F0 tại nhà Ba bố con anh cũng đang là F0. "Liệu có cách nào để vợ tôi qua cơn nguy kịch? Tôi và các con phải làm gì?", anh hỏi đi hỏi lại.Hơn 30 phút, tôi vừa trả lời vừa thực hành tâm lý liệu pháp, lắng nghe và chia sẻ với anh. Sau đó, hỏi bệnh cả gia đình, triệu chứng của từng người, hướng dẫn thuốc và ăn uống, dặn dò thêm về vệ sinh mũi họng, tập hít thở... Cuối cùng, tôi vẫn phải nói thật là vợ anh chắc khó qua khỏi, động viện anh lo cho mình và các con.Buông máy xuống, tôi không khỏi bần thần. Virus này quá khắc nghiệt. Nó không cho phép người thân gặp nhau vào giây phút cuối cùng, nó tấn công hầu hết người cùng nhà và để lại di chứng tinh thần lâu dài.Tôi cứ nghĩ tư vấn cho F0 qua điện thoại chỉ là hướng dẫn bệnh nhân cách tự chăm sóc tại nhà, "vô trận" rồi mới biết không dừng lại ở đó."Tổng đài 1022 nhấn phím 3, bác sĩ xin nghe!". Hơn một tháng nay, hơn 100 bác sĩ chúng tôi không biết đã nói bao nhiêu lần câu ấy. Từ đủ mọi chuyên khoa, chúng tôi cùng tham gia chương trình tư vấn cho người dân phòng chống Covid-19 qua tổng đài 1022.3 của Hội Y học TP HCM.Những tình huống tương tự cứ thế diễn ra, ngày qua ngày, các cuộc gọi bất kể ngày hay đêm. Những tiếng khóc than, tiếng thở ngắt quãng: "Bác sĩ ơi, em không còn thở nổi nữa rồi, làm sao đây?", "Bác sĩ ơi, nhà em đến 12 người đều dương tính hết rồi, mà em gọi ai cũng không được". Nhiều câu "Bác sĩ ơi,..." khiến chúng tôi thắt lòng.Chúng tôi, nhiều bác sĩ đã vài chục năm trong nghề vẫn bối rối với những tình huống cần xử trí khẩn cấp mà mình chỉ giao tiếp được qua điện thoại. Đường dây mỏng manh đó, tưởng gần mà rất xa. Chỉ một giây bệnh nhân buông tay khỏi chiếc điện thoại là đứt gãy. Nhiều bác sĩ đã phải cho bệnh nhân số điện thoại riêng của mình để có thể kết nối với nhau liền mạch hơn, theo dõi bệnh tốt hơn.Bệnh trạng Covid-19 có thể diễn tiến rất nhanh trong một ngày, trở nặng đột ngột trong vài tiếng nhưng cũng có thể kéo dài nhiều tuần. Và thế là bác sĩ và bệnh nhân gần như cùng gắn kết hàng ngày qua điện thoại. "Bác sĩ ơi, chỉ số SpO2, mạch, nhiệt, huyết áp buổi sáng của cả nhà em đây" kèm theo loạt hình ảnh. Rồi "chiều nè bác sĩ...", rồi "tối nè...".Màn hình điện thoại bác sĩ sáng liên tục cả ngày, đầy ắp hình ảnh, video của bệnh nhân, các tin nhắn hướng dẫn uống thuốc, tập thở, ăn uống. Thời gian ngủ của nhiều bác sĩ gần như rút ngắn tối đa để có thể tư vấn được nhiều hơn, chu đáo hơn cho bệnh nhân. Có bác sĩ kể với tôi, có hôm chị ngủ ba tiếng vì tư vấn cho hơn 50 F0 trong hơn 18 giờ.Thầm lặng hơn là những bác sĩ ở phường. Các bạn lặng lẽ hỗ trợ trạm y tế phường, giúp theo dõi bệnh nhân F0 trong địa bàn. Kê toa thuốc cho F0, nhưng bệnh nhân không đi mua được, kêu theo dõi SpO2 nhưng bệnh nhân không có thiết bị, bác sĩ tự bỏ tiền túi ra mua máy đo, mua thuốc, tự phân chia những gói thuốc A, thuốc B theo phác đồ của Sở Y tế để đến nhà phát cho người bệnh. Bác sĩ tư vấn từ xa trở thành dược tá chia thuốc, kiêm luôn người giao hàng tới nhà F0.Một điều thật kỳ diệu mà chúng tôi ai cũng nhận ra, chỉ trừ những trường hợp gọi đến tổng đài quá trễ, gần như F0 được theo dõi kỹ càng từ đầu đều qua khỏi và ít chuyển nặng. Không ít bác sĩ đang theo dõi cùng một lúc hơn 20 F0, và may thay, hầu như tất cả đều không trở nặng. Tuy chưa có nghiên cứu nào thống kê so