Tinh thần phục vụ Người thứ hai, là bác sĩ Đỗ Ngọc Chánh ở trung tâm cấp cứu 115 TP HCM. Vừa có 23 cán bộ của trung tâm này nghỉ việc vì lương không đủ sống, thậm chí không tới 2 triệu đồng/tháng. Đặc thù của công việc cấp cứu không tạo ra nguồn thu từ dịch vụ như các cơ sở y tế khác, nên họ không có thu nhập nào ngoài lương. Và bác sĩ Chánh, sau khi nói rằng “thu nhập rất khó khăn”, đành tự xác định: “Vấn đề cấp cứu là phục vụ”.Hai chữ “phục vụ” theo sắc thái mà các bác sĩ đã dùng, được nêu ra như kim chỉ nam của những người làm trong khu vực công từ thời đất nước mới độc lập, và duy trì cho đến tận hôm nay. Lịch sử đất nước ghi công tinh thần của sự “phục vụ” này. Ta không thể đếm hết những bài thơ, áng văn hay khúc nhạc ca ngợi sự tình nguyện cống hiến của con người cho lý tưởng và cho nhân dân.Nhưng nền kinh tế thị trường đặt ra yêu cầu xem xét lại sắc thái của hai chữ “phục vụ” ấy và cả hệ thống quan điểm đằng sau nó.Để nghĩ về nền kinh tế thị trường, hãy thử tưởng tượng về một mặt hàng đang gây chú ý trong tuần qua, cà phê. Bạn đến một thành phố nhỏ ở miền Trung, vỉa hè vắng người qua lại, khung cảnh thư thái. Bạn ngồi xuống quán cóc ven đường, ngồi nhâm nhi một ly cà phê đen sánh rất ngon miệng. Bạn mỉm cười, đứng dậy về kêu tính tiền. Ly cà phê giá năm ngàn đồng.Giây phút nghe thấy giá của ly cà phê, bạn sẽ nghĩ gì? Giây phút đó, tôi đã  hoảng hốt di đầu lưỡi trên vòm miệng, cố kiểm tra lại vị đắng còn đọng lại trong một nỗi tuyệt vọng, và tự hỏi, mình vừa được cho uống thứ gì.Tôi không dám chắc người ta có thể sản xuất một ly cà phê với giá rẻ đến mức độ nào, người bán hàng có thể thật thà. Nhưng một cách vô thức, tôi buộc phải đắc tội với anh ta trong suy nghĩ: tôi không tin có tồn tại một ly cà phê giá năm ngàn đồng. Trong giây phút đó, trong đầu tôi là phản ứng tự nhiên hình thành bởi nền kinh tế thị trường. Nó gọi là ý thức về giá. Ý thức này thậm chí hình thành từ trước khi “tinh thần phục vụ” của chủ nghĩa lãng mạn cách mạng ra đời. Từ xa xưa các cụ đã dạy, “của rẻ là của ôi”.Nhưng khi mà một ca cấp cứu của trung tâm 115 luôn  có đơn giá 150.000 đồng, bất kể khoảng cách, bất kể ngày đêm, bất kể tình trạng bệnh nhân, cho cả bác sĩ, y tá và người lái xe, thì người ta không hoảng hốt, mà các bác sĩ chỉ có thể lý giải rằng mình đang “phục vụ” nhân dân.Tinh thần của hai chữ “phục vụ” này, qua nhiều thập niên ca tụng, đã vượt qua nghĩa đen của một động từ, và trở thành một tinh thần chống lại các quy luật thị trường thông thường. Đã gọi là “phục vụ” thì bạn có thể quên phứt ý thức về giá cả đi. Tất nhiên cũng có lúc một xã hội cần chống lại các quy luật thị trường thông thường để tồn tại, như thời chiến tranh chẳng hạn. Nhưng khi chúng ta đang dốc sức xây dựng một nền kinh tế thị trường lành mạnh, thì nó trở thành một lực cản.Tinh thần “phục vụ” này liệu có ám cả vào