Tết không chia đều Chị Nhung có đôi mắt đen dưới vành nón lá, 40 tuổi, quê ở Bình Định. Nửa đời chị đã gánh bánh tráng trộn đi khắp Sài Gòn. Dấu vết chị không bao giờ muốn khoe là vết sẹo chai cứng, to bằng quả trứng vịt màu tím, lõm một miếng trên vai.Thật ra tiền lời của gánh bánh tráng tính đến 25 Tết còn 2 triệu đồng, nhưng vé xe đò tuyến từ bến xe Miền Đông đến Phù Cát tốn tới 800 ngàn. Ngày Tết,  giá vé xe đã tăng 200 ngàn đồng so với ngày thường.Chị còn bị bà chủ nhà cho thuê chỗ ngủ lấy mất 200 ngàn nữa. Luật tính tiền của bà: thu vé 22 ngàn/ngày cho một chỗ ngủ ở gần trung tâm thành phố. Bà làm tròn, mỗi người phải đóng 350 ngàn vào ngày một và mười lăm hàng tháng. Ai không ở khỏi trả lại. Chị về quê hôm sớm, thành ra bị thiệt mất một tuần tiền nhà.Chị Nhung cũng không nhớ đã bao nhiêu ngày, mình đem gánh về nhà trọ lúc một giờ đêm, tắm rồi tìm một chỗ ngủ dưới sàn, cạnh những người bán rong khác. Bốn giờ sáng chị dậy làm hàng cho ngày mới, vì thế nên “thèm ngủ lắm, ngồi đâu gục đó à”.Hơn 50 con người từ các tỉnh đổ về bán đủ loại hàng rong thuê chỗ ngủ ở đây nem nép trước hai bà chủ to béo. Họ ngồi rít thuốc trước cửa, cánh tay xăm trổ sẵn sàng bạt tai ai dám cãi. Cách đây một tháng, có chị nào mới tới, dám mua lá răm về rửa, tốn nước của bà, thế là bị đánh cho tím tay tím mặt, phải đi nhà thương.Người nào làm mất lòng bà chủ, một là cả nhà trọ bị nghe chửi tục đến ù tai, hai là chị em bả xông vào uýnh liền. Tuần trước, một chị bán bánh tráng lén lút mua nguyên liệu bên ngoài. Thế là cả gánh hàng bị tung hê vung vãi. Các chị xanh mặt nhìn hai bà to béo đấm đá chị bán gánh tráng trộn giữa nền nhà vì “dám qua mặt tụi tau”. Luật của nhà trọ công bố rồi: phải lấy hàng của bà đi bán, chỉ được tắm và ngủ, không được nấu ăn, làm gì khác phải xin phép.Đôi tháng trước, tôi nghe câu chuyện, rồi cùng đồng nghiệp đi tìm nhà trọ mới cho mấy chị bán hàng rong. Tìm được một khu sạch sẽ và an toàn hơn rồi, nhưng chị Nhung không thuyết phục được mấy chị cùng nhà chuyển đi. Chỗ mới, đắt hơn nơi cũ cả trăm ngàn mỗi tháng, các chị không dám quyết.Qua Tết chị sẽ âm thầm đi tìm nhà mới, vì “ở đây nguy hiểm quá”. Mấy chị đồng hương cũng đồng ý sẽ đi tìm nhà để ở chung. Nhưng phải bí mật, nếu mụ chủ biết thì “banh xác”. Những khu nhà trọ không tên như nơi chị Nhung ở, được gọi là “khu vực kinh tế chưa được quan sát” trên tài khoản thống kê của quốc gia. Nó bao gồm các hoạt động giao dịch giữa người dân với nhau, giao dịch giữa các hộ kinh doanh cá thể… Các giao dịch này có thể hợp pháp hay chưa, không được ghi nhận bằng hóa đơn, chứng từ, cơ quan thuế.Nó là một bộ phận của nền kinh tế, cũng là một bộ phận của kinh tế ngầm mà một vài công trình nghiên cứu ước tính chiếm 15-25% GDP của nước ta. Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê Nguyễn Bích Lâm mới đây cho biết cơ quan này “đang xây dựng đề án và trình Chính phủ” để có thể thống kê được khu vực kinh tế này.Trong khi Tổng cục Thống kê đang nghiên cứu, mỗi ngày chị Nhung mua một ký cơm trắng bằng loại gạo chị bảo “nở nhất thị trường” ở hàng cơm ký. Giá 12 ngàn đồng một ký cơm, cộng thêm 2 ngàn tiền cà, 1 ngàn mắm ruốc là đủ cho một ngày.Một triệu đồng này, chị tính, sáng 27 Tết sẽ đi chợ mua nếp gói bánh tét. Năm ký gạo nếp, 1,5 ký đậu xanh, 2 ký thịt, tất cả hơn 