Không say không về Nhưng hơn lúc nào hết, tôi thấy rất cần phải nói về rượu và cách uống rượu trong xã hội hiện nay.Lịch trình của tôi trong chuyến công tác tháng trước: Sáng thứ 6 phát biểu về Luật Phòng chống tác hại của rượu, bia trên diễn đàn Quốc hội, chiều thứ 6 tới bệnh viện Sơn La hỗ trợ chuyên môn. Sáng hôm ấy, tôi đã phát biểu rằng, nếu bộ luật này khi được thông qua khi còn quá nhiều điều khoản dài dòng, không phù hợp như Chính phủ trình thì hiệu quả sẽ thấp, vì không phù hợp với thực tế của "phong trào" rượu bia đang lên rất cao của Việt Nam. Tối, thực tế ấy đã được anh em Sơn La chứng minh một cách sinh động nhất. Về đến phòng khách sạn, tôi còn không tìm được công tắc bật đèn.Cái sự uống rượu đã gắn liền với cuộc sống từ lâu lắm rồi, có lẽ từ khi loài người còn "ăn lông ở lỗ". Ai trong chúng ta không có kỷ niệm khó quên về một cuộc hội ngộ mà luôn kèm theo những ly rượu, cốc bia?Nhưng cái văn hoá rượu ở xứ mình hiện nay thì tôi xin chào thua. Uống ngày, uống đêm, uống vì bất cứ lý do gì, buồn, vui, không buồn hay không vui cũng uống, uống mỗi khi gặp nhau, sinh nhật của bạn của thằng bạn... Và đặc biệt là phải uống lấy say. Không say không về. Say mới là bằng chứng cho "tình cảm thật lòng", là "yêu thương nhau thực sự".Chính vì cái văn hoá  ấy mà nhiều khi người ta không nói "hẹn gặp lại nhé" mà là "hôm nào ngồi (uống) với nhau tý nhỉ?". Và cũng có lẽ vì văn hoá ấy mà hầu hết quan chức thời nay đều giỏi uống rượu. Không biết uống làm sao ngồi cùng mâm "các cụ" được.Khỏi nói hậu quả của bia rượu, vì báo chí nhắc ra rả hàng ngày, bao nhiêu người chết, bao nhiêu người bị thương, chỉ có bao nhiêu trái tim tan nát thì chưa thống kê đầy đủ. Là một bác sỹ, tôi không thể kể hết những vụ tai nạn thương tâm đã gặp trong công việc của mình.Cùng đoàn xe khám bệnh thiện nguyện của chúng tôi, hai buổi chiều cuối năm, hai thanh niên say rượu lao đầu vào. Vụ đầu tiên cách đây năm năm tại Mường Lát, Thanh Hoá đã cướp đi sinh mạng một con người. Vụ thứ hai mới xảy ra thứ bảy tuần trước, khi đoàn chúng tôi đi ra khỏi địa bàn xã Phiềng Luông, Bắc Mê, Hà Giang. May mà cậu thanh niên ấy không chết, nhưng anh không thể ngóc đầu lên cổ vũ chiến thắng của đội tuyển Việt Nam. Còn đoàn xe của chúng tôi thì 6 giờ sáng mới về được đến Thủ đô.Chính cái văn hoá uống rượu "Made in Việt Nam" này làm xấu đi hình ảnh thưởng thức rượu rất tao nhã được thi ca ghi lại. Nói đến đi uống là các bà đã nhảy chồm chồm vì biết là sẽ phải đón về một cái bị rách bốc mùi khi gần sáng. Chúng tôi có uống rượu đâu mà là rượu uống chúng tôi đấy chứ, thích thú gì đâu.Vậy nên chắc chẳng có điều luật nào có thể ngay lập tức giảm việc tiêu thụ đồ uống có cồn ở Việt Nam trong giai đoạn này. Giải pháp đơn giản, không tốn kém và hiệu quả nhất là Chính phủ cần sớm ban hành một nghị định quy định về việc quản lý rượu bia với những điều cấm chi tiết, rõ ràng. Nghị định cấm pháo nổ hay nghị định bắt buộc đội mũ bảo hiểm đã thành công theo cách ấy.Cụ thể hơn, nghị định này cần làm rõ các hành vi của người sử dụng rượu bia, ở các điểm:Thứ nhất là tuổi được phép mua rượu và uống rượu. Chính phủ đã ban hành Nghị định 40 về sản xuất và kinh doanh rượu, trong đó cấm bán rượu cho người dưới 18 tuổi. Chúng ta cũng đã có chế tài xử lý các hành vi vi phạm quy định về kinh