Những làng quê tan vỡ "Cùng em khoác chiếc áo tơi ra đồng, dù trời đổ nắng chang chang vẫn quàng". Nhưng thực ra, trên trời nắng gắt và dưới chân là bùn, đất, tình yêu cũng không cứu được: mồ hôi vã ra, rất dễ say nắng, hoa mắt, chóng mặt, nặng hơn là sốc nhiệt tử vong.Trớ trêu là những ngày hè nắng rát nhất lại thường trùng với ngày mùa ở quê. Người nông dân không còn cách nào khác ngoài đội nắng mà ra đồng gặt lúa, nhổ lạc, phơi rơm... Họ đối phó với ông trời bằng cách mặc áo tơi, đội đèn pin gặt lúa buổi tối, đi cấy đêm sáng trăng. Mẹ tôi, một phụ nữ miền Trung ham việc đồng áng, những ngày này cũng sẽ bất chấp trời nắng mà ra đồng. Bởi nắng to thì rơm, thóc nhanh khô, dù mệt. Cách để bà chống nóng là đội nón, đeo xà cạp, bịt lên trán một cái khăn và bịt miệng bằng một chiếc mùi xoa để thấm mồ hôi.Những đứa trẻ sinh ra từ làng như tôi, thời thơ bé đã được khuyến khích "Cố mà học. Dốt thì chỉ có ở nhà làm ruộng". Trong tiềm thức của người quê, "làm ruộng" đồng nghĩa với khổ. Gắn bó với ruộng đồng mười mấy năm, xong lớp 12, đám thanh niên chúng tôi sẽ tìm mọi cách đi khỏi làng. Bằng cạnh tranh một suất vào đại học hay bằng bất kỳ con đường nào khác. Dù đi học nghề, lái taxi, hoặc theo người làng đi buôn đồng nát, chạy xe ôm, đi làm công nhân... Miễn là đi."Làm ruộng không giàu nổi" là câu trả lời duy nhất cho sự ra đi. Thu nhập vài triệu một tháng, ngang ngửa lương công nhân nhưng đủ đong gạo ăn cả năm. Người quê quyết ở lại phố. Thực tế ấy càng rõ hơn trong những ngày nắng nóng này. Sự tương phản là rõ ràng: một trong những nghề phổ biến nhất của vùng lúa Nam Định và Thái Bình bây giờ, là đi lái taxi. Cũng vất vả, cạnh tranh cũng gay gắt. Nhưng không phải khoác áo tơi đeo xà cạp.Chúng tôi đi dọc sông Hồng, nơi những ngôi làng bị bỏ lại trong cuộc di cư. Ở ngôi làng ấy, vợ chồng bà Nụ đã tự tay viết đơn xin bỏ hai sào tám đất ở cánh đồng đẹp nhất thôn. Con cháu bà chỉ muốn vào nhà máy. "Cực chẳng đã mới phải cấy. Nhưng giờ cấy cũng không giải quyết được gì".Những cánh đồng 5 tấn một hecta giờ chỉ còn là ký ức văn học. Từ một năm hai vụ lúa, ruộng chỉ cấy một vụ, rồi bỏ hoang. Cứ cách vài ngày, ông trưởng thôn lại nhận được một lá đơn xin trả ruộng.Cách Thái Bình một con sông, bên kia là Nam Định. Ở xã Nam Hồng, ông Chủ tịch kể cho tôi nghe về phong trào "lên Hà Nội khai hoang" của thanh niên những năm đầu thế kỷ 21. Nghĩa là thoát ly được ruộng đồng rồi thì đừng quay về làm chi cho khổ.Nam Định, mảnh đất của bánh phở giờ đã bỏ hoang trên 1.000 ha đất lúa. Những cánh đồng còn cấy cày giờ đều chuyển sang gieo sạ thay vì cấy lúa thẳng hàng tay, cho nhàn. "Nếu bán tất chỗ này, với cả gốc rạ được 15 tỷ. Trong khi một tháng lương của hơn bốn nghìn công nhân nhà máy sản xuất túi, ví da ở đầu xã là 29 tỷ", ông chủ tịch Nam Hồng nhẩm tính. Giá trị kinh tế của đất nông nghiệp, hay là cây lúa, thấp đến mức không còn ngành nào để so sánh.