Thay thế hay sửa chữa Thỉnh thoảng ông làm một chuyến xe máy xuống cảng Hải Phòng lấy TV bãi, tức là TV người Nhật đã thải, được đóng thành công-te-nơ, về mông má tút tát lại và giao theo yêu cầu.Hai người sẽ ngồi trên con xe Honda 50 phân khối, hai tay người ngồi sau sẽ phải cắp 2 chiếc Toshiba hoặc Sanyo kềnh càng như hai con lợn con, đi một mạch hơn 100km để về Hà Nội. Màn hình sẽ ốp vào trong và mông thừa ra ngoài. Tôi chắc sẽ không có phóng nhanh hay đánh võng, và rã rời như gẫy tay sau mỗi chuyến xe - ba tôi hay tả thế.Về nhà, tôi sẽ được thảy cho một chiếc giẻ cũ và một hộp xi Cana, loại dùng để đánh bóng xe, và phải đánh thật lực đến khi nào bóng đến mức “ruồi đậu lên phải trượt ngã gẫy chân”. Ba tôi sẽ nghiệm thu khi nào trên mặt chiếc TV cũ có những chiếc chân đã gẫy của bọn ruồi. Ông vẫn hay nói thế khi tôi luôn miệng hỏi đã bóng chưa ba.Tay ba và tay con sau cuộc giải cứu TV Nhật bãi ấy đều rã rời như sắp gẫy.Tuổi thơ chúng tôi lớn lên với TV “second hand” