Triết lý giáo dục Việt Nam là gì? Sự phát triển của xã hội Mỹ và vị thế cường quốc của Mỹ trên nhiều phương diện là kết quả trực tiếp của nền giáo dục siêu đẳng về tính khoa học và hiệu quả.Các triết lý giáo dục cốt lõi của Mỹ bao gồm: Thuyết bản chất (Essentialism), thuyết trường tồn (Perennialism), thuyết tiến bộ (Progressivism), thuyết cải tạo xã hội (Social reconstructionism), thuyết hiện sinh (Existentialism).Theo tổ chức xuất bản sách giáo dục McGraw Hill Education (Mỹ), thuyết bản chất đề cao việc dạy các nội dung mang tính bản chất thuộc các kiến thức kinh điển và đạo đức, khuyến khích nhà trường trở về với các vấn đề căn bản, dựa trên chương trình giáo dục cốt lõi mạnh và các tiêu chuẩn kinh điển cao.Thuyết trường tồn chú trọng các chân lý phổ quát được kiểm nghiệm qua thời gian, khuyến khích học sinh đọc "Những cuốn sách vĩ đại" ("The Great Books") để phát triển nhận thức các quan điểm triết học tạo nền tảng cho kiến thức nhân loại. (Mỹ rất chú trọng việc học sinh đọc những sách kinh điển trong danh sách nhà trường lựa chọn cho từng cấp học, dao động từ một vài trăm đến một vài nghìn cuốn để giáo viên chọn cho học sinh của mình đọc, thảo luận nhóm và viết thu hoạch).Thuyết tiến bộ đòi hỏi nội dung các bài giảng ở trường phải có sự liên quan đến học sinh để các em mong muốn học. Chương trình giảng dạy của nhà trường theo triết lý giáo dục này được xây dựng xoay quanh các trải nghiệm, lợi ích, nhu cầu cá nhân của học sinh và tạo hứng thú, đam mê học tập.Thuyết cải tạo xã hội như triết lý giáo dục đòi hỏi sự chú tâm trực tiếp và kịp thời đến tệ nạn, thói hư tật xấu trong xã hội, đề cao sự kết hợp học với hành, dựa trên niềm tin rằng giáo dục có thể và cần phải cải thiện, giải quyết các vấn đề xã hội.Thuyết hiện sinh xuất phát từ quan điểm về tự do ý thức của mỗi con người và nhu cầu để mỗi người tự tạo dựng tương lai cho bản thân. Trong một nhà trường, các học sinh được khuyến khích hiểu và đề cao tính độc nhất vô nhị của bản thân và chịu trách nhiệm về các hành động của mình.Nếu tập hợp đại diện cơ quan quản lý giáo dục, giáo viên, học sinh, người dân vào cùng một phòng thi với yêu cầu trình bày về hệ triết lý giáo dục Việt Nam, tôi e rằng sẽ thu được những bài thi rất khác nhau. Một số người có thể viết ra được một số nội dung nào đó. Một số người có lẽ sẽ nộp lại tờ giấy trắng.Vì cho đến gần đây, vẫn còn các bài nghiên cứu kiểu "Triết lý giáo dục Việt Nam là gì?", "Hành trình đi tìm triết lý giáo dục Việt Nam hiện đại".Nếu nó đã có và đủ rõ ràng, nhất quán, thuyết phục thì cần gì đi tìm nó nữa? Nó đã phải được in ấn ở trong cuốn sách, tài liệu nào đó rồi. Vậy chỉ có thể là nó chưa có, hoặc đã có nhưng chưa đủ rõ ràng, nhất quán, thuyết phục để trở thành một hệ thống mang tính nền tảng cho nền giáo dục.Những người cho rằng Việt Nam đã có triết lý giáo dục thường minh họa bằng các ví dụ như sau: "Tiên học Lễ. Hậu học Văn", "Học đi đôi với Hành", "Không thày đố mày làm nên", "Muốn sang thời bắc cầu kiều. Muốn con hay chữ thì yêu lấy thày", "Vì lợi ích mười năm trồng cây. Vì lợi ích trăm năm trồng người", "Một dân tộc dốt là một dân tộc yếu".Trong các câu trên, một số có thể được coi là triết lý giáo dục, ví dụ: "Tiên học Lễ. Hậu học Văn", "Học đi đôi với Hành". Một số câu khác thật ra không phải là triết lý giáo dục, mà là về thái độ đối với nghề giáo, thầy giáo, tầm quan trọng của giáo dục và người thầy.Trong những câu có thể được coi là triết lý giáo dục, có những câu đã tồn tại hàng trăm năm nay và chưa được thẩm định, khẳng định liệu chúng có còn phù hợp với nền giáo dục thời đại mới nữa hay không?"Tiên học Lễ. Hậu học Văn" là tư tưởng giáo dục Khổng giáo, đề cao tính ưu tiên và tầm quan trọng của việc dạy đạo