Quy hoạch ‘như Linh Đàm’ Trước mặt anh là bản quy hoạch mới điều chỉnh của dự án - nơi anh mua một căn hộ với giá gần 4 tỷ đồng và hứa hẹn là tổ ấm mới của cả gia đình vào năm sau. Ở quy hoạch mới, người ta nâng tầng, đặt nhà cao tầng vào diện tích trước đây là khuôn viên, cây xanh, khu vui chơi...“Lại sắp có thêm một khu đô thị sẽ có cùng số phận như Linh Đàm”, anh bày tỏ kèm tiếng thở dài. Trong lá đơn gửi tới lãnh đạo cấp nhà nước, thành phố, cộng đồng dân cư nơi này cũng dùng sự so sánh “như Linh Đàm” này.Tôi tự hỏi, từ bao giờ, Linh Đàm - một khu đô thị từng được coi là “khuôn vàng, thước ngọc”, đồng thời là dấu mốc cho sự ra đời của kinh tế bất động sản của Việt Nam, giờ đây lại trở thành ví dụ điển hình cho “tuổi thọ” ngắn ngủi của những bản đồ quy hoạch ở Hà Nội?Một khu đô thị kiểu mẫu theo ý tưởng quy hoạch của 20 năm về trước “giờ chỉ còn là ước mơ” - một kiến trúc sư từng bày tỏ sự nuối tiếc khi nhắc đến Linh Đàm. Nhưng với cư dân mua nhà và sinh sống ở đây, đó không chỉ là sự tiếc nuối. Họ chua chát, bởi từng phải mua căn hộ với giá được các chủ đầu tư tính toán dựa trên bản quy hoạch cũ - mà ở đó mật độ cư dân, cây xanh, tiện ích… được giới thiệu bằng những mỹ từ rất cuốn hút.Trong khi đó, hình hài hiện nay của Linh Đàm so với bản vẽ của 20 năm về trước với cư dân nơi đây là một khoảng cách rất xa nhau. Chính một nguyên lãnh đạo Bộ Xây dựng - người đã tâm huyết cùng các đồng nghiệp “vẽ” nên Linh Đàm kiểu mẫu từ những ngày đầu, đến nay cũng không thể hình dung nổi sự méo mó của dự án. Sau khi ông về hưu, bản vẽ quy hoạch kiểu mẫu đó đã được điều chỉnh hàng chục lần theo cách nâng tầng, xén diện tích đất công cộng, tiện ích, chuyển đổi công năng thành nhà để bán… Linh Đàm trở thành một tổ hợp của những khối bê tông chật chội và ngột ngạt, nơi người chen chúc người.Đến nay, ngay cư dân ở trên bán đảo Linh Đàm cũng không biết bản quy hoạch này đã được thay đổi bao nhiêu lần. Họ không được lấy ý kiến khi điều chỉnh, nay cũng chẳng biết gặp ai để có được những thông tin đó. Và giả sử nếu biết rồi thì sao? Bởi ngày mai, ngày kia bản vẽ đó có thể lại được thay đổi.Tại Hà Nội, không khó để tìm ra một khu đô thị, dự án có cùng số phận với Linh Đàm. Thậm chí có dự án như Khu đô thị Mỗ Lao còn có tới 23 lần điều chỉnh quy hoạch. Ở đó, những khu vui chơi trẻ em được “hô biến” thành liền kề, căn hộ để bán, chung cư được nâng tầng cao gấp nhiều lần với mật độ dân cư cao gấp 3-4 lần quy hoạch ban đầu.Và gần nhất là số phận khu đô thị Ngoại giao đoàn - nơi trước đây cũng được quảng cáo sẽ có “đẳng cấp quốc tế” khi đặt trong không gian của trụ sở sứ quán, cơ quan đại diện và tổ chức nước ngoài. Quy hoạch mới cho phép dự án tăng mật độ, nâng chiều cao gấp 2-4 lần. Những khu vực công cộng nay được chuyển thành nhà cao tầng.Cũng giống như ở nhiều dự án khác, khi được hỏi việc xin ý kiến cư dân về điều chỉnh quy hoạch, cơ quan quản lý, chính quyền địa phương cũng như chủ đầu tư đều khẳng định đã làm “đúng quy trình” và đưa ra những tài liệu chứng minh điều đó.