Loay hoay cộng điểm ưu tiên Mặc dù vậy, trong khi bản thân kỳ thi THPT và việc xét tuyển đại học đã trải qua rất nhiều thay đổi thì chính sách cộng điểm ưu tiên lại không được điều chỉnh kịp thời để phù hợp với thực tiễn.Những năm gần đây, hiện tượng điểm trúng tuyển lên tới trên 30 tại một số trường thuộc ngành công an, an ninh - những nơi có chỉ tiêu tuyển sinh ít - thường xảy ra. Nghĩa là một thí sinh ở nơi có mức độ phát triển kinh tế cao, vì vậy không được cộng điểm ưu tiên, dù có làm một bài thi hoàn hảo, đạt 30/30 điểm vẫn trượt đại học. Tôi gọi đây là hiện tượng "bất bình đẳng ngược", khi mà một chính sách sinh ra với mục tiêu giảm thiểu bất bình đẳng, lại tạo ra một kiểu bất bình đẳng mới.Nhận ra vấn đề này từ mấy năm trước, nhưng phải đến năm nay, các nhà làm chính sách ngành giáo dục mới đang tìm cách tháo gỡ. Hôm qua, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành quy chế tuyển sinh đại học, cao đẳng 2022, theo đó những thí sinh có điểm từ 22,5 trở lên sẽ bị giảm mức cộng ưu tiên so với trước kia.Cụ thể, nếu một thí sinh năm nay đạt 25 điểm và được ưu tiên theo quy định cũ là một điểm; thì theo quy định mới, công thức sẽ tính ra điểm ưu tiên mới là 0,67. Tình huống khác, nếu thí sinh đó được 27 điểm, điểm ưu tiên tương ứng là 0,4. Cuối cùng, nếu thí sinh được 30 điểm tuyệt đối thì sẽ không được cộng điểm ưu tiên nữa.Phương án kể trên, thoạt nghe có vẻ hợp lý bởi nó sẽ giúp loại bỏ trường hợp thi 30 điểm vẫn trượt đại học. Nhưng nếu nghĩ kỹ, tôi e rằng còn rất nhiều điều phải bàn thêm với quy định này, trong đó có ít nhất những vấn đề sau:Thứ nhất, ngưỡng 22,5 điểm. Tại sao lại là 22,5 điểm mà không phải 22 hay 23, thậm chí là 21 hay 24 điểm. Theo lý giải của Bộ, ngưỡng 22,5 điểm căn cứ từ kết quả ba năm gần nhất, mà theo đó, ở ngưỡng điểm này trở đi, việc cộng điểm theo quy chế cũ sẽ giúp các em yếu thế rút ngắn khoảng cách với nhóm 25% thí sinh không được cộng. Cứ cho là ngưỡng điểm này đúng thì nó cũng chỉ đúng với "thời quá khứ" tức là ba năm trước. Nhưng điều gì đảm bảo ngưỡng này tiếp tục đúng ở kỳ thi năm nay. Nhỡ năm nay đề thi khó hơn hoặc dễ hơn đề ba năm trước thì sao? Khi đó ngưỡng 22,5 điểm liệu có thay đổi.Thứ hai, hiện nay các trường đại học không chỉ sử dụng kết quả kỳ thi THPT là căn cứ duy nhất để xét tuyển đại học. Những hình thức khác như điểm học bạ, điểm thi tiếng Anh IELTS hay kỳ thi được tổ chức riêng đã và đang được triển khai song song. Vậy trong trường hợp này, liệu Bộ sẽ áp mức điểm ưu tiên như thế nào; học sinh ở khu vực nông thôn có chứng chỉ IELTS có được cộng thêm 0,5 điểm hay không?Ngoài ra, chính sách cộng điểm ưu tiên khu vực được xây dựng trên nền tảng tư duy rằng, học sinh các vùng có điều kiện kinh tế khó khăn cần được ưu tiên để đảm bảo công bằng hơn trong cuộc cạnh tranh với bạn bè ở những vùng thị thành phát triển. Vậy nếu hai học sinh cùng học tập ở vùng khó khăn, không có lý gì em nỗ lực hơn, học tốt hơn lại bị bớt xén đi một ít công bằng. Tôi cho rằng đây là sự thiếu mạch lạc, nhất quán trong tư duy; thậm chí áp dụng những tiêu chuẩn mâu thuẫn nhau trong cùng một việc. Cách làm này đã tạo ra một bất công mới trong khi cố gắng khắc phục bất công hiện hành.Trong các mục tiêu của giáo dục, đảm bảo công bằng, tạo điều kiện đi học đại học cho các nhóm đặc thù rõ ràng là rất quan trọng. Trong suốt một thời gian dài, cộng điểm ưu tiên là giải pháp phù hợp. Nếu nhìn sang thế giới, Việt Nam không phải là nước duy nhất áp dụng chính sách kiểu này (còn có Uganda, Philippines...).Nhưng mô hình cộng điểm ưu tiên dường như đã hết sứ mệnh lịch sử của nó. Đã đến lúc, cần áp dụng các chính sách sáng tạo hơn, phù hợp hơn với bối cảnh mới. Ví dụ, thay vì cộng điểm ưu tiên, chúng ta hoàn toàn có thể áp dụng chính sách cử tuyển hoặc đề nghị các trường đại học dành một tỷ lệ nhất định cho ứng viên là học sinh yếu thế (đến từ khu vực khó khăn, nông thôn, miền núi, người dân tộc ...).Ấn Độ, Kenya và một số nước khác đã áp dụng chính sách tương tự, Việt Nam hoàn toàn có thể tham khảo. Bên cạnh đó, cũng cần ý thức rằng, cộng điểm ưu tiên hay bất kỳ chính sách ưu đãi nào khác liên quan đến việc ưu tiên xét tuyển đại học chỉ là một nửa câu chuyện. Để thực sự giúp học sinh khó khăn, yếu thế còn phải kể đến nhiều chính sách khác, đồng hành với sinh viên trong suốt quá trình học đại học như tín dụng, học bổng, hỗ trợ về học thuật...Một khi đã mất công bàn về chính sách ưu tiên, chắc hẳn không thể bỏ qua những chính sách kể trên.Phạm Hiệp Nên ưu tiên điều kiện và phương tiện để các em học tập, và chấm dứt ưu tiên điểm Cộng điểm ưu tiên là vấn đề rất cần thiết phải bỏ ngay . KO ĐẬU ĐẠI HỌC hoặc KO TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC chứng tỏ KIẾN THỨC CÒN THIẾU, nếu cộng thêm ĐIỂM ƯU TIÊN ko khéo thành PHÁ HOẠI. Vì vậy, chỉ ƯU TIÊN cho CHỌN NƠI LÀM VIỆC sau khi ĐÃ TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC thì mới CHẤT LƯỢNG. Cảm ơn bài viết rất tâm huyết của Tác giả Phạm Hiệp.Tôi cũng cho là việc cộng điểm ưu tiên theo vùng miền vốn đã tồn tại nhiều bất cập. Tôi xin chia sẻ về hai trường hợp được và mất cơ hội vì điểm cộng, để bạn đọc cùng ngẫm nghĩ.Cùng khoá Đại học với tôi, có một bạn vừa đủ điểm đậu sau khi được cộng tới 4 điểm (theo tôi nhớ) do sống ở miền núi (tỉnh Lâm Đồng). Bạn ấy rất cảm ơn cơ hội đó, và chia sẻ rằng bạn ấy học ở Thành phố Đà Lạt, nhà khá giả, đi học đưa đón, học thêm đầy đủ các môn, không gặp những khó khăn vượt rừng vượt suối đến trường như chúng ta hay nghĩ khi nói về học sinh miền núi.Cũng khoá đó, tôi biết một bạn khác sống ở TpHCM không thuộc diện cộng điểm nhưng gia đình khó khăn, bạn không được học thêm nhưng học rất giỏi. Bạn trượt hệ Đại học và phải chuyển xuống hệ Cao Đẳng chỉ vì thiếu 0.25 điểm so với điểm chuẩn. Nếu không có cơ chế điểm cộng thì bạn ở TpHCM có điểm tổng hơn bạn đến từ Đà Lạt đến 3.75 điểm, và bạn ấy đã thực sự cố gắng nhiều hơn bạn kia.Trong quá trình học, bạn vì thiếu 0.25 điểm mà vào Cao Đẳng đã luôn học giỏi, sau Tốt Nghiệp bạn lại học liên thông lên Đại học, bạn nói rồi cũng đến nơi, nhưng vẫn cảm thấy sự thiếu công bằng trong tuyển sinh đã làm đường đi của bạn kéo dài hơn. Còn bạn đậu Đại học nhờ cộng 4 điểm, bạn ấy thực sự rất đuối với chương trình học, sau rất nhiều lần thi lại thì bạn cuối cùng cũng ra trường nhưng rất khó tìm việc với Bằng Tốt nghiệp loại Trung bình. 22,5 nghĩa là đề rất dễ cho thí sinh phổ thông có học lực TB cũng được 7,5 điểm/môn và không phân loại thí sing ở ngưỡng này. Còn 25% còn lại là câu hỏi cao hơn TB, thí sinh TB khó làm được. Nhưng hiện nay Bộ ra đề theo hướng an toàn hết sức tránh thắc mắc nên từ 2015 đến nay chất lượng đề không cao, gần 100% đỗ, không hay, không phân loại được thí sinh. Nếu tiếp tục như vậy nên bỏ thi TN và xét Đại học tránh lãng phí. Các trường ĐH tự chọn phương án tuyển sinh! Cộng điểm ưu tiên là chính sách phù hợp, ít nhất là trong bối cảnh của VN hiện nay. Tuy nhiên, nếu để một thí sinh có điểm tuyệt đối 30/30 vẫn trượt thì tôi nghĩ chính sách cộng điểm ưu tiên đã bị vận dụng sai, cụ thể là có quá nhiều thí sinh được cộng điểm nhiều, đề quá dễ..Thời bao cấp chúng tôi thi đại học, một thí sinh bình thường đạt điểm tuyệt đối