Sao kê từ thiện Hình ảnh làm tôi nhớ tới những đồng nghiệp từng không được duyệt tham gia cứu trợ vì chưa qua các lớp tập huấn chuyên biệt cho hoạt động cứu trợ nhân đạo theo tiêu chuẩn quốc tế.Quy tắc đặt ra là, việc phát tiền mặt cần bao gồm sự giám sát chặt chẽ trước, trong và sau chương trình cấp phát; quy trình bình xét hộ hưởng lợi phải đảm bảo công khai, minh bạch và có sự tham gia của người dân; có đủ yếu tố nhằm đảm bảo an toàn cho cả đoàn cứu trợ lẫn người được nhận.Làm việc lâu năm trong lĩnh vực phát triển cộng đồng, tôi rất quan tâm về hiệu quả và tác động xã hội của hiện tượng kêu gọi từ thiện mà nhiều nghệ sĩ đã thực hiện. Không thể phủ nhận giá trị khổng lồ của các nguồn lực họ đã huy động được. Nhưng cũng vì thế, tôi đặc biệt băn khoăn về cách phân phối và sự minh bạch thu chi.Chúng tôi phải tuân thủ nhiều quy định để đảm bảo tính minh bạch trong hoạt động cứu trợ, từ thiện và phát triển cộng đồng. Các cơ quan cấp tỉnh vài lần từ chối nhận tài trợ vì cho rằng chúng tôi yêu cầu quá nhiều thủ tục tài chính. Nhiều đơn vị trong nước nhận dự án tài trợ từ chúng tôi nhưng vẫn chia sẻ, để giám sát vài trăm triệu đồng sao mà phức tạp và tốn công sức cán bộ thế, có khi hơn cả yêu cầu tài chính của nhà nước.Những người thuộc các tổ chức phi lợi nhuận (NPO) và phi chính phủ (NGO) như chúng tôi cũng phải động viên nhau ráng tuân thủ các quy trình kiểm soát nội bộ cũng phức tạp và chặt chẽ. Một số trường hợp, thời gian để làm công tác chuyên môn là triển khai và kiểm soát chất lượng chương trình còn ít hơn thời gian kiểm soát và theo dõi ngân sách. Đau khổ nhất là những anh chị mới chuyển từ lĩnh vực dịch vụ hay kinh doanh sang phát triển cộng đồng hoặc các em trẻ vừa bắt đầu công việc, họ phải rất vất vả để làm quen với các loại biểu mẫu, quy trình và hệ thống theo dõi nguồn tài trợ.Phải như vậy vì chúng tôi có trách nhiệm giải trình với nhà tài trợ, cơ quan quản lý, đối tác và cả người thụ hưởng từ các dự án tại cộng đồng về cách mà mình chi tiêu tiền tài trợ.Năm 2015, tổ chức của tôi đã từ chối một nhà tài trợ rất lớn tại Pháp vì họ vướng vào các cuộc điều tra ở nhiều quốc gia liên quan đến hối lộ và tham nhũng. Dù rất tiếc khoản tài trợ, chúng tôi đã chấp nhận để giữ được cam kết về chống tham nhũng, gian lận, hối lộ và rửa tiền. Điều đó làm nên uy tín và sự chuyên nghiệp của một tổ chức xã hội, không chỉ minh bạch các khoản chi mà cả nguồn gốc số tiền nhận được.Việt Nam có gần 450 tổ chức NGO và gần 500 tổ chức NPO đang hoạt động hợp pháp. Lĩnh vực hoạt động của họ đa dạng, từ cứu trợ khẩn cấp đến phát triển bền vững về y tế, giáo dục, môi trường, bảo tồn rừng hay động vật hoang dã, phát triển về sinh kế cho đến quyền của những nhóm yếu thế trong xã hội.Các tổ chức hầu hết có đội ngũ quản lý và nhân viên được đào tạo về chuyên môn trong lĩnh vực họ cam kết phục vụ. Nếu như hoạt động từ thiện của các cá nhân, đoàn thể tự phát được xem là tùy tâm, thì đối với các tổ chức chuyên nghiệp, đó là công việc được trả lương để làm. Để được cấp phép làm dự án ở từng địa phương, họ phải chuẩn bị chi tiết về kế hoạch hoạt động, nguồn ngân sách phân bổ, khung đo lường và kiểm soát chất lượng rất cụ thể bằng các bộ hồ sơ dày cộm.Những tranh luận về bảng sao kê tiền quyên góp của giới nghệ sĩ vừa qua chỉ mới phản ánh được phần nào sự lăn tăn về nguồn thu đầu vào của các hoạt động thiện nguyện cá nhân chứ chưa trả lời được câu hỏi rằng hiệu quả và tính đúng mục đích như kêu