Giãn cách hay chưa? Đi tìm câu trả lời cho làn sóng dịch thứ tư, tôi tiếp cận nhiều nghiên cứu khoa học, tìm hiểu 49 quốc gia đã thực hiện phong toả hoặc giãn cách xã hội trong hai năm qua.Những việc họ đã làm gồm: yêu cầu người dân ở trong nhà, tạm ngừng hoạt động nơi làm việc và trường học, phương tiện giao thông công cộng, các hoạt động vui chơi giải trí và thể dục thể thao, lĩnh vực kinh doanh và dịch vụ không thiết yếu.Hầu hết trong số 49 quốc gia đã phải phong toả đất nước trong thời gian dài, một số nền kinh tế phải giãn cách xã hội hàng năm. Hậu quả để lại là tổn thương tâm lý cho con người và suy yếu về kinh tế.Nhưng đó là năm đầu của đại dịch. Nhiều dự đoán cho rằng sẽ còn nhiều làn sóng Covid nữa, sóng sau luôn nặng nề hơn sóng trước. Mỗi lần giãn cách xã hội hàng tháng, các đô thị dễ bị đẩy vào tình trạng sa mạc hoá thực phẩm - người dân bị hạn chế tiếp cận thực phẩm rẻ và phong phú trong khi nông sản phải đổ bỏ. Viễn cảnh mất việc, mất thu nhập, nợ nần và tái nghèo xảy ra ở nhóm người yếu thế.Một năm rưỡi tìm hiểu và theo dõi các chùm ca bệnh, tôi nhận thấy virus chủ yếu tấn công trong nhà, tạo nên những chuỗi lây nhiễm dữ dội. Rất hiếm khi nó lây truyền ngoài trời, ở những nơi không gian thoáng đãng, đặc biệt thoáng gió.Làn sóng dịch lần này ở nước ta có thể là một bằng chứng.Đến hôm nay, các ổ dịch vẫn chỉ bùng phát trong khu cách ly, quán karaoke, quán bar, nhà hàng khách sạn, liên hoan tụ tập trong nhà, trên máy bay, trong bệnh viện. Ngược lại, dù quá sớm để khẳng định, nhưng trong bốn ngày nghỉ lễ với các bãi tắm đông người hay khu giải trí ngoài trời, chưa thấy phát sinh ổ dịch nào.Điều này có vẻ tương đồng với thế giới. Đa số ổ dịch ở các nước cũng liên quan đến nhà máy đông lạnh, tàu du lịch, viện dưỡng lão, quán bar, nhà thờ, máy bay, các tụ tập trong không gian kín, trong bệnh viện.Nghiên cứu khoa học trên các tạp chí uy tín hầu hết đều khẳng định, SARS-CoV-2 thường bùng phát ở những nơi thỏa mãn điều kiện: không gian khép kín, ít trao đổi khí, nhiệt độ thấp và khô, sử dụng máy lạnh, mật độ người quá đông.Covid-19 chủ yếu lây nhiễm trong nhà. Gần như không có ví dụ về sự gia tăng lây truyền virus ở bãi biển và không gian nhiều nắng, gió, giúp phân tán nhanh các hạt trong không khí. Độ ẩm và tia cực tím làm virus mau chóng bị phá hủy.Trường Vệ sinh và Y học Nhiệt đới London ghi nhận 96% số trường hợp lây nhiễm xảy ra trong nhà. Dữ liệu này thu thập cả ở những quốc gia thu nhập thấp, chỉ số ít trường hợp lây nhiễm ngoài trời do tụ tập quá đông và quá gần như biểu tình, hội chợ.Một nghiên cứu của các nhà khoa học Nhật Bản cho thấy virus có khả năng lây lan cao hơn 19 lần trong môi trường kín. Có 6 trong số 7 trường hợp siêu lây nhiễm đều xảy ra ở trong nhà.Để hiểu Covid-19 lây truyền ngoài trời thấp đến mức nào, nhà khoa học Franco Belosi người Italy đã sử dụng mô hình toán học. Ông thiết lập một viễn cảnh nghiệt ngã với giả thiết quần thể có 10% dân số nhiễm bệnh. Kết quả tính toán, một người ở ngoài trời tại thành phố Milan sẽ phải hít thở không khí trung bình 31,5 ngày mới tải đủ lượng virus để mắc bệnh, ở thành phố Bergamo sẽ phải hít thở trung bình 51,2 ngày. Mô phỏng cũng ước tính, ngay cả khi 25% dân bị nhiễm bệnh, mỗi mét khối không khí chỉ dưới một virus. Khả năng lây nhiễm ngoài trời vì thế rất hiếm xảy ra.Hiếm nhưng vẫn có nếu đám đông không giữ khoảng cách an toàn, không đeo khẩu trang hay hò hét, cười nói sát vào mặt nhau.Lúc đại dịch mới xảy ra, loài người chưa hiểu nhiều về virus nên phong toả hay giãn cách xã hội diện rộng được coi là phương pháp chống dịch hiệu quả. Nhưng đến nay, với hàng vạn công trình nghiên cứu khoa học về Covid-19, con người đã hiểu biết về cách lây truyền của nó.