Ngày trở về không vui Những chuyến xe khách liên tỉnh làm trái luật xếp kín cả ghế nhựa ra lối đi, hai khách ngồi chồng lên nhau trên một ghế cũng không đủ chỗ cho người ta về. Nhưng không phải cuộc trở về nào cũng là đoàn viên sum họp. Có những chuyến đi về nặng nề mệt nhọc.Năm ngoái tôi gặp một cô công nhân ở khu công nghiệp Bắc Thăng Long. Cô gái trẻ duyên dáng hiền dịu, tốt nghiệp Đại học Khoa học Xã hội & Nhân văn Hà Nội rồi không tìm được việc, sang đây làm công nhân nhà máy điện tử. Cô gái vừa bị từ hôn. Hai nhà đã gặp nhau rồi, nhưng rồi nhà trai bỗng nhiên gây sức ép bắt bỏ.Cô bạn cùng phòng, vốn là họ hàng cùng quê, thì thầm với chúng tôi, rằng người ta bắt bỏ vì nó làm công nhân. Đại ý, chẳng ai biết con gái con lứa một mình trên cái đất ấy làm gì. Chẳng ai biết được lý do có phải như thế hay không, cả người bị từ hôn kia cũng không biết.Làng xã không phải lúc nào cũng đón những người trở về bằng vòng tay ấm áp. Tôi đã thấy ở một làng quê rất nghèo trên miền trung du, một cô gái trở về từ thành phố, rồi bị điên. Cô gái bị lừa vào làm ở quán cà phê đèn mờ từ tuổi 15, được công an giải cứu đưa về địa phương ít lâu sau đó. Rồi cô lấy chồng, nhưng cái quá khứ ấy, chưa bao giờ được quên đi. Nó còn được thêu dệt thêm. Cô gái điên đã bỏ làng ra đi, chúng tôi lần theo địa chỉ cũ đến tìm, chỉ còn gặp ông bố chồng. Ngồi uống nước, ông liên tục rít qua kẽ răng. “Cái con ấy mười mấy tuổi đã xuống thành phố làm cái nghề ấy rồi”; “Bệnh tật gì, nó chơi đá dưới thành phố nên bị ngáo đá đấy”. Tôi ngồi nghe, rồi bảo bạn đồng hành, con bé điên cũng phải thôi.Tôi gặp ở miền Trung một người phụ nữ bị đánh đập sau những chuyến làm mướn trở về. “Mày là con đĩ, mày là con đĩ” - chị vẫn nhớ và nhấn hai lần câu nói của người mẹ chồng. Chồng chị đi biển về cũng chỉ nghe điều tiếng vầy vậy, rồi đánh đập. Giờ chị bế con đi ở nhờ.Tôi gặp rất nhiều câu chuyện có một điểm chung, là với những làng quê, thì đô thị vẫn là một thứ gì đấy khó lường, đầy cạm bẫy, tệ nạn và không đáng tin. Ông bố chồng của cô gái điên kia không biết ma túy đá là gì, nếu không ông sẽ hiểu rằng không ai chơi ma túy mà tỉnh đến 6 năm sau mới điên. Cô bé đã phát điên vì lý do khác. Gia đình nhà trai của cô công nhân, cũng tưởng tượng về khu công nghiệp như là một thứ gì tăm tối, với những xóm trọ nhếch nhác nam nữ buông tuồng, tôi đoán thế.Chỉ cách nhau một chuyến xe khách, nhưng nông thôn và thành thị vẫn như là hai thế giới. Những lao động di chuyển giữa hai thế giới ấy đối mặt với đủ thứ rủi ro. Sự thiếu thông tin tạo ra định kiến và hoang mang. Tôi vẫn nhớ ngày trước, thỉnh thoảng tôi lại nhận điện thoại từ người bác ruột, là lãnh đạo cấp sở ở tỉnh, đi khắp đất nước và thế giới rồi, nhưng vẫn nói bằng giọng đầy hoang mang, mày sống trên đấy phải cẩn thận, bác mới nghe có tin này tin kia, bây giờ khiếp lắm, và vân vân. Tôi chỉ biết ậm ừ.Nói đến ma túy, thời trẻ tôi cũng viết tiểu thuyết. Rồi tiểu thuyết cũng được dựng thành phim truyền hình, có hot girl và nam diễn viên điển trai đóng, bài hát nhạc phim còn ăn khách. Nhưng bây giờ đọc lại bỗng nhiên tôi thấy rằng ở trong đó toàn những tư tưởng phù phiếm của một thanh niên thành thị, có xã hội đen thản nhiên đâm chém, luyến ái vòng quanh và nhân vật của tôi hút cần sa ngon lành như hút nước mía. Thế rồi tôi nghĩ ra rằng ở nông thôn, nơi phần lớn các dạng thức truyền thông là xa xỉ, thì truyền hình vẫn là nơi tiếp nhận thông tin chủ yếu. Tôi thấy áy náy với ai đã xem cái phim kia.Tôi nghĩ bây giờ nếu chính mình sống mà chỉ xem phim truyền hình Việt Nam có khi tôi cũng nghĩ như ông bố chồng của cô gái điên. Không chỉ phim, mà cả nhạc, cả sách truyện, cả chính sách thông tin cho bà con, giờ cũng hời hợt.Có một khoảng cách đang giãn nở giữa nông thôn và thành thị trong khi tầng lớp trung lưu thành thị đang bận bịu với những trăn trở tân thời của mình. Phần còn lại của dân số đang bị bỏ quên.Tôi chỉ biết hy vọng rằng những người trở về trong hoài nghi mình đã gặp là cá biệt, và rằng Xuân này, chẳng ai phải chịu cái rủi ro của việc đi về giữa hai thế giới.