Những Thủ Thiêm khác Năm 2010, hơn một trăm hộ dân phường Kỳ Phương, thị xã Kỳ Anh, Hà Tĩnh nhận thông báo phải nhường đất cho một tập đoàn nước ngoài xây nhà máy nhiệt điện. Năm 2011, sau khi đo đạc, kiểm kê tài sản đền bù, nhà chức trách cấm dân cư ở đây cơi nới, sửa chữa và xây các công trình.Tám năm trôi qua, 270 nhân khẩu ở hai tổ dân phố phường Kỳ Phương chịu cảnh “đi không được, ở không xong”. Nhà cửa cũ kỹ, rêu phong ẩm mốc, công trình phúc lợi xuống cấp... nhưng tất cả đều phải cam chịu. Dự án treo, nhà cửa treo, cuộc đời con người thì không thể “treo” mà cứ vậy tồi đi.Đất đai, nhà cửa hiện vẫn là của họ, trên thực tế họ không còn quyền quyết định. Xót xa ruộng đất bỏ hoang nhiều năm, người dân xin cải tạo cho đỡ phí, cũng để sinh nhai đỡ phải đi làm thuê, nhưng không ai dám cho.Họ bực bội với tôi - một người không liên quan - khi được hỏi chuyện dự án. “Biết rồi! Khổ lắm, nói mãi”, họ đồng thanh. Cái “biết rồi” ở đây là dân đã biết phản ứng của chính quyền. “Nói mãi” là việc chính quyền năm này qua năm khác cứ tới đối thoại, vận động và thuyết phục cố gắng chờ dự án triển khai, nhưng không hẹn năm nào. “Lần đầu gặp chú, tôi đã nói ‘biết rồi, khổ lắm, nói mãi’ đấy” - họ nói trong lần gần nhất tôi xuống thăm; nhấn mạnh lại một thông điệp gần như vô nghĩa và tuyệt vọng.Lý do được đưa ra: tỉnh chưa có kinh phí giải ngân để giải phóng, bàn giao mặt bằng sạch cho phía nhiệt điện. Sau những lần đối thoại với Chủ tịch rồi Phó chủ tịch tỉnh, nhiều hộ đành bỏ nhà, thuê nhà tạm bợ, hoặc đến nhà người thân sống.Theo Luật Xây dựng, một dự án sau 12 tháng mà chủ đầu tư không thực hiện đúng tiến độ và không thuộc trường hợp giãn tiến độ thì sẽ bị thu hồi.Nhưng trường hợp dự án ở Kỳ Phương, cái khó lại là của chính quyền: tỉnh chấp thuận chủ trương, nhưng thiếu vốn giải phóng mặt bằng. Nếu bây giờ tỉnh rút lại chủ trương, sẽ khó xử cho nhiều bên. “Phía nhiệt điện có thể hỗ trợ chi phí để lấy mặt bằng, nhưng họ không thể cho cả, bởi số tiền đưa dân đi tái định cư cũng phải 100 tỷ đồng. Khi chưa có, thì cứ chờ thôi”, chủ tịch phường tâm sự.Không có cơ chế thu hồi dự án, không khung pháp lý nào bắt chính quyền phải chịu trách nhiệm về 8 năm khổ sở của người dân hay là chấm dứt tình trạng “treo” cuộc đời của mấy trăm con người.Bài toán về vốn ngân sách cũng khiến dân cư khối phố Linh Tân (phường Thạch Linh, TP Hà Tĩnh) lao đao. 82 hộ sống trong tình trạng bốn không: Không được tách khẩu, tách sổ đỏ, bán đất và xây dựng. Bởi đất của họ nằm trong quy hoạch dự án đường Xô Viết Nghệ Tĩnh kéo dài. Các lá đơn khiếu nại cứ thế rơi vào vô vọng, vì bài toán đầu tiên là “tiền đâu” chưa được giải quyết.