Định kiến chết người khi học tiếng Anh Theo tôi chuyện học và dạy tiếng Anh của người Việt “không giống ai” vì chúng ta đang tồn tại một số định kiến rất sai lầm.Định kiến lớn nhất đó là “cần phải phát âm chuẩn”. Đã bao năm nay, cả nền giáo dục tiếng Anh ở Việt Nam bị ám ảnh mê muội bởi cái chuẩn là chúng ta phải phát âm theo giọng Anh hoặc Mỹ. Chúng ta tự hào khi con mình nói giọng Anh - Mỹ và khoái trá chê con người khác; tán đồng khi con “cười sằng sặc” nói thầy cô phát âm không ”chuẩn”. Ám ảnh phải nói “chuẩn” đã gây ra không biết bao tốn kém.Bạn đâu cần phải phát âm chuẩn giọng “Anh – Mỹ” thì mới làm được việc. Tại Mỹ hàng năm có hàng trăm nghìn người nhập cư đến từ khắp nơi trên thế giới, những nước mà tiếng Anh không phải tiếng mẹ đẻ, như Italy, Hà Lan, Đức, Ấn Độ, Trung Quốc, Hàn Quốc, Việt Nam. Có hàng nghìn giáo sư, bác sĩ, luật gia xuất chúng, những nhà khoa học được giải Nobel, họ đều nói giọng không “chuẩn”. Bạn đã đến Liên Hiệp Quốc, Ngân hàng Thế giới chưa? Bạn đã nghe hàng trăm giọng phát âm tiếng Anh, mỗi người một kiểu chưa? Ấy thế mà những nơi đó tập trung những kinh tế gia, nhà ngoại giao hàng đầu thế giới hàng ngày làm việc với nhau đấy.Đã bao giờ bạn thấy một người Singapore, Philippine hay Ấn Độ xấu hổ và mặc cảm vì nói tiếng Anh không giống giọng “Anh Mỹ” chưa? Những đất nước đó có hàng triệu, hàng trăm triệu đến hàng tỷ dân nói và sử dụng tiếng Anh thành thạo mà chả ai qua tâm đến giọng của người kia giống Anh/Mỹ hay không? Cả thế giới kính trọng Lý Quang Diệu của Singapore, say mê những kiến giải kinh tế học của Amartya Sen (nhà kinh tế học Ấn Độ được giải Nobel), có ai quan tâm là họ nói tiếng Anh không giống giọng Anh - Mỹ không?Mỗi đất nước, con người, dân tộc có một phương ngữ, chất giọng khác nhau. Tại sao lại cứ khăng khăng bắt người ta phải nói giọng Anh, giọng Mỹ. Ngay cả ở Mỹ, những người Mỹ da đen cũng có cách phát âm riêng mà không ai phán xét họ cả. Chúng ta chưa bao giờ bắt người Nghệ An, người miền Tây phải nói giọng Bắc thì tại sao lại cứ mong con mình phải nói như những ông Tây? Hãy tìm ở Việt Nam mà xem, có bao nhiêu người thực sự phát âm được giống giọng “Anh Mỹ”? Tôi dám đặt cược là không quá con số nghìn.Ám ảnh phải nói “chuẩn” gây ra sự tốn kém rất lớn khi học tiếng Anh. Thay vì học với cô thầy giỏi người Việt, chúng ta tốn rất nhiều tiền học với “tây” và làm mọi cách để phát âm cho “chuẩn”. Đành rằng học với “tây” thì phản xạ sẽ tốt hơn, nhưng chi phí sẽ đắt gấp 2-3 lần. Và ám ảnh ấy sẽ mãi là một vòng luẩn quẩn vì chừng nào chúng ta không học bằng tiếng Anh liên tục từ nhỏ, không sống một thời gian dài tại Anh, Mỹ thì phần lớn chúng ta cũng không thể nào phát âm “chuẩn” được.Tôi từng là một học