sánh nhóm bệnh nhân được tư vấn đầy đủ từ xa có ít trở nặng hơn nhóm được điều trị trực tiếp trong bệnh viện dã chiến không, nhưng chúng tôi ai cũng nhận ra kết quả của việc mình làm. Đó là nguồn động lực to lớn để chúng tôi càng cố gắng.Cuộc chiến này còn dài, cần thêm rất nhiều tư vấn viên từ xa cho từng người bệnh. Thực tế ở nước ta, lâu nay bác sĩ gia đình không được coi trọng. Sinh viên ra trường cũng chỉ thích làm bác sĩ chuyên khoa. Nhưng bác sĩ gia đình mới là mạng lưới gần nhất, cứu giúp kịp thời nhất cho người bệnh. Vì thế, ở một số quốc gia, ví dụ như Nhật Bản, bác sĩ gia đình được xem là mạng lưới không thể thiếu.Quyết định 1568 ngày 27/4/2016 của Bộ Y tế đã phê duyệt kế hoạch nhân rộng và phát triển mô hình phòng khám bác sĩ gia đình tại Việt Nam giai đoạn 2016-2020. Nhưng nó mới chỉ dừng ở quyết định, chưa có một kế hoạch triển khai cụ thể.Qua những ngày đi cùng hàng trăm F0, tôi càng nhận thấy bác sĩ gia đình vô cùng quan trọng với cộng đồng. Nhiều chuyên gia nhận định, đối với Covid, hiệu lực của thuốc chỉ là 30%, 70% còn lại là chăm sóc bệnh nền, dinh dưỡng, thể dục và đặc biệt là sức khỏe tâm lý. Không phải chỉ Covid-19, hầu hết các bệnh khác cũng cần sự điều trị toàn diện. Bác sĩ gia đình vì thế cần kỹ năng, kiến thức tổng quát và tấm lòng xem người bệnh như ruột thịt.Nếu như mỗi bệnh nhân hay mỗi gia đình được một bác sĩ theo dõi tận tình hàng ngày, sát sao từng sinh hiệu người bệnh, tôi tin chắc chúng ta sẽ giảm được tỷ lệ bệnh chuyển nặng, giảm tối thiểu tỷ lệ tử vong do Covid. Mô hình chăm sóc sức khỏe tại nhà, theo dõi từ xa và đội ngũ bác sĩ gia đình rất cần được ưu tiên đầu tư trên toàn quốc.Ở khía cạnh tích cực, cơn dịch này mở ra cơ hội để Việt Nam sửa chữa những lỗ hổng trong hệ thống Y tế công cộng. Bộ Y tế nếu gấp rút xây dựng kế hoạch phát triển mạng lưới bác sĩ gia đình sẽ là bệ đỡ cho hệ thống y tế công. Mô hình này còn có thể tận dụng hệ thống y tế tư nhân, vốn đang bị động về nguồn lực và thiếu cơ chế hoạt động trong điều trị liên quan đến Covid.Khi số F0 cả nước tiếp tục tăng, việc chúng ta có thể chuẩn bị ngay là thiết kế thêm nhiều tổng đài như TP HCM đã làm ở các địa phương. Bên cạnh đó, kêu gọi mọi bác sĩ, kể cả bác sĩ về hưu có thể gia nhập hệ thống tư vấn từ xa và có chính sách cụ thể phát triển ngay bác sĩ gia đình.Người dân đang cần lắm những tấm lòng của lương y, các nhà quản lý và nhà làm chiến lược cho mạng lưới y tế từ xa tưởng nhỏ nhưng không hề nhỏ và cực kỳ quan trọng lúc này.Lê Thị Anh Thư Bài viết thể hiện tình hình thực tế của dịch bệnh đang xảy ra như thế nào. Hậu quả của dịch bệnh gây nên thật là khủng khiếp và đáng sợ. Những lực lượng tuyến đầu chống dịch đã phải căng mình để chữa trị những ca F0 ngày càng tăng hàng nghìn ca mỗi ngày. Qua đó mỗi người dân hãy tự nâng cao ý thức bảo vệ mình và gia đình thoát khỏi dịch bệnh này.Cảm ơn các Y Bác sĩ cũng như lực lượng Quân đội, Công an, những tình nguyện viên, những nhà thiện nguyện đã và đang ngày đêm phòng chống dịch bệnh. Chúc tất cả mọi người sức khỏe dồi dào để cống hiến cho Đất Nước!! Cảm ơn cái nhìn đầy tích cực của bác sĩ về những gì thành phố đang trải qua. Hy vọng những ý kiến này sớm đưa vào thực tế. Cảm ơn tác giả...Cuộc chiến này còn rất dài và cam go... hệ thống Y tế của Việt Nam còn thiếu rất nhiều