Tết nội hay Tết ngoại Tết đầu tiên ở Sài Gòn, bố mẹ chồng ở Hà Nội vào ăn Tết cùng các con. Tết thứ hai gia đình em chồng bay vào. Tết thứ ba, cả nhà tôi hành hương ra Hà Nội, có cả mẹ tôi cùng đi. Tôi vẫn nhớ Tết đó mẹ chồng vui ra mặt. Bà vốn không hay hoa mỹ, chỉ thật thà: "Năm này có hai đứa ra, mẹ thấy Tết vui hơn", rồi ngày nào cũng chăm chỉ dậy sớm, lách cách nấu nướng.Có năm tôi xin nghỉ phép sớm, cả nhà ra Hà Nội từ 20 tháng Chạp với nhà nội. Đón giao thừa xong, mùng Một lại tất tả bay về ăn Tết với mẹ và họ hàng trong Nam. Có Tết hai vợ chồng bận việc quá, tôi cử con đầu "đại diện" ra Bắc ăn Tết với nhà nội, mùng Hai cu cậu bay về Sài Gòn để kịp đi chơi với nhà ngoại.Có những cái Tết chúng tôi phải lên kế hoạch trước cả hai tháng. Đó là năm 2014, tôi canh vé và mua vé máy bay từ giữa tháng 12. Chồng tôi và con trai đầu đi ô tô xuyên Việt ra Bắc trước. Giáp Tết, Quốc lộ 1 như cuộc đua xe, tôi ở nhà ngày nào cũng cầu nguyện. Rồi lu bu công việc, đến lúc tôi nhìn lại vé và giờ bay thì ôi thôi máy bay đã cất cánh rồi. Điên cuồng lên mạng tra vé tới tận 12 giờ đêm cho mình và cậu con út nhưng không tìm được vé giờ chót. Tôi tính, hay đi sang Thái Lan rồi vòng ra Hà Nội, hoặc bay ra Vinh rồi thuê ô tô đi tiếp. Phút chót, run rủi thế nào có chuyến bay nhả ra hai vé. Hai mẹ con dắt díu nhau chen vào dòng người nghẹt thở ở Tân Sơn Nhất.Tôi vẫn yêu Tết. Nhưng thú thực là để cân bằng Tết Bắc - Tết Nam, Tết nội - Tết ngoại đôi khi cũng hại não. Nhưng tôi khá may mắn bởi trong mọi cái Tết, gia đình hai bên nội ngoại đều tôn trọng các quyết định của vợ chồng tôi, không phàn nàn hay thắc mắc như nhiều nhà khác mà tôi biết. Chồng tôi thâm tâm rất thích Tết Bắc nhưng cũng chưa bao giờ tỏ ra cực đoan với các đề xuất ăn Tết Nam của vợ. Và tôi biết mình cũng thuộc số ít may mắn, chưa phải chiụ đựng "cuộc chiến" ăn Tết nào.Chẳng đâu xa, bạn bè, người quen tôi, có những người không giấu nổi bực dọc vì bị chồng ép phải ăn tết quê nội, còn bên ngoại thì giận hờn. Mà chuyện năm nào cũng lặp lại, như đã thành một hiện tượng xã hội phổ biến.Các bài báo, các thước phim vào dịp Tết gần đây đã bổ sung chủ đề này song nghiêng về "phương án" vợ "được" về nhà ngoại ăn Tết. Có lẽ nó khởi nguồn từ một cuộc phỏng vấn năm 2016 với hơn 3.000 phụ nữ trên toàn quốc, trong đó có tới 97% cô con dâu bày tỏ "muốn được đón Tết bên bố mẹ mình".Bất chấp việc các nhà làm tiếp thị đã mon men động chạm tới một vấn đề tế nhị của đời sống gia đình Việt, bất chấp gần đây nhiều tờ báo chạy tít "chồng cấm vợ về nhà ngoại ăn Tết sẽ bị phạt tiền" và dẫn Luật Hôn nhân và Gia đình về việc có chế tài cụ thể đối với hành vi cấm đoán thành