Điểm chuẩn Nghĩa là sẽ có những đứa trẻ và gia đình thất vọng vì không được vào đại học; những đứa trẻ và gia đình toại nguyện vì vào được đại học. Và cũng sẽ có cả những gia đình toại nguyện, nhưng đứa trẻ thì thất vọng. Vì chúng sẽ phải đi theo một con đường không phải mơ ước.“Cháu yêu nấu ăn và sẽ cưới nấu ăn!”, cháu tôi tuyên bố, kết thúc câu chuyện tỉ tê hai giờ trong một chiều mưa Hà Nội, chấm dứt luôn cuốn tiểu thuyết nhiều kỳ trong nhà nó, một gia đình có con vừa học hết cấp ba: chọn trường nào, học cái gì, bao nhiêu tiền, ai xin việc cho? Thằng bé muốn thành chuyên gia nấu ăn và quả thực cậu đã tự theo học nhiều lớp nấu ăn trong khi cả họ nội ngoại đều hụt hẫng và lên tiếng bức xúc vì “thằng đích tôn” không chịu du học ngành quản trị kinh doanh ở Australia như bố mẹ nó chuẩn bị. - Con sẽ học nấu ăn, con ước mơ thành đầu bếp 5 sao.- Mơ với mộng gì, cứ mơ như mày có mà ăn cám.- Cám mà nấu đúng công thức cũng thành đặc sản.- Hả, mày đi nấu ăn thuê cho người ta, còn cái công ty này để cho ai hả?Mẹ nó buồn quá, gọi điện: “Mày đến xem thằng bé có nghe không, mấy ngày nữa hết hạn nộp hồ sơ vào đại học rồi, sao nó không như con người ta chứ, con với cái!”.Hai cô cháu tỉ tê đủ thứ. Nó kể chuyện bạn K, một câu chuyện làm tôi suy nghĩ. Lớp của cháu tôi gồm các bạn học theo khối D từ khi vào lớp 10. Nhưng đến đầu năm học lớp 12 bố của K – một bác sĩ mổ tim nổi tiếng - tuyên bố rằng bố đã thu xếp con sẽ đi học trường y, trở thành bác sĩ. K phản đối vì cậu cũng đã mơ ước trở thành đầu bếp. K chán nản và mất phương hướng. “Mặc kệ, học được ngày nào thì học, mẹ tao muốn nộp hồ sơ vào đâu thì nộp”. Tôi hỏi cháu thế có nhiều bạn giống K không? Cháu nói, khối 12 của cháu phải là 80% chọn trường đại học nguyện vọng 1 theo nguyện vọng của bố mẹ, còn bạn nào có ước mơ nghề gì thì sẽ nộp vào nguyện vọng 2-3. Chúng không có nhiều quyền và cũng không ý thức hẳn hoi về việc đi theo tiếng gọi của con tim về sự nghiệp tương lai, mà chỉ có tiếng gọi của cha mẹ, và của “đầu ra”.Cũng trong câu chuyện, cháu tôi nhắc lại một câu nói trong bộ phim Ấn Độ nổi tiếng “Ba chàng ngốc”: Tại sao yêu nhiếp ảnh mà lại cưới máy móc? Bởi anh chàng trong phim phải thi vào trường đại học bách khoa hàng đầu theo sức ép của gia đình trong khi con tim anh chỉ hướng duy nhất về nhiếp ảnh. “Cháu không thể lãng phí thời gian để yêu một nghề, lấy một nghề”. Cậu bé nói nó tôn trọng nghề nghiệp “sang chảnh” của bố mẹ nó, một giám đốc ban ở một ngân hàng lớn và một nhà điều hành doanh nghiệp. Nhưng trong sâu thẳm nó biết bố mẹ không hề thật sự an yên. Bởi mẹ nó luôn mơ về hưu sẽ mở một nhà hàng xôi xéo, còn bố nó rất dễ thương ở công ty nhưng về nhà thì hay cáu. Tôi giật mình vì thằng bé nói đúng. Cháu tôi, cùng bao nhiêu người 18 tuổi đang rối rít tìm trường đại học, quyết định chuyến tàu cuộc đời. Ở lớp cháu, những ngày chuẩn bị nộp hồ sơ là những cuộc chiến mất mát. Đứa trẻ nào chẳng thuộc cái điệp khúc của bố mẹ: “Phải học giỏi để thi được vào đại học rồi mới xin được việc, lúc ấy mới nuôi sống được bản thân rồi muốn làm gì thì làm”. Liệu bố mẹ chúng có biết nhiều đứa trẻ không tin