Xã hội thi cử Chỉ có hai nghề để lựa chọn là nấu ăn và nhiếp ảnh. Con tôi và rất nhiều bạn cùng khối 9 chọn nghề nhiếp ảnh. Hàng trăm cháu được đưa ra một hội trường rộng để học mỗi tuần một buổi. Ba tháng sau khóa học hoàn tất. Nhưng trình độ chụp hình của con tôi còn xa mới có thể làm nghề.Ở một thành phố lớn như TP HCM, chương trình hướng nghiệp trong trường phổ thông cơ sở thường dừng ở mức độ khiêm tốn như vậy.Nếu con tôi không đủ sức thi đậu vào các trường công và gia đình không đủ tiền cho học trường tư, cháu sẽ gần như không được trang bị gì để bước vào con đường học nghề ngay sau bậc THCS.Có một lượng nhất định học sinh THCS không tiếp tục lên THPT. Điều này là bình thường ở mọi quốc gia trên thế giới. Các em này sẽ học nghề và đi làm, thay vì vào đại học.Các quốc gia tiên tiến thường phân luồng đào tạo và hướng nghiệp cho học sinh kỹ lưỡng, thậm chí từ bậc tiểu học. Các trường nghề cũng được chuẩn hóa. Do đó, học sinh và phụ huynh khi đã theo mô hình này hoàn toàn chủ động và tích cực tham gia. Họ cũng sẽ an tâm hơn rằng con mình có tương lai đảm bảo.Nước Đức là một điển hình. Từ cuối thế kỷ 19, việc phân luồng hướng nghiệp đã được triển khai. Cuối cấp tiểu học, học sinh được trường khuyến nghị bằng văn bản về việc sẽ học tiếp ở trung học cơ sở thế nào. Các cháu có thành tích học tập thấp, khi tốt nghiệp tiểu học được giới thiệu vào trường định hướng học nghề gọi là Hauptschule. Học sinh thành tích trung bình được giới thiệu vào loại trường thứ hai gọi là Realschule, cũng là định hướng học nghề nhưng đòi hỏi trình độ cao hơn.Hiểu nôm na, loại trường thứ nhất dành cho các cháu làm lao động phổ thông sau này. Loại trường thứ hai dành cho cháu nào muốn học nghề ở trung học chuyên ngành, trung học nghề để làm các việc cần trình độ cao hơn. Tất cả đều được học tới hết lớp 10.Học sinh khá giỏi thường vào loại trường thứ ba là Gymnasium sau khi kết thúc lớp 12. Mỗi trường Gymnasium có thể dạy sâu về khoa học tự nhiên, khoa học xã hội, ngôn ngữ hay âm nhạc, thể thao... Học xong các cháu sẽ có bằng tú tài Đức. Cũng có nơi tích hợp cả ba loại trường này vào một trường trung học, tuy nhiên sẽ có ba chương trình khác nhau cho ba nhóm học sinh.Để dạy nghề sau khi phân luồng, học sinh Đức có thể học nghề trong các trường nghề, cũng có thể học trong các nơi vừa học vừa làm. Và để nâng cao trình độ, đồng thời tạo điều kiện cho những ai học nghề, nước Đức có cả một hệ thống đại học khoa học ứng dụng.Bằng cách này, chính phủ Đức đảm bảo khoảng 40% học sinh vào đại học, 60% còn lại đi học nghề và làm lao động phổ thông. Các trường nghề ở Đức, sau hàng thế kỷ trau dồi, có chất lượng đào tạo tốt. Thời gian học nghề ngắn, cho học sinh cơ hội làm việc sớm và đa dạng.Năm 2018, Chính phủ Việt Nam đã phê duyệt Đề án "Giáo dục hướng nghiệp và định hướng phân luồng học sinh trong giáo dục phổ thông giai đoạn 2018-2025". Trong đó nêu mục tiêu phấn đấu tới 2025, bất cứ trường THCS hay THPT nào cũng có chương trình giáo dục hướng nghiệp gắn với sản xuất, kinh doanh và dịch vụ của địa phương. Các trường này cũng được đầu tư giáo viên kiêm nhiệm tư vấn hướng nghiệp; sao cho ít nhất 40% học sinh tốt nghiệp THCS sẽ đi học nghề và 45% học sinh tốt nghiệp THPT sẽ đi học nghề (tỷ lệ này sẽ thấp hơn tại các địa phương khó khăn).Còn ba năm nữa để đạt mục tiêu đề ra, tuy nhiên kết quả phân luồng