Chân, Thiện, Mỹ, Hòa Chuyến đi đó trước hết là để dành ra một khoảng lặng, bước ra khỏi cái vòng tròn cơm áo gạo tiền để nhìn lại, hiểu mình và đất nước của mình, hơn là vì kiến thức chuyên môn. Chính vì thế, ngoài việc học thì phần thời gian còn lại tôi dành cho việc đọc về các chủ đề liên quan đến văn hóa, xã hội và tìm hiểu đời sống của Hàn Quốc, nơi tôi đang theo học.Tôi sục sạo vào thư viện và mạng Internet để đọc đủ thứ trên đời, trong đó có chú trọng đặc biệt vào kho tàng văn hóa phương Đông - trong sự liên hệ với tinh thần khoa học mà chúng tôi được đào tạo.Cuối cùng, tôi cũng tìm ra một bộ giá trị phổ quát đậm chất phương Đông, để mang làm vốn giắt lưng. Đối với tôi, hai năm như thế là thành công, dù cái giá phải trả cũng không hề rẻ.Rồi cẩn thận hơn, suốt 15 năm qua, tôi dành thời gian để chiêm nghiệm và kiểm chứng. Tôi coi đó là khung tham chiếu cho mọi hành xử và suy nghĩ của mình, đặc biệt là trong những việc liên quan đến giáo dục.Ngày 20/11, tôi muốn cùng các thầy cô suy ngẫm về bộ giá trị phổ quát này. So sánh giữa các nghề đã đi qua, tôi thấy nghề dạy học là nghề khó nhất. Nghề dạy học không chỉ là một khoa học, mà hơn thế, nó còn là một nghệ thuật. Và đặc biệt, người thầy phải là chính điều họ dạy, thì điều đó mới có ý nghĩa.Còn nếu người thầy chỉ dạy như nhắc lại sách vở, còn mình thì sống hoàn toàn khác so với điều mình dạy, thì việc dạy đó chỉ có tính cách hình thức, dạy cho xong việc, vì thế không có kết quả. Cuốn sách giáo khoa tốt nhất chính là đời sống của người thầy. Nội hàm giáo dục đúng nghĩa sẽ không chỉ giới hạn ở tri thức sách vở, mà còn phải mở rộng sang cả giáo dục đạo đức, nhân cách và kỹ năng sống thì mới đầy đủ.Đó lý do tôi tin vào bốn giá trị giản dị đã được kiểm chứng bởi địa lý và thời gian: Chân - Thiện - Mỹ - Hòa.Chân là thông tin và tri thức sử dụng phải chân thực, được kiểm chứng. Chân là mục đích của tư duy và nội dung của khoa học.Thiện sống sao cho không gây hại cho mình, cho người khác và cho cuộc sống xung quanh. Thiện là mục đích của hành xử và nội dung đạo đức.Mỹ là luôn hướng đến cái đẹp, cái tự nhiên nhất có thể. Mỹ là mục đích của sự trở thành và nội dung của nghệ thuật.Hòa là luôn giữ được sự cân bằng, hài hòa với mình, với người và với thiên nhiên, cả trong ngắn hạn và dài hạn. Hòa là mục đích của lựa chọn và nội dung của tổ chức xã hội, sinh hoạt văn hóa và tôn giáo.Sự bế tắc của giáo dục hiện tại - vốn đã được phân tích nhiều lần - thể hiện trước hết ở việc quá tải về trang bị kiến thức sách vở, nhưng thiếu hụt giáo dục đạo đức, nhân cách và kỹ năng sống.Ngoài ra, giáo dục cũng đang thiếu một bộ giá trị chung có thể định hướng nội dung và chuẩn mực giảng dạy cho các mảng tri thức, đạo đức, nhân cách và kỹ năng sống này. Tôi quan niệm, một người đi qua cuộc sống này cũng giống như một lữ khách đang đi trên hành trình vạn dặm của đời mình. Để không bị lạc đường, thì điều quan trọng nhất với người lữ khách không phải là lượng tiền bạc giắt lưng, mà là một la bàn chỉ rõ bốn hướng Đông - Tây - Nam - Bắc.Nếu sử dụng bộ giá trị phổ quát Chân - Thiện - Mỹ - Hòa này làm định hướng, ta sẽ thấy chuẩn mực của giáo dục tri thức là Chân, giáo dục đạo đức là Thiện, giáo dục nhân cách là Mỹ, giáo dục kỹ năng sống là Hòa. Nhờ đó, giáo dục sẽ ngay lập tức vượt ra khỏi sự lệch lạc nhồi nhét tri thức sách vở, để trở thành một thể toàn diện và thống nhất, vừa trang bị tri thức với chuẩn mực là Chân, vừa giáo dục đạo đức với chuẩn mực là Thiện, rèn giũa nhân cách với chuẩn mực là Mỹ, và phát triển kỹ năng sống với chuẩn mực là Hòa.Dù nội dung chương trình có thay đổi như thế nào đi chăng nũa, chỉ cần người thầy giữ thật vững được bốn giá trị Chân - Thiện - Mỹ - Hòa để định hướng cho việc giảng dạy, và rộng hơn là định hướng cho đời sống của mình và học trò, thì mục tiêu của giáo dục sớm muộn gì cũng sẽ đạt được.Tôi nghĩ, giáo dục không cần phải chạy theo những chương trình cải cách cao xa. Với tư cách là một người cha có con đang đi học, bản thân tôi cũng không mong gì hơn việc con mình được các thầy cô trang bị và rèn giũa bốn giá trị Chân - Thiện - Mỹ - Hòa này. Nếu được như thế, con tôi dù ở đâu, làm gì, có gặp khó khăn sóng gió hay phải đối mặt với cạm bẫy nào, tôi cũng thấy yên tâm.Có như thế, giáo dục mới hết hoang mang. Có như thế, giáo dục mới thực sự là giáo dục. Và con người mới thực sự trở thành người.Giáp Văn Dương Mẹ tôi,một người gắn bó với nghề giáo hơn 33 năm từng chia sẻ: "Nuôi một đứa trẻ đã khó,dạy chúng thành người còn khó gấp vạn! Mẹ tiếc cho những đứa trẻ (vì Mẹ tôi đảm nhận vị trí giáo viên chủ nhiệm)- mặt mũi sáng láng,điều kiện gia đình có,chỉ hiềm ba mẹ mải mê kiếm tiền mà con hư khi nào không hay"! Vậy,hãy khoan trách con trẻ; trước nhất cần xét lại chính là người lớn,các bậc phụ huynh chúng ta! Chúng ta đã dành đủ thời gian chia sẻ với con trẻ-như với một người bạn chưa? Mỗi lời nói,hành xử của chúng ta đã xác đáng,"ngôn hành như nhất" chưa hay "Nói một nơi,làm một nẻo"? Những giá trị Sống nào ta định hình và mong mỏi con trẻ theo đuổi?...Chừng nào mỗi người lớn chúng ta hiểu con trẻ của mình như một người bạn; bản thân mỗi người lớn là một "tấm gương"; định hướng được cho con trẻ những lý tưởng SỐNG ĐẸP...thì mục tiêu Chân-Thiện-Mỹ-Hòa mới được dần định hình và cụ thể hóa! Vai trò và trọng trách khi ấy không chỉ bó hẹp trên đôi vai người Thầy,mà rộng hơn là cả Gia đình- Nhà trường- Xã hội! Kính chúc các Thầy Cô luôn mạnh giỏi, xã hội luôn tri ân các Thầy Cô với lòng biết ơn sâu sắc nhất! Ngày xưa nghèo đói nhưng vuiTranh nhau mẩu sắn đang vùi bếp thanNgày xưa chẳng nghĩ làm quanTham lam chút để; giầu sang thoát nghèoNgày xưa chạy nhảy leo trèoQuan không chạy chức nên nghèo như dânNgày xưa sống cảnh thanh bầnQuan thanh liêm sống vì dân suốt đờiNgày nay ngẫm thấy nực cườiQuan tham nhưng nghĩ dân gian như mìnhLàm quan mà chẳng phân minhĐể cho dân chúng bất bình lắm thayCùng một khu phố thế nàyCùng giờ hành chính, cùng ngày nghỉ ngơiCùng chung lớp học một thờiCũng quần thủng đũng thủa đời chăn trâuNhưng nay số bạn sang giầuThăng quan tiến chức nhà lầu xe hơiTiền, tình, danh lợị, đổi đờiĐổi cả tình bạn vì đời hơn nhauNgồi xe sang vuốt hàng râuKính che kín mặt còn đâu để nhìnNhà bên đứa bạn lặng imNgẫm đời thấy khổ ba chìm bảy trôiCùng ngồi lớp học một thờiBạn làm quan lớn sống đời thượng lưuCòn mình sống cảnh đìu hiuĐồng lương ba cọc chắt chiu qua ngàyNhưng thôi chấp nhận cũng hayThỏa lòng với những tháng ngày khó khănSuy ngẫm lời Chúa phán rằng;Ban cho con những đồ ăn đủ ngàyNước Thiên Đàng ở gần đâyDành cho kẻ khó đời này gian truânHãy sống với cảnh thanh bầnĐẹp đời tốt đạo mới cần con ơiNhững gì giầu có trong đờiChỉ là bạc phước ở nơi Thiên ĐàngQuyền lực là phước Trời banVô ơn không biết...tan hoang thôi màXưa, nay vẫn có câu caLàm lành tránh dữ, điều ta nên làmĐỉnh cao quyền lực thế gianLà điều “khốn khổ” mà quan kiếm tìmXưa, nay; vẫn rất phân minhTrắng, đen, phải, trái, hư, vinh rõ ràngXưa, nay; hãy sống đàng hoàngVẫn cùng khu phố;cách hàng dương xanhKiếp người cũng rất mỏng manhThở ra thôi chẳng hít, thời là xongMỗi ngày tôi vẫn cầu mongCho nhà bên ấy vui trong đời nầyHãy nhìn sang bạn gần đâyXưa, nay vẫn vậy; đời nầy đủ vuiMọi sự sướng, khổ trong đờiChỉ là giả tạm; thoảng thôi rồi tànTiền, tình, danh lợi, đeo mangHư không hết thảy; đợi ngày xuôi tay!. "Người thầy phải là chính điều họ dạy". Đúng như vậy, cách đây 40 - 50 năm người thầy đã từng như vậy. Nếu dạy một đường chính mình làm một nẻo thì không dạy được ai cả. Người thợ cả, người đốc công, người giám đốc cũng cần như vậy. Rốt cuộc người bố, người anh trong gia đình, rồi người lãnh đạo từ thấp đến cao muốn điều hành, lãnh đạo tốt thì nói như thế nào phải làm như vậy, nếu không thì nói chẳng ai nghe và không lãnh đạo được ai cả, rốt cuộc là gia đình lộn xộn, tập thể "quân hồi vô phèng", xã hội bát nháo. Anh Dương kính mến!Tôi đã biết đến anh từ lâu, tôi thường đọc kỹ các bài viết của anh trên các báo, tham gia các buổi thảo luận có anh tham gia ( Cùng Nhà giáo Phạm Toàn - Nhóm CB), tìm hiểu các quan điểm anh nêu trên mạng... và tôi không giám chắc tôi đã hiểu hết quan điểm của anh về giáo dục nhưng tôi tin đã hiểu căn bản và bản thân tôi hoàn toàn đồng quan điểm với anh như những gì tôi hiểu.Anh cũng đã phát biểu trên các diễn đàn, bản thân tôi cũng đã tham gia một vài diễn đàn liên quan đến giáo dục trên Truyền hình. Nhưng tự tôi nhận thấy sự chuyển biến trong giáo dục và các con người tham gia trong lĩnh vực giáo dục còn rất hạn chế, tôi tin rất nhiều thầy cô giáo của chúng ta cũng hiểu được giá trị của giáo dục con người hướng tới CHÂN - THIỆN - MỸ - HÒA nhưng họ gần như không bình luận, chia sẻ hay thay đổi mạnh mẽ trong ngay nhà trường mình làm việc. Tôi thiết nghĩ nên chăng chúng ta nên lập một diễn đàn phát động các thầy cô giáo cùng trao đổi thông tin, quan điểm... để cùng hướng đến mục tiêu giáo dục hoàn hảo? Tôi mong muốn tất cả chúng ta những người quan tâm, tâm huyết đến giáo dục cùng với các thầy cô giáo để đi đến HÀNH ĐỘNG thì tôi tin chúng ta sẽ đến địch trong thời gian không xa.Trân trọng cám ơn Anh với những chia sẻ hết sức giá trị cho những người tham gia vào lĩnh vực giáo dục; những người quan tâm, tâm huyết đến giáo dục; và các phụ huynh là bố mẹ của đối tượng trong giáo dục. Tôi tin rằng nhiều nhà giáo đã và vẫn đang nghĩ như TS Giáp Văn Dương. Tôi cũng đã từng được học những người thầy như thế. Ngày 20/11 này, tôi xin dành những lời chúc tốt đẹp nhất đến những nhà giáo vẫn đang theo đuổi các giá trị Chân, Thiện, Mỹ, Hòa mà bài viết đang nói tới. Cảm ơn anh Dương. Có thể nhiều người sẽ cho rằng bài viết của anh là kêu gọi thứ hiển nhiên, nhưng đúng là ngành nào công việc nào cũng cần