Phật tại tâm Sư đã ngót trăm tuổi, bữa trưa chỉ là bát cháo vừng đen xay nhuyễn cùng một quả chuối tiêu. Ăn chậm rãi đến khi bát cháo hết nhẵn, nhà sư xắn một miếng chuối, rồi dùng nó vét sạch trơn bát cháo không còn đến một mảy vừng. Tôi nhìn bà ăn như thế, không dám để thừa, nhắm mắt nhắm mũi ăn cho hết phần của mình.Ăn xong rồi, sư trụ trì cười hỏi tôi:- No chưa?- Dạ no rồi, no quá!- Sao lại no quá?- Vì các sư cô cho con nhiều quá, ăn cố mới hết.- Lần sau con đừng ăn cố, tội mình, tội cả miếng ăn. Cứ ăn khi nào đủ no thì thôi. Bữa ăn trưa đó để lại cho tôi bài học giản đơn nhưng sâu sắc về nhu cầu và khả năng, hình thức và bản chất. Sư trụ trì ăn uống gọn gàng tiết kiệm, vì đó là tác phong, là lối sống của bà. Không có nghĩa là tôi nên “bắt chước” như vậy. Và ngay cả khi làm đúng như vậy mà lòng không mong muốn, cơ thể không thoải mái, thì cũng không có ý nghĩa gì.Ngày tôi lại càng cảm giác nhiều người thực hiện các hành vi tín ngưỡng một cách hoàn toàn hình thức. Họ làm mà không hiểu và cũng không lan tỏa cái tinh thần bên trong của tôn giáo. Chẳng hạn cúng sao giải hạn vào đầu năm mới. Khắp trong Nam ngoài Bắc, hàng trăm nghìn người đổ dồn đến các chùa chiền để nhờ các nhà sư làm lễ cúng sao giải hạn. Lại có những ngôi chùa được đồn đại là đặc biệt linh nghiệm khi làm nghi lễ này. Vậy là quang cảnh hàng nghìn người chắp tay cầu khấn kín xung quanh chùa, đứng lên cả… cầu vượt trước chùa để vái vọng, năm nào cũng diễn ra trong hết mực cảm thông của làng xóm láng giềng, lẫn các phương tiện tham gia giao thông vào giờ cao điểm. Nhưng Phật giáo hoàn toàn không có nghi thức cúng sao giải hạn (thờ cúng các tinh tú và theo dõi thiên văn là sở trường của Đạo giáo). Hòa thượng Thích Thiện Bảo - phó ban hoằng pháp Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam đầu năm nay đã phát biểu chính thức trên báo chí rằng: Cúng sao giải hạn không phải là văn hóa Phật giáo. Thậm chí, theo kinh Di giáo của nhà Phật, trước khi Đức Phật nhập Niết bàn, Ngài cũng dạy đệ tử Phật nên tránh xem tướng lành dữ, nhìn sao trên trời để suy lường vận mệnh nên hư. Những việc xem ngày giờ tốt xấu đều chẳng nên làm...Một dẫn chứng rất bi hài khác, là cảnh đi lễ đền Bà Chúa Kho. Đầu năm, người ta sẽ tới để xin “vay” lộc Bà, và cuối năm thì chuẩn bị rất nhiều vàng mã, lễ vật để cúng “tạ”. Đây là việc nhất thiết: có vay thì phải có trả. Nhưng Bà Chúa Kho sinh thời vốn là một nhân vật có thật trong lịch sử, có công giúp triều đình trông coi kho lương thực tại Núi Kho (tỉnh Bắc Ninh). Một người thủ kho nổi tiếng liêm chính đến mức triều đình xây đền cho dân thờ cúng, nhưng người ta lại mang lễ vật “đút lót” để xin vay vốn làm giàu? Chưa nói đến chuyện mê tín, ngay cái lập luận ban đầu cơ bản đó cũng đã rất mâu thuẫn.Bài học mà vị trụ trì trăm tuổi dạy tôi khi xưa, diễn nôm ra, cũng chỉ đơn giản thế: tìm thấy sự thoải mái trong lòng, đừng vì người khác làm mà mình cũng phải căng lên, rập khuôn mà làm theo. Nhưng chúng ta phải chứng kiến quá nhiều “hội chứng đám đông” trong sinh hoạt tôn giáo. Người ta làm mà không hỏi tại sao mình phải làm, và điều này thực sự có ý nghĩa gì. Còn nhiều, rất nhiều các hành vi có thể kể ra làm dẫn chứng, dễ dàng thấy được ở khắp các điểm sinh hoạt tôn giáo. Như là khổ sở rắc tiền lẻ đủ các ban bệ, tượng thờ, cho đến cành cây, khe cửa, giếng nước, mái