Hai hướng phát triển cho ngành thiết kế vi mạch Việt Nam Các đề xuất được nêu tại hội nghị "Chính sách phát triển ngành vi mạch bán dẫn tại Việt Nam" do Bộ Thông tin và Truyền thông tổ chức tại TP HCM sáng 21/10. Theo TS Huỳnh Phú Minh Cường, Phó khoa điện - điện tử, Đại học Bách khoa TP HCM, ngành vi mạch hiện có ba loại hình kinh doanh gồm phần mềm thiết kế, sản xuất và đóng gói, thiết kế vi mạch. Trong đó, thiết kế vi mạch là công đoạn mang lại giá trị gia tăng cao nhất (khoảng 50%) và có doanh thu lớn nhất. Công đoạn lắp ráp, đóng gói chiếm giá trị thấp nhất, khoảng 6%. "Việt Nam cần phát triển ngành vi mạch ở công đoạn thiết kế với lợi thế nguồn nhân lực trẻ, năng động sáng tạo", ông nói.Ông Cường đưa ra đề xuất hai hướng phát triển, một là thiết kế các loại chip phổ biến mà các doanh nghiệp trong nước đang sử dụng, vì đây là nhu cầu có sẵn. "Doanh nghiệp chỉ chọn chip có chất lượng cao, giá thành rẻ", ông Cường nói nhà nước cần tham gia bảo hộ cho các chip được thiết kế trong nước, đảm bảo đầu ra khi thương mại hóa.Ở thị trường ngách cũng có thể phát triển các dòng chip mới phục vụ một lĩnh vực để tạo lợi thế cạnh tranh. Để làm được, ông Cường cho rằng cần có đội ngũ nhân lực không chỉ biết sử dụng phần mềm thiết kế, kiểm tra chip... mà cần cả kiến thức trong nhiều ngành khoa học và kinh nghiệm thực tế để hiểu được tính năng của chip khi vận hành.Đồng tình, ông Nguyễn Mạnh Hải, Trưởng ban nghiên cứu phát triển Viettel cho rằng, với kinh nghiệm thực hiện các dự án vi mạch, nhân lực rất quan trọng. Ông chia sẻ, lúc đầu đơn vị ông chỉ có 5 nhân sự làm lĩnh vực này. Tuy nhiên sau nhiều năm thu hút chuyên gia người Việt trong và ngoài nước số lượng đã lên đến hơn 60 người.Theo ông Hải, doanh nghiệp cần xác định thị trường ngách để thiết kế chip, phục vụ cho nhu cầu một ngành, lĩnh vực cụ thể. "Hiện chúng tôi phát triển chip cho các thiết bị 5G, radar, vệ tinh... đang thử nghiệm và sẽ trở thành sản phẩm thương mại trong một đến hai năm tới", ông Hải nói.Ông Nguyễn Thiện Nghĩa, Cục phó phụ trách Cục Công nghiệp Công nghệ Thông tin, Bộ Thông tin và Truyền thông cho biết, các đề xuất của chuyên gia sẽ được tiếp thu làm cơ sở tham mưu Chính phủ xây dựng chính sách và lộ trình phát triển ngành vi mạch trong thời gian tới.Tại Việt Nam có một số doanh nghiệp trong nước như Viettel, FPT... tham gia phát triển vi mạch với hơn 200 nhân viên. Khoảng 30 doanh nghiệp nước ngoài đến từ Mỹ, Nhật Bản, Đài Loan, Trung Quốc, Hàn Quốc... đầu tư lĩnh vực này với đội ngũ hơn 5.000 kỹ sư. Số lượng nhân lực thiết kế vi mạch được chuyên gia đánh giá còn khiêm tốn.Hồi tháng 9, Khu công nghệ cao TP HCM cùng công ty Synopsys phối hợp tổ chức đào tạo nhân lực thiết kế vi mạch do sinh viên, giảng viên ba đại học thuộc Đại học Quốc gia thành phố. Theo đó, công ty Synopsys sẽ cung cấp phần mềm thiết kế phục vụ hoạt động đào tạo với mục tiêu tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, theo nhu cầu doanh nghiệp về thiết kế vi mạch.Hà An Thầy Cường là người đã dẫn dắt tôi đến với thiết kế vi mạch. Hiện tại giờ thì lĩnh vực này ở VN còn khá non trẻ và chưa được đầu tư đúng mức. Hi vọng nền công nghiệp thiết kế vi mạch sẽ phát triển mạnh ở VN trong tương lai gần. Nếu như vậy, có thể tôi sẽ trở về VN làm việc một ngày không xa. Các doanh nghiệp có nhu cầu chip do áp lực cạnh tranh nên thường sẽ phải chọn những chip ngoại giá rẻ chất lượng tốt, nên sự hỗ trợ ban đầu của Nhà nước là cần thiết cho sản phẩm chip trong nước nhưng có lẽ cũng cần các doanh nghiệp chip trong nước cạnh tranh với nhau để tránh sức ỳ do được hỗ trợ. Thị trường ngách trong và ngoài nước cho chip có lẽ là những con chip dùng trong xe hơi hoặc đồ điện tử, các câu lạc bộ điện tử sinh viên - học sinh, các doanh nghiệp vừa và nhỏ cần nâng cấp kỹ thuật cho các máy móc hiện tại bằng việc gắn thêm chip có thể lập trình được thay vì phải mua mới những cái máy "thông minh" hơn, các sensors cho nhiệm vụ theo dõi chống chọi thiên tai bão lụt hoặc bảo vệ cáp biển, các start-up nông nghiệp công nghệ cao, vv...Nếu các chip thương mại này có thể lập trình được thì hy vọng sẽ có phiên bản mở (open-source) hướng đến cộng đồng mã nguồn mở hoặc tự do (free or open-source), chẳng hạn như bộ thư viện hoặc Software Development Kit để lập trình các chip này là phần mềm mã nguồn mở hoặc tự do; từ đó sẽ thu hút được thêm người dùng kỹ thuật vừa sử dụng vừa giúp cải tiến chíp, dần dần tạo nên cộng đồng quốc tế sử dụng những con chip này cộng với sự hỗ trợ tài chính ban đầu của Nhà nước để người dùng yên tâm về sự ổn định nguồn cung cho những con chip này trong 5-10 năm hoặc lâu hơn nữa thì có lẽ sẽ tạo sức cạnh tranh hấp dẫn của sản phẩm chip Việt Nam trên trường quốc tế. Thiết kế vi mạch dễ mà khó. Không cần đầu tư nhiều , chỉ cần con người, máy tính và phần mềm. Nếu công ty làm chủ con chip họ có thể đưa cho nhà sản xuất nước ngoài rồi , rồi kiểm tra lại , bỏ vào bản mạch là có thể bán được. Nhưng khó là ở chỗ chip dễ làm người ta đã làm lâu rồi, khó cạnh tranh về giá. Chỉ có những ứng dụng mới mới cần chip mới. Hoặc chip trên tiền trình mới để có tích hợp nhiều transistor hơn. Cả hai loại đó đều rất khó làm. Chỉ có cách là doanh nghiệp trong nước đặt hàng, bao tiêu thì mới phát triển được. Các ngành công nghệ mũi nhọn phải có sự hổ trợ của nhà nước, nếu k k thể phát triển và cạnh tranh với nước ngoài Cơ khí và điện tử cần có sự hỗ trợ mạnh mẽ và bài bản từ nhà nước thì ta mới tự chủ và hùng cường được.