Người Hà Giang tự trọng Trên bảng công khai tài chính treo trên vách tường đã tróc sơn, thực đơn cho mỗi bữa ăn của 80 đứa trẻ đang tuổi dậy thì là 6,5 kg thịt, 15 bìa đậu phụ, 13 kg bí xanh và một bó hành lá.Tôi không biết tám mươi gram là ít hay nhiều. Nhưng có một điều chắc chắn: mỗi bữa cơm có tám mươi gram thịt ấy đều là những ngày hạnh phúc trong quãng đời đi học của Lù Thị Sen. Trước khi được ở lại trường theo diện bán trú, Sen có sáu năm đi bộ đến trường. Mỗi ngày hai tiếng đi, hai tiếng về. Em đi qua bóng tối, qua trời mưa, lũ quét và sạt lở đất. Để giữ học sinh ở lại với trường, thầy cô đã dồn phòng học, dạy tăng ca để các em được ở bán trú.Những đứa trẻ không may mắn được ở nhà bán trú như Sen, sẽ đi bộ hàng chục cây số tới trường. Chúng đi học từ lúc chưa nhìn rõ mặt đất và trở về nhà lúc không còn trông rõ mặt người. Thứ mà các em mang theo, ngoài cặp sách là một phần cơm trưa. Suất ăn có một nắm cơm, kèm vài miếng thịt, hoặc dúm muối vừng. Nhiều khi chỉ là cơm trắng. Cái túi nylon mang về sẽ giặt sạch, phơi khô, rồi dùng tiếp đến khi rách.Ngôi trường nằm trên rẻo cao, nơi mà quanh năm học sinh nhìn ra chỉ thấy mây mù, sương và gió núi. Trong sân trường, những khẩu hiệu đóng vào thân cây không tấm nào nguyên vẹn. Nhưng vẫn có thể đoán ra nội dung “Học để xoá nghèo”, “Tri thức là sức mạnh”. Chúng đều bị gió giật rách tung. Gió và cái nghèo cũng không tha bất cứ thứ gì lành lặn, từ cửa phòng học, phòng ở của thầy, vách tường khu bán trú của trò…Song hành với các em, là những người thầy cùng khổ. Những năm mới bước vào nghề, tan lớp là thầy Thành xin đi trồng cột điện, kéo dây cáp để có thêm đồng ra đồng vào. Lương giáo viên hơn 600 nghìn, nhưng làm “công nhân” thì có thêm một triệu.Trước ngày khai giảng, công việc của thầy cô ở ngôi trường này năm nào cũng giống nhau: tăng vành, thay lốp xe để còn đi xuống bản vận động học sinh về trường; căng lại tấm bạt che trần phòng học bị gió giật tung, đóng lại chiếc ghế gẫy chân…Không thấy học sinh đến trường hai buổi, là thầy cô xuống bản. Xuống một lần không được thì hai lần, ba lần, rồi kéo cả lãnh đạo xã cùng xuống, chỉ để giữ được trò ở lại với lớp. Trên chặng đường trở về, cô giáo ngã ở dốc cao, xe thầy bay xuống suối vì một đoạn cua tay áo.Mười mấy năm qua đi, những thế hệ học sinh ngày đầu thấy thầy giáo còn nhảy vào bụi rậm để trốn, hỏi không nói gì ngoài lắc đầu và lặng im. Đến bây giờ đã chào rất to, khoanh tay mỗi khi thấy thầy xuống bản. Có lần thầy nằm viện, học sinh đi bộ mười lăm cây số, gom góp bốn gói mì tôm xuống thăm, khiến người trong viện cứ cười mãi. Chúng biết mang quả đào, quả mận cảm ơn khi khách dưới xuôi tới thăm nhà cho một thanh kẹo.