Trận đánh mới trong cuộc chiến bệnh sởi Cả hai loại biến chứng đều nguy hiểm, song biến chứng hô hấp nguy hiểm hơn vì rất dễ gây tử vong. Theo tôi, cuộc chiến với bệnh sởi chính thức bắt đầu và đây là trận đánh cần phải được bàn kỹ mới có thể chiến thắng, nhất là vấn đề hỗ trợ hô hấp.Số ca sởi miền Nam thực tế không thua miền Bắc, tuy nhiên bệnh nặng hay nhẹ là do nhiều yếu tố như nhân lực, cơ địa, vùng miền. Chẳng hạn miền Bắc ít có bệnh tay chân miệng, nhưng miền Nam thì có nhiều hơn.Tại TP HCM khi thấy có dịch sởi, nhờ các bệnh viện tuyến quận huyện đã được tập huấn nên họ có thể giữ bệnh nhân lại điều trị, nếu gặp khó khăn sẽ nhờ các bệnh viện lớn hướng dẫn. Điều này giúp giảm tải bệnh viện tuyến trên. Trong khi hiện nay tại Hà Nội, hầu hết bệnh viện tuyến dưới, thậm chí một số tỉnh lân cận cũng chuyển đến Bệnh viện Nhi Trung ương và đây chính là lý do gây quá tải.Bệnh viện Nhi trung ương đang vỡ trận do nhân lực và nguồn lực không gánh nổi. Toàn bộ khoa Nhiễm và khoa Hồi sức của Bệnh viện Nhi Trung ương đang được sử dụng để điều trị sởi nhưng vẫn không kham nổi. Vì thế bệnh viện này cần phải được tăng nhân lực và thiết bị gấp đôi hiện tại thì mới giải quyết được.Để khống chế ca tử vong do sởi, cần có ngay một phác đồ được cập nhật mới, phù hợp với tình hình sởi đang diễn ra. Phác đồ cũ được viết cách đây hơn 5 năm tập trung vào viêm não do thời điểm đó người mắc sởi chủ yếu biến chứng viêm não. Lần này do lượng bệnh nhân bị biến chứng hô hấp nhiều hơn nên phác đồ mới sẽ tập trung vào việc chăm sóc hô hấp.Phác đồ mới cần phải xoáy vào hỗ trợ hô hấp để giảm tử vong do hô hấp; phương pháp phòng ngừa trong bệnh viện; và phân tuyến điều trị. Đặc biệt hỗ trợ hô hấp sẽ được viết chi tiết (bảo đảm cho trẻ bị suy hô hấp đầy đủ ôxy tùy mức độ bệnh) để các tuyến có thể thực hiện. Muốn làm tốt việc này phải cần thêm máy móc và con người đủ để theo dõi.Số liệu tổng kết cho thấy đa số các ca tử vong do sởi ở Hà Nội là không chích ngừa, cho nên vấn đề chính để phòng ngừa bệnh sởi là phải chích ngừa. Một trong những sai lầm thường thấy là các bác sĩ tiêm phòng hay tư vấn tiêm văcxin 5 trong 1 Quinvaxem (bạch hầu, uốn ván, ho gà, viêm gan B, viêm phổi, viêm màng não) rồi một tháng sau mới tiêm văcxin sởi cho các bé. Nhưng với tình hình hiện nay, theo tôi các bác sĩ cần tập trung ưu tiên tiêm văc xin sởi cho các bé vì chậm một tháng là các cháu đã có thể mắc bệnh.Chúng ta hiện có đủ văcxin sởi. Trẻ dưới 3 tuổi sẽ được tiêm miễn phí, trên 3 tuổi thì tiêm dịch vụ chưa đến 200.000 đồng. Sau khoảng 10 ngày tiêm thì bé sẽ có miễn dịch. Trẻ tiêm rồi thì vẫn có thể mắc bệnh, nhưng bệnh nhẹ và không gây biến chứng.Nguyên tắc của bệnh sởi xuất hiện theo mùa, nếu miễn dịch không có thì từ tháng 2 đến tháng 6 hằng năm bệnh sẽ xuất hiện. Sởi tấn công đầu tiên vào những người có nhóm miễn dịch thấp nhất. Như hiện nay, trẻ từ 12 tháng đến 2 tuổi mắc bệnh nhiều nhất do chưa tiêm phòng. Trẻ dưới 12 