Điểm số và nước mắt Giờ đã du học tại Nhật nhưng mỗi khi nhắc lại thời trung học cơ sở, con gái tôi vẫn không quên được cảm giác sợ hãi mỗi khi mẹ đi họp phụ huynh. Bởi ngoài môn Văn và tiếng Anh, cháu học rất tệ môn Toán và nhiều môn khác.Cháu thương tôi bị bẽ mặt trong những buổi họp phụ huynh như thế. Do cách tính điểm trung bình cộng nên dù điểm Văn và tiếng Anh của con tôi cao cũng không cứu được các môn còn lại. Những ngày ấy, sau mỗi buổi họp phụ huynh, khi trở về nhà, tôi thường hài hước bảo cháu rằng, con là học sinh luôn giữ được phong độ ổn định trong học tập với bảng xếp hạng luôn luôn trong tốp 10 từ dưới lên. Tuy vậy, dù tôi có cười thì mắt cháu vẫn ướt. Không phải cháu tiếc nuối mà cháu thương tôi. Cháu nhiều lần nói, đại ý, mẹ có bao giờ băn khoăn về chuyện tại sao một người học giỏi như mẹ lại sinh ra một đứa con như con? Hoặc mẹ có muốn đổi con lấy một đứa bé khác giỏi hơn không?Tôi nghe cháu nói vậy, nhìn nước mắt chực trào ra nơi khóe mắt cháu mà cố nén lòng để cười. Rưng rưng cười cho con bớt dằn vặt. 14 -15 tuổi, cháu không đáng phải dằn vặt như thế.Hết học kỳ 1 lớp 9, một cô giáo chắc như đinh đóng cột khi nói rằng, cháu chỉ có thể đậu được vào một trường cấp 3 ở khu vực Cầu Giấy (khu vực có nhiều trường đầu vào điểm thấp). Một cô giáo khác khi tôi xin lời khuyên có nên cho cháu thi vào các trường cấp 3 thuộc quận Hoàn Kiếm cho gần nhà không cũng đã nói một cách hơi khó nghe, nhưng diễn tả đúng hàm ý của cô là “phải biết con mình là ai". Tức là nếu thi sẽ trượt.Nhưng tôi lại “biết cháu là ai” theo cách của tôi.Tôi chưa bao giờ quá coi trọng chuyện điểm số, cho dù khi đi học tôi thường nằm trong tốp đầu của lớp, nên tôi vẫn đồng ý khi cháu muốn thi Chuyên Sư phạm, một ngôi trường cấp 3 danh tiếng nằm trong Đại học Sư phạm thuộc quận Cầu Giấy.Và bởi Văn và tiếng Anh tốt nên cháu đã đậu và là học sinh hiếm hoi trong lớp 9 của cháu đậu trường chuyên của Bộ Giáo dục. Sau khi tốt nghiệp ở đó, cháu giành được học bổng du học Nhật.Cho đến giờ, tôi vẫn là kiểu phụ huynh không quá coi trọng chuyện điểm số. Nhưng xung quanh tôi, bạn bè, người quen, những phụ huynh mà tôi tình cờ gặp vẫn coi điểm số là thang duy nhất đánh giá năng lực của con em mình.Một phụ nữ trong khu nhà tôi ở vốn xuất thân trong một gia đình nghèo ở quê, chị không được học hành nên rất quan tâm đến việc học của đứa con trai lớn. Chị bảo, học kỳ này chị không thưởng cho cậu con trai lớp 2 vì cháu chỉ đạt 10 điểm môn Toán và 9 điểm môn tiếng Việt thay vì cả hai điểm 10 như chị kỳ vọng. Một bà mẹ khác cũng kêu trời vì sắp thi đại học đến nơi rồi mà con chỉ đạt học sinh tiên tiến, không đạt học sinh giỏi. Chị kể, tôi đã mắng nó té tát, tôi bảo học hành như nó thì sau này chỉ có đứng đường. Những ngày cuối năm học này, câu chuyện điểm số trở thành chủ đề cho nhiều cuộc bàn luận ở công sở, ở phố xóm và trên