viên gia đình gặp gỡ người thân. Rốt cuộc, chuyện hai vợ chồng đón Tết ở đâu, nhà ngoại hay nhà nội vẫn là một câu chuyện nan giải nhiều năm của nhiều gia đình.Một cô bạn của tôi chỉ được ăn Tết nhà ngoại khi "tình cờ" đẻ con trùng dịp Tết. Một cô bạn khác thì có cái Tết nằm khóc vật vã với bụng bầu do chồng bỏ vợ ở nhà mẹ từ chiều 30. Mẹ chồng anh gây áp lực rằng con trai bà phải có mặt ở nhà.Tại Diễn đàn kinh thế giới về ASEAN nhóm họp ở Hà Nội tháng 9 vừa rồi, Việt Nam đứng thứ sáu trong 10 nước ở Châu Á có bình đẳng giới tốt nhất. Và đáng nói, các nước kinh tế phát triển như Hàn Quốc, Nhật Bản và Trung Quốc không nằm trong tốp 10 này.Thực tế, những thành tựu trong bình đẳng giới của Việt Nam luôn được thế giới ghi nhận. Liên Hợp Quốc xếp Việt Nam hạng 60/154 quốc gia về chỉ số bình đẳng giới - xét về tỷ lệ trẻ em gái đến trường, tỷ lệ phụ nữ đi làm và đại diện tại Quốc hội.Xét thêm về yếu tố văn hóa, các khuôn phép xã hội kìm tỏa người phụ nữ thời phong kiến như Nho giáo với quan niệm "tam tòng tứ đức" cũng đã phai nhạt khá nhiều ở Việt Nam. Trong khi đó, tín ngưỡng thờ Mẫu, tín ngưỡng tôn sùng các nữ thần, các nữ anh hùng lịch sử trong hình hài Mẹ - vốn gửi gắm ước vọng của người phụ nữ trong việc khẳng định mình và giải thoát khỏi các thành kiến vẫn tiếp tục có vị trí trang trọng trong đời sống tâm linh người Việt.Nhưng bảng xếp hạng và các chỉ số không chỉ ra được nghịch lý vì sao bất chấp những tiến bộ rõ rệt về bình đẳng giới, phần lớn phụ nữ vẫn chưa dàn xếp được với chồng và gia đình chồng việc được lựa chọn ăn Tết ở đâu. Đi lấy chồng đồng nghĩa với việc rời xa cánh cổng ngôi nhà thuở nhỏ, hầu hết họ đều khát khao đón Giao thừa bên cha mẹ mình.Tôi đã mất nhiều năm để hiểu rằng bình đẳng giới không phải là nỗ lực chứng minh phụ nữ làm được những gì mà đàn ông làm. Bình đẳng giới thực sự là trao vào tay nữ giới cơ hội được lựa chọn, được làm những gì mình muốn mà không bị phán xét và ràng buộc bởi các chuẩn mực gò bó của xã hội. Khái niệm "cơ hội lựa chọn" nghe đơn giản nhưng để thực thi, phụ nữ phải bước qua rất nhiều hàng rào định kiến vô hình.Nhưng, những cuộc tranh luận rộ lên vào dịp này: ăn Tết ra sao, đi du lịch hay ở nhà, có nên kéo dài kỳ nghỉ Tết Ta hay ghép lại với tết Tây, thậm chí ai phải rửa bát theo tôi cũng có những mặt tích cực. Nó chứng tỏ xã hội Việt Nam bắt đầu có sự đa dạng hơn trong trải nghiệm và nhận thức. Ở đó, một số vấn đề mang tính bảo thủ và bất bình đẳng bắt đầu được đào xới. Nó tạo cơ hội cho những thay đổi mới mà tôi tin sẽ khiến nhiều người vui hơn. Cải tổ xã hội có nghĩa lý gì nếu không giúp mọi người đều được hài lòng, hạnh phúc?Cẩm Hà Nếu