Made in Vietnam Không phải là khăn lụa, hàng nông sản hay may mặc, mà là linh vật. Bộ Văn hóa Thể thao Du lịch sơ kết ba năm việc ngăn chặn sử dụng biểu tượng, sản phẩm, linh vật không phù hợp với thuần phong, mỹ tục Việt Nam.Con sư tử đá là trung tâm của câu chuyện này. Con sư tử Trung Quốc cơ bắp, dữ tợn từ lâu nhe răng sắc phô sức mạnh ở các cổng đình chùa, cơ quan phải cho tới cách đây vài năm mới bị “xét lại”. Và nhờ vào truyền thông, thì nhiều người, trong đó có bản thân tôi, mới tỏ tường hình dạng con sư tử Việt Nam: nó hiền hòa, với hàm răng phẳng nhiều chiếc như đang cười, không tô đậm cơ bắp mà đầy hoa văn trên những đường nét tinh tế. Nó giống con sư tử ta đã đội lên đầu mỗi dịp Trung thu thời bé thơ.Sau ba năm, chưa có thống kê nào mô tả cụ thể sự bành trướng của sư tử Trung Quốc và cuộc phản kích của sư tử Việt Nam bây giờ ra sao.Việc người ta lựa chọn một sản phẩm văn hóa ngoại, có thể được cho là ý thích. Nhưng khi mà các sản phẩm này phổ biến tới mức triệt tiêu cả văn hóa bản địa, xông vào di tích - nơi sinh ra là để bảo tồn văn hóa bản địa - khiến cho bản thân những người bản địa quên mất gốc rễ của mình, thì đó là một điều nguy hiểm.Văn hóa là thứ keo gắn kết quốc gia. Biên giới, chủ quyền, nhà nước trong lịch sử có thể thay đổi hay thậm chí vong tồn, nhưng các dân tộc vẫn gắn kết bằng văn hóa và hình thành ý niệm về quốc gia. Khi khái niệm “made in Vietnam” hay được bàn đến như là một nỗ lực kinh tế hiện đại, chúng ta cần xem lại rất nhiều thứ “made in Vietnam” cơ bản hơn đang gặp nguy thế nào.Nhà tôi hay đi lễ đền bà La Khê - như nhiều người dân sống quanh vùng Hà Đông này. Ở quanh đền Bia Bà, là cả một tổ hợp dịch vụ phục vụ cho hoạt động tâm linh. Chính quyền từng phải dẹp nạn bói toán quanh đền. Thấy bảo rằng, dân cờ bạc hay đến nơi này xin lộc phù vân.Nhưng di sản thực sự của đức thánh bà thì đã không còn. Quanh khu đền, đáng ra là nơi người dân làm nghề dệt từ 600 năm qua, giờ chỉ còn bãi giữ xe và quán hàng. Mấy năm trước, người dân cố gắng khôi phục nghề dệt ở nơi này, nhưng chỉ được một thời gian ngắn, không có đầu ra, các xưởng dệt lại hoang phế. Khi scandal “khăn lụa made in Vietnam” nổ ra, ta nhận ra rằng ít người biết đến hình dạng và tình trạng thực sự của lụa truyền thống Việt Nam - bây giờ nó đang ra sao? Bao nhiêu người đã mua khăn lụa gắn mác “made in Vietnam” trong một niềm tin đơn sơ là nghề dệt của chúng ta vẫn hưng thịnh?Từ nghề dệt đến con sư tử hiền lành, có nhiều thứ đang âm thầm phai nhạt mà ta không nhận ra. Năm ngoái, tôi tặng cho đồng nghiệp 6 nước mỗi người một bức tranh Đông Hồ. Có bác người Mỹ rú lên sung sướng khi nhìn thấy người vợ trong bức “Đánh ghen” đang cầm cái kéo, chuẩn bị xử lý ông chồng. Một biểu hiện văn hóa vừa hài hước vừa cực đoan, rất Việt Nam. So với tặng phẩm các nước bạn đem đến buổi hôm ấy thì vô cùng đặc sắc. Nhưng sau chút tự hào, phải thú thực là trong lòng tôi không thoải mái: mấy cái tranh Đông Hồ ấy là tôi mua bừa ngoài chợ để đem sang Mỹ, chẳng biết nguồn gốc ra sao, sản xuất thế nào. Giấy dó, tôi biết, là đã rất hiếm, thậm chí chỉ không lâu nữa có khả năng thất truyền vì không có người làm. Nghề làm giấy dó mất, thì tranh Đông Hồ cũng không còn là tranh Đông Hồ. Người ta có thể thuê in công nghiệp ở bất kỳ đâu, rồi “gắn mác” như đã làm với khăn lụa.Sau chuyện khăn lụa và sư tử, bỗng nhiên xuất hiện một thực tế giật mình là chúng ta đang mất dấu với rất nhiều giá trị “made in Vietnam”.