Đi từ Thái Bình sang Nam Định, hay đi xa hơn, các vị lãnh đạo xã đều nói rằng nông dân bỏ ruộng hoang không ảnh hưởng nhiều đến kinh tế địa phương. Những thiếu hụt về giá trị sản xuất nông nghiệp sẽ được bù lại bằng tiểu thủ, công nghiệp. Và thu nhập bình quân của xã vẫn "thuộc loại cao của huyện", dù chủ yếu đến từ lương công nhân.Bạn tôi rời quê vào Sài Gòn. Nhà bốn chị em gái, bố mất, chỉ còn mình mẹ ở quê. Bạn muốn mẹ vào Sài Gòn sống. Dĩ nhiên bà không chịu. Bà giục giã mãi, rồi một đứa cũng bắt buộc phải về cho gần mẹ. Con bé đại học bằng giỏi, đi làm thu nhập khá. Giờ về quê, có thể sẽ đi công nhân - công việc phổ biến thứ hai sau làm ruộng."Hồi đi học về, tao cảm nhận rất rõ đây là quê hương. Nhưng từ nay mình sẽ không còn thuộc về nơi này nữa", bạn nói với tôi. Những đứa trẻ không thuộc về phố, cũng chẳng còn là người quê. Nhưng mấy ai chịu về.Neo giữ người đi với làng quê, có lẽ chỉ còn là máu mủ với cha mẹ, tình thân với họ hàng. Còn cha mẹ là còn quê, còn cội, còn nhà. Sợi dây liên hệ người Việt với ruộng đồng, có chăng chỉ còn là những hạt cơm tẻ, cháo, bún, miến, phở... những thứ đồ ăn được làm ra từ hạt gạo. Một phần văn hóa của quốc gia nông nghiệp đang biến mất mà không cách gì níu lại.Đức và Nhật, hai nước giàu thứ 3 và thứ 4 thế giới, đều đang có những chiến dịch "cứu lấy nông thôn": họ nhận thức được rằng những làng quê có thể vỡ ra và biến mất. Làng quê biến mất, thì rất nhiều phần máu thịt của quốc gia, từ miếng ăn, lối sống, văn hóa cũng biến mất. Tiến trình đô thị hóa đang đe dọa tất cả những thứ đó. Họ tìm mọi cách để người dân ở lại làng, hay nước Nhật, tìm cách khuyến khích giới trẻ quay lại làng.Nhưng chắc không thể nói điều đó với những người nông dân Việt Nam, như cha mẹ tôi, đã dành cả đời để giúp con đi khỏi làng.Chúng ta phải chấp nhận những cái mất này như một tất yếu, cho đến khi giàu thứ 4 thế giới?Hoàng Phương Các nước phát triển có đến hơn 80% dân số sống ở thành thị. Trong số 20% dân số sống ở nông thôn cũng chỉ chưa tới 5% dân số làm nghề nông. Số lượng nông dân rất ít cho phép nông dân sở hữu diện tích đất lớn hơn (lên tới hàng chục ha/người), cho phép nông dân áp dụng thiết bị máy móc và có thu nhập cao hơn. Ở VN, có đến 70% dân số làm nông nghiệp. Đất nông nghiệp đã ít, số nông dân lại còn quá đông (trung bình 1 ha đất nông nghiệp VN có đến 10 nông dân) thì thu nhập rất thấp và cũng không thể áp dụng máy móc cơ giới vào sản xuất. Ngoài ra vì sản xuất manh mún, mỗi người tự làm theo ý mình nên hàng hóa chất lượng thấp, không đồng nhất như các nông trại lớn ở nước ngoài. Theo xu hướng của thế giới thì khi kinh tế phát triển, đa số người nông dân sẽ chuyển lên thành phố sống, còn một số rất ít nông dân giỏi sẽ sở hữu nhiều đất đai và áp dụng cơ giới hóa để tăng năng suất. Việc kêu gọi nhiều nông dân kém tiếp tục bám đất, chiếm tư liệu sản xuất thay vì chuyển giao đất cho nông dân giỏi là đi ngược xu hướng phát ttriển. Đúng là phải giàu thì đời sống nông dân mới dễ chịu chứ còn gì nữa. Các nước phát triển số người sống nhờ vào làm nông nghiệp là thiểu số nên họ giàu có sung sướng, chính vì nước ta là nước nông nghiệp, quá nhiều người sống nhờ nông nghiệp thành ra thu nhập của nông dân mới thấp. Giá lương thực luôn là thứ phải giữ cho càng thấp càng tốt chứ không để cao được. Đọc bài này tôi thấy mừng, thế là quá trình công nghiệp hóa đang tiến tốt. Ai lại cứ mong người khác chịu