Facebook. Tôi nghĩ, đó cũng là một phần lý do mà Bộ Giáo dục & Đào tạo đã phải ra Thông tư 30 quy định về việc bỏ chấm điểm đối với học sinh tiểu học. Trả lời phỏng vấn, ông Vụ trưởng Vụ giáo dục tiểu học khẳng định, Thông tư 30 là thông tư rất nhân văn, giải tỏa vấn đề áp lực điểm số cho học sinh.Nhưng tôi thì không nghĩ hoàn toàn như ông Vụ trưởng.Tôi nghĩ, việc giảm áp lực thực sự cho học sinh, trước hết và quan trọng phải bắt đầu từ phụ huynh. Như trong một cuộc thi chạy đường dài, phụ huynh đặt mục tiêu phải giải quán quân cho tất cả những đứa trẻ, kể cả những đứa lực yếu tự thân, chỉ đủ sức đi bộ thì Thông tư 30 cũng bó tay.Mong ước là vô cùng vô tận nhưng sức người thì có hạn. Năng lực cá nhân của mỗi đứa trẻ cũng có hạn. Nếu tất cả phụ huynh đều muốn con làm siêu nhân, môn gì cũng giỏi và đặt trên đôi vai nhỏ bé của con những áp lực quá lớn về thành tích thì Thông tư 30 cũng chỉ như kiểu “nước xa không cứu được lửa gần”.Đặng Huyền Bộ GD&DT thấy chỗ nào người ta phản ánh nhiều, không ổn thì tháo nút thắt đó thôi, chứ không nhìn nhận 1 cách toàn cục xem nguyên nhân của nó bắt đầu từ đâu. Nhìn lại chặng đười bấy nhiêu năm cải cách có cuộc cải cách nào toàn diện và đem lại kết quả thực sự để người dân phải trầm trồ, phai ghi nhớ như 1 giai đoạn rực rỡ của Giáo dục Việt Nam chưa. Tôi thấy các vị ngồi vào vị trí đó, vì mình và những lợi ích của mình hơn là tâm huyết muốn nền Giáo dục Việt Nam tốt đẹp hơn. Các vị không xứng! Tác giả bài báo này nói còn thiếu về thành tích, điểm số của các con. Không chỉ bố mẹ mới yêu cầu con đạt điểm cao đâu, mà chính giáo viên chủ nhiệm mới khát khao học trò của mình đạt điểm số càng cao càng tốt, càng có thành tích để báo cáo cấp trên của họ.Bệnh thành tích mà lâu nay của Bộ GD&ĐT không thể sửa được là do hầu hết ban giám hiệu các trường vẫn muốn trường mình có thành tích cao, và lẽ đương nhiên là các thầy cô chủ nhiệm cũng phải có tư tưởng như Ban Giám Hiệu thôi.Bây giờ muốn bỏ nệnh thành tích của Bộ GD&ĐT thì chỉ còn cách tẩy não từ bộ trưởng, các thứ trưởng, các vụ, viện, cục cho đến tận các giáo viên chủ nhiệm của từng lớp học.Việc này thật khó phải không? Bênh quan liêu - thành tích này bây giờ chẳng khách gì bệnh nan y rồi. Thuốc nào để chữa cho được đây? Áp đặt,kỳ vọng quá cao của các phụ huynh thay vì là động lực sẽ chỉ tạo ra áp lực,đè nặng tâm lý với con trẻ. Hãy để các con học tập theo sở thích,sở trường; định hướng theo thực lực con trẻ...Làm được vậy việc học mới tạo được hứng thú,khơi dậy say mê chứ không là "ác mộng" với trẻ,sức ép với các bậc phụ huynh. Khi ấy,chúng ta mới có được CON NGƯỜI TỰ DO và SÁNG TẠO chân chính! "Không học giỏi sau này ra đường lượm rác mà ăn".Cái chuyện mà mỗi người chỉ cần làm đúng năng lực của mình, không cần phải cố quá sức của mình, nó chỉ có khi mà cái xã hội này hết ganh đua, hết người giỏi coi thường người dở