không muốn nghĩ nhiều thì đơn giản tết ai về nhà nấy chia tay 3 ngày tết cho tự do thoải mái Các chị em thời đi làm dâu tết đến nhớ thương bố mẹ mình thế nào thì sau này khi làm mẹ chồng hãy đối xử tốt với con dâu như cách chúng ta mong muốn lúc trẻ nhé. Cũng tại cái tính sỹ diện của người Việt thôi. Nội với chả ngoại. Dù có nói là không phân biệt, nhưng nói nội ngoại tức là có sự so đo rồi. Nếu một bên ở xa quá thì ăn Tết với một bên năm nay, và sang năm ăn Tết với bên kia. Nếu tàu xe đông quá thì trong năm thăm ông bà đâu có sao. Vấn đề ở chỗ ông bà bên nào cũng cứ muốn có con cháu bên cạnh dịp Tết, bất kể chúng vất vả thế nào mới về được. Đó là chưa kể hàng xóm hay hỏi: “Tết năm nay chúng nó bận gì mà đến giờ chưa thấy ?”. Ai về nhà nấy là im ru, khỏi cãi cọ Ai bàn gì thì bàn, tôi vẫn bảo lưu quan điểm, rằng Tết là một trong những phong tục, truyền thống văn hóa cần được gìn giữ nhất của dân tộc Việt Nam. Người Việt tự bản chất sống rất tình cảm, mà Tết Nguyên đán vừa là cái nôi vừa là chất kết dính duy trì sâu rộng tình cảm ấy nhất. Ăn Tết như thế nào, ở đâu là tùy vào hoàn cảnh và quan điểm mỗi gia đình, chỉ cần Tết làm được việc kết dính tình thâm đó là đủ lý do để nó tồn tại mãi mãi. Tết ai về nhà nấy, ko ai ép ai Ăn Tết ở đâu là quyền quyết định của mỗi người thôi. Còn ép quá thì ly dị thế là xong. Nên vấn đề là tự thoả thuận, đàm phán được thì khỏi chiến tranh Từ xưa đến nay, mọi người đều tuân thủ một điều luật bất thành văn là "thuyền theo lái, gái theo chồng" hay "mùng một tết cha, mùng hai tết mẹ, mùng ba tết thầy". Nhìn chung trong xã hội, phần lớn các cặp bố mẹ đều có con trai, con gái, do đó các con đều dính đến tết nội và tết ngoai, bố mẹ nào cũng muốn con gái về ăn tết với mình thì đương nhiên con dâu sẽ không ăn tết với mình (bên nội) mà sẽ về ăn tết với bố mẹ đẻ (bên ngoại). Thời buổi bây giờ không còn quan niệm khắt khe như trước nên mỗi gia đình cần sắp xếp việc ăn tết nội, tết ngoại sao cho hợp lý nhất để tránh bị cho là "nhất bên trọng, nhất bên khinh". . Mùng 1 nhà mình, mùng 2 nhà nội, mùng 3 nhà ngoại, mùng 4 trở đi tự do ăn chơi ai thích đi đâu thì đi. Đấy là nhà tôi (vợ chồng con cái) với quá trình từ khi kết hôn đến nay đã hơn 20 năm. Tôi may hơn tác giả là nội ngoại 2 bên đều ở SG, chả phải đi đâu xa. Đi nhà nội nhà ngoại là để có mặt mà thắp nhang bàn thờ, ăn uống họp mặt gia đình (cả năm chỉ gặp nhau vài lần ngoài dịp Tết). Thế thôi, có gì phức tạp đâu. Tại sao bây giờ nhiều người cứ hay phức tạp hóa vấn đề thế nhỉ ? Nhà nội nhà ngoại thì khác gì nhau chứ. Nhà nào mình chả bị ép uống say bí tỉ. Con nít bây giờ chúng nó nhà nội nhà ngoại gì cũng không thích, hở