đựng nắng gió cực khổ trên đồng ruộng để mình được ngắm cảnh làng quê cho có không khí như thế. Họ bỏ đất không làm Nông nghiệp thì có thể quy hoạch lại vùng sản xuất nông nghiệp lớn theo hướng công nghiệp cho các doanh nghiệp như Hoàng Anh Gia Lai Ở nông thôn bây giờ ô nhiễm lắm, nước sông thì đen sì mùi hôi thối bốc lên rất khó chịu, người nghiện ở nông thôn cũng rất nhiều, đường làng ngõ xóm thì bị lấn chiếm, cây cối thì bị chặt để xây tường bê tông, nuôi con gà thì bị mất trộm, nuôi con chó con mèo thì bị đánh bả, kích điện, cẩu tặc...., thu nhập của người dân thì không cao nhưng ma chay cưới xin thì quanh năm, hội hè bầy vẽ đủ thứ, nếu không kiếm được tiền thì sống ở nông thôn rất khổ. Tốt nhất mà đi ra phố mà ngồi lê kiếm tiền. Quê em ở miền Tây giờ cũng đang trong quá trình công nghiệp hóa hiện đại hóa. Đồng ruộng mênh mông giờ là những khu công nghiệp,khu đô thị, sông ngòi thì đang được san lấp dần dần thay vào những ống cống với hàng loạt nước thải cứ đổ ra sông đen ngòm.Thanh niên giờ chỉ đi làm công nhân hay phụ hồ hoặc làm tài xế..., vì muốn làm ruộng cũng chẳng có đâu mà làm. NHỮNG LÀNG QUÊ TAN VỠ. XEM XONG THẬT LÀ BUỒN Bài viết hay. Quê tôi bà con còn bảo nhau dậy từ 3-4 giờ sáng đi làm để tránh nắng. Thực trạng bỏ ruộng lên thành phố lớn như Hà Nội tìm việc làm như taxi, xe ôm, đồng nát, lao động thủ công...là rất phổ biến. Nhưng có lẽ đây cũng là một hướng mở mới cho nông nghiệp VN. Khi ruộng bỏ hoang cho một số ít người ở lại làm ruộng, thì tại sao ta lại không tổ chức dồn điền lại thành một cánh đồng lớn (tạm thời bỏ các bờ ngăn nhỏ lẻ), khi đó xe cơ giới nông nghiệp sẽ chạy rất tốt từ gieo, cấy, gặt và áp dụng các phương tiện bay như flycam đề phun thuốc trừ sâu, bón phân.vv..vv...Việc này ban đầu sẽ do một tổ chức hay cá nhân đầu tư phương tiện làm dịch vụ với bà con nông dân. Như vậy, công việc của người nông dân không còn đè nặng lên đôi vai gày của họ, không còn đội nắng chang chang, ăn mặc như ninja, và ngất xỉu ngoài những cánh đồng vắng bóng thanh niên. Sản xuất nông nghiệp manh mún, người dân làm không đủ ăn, điều này là hệ quả tất yếu, không tránh được! Bất luận đất nước nào đi chăng nữa thì cũng phải có cơ chế rõ ràng và khách quan, vạch ra, lên kế hoạch lối đi dài hạn thì mới có cơ hội quay về với một dạng “Nông nghiệp mới.” Đừng hi vọng người dân quay lại cầm cái cày cái cuốc mà thay vào đó đưa những công cụ có năng suất cao hơn may ra họ có thể suy nghĩ lại. Chắc sẽ có ngày chỉ có Robot và máy móc tự động làm việc trên các cánh đồng, tối về "nghỉ ngơi" trong Nông thôn mới. Hầu như ở miền quê nào cũng vậy.từ miền bắc-trung-nam điều từ bỏ đồng quê lên thành phố hay đến các khu công nghiệp.những đồng ruộng dần bỏ hoang hay nhường chỗ cho các nhà máy mọc lên.cây cối thì ít dần khí hậu thì ôi nhiễm nặng nề, nắng nóng thì ở mức kỷ lục.nhưng vì sao người dân lại bỏ mặc đồng ruộng mà đi?nhiêu người họ bỏ quê ra đi không phải vì họ không muốn làm ruộng mà vì tiền bạc.một năm hai vụ mùa lúa thì rẽ bán được bao nhiêu.xã hội thì mong muốn phát triển thì bắt buộc thu nhập phải tăng.