Xem tiền như rác Mẹ khâu một cái túi vải con để đựng xu. Lúc nào đi chợ về có nhiều tiền xu, một hào hay năm hào, mẹ sẽ giao cho tôi cất giữ. Tiền của mẹ mà đứa trẻ tôi quý hóa lắm, giữ gìn hơn cả đồ chơi của mình. Cuối mỗi tháng tôi lại trả số xu đó cho mẹ để được mua quà. Mẹ tôi còn dạy cách trao nhận tiền thế nào cho đúng, trao bằng hai tay, và không quên cảm ơn khi nhận tiền.Những chỉ dạy của mẹ rất hữu ích với thời sinh viên kham khổ của tôi ở nước ngoài. Những ngày cuối tuần, tôi thường gói những đồng xu lẻ, bốn xu một gói, vừa đủ giá vé một chuyến jeepney - phương tiện giao thông phổ biến trong thành phố - cho tôi từ nhà tới học viện. Tôi để ý những tài xế jeepney lúc nào cũng đáp lại tôi bằng một nụ cười khi nhận gói tiền xu. Họ không bao giờ mở ra đếm lại. Có lẽ sự trân trọng của người gói đã đủ làm bảo chứng.Sau này, làm chủ một doanh nghiệp ở Campuchia, tôi vẫn có thói quen xếp cẩn thận những tờ 100 riel, 500 riel (hay mười xu) vào một ngăn ví riêng, hoặc vào hộc đựng đồ trên xe ôtô. Số tiền lẻ này tôi dành tặng những người hát rong trên đường phố Phnom Penh, hay người hành khất ở ngã tư đèn đỏ. Tôi luôn nghĩ những món tiền nhỏ ấy còn chưa xứng đáng với nụ cười cám ơn của họ cho tôi.Ở Singapore, nơi tôi sống gần hai mươi năm này, các siêu thị hay cửa hàng bán lẻ luôn sẵn có những đồng xu nhỏ nhất, một xu hay năm xu, để trả lại tiền thừa cho khách hàng. Hình ảnh này khác với cảnh nhiều trạm xăng hay siêu thị tại các thành phố lớn ở Việt Nam, dùng kẹo cao su hay gói tăm thay cho năm trăm đồng, một nghìn đồng tiền trả lại. Thậm chí nhiều chỗ, người bán hàng thản nhiên bỏ qua vài trăm đồng tiền thiếu, rồi tỏ thái độ khinh khi với những khách hàng cương quyết chờ lấy lại số tiền nhỏ này.Cách đây hai hôm, một viên Phó trưởng phòng Quản lý và Phát triển quỹ đất ở Đà Nẵng, khi biết con mình được thối lại 25.000 tiền lẻ, đã tức tối cầm xấp tiền trở lại nhà hàng, gọi đó là "rác" và ném tung tóe xuống đất, sau đó tát một nhân viên phục vụ. Toàn bộ hành động của ông bị camera ghi lại.Một ngày sau, ông bị cấp trên đình chỉ công tác để xem xét về hành vi thiếu chuẩn mực, có dấu hiệu vi phạm an ninh trật tự nơi công cộng. Bản tường trình của ông, dù cố bao biện, theo tôi khó bào chữa cho phát ngôn và hành vi xấu xí ông đã thể hiện và bị ghi lại trong video. Dù là "thiếu văn hóa", "hống hách" hay "lộng quyền", tôi cho rằng hành vi này nên được nhìn nhận như một ứng xử cá nhân, không mang tính đại diện cho tầng lớp công chức hay cán bộ trong xã hội. Sâu xa hơn, nó là sự hiển lộ của một tâm lý dễ gặp ở nhiều người khác: không coi trọng đúng mức tiền lẻ, thiếu văn hóa tôn trọng sức lao động, dù là nhỏ nhất.Thái độ này cần bị lên án ở bất cứ môi trường nào, xã hội nào, chưa nói đến ở một đất nước còn nhiều người sống khó khăn.Nhân việc này, tôi muốn nhìn sâu hơn vào nguyên nhân dẫn đến tâm lý ngại nhận tiền lẻ ở Việt Nam. Ngoài những lý do như lạm phát, trượt giá khiến mệnh giá đồng tiền ngày càng lớn, thì Việt Nam cũng thiếu những công cụ, hệ thống thanh toán, bán