Tương lai bất định Năm 17 tuổi, tôi đổi ý, chỉ muốn thành triết gia, nhà phê bình văn học nên tôi đọc đủ thứ sách triết, kinh kệ và văn học. Trong năm thứ nhất, bị ám ảnh bởi nhân vật thám tử Sherlock Holmes, tôi quyết chí trở thành nhà tội phạm và tâm lý học. Hết năm thứ nhất, vì cơm áo gạo tiền, tôi đổi sang học thương mại để dễ xin việc. Đến cuối năm thứ ba, vì ấn tượng bởi một anh bạn làm tiến sĩ về trí tuệ nhân tạo, tôi muốn mình trở thành một nhà khoa học. Và thế là tôi dành 7 năm nghiên cứu kinh tế học.Năm 28 tuổi khi xong tiến sĩ, tôi tưởng đã biết mình muốn làm gì. Nhưng không, sau ba năm làm nghiên cứu, tôi mới nhận ra rằng, mình thực sự không muốn (và không thể) làm khoa học. Tôi chuyển sang làm tư vấn sáp nhập và mua bán doanh nghiệp, một nghề trong ngành tài chính đòi hỏi tính cách rất khác với việc giảng dạy, nghiên cứu. Việc tôi đi kinh doanh là điều không tưởng với các bạn cũ, những người luôn nghĩ tôi là một con mọt sách.Một anh bạn tôi tốt nghiệp Y Hà Nội, học cao học tại một trường đại học rất nổi tiếng ở Mỹ, hiện nay rất hạnh phúc làm nhà nhiếp ảnh chuyên nghiệp và đi dạy bán thời gian. Một cô bạn khác học ngoại giao, giờ suốt ngày luyện tập golf để trở thành một trong những nữ golf thủ hàng đầu ở Việt Nam.Trước mỗi kỳ thi tuyển sinh đại học, điều mà cha mẹ và các nhà quản lý hay nói nhiều nhất là chuyện định hướng nghề cho con em mình. Xác định đam mê, định hướng nghề nghiệp, dự báo xu thế nhu cầu nghề được coi là những điều rất quan trọng đối với các bạn trẻ. Việc không vào được trường hay ngành nghề mình chọn được xem là nỗi đau khổ của các bạn, gia đình và một sự thất bại của nhà nước.Thế nhưng, tôi lại nghĩ khác.               Tôi chắc rằng phần lớn chúng ta đều thay đổi nghề ít nhất một lần trong đời và công việc đầu tiên thường không bao giờ là việc cuối cùng, đặc biệt là trong thế kỷ 21 này. Đam mê và định hướng nghề nghiệp sẽ thay đổi rất nhanh đối với các bạn trẻ. Cũng như chúng tôi, khi mới bước chân vào cuộc đời, 12 năm học phổ thông là quá ít để các bạn trải nghiệm cuộc sống, để thực sự biết mình thích gì, làm gì và làm được gì. Làm sao có thể bảo các bạn trẻ định hướng nghề và đam mê khi có quá ít thông tin?Do vậy, tôi không đánh giá cao việc phải định hướng hay dự báo ngành nghề cho các bạn trẻ. Nhận thức về nghề chỉ có thể đến qua việc thực sự trải nghiệm và tương tác với thế giới rộng lớn hơn rất nhiều bên ngoài trường học. Con đường phát hiện ra đam mê của cuộc đời mình hiếm khi là một đường thẳng. Nó đầy trắc trở và sẽ thay đổi theo thời gian, nhiều khi rất ngẫu nhiên. Một cú huých của số phận cũng có thể biến bạn từ một bà nội trợ an phận trở thành một doanh nhân đầy máu lửa và ngược lại.Hơn nữa, việc chọn nghề còn phụ thuộc rất nhiều vào một yếu tố vô cùng quan trọng nữa: Tương lai là bất định. Việt Nam trong 10-20 năm nữa sẽ khác xa những gì trong tưởng tượng của chúng ta.Có hàng trăm nghìn yếu tố ảnh hưởng đến tương lai mà không ai có thể kiểm soát và dự báo nổi. Mỗi một trải nghiệm, một tác động ngoại cảnh, một sự may mắn hay bất hạnh, cũng ảnh hưởng đáng kể đến tương lai.Cách đây hơn 11 năm, không ai tiên đoán được một ngày nào đó, “báo lớn nhất thế giới” lại là trang mạng