Bùng phát ao nuôi tôm trái phép ở Đồng Tháp Mười Những ngày giữa tháng 10, cánh đồng dọc hai bên bờ kênh 79 (Tân Lập, Mộc Hóa) đã đạt đỉnh lũ. Đối lập vẻ tĩnh lặng của những thửa ruộng nước ngập trắng xóa, bên trong bờ bao các ao nuôi tôm rộng hàng chục ha vẫn hoạt động nhộn nhịp bởi tiếng máy chạy, cánh quạt quẩy nước tung tóe. Hàng chục công nhân dùng xe máy chở thức ăn từ các trại đến ao nuôi. Chủ ao ngoài một số là người địa phương, phần lớn từ An Giang, Đồng Tháp đến thuê nuôi.Theo một chủ ao, chi phí cho một ha ao nuôi tôm khoảng 700 triệu đồng. Những năm gần đây tôm có giá, bình quân 120.000-160.000 đồng một kg. Với năng suất 6-7 tấn mỗi vụ, mỗi năm làm hai vụ cũng đã lãi 800 triệu đến một tỷ đồng. Dù nhiều rủi ro như tôm bệnh chết, đầu ra không ổn định, nhưng một ha ao tôm lãi mỗi năm bằng 25 năm trồng lúa.Do lợi nhuận cao, diện tích ao nuôi tôm trên đất trồng lúa xuất hiện "như nấm sau mưa", bất chấp khuyến cáo của ngành nông nghiệp. Do nước nuôi tôm phải có độ mặn 4-6 phần nghìn, nên người dân khoan giếng tầng nông lấy nước mặn từ các túi nước biển tích tụ lại từ khi biển thoái hàng nghìn năm trước. Một số hộ còn rải thêm muối khoáng xuống ao với tỷ lệ 100 kg muối cho 1.000 m3 nước.Việc này khiến cho nhiều gia đình trồng lúa ở gần đấy lo lắng. "Cứ đà này chắc năm sau tôi cũng phải bán hoặc cho thuê lại ruộng, chứ nước mặn lỡ rỉ sang khó mà làm lúa hoặc trồng cây ăn trái được", bà Lê Thị Ngọc, chủ một ha ruộng lúa sát khu vực ao nuôi tôm, nói.Ông Trần Văn Danh, Phó chủ tịch UBND huyện Mộc Hóa, cho biết tổng diện tích sản xuất nông nghiệp của huyện khoảng 26.000 ha, chủ yếu trồng lúa. Ao nuôi tôm trái phép xuất hiện tại các xã Tân Lập, Tân Thành, Bình Hoa Trung tổng cộng 200 ha. Trong đó, xã Tân Lập là nơi nhiều ao nhất với 170 ha.Theo ông Danh, chế tài còn thấp, bình quân từ hơn 7 triệu đến 50 triệu đồng, cộng với việc lãnh đạo các xã có phần vị nể, chưa sâu sát, chậm phát hiện xử lý nên tình trạng đào ao nuôi tôm trái phép vẫn tiếp diễn. "Nhiều trường hợp đoàn đến phát hiện, ao đã đào xong, chúng tôi yêu cầu các địa phương sắp tới nếu tái diễn sẽ xử lý người đứng đầu", ông Danh nói và cho biết thời gian qua huyện đã phạt 75 trường hợp đào ao nuôi tôm trái phép với số tiền hàng trăm triệu đồng.Trong khi đó, bà Đinh Thị Phương Khanh, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Long An, thông tin diện tích ao nuôi tôm nước lợ tại Đồng Tháp Mười tập trung chủ yếu tại ba huyện Mộc Hóa, Tân Hưng và Tân Thạnh với tổng diện tích khoảng 300 ha.Theo bà Khanh, hơn hai năm nay, đơn vị này cùng Sở Tài nguyên và Môi trường đã tham mưu UBND tỉnh nhiều lần khuyến cáo các địa phương siết chặt việc nuôi tôm thẻ chân trắng nước lợ tại Đồng Tháp Mười. Hiện, kết quả đo đạc chưa phát hiện ô nhiễm, nhưng khả năng nước mặn, mầm bệnh do việc nuôi tôm phát tán ra khu vực là rất cao."Chúng tôi đã yêu cầu với các ao nuôi mới địa phương phải khoanh vùng lại không cho phát sinh tiếp. Các trường hợp mới xuất hiện phải kiên quyết xử lý ngay từ lúc đào ao", bà Khanh nói và cho biết quan điểm của tỉnh không cho chuyển đổi từ đất lúa sang đào ao nuôi tôm.Theo TS Lê Phát Quới, Trung tâm Khoa học môi trường và Sinh thái TP HCM, vùng Đồng Tháp Mười (Long An) là vùng sinh thái nước ngọt. Khi người dân nuôi tôm thẻ đã khoan giếng tầng nông lấy nước mặn hoặc pha thêm muối khoáng vào nước làm đất nhiễm mặn. Nếu mặn ngấm vào đất sẽ rất khó rửa, muốn san lấp ao để trồng cây hoặc lúa trở lại mất rất nhiều thời gian.Ngoài ra, trong quá trình nuôi thủy sản, các chất thải từ các ao nuôi tôm sẽ di chuyển ra các hệ thống kênh vốn là nơi người dân lấy nước bơm vào đồng ruộng sẽ bị ảnh