Phạm tội do phim? Việc này với tôi khá đơn giản. Chỉ cần có Internet, smart TV, laptop hoặc đôi khi điện thoại cùi cùi đã vỡ kính cường lực và một gói dịch vụ của bất cứ nền tảng cung cấp dịch vụ giải trí nào khác, tôi đã có thể xem đủ các phim mình thích. Đa dạng và chuyên nghiệp. Phim phân loại độ tuổi rành rọt, phụ đề chuẩn trend, không cắt gọt, không xoá mờ, không kiểm duyệt, chất lượng hình ảnh đẹp, âm thanh tiêu chuẩn. Điện ảnh thế giới bưng cuộc đời sống động từ mọi ngách nhỏ trên hành tinh, ghé thăm từng nhà, chào từng cụ già, em nhỏ hoặc các bạn thanh niên, trung niên đủ hết... chỉ bằng các click chuột thôi.Không có gì về con người mà còn xa lạ với điện ảnh hôm nay.Là một người làm phim, tôi chăm chỉ lao động và thỉnh thoảng mơ mộng ở Việt Nam ta, bao giờ cây táo điện ảnh nở hoa.Nhưng đó là sự mơ mộng trước ngày 14/9, trước khi đọc được các ý kiến của đại biểu quốc hội về những điều cấm trong hoạt động phim ảnh quy định tại Điều 10 dự thảo Luật Điện ảnh (sửa đổi) mà báo chí trích đăng. Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng An ninh phát biểu rằng, sau khi phim Người phán xử được chiếu, tình hình các băng nhóm tội phạm, xã hội đen xảy ra rất nhiều và đặt câu hỏi, tại sao lại để ông trùm trong phim phán xử cả công an?Người phán xử là một phim dài tập, chiếu miễn phí trên truyền hình, làm lại từ kịch bản mua của nước ngoài. Phim rất ăn khách. Giờ thì nó bị coi là lý do của việc gia tăng tội phạm. Và chưa hết, nó còn là lý do khiến nhiều người lo lắng và muốn siết chặt kiểm duyệt; dẫn đến đề xuất không lựa chọn giữa tự kiểm hay tiền kiểm nữa mà là cần có cả hai - một phương án thứ ba, nơi kiểm duyệt chỉ có thêm, không thể bớt.Ban đầu, khi thấy báo đăng, thật lòng tôi nghĩ: có lẽ đó là một phát ngôn hơi hóm hoặc hơi... ngây thơ. Tôi nghĩ thế và dự định... kệ đi. Nhưng trong một giây khựng lại, tôi giật mình, nhỡ đâu những điều được nói ra là xuất phát từ một niềm tin thành thực, và những người lắng nghe, nhỡ đâu họ cũng gật đầu để rồi thành luật trong nay mai thì sao?Tôi tự hỏi, liệu có phải mọi người thực sự nghiêm túc cho rằng nếu trên phim Việt Nam không có nhân vật phản diện nữa, thì giới trẻ sẽ chuyển hướng đọc sách và trồng rừng và tội phạm sẽ giảm đi, như một phép màu; còn phim của nước ngoài về đủ mọi đề tài trên không gian mạng - không phải chịu kiểm duyệt thì hoàn toàn không tác động gì đến khán giả Việt Nam. Tôi cũng tự hỏi, những vấn đề đang nhức nhối mà thời sự vẫn nhắc như tham nhũng, như tàn phá rừng đầu nguồn, thì nguyên nhân là do bộ phim nào.Mà làm sao có thể do phim được?Nếu nghệ thuật không dám đưa ra cảnh báo về những suy thoái đã, đang hoặc có thể xảy đến thì nghệ thuật chỉ dừng lại ở chức năng mua vui, giải trí. Nếu "không có vùng cấm" là phương châm hàng đầu của cuộc chiến chống tham nhũng, tiêu cực mà quốc gia đang theo đuổi, thì điện ảnh không thể đứng ngoài - vờ như không có, rồi phản ánh một thực tế khác đi được. Những người làm phim mong muốn nói thẳng những vấn đề nhức nhối hôm nay, đâu phải để kích động xã hội, biểu dương cái xấu mà để qua đó cảnh tỉnh con người, giúp họ nhìn rõ, đối mặt và đấu tranh với cái xấu, tin và bảo vệ phần thiện lương...Muốn làm được thế, ngành điện ảnh chắc chắn cần được tạo không gian rộng rãi hơn để sáng tạo, chứ không phải thêm những vùng cấm không rõ ràng. Tôi e rằng, việc xác định thế nào là ‘phim cổ xúy vi phạm pháp luật' để làm căn cứ cấm, sẽ lại là một công việc của cảm tính. Nếu vẫn tồn tại những cấm đoán cảm tính, những cách thảo luật dựa trên suy đoán, duy ý chí thì nguy cơ sớm nhất xảy đến là nhà sản xuất trong nước sẽ khước từ làm phim về các đề tài này, để tránh rủi ro. Phim Việt Nam sẽ sợ hãi trước những suy diễn mông lung trong luật, sẽ né tránh để không