xã hội Facebook và sẽ làm hàng nghìn nhà báo mất việc. Sự sụp đổ không ngờ của thị trường tài chính và bất động sản ở Việt Nam gần đây đã biến việc học ngành tài chính, ngân hàng có nguy cơ lỗi mốt. Mười năm trước, mấy ai nghĩ rằng có một ngày ngành nông nghiệp, dịch vụ và du lịch, nhà hàng, khách sạn lại trở thành những ngành và nghề đang rất “thời thượng” ở Việt Nam hiện nay.Sự bất định của tương lai trong một thế giới thay đổi chóng mặt sẽ làm phần lớn những định hướng và kế hoạch của các bạn trẻ và cha mẹ không còn chính xác nữa.Vậy nếu tương lai là bất định, chúng ta phải làm gì? Do không thể kiểm soát tương lai nên điều quan trọng nhất là chuẩn bị tốt để thích ứng tốt. Chúng ta cần được đào tạo toàn diện để có thể ứng phó với mọi thay đổi chứ không phải chỉ biết một nghề. Để làm được vậy, sự cởi mở, óc sáng tạo, năng lực phản biện, tâm thế học hỏi, ngoại ngữ và tiếp cận đa ngành là những kỹ năng quan trọng nhất.Một trong những điểm tiến bộ nhất của giáo dục đại học hiện đại là triết lý giáo dục khai phóng (liberal arts education). Triết lý này cho rằng, sinh viên cần phải được đào tạo toàn diện trong nhiều lĩnh vực như: khoa học xã hội, nhân văn, tự nhiên và khoa học cơ bản. Các đại học cộng đồng (community colleges), khai phóng (liberal art colleges), và hai năm đầu tại các đai học lớn ở Mỹ thường đào tạo theo triết lý này. Sinh viên sẽ học chuyên sâu hơn vào năm thứ 3 và 4. Tôi mong các đại học ở Việt Nam và các bạn trẻ có thể theo con đường phát triển toàn diện ấy trong những năm đầu đại học thay vì cố học chỉ một nghề mà sau này phần lớn các bạn sẽ không làm. Còn nếu nền giáo dục sau phổ thông của Việt Nam chưa làm nổi thì bản thân các bạn trẻ hãy tự trang bị cho mình bằng cách tự học, đi làm sớm, tích lũy kinh nghiệm và trải nghiệm càng nhiều càng tốt.Sau này có làm tài chính thì kiến thức văn học sẽ giúp các bạn rất nhiều khi viết, giao tiếp; có làm về y thì sự hiểu biết về tâm lý cũng sẽ giúp bác sĩ đồng cảm với bệnh nhân hơn. Một kỹ sư biết về nghệ thuật cũng sẽ có những thiết kế đẹp hơn (các thiết kế của Steve Jobs cho Apple chịu ảnh hưởng lớn từ những năm ông học thư pháp). Càng trải nghiệm nhiều và được tiếp cận đa ngành, các bạn sẽ được chuẩn bị tốt hơn cho tương lai bất định.Đừng nghĩ rằng vào đời là phải xác định ngay mình sẽ làm nghề gì. Một lúc nào đó, các bạn sẽ phát hiện ra mình thực sự thích gì, muốn làm gì, có thể làm được gì.Và tương lai sẽ luôn bất định. Hãy chuẩn bị hành trang thật tốt và đừng đóng khung đời mình theo một hướng mà thôi.Nguyễn Quốc Toàn Đúng, tương lai là bất định. Bài viết quá hay, vô cùng bổ ích em đã nhảy từ phi công xuống công an xong lại ra giáo viên. Và bố mẹ em bắt học y rồi em quay qua học luật. xong giờ đi thực tập môi giới bất động sản. ĐỜI THẬT VÔ THƯỜNG :D Ý tưởng này của TS Nguyễn Quốc Toàn đúng cho số đông. Một số ít bộc lộ năng khiếu, đam mê, hoài bão ngay từ trẻ thì họ quyết chí theo đuổi ước mơ để vươn lên đỉnh cao của khoa học, nghệ thuật, chính trị.... Họ chấp nhận mọi khó khăn, thử thách, kể cả thiếu thốn, không thay đổi đam mê trong một thế giới đổi thay. Chính vì vậy, họ có đóng góp lớn cho sự phát triển của dân tộc và nhân loại. Những công trình