khâu quan trọng để giúp đỡ bệnh nhân không chỉ là thuốc và giường bệnh. Còn rất nhiều mắt xích để kết nối người bệnh với y tế cần hoàn thiện, hy vọng sau đợt dịch này, y tế sẽ cải thiện để giúp đỡ mọi người tốt hơn.Nhưng thật lòng rất khâm phục tất cả mọi người trong cuộc chiến này. Cám ơn BS Anh Thư và đội ngũ Y Bác sĩ rất nhiều . RẤT THỰC TẾ THỜI ĐẠI DỊCH. CHÚC TẤT CẢ BÌNH AN, VUI KHỎE VỚI GIA ĐÌNH. Không biết tổng đài 1022/phím 3 có ghi âm lại các cuộc gọi/tra lời của bác sỹ ? Nếu có, liệu chúng ta có thể tổng hợp các tình huống trên (câu hỏi và trả lời) + tạo ra 1 chatbot để trả lời trực tiếp bệnh nhân. Như vậy, sẽ giúp công việc này nhẹ nhàng hơn, đỡ quá tải hơn, đặc biệt khi chúng ta còn phải sống chung dài dài với con virus này. Nếu được, mặc dù kinh nghiệm còn hạn chế nhưng cho tôi xin được xung phong tham gia dự án đó. Cảm ơn BS. Anh Thư! Từ kinh nghiệm đồng hành cùng F0 trên tổng đài 1022 của TP. HCM, BS. đã đề xuất việc cải thiện hệ thống Y tế công cộng. Mạng lưới bác sĩ gia đình không hề mới với các nước Âu, Mỹ. Từ những năm 2002-2003, khi sang thăm con đang du học Châu Âu, thấy mỗi cháu SV đều được một BS phụ trách chăm sóc SK cho đến lúc ra trường (đó chính là các BS trong mạng lưới BS gia đình), tôi đã ước mơ bao giờ VN mình có được hệ thống y tế như vây? Như BS Thư nói trong bài viết, năm 2016, BYT đã có QĐ nhân rộng và phát triển mô hình này! Là người trong cuộc, BS. Thư đã phát biểu rất tâm huyết và đầy tính thuyết phục về hiệu quả của mô hình trên. Rất mong các nhà hoạch định chính sách hãy nhân dịp này, vừa để đáp ứng yêu cầu phục vụ người bệnh F0 tại nhà, vừa để xây dựng lâu dài cho hệ thống Y tế công mà tìm mọi biện pháp để mô hình BS gia đình đi vào thực tiễn cuộc sống một cách sớm nhất! Trân trọng cảm ơn! Gd con cũng nhờ Bác sĩ tư vấn của Phường mà vượt qua được Covit, từ lúc biết có người nhà bị dương tính gọi hỏi bsi liên tục bất kể ngày đêm và bác sĩ cũng gọi lại tư vấn uống thuốc cũng như tâm lý cho cả gd. Một lần này gd con xin cảm ơn Bác sĩ tư vấn từ xa Chúc BS GS Lê Thị Anh Thư một chuyên gia kỳ cựu về KSNK mạnh khỏe cứu chữa được nhiều người hơn nữa, tôi đã từng được GS giảng dạy, rất trân trọng Qua bài này mới thấy hệ thống các Bs gia đình rất là cần thiết ko phải chỉ trong đại dịch.Gđ tôi lúc nào cũng gắn kết chặt chẽ với mấy Bs gđ từ mười mấy năm nay rồi. Cảm ơn các bác sy tư vấn từ xađã cứu giúp được hàng ngàn người bị fo thoát khỏi cửa tửmạng lưới bác sỹ gd hoạt động rất hiệu quả ở các nước âu châunhà nào cũng có bác sy gdvà một bác sy cho gd nào có trẻ conchỉ khi nào bị bệnh nặng thì mới vào viện triều trị Đọc bài của bác sĩ mới thấy bác sĩ gia đình quá quan trọng với mỗi gia đình Việt Nam.Điều này không mới ở nước ngoài nhưng mới với Việt Nam.Hi vọng sau này mô hình này sẽ được nhân rộng để mỗi người dân sẽ được chăm sóc sức khoẻ đúng và trúng chứ không phải như hiện nay,cứ ốm là ra hiệu thuốc mua ,khi nào không chữa được mới vào viện Sách lược này rất quý ! Tích cực áp dụng . Người dân cần nhiều lắm những tư vấn của các bác sĩ Rất cảm ơn bài viết của BS. Cần thiết phải triển khai và nhân rộng mô hình này hướng tới toàn dân dưới sự trợ giúp ứng dụng Công Nghệ Thông Tin và Trí Tuệ Nhân Tạo đa dạng với nhiều hình thái như tổng đài tự động hỗ trợ, Thư viện chat box...Bác sĩ IA