Quả dưa bị bỏ quên Như là chuyện giải cứu dưa hấu, bây giờ nhắc lại có lẽ không nhiều người còn nhớ cuộc giải cứu đã từng hừng hực trên những vỉa hè nhiều tỉnh thành hơn 2 tuần trước.Những ngày ấy, tôi nhớ cuộc gọi tha thiết của một người bạn, anh hỏi tôi: Có cách nào giúp nông dân bán dưa hấu được không, làm nông giờ khổ quá. Anh nghĩ tôi làm báo nên giúp được gì đó.Đó là những ngày hàng trăm héc-ta dưa hấu ở Quảng Ngãi đang chín rục ngoài đồng nhưng không một bóng thương lái đến hỏi mua. Và cha anh là một trong những người nông dân đó. Tình hình trở nên tệ hơn khi những cơn mưa rào đầu hè đổ xuống. "Dưa cười, người khóc" là cách ví von của người nông dân khi nhìn những quả dưa ngấm mưa bị nứt toác, lộ ruột đỏ ra ngoài.Chỉ mấy ngày sau, Tỉnh đoàn Quảng Ngãi và UBND huyện Bình Sơn, địa phương có diện tích trồng dưa hấu cao nhất tỉnh đã lập đường dây nóng kêu gọi cán bộ, người dân và doanh nghiệp mua dưa hấu giúp bà con.Chiến dịch giải cứu dưa hấu rầm rộ. Trên khắp những ngả đường của thành phố Quảng Ngãi, cứ đi một đoạn lại gặp một "trạm" bán dưa với biểu ngữ "mỗi trái dưa một tấm lòng". Những bóng áo xanh đoàn viên trở thành những người bán hàng bất đắc dĩ. Khi chúng tôi lên Sơn Tây, huyện miền núi xa xôi nhất của tỉnh Quảng Ngãi vẫn gặp một trạm dưa ở đó. Độ phủ sóng rộng của chiến dịch đã phát huy hiệu quả, khoảng 800 tấn dưa hấu đã được tiêu thụ trong chiến dịch.Ở Hà Nội, ở Thái Bình, khắp nơi trong cả nước những điểm giải cứu được dựng lên. Đi giữa thành phố, thấy thấp thoáng màu vàng của rơm đâu đó trên vỉa hè, là biết đang có cuộc giải cứu dưa ở đó.Đây không phải là lần đầu tiên người dân cả nước tổ chức giải cứu dưa hấu. Cách đây hai năm, khi dưa hấu rớt giá xuống 600 đồng/kg nhưng vẫn không có người mua, nông dân phải đổ dưa hấu cho trâu bò ăn, Tỉnh đoàn Quảng Ngãi đã tổ chức một cuộc giải cứu tương tự. Thời đó, có rất nhiều dư luận trái chiều. Nhưng rồi nó lại qua. Và mùa sau, lại giải cứu.Những chiến dịch giải cứu nông sản như vậy đã trở thành một hiện tượng phổ biến. Nó trở thành một quán tính trong tình cảnh bi đát khi nông sản không có đầu ra. Nó phá vỡ nguyên tắc thuận mua vừa bán của thị trường khi phải cầu viện đến "một tấm lòng" để bán được "một trái dưa". Nó xuất phát từ tâm thế "cầm lòng chẳng đặng" của những người cảm thấy mình có trách nhiệm. "Giải cứu đến bao giờ?" là một câu hỏi đã trở thành câu cảm thán sau nhiều năm không tìm được lời đáp.Thậm chí là chính các cán bộ tỉnh đoàn Quảng Ngãi, những người tổ chức giải cứu cũng có khi phải thốt lên rằng không thể giải cứu mãi được, nếu đầu ra của cây trồng không được tính toán."Người nông dân phải rút kinh nghiệm, không nên chạy theo phong trào", là một câu trả lời dễ dãi. Nhưng nếu không chạy theo phong trào, họ có thể làm gì khác? Bây giờ cải tạo lại cánh đồng để trồng lúa, thì không có lời. Ngô và lúa có giá trị kinh tế thấp. Các hội đoàn thì chẳng đưa được ra gợi ý nào khả dĩ. Họ phải chấp nhận tiếp tục “canh bạc” dưa hấu năm này qua năm khác. Nếu không xuống tiếng bạc mang tên dưa hấu, thì họ sẽ lại phải chơi bạc với thứ cây trồng khác. Tại huyện Bình Sơn, hàng chục tấn bí đỏ Nhật Bản hư thối ngoài đồng vì doanh nghiệp đã cam kết nhưng không thu mua. Và một lần nữa, số bí đỏ còn lại đã được tiêu thụ trong một cuộc giải cứu mới.