Phí tiền? Tôi không phải là kẻ cực đoan, suốt ngày ra rả kêu "chảy máu ngoại tệ". Ai chẳng muốn con cái mình được hưởng nền giáo dục tốt nhất. Hai con tôi, một đứa học Australia, một đứa học ở Mỹ. Ơn trời, nhà có điều kiện, nên các cháu được quyền tự lựa chọn nghề, trường và đất nước mà mình muốn đến.Năm 1979, tôi được nhà nước cử đi học ở Liên Xô cũ, trường tốt nhất lúc đó. Nhà nước bao cấp hoàn toàn, nên thực sự tôi không quan tâm lắm đến thế nào là đắt hay rẻ. Năm 2007, các con đi học, học phí cao vòi vọi (khoảng 16.000 USD mỗi kỳ, chưa kể ăn ở. Nhưng cũng như bao nhiêu bậc bố mẹ khác, hy sinh đời bố, củng cố đời con, miễn là nhà chấp nhận được. Hy vọng là "đắt xắt ra miếng".Nhưng vấn đề là cái đắt ấy thực sự xắt được ra bao nhiêu miếng. Khi đến thăm trường sở, nói chuyện với các con, thì thấy vai trò của trường không như mình tưởng. Giáo sư xịn thì cũng có, nhưng đếm tên được vài vị. Hỏi con có được gặp bao giờ không. Lắc đầu, năm thì mười họa mới được nghe một lần trong một cái giảng đường to tướng. Cố vấn học tập thì có vẻ chăm chăm lo làm sao các con học dài hơi để còn thu học phí, hơn là hướng dẫn để các con học được những điều thiết thực nhất. Tóm lại là các con vẫn phải tự thân vận động là chính.Có lần tôi đi thăm một trường tư thục xịn của Mỹ. Cậu phụ trách tuyển sinh nghĩ là khách sộp, dẫn đi giới thiệu. Đây là tòa nhà cổ kính, thư viện từ thời Victoria. Đây là công viên, hồ nước, bãi cỏ và rặng cây sồi tuyệt đẹp. Chỗ này mà học thì "vào thôi rồi". Tôi bảo: "Nhận xét ngu một chút. Tao chẳng thấy đứa nào đang ngồi học trên bãi cỏ cả". Bụng nghĩ thầm, thời này chắc công viên chỉ để tán tỉnh nhau thôi. Thư viện cũng vậy, bây giờ, lên mạng, trả ít tiền, muốn sách cỡ nào chẳng có. Tiền duy tu mấy cái công trình này rồi cũng bổ vào học phí cả thôi.Lại có lần khác, ăn tối với ông bạn Mỹ, giáo sư một số trường cũng có tên tuổi, tôi phàn nàn, chúng mày kinh tế thị trường mà sao học phí lại tăng. Chỉ có thể là độc quyền. Các trường quen tiêu pha thoải mái, giờ bị cắt kinh phí thì lại tăng học phí của sinh viên nước ngoài, chẳng phải là lấy của người nghèo nuôi người giàu sao. Ông giáo sư cười. Cũng có người bảo, các con được sống trong môi trường lý tưởng, cũng đáng đồng tiền bát gạo. Đúng thế, nhưng đó là nếu trong trường hợp các con sẽ ở lại đó tìm việc làm. Còn nếu các con định quay về Việt Nam làm việc, thì có khi đó là một điều lợi bất cập hại.Tóm lại cái giá thực sự của một nền giáo dục đại học tử tế là bao nhiêu? Tôi cũng không biết, cho đến khi đọc bài báo của giáo sư Richard Muller của Đại học Berkeley Mỹ. Giáo sư cho rằng, với sự phát triển của Internet và MOOC (khoá học trực tuyến dành cho đại chúng) đã đến lúc có thể biến ước mơ một nền giáo dục đại học đẳng cấp Mỹ với giá của các nước thứ ba, trở thành hiện thực. Giáo sư còn đề ra những nguyên tắc hoạt động căn bản của ngôi trường đó. Mặc dù chưa thuyết phục được Ban giám hiệu của Berkeley ủng hộ mình, giáo sư vẫn tin là sẽ có ai đó trên thế giới bắt tay vào việc này.Cũng là tình cờ, 10 ngày sau khi đọc được bài viết của giáo sư Richard Muller, cũng là lúc tôi khai giảng khóa đầu tiên của Đại học FUNiX.  Tôi tin con đường mình đã chọn. Có một thứ theo tôi là quan trọng nhưng không thấy anh nhắc đến trong bài của mình, đó là ngoài chi phí bỏ ra để học cái chữ, chúng ta nếu được sống, làm việc, học tập ở nước ngoài còn học được văn hóa và tư duy tiến bộ của họ. Về giá trí của tư duy tiến bộ mang đến và phạm vi ứng dụng của nó lên đời sống, lên cách hành xử của chính chúng ta là không thể đong đếm được. Vậy cho con cái chúng ta học tập, lao động ở nước nào là phí phạm không thưa anh ? Con đường anh ý chọn là mở khóa đào tạo FUnix nhưng vẫn gửi con đi học nc ngoài Sau khi tốt nghiệp đại học và đi làm một thời gian, tôi tiếp tục và hoàn thành khóa cao học tại Vương quốc Anh, về làm việc tại một công ty lớn đến nay khoảng 5 năm. Sau thời gian đi học, đi làm, tôi có một số điều chia sẻ. Thứ nhất là kiến thức học tập tại nước ngoài tôi không sử dụng nhiều. Điều tôi học được là phải tự học, tự nghiên cứu. Thứ hai, là khoản gia tăng thu nhập từ việc đi học phải đi làm đến 20 năm mới bù lại được. Đúng là phí tiền! Nếu có thể làm lại tôi sẽ lựa chọn khác. Thành công không phụ thuộc vào nơi bạn sinh ra, trường bạn đã học, nơi bạn đang sống...nó phụ thuộc vào chính bản thân bạn. Tôi không cho rằng đi học ở đâu đó thì sẽ thành công...có chăng thì tốt hơn một chút, chỉ một chút mà thôi. Tôi cũng tin vào nhận định giáo dục quyết định khoảng 15 đén 20% là cùng, còn bẩm sinh quyết định 80%, đừng quá kỳ vọng vào giáo dục. Con bò mang đi đâu vẫn là con bò mà thôi, không có chuyện biến thành con khác được, có chăng thì béo hay gầy hơn 1 chút.Hãy nỗ lực và trông cậy vào bản thân mình các bạn ạ, thành công đến từ bên trong , không từ bên ngoài. Cháu rất thú vị với những bài viết của bác, dù làm ngành khác nhưng sẽ một lần dấn thân vào Funix để thỏa mãn bản thân và sự đam mê những điều mình chưa làm được Good. Vấn đề vẫn ở chổ " Du học" hay " Du hí"! tôi cũng tin con đường anh đã chọn Tôi ủng hộ việc mở trường mới và cách mới.Nhưng tôi xin phép phản biện 1 chút:- Học online chỉ có thể áp dụng được với những người cực kì nghiêm túc, có động lực và mục đích rõ ràng (không nhiều). Học để lấy kiến thức, kĩ năng, kinh nghiệm để mà làm việc chứ không phải lấy bằng.Còn nếu áp dụng cho đa số học sinh sinh viên ở VN:- Thứ nhất là bị ảnh hưởng nhiều yếu tố -> ý thức rất kém- Thứ 2, điều kiện vật chất, máy móc đa số người Việt chưa đủ. Người ở xa thì không đủ điều kiện, người ở gần thì đến học trực tiếp vẫn hơn.- Thứ 3, người ta vẫn cần cái bằng để đi tìm việc vì đại đa số doanh nghiệp vẫn thế.Dù sao cũng chúc anh thành công. Mình học trong nước và đi làm ở VN, bản thân mình rất tò mò về việc đi du học nước ngoài và những kiến thức có được khi du học. Mình cho rằng nếu học ở nước ngoài sẽ giúp có được những kiến thức của các nền khoa học, kinh tế,... tiên tiến đi trước VN hàng chục, thậm chí trăm năm.Song bài viết này lại cho mình một cái nhìn rất khác về việc học ở nước ngoài. Cảm thấy tự tin hẳn.Cảm ơn chú Nam đã cho cháu sự tự tin này. Em đã đi du học Anh và Pháp cũng như du lịch nhiều nước châu âu. Em nghĩ là việc áp dụng kiến thức học đến đâu còn phụ thuộc vào loại hình của khóa học đó. Có những khóa tthacj sỹ Msc chuyên về nghiên cứu thì đương nhiên ra thực tế ko áp dụng được nhiều. Tuy nhiên có những khóa học thạc sỹ thiên về thực hành. Ở những khóa này thì sv đc trang bị đầy đủ kiến thức và cả kỹ năng mềm để ra trường làm việc ngay được nữa. Nói chung các khóa học và chương trình học tại nước ngoài đa dạng vô cùng, giống như việc đi siêu thị ở nước ngoài vậy, nếu cần mua sữa thôi thì cũng phải có hàng chục nhãn hàng khác nhau với các lựa chọn, hương vị, kích cỡ, dinh dưỡng khác nhau rồi chứ không bị ít lựa chọn giống ở VN. Vì thế em nghĩ nếu học xong mà không áp dụng được nhiều thì là do mình chọn chưa đúng. Tuy nhiên ở cuối cuộc hành trình du học thì lượng kiến thức thu về không phải là tất cả. Du học sinh còn có những trải nghiệm ở những vùng đất mới, hiểu biết thêm về những nền văn hóa mới, kiến thức về xã hội được mở rộng hơn và nhất là tính tự lập, tư duy phản biện (ko phải thầy cô nói gì là nghe, thầy cô nói gì cũng đúng), tự tin vào bản thân hơn và dám nghĩ dám làm. Em nghĩ những kinh nghiệm mềm như thế mới là hành trang đáng giá không đong đếm được mà nước bạn trang bị cho mỗi du học sinh khi trở về đấy ạ. Cuộc đời còn rất dài, kiến thức thì ở đâu cũng học được và rồi dần sẽ bị bão hòa, nhưng những kỹ năng mới là bệ phóng vững chắc để các bạn du học sinh vượt xa hơn trong cuộc đua ở trường đời, e tin là như thế Chúng ta sống vì mục đích gì theo tôi mới là quan trong . Tiheo quan điểm của tôi , có những yếu tố khách quan và chủ quan chi phối lên mục đích sống của mỗi con người . Yếu tố khách quan nói đơn giản là giáo dục , an sinh xã hội , và pháp luât.... đó là những thứ không phải ta muốn là được mà chỉ có thể chọn lọc trong cuộc sống . Còn chủ quan đó là nhu cầu và khả năng của bạn có mối quan hệ tương tác lẫn nhau . Ví dụ bạn thấy ở Việt Nam môi trường độc hại không tốt cho sức khỏe bạn có thể chọn lựa tới iceland chẳng hạn , nhưng khả năng tài chính hay những điều liên quan tới bạn không cho phép bạn đi iceland và bạn sẽ phải lựa chọn 1 điểm đến khác trong nước , nhưng cũng có thể bạn vì công việc vi gia đình ,,,,,, vì rất nhiều điều mà bạn không thể quyết định hết được bạn đành chọn lọc nơi ở , công việc phù hợp nhất với khẳ năng của bạn , cái đó cũng như bạn chỉ có 500k thì bạn sẽ chỉ mua được 1 sản phẩm tương ứng với 500k , chứ không thể mua được sản phẩm giá 500 triệu .Cuộc sống là do chúng ta hiểu và làm chủ , được sự lựa chọn trong khả năng của chính chúng ta . VÌ thế trong việc giáo dục con cái , hay trong cuộc sống của chính mình , tôi nghĩ chúng ta không làm gì trái pháp luật và lương tâm , ( tất nhiên có thể vận dụng - tùy mỗi người vận dụng thế nào trong xã hội chúng ta đang sống -những gì mà cuộc sống mang lại để cho chúng ta có thể mang lại cuộc sống tốt đẹp hơn cho bản thân và gia đình . Con cái không nhất thiết phải làm ông quan nọ ông quan kia , mà cố gắng giúp con cái có thể đứng vững và thành công trong bất kì hoàn cảnh nào , hạnh phúc là do con cái lựa chọn chúng ta chỉ lã những người bảo vệ lúc con cái còn nhỏ , là người chia sẻ lắng nghe khi con cái bắt đầu lớn .Có bạn nói nếu thế con cái sau này sẽ thành kẻ cướp khi không uốn nắn nó , tôi không nói là tôi không uốn nắn , nhưng không ép buộc , vì kẻ cướp chưa chắc đã là xấu trong xã hội chúng ta . . . Những ai đã từng làm việc, học tập cùng anh Nam chắc sẽ k nghi ngờ điều anh nói :) may mắn được học anh nửa năm thôi và chưa áp dụng được những gì anh nói vào cuộc sống hiện tại, nhưng vẫn mong có ngày được học / làm việc cùng anh 1 lần nữa :) Chúc anh thành công trên con đường của mình!! Anh nói cái gì cũng hay cũng có vẻ độc đáo,sáng tạo và cả có vẻ vô tư trong sáng nhưng....? Tôi làm việc nước ngoài ba năm thấy môi trường sống tốt nâng cao ý thức trách nhiệm của mình hơn ra đường chấp hành pháp luật đi xe đèn đỏ dừng lại, về Việt Nam mới dừng, ầm ầm!!!!Thôi thì tuỳ môi trường sống vậy