'Cái lý' của phụ phí nắng nóng? Trong một lần như thế vài năm trước, tôi gặp chú Hùng và có ấn tượng về chú sâu sắc hơn những tài xế khác, vì được chú mời nước sâm ướp lạnh khi vừa lên xe.Chú nói đây là "nước do nhà làm, vợ chú pha". Trên đường đi chú kể chuyện cuộc đời mình. Chú ngoài 60 tuổi, nhiều năm làm xe ôm ngay góc đường gần nhà, thu nhập bấp bênh. Khi các hãng xe công nghệ vào Việt Nam, chú vay tiền, mua xe rồi ký hợp đồng đối tác chạy xe công nghệ, thu nhập ổn định và khá hơn nhiều. Trên xe, chú để sẵn bình đá giữ lạnh mấy chai nước sâm phục vụ khách.Lúc thanh toán, tôi biếu chú một phần như là tiền cho chai nước, chú không nhận, giải thích "khoản đó" chú mời. Tôi đành lưu số điện thoại của chú cho những lần sau.Xe công nghệ đến Việt Nam, thay đổi cách tiếp cận dịch vụ của người dân, đồng thời giúp giải quyết công ăn việc làm cho nhiều người. Một thị trường mới được hình thành và phát triển nhanh chóng.Những ngày đầu, giá xe công nghệ rất thấp, cũng không tính thêm phụ phí giờ cao điểm, ngập nước hay tắc đường... nên rất hấp dẫn, thu hút nhiều người đang sử dụng xe ôm truyền thống, thậm chí xe cá nhân. Giới tài xế thời kỳ đầu cũng được hưởng mức chiết khấu rất thấp, giúp họ có thu nhập tốt hơn.Nhưng "trăng mật" qua nhanh. Khi người sử dụng đã định hình thói quen, thị trường mới được hình thành, các hãng xe công nghệ nhanh chóng tăng giá cước, tính thêm phụ phí, tăng mức chiết khấu của tài xế. Vì vậy, giá các cuốc xe tăng nhưng thu nhập của tài xế không thay đổi, thậm chí giảm so với trước.Thời gian đầu thị trường có những thương hiệu nổi tiếng như Uber hay Grab. Đến 2018, khi Grab thâu tóm Uber thì người sử dụng không còn nhiều lựa chọn. Một số doanh nghiệp khác tham gia nhưng chi phí gia nhập ngành quá cao, lại không đủ tiềm lực tài chính nên dần rút lui. Grab tăng đáng kể về quy mô khi tiếp quản cả "phần bánh" mà Uber để lại.Điều này gây lo ngại Grab có thể lợi dụng vị trí chiếm lĩnh thị trường để tăng giá, tăng phụ thu cũng như các khoản chiết khấu với tài xế đối tác.Ngoài các phụ thu về ngập nước, phụ thu giờ cao điểm, mới đây Grab thu thêm phụ phí nắng nóng. Ngày 6/7, Grab thông báo áp dụng phụ phí "thời tiết nắng nóng gay gắt" với mức 5.000 đồng cho mỗi đơn hàng GrabBike, GrabFood, GrabMart và 3.000 đồng cho mỗi đơn hàng GrabExpress.Báo cáo nghiên cứu thị trường của ABI Research cho biết thị phần của Grab đến 2021 lên tới 74,6%. Cách đánh giá của ABI có thể không tương đương với cách đánh giá tại điều 26 Luật Cạnh tranh Việt Nam năm 2018. Nhưng theo điều 24 Luật này, một doanh nghiệp có thị phần 30% trở lên được coi là doanh nghiệp có vị trí thống lĩnh thị trường.Những doanh nghiệp có vị trí thống lĩnh thị trường phải chịu sự giám sát riêng để đảm bảo không lợi dụng vị trí đặc biệt để trục lợi.Trong số những hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường, lạm dụng vị trí độc quyền bị cấm tại Điều 27 có "Áp đặt giá mua, giá bán hàng hóa, dịch vụ bất hợp lý... có khả năng gây ra thiệt hại cho khách hàng" và "Áp đặt điều kiện bất lợi cho khách hàng". Việc đơn phương quy định tăng thêm phụ thu nắng nóng một cách mập mờ có dấu hiệu vi phạm quy định này.Tài xế chịu ảnh hưởng trực tiếp từ mưa nắng hay giờ cao điểm tắc đường, không chạy được nhiều cuốc xe, dẫn đến giảm thu nhập, có thể là lý do chính đáng để thu phụ phí. Nhưng nhà cung cấp nền tảng công nghệ không chịu ảnh hưởng do nắng mưa hay giờ cao điểm, thậm