Đó lại là một khía cạnh khác của cuộc chơi bạc cưỡng ép: đến khi có người chỉ cho trồng cây gì rồi, thì lại có những lời cam kết bị xé toạc mà nông dân chẳng biết tìm trợ giúp pháp lý từ ai.Rồi những canh bạc sẽ lại tiếp diễn. Ở Quảng Ngãi bây giờ, ớt rớt giá còn 8.000 đồng/kg. Năm ngoái, giá ớt thời điểm này lên đến 45.000 đồng/kg khiến nhiều người đổ xô trồng ớt.Vòng tròn bội bạc của những cây trồng không có đầu ra cứ lặp đi lặp lại. Và năm nào, trước những cuộc giải cứu, dư luận cũng tha thiết đặt ra những câu hỏi. Nhưng cũng giống như nhiều chủ đề thời sự khác, nó nhanh chóng chìm khuất đi trong những gì nóng hổi hơn.Tôi - một người con Quảng Ngãi - thì không quên được hình ảnh những quả dưa bục ra như một nụ cười diễu nhại, cay đắng trên đồng ruộng đã hứng biết bao mồ hôi. Tôi cũng không muốn chứng kiến cộng đồng của mình trở thành những người thờ ơ: cứ phong trào giải cứu, đặt câu hỏi, rồi lại quên đi, lại giải cứu, lại đặt câu hỏi và lại quên đi, thì chúng ta trông rất giống những người thờ ơ.Có thể đây là một câu hỏi lỗi thời, nhưng tôi rất muốn hỏi độc giả của VnExpress, rằng liệu có một phương thức nào sáng sủa hơn cho những vòng tròn bế tắc của người nông dân?Dưa có thể ráng ăn. Bí đỏ có thể nấu vài món thay đổi. Nhưng liệu những người từ tâm có sẵn lòng giải cứu luôn cả ớt?Phạm Linh Tại sao phải giải cứu trong khi nhiều chỗ vẫn phải mua giá cắt cổ. Sài gòn bao nhiêu 1 kg dưa, bao nhiêu 1kg chuối, bao nhiêu kg 1 kg thịt heo...trồng được chỉ chăm chăm xuất sang Trung quốc, khi Trung quốc không nhập là khóc, trong khi nhiều nơi trong nước vẫn phải mua giá cắt cổ. Tại sao không chú trọng thị trường trong nước, tại sao cái gì cũng Trung quốc. Nhiều lần mua giá cao để dân đổ xô trồng rồi đột ngột ngừng mua mà vẫn không sợ. Anh nhà báo không dám nói đến trách nhiệm của cơ quan quản lý quá yếu kém trong quy hoạch , đá bóng trách nhiệm sang độc giả , góc nhìn đây sao ? Hỏi mấy ông cán bộ ấy. Dân chúng tôi biết cũng chẳng nói, vì nói cũng chẳng làm được. Dưa hấu có ngon không, nếu ngon thì chắc không cần phải giải cứu. Tôi rất thích dưa hấu, sài gòn 15000kg , không dám mua để ăn. Tôi nghĩ đất nước mình thiếu một tổng công trình sư nông nghiệp. Thiếu định hướng sản xuất tổng thể nên thường thất bại trong làm ăn manh mún nhỏ lẻ. Giải cứu như hiện nay cho vài nông phẩm chỉ là cách làm cò con tức thời chứ đâu phải giải pháp bền vững. Nông dân cần cù lao động đang chờ đợi ngày xuất hiện một công trình sư nông nghiệp. Tôi còn nhớ chuyện cách đây hơn 1 năm,vào dịp cận Tết Nguyên Đán,người nuôi thuỷ sản nhất định không bán tôm cho người tiêu dùng trong nước do lúc ấy đang cố gắng giữ hàng đợi TQ thu gom như đã hứa,làm người tiêu dùng dù trong nước đầy tôm nhưng vẫn phải mua giá cao mà tôm lại không chất lượng để ăn trong dịp Tết. Sau Tết thì nhu cầu đã hạ,TQ trở mặt không mua do cũng đã qua thời điểm nóng do Tết của họ cũng gần trùng của ta,thế là hàng ngày phải đổ tiền vào nuôi lũ tôm mà