doanh rượu, trong đó ai bán sản phẩm rượu cho người chưa đủ 18 tuổi có thể bị phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 500.000 đến 1.000.000 đồng. Nhưng vấn đề là các chế tài đó không được thực thi. Vì thế, nên bổ sung cấm và phạt cả những người bán hoặc uống rượu cùng vị thành niên nữa. Trong nhiều trường hợp, họ là tác nhân chính.Thứ hai, khoanh vùng lại các sản phẩm với nồng độ cồn cao được bán đại trà trong các siêu thị, các cửa hàng, các quán ăn, khách sạn... Nơi nào có giấy phép đặc biệt mới được bán rượu nồng độ cồn cao.Thứ ba, công bố danh sách những địa điểm tuyệt đối không được bán hoặc sử dụng rượu bia như trường học, công sở, bệnh viện, các địa điểm tôn giáo... Và có biện pháp giám sát, thực hiện phạt hiệu quả những vi phạm này. Thái Lan đã làm điều này rất tốt.Sửa đổi văn hoá rượu ở nước ta không thể chỉ bằng lời nói. Người ta đã hô hào "hãy ngừng uống rượu bia" bao nhiêu năm nay nhưng tác dụng thế nào chắc chúng ta đều thấy. Việc luật hóa các hành vi với chất có cồn là cần thiết, nhưng để nó hiệu quả bền vững, không gây lãng phí nguồn lực của xã hội lại không hề dễ dàng.Xin dẫn bài thơ tôi rất tâm đắc của Ôma Khayyam (1040 - 1112), nhà triết học, toán học lớn người Iran để kết thúc bài viết này."Rượu chỉ cấm với những người ngu ngốcchứ không phải với người thông minh và có họcUống rượu là cần nếu anh biết rằng anhuống với ai, lúc nào, mấy cốc..."Nguyễn Lân Hiếu Như mình sống ở bên Nhật, lúc đi uống với bạn bè hay đối tác thì ai thích gì uống nấy, rượu cũng được, bia cũng được, nước hoa quả nước ngọt hay trà cũng được, không ai ép ai cả. Chỉ có 1 thứ tuyệt đối không được gọi đó là nước lọc, vì như thế những người khác sẽ áy náy họ gọi món tính tiền mà bạn lại gọi món miễn phí. Bạn bè thân thiết, kết giao thì 1, 2 chén ! Ép tôi cho next ngay ! Quan điểm của tôi là người đã quý và trân trọng mình sẽ không bao giờ ép mình làm việc mình không thích ! Đặc biệt lại là bia rượu, thuốc lá ! Và tôi chỉ nể phục những người đạo đức tốt hoặc làm ăn kinh tế trong sạch, giàu có chứ chưa bao giờ cảm thấy nể phục mấy ông uống được nhiều bia rượu cả ! Ủng hộ bài viết của tác giả. Thời ông bà ngày trước, chưa bao giờ thấy say xỉn. Chỉ uống ít rượu khi có người quen thân ở xa đến. Chỉ uống vài ly rượu nhỏ để thể hiện sự thân tình. Không say xỉn, phá làng phá xóm, chửi tùm lum như thanh niên bây giờ. Các bạn hãy thử cách uống rượu sau: "ngậm từng hớp rượu lâu nhất có thể, nuốt từng chút một, một cách từ từ"! để cảm nhận hương vị của rượu! bạn sẽ phát hiện ra "điều mới mẻ" mà trước đây bạn chưa thấy! Tôi gọi cái cách mời rượu của một số người trong các bữa nhậu hay trong các bữa tiệc ở VN hiện nay là "học đòi vô lối, học làm sang nhưng học không hết chữ". Hãy nhìn người phương tây, trong các bữa tiệc, gặp nhau họ nhẹ nhàng chào hỏi, cụng ly và khẽ nhấp môi thật là lịch sự.Còn VN thì sao? Trong các tiệc cưới ngoài chủ nhà "có lời" còn có đến hàng đoàn cầm ly đến rồi "Xin tự giới thiệu là quan hệ thế này thế nọ với chủ nhà..." sau đó là xin mời trăm phần trăm. Rồi người ngồi mâm này cầm ly qua mâm khác "trăm phần trăm" nếu có ai đó không uống thì mè nheo thế này thế nọ thật là phiền phức.Không biết đến bao giờ cái nạn này mới giảm được đây? đoạn kết thật là hay theo tôi cứ đánh vào kinh tế, đánh thuế thật nặng