gọi tài trợ ban đầu hay chưa.Nghị định 64/2008 của chính phủ đã quy định về việc vận động, tiếp nhận, phân phối và sử dụng các nguồn đóng góp tự nguyện hỗ trợ nhân dân. Tuy nhiên, việc giám sát những hoạt động này chưa được chặt chẽ khiến nhiều nghệ sĩ có phần coi nhẹ minh bạch thu chi hoặc chỉ thực hiện sơ sài khi được yêu cầu.Trong ba tầng của công tác phát triển cộng đồng, tầng đầu tiên là các hoạt động cứu trợ, từ thiện; tầng hai là hướng đến xây dựng nội lực cho cộng đồng để từng bước vượt qua vấn đề của chính họ; tầng ba là vận động để chính phủ ban hành quy định nhằm tạo nền tảng chính sách hỗ trợ thực thi các giải pháp cộng đồng đã được kiểm chứng.Chúng tôi hay gọi tầng một là cho con cá, tầng hai là cho cần câu. Nguồn tiền các nghệ sĩ huy động được hầu hết đã phân bổ vào tầng một của quy trình phát triển đó. Trong khi nếu được sử dụng hiệu quả vào tầng hai và tầng ba, chúng có thể đem lại kết quả tích cực lâu dài.Tôi chia sẻ điều này không phải để nhà hảo tâm hay nghệ sĩ phải chùn bước trước khi làm từ thiện vì phức tạp quá. Tôi cũng đề xuất các anh chị nghệ sĩ, những người thực sự có tâm với cộng đồng vẫn nên tiếp tục thế mạnh gây quỹ của mình. Văn hóa Việt Nam vốn duy tình. Hãy để người dân được tự do chọn nơi trao gửi niềm tin, miễn là họ không bị phụ.Nghệ sĩ có thể cân nhắc kết hợp ngay từ đầu với các tổ chức chuyên nghiệp, trở thành đại sứ cho những chiến dịch cứu trợ, giúp tăng cường khả năng huy động nguồn lực. Hoặc họ tự kêu gọi, nhưng sau đó tham khảo hướng dẫn từ các tổ chức chuyên nghiệp để triển khai hoạt động cứu trợ nhân đạo, dự án phục hồi bền vững và tuân thủ minh bạch tài chính.Niềm tin của tôi là ai làm tốt việc gì hãy để họ được làm công việc đó. Đây cũng chính là cách phát triển cộng đồng dựa vào sự phối hợp hiệu quả giữa các nguồn lực xã hội.Nguyễn Hoàng Khánh TiênGiấy phép từ thiện Công việc thiện nguyện của vn vừa qua là tự phát, tự biên, tự diễn , mà chưa có văn bản hướng dẫn, hoặc các cơ quan chức năng địa phương tập huấn, hướng dẫn. Vì vậy mà không thể trách người đi từ thiên được. Lúc thiên tai, dịch bệnh sẩy ra họ chỉ nghĩ làm thế nào cứu trợ được nhanh nhất đến bà con mà không nghĩ là hậu quả sau này ra sao. Lúc đó lòng trắc ẩn cao hơn sự tính toán an toàn cho họ . Sau khi trao đi yêu thương, bây giờ họ lại nhận lại sự soi mói của mọi người. Cứ như thế này thì liệu sau này còn những ai sẽ tham gia công việc thiên nguyện nữa ? Thời buổi này tôi chẳng có tin ai được trừ người thân ruột thị trong gia đình. Vì thế chuyện ủy thác niềm tin này tôi thấy phải minh bạch. Còn nói như các bạn thì có vẻ như mặc nhiên cứ "nghệ sỹ" đi làm từ thiện thì tốt và trong sáng hết cả. Đơn giản nhỉ. Trên tất cả là sự minh bạch và công khai! "Những tranh luận về bảng sao kê tiền quyên góp của giới nghệ sĩ vừa qua chỉ mới phản ánh được phần nào sự lăn tăn về nguồn thu đầu vào của các hoạt động thiện nguyện cá nhân chứ chưa trả lời được câu hỏi rằng hiệu quả và tính đúng mục đích như kêu gọi tài trợ ban đầu hay chưa.", Tôi cũng nghĩ như vậy, quả thực với gần 200 tỷ đã giải ngân cứu trợ mà ca sĩ Thủy Tiên giải trình bằng chữ viết tay gói gọn trong 1 tờ giấy khổ A4 thấy nó quá sơ sài và khó chấp nhận, có thể các nghệ sĩ làm việc theo cái tâm của mình và không có kinh nghiệm cũng như nghiệp vụ tài chính nên gây bức xúc cho những người quan tâm Cảm ơn bài viết rất chi tiết của chị. Em đã mong chờ bài viết với nội dung chị đề cập từ lâu nay. em cũng đồng