Đường biên y học Nhiều lần, bác sĩ chúng tôi phải hỏi lẫn nhau: tại sao cùng một giai đoạn, cùng đặc điểm bệnh tật, thể trạng bệnh nhân, cùng phương pháp điều trị, người bệnh lại có kết cục khác nhau. Lý do hợp lý nhất chúng tôi tạm tin là sự khác nhau về đặc điểm sinh học phân tử, hoặc về gene nào đó, nhưng y học chưa khám phá ra.Đây là giới hạn của y học mà cả thầy thuốc, bệnh nhân đều là nạn nhân. Và chúng ta phải chấp nhận sự thật.Cũng may, mặc dù các kết quả thăm khám, điều trị có thể không đo lường, tiên đoán chính xác, nhưng có thể đánh giá tương đối, không đến mức may rủi hú hoạ "phúc chủ, lộc thầy" như niềm tin tâm linh.Khoa học là liên tục đặt ra câu hỏi và đi tìm câu trả lời. Khoa học y học cũng không ngoài quy luật này. Các nhà khoa học, thầy thuốc luôn không ngừng tìm hiểu những vùng chưa sáng tỏ, nghiên cứu cái mới để cải tiến cái cũ và tìm ra cách tối ưu nhất để giải quyết các vấn đề sức khoẻ. Công cuộc phát triển vaccine Covid-19 thần tốc của thế giới chỉ trong năm qua là một minh chứng.Trong số hơn 20 nghìn người tại 19 tỉnh, thành đã được tiêm vaccine AstraZeneca tại Việt Nam, tỷ lệ gặp biến cố bất lợi sau tiêm đến hôm nay khoảng 15%. Trong đó, 0,08% có biến cố nặng, song tất cả các trường hợp này đều an toàn sau tiêm.Hiệp hội đông cầm máu quốc tế (ISTH) vừa tuyên bố, chưa đủ chứng cứ khoa học để khẳng định việc tiêm vaccine Covid -19 Astrazeneca liên quan đến nguy cơ huyết khối.ISTH khuyến cáo vẫn có thể sử dụng vaccine này dù chính phủ một số nước châu Âu đã tạm đình chỉ chương trình tiêm do các báo cáo về biến cố huyết khối dẫn đến tử vong cho người được tiêm. Thực tế, rất khó để phân biệt đây là biến cố bất lợi liên quan tới vaccine hay chỉ là sự trùng hợp ngẫu nhiên với xác suất huyết khối tương đương trong dân số nói chung.Điều này có thể gây khó hiểu, thậm chí gây sốc cho công chúng. Vì rằng ai cũng nghĩ y học ngày nay đã tiến rất xa trong nghiên cứu tìm hiểu mọi căn nguyên bệnh tật. Thông tin y khoa đương nhiên phải chính xác, chắc chắn và phải là chân lý.Nhưng thực tế, những người làm nghề y chúng tôi biết rằng, dù có nhiều điều y học có thể khẳng định đúng hoặc sai, song cũng không ít vấn đề chưa rõ ràng, chưa được giải quyết, và không thể hoặc chưa thể xác định đúng sai.Thuốc hay vaccine, dù phòng hay trị bệnh gì khi phát triển, sản xuất đều phải trải qua quá trình nghiên cứu, kiểm định hết sức nghiêm ngặt và kỹ lưỡng; phải đảm bảo hiệu quả an toàn trên số lượng quần thể đủ lớn mới được đưa vào sử dụng. Nhờ vaccine, loài người đã đẩy lùi được nhiều đại dịch nguy hiểm. Tuy nhiên, như mọi can thiệp y khoa, vaccine vẫn có tỷ lệ nhỏ rủi ro tai biến, nguy hiểm nhất là phản ứng phản vệ.Nhưng tai biến vaccine không xảy ra hàng loạt và không có tính khái quát cho cả quần thể. Một số thuốc nội tiết, kháng sinh mạch trong điều trị ung thư cũng có nguy cơ gây huyết khối nhưng