Cuộc tra tấn tinh thần Đầu thanh sắt quệt vào mũ bảo hiểm để lại 5 vết xước mờ. Vợ chồng ông thoát chết.Nhưng thượng úy Nguyễn Như Ngọc đã không may mắn như thế. Anh tử vong tại chỗ khi vẫn ngồi trên yên xe. Chỉ còn ít ngày nữa là anh hoàn thành khóa học tại Học viện An ninh Nhân dân. Người lính ra đi, để lại vợ và hai con nhỏ.Tôi gặp ông Phong tại ngôi làng ven Hà Nội hai năm trước. Yên Nghĩa, Hà Đông quê ông, là điểm cuối cùng của tuyến đường sắt đô thị Cát Linh - Hà Đông. Tuyến đường được kỳ vọng giải quyết nhu cầu đi lại, cải thiện giao thông khu vực phía tây Hà Nội.Năm 2007, lần đầu tiên cụm từ "đường sắt đô thị" xuất hiện trong Chương trình phát triển Đô thị Tổng thể Thủ đô đến năm 2020. Với nguyên tắc "phát triển đô thị cần phải gắn với phát triển giao thông vận tải công cộng, nhằm tăng cường khả năng tiếp cận, sự an toàn và môi trường của người dân". Hai năm sau, hợp đồng EPC dự án đường sắt đô thị Cát Linh - Hà Đông được đặt bút ký. Người Hà Nội mơ năm 2014 có đường sắt trên cao. Thay vì chen chúc dưới lòng đường bằng xe máy, người ta có thể ngắm nhìn cảnh sắc thủ đô từ tàu điện. Thế mà, ông Phong đã suýt chết dưới tuyến đường sắt ấy.Năm ấy, ông Phong 49 tuổi - cái tuổi mà người Việt quan niệm "có vận hạn". Nhưng chẳng có vận số nào. Tổ thi công đã nâng cẩu cao quá mức khiến mối hàn không chịu nổi lực, bung ra. Bó sắt rơi xuống.Sau tai nạn, Bộ trưởng Giao thông thời ấy đã chỉ thẳng mặt nhóm tổng thầu người Trung Quốc, lớn tiếng không hài lòng: "Mỗi lần xảy ra tai nạn thì các ông lại nhận khuyết điểm, nhưng rồi lại trơ ra như vậy". Sau những lần tổng thầu thất hứa, bộ trưởng nói ông không tin lời hứa và nhận trách nhiệm của tổng thầu nữa. Cơn giận của ông thời điểm ấy như đại diện cho sự giận dữ của cư dân Hà Nội suốt bao năm chịu sự giày vò của giao thông tệ hại dưới tuyến đường sắt, dù cũng chính vị ấy, chưa đầy ba năm sau vướng vòng lao lý trong vụ án kinh tế.Mùa hè năm 2017, đoàn tàu mẫu đầu tiên được cẩu lên đường ray ở nhà ga La Khê. Người dân thủ đô rồng rắn đi xem. Họ đứng quanh bàn trưng bày, nghe nhân viên Ban quản lý dự án giới thiệu về tuyến đường sắt. Họ khen tàu đẹp, mong sớm có ngày được nhìn ngắm thủ đô từ con tàu màu xanh lá. Họ phấn khởi, tiếp tục chờ.Thế nhưng đã 12 năm trôi qua từ ngày có "chủ trương", 10 năm từ khi có dự án, 8 năm thi công, qua bốn đời bộ trưởng; 13,1 km đường sắt trên cao vẫn dở dang, nằm đó như một vết thương há miệng. Người Hà Nội phải chờ đợi suốt một thập niên. Quãng thời gian còn dài hơn cả một cuộc kháng chiến. Và giờ, Kiểm toán Nhà nước kết luận: dự án từ đầu biết lỗ mà vẫn làm.Không chỉ đường sắt Cát Linh - Hà Đông, cả 5 dự án đường sắt đô thị gồm ba tuyến ở Hà Nội và 2 tuyến ở TP HCM đều chậm tiến độ, đội vốn hơn 81 nghìn tỷ đồng. "Chậm" dường như đã trở thành đặc thù, là "chuyện thường ở huyện" của các dự án đầu tư công. Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho biết, năm 2017 có 1.609 dự án đầu tư công chậm tiến độ. Năm 2018, con số trên tăng lên 1.778.Kết quả khảo sát Chỉ số hiệu quả Quản trị và Hành chính công cấp tỉnh ở Việt Nam cũng chỉ ra rằng, điểm số trung bình toàn quốc về "Trách nhiệm giải trình với người dân" đã giảm từ 5,88 năm 2014 xuống còn 4,85 năm 2016 và 4,89 năm 2018. Trách nhiệm ấy đảm bảo cho người dân, nhà nước và các tổ chức ngoài nhà nước đủ cơ sở pháp lý để yêu cầu các cơ quan, cán bộ phải giải trình công khai về những việc họ làm, không hoặc chưa làm.Thế nhưng sau những lần chậm trễ, báo chí kêu ca, người dân chỉ được nghe đi nghe lại "nhận khuyết điểm, rút kinh nghiệm". Tuyệt nhiên không có "từ chức" hay "xin chịu hoàn toàn trách nhiệm"."Có cũng tốt", ông Phong từng nghĩ như thế khi nghe tin tuyến đường sắt khởi công, thầm mong một sự đổi thay trên quê hương mình. Nhưng giờ ông quả quyết "có chết cũng không đi tuyến đường sắt ấy". Sau bấy nhiêu năm, những dự án như đường sắt đô thị không còn