đức so với việc dạy kiến thức, kỹ năng. Liệu tư tưởng này có còn phù hợp với nhu cầu học tập suốt đời? Liệu nó có phù hợp với các mục tiêu học tập "Học để Biết. Học để Làm. Học để Chung sống. Học để Tự lập" của UNESCO mà chúng ta cũng đã chọn theo?Phải chăng, chuẩn bị bước vào một "trận đánh lớn" trên mặt trận giáo dục như Bộ trưởng Giáo dục Đào tạo tuyên bố, cần nghiêm túc đặt ra câu hỏi về hệ triết lý giáo dục Việt Nam và tìm câu trả lời nhất quán, thuyết phục cho nó? Triết lý giáo dục với một nền giáo dục quan trọng y như hiến pháp đối với một quốc gia vậy.Thật ra, một nền giáo dục chú trọng tính bản chất và tính trường tồn như giáo dục Mỹ được xây dựng trên nền tảng các quan điểm triết học lâu đời hơn rất nhiều so với các nền giáo dục có thiên hướng thay đổi theo tính chính trị của thời đại.Tất cả những gì nước Mỹ coi là triết lý giáo dục đều có thể tìm được nguồn gốc ở triết học Hy Lạp cổ đại của các nhà triết học - nhà giáo Socrates, Plato, Aristotle... Điều ngạc nhiên là sự trung thành với các quan điểm triết học cổ đại, kể cả về triết lý giáo dục, lại mang lại cho nước Mỹ một khả năng thay đổi và phát triển mạnh mẽ trong mọi thời đại, không bao giờ là nạn nhân của chủ nghĩa giáo điều.Lương Hoài Nam Triết lý giáo dục làm sao xin được trường, làm sao mua được điểm, làm sao lấy được bằng, làm sao xin được việc, làm sao đạt thành tích TRIẾT LÝ GIÁO DỤC CỦA TA LÀ KHÔNG CÓ THEO TRIẾT LÝ NÀO CẢ Tôi nghĩ anh Nam cũng đã nắm rõ nguyên nhân vì sao mà nền giáo dục Việt Nam đi xuống rồi, chỉ là do anh không nói ra hết thôi. Rất cám ơn tác giả về bài viết đi thẳng vào căn nguyên của vấn đề giáo dục Việt Nam mà bao nhiêu năm rồi ta vẫn loay hoay, loanh quanh. Cốt lõi của giáo dục VN là luyện học sinh thành những siêu nhân mà không quan tâm đến khả năng của từng học sinh là gì? Bài viết rất hay, nhưng có một điều khó là nếu như Việt Nam có một triết lí giáo dục cứ cho là đúng thì các thế hệ lãnh đạo có tuân thủ nó hay không. Tìm một triết lí giáo dục cho Việt Nam đã khó nhưng kiên trì nó lại còn khó hơn nhiều. Ai sẽ là người đảm bảo kiên định triết lí giáo dục đúng đắn đây!!! Con tôi đi họcSáng nay con tôi đi họcGặp anh bộ đội qua đườngAnh mỉm cười và đùa hỏiCó đổi ba lô chú không?Ngày xưa đất nước chiến tranhBa lô chú đầy đạn dượcNay tổ quốc đã hoà bìnhChú mang nhẹ hơn con họcChiều về thấy mẹ trong bếpThấy mẹ bận bịu luôn tayNhưng so với con chuyện họcChẳng thấm vào đâu mẹ ơiCon mới chỉ có cấp haiMà ba lô như tải gạoCả ngày chúi mũi học bàiTuổi thơ con giờ đâu vậySáng đi con ăn vồi vộiChiều về con tắm qua loaTối học thêm ba bốn tiếngGiật mình học cả trong mơÔi nền giáo dục của chúng taCướp mất hồn nhiên của tuổi thơKhông biết sau này ra cuộc sốngCòn có thời gian để mộng mơ Chúng ta có triết lý GD nhưng chỉ đem nó treo lên tường mà không thực hiện: Với 'tiên học lễ hậu học văn' thì các môn học khác được coi trọng hơn môn đạo đức, phải thi, học thêm, phải làm tốt; còn 'học đi đội với hành'...thì nay học nhưng không hành, nhất là môn đức học rất nhiều nhưng càng học, đạo đức hs càng xuống cấp, phần lớn hs thiếu lễ phép, đi về không biết chào ông bà, không quen nói lời xin lỗi cám ơn, giỏi nói tục, chửi bậy, đánh nhau... Triết lý giáo dục của VN? Xem nhé: 1. "Tiên học lễ, hậu học văn": nghe rất hay ho nhưng hình như chỉ nêu ra để treo ở cổng trường. Hàng chục năm nay, "học lễ" dường như được Nhà trường đẩy ra khỏi ngành rồi. 2. "Học đi đôi với hành": Cũng hay ho nhưng thực tế thì chỉ đua học (lấy thành tích lý thuyết) còn chả bao giờ "hành" hoặc phần "hành" cực kỳ hời hợt nửa vời. Vậy cuối cùng triết lý là: "Nói 1 đằng làm 1 nẻo", "Tùy tiện". Bài viết này đề cập đến căn nguyên của bệnh trong giáo dục Việt Nam. Đó là thiếu cái gốc