sinh chuyên Anh tại một trường trung học nổi tiếng Hà Nội, đã học đại học tại Australia, làm tiến sĩ tại Mỹ, tham gia học, dạy và làm việc ở các môi trường nói tiếng Anh, tổng cộng hơn 24 năm sử dụng tiếng Anh. Đến bây giờ tôi vẫn không nói tiếng Anh có giọng Anh Mỹ và tôi cũng chưa bao giờ mặc cảm vì điều đó. Các bậc thầy và đồng nghiệp đáng kính của tôi đến từ Thổ Nhĩ Kỳ, Italy, Ấn Độ, Hàn Quốc, Rumani. Ai cũng nói tiếng Anh lơ lớ, thậm chí còn khó nghe. Nhưng họ đều rất thành công.Một trong những thầy hướng dẫn luận văn tiến sĩ của tôi là một người Anh gốc Ấn. Bà sinh ra ở Anh, học đại học tại Cambridge và làm tiến sĩ tại Yale, những đại học lừng danh nhất trên thế giới, và làm ở Quỹ Tiền tệ Quốc tế. Ấy thế mà bà vẫn nói tiếng Anh theo phương ngữ Ấn Độ, theo văn hóa Ấn Độ. Và bà rất tự hào về điều đó.Mặc cảm nói tiếng Anh không “chuẩn” một phần phản ánh tư duy “nhược tiểu”, luôn coi mình không bằng với Tây Âu, cảm thấy mình thấp kém, lấy việc giống “tây” làm một phần thước đo giá trị. Tôi chắc không có đất nước nào ngoài Việt Nam lại có khái niệm tiếng “bồi”, nghĩa là tiếng Anh (của bồi bàn) không phát âm chuẩn, thiếu văn phạm.Vậy phát âm “chuẩn Mỹ Anh” có tốt gì không? Xin thưa là không có bất cứ một lợi ích gì hơn so với việc phát âm để nghe được, hiểu được, dùng được cả. Còn cái hại của việc sợ phát âm không “chuẩn” sẽ là vô số: Nó sẽ dẫn đến mặc cảm, tự ti khi học tiếng Anh để rồi mãi không học được; nó sẽ dẫn đến việc tốn kém khi cứ đầu tư suốt vào việc kiếm thầy bản ngữ để học rồi ba bữa lại quên vì mình làm sao mà phát âm đúng giọng được. Nó cũng gieo vào đầu bao thế hệ tư duy “nhược tiểu” tự đánh giá mình kém cỏi bằng một giọng phát âm “chuẩn” hay không “chuẩn”.Hãy cứ mạnh dạn nói tiếng Anh đi, tiếng “bồi” cũng được, rồi dần dần bạn sẽ thành thạo. Hãy cứ thoải mái giao tiếp bằng tiếng Anh đi dù bạn nói có không hay. Cô cứ mạnh dạn dạy học trò biết tiếng Anh đi, đừng “lăn tăn” mình nói chuẩn hay không chuẩn vì ít nhất các em sẽ được cô dạy một cách tự tin. Cha mẹ cũng hãy mạnh dạn tiết kiệm hàng triệu đồng một tháng thay vì tốn tiền cho con học tiếng Anh với tây đi, dành tiền đó đầu tư cho con học với thầy cô giỏi. Các cán bộ nhân viên cũng đừng mặc cảm là phải học cho đến khi nào nói “chuẩn” thì mới dám dùng.Hãy tự tin lên, dù cho tiếng Anh chúng ta nói có là Ving-lish (Vietnamese  English) đi chăng nữa, vì sẽ có một ngày chúng ta thực sự gia nhập thế giới nói tiếng Anh của một nước phát triển như Singapore nơi người ta nói tiếng Sing-lish (Singaporean English); của cường quốc quân sự, văn hóa như Ấn Độ nơi hơn một tỷ người nói tiếng Ing-lish (Indian English). Hãy cứ làm được như thế đã, trước khi mơ về cái gọi là tiếng “chuẩn”.Nguyễn Quốc Toàn Theo tôi, ở đây tác giả có sự lầm lẫn về phát âm ("pronunciation") và giọng ("accent"). Chúng ta không nhất thiết phải nói tiếng anh với "giọng" Anh hay Mỹ (American or British accent) như người bản xứ như phải phát âm cho đúng thì người ta mới hiểu được. Người Bắc Trung Nam giọng khác nhau nhưng ai nghe cũng hiểu là vậy. Ví dụ nếu nói tiếng Việt mà không để dấu thì chắc chắn rất khó hiểu rồi. Và nếu bạn phát âm không đúng thì cũng sẽ ảnh hưởng đến việc không hiểu được người khác nói gì. Đây mới chính là lý do du học sinh Việt Nam gặp khó khăn. Vâng, không cần "phát âm chuẩn", chúng ta cần phát âm đúng, ngữ pháp đúng, và nghe - nói trôi chảy là được! Theo tôi vấn đề lớn nhất của những người Việt nói tiếng Anh không phải là không phát âm chuẩn theo giọng Anh hay giọng Mỹ mà là phát âm SAI. Không nhất thiết bạn phải phát âm theo giọng của nước nào vì bản thân trong nước đó cũng có sự khác nhau ở mỗi vùng miền (Việt Nam cũng vậy). Cái sai lớn nhất của người Việt Nam là không phát âm đủ từ, luôn thiếu ending sound và chính âm cuối này tạo nên rất nhiều nghĩa khác nhau. Ví dụ, từ beef (thịt bò), đại đa số người Việt Nam sẽ phát âm, nôm na là "bíp", đúng ra nôm na phải là "bi fừ". Nếu nói "bíp" thì đó là từ chỉ âm thanh, như tiếng còi xe. Từ nhỏ đến lớn tôi đều được giáo viên Việt Nam các cấp dạy phát âm như vậy nên khi tôi 34 tuổi, sang Mỹ sống tôi đã rất hoang mang và nghi ngờ chính bản thân mình vì hầu như tôi đều phát âm sai và luôn phải kiểm tra từ điển từ những từ đơn giản nhất, mặc dù ở Việt Nam tôi cũng không thuộc hạng kém về tiếng Anh, làm việc nhiều năm cho công ty nước ngoài. Theo tôi không phải nhiều người muốn chạy theo trào lưu phát âm chuẩn Anh - Mỹ mà là muốn phát âm ĐÚNG. Nếu các thầy cô tiếng Anh của tôi dạy tôi phát âm đúng thì giờ đây tôi đã không phải học phát âm lại. Tất cả mọi người Mỹ trên đất Mỹ này đều hiểu bạn nói gì dù bạn không phát âm giọng Mỹ nhưng họ sẽ không hiểu bạn nếu bạn phát âm không đúng từ. Thế nào là 'chuẩn'? Chất giọng có thể khác tùy theo mỗi vùng miền dân tộc nhưng các âm thì không được bỏ sót. Anh nói thế nào để người ta phân biệt thế nào giữa Fire và Find? Phát âm không cần chuẩn là về không cần chuẩn về chất giọng nhưng phải đầy đủ và đúng các âm tiết thì người ta mới hiểu được. Đến người Việt mình nói còn ngọng tiếng Việt giữa Hà Nội và Hà Lội để chính người Việt mình nghe còn không hiểu thì tự hào lắm à? Chuẩn ở đây là chuẩn mực dễ nghe khác với việc hay. Giọng không cần đặc Anh hay Mỹ mà chỉ cần phát âm đúng. Khi nào cần s thì s, khi nào cần z thì z, khi nào cần d và n thì phải nói cho đúng để tránh sự hiểu lầm cho người nghe. Đó mới là điều cốt lõi cần phân biệt và làm rõ khi học