“Giáo dục Hà Giang” trong mắt tôi được tạo thành từ những em Sen, em Liều, những thầy Thành, thầy Vịnh, vượt khó vượt khổ giữa núi rừng để đưa kiếp người thoát khỏi những túp nhà xác xơ. Mười mấy năm vượt núi băng rừng, ăn bữa cơm 80 gram thịt hay ăn cơm đựng trong túi nylon của những đứa trẻ vùng cao, đều trở thành một phần đời ý nghĩa. Thứ tài sản vô giá ấy qua năm tháng, bồi đắp nên lòng tự trọng của những con người.Nhưng nếu bỗng một ngày sự tự trọng ấy, phần đời phi thường ấy, bị phủ nhận sạch trơn?Hôm qua, “giáo dục Hà Giang” trở thành tâm điểm của một cơn bão dư luận. Bộ Giáo dục công bố điểm thi THPT quốc gia 2018. Sự bất thường được cho là ở Vật lý, Hoá học và Toán. Ở môn Vật lý, có 65 thí sinh Hà Giang đạt từ 9 trở lên. Trong khi TP HCM, con số trên chỉ là 39. Tỷ lệ điểm giỏi của Hà Giang gấp 23 lần Hà Nội. Giáo viên ở Hà Nội thậm chí đã tỏ ra bất bình, muốn Bộ phải làm rõ sự bất hợp lý trong điểm thi để trả lại sự công bằng cho thí sinh.“Sự bất thường” như cái cách mà dư luận đang nhìn nhận, hẳn sẽ cần thời gian, với những biện pháp nghiệp vụ của ngành giáo dục để trả lời.Nhưng ngay lúc này, với các cáo buộc, các hoài nghi, thì sự tự trọng của “ngành giáo dục Hà Giang” đã bị tổn hại. Sự tự trọng ấy, được tạo ra bằng việc vượt qua bao cơ cực của bao con người. Và ngay cả tưởng tượng thôi, cũng đủ rùng mình: chỉ cần sự tham lam và ích kỷ của một nhóm người, sự trỗi dậy của chủ nghĩa thành tích trong một thời điểm, là nó có thể bị cào bằng, bị đồng hóa, thậm chí bị phủ nhận sạch trơn.Tôi chợt nhớ Vừ Mý Kỵ lớn lên trên cao nguyên đá, mang theo vài bộ quần áo, một mình bắt xe từ Đồng Văn xuống Thái Nguyên nhập học nội trú. Nhớ nhà Lý Cha quyết bán con trâu duy nhất lấy tiền cho con đi học. Lúc lái buôn đến dắt trâu đi, cả nhà khóc đỏ hoe cả mắt. Nhớ Tẩn Láo San, đứa trẻ vì muốn đi học mà chịu bao trận đòn đau.Đường đi học suốt mười hai năm của những đứa trẻ vùng cao có muôn hình vạn trạng, mà một đứa trẻ thành thị có thể không bao giờ phải trải qua. Có con đường đi qua nương qua rẫy, qua những mỏm đá tai mèo. Cũng có lúc chúng đi bè mảng, đu dây, hoặc cởi quần áo, ôm cặp sách mà bơi qua sông, qua suối. Chưa có con đường nào thực sự dễ đi.Sau khi thày và trò đã đi qua một con đường như thế, để nuôi dưỡng lòng tự trọng trong mình, thì ngay cả việc cho họ một thứ điểm cao giả dối bởi chủ nghĩa thành tích, cũng là một sự bạc bẽo.Và cho dù chính trong tôi cũng có những nghi ngờ, tôi sẽ cương quyết không coi nó đứng chung với "ngành giáo dục Hà Giang".Hoàng Phương Hoàng Phương thân mến. Bản chất của thi cử là tạo ra sự công bằng. Công bằng nguyên lý tạo ra sự phát triển của xã hội. Chúng tôi làm kỹ thuật nên khi một dây chuyền có một sản phẩm bất thường thì phải kiểm tra và xác định sự sai khác đó là từ đâu. Tìm ra được bản chất ấy rất quan trọng thứ nhất là lấy lại niềm tin cho những em học sinh khác phấn đấu thứ hai tìm dc đúng người tài cho đất nước. Nếu ko dc làm rõ niềm tin sẽ mất đó nguy hiểm như thế nào chúng ta đều đã biết. Hà Giang Khó khăn thì chúng ta đx có chính sách để kéo hẹp dần khoảng cách. Chẳng ai nói HS HG gian lận cả chúng ta ở đây thấy có sự bất thường thì phải kiểm tra đến cùng sự bất thường đó. Khó khăn ko phải lý do trong câu chuyện này. Chúng ta phải làm rõ để tạo ra sự công bằng cho tất cả các e hs. Có như vậy thì đất nước mới thực sự phát triển đươc nhà báo à. Cám ơn Hoàng Phương dã cho chúng tôi thấy mảng sáng của "ngành giáo dục Hà Giang", nhưng tác giả chắc sẽ đồng thuận rằng vẫn tồn tại từ lâu nay quá nhiều mảng tối trong "bức