Đó là lý do nhiều quốc gia đã không còn ưu tiên giải pháp phong toả hay giãn cách. Thay vào đó, họ đánh trực diện vào các yếu tố nguy cơ, cắt đứt nguồn lây nhiễm để dập dịch, đồng thời duy trì các hoạt động xã hội trong trạng thái bình thường mới để tránh đổ vỡ.Với Việt Nam, tôi cho rằng biện pháp chống dịch chủ động, thần tốc ngăn chặn ca xâm nhập, xét nghiệm sàng lọc diện rộng, truy vết chuỗi lây nhiễm, khoanh vùng, cách ly ổ dịch đang là cách thức hiệu quả nhất. Bên cạnh đó, chìa khoá hiệu quả là tập trung "chống dịch trong nhà", chưa nên giãn cách xã hội.Chống dịch trong nhà là dừng các hoạt động như karaoke, bar, vũ trường, phòng tập thể dục, massage, rạp chiếu phim, sân khấu trong nhà; dừng các hội nghị đông người trong nhà, hoạt động thờ cúng đền chùa, lễ hội truyền thống; không ăn uống tụ tập đông người. Các bệnh viện, trường học, cơ quan, siêu thị và mỗi gia đình phải tuân thủ chặt chẽ quy trình phòng chống lây nhiễm Covid-19.Tôi liên tưởng đến ngày bầu cử 23/5 tới, hơn 71 triệu cử tri có đi bỏ phiếu được hay không?Đại dịch có thể truyền cảm hứng cho việc tìm kiếm phương pháp bỏ phiếu sáng tạo thay thế cách thức truyền thống để hạn chế tiếp xúc virus gây chết người. Bầu cử online cũng là một giải pháp, nhưng sẽ tạo ra rất nhiều thách thức và tiêu tốn nguồn lực cho Việt Nam.Không giãn cách xã hội, tổ chức tốt bầu cử ở những không gian ngoài trời thoáng đãng như quảng trường, công viên, đường phố hay những cánh đồng lộng gió, công dân đeo khẩu trang và giữ khoảng cách hai mét đến thùng phiếu vẫn là hình ảnh đẹp.Giãn cách xã hội vẫn giữ nguyên giá trị ngăn chặn dịch, nhưng đó chỉ là giải pháp cuối cùng, khi các giải pháp ít hậu quả hơn bất lực.Trần Văn Phúc Đây là bài viết có rất nhiều thông tin đáng suy ngẫm từ đó tìm ra cách phòng chống dịch hiệu quả, ít ảnh hưởng đến kinh tế nhất. Từ lâu tôi đã tự hỏi liệu có cần thiết phải phun khử khuẩn cả phu khố mỗi khi phát hiện trong đó có 1 ca nhiễm virus. Câu trả lời có lẽ là không cần thiết phải tốn kém như vậy. Ôi, mình thích hình ảnh cánh đồng lộng gió, vừa thật vừa lãng mạn, vừa chống dịch vừa nên thơ. Hẳn bác là bác sĩ vừa giỏi chuyên môn và vừa có tâm hồn đẹp đẽ. Bài viết sâu sắc. Rất đồng tình với ý kiến của bác sĩ là COVID dễ lây nhiễm trong không gian kín và với Việt Nam, biện pháp chống dịch chủ động, thần tốc ngăn chặn ca xâm nhập, xét nghiệm sàng lọc diện rộng, truy vết chuỗi lây nhiễm, khoanh vùng, cách ly ổ dịch đang là cách thức hiệu quả nhất. Bên cạnh đó, chìa khoá hiệu quả là tập trung "chống dịch trong nhà", chưa nên giãn cách xã hội Cảm ơn Bác sĩ, Thế giới không có một công thức chống dịch chung cho tất cả nhưng có một nền tảng kiến thức chống dịch chung cho tất cả. Tôi tin chúng ta đẩy lùi được đại dịch. Cảm ơn bác sĩ đã cho e hiểu hơn về khả năng lây nhiễm của covid. Khi có những bằng chứng khoa học về khả năng lây nhiễm ngoài trời thấp như vậy thì đúng là ngày bầu cử tới nên chọn giải pháp để thùng phiếu ngoài trời. Cần lưu ý là mỗi người đi bầu cử nên mang theo bút để ghi phiếu, đương nhiên là có treo khẩu trang và sát khuẩn tay ngay sau khi bỏ phiếu! Thế ở Ấn Độ lây nhiễm qua lễ hội sông Hằng thì sao Bác Sĩ? Bài viết rất hay. Vừa qua tôi thấy có địa phương với vài ca mắc đã giãn cách cả thành phố một cách tùy tiện Đồng ý là ở nơi thoáng đãng như bãi biển, quảng trường...thì ít lây nhiễm hơn ở trong không gian kín. Tuy nhiên cứ hình dung các đợt nghỉ lễ, hàng triệu người sẽ đổ đến các bãi biển, các khu vui chơi, giải trí. Họ đâu chỉ ở bãi biển mà sẽ đến các nhà hàng, quán bar, karaoke, rạp chiếu phim...