Sài Gòn thấm mệt Ba tuần trước, Hiền, cô công nhân thuê trọ ở xóm tôi mang đứa con 6 tuổi rời Thành phố. Cô "cũng không biết sẽ làm gì, nhưng ít ra ở quê buồn ngủ cũng còn mấy gốc dừa để mắc võng, còn ở Sài Gòn lấy gì trả tiền trọ ha chú?", Hiền trả lời câu hỏi "về quê hai mẹ con sống bằng gì?" của tôi bằng một câu hỏi.Từ mùa Covid năm ngoái, Hiền đã rời công xưởng ra lề đường với rổ hột vịt lộn. Công ty may ở quận Tân Phú nơi cô làm cắt giảm công nhân. Rổ vịt lộn với cái thùng xốp ướp bia lạnh, mấy con khô mực là những gì Hiền có thể làm để tổ chức lại đời sống cho hai mẹ con.Hơn một tháng giãn cách xã hội vừa qua đã khiến rổ vịt lộn không thể tồn tại. Dù chủ nhà trọ đã giảm tiền nhà, cô vẫn phải đóng một phần cùng tiền điện nước và những nhu cầu sinh hoạt tối thiểu.Vấn đề là người mẹ trẻ không còn nguồn thu nhập nào. Ngay cả khoản hỗ trợ nhỏ nhoi cho người nghèo cô nghe trên tivi nhà hàng xóm cũng không thể có. Bởi mẹ con cô không được coi là "dân Thành phố" do hộ khẩu ở Sóc Trăng. Nhưng ở quê, họ đã vắng mặt từ lâu nên cũng không được vào danh sách hỗ trợ của xã.Hàng triệu người như Hiền từ các nơi đổ về Sài Gòn mưu sinh và chính họ góp phần xây dựng nên diện mạo và cả thành tích kinh tế trong báo cáo cuối năm của Thành phố. Covid đã "đuổi" họ rời thành thị về nương tựa quê nhà, nơi cũng đang khó khăn vì dịch bệnh.Gần nhà trọ của Hiền, xưởng may của chị Loan chuyên gia công hàng xuất đi Hàn Quốc có bốn chuyền may với hàng trăm công nhân. Trước Covid, công ty gia đình này hoạt động hết công suất, công nhân tăng ca liên tục, giờ chỉ còn hai chuyền hoạt động cầm chừng. Cách xưởng 50 mét là chung cư Moscow 17 tầng, nơi vừa bị phong toả do có ca F0 liên quan đến Hội thánh truyền giáo Phục Hưng.Công nhân mất việc, quán tạp hoá của ông bà Chín cạnh đó đóng cửa theo. Mấy bộ bàn ghế mỗi ngày dọn bên lề đường để bán đồ ăn sáng cho công nhân giờ xếp một góc. Đức, con của ông bà ngày ngày đi phụ hồ, giờ thất nghiệp ở nhà. Họ không còn nguồn thu nhập nào. Mai mốt hết giãn cách cũng chưa biết bắt đầu lại từ đâu, bởi công nhân về quê còn mang theo số tiền mua nợ khiến họ cụt vốn. Anh con trai út thất nghiệp cũng trả nhà trọ dẫn hai đứa con về ở ké và ăn nhờ cha mẹ. Đã cực, giờ lại phải lo thêm mấy đứa cháu, họ hoàn toàn chưa có lối ra.Đó chỉ là chuyện nhỏ trong con hẻm ở quận 12 khu nhà tôi. Những ngày giãn cách, bạn có thể chỉ thấy phố xá vắng và buồn. Phải đi vào hẻm, từng xóm mới thấy Sài Gòn đã mệt, đã phập phồng thế nào sau hai năm dịch giã.Trong khi những lao động mất việc như Hiền, người buôn bán nhỏ như ông bà Chín hay chủ doanh nghiệp như anh chị Loan đang đối mặt khó khăn, những nỗ lực của Nhà nước nhằm hỗ trợ họ lại bị tắc nghẽn đâu đó.Báo cáo hồi cuối tháng 5/2021 cho thấy gói hỗ trợ 62 ngàn tỷ đồng của Chính phủ cho đợt dịch trước chỉ giải ngân được hơn 22%. Trong đó, gói vay không lãi suất hơn 16.000 tỷ đồng hỗ trợ doanh nghiệp trả lương lao động giải ngân chỉ đạt 0,26%. Chỉ có 245 đơn vị tiếp cận được với số tiền 42 tỷ đồng. Tức là, phần lớn tiền hỗ trợ vẫn nằm trong két của nhà nước.Khu công nghiệp Việt Nam - Singapore, Bình Dương có hơn 400 công ty, nhiều đơn vị phải tạm ngừng sản xuất ở đợt dịch trước. Nhưng chỉ có năm doanh nghiệp đủ điều kiện ban đầu nộp hồ sơ đề nghị hỗ trợ vốn vay trả lương cho lao động tạm nghỉ việc, và năm bộ hồ sơ đều bị trả lại, đề nghị bổ sung do "chưa đáp ứng được tiêu chí theo quy định".Các tiêu chí ấy phức tạp và rộng hơn tiêu chí "nghèo", "khó khăn", "mất thu nhập" kèm theo rất nhiều thủ tục khiến doanh nghiệp và người dân nản lòng rồi bỏ cuộc. Cuối cùng, chẳng mấy công nhân và người nghèo chạm được đến gói hỗ trợ.Nhiều địa phương thì cho biết "chính quyền gặp khó" do không rõ nguồn ngân sách hỗ trợ sẽ lấy từ đâu. Nhiều nơi vì sợ trách nhiệm nên yêu cầu các thủ tục rườm rà phi lý khiến người nghèo chào thua cán bộ tiếp nhận thủ tục. Cuối cùng, như ta đều thấy, tiền không giải ngân được để có thể đến với người đang rất cần nó. Giống như bệnh nhân cần thuốc cấp cứu và đã có sẵn thuốc, nhưng không thể xuất kho vì vướng vài chữ ký. Những khó khăn thủ tục này, dù được nói nhiều, đã không được dự liệu và sửa đổi cùng với chính sách hỗ trợ.Tuần trước, khi có tin gói hỗ trợ 26 nghìn tỷ sắp được Chính phủ giải ngân, dường như xung quanh tôi không mấy ai hào hứng. Nếu phương thức hỗ trợ vẫn như cũ thì hiệu quả sẽ vẫn như vậy. Tiền sẽ vẫn ở chỗ nó đang ở. Tôi tính ghé khu trọ tặng chút quà thì hai mẹ con Hiền đã về Sóc Trăng, còn các doanh nghiệp tôi quen cũng không hỏi han về gói hỗ trợ như lần trước nữa.Dịch rồi sẽ qua, người khá giả và có tích lũy sẽ vẫn ổn, chỉ tầng lớp dân nghèo đô thị là kiệt quệ. Muốn chống dịch, muốn giãn cách hiệu quả, các cộng đồng yếu thế phải được tiếp tế kịp thời. Thậm chí, tôi thử hình dung, chỉ cần nhà nước thông qua công ty cung cấp dịch vụ, giảm một nửa hóa đơn tiền điện, tiền nước mùa nắng nóng này, các gia đình khó khăn đã đỡ đi nhiều lắm.TP HCM, nơi nhóm người nghèo đô thị đông nhất cả nước, liệu có được một cơ chế để có thể giải ngân tiền cứu trợ thật sớm và hiệu quả hay không? Và với tất cả người nghèo vì Covid-19 khắp cả nước, đến bao giờ họ được cầm trong tay đồng tiền cứu trợ?Doanh nghiệp tồn tại được mới có thể tạo việc làm, đóng góp cho nền kinh tế, chung tay với Chính phủ chống dịch. Người lao động sống khỏe được mới góp sức cho sản xuất, giảm bớt hệ lụy xã hội. Nếu những công nhân mất việc được tiếp cận và hỗ trợ vốn vay không lãi suất