400 nghìn. Còn lại vẫn mua được vài thứ.Nhà chị có một mẹ chồng 85 tuổi, chồng bị bệnh không đi làm được và 2 đứa con học cấp 3, “toàn người lớn, không cần bánh kẹo”.Tôi hỏi chị có kế hoạch gì cho tương lai không, chị trả lời bắt đầu bằng quá khứ. Mấy năm trước, tự dưng ngôi nhà tranh bị cháy. Vợ chồng chị phải vay ngân hàng chính sách 30 triệu làm nhà, cộng cả nợ và lãi quá hạn nay lên 40 triệu.Tết với phần lớn mọi người là kỳ nghỉ lễ quan trọng nhất trong năm, nhưng với hàng triệu lao động trong “vùng xám” như chị Nhung, như 1.900 công nhân Công ty Texwell Vina bị giám đốc người Hàn Quốc bỏ trốn quỵt lương ở Khu công nghiệp Bàu Xéo, Trảng Bom, thì đó là điểm phát sinh các kế hoạch cuộc đời mà họ chưa bao giờ tính đến.Dù UBND tỉnh Đồng Nai đã tạm ứng 7 tỷ đồng từ ngân sách để trả nửa tháng lương cho công nhân Texwell Vina ăn Tết song tìm việc mới sẽ là câu chuyện lớn nhất của họ Tết này. Dù chị Nhung đã bàn với mấy chị đồng hương đi tìm nhà, nhưng sự tính toán đó không hứa hẹn một căn phòng trọ giá rẻ, an toàn.Tương lai của họ không được phép đi xa hơn những bữa ăn gần nhất, hoặc buổi chợ sáng 27 Tết hôm nay, hay cổng nhà máy nào đó, nơi họ sẽ đến rải hồ sơ xin việc ngay ngày làm việc đầu tiên của năm mới.Rất khó để biến cuộc đời của những người này thành “khu vực kinh tế có thể quan sát”. Bởi quan sát xong, rồi hỏi các nhà hoạch định chính sách có thể làm gì tiếp theo, là một câu hỏi rất bí.Ngày Tết không thể chia đều, là thực tế chúng ta phải chấp nhận trong bao nhiêu cái Tết nữa?Hồng Phúc Quá buồn, nhưng bản thân còn đang chật vật, thì mong ngóng giúp ai...Phần lớn mọi người đều giống bản thân mình, mới đáng tiếc... Tôi thì thấy chả có gì lạ cả, làm ra nhiều giá trị thì được hưởng nhiều và ngược lại. Đừng tưởng đầu tắt mặt tối quanh năm là hay, bán sức lao động không thì khó mà giàu lắm. Thay vào đó cần phải học được cái nghề nào đó mà xã hội cần.20 năm trước gia đình tôi cũng khó khăn, nếu cũng chỉ chăm chỉ không thôi thì chắc bây giờ cũng không hơn gì chị trong bài. Tôi là người không mong TẾT một chút nào, làm lụng cả năm vất vả, đồng lương còm cõi lại phải đi biếu xén Ngày thường cũng không chia đều huống hồ ngày Tết. Cuộc sống vốn dĩ nó đã không công bằng. Chính vì vậy chúng ta thấy có những người vượt lên trên số phận. Khi bị đặt vào vị trí khó khăn con người sẽ huy động được sức mạnh lớn hơn bản thân có thể. Thay vì bám trụ nơi thành thị, nhân vật trong bài có thể tìm công việc phù hợp hơn với mình như làm nông, đất nước rộng lớn còn rất nhiều cơ hội cho những người chăm chỉ, chịu thương, chịu khó. bài viết quá cảm động Tôi thấy những người như chị Nhung cần nghiên cứu thêm nghề giúp việc ở thành phố . Đăng ký với cty đàng hoàng chắc sẽ tốt hơn rất nhiều Mình thấy nhiều gia đình đang cần người giúp việc nhà hoặc chăm người già, người bệnh . Chỉ cần là người thật thà , chịu khó một chút, và nhất là không tùy tiện nghỉ việc, được bao ăn ở với lương tháng khoảng 4- 5 triệu đồng hoặc nuôi người bệnh ở bv tới 300 ngàn 1 ngày, bao cơm . Mình không nghĩ là có những người lao động vất vả cả năm, ăn ở khổ sở như vậy mà lại chỉ dành dụm được vài ba triệu. Tết có nhiều ý nghĩa khi mọi người được sum vầy. Tuy vậy thực sự thì nó cũng đang là gánh nặng cho nhiều người nghèo. Cảm thông và chia sẻ với những người đồng