Người giàu và thiên tai Ông Trương Ba trả lời rằng: "Tôi với bà đã sống với nhau 30 năm, hai lần bão sập nhà, năm lần nước ngập lụt, 4 lần chạy giặc". Thời cổ tích xa xưa, 30 năm mới chịu bão lớn có hai lần, ngập lụt có năm lần, tức là khoảng 15 năm mới có một lần bão lớn, 6 năm mới lụt một lần. Còn thời nay, ở phía Tây của Thanh Nghệ, hai ngày đã chịu hai cơn bão, người dân than rằng "chỉ mươi ngày mà ngập lụt nặng tới ba lần".Tháng Tám vừa qua, miền Bắc hứng hai cơn bão chỉ trong hai ngày. Đó là cơn bão số 3 mang tên Sơn Tinh và cơn bão số 4 mang tên Bebinca. Hai cơn bão đều đổ bộ theo một kịch bản khá giống nhau: cùng đi vào phía nam đồng bằng sông Hồng, tiến về phía tây của Nghệ An và Thanh Hóa. Bão tan đi ở đó, kéo theo mưa lớn trên một vùng rất rộng từ Nghệ An, Thanh Hóa, vòng lên Hòa Bình, tới Sơn La rồi lên tận Cao Bằng. Cả một vùng núi Đông Bắc, Đồng bằng sông Hồng và Bắc Trung Bộ chìm trong mưa. Phía Tây Hà Nội bị ngập nặng.Mấy ngày Hà Nội mưa ròng, tôi ngồi nhà vì không đi đâu được, gọi taxi không có, mà có ra ngoài cũng bị nghẽn đường. Tôi ngồi ngắm trời trút nước, nghĩ miên man về những kỷ niệm.Tư duy cứ vẩn vơ cho đến khi nhìn lên màn hình tivi, thấy hình ảnh về hai cơn bão. Mưa dài ngày gây thiệt hại rất lớn cho dân ta ở nhiều nơi. Hàng trăm ngôi nhà bị lũ quét cuốn trôi, hàng chục người chết và mất tích. Đa số là trẻ em, người già, phụ nữ, người ốm yếu. Họ không đủ sức chạy vượt nước lũ. Tất cả đều xảy ra với vùng núi, nơi mà đời sống còn quá nghèo, đồng bào các dân tộc thiểu số còn khó khăn.Tôi không thể cầm lòng khi thấy cảnh mấy ngôi nhà liền nhau trượt cùng đất xuống dòng nước lũ, căn nhà khác từ lưng chừng núi cũng lao theo đất lở xuống tận chân đèo. Hãy thử đặt mình vào cảnh nghèo mà bị mất hết nhà cửa, đồ đạc, ruộng vườn, người thân. Cuộc đời sẽ ra sao?Còn đồng bằng sông Cửu Long thì lũ lớn về sớm. Lúa chưa kịp cắt. Nơi ở của dân bị đe dọa khi đê bao khu dân cư không ngăn được lũ. Trong dòng nước lũ đó, có lượng nước khá lớn từ vỡ đập thủy điện ở thượng nguồn. Vựa lúa nước ta cũng sắp chìm trong nước. Trượt lở, sụt lún đã xảy ra ở nhiều nơi. Cũng vẫn cảnh nhiều xóm nghèo bên sông trượt theo dòng nước, nhiều nhà dù xa bờ sông vẫn hư hỏng, đổ nát do đất sụt lún mạnh. Và toàn xảy ra với người nghèo.Ngược lại, vùng Nam Trung Bộ và Tây Nguyên lại rơi vào khô hạn, không có nước. Người dân giờ đang mong mấy giọt mưa cho cây cỏ hồi sinh, cho gia súc đỡ khát. Mưa không đến. Họ gắng khoan giếng thật sâu để lấy nước ngầm nhưng không phải nơi nào cũng có, mà năm nay có rồi năm sau lại không còn. Mức nước ngầm cứ thế mà cạn dần.Theo Luật Phòng, chống thiên tai (Khoản 1, Điều 3), các loại hình thiên tai ở ta gồm có: "bão, áp thấp nhiệt đới, lốc, sét, mưa lớn, lũ, lũ quét, ngập lụt, sạt lở đất do mưa lũ hoặc dòng chảy, sụt lún đất do mưa lũ hoặc dòng chảy, nước dâng, xâm nhập mặn, nắng nóng, hạn hán, rét hại, mưa đá, sương muối, động đất, sóng thần và các loại thiên tai khác". Như vậy, thiên tai có loại từ trên trời giáng xuống, có loại do những biến động trên mặt đất gây ra và có loại từ ngoài biển tấn công vào.Loại từ trên trời giáng xuống và loại từ biển tấn công