lẻ tự động giúp lưu thông dễ dàng tiền lẻ, mệnh giá nhỏ.Các thành phố lớn ở Việt Nam chưa có nhiều hệ thống bán lẻ tự động chấp nhận tiền xu hay tiền mệnh giá thấp như các nước phát triển. Tại nhiều quốc gia, người ta có thể dùng tiền lẻ để mua chai nước, trả tiền tờ báo đọc hàng ngày, trả tiền cắt tóc hay bơm nước rửa xe ở các trạm bán hàng tự động. Tiện ích mà hệ thống này mang lại, nhất là để thay đổi thói quen của người tiêu dùng, là rất lớn về lâu dài. Khi có sẵn cơ sở hạ tầng để lưu thông tiền lẻ một cách dễ dàng và thuận tiện, người dân tự khắc sẽ biết quý trọng những món nhỏ này hơn.Trẻ con nhà tôi học thói quen của bố mẹ từ bao giờ, cũng cẩn thận xếp những đồng xu lẻ, gói vào những gói giấy nhỏ. Những gói nhỏ này dùng để trả tiền ở các điểm bán hàng tự động hoặc tip cho những người phục vụ đã lớn tuổi trong quán ăn. Những lúc con tôi làm như vậy, tôi như thấy lại nụ cười ngày xưa của người lái xe jeepney.Rồi đây xã hội sẽ hiện đại hơn, văn minh hơn. Các nước phát triển đã đặt mục tiêu hạn chế dùng tiền mặt trong tương lai gần. Có thể những đồng xu, bạc lẻ sẽ không còn. Nhưng đồng tiền của quốc gia, dù mệnh giá to hay nhỏ, đều đáng được coi trọng.Ứng xử với đồng tiền của người khác là cách thể hiện thái độ và sự coi trọng của mình đối với sức lao động của họ.Michael Nguyễn Minh Bài viết rất hay và mang đầy ý nghĩa nhân văn! Cảm ơn anh vì những chia sẻ vừa rồi Đồng tiền dủ mệnh giá bao nhiêu cũng là tài sản quốc gia. Ai có thái độ miệt thị/khinh rẻ đồng tiền đang lưu hành là phạm pháp. Nếu có bằng chứng thì bắt giam phạt tù hoặc là cho lao động công ích để hiểu giá trị sức lao động của những người nghèo họ quý từng đồng tiền lẻ."Nhưng đồng tiền của quốc gia, dù mệnh giá to hay nhỏ, đều đáng được coi trọng.Ứng xử với đồng tiền của người khác là cách thể hiện thái độ và sự coi trọng của mình đối với sức lao động của họ." <= câu kết này quá hay! :) Tôi trong ví lúc nào cũng có tiền lẻ để tiện chi tiêu, đặc biệt là tờ nào cũng được vuốt phẳng phiu không quăn góc. Đó là mồ hôi và nước mắt mà. 1 xu là 1 xu ... len ken hay nhựa - thẻ tín dụng !Bên Âu, 1 xu cũng phải thối lại, 1 xu cũng phải trảGiá 'tâm lý' 0,99 thì mình đưa 1 đô thì họ thối lại 1 xu.Tiền bạc phải xồng phẳng vì cuối ngày máy tính đưa ra kết quả khác với tiền thu thì sẽ bị nghe điếc con rái.Bạn bè cũng vậy1 xu là 1 xunếu không muốn mất bạn Bài viết thể hiện tính nhân văn sâu sắc, nhìn nhận vấn đề rất thấu đáo. Tôi là một nhà văn không nổi tiếng và ít được nhiều người biết đến. Sau khi nghỉ làm nghành báo chí tôi làm nhân viên kinh doanh cho các ngành cafe, thuốc lá, giao hàng cho các tạp hóa ở huyện quê tôi. Có những tạp hóa trả tiền bạc triệu bằng tờ 10 - 20 nghìn polymer, có khi là tiền giấy 1000, 2000, 5000. Tôi giữ lại để đổi cho các tạp hóa đang thiếu tiền lẻ trầm trọng và họ rất vui, đó cũng là cách giúp đỡ lẫn nhau. Ông cán bộ phòng TN&MT chắc sống trong nhung lụa từ nhỏ nên không hề biết quý đồng tiền Công bộc của dân như vậy thì nên loại ra khỏi ngành. Mới vị trí thấp mà đã như