hưởng. Khi nước kênh ô nhiễm, nhiều thủy sản bị giảm và ảnh hưởng thu nhập của nhiều người dân địa phương.Trước đó, giai đoạn 2017-2019, người dân vùng Đồng Tháp Mười từng ồ ạt bỏ lúa đào ao nuôi cá tra bột với khoảng 3.500 ha. Sau thời gian ngắn, giá cá tra "lao dốc", người dân thua lỗ từ vài chục đến hàng trăm triệu đồng, phải phơi ao bỏ không hoặc lấp ao trồng lúa trở lại.Hoàng Nam Nông dân làm lúa chỉ đủ ăn thậm chí còn nghèo nữa, do vậy họ chuyển sang nuôi trồng cách khác, tìm hướng đi để thoát nghèo, cũng không trách họ được. Thay đổi khi mô hình để phát triển, để phù hợp với thực tiễn... là chuyện tất yếu Ai ai cũng phải chạy theo kinh tế thôi, người ta muốn thoát nghèo người ta cải tạo, ko lẻ cứ bắt người ta chân lắm tay bùn quanh năm ko đủ ăn hoài sao? nên nhìn vào thực tế xíu đi, nơi nào phù hợp thì nên cho chuyển đổi, đừng cứng nhắc như vậy. Ko ngăn chặn sớmVựa lúa sẽ cạn kiệt Cần có quy hoạch tổng thể, kẻo 30-40 năm nữa chúng ta lại phải nhập khẩu gạo thì gay go lắm. Cần mở những workshop về tài chính, lập kế hoạch sản xuất cho bất kì nông dân nào muốn chuyển đổi sang nuôi trồng mới mà họ không quen thuộc. Chứ không thể để cái hiện tượng người chính thức nuôi trồng lại bán đất bán nhà hoặc gâm hết mọi thứ vào ngân hàng mà vẫn tay trắng. Điều này đáng lẽ không thể nào xảy ra vì nó quá vô lý. Theo quan điểm của tôi,cái gì có giá trị trong nước lẫn quốc tế thì làm,khư khư bám vào làm lúa thì nghèo mãi không có cái để lại cho con cháu luôn chứ.ngay cả nuôi tôm trên diện tích nhỏ thì thu nhập vẫn thua thợ hồ ở SG,mà không cần phải lo rủi ro, sợ chết hàng loạt,xâm mặn,ép giá,...đó là lý do vì sao người trẻ bỏ đi hết là vậy bài viết hay quá rất sâu sắc...cần có quy hoạch tầm vĩ mô, về lâu dài sử dụng đất bền vững đảm bảo an ninh lương thực, để có được 20 cm đất màu sản xuất nồng nghiệp cần một năm, trong 20 năm qua một số tỉnh thành trên cả nước đã bỏ đất lúa làm công nghiệp, đô thị hóa những cánh đồng màu mỡ!!!Thật tiếc cho tương lai không còn nhìn thấy nữa, ô nhiễm từ công nghiệp phát triển nóng phải trả giá gấp 1000 lần cái nó đem lại tức thì!!! Nên SX hai vụ lúa ăn chắc, hạn chế SX lúa quanh năm như hiện nay, đê bao khép kín nước không mang phù sa bồi đắp đồng ruộng như trước, phải để cho đất nghỉ hồi sinh, lương thực không thiếu, giá lúa thấp, năng suất ngày càng giảm...mà vẫn SX mãi lúa quanh năm Phải nghiên cứu đưa ra những quy định, cơ chế, chính sách... nhằm điều chỉnh phân chia lợi nhuận, không thể để phần lớn miếng bánh lọt vào tay thương lái, đại lý, còn người trực tiếp làm ra sản phẩm chỉ được hưởng phần nhỏ. Cảm thấy đáng tiếc nếu ngành nông nghiệp trồng lúa mất đi... Mùa dịch mới thấy, quốc gia, gia đình tự cấp tự phát, ăn chắc mặc bền là ổn nhất... Bài viết nhấn mạnh việc tự chuyển đổi mô hình canh tác, thì về sau khó trở lại như ban đầu được. Rất đáng để nghĩ! Đã từng nghe gia đình làm nông nói, dù biến động bên ngoài, nhưng nhà họ không thiếu cơm gạo trắng! Đủ ăn mặc, không bon chen, là mơ ước của bao nhiêu người, trong đó có mình! Cuộc sống đồng quê, ruộng rẫy, tuy cực nhưng tâm không nặng. Cứ đất bán xây nhà máy, khu công nghiệp, thế giới đóng băng, sân bay không vận chuyển thì chờ nhập khẩu kiểu gì!! Ai giỏi cứ về quê mà thuê ruộng trồng lúa tầm 1-2 vụ là thấy cảnh.Tóm lại ai muốn làm nghề gì tuỳ họ,miễn không phạm pháp là được. nhà tôi cũng trồng lúa, kết thúc vụ chỉ thu lại vừa đủ tiền phân thuốc, coi như hoà vốn :') :')nên nghỉ trồng lúa, ruộng giờ lên liếp trồng dừa :') :') Cơ chế quản lý chứ không phải do người dân tự ý làm sai. Chọn lọc tự nhiên sẽ dần hình thành những hình thái phát triển xã hội phù hợp mà cơ chế quản lý qui cũ.