Đi ra thế giới, chúng ta giới thiệu rất nhiều thứ được cho là “bản sắc”. Các gian hàng hội chợ hay có hình ảnh nón lá, nhưng hỏi nghề làm nón bây giờ đang sinh tồn ra sao quả thật gây bí. Nhiều làng làm nón - đơn cử như làng Chuông - đang đứng trước nguy cơ thất truyền, vì không có thị trường nội địa. Nhiều di sản văn hóa đang chỉ là một “thói quen” chứ không còn đủ cơ sở để coi là “bản sắc” nữa. Việc giữ những thứ này, trước khi bàn đến chính sách, trước khi bàn đến việc phát triển thị trường hay bảo tồn như di sản, đầu tiên là chúng ta phải mang ý thức về chúng. Tôi phải thú thực là mãi đến gần đây mình mới biết con sư tử Việt Nam có hàm răng ra sao và giấy dó khác giấy Bãi Bằng cụ thể ở điểm nào.Trong chương trình giáo dục hiện nay có rất ít không gian cho việc hình thành các ý thức này. Trẻ con dù học giỏi cũng không chắc hiểu về một số giá trị văn hóa cốt lõi của nước Việt; và nếu sau này có ra quốc tế, chắc cũng như tôi: mua bừa một cái tranh xanh đỏ ở ngoài phố tặng các bạn và bảo rằng đây là “made in Vietnam”, chứ nó có in trên giấy dó, giấy dướng hay giấy Bãi Bằng thì cũng không quan trọng. Nếu như chúng ta thống nhất rằng trong dòng chảy thị trường, cái gì không thể tồn tại thì nên để nó mất đi, thì chắc chắn là nhiều sản vật “made in Vietnam” sẽ mất cùng với sự phát triển: chúng không thể cạnh tranh với hàng ngoại về sức mạnh thị trường, khả năng làm marketing, về giá cả, từ miếng lụa dệt đến tờ giấy thủ công. Ngay cả dưa cải muối chua bây giờ cũng đang thua trắng kimchi xứ Triều Tiên tại các đô thị lớn. Đến văn hóa, các bạn cũng làm thị trường tốt hơn. Cứ đà này, việc một tay gian thương gắn mác “made in Vietnam” lên hàng hóa ngoại, có khi lại đáng khen: anh ta giúp xã hội tưởng tượng rằng mình vẫn đang sống trong một không gian tinh thần bền vững, dù thật ra nó đang lung lay.Đức Hoàng Khi mà ĐỒNG TIỀN - hưởng thụ vật chất lên ngôi, lợi ích là tôn chỉ,nhiều giá trị tinh thần không còn chỗ đứng thì giá trị văn hóa bị xem nhẹ là tất yếu! Văn hóa là cái gốc,cái gốc đã "lung lay" thì...! ;-) Bà ngoại cháu biết dệt vải ỏ trên gác vẫn còn bộ khung cửi. Đến thời mẹ cháu bà bảo đi học suốt nên không biết. Đến thời của cháu có lần hỏi mẹ " sao mẹ k biết dệt vải như bà" mẹ cháu bảo" học làm gì,bây h thì thiếu gì vải" thế là thất truyền hẳn. Vậy mà đôi khi bố mẹ cháu vẫn hoài niệm ngày xưa chăn đệm quần áo tự may dùng tốt thế nào. Cháu thì chẳng có gì để hoài niệm và đến đời con của cháu có khi nó còn không biết dệt vải là gì. " văn hoá" thật ra là như vậy, nó không cao siêu là tiếng nói, trang phục truyền thống, mâm cơm, bài hát.... nó như quốc tịch k tên của mỗi dân tộc vậy Hình như tác giả có chút nhầm lẫn: Tranh Đông Hồ làm trên giấy Điệp chứ không phải giấy Dó. Còn câu chuyện " thất truyền " - theo tôi cái gì không phù hợp với quy luật phát triển thì nó phải lụi tàn rồi biến mất để cái mới ra đời và phát triển hợp với quy luật. Rất trân trọng và đồng cảm với tâm tư, suy nghĩ của những người "hoài cổ" nhưng cố giữ cũng không được thì đừng nên nuối tiếc, níu kéo... Cám ơn Đức Hoàng, người con ưu tú của Hà đông nhé! Mình cũng người Hà đông đây. Rất buồn cho sự mai một các ngành nghề thủ công của chúng ta đang bị đào thải và lụi tàn bởi chính sự yếu kém trong quản lý và thiếu hiểu biết cùng tầm nhìn dài hạn của người quản lý, người phát triển du lịch. Hà Đông giờ chỉ bụi khói, nước sông đen với mấy nhà chung cư mọc không quy tắc chứ làm gì còn làng lụa, làng dệt nào. Hai.., Giữ gìn truyền thống. Về nhân văn thì hay nhưng xét về góc độ kinh tế thì ra sao? Một người dân bình thường cần bán cái gì xã hội cần, với giá chấp nhận cả hai bên họ có tiền mưu sinh. Truyền thống chỉ còn là cái thứ yếu với họ. Về quản lý và truyền thông: Cái này cũng góp 1 phần làm mai một truyền thống : Cấm đoán, tuyên truyền theo cách Tây hóa vào