‘Tốt’ và ‘tuyệt vời’ Mảnh đất nhỏ ở ngoại thành Hà Nội là nơi mẹ lo công việc kinh doanh sau khi bố tôi mất. Niềm vui ngắn chẳng tày gang. Sau một đêm mất ngủ, mẹ ra ủy ban xã trình bày, hy vọng chính quyền sẽ mau khắc phục. Nào ngờ, anh cán bộ xã không nhận lỗi mà còn ý nhị gửi thông điệp "có ba trăm lạng việc này mới xuôi"."Chúng tôi ghi nhận nhưng việc cấp lại sổ đỏ là rất khó, có thể nói là hầu như không thể", anh nói. Mẹ ngậm ngùi về, vừa ấm ức vừa bất lực. Để giúp mẹ, các thành viên trong nhà ba lần bảy lượt đi cùng lên xã với hy vọng gây thêm "sức ép". Nhưng chẳng thay đổi được gì, xã nói lên huyện, huyện nói lên tỉnh, lòng vòng mấy năm trời. Sau cùng mẹ tôi mặc kệ, nói lúc nào bán đất, muốn ra sao thì ra. Đúng thế thật. Người mua lại mảnh đất là một người trong xã. Anh ta tự tin: "Ôi giời, việc nhỏ. Sai thế chứ sai nữa em cũng lo được".Tháng trước, công ty khách hàng đề nghị chúng tôi cải thiện bộ nhận dạng thương hiệu. Trước đó, họ chỉ lấy ảnh trên mạng rồi ghép logo vào, chưa kể các nội dung tiếng Anh đều nhờ Google dịch "sản xuất". Tôi trau chuốt lại từng mẫu thư chào hàng, từng tờ rơi quảng cáo, vui mừng vì công ty nhận được nhiều phản hồi tích cực về bộ nhận dạng thương hiệu mới. Nhưng một tối muộn, lúc đang chuẩn bị xem bộ phim yêu thích, tôi nhận được một tin nhắn. Công ty vừa nhận được thư của Akihiko, một đối tác ở Tokyo. Ông phát hiện trên trang web chúng tôi mới làm một tấm ảnh, cỡ bao diêm, cho thấy một kiện hàng đóng gói sai quy cách. "Thay giúp tôi tấm hình này nhé. Người Nhật soi rất kỹ. Nếu thấy tấm ảnh này, họ sẽ không muốn làm việc với công ty bạn nữa", Akihiko nhắn.Tôi hơi xấu hổ vì sơ suất của mình. Trong suốt quá trình dựng trang web, tôi luôn cẩn thận từng chi tiết: tóc người công nhân gọn gàng không, sàn nhà liệu có vết bẩn, hàng cây có chiếc lá nào héo. Vậy mà vẫn để lọt một tấm hình với kiện hàng bị phồng ở mép. Tôi chưa từng đi Nhật, song từng rất ấn tượng với khẩu hiệu của chuỗi cửa hàng Nhật gần nhà: "Chúng tôi luôn đủ tiền lẻ để trả bạn". Akihiko bỗng trở thành một đại sứ không thể tuyệt vời hơn về đức tính tỉ mỉ và sự tận tâm của người Nhật vốn được truyền tụng bấy lâu.Thuở nhỏ, tôi may mắn được chứng kiến cách làm việc chỉn chu của ông nội, nhà văn Bùi Hiển. Ông thường căn dặn khi in sách: "Nhớ chú ý khâu chữa bản in, đừng để sai sót, ba rất không thích bản đính chính". Bản thảo truyện "Cái bóng - cọc", truyện ngắn gây sóng gió cho ông khi ra mắt năm 1979 có đề dẫn: "Làm sao cho, trong mỗi người, ý thức trách nhiệm ăn sâu vào máu thịt như một cái gì thường xuyên và tự giác, trong mọi việc lớn nhỏ". Khi đó, vì miêu tả anh chàng chăm chú tập dưỡng sinh như một cái bóng cọc, nhưng tảng lờ vòi nước công cộng đang chảy xối xả gần bên, ông tôi bị đánh giá "lập trường có vấn đề". Một số ý kiến suy diễn rằng cái bóng - cọc là cái "bóng - cột", không phải cột thường mà ám chỉ trụ cột quốc gia. Và cái vòi nước là việc nước, vận nước.Khi trưởng thành, tôi cũng không lạ với cung cách để ý từng chi tiết nhờ nhiều năm làm việc tại các tổ chức chuyên nghiệp. Tổng giám đốc sẵn sàng gọi điện thoại từ Anh về nhờ tôi sửa bài thuyết trình khi phát hiện một từ viết hoa chưa đúng. Mỗi lần lên chương trình đón khách, đội tiền trạm được yêu cầu đi từ văn phòng tới sân bay vào khung giờ cao điểm và thấp điểm để tính