‘Tách vỏ’ hộ con Tôi sinh ra và lớn lên ở Châu Mai, một làng thuộc Thanh Oai, tỉnh Hà Tây cũ, cách Hồ Gươm 30 km. Đã có thời, quá nửa trứng vịt lộn ở Hà Nội được phân phối bởi người Châu Mai. Ông nội tôi là người đầu tiên ấp trứng ở làng.Trứng do đàn vịt đẻ ra, một phần đem bán trứng tươi để ăn. Phần còn lại được đem đi ấp để trở thành trứng vịt lộn vì giá bán cao hơn. Tuỳ mùa, những quả trứng vịt lộn sẽ được chọn lựa tiếp, đem ấp nở thành vịt con để bán làm giống thì được giá hơn nữa.Hồi tôi tám tuổi, chưa có lồng ấp trứng tự động như bây giờ. Trứng được ấp thủ công trong "pho" (ổ), được đắp bằng chăn bông hoặc chăn giấy tuỳ mùa để duy trì nhiệt độ khoảng 37,5 độ C. Khi người lớn đem trứng "lên Hà Nội" để bán, trẻ con ở nhà sẽ đảo trứng.Việc cũng không có gì nhiều, hai tiếng một lần chạy vào, nhặt quả trứng áp lên da ở mắt, nếu thấy âm ấm là ổn, thấy lạnh thì đắp thêm chăn mà nóng quá thì gỡ bớt chăn ra. Rồi đảo trứng ở rìa ngoài đưa vào phía bên trong, chuyển trứng ở phía trong ra ngoài để cho nhiệt độ được đồng đều khắp "pho" trứng.Ngày thứ 24 sau khi trứng được ấp, vỏ trứng xuất hiện những vết rạn. Ngày 25, những cái mỏ mổ xuyên qua lớp vỏ ló ra ngoài, lắng tai nghe kỹ sẽ thấy tiếng lách tách. Ngày 26, lác đác có những chú vịt khoẻ, đạp bung được lớp vỏ ra ngoài thành vịt.Tôi rất thích quan sát quá trình vịt nở, rồi đi nhặt vỏ để một nơi, nhặt vịt xếp vào rổ. Đến ngày thứ 27, 28 là trứng nở rộ nhất. "Pho" trứng vơi dần, rổ vịt đầy rất mau. Sau ngày này, "pho" chỉ còn sót một ít trứng không thể nở ra thành vịt, gọi là trứng răm, được bán rất rẻ.Trứng răm có hai loại. Một loại bị chết hẳn trong quá trình ấp do quá nóng hay lạnh hoặc nguyên nhân khác. Loại còn lại, con vịt mổ được vỏ, thò cái mỏ ra ngoài, vẫn nghe tiếng chiêm chiếp, nhưng không đủ sức tách hẳn vỏ để ra ngoài thành vịt.Nhiều lần, vừa thương vừa tò mò, tôi cố hỗ trợ chúng bằng cách tách hộ lớp vỏ ra. Những con vịt được tách vỏ như vậy thường chết rất mau. Lớp vỏ trứng giống như bài kiểm tra đầu đời của lũ vịt mà người ngoài không can thiệp được.Trứng vịt lộn nếu bị đập vỡ từ bên ngoài bằng ngoại lực chỉ làm thức ăn. Chỉ có nội lực mổ vỡ lớp vỏ từ phía trong thì mới có một vịt con ra đời.Những quả trứng làm tôi nghĩ về giáo dục trẻ. Khi thấy con gặp khó một chút, nhiều bố mẹ đã sốt sắng nhảy vào can thiệp giúp con. Khi còn bé, trẻ con chơi bị vấp, người lớn đã vội chạy lại đỡ con rồi "đánh chừa" cục đá, con rửa mặt không sạch cũng rửa hộ con luôn. Con không làm được bài, bố mẹ thuê gia sư về "phụ đạo" - thực ra là làm bài tập giúp. Người bạn học cấp hai cùng tôi thi trượt vào chuyên cấp ba cũng được bố mẹ nhờ các mối quan hệ để đưa con vào.Lớn hơn, con ra trường chưa có việc làm, bố mẹ nhanh chóng chạy việc giúp. Con được vào công ty nhỏ, bố mẹ lại chạy chọt xin vào công ty lớn hơn. Rồi cả đến khi lập gia đình, có những bố mẹ vẫn tiếp tục chạy theo lo hộ con như mua nhà, sắm xe, quyết định hộ luôn việc quan trọng.Tôi nghĩ, cũng có thể do những bố mẹ ấy từng phải bươn chải để vượt qua những ngày khó khăn trong quá khứ nên