thôi. Ai cũng biết mỗi người có một khả năng của mình, nhưng ông chủ lúc nào cũng nhìn người lao động phổ thông bằng nửa con mắt (mà có khi chẳng có con nào). Mấy nước như Nhật Bản hay Hàn Quốc còn xem đó là chuyện đương nhiên nữa chứ, người giàu có, có chức quyền phải được phục tùng tuyệt đối. Người nghèo nói đó là bất công thì người giàu nói phải như thế mới tiến bộ được, ai cũng như ai thì làm sao mà tiến bộ. Gần một nửa dân số thế giới sống dưới 50.000 đồng một ngày (1.500.000 một tháng), 1,3 tỉ người sống dưới 750.000 đồng một tháng. Nhưng các diễn thuyết gia thì luôn ra rả "ai cũng có thể làm giàu, ai cũng có thể thành công, các bạn chưa thành công vì biết cách, các bạn chưa giàu vì chưa cố gắng hết sức". Mỗi người có giới hạn khả năng của mình, cả thế giới chỉ có 1 Einstein, chỉ có 1 Napoleon, chỉ có 1 Leonardo da vinci, nhưng những người thành công thì luôn:"Vận may chỉ là từ biện minh của kẻ thất bại, tôi thành công là do chính bản thân mình". Vâng, do chính bản thân anh thông minh, do chính bản thân anh sinh ra trong gia đình có điều kiện.Có một mệnh đề rất phổ biến là Thành công = 1% tài năng + 99% nỗ lực, để chỉ trích những người thất bại rằng họ chỉ đơn giản là nỗ lực không đủ. Nhưng chẳng ai nói tới chuyện đơn giản rằng cả thế giới chỉ có 1 Einstein, chẳng ai nói đến rằng nỗ lực thật ra cũng là một phần của tài năng. Khi nhìn một người vừa gặp khó khăn đã bỏ cuộc, và một người gặp bao nhiêu khó khăn vẫn bước tiếp, người ta chỉ biết chỉ trích người bỏ cuộc, chẳng ai nghĩ rằng trời sinh có người chai lì, có người yếu đuối, có người gan góc, có người cái gì cũng sợ. "Không, không có, không có trời sinh gì hết. Tôi sinh ra chẳng khác gì anh hết. Anh không thành công vì anh không nỗ lực bằng tôi thôi. Vì thế tôi hoàn toàn có quyền coi thường anh, vì anh là đồ lười biếng, ăn bám xã hội. Chẳng có nguyên nhân khách quan nào khiến anh thất bại hết, chỉ có do chính anh thôi. Đừng có đổ thừa nữa, đừng có than vãn nữa, đứng lên và cày đi." - 1% người giàu thế giới nói với 50% dân số thế giới sống dưới 50.000 một ngày. Không phải chị không quan tâm đến điểm số, mà là chị rất tự tin và đánh giá chính xác lực học văn, tiếng Anh xuất sắc của con chị Trường hợp của chị là không cần giỏi tất cả các môn mà chỉ cần giỏi các môn quan trọng, sở trường chứ không phải là không cần điểm số. Không điểm số sao chị biết con chị học rất giỏi môn Văn và tiếng Anh? Ok, như chị nói "chị biết con chị là ai" có thể hiểu là chị có khả năng tự đánh giá được năng lực con mình. Thế, các phụ huynh khác không có khả năng đó thì làm sao? Không dựa vào điểm số để chọn được người đi du học xứng đáng nhất như trường hợp của con chị thì họ dựa vào cái gì? Rất muốn bài viết tiếp chị đưa ra dẫn chứng điểm số của con chị đứng gần cuối lớp nhưng vẫn được chọn đi du học! Chúng ta đi làm cần phiếu đánh giá hoàn thành công việc