chùa. Như là sờ bằng được, chạm bằng được vào tượng. Như là tranh cướp bằng được một chiếc khánh nhựa, một mặt Phật Quan Âm, hay một tràng hạt bằng gỗ được nhà chùa phát tặng khách thập phương sau khi hành lễ. Quang cảnh này vừa diễn ra trong ngày khai hội Chùa Hương năm nay.Dường như sự ngộ nhận và tâm lý khấn cầu là nguyên nhân của hiện tượng này. Nếu vậy, thì người ta đang phạm vào chính tam độc - Tham, Sân, Si - điều mà nhà Phật vẫn thường khuyên nhủ Phật tử nên sớm nhận thức và rũ bỏ.Có lẽ hiếm có quốc gia nào, kể cả những quốc gia lấy Phật giáo làm quốc đạo, sự hâm mộ Phật giáo lại mâu thuẫn như ở Việt Nam: hết mực sùng kính, nhưng cũng nhiều tạp niệm đến mức ngộ nhận xa rời chân lý khởi thủy tốt đẹp.Phật giáo, cũng như bất cứ tôn giáo nào, không phải là “kho tán lộc” cho nhân sinh - mà là phương pháp để con người tìm ra cái bản ngã tốt đẹp vốn tiềm ẩn trong chính tâm mình. Nam mô A-di-đà Phật - câu niệm phổ biến nhất của Phật giáo mà chúng ta biết, thực ra còn có thể hiểu là: Quay về giác ngộ sự vô lượng.Gia Hiền Gia Hiền hay quá Phù hợp với những quan niệm của tôi về Phật Giáo. Cảm ơn Nhà báo Gia Hiền!Dù đã 66 tuổi rồi, và cũng hay đi Chùa, lễ Phật, nhưng đọc bài viết của anh, tôi gộ ra được nhiều điều để sửa mình. Cái gì cũng mong tốt đẹp nhưng lại thờ ơ không làm gì cho cuộc sống hàng ngày tốt đẹp hơn. Một vị quan dùng quyền lực làm lợi cho một người (hoặc nhóm người) nào đó, bản thân mình thu về một khoảng lợi thì bị coi là "tham quan", bị người đời nguyền rủa, ngay những người đang dâng tài lộc cho vị quan đó cũng coi khinh. Thế nhưng những vong hồn nhận "tài lộc" của nhân sinh để "xoay chuyển càn khôn" làm cho những người cúng bái van xin (một hình thức đút lót) được hưởng lợi lại được tôn xưng là thánh này thánh nọ. Thật không hiểu nổi, sự u mê của con người làm họ "nhận đầu các vị thánh" xuống ngang hàng bọn tham quan, rồi xúm nhau cúi lạy vậy bản thân họ sẽ cao quý đến đâu? Tôi không bài xích các vị Thần, Phật, Thánh, Tiên mà chính những người đang hàng ngày cúi lạy van xin, xì xụp khấn vái kia mới đang hạ thấp những bậc thánh nhân mà không biết. Phật tại tâm,, sơ nguyên thì tâm ai cũng lành, cũng thiện. Mọi người đi chùa cái tâm ban đầu cũng rất tốt, nhưng hội chứng đám đông khiến mọi người sai lệch mà quên đi cái sơ tâm ban đầu. Thiết nghĩ nên ban hành miễn phí các quyển sách nhỏ hướng dẫn các hành vi tín ngưỡng, văn hóa phù hợp với từng nơi. cái trí nó làm sai cái tâm thôi, nên cần rèn lại cái trí Có những cái cần nhẹ nhàng thanh tình thì diêm dúa màu mè hoa lá cành. thực tế ở đây người dân không biết thì các thầy dạy nhưng có nhiều nơi trong chùa còn có cách làm mới trưng hoa hoét rồi các cách như để thu hút người đến lễ bái chụp ảnh đăng mạng. Tiền rải khắp nơi, bàn thờ phật có cả đĩa để sẵn vậy sao người ta không để, thi nhau đổi tiền lẻ để rải rồi vô tình tiếp tay cho dịch vụ đổi tiền lẻ, trong khi chỉ cần tùy tâm có 1 đồng đưa vào hòm công đức 1 đồng nhiều hơn thì cúng dường nhiều chỉ cần 1 hòm công đức thôi cũng chỉ là đèn hương tâm thành mỗi người một chút xây dựng. bao năm rồi hòm công đức vẫn quá nhiều, có giống như đi hối hộ, đút lót đâu phải đưa tận tay mới được. rồi mua bỏ chút tiền thật mua cả đống tiền vàng cúng trong khi kiếm cả tiền tỉ bất chính hòng xóa tội. Thật lạ, người dân không biết thì nơi thờ tự hướng dẫn dần