quan điểm với chị khi số tiền huy động từ thiện quá lớn thì phải có tổ chức đứng ra phân bổ và thực hiện để đảm bảo ý nghĩa tốt đẹp nhất của hoạt động từ thiện. Thương xót khi những hình ảnh ghi lại người dân đang vật vã chống lại cơn bão lũ lụt đang ập đến , Cái " TÂM " người làm tư thiện nhiều lần và thế không thể ngồi yên ..HỌ đi và kêu gọi lòng " Hảo tâm " của nhiều nhà Mạnh thường quân với tâm thế mau mau đến cứu giúp , cả thành phố gửi trọn niềm tin vào người làm ,HỌ cùng bạn bè thân vượt đường xa và từng đoàn xe thẳng tiến về nơi " TÂM LŨ " HỌ lặn lội vào từng thôn xóm nơi nước lũ vẫn đang đổ về ,nét mặt vui hằn lên người dân nhận được hiện vật hiện kim .HỌ làm vì cái " TÂM " chẳng ai muốn nhận tiền cứu trợ thay mặt cho nhiều người để rồi sau này HỌ " mất ăn mất ngủ " vì một người lôi kéo " cộng đồng mạng" bắt HỌ phải chứng thực " Sao kê " . có thể đôi lần những lời nói hay hành động HỌ làm mọi người nghi ngờ , nhưng dù sao tấm lòng của HỌ làm trong mùa nước lũ miền Trung thật " ĐÁNG TRÂN TRỌNG ".. Có lẽ nên gọi cho công việc của những người làm từ thiện( dù bất cứ động cơ nào) trong đợt lũ vừa qua là Cứu trợ khẩn cấp mới chính xác. Khi hàng vạn đồng bào đang lâm nguy, đang đói khát những người này bất chấp hiểm nguy mang tiền quà của mình và của các nhà hảo tâm đến vùng lũ để cấp phát. Lúc này làm sao để tiền, hàn đến tay người bị bão lũ là mục đích cao cả nhất còn thời gian đâu mà bình xét hay công bằng tuyệt đối. Theo tôi thì sự việc lần này nên thông cảm cho những NS chứ ko nên soi mói, phán xét hay buộc tội họ. Họ kêu gọi vì cái tâm muốn giúp đỡ đồng bào trong lúc cấp bách. Họ thật sự ko phải là những ng làm từ thiện chuyên nghiệp nên sơ xót là ko tránh khỏi. Đây cũng sẽ là bài học lớn cho tất cả mọi ng làm từ thiện đơn lẻ sau này Họ đã muốn gian dối thì có hàng trăm hàng nghìn cách để gian dối gian lận, chuyện minh bạch là không khả thi một chút nào! Ồn ào vừa qua chắc chắn sẽ làm thay đổi tư duy từ thiện từ trước đến nay. Có người sẽ chọn từ thiện từ tiền túi, người chọn không làm, có thể có người sẽ lập quỹ. Nhưng câu chuyện chưa rõ ràng trắng đen cũng mong mọi người đừng vội quy chụp hay chửi bới người làm từ thiện. Đặc biệt là ít nhiều họ đã giúp đỡ bà con trong lúc khó khăn nhất. Câu chốt đúng lắm. Các anh chị nghệ sỹ nếu có làm từ thiện thì hãy dùng tiền riêng. Đừng tự đứng ra huy động tiền vô tài khoản cá nhân của mình nữa. Nếu muốn huy động hãy liên kết với 1 vài tổ chức chuyên nghiệp. Vẫn cần nghệ sỹ kêu gọi ủng hộ, nhưng đừng sử dụng tài khoản cá nhân. Trên đời này nhiều khi muốn cho cũng không phải dễ dàng gì, cho lắm khi còn khó hơn nhận. Rất vui khi có bài viết chỉ ra hướng đi tốt cho những ai muốn đóng góp hay đi làm từ thiện. Nó giúp cho việc làm từ thiện có mình bạch, căn cơ, hiệu quả lâu dài và tránh cho các nghệ sĩ vốn chỉ có giàu cảm xúc mà ít tính tổ chức chuyên nghiệp (vốn chỉ có ở nơi được coi là đào tạo chuyên nghiệp) những điều tiếng ko đáng có. Những điều tiếng nặng nề, nhất là trên mạng truyền thông, vốn nặng tính triệt hạ hơn là xây dựng vì triệt hạ thì dễ hơn nhiều với việc đưa ra giải pháp tích cực và triệt hạ cũng ko phải là khuynh hướng nên lan truyền rộng rãi như là một trào lưu đáng để nở rộ Cám ơn chị Khánh Tiên, xôn xao chuyện sao kê làm em buồn và suy nghĩ nhiều... Em hy vọng việc làm từ thiện hay chính cá nhân mỗi người hãy tiếp thu những ý kiến tích cực như của chị và mạnh dạn thay đổi và hoàn thiện mình. Trân trọng!