Những người Việt chọn không về nước làm việc Đối với các nhà khoa học, trí thức, điều kiện cơ sở vật chất, phòng thí nghiệm là yếu tố quan trọng quyết định sự thành công của công trình nghiên cứu và sự phát triển chuyên môn, đặc biệt đối với các lĩnh vực đòi hỏi công nghệ cao."Tôi ở lại Mỹ vì sự đam mê khoa học", Giáo sư Phạm Quang Hưng, bắt đầu sự nghiệp Giáo sư Vật lý tại Đại học Virginia từ năm 1982 đến nay, cho biết. Trước đó, ông tốt nghiệp Tiến sĩ Vật lý ở Đại học California tại Los Angeles (UCLA), nghiên cứu sau tiến sĩ tại Trung tâm vật lý hạt cơ bản Fermilab và Đại học California, Berkeley, Mỹ.Ông cho rằng môi trường làm việc và điều kiện khoa học kỹ thuật của Mỹ, quốc gia phát triển hàng đầu thế giới với đầy đủ công nghệ, phương tiện và nhân lực giúp ông thực hiện giấc mơ khoa học thực thụ.Thời điểm ông bắt đầu nhiệm vụ giáo sư ở Đại học Virginia, Việt Nam có rất ít người làm trong lĩnh vực này và cũng khó có trung tâm khoa học, trường đại học hay phòng thí nghiệm nào đủ cơ sở tân tiến phục vụ cho các nghiên cứu của ông.Một bác sĩ 8X làm việc tại một trong những bệnh viện hàng đầu Mỹ cho biết ở Việt Nam cá biệt có đơn vị trả lương cho ông rất cao, thậm chí còn cao hơn một số bệnh viện tại Mỹ nhưng "do môi trường làm việc chưa phù hợp nên mọi việc cũng chưa triển khai được".Đến Mỹ từ năm 2005 theo một chương trình học bổng của Quỹ Giáo dục Việt Nam (VEF), Tiến sĩ Phan Minh Liêm, 39 tuổi, hiện công tác tại Viện nghiên cứu Ung thư hàng đầu thế giới MD Aderson, Mỹ, cho rằng du học sinh, nhà khoa học, trí thức Việt sau khi hoàn tất chương trình đào tạo ở nước ngoài chọn không quay về quê hương vì có "cái khó" riêng.Nhiều ngành khoa học mũi nhọn đang phát triển rất nhanh, đặc biệt là các lĩnh vực đóng vai trò thiết yếu trong nền kinh tế tri thức hiện nay. Nếu các nhà khoa học trong những ngành này không có điều kiện thường xuyên cập nhật kiến thức, học hỏi, trao đổi chuyên môn với các đồng nghiệp ở môi trường tiên tiến, họ sẽ có nguy cơ nhanh chóng bị tụt hậu và khó lòng phát triển.Bên cạnh môi trường làm việc hiện đại, chuyên nghiệp, mức lương và cơ chế đãi ngộ là lý do quan trọng thứ hai giữ chân nhiều người Việt ở lại nước ngoài. Kỹ sư phần mềm Phạm Quang Vũ, 31 tuổi, tốt nghiệp Thủ khoa Đại học Nanyang, Singapore và hiện đang làm việc tại công ty công nghệ Meta, Mỹ, tiết lộ mức lương của anh không cố định, khoảng 600.000 USD/năm (khoảng 14 tỷ đồng/năm).Kỹ sư Vũ cho hay nước Mỹ ưu tiên đãi ngộ xứng đáng cho ngành STEM. Du học sinh Việt mới ra trường nếu làm trong nhóm "Big tech", các tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới, cũng hưởng mức lương 150.000 - 200.000 USD/năm (khoảng 3,5 - 4 tỷ đồng/năm).Trong khi đó, theo báo cáo "Thị trường nhân lực ngành Công nghệ thông tin" thập niên 2010 - 2020 của VietnamWorks, tại Việt Nam, mức lương bình quân của kỹ sư phần mềm đã tăng gần gấp đôi, từ khoảng 16 triệu đồng/tháng lên 32 triệu đồng/tháng. Dải lương phổ biến của ngành Công nghệ thông tin đạt từ 8,4 -27,4 triệu đồng/tháng, tùy từng doanh nghiệp.Theo Adeco Việt Nam, mức lương cao nhất đối với vị trí kỹ sư phần mềm hiện nay là 150 triệu đồng/tháng tại Hà Nội và 160 triệu đồng/tháng tại TP HCM."Không riêng kỹ sư phần mềm, đối với bất