để sao giá bia lên tới 1 triệu/lon, còn rượu là 3tr/lít, còn rượu tự nấu thì cấm vĩnh viễn thì chả có gì là khóNhớ ngày xưa pháo còn cấm được, rồi mũ bảo hiểm bắt buộc đội cũng phải đội Lúc nhậu, bạn bè tâm giao ko say ko về. Lúc bị nạn, nhà ai nấy lo thôi. Khoa học cũng đã chứng minh rằng lúc con người có rượu bia vào thì là lúc tâm thần không sáng suốt nhất ấy vậy mà cứ chọn cái thời điểm đấy mà quyết định chuyện trong làm ăn.Còn muốn thay đổi chuyện văn hoá uống rượu bia thì phải cần luật pháp can thiệp. Chỉ có một điều khổ ở đây là những nhân vật trong ngành làm bia rượu rất giầu và rất mạnh có sự ảnh hưởng đến việc lập luật - cho nên phải cần có nhà lãnh đạo chân chính và đặt lợi ích cũng dân chúng trên hết mới đem lại hiệu quả tốt nhất. Rất nhiều nước đã áp dụng những chính sách cấm rượu và được phát huy tối đa. Tại sao VN ta không áp dụng được? Xin thưa trước tiên là luật phải nghiêm (cái này những nhà làm luật vẫn chưa làm đc và chưa để ý, có lẽ ko coi trọng) người dùng luật phải mạnh chứ còn rượu vẫn được nấu, bán tràn lan như ở ta thì còn lâu mới hạn chế đc rượu và tác hại của nó. Có rất nhiều phong trào đã được phát động, chỉ rầm rộ được một thời gian rồi xẹp xuống, rồi phải phát động lại mà cũng chẳng được bao lâu, từ đội mũ bảo hiểm khi đi xe máy, tình nguyện nhặt rác đến giải tỏa vỉa hè. Chỉ có “phong trào” uống rượu bia không cần phát động mà cứ tồn tại mãi, và càng ngày càng rầm rộ thêm. Có lẽ các “nhà thi đua” nên nghiên cứu xem tại sao để áp dụng cho những phong trào thi đua khác chăng ? đến thời tạm gọi là uống rượi tập trung , cấm uống riêng lẻ, ví dụ như thành phố lớn chỗ nào thì được uống và đến lúc nồng độ cồn cho phép mới được cho về , còn uống rượu ở nhà thì có thể hơi khó, nhưng luật dám làm nghiêm , làm mạnh thì họ uống song ngủ chứ không dám quậy , ko dám lưu thông . thử hỏi đám tiệc nào từ quan chức cao tới thứ dân mà lại không có rượi có bia , xong vẫn đi về ào ào, "thượng bất chính ,hạ tắc loạn" , trên noi gương xem ở dưới có làm theo không . Ví như công ty mà chủ tịch HĐQV và thành viên , đến Tổng giám đốc, GD toàn chơi nước ngọt thì đảm bảo ăn tiệc nhân viên toàn uống nước suối . “Không say không về” nghĩa là khi say mới về: đi bộ thì “đánh võng”, đi taxi thì nôn ra xe, đi xe máy thì loạng quạng đâm vào xe khác, lái ô tô thì “đạp nhầm chân ga”. Nếu bò về được nơi mình ở thì có khi vào nhầm nhà hàng xóm, nhìn thấy bà cụ hàng xóm mở cửa thì thất kinh: “ vợ ơi, sao hôm nay trông em già thế”. Nói chung “không say không về” không phải là tình bạn mà ngu ngốc vì đẩy bạn vào những tình thế biến thành kẻ ngu ngốc. Có những thứ càng hạn chế (thậm chí cấm) thì càng phát triển, ngược lại có những thứ càng khuyến khích càng teo tóp đi, và cấm vẫn cấm, khuyến khích vẫn khuyến khích từ năm này qua năm khác vẫn chẳng thay đổi được gì. Có lẽ thay vì bỏ chi phí quản lý những chuyện này (mà thực sự không quản lý nổi) nên bỏ chi phí lập và vận hành một cơ quan nghiên cứu mang tính khoa học tận gốc rễ của vấn đề, từ đó đề xuất giải pháp phù hợp, thay vì phát động các phong trào, “ra quân” mang tính thời vụ, rộ lên một thời gian với bao hình ảnh, bài viết trên TV và báo chí rồi đâu lại vào đó. Nguyễn lân Hiếu một nhà khoa học một trí thức trẻ đã nói thay cho hàng chục triệu người dân việt nam . Cảm ơn Anh