ngay tại xưởng, giá mà mẹ con Hiền được miễn phí tiền nước hay giảm tiền điện cho phòng trọ, nếu những người nghèo như ông bà Chín được giúp đỡ sau khi xếp mấy bộ bàn ghế bán đồ ăn vào một góc... chúng ta hẳn cũng an lòng hơn.Giống như người ốm, không được cấp cứu và điều trị kịp thời, những người yếu thế sẽ khó gượng dậy và chịu nhiều di chứng. Di chứng ấy, tất cả chúng ta đều phải gánh chịu. Phố xá Sài Gòn và các đô thị khác làm sao vui khi nhiều người trong lòng nó dần kiệt sức?Đức Hiển Cực kỳ đơn giản:Mỗi gia đình 1 thẻ ATM.Thẻ này chỉ mua được gạo + rau + thịt trong siêu thị.Mỗi ngày không quá 100k.1 tháng không quá 3 triệu.Lợi cho người nghèo, người sản xuất, người bán hàng.Thẻ không thể rút tiền, cũng không thể mua rượu bia thuốc lá. Chỉ mua được thực phẩm cốt yếu.Ngân hàng phát hành thẻ này.1 tuần giải ngân xong, ko thể sai đối tượng Hơn 1 năm trước khi đợt dịch đầu tiên bùng phát, tôi có đọc cmt nguyên văn thế này: Nhiều người mới cách ly có hơn nửa tháng mà than đói, đi làm không biết tích lũy phòng thân. Không biết bạn ấy có đọc bài viết rất hay và nhân văn của anh Đức Hiển để cảm thông cho người lao động nghèo?Xin đăng lại bài thơ này để chia sẻ với bạn đọc VnExpress, chúc Sài Gòn nói riêng và cả nước nói chung sớm thoát khỏi đại dịch để bà con có cuộc sống ấm no.Gửi những ai giàu sang và sung sướngHãy cảm thông người nhà mướn làm thuêVì Cô vi gặp gian khó trăm bềViệc không có nhà bữa no bữa đóiNgười ta than xin bạn đừng trách vộiKhông sẻ chia cũng đừng nói quá lờiĐời họ nghèo không bằng bạn và tôiBởi số phận của mỗi người mỗi khácĐọc bài viết thấy lòng buồn man mácMong hung thần độc ác mãi lùi xaĐể công nhân không phải nợ tiền nhàVà con trẻ có tiền mua hộp sữa. Bài viết đúng thực trạng, xin bổ sung thêm một vấn đề cấp bách. Các khoản hỗ trợ "chỉ nghe trên báo", nhưng giá thực phẩm trong các cửa hàng cung ứng chính thống (chứ không phải hàng rong hay chợ tự phát đâu) thì tăng gấp đôi là sự thật! Vấn đề hỗ trợ thì vướng "thủ tục nhiêu khê" còn giá cả mà không quản lý được thì đến chịu. Không chỉ người nghèo trong hẻm đa số người lao động đều đang kiệt quệ ,tầng lớp trung lưu cũng không khá gì hơn .Tất cả đều đồng lòng cố gắng vượt qua khó khăn ,đều mong được hỗ trợ . Bài viết của Anh hay quá. Tôi nói thật, người dân xung quanh tôi đã kiệt quệ rồi, sáng nay tôi mới vác mấy bao tải xôi đã gói sẵn đi mang tới mấy con hẻm bị phong tỏa nhờ cán bộ chống dịch phân phát cho người dân. Trước đó có người nói với tôi "khổ lắm, hôm rồi nhận cơm hỗ trợ mà dân khu này giành giật như thời bao cấp, nhà tôi đến chậm hôm đó nhịn đói luôn...", ngoài ra còn có định kiến là người trẻ tuổi, thanh niên trai tráng không làm mà đi xin cơm ăn, nhiều bạn còn xấu hổ tới mức đói lả mấy ngày trời vì không dám đi nhận cơm trong khi việc thì mất, tiền thì chẳng có cơ hội để kiếm. Thay vì tiếp tục làm khó người khác thì hãy tổ chức nhiều điểm nấu ăn miễn phí để bà con hàng ngày ra nhận trong trật tự, đảm bảo giãn cách, dùng chính cái tiền gọi là "quỹ hỗ trợ chống dịch" kia để làm. Ít nhất, hãy cho người đói được ăn, đây là hành động thiết thực nhất mà xã hội cần phải nhìn nhận cho thực tế! Phát tiền đồng đều cho tất cả người dân giống bên Mỹ sẽ dễ đến với người lao động hơn. Không phân biệt giàu nghèo, bỏ qua thủ tục phức tạp. Bài viết hay quá. Tôi cũng biết có 1 gia đình. Ông 75 tuổi chạy xe máy chở hàng, bà 64 tuổi ở nhà bị tai biến nhẹ, con làm giáo viên mầm non thấp nghiệp vì dịch. Họ cũng chẳng còn gì để ăn nữa. Rất thương những hoàn cảnh khó khăn trong đại dịch, hy vọng gói hỗ trợ sớm đến tay người dân để họ trang trải cuộc sống. Cảm ơn tác giả Đức Hiển đã bài viết hay rất đúng. "Sài Gòn đã thấm mệt." Cám ơn bạn đã viết bài này trong khi mà nhiều người khác không có ý kiến gì cả. Ở lại thành phố cũng không được mà đi cũng không xong. Công việc làm không có thì tiền đâu để sống để nuôi gia đình? Tội nghiệp cho những người lao động đã đến kiếm sống tại thành phố này. xăng tăng, điện tăng. Bài viết của anh rất thực và rất sát với thực tại xã hội , bởi vì chính tôi cũng là một trong số những người dân ở thành phố lâm vào hoàn cảnh khó khăn như vậy! Hôm qua đọc tin bài có đoạn: Thành phố cũng khuyến khích các doanh nghiệp tự chi trả phí mua test nhanh và xét nghiệm cho người lao động một lần mỗi tuần.... Thấy sao sao. Không phải doanh nghiệp nào cũng khoẻ, có doanh nghiệp đang chết mòn. Chợt nghĩ đến gói hổ trợ 26.000 tỷ đồng của Cp hỗ trợ người lao động và người sử dụng lao động gặp khó khăn do đại dịch COVID-19. Thời buổi 4.0,nên hoc tập các nước tiên tiến( Canada), lên mạng khai ngay theo biểu mẫu. OK duyệt, ngày mai tiền vào tài khoản để doanh nghiệp được trợ cấp hỗ trợ trả lương nhân viên ..%. Doanh nghiệp được miễn tiền thuê đất ..%, Được vay ưu đãi ko lãi suất...sinh viên học sinh người nước ngoài cũng được hỗ trợ để ở nhà. Mà họ làm nhanh lắm tập trung cứu đói hỗ trợ dân. Đặc biệt là dân lao động cơm bữa. Ko có gì để sống chắc chắn sẽ bò ra ngoài. Chuẩn quá luôn, chỉ có đi sâu vào bên trong mới hiểu hết nổi khổ, mình ở gần mặt đường còn khổ nửa là, may là còn tiền tích luỹ để gồng, mình mất việc 2 mùa Dịch tới nay 7 tháng rồi, không lương,1 vợ 2 con nhỏ có mở cái tiệm giặt ở nhà chủ yếu đủ trả điện nước với một phần sinh hoạt phí, nay cũng te tua còn trả nợ ngân hàng mỗi tháng cũng chưa thể tiếp cận gói hỗ trợ dù chú tổ trưởng có lập danh sách, giờ chỉ mong sao hết Dịch được đi làm chứ không thì cũng gồng không nổi!