'Ma trận' đơn thuốc F0 Cả khoa vây quanh cái test nhanh, nhìn dung dịch đang bò lên trên cửa sổ hiển thị, cười nói ồn ào, dọa nhau "dương tính rồi". Khi dịch bò qua khu vực chữ T, vạch đỏ hiện ra, dương tính thật, tiếng cười nói im bặt, mọi người nhanh chóng tản ra. Khoa Cấp cứu Hồi sức của chúng tôi đã có người dương tính với nCoV.Từ nửa tháng nay, mỗi ngày chúng tôi phát hiện vài ca dương tính trong số người đến khám. Cả khoa bảo nhau tăng cường phòng thủ tránh lây nhiễm, đeo khẩu trang, rửa tay liên tục, hạn chế tiếp xúc không cần thiết. Ngày nào chúng tôi cũng làm test gộp cả khoa, chưa phát hiện ca nhiễm. Tôi có chút tự đắc. Nhưng bây giờ đã có người đầu tiên, tức là không tránh được.Cách đây ba tháng, bệnh viện tôi phát hiện ca F0. Lúc đó rất căng thẳng, chính quyền đến ngay, chăng dây phong tỏa cứng toàn bệnh viện, công an lập chốt gác ngay cổng ra vào, nội bất xuất ngoại bất nhập. Bây giờ tư duy đã thay đổi, kiến thức về Covid đã nhiều, thuốc điều trị đầy đủ hơn. Ai bị nhiễm về nhà tự cách ly, còn công việc vẫn tiến hành đều. Tinh thần đã bình tĩnh hơn nhiều.Tuy nhiên thực tế không hẳn vậy, khuyên người khác bình tĩnh thì dễ, giữ được bình tĩnh khi virus đã bám lấy mình lại là chuyện khác. Cô điều dưỡng sau khi về nhà liền nhờ người ra hiệu thuốc mua một túi thuốc to. Trong ảnh cô chụp "khoe" trên mạng, tôi thấy hoa cả mắt vì đủ mọi loại thuốc: hạ sốt, vitamin, nhỏ mũi, xịt họng, súc miệng, kháng sinh, chống dị ứng, xuyên tâm liên, medrol.Nhìn túi thuốc, tôi buồn quá. Là điều dưỡng, tôi nghĩ cô đã nắm rõ cách điều trị F0 tại nhà, ai dè lúc bị bệnh cũng để nhà thuốc muốn bán gì thì bán. Một biểu hiện của sự hoảng loạn. Người trong ngành y còn như vậy thì sao trách được những người ngoài ngành.Nhưng cô điều dưỡng khoa tôi không phải trường hợp cá biệt. Khi tôi chia sẻ câu chuyện này trên trang cá nhân, hàng trăm lượt người quan tâm, đưa ra những đơn thuốc khác nhau. Nhiều người hỏi tôi về phác đồ điều trị.Sau hơn hai năm sống giữa Covid-19, dường như ai cũng trở thành chuyên gia, thành bác sĩ điều trị F0, ai cũng có thể kê đơn thuốc. Nhưng vì loạn đơn thuốc và phương cách, bệnh nhân cầm đơn nào cũng hoang mang, sợ uống sai, thậm chí uống không đủ.Covid-19 đang lan rộng, gây sức ép lên hệ thống y tế. Người dân test dương tính, gọi năm lần bảy lượt ra trạm mới có người nghe máy, chỉ ghi nhận rồi thôi. Một trong những câu tư vấn cửa miệng là: "Không được tự ý dùng thuốc mà phải theo chỉ định của bác sĩ". Nhưng tìm bác sĩ ở đâu thì không ai nói. Khi người dân có nhu cầu mà y tế công không đáp ứng được, tất yếu người ta phải tìm đến nguồn thông tin khác: truyền miệng, người quen, bạn bè và... trên mạng.Trên mạng, thông tin về chữa Covid đang rất phức tạp, lẫn lộn, mang lại hệ quả tích cực lẫn tiêu cực. Dưới các lời tư vấn hùng hồn là dòng chữ nhỏ nhẹ bán một món hàng gì đó. Tức một phần các bài tư vấn trên mạng hiện nay là bài bán