tranh" toàn cục này. Do vậy dư luận lên tiếng là điều dễ hiểu và thích đáng, hãy tìm xem trong số các em được điểm cao đáng ngờ này có em nào là em Sen, Liều, Kỵ, San.....mà tác giả nêu bật trong bài viết của mình không ? Hay đó chỉ là những em thuộc hệ CÔCC, cuộc sống không khác mấy so với HN hay các thành phố khác ? Hãy làm cho" trong sạch" câu chuyện này đi hỡi những vị có thẩm quyền ! Giáo dục là con đường ngắn nhất để đổi thay thế giới, đó là ở tầm vĩ mô. Còn ở ta, thay vì chạy theo thành tích bấy lâu, tôi chỉ mong giáo dục làm sao gây dựng được những con người biết đề cao sự tự trọng và trung thực trước. Một cá nhân tự trọng thì luôn tôn trọng Lẽ phải, còn một con người trung thực thì luôn hướng tới sự Công bằng. Không có hai giá trị đó, có đẻ ra Thiên tài cũng không để làm gì! Xin chia sẻ cùng các Thầy cô và các em học sinh vùng cao Hà Giang. Chúng tôi rất hiểu cảm giác của bạn, Hoang Phương ạ, chúng tôi đã lên Hà Giang và hỗ trợ người dân Hà Giang hàng năm, hỗ trợ các em học sinh, tuy nhiên chúng ta cần thấy rằng sự việc rõ ràng không bình thường, cả xã hội đang đề nghị làm rõ là để trả cho các em và thầy cô danh dự, chứ không phải để bôi nhọ bạn ạ, làm rõ để trả niềm tin, sự công bằng cho các thí sinh,để thấy kết quả thi là đúng khi đó học sinh và thầy cô Hà Giang càng tự hào hơn thôi. Các em sẽ có điều kiện và trở thành người xây dựng quê hương Hà Giang của mình, toàn xã hội mong vậyNếu không đủ trình độ mà ngồi nhầm lớp các em sẽ khổ, xã hội còn chịu hậu quả nghiêm trọng hơnHãy bình tĩnh tự tin, chứng tỏ mình, cây ngay, không sợ chết đứng. Hãy trung thực, sống đàng hoàng, làm việc nghiêm túc, chẳng ai bôi nhọ được mình Ko thể có chuyện thánh gióng trong học tập. Nhất là môn ngoại ngữ. Ai đã từng học ngoại ngữ thì sẽ thấy để biến điểm 1,2 thành 9,8 điểm là điều không tưởng. Vì sự minh bạch, không nên vì sự thương cảm mà bỏ qua! Đọc mà cảm động với thân phận học sinh vùng cao một nước nghèo. Đọc còn rung động với giọng văn không cầu kỳ nhưng không phải ai cũng có thể diễn tả tinh tế rõ ràng như nhà báo Hoàng Phương. Trang trọng tâm huyết một nhà báo như cô với tuổi trẻ vùng cao. Tôi ước gì việc người Hà Giang có điểm 9 như vậy là sự thật và không có gian lận. Cái này phải chờ nhưng trong thâm tâm tôi họ xứng đáng vô cùng. Còn những cá nhân dựa vào đó để nói những câu đi quá xa về việc điểm cộng cho vùng miền khó khăn thì thực sự là những kẻ ích kỉ chỉ biết tới bản thân mình. Hà Giang là phên dậu phương bắc của nước nhà, có phên dậu có tường rào vững chắc thì chủ quyền quốc gia mới được đảm bảo, các bạn ở miền xuôi mới có được thái bình ấm no. Việc chăm lo, ưu đãi phát triển các vùng miền khó khăn có vị trí chiến lược quan trọng là lo cho chính chúng ta, cho tương lai, trường tồn của dân tộc. Tôi mong phép màu rằng Hà Giang là tỉnh khó khăn nhưng có nhiều bạn học giỏi để về xây dựng quê hương, để cho những địa phương giàu có, có nhiều điều kiện học hành tốt mà thua xa phải nhìn lại vấn đề nằm ở đâu mà giải quyết cho được nỗi nhục bị vượt mặt chứ không phải là quay qua phủ nhận giá trị và sự nỗ lực của người khác. Dù biết các bạn