lớn đòi hỏi sự tận tâm, tận lực của cả cuộc đời. Chọn nghề lúc tốt nghiệp phổ thông đúng là chưa đủ trải nghiệm cuộc sống đủ để quyết định. Thời của tôi đa phần là theo phong trào, thời cuộc. Thậm chí ngay cả trong lúc học đại học chọn chuyên ngành cũng vậy. Đúng là..bất định. Nhưng có 1 điều, thời gian quí báu ở đại học trong 2 năm đầu cơ sở bị uổng phí vào những môn học bị bắt buộc và không ai quan tâm, phi thực tế là nhưng môn chính trị. Những người học ở nước ngoài không phải học nhưng họ vẫn hơn mình, được trọng dụng, thực tế hơn. Bài viết rất hay, phân tích sâu sắc tuy nhiên bài viết này chỉ dành cho các đối tượng có tố chất, thông minh, nhạy bén ... Với thời cuộc những bạn trẻ nào khả năng có hạn thì vẫn phải xác định năng lực của bản thân và rèn luyện một nghề thật vững (đương nhiên là nghề mình thích ). Dù sao thì " nhất nghệ tinh" cũng kg sai ! Luôn chúc cho thế hệ trẻ có công việc ổn định ... Tôi rất thích các bài viết của tác giả NQT, mong đọc những bài viết của anh Những trường hợp như tác giả và bạn bè mà anh kể lại thì xem như phải học lại từ đầu khá nhiều. Đó là điều không ổn và không nên noi theo. Đồng ý là anh có thể đã nỗ lực học nghề mới và có thành công mới, nhưng biết bao nhiêu thời gian đã bị uổng phí! Hiểu chính bản thân mình là 1 điều cực kỳ quan trọng, các bạn trẻ nên chú trọng để tránh những sai lầm như tác giả. Tôi đang sống và học tập ở Úc và thấy rằng giới trẻ ở đây tỏ ra hiểu bản thân từ sớm vì họ vào đời rất sớm, không ngây ngô như thanh niên việt nam 18 tuổi đâu (tôi cũng từng là số đó thôi). Điều đó giúp họ có chính kiến rõ và mạnh mẽ về những gì họ đang làm, và họ thường theo đuổi để có khả năng chuyên sâu và giỏi về lĩnh vực của họ. Đó là điều mà chúng ta cần học hỏi. Các nước phát triển rất thực tế, chỉ những ai giỏi và sâu về một lĩnh vực thì mới được coi trọng, vì như vậy họ mới đem lại sản phẩm hoặc dịch vụ vược bậc được. Tôi đã làm việc ở VN hơn 12 năm trước khi qua đây, chúng ta cũng phải rất rõ ràng và làm được như vậy, không nên lằng nhằng trong việc định hướng nghề nghiệp và cuối cùng là xã hội chỉ có những sản phẩm làng nhàng bậc thấp so với cộng đồng quốc tế. Instinct & skill Bản năng và Kỹ năng tồn tại trong mỗi con người. Bản năng thì có sẵn ví như Bản năng gốc( basic instinct ) để duy trì nòi giống, đói muốn ăn , khát muốn uống.. Vv . Những gì là bản năng không cần DẠY không phải HỌC ai cũng làm được. Còn những gì thuộc về Kỹ năng thì phải học phải rèn luyện mới làm được? Chính vì lẽ đó mọi người cần phải HỌC còn không thì sẽ sống theo Bản năng là chính? Tiếng Anh phân biệt rõ Nghề nghiệp & Công việc( Career & Job) ai cũng có thể Học nghề này và lập Nghiệp bằng công việc khác. Đó là lẽ thường trong cuộc sống Tốt nghiệp ngành ngân hàng - làm tiếp tân - hành chánh - trợ lý bộ phận bán lẻ - dịch vụ chăm sóc khách hàng - thất nghiệp. Đọc bài viết và các ý kiến phản hồi đa phần đồng ý với nhận định của tác giả tôi thấy buồn và rất buồn! Nó thể hiện sự tự ti, kém cỏi của một thế hệ. Cái gì là tương lai bất định? Như tác giả thì người ta không thể nhìn thấy xu hướng chuyển dịch và chuẩn bị những thứ cần thiết để bắt kịp xu hướng đó? Chẳng khác nào tác giả và nhiều người như