luôn có nỗi sợ mơ hồ là con mình thua thiệt. Vì thế, theo bản năng, họ luôn chạy theo "tách vỏ" hộ con. Có một thế hệ "cha mẹ trực thăng" ở Trung Quốc, lúc nào cũng bay vè vè trên đầu hộ tống con. Đến khi bố mẹ già, con vẫn chỉ là đứa trẻ nhiều năm.Tôi cũng đã chứng kiến nhiều người vì chiều lòng cha mẹ mà thi vào chỗ này, chỗ kia, hy sinh sở thích để "vào nhà nước cho ổn định". Và rồi suốt đời, những con vịt bị bóc vỏ hộ ấy vẫn luôn cảm thấy có gì đó thiếu thốn, luôn tìm kiếm một chiếc vỏ để chui trở vào vì không chịu được áp lực cuộc đời.Làm sao để trẻ được phát triển theo đúng sức của mình? Sức con học trường thường thì đừng bắt con học trường chuyên. Sức con chỉ làm nhân viên bình thường đừng cố nhấc lên trưởng phòng, giám đốc. Chúng ta có thể theo dõi con trong thận trọng, nhưng không cần hoảng loạn. Bố mẹ chỉ quan sát từ xa, khi thật cần thiết mới chỉ dẫn thêm để chúng tự làm. Như quá trình ấp trứng vịt, người bên ngoài có thể hỗ trợ đảm bảo nhiệt độ bằng cách thêm, bớt chăn, đảo trứng cho đều, nhẫn nại chờ bọn vịt chui ra để đưa chúng về đàn. Còn chiếc vỏ cứng cuộc đời, ta vẫn phải để tự vịt con dùng mỏ mổ và chân của mình đạp vỡ chui ra.Khi gia nhập Google, tôi thấy công ty có chế độ phúc lợi dành cho nhân viên có cái tên khá lạ tai là ReThink. Chương trình nhằm hỗ trợ các bố mẹ chăm sóc con khác biệt trong cách học, họ sử dụng cụm từ "sự khác biệt trong cách học" (learning differences) thay cho các từ mang nghĩa kém tích cực như "trẻ chậm phát triển" "trẻ tự kỷ", "chậm phát triển".Mọi đứa trẻ đều bình thường, chỉ có cách chúng học và tương tác với thế giới này khác nhau.Có lần, tôi lấy những quả trứng chưa nở nhưng còn hơi ấm đem đi ấp thêm "một cách đặc biệt". Với chút may mắn, thêm vài chú vịt con bước ra, chiêm chiếp. Nếu ta đừng vội tách vỏ hộ để vịt có thể chết mà chỉ kiên nhẫn đợi và hỗ trợ khi rất cần, những vịt con dù nở muộn và hơi còi vẫn trở thành cá thể đặc biệt cho đời.Lê Văn Thành'Con nhà người ta' Một tấm lòng nhân ái đem đến sự phát triển và thịnh vượng.Giáo dục là sự dẫn dắt và tạo hứng thú.Bài viết thật hay! Quá đúng! Tôi đây đã có một trải nghiệm vui về "tách vỏ" cho vịt con!Tôi mua chục hột vịt lộn về định để ăn! Do chiều tối có vụ lai rai với bạn bè bình luận bóng đá, về quên mất mớ trứng vịt lộn kia. Sau 3 ngày bỗng nghe tiếng kêu chiêm chiếp mới giật mình nhớ đến chục trứng kia, bèn sờ đến thấy ba bốn con vịt con đang chíu chíu quanh ổ trứng. Thế là tôi đành để cả ổ nở ra để nuôi cho vui.Thêm hơn nửa ngày nữa, còn hột vịt cuối cùng cũng đang thò mỏ chui ra! Sau một lúc thấy con vịt có vẻ chui ra chậm, tôi bèn lấy tay bóc gỡ giúp cho nó ra hẳn bên ngoài cho thoáng!Không hiểu sao, sau đó con vịt đó càng ngày càng yếu đuối, đến khi nó chạy thì thấy một chân nó yếu hẳn, đi khập khiễng rồi cuối cùng chỉ lết đi chứ không chạy được. Sau 2 tuần, dù tôi cũng đã cho ăn riêng và chăm sóc rất kỹ, cuối cùng con vịt đó cũng chết. Lúc đầu, tôi cho rằng trong một lô trứng có thể có một số con khiếm khuyết gì đó! Nhưng tìm hiểu trên mạng cũng như hỏi kinh nghiệm của bạn