tiếng Anh. Chính xác! Cám ơn tác giả! hay quá, đúng 200% Theo mình tác giả phân tích sai chữ "phát âm chuẩn" vì đã đánh đồng pronunciation và accent. Tất cả những cái được nói trong bài viết là về accent - phương ngữ và mình hoàn toàn đồng ý là khi tiếng Anh đã trở thành international language thì accent là không quan trọng (tiêu chí chấm kỹ năng nói trong ielts cũng không chấm accent). Nhưng phát âm chuẩn có nghĩa là nói có ngữ điệu, có trọng âm, phát âm chính xác các âm riêng lẻ cũng như các từ riêng lẻ. Như vậy không thể nói là "không cần phát âm chuẩn" Tôi không đồng ý với quan điểm của tác giả. Theo tôi, ai cũng có thể phát âm chuẩn giọng Mỹ nếu thực sự nỗ lực. Bản thân tôi đã dành hơn 2 năm để luyện phát âm, từ một người chỉ nói theo bản năng thì bây giờ tôi đã cải thiện rất nhiều. Việc đó giúp tôi rất nhiều trong công việc và cuộc sống. Tôi nghĩ phát âm chính là kỹ năng nền tảng nhất nếu bạn muốn học tiếng Anh! Phát âm chuẩn không phải là phát âm giống Anh hay Mỹ, mà là phát âm cho nó đúng tiếng Anh. Ví như khi nói các từ sau: like, light, lie, life, live, line,... mà người Việt đều phát âm là lai lai lai lai lai thì là sai, và có thể dẫn đến hiểu nhầm. Cái đó cần phải học và cân phải sửa. Còn phát âm với các giọng khác nhau, accent, thì cứ thoải mái thôi. Không nhất thiết phải nói đúng giọng Anh-Mỹ hay Anh-Anh, nhưng bắt buộc phải phát âm đúng và rõ. Khi nói có thể không nhất thiết phải chính xác hoàn toàn về ngữ pháp vì ngay cả người Anh và Mỹ cũng chưa chắc luôn nói đúng ngữ pháp. Giống như chúng ta không phải lúc nào cũng nói đúng ngữ pháp tiếng Việt. Miễn là nói trôi chảy và đủ thông tin. Những người sử dụng Tiếng Anh hằng ngày sẽ có cùng quan điểm với TS Toàn. Những người hay bắt bẻ "phát âm chuẩn" thường lại là những người không thường xuyên giao tiếp Tiếng Anh mới chết chứ. Phát âm cần phải chuẩn thì người nước ngoài họ nghe mới dễ hiểu, dĩ nhiên trong 1 quốc gia nói tiếng Anh như nước Anh hoặc Anh - Mỹ như nước Mỹ thì cũng có hàng trăm giọng khác nhau nhưng giọng nào dễ nghe hơn giọng nào thì ai học tiếng Anh lâu cũng biết. K cần phải chuẩn tuyệt đối nhưng nó cần phải đạt trên 80% thì người nghe mới hiểu, chứ chữ Now mà bạn cứ đọc thành L là Low thì đố ai hiểu đc, k cần phải có Ving Lish gì hết, chỉ cần học giỏi ngữ pháp, vốn từ vựng đủ 3000 từ và 1 môi trường thực hành thường xuyên tự khắc sẽ giỏi. Tác giả đánh đồng cái chuẩn này với cái chuẩn kia.. Chuẩn ở đây không phải là Chuẩn theo một tiếng nào, giọng nào.. mà chuẩn là nói để người khác hiểu. Ai cũng hiểu ở VN có 36 dân tộc, vậy tại sao đài truyền hình quốc gia lại chỉ nói tiếng âm chuẩn giọng Hà nội? đây không chỉ vì là thủ đô, cũng không phải tính chủ nghĩa địa phương, mà