Lãng phí sách giáo khoa Má chỉ mượn được chỗ này, chỗ kia vài cuốn, ráp lại thì đủ bộ. Tôi biết sách đi mượn, nên dùng rất cẩn thận, đặc biệt là không ghi chép, viết vẽ gì lên sách. Học hết năm, má đem đi trả, không quên hỏi mượn những cuốn giáo khoa của lớp tiếp theo cho tôi.Sau này, tôi tự biết đường đi mượn; thậm chí, còn biết "xí phần" trước để không bị người khác mượn mất.Những đứa trẻ nghèo thế hệ tôi biết đọc biết viết, thành người bằng những cuốn giáo khoa đi mượn như thế. Cũng có những đứa nhà nghèo quá, không mượn đâu được bộ sách cho tử tế, môn được môn không, càng học càng đúp, cuối cùng bỏ dở giữa chừng. Một số người miền Tây quê tôi không quá coi trọng việc học. Họ nghĩ trên đồng có lúa, dưới sông có cá, đâu chết đói mà sợ. Đi học mà ít tốn kém, họ còn "miễn cưỡng" chấp nhận, chớ phải đầu tư mua sắm trăm thứ, trong đó có sách giáo khoa, thì họ vẫn có thể cho con nghỉ. Người thành thị có thể không bao giờ hiểu nổi lý lẽ này.Nhưng đó là chuyện của ngày xưa. Sách giáo khoa bây giờ, do thường xuyên cải cách, nên giá trị tái sử dụng rất thấp. Cũng là người làm việc trong lĩnh vực giáo dục, tôi hiểu, cải cách giáo dục là cần thiết, trong đó có việc đổi mới sách giáo khoa.Cuộc cải cách lớn gần đây nhất là việc triển khai chương trình giáo dục phổ thông mới, được thông qua năm 2018, bắt đầu áp dụng với lớp một trong năm học 2020. Đi kèm với chương trình, sách giáo khoa mới cũng được thiết kế và đưa vào sử dụng. Lần đầu tiên, Việt Nam triển khai "một chương trình, nhiều sách giáo khoa".Phụ huynh miền Tây bây giờ không đến mức như má tôi, phải đi vòng vòng mượn sách nữa; mà có đi vòng vòng cũng không mượn nổi. Vì nhà nước triển khai "một chương trình, nhiều sách giáo khoa", riêng việc nhớ ra cuốn sách gì thuộc bộ nào để đi mượn cho đúng thôi, cũng là việc quá sức với các bà má. Họ chấp nhận mua sách. Vì phải đi mua, lại mỗi năm một bộ, sách của thằng anh trong nhà, đứa em không xài lại được; nên người dân quê tôi nhận ra giá sách bây giờ cao quá, bộ sách in năm sau giá đã cao gấp 2-3 lần bộ sách năm trước.Câu chuyện này lên đến diễn đàn Quốc hội, khiến Bộ Giáo dục và Đào tạo phải lý giải, giá sách cao hơn do nhiều nguyên nhân và Bộ đang nỗ lực tìm cách để giảm giá thành, tăng giá trị tái sử dụng của giáo khoa.Tại buổi làm việc với Phó thủ tướng Vũ Đức Đam ngày 21/6, Bộ Giáo dục và Đào tạo đề xuất sử dụng ngân sách nhà nước mua sách giáo khoa, đưa vào thư viện trường, cho học sinh mượn, sử dụng nhiều lần.Ban đầu tôi đã nghĩ đây là một ý tưởng táo bạo, tiệm cận với cách làm của nhiều quốc gia trên thế giới. Nga, Nhật, Mỹ và một số nước khác đã trang bị sách giáo khoa cho toàn bộ học sinh bằng ngân sách. Học sinh chỉ cần tới thư viện trường để mượn, tham khảo khi cần.