theo ngày, theo tháng, theo năm; học sinh đến trường cần các điểm số tương tự để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ học hành. Rất đồng ý là với học sinh tiểu học, việc này chưa nên xem trọng vì việc học và chơi cần cân bằng. Đánh giá học vấn bằng điểm số theo tôi là quy luật. Giáo dục từ xưa đến nay vẫn thế. Người ngoài ngành đừng đại ngôn mệt lắm. Xuống thử làm giáo viên tiểu học xem để thấy cái khổ sở của việc bỏ cho điểm. Mà suy cho cùng, cái việc bỏ cho điểm ấy cũng chỉ là hình thức. Mà đúng là như vậy, phải như vậy, vì không đánh giá bằng điểm không lẽ đánh giá bằng niềm tin? Nền giáo dục VN ngoài đặc điểm thi cử “gà chọi” còn tạo ra “giải thưởng” học lệch. Học sinh chỉ cần học giỏi tuyệt đối 1 môn là tuyển thẳng đại học, thậm chí với môn ngoại ngữ được tài trợ học bổng du học toàn phần 1 năm. Tôi có đứa em con bà dì học giỏi tuyệt đối môn Anh văn, sau khi tốt nghiệp phổ thông trung học, nhận được học bổng du học Hàn Quốc. Tưởng bở. Sang bên đó, chỉ giỏi tiếng Anh, số ngành để chọn học là cực kỳ hạn hẹp. Không giỏi toán làm sao đủ điều kiện thi vào khối kỹ thuật hay kinh tế. Giỏi tiếng Anh thì chỉ có thể chọn những ngành nghề chuyên về viết lách.Người ta lập ra hệ thống giáo dục phổ thông là để đào tạo ra công dân có sự hiểu biết toàn diện các kiến thức tối thiểu mà mỗi người đều phải biết. Từ sự hiểu biết toàn diện này đến trung học bắt đầu hướng nghiệp chọn ngành nghề mà mình thích, mình mơ ước, mình mê say. Tuy rằng chỉ có thể chọn 1 ngành nghề duy nhất trong vô số ngành nghề, nhưng vì hiểu biết toàn diện, phạm vi để chọn gần như không giới hạn. Còn học lệch 1 môn, phạm vi để chọn là rất hạn hẹp.Từ mục tiêu hiểu biết toàn diện, chương trình phổ thông tiên tiến không đặt nặng cái chuyện học giỏi hay không mà đặt nặng cái chuyện hiểu hay không. Ví như Toán phổ thông của họ so với VN có khó hơn không ? Khó. Cái khó của nó không giống với các bài toán của VN thiên về đánh đố, mẹo vặt. Nó là những bài toán tính toán rất đơn giản nhưng đòi hỏi tư duy logic cao. Ví dụ. Người ta cho anh hàng loạt dữ kiện, trong đó có những dữ kiện “dư thừa” dùng để gây nhiễu, che mắt. Việc của anh là chọn dữ kiện đúng và thiết lập công thức đúng. Anh không cần phải giải bài toán để tìm đáp số cụ thể vì người ta tạo ra máy tính không phải để anh đi làm cái việc “thiếu hàm lượng kỹ thuật” ấy. Với những bài toán như thế, chấp anh ăn gian, quay cóp, lật sách mở tài liệu tùy thích, mang cả thư viện vào phòng thi cũng không thành vấn đề.Chương trình phổ thông là dạy cho học sinh biết đặt vấn đề và giải quyết vấn đề để khi ra đời các cháu có thể tự làm chủ chính mình. Học sinh của họ tốt nghiệp trung học ra phần lớn không thi đại học ngay mà tìm kiếm công việc đơn giản để làm, để tích lũy kinh nghiệm sống. Sau 1 thời gian nhất định, cảm thấy những công việc đơn giản không còn tính “khiêu chiến”, những công việc phức tạp thì không đủ kỹ năng, lúc đó mới đi học đại học. “Sống để làm việc” và “Làm việc để sống” là 2 khái niệm khác nhau. Xã hội văn minh tiên tiến luôn hướng về vế thứ 1 còn xã hội nghèo nàn lạc hậu luôn bị động đối phó với vế thứ 2.