Người lạ mặc áo trắng Thời ấy, tôi mới chuyển từ làm báo thể thao sang xã hội được đôi năm, hoàn toàn không có định hướng gì. Nói thật thà, là khi phóng viên mới vào nghề, vớ được chủ đề gì thì cố gắng tìm hiểu mà viết chủ đề đó, chứ cũng chẳng đủ quan hệ, uy tín mà lựa chọn. Cho đến trước đó, chính bản thân tôi cũng nghĩ rằng mình viết về ngành Y chẳng qua là vì ngẫu nhiên. Tôi ngẫu nhiên đến một trạm y tế ở Tây Nguyên để hiểu rằng còn nhiều bác sĩ nhận đồng lương cơ bản và thuyết phục đồng bào chữa bệnh bằng thuốc, chứ chẳng có cái “phong bì” nào. Tôi ngẫu nhiên có mẹ làm ngành Y và lớn lên trong môi trường ấy để hiểu nó. Tôi ngẫu nhiên đau ốm để trải qua những ca mổ mà sự kinh hoàng tới từ… nhà vệ sinh bệnh viện.Đến khi anh phóng viên hỏi, tôi mới dừng lại, thực sự ngẫm nghĩ về động cơ của mình. Tôi phát hiện ra hành vi của mình không ngẫu nhiên. Và tôi trả lời anh: tôi cảm thấy việc tạo dựng niềm tin giữa ngành Y tế và người dân là một nghĩa vụ.Anh đem đoạn trả lời về “duty” (nghĩa vụ) của tôi đăng liền mấy tờ tạp chí ở Anh và Mỹ, trong các bài viết về niềm tin giữa người dân với Bộ Y tế ở các nước Đông Á.Lúc trả lời anh xong tôi cũng nghĩ hay là mình hồn nhiên quá. Rõ ràng mình làm báo, nơi mà sự khách quan được đề cao tuyệt đối, đằng này lại nói là mình có nghĩa vụ gì đó với ngành Y tế, người ta hoàn toàn có thể hiểu rằng mình thiên vị.Nhưng đấy là một suy nghĩ chân phương. Như mọi đứa trẻ khác, người đầu tiên trong đời tôi trao đổi về thế giới xung quanh là mẹ. Ngày nhỏ, tôi nhớ tên nhiều biệt dược hơn là từ tiếng Anh giao tiếp, và chứng kiến những tiêu cực của ngành Y tế từ lúc còn chưa nhận thức được chúng là tiêu cực. Chính những người có mối gắn bó với ngành Y như tôi lại có xu hướng không thần thánh hóa nó. Nhưng cảm giác về nghĩa vụ vẫn được hình thành: khi chuyên mục Góc nhìn ra đời năm 2014, chủ đề đầu tiên tôi trao đổi với mẹ là về tiêm phòng. Khi đó, sau những tai biến liên quan đến vắc-xin, niềm tin trong dân đang lung lay. Mẹ kể rằng, ngay cả ở Hải Phòng, một thành phố lớn với mặt bằng dân trí cao, có nhiều quận nội thành mà tỉ lệ tiêm chủng hụt mấy chục phần trăm.Không cần là một người quá quan tâm đến thời sự, bạn cũng có thể nhận ra sự hao hụt niềm tin đang biểu hiện cực đoan thế nào. Các bà mẹ không chỉ dè chừng với vắc-xin. Tôi từng gặp những phụ huynh có xu hướng từ chối nguyên cả nền y học hiện đại. Tôi đã gặp những đứa trẻ 6 tháng tuổi, tím tái vì viêm phổi, nhưng bị cha mẹ, với trình độ đại học, từ chối đưa đi bệnh viện mà đang chữa bằng một “phương pháp tự nhiên” nào đó. Hành hung bác sĩ là một biểu hiện khác của sự thiếu tin tưởng. Mô tả bác sĩ thành một khuôn mẫu gia trưởng nhận hối lộ cũng cho thấy sự mất niềm tin.Câu hỏi đặt ra, nghĩa vụ của tôi trong bối cảnh ấy là gì?Nghĩa vụ của tôi, suy nghĩ đến cùng, vẫn là đảm bảo sự khách quan của tin tức. Mâu thuẫn lớn nhất ở đây, trong sự mất niềm tin này, chính là việc hình thành một khái niệm rộng lớn gọi là “ngành Y tế” trong tâm thức người dân. “Bác sĩ” cũng bị gộp chung lại thành một ý niệm thống nhất. Và cuối cùng, chúng ta vô phương trong việc xử lý thông tin dựa trên việc quy tập khái niệm này.Dưới mỗi bài viết về y tế trên báo, thường xuyên có tranh luận, người thì lên án, người thì bênh vực, bác sĩ bị đánh cũng có người đặt ra câu hỏi “không có lửa thì sao có khói”. Chủ thể của các tranh luận, của sự mất niềm tin, là một khối thống nhất gọi là “ngành Y tế Việt Nam”.Không nhiều người nhận ra rằng việc phản biện và phân tích dựa trên khái niệm thống nhất “ngành Y tế Việt Nam” hay là “bác sĩ Việt Nam” này là vô vọng. Đó là một tập hợp hàng chục nghìn con người, làm việc ở hàng nghìn cơ quan khác nhau, tâm thế và điều kiện kinh tế khác nhau, bị điều chỉnh bởi một hệ thống chính sách nhằng nhịt bởi nhiều cơ quan chủ quản khác nhau. Ở đó, có những vụ án hình sự đã bị xét xử, nhưng cũng có bác sĩ vẫn đang sống bằng vài chục nghìn mỗi ngày tiền trực ở nơi núi cao, không phòng mạch tư, bệnh nhân không có nổi một nghìn. Gộp tất cả lại để xử lý thông tin là ta đã tự gạt đi sự khách quan, làm khó tư duy của bản thân.“Mọi câu khái quát đều sai kể cả câu này”, Mark Twain nói. Sự khái quát hóa không phải là điều hiếm gặp trong tư duy phản biện. "Nghề báo" ở Việt Nam cũng là một thứ hay được khái quát hóa. Nhưng với ngành Y, sự khái quát đặc biệt nguy hiểm. Nó ảnh hưởng đến niềm tin vào thầy thuốc, và niềm tin này tác động trực tiếp đến sức khỏe và tính mạng con người. Hôm nay, Ngày Thầy thuốc Việt Nam, tôi tất nhiên không thể nói rằng khái niệm lớn “ngành Y tế Việt Nam” không tồn tại. Nó tồn tại như một sứ mệnh cơ bản là chữa bệnh cứu người. Sứ mệnh này được thực hiện bởi hàng chục nghìn con người có suy nghĩ riêng. Những cá nhân tiêu cực cần được loại bỏ. Những chính sách sai lầm phải được sửa chữa. Chúng thậm chí có thể không phải thiểu số. Nhưng khi bạn quyết định rằng mình sẽ có thái độ gì đó với “ngành Y”, thì bạn đang mang thái độ về hàng chục nghìn người có cuộc đời độc lập. Bạn đứng trước nguy cơ mất niềm tin cả với những người xa lạ.Người xa lạ mặc áo blouse trắng đó, bạn có thể sẽ gặp trong một ngày không may mắn. Và đó có thể là một người rất tử tế.Đức Hoàng Nghề Y cũng như nghề Giáo-đặc thù và cao quí vì liên hệ trực tiếp đến sinh mệnh và nhân cách con người,bao lâu nay được số đông quần chúng thừa nhận và tôn trọng. Còn sự qui kết "con sâu làm rầu nồi canh" rất mong sẽ chỉ là những hiện tượng cá biệt,sớm muộn phải được giảm thiểu,loại trừ! Kính chúc các Bác sĩ,tập thể nhân viên ngành Y luôn "chân cứng,đá mềm" và duy trì được ngọn lửa từ tâm,nhiệt huyết! Giờ vào bệnh viện tuyến đầu cứ như vào khách sạn, nhân viên đứng đón từ cổng, cúi chào như người Nhật và lịch sự luôn nở nụ cười như người Pháp. Áp lực công việc đã nhiều giờ đây điều dưỡng còn phải kiêm công việc của một lễ tân vì lượng nhân viên không được tăng thêm. Người bệnh tới bệnh viện thì gặp nhân viên y tế một hai lần là kết thúc quá trình khám bệnh nhưng nhân viên y tế thì ngược lại, một ngày họ tiếp xúc với hàng trăm, bộ phận tiếp đón thì hàng nghìn người với đủ mọi tầng lớp xã hội. Sau mỗi lần say rượu ta hứa sẽ không uống nữa vì hại sức khoẻ, sau mỗi lần đi chữa răng ta đánh răng đều đặn vì sợ đau răng nhưng chỉ vài ba ngày sau đâu lại vào đó. Bản thân mỗi người không tự bảo vệ sức khoẻ để rồi khi đích đến cuối cùng là bệnh viện với tất cả sự lo lắng căng thẳng chúng ta dồn cho Y tế. Tôi chỉ mong người bệnh khi tiếp xúc với nhân viên y tế hãy thử đặt mình vào vị trí của họ rồi hẵng đối xử, giao tiếp với họ cho vừa lòng nhau. Ngày trước người ta thường gọi Bệnh viện là "Nhà Thương", đầy ý nghĩa đẹp quá, nhưng bây giờ ý nghĩa