hàng. Họ đã vận dụng tốt nguyên lý: Khó khăn của người này là cơ hội của người khác.Hiện tượng tràn lan thông tin chữa Covid phản ánh sự lệch hướng của truyền thông: thừa thông tin bán hàng mà thiếu thông tin người dân cần. Bằng kinh nghiệm của bản thân cũng như tham khảo các nguồn tài liệu, theo tôi cần khắc phục ba bất cập.Một là thông tin chính thống của Bộ Y tế quá hàn lâm, người dân khó hiểu và khó áp dụng. Trang web của Bộ Y tế (https://moh.gov.vn/) hay Cục khám chữa bệnh (https://kcb.vn/) đầy đủ thông tin chính xác về Covid 19, nhưng ngôn ngữ quá chuyên môn, người dân không hiểu, ngay cả bác sĩ cũng ngại vào đây đọc. Vì vậy rất cần các bệnh viện, các bác sĩ có kinh nghiệm diễn giải kiến thức chuyên sâu này ra ngôn ngữ dễ hiểu cho đại chúng.Thứ hai là truyền thông điều trị Covid 19 chưa đánh trúng nhu cầu của người bệnh. Người dân nhận được kết quả dương tính, đã bàng hoàng hết cả người rồi, bây giờ lại bảo F0 không triệu chứng không cần uống thuốc, họ không yên tâm mà... tin tưởng. Cho nên lúc đó tư vấn của bác sĩ không linh nghiệm bằng mấy lời nói của hiệu thuốc. Càng nhiều thuốc, càng đắt tiền càng tin. Nhân viên y tế nhiều khi bất lực trước cảnh người bệnh tự mua thuốc uống, mới dương tính đã trang bị kháng sinh, corticoid, chống đông máu... Đấy là chưa kể khi F0 là trẻ em, mẹ bầu, người đang cho con bú, ông bà già lớn tuổi, người nhà càng dễ hoảng loạn và bám víu lấy những lời tư vấn nhiều khi sai lầm.Còn một mảng kiến thức bị thả nổi, chưa có kết luận rõ ràng, là mảng chữa Covid bằng thực phẩm chức năng, bằng kinh nghiệm cổ truyền. Trong Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị Covid 19 phiên bản mới nhất ngày 28/1, không một chữ nào đề cập đến lĩnh vực này. Nên lúc này trên mạng tràn ngập các quảng cáo bán Xuyên tâm liên, Liên hoa thanh ôn, Thymodulin, vitamin liều cao... chữa Covid mà không thấy nhà chức trách nào đứng ra hướng dẫn cho người dân biết có nên dùng hay không.Với tình hình dịch mấy ngày nay đang lan ra dữ dội, nhà chức trách ngành y nên nhanh tay chấn chỉnh lại công tác tư vấn chữa bệnh kịp thời. Tôi, hoặc bất cứ bác sĩ nào, đều không thể đưa ra được một đơn thuốc đúng cho mọi F0. Vì vậy, tôi vẫn nhắn nhủ nên nghe theo lời khuyên của nhân viên y tế cơ sở, đừng hốt hoảng. Nếu y tế cơ sở quá bận, có thể tìm kiếm ý kiến tư vấn nhưng chú ý chỉ nên nghe theo những trang chính thống, ví dụ như trang web của Bộ Y tế, trang web của các bệnh viện lớn; hoặc của những bác sĩ mà mình biết chắc chắn về trình độ và đạo đức.Bối cảnh thuận lợi của đợt dịch này là chúng ta đã phủ xong vaccine nên hầu hết diễn biến bệnh sẽ là nhẹ. Nếu các triệu chứng không đến mức nặng để phải vào bệnh viện, F0 hoàn toàn có thể chữa trị tại nhà nhưng cần bình tĩnh, tránh trở thành con mồi của kẻ bán thuốc, gây tiền mất, tật mang, bệnh nhẹ trở nên nặng.Quan Thế Dân Cảm ơn lời khuyên của bác sĩ ạ. Rất yêu thích những bài viết của bs