ở các khu vực du lịch chứ. Lúc đó thì nguy cơ lại rất cao vì có quá nhiều người có cùng nhu cầu, trong khi số lượng điểm ăn uống, giải trí trong nhà lại nhỏ. Ngoài ra, nếu ở chỗ thoáng thì nguy cơ thấp, thế tại sao phải tạm dừng hàng quán, trà đá, cà phê vỉa hè? Nếu dịch bùng phát diện rộng,thì giãn cách XH và cách ly XH vùng tâm dịch vẫn là một giải pháp tối ưu! Với một nước đang phát triển như VN trình độ dân trí chưa đồng đều dẫn đến ý thức người dân chưa tốt...Liệu giải pháp khác có hiệu quả không!? Sáng kiến rất hay. Chẳng có gì thú vị bằng bầu cử ngoài công viên, quảng trường hoặc bãi biển. Miễn đảm bảo cự ly 2m/ người là tổ chức tốt, vừa tiết kiệm điện, vừa an toàn....một hình ảnh đẹp và thiết thực cho " ngày hội quốc dân".Về phòng tránh Covid19- Khả năng phát hiện bệnh càng nhanh thì thiệt hại sẽ càng nhỏ. Ta có thể thu hẹp diện cách ly tới mức nhỏ nhất. Lý thuyết là vậy nhưng trên thực tế có nhiều ca nhiễm mà không có triệu chứng. Vậy nên đeo khẩu trang, đảm bảo khoảng cách giữa người - người và giữ vệ sinh cá nhân vẫn là các biện pháp tối ưu trong tình hình hiện tại Nếu vậy thì cũng ko cần dừng quán nước vỉa hè và cafe vỉa hè nhỉ? Bài viết rất hay và bổ ích, khả năng lây nhiễm "ở ngoài cánh động lộng gió", ở bãi biển rất thấp, trừ phi người bị nhiễm đã có triệu chứng ho, sổ mũi và hắt xì trừ tiếp vào những người đứng quá cận kề mà không mang khẩu trang.Cảm ơn Bác sĩ. Tôi rất đồng ý với ý kiến của Bác sĩ Phúc. Chỉ xin bổ sung thêm vài ý nhỏ1. Lưu ý phòng chống lây nhiễm qua tiếp xúc, vật dùng chung như bút viết, tay nắm của, bàn, tiến, phiếu, rèm của ra vào.. Cần rửa tay, sát khuẩn sau khi cầm nắm2. Không gian đông người xung quanh, có di chuyển nhiều, lối đi, cầu thang thì việc giữ khoảng cách cũng còn nguy cơ. Đề nghị kéo giãn bầu cử 2 ngày trước và 2 ngày sau ngày chính. Phân chẵn lẽ theo số nhà và tổ dân phố để tránh tập trungTôi rất tiếc nhiều tỉnh thành đã giãn cách khi chỉ có 1 vài ca nhiễm bệnh. Chống dịch là thành quả chung của cả nước vì sau thời gian cao diểm thì mọi người lại di chuyển khắp miền.Theo kinh nghiệm chống dịch ở Hải Dương, nông sản chỉ cầnn bảo quản tốt, rửa kỹ bằng nước, rửa tay khi giao nhận, chế biến, hoặc nấu chín là an toàn. Y tế và chính quyền cần ra khuyến cáo quy định để tránh những thiệt hại không đáng cóY tế và cơ quan làm tốt phòng chống dịch nhưng phần quan trọng là ý thức và hiểu biết của người dân để giảm lây nhiễm và bị lây nhiễm. Cần tiếp tục tăng cường tuyên truyền ngoài việc tuân thủ tốt 5K, mọi người cần đơn giản lịch trình di chuyển không cần thiết, đơn giản sinh hoạt, tiếp xúc xã hội hàng ngày trong thời gian này để chơ ngành y tế khoanh vùng dập dịch bùng phátMọi người cần đề cao cảnh giác và hợp tác xét nghiệm tầm soát để phát hiện sớm ổ dịch tiềm tàng.Chúc tất cả nhiều sức khoẻ và sớm vượt qua đại dịch Vừa qua tôi thấy có bất cập trong phòng dịch Covid-19 khi đi máy bay.Hành khách phải khai báo y tế trước khi check-in, đo nhiệt độ bằng máy tự động, đeo khẩu trang ở sân bay và trên máy bay, NHƯNG lại phục vụ đồ ăn cho mọi hành khách khi bay - điều này rất mất an toàn trong điều kiện không gian kín, lạnh khô và thời gian bay thường khá lâu.