Văn hóa nhường chỗ trên xe buýt 'tiến hóa lùi' Tôi là người di chuyển ở Sài Gòn hoàn toàn bằng phương tiện công cộng, từ thời bắt đầu vào đại học đến nay. Thế nên, tôi đã chứng kiến rất nhiều thay đổi, cải tiến mạnh mẽ của hệ thống xe buýt ở Việt Nam để có được sự rộng rãi, hiện đại như hôm nay. Phải thừa nhận, nếu di chuyển quãng đường xa, đây là phương án tiết kiệm và an toàn hơn cả. Tuy nhiên, ở phạm vi bài viết này, tôi xin chia sẻ một khía cạnh khác mà bản thân tôi đã có dịp trải nghiệm và so sánh.Câu chuyện cụ thể xảy ra tại tuyến xe buýt di chuyển giữa Bến Thành và một làng đại học. Chứng kiến vào giờ tan tầm, nhu cầu đi lại rất cao, khi các đối tượng hành khách là người già hay phụ nữ mang thai lên xe buýt không có chỗ ngồi (bản thân tôi hiện cũng đang thuộc nhóm này), tôi đã rất ngạc nhiên khi trên xe, rất nhiều bạn trẻ với gương mặt sáng sủa ở lứa tuổi sinh viên vẫn thản nhiên ngồi tại chỗ, nhất quyết không nhường ghế, mặc dù nhân viên xe buýt đã lên tiếng yêu cầu.Tôi nghe một số hành khách lớn tuổi phân trần: "Thôi bà đứng được mà". Nhưng điều đó cũng không thể xoay chuyển được suy nghĩ và hành động của các bạn trẻ. Cho dù ngay sau đấy khoảng hai phút, một bạn đã có nhu cầu xuống trạm. Lúc đấy, trong tôi hiện lên hai câu hỏi rất muốn đặt cho những cô, cậu sinh viên trên xe.Câu hỏi đầu tiên là: các bài học đạo đức ngày xưa mà các bạn được dạy nay đâu rồi? Tôi còn nhớ các bài học đạo đức chỉ có vài câu vỏn vẹn, với các hình minh họa đơn giản của cuốn sách giáo khoa lớp 1 - lúc tôi mới bắt đầu học chữ. Tôi chưa có dịp mở ra các trang tương tự ở bộ sách mới ngày nay, nhưng tôi tin thời nào người ta cũng dạy học sinh phải nhường nhịn, ưu tiên cho người già và trẻ nhỏ.>> Hành khách vô ý thức 'châm ngòi' xe buýt vô cảmTôi hiểu rằng trong câu chuyện trên, khi các bạn đã bước ra xã hội ở lứa tuổi sau 18, không còn sách giáo khoa hay nhà trường nào có thể áp đặt, dạy dỗ được các bạn mấy bài học từ thời "vỡ lòng" ấy nữa. Khi đó, ý thức tự giác của mỗi người sẽ quyết định tất cả. Nhưng sẽ ra sao nếu chúng ta có một phần của thế hệ có tâm lý vị kỷ bước vào các lĩnh vực kinh tế, xã hội sau này?Câu hỏi thứ hai là: có phải đây thực sự là điểm khác biệt của một bộ phận sinh viên thời nay, khi cuộc sống đã trở nên đủ đầy và mọi thứ đều dễ dàng hơn trước? Tôi làm một phép so sánh ngược với các bạn sinh viên cùng thế hệ với mình từ hơn chục năm về trước, mỗi khi đi từ ký túc xá đến trường trên những chiếc xe buýt cũ kỹ, lạc hậu, chẳng cần ai nhắc, mỗi khi có đối tượng được ưu tiên nào bước lên xe, chúng tôi đã chủ động đứng dậy nhường ghế. Những chuyện như thế diễn ra một cách tự nhiên đến mức chẳng mấy người phải nhắc đến. Vậy mà ngày nay, đó lại là những thứ xa xỉ trong bối cảnh xã hội đã phát triển hơn rất nhiều.Xin kết lại bài viết với một câu rất tâm đắc mà tôi từng đọc được từ hồi sinh viên: "Trong cuộc đời này, chúng ta chẳng cần phải làm những việc lớn lao gì; chúng ta chỉ cần làm những việc nhỏ nhặt với cái tình lớn lao là được". Hy vọng, các bạn trẻ ngày nay sẽ dành thời gian để suy ngẫm và thay đổi nhận thức, hành vi của mình.