vì rất gần gũi và thực tế. Chúc ông thật nhiều sức khỏe. Tác giả biết không, khi cả gia đình tôi bị F0 (trong đó có người bị bệnh nền và trẻ em, triệu chứng ho, rát cổ, khan cổ, mệt mỏi toàn thân, sốt,...) và báo với y tế phường, y tế phường có xuống để test nhanh bằng kit test kiểm tra, sau đó phát cho chúng tôi (mỗi người lớn) 1 gói thuốc (gọi là gói số A) trong đó có: 2 vĩ thuốc Vitamin C, 2 vĩ thuốc Paracetamol 500mg, còn trẻ em thì không phát thuốc vì trẻ em hiện nay chưa có phát đồ điều trị, tự mua thuốc hạ sốt về uống???. Ngoài ra không kiểm tra gì thêm như đo huyết áp, đo nồng độ ôxy máu, đo nhịp tim,...cho người bị F0. Gia đình tôi phải tự đi mua toa thuốc điều trị F0 có triệu chứng xin được của 1 người bạn. Được biết toa thuốc này xuất phát từ 1 vị bác sĩ tại 1 bệnh viện tuyến đầu của thành phố. Nếu người dân như chúng tôi không tự mua thuốc uống thì có lẽ nguy cơ nhập viện rất cao. Quá đúng thực tế luôn ! Bản thân tôi là FO, cũng đã "nếm mùi" thừa & thiếu thông tin như bài báo đề cập. Rất cám ơn Bác sĩ. Không được tự ý dùng thuốc mà phải theo chỉ định của bác sĩ rất an toàn và F0 không biết phải làm gì tiếp theo khi phải điều trị tại nhà bởi vô vàng thông tin trên mạng. Bài viết thật sâu sắc. Cám ơn bác! Rất thống nhất quan điểm tác giả: " người bệnh phải bình tĩnh, tránh làm mồi...". Ngành y tế cần tuyên truyền mạnh mẽ hơn nữa... Ông là bác sỹ của nhân dân ; có chuyên môn giỏi , có đạo đức của một lương y . Kính chúc Ông sức khỏe và có nhiều bài viết mới hơn nữa . Uống nhiều loại thuốc dễ tác dụng phụ nếu khỏi covid mắc thêm bệnh khác thì mệt F0 cho điều trị tại nhà và uống thuốc theo toa của bác sỹ nhưng được mấy % F0 được bác sỹ kê toa. Nhìn cảnh F0 xếp hàng xin giấy xác nhận F0 vất vả như thế thì người dân đành tự lo thôi. Khi bản thân là F0, bạn mới thấy lời khuyên của BS là hữu ích. Bạn cũng đừng quá nôn nóng khi một số bạn bè, thân quen (có thể cùng bị nhiễm) thông tin mình 3 ngày âm, 4 ngày âm rồi... trong khi đó mình test thì vẫn 2 vạch rành rành... Kháng thể sẽ tùy thuộc vào cơ địa và tình trạng sức khỏe của bạn khi nhiễm. Vì vậy cứ tuần tự, tự theo dõi sức khỏe, uống thuốc, vệ sinh phòng ốc và tuân thủ các qui định về cách ly để tránh lây nhiễm cho người xung quanh. Những việc tưởng chừng đơn giản này nhưng sẽ giúp bản thân bạn và gia đình hạn chế thấp nhất các nguy cơ phát sinh. Bản thân mình cũng tự trang bị các kiến thức cần thiết, các dụng cụ đồ dùng để có thể tự sinh hoạt trong phòng riêng, kể cả các dụng cụ giúp bạn tập luyện, thư giãn (điện thoại, laptop, dây nhảy, quả tennis, tạ tay...). Mình đang ngày thứ 5, sáng nay test lại vẫn còn vạch mờ mờ... thế là có tiến triển rồi. Mong mọi người như mình mau khỏe mạnh. Có lẽ đây là một bài viết rất hay từ một người có tâm, sâu sắc đúng sát thực tế trong bối cảnh đại dịch hiện nay. Có lẽ cái người dân cần nhất chính là nguồn thông tin, hướng dẫn mang tính chuyên