Đúng là rất khó để chỉ ra điểm chưa đúng quy trình, bởi lẽ theo quy định, chỉ cần lấy ý kiến những hộ dân sống ở ven và chịu ảnh hưởng trực tiếp của dự án là có thể hợp thức hóa được hồ sơ xin điều chỉnh. Vì thế, 10 hộ dân được lấy ý kiến điều chỉnh quy hoạch lại không phải là người mua nhà trong dự án. Thế mà những ý kiến đó lại được dùng để “đại diện” cho hàng nghìn chủ nhân căn hộ sống trong dự án.  Có một điểm lạ là hiện đa số nhà đầu tư được lập và tự đề xuất quy hoạch chi tiết của dự án, chứ không phải là cơ quan chuyên môn hay nhà quản lý.Trong khi đó, ở hầu hết các dự án tại Hà Nội, từ khi triển khai đến khi hoàn thành thì bản quy hoạch được đề xuất thay đổi nhiều lần. Có dự án khi sang tên đổi chủ còn điều chỉnh chiều cao từ 20 lên 50 tầng, đơn giản bởi được tính toán dựa trên bài toán lợi nhuận của chủ đầu tư mới. Với sự thay đổi dễ dàng này, sự nghi ngờ về cơ chế xin-cho là có cơ sở.Một KTS nói: điều lạ kỳ hơn là sau mỗi lần điều chỉnh quy hoạch chính là các con số báo cáo các chỉ tiêu giao thông vẫn đạt.Chỉ khi các tòa nhà xây xong, cư dân vào ở người ta mới nhìn thấy nhà cao tầng ken dày đặc, giao thông ách tắc triền miên. Có khu vực, người ta đếm chỉ trong chiều dài 2 km, riêng mặt đường đã có tới 40 tòa nhà chung cư cao 30 đến 35 tầng mọc lên san sát. Đó còn chưa kể tới gần 30 dự án tổ hợp thương mại, văn phòng, nhà ở cao tầng khác đang chuẩn bị mọc lên và hoàn thành trong tương lai gần. Và khi dự án triển khai xong thì phần hạ tầng giao thông, giáo dục… chạy theo để vá lỗi, nhưng đó là công việc bên ngoài dự án, không phải bổn phận của chủ đầu tư.Câu nói “quy hoạch phải đi trước một bước” có lẽ chưa bao giờ phù hợp với Hà Nội bởi đôi khi đó chỉ là một bản vẽ - nơi để người ta nắn các số liệu nhằm hợp thức hóa thủ tục đầu tư. Và khi nhà xây xong, dự án đã thành hình, nếu thanh tra có sai phạm thì cơ quan quản lý cũng chỉ ra yêu cầu chủ đầu tư phải “tổ chức kiểm điểm, rút kinh nghiệm” và chắc chắn một khâu nữa lại được thực hiện đó là hoàn thiện hồ sơ để hợp thức hóa bản quy hoạch mới.Chẳng mấy chốc, ta sẽ phải nghĩ đến viễn cảnh nguyên một thành phố Hà Nội có được quy hoạch “như Linh Đàm”.Nguyễn Hà EM đang học kiến trúc cảnh quan, khoa quy hoạch, và cứ ra đường là em chỉ muốn tự chọc mù mắt mình vì những thứ mà chúng em được học là tiêu chuẩn ở trường, để làm đồ án, là luật thép không thể cò kè mặc cả thì ra khỏi nhà và nhìn ra xung quanh mình thì nó là câu chuyện ngược hẳn lạiNgẫm nghĩ, bộ mấy bác trên cao kia học ở đâu mà duyệt cho những thứ này được xây lên vậy ? Vì học ở trường em ra mà làm như thế này thì sao ko duyệt thêm cái đổi chương trình học cho tụi em luôn, việc gì phải học một đằng mà sau này phải làm một nẻo ntn ? Qua bài viết của tác giả về Linh Đàm, mình vào mạng xem, không ngờ cùng diện tích lúc đầu quy hoạch từ 700 đến 800 căn hộ, mà bây giờ trên bản quy hoạch mới nhất là 8000 căn hộ . Trộm nghĩ “bản quy hoạch mới nhất” có thể lại là “bản quy hoạch đầu tiên” của chủ đầu tư . Còn “bản quy hoạch đầu tiên” thật ra là bản thiết kế ra sau cùng để "đánh lừa" người mua ngay từ giai đoạn khởi công . Nghĩa là nhà đầu tư đã tính trước những hạng mục sẽ quy hoạch thêm trong “bản quy hoạch mới nhất” . Nếu cư dân không ai dám ý kiến khi “chung quanh nhà cao tầng đã ken dày đặc rồi” thì sẽ có “bản vẽ cuối cùng bền vững”. Cái