có một "slogan" để chỉ ra rằng ta đang theo đuổi cái gì. Ngành giáo dục của chúng ta đọc nhiệm vụ trọng tâm chỉ thấy "nâng cao chất lượng dạy và học" hay mấy thứ tương tự như thế. Nâng cao chất lượng hướng tới cái gì? Tạo ra người giỏi kiếm tiền? Tạo ra quan chức giỏi (như là người Pháp đã thiết kế hệ thống giáo dục của chúng ta nhằm phục vụ cho chính quyền thuộc địa của họ)? Tạo ra thí sinh giỏi làm bài thi đại học (tôi thấy bây giờ có lẽ đang là thế)? Hay là tạo ra con người Chân-Thiện-Mỹ-Hòa như anh gợi ý? Không có sứ mệnh thì tôi chẳng hiểu là chúng ta định đào tạo ra thứ gì. Đọc bài của anh tôi mới giật mình tìm lại xem "nhiệm vụ giáo dục" của Việt Nam là gì, và choáng khi phát hiện ra rằng nó chỉ dừng lại ở "nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên" hay là "Đổi mới giáo trình", trong khi để đào tạo ra con người thế nào thì không thấy ai nhắc tới???Dù sao tôi vẫn tin rằng có rất nhiều người làm nghề dạy học cũng nghĩ như anh, rằng mục tiêu cuối cùng của việc dạy học là Chân, Thiện, Mỹ, Hòa. Xin gửi lời chúc tốt đẹp đến các thầy cô nhân ngày 20/11 năm nay. Tôi rất tán thành quan điểm của Tiến sĩ Giáp Văn Dương về định hướng của sự nghiệp giáo dục với "la bàn" Chân - Thiện - Mỹ - Hoà. Tôi may mắn đã từng được học với hầu hết những người thầy đều là những "Cuốn sách Giáo khoa tốt nhất". Nhưng đã hơn 60 năm rồi! Đây chính là triết lý còn thiếu của giáo dục Việt Nam, phải đi theo hướng Chân, Thiện, Mỹ, Hòa lẽ ra những lời này phải là của các lãnh đạo ngành giáo dục và anh Dương phải nằm trong bộ máy đổi mới giáo dục của đất nước, thực tế đáng buồn thay khi chương trình gần đây nhất của bộ giáo dục là muốn dùng nhiều nghìn tỷ tiền thuế của dân để đào tạo nhiều nghìn tiến sỹ nữa. Khủng hoảng giáo dục Việt Nam nhiều năm nay là khủng hoảng về đường đi và đích đến chứ ko phải ở kiến thức. Thời buổi 4.0 kiến thức tự người dân tìm được qua mạng khỏi cần đến các tiến sỹ, các lớp học hình thức, vô bổ.Là người dân tôi thấy hoàn toàn nhất trí với ý kiến của a Dương, rất mong các bậc lãnh đạo ủng hộ triết lý này. Tôi thấy kết luận của a Dương là chuẩn xác"Có như thế, giáo dục mới hết hoang mang. Có như thế, giáo dục mới thực sự là giáo dục. Và con người mới thực sự trở thành người"Đất nước phát triển, giàu có mà người không tốt, không tử tế, không yên tâm, không hạnh phúc thì cũng chẳng để làm gì.Quang Huy - Hà Nội ngày xưa*tiên học lễ, hậu học văn*! còn ngày nay hổng bít tiên học cái gì? hậu học cái gì ? nên XH mới như hiện nay! BÀI VIẾT QUÁ Ý NGHĨA "Cuốn sách giáo khoa tốt nhất chính là đời sống của người thầy." Cảm ơn Anh. Tôi tin bạn là một tiến sỹ "Chân - Thiện - Mỹ- Hòa " . Nhưng " Chân - Thiện- Mỹ " không đã có hòa rồi bạn à. Vốn con người - Nhân chi sơ tính bản thiện . Chúng ta không chỉ nói, viết mà phải làm nữa bạn à. Bởi người sống gần người mới nên mà...! Tôi rất đồng tình với anh Duơng và bạn Hoàng Minh. Với uy tín của TS Duơng, anh có thể mở một diễn đàn trên mạng để các nhà giáo chân chính, những người tâm huyết với giáo dục bàn luận, nhằm hướng tới nền giáo dục Chân, Thiện, Mỹ, Hòa. Diễn đàn này có thể hiệu quả hơn những đề án vừa qua của ngành GD. đẩy mạnh thương mại hóa giáo dục thì tương lai chúng ta phải trả giá rất đắt.