Việt Nam sâu quá là làm mất văn hóa Việt . Đức Hoàng nhớ những câu chuyện hội Đâm lợn, đâm trâu, chọi châu chứ...ai nói gì? Cơ quan quản lý bảo sao? Chắc mọi ngưòi còn nhớ.. Răng nhọn hay răng bằng thì cũng chẳng phải là văn hóa Việt, chẳng phải Trung . Đến ngay TQ họ cũng bảo cái này họ du nhập nơi khác. Cái gì truyền thống giúp tăng thu nhập cho dân , dân sẽ giữ, dân còn giữ văn hóa còn. Chẳng cơ quan nào giữ gìn văn hóa tốt như người dân. Điều tác giả tâm sự chính là hậu quả của 1 nền giáo dục chỉ chú trọng vào việc "nhồi nhét" càng nhiều kiến thức càng tốt mà bỏ quên đi việc giáo dục ý thức về bảo tồn và tình yêu với văn hóa dân tộc hoặc có chăng là giáo dục về nó 1 cách khô khan, giáo điều không khơi gợi nên bất kì sự hứng thú lẫn tình yêu nào. Nếu không thay đổi nhanh tôi tin rằng sẽ còn nhiều nét văn hóa bị phai nhạt và khi người dân còn hiểu mập mờ về nó thì văn hóa tương đương của nước ngoài như sư tử đá tràn qua và lấn át là điều quá dễ hiểu. Đất nước mình đã bị khoác lên mình quá nhiều những biểu tượng không phải Việt Nam tốt xấu lẫn lộn . Quan trọng là giới truyền thông giúp lên tiếng cảnh giác để giữ gìn truyền thống Lạc hồng. Hiện nay, một số hàng hóa "made in Vietnam" được xuất khẩu đứng top đầu của thế giới thì chúng ta phải tự hào và tiếp tục phát huy điều này. Nếu gian thương muốn gắn mác "made in Vietnam" lên hàng hóa ngoại thì có thể hàng hóa đó của Vietnam tốt hơn hàng ngoại, mà hàng hóa Vietnam tốt hơn hàng ngoại thì lại đáng khen người sản xuất hàng Vietnam. Biểu tượng , linh vật . Nước ta , hàng hoá đặc sản..... Bài viết quá hay. Bài này rất đáng để những người có trách nhiệm quan tâm đến việc giữ gìn bản sắc dân tộc trong văn hóa và đặc sản của Việt Nam bằng những việc làm cụ thể chứ không chỉ là những lời kêu gọi , khẩu hiệu suông . Một bài viết đáng đọc . Cám ơn tác giả . Cảm ơn Đức Hoàng, nhân lúc có bài viết Đức Hoàng về thương hiệu "made in Việt Nam", tôi cũng xin viết vài dòng tuy nhiên không nghiêng về văn hóa mà về sản phẩm thương hiệu "made in Việt Nam".Qua vụ việc chiếc khăn lụa, những thông tin về nó bây giờ dần trở nên ít ỏi sau đợt nóng sốt, và tôi tưởng như đã không còn ai cảm thấy đây là một vụ việc cực kỳ nghiêm trọng tổn thương rất lớn đến hình ảnh thương hiệu Việt Nam, Nếu như không có một xử lý nghiêm minh, không có một câu trả lời thuyết phục, không có một sự bảo hộ tuyệt đối với thương hiệu Việt Nam thì nghĩ thử xem liệu những người khách phương xa có còn niềm tin vào thương hiệu của Việt Nam hay họ sẽ nghĩ mua ở đây làm gì cho đắt qua nước láng giềng chắc rẻ hơn nhiều. hay còn nguy hiểm hơn đó là những người trẻ như chúng tôi đang khát khao hưởng ứng startup, những phong trào khởi nghiệp đang bùng nổ mạnh mẽ, chúng tôi có còn dám để "made in Viêt Nam" đầy tự hào khi mà nó có thể đang lung lay, còn xiết bao những ẩn tàng hiểm nguy về xuất khẩu khi thương hiệu "made in Việt Nam" bị chà đạp. Là một người dân đất Việt, xin hãy chung tay bảo hộ thương hiệu Việt Nam bằng tất cả tấm lòng và cách thức. Anh Đức Hoàng phải lạc quan lên chứ. Chúng ta vẫn còn ít nhất một thứ: tiếng Việt. Còn lâu người Việt mới nói tiếng Anh được như người Singapore hay Phi-líp-pin ;) Ở New Zealand và ở Mỹ. Những sản phẩm đẹp được trưng bày nơi trang trọng có mác " Made in Vietnam " còn hàng trung quốc thì đổ đống trong cùng trung tâm thương mại đó... Tac giả nói về sản phẩm làm ra không có người mua nên nhương chỗ cho làm nơi giữ xe ,dó sự tiến hoá dơn thuần có gì mà phải bàn cãi . Chua xót quá Đức Hoàng ạ! Nhưng với cách bảo tồn văn hóa của chúng ta hiện nay thì madein Việt Nam thật hình như cũng ...không còn thật nữa đâu!