Đức Hoàng Đọc bài Hoàng viết tôi cười ra nước mắt, những giọt nước mắt cần thiết phải rơi... thanks Hoang! Bài này chỉ nói một khía cạnh của khoảng cách thành thị - nông thôn. Còn một tình trạng khác tôi cho là đau đớn hơn, kéo lùi xã hội sâu hơn, đáng bàn đến hơn, là khía cạnh thực dụng, thiếu văn hóa, thiếu đạo đức, không lý tưởng, thiếu kiến thức, thiếu thông tin của nông thôn. Trong đó, tính thực dụng, bất chấp của người ning6 thôn thực sự quá khủng khiếp. Tác giả nên đi thực tế hơn nữa, tốt nhất là sống trong những vùng quê vùng biên để thấy rõ thực trạng này Cám ơn bạn, bài viết sâu sắc quá, chúc bạn và gia đình dón xuân khoẻ mạnh an lành để có thêm những bài viết hay nữa! Trân Trọng! Bài viết từ một trái tim nhân hậu. Mỗi lần đọc bài của Đức Hoàng Tôi thấy một cái gì đó sâu cay, nhưng ai hiểu được cho nỗi lòng người xa xứ. Anh nói "Tôi nghĩ bây giờ nếu chính mình sống mà chỉ xem phim truyền hình Việt Nam có khi tôi cũng nghĩ như ông bố chồng của cô gái điên...." nhưng tôi nghĩ rằng phần lớn dân mình, nhất là ở nông thôn vẫn chỉ được xem những kênh của Việt Nam này thôi. Ngay xuan xem nhung tran tro cua anh thay am long. Mong doi co them nhieu nhung suy tu tran tro giong nhu anh. Chuc anh Duc Hoang nhieu suc khoe tri tue luon sang de dong gop nhieu dieu tot dep cho cuoc song Xã hội Việt Nam giờ đây vẫn có dáng dấp của các chi tiết trong tác phẩm xưa, chẳng hạn như của Thạch Lam, Ngô Tất Tố, Nguyễn Công Hoan, Vũ Trọng Phụng vậy... Nông thôn VN cũng nhiều nơi tha hoá lắm: đề đóm, rượu chè, đánh bạc, ngăn chặn con trai làng khác yêu con gái làng mình, thanh niên phóng xe máy bạt mạng, hơi một chút là đánh nhau, ăn trộm trái cây và nông sản, thù nhau thì phá hoại ruộng vườn sắp đến ngày thu hoạch.Phim là một sản phẩm hàng hoá và mang tính tinh thần. Hàng hoá nào người ta mất tiền mua thì thường giá trị hơn hàng hoá cho không. Phim cũng vậy. Những phim nào chiếu ngoài rạp thì sẽ biết ngay phim hay hay không thông qua số lượng khán giả nhiều hay ít. Chỉ đơn giản vì người ta không nghĩ về nhau bằng tình thương yêu,thông cảm,chia sẻ ... mà bằng lòng đố kỵ,ích kỷ,hẹp hòi Là cái gì ? Ở đâu ở yên đó . Đúng là cười ra nước mắt. Ôi quê nhà giản dị chất phác thuần hậu còn đâu, chỉ còn lại một quê nhà, nghèo về vật chất, nhưng rất giàu về đố kị, thực dụng, ngồi lê đôi mách. Sống được ở quê khó lắm, khó vì nghèo đã đành mà lại còn khó vì quan hệ dây mơ rễ má ràng buộc níu kéo nhau lùi về thời lạc hậu mông muội đến hàng nửa thế kỉ. Tôi người MN, tại thành phố của một tỉnh, nhưng cũng bị người lớn hàng xóm cảnh báo, la mắng tội "tin người lạ" vì ... hay giúp người khác, mà tôi đã 55tuổi, lương gần 10triệu/tháng, tôi chỉ ... cười trừ, hỏi ra mới biết do báo chí, truyền hình, phim Việt... tối ngày ra rả ba cái lừa đảo, giết người, phụ tình, lùa tình... và thế là họ bê nguyên xi phim vào đời thực, cứ cái gì ở TP cũng xấu xa, lọc lừa, gian trá... Em không có ý phân biệt nhưng em thấy rõ ràng và thực tế là phía Bắc ngườ già định kiến và cổ hũ hơn dân phía nam. Bài viết của anh Đức Hoàng thật sâu sắc "Có một khoảng cách đang giãn nở giữa nông thôn và thành thị trong khi tầng lớp trung lưu thành thị đang bận bịu với những trăn trở tân thời của mình. Phần còn lại của dân số đang bị bỏ quên."đó chính là bức tranh với những tông màu rực rỡ và những mảng tối vô tận mênh mông ,không những ở Việt nam mà ở tật cả mọi nơi .