chí còn được lợi khi số lượng khách hàng tăng lên và quyền lực của nhà cung cấp tăng lên theo.Tuy vậy, những phụ phí này tài xế phải chia sẻ với nhà cung cấp nền tảng công nghệ theo tỷ lệ phần trăm giá thành một cuốc xe. Như vậy nhà cung cấp dịch vụ đã chiếm đoạt một phần phụ thu đáng ra thuộc về người trực tiếp chịu ảnh hưởng, gây ra sự bất công nhất định giữa các bên liên quan. Nhà cung cấp công nghệ đã tối đa hóa doanh thu và lợi nhuận nhưng làm cho tài xế và những người sử dụng dịch vụ bị thiệt hại. Nói khác đi, giá sản phẩm cao hơn nhiều chi phí biên như trong thị trường cạnh tranh, từ đây gây ra tổn thất cho phúc lợi xã hội.Cơ quan quản lý cạnh tranh có thể căn cứ dấu hiệu này cũng như tham khảo báo cáo của ABI để tiến hành điều tra "hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường" của các doanh nghiệp công nghệ tăng phụ thu bất hợp lý và tiến hành các thủ tục tố tụng theo Luật Cạnh tranh. Tăng phí vô lý cũng là dấu hiệu cho thấy quyền lợi của người tiêu dùng bị xâm hại và họ có thể tự mình khởi kiện hoặc kiến nghị Hội bảo vệ người tiêu dùng đại diện khởi kiện theo Luật Bảo vệ Người tiêu dùng nhằm đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp.Trong một ngày nóng mới đây, tôi gọi cho chú Hùng đặt xe. Chú nói không còn chạy xe công nghệ nữa do thu nhập giảm đi trong khi hãng cũng không đóng bảo hiểm cho đối tác chạy xe như chú.Vũ Ngọc Bảo Mình cũng là tài xế công nghệ. Việc đầu tiên khi bước chân ra đường, là ăn sáng ở nhà do vợ nấu. Rồi chuẩn bị pha cà phê cho nguyên 1 ngày làm việc hơn 12 tiếng ở ngoài đường, bất chấp nắng mưa kiểu gì cũng phải chạy ra đường đúng giờ. Từ 7h sáng đến 20h tối, trễ lắm là 22h là phải có mặt ở nhà.Mình thì chạy theo số cuốc mỗi ngày phải trên 25 cuốc xe thì mới đủ tiền sống. Nói là dư thì không dư, nhưng nói về đủ sống thì vừa đủ. Một gia đình 5 người, trông chờ vào bản thân mình.Nếu trước kia làm việc văn phòng, lương tháng 20 triệu, nhưng đầu óc lúc nào cũng căng thẳng, bủa vây bởi deadline, công việc tăng ca liên tục, ám ảnh đến dường như sắp đột quỵ. Thì từ đầu năm 2021, mình đổi nghề sang chạy xe công nghệ, lương mỗi ngày thấp. Bỏ công lấy lời, bỏ sức kiếm tiền.Có nhiều bạn bè hỏi: Tại sao không chọn công việc nhẹ nhàng hơn? Lương cao hơn? Thời gian ổn định hơn? Đó là bạn đang suy nghĩ một hướng. Còn mình, mình đã từng thất bại, từng bị bạn bè lừa gạt mất trắng tiền, từng đầu tư mà thua lỗ đậm, phải bán nhà bán xe để trả nợ.Thì suy cho cùng. Nghề chọn mình, chứ mình không chọn nghề. Vì lẽ đó, cuộc sống hiện tại như thế nào cũng được. Miễn trong lòng thấy vui là được, miễn trong tâm không làm hại ai là được, miễn sao mỗi ngày trôi qua là một điều thú vị hơn trong cuộc sống là được.Chúc cho mọi người luôn an nhiên và vui vẻ trong cuộc sống hiện tại. Dù đi đến bất cứ đâu, làm bất cứ ngành nghề nào, thì phải nhớ: Gia Đình là Số 1. Ký tên: Tâm Gà Grab vẫn lấy chiết khấu trên khoản phụ phí nắng nóng cũng là một điều dễ hiểu. Đó là một cái mánh nhỏ giúp Grab tăng doanh thu. Việc kinh doanh ế ẩm sau đại dịch khiến Grab cũng lao đao. Và bây giờ là lúc họ phải hành động để bù lỗ. Cho nên họ sinh ra cái phí đó."Tuần trăng mật" của Grab với thị trường Việt Nam xem như đã kết thúc từ lâu. Grab không còn ưu ái, yêu thương "cô vợ" này như những ngày đầu gặp nhau nữa-những ngày mà "anh" Grab luôn tìm cách để chiếm trọn trái tim "cô". Nhưng sau khi chinh phục được "cô nàng", anh ấy