các quyết sách, khi mà mức lương trong khu vực công đã liên tục được chỉ ra qua các nghiên cứu, các phản biện rằng quá thấp so với khu vực tư. Mức lương thấp này tạo ra hàng loạt hệ lụy nghiêm trọng, những thứ mà “tinh thần thái độ phục vụ” không thể bù đắp được. Tinh thần “phục vụ” này có ám vào cách hành xử, khi người “được phục vụ” cũng không mảy may tin vào sự tình nguyện của đối phương (hãy nghĩ lại cốc cà phê), còn người “phải phục vụ” thì vẫn đang quay quắt với cơm áo gạo tiền.Và hai chữ ấy vẫn đang liên tục được sử dụng trong các chỉ đạo như một nỗ lực đôn đốc chất lượng của nền dịch vụ công. Chữ “phục vụ” ấy, nói ra từ bác sĩ Chiến, trong những tiếng khóc nấc nghẹn, phần nào nói lên bản chất của nó.Tiếng Việt có đầy đủ động từ để gọi các công việc, sòng phẳng như bản chất của chúng. Bác sĩ “khám bệnh” và “chữa bệnh”. Cán bộ hành chính “làm thủ tục giấy tờ”. Các công ty nhà nước “bán” điện, nước và dịch vụ môi trường (thậm chí từ “cung cấp” cũng là một thứ uyển ngữ không thỏa đáng). Không một công việc nào cần phải khoác lên cái vỏ “phục vụ” ngoại trừ chính nghề phục vụ của ngành lưu trú và ẩm thực. Chỉ riêng với việc sử dụng đúng động từ cho một công việc, ta đã cảm thấy cần phải đãi ngộ họ xứng đáng với động từ ấy hơn.Ai cũng có thể có tinh thần tình nguyện. Nếu ai đó sẵn sàng phục vụ nhân dân vô điều kiện vì lý tưởng bản thân, đó là điều đáng quý. Nhưng nếu ta tin rằng xã hội này phải vận hành chủ yếu dựa trên cái sự “phục vụ” ấy chứ không phải quy luật thị trường, thì tức là ta đang thừa nhận rằng mình có một đất nước yếu.Đức Hoàng Tôi rất thích cách diễn đạt - “tinh thần phục vụ” của chủ nghĩa lãng mạn cách mạng - Đúng là rất lãng mạn. Lãng mạn giúp con người ta bay bổng và thi vị hóa cuộc đời, nhằm vượt qua nghịch cảnh một cách dễ dàng. Nhưng lãng mạn thái quá sẽ khiến chúng ta phải trả giá vì thiếu tính thực tế. Mọi thứ đều có giới hạn và tính 2 mặt. Chỉ có sự hiểu biết mới giúp ta biết được đâu là giá trị giới hạn. Hãy nâng tầm hiểu biết của chính mình bằng cách đọc những bài viết có giá trị như thế này! Một bài viết hay từ một ngòi bút sắc sảo và cái nhìn sâu sắc. "Có thực mới vực được đạo", khi mà người "phục vụ" cảm thấy lý tưởng "phục vụ" của họ bị hạ thấp ngang với mức thu nhập, cái mà lâu nay không thể "phục vụ" được mức sống tối thiểu của họ thì liệu về lâu về dài có "vỏ hóa" lí tưởng "phục vụ" hay ko? Nên thay từ Phục vụ thành Dịch vụ Anh Đức Hoàng ạ! Khi chúng ta sử dụng Dịch vụ thì đương nhiên sẽ phải trả mức phí tương ứng với Dịch vụ ta nhận được. Phục vụ. Hai từ này khi nói dễ mang lại cho người nghe những cảm giác khác nhau: kéo lùi thời gian lại khoảng 30 năm và hơn thế, hoặc rất “sáo”, rất siêu thực thời nay. Chỉ có “phục vụ” trong những công việc như nghĩa vụ quân sự, các công tác tình nguyện, còn những công việc khác thì người ta làm “dịch vụ”. Đương nhiên nếu có tinh thần phục vụ trong khi làm một dịch vụ thì chất lượng công việc sẽ tốt. Nhưng không thể trả công cho một dịch vụ theo kiểu “bồi dưỡng” cho tinh thần phục vụ. Còn cả việc xe xuống đến nơi thì người bị nạn đã được đưa đi, phải chạy xe không về nữa.