tháng là đối tượng bị tấn công thứ hai do nhóm này vẫn còn kháng thể từ cơ thể mẹ. Nhóm 9-10 tuổi bị tấn công cuối cùng, nhóm này có thể đã được tiêm từ nhỏ và đến tuổi này thì miễn dịch yếu đi.Theo quan điểm của tôi, công bố dịch hay không thời điểm này không quan trọng mà là tất cả chúng ta phải làm gì để giải quyết tình trạng bệnh tăng? Ví dụ, truyền thông nên làm gì, người dân ý thức như thế nào, vai trò của điều trị làm gì, vai trò của nhà quản lý làm gì. Vì thế chỉ cần thông báo: "Hiện nay bệnh sởi đang có dịch tới mức tất cả cùng nhau phòng chống từ người dân cho đến truyền thông, đến cán bộ điều trị". Nó đồng nghĩa với việc chỉ đạo địa phương đang có nhiều ca bệnh và cần tập trung cao độ để khống chế bệnh.Miền Nam dù bệnh sởi chưa bùng phát nhưng theo tôi vẫn cần phải lo chuẩn bị sẵn sàng mọi thứ. Thứ nhất phải rà lại nguồn lực thuốc men, trang thiết bị và nhân lực. Thứ hai phải tập huấn lại cho các tỉnh. Các báo cáo hiện không thể hiện ca bệnh ở tỉnh nhưng thực tế ca nhiễm sởi ở Hà Nội vẫn có đến từ các tỉnh. Tại Bệnh viện Nhi Đồng 1, lượng bệnh nhân ở tỉnh chuyển lên cũng chiếm khoảng 30%. Khi đã tập huấn cho các tỉnh các điều trị thì sẽ giảm tải cho tuyến trên.Về phía phụ huynh, trẻ mắc sởi thường sốt, viêm họng và ho dữ dội sặc sụa là dấu hiệu cho thấy có thể mắc bệnh, tuy nhiên điều này không đáng sợ bằng khi trẻ bắt đầu thở nhanh. Lời khuyên của tôi là phụ huynh nếu theo dõi thấy trẻ thở nhanh thì nên đưa đến bệnh viện ngay. Ho nhiều hay sốt cao không liên quan đến độ nặng của bệnh mà chủ yếu là lo theo dõi cách thở và chăm sóc ăn uống vì các bé có thể suy sinh dưỡng luôn sau khi mắc bệnh. Ngoài thở nhanh, trẻ mắc sởi còn có thể bị viêm não, triệu chứng nặng là co giật.Một trong những sai lầm cũng cần lưu ý từ phía các phòng mạch. Thấy trẻ sốt cao ho nhiều nhưng chưa phát ban, các bác sĩ ở phòng mạch nghĩ bé bị hốt ho viêm họng thông thường cho uống corticoid để giảm ho, nhưng điều này dễ gây nguy hiểm bởi corticoid gây giảm miễn dịch, nếu trẻ mắc sởi thì bệnh sẽ nặng hơn.Trương Hữu Khanh Cám ơn Bác sĩ đã chia sẻ những điều rất hữu ích trong lúc này. Tôi cũng mong nhiều người đọc bài này để trang bị kiến thức, biết xử lý khi có người thân mắc phải. Vài năm gần đây tôi quan tâm đến BS Khanh, một điểm sáng hiếm hoi về chuyên môn, đạo đức và quản lý. Tôi hy vọng BS mạnh mẽ hơn để giúp đời. Cám ơn BS khanh. Bây giờ mà tập trung 1 chỗ chen chúc nhau tại các phòng tiêm chủng thì hết sức nguy hiểm! Coi chừng đứa bệnh lây cho đứa lành. Theo tôi, ngành y tế có cách nào đến từng nhà tiêm cho các cháu được không? Thích BS Khanh. Một BS vì cộng đồng. Cảm ơn Bác sĩ Khanh rất nhiều vì đã chia sẻ những thông tin quý báu này. Nhờ đọc được bài viết này mà tôi biết được tình hình sởi ở TP.HCM và có thêm kiến thức chăm sóc con nhỏ. Cảm ơn Bác sĩ! Cảm ơn Vnexpress! Cám ơn bác sĩ. Từ đầu dịch đến giờ Bộ Y Tế không công bố, không hướng dẫn người dân phòng chống dịch. Bài viết của