vì giọng Hà nội dễ nghe, và nó là giọng chuẩn khi nói đến giọng Việt nam. Còn bạn nghĩ sao nếu bạn lên trình bày lê thể, mà ở dưới.. chẳng ai hiểu gì?? họ có không hiểu vì bạn nói giọng chuẩn Anh hay chuẩn Mỹ? hay họ không hiểu là bạn PHÁT ÂM không CHUẨN, hoặc nói lại là PHÁT ÂM SAI. Cái sai ở đây ai là người học tiếng Anh đều biết, nó có khi chỉ là sai từ cách đặt trọng âm, từ cách đặt vị trí của lưỡi.. Bạn không cần học tiếng Việt từ một người chuẩn gốc Hà nội, nhưng bạn chắc chắn không học từ một người Hà Tĩnh hay Tây Nguyên (tôi không có ý định nói về mặt địa phương), và bạn cũng không nên học từ một người nói ngọng L và N... Cái phát âm chuẩn ở đây là mang nghĩa đó. Tôi là một người làm ở một trong những tổ chức mà bạn nêu ở trên, tôi có thể nói rằng, cái chúng ta thua kém các bạn Tây chỉ ở ngoại ngữ, những bạn đi du học về họ nói tiếng Anh thoải mái hơn hẳn với các bạn chỉ học trong nước, lý do: họ nói tiếng Anh như bạn nói tiếng mẹ đẻ, nghĩa là họ tư duy bằng tiếng Anh luôn. Có thể nói, cái sai lầm lớn nhất của Vn là khi dạy quá chú trọng ngữ pháp, mà bỏ qua phần nghe nói, trong khi học một sinh ngữ, phần nghe nói luôn là quan trọng nhất. Có đứa trẻ nào mới đẻ ra mà học ngữ pháp không? nó cứ nói, cứ sai, rồi dần dần nó đúng.. Quan trọng nhất, nó nói và người khác hiểu, có hiểu nó mới tự tin để giao tiếp tiếp. Muốn tự tin, bạn cần nói chuẩn, không cần nói đúng về ngữ pháp, bạn có thể xây dựng vốn từ vựng, đúc kết ngữ pháp trong quá trình bạn tiếp xúc và làm việc sau này. "Cô cứ mạnh dạn dạy học trò biết tiếng Anh đi, đừng “lăn tăn” mình nói chuẩn hay không chuẩn"--> riêng chuyện này mình ko đồng ý. Ai làm thầy làm cô thì nên tự học hỏi và rèn nói tiếng Anh chuẩn để tránh dạy sai cho học trò. Tôi nghĩ người viết bài chưa hiểu ý của ngài Bộ trưởng và cũng đang hiểu nhầm khái niệm "phát âm chuẩn". Chuẩn ở đây là chuẩn về mặt phát âm đúng từng âm. Tiếng Việt cũng có nhiều từ khó phát âm, dễ nhầm lẫn như "uy" và "y", "uyêt", "iêt". Chúng ta cần đọc đúng âm thì người nghe mới hiểu ý nghĩa của từ. Tiếng anh cũng có hệ thống nguyên âm, phụ âm đòi hỏi người Việt Nam luyện cách uốn lưỡi, lấy hơi mới phát âm chuẩn. Yêu cầu phát âm chuẩn là căn bản trong kĩ năng nghe và nói. Còn giọng Anh-Anh, Anh-Mỹ khác nhau ở "accent", được hiểu là giọng của con người ở những vùng miền khác nhau. Rất khó để có được accent như Mỹ hay Anh bởi chúng ta là người Việt nói tiếng mẹ đẻ là tiếng Việt. Vì vậy để làm quen tiếng anh thì bạn cần dạn dĩ, nói sai, nói dở cũng được nhưng để thật sự sử dụng được nó, bạn phát âm chuẩn. Thật buồn cười khi cho rằng một giáo viên đứng lớp, phát âm sai mà "mạnh dạn dạy học trò tiếng anh". Hai tiếng "giáo viên" cũng mất hết giá trị.