kỳ lĩnh vực nào, chính sách đãi ngộ chưa đủ hấp dẫn, khó lòng thu hút được nhân tài về nước", một tiến sĩ Việt kiều nói.Giáo sư Trương Nguyện Thành, từng công tác nhiều năm tại Đại học Utah, Mỹ, cho rằng "khá dễ hiểu" trước các lý do du học sinh sau khi thành đạt và có cơ hội phát triển ở nước ngoài không về Việt Nam. "Ai trong trường hợp đó cũng sẽ có quyết định tương tự", ông nói.Chính phủ Việt Nam đã có nhiều chương trình thu hút nhân tài. Nhưng ông đánh giá việc thu hút "rất khó" và "cần xem lại mục tiêu chúng ta muốn gì". Việc họ trở về Việt Nam chỉ là một giải pháp."Tôi cho rằng việc họ trở về Việt Nam chưa chắc đã đóng góp được hiệu quả vì họ phải thích nghi với cơ chế của Việt Nam", ông nói. Ông cho rằng điều quan trọng là tìm giải pháp để họ có thể đóng góp vào phát triển đất nước mà không phải trở về. Ông dẫn chứng đại dịch Covid-19 đã "chỉ cho chúng ta nhiều giải pháp khả thi" để chia sẻ giá trị trong mọi lĩnh vực, bất chấp khoảng cách địa lý.Tiến sĩ Liêm cũng ủng hộ phương án vừa làm việc ở nước ngoài vừa hợp tác nghiên cứu với các Viện nghiên cứu, phòng thí nghiệm, nhà khoa học trong nước nhằm tìm giải pháp, đào tạo thế hệ trẻ. Điều này cho phép các nhà khoa học Việt ở nước ngoài vừa cống hiến cho sự phát triển của đất nước, vừa liên tục phát triển năng lực chuyên môn.Với mong muốn bắc nhịp cầu nối khoa học Việt - Mỹ, Giáo sư Phạm Quang Hưng đã nhận lời tham gia phát triển chương trình Vật lý tiên tiến ở Đại học Sư phạm Huế từ năm 2006 cho đến nay. Chương trình Vật lý tiên tiến ở Đại học Huế dựa trên chương trình Vật lý của Đại học Virginia, dạy các môn Vật lý và Toán bằng tiếng Anh. Ông đã mời hàng chục lượt giáo sư, tiến sĩ từ Mỹ và các nước phát triển khác về trường giảng dạy."Như nhiều người Việt khác làm việc ở nước ngoài, những đóng góp cho sự phát triển khoa học trong nước có thể được làm theo lối này", ông nói.Lệ Thu Điều tôi có thể nói là họ đã lựa chọn đúng, đừng nghĩ đó là chảy này chảy nọ gì cả.Khi nào họ muốn đóng góp nhiều hơn cho VN thì với kiến thức, kinh nghiệm chuyên môn và quản lý, họ sẽ về... Lúc đó hãy nói đến chuyện đãi ngộ.Muốn hệ sinh thái bền vững phải có đủ điều kiện, nó không chỉ là tiền. Không phải chỉ môi trường làm việc, môi trường sống cũng là cả một vấn đề. Đi xa 10 năm lúc quay trở về tôi cũng thấy mình thật lạc lõng. Hơn hết tôi không thấy con cái mình sẽ có được một nhân sinh quan tích cực, lành mạnh tại đây.Xã hội chạy theo những giá trị phù phiếm, vật chất. Người với người cư xử với nhau theo bẻ bề ngoài. Nếu thấy anh có vẻ giàu người ta sẽ lịch sự, còn không vàng, không xe, không điện thoại thì đừng nghĩ đến một lời chào.Bước chân ra đường là văng tục chửi thề. Bố mẹ dạy lấy tiêu chí học giỏi, điểm cao là mục tiêu duy nhất. Lớn lên đi làm thì kiếm được nhiều tiền hay có thật nhiều quyền là mục tiêu tối thượng.Cuộc sống còn nhiều màu sắc hơn thế. Nếu tâm hồn không rộng mở, không học, tìm hiểu về văn hóa thì cuộc đời chỉ quẩn quanh bên túi hiệu, giày sang. Còn gì nghèo hơn nghèo văn hóa? Các bạn thử tính xem các quán quân đường lên đỉnh Olympia sang du học ở Australia có bao nhiêu người về Việt Nam làm việc? Đó là nguồn nhân lực xuất sắc để phát triển đất nước mà chúng ta không có cơ chế thích hợp để họ quay về nước cống hiến. Cứ nói chất lượng kém rồi trả lương thấp, đãi ngộ cũng chẳng có gì. Kém mà công việc nào cũng hoàn thành, đến khi làm cho công ty nước ngoài thì họ trả nghìn đô, ủa ngộ vậy Môi trường đãi ngộ mức lương tốt kiến thức cập nhật mỗi ngày , có lẽ Việt Nam đang chảy máu chất xám khi đi du học không quay về . Cơ chế thị trường thôi. Có thực mới vực được đạo, đạo lý muôn đời. Đừng vội đánh giá họ tự cao hay cái gì khác mà chúng ta hãy cần nhìn nhận lại chính mình Tôi đã sống, học & làm việc ở xứ ngoài hơn 30 năm, giờ trở về Việt Nam, tôi thấy thích hơn, ko có ý định rời mảnh đất này, đi đâu nữa. Trước hết là những ai đi du học bằng học bổng toàn phần do chính phủ cấp thì những du hs này nên là những người về nước để đóng góp đầu tiên . Người giỏi thì không ai muốn làm ở VN trừ khi bất khả kháng Nếu các Anh/Chị không muốn về nước, được thôi. nhưng hãy dùng tiền của bản thân hoặc gia đình để đi du học.Nếu Anh/Chị đã dùng tiền của đất nước, thì hãy hiểu rằng đó là tiền thuế của những người Việt Nam khác tạo cơ hội cho Anh/Chị đi học, và nên đem kiến thức quay về để cống hiến cho sự phát triển của đất nước mới đúng nhé Anh/Chị nhé. Mình cho rằng họ không về là vì lý do cá nhân nhiều hơn. Không ít du học sinh về nước đã phát triển rực rỡ và đóng góp cho nền kinh tế nước nhà. Bản thân tôi cũng là du học sinh, khi về nước cũng tìm được cách phát triển chuyên môn phù hợp, và phát triển tốt. Làm gì thì làm, đóng góp cho quê hương ngay trên mảnh đất quê hương đó mới là thứ đất nước thực sự cần. Đất nước chúng ta hiện nay dĩ nhiên chưa phát triển bằng các cường quốc, nhưng nếu các bạn trẻ ai cũng chạy theo điều kiện tốt mà chọn ở lại nước ngoài làm việc thì biết bao giờ Việt Nam chúng ta mới theo kịp được các cường quốc kia chứ !!! Nghĩ cũng buồn thật !!! Không về nước là sáng suốt. Tài năng chỉ thể hiện được ở môi trường tạo điều kiện làm việc tốt & 1 XH coi trọng chất xám. Tôi từng làm công chức chưa hết 2 tháng thời gian thử việc là chủ động chia tay cuộc chơi. Lối học ở các nước Á Châu nói chung và Việt Nam nói riêng là: Học nhiều. (Suy) nghĩ ít . Trong khi ở Mỹ: Học ít. (Suy) nghĩ nhiều. Học sinh trung học Mỹ khi đi thi với các quốc gia Á Châu lúc nào cũng đứng cuối bảng. Nhưng trong 100 trường đại học nổi tiếng thế giới thì Mỹ chiếm hơn 70 trường. Chỉ nội trường Harvard đã có tới 151 giải Nobel trong khi Trung Quốc 1,4 tỷ dân kiếm đỏ mắt không ra một giải.Các trường nổi tiếng Mỹ họ tuyển sinh viên theo tiêu chẩn riêng. Điểm cao không có nghĩa được nhận mà họ còn xét cá nhân đó có tham gia hoạt động xã hội trong các chương trình thiện nguyện hoặc các chương trình nguyên cứu. Đa số sinh viên Á Châu thường bị loại mặc dầu có điểm cao ngất vì tối ngày chỉ cắm đầu học. Họ cho là những người này chỉ lo cho bản thân không giúp ích gì cho xã hội.Việt Nam nên để các đại học thi tuyển theo tiêu chẩn của trường. Nên mở cửa đại học một cách rộng rãi thì mới có nhân tài, vì đứa trẻ khi bước vào đại học đầu óc mới phát triển. Việt Nam không thể gởi 350 ngàn sinh viên qua Mỹ du học mỗi năm như Trung Quốc nhưng Việt Nam có thể cộng tác với các trường đại học nổi tiếng Anh, Mỹ và mời các giáo sư qua dạy mỗi khoá học (Quarter 3 tháng hoặc Semester 6 tháng).