và giáo dục hướng nghiệp cấp THCS và THPT còn rất khiêm tốn. Hệ thống trường nghề nhiều năm thiếu học viên. Theo Tổng cục Giáo dục nghề nghiệp, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, năm 2021, với hơn 1.900 trường nghề, cả nước có khoảng 1,95 triệu người học nghề, chỉ đạt 85% kế hoạch. Số học viên tốt nghiệp đạt 1,65 triệu - thiếu 20% so với mục tiêu.Hệ lụy của sự mất cân đối này là không khí "xã hội thi cử" nóng bỏng trong những ngày hè này. Đặc biệt, cuộc đua vào lớp 10 công lập tại những thành phố lớn như Hà Nội, TP HCM những năm gần đây thậm chí còn khốc liệt hơn thi vào đại học. Hệ thống trường công ở hai thành phố lớn này chỉ đáp ứng được 60-70% nhu cầu học tập của học sinh. Cuộc thi vì thế trở nên "sống còn" với những gia đình không đủ tài chính để cho con vào trường tư, nhưng cũng không đủ niềm tin để thả con vào trường nghề.Nếu được tư vấn hướng nghiệp tốt hơn và đặc biệt, nếu hệ thống trường nghề ưu việt hơn, học nghề sẽ là không còn là lựa chọn bất đắc dĩ. Và các mùa hè sẽ không còn khốc liệt với phụ huynh và học sinh.Nguyễn Anh Thi Tôi và con tôi cũng không phải trường hợp ngoại lệ; cháu là con gái, nhút nhát, học lực trung bình, mặc dù gia đình rất quan tâm, đầu tư cho cháu học; cháu rất chịu khó học mặc dù gia đình không khi nào gây sức ép về kết quả của cháu; nhìn quyển học bạ... sáng láng những điểm số nếu người ngoài chắc hẳn nghĩ cháu học rất tốt, mà tôi cũng không hiểu các cô làm thế để làm gì "thành tích ư' hay vợ tôi là trưởng ban đại diện cha, mẹ học sinh...; tôi không muốn và rất ghét sự ru ngủ kiểu điểm số đó.Đến ngày đăng ký thi, tôi hỏi cháu: NV1 vào trường A chứ?, cháu bảo con không tự tin, con chọn vào trường C (vì xác định điểm trường C sẽ thấp hơn nhiều trường A); rồi cũng đến ngày thi, đưa con đến điểm thi nhìn nét mặt ai cũng căng thẳng dưới cái nắng nóng oi nồng cứ như là mình đang đi thi; lắng nghe các bậc phụ huynh đưa con đi thi bàn luận, mong chờ, than vãn đại loại "nếu không đỗ vào cấp 3, con tôi không biết làm gì".. Khi báo điểm, tôi cũng buồn và hơi hụt hẫng vì cháu nhà tôi không đổ NV1 (trường cách nhà 2Km) nhưng cũng may mà đỗ NV2 (trường cách nhà 11Km); trong khi đó còn rất rất nhiều các cháu không vào được trường công phải vào trường tư và Trung tâm GDTX để học. Qua câu chuyện của tác giả và chuyện của mình mong rằng Nhà nước nhanh chóng chỉ đạo Bộ GD&ĐT phối hợp với Bộ LĐTB&XH sớm triển khai thực hiện có hiệu quả Đề án "Giáo dục hướng nghiệp và định hướng phân luồng học sinh trong giáo dục phổ thông giai đoạn 2018-2025" để giảm tải cho áp lực XH. Theo tôi vấn để cốt lõi ở đây không phải là tư vấn hướng nghiệp mà là cách nhìn nhận và nhu cầu của xã hội đối với những người học nghề. Tất cả các nước châu Á bị ảnh hưởng bởi tư tưởng Nho giáo đều có cùng chung vấn đề: Sĩ, nông, công, thương. Thêm nữa, nền công nghiệp của Việt Nam còn quá non trẻ, các nhà máy thì cũng chỉ cần công nhân lao động ở mức làm dây chuyền thì sao có thể có lương cao, thúc đẩy phấn đấu. Chỉ khi nào tư tưởng trọng sĩ thay đổi, người lao động phổ thông có cơ hội thăng tiến và tăng thu nhập thì tự khắc sẽ đi học nghề. Cảm ơn chị đã nói về việc này! Ngay như cháu mình, học 12, tư thục. Trường yêu cầu đi học chính thức từ đầu tháng 7, nhưng tin nhắn gửi về bố mẹ cháu lại ghi Sinh hoạt hè. Chưa gì GV đã nói trước là "nghỉ học thêm bên ngoài, học trong trường là đủ". Cái "đủ" mà họ đề cập là bắt buộc tụi nhỏ phải ở lại trường đến 18h30 hoặc thậm chí 20h30 sau khi cả ngày phải ở trong trường từ 6h30 sáng. Điều một người đã lớn tuổi như tôi cảm thấy bức xúc là nhà trường tự ra quy định, bắt buộc PH -HS phải theo từ việc học phí, học thêm, nội quy cứng nhắc và nhiều thứ khác mang tính bảo thủ, khắc nghiệt và lạm quyền. Giáo dục dạy con người ngay thẳng nhưng chính họ lại đi ngược, chỉ qua 1 việc trước mắt: học chính thức, thu tiền chính thức nhưng lại "Sinh hoạt hè". Cho dù lớp 12, cho dù phải thi ĐH,,, những đứa trẻ này vẫn cần nghỉ ngơi, vẫn cần một sự tôn trọng từ người lớn. Nếu đủ trường lớp cho các em thì đâu đến nổi phải có cuộc thi lớp mười, so sánh với nước Đức quá xa vời chỉ mong các em được học một lèo từ lớp một đến mười hai không phải thi cử gì . Nói đi cũng phải nói lại, vấn đề ở đây là tiền thuế, đóng tiền thuế bao nhiêu thì hưởng bấy nhiêu chứ một đất nước thu nhập trung bình thấp như VN không thể so sánh với một nước thu nhập cao như Đức.Giả sử Đức có trường học chuyên về nhiếp ảnh đạt chuẩn chất lượng thì VN muốn như Đức thì đầu tiên phải có trường học y chang Đức thì mới đảm bảo chất lượng.Nhưng vấn đề ở đây là thu nhập ở VN thấp là chủ yếu so với Đức, dĩ nhiên là thuế VN đóng góp so với Đức thấp hơn nhiều, do đó việc muốn trường học chất lượng y như Đức là một điều cực kì phi lý, do đó mới xuất hiện trường tư.Tóm lại, muốn như Đức thì hãy đóng thuế và có ngân sách như Đức Hệ thống giáo dục Anh quốc quy định chỉ cần hết lớp 10 là bạn có thể đi học nghề, trung cấp v.v Việc học lớp 11-12 được coi là dự bị đại học, với những người có nguyện vọng học lên cao. Chương trình lớp 11-12 chủ yếu là các môn tự chọn, VD: nếu bạn định theo ngành y, bạn có thể tập trung học toán, hóa, sinh, ngoại ngữ v.vQuy định này giúp tiết kiệm rất nhiều thời gian và tiền bạc cho XH, đồng thời tăng hiệu quả và tính chuyên môn hóa trong giáo dục. Bệnh của phụ huynh Việt Nam là chuyện gì xảy ra với con em cũng đổ tại nhà trường và xã hội, trong khi gia đình thì chỉ làm mỗi việc cho con ăn và đưa đón con đi học. Giáo dục cơ bản là ở gia đình, nhà trường và xã hội chỉ đóng góp 1 phần. Phụ huynh nên dành thời gian nói chuyện, trao đổi và hướng nghiệp cho con, bớt học luyện các môn ở trường để thi cử, dành thời gian để con tìm hiểu xã hội và nghề nghiệp tương lai, cũng như học một số nghề mà nó thích. Trẻ từ 12 tuổi phải biết tự lập, tham gia quán xuyến việc nhà như người lớn, từ 15-16 tuổi nên đi làm part-time để tập sự kiếm tiền và tích lũy kinh nghiệm xã hội. Ngoài ra, ko nên tách các trường nghề ra khỏi Bộ Giáo Dục, dẫn đến đứt gãy liên kết giữa học hàn lâm và học nghề. Tôi đồng ý với bài viết của nhà báo, thuộc thế hệ 8X và thấy thời tôi đi học việc phân luồng còn tốt hơn bây giờ. Điểm số phản ánh đúng trình độ của học sinh do đó những em học yếu kém, bố mẹ cũng xác định ngay từ đầu sẽ cho học nghề sau khi học cấp 2, hoặc có bạn học xong cấp 3 cũng học trung cấp, cao đẳng nghề. Còn bây giờ thì sao, đúng là xã hội phát triển, giáo dục được bố mẹ quan tâm hơn, không có nghĩa là các con chúng ta bây giờ ai cũng học giỏi nhưng nhìn kết quả thi chủ yếu là điểm 9, 10 thành tích chủ yếu học sinh xuất sắc như hiện nay thì bố mẹ nào chả kì vọng cho con sẽ theo con đường khoa bảng. Rồi thi vào cấp THPT nhiều phụ huynh sốc khi con nhà mình 9 năm là học sinh xuất sắc và giỏi bị trượt THPT, thành tích quá cao từ nhỏ vô tình đẩy các em vào áp lực vô hình khi đối diện với kì thi thật, nhiều em trầm cảm vì vậy. Còn ở cấp THPT việc xét tuyển thẳng bằng học bạ đang vô tình đẩy điểm tổng kết lên ngày càng cao, vượt xa khả năng của học sinh. Giáo dục Việt Nam chúng tôi hay nói đùa bây giờ toàn đào tạo siêu nhân vì thành tích quá cao. Cái gọi là học nghề ở cấp 3 tại các trường TH hiện tại rất phù phiếm, hoàn toàn không mang lại một hiệu quả nào. Ngay cả GV trong trường không biết là họ trấn an HS hay như nào khi nói Bộ GD bắt học nghề từ năm lớp 11, buồn cười là GV nhưng người này nói có cộng điểm, GV khác lại bảo không. Buồn cười hơn là học nghề, hướng nghiệp nhưng trường chỉ dạy 1 môn duy nhất: Tin học!? Và dĩ nhiên, PH phải đóng học phí cho môn này, HS phải ở lại trường muộn hơn để học. Không dám so sánh hay ước ao GD VN như nước ngoài, chỉ mong Bộ-Sở chỉ giải quyết để chấm dứt các vấn đề này, HS được đi học nhưng vui vẻ theo đúng khẩu hiệu "Mỗi ngày đến trường đều là ngày vui" Con t cũng trượt cả 2 nv, mặc dù đã rất cố gắng, trung bình hơn 7 điểm 1 môn nhưng vẫn ko thể đỗ, mặc dù đã gắng lựa trường theo sức học của con nhưng năm nay thực sự quá đông thí sinh...con t ko thể chọi nổi Hàng ngàn năm qua, các nước Á Đông vốn có truyền thống trọng khoa bảng. Rồi thì các cụ ngày xưa từng nói "Làm thầy nuôi vợ, làm thợ không đủ nuôi miệng".Chính suy nghĩ đó nên người ta cố gắng đầu tư cho con em học hành, đi du học, ép học ngày học đêm, thay vì đi học nghề, hay phát triển các năng khiếu. Trong mắt nhiều người, họ khinh miệt những em trượt cấp 3 thi vào trường nghề, họ cảm thấy cực kỳ xấu hổ và mất mặt nếu con em mình vào học trường nghềCũng cần phải nói thêm là chất lượng của các trường nghề của chúng ta chưa được tốt, nên không nhận được sự tin cậy từ phụ huynh. Theo tôi vấn đề quan trọng ở đây theo tôi là nhu cầu lao động có chứng chỉ nghề có nhiều đến mức đó không để cho các con đi học nghề. Nếu nhu cầu không đủ, việc cho đi học nghề chỉ tốn thêm thời gian, chi phí để rồi ... thất nghiệp. Buồn thật, gần 8 điểm 1 môn mà vẫn trượt nv1 trường Quang Trung - Đống Đa, trường ở vị trí thấp nhất khu vực 3, chỉ vì dân số mấy quận này quá đông nhưng trường lớp thì vẫn vậy. Thôi chán không nói gì thêm nữa, bao giờ cho có điểm sáng trong ngành này??? TP.HCM có Trường dạy nghề mà, mới chỉ cách đây hơn chục năm còn là trường Trung học kỹ thuật dạy các nghề mà nay thì Trường đào tạo 3 hệ: Cao đẳng kỹ thuật, Trung học kỹ thuật và Công nhân kỹ thuật bậc 3/7. Học sinh sau khi tốt nghiệp đều có việc làm và được xã hội tín nhiệm. Vấn đề ở phương pháp giáo dục và hướng nghiệp hiện nay tại các trường phổ thông. Cộng với các trường TC nghề chưa cuốn hút học sinh (cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên, và nhất là công tác PR kết hợp với khối THCS, THPT tư vấn sớm cho học sinh). Ý kiến của nguyên 1 phó HT trường TC nghề. Từ T7 và CN thấy nhiều nhà khoe điểm đầu vào cấp 3 của con rần rần, những nhà có con điểm thấp mà xem chắc thấy chạnh lòng ghê nhỉ. Năm nay thấy rộ lên vụ khoe điểm đầu vào các trường, nhộn nhịp hẳn so với mọi năm. Cháu mình chơi với 1 bé lớp 9, sáng sớm nay chưa ngủ dậy bé lớp 9 bấm chuông loạn lên sang chia sẻ niềm vui đỗ , 2 chị em dắt tay nhau đi mua đồ ăn sáng để ăn mừng luôn =))