không phải vì thế mà y khoa không sử dụng. Bởi những thuốc này có thể cứu sống hàng ngàn hàng vạn người trong khi chỉ gây rủi ro cho một vài người trong số các bệnh nhân.Thực hành y khoa là dựa vào các dữ liệu nghiên cứu trên quần thể lớn để chăm sóc điều trị cho cá thể, do vậy kết quả còn nằm ở kỹ năng và kinh nghiệm lâm sàng của thầy thuốc để cá thể hoá điều trị, ứng dụng kiến thức trong bệnh cảnh cụ thể. Đây vừa là khoa học vừa là nghệ thuật.Và dù đã có những quan ngại dấy lên bởi những ca tử vong sau tiêm vaccine Covid-19 do huyết khối ở nước ngoài. Nhưng Bộ Y tế Việt Nam vẫn đang triển khai chương trình tiêm chủng Covid-19 với giải pháp thận trọng và bước đi chắc chắn.Chúng ta đang thực hiện chiến dịch tiêm chủng quy mô lớn nhất từ trước đến nay với hơn 100 triệu mũi tiêm trên toàn quốc. Hệ thống dây chuyền lạnh đã được tăng cường, kho vaccine tuyến tỉnh, huyện được trang bị tủ lạnh chuyên dụng để có thể bảo quản vaccine quy mô lớn. Bộ Y tế đã tập huấn triển khai tiêm vaccine Covid-19 và xử trí sốc phản vệ cho nhân viên y tế các tuyến tỉnh, huyện, xã trên cả nước.Cũng như bất kỳ loại thuốc hay vaccine nào, vaccine Covid-19 có thể gây một số phản ứng không mong muốn sau tiêm, từ mức độ nhẹ như sốt, sưng đau tại chỗ tiêm, đau đầu, buồn nôn, đau cơ, đau khớp, mệt mỏi, bồn chồn đến nghiêm trọng như sốc phản vệ. Người được tiêm sẽ được nhân viên y tế theo dõi nghiêm ngặt tình trạng sức khỏe. Tại tất cả các điểm tiêm, công tác chuẩn bị đã kỹ lưỡng, các đội cấp cứu lưu động và hộp chống sốc được trang bị đầy đủ để xử trí tại chỗ kịp thời nếu có tình huống xấu xảy ra.Vaccine của Việt Nam cũng đã thử nghiệm pha một thành công và đang được nghiên cứu pha hai. Thật cảm động khi đã có hàng nghìn người dân tình nguyện đăng ký tham gia thử lâm sàng vaccine nội. Thử nghiệm giai đoạn ba theo kế hoạch có thể được tiến hành vào tháng 5 tới và dự kiến đưa vào sử dụng cuối năm 2021 hoặc đầu năm 2022 nếu thành công. Khi đó, chúng ta có quyền hy vọng Việt Nam tiến tới mục tiêu tự chủ nguồn vaccine, thậm chí có thể xuất khẩu.Dù y học còn những đường biên mà mỗi khi ta tiến càng gần thì chúng có thể càng lùi ra xa, nhưng không vì thế mà ngành y e ngại bóng đêm của bệnh tật. Không có vaccine nào đạt hiệu quả phòng bệnh 100%, nhưng chắc chắn 100% người được tiêm sẽ giảm nhẹ tình trạng bệnh nếu mắc phải."Những bệnh tật hôm nay không che phủ chân trời của ngày mai, mà thúc đẩy nỗ lực lớn hơn nữa", như William James Mayo nói.Trần Văn Thuấn "Không có vaccine nào đạt hiệu quả phòng bệnh 100%, nhưng chắc chắn 100% người được tiêm sẽ giảm nhẹ tình trạng bệnh nếu mắc phải" . Mọi người hãy cứ tin tưởng vào vacine ! Trân trọng cảm ơn BS. Thuấn. "Tất cả chỉ là tương đối không có gì là tuyệt đối " mà ! "giới hạn của y học mà cả thầy thuốc, bệnh nhân đều là nạn nhân. Và chúng ta phải chấp nhận sự thật.Mỗi con người một thể trạng Thuốc