môn, khoa học, hiệu quả, thống nhất, điều trị F0 tại nhà của nghành y tế. Việc để nhiễu loạn thông tin như thế thì người dân thực sự rất khổ sở, nên đã và đang chịu thêm nhiều tổn thất về kinh tế cũng như tinh thần. Tôi ấn tượng nhất nhận xét này của BS: "Một trong những câu tư vấn cửa miệng là: "Không được tự ý dùng thuốc mà phải theo chỉ định của bác sĩ". Nhưng tìm bác sĩ ở đâu thì không ai nói. Khi người dân có nhu cầu mà y tế công không đáp ứng được, tất yếu người ta phải tìm đến nguồn thông tin khác: truyền miệng, người quen, bạn bè và... trên mạng." Xã hội cần vận hành theo cách này: Bộ Y Tế phải là nơi đầu tiên đưa ra những chỉ dẫn kịp thời, phù hợp và chính xác đồng thời thường xuyên cập nhật theo tình hình thực tế. Vì thiếu thông tin chính thống nên trong đại dịch người dân luôn ở trạng thái hoang mang, nhiều khi phải đặt lòng tin vào những chỉ dẫn hỗn loạn trên mạng xã hội như hiện nay!!! Cảm ơn tác giả đã nói rất đúng, một mảng kiến thức, chẩn đoán, điều trị bị thả nổi, dẫn đến việc thử test tràn lan, vô tội vạ. Còn về điều trị thì là các phương pháp truyền miệng, tâm linh, không có cơ sở khoa học, nhưng cũng không có cơ quan chuyên môn kiểm duyệt. Covid hay đại dịch nào rồi cũng sẽ qua đi, cái người dân cần là một sự định hướng đúng đắn trong phòng chống dịch từ ngành Y. Đương nhiên ai cũng thấy con số tử vong củ Covid là vô cùng đáng sợ, nhưng chính việc chống dịch cực đoan cũng có thể cướp đi sinh mạng của nhiều người, vì không tiếp cận được với dịch vụ y tế tốt nhất.Trân trọng cảm ơn tác giả! Với kinh nghiệm từ bản thân đã từng nhiễm và vượt qua Covid một cách nhẹ nhàng mà chỉ tốn vài viên Paracetamol, viên ngậm ho, C sủi và tranh,gừng, tỏi hấp mật ong. Tôi có vài điều chia sẻ như sau: Xin nói thêm gia đình tôi toàn người trẻ, bố mẹ dưới 50, 2 con đều trên 12 tuổi cả nhà đã tiêm đầy đủ ít nhất 2 mũi Vaccine.Mọi người vẫn nên thực hiện tốt 5k còn khi đã nhiễm cứ bình tĩnh nếu có phòng riêng thì ăn ở riêng và theo dõi và điều trị theo triệu chứng, sốt thì uống thuôc hạ sốt, đau họng thì ngậm thuốc đau họng ... nói chung như cảm cúm thông thường. Không cần quá nhiều loại thuốc hay test quá nhiều lần. Quan trọng là lắng nghe cơ thể thấy có điều gì bất thường nhanh chóng tiếp cận nhân viên y tế còn không 3-5 ngày sẽ hết triệu chứng.Tôi thấy nhiều người quá lo lắng mua nhiều loại thuốc trong khi cơ thể chỉ có triệu chứng rât nhẹ. Hoặc nhiều người test quá nhiều lần trong ngày hoặc ngày nào cũng test xem mức độ nặng nhẹ ... Những điều này không mang lại kết quả gì, làm cầu vượt quá cung không những tạo cơ hội làm giàu cho nhà thuốc mà còn tước đi quyền tiếp cận thuốc, vật tư y tế của những người nhiễm bệnh có triệu chứng nặng cần sử dùng. Tôi đang là F0, tôi ko sử dụng thuốc gì ngoài thuốc hạ sốt và Vitamin C. các bạn đừng quá lo lắng, hãy lạc quan và ăn thêm nhiều trái cây, đặc biệt là ổi, ăn thức ăn mềm dễ nuốt là oki nhé.