bè ở quê, họ đều nói là không nên can thiệp vào quá trình nở của trứng vịt nói riêng và trứng gia cầm nói chung, phần lớn khả năng những cái trứng được can thiệp đó sẽ sinh ra con vật yếu ớt và không thể sống cho đến khi trưởng thành, nhất là với bầy đàn số lượng lớn!Nếu quý vị nào muốn thử nghiệm chuyện trên có thể làm thực nghiệm giống tôi tại nhà!Nuôi vịt cũng có một trải nghiệm rất là... thương đau!!!! BÀI VIẾT RẤT THỰC TẾ VÀ Ý NGHĨA CUỘC SỐNG THỜI HIỆN ĐẠI NÀY. CHÚC GIA ĐÌNH TÁC GIẢ LUÔN VUI KHỎE Bài viết rất hay và ý nghĩa ạ! Những đứa trẻ được sinh ra tự nhiên với những đứa trẻ sinh mổ liệu có khác nhau ?. Có rất nhiều người nhờ có các mối quan hệ của cha mẹ, nhờ có tiền bạc của cha mẹ tác động vào họ mới có vị trí như hiện tại. Và họ vẫn sống rất ok, đôi khi còn lấy làm tự hào vì điều đó. Những tác động ấy của cha mẹ có phải là sự kế thừa và là thành quả của những nỗ lực của thế hệ trước dành cho thế hệ sau ? Có rất nhiều người phản đối quan điểm này của tác giả, vì đơn giản là tính họ thế, nói mãi vẫn thế, họ sinh con ra thì chăm lo chiều chuộng mọi thứ tốt nhất cho con họ vì nghĩ đời mình ngày xưa chịu vất vả rồi...con sống thụ động dựa dẫm ỷ lại...cũng kệ. Tôi thì thích quan điểm này của tác giả ! Bài viết rất hay, xin cảm ơn tác giả.Chúc tác giả thật nhiều sức khỏe. Chỉ có người VN mới thấy lạ về cách giáo dục trẻ e tính tự lập từ nhỏ. Người phương Tây luôn đề cao và tôn trọng tính tự do, độc lập, tự chủ, tự chịu trách nhiệm ngay từ khi còn rất nhỏ tuổi.Nếu ko cho trẻ em phát triển chủ động thì sau này các thế hệ nối tiếp sẽ chỉ là những cá thể yếu ớt về thể xác, méo mó về tinh thần, ích kỷ và hèn nhát. Hãy cho trẻ như chú Vịt kia dùng chính bản thân mình để thoát khỏi cái vỏ , câu chuyện của bạn ngụ ý ngầm khuyên các bậc cha mẹ bớt chen chân vào cuộc sống trưởng thành của con ,mà để con tự hoạch định tương lai bằng chính khả năng của bản thân . Đừng " tách vỏ " cho con trong mọi trường hợp .Cám ơn bạn có bài viết hay . Tôi chưa từng được đọc bài nào hay tuyệt như bài viết này. Cảm ơn tác giả. Bài báo hay,ban biên tập tập hợp những bài hay trong mục góc nhìn viết thành sách để phổ biến rộng rãi trong nhân dân. Kỷ niệm thời thơ ấu từ bạn qua câu chuyện " tách vỏ ..." rất súc tích cho trẻ sự tự tin và bản tính trẻ hình thành mỗi khi vấp tự đứng dậy bớt đi ỷ lại ....như bạn chỉ hỗ trợ chú Vịt nào yếu quá mỏ không đủ cứng để " tách vỏ " . Cha mẹ cũng vậy ,hãy để con trưởng thành trong tính cách và sự chọn lựa công việc theo trình độ ,cha mẹ hãy là người quan sát từ xa chỉ hỗ trợ ,lúc con thốt lên lời giống như chú Vịt con kêu " chiêm chiếp "khi muốn " tách vỏ " để trưởng thành và khám phá thế giới chung quanh ... Bài viết rất hay, sinh động, giúp cho hàng triệu phụ huynh suy nghĩ để nuôi dạy con thật đúng. Cảm ơn anh. "Mọi đứa trẻ đều bình thường, chỉ có cách chúng học và tương tác với thế giới này khác nhau", bài viết thực sự rất hay và sâu sắc. Xin cảm ơn tác giả, chúc anh sức khỏe và bình an. Vì tương lai đất nước, rất cần những bài viết học hỏi từ các cty tiên tiến thế này