>> Quan điểm của bạn thế nào? Gửi bài tại đây. Bài viết không nhất thiết trùng với quan điểm VnExpress.net. Xưa có câu chuyện thầy bói xem voi, xem ra ngày nay cũng không khác là mấy.Muốn so sánh nước ngoài và VN thật là một chuyện hay ho, chỉ cần nhìn con số thông kê thì biết rõ, 1km2 đường ở VN và nước ngoài như thế nào, có bao nhiêu người, mật độ dân số thế nào... Nhìn bên ngoài mà phán thì ai cũng làm được, thực chất có tâm thì rất khó. Muốn xe buýt có làn riêng không khó.Cứ cho thí điểm ở một vài tuyến đường nào đó xem liệu có khả thi không rồi hãy tính Việc gì cũng cần thử nghiệm trước mới quyết được. Bạn nói những chuyện như "xe ẩu, nv phục vụ kém" khắc phục rất dễ, rất nhanh đúng không?? Vậy sao cái chuyện dễ như ăn kẹo như thế mà cả chục năm chưa khắc phục đc?? Chuyện dễ chưa làm đc thì đừng nói những chuyện đao to búa lớn làm gì. Đấy là tôi còn chưa nói tới chất lượng xe bus tệ hại, một mẫu xe bus mà hơn chục năm nay chưa thấy thay đổi, xe máy đi sau là xác định ăn làn khói đen kịt. Buýt ở tp HCM khá tốt ,nhân viên ,lái xe đã tốt hơn rất nhiều,nếu có làn riên cho xe Buýt để đảm bảo giờ đi làm ,giờ học ,giờ bay ...người ta sẽ chọn phương tiện này . Bài toán loại bỏ phương tiện cá nhân ( xemáy ) không khó. Đường thì bé, cộng thêm khoản xe dừng đỗ vô tội vạ mà còn dành riêng 1 làn cho xe bus thì dân đi máy bay à? Hôm chủ nhật vừa qua tôi có việc lên sân bay Nội Bài, nhà ga T1. Lúc quay về quay về quyết định đi xe buýt. Đến bến xe thấy vắng tanh. Chờ mãi cũng chẳng có xe nào. Hỏi một bảo vệ sân bay, cậu ấy cố nhớ rồi nói hình như nó đỗ ở ngoài đường. Ra đó thì quả nhiên có xe. Một người cũng chờ xe giống tôi thắc mắc thì lái xe nói bị nhà ga đuổi ra ngoài này Tôi đồng ý với bài viết này. Muốn cấm phương tiện cá nhân như các nước tiên tiến, việc cần thiết là xe buýt phải có làn riêng. Xe buýt phải đi đúng giờ, đúng tuyến để mọi người có thể sử dụng để đi làm, đi học. Ai không dùng xe buýt thì thoải mái chịu tắc đường, nóng, bụi. Ai đi vào làn cho xe buýt thì phạt nặng, thu bằng lái. Rồi tiến tới là phục vụ cả xe buýt đêm cho người làm đêm và mở rộng độ bao phủ của xe buýt. Rồi tiếp theo là trả lại vỉa hè cho người đi bộ. Cuối cùng mới là cấm phương tiện cá nhân. Chứ chúng ta cứ làm theo kiểu thích là cấm, không xem xét đến nhu cầu đi lại của người dân. Tôi rất mong được sớm sử dụng phương tiện công cộng tại các thành phố lớn ở Việt Nam. Nên có đường riêng cho xe Buýt ,để đảm bảo thời gian cho hành khách là quan trọng khi đi làm ,đi học ,đi ra sân bay ....được đúng giờ ,có như vậy mới thu hút được khách ,người dân sẽ tự bỏ phương tiện cá nhân . Ai không đi xe buýt thì cứ tiếp tục cùng nhau trên làn đường có thể sẽ chật trội ,chậm trễ ,....chấp nhận nó họ sẽ không còn kêu ca . Bài toán giải thể phương tiện cá nhân ,tăng cường phương tiện công cộng không còn khó nữa. "Những vấn đề khác như nhân viên mất lịch sự hay chạy ẩu đều có thể thay đổi được một cách dễ dàng" -> việc khó là cấm xe máy chưa làm được, thì ta làm việc dễ đi bạn. Ít ra những người đang 50/50 sẽ có thiện cảm với xe bus hơn. Ùn tắc vì thiếu diện tích mặt đường! Nay lại dành riêng mặt đường cho xe buýt? Vậy hãy làm đường riêng cho xe buýt trên cao? Sao ko cấm cả oto mà cứ hô hào cấm xe máy vậy??? Muốn có làn riêng thì đường chính phải đủ rộng để dành cho các phương tiện khác lưu thông đã???? Ưu tiên cho giao thông công cộng là chính sách phải làm nhằm tạo ko gian phát triển chính giao thông công cộng.Nhưng nên quy hoạch cho nghiêm túc vì đường ở nội thành giao cắt rất nhiều, khá phức tạp, dù xe bus có làn riêng nhưng đường giao trước mặt nó kẹt cứng thì sao chạy đúng giờ dc.Theo tôi chẳng cần lệnh cấm gì cả, chỉ cần cho người dân thấy LỢI ÍCH (đầy đủ giao thông công cộng) và BẤT TIỆN (chi phí cao và kẹt phương tiện cá nhân) thì người dân biết phải làm gì. Thậm chí 1 bộ phận chuyển đi nơi khác và đó là trợ giúp cho chính sách giãn dân. Các nhà chuyên môn đã đánh giá thành công của làn BRT (Kim mã _Yên nghĩa) chưa?