Ở vế thứ 1, làm việc không chỉ để kiếm tiền mà còn để thỏa mãn nhu cầu tinh thần của bản thân vì nghề nghiệp mà anh chọn là công việc mà anh mơ ước, say mê. Ở vế thứ 2, làm việc thuần túy là để kiếm tiền với nghề nghiệp mà anh chọn là làm sao kiếm được nhiều tiền nhất chứ chưa chắc là nghề mà anh yêu thích. Với nghề nghiệp mà anh yêu thích, anh thường tự đào tạo, tự nghiên cứu sâu mà không cần ai đôn đốc hay cưỡng ép. Từ đó, mỗi 1 ngành nghề đều hướng đến tận cùng, đặt nền tảng cho việc phát sinh, khai sáng ra hàng loạt ngành nghề mới. VN mình lâu lâu lại “sốt” bất động sản, tức là, đồng tiền không có chỗ để đầu tư hợp lý vì các ngành nghề đã tương đối bão hòa. Đó là minh chứng cho 1 nền giáo dục, 1 nền kinh tế, 1 xã hội luôn bị động đối phó với vế thứ 2. Điểm số - những con số làm thước đo năng lực, trí tuệ...con người. Song, cái quan trọng là người dùng nó thực sự có tâm, có tầm không ?! Đặc biệt là bệnh thành tích hiện nay không giảm, mà ngược lại còn nặng thêm. Nếu dùng điểm để " ép HS phải học thêm" thì điểm số còn làm cho nước mắt cạn nhiều! Cách đây 25 năm khi con tôi vào lớp 1 tôi đã nói với con đừng để ý đến điểm số và các danh hiệu, hãy làm hết sức mình là được, cho đến bây giờ tôi vẫn thấy cần như thế Nếu không coi trọng điểm số thì các kỳ thi tính điểm để làm gì. Chỉ có điều đừng ép một đứa trẻ không có khả năng phải có điểm cao. Day la van de cua cha me Cho khong phai cua hoc sinh . Cha me co tri thuc se biet huong dan cac con thanh cong cho khong ap dat hay ki vong chung . Tổng kết cuối năm, tất cả các môn con tôi đều 10 điểm, và tôi rất sợ, vì tôi biết con tôi là ai. Cá nhân của em chưa được làm ba mẹ, nhưng mà em tin rắng nếu em là ba mẹ thì em sẽ không để cho con của mình phải chịu áp lực vì điểm số. Einstein cũng nói rằng mỗi người sinh ra là một thiên tài, nhưng nếu bắt một con cá leo cây thì nó sẽ sống một quảng đời còn lại và nghĩ rằng mình ngu muội. Nếu như cứ dựa mãi vào những gì thế gian nghĩ để làm chuẩn mực cho con thì nó sẽ biến thành một bản sao của người khác. Con em sinh ra là một bản thể, em sẽ không để nó chết như một bản sao. Vả lại, nếu như ta cứ so sánh con mình với người khác thì bao giờ là đủ? Đi học thì so điểm, đi làm so lương, lập gia đình thì so của hồi môn và nhiều thứ linh tinh khác nữa. Chúng ta có thực sự muốn con mang những gánh nặng đó? Nhớ lại lần đầu con cất tiếng khóc chào đời, chúng ta đã hạnh phúc hơn mọi thứ trên đời. Thế tại sao dần dần ta lại nỡ mang điều thế gian áp đặt lên đứa con thiêng liêng ấy? Rồi ta quên cái niềm hạnh phúc ấy chỉ bởi con làm ta thất vọng nhiều. Đồng tình với chị