của triết lý trong giáo dục. Nó cũng tương tự như việc một cái cây mà thiếu cái gốc rễ, không thể phát triển được. Cũng giống như chương trình giáo khoa lịch sử, viết về lịch sử mà không đầy đủ hoặc không đề cấp đến lịch sử cổ đại, huyền sử thì có dạy bao nhiêu học sinh cũng không thể nhớ được lịch sử dân tộc. Sản phẩm được SX ra làm sao lành lặn cho được nếu như cái khuôn đúc ra nó đã bị nứt nẻ !!! Không biết có phải là triết lý giáo dục hay không nhưng tôi thấy các cháu đi học chỉ có một mục đích là để đi thi, chứ không phải để phát triển hiểu biết, nhận thức hay thay đổi gì hết. Vì vậy để thi vào cấp 2, các cháu phải học trước phương pháp làm toán lớp 6, lớp 7 mới thi được. Vào rồi sẽ thấy những gì các chaus phải vật vã mới làm được sẽ được giải quyết rất dễ khi có các công cụ cao hơn. Thi vào cấp 3 hay đại học cũng vậy. Thế thì hình như triết lý giáo dục của VN là phân loại, các cháu chạy đua để không bị xếp vào loại cuối sàng. Giáo dục của Việt Nam là học để thi, còn giáo dục Mỹ học để làm việc, biết bao giờ đất nước chúng ta bằng với các cường quốc năm châu. Giáo dục Việt Nam lý thuyết quá nhiều Về đạo đức, giáo dục, văn hóa chỉ nghe có tiến bộ, có phát triển nhưng đi vào tìm hiểu thì dễ nhận thấy sự thật đáng buồn. Sự xuống cấp về đạo đức từ nhà trường ra đến xã hội. Mọi người có thể dễ dàng bắt gặp những cô cậu học sinh đủ các hạng, các cấp nói chuyện với nhau bằng thứ ngôn ngữ mà một người có chút đạo đức, hiểu biết phải bịt tai lại và nhanh chóng bỏ đi nơi khác. Họ không dám khuyên bảo vì sợ rước họa vào thân... Rồi đánh giáo viên, bạn bè, băng nhóm, trấn lột học đường ngày càng tăng,... Ngành giáo dục và xã hội vẫn chưa có giải pháp khắc phục hiệu quả,... lại còn bày ra chuẩn giáo viên, chuẩn học sinh các cấp và nhiều chuẩn kỳ lạ khác. Thiết nghĩ, cây tốt là nhờ gốc rễ tốt, chắc khỏe. Ngành giáo dục cũng như các bộ ngành khác nên chuẩn hóa từ gốc rễ trước. Đi tìm lại cái tâm của chính mình, đừng cứ mải mê “Gãi ngứa ngoài giày”. Những mong những người có đức, có tài sớm có những điều chỉnh hợp lý vì thế hệ học sinh là tương lai của đất nước sau này. Điểm yếu khác của ngành giáo dục hiện nay, có thể sản sinh ra nhân tài nhưng lại thiếu người có đủ tài đức. Mai này liệu những nhân tài có thể làm gì với một lượng lớn thành phần bất hảo trong xã hội. Một bất cập khác, sau 16, 17 năm những cô cậu học sinh ngồi trên ghế nhà trường nhưng khi tốt nghiệp lại không đạt yêu cầu chuyên môn, hoặc thiếu nhanh nhạy, hoặc không nhiều quen biết, hoặc không lắm bạc nhiều tiền thì khi làm việc sẽ hưởng mức lương bằng người lao động có trình độ tay nghề thấp. Câu hỏi đặt ra vậy học cao để làm gì? Tốn cơm cha, áo mẹ, công thầy. Nhìn sang những người bạn cùng trang lứa, chẳng cần học cao, nhân cách thì phải xem lại. Họ hiện diện trong các ngành giải trí như người mẫu, diễn viên, ca sỹ, cầu thủ bóng đá,... mà chạnh lòng. Giá như ngày xưa mình đừng ham học, mình mê đá bóng, mình thích ca hát,... thì hay biết mấy. Thôi, mai này khi có con chẳng cần cho chúng học cao, biết chữ rồi cho chúng vào lò luyện tập làm ca sỹ, tập đá bóng tốt,… là được. Ôi! Đời cha rút kinh nghiệm. Có người buộc miệng “Chú mày học cao thì kiến thức còn đó. Mai này, nhờ có kiến thức chú mày có được cuộc sống an nhàn, hạnh phúc. Chứ những người giàu có kia, những kẻ nghèo khó nọ mải mê kiếm tiền, bỏ bê gia đình, con cái sinh hư đốn thì chắc gì có hạnh phúc”. Ôi! Hạnh phúc bây giờ người ta xây dựng trên nhà cao cửa rộng, trên tiền bạc. Với chút lương còm này bao giờ tôi mới có được hạnh phúc đây. Đây cũng là điểm bất hợp lý đáng để lưu tâm. Kẻo mai này trường học sẽ biến thành sân bóng, sàn diễn thời trang hay sân khấu ca nhạc mất,... Giáo dục Việt Nam nên tham khảo !