cánh bèo để dòng nước muốn cuốn trôi đưa đẩy đi đâu về đâu cũng không biết? Đó là cách sống thụ động và thất bại là điều đương nhiên! Người ta không dự báo chính xác những gì xảy ra trong tương lai nhưng cần phải có tầm nhìn và dự báo về nó. Có thể đúng có thể sai nhưng người ta có được sự chủ động. Không có sự chủ động thì chẳng làm nên trò chống gì cả! Bài viết này giống như bài toán vui cấp 2: Tìm trong bài toán chứng minh trọng lượng con muỗi bằng con voi, đâu là điểm mâu thuẫn để có đáp án nghịch lý trên.Trong bài viết này nghịch lý ở chỗ tác giả còn trẻ đang chia sẻ kinh nghiệm dẫn đến thành công hiện nay của bản thân. Nhưng theo logic bài viết thì công việc hiện nay của tác giả chưa phải là việc cuối cùng! Vậy không có cơ sở để chia sẻ. Giải pháp tg đưa ra là học mọi thứ, điều này phản khoa học. Hoàn thiện nhân cách và tư duy khác với việc học để biết mọi thứ để gặp đâu làm đó theo ngữ cảnh xã hội. Ước mơ cháy bỏng là trở thành GV ĐH, cố học lên Th S giáo dục NN. Dạy được 1 năm, chán khg thể chán hơn ( phần lớn do cơ chế, dù rất thương SV). Giờ đi dạy TT NN cho qua ngày !!!! Có một nghề đặc thù nghề làm quan . Nghề này là bố của các nghề . Khi còn trẻ tôi đã nghe nói vậy và tôi đã kiên quyết đi ngược với sự giáo của tiền bối rất khoát không theo nghề quan , sau gần 60 năm có mặt trên cõi đời mới thấy đúng bậc tiền bối đúng . Bài viết hay tuy nhiên cần phải xem lại giữa thích và muốn. Có thể hôm nay thích, nhưng ngày mai không thích nữa, ví dụ thích một cái áo, thích một đôi giày...Nhưng nếu bạn muốn, đó là mong muốn cá nhân, và nó sẽ đeo đuổi bạn suốt cuộc đời, hoặc chí ít là trong một chặng đường dài , ví dụ bạn muốn ăn mặc thật đẹp, muốn có một ngôi nhà thật khang trang.Và cái muốn đó, sẽ là động lực thúc đẩy bạn làm việc và cố gắng để đạt được nó, trong mọi công việc.Định hướng nghề nghiệp hiện tại của các bậc cha mẹ ở VN bây giờ toàn theo kiểu: "có bác nhà này, cô nhà kia làm ở đó, nhà mình có mối quan hệ, con cứ học ngành đó đi rồi xin việc sẽ dễ hơn".Việc phát hiện bản thân muốn gì rất quan trọng, sau khi biết mình muốn gì, sẽ kết hợp với khả năng của bản thân rồi tìm kiếm ngành nghề phù hợp.Lại một vấn đề nữa, làm sao biết khả năng của bản thân mình là gì, sẽ làm được cái gì, chẳng còn cách nào khác là hãy làm thật nhiều thứ, tham gia thật nhiều hoạt động lúc mình còn trẻ, rồi bạn sẽ biết được khả năng của mình là gì.Trong cuộc sống hiện đại, cần trang bị cho mình kiến thức rộng ở nhiều lĩnh vực, nhưng đó không phải là vấn đề tiên quyết để một con người thành công, theo quan điểm cá nhân, trước hết, bạn phải chuyên sâu trong một lĩnh vực nào đó, nếu lĩnh vực đó phù hợp với mong muốn, sở thích của bạn thì thật là tuyệt vời. Tôi không đồng tình với chù ý của tác giả. Trong khi các nước khác lên kế hoạch cho thay đổi về giáo dục để theo kịp với thời đại, đặc biệt trong bối cảnh có sự đột biến của khoa học, kỹ thuật, an ninh mạng, tác giả lại khuyến khích giới trẻ Việt Nam không cần phải lên kế hoạch, định hướng nghề nghiệp nên phớt lờ. Tác giả có nghĩ những bạn trẻ sau khi đọc bài viết này sẽ trở nên nguỵ biện, không chủ động trang bị, lên kế hoạch cho tương lai của mình, mà trôi theo thời thế hay không?