hương Bình định quê tôi tha hương tìm kế mưu sinh nơi đất khách .Nhưng thật lòng, có những góc khuất mà mỗi cá nhân chúng ta khó có thể thấy hết . Ngay tại Bình định vào thời điểm hiện tại, một lao động phổ thông ( cả nam & nữ ) kiếm việc làm với thu nhập từ 3 đến 5 triệu không phải quá khó , nếu không nói rằng, có lúc tìm lao động phổ thông rất vất vả .Chia sẻ bằng các gải pháp hộ trợ tạm thời sẽ mãi không bao giờ gải quyết được bài toán người nghèo ly hương để mưu sinh. Bản chất người nông dân Bình định là cần cù, thật thà, chịu thương chịu khó, nhưng cái thiếu ở đây là chậm thích nghi với môi trường làm việc mới, cứng nhắc trong công việc, không có khả năng tiếp cận và phân tích thông tin. Một giả pháp hỗ trợ căn cơ, cần phải có sự góp sức của cả xã hội, đặc biệt là các cơ quan ban ngành chức năng địa phương & những người có tâm huyết , có khả năng CÔNG BẰNG là gì,nó có ở đau trên cõi đời này?Hồng Phúc viết rất đúng và đã có cái nhìn đầy chia sẻ với những mảnh đời luôn vất vả mà lại luôn chịu thiệt thòi khi cần sự công bằng.Tuần rồi có loạt bài về HÓA VÀNG cho người cõi âm,có người ĐƯỢC cả xe Phan tom,IP...có người chỉ là miếng vàng giấy cùng tấm vải...ĐÓ,tới cõi cực lạc mà còn chia thứ bậc sang hèn....thì mong đời trần gian có CÔNG BẰNG luôn và mãi chỉ là ảo tưởng....Mà vốn dĩ,cuộc đời luôn tơi bời và tạo nên sự hỗn độn đa chiều một cách ...trật tự theo đẳng cấp mà nó luôn tồn tại vĩnh hằng mà cái hố mất CÔNG BẰNG K bao giờ được lấp đầy đâu Hồng Phúc ! Chúc bạn năm mới an lành.... Thế nào gọi là đều và thế nào gọi là ko đều? Mỗi người mỗi nghề, mỗi người một cuộc sống, mỗi người một gánh lo. Biêt thế nào là đều? Cay mắt quá! Tết đến có rất nhiều người cảm thấy buồn. Số "vui như tết" ít lắm. Bài viết rất hay, cám ơn chị Phúc đã nói lên một mặt trái của xã hội. Tôi cũng đã chứng kiến rất rất nhiều mảnh đời làm công nhân khi tết về họ không dám về quê để đoàn tụ bên người thân bởi vì họ chẳng có bao nhiêu tiền nếu về thì tiền tàu xe đã lấy đi của họ hết một mớ rồi, họ cũng chẳng còn được bao nhiêu thôi chi bằng đừng về thì hơn để số tiền ít oỉ đó mà gởi về quê cho người thân ở quê nhà còn khó khăn. Tết đến ai trong chúng ta cũng mong về nhà để được gặp cha mẹ và anh chị em cùng những người thân, nhưng với một số người thì không thể cho dù họ rất rất muốn về, có lần tôi chứng kiến cảnh hai bạn công nhân chia tay nhau khi một người ở trên xe đò còn một người đứng dưới, bạn ở lại thì nói:" về quê ăn tết vui vẻ nhé" khi bạn ấy nói mà nước mắt cứ tuôn trào, còn bạn ngồi trên xe thì nói lại " ở lại vui vẻ nhé" mà nước mắt thì cũng tuôn trào, tôi lại gần hỏi bạn ở lại sao em không về quê, bạn ấy nói " cộng hết tiền lương và tiền thưởng chẳng có bao nhiêu mà về thì mất 1 khoản tiền xe thôi thì em không về mà để tiền xe đó gởi về quê cho được nhiều một chút " lúc đó tôi cũng là người xa nhà mà đi sang nơi khác để mưu sinh, khi tôi nhìn thấy hình ảnh chia tay cảm động đó tôi liền bỏ hết công việc lập tức về nhà, tôi may mắn hơi bạn đó là công việc của tôi lúc đó là nghề tự do và nhà tôi cách chỗ tôi làm cũng chỉ mất khoảng 2h chạy xe gắn máy. Tết đến xuân về tôi chỉ cầu chúc cho tất cả mọi người được an lành hạnh phúc, riêng những người khó khăn thì được nhiều sức khỏe để mà vượt qua mọi vất vả khó khăn trong cuộc sống.