Dòng Mekong bất định Một em trong số đó giải thích với cả lớp rằng Mekong là con sông chảy vào Việt Nam, hình thành sông Cửu Long. Không riêng các em nhỏ miền Tây, hàng chục nông dân tôi từng phỏng vấn ở Bạc Liêu, Cà Mau hay An Giang không biết nhiều về dòng sông chảy qua trước cửa nhà mình. Họ không biết dải đồng bằng mênh mông gia đình mình mưu sinh từ bao đời nằm ở đuôi con sông dài thứ bảy châu Á, chảy qua sáu quốc gia. Họ càng không biết điều gì sắp xảy tới với sông Tiền, sông Hậu, sông Cần Thơ…Thời sự về Mekong dường như ngoài tầm với của những ngư dân ngụp lặn quanh năm trên dòng nước ngọt phù sa. Trong khi, theo báo cáo của Bộ NN&PTNT, đồng bằng Sông Cửu Long giờ đã có 265 điểm sạt lở bờ sông và bờ biển. 265 điểm với tổng chiều dài 450km.Hội nghị Thượng đỉnh sông Mekong vừa diễn ra ở Siem Reap, Campuchia. Tại đây những nhà nghiên cứu môi trường cảnh báo rằng thủy điện sẽ phá hoại lưu vực con sông, tác động nghiêm trọng đến môi trường và kinh tế xã hội.Cảnh báo này không hề mới. Báo cáo về lượng phù sa do Ủy ban Sông Mekong thực hiện năm nay viết: “Lượng phù sa ước tính sẽ giảm 67% đến 97% trong các kịch bản phát triển từ năm 2020 đến 2040. Mất phù sa có thể gây hệ quả nghiêm trọng đến sự trù phú của dòng sông, ảnh hưởng đến địa mạo và sự vững chắc của đất tại ĐBSCL”.Với những thủy điện trên cả dòng phụ và dòng chính được xây, kịch bản phù sa được nghiên cứu dự đoán sẽ chỉ còn một phần ba so với 10 năm về trước. Và đến năm 2040, lượng phù sa mà đồng bằng mất đi sẽ là 97%.Hình thái của đồng bằng bị đe dọa. Sự trù phú đang cấu thành cuộc sống của những em học sinh tôi hỏi khó mà nguyên vẹn. Những vụ sạt lở liên tiếp. Nhà trôi. Nước sông không còn giàu phù sa. Đồng lúa không còn háo hức với con nước đổ về đã mất đi dưỡng chất. Chúng xảy ra chậm rãi, bào mòn, tàn phá nghiêm trọng sinh kế người dân ở An Giang, Bạc Liêu, Đồng Tháp. Người ta đã lên tiếng về sự biến mất của chợ nổi. Điều vô cùng khó hình dung với những ai từng đi qua đồng bằng.Đợt đại hạn 2016 để lại một vết thương sâu cho những nông dân đồng bằng. Toàn bộ tỉnh Bến Tre bị xâm nhập mặn trầm trọng. Người dân khát nước sạch. Hơn hai trăm nghìn hecta lúa, hàng trăm nghìn hecta vườn trái cây bị thiệt hại.Thủy điện, nguyên tố quan trọng gây ra biến đổi lớn trên sông Mekong và đồng bằng sông Cửu Long nhiều năm qua, là nhân tố đóng góp quan trọng vào sự phát triển của khu vực. Nhiều thủy điện quan trọng trên dòng chính của sông Mekong đã được xây dựng, sắp đi vào hoạt động.Tại Hội nghị cấp cao Ủy hội sông Mekong quốc tế tuần qua ở Siem Reap, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cũng khẳng định quan tâm hàng đầu của Chính phủ Việt Nam hiện nay là ứng phó với các tác động tiêu cực đối với vùng ĐBSCL do biến đổi khí hậu, các hiện tượng khí hậu cực đoan và hoạt động của con người. Số phận của ĐBSCL phụ thuộc chuỗi dài những tác động lớn từ thượng nguồn Mekong đến nhiều quốc gia lân cận, và đến tận con kênh tấp vô sát hiên nhà của ngư dân trong xóm nhỏ. Những bè nuôi cá tra, những cánh đồng xanh mướt hay vườn trái cây trù phú đều đã trở thành diễn viên chính trong bức tranh tương lai bất định.Năm 2016, những ngư dân ở Thái Lan tôi gặp hiểu rằng họ mất mùa vì nước ở thượng nguồn đổ xuống thất thường quá nhanh do điều chỉnh từ đập thủy điện Cảnh Hồng (Trung Quốc). Nhưng những nông dân ở Đồng Tháp tôi gặp chưa bao giờ có cơ hội được hiểu điều gì đang và sẽ diễn ra với cuộc đời họ, khi phải chung sống với những đập thủy điện mới ra đời.Họ không biết rằng dòng nước hiền hòa ấy không tự nhiên kéo đất sạt lở và nhấn chìm nhà cửa. Họ bảo, nghe phong thanh đài nói Trung Quốc xả nước cứu hạn cho Việt Nam.Những đứa trẻ sẽ làm chủ đồng bằng đang bị lỡ thông tin từ chính quyền và cộng đồng. Thông tin có thể giúp chúng lường trước, đối phó với một tương lai khát nước và đói cá trên dòng Cửu Long trù phú và nhiệt thành.Sự ứng phó mà chính phủ đề cập sẽ phải bắt đầu từ đâu? Liệu có sự tham gia của những nông dân đồng bằng lem luốc đang lội bùn và vô hướng mưu sinh trong nhiều năm tới?Khải Đơn Ở Việt Nam. nông dân lúc nào cũng là đối tượng bị thiệt thòi. VÌ SAO? Vì chính bản thân họ. Luôn tự mặc định nông dân là người ít học, ít hiểu biết về thủy nhưỡng, khí hậu, kinh tế.. cái gì cũng theo kinh nghiêm dân gian. Lúc nào cũng phụ thuộc thời tiết. ĐBSCL cả mấy trăm năm nay được thiên nhiên ưu đãi QUÁ NHIỀU. Con người trở nên LƯỜI. HÃY THAY ĐỔI. Thay đổi ngay từ nhận thức. Con người không thể sống lệ thuộc vào thiên nhiên mà phải tìm cách cải tạo thiên nhiên để phục vụ mình. Hãy học Hà Lan, Isarel, Ai Cập, Nhật Bản.. những quốc gia chưa bao giờ ĐƯỢC thiên nhiêu ƯU ĐÃI mà luôn luôn cải tạo thiên nhiên để cải thiện cuộc sống. HÃY ngừng kêu ca và hãy học hỏi và suy nghĩ. Đọc mà xót xa. Cuối cùng chỉ người nông dân là lãnh hậu quả nhiều nhất Tui có thằng cháu ốm o hay bị bạn bắt nạt, tui hay khuyến khích thằng cháu hãy siêng ăn uống tập thể thao, học thật giỏi, vì thế mà đứa bạn lớn xác kia về sau này cũng không dám hó hé gì! Tại Hà Nội cũng nhiều người không biết Sông Hồng có tương lai như thế nào . Họ chỉ quan tâm đến phát triển BĐS bên bờ sông Hồng thôi ...Họ không biết sông Hồng còn gọi là sông CÁI , sông Mẹ đẻ ra vùng đất Thăng Long -Hà Nội , sông Mẹ nuôi sống 27 triệu cư dân Đồng bằng Bắc Bộ Nhưng buồn ở chổ họ biết nhưng có làm gì được đây ? Hết hội thảo này đến hội thảo khác, biết bao nhà khoa học đã chỉ ra tác hại của việc ngăn dòng làm thủy điện, ô nhiễm dòng sông do khu công nghiệp, phải chăng đây là sự đánh đổi giữa sự phát triển và sự trả giá, phân còn lại ai là người được hưởng lợi, ai là người nhận lấy hậu quả, cần lắm việc làm thiết thực của các nhà lãnh đạo của các quốc gia, người quyết định vận mệnh của con người trong tương lai, còn người dân thì làm hết sức mình có thể để giữ gìn môi trường được trong lành. Xem xong thật buồn TOÀN BỘ DÂN ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG Buồn Tôi là người Bắc mới có việc về Miền Tây qua phà Năng Gù sang Phú Tân, ngồi trên phà qua sông, bạn tôi bảo ôi đẹp nhỉ nước trong quá, dòng chảy hiền hòa, tôi mỉn cười nói đồng bằng sông Cửu Long mà nước trong xanh là chết đấy bác à. Thảm họa có thể sẽ đến nhưng với người dân miền tây họ không hề hiểu và được cảnh báo để mà lo cho tương lai. Nam niên thì đi làm thuê, làm mướn, con gái lớn lo lấy chồng ngoại quốc, miền tây nghèo hơn Thái Lan nay lại nghèo hơn cả Campuchia sao? Vẫn có lời giải, chỉ cần quy hoạch một số vùng phía tây thành nơi tích trữ nước trong mùa mưa, xả dùng dần trong mùa khô. Dần dà thay đổi cơ cấu cây trồng vật nuôi cho phù hợp. Biết rằng phù sa quan trọng lắm, nhưng nếu chủ động đi theo hướng không lệ thuộc vào nó thì rồi cũng ổn thôi. ĐBSCL là vựa lúa, hải sản, trái cây ...của cả nước nhờ vào sông Cửu Long. Nhưng ngày càng khó khăn do nguồn nước thất thường cùng với biến đổi khí hậu thì vùng đồng bằng nầy sẽ không còn trù phú thì người nông dân càng tăng cường phân hóa học, thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ... sẽ làm cho môi trường ngày càng tệ hơn. Người nông dân muốn thay đổi thì họ thay đổi cái gì. Thật khó cho họ. Hãy cầm tay chỉ việc cho họ thì họ mới kha được, kiểu chỉ tay 5 ngón như hiện nay họ ko giàu đc đâu Ông nông dân mà lãnh hậu quả thì ông công nhân và ông trí thức đói nhăn răng cho mà xem. điều cốt yếu có lẽ là Đồng Bằng Sông Cửu Long phải có chiến lược giữ được nước ngọt lại bằng hồ chứa và điều tiết hợp lý mới là chiến lược lâu dài , lại là điều kiện tốt cho môi sinh , cho rừng , cho nuôi trồng cá nước ngọt, đẩy hạn mặn , tăng du lịch đưa trở lại một vùng sông nước như ngày xưa và sống chung với nước Biết thì cũng làm gì được đâu.Không biết có khi đỡ buồn. CÁT TẶC CŨNG LÀ MỘT NGUYÊN NHÂN GÂY RA SẠT LỞ.