Khát lao động Trong dòng người từ Sài Gòn cuồn cuộn đổ về các tỉnh hai tuần trước có công nhân của nhà máy chúng tôi. Suốt đợt dịch, chúng tôi đã cố gắng hết sức bù đắp cho nhân viên trong khu phong tỏa bằng những đợt hỗ trợ định kỳ. Họ cảm động, nhưng chưa đủ, gần một nửa số công nhân đã hồi hương ngay trước ngày khởi động lại sản xuất.Công ty tôi thuộc số ít may mắn nhờ hơn nửa số công nhân còn lại. Nhưng hoạt động của chúng tôi và các đối tác, từ việc cung ứng nguyên liệu đầu vào cho đến thị trường đầu ra bị đảo lộn. Các bạn hàng đang phải thông cảm cho nhau vì cùng cảnh thiếu người.Người lao động hồi hương đã kéo theo hệ lụy về năng suất lao động trong dài hạn. Không dễ để đào tạo được một công nhân lành nghề. Để họ thạo việc, doanh nghiệp cần ít nhất một năm. Để có lao động tay nghề cao cần ít nhất năm năm hay 10.000 giờ làm việc.Theo báo cáo của Tổ chức Lao động quốc tế - ILO, năng suất lao động của công nhân Việt Nam đứng gần cuối bảng trong các nước ASEAN. Nếu giữ được mức tăng trưởng 5%-6% như trước dịch, Việt Nam chỉ hy vọng đạt trình độ tương đương với Phillippines vào năm 2038 và Thái Lan năm 2069.Sự chuyển đổi công việc mới sau hồi hương với tỷ lệ không nhỏ công nhân sẽ đòi hỏi tay nghề mới. Kỹ năng cũ của người thợ coi như xóa bài làm lại, và "hạn chót" để năng suất lao động cân bằng với các quốc gia lân cận thêm nguy cơ lùi xa hơn.Tình trạng khan hiếm nhân công còn ảnh hưởng tới lợi thế cạnh tranh của mỗi doanh nghiệp và cả nền kinh tế. Kịch bản giành giật lao động sẽ dẫn đến chi phí nhân công tăng vọt trước mắt và định hình mặt bằng mới cao hơn về lâu dài. Đã từng có tiền lệ như trong ngành tài chính ngân hàng, cơn sốt trên thị trường nhân lực hơn 10 năm trước để lại di chứng tới tận ngày nay.Từ thâm tâm, tôi mừng khi công nhân hồi hương. Gia đình là bệ đỡ và làm dịu những sang chấn tâm lý họ phải chịu đựng sau hơn 100 ngày phong tỏa. Nhưng tôi cũng cảm thấy có điều gì đó chưa ổn. Mỗi lao động chưa tìm thấy chỗ dựa từ chính doanh nghiệp, chế độ của mình.Trong nỗi lo toan về công việc, tôi tìm được một niềm vui. Tôi có cơ duyên kết bạn với tỷ phú Peter Vesterbacka, một trong 100 người có sức ảnh hưởng nhất thế giới năm 2011 của Time. Hơn năm năm qua, Peter dồn lực xây dựng đường hầm dưới biển dài hơn 100 km, nối liền Phần Lan và Estonia, tạo lên khu vực vịnh Finest - trung tâm phần mềm lớn dự kiến sẽ thu hút chất xám khắp thế giới. Tôi được ông chia sẻ kế hoạch dài hơi của chính phủ và bản thân để thu hút nguồn nhân lực cho đất nước.Phần Lan chỉ có dân số bằng một nửa TP HCM. "Mỗi cư dân luôn là tài sản quốc gia", ông nói, "ở Mỹ có đồng hồ hiển thị nợ công thì Phần Lan có đồng hồ dân số luôn công khai". Ông đang tìm kiếm và trao tặng những suất học bổng toàn phần cho học sinh quốc tế đến Phần Lan học trung học nhằm nhận lại nguồn nhân lực cao cấp trong 10 năm tới.