và không cảm thấy chúng sẽ hạnh phúc với điều đó nếu như bố mẹ không liếc mắt lấy một cái vào giấc mơ nghề nghiệp của con mình. Giáo dục không xấu nhưng dường như cách chúng ta đang làm khiến bọn trẻ chẳng thấy xúc cảm gì để đi học và việc học hoàn toàn xa lạ với chuyện chúng ước mơ làm gì trong đời. Gốc rễ các mô hình giáo dục được thiết kế theo nền kinh tế, làm sao tạo ra những con người thành phẩm vừa lèo lái nền kinh tế trong 10-20 năm tới nhưng vừa định vị văn hóa của mình. Giáo dục là hệ thống chuẩn bị sản phẩm để đối mặt với tương lai. Nhưng ta đang thiết kế tư duy giáo dục bằng cách đã làm trong quá khứ, thậm chí quá khứ rất xa trong khi đời sống liên tục thiên biến. Chúng ta đã thiết lập nền giáo dục dựa trên dự báo các nhu cầu phát triển kinh tế - và chủ nghĩa kinh nghiệm (một thứ kinh nghiệm hay nhuốm màu “đi xin việc” tồn tại từ thời kinh tế kế hoạch hóa tập trung). Rồi ta hô hào bọn trẻ sống chết phải có tấm bằng. Nhưng thực tế, ta còn không biết trong 24 giờ tới kinh tế sẽ ra sao.Tất nhiên có tấm bằng không tệ. Nhưng không còn nên coi đó là sự đảm bảo cho công việc mơ ước nơi khai phóng giá trị người trẻ. Trong khi con đường “lấy bằng” lại cô lập chúng với những gì chúng yêu thích. Và khiến nhiều trẻ con tiếp tục vắt óc nghĩ ra lý do để mai không phải đến trường. Nền giáo dục của chúng ta, cả trong nhà trường và gia đình từ rất lâu, chỉ có một “điểm chuẩn” đáng kể duy nhất là điểm chuẩn của các trường đại học.Trong khi, “điểm chuẩn” của một nền giáo dục phải cao hơn thế: đó phải là khả năng và quyền tự lựa chọn của những công dân khi hết tuổi vị thành niên. “Điểm chuẩn” của đại học thực chất đang là một thứ “điểm sàn” của nền học vấn khoa cử. Một dạng tiêu chuẩn thấp. Chuẩn mực cuối cùng phải hướng tới của giáo dục, là phải cho người ta quyền ước mơ.Cháu tôi đang phụ bếp cho khách sạn gần Bờ Hồ. Nó muốn học nấu ăn chay, nấu thực dưỡng và mở một quỹ phi lợi nhuận lan tỏa tinh thần ăn chay, ăn thuận tự nhiên vì tương lai con người. “Chỉ khi nấu ăn con mới là chính mình” - thằng bé nói.Thế là sau khi nhận nhiệm vụ thuyết phục cậu bé đi du học để sau này thừa kế công ty, tôi quay ngoắt làm kẻ phản bội, ủng hộ kẻ gây rối. Bởi nó đã dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm và dám ước mơ, thay vì làm theo lời bố mẹ, muốn con luôn thận trọng và bám chắc trên mặt đất. Hồng Phúc Tôi bỏ mặc ngoài tai mọi lời khuyên, ép buộc của bố mẹ để theo nghề mình thích - nghề it. Và bây giờ sau nhiều năm vật lộn cuộc sống tôi thấy hối hận vì không nghe lời bố mẹ. Các cụ có câu "khôn đâu đến trẻ, khoẻ đâu đến già". Cái nhìn của cậu thanh niên 17 tuổi toàn một màu hồng với sự ảo tưởng sức mạnh thay đổi cả thể giới. Chính bố mẹ chúng ta đã qua xã hội thực tế hiện tại và họ có cách nhìn thực tế hơn nhiều. Thật ra nhà giàu, dư ăn mới học đòi theo ước mơ này kia. Thực sự như bạn tôi, xuất phát trong hoàn cảnh khó khăn, thì đầu tiên phải nghĩ đến xin được việc khi ra trường với thu nhập tốt. Vì còn nuôi em nữa, cuộc sống không hẳn dễ dàng để ta sống theo ước mơ như bạn ấy đâu. Mỗi người mỗi hoàn cảnh. Ai mà chẳng muốn theo ước mơ, nhưng có đủ sống được qua ngày hôm nay để nuôi giấc mơ ngày mai không. Ông chủ Facebook đã thừa nhận thành công do may mắn vì gia đình ông ấy thoải mái về tài chính. ông ấy biết rằng nếu Facebook thất bại thì cuộc sống của ông ấy vẫn ổn thôi. Nếu gia đình ông ấy không giàu có thì ông ấy không có thời gian lập trình vì còn phai phụ giúp gia đình, và phải lo kiếm việc ổn định cho cuộc sống. Nhà có điều kiện như nhà cậu bé thì dám làm nghề có ước mơ là chuyện bình thường, nhà không có điều kiện thì ước mơ của con họ chính là ổn định cuộc sống, có công việc ổn định dù con họ có thích hay không. Đồng tình với chị về việc phải cho người ta quyền ước mơ nhưng nó chẳng liên quan gì tới vấn đề điểm chuẩn hay giáo dục cả. Vấn đề nằm ở nhận thức của xã hội và chính gia đình các bạn trẻ. Chẳng lẽ giờ thi đại học phải thêm vào tiêu chí "ước mơ" nữa à? Em nào có ước mơ làm bác sí thì thi Y được ưu tiên sao? Đó không phải là vấn đề của ngành giáo dục. Đừng gán ghép chúng vào với nhau Vấn đề là nhà cậu bé đang có Công ty thì kể cả cậu có học nghề làm bánh thì cậu bé ấy vẫn thừa kế Công ty dù sau này nghề làm bánh của cậu có phát triển hay không. Còn con nông dân và lao động tự do thì đa số muốn có 1 nghề ổn định lâu dài dù con họ có thích nghề đó hay không. Liệu một bạn trẻ 18 tuổi ở Việt nam với cách nuôi dạy "gà công nghiệp" từ bé đã đủ trưởng thành để biết thực sự mình đam mê gì không nhỉ?Gia đình có tiền, có quyền thì các con được phép phạm sai lầm. Chứ các gia đình công chức bình thường mà con cái "đam mê nhầm" là rất ít cơ hội làm lại. Bạn thích nói với người khác là con bạn đang học đại học X, Y, Z hơn hay là đang học làm đầu bếp hơn ? Bạn không cần nói thì ai cũng biết câu trả lời. Thế đấy, đó là cái tính sỹ diện thâm căn cố đế của người VN, mà nhiều khi người ta không biết có thực là việc này hơn việc kia không, mà thích chỉ vì nghe nó "kêu" hơn. Và hơn thế nữa, việc chạy theo giá trị ảo đang là bệnh ở khắp nơi. Có ba mẹ nào không thương con cái,nhưng thương có đúng cách,có "bóp nghẹt" nhân cách,cái Tôi của trẻ hay không? Tôi tin sẽ không mấy phụ huynh trọn vẹn với vế hai của câu hỏi trên! Đã tự bao giờ chúng ta luôn mặc định cứ đứa trẻ nào nghe lời mình nhất nhất,thì đó mới là đứa trẻ ngoan? Đã tự khi nào phụ huynh chúng ta luôn quan niệm cứ họ xong ĐH,nghề nghiệp ổn định thì mới an tâm về cuộc sống con mình? Đã bao giờ phụ huynh chúng ta tôn trọng,lắng nghe nghiêm túc tâm tư,nguyện vọng của con trẻ để xem con trẻ thực sự cần gì,muốn gì và điều gì thật phù hợp nhất với con mình? Giáo dục của ta lâu nay là nền giáo dục công cụ,sản phẩm trực tiếp là những con người công cụ,rập khuôn. Trước bao biến thiên chóng mặt thời đại này,chúng ta nên định hướng con trẻ trở thành con người tự do- tức là những con trẻ được quyền tự do trong tư tưởng,tự do về lựa chọn và trở thành con người chúng muốn! Hãy để dư luận và những "nguyện vọng áp đặt" của người thân trẻ qua một bên! Hãy để con trẻ trở thành con người chúng mong muốn! Có chăng vai trò của mỗi phụ huynh chunga ta là tâm sự,định hướng thay vì "bóp nghẹt" đam mê và lựa chọn "khác biệt" mỗi mầm non tương lai của Đất