Câu chuyện cà phê Với tôi, đây đúng là đặc sản thứ thiệt.Ly cà phê từ hạt Arabica được hái chín, sơ chế ướt và lên men công phu, sau đó được rang mộc và xay mịn vừa phải rồi pha mộc để chiết xuất được nhiều và đúng hương vị của hạt.Thật kỳ lạ, Arabica không giống như tưởng tượng của đa số chúng ta về cà phê là đen và đắng. Nó giống như một ly nước trái cây có màu nâu cánh gián óng ánh, vừa nếm đã thấy chua thanh tựa như vị quả chanh và quả lý chua. Uống một ngụm, sau vài giây, cảm giác ở vòm họng như có vị chocolate đen cùng với mùi gỗ thông tinh tế. Và khi hạ ly cà phê xuống, vị chocolate đen còn vương vấn ở lưỡi khiến bạn không thể nào quên.Bạn biết đấy, khi đã phải lòng một ai hay điều gì đó, bạn sẽ có mong muốn được giới thiệu tình yêu này với cả thế giới. Bước đầu, nhóm chúng tôi đã đem hạt Arabica về Ba Lan, cung cấp cho một số đơn vị rang xay và nhận được phản hồi rất tích cực.Ai cũng ngạc nhiên pha lẫn phấn khích khi được thử hương vị mới, đến từ vùng đất mới. Việc kinh doanh cà phê với tôi không chỉ đơn thuần là mua bán mà bạn thực sự trở thành một người kể chuyện về hành trình gian nan và thú vị của một ly thức uống.Arabica có những đặc tính riêng biệt của nó, chính vì thế, quá trình trồng, hái, sơ chế, lưu trữ, chế biến phải tôn trọng những đặc tính này. Ví dụ như việc thu hái phải hoàn toàn bằng tay khi cà phê trong vườn vừa chín tới, sơ chế ướt hoặc bán ướt, chọn lọc kỹ lưỡng những hạt không lỗi hoặc ít lỗi nhất, bảo quản ở nhiệt độ nào... Mọi công đoạn đều đòi hỏi sự tỷ mẩn, kiên nhẫn và chính xác cao.Mọi thứ trên lý thuyết nghe thật hoàn hảo, nhưng thực tế lại không phải miếng bánh dễ ăn. Những cam kết số lượng và chất lượng với khách hàng năm nào cũng gặp thử thách. Vụ mùa năm nay, nhìn những giỏ cà phê xanh ngắt được nông dân hái vội trong vườn, lòng kiên nhẫn của chúng tôi thật sự lung lay tận gốc rễ.Thu hoạch quả xanh không chỉ làm chất lượng nhân cà phê kém đi mà còn làm giảm khối lượng của hạt và ảnh hưởng đến sinh trưởng của cây các vụ sau. Nông dân biết rõ điều này, nhưng họ không có quyền quyết định. Điều đó nằm trong tay các đơn vị thu mua và họ vốn chỉ tập trung vào sản lượng, nhất là khi năm nay giá cà phê tăng cao. Nhiều nhà buôn còn trộn hạt Arabica ở những vùng địa lý khác nhau để bán cùng một giá, kiếm lời nhiều hơn. Thực tế, giá xuất khẩu bình quân cà phê vào cuối năm 2021 đã đạt mức cao nhất so với hơn bốn năm trước đó, một phần do tác động của đại dịch.Tôi có một mối lo canh cánh là hạt Arabica tuyệt vời của Việt Nam có thể sẽ biến mất trong tương lai. Lý do ư? Việc lấy đất nương rẫy để làm resort, biệt thự nghỉ dưỡng, khu đô thị mới chính là hành động bức tử cây cà phê ở vùng trồng ngon nhất Việt Nam là Lâm Đồng. Và việc này đang diễn ra rất nhanh ở Lạc Dương, ngay dưới chân núi Lang Biang, nơi có thể trồng được hạt Arabica khác biệt so với các vùng địa lý khác trên thế giới và còn lưu giữ được nhiều giống cà phê nguyên bản. Những cơn sốt đất, xu hướng "bỏ phố về rừng" đang thời thượng không có gì đảm bảo sẽ không diễn ra ở những vùng cà phê Arabica khác - là những vùng cao có khí hậu mát mẻ, trong lành của Việt Nam.Có lẽ tôi là người lỗi thời khi thấy xu hướng này không ổn. Tôi không có ý chống lại nó, nhưng giữa việc có thêm những căn biệt thự giữa vùng núi hay hưởng thụ tiện nghi thành thị giữa rừng sâu với việc bảo tồn đặc sản của đất nước thì đâu là việc quan trọng hơn? Với tôi, việc thứ hai thật sự quan trọng.Cà phê Việt Nam đang đem về trên 3 tỷ USD mỗi năm cho đất nước, ghi dấu ấn thương hiệu quốc gia trên thị trường toàn cầu. Việt Nam là một