vào đều do khí hậu làm ra. Loại do biến động trên mặt đất đều do hệ sinh thái mất cân bằng tạo nên. Trong thời hiện đại, biến đổi khí hậu do trái đất nóng lên vì hiệu ứng nhà kính do con người phát thải khí nhà kính quá nhiều đã được cảnh báo từ năm 1992, tại Hội nghị Thượng đỉnh toàn cầu về môi trường ở Rio De Janeiro.Trên thực tế, tác động của biến đổi khí hậu đã đến sớm hơn dự báo, cũng không phải đầu tiên từ biển đi vào mà từ trên trời giáng xuống trước. Bão, áp thấp nhiệt đới, mưa lớn, lốc xảy ra với tần suất lớn hơn và cường độ mạnh hơn. Mưa lớn gây ra lũ quét, ngập lụt, sạt lở đất còn mạnh hơn, nhất là khi cộng với việc rừng đầu nguồn đã bị phá trụi.Phát thải khí nhà kính là do phát triển công nghiệp để làm giàu, mà các chủ đầu tư là người thu lợi. Từ khí nhà kính mà ra bão giông, lũ quét, ngập lụt; làm mất cơ nghiệp, lấy đi tính mạng của những người nghèo, người yếu thế - những người không có khả năng tự bảo vệ mình.Trên bề mặt đất, câu chuyện thiên tai cũng không gắn với biến đổi khí hậu toàn cầu mà là hậu quả của việc khai thác tài nguyên vô hạn định. Hệ sinh thái vốn bền vững nhưng tự nó cũng vật vã, trồi lún mãi mới tạo được thế cân bằng. Nay nhiều người làm giàu bằng cách vét hết cát ở lòng sông, vét cạn nguồn nước ngầm, đào bới mặt đất để khai khoáng, chặt phá rừng lấy gỗ. Tất cả đều làm mất cân bằng hệ sinh thái, khiến mặt đất cựa mình làm nên sụt lún, trượt lở. Nhà cửa, cơ nghiệp của dân nghèo lại chìm xuống sông hoặc đổ gãy.Thiên tai thời hiện đại đã nhiều hơn và mạnh hơn thời xưa, không phải do trời gây ra mà chính bởi con người làm ra. Người làm giàu vô trách nhiệm và thiếu lương tâm - từ khắp nơi trên thế giới chứ không riêng gì quốc gia nào - đang làm cho nhiều người nghèo khốn đốn vì thiên tai.Đồng tiền thu được của nhiều người giàu đã gây ra khí nhà kính, tiền của người vét cạn tài nguyên đã làm mất cân bằng hệ sinh thái. Trong những đồng bạc ấy có lời oán trách của tự nhiên và cả oan hồn của những người nghèo đã bị thiên tai lấy đi cuộc sống.Đất nước cần những người biết làm giàu. Nhưng phải là làm giàu có trách nhiệm và đừng lấy đi cơ nghiệp, tính mạng của người khác.Và với cơ quan công quyền, ứng xử với người giàu cũng chính là ứng xử với người nghèo.Đặng Hùng Võ Tôi là người nghèo, nhưng trước hiểm hoạ môi trường, khí hậu biến đổi. Đến tiêu dùng giờ cũng cân nhắc, hạn chế túi lynon, phân loại rác, cố gắng sửa chữa, tái chế dùng đồ cũ còn dùng được, ưu tiên tiêu dùng đồ có khả năng tái sử dụng, chả phải vì không thể mua đồ mới người giầu bán ra ngày càng rẻ mà là tôi hạn chế để giảm áp lực lên thiên nhiên đang ngày càng thay đổi. Chúng ta có nhiều tỷ phú, nhưng hầu hết đều liên quan đến bất động sản, thực sự đó là một vấn đề lớn. Chúng ta hay trầm trồ với nhiều khu resort nghỉ dưỡng, toà nhà chọc trời do người VN làm ra. Nhưng những thứ đó chỉ phục vụ cho số rất nhỏ những người giàu có, ko phục vụ cho phần lớn dân số. Chúng ta hãy tự hỏi những thứ đó đã bào mòn bao nhiêu tài nguyên của đất nước, đã ảnh hưởng đến bao nhiêu triêụ người dân VN? Rất tâm đắc với bài viết của ông. Chúc ông nhiều sức khỏe để tiếp tục cống hiến khi đã về hưu. Xin lập lại câu