Lòng tham Hôm đó là một ngày hè năm 1986. Tôi đi xe đạp trên con đường Láng Hạ bây giờ. Hồi đó nó còn là con đường đất gồ ghề, đầy ổ gà. Trung tâm Chiếu phim Quốc gia ngày nay lúc bấy giờ là bãi rác hôi hám. Trên con đường này có nhiều xe tải chở các thùng gỗ đóng hàng của những người du học hoặc làm việc ở Liên-xô gửi về bằng đường biển và được nhận ở một kho hải quan nằm trên đường Láng.Một chiếc xe tải như thế chạy ngay qua tôi, lắc lư trên những ổ gà. Bỗng thùng xe bị bung ra, một số thùng gỗ rơi xuống, vỡ tung. Bàn là, quạt máy, nồi hầm, chậu nhôm, dây may-xo... vung vãi ra đường. Đó là những loại hàng hoá mà người Việt ở Liên-xô tiết kiệm tiền học bổng, chịu khó lao động kiếm thêm để "đánh" gửi về nước. Những mặt hàng sinh hoạt như vậy thời đó ở nước ta rất khan hiếm.Hàng chục người đang đi xe đạp, đi bộ gần đó lao đến. Một trận hôi của kinh hoàng xảy ra ngay trước mắt tôi. Anh lái xe la hét, van xin, ngăn cản, nhưng bất lực. Họ quá đông và quá... hứng khởi. Tôi cũng không làm gì được để giúp anh. Tôi bị bất ngờ và sốc đến mức chỉ há hốc mồm nhìn những con người hả hê từ đám đông đi ra, tay xách nách mang các "chiến lợi phẩm". Họ lấy hết, chỉ trừ một ít đồ to nặng như tủ lạnh, một người không thể bưng đi được. Trên mặt họ, tôi thấy sự hứng khởi, sự mãn nguyện, bất kỳ cảm xúc vui vẻ nào, tuyệt nhiên không có sự hổ thẹn, ý thức tội lỗi nào hết. Tôi rùng mình. Vào khoảnh khắc đó, trong tôi, một niềm tin thiêng liêng từ những trang sách, bài học đạo đức đã bị sứt mẻ, vỡ vụn theo mấy chiếc thùng gỗ. Ai cũng tham gia hôi của. Người ta ngang nhiên, hồ hởi ăn cướp những cái của người khác, thế mà gọi là "thật thà", "chất phác", "tử tế" ư? Sau 30 năm, tôi vẫn nhớ như in vụ hôi của này. Nó ám ảnh tôi.Ai đó có thể nói, thời đó người dân nghèo, thiếu thốn nên họ cư xử như thế. Vậy phải giải thích thế nào về việc hàng nghìn người dân "hôi" sạch xe bia bị đổ trên cầu Bến Thuỷ ngày 26/11/2011, về vụ "hôi" bia tương tự ngày 4/12/2013 ở Biên Hoà? Vì dân nghèo không có tiền mua bia ư? Họ có tiền mua xe máy cơ mà? Khi xem video do camera giao thông ghi lại vụ ở Biên Hoà, tôi lại thấy đa số người đi đường và sống hai bên đường ở Biên Hoà lao vào "hôi" bia, giống y hệt cảnh tôi nhìn thấy ở Hà Nội năm 1986. Trong các vụ cháy nhà, cháy ki-ốt bán hàng, cháy chợ ở các địa phương nước ta, hôi của gần như là phần không thể thiếu. Người dân đã có cuộc sống đầy đủ hơn, hàng hoá không còn khan hiếm, nhưng "tính hôi của" không thay đổi mấy.Chúng ta ghét cay ghét đắng các quan tham. Nhưng quan từ đâu mà ra? Họ cũng từ dân ra, hết nhiệm kỳ quan lại về làm dân. Họ là con, là chồng hoặc vợ, là bố hoặc mẹ, là ông hoặc bà trong các gia đình dân. Quan có từ trên trời rơi xuống đâu? Nếu quan nào đó tham, phải chăng người đó đã có sẵn máu tham từ trước khi làm quan, từ khi là dân? Khi một người có sẵn máu hôi của, thì khi làm quan, tham nhũng cũng là một kiểu hôi của với mức độ lớn hơn, hình thức tinh vi hơn mà thôi. Tôi không tin rằng khi còn làm dân thì họ chưa có máu tham, đến khi làm quan mới đổ đốn ra. Quan mà giữ được thanh liêm trong một xã hội mà sự tử tế bị "mất giá" trên diện rộng, khi họ nắm nhiều