Ông làm tôi nghĩ về vốn quý nhân lực, điều mà chúng ta chưa coi trọng đúng mức khi Việt Nam hôm nay còn đang ở cơ cấu dân số vàng.Hơn 30 năm mở cửa, hàng trăm ngàn doanh nghiệp mới và quy luật cung cầu trên thị trường lao động đã từng bước đẩy cao "mặt bằng lương tối thiểu". Nhưng lương chỉ là một yếu tố, người lao động xứng đáng được nhiều hơn thế, như điều kiện lao động và sự tôn trọng. Đáng tiếc, vẫn còn không ít doanh chủ chỉ coi người lao động như một công cụ đơn thuần.Vài năm trước, tôi cộng tác với công ty lớn trong ngành vật liệu xây dựng. Nhìn dàn xe sang của ban giám đốc, người ta rất dễ nghĩ họ là công ty thành đạt. Nhưng khi thăm nhà máy, tôi giật mình, công nhân không có đủ khẩu trang che bụi và trang thiết bị an toàn tối thiểu. Trong bữa tối tại nhà hàng sang trọng, họ lắc đầu khi tôi hỏi ngân sách mỗi năm cho đào tạo nhân sự.Vẫn còn không ít ông chủ nghĩ mọi thành bại chỉ do chính họ quyết định. Điều này không hẳn sai, nhưng chưa đủ. Nếu nhân viên được đối đãi tốt, sự cam kết lâu dài của họ làm mức thu nhập doanh nghiệp vượt khoảng 26% so với trung bình ngành, theo kết quả khảo sát của tổ chức nghiên cứu Taleo, Mỹ.Nhưng không thể chỉ trách các doanh chủ. Khu vực công nghiệp đóng góp gần 56% và dịch vụ đóng góp 35,7% vào GDP. Liệu sẽ có chính sách mới nào từ Tổng Liên đoàn Lao động hay Bộ Lao động Thương binh và xã hội khiến các công nhân muốn gắn bó với công xưởng?Sự thiếu hụt nhân công hiện giống như đoạn phim tua nhanh về tương lai, mô phỏng cho nhà nước và doanh nghiệp về tình trạng thiếu nguồn lao động Việt Nam phải đối mặt trong 15-20 năm nữa, khi trở thành "quốc gia già".Ở khía cạnh tích cực, tôi nghĩ đây là viên thuốc đắng nhưng dã tật. Thuốc liệu có giúp nhiều người ngộ ra về giá trị của nhân viên, coi trọng từng người làm công như người cộng sự?Ngô Trọng ThanhLao động cho nhà máy Coi trọng từng người làm công như người cộng sự? Mơ về nơi xa lắm...bạn. Bạn thật tuyệt khi là một Doanh Nhân. Đợt dịch vừa qua, bao nhiêu người nghỉ không lương, thấy mà đau lòng! Có làm có hưởng không làm không lương. Cuộc sống quá bấp bênh khi nhận đồng lương ra đủ trang trải trong tháng là may lắm rồi, đó là chưa kể ốm đau con cái,... bài toán này chắc bạn hiểu? Sự thật thì còn rất lâu doanh nghiệp VN mới xem nhân viên là quan trọng. Điều này có nhiều nguyên nhân song cái nhận thức và tầm nhìn, có lẽ đại đa số còn quá kém! Mà ở đây bạn có nói là dàn xe sang của Chủ DN đó.... Dạ thưa anh. VN sẽ ko bao giờ đạt được ngưỡng của Thailand hay Philiphine. Vì sao?1, Cấu trúc dân số VN đang già đi, không ai nói già đi thì năng xuất cao hơn được.2, Cạnh tranh của VN vẫn đang ở mức phân khúc giá rẻ là chủ yếu và tay chân đóng góp 90% trong khúc giá rẻ ấy (cái này do chiến lược quốc gia nhé). Kết quả muốn tăng năng suất theo chiến lược này thì phải tăng người. Tăng người thì xin xem lại điều 1. Bên cạnh chi phí nuôi dưỡng 1 đứa trẻ ngày càng cao tại các thành phố lớn và khu công nghiệp nên chuyện cấu trúc dân số trẻ hoá là không có vì tỉ lệ sinh giảm.Bonus: tỉ lệ sinh giảm và gánh nặng lao động già hoá sau khi làm việc 30 năm không có được 1 đồng để chữa bệnh và dưỡng già đang tăng lên. Càng bào mòn động lực của người trẻ. Về quê dưỡng già ở tuổi 35 khi còn kịp vậy. Qua mùa dịch thiết nghĩ nhiều chủ doanh nghiệp có cái nhìn khác về người lao động , để kỹ năng người công nhân thành thạo trong sản xuất phải có thời gian đào tạo tay nghề và họ là lực lượng không thể thiếu khi doanh nghiệp phát triển đạt hiệu quả trong kinh doanh ....Sau khi tình hình dịch lắng xuống cơ bản được kiểm soát và nền kinh tế khôi phục , và muốn thu hút lại người lao động đã từng làm việc tại chỗ cũ phần nào chế độ đãi ngộ người lao động được quan tâm có chế độ an sinh phù hợp với trình độ tay nghề .Chính điều đó người công nhân