đầu ra không có,rồi thì TQ đánh tiếng sẽ mua tôm với giá cực rẻ,họ đành ngậm ngùi bán rẻ để cắt lỗ vì chi phí nuôi tôm lớn hàng ngày quá nhiều. Thế là họ khóc than và trách cứ kiểu như bị lừa bị gat. Và người TQ nghiễm nhiên được sử dụng sản phẩm ngon,giá thành rẻ mà lại được tiếng giải cứu hải sản Việt,còn ngay tại đất nước Việt,người dân phải bỏ tiền nhiều để dùng sản phẩm kém ngon của chính mình. Cái này xuất phát từ gì,là từ lòng tham hay từ người TQ ? Thị trường VN có tới gần 100 triệu dân,nếu toàn bộ sản phẩm làm ra mà ngon và giá thành rẻ,thì người VN mình có phải sướng không? Nhưng đàng này....chán Quá đúng, giải cứu vậy làm mất cân bằng cán cân cung cầu, và thật là bất công, thương trường tính chất là lời ăn lỗ chịu, sao lại cứu ? Mà tại sao chỉ cứu người nông dân ? Ngoài kia 1 ngày có biết bao nhiêu doanh nghiệp phá sản, ai sẽ cứu họ ? Nông dân biết khổ còn doanh nghiệp thì không ? Líc trúng mùa được giá, có chiến dịch nào để bà con nông dân chia tiền cho người khác không ? Lời thì ăn nhưng sao lỗ lại "giải cứu" ? khi người nuôi heo,cá làm giàu mua xe hơi trong khi nhà mình còn không có đường vào thì sao? sao giờ lại bắt người dân giải cứu? làm cái gì cũng phải tính tới chuyện lâu dài chứ. Tôi đồng ý một phần với quan điểm của anh Phạm Linh:Nhưng trước tiên chúng ta cần phải xem lại cách làm nông nghiệp của minh, người dân họ không có tội, tội chăng là do các cơ quan quản lý của minh.-Trước tiên: Hãy xem chất lượng của những quã dưa hấu ngày nay thế nào. Ở nhiều tỉnh thành trong cả nước, từ lâu trái dưa hấu được xem là sản phẩm ưa thích và ngoài ra nó còn là sản phẩm truyền thống của VN trong mùa Tết. Thế nhưng, mấy năm gần đây lực cầu về sản phẩm này đã giảm mạnh là do người tiêu dùng đã hết sứ e dè và nghi ngờ về chất lượng của những quả dưa. Tôi cũng là người dân Quãng Ngãi, tôi rất đồng cảm với nỗi khổ của người dân đành nhìn nhữ ng quả nứt toét trên đồng ruộng. Nhưng có một điều cũng phải nhìn nhận là người dân đã vô tình tự đánh mất lòng tin người tiêu dùng ngay trên sân nhà khi mà tôi chứng kiến những ruộng dưa cứ 2-3 ngày là xịt thuốc trừ sâu, thuốc kích thích tăng trưởng cho trái mà nhất là thời điểm gần thu hoạch là “dội” thuốc tăng trưởng dày đặt với mục đích cho trái lớn nhanh, quả to, được ký . Tôi còn nhớ hồi những năm 1990-2005, mỗi khi đi học về được mẹ tôi xẻ những miếng dưa hấu để ăn cơm với cá kho, những miếng dưa đỏ ửng thật là khó quên và mùi thơm của dưa hấu thời đó, mùi hương lan toả khắp cả căn nhà mà nhất là vào ngày Tết Nguyên Đán. Thế nhưng, những quả dưa ngày nay thì không còn như xưa, cắt ra không còn mùi thơm và vị ngọt tự nhiên nữa mà nó chứa nước khá nhiều nhưng “lạt nhách, lạt nhiễu”. Tôi sống và lao động ở Hàn Quốc, Nhật Bản nhiều năm, tôi thấy đất nước họ làm nông nghiệp hay lắm và đáng để chúng ta suy ngẫm và học hỏi qua vụ giải cứu dưa hấu này. Người làm nông nghiệp đất nước mặt trời mọc và xứ sở Kim Chi họ rất chú trọng vào chất lượng sản phâm do minh làm ra và nó trở thành quy chuẩn ăn sâu vào trong ý thức và xem đó như trách nhiệm của người làm nông nghiệp dù quy mô lớn hay nhỏ. TRước khi họ trồng