quyền trong tay, mà lương của họ thì thấp hơn lương chuyên viên ở các doanh nghiệp trung bình, kể ra cũng khó. Để quan bớt tham, không có cách nào khác cách "4 Không" mà Singapore và nhiều nước khác làm: sao cho quan không muốn tham, không cần tham, không dám tham, không thể tham những gì không phải của mình.Nhưng với người dân chúng ta thì sao? Cần làm gì để chế ngự lòng tham và tẩy sạch dòng máu tham? Không phải chỉ đối với của cải, mà đối với nhiều thứ khác. Vượt đèn đỏ là "cướp" đường, "cướp" sự an toàn giao thông. Chen hàng, xô đẩy là "cướp" thời gian, "cướp" cơ hội của người khác. Bán thực phẩm, hàng hoá độc hại là "cướp" sức khoẻ của đồng loại. Nhiều hành vi xấu xa xảy ra ở nước ta, tạo thành một xã hội kém văn minh, kém an toàn có chung một nguồn gốc là "lòng tham".Khi nào nước ta không còn xảy ra những vụ người dân hôi của, nhiều hành vi xấu xa khác sẽ biến mất theo. Khi đó, chắc chắn chính quyền cũng sẽ liêm chính hơn. Cần phải làm bất kỳ điều gì để lấy lại giá trị đã bị mất đi rất nhiều của sự tử tế. Tôi (cùng số đông) nhận thấy, tính "tham" khởi nguồn từ điều kiện, hoàn cảnh sống xung quanh tác động, tuy nhiên, sự răn đe có tính giáo dục cao lại nằm ở mức cực kỳ hạn chế.Cho phép tôi "kể khổ" về bản thân mình 1 chút, tôi sinh ra và chịu sự giáo dục dưới 2 đức tính hoàn toàn trái ngược của bố và mẹ. Bố tôi là 1 trinh sát, CSHS ở thời của Năm Cam, phải nói là "độ tham" và tính "tha hóa" của bản thân thuộc hàng cao thủ. Cũng chính vì điều này mà ông buộc phải ra khỏi ngành chỉ sau ít năm công tác (không phải vụ án Năm Cam mà là vụ khác). Mẹ tôi, tính tình cộc cằn nhưng chất phác thật thà, tư chất đủ để con cái chúng tôi noi theo, không phải trở thành phần tử xấu của Xã hội. Kể ra như vậy phần nào thấy đc cuộc sống của tôi theo hướng tác động và đc giáo dục ra sao.Tôi chưa từng đc đối diện với nạn hôi của, nhưng đã 1 lần chứng kiến ngay trước mắt mình, hàng trăm tờ mệnh giá 500 ngàn, bay khắp nơi trên đường Đồng Tâm - Trại rắn Đồng Tâm, tôi chủ động lao xuống vơ vét rất nhiệt và hô hào mọi người cùng nhau vơ càng nhanh càng tốt trước sự chứng kiến ngỡ ngàng của chủ nhân, chúng tôi như có sợi dây liên kết, cùng nhau "vơ" và cùng nhau trả lại hết số tiền ấy cho anh ta. Nước mắt dàn dụa của con người ấy trong vui sướng làm cho lòng của tôi đc nhẹ nhàng và thanh than khi trong thâm tâm, mình cũng muốn chiếm giữ lấy số tiền đó. Mặc dù cuộc sống hiện tại cũng chẳng có gì là đc "ông trời" ban thưởng, nhưng đc bình yên trong tâm hồn, đó là món quà quý giá mà không phải ai cũng có đc. Bạn không tham, tự nhiên bạn sẽ có cảm giác tự hào trước mọi người, vậy là quá đủ rồi nhỉ? Chắc ai cũng thấy tác giả nói rất đúng rồi, nếu có lúc lòng tham trỗi dậy mà ta kìm nén lại được cũng là việc tốt, những sẽ còn tốt hơn nếu ta có thể chuyển từ lòng tham thành lòng tốt. Một ví dụ thế này, nếu thấy ai rơi rớt hàng hóa mà ta vô tình là những người đầu tiên trong thấy thì mình cố thật hứng khởi mà lao vào giúp đỡ và kêu gọi những người khác cùng giúp.Mỗi người đều có tác động ít nhiều tới xã hội - bầy đàn. Đừng chê trách người khác quá mọi người ạ, và cũng đừng đùn đẩy trách nhiệm này cho chính