toán thật chuẩn xác thời gian đưa đón. Việc đặt ra tiêu chuẩn cao trong từng việc lớn nhỏ thực sự truyền cảm hứng cho tôi. Nhưng tôi cũng hiểu với nhiều người, cuộc chơi hướng tới sự hoàn hảo này không hề thú vị, trái lại có khi trở thành áp lực bởi sự xuề xòa, đại khái đã ăn sâu vào thói quen của chúng ta bấy lâu nay.Các nhà quản lý doanh nghiệp thường truyền tụng câu nói kinh điển của Charles R. Swindoll, nhà giáo dục người Mỹ: sự khác biệt giữa "tốt" và "tuyệt vời" là sự chú ý đến từng chi tiết. Triết lý này được áp dụng để khuyến khích nhân viên tạo ra sản phẩm và dịch vụ vượt trội. Nhưng nếu như sự qua loa đại khái của doanh nghiệp chỉ làm họ mất đi khách hàng và thương hiệu, sự cẩu thả của nhà chức trách gây ra những thiệt hại và hệ lụy lớn hơn nhiều, như sự cố "sổ đỏ" của mẹ tôi nhiều năm trước.Thật khó để biện minh cho những sự việc hy hữu như hàng chục tên đường ở TP HCM bị đặt sai, hơn 600 cột điện ở miền trung bị gãy, đổ hoặc liên khúc đường ống nước sông Đà ở Hà Nội bị vỡ, đường vừa xây đã sụt lún..., hậu quả của lối làm việc tắc trách, cẩu thả của nhiều con người, cơ quan. Nhưng cũng bởi quan niệm "chín bỏ làm mười" mà phần đông chúng ta, kể cả những người bị ảnh hưởng trực tiếp bởi các sự cố, cũng tặc lưỡi "nước mình nó thế".Báo chí cũng nỗ lực đặt vấn đề nhưng công chúng chỉ nhận được những lời bao biện kiểu "tại người đánh máy" hoặc "cột điện đổ do cây xanh ngã vào". Rốt cuộc, ngoài trút bực lên bàn phím hoặc kêu ca trên mạng xã hội, chúng ta đành chấp nhận việc vắng bóng hoàn toàn các yêu cầu pháp lý nhằm làm rõ thiệt hại tinh thần và vật chất gây ra bởi các cá nhân, cơ quan liên đới.Ở góc độ cá nhân, hình thành thói quen "khó tính" trong từng công việc, trong mỗi chi tiết đòi hỏi sự tận tâm, chu đáo và ý thức trách nhiệm. Ở góc độ quản lý nhà nước, trông chờ các tấm gương "người tốt việc tốt" tự nhiên xuất hiện có vẻ như chơi trò may rủi. Sự tận tụy của bộ máy công quyền chỉ được cải thiện nếu kèm theo trách nhiệm giải trình và các biện pháp chế tài được cụ thể hóa.Chỉ khi nào, những việc dù bị coi là nhỏ song gây phiền toái và làm mất lòng dân, làm mất thời gian và tiền bạc của nhân dân cũng có thể khiến những cán bộ nghiệp dư "mất ghế", chúng ta mới mong có được văn hóa chăm lo từng tiểu tiết - như phẩm chất đã trở thành "thương hiệu quốc gia" của người Nhật.Cẩm Hà Bài viết rất hay! Bài viết hay!Robin Sharma, tác giả 1 cuốn sách sách từng viết: "Cái cách bạn thực hiện việc nhỏ bé sẽ tiết lộ rất nhiều về cách bạn thực hiện việc lớn lao!" Cảm ơn bạn về bài viết ý nghĩa!Mình rất thích quan điểm "Làm đúng ngay từ đầu" của người Nhật. Thật sự rất tuyệt vời! Bài viết tuyệt vời, mình biết chị có thể làm nó "tuyệt vời" hơn thế nhưng chưa đến lúc. Cảm ơn chị. Đúng, việc sai sót nhỏ nhưng hậu quả của nó không nhỏ tý nào! Câu chuyện của mẹ bạn đâu ăn thua gì với việc của tôi. Tôi mua mảnh đất ở Bình chánh. Sau gần 30 năm làm xưởng cho thuê. Đến lúc bán mới tá hoả khi được biết lô mình đã bán mấy năm trước rồi. Tìm hiểu thì ra họ cập nhật nhầm lô khác đã bán. Mình phải mất một số tiền không nhỏ để chứng minh nhà mình là của mình. Hỏi lỗi tại ai thì được trả lời lỗi tại cán bộ các khoá trước. Giờ phải có ..... mới làm được. Đọc thì thấy thật là hay, nhưng mà cảm giác nó đắng cay thế nào ! Mình là kế toán trưởng, mình kỹ lưỡng