đã trở nên lạnh lùng, vô cảm, trở về đúng bản chất của anh ấy: Một doanh nghiệp cần tăng trưởng doanh thu. Đúng ạ. Tài xế còng lưng phơi nắng chạy ngoài đường, lẽ ra 5k phí đó phải hoàn toàn là của tài xế, chứ không phải 1 phần trong túi của Grab. Không chỉ Grab, mà nhưng sàn thương mại điện tử cũng đang dùng cách để " móc túi " người mua & người bán một cách vô lý, khi xảy ra vấn đề thì phủi tay chối bỏ vì câu : Quyết định cuối cùng là quyết định của sàn đó. Nếu cứ tiếp tục như vậy thì thôi, quay lại theo cách truyền thống cho đỡ lằng nhằng vụ tiền bạc, hàng hoá, khiếu nại . Vì có khiếu nại thì người thiệt thòi vẫn là khách hàng . Grap đang độc bá thị trường và họ đưa ra những phụ phí rất vô lý. Tại thời điểm mới vào, người ta ủng hộ ứng dụng này vì nó nhanh tiện và rẻ hơn so với xe ôm truyền thống. Đặc biệt là việc báo cước luôn k bị ép giá k phải mặc cả với xe ôm. Nhưng nay đã khác. Thực tế, giá chạy grap thời điểm này bị đội cước dịch vụ, phụ thu phí rất nhiều và giá không hề rẻ. Người dân có quyền lựa chọn đi tiếp với ứng dụng này hoặc là không. Nhưng xăng cao, giá cước cao thêm phụ thu thì khách hàng sẽ là người thiệt thòi nhất. Grap nếu muốn tiếp tục kd tại VN thì cần cân đối nếu k muốn một ngày nào đó sẽ bị đào thải bởi chính khách hàng. Khi một doanh nghiệp thống lĩnh thị trường,không còn sự cạnh tranh thì đương nhiên khách hàng sẽ là người chịu thiệt.Hoàn toàn đồng ý với đề xuất của tác giả bài viết này. Phí nắng nóng( mùa hè) nay mai mua đông có phí rét mướt! Cảm ơn bài tác giả đã nói thay người tiêu dùng VN.Cũng cần nói thêm, doanh thu đến tay tài xế đã bị trừ ít nhất là 4 khoản: Thuế VAT, bảo hiểm hành khách, phí sử dụng ứng dụng, thuế thu nhập cá nhân. Vậy căn cứ nào để giám sát các khoản thuế, phí mà nhà cung cấp ứng dụng thu từ tx để nộp ngân sách? Khi nền tảng công nghệ phát triển, chỉ cần 1 cú click chuột là có ngay báo cáo theo ý đồ nhà cung cấp. Vấn đề phụ thu không phải là chính (giá xăng cao ngất ngưỡng), chỉ do tên gọi và hình thức Grab có phần (1.500 đồng) trong 5000 đồng phụ thu là không hợp lí. Vì thế quản lí  phải có sự giám sát riêng để đảm bảo Grab không lợi dụng để trục lợi. Mình thấy phí nắng nóng cho những dịch vụ như GrabFood, GrabMart là hợp lý vì những tài xế họ phải ra đường khi thời tiết khắc nghiệt nhưng điều tiên quyết là phí này phải đến được hết cho tài xé. Nhưng với GrabBike thì chính những người sử dụng dịch vụ cùng chịu nắng nóng mà. phụ phí nắng nóng, người trong phòng máy lạnh hưởng. Cần lắm người làm chính sách nhà nước bảo vệ người tiêu dùng, nhưng người tiêu dùng đâu có gì để ưu ái cho nhà làm chính sách mà chỉ có người cung cấp dịch vụ ưu ái cho họ thôi, nên thiệt thòi vẫn chính là người tiêu dùng phải trả phí cao. chấm hết Tại sao  nước mình không tạo 1 cái app cho tài xế, vừa an sinh xã hội vừa để tiền khỏi chảy vào túi các công ty công nghệ nước ngoài.? Từ ngày Grap tăng phí và thu thêm phụ thu,tôi toàn box grap để xem giá rồi thương lượng và đi xe ôm truyền thống,vừa ngay và luôn không phải chờ đợi,vừa đỡ bực mình vì phải chi các khoản không muốn... Lúc họ bỏ cả tỷ đô ra để khuyến mại cho Khách hàng và nuôi các tài xế với thu nhập rất cao, cao đến nỗi người ta phải bỏ cả các công việc hiện tại để chạy đua làm "Đối tác của Grab và Uber" thì ko thấy ai kêu hay phàn nàn cả. Các bạn có thể cân nhắc dùng dịch vụ của những nhà cung cấp nhỏ hơn như Gojek, Be... để cân bằng thị trường