cốt lõi ai là người duyệt cho điều chỉnh dự án chứ nhà đầu tư dù có muốn cũng không thể tự điều chỉnh được ! Với đà này,thay vì Hà Nội 36 phố sẽ là Hà Nội 3600 phố phường! Hệ lụy tất yếu của lối qui hoạch manh mún,thiếu chiến lược tầm xa này không chỉ "băm nát" cảnh quan Thủ đô mà còn là "câu đố" về an sinh,giao thông,môi trường,không gian sống...Những ai ở cảnh bị "nhồi" như qui hoạch ở Linh Đàm mới thấu hết được! Người ta đã bảo rồi, trên thế giới này, muốn xem ví dụ thực tế của 1 đô thị phi kiến trúc quy hoạch, cứ bay sang VN, đến HN Vải thưa nhưng đủ che mắt thánh. Cảm ơn bài viết hay của tác giả. Qui hoạch kiểu Tổ ong. Mường Thanh Linh Đàm, MT Kim Văn Kim Lũ.. nơi mà diện tích bằng 1 xóm nhỏ quê tôi mà dân số gấp 4 lần xã tôi. Chịu ko thể hiểu được khu đô thị '' Tổ Kiến" sẽ là hot nhất trong tương lai đối với TP Hà Nội Bài viết đã nói lên được trang chung của quy hoạch những thành phố lớn ở việt nam. Người ta không cần quan tâm đến giao thông hay cuộc sống của những cư dân tại đó. Tại người ta chẳng mất gì. cái người ta được lại quá nhiều. Nhưng những cư dân thì lại mất quá nhiều. Mất đi cơ hội được sống một cuộc sống họ từng hy vọng. Mất đi lòng tin vào nhiều thứ trong cuộc sống. Từ đó hình thành 1 văn hóa luôn nghi ngờ bất cứ ai, bất cứ điều gì. Mất đi cơ hội cho những người trung thực CÁI DÂY RÚT KINH NGHIỆM.CHỪNG NÀO MỚI HẾT Cảm ơn tác giả đã nói lên thực trạng qui hoạch của Hà Nội và đô thị Việt Nam nói chung. Mấy khu đô thị ban đầu của HUD làm rất bài bản, mật độ xây dựng thấp, dân cư ít. Tiếc rằng họ không có tiềm lực kinh tế mạnh, để lại vài ô đất trống cho bên ngoài nhảy vào xây rồi thôn tính lại nên thành ra be bét. Ngày xưa đi qua bán đảo linh đàm, Mỹ đình II, Việt Hưng, Văn Quán mình cứ thầm mơ ước có một ngôi nhà ở đây. Nhưng bây giờ thì toàn nhà chọc trời san sát nhau luôn. Chả hiếu mấy cái bác duyệt xây ở khu Linh đàm có thấy cắn rứt lương tâm không. Cứ đà này thì không hiểu các vị để lại cho con cháu cái thành phố như thế nào. Mỗi lần đi vào những con phố (Điện Biên Phủ, Trần Phú, Hoàng Diệu...) do Pháp qui hoạch từ đầu thế ký trước mà thấy ngưỡng mộ. Bao giờ được bằng vậy? Từ lâu tôi biết Hà nội cũng chỉ như một cái làng to thôi, mà thậm trí không bằng làng tôi vì quá ô nhiễm và ngột ngạt. Ở các nước phát triển, khi xây dựng khu chung cư, trước tiên người ta nghĩ đến xd cơ sở hạ tầng như chợ, trường học, khu giải trí, nhà thờ, đền chùa, còn ở nước ta thì không bao giờ đặt vấn đề đó. Cứ đà xây dựng kiểu này, không biết đi về đâu? bài toán kẹt xe bao giờ mới giải quyết được, hãy cứu ngay cảnh quan và môi trường Hà nội ngàn năm văn hiến. Hậu quả của tắc đường tại HN là do quy hoạch, cho xây nhà cao tầng quá nhiều đã làm hại các con đường ,ví dụ như đường Lê Văn Lương , Nguyễn Chí Thanh.v.v. tỷ lệ đất dành cho giao thông tại VN quá ít chỉ khoảng 8%, trong khi các nước khác đất dành cho giao thông động và tĩnh là khoảng 25%. Gia đình mình xuống Linh Đàm từ những ngày đầu (2002), ở đây đúng là một khu đô thị sinh thái, chỉ có hồ nước và cây xanh, vài tòa nhà cao tầng của HUD. Thật tiếc cho một khu đô thị toàn những chiếc hộp vô hồn cùng một thiết kế nằm sát nhau của anh Thanh Thản.