trong những quốc gia sản xuất và xuất khẩu cà phê hàng đầu thế giới. Cà phê Việt Nam đang có mặt tại khoảng 80 quốc gia và vùng lãnh thổ cùng một thị trường nội địa sôi nổi. Ở Việt Nam, "đi cà phê" là đầu câu chuyện, mấy ai không yêu cà phê?Tôi nghĩ mọi đổi thay đều bắt đầu từ nhận thức. Nếu mọi người đều xem cà phê như một "quốc bảo" thì sẽ không ai đánh đổi sinh kế của đồng bào, niềm tự hào và lợi ích lâu dài của đất nước chỉ vì mối lợi trước mắt.Với tôi, tình yêu cà phê Việt Nam là một tình cảm đặc biệt. Khi gặp người nước ngoài, bằng một thôi thúc bản năng, tôi đều hỏi họ đã thử cà phê Việt Nam chưa.Đa số câu trả lời mà tôi nhận được là: "Tôi đã thử cà phê sữa đá và rất thích". Đối với số đông, cà phê sữa đá là thức uống mang tính nhận diện cho Việt Nam. Nhưng sau đó, tôi cố thuyết phục họ rằng cà phê sữa đá mới chỉ là "cảm giác Việt Nam", Arabica mới là "chất lượng Việt Nam đích thực".Và tôi luôn mong ước cà phê Việt trong mắt thế giới không chỉ dừng lại ở cà phê sữa đá.Jan Rybnik(Nguyên tác tiếng Việt) Cảm ơn tấm lòng của bạn rất nhiều! Bạn rất hiểu cà phê Việt Nam, hơn nữa lại hiểu sâu sắc người dân Việt Nam. Bạn không lỗi thời điều gì cả. Chính vì hiểu và yêu cà phê, yêu Việt Nam nên bạn mới có bài viết ngắn gọn, tinh tế và đáng yêu trên đây.Tôi là tín đồ của cà phê. Tôi ở Sài Gòn, đã uống cà phê hơn 50 năm , cũng chỉ uống cà phê sữa ( người Hà Nội gọi là cà phê nâu). Tôi không cho đá vào cà phê. Mà, pha cà phê xong, cho vô tủ lạnh, hoặc ướp đá. Uống đã lắm. Và, tôi chỉ uống cà phê hạt rang xay, pha phin. Kiểu "cái nồi ngồi trên cái cốc". Bạn nghĩ sao khi thưởng thức cà phê và đọc Vnexpress!?Bạn đã phát hiện rất đúng. Hiện nay, Việt Nam xuất khẩu cà phê số luọng đứng thứ 2, có lúc thứ nhất thế giới. Nhưng, giá trị thu về còn thấp. Lý do là, khâu thu hoạch người dân tuốt hái cả quả xanh. Vấn nạn lấy đất rừng để xây dựng công trình đang tăng cao. Thậm chí, các đại gia còn lấy hàng chục ngàn héc ta đất để xây dựng sân golf (sân gôn/ gốp). Là một người dân, tôi cũng chỉ biết xót xa thôi. Mong rằng bài viết này của bạn, được ai đó đọc và tiếp tục gìn giữ vùng đất, trồng một loài cây mà mang lại cho chúng ta một vùng hoa trắng muốt. Màu quả đỏ rực cao nguyên. Và, một mang lại thứ thức uống, làm mê đắm những gã "si tình" cà phê như bạn và tôi. Cảm ơn bạn Jan Rubnik! Bài viết hay, là người nước ngoài mà viết văn tiếng Việt đọc rất có hồn... Cám ơn tấm lòng của tác giả với một báu vật của Việt Nam. Cám ơn bạn vì bài viết tuyệt vời Dân vn rất thích cafe nhưng theo khẩu vị cũ , thứ cà phê pha trộn, bây giờ uống cà phê chất lượng cao nếu không phải là người có chuyên môn thẩm định cà phê hay người sành uống thì rất khó nhận ra giá trị thực của nó. Giá cà phê lên xuống trong lúc bất động sản quá nóng cũng dẫn tới việc phá rẫy để bán đất. Mình sinh ra và lớn lên ở Khe Sanh, Quảng Trị vùng đất có khí hậu và thổ Nhưỡng giống Đà Lạt. Ba mẹ mình có hơn 2 hecta cà phê Arabica vụ cà phê rơi vào tháng 9-10 âm lịch và thu hoạch theo từng lứa cà phê, khi nào cà phê chín đỏ cây thì hái bằng tay hái khoảng 3,4 đợt cà phê chín là hết mùa.