từng chữ cái đầu câu, tên riêng viết hoa..., nhưng các bạn kế toán viên cho mình khó không đúng, rằng không cần thiết. Mình là 6X đời cuối còn các bạn là 8X và 9X không. Chắc mình già rồi. Bài viết quá hay và đúng ý tôi luôn.Nhân viên của tôi khi đánh máy, chữ phải in hoa nhưng các bạn đánh bình thường, tôi nhắc các bạn sửa lại cho đúng thì nhiều bạn nói tôi super soi, nhưng cũng có bạn gật gù là tôi rất chú trọng đến tiểu tiết, nhờ đó các bạn cũng để ý hơn và bớt cẩu thả. Tương tự với việc sai chính tả, tôi cực kỳ dị ứng với việc sai chính tả, ngay cả trong tin nhắn làm việc trong các group tôi cũng yêu cầu mọi người đều phải viết có dấu và đúng chính tả. Nếu cảm thấy dùng tiếng Anh để nhắn thay cho tiếng Việt không dấu tôi hoàn toàn đồng ý, nhưng với điều kiện nó cũng phải đúng.Tập thói quen chú trọng tới tiểu tiết cũng là rèn sự kiên nhẫn. Sai sót nhỏ thì ko thể coi công việc là tốt được và nó cách rất xa với tuyệt vời vì phải bỏ ra rất nhiều công sức mới đạt được tầm vóc từ tốt lên tuyệt vời..Ông bà ta có câu rất chí lí rằng :Lỗ nhỏ đắm thuyền.Lỗi nhỏ đã làm gãy 600 cây cột điện trong cơn bão chưa tới mức tiêu chuẩn làm gãy.Hay bác sĩ lỡ quên cục bông trong bụng bệnh nhân sau ca mổ mà các công đoạn khác đều tốt thì đó là lỗi tày trời tới mức lên báo như chơi..Trong việc làm, chứng chỉ hành nghề là việc làm vất vả biết bao mà ai trong nghề cũng hiểu,riêng tôi chờ đợi rất lâu và nhận được chứng chỉ hành nghề bị in sai số chứng minh nhân dân để phải làm lại và chờ đợi thêm 1 năm mới xong.Sai sót nhỏ là sự cách biệt về trình độ chứ ko chỉ là giữa tốt và tuyệt vời đúng là "bé không vin, cả gãy cành"; những việc nhỏ không chỉn chu ngay từ đầu có thể làm hỏng việc lớn, vả lại qua đó nó cũng thể hiện tính cách của cả một dân tộc....đừng bao giờ để cho thế giới họ nhìn người Việt Nam với con mắt là : những người cẩu thả Đúng, dân ta hay xuề xòa, đại khái, nhưng cái chính là không chịu nhận lỗi để tốt hơn. Việc ghi sai sổ đỏ của nhà tôi là một ví dụ. Họ đánh máy sai kích thước một cạnh từ 3,95 thành 3,05 so với bản sơ đồ mà địa chính đo, mặc dù diện tích đất vẫn đúng. Tôi đã viết đơn đề nghị đính chính nhưng VP nhà đất tuy biết là sai nhưng không chịu sửa, khó dễ này khác. Rất mệt mỏi vì lỗi không phải ở mình mà phải cầu cạnh, tôi quyết định đặt thẳng vấn đề với GĐ và chi 10 triệu chưa kể thuê Cty trắc địa đo đạc 1 triệu nữa. Thật kỳ lạ, ngay hôm sau có nhân viên của Văn phòng nhà đất đến đo đạc thẩm định lại bản vẽ mà Cty trắc địa đã làm, chỉ 1 tuần là xong. Nước mình sự tỷ mỷ, trách nhiệm và cung cách như người Nhật còn xa lắm. Việc trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất bị sai nội dung thì bạn có thể lên Văn phòng đăng ký đất đai nơi bạn ở để xin đính chính lại thông tin. Xã không giải quyết được vấn đề này là đúng rồi. Thân rất hay. tôi đã từng sống và làm viêc tại Nhật năm năm nên hiểu rõ sự tỉ mỉ của họ thế nào.và bây giờ về Việt Nam thì đang học thích nghi lại từ đầu. "Chỉ khi nào, những việc dù bị coi là nhỏ song gây phiền toái và làm mất lòng dân, làm mất thời gian và tiền bạc của nhân dân cũng có thể khiến những cán bộ nghiệp dư "mất ghế", chúng ta mới mong có được văn hóa chăm lo từng tiểu tiết - như phẩm chất đã trở thành "thương hiệu quốc gia" của người Nhật" Chính xác, phải bị mất ghế thì mới mong thay đổi