bị hai lần kiểm duyệt... Không thể quàng thêm những chướng ngại để phim Việt Nam thua thiệt trong chính thị trường của chúng ta.Hãy công bằng với những nhà làm phim trong nước, công bằng với điện ảnh Việt Nam. Điện ảnh Việt Nam cần được tự do khai thác và khám phá các đề tài đa dạng và phong phú, thay vì đưa ra yêu cầu không được làm phim có chi tiết "mô tả chân thật về lối sống ích kỷ" hay "tội phạm không bị xử lý". Thực tế, chưa cấm thì các đồng nghiệp của tôi đã phải tự động đưa vào hình ảnh công an mặc đầy đủ đồng phục, lập chiến công ở đoạn kết; và bao giờ tội phạm cũng ngu ngốc, dễ dàng sa lưới pháp luật rồi...Nhìn lên các hạ tầng OTT của nước ngoài, các web, các kênh phim quốc tế mà khán giả Việt đang sẵn sàng chi tiền ra để xem phim, chúng ta có kiểm duyệt được họ không; có cấm và có đòi họ cắt, hay sản xuất theo ý chúng ta được không?Tôi nghĩ việc tìm cách siết chặt và tăng thêm các điều khoản cấm phim là một sự bất công với phim Việt, vốn đã khó khăn và thiệt thòi hơn rất nhiều so với phim nước ngoài đang được cung cấp thoải mái, không che, không cắt, không giới hạn đề tài.Nếu không làm được gì để ủng hộ và đầu tư vào điện ảnh như một phần của ngành công nghiệp văn hoá - sáng tạo mà nhà nước có chủ trương phát triển mạnh mẽ thì tối thiểu là ứng xử với họ công bằng như đang làm với phim nước ngoài trên mọi nền tảng.Nguyễn Hoàng Điệp Mỗi hành động của con người đều bị ảnh hưởng nhiều bởi tư tưởng, văn hóa, trình độ, cho nên cần chấn chỉnh hoạt động làm phim là đúng.Phải nhìn nhận thực tế là phim Việt không hay, không phải do bị bó buộc bởi khuôn khổ, phim Việt không hay không phải do bị cắt cảnh nóng, mà là do thiếu sáng tạo, thiếu tài năng. Vì phim không hay nên họ chuyển sang câu khách bằng xu hướng thị trường hóa, đưa các yếu tố sính ngoại, sành điệu, đu trend, tình dục, bạo lực, ... vào, cộng với dùng người mẫu, hot girl, hot boy vào để câu khách. Những điều đó không làm tăng giá trị nghệ thuật của phim Việt.Quan trọng nhất vẫn là: thiếu sáng tạo, thiếu chuyên nghiệp, thiếu tài năng, rất rất thiếu tài năng, rất rất rất thiếu tài năng ạ.Vậy nên các nhà làm phim Việt chớ vội nhạy cảm, xù lông nhím khi bị chấn chỉnh.Tiên trách kỷ, hậu trách nhân các anh chị nhé. Tôi chỉ xin góp ý một câu thôi : nên nhìn nhận lại năng lực và mấu chốt của vấn đề, chứ đừng tìm bất cứ một thứ gì đó để quy trách nhiệm và đổ lỗi ! Bài viết rất hay và chính xác. Cám ơn. Ủng hộ chị Điệp. Thiết nghĩ nên có một sự chung sức để góp tiếng nói bảo vệ cho tự do sáng tạo của điện ảnh nước nhà đi thôi chứ thụt lùi quá rồi. Quá hay và ý nghĩa! Lạ là phim cực hay Bụi đời Chợ Lớn bị cấm trong khi phim Người phán xử diễn như kịch mà lại được chiếu. Đọc nội dung của bạn tôi có một số băn khoăn:- Bạn có thể ra nước ngoài làm phim, rồi đẩy nó lên các kênh như các nước họ làm, vậy là công bằng với bạn rồi. Bây giờ mang cả ê kíp ra nước ngoài làm việc đơn giản mà.- Theo bạn nói thì kịch bản phim nước ngoài họ đã làm, trên mạng cũng đã có, cớ gì các bạn lại phải mang về Việt Nam làm lại? Việc đó nó có ý nghĩa gì với nền điện ảnh Việt Nam không?- "Không gian sáng tạo": Khi tôi tìm các phim có tính nhân văn cho con tôi xem, gần như các phim đó toàn của nước ngoài mà lại toàn là các phim doanh thu rất cao, đoạt nhiều giả. Rất nhiều các phim bom tấn cũng là phim cho mọi lứa tuổi. Các nhà làm phim ở Hollywood thậm chí còn phải làm phim phù hợp với văn hóa của nhiều quốc gia để họ có thể phát hành được phim.