Đề xuất của Bộ Giáo dục và Đào tạo nghiêng về hướng là một giải pháp hỗ trợ sách giáo khoa cho học sinh khó khăn. Cách này theo tôi, là một góc nhìn hạn hẹp, không giải quyết được gì nhiều cho những vấn đề đang gây bức xúc về sách giáo khoa.Phần lớn phụ huynh hiện nay hoàn toàn có thể mua được sách giáo khoa cho con em. Số trường hợp khó khăn cần hỗ trợ từ nhà nước cũng có, nhưng chiếm tỷ lệ thấp; số này có thể giải quyết bằng các nguồn lực khác, không cần tới ngân sách. Chủ trương chi ngân sách, nếu không kèm theo bộ tiêu chí rõ ràng và đích đáng, như: khu vực, đối tượng học sinh nào được hỗ trợ; giám sát hiệu quả các thư viện sách ra sao... thì còn có thể kéo theo nhiều vấn đề tiêu cực, rút ruột từ tiền thuế của dân.Vấn đề ở chỗ, phụ huynh cần sự minh bạch, hợp lý về giá cả sách giáo khoa, như một mặt hàng trong cơ chế thị trường hiện nay. Sự lãng phí sách phải được nhìn nhận, thống kê và giải quyết rốt ráo trên quy mô toàn xã hội.Điều mà Bộ Giáo dục và Đào tạo nên làm, là xây dựng một bộ sách giáo khoa thực sự chất lượng, khoa học và có tính ổn định lâu dài. Sách giáo khoa cần đảm bảo đúng chức năng mà nó đã được xác định: là một tài liệu tham khảo, không phải tài liệu bắt buộc. Trường học và giáo viên hoàn toàn có thể chủ động xây dựng học liệu, giáo án, dựa trên định lượng kiến thức mà sách giáo khoa đặt ra.Lúc đó, thầy trò không chỉ được chủ động, sáng tạo hơn trong dạy và học; mà xã hội sẽ bớt đi một khoản kinh phí khổng lồ mua sách mới hàng năm.Trương Chí Hùng Đồng ý với 2 đoạn cuối của tác giả. Mình trước đây cũng làm trong ngành giáo dục, giờ thì không, chỉ còn bà xã mình làm. Gia đình mình ở Canada có 2 con 1 đứa lớp 7, 1 đứa năm nay sắp lớp 1. Nhưng mình chưa bao giờ nghe cô giáo nói con mình phải mua sách, hầu hết sách đã có trong thư viện, bài tập thì làm online hết. Tụi nhỏ đi học thấy nhẹ nhàng, chẳng bao giờ thấy mang bài về nhà. Thấy thương các em học sinh ở Việt Nam, đặc biệt là những học sinh nghèo, vì ngày xưa mình cũng nghèo.... Ai cũng hiểu, chỉ vài người không hiểu. Từ xưa đã có hình thức thư viện trường cho mượn năm này qua năm khác, có mất, có rách, có đổi mới thì bổ sung. Chi phí vẫn được học sinh đóng mỗi năm. Còn bây giờ mỗi học sinh sau khi hoàn tất năm học lại đem bỏ đi hết bộ sách giáo khoa, lên lớp mua sắm lãng phí. Không hiểu nổi cách làm như vậy . Tại sao ? Quá lãng phí sách giáo khoa học một lần rồi bỏ tại sao không xây dựng Thư Viện Quốc Gia eBook? học sinh hoặc phụ huynh có thể tải file về in ra và đi photo (có thể thành nhiều bản cho một số ít chưa tiếp cận đc công nghệ). thiết nghĩ gánh nặng cho p/h sẽ giảm đi nhiều. Xin hỏi ở nước nào mà Sách giáo khoa được xem là sách tham khảo đi ạ? Có lẽ nhà văn chưa hiểu rõ khái niệm Sách giáo khoa với Sách tham khảo rồi. Sách giáo khoa ở bất kì nước nào cũng được xem là tài liệu bắt buộc mà học sinh phổ thông đến trường đều phải có. Vì Sách giáo khoa đơn giản là tài liệu cung cấp những kiến thức căn bản và phổ cập tối thiểu nhất. Còn Sách tham khảo thì bổ sung thêm kiến thức, hoặc chuyên sâu thêm kiến thức mà Sách giáo khoa chưa có. Cho nên Sách giáo khoa là tài liệu bắt buộc chứ không phải là tài liệu chỉ để tham khảo. Ở đây tôi đồng ý với nhà văn ở quan điểm là nên tạo ra bộ SGK có tính ổn định lâu dài và cập nhập được kiến thức. Và Sách giáo khoa nên được cung cấp miễn phí cho học sinh. Nhưng nói thì dễ, làm mới khó. Vì việc muốn tạo ra một bộ sách ổn định, lâu dài nó lại mâu thuẫn với việc cập nhật kiến thức mới thường xuyên, nhất là trong thời đại khoa học công nghệ phát triển như vũ bão ngày nay. Ngay cả ở những nước phát triển thì điều này cũng là vấn đề lớn với các nhà quản lý. Tôi học ở Nga từ phổ thông đến đại học tất cả các loại sách giáo khoa đều được phát hết. Cứ đến đầu kỳ mang thẻ học sinh, thẻ sinh viên đến thư viện nhận sách. Khi nhận mình kiểm tra chất lượng sách. Cuối kỳ mang trả lại, nhân viên thư viện kiểm tra sách nếu quyển nào mình làm hỏng thì phải mua quyển khác đền vào. Nhiều quyển đã cũ nhưng sạch sẽ thì vẫn dùng được.Đơn giản và tiết kiệm vậy mà nhiều người không chịu hiểu nhỉ? Lãng phí trong việc sử dụng SGK thì "ai cũng hiểu chỉ có nơi cần hiểu là mãi không chịu hiểu" và mọi khó khăn lại mãi đổ lên đầu học sinh và phụ huynh! Nản !!! Mình thấy giáo dục ngày xưa chuẩn hơn bây giờ Có lẽ vấn đề ở chỗ: SAU BAO NHIÊU NĂM CẢI CÁCH, SỬA ĐỔI, ... chúng ta hoàn toàn chưa hề có bộ sách chuẩn cho ngành giáo dục! "Năm 1968, chính phủ Hàn Quốc quyết định mua bản quyền bộ sách giáo khoa từ Nhật Bản và dịch sang tiếng Hàn để giảng dạy (trừ những môn xã hội như văn học, lịch sử và địa lý). Thời điểm đó, rất nhiều người Hàn Quốc không tán thành với quyết định này, bởi họ cho rằng người Hàn hoàn toàn có thể tự soạn ra được một bộ sách giáo khoa. Thế nhưng, bằng cách này, người Hàn chỉ mất vài năm để tiếp nhận tinh hoa giáo dục mà người Nhật mất cả trăm năm để biên soạn. Đó là một trong những quyết định đúng đắn đưa Hàn Quốc đạt đến thành công".( Trích dẫn).Tại sao nước mình không tham khảo và có bước đi tương tự, tập trung mọi nguồn lực để làm 1 bộ SGK chung của cả nước, dùng đi dùng lại được, đừng mang tính thương mại vào giáo dục và y tế cả. Bản thân mình từng là giáo viên, mình cũng thấy việc thay sách liên tục rất lãng phí. Thực ra nội dung cốt lõi ở sách mới và sách cũ không khác biệt nhiều. Trong khi đó nhiệm vụ của giáo viên là soạn bài, là cập nhật những kiến thức mới trong SGK. Chính những yếu tố mới đó làm cho bài học hấp dẫn hơn. Hoặc giáo viên sẽ giao cho học sinh tìm hiểu thêm thông tin về chủ đề mới, kích thích sự sáng tạo, ham học hỏi của học sinh. Học sinh hiện nay đa số đã thành thạo sử dụng internet từ khá nhỏ, chứ không phụ thuộc hoàn toàn vào sgk như trước nữa Quá lãng phí và là gánh nặng cho người dân, không hiểu sao tình trạng này vẫn cứ tiếp diễn ....? Sau mỗi năm học con tôi...Tôi lại bảo cháu gom hết sách mang đi bán ve chai. Mặc dù các gần chục cuốn còn mới toanh vì chưa dùng đến nhưng vẫn phải mua nguyên bộ. Thằng anh học xong...con em kế sát luôn ko dùng lại sách được. Thật ko thể hiểu nổi dáo dục hiện nay đang như thế nào luôn. Trước đây tôi cũng đi toàn đi mượn học nhưng vẫn học ngon lành. Nếu không tự làm được thì thiết nghĩ nên đi học hỏi những người giỏi hơn. Hàn Quốc từng mua bản quyền SGK từ Nhật (trừ những môn như văn học, lịch sử,) tiết kiệm cả trăm năm. Và còn nhiều cuốn sách giáo khoa mà các bạn lớp 1, lớp 2 không mấy khi dùng đến mà vẫn phải mua