Ở một dự án khác, 800 m đường Nguyễn Công Trứ có chủ trương đầu tư từ năm 1990, mãi gần đây mới triển khai, nguyên nhân cũng là thiếu vốn. Đến nỗi, nhiều người ngán ngẩm, đặt tên đường là “Nguyễn Cứ Trông”.Chưa một con số tổng thể nào về các dự án treo trên cả nước được công bố. Nhưng từ nhiều nguồn, con số đó có thể lên đến hàng nghìn, thậm chí hàng chục nghìn. Nguyên nhân có thể do khó khăn trong tìm tiếng nói chung khi đền bù, giải tỏa giữa chính quyền, doanh nghiệp với người dân; cũng có thể do năng lực nhà đầu tư yếu; hoặc do chậm vốn ngân sách...Bộ Xây dựng, tháng 8 năm nay, trả lời cử tri Hà Nội cũng chỉ mô tả tình trạng quy hoạch treo bằng tính từ "khá phổ biến" sau khi khẳng định rằng "chưa có thống kê". Giải pháp đề ra chỉ bao gồm những việc đương nhiên như "hoàn thiện thể chế thanh tra, giám sát" hay "kịp thời xử lý".Nhìn vào tình cảnh người dân ở Hà Tĩnh khổ vì quy hoạch treo, tôi nhớ tới những hộ dân ở Thủ Thiêm, họ cố bám trụ trong những căn nhà tuềnh toàng để chống lệnh di dời sai trái. Sau 20 năm, dân Thủ Thiêm đã nhẹ lòng phần nào khi Trung ương vào cuộc. Còn dân quê tôi, họ vẫn mong chờ được thanh tra vào cuộc như Thủ Thiêm rồi sau đó đi đâu mặc số phận, mà chưa được.Có một câu hỏi đằng sau chuyện này: khi các nhà quản lý không thống kê được diện tích đất bị thu hồi, họ có hiểu rằng đó không chỉ là đất, đó không chỉ là những con số vô tri tính bằng mét vuông, bằng hécta; mà đó thực ra là cuộc đời những con người?Liệu tôi có thể diễn đạt lại, rằng chính quyền đang không thể thống kê được bao nhiêu con người đang bị gạt ra lề của cuộc sống bình thường?Đức Hùng "Biết rồi, khổ lắm, cứ nói mãi" nhưng có ai nghe đâu. Các bạn có biết không một dự án có tên "Khu đô thị mới Thịnh Liệt" nằm tại ba phường Thịnh Liệt, Hoàng Văn Thụ và Tương Mai thuộc quận Hoàng Mai thành phố Hà Nội lúc đầu do công ty LICOGI làm chủ kéo dài năm nay gây bao đau khổ cho người dân nơi đây, nhà dột không được sửa chữa,các quyền lợi tối thiểu của người dân không được quan tâm, không được nhập khẩu, không điện nước, đường xá hư hỏng, bệnh dịch hoành hành. Dự án vi phạm mọi quy định của pháp luật nhưng cho đến giờ này vẫn không bị thu hồi, người dân thì không được tụ tập đông người đi khiếu kiện vì vi hiến, còn một kênh để người dân biểu thị chính khiến là Đơn khiếu nại gửi đi thì bị chính quyền kính chuyển vòng vo và rơi vào in lặng, đài, báo vào cuộc nhiều nhưng không hề nao núng, một cát cứ bất khả xâm phạm của nhóm lợi ích. Thử hỏi người dân nơi đây biết tin tưởng và kêu ai ? Những tiếng khóc ai oán, bi thương đã kéo dài suốt 14 năm rồi, đã cạn hết nước mắt, cuộc đời con người liệu được mấy lần 14 năm đây ? dự án khu bán đảo Thanh Đa cũng vậy đến nay đã ngót nghét hơn 20 năm rồi có thấy gì đâu? Nhà tôi mua từ năm 1992, đến nay qua mấy lần lên kêu gọi cấp sổ mà có được liệt vào đâu? Giờ mưa là ngồi ngủ, nước ngập thì cũng ngồi ngủ...khổ cả gia đình. Đây là một tập truyện dàiViết rồi,viết nữa viết hoài chẳng xongCứ treo dự án lòng thòngNgười dân nơi ấy long đong phận đờiĐừng treo lâu quá người ơiTreo hoài dân khổ, xin người hiểu cho Cảm ơn Đức Hùng. Hy vọng còn nhiều người như anh và các trang mạng dám phơi bày những góc khuất trong xã hội ra ngoài ánh sáng. Người dân chúng tôi biết hết những góc khuất đó nhưng chẳng ai làm gì được cả. Chính sách và luật đất đai có gì đó không ổn Ai cũng thấy nguyên nhân cốt lõi nhưng không ai dám thừa nhận. Ôi, nếu không giải quyết nhanh những vấn đề đất đai này thì người dân còn khổ biết chừng nào Từ quy hoạch treo,tới lập dự án treo và tới hàng ngàn các Ct lớn nhỏ đã động thổ mà chua XD hoặc XD dở dang...Thậm chí là Cắt băng khánh thành,liên hoan hoành tráng ...rồi bỏ đó một cách đầy phí hoài...Nguyên nhân thì có rất...rất nhiều và luôn được nêu ra rất ư là chính đáng.Chỉ có điều chưa nêu đích danh là những tỷ lệ % của các bên liên quan thì chỉ cần hiểu là đã ,sẽ còn nhiều nơi xảy ra như thế ĐỨC HÙNG ơi! Chỉ có tiền dân góp+tiền vay nợ hao đi,lòng tin của dân thấp xuống tỷ lệ nghịch với nợ công cao lên là bài toán K thể giải khi mà lợi ích cá nhân đứng đầu và nhóm ăn theo còn luôn hiện diện và tồn tại!!!Tks Đức Hùng! Khi mọi thứ vẫn đúng quy trình, khi sai phạm thì cùng lắm cũng chỉ bị kiểm điểm khiển trách thôi thì những dự án treo sẽ vẫn còn đó và càng ngày càng nhiều. "Liệu tôi có thể diễn đạt lại, rằng chính quyền đang không thể thống kê được bao nhiêu con người đang bị gạt ra lề của cuộc sống bình thường?". Đúng là không thể và cũng chẳng có ai để tâm chuyện này. Bài viết rất hay cám ơn tác giả và quý báo! Treo không chết ngay nhưng sẽ “chết” từ từ. Cái gì cũng muốn nhưng lại không có khả năng nên cứ treo xí phần. Gia dinh tôi ở gần khu công nghiệp Vịnh Loc -Tp.HCM có cả ngàn mét vuông đất không trồng trot được vì moi trường ô nhiễm, không xây nhà trọ được vì bị qui hoach treo...gần hai muoi năm nay. Thế đấy, chuyện qui hoach treo là chuyện đâu của riêng ai và không biết thế giới này có ai như ta không? Các vị ở Thủ Thiêm cũng còn may mắn chán. Các chỗ giải tỏa khác giá bồi thường có hợp lý đâu cũng phải bàn giao mặt bằng và chấp nhận giá bồi thường. Có ai hỏi chúng tôi có hài lòng không và được đưa lên báo để giải quyết như vụ Thủ Thiêm đâu. Mọi người biết nhưng đó chưa là câu chuyện của mình nên biết chỉ biết thôi. Còn bao câu chuyện khác chỉ những người tại nơi đấy khổ mới lên tiếng. Xã hội đang bận trong rượu bia, những bức ảnh sống ảo trên fb ... còn mấy ai buồn thương đứng lên đấu tranh cho người khác nữa đâu. Chúng ta lo yên phận, ấm êm cho mình là được kệ xã hội nhiễu nhương.