chiều không thể thay thế và người dân thiếu đói thông tin. Có thể một lúc nào đó trong lịch sử, tiếng loa phát thanh vang lên giữa bình minh là quý giá. Nhưng bây giờ, với rất nhiều phương thức tiếp cận thông tin đa chiều và hiệu quả hơn, nó trở thành một thứ cưỡng bức người nghe.Bây giờ mới xét lại hiệu quả của loa phường, tôi vẫn nghĩ là quá muộn. Nó có thể được thay thế từ lâu bằng nhiều biện pháp tinh tế hơn.Thậm chí “loa phường” xứng đáng trở thành một tính từ. Dành cho những hoạt động tuyên truyền không mang tính giao tiếp, nơi người truyền đạt không quan tâm đến cảm xúc của người tiếp nhận.Có những thông điệp, mà tôi nghĩ giao cho người bán vôi, ông ta sẽ nghĩ ra cách truyền đạt tốt hơn nhiều bộ phận trong hệ thống truyền thông công cộng nước ta bây giờ. Đức Hoàng “Trước Cách mạng tháng Tám làm gì? Ở đâu?” hay là “Trong kháng chiến chống Pháp làm gì? Ở đâu? Mỗi lần làm giấy tờ đến đoạn này mình cũng không hiểu ghi để làm gì trong thời đại này. Từ 5h sáng mỗi ngày, khắp các phố phường ở Phan Thiết vang lên tiếng loa oang oang chát chúa đinh tai nhức óc, âm thanh thì hỗn độn không nghe rõ nội dung, giọng cô phát thanh viên trẻ tuổi thì the thé rất chói tai. Loa được treo trên trụ điện cách nhà 50m, dù đóng kín cửa nhưng vẫn ồn rất khó chịu, người già không ngủ được đã đành, con nhỏ mới vài tháng tuổi cũng giật mình quằn quại rất xót xa. Cái tai hoạt động theo cơ chế tự động, không muốn nghe cũng không được. Ngủ giờ nào, dậy giờ nào là quyền tự do của mỗi người, không nên áp đặt kiểu như vậy, nên dẹp loa cho người dân nhờ. Thế giới văn minh tiến bộ rồi, ai muốn nghe thì mở Radio lên nghe. Cảm ơn VnExpress rất nhiều. Cảm ơn anh Đức Hoàng. Hay quá. Trong vô vàn thông tin nhiễu loạn hiện nay, tác giả vẫn có những góc nhìn rất tinh tế. Từ chuyện cái loa đến nội dung tờ sơ yếu lý lịch chúng ta nên nhìn lại vấn đề phù hợp với thực tế của rất nhiều thứ tại Việt Nam. Những câu chuyện cổ tích, trạng quỳnh cổ súy cho kiểu suy nghĩ cá nhân, khôn vặt cũng nên lui về hậu trường kêt thúc xứ mẹnh lịch sử của nó. Rõ ràng loa phường là một trong những thứ hủ lậu, và hầu như chỉ có những con người hủ lậu mới vẫn trung thành với những thứ hủ lậu. Nếu dẹp loa phường thì cũng nên dẹp những con người còn đầu óc hủ lậu, giao cho ông bán vôi, ông ta sẽ nghĩ ra cách để đất nước tiến lên mạnh mẽ. Cám ơn Đức Hoàng đã nói dùm tôi cũng như rất nhiều bà con nông dân nông thôn hiện nay. Đề nghị NN bỏ cái loa đó đi là đúng lúc rồi đó,k nhũng tốn kém kinh phí mà còn gây ức chế cho người dân. Mỗi lần tôi về quê là muốn đập nát cái loa vô tích sự đó đi nhưng k dám vì như vậy là vi phạm pl nhưng rất bực mình. Loa phường... cưỡng bức người nghe.Niềm đau chôn dấu...(Lại là anh Đức Hoàng... tuyệt vời). Tôi ở phường bách khoa, cuộc họp dân phố nào bà con cũng đề nghị bỏ loa phường nhưng họ lại tăng 1 loa thành mỗi cột 2 loa. Quá hay, chúng ta khổ sở vì cái loa phường quá lâu, đó là cái phương tiện "không quan tâm đến cảm xúc" của người khác. Mong các vị biết cho nỗi thống khổ ô nhiễm môi trường âm thanh của nhân dân Và kế tiếp là làm ơn bỏ những cái băng rôn bảng hiệu vô nghĩa treo đầy đường. @Đức Hoàng: 20 năm trước gia đình tôi chuyển tới sống ỏ một nơi mà nhiều người đã dọn đi (vì chịu không nổi chăng?), đó là dưới cái trụ điện có gắn 4 cái ô- pạc-lưa mà cái miệng của nó bằng với cái bánh xèo 20.000đ ( 4 tấc -như con gái 5tuổi của tôi hồi đó hay s/sánh). Cứ đúng 5h sáng là nhạc hiệu, rồi " mời các bạn tập thể dục buổi sáng", rồi chương trình nông thôn mới (mặc dù tôi đang ở TP, kiếm cục đất chọi chim không ra), ra rả như vậy tới đúng 6h30. Tôi cùng xóm với gần 30 người làm công nhân ở khu CN gần đó, chúng tôi làm ca đêm, 5h sáng tan ca, chúng tôi phải ngồi quán cà phê chờ đến 6h30 mới về nhà, ai mệt quá thì về, (thật ra có về thì ngủ gì được?). CHỐT .GIAO CHO ÔNG BÁN VÔI Sự tồn tại kéo dài của loa phường không phải do tập quán, do lười xét lại mà chính bởi sự bảo thủ, trì trệ của ngành văn hóa, thông tin vì đã có nhiều ý kiến phản bác từ rất lâu rồi. Chưa kể đi kèm với nó là quyền lợi của nhóm người biên tập, đọc tin.... ! Chúng tôi rất ủng hộ việc bỏ loa phường. Loa phường không những là phương tiện truyền thông kém hiệu quả nhất trong thời đại internet & điện thoại thông minh ngày nay, mà tệ hơn nó là một kiểu lạm quyền: bắt người khác nghe những thứ họ không muốn nghe hoặc không quan tâm; âm lượng thì quá to (đây là một dạng ô nhiễm tiếng ồn), khổ nhất là những người ở xung quanh đó. "Tiềm thức của tôi, cũng như rất nhiều người Việt Nam khác, đã được huấn luyện qua năm tháng để từ chối tiếp nhận thanh âm từ loa phường." Rất chuẩn xác! có xã ở Ngoại ô thuộc Hà Tây Hà Nội cồn đầu tư cả tỷ bạc để đầu tư Loa phường không dây nữa chứ :(( Tác giả bài viết đã nói giùm nỗi lòng của em, cái loa phường y như một sự tra tấn mỗi mùa thi cử, học hành, cứ sáng 6h định mò dậy học thì nghe cái gì đọc rè rè bên tai đến 8h -9h vẫn còn đọc hoặc chuyển sang phát nhạc . Còn những ngày khác ngủ chưa đã giấc thì lại nghe nó phát sáng sớm khó chịu vô cùng.