ra là gọi điện tìm chỗ đàn đúm với nhau xài tiền lì xì. Anh em họ con cô dì chú bác sao thân bằng bạn bè hàng ngày đi học gặp nhau được. Mỗi thế hệ đều có niềm vui riêng, cứ tự do thoải mái đi cho vui vẻ cả nhà, nhất là vào dịp Tết. Còn phụ nữ, không họp nhau "bà tám" thì cũng kéo nhau đi siêu thị khoe với nhau "kỹ năng" mua sắm. Có cái gì cực khổ đâu. Cái chuyện con dâu phải rửa hàng chồng bát đĩa chắc hẳn là ở miền quê hẻo lánh nào chứ nhà tôi là không có chuyện đó, thậm chí cả khái niệm cũng không có. Ai bày ra người đó tự dọn, đúng kiểu Tây nhé. Nếu không đọc được mấy bài về Tết nhất trên mạng như thế này tôi cứ tưởng Tết là những sinh hoạt như từ xưa nay trong gia tộc hai bên vợ chồng tôi. Tết thật là đặc biệt với người Việt chúng ta. Thảo nào có người bảo sợ Tết. Cha mẹ ruột mình thì mình về chứ mắc mớ gì. Case by case, tùy hoàn cảnh. Nhà tôi bên nội neo người nên thường ăn tết nội, sau đó mùng 2 hoặc 3 sang ngoại là hợp lí. Dù sao ăn tết nhà nội vẫn giữ được hòa khí gia đình hơn Chia ra mà ăn. Chồng tết nội, vợ tết ngoại.Chuyện rất đơn giản, mà cứ làm phức tạp lên.Còn không thì oản tù tì Vấn đề ăn tết nội, hay ăn tết ngoại thực sự là một vấn đề rất khó giải quyết. Nó không chỉ liên quan đến việc bình đẳng giới, văn hóa, tập tục (khía cạnh xã hội) mà còn liên quan đến cảm xúc, quan điểm (khía cạnh cá nhân).Và trên hết, đâu là giải pháp?Để có cán cân bình đẳng giới (hay đơn giản hơn là giữa chồng và vợ), không thể nào cân bằng nếu ta quá nghiêng về 1 phía. Tức là, trong vấn đề này, không thể chỉ chọn tết nhà chồng và ngược lại. Đúng như tác giả nói, bình đẳng giới là phụ nữ phải được lựa chọn, nhưng đó cũng đồng nghĩa với 2 điều: đàn ông cũng có quyền tương tự và mọi vấn đề sẽ phải liên quan đến cảm xúc, quan điểm cá nhân.Có một điều chúng ta nên đồng ý với nhau:”ai (vợ hay chồng) cũng muốn ăn tết cùng gia đình bố mẹ đẻ của mình”. Do đó, kể cả chúng ta có dẹp đi khía cạnh xã hội, liệu chúng ta có đem đến được “hạnh phúc” cho “mọi người”? Người chồng có thể chấp nhận cái tết ở quê ngoại, nhưng không có nghĩa đó là điều mà bố mẹ chồng thấy hạnh phúc và ngược lại. Chồng, vợ và bố mẹ đẻ của họ có thể hạnh phúc khi dâu, rể chia đều ngày tết cho các bên, nhưng điều này không có nghĩa con cái họ hạnh phúc khi phải di chuyển quá nhiều, v.v.Bình đẳng giới, văn hóa, tập tục theo tôi cũng chỉ là phần nổi của tảng băng chìm. Chúng ta có thể xét cán cân bình đẳng và nó cân bằng, nhưng cán cân hạnh phúc thì kết quả lại khác. Cuộc đời không tránh khỏi sự hy sinh, mất mát, nên hãy nghĩ lựa chọn nào phù hợp với bản thân mà làm. Rất đồng cảm cho những cô dâu không được ăn tết với bố mẹ của mình.