đó phai nhạt dần, đáng suy ngẫm. Xã hội đánh giá thiếu công bằng, cứ nhắc tới Bác Sĩ là nói đến phong bì, nhắc đến Tiến Sỹ là nói tiến sĩ giấy, không bằng nông dân. Thực sự mọi người đều hiểu Bác Sĩ phong bì hay Tiến Sĩ giấy chỉ là lượng rất nhỏ trong tổng số BS, TS nhưng những câu đó làm người trong ngành (Tiến sĩ, Bác sĩ) thấy nản lòng. Người tử tế hay không thì bạn bè, bệnh nhân đánh giá là đúng nhất. Cảm ơn anh Hoàng. Đọc bài viết của anh tôi cảm thấy thật ấm lòng. tôi cũng là một người trong ngành dược phẩm cảm ơn tác giả,chúc anh nhiều niềm vui và hạnh phúc ''Và đó có thể là một người rất tử tế''.Câu này đọc kỹ thấy thật chua cay.Cảm ơn anh Đức Hoàng!Chúc toàn thể y bác sỹ nhân ngày Thầy thuốc Việt Nam!!!.... MONG NHẬN ĐƯỢC NHIỀU BÀI VIẾT CỦA ĐỨC HOÀNG. RẤT Ý NGHĨA Người xa lạ mặc áo blouse trắng đó, một ngày không may mắn nào đó có thể gặp bạn. Và đó có thể là một người rất tử tế. Đến bệnh viện tư thì người đó rất nhiều, và nó tỷ lệ nghịch với các bệnh viện công , có khi cùng một người mặc áo trắng blouse , nhưng họ lại có hai phong cách làm việc khác nhau hoàn toàn khi ở hai nơi, công và tư, tôi cũng đã từng rồi thời đại nó vậy! tuy nhiên ngành nghề nào mà con người ta hết lòng vì đồng loại và xã hội , tui không tin là họ không được mọi người tôn vinh và ngưỡng mộ! Ôi, một lần nữa phải nói rằng Đức Hoàng có lối tư duy thật tường minh, anh ấy đã viết về hiện tượng quy chụp trong lối viết nhe nhang và rành mạch. Xin cảm ơn nhà báo! Người xa lạ mặc áo blouse trắng đó, một ngày không may mắn nào đó có thể gặp bạn. Và đó có thể là một người rất tử tế. Cảm ơn tác giả có góc nhìn hợp lý về ngành y, là một người công tác trong ngành y, tôi nghĩ xã hội chúng ta cũng không cần phải đề cao ngành này hay ngành kia làm gì. Ngành nào thì cũng có vai trò quan trọng trong xã hội và cần phải có sự bình đẳng. Bệnh nhân có quyền lựa chọn những bệnh viện tốt nhất để chữa bệnh cho họ và có trách nhiệm thanh toán chi phí khám chữa bệnh cho bệnh viện hoặc bảo hiểm y tế chi trả. Lương của nhân viên y tế phải xứng đáng với công sức họ đóng góp. Nếu người nhà thấy nhân viên y tế sai sót có thể kiện ra toà và chỉ có toà án mới có quyền phán xét ai đúng ai sai. Hãy cứ để tất cả vận hành theo cơ chế thị trường. Niềm tin phải được xây dựng trên cơ sở thực tế chứ không thể nói suông được. Chưa cần nói tới những tiêu cực như phong bì phong bao, mà ngay cả thái độ cư xử với người bệnh cũng là cả một vấn đề. Có vài sự bào chữa như áp lực công việc, gặp nhiều bệnh nhân, hay "đó chỉ là trường hợp cá biệt"... Cá nhân tôi sau nhiều lần đi chữa bệnh với đưa người nhà chữa bệnh đã gặp phải rất nhiều sự khó chịu trong lúc tâm trạng không thể tốt vì căn bệnh hành hạ chỉ vì kiểu khinh thường bệnh nhân, hỏi không thèm trả lời mặc dù hỏi rất lịch sự, hay một vài y tá - bác sĩ trẻ tuổi nhưng nói chuyện với người lớn tuổi một cách xấc xược, trống không, thái độ cáu gắt khó chịu.Với tôi, cho tới hiện tại với những gì tôi được tiếp xúc thực tế thì tôi chỉ coi đó là "một ngành dịch vụ đắt đỏ" với những "người bán hàng kém văn hóa". Đương nhiên vẫn có những trường hợp ngoại lệ, họ có thái độ ân cần, nhã nhặn với người bệnh, tôi cũng rất cảm ơn và quý mến những người đó. Nhưng họ chỉ chiếm số ít trong những người mà tôi gặp khiến tôi không thể có thiện cảm hơn với ngành y được.