cảm thấy được trân trọng và có suy nghĩ gắn bó lâu dài với doanh nghiệp . Doanh nghiệp của bạn tôi trong mùa dịch dù không phải doanh nghiệp lớn nhưng mấy ông cổ đông cũng có sách lược về việc giữ lao động, nhất là với lao động trụ cột. Ròng rã 5 tháng vẫn phải hỗ trợ lương cho họ, rồi đăng ký tiêm vaccin... vừa rồi được sản xuất lại, doanh nghiệp này là 1 trong số ít đơn vị có thể sản xuất dù cũng mất đi 1 phần người lao động. Bạn tôi cũng kiệt sức rồi nếu cứ giãn cách tầm 2 tháng nữa, nợ ngân hàng thì ngày càng tăng... Nhưng ít nhất người lao động không bỏ rơi DN khi DN quan tâm đến họ. Tác giả cũng là người đã trăn trở về sự thiếu hụt lao động; bài viết nói thay nhiều chủ doanh nghiệp trong thời điểm hiện tại ,có lẽ sau này vị thế người lao động được quan tâm nhiều , khi trong suy nghĩ chủ doanh nghiệp người lao động là người cùng song hành trong mọi hoạt động thành công của Cty. Phần Lan có ít dân với diện tích đất đai khá lớn nên họ coi trọng nhân lực. Còn VN có 100 triệu người chen chúc trong vỏn vẹn 300 ngàn cây số vuông thì con người nó khá rẻ đấy ạ. Kỳ nghỉ dịch dài thực sự khiến cả công ty và người lao động nhìn nhận lại về mình. Nhiều ông chủ sẽ hiểu ra tầm quan trọng của lao động, những người mà nếu bình thường ông chỉ cần đăng tuyển là được cả núi. Lao động thì nhìn lại bản thân xem họ có thực sự cần bám trụ thành phố lớn, làm công việc vất vả mà có thể gặp rủi ro về sức khỏe hay không Bài viết hay và sâu sắc Covid đã tàn phá khắp thế giới từ nước giàu tới nước nghèo, và để lại rất nhiều hệ lụy với từng cá nhân gia đình và xã hội , nhưng nhìn cảnh hàng triệu người lao động ồ ạt rời nhà máy thành phố chứng tỏ có điều gì không ổn , cuộc sống không đơn giản là lao động thu nhập mà ăn ở đi lại học hành của con cái, các dịch vụ y tế giáo dục, đặc biệt trong hoạn nạn bất trắc của cuộc đời mỗi người cần được chia sẻ, có chỗ dựa về vật chất và tinh thần để vượt qua, họ không trụ lại được thành phố để về quê là câu hỏi để các nhà quản lý ,hoạch định chính sách và những người sử dụng lao động thay đổi và điều chỉnh cách ứng xử ! Chờ thôi bạn, đó là định lý của những nước có nguồn lao động rẻ. Lương công nhân Việt Nam thấp nhấp Đông Nam Á Làm việc 12 giờ, mới đủ sống ở TPHCM Các doanh nghiệp FDI vắt kiệt sức lực công nghệ Nên Thanh niên không muốn làm công nhân Điển hình, cả chục ngàn thanh niên chạy xe ôm công nghệ, Quá phí nguồn lực vàng của đất nước Thì làm sao đất nước tiến nhanh công nghiệp hóa, hiện đại hóa Điển hình cháu tôi làm công ty phần mềm, lương có 15 tr,nhưng hiện tại làm công nghệ ở Singapore lương 100 tr Vì vậy, Việt Nam không giữ được chất xám Xin lỗi cho tôi được nói thẳng, đa số công nhân làm việc trong các nhà máy sản xuất đều là lao động giản đơn, công việc lặp đi lặp lại không cần kỹ năng nhiều, nên không thể đòi hỏi doanh nghiệp được, vì tăng ưu đãi doanh nghiệp sẽ lỗ. Muốn tiến nhanh để đuổi kịp trước mắt là các nước trong khối Đông Nam Á như Thailand, Malaysia, Singapore... sau đó là các nước Đông Bắc Á như Đài Loan, Hàn Quốc, Nhật Bản thì những tinh thần nhỏ trong mỗi doanh nghiệp (của mỗi ông chủ) thôi là chưa đủ. Chúng ta có lẽ cần một tinh thần quốc gia như Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan và Singapore xưa. Doanh nghiệp chỉ biết có lợi nhuận thôi, còn công nhân họ không quan tâm đâu?