rồi người dân cũng truyền nhau mà ngộ ra. Cái chính ở đây chính là người biết mà không nói, người nói không đúng, người không biết không tìm hiểu và không chịu nghe. Muốn đời tốt con cháu ngoan hiền hãy là tấm gương dù bất kì đâu và đặc biệt là ứng xử với xã hội với thiên nhiên và tâm linh đúng thì ắt nơi nơi hoan ca mà thôi Nền đạo đức cơ bản của Phật giáo là nhân bản - nhân quả. Mọi điều tốt xấu đều là tự thân mình. Không cúng tế, không cầu khẩn, không dị đoan... có điều một số nhà chùa khôg hiểu (hoặc không chịu hiểu) điều đó, mê muộn Phật tử, gười dân để làm giàu. Người dân thì u mê, sợ hãi, tham lam... nên mới có cảnh chen lấn ở các lễ hội. Có bạn người nước ngoài hỏi tôi, các bạn theo tôn giáo gì? Mình đứng hình một lúc để tìm câu trả lời và kết cục mính nói là "Không gì cả" thay vì nói là Vô thần - Vô thánh thì cũng thực không phải, mà Phật giáo thì cũng không. Ai cũng cầu tài cầu lợi về mình thì làm gì có Tôn giáo nào như thế. Rất hay, mặc dù tôi không phải là tín đồ của Phật giáo, không nghiên cứu nhiều về phật pháp nhưng như lẽ thường tôi luôn nghĩ sự tốt - xấu, thiện - ác do chính mỗi con người thực hiện trên chính cái tâm và sự suy nghĩ của mình. Các nhà chùa không phải không biết chuyện này nhân họ lờ đi để kiếm lợi, vì thế mới có một số chùa, một số nhà sư trở lên cực giàu mà giàu thì sẽ có quyền lực. Có quyền lực và có tiền thì làm gì cũng dễ. Đó là cái ai cũng mong muốn. Cho nên chẳng ai thức tỉnh đám đông tham lam và mê tín kia cả. họ cố gắng nhét tiền vào tay phật để mong lợi lộc là điều có thể thông cảm được Đúng đấy, khắp nơi bây giờ chen nhau đi lễ bái, cầu đủ mọi thứ...nhưng đến 90% là đi theo tâm lý đám đông. Tôi cũng quan niệm Phật tại tâm, sống trên đời đừng làm điều ác, đừng nghĩ oan cho người khác, cố gắng giúp đỡ được mọi người trong phạm vi có thể...làm những việc mà lương tâm thấy đúng và thoải mái nhất. Thế là tốt rồi, đâu cần phải đi cầu, cúng tận đâu cho mệt. Tín ngưỡng là điều tốt. Đạo Phật cũng giáo dục lối sống nhân văn. Tuy nhiên người ta làm theo những điều Phật dạy một cách nửa vời, thiếu hiểu biết cơ bản, cộng với sự đua đòi, sỹ diện, mù quáng theo đám đông nên từ tín ngưỡng trở thành mê tín, rồi ngu muội. Đúng là còn tham, sân, si thì có cúng lễ cầu kỳ tốn kém thế nào, giành được bao nhiều lộc cũng vô ích. Những kẻ như vậy chỉ biến lễ hội tâm linh thành một thứ hội hè bát nháo, cứ như mặc áo dài với quần soóc, hoặc khoác com lê đi guốc mộc. Đáng tiếc thay họ lại là con số không ít, và kéo theo những kẻ ngu muội, dân trí rất thấp làm theo. Những bài viết như thế này rất cần nhiều báo đăng tải để phá đi sư mê mụi mà quay về với trí tuệ, rất cảm ơn nhà báo Gia Hiền. Đạo Phật rất phổ biến ở nước mình nhưng dường như các giáo lý cơ bản của nhà Phật không được đông đảo phật tử thấu đạt. Dẫn đến nhiều sự ngộ nhận, làm lệch lạc bản chất tốt đẹp của Phật giáo. Đạo Phật là đạo của Giác ngộ! Có nhiều chùa gần Tết thu tiền của khách thập phương có nhu cầu nhờ nhà chùa làm lễ cầu an ( 100k / gia đình ) và 200k / ng cho lễ giải hạn v v. Nhìn cảnh chúng sinh chen chúc cầu niệm trong các ngày làm lễ mà thấy buồn. T/c kinh doanh lợi dụng lòng tin còn có phần theo hiệu ứng đám đông của nhiều chùa làm niềm tin vào ý nghĩa cao quý của Đạo Phật bị tổn thương rất nhiều. Mong sao Giáo hội Phật giáo VN có chính kiến sớm về chuyện này.