nhắc nhở của bác Đặng Hùng Võ “Đất nước cần những người biết làm giàu. Nhưng phải là làm giàu có trách nhiệm và đừng lấy đi cơ nghiệp, tính mạng của người khác.” VN có bao nhiêu người giàu lên nhờ chất xám trong sản xuất và dịch vụ ? Hay giàu lên nhờ tài nguyên thiên nhiên và bất động sản,làm giàu trên lưng người nghèo ? Bao nhiêu người làm giàu,giúp cho xă hội phát triển ?Hãy định vị lại giá trị cốt lõi của doanh nghiệp,có giúp ich cho người nghèo hay không ? Có nâng cao giá trị xã hội VN hay không ? Cố thiên tài vật lý Stephen Hawkings tiên đoán rằng với đà phát triển như hiện nay nền văn minh trái đất chỉ tồn tại tối đa 100 năm nữa. Cảm ơn bác, bác đang nói đúng trọng tâm câu chuyện làm giàu xứ ta, cũng mong có ai đó đứng ra làm nghiên cứu thống kê xem những người gọi là giàu xứ ta kiếm tiền bằng cách nào. Xin cám ơn Giáo sư vì luôn trăn trở với những nỗi đau của những người yếu thế, và chỉ ra căn nguyên của những thiên tai. BÀI VIẾT QUÁ Ý NGHĨA THỰC TẾ. Mỗi lần thấy tin lũ quét, lũ ống, sạt lở đất... lại có hàng loạt bình luận lên án việc chặt phá rừng. Nhưng vấn đề là ai cho phép chặt phá, ai hưởng lợi từ việc chặt phá đó, trong khi người dân sinh sống tại chính khu vực từng có rừng chỉ vào hái măng hoặc rau dớn có khi cũng bị lực lượng chức năng chặn lại. Xem tin tức trên VTV về buổi làm việc với Bộ Quốc phòng Nhật Bản, nhìn bàn ghế của họ 100% là gỗ công nghiệp, trông như bàn ghế học sinh của mình, còn bên mình thì sao, nhìn đồ nội thất của các cơ quan công quyền từ cấp nhỏ đến cấp lớn xem. Bài viết của bác rất ý nghĩa. Chúc bác sức khoẻ Ngày càng nhiều siêu bão trên Trái Đất. Bài viết thật hay và ý nghĩa Cảm ơn bác, nội dung bài viết mang ý nghĩa thực tế. Đọc xong, cháu lại nghĩ đến bài viết "Đổi đất lấy thịt quay" của anh Nguyễn Khắc Giang. Những người giàu làm giàu bằng đầu tư công nghiệp gây nên những thiên tai như bác nói quả thật đúng không ai nghi ngờ cả, nhưng người hưởng lợi không phải chỉ mình họ, xã hội thực sự tốt hơn khi mức lương cơ bản hiện nay tăng lên hơn 4 triệu đồng 1 tháng, người dân bình thường có thể dành 1 khoản nhỏ để thưởng thức 1 ly bia mát lạnh và vài miếng thịt quay hơn là những năm nghèo đói thập niên 90, vất vả để có được bữa ăn no đủ.Thiên tai mà bác kể trên là hậu quả của quá trình phát triển kinh tế của cả nước và của cả thế giới, thiết nghĩ, liệu rằng có ai đủ khả năng để tính lại bài toán phát triển này không? - điều tiết tốc độ phát triển kinh tế để giảm tải cho môi trường. Bài viết hay quá. Đồng tiền của người giàu kiếm ra thì lại đem tiêu xài rất hoang phí, và chỉ dành 1 phần rất nhỏ làm từ thiện để họ có thể an tâm, cho rằng mình cũng có đóng góp cho cộng đồng. Nhưng họ quên rằng cái họ lấy đi còn nhiều hơn. Ở đây tôi nghĩ vai trò của Cơ quan công quyền rất quan trọng. Chính cơ quan công quyền phải có cơ chế thu thuế hợp lý và sử dụng minh bạch số thuế đó để cải thiện môi trường, cải thiện chất lượng cuộc sống của cộng đồng, và KIÊN QUYẾT từ chối những việc làm gây ảnh hưởng nặng nề đến môi trường mà không thể khắc phục được. Tiếc rằng, tôi, cũng như nhiều người thừa biết đó chỉ là mong ước không thực hiện được. Thật đáng buồn!!!