có thể rất có hiệu quả với người này nhưng lại không hiệu quả với người kia là điều hiển nhiên .Nói ngay đến việc ăn hàng ngày , có thức thật sự bổ cho người này nhưng lại là thứ phá hoại cơ thể người khác.Khoa học y học cũng không ngoài quy luật là đặt ra câu hỏi và đi tìm câu trả lời.. Một sự cố gắng không mệt mỏi của người thầy thuốc nói chung và Việt nam nói riêng .Tôi không phải ngành y nhưng rất trân trọng người thầy thuốc bởi mục tiêu cao cả là cứu người với bất kì lí do gì ..Tôi cũng nhận thức được rằng :Không có vaccine nào đạt hiệu quả phòng bệnh 100%, nhưng chắc chắn 100% người được tiêm sẽ giảm nhẹ tình trạng bệnh nếu mắc phải. Tôi cho rằng vaccine là cần thiết, tất nhiên không có gì là hoàn hảo 100%. Tuy nhiên cũng không nên cố sử dụng một loại vaccine mà tham khảo các giải pháp vaccine khác hiệu quả và an toàn hơn vì không ai trong chúng ta mong muốn mình vào nhóm 0,08% đó. Chúng ta còn kịp thời gian để lựa chọn giải pháp tốt hơn mà! Cám ơn sự lan toả hy vọng của bác sĩ! Vaccine AstraZeneca tại Việt Nam tỷ lệ gặp biến cố khoảng 15%, 0,08% có biến cố nặng, tất cả đều an toàn sau tiêm.Rất mong tất cả mọi người nhanh chóng được chủng ngừa.Bài viết rất hay, cảm ơn bác sĩ! Trân trọng cảm ơn GS TS Trần Văn Thuấn, Người BS luôn vì sức khỏe nhân dân Ghét nhất 1 số cá nhân không có chuyên môn nhưng rêu rao và xoáy vào các tai biến sau tiêm vaccine.Cảm ơn tác giả đã lan toả niềm tin một cách khoa học, giải thích chuyên môn bằng từ ngữ hàng ngày để ai ai cũng có thể tiếp nhận thông tin. Tôi rất thích chuyên mục Góc nhìn. Tôi thích các bài viết của Đức Hoàng, tiếc là anh không còn phụ trách chuyên mục này. Giờ tôi lại hóng các bài của bác sĩ Thuấn, bài nào cũng hay, văn phong mạch lạc, logic đúng chất của người làm khoa học. Cảm ơn bác sĩ Thuấn! Tiêm vắc xin là có cơ hội cao để sống sót rồi. khoa học cũng chỉ là một lĩnh vực của cuộc sống, vũ trụ tốt đẹp nhưng vẫn có khiếm khuyết để con người không ngừng khám phá cải tạo nó, nhằm ngày một hoàn mỹ hơn.Đó là ý niệm của Thượng đế, hay tin tưởng vào Ngài... vaccine ngừa cúm thật ra đa phần đều gây tác dụng phụ như nhức mỏi, mất ngủ, thậm chí như cúm nhẹ sau tiêm. Các cụ nhà tui đi chích hầu như 10 lần bị hết 6, 7. Trong khi các vaccine khác của các bé nhỏ chích thì tỉ lệ tác dụng phụ rất ít, con tui chích về chạy nhảy như giặc.Chúng ta hay nhìn vào tỉ lệ 15% mà thấy hoảng, chứ các ca 15% đó đều được BV theo dõi và chữa trị kịp thời, không gây nguy hiểm gì.Hãy tin tưởng các bác sĩ. Chỉ có kỳ vọng là bị bệnh thì phải chữa bệnh và chữa bệnh thì phải khỏi bệnh, muốn được như vậy thì giới y học phải có tinh thần cách mạng y học tấn công, sáng tạo để mở rộng đường biên y học để làm chủ điều trị bệnh. Cảm ơn bác sĩ. Cảm ơn bác sĩ và vnexpress vì những thông tin bổ ích, nóng hổi, cần thiết ngay lúc này. Mọi người hay tin tưởng và yên tâm tiêm vacxin nhé !