rau màu, việc đầu tiên là người ta phải xử lý đất cho thật sạch, sau đó là bao kín lưới xung quanh, trong suốt quá trình xuống giống, chăm sóc và đến thu hoạch là tuyệt đối không dùng bất cứ một loại hoá chất nào cả, rau và trái cây có thể hái và ăn ngay tại vườn, ngoài ra một số trang trại trồng rau quả quy mô lớn, họ còn được các hãng bảo hiểm lớn bảo hiểm chất lượng đầu ra.Qua việc giải cứu dưa hấu: Tôi mong rằng các cấp chính quyền và cơ quan có trách nhiệm với ngành nông nghiệp để rút ra bài học rằng cần phải chú trọng chất lượng đầu ra, mà muốn vậy thì phải quản lý việc thật quyết liệt và mạnh tay việc sản xuất-nhập khẩu các loại thuốc trừ sâu, thuốc tăng trưởng trên cây trồng và vật nuô, đó chính là cách tốt nhất bảo vệ chính nền nông nghiệp nước nhà, cải thiện lòng tin người tiêu dùng ngay trên sân nhà, từ đó mới mong bán sản phẩm đảm bảo chất lượng cho các nước. Đừng để người nông dân luôn phụ thuộc vào thương lái Trung Quốc để rồi không chỉ dưa hấu mà về lâu dài sẽ còn đến trái Thanh Long, Nhãn, sầu riêng, tôm, heo,.. cũng cần cuộc giải cứu chỉ vì lòng tin người tiêu dùng vào các sản phẩm trên ở trong nước bị đánh mất. Tôi đã mua một quả trong chương trình giải cứu này và sẽ không bao giờ mua lần thứ hai, không ai dám ăn. Hãy học theo nông nghiệp truyền thống của Nhật Bản.1/ Mùa nào ăn thực phẩm của mùa đó.2/ Nông dân tập trung sản xuất theo hợp tác xã. Trong hợp tác xã có phân chia công việc cụ thể ở từng khâu từ người mua giống đến người sẽ đem bán nông sản.3/ Đừng có nhìn hàng xóm (tỉnh kế bên) trồng cây đó bán lời nhiều rồi bắt chước làm theo, kết quả là ông hàng xóm chết mình cũng không sống nổi. Hãy tìm lại đặc điểm nhận dạng của mình và hài lòng với nó.4/ Những bạn trẻ sau khi học ở thành phố có dám quay lại miền quê cha đất tổ để làm giàu lên không? Hoặc các bạn thích những chiếc bàn giấy, máy tính và điều hoà ở trong các toà nhà thành thị hơn? "Giải cứu" đúng nghĩa ở đây là phải có định hướng sản xuất về lâu dài cho người nông dân, để lúc nào họ cũng có thu nhập ổn định nhờ vào chính nông sản của mình chứ, chứ đâu thể "giải cứu" bằng lòng thương hại của người tiêu dùng mãi được. Mình từng có quan niệm "đừng chửi thề khi nhận ra lòng tốt của mình bị đặt nhầm chỗ", nhưng đó là khi mình đặt nhầm chỉ 1 nơi, 1 lần và ko có lần kế tiếp. Nhưng khi nhận ra có cả 1 "quy trình" lợi dụng lòng tốt của mình thì khi đó mình ko chửi thề mà cười nhếch mép cùng câu nói "anh đẹp chứ ko có khùng"!Đừng nói họ ko được tuyên truyền, ít học, bị lừa blab blab...Cách đây khoảng 3,4 chục năm thì có lẽ thế, còn bây giờ là thời đại thông tin, xe ôm còn xài smart phone rồi, ở đó mà ko biết gì. Cứ thấy lời trước mắt là cắm đầu "ăn", chừng dính đạn rồi đòi "giải cứu". Cái lúc lời to kia có nhớ lời cám ơn người giải cứu ko? Cảm ơn ở đây là đừng đi vào vết xe đổ cũ, là rút kinh nghiệm chứ ko phải cùng 1 chiêu lừa mà tự nhảy vào bẫy tới hơn 1 lần chỉ vì lời! Bo Cong Thuong cong kenh nhung khong hieu qua .De nguoi nong dan san xuat dai tra ma khong co hop dong tieu thu thi khac gi danh cuoc. Phải tư duy khác đi! Ai giải cứu ai?? Chúng ta giải cứu chúng ta à!