vậy thì nếu lên vị trí cao nữa thì coi ai ra gì nữa. Đi ra nước ngoài, mới thấy những nước tiên tiến, những nước tư bản người ta quý trọng đồng tiền như thế nào. Ở Nhật Bản, người ta không có văn hóa tiền tip, nên mỗi khi mua hàng ở siêu thị, hay nhà hàng, đều sẽ nhận tiền thối lại dù đó chỉ là 1 yên, 5 yên hay 10 yên. Nhân viên có nghĩa vụ phải thối lại cho khách hàng. Và đối với khách hàng, khi không muốn nhận tiền thừa ấy thì ở mỗi quầy thu ngân đều có những hộp từ thiện nhỏ để khách hàng bỏ vào. Cuối tháng chủ siêu thị sẽ tổng kết lại những hộp từ thiện đó, rồi gởi đến nơi đã ghi trên những hộp từ thiện. Người VN chưa giàu nhưng đã mất bệnh sĩ diện khá là nặng. Nó làm cho cuộc sống trở nên khó chịu và rắc rối, khi phải quyết định những việc nhỏ nhặt như có nhận lại tiền thối hay đi đòi tiền thối hay không. Và buồn cười nhất là bạn đang từ thượng đế, có thể trở thành một kẻ keo kiệt vì đi nhận lại những đồng tiền của chính mình. Tiền lẻ, dù là 1 vài ngàn bạc, có theo luật pháp hay theo nhận thức cũng vẫn là tiền với đầy đủ giá trị của nó. Xem đó là rác chỉ xuất phát từ tâm thế ngông nghênh của những kẻ rởm đời, hoặc giàu xổi hoặc có chút quyền lực trong xã hội. Những kẻ như thế, làm dân còn đáng chê trách, huống hồ làm cán bộ. Đến cái máy bán nước tự động bắt đầu đại trà mấy năm gần đây còn chỉ nhận mệnh giá 10k trở lên,trong khi vẫn có sản phẩm nước lọc 5k và không cho hoàn tiền thừa thì đủ thấy nhận thức không coi trọng tiền mệnh giá nhỏ nó đang len lỏi như thế nào Ngày xưa khi mới bán được đất, chú út nhà mình còn nói với nhà mình rằng 'có mỗi 5000 bạc cũng phải ganh tị' vì đứa e gái của mình bị đối xử bất công với mấy đứa cháu còn lại. Đến bây giờ khi ăn chơi phá sản, thì đến 5000 cũng phải nợ người ta, chẳng ai lại kì kèo để đòi lại nữa. Mình sinh ra trong gia đình k hề khá giả, và mình biết 1000đ cũng là công sức vất vả có được từ 1 mớ rau. Có những ngày mình giúp mẹ đi bán, đến 1000 một mớ cũng không ai mua, ngồi cả trưa và cuối cùng rau phải đổ đi để đi về. 500đ hay 1000 hay 5000 thì đều là tiền cả. Phải có ý thức và sự trân trọng dù là với giá trị nhỏ nhất. Ở một số quốc gia trên thế giới hủy hoại hay làm dơ bẩn tiền bị coi là hành động phạm pháp và có thể bị truy tố hình sự. chỉ có mấy kẻ kệch cỡm mới làm vậy thôi . Ai hay bán hàng mới thấy tiền lẻ quý như thế nào , nhiều lúc sáng sớm không có một đồng tiền lẻ để trả lại, mang sang hàng khác đổi thì siêu siêu ngại luôn, họ mà ế hàng thì họ nói cho ý chứ TÔN TRỌNG NGƯỜI KHÁC. CHÍNH LÀ ĐỀU TỐT ĐẸP NHẤT CHO MÌNH <3 .CHÚC TÁC GIẢ VÀ GIA ĐÌNH LUÔN VUI KHỎE tác giả bài viết nói rất đúng những biểu hiện, hành vi của nhiều người Việt đối với tiền lẻ. Hành vi này có lẽ sâu xa bắt nguồn từ sự đánh giá không đúng mực đối với những đồng tiền mệnh giá nhỏ, nhưng chứa đựng trong nó là giá trị lao động. Trân trọng những đồng tiền xu, tiền lẻ không phải là keo kiệt, bủn xỉn mà là sự thể hiện thái độ coi trọng đối với những thứ có giá trị trong cuộc sống hàng ngày nên 1 thái độ như thế rất đáng khuyến khích.