ở quê tôi bây h ở làng chỉ còn người già và trẻ nhỏ, nhiều người họ đi nơi khác lập nghiệp rồi mua nhà luôn.thử hỏi biết bao h người dân mới an tâm ở lại quê nhà nền nông nghiệp cứ dần dần nhường chỗ cho công nghiệp thì đất của người nhà quê rồi cũng chẳng còn nữa. Nước ta có nền nông nghiệp chậm phát triển ,đã trải qua bao đời nay người nông dân không thể nào bứt phá lên được ,các thế hệ con em nông thôn luôn tìm đường ra khỏi làng quê để làm ăn sinh sống ,mặc dù nơi ấy là nơi chôn nhau cắt rốn ,quê hương yêu dấu rồi sẽ nhạt phai trong ký ức của những người con sinh ra từ quê.Cơ chế nào để có thể giúp cho nông dân thoát khỏi nền nông nghiệp lạc hậu ,để bứt phá ....để giữ người ở lại với quê, để kinh tế nông nghiệp phát triển ...rất cần một chủ trương lớn từ trách nhiệm của các nhà lãnh đạo có tầm chiến lược ,vì chúng ta dù là ai cũng là từ con em nông dân mà ra,chúng ta hãy ngoảnh mặt nhìn lại cuộc sống của ông bà cha mẹ bà con của ta đang lam lũ nơi gọi là QUÊ HƯƠNG, để hồn quê sẽ còn tồn tại mãi mãi nếu không thì sẽ tương lai sẽ chẳng còn quê. Ở Mỹ, nơi tôi biết, cũng rất nhiều trang trại rộng lớn bị bỏ hoang. Lý do thì rất nhiều nhưng trong đó phần lớn là do sản xuất nông nghiệp hiệu quả kinh tế rất thấp. Đấy là nông dân Mỹ thường sở hữu trang trại lớn, có khả năng áp dụng máy móc, công nghệ hiện đại vào gieo trồng, chăm sóc và thu hoạch ... nữa là ở Việt Nam, mỗi hộ gia đình có vài mảnh ruộng con con. Khi sinh con đẻ cái, trưởng thành lại chia năm sẻ bẩy. Việc tìm cách tồn tại là cực kỳ khó khăn nên việc nông dân bỏ làng ra phố là khó có thể đảo ngược. Chỗ nào có thể sống, có thể tồn tại thì người ta phải đổ tới thôi. Tuy nhiên, hiện nay, ở Việt Nam, cũng có một xu hướng một số doanh nghiệp chuyển hướng đầu tư vào nông nghiệp. Lại còn có người phố về quê mua đất đai, áp dụng công nghệ nuôi trồng mới ... tạo ra các sản phẩm nông nghiệp tạm gọi là "organic", sự thật "organic" đến đâu thì còn phải bàn nhiều. Việc hợp tác với các tổ chức, cá nhân ... đầu tư vào nông nghiệp có thể cũng là một lối thoát với người nông dân. Vẫn có thể bám quê và sống tốt. Hi vọng là như vậy. mọi người bây giờ rất coi rẻ hạt lúa vì trồng lúa thì rất khó mà giàu lên .Nhưng họ sẽ sớm nhận ra hạt gạo chính là hạt vàng trong một ngày gần đây khi nạn đói toàn cầu xảy ra.Tất cả những thứ của cải khác không thể bỏ vào nồi mà nấu thành cháo được "Neo giữ người đi với làng quê, có lẽ chỉ còn là máu mủ với cha mẹ, tình thân với họ hàng. Còn cha mẹ là còn quê, còn cội, còn nhà"....Nghe chua cay và xót xa quá nhưng thực sự là vậy...và có yêu quê hương đến mấy, vì đời mình, vì đời con, đời cháu cũng phải đi ...Bố mẹ mới về quê xây cái nhà đến to..nói ra đi bao năm, nay về phải làm gì đó...Xong rồi thì cũng lại vào tp...ở quê vừa khắc nghiệt ( nắng nóng như vầy lại hay cúp điện!) ...bạn bè người mất, người còn cũng đi phương nào rồi ...xung quanh cũng đìu hiu vì thanh niên thoát ly hết...Ôi quê tôi!!! những gì còn sót lại ko nuôi nổi ...những người bám trụ lại, đa phần người già, và 1 số thanh niên...bám vào những khu công nghiệp đang dần mở...Mà người già, người ta đi cũng nhanh, ngày nào cũng nghe truyền thanh thông báo có cụ đi...vì già thì ít, mà vì bệnh, ung thư, lại nhiều