cả 3 môn khối A là điều cực kỳ hiếm (cả nước ko biết có nổi 1 người ko?). Câu 5 trong đề thi đại học thường lấy từ các đề thi toán quốc tế, với thời gian thi ngắn, câu này thường các thày khuyên chúng tôi bỏ qua. Lý-Hóa thì kể cả bạn là siêu nhân, việc bị trừ 0,5 điểm là điều hiển nhiên. Việc đạt điểm tuyệt đối ở các khối B-C-D còn khó hơn nhiều.Việc có quá nhiều thí sinh đạt điểm tuyệt đối nói lên 2 điều: 1/ Đề thi quá dễ hoặc bị lộ và 2/ Chính sách cộng điểm ưu tiên quá ưu ái. Theo tôi cần chỉnh sửa những bất cập trên, còn vẫn nên duy trì chính sách cộng điểm ưu tiên. Một người con liệt sỹ, rất đáng để cộng điểm ưu tiên cho cháu. Nhưng cộng bao nhiêu là vấn đề, nếu người đó ko có khả năng học thì việc ưu ái tuyển thẳng vào đại học chưa chắc đã phải là tốt, kể cả cho người đó và cho XH. Tôi ở miền núi phía bắc, cách đây 10 năm tôi thi đại học và đc cộng điểm ưu tiên, nhưng may mắn k cần đến số điểm đó để đỗ. Giờ tôi tiếp tục đi làm ở quê hương Tây Bắc mình. Có nhưng thứ tôi thấy tận mắt, chứng kiến nhiều vụ việc, tôi xin kể để các bạn thấy có nên cộng hay k điểm ưu tiên. Học sinh cách trường học 10-30km đướng đất, bản không có điện, nước sạch, sóng điện thoại; học sinh k có sách, vở, bút; lớp học tạm bợ, nắng thì nóng, mưa thì ướt; sáng đi học, chiều đi kiếm củi nộp cho trường để lấy chất đốt nấu cơm bán trú; cả nhà chỉ ăn cơm với muối; bố, mẹ không biết chữ, thậm chí còn k biết nói tiếng phố thông, tiếng kinh (đây là hộ đồng bào dân tộc thiểu số)...nhiều và nhiều chuyện hơn nữa. Tôi xin k nói đúng hay sai cho việc cộng điểm ưu tiên, nhưng tôi tin giáo dục làm thay đổi tất cả đặc biệt sẽ làm thay đổi mạnh mẽ nhận thức và cách làm ăn của các vùng khó khăn và quan trọng cần nhiều hơn nữa các con em dân tộc vùng biên giới đc học đại học. Đúng các bạn miền xuôi thuận lợi thì việc phát triển kinh tế xin các bạn làm giúp, còn xây dựng vùng biên vứng, mạnh, ổn định xin hãy để cho chúng tôi. Nếu đã ưu tiên về chính sách thì cũng phải đủ chỗ cho họ , không thể loại bỏ những thí sinh 30/30 ra ngoài được . Không có lẽ sự ưu tiên lại vô tình tạo ra một sự "bất bình đẳng ngược" như bài báo đã nêu . Theo tôi nên qui định các trường dành % chỉ tiêu tuyển sinh nhất định cho các đối tượng được ưu tiên và bỏ cộng điểm vào kết quả thi. Cách cộng điểm ưu tiên này làm tôi nghĩ tới cách tính giá điện theo bậc thang hiện nay. Các trường TOP 1 nên để họ tự ra đề và tổ chức thi. Mức 22,5 nghĩa là đề rất dễ th Tui không bao giờ thôi ngỡ ngàng với những trường hợp 30 điểm tuyệt đối mà vẫn trượt, thật không thể tin được. Tôi nhìn thấy chị Dậu từ trong nhà chạy ra, ngoài trời tối đen như mực. Toàn vấn đề nhỏ nhặt. Cái quan trọng là miễn học phí được cho trẻ em, giảm giá hoặc miễn phí sách giáo khoa như ở một số nước hay chất lượng đào tạo đại học nằm trong top 30 nước. Đấy mới là cái đáng để suy nghĩ và hành động. Các nước tiên tiến thì cho học đại học khá dễ (trừ các trường danh tiếng hay các ngành cần thật giỏi như bác sĩ thì khó vào nếu ko thật giỏi).Vấn đề là anh có đủ sức học để ra ko.Nếu ko đủ thì hãy chọn các ngành,các trường đại học khác dễ chịu hơn.Vậy có nên áp dụng kiểu như vậy để bảo đảm công bằng với năng lực học của từng cá nhân và đó cũng là công bằng cho xã hội.Đã đến lúc như vậy chưa hay là cần áp dụng cộng điểm ưu tiên dưới các kiểu hình thức áp đặt khác nhau?Ngày nay,các trường đh công và tư có rất nhiều và sẽ còn tăng lên nữa.Sẽ có khó khăn cho người khó khăn nhưng cơ hội cũng đã mở ra nhiều hơn.Chúng ta nghĩ gì với những sinh viên ko đủ năng lực lại vào được những trường y để ra trường nắm sinh mạng bệnh nhân.