là động lực cho giao thông, phát triển kinh tế nữa. Nó nghiễm nhiên trở thành một cuộc tra tấn tinh thần số đông.Sau tai nạn, ông chỉ quanh quẩn ở nhà, ít dám đi lên mạn Hà Đông. Vợ ông cũng bỏ những buổi chợ xa, ở nhà trông cháu. Con gái ông công tác ở một bệnh viện - nơi có tuyến đường sắt chạy qua. Mỗi ngày chị ra khỏi nhà đi làm là bố mẹ thấp thỏm. Thấy con gái trở về, ông bà mới yên tâm. Với ông Phong, "cũng tốt" bây giờ là vợ chồng, con cái ra đường rồi lành lặn trở về. Ông chỉ muốn yên thân.Nhu cầu "muốn yên thân" có thể nhìn thấy ở khắp mọi nơi, vô tình hình thành nên một thứ tâm lý phiền lòng với sự phát triển. Người ta nghi ngờ các dự án hạ tầng, khu đô thị và rất nhiều dự án đầu tư công. Tâm lý đó được hình thành khi phải chịu đựng những dự án như Đường sắt đô thị Hà Nội - với rất nhiều ví dụ về sự chậm trễ, sự hoang phí và thiếu giải trình khắp đất nước. Chúng không chỉ là một gánh nặng kinh tế mà còn trở thành một gánh nặng tinh thần.Từ một quốc gia đầy tham vọng "công nghiệp hóa, hiện đại hóa" trong hai thập niên trước, rất nhiều người Việt bây giờ chỉ muốn được yên ổn như ông Phong. Dù tâm lý ấy có thể ngăn trở sự phát triển của quốc gia.Sau 8 năm bị dày vò, còn bao nhiêu cư dân thủ đô mỗi sáng phi xe máy ra đường, ngước mắt nhìn lên đầu mình và kỳ vọng ngày đường sắt đô thị khánh thành? Và bao nhiêu người mong rằng nó sẽ sớm kết thúc, theo cách nào cũng được, để họ có được sự bình yên? Bao nhiêu người đã mong dự án chưa bao giờ ra đời?Hoàng Phương Bài viết quá hay, trên cả tuyệt vời. Cảm ơn tác giả đã nói lên tiếng nói của toàn thể dân tộc Việt Nam ngày hôm nay Vì nó mà hàng xà cừ cổ thụ rất đẹp dọc tuyến Nguyễn Trãi đã bị hạ bỏ Đúng là tra tấn tinh thần!!! nhà tôi ở khu bala-bông đỏ hà đông, mỗi sáng vác xe ra khỏi nhà cơ man nào là bụi, nguy hiểm rình rập gần 10 năm trời do quá trình thi công kéo dài. Thà để vậy hoặc dẹp bỏ rồi mỗi ngày trả khoảng gần 10 tỉ tiền lãi chưa kể gốc còn nếu vận hành còn phải tốn tiền bù lỗ CUỘC TRA TẤN TINH THẦN. NGHE BUỒN LÀM SAO Cảm ơn bài viết của chị.Em đọc thấy số liệu của chị mà cảm thấy người quản trị những dự án đó có lẽ chưa đủ tài đủ tầm. Hầu như lần nào thấy lý do chậm tiến độ cũng là do giải phóng mặt bằng, chậm vốn, khảo sát mà k bao giờ thấy lý do tại mình.Khi mà đầu tư công vẫn theo lối "cha chung ko ai khóc" thì trách nhiệm sẽ đổ vấy, thất thoát thì dân chịu chung. Khi bạn phải vay tiền ngân hàng và làm phép tính trả lãi và gốc thì bạn mới thấy những dự án kia lãng phí khủng như thế nào!? Hiện nay nhiệt điện Thái Bình còn thiếu có bao nhiêu % mà vẫn không sao xong được ,trong khi vẫn phải mua điện của nước ngoài, và còn bao công trình dang dở! 4.0 hay là 0.4. kính gửi những người có trách nhiệm Mỗi sáng dắt xe ra đường tôi lại cầu bình an đi đến nơi về đến chốn vì tôi còn chồng và con nhỏ! Giao thông ở Việt Nam quá nguy hiểm, họa lúc nào ko biết. Có cảm nghĩ tiền được sử dụng mà không được suy nghĩ chính chắn. Bài viết hay, chân thành cám ơn người viết đã nói thay nỗi lòng của bao người. Thực sự thì giờ người dân chỉ mong được yên ổn, sáng đi làm chiều về được tới nhà. Kẹt xe cũng đc, bụi cũng được, ngập thì chịu,... miễn còn lành lặn về nhà. Cũng không dám ý kiến này nọ cho an thân. Có thể ai đó sẽ chê trách tư tưởng an phận này nhưng có kinh qua mới thấu hiểu được. Và như thế những cuộc tra tấn về tinh thần và cả thể xác nữa sẽ tiếp diễn và ngày càng trầm trọng hơn. Thật đáng buồn!! Thích cái cách hành văn của bạn Hoàng Phương ghê Từ một quốc gia đầy tham vọng "công nghiệp hóa, hiện đại hóa" trong hai thập niên trước, rất nhiều người Việt bây giờ chỉ muốn được yên ổn như ông Phong. Dù tâm lý ấy có thể ngăn trở sự phát triển của quốc gia." Không có ai chịu trách nhiệm những việc như vầy chỉ người dân chịu hậu quả ..đọc xong thấy phẫn nộ và thấy chán ! Vì chỉ người dân mới bị oằn mình trả nợ cho những dự án vô lý đó mà thôi!