Ôi cái nghề "phục vụ" này thật lao đao. Nếu vì tiền thì họ đã không bám trụ đến bay giờ rồi.Cảm ơn cái "tâm" và "tinh thần" của các anh/chị "Phục vụ" - sự đánh tráo khái niệm trong nền kinh tế thị trường, Bài viết xuất sắc, cảm ơn Đức Hoàng. Và nghề giáo viên cũng y chang vậy. bị cái mác nghề giáo nên lương thấp ko dám kêu to, làm gì cũng dễ bị bêu riếu, đa số giáo viên trẻ muốn hành nghề thì phải làm kiểu không công, kí hợp đồng thời vụ hoặc chạy tiền lấy vị trí cố định. Cái mác "phục vụ", "cao quí" đang cản đường phát triển lành mạnh nhiều ngành nghề. Bài của Đức Hoàng bao giờ cũng có tính chất phát hiện. Rất thích mục Góc nhìn của báo Vnexpess Nếu tôi là BS, tôi hoàn toàn bị oan, tôi có quyền từ chối người đã đánh mình. Bởi bênh nhân/người nhà bệnh nhân không đủ tư cách để được phục vụ.Tôi không đồng tình với người đánh bác sỹ nhưng thực sự trong rất nhiều lần đi khám, tôi luôn bị ấm ức với cảm giác bỏ tiền ra đi khám nhưng mình không có quyền đòi hỏi nhận được dịch vụ xứng đáng. Tuyệt quá! Cảm ơn Đức Hoàng..., cho phép thi thoảng “đạo văn” của bạn ( vừa đủ và có trích nguồn cụ thể) chút nhé! Xã hội bình đẳng là trả công năng lực, xã hội công bằng là trả công nhu cầu chính đáng. Cảm ơn anh, anh viết rất đúng và rất hay! Chính cái từ Phục vụ đã kéo đất nước khó phát triển và nhân văn xã hội rất khó cải thiện khi ý nghĩa thật của nó không còn phù hợp quy luật thị trường và bị lạm dụng để hô hào trong suốt một thời gian dài. Giá trị của phục vụ được Thị trường định giá quy ra tiền hoặc vật chất kết hợp sự hài lòng của hai bên mua bán. Người dân rất khó tin khi mà chất lượng hạ tầng của phục vụ không đảm bảo về nhiều mặt thiết yếu lại có được sự hài lòng căn cơ. Hãy bắt đầu từ cơ chế và các định nghĩa chuẩn xác trong thể chế để phù hợp cuộc sống càng sớm càng tốt. Ta hay dùng từ " Phục vụ tổ quốc", "phục vụ cha mẹ"... thay vì là " Phụng sự tổ quốc" " Phụng sự tổ tiên" , " Phục vụ người nghèo/trẻ em" thay vì "thiện nguyện" thì mới đúng. Phục vụ thì phải có thu phí và người được phục vụ phải trả phí cho sự phục vụ ấy. Vấn đề là ta nhầm lẫn (hay cố tình nhầm lẫn) giữa khái niệm phục vụ/ phụng sự và thiện nguyện. Sự nhầm lẫn này gây ra rất nhiều hệ lụy mà một trong những hệ lụy căn bản như DH nêu lên là người được phục vụ không tin vào người phục vụ và cảm thấy mình là người được thi ân. Người phục vụ lại không làm tốt trách nhiệm của mình vì nghĩ chỉ là " Phục vụ" theo ý nghĩa ban bố thi ân. Hãy trả lại đúng bản chất của động từ " Phục vụ" thì mọi chuyện sẽ vào đúng guồng của Kinh tế thị trường " thuận mua vừa bán"