nước này! Một trong những nét cách của người Việt là chủ quan, tức là tưởng rằng mình thấy cái gì hay thì người khác cũng thấy như vậy. Tính cách này ăn sâu cả vào ngôn ngữ. Ví dụ: khi không thích một cái áo thì người Việt chê là xấu (mà chưa chắc đã xấu đối với người khác), hoặc khi không thích một món ăn thì chê là không ngon (mà có thể ngon đối với người khác). Ngoài ra nhiều người Việt áp đặt ý định, mong muốn của mình đối với người khác, nhiều khi với động cơ tốt, và cứ tưởng như vậy là thể hiện trách nhiệm. Chưa kể người Việt ai cũng có một chút sỹ diện. Vậy là những con cháu nhiều khi khổ vì ông bà, và nói chung là những người "thấp cổ bé họng" nhiều khi khổ vì những người có quyền, mà trong khi những người ở vị trí bậc trên cứ tưởng là mình vì "chúng nó". Theo định hướng cha mẹ cũng có cái thuận lợi vì có sẵn cơ sở vật chất và được truyền kinh nghiệm từ cha mẹ. Nếu trẻ thuận theo thì tốt, còn ko thuận thì cũng nên tôn trọng quyết định của các em. Con em thích làm gì thì làm miễn tự lo được thân mình và có ích cho càng nhiều người càng tốt. Căn bản làm người là vậy mà. Đời người có vài chục năm, ôm giữ sự nghiệp, tài sản, lo nghĩ, áp đặt con cái chi nhiều cho khổ mình, khổ nó. lập Cty nau an ay, như thế vừa hợp ý bố mẹ, vừa hợp ý con. Dân chủ phải bắt đầu từ trong gia đình. Khi đã có dân chủ thực sự và người ta đã quen với môi trường đó, người ta sẽ biết mình muốn gì, nên làm gì và không nên làm gì. Dân chủ chính là mảnh đất tốt để trồng "cây dân trí". Thiên hạ nhiều người sẽ có cách phản biện với bài viết này theo cách "phổ thông" là : "Chưa làm ba mẹ chưa hiểu đâu, làm đi rồi biết!" Và em đúng là chưa làm ba thiệt nhưng em trải qua cái tuổi "được tư vấn" như thế nên chắc chắn em hiểu và sẽ ko bao giờ lặp lại điều đó với con em sau này mà sẽ tư vấn dựa trên nguyện vọng của con, trước tiên là cho nó hiểu tính thực tế và sự tàn nhẫn của hiện thực vì con nít sẽ chẳng mấy đứa hiểu được có những ước mơ thực sự là "viễn vong", nhưng ko có nghĩa là dặp tắt ước mơ của nó bằng kiểu áp đặt mà là cứ để nó đi theo con đường nó muốn đến khi thất bại hoặc nó nhận thức được cái viễn vong kia chẳng hạn. Chung quy lại, theo em, yêu thương con cũng là tôn trọng con chứ ko phải là áp đặt con, "bọc" kín con trong thùng giấy theo nguyện vọng của ba mẹ và ước mơ ba mẹ từng muốn có mà ko được nên con phải làm cho ba mẹ! :3 các cụ xưa đã có câu :"đời cua cua máy,đời cáy cáy đào" cha mẹ thương con, định hướng dẫn dắt cho con cái là tốt xong mỗi cá nhân đều có cá tính, sở thích, nguyện vọng riêng nên tôn trọng. trong thế giới phẳng, xã hội trưởng thành rất nhiều, con người được học tập, giáo dục từ chính thực tiễn cuộc sống chứ không nhất thiết từ trường đại học, kinh tế thị trường vô cùng năng động khiến một người không phải hocj kinh doanh trong nhà trường cũng có thể trở thành doanh nhân thành công, giáo dục của chúng ta cũng nên dạy những ứng dụng thực hành, không nên chỉ dạy lý thuyết hàn lâm sách vở để rồi sinh viên ra trường bối rối tìm việc. hàng trăm ngàn cử nhân thất nghiệp là đáng phải định hướng lại phong trào sau phổ thông là phải vào đại học.