Đúng như tác giả nói vị cà phê Arabica có vị chua chua khi mới uống vì vậy cà phê Arabica ở Khe Sanh sau khi đóng gói chia thành 2 loại 1 loại giữ nguyên vị, loại 2 pha thêm cà phê khác dành cho khách hàng không thích vị chua đó.Hiện tại em trai mình đang mở 1 quán cà phê ở Khe Sanh vừa để phát triển du lịch và vừa bán giới thiệu cà phê Arabica Khe sanh, ba mẹ mình có liên kết trồng cà phê sạch với nhà máy và lấy lại sản phẩm của chính cà phê mình trồng và hiện tại em trai đang bán, hi vọng tác giả có thể một lần đến Khe Sanh thử vị cà phê ở đây. Người Pháp đã nghiên cứu và xác định có 3 vùng trồng được Arabica giống bourbon cho chất lượng cao là Cầu Đất Đà lạt (số 1, độ cao, thổ nhưỡng hoàn hảo), Khe Sanh Quảng trị và Chiềng Ban Sơn La. Nhưng năng suất nó thấp, lại hay chết nếu có sương muối. Hơn nữa, nhu cầu cà phê của Đông Âu quá cao nhưng các vùng kia lại không đủ. Vì vậy, trồng robusta cho nhanh, rẻ, dễ chăm sóc hơn được ưu tiên.Các chuyên gia CHDC Đức hỗ trợ và thế là Buôn mê thuột dần dần trở thành thủ phủ cà phê robusta (cà phê vối). Một số nơi chọn thêm giống lai catimor cho dễ sống. Nó tạo ra phong trào phá rừng trồng cà phê robusta những năm 1990. Nó cũng tạo ra một gu uống đen đắng và thiếu hương vị của nhiều người. Bây giờ thì khó quy hoạch lại rồi, arbica bán trên thế giới đắt gấp 3 nhưng đất thấp không trồng được, bỏ robusta gây lại rừng hoặc trồng cây khác cũng khó. Hơn 20 năm trước tôi chưa có khái niệm về cafe và không nghĩ bây giờ tôi đã trở thành tín đồ của cafe. Mới đọc tiêu đề đã có cảm giác mùi cafe đặc quánh, và khi bắt đầu bình luận là trên tay tôi đã cầm ly cà phê. Với tôi cafe đem lại tích cực, năng lượng mỗi ngày, và khi bắt đầu ngày mới cafe sẽ đồng hành cùng tôi đầu tiên .Cảm tạ trời đất đã ban cho một thứ hạt rất hấp dẫn và tuyệt vời này. Tôi không còn sống ở VN, nhưng tôi vốn là người Đà Lạt và làm nghề sinh học thực vật. Tôi cảm ơn Jan về bài viết này. Tôi mong nhà quản lý sẽ nghe được ý kiến này của Jan và có hành động thích hợp trước khi quá trễ. Cám ơn Jan, tuy bạn không phải người Việt nhưng bạn đã nhận rõ tiềm năng chất lượng hạt cà phê hợp thổ nhưỡng vùng miền còn hơn người bản xứ ....! .Cám ơn bạn có bài viết về ai đã và đang làm thu hẹp diện tích đất trồng cà phê Arabica . Cám ơn ông. Cũng trên Góc nhìn này một chuyên gia VN viết về cà phê cũng đã cho rằng đa số người VN thích uống thứ nước gọi là cà phê nhưng...không còn là cà phê. Khi được uống cà phê từ hạt rang, xay nhuyễn lọc qua nước xôi có màu nâu xậm lại chê không đen, vị thiếu đắng, mùi không đủ thơm nức mũi. Bản thân tôi cũng vậy, khi mới uống cà phê của nhiều nước Tây phương là lắc đầu chê dở. Cho đến khi trầm tĩnh thưởng thức, uống vài lần mới thấy ngon, không nhức đầu chóng mặt, không bị tim đập mạnh như trước, khi uống cà phê VN trong hàng quán VN với biến chế làm cho khách uống bị ghiền. Là người VN sống tại TPHCM và đã có vài chục năm uống cafe ( khoảng 10 năm mua hạt rang rồi tự xay vì sợ cf không phải cf) mà sao tôi vẫn kém về kiến thức cf đến thế . Chợt nhận ra sự hời hợt của mình qua bài viết của bạn. Cám ơn bạn với tình yêu một thứ Đặc sản khó quen nhưng càng khó quên khi đã bén hơi cùng những yếu kiến rất tâm huyết. Đồng ý với ông, đã từ lâu tôi nghiện cafe Arabica và đặc biết nhất là loại cf được trồng ở Lâm Đồng. Đã đi nhiều nước và uống nhiều brand cafe khác nhau nhưng không nơi nào đậm đà và ngon như Arabica VN. Vâng, tôi thấy thực sự nhà xây lên ở cũng không hết vậy mà cứ san gạt xây cất mãi thôi, đúng là lòng tham mù quáng mà Thật đáng tiếc khi những giá trị thặng dư lớn đều chảy vào tiểu thương, người bán buôn khi mà hạt cà phê từ người trồng đến người uống phải trải qua 3 hoặc 4, 5 lần mua đi bán lại. Việc mua đi bán lại này không làm tăng thêm mà thậm chí giảm đi giá trị về chất lượng. Trong 3 tỷ đô mà tác giả nhắc đến được bao nhiêu là đến được tay người trồng? Ngày nay khi công nghệ thông tin, thương mại điện tử giúp kết nối giữa người uống và người trồng một cách gần nhất nhưng nó lại chưa được phát huy bằng một cơ chế đặc biệt nào đó.