quyền hay trường học, bản thân ta cứ thật hăng hái làm gương thì sẽ được thôi... chỉ một người làm người ta sẽ cho là lạ đời, nhưng hai, ba, bốn... rồi nhiều hơn nữa nó sẽ dần thanh hiển nhiên thôi. Một dân tộc không nhận ra được những cái xấu xí của mình là một dân tộc thất bại. Tác giả nói rất đúng - từng ngữ, nghĩa. Các điều này toàn dân ta đều biết và đều thấm. Cái cốt lõi của vấn đề thì chúng ta hầu như cũng đều có thấp thoáng đâu đó câu trả lời ....hoặc lời giải thích. Nhưng chưa có ai dám vượt qua chính...mình để nói ra, để vạch ra. Nếu mà không có dân gianSẽ không có những quan tham trên đờiQuan tham ở khắp mọi nơiChứng tỏ nhân thế ngập trời dân gian! Mà cái tham của mình nó ác lắm bác ạ. Hồi tôi còn đi học lớp 8 lớp 9, cứ sau buổi học là mang cơm nắm ra ăn rồi mấy anh em lăn lội lên rừng đi chặt cây chuối rừng về cho heo. Đường xa lắm, cao lắm mới lên tới nơi và thường thì mỗi người cũng chỉ vác được 3 cây là cùng nhưng ai cũng chặt 5, 6 cây rồi lựa, rồi bỏ. Trên dọc đường vào rừng những cây chuối non đang lên mơn mởn thì bị chặt đổ la liệt bởi chính những người hàng ngày vào rừng đi lấy chuối. Giờ thì chẳng còn cây nào nữa. Khi tôi vào Tây Nguyên, theo chân lâm tặc để khám phá núi rừng, những hình ảnh tương tự cũng diễn ra với rừng già Tây Nguyên.Giáo dục, dĩ nhiên là phải giáo dục nhưng ở khía cạnh này, khi tôi xem một bộ phim khoa học về dân du mục Mông Cổ tôi đã rất ngạc nhiên khi họ ra sông bắt các, dụng cụ được đan sơ sài nhưng chỉ cần quăng xuống sông là vớt lên cả đàn cá hồi. Họ nhặt vài con (chỉ lấy đủ ăn) rồi thả bớt xuống sông. Nhìn lại cách người Việt mình tận thu: Ăn không hết thì đem bán, bán không hết thì đem về phơi khô, làm mắm chứ làm gì có chuyện thả bớt bao giờ.Chúng ta tham vô đáy và chúng ta cứ nhặt nhạnh manh mún đến từng cái đinh để rồi hoang phí trong bể bia rượu và vung tiền ném qua cửa sổ cho những điều vô nghĩa khác. Trong từ điển của người Việt, người ta vẫn hay dùng những từ như là "mưu sinh", "kiếm ăn", "làm ăn" không mấy ai nói đến "sự nghiệp". Có một "sự nghiệp" để đeo đuổi rồi thì mới có thêm một thứ gọi là "niềm kiêu hãnh". Kiêu hãnh ở đây có thể hiểu là niềm tự hào về công việc mà mình theo đuổi, người ta tập trung vào cái mà mình theo đuổi, không bị sao nhãng bởi những thứ xung quanh. Khi con người ta không có một cái "sự nghiệp" để theo đuổi thì dễ bị ảnh hưởng bởi đám đông, bởi những cái lặt vặt, luẩn quẩn trong cuộc sống.Người ta "tham" bởi vì xung quanh, gia đình, họ hàng, làng xã, ... ai cũng tham, cái tôi của họ không đủ lớn, niềm kiêu hãnh không có. Người ta luôn nói về đạo đức một cách chung chung, luôn cần noi theo một chuẩn mực nào đó mà quên mất chính mình. Thỉnh thoảng mình vẫn đọc được đâu đó rằng người VN rất cần cù chịu khó. Khi đi làm mình thấy hoàn toàn ngược lại, nhân viên chỉ ra vẻ chăm chỉ khi có mặt sếp. Giờ về là 5h30 nhưng thật ra 4h30 họ đã tấp tểnh ra về, nếu không có sếp ở đấy thì họ luôn về trước 5h vì không có máy chấm công. Hồi đầu đi làm tôi rất ngạc nhiên vì sao nhân viên luôn căn đúng giờ về đến thế, trong khi nếu làm xong công việc ngẩng lên thì đã quá giờ ít nhất là 20p rồi. Câu trả lời là, cứ khoảng 4h-4h30 họ đã tấp tểnh đứng dậy để về, chỉ cần đồng hồ điểm đúng giờ về là họ chỉ việc xách cặp đứng dậy, thậm chí đã tắt máy tính trước lúc đó. Công việc thì bê trễ, cứ họp là nghe sếp chửi, nghe xong lại đâu vào đấy. Năng suất lao động thế lấy đâu ra của cải vật chất. Đến cuối năm lại so bì với người được thưởng cao nhưng họ đâu biết người đó làm việc vất vả thế nào, hàng ngày ngồi làm đến 7h là bình thường, và lúc bận rộn thậm chí có thể ngồi đến 10h tối, lúc đó họ đang nằm vểnh râu ở nhà hoặc đi ăn nhậu. Sếp tuy ngồi cao nhưng ai làm được hay không họ biết cả đấy QUAN THAMAi mà chả có lòng thamNhưng mà dám cướp dám làm hay khôngHãy trông các nước phương đôngSing ga po đó màu hồng đáng soiBốn không rất rõ rạch ròiNếu tham thì phải ăn roi ăn đònở nhà còn vợ với conTham lam chắc hẳn sẽ làm xấu điNếu không mà cứ vu viTham lam chắc hẳn đường đi vào tù! Những người "hôi của",, " cướp đường", " cướp thời gian", " cướp cơ hội của người khác"... Trong xã hội hiện nay nhiều khi được tung hô là người năng động, biết cách làm ăn ... Con chào chú! Con đã từng được biết chú hoạt động thiện nguyện rất nhiều, nhưng không ồn ào, đài báo. Con rất khâm phục chú ạ!Chú ơi, con hiểu giá trị của việc thay đổi nhận thức của mỗi người.Nó Bắt nguồn từ giáo dục, gồm tự giáo dục (tự học, tự đọc, tự kiểm chứng), từ nhà trường có thày cô dạy dỗ, đào tạo, từ gia đình với cha mẹ anh chị nghiêm túc chỉ bảo, và từ mọi người trong xã hội với luật pháp nghiêm minh.Nếu một xã hội, mà ai ai cũng được giáo dục tốt, thì xã hội ấy thật tuyệt vời!Cuối cùng, Con kính chúc chú và gia đình năm mới an lành, bình an ạ!Từ đây, xã hội sẽ một tốt hơnCon hiểu như vậy đó chú! Người Việt vẫn gian và tham từ xưa đến nay. Giờ mình vẫn thấy, nhiều người rất giàu, triệu phú USD (hàng chục, hàng trăm) mà vẫn tham khủng khiếp "ăn không chừa thứ gì". "Cần làm gì để chế ngự lòng tham và tẩy sạch dòng máu tham?" như tác giả Lương Hoài Nam đặt ra theo mình, vẫn là 3 yếu tố chính: 1. thông qua giáo dục để con người biết mình nên "ăn" cái gì và cái gì không nên "ăn"; ăn (theo cả nghĩa đen và nghĩa bóng) đều phải chọn lọc. 2. cần cơ chế giám sát để người ta không được ăn thứ bẩn, or thứ không phải của mình. 3. luật pháp phải nghiêm minh, người thực thi luật phải công bằng... VN ta, hiện khâu nào cũng yếu. .. Tìm một sự tử tế, xã hội vẫn còn chứ chưa đến nỗi mất hết, theo e thì báo chí nên đưa thêm nhiều sự tử tế, người tốt hơn nữa, là bài học là tấm gương để noi theo. Lạm bàn tí là Nho học ngày xưa tuy đã có phần lạc hậu nhưng đạo tu thân, quy tắc ứng xử trong gia đình, cuộc sống vẫn rất đúng. Gia đình và nhà trường vẫn là nền tảng cơ bản để giáo dục đạo đức và nhân cách. Nếu quan không tham thì sẽ làm gương tốt cho xã hội, và dân sẽ hết gian. Hãy nghĩ đến một gia đình, nếu bố mẹ, anh chị tham lam, ích kỷ, gian dối thì gia đình đó khó có được những em, cháu trong sáng, vị tha, thật thà. Gia đình là xã hội thu nhỏ, nên xã hội cũng không khác gia đình là mấy. Muốn cho nhân dân làm gì thì cán bộ phải làm trước, nếu không thì mãi mãi chỉ là hô khẩu hiệu và tự huyễn hoặc thôi. Bạn nói đúng ý tui. Người dân Việt ý thức to bằng quả nho