ấy có điểm 9, 10 thì rất khó khăn để các bạn ấy thành công ở các thành phố lớn như những bạn điểm 6-7 ở thành phố, nơi điều kiện việc làm đều tốt hơn mọi mặt, nhưng dù chỉ là một lúc qua kì thi đại học thôi tôi ước các bạn ấy mạnh mẽ hơn. Là người dân việt nam. Ai cũng mong muốn một tỉnh nghèo khóVề mọi phương diện vươn lên trong cs..nhất là hà giang.Nhưng sự nghi ngờ là có căn cứ..Sự ức chế đến từ các bạn các em học sinh..Giỏi là điều cần thiết phải được tôn vinh..xh luôn ủng hộThế kỷ này cần loại bỏ cái thời học tài thi phậnRất mong tìm lại công bằng cho học sinh hà giang thân yêuThân...! Tôi hiểu những suy nghĩ của tác giả. Tôi tin trong số những bảng điểm cao kia, có những học sinh giỏi thật sự như tác giả viết. Nhưng với những điều tôi thấy, thật khó để thuyết phục được tất cả mọi người về điều đó.Tôi cho rằng: Chỉ cần cho học sinh điểm cao trong danh sách trên làm lại 1 đề thi tương tự, có lẽ điểm số sẽ khiến chúng ta giật mỉnh. Bao nhiêu học sinh Hà Giang điểm cao, nhưng Hà Giang cũng là địa phương có điểm thi trung bình thấp nhất cả nước. Một sự sai lệch lớn và bất cứ những người nào làm công tác thống kê cũng nhìn thấy là có vấn đề ! Tôi là người có tuổi, nhưng đọc bài này, tôi cũng rưng rưng nước mắt, cảnh được mô tả là cảnh của dân tộc ta (miền Bắc) một thời, thời chúng tôi. Nhưng tôi rất buồn khi nhìn thấy Ông Giám đốc Sở Giáo dục Hà Giang trả lời phỏng vấn trên TV, ông vui, không có gì tỏ ra băn khoăn về sự bất thường kết quả thi của học trò mình so với các địa phương khác. Ít nhất thì ông cũng phải băn khoăn và tìm lời giải đáp chứ, nếu giải đáp đúng thì mọi người sẽ yêu thêm các Thầy Trò Hà Giang, nếu có gì đó chưa ổn thì xin lỗi, rút kinh nghiệm để Thầy và Trò Hà Giang sẽ làm tốt hơn. Tôi thấy ông vô cảm quá, không biết ông có đọc bài viết này hay không. Tôi chỉ mong đây là kết quả đúng để chúng tôi, những người đi trước tự hào về quá khứ vượt khó của thế hệ chúng tôi. Bất kỳ ai, ở đâu, ngành nào có dấu hiệu bất thường, đều phải được kiểm tra và xem xét. Đây là việc cần làm, nên làm và rất bình thường. Dân gian có câu : " Cây ngay không sợ chết đứng ". Vượt khó để hòa nhập để vươn lên là điều đáng trân trọng, nhưng đừng vội trách khi dư luận nghi ngờ kết quả thi cử của Hà Giang. Sự đột biến chỉ xảy ra với số ít, còn khi xảy ra với số đông, nó trở thành bất thường! Bài viết hay nhất mà mình từng đọc Nước mắt tôi đã lặng rơi, khi bài viết gợi lên nhưng thiếu khó chồng chất của trẻ vùng cao, những hy sinh lặng thầm của các thầy cô giáo cắm bản...Trong những đứa trẻ băng rừng, băng suối đi học ấy sẽ có em trưởng thành vững chắc như cây samu trên đá tai mèo...Những em đó đạt điểm cao thì chúng ta vui mừng sung sướng biết bao, nó là niềm vui, là nguồn động lực cho các thầy cô nơi rẻo cao Tổ Quốc...Nhưng nếu không phải vậy thì đau đớn quá...Những kẻ gian lận đã làm tổn thương sâu sắc đến những thầy cô giáo đang trụ lại với đá tai mèo để gieo chữ... Con tôi ở thành phố nỗ lực và quyết tâm không kém các bạn ở Hà Giang. Mọi sự hoài nghi đều có nguồn cơn. Tôi mong là không có tiêu cực nhưng trước hết hãy để ngành chức năng vào cuộc.