- Bây giờ trẻ con tiểu học cũng dùng những câu như trong phim "Người phán xử" để nói chuyện với nhau thì mọi người đều có thể nhận ra là không ổn rồi! Đúng là thế nào là "cổ xúy vi phạm pháp luật". Cùng một cảnh phim, nhưng có người cho rằng đó là cổ xúy vi phạm pháp luật, có người lại cho rằng đó là báo động, cảnh tỉnh cho môi người tình hình xã hội để đấu tranh loại trừ nó. Việc đó tùy theo góc nhìn, tuổi tác, trình độ... của từng đối tượng. Còn nói sau khi chiếu phim người phán xử mà tội phạm tăng lên, e rằng hơi phiếm diện, chủ quan. Bởi vì giờ trên mạng đầy rẫy phim "cổ xúy vi phạm pháp luật" mức độ cao hơn. Hôm nay đọc bài này thấy tác giả phân tích rất chuẩn về sáng tác điện ảnh . Mong các nhà làm luật rất chú trọng đến những đóng góp của những người làm nghề điện ảnh của nước nhà Đạo diễn viết bài hay quá! Xứng danh Hiệp sĩ văn chương mà CP Pháp đã trao tặng. Việc cho rằng phim người phán xử làm tăng tội phạm có vẻ không thuyết phục, vì internet giờ phủ toàn cầu,nguyên nhân tăng tội phạm đâu chỉ do phim , cần thận trọng khi phát ngôn, tôi nghĩ thế!Nhưng nhân đây, cũng rất buồn mà công nhận, phim Việt Nam còn lâu mới chiếm lĩnh được ngay thị trường trong nước, quy mô nhỏ, đầu tư thấp, tài năng ít, và càng ngày càng nặng về giải trí nhạt nhẽo, không có cảm nhận đáng kể, giết thời gian mà thôi ! Lối mòn này không thể thoát ra khi đầu tư cho nền điện ảnh quốc gia thấp và không xứng tầm với gần 100tr dân, nhìn sang Hàn, Trung, Ấn còn xa lắm mới theo kịp họ !Gdp Ấn nghèo, nhưng nền điện ảnh của họ đã ở tầm thế giới lâu rồi,lượt xem phim nội của họ đã vài tỷ lượt, và đã thành văn hóa nặng ký trong văn hóa của họ ! Trung Quốc cũng đầu tư khủng cho điện ảnh quốc gia, từ đó sinh ra tài năng quốc tế, những cây đại thụ làm phim chính kịch với doanh thu lớn, kịch bản và tài năng của dv, đạo diễn, đã chinh phục được lòng người ngay trong quốc gia của họ, Hàn thì không cần nói, giật đủ loại giải quốc tế.Việt Nam hãy thôi cho ra lò những phim nhạt nhẽo, chiếu chỉ để quảng cáo trên giờ vàng trên nền tảng số người dân đã phải đóng thuê bao, nên các bạn bình luận đúng đấy, phim Việt nên có cuộc cách mạng, để dần trở thành văn hóa không thể tách rời của người Việt, còn cái tâm lý dựa bản quyền , lối mòn diễn xuất, câu kéo thị hiếu thấp, thì không bao giờ có một nền điện ảnh gắn bó ! Xem lại những phim đen trắng thời cha mẹ thấy hay hơn Lâu nay điện ảnh Việt Nam không có sản phẩm mang giá trị đẳng cấp quốc tế, chỉ làng nhàng ao làng. Nhìn nhận thẳng thắn là điện ảnh của chúng ta yếu, mà yếu thì khó mà lên tiếng. "Người phán xử" chỉ là một trong nhiều ví dụ mà có lẽ vị cán bộ kia còn quên bổ sung, còn gồm các phim rác do "giang hồ mạng" dàn dựng rồi phát tán. Đạo diễn đòi công bằng coi bộ khó, đã làm đạo diễn phim thì cũng biết đời lắm éo le rồi. Có sản phẩm chất lượng đưa vào Netflix, tự khắc điện ảnh phát dương quang đại. Hoàn toàn ủng hộ bài viết của Nguyễn Hoàng Điệp . Điện ảnh nói riêng , sáng tạo nghệ thuật nói chung cần phải có một không gian để sáng tạo , để thăng hoa trong khuôn khổ pháp luật & các chuẩn mực đạo đức xã hội . Sự áp đặt , quy chụp khô cứng sẽ không có được các tác phẩm nghệ thuật đích thực. Khi mà xã hội đang cuốn vào sự phát triển chóng mặt của công nghệ, hơn lúc nào hết , chúng ta cần có những tác phẩm nghệ thuật có giá trị đích thực Các phim bê nguyên kịch bản của nước ngoài về VN thì phải kiểm duyệt cho phù hợp với văn hóa, môi trường của người VN. Các kênh truyền hình quảng bá cho hàng chục triệu người VN thì phải có khâu kiểm duyệt trước khi phát sóng, phải đóng dấu phim này ở độ tuổi nào để gia đình còn lựa chọn cho hay không cho con trẻ xem (cái đó truyền hình các nước khác làm từ thế kỷ trước rồi). Phim Việt muốn phát triển thì phải có lối đi, nét văn hóa riêng, cứ dựa theo nội dung kịch bản của phim nước ngoài thì làm sao phát triển được. Tôi thấy ai nói thì cũng có phần đúng của mình nhưng mọi người thử xem thập niên 70, 80 phim ảnh đâu cần tình tiết như "Phán xử " mà vẫn thu hút người xem đấy thôi.