anh thật hữu ích! Xin mọi người cùng đọc để chúng ta chung tay chống lại Sởi! Nguyện xin mọi điều sẽ tốt đẹp đến với các em bé! Trận đánh nào cũng sẽ được nhắc mãi trong lịch sử hào hùng của dân tộc, miễn rằng cuộc chiến đấu ấy, chúng ta giành phần thắng. Còn trận chiến về Sởi thì sao...? Đến ngày hôm nay đã có trên 100 người thiệt mạng trên tổng số 3500 ca nhập viện, đó là chưa kể số BN theo khuyến cáo để ở nhà tự chữa, tránh lây nhiễm ...chéo. Mãi đến hôm qua 18/4, ông Thứ trưởng BYT mới ấp úng mà rằng chúng tôi vẫn khẳng định có dịch, còn các địa phương chẳng có CÔNG BỐ chi hết, hình như họ sợ mất điểm thi đua...hay quốc tế họ vào thì...mất mặt quá. Thái độ ấy là cư dân hết sức bức xúc và bất bình, người ta đặt câu hỏi: Tại sao các loại H5N1 dễ dàng công bố làm nông dân thiệt hại không biết bao nhiêu, thì dễ dàng Công bố thế ??? Đương nhiên đối tượng Gà vịt không thể so sánh với tính mạng con người... Trận đánh chưa kịp xong đã vội vàng tổng kết...chả hiểu sự tuyên truyền sẽ di hại đến đâu ?! ... Các BS phòng mạch thường không dễ dàng cho Corticoid mà chủ yếu bệnh nhân tự ra Nhà thuốc kể bệnh và được nhân viên Nhà thuốc cho uống loại thuốc giảm miễn dịch này, điều đó rất nguy hiểm. Cần có phác đồ điều trị mới, tôi cũng nghĩ vậy mặc dù theo Bộ trưởng y tế chủng sởi năm nay vẫn là chủng cũ nhưng thực tế diễn tiến dịch sởi năm nay gây biến chứng hô hấp rất nhanh. Ngoài ra tôi thấy cần tuyên truyền sâu hơn cho người dân biết cách phòng tránh vì có nhiều người không có điều kiện dùng Internet. Cảm ơn Bs Trương Hữu Khanh về những đóng góp thiết thực. Đã nhiều lần làm việc với Bác sỹ Trương Hữu Khanh và rất khâm phục bác vì là người đứng đầu tuyến lửa - Khoa Nhiễm của Bệnh viên Nhi lớn nhất miền Nam - mà vẫn thu xếp thời gian để vừa làm tốt công tác quản lý vừa không ngừng tìm tòi, đào sâu chuyên môn để ứng phó với những diễn biến khó lường của các dịch bệnh ở trẻ. Quan trọng là cái tâm của bác rất sáng, vừa hài hước, vui tính, vừa tận tình, quan tâm và luôn sẵn sàng tham gia những hoạt động cộng đồng với tinh thần trong sáng hết mực của người thầy thuốc mà không màng đến danh và lợi. Những gì thực chất, chân thành nhất sẽ đi vào lòng người thật tự nhiên và giúp tôi và mọi người giữ vững niềm tin vào y đức của người thầy thuốc. Tôi ở Tp HCM, từ cả tháng nay tôi đã thấy UBND phường đi phát tờ giấy tuyên truyền về bệnh sởi rồi. Tức là họ đã chuẩn bị từ trước đó lâu rồi. Chắc vì công tác chuẩn bị tốt nên Tp HCM không bị như HN. Vậy mà con tôi dưới 3 tuổi tiêm vacxin sởi vẫn mất tiền. Lúc nào cũng kêu hết vacxin ép dân phải quay ra tiêm dịch vụ. Thuốc vẫn thuốc nhà nước cấp. Bao giờ mới hết tiêu cực. Từ những cái quan trọng như thế này mà ko quản lý nổi. Đồng thuận chia sẻ của bài viết, đôi khi một số trường hợp bệnh diễn tiến xấu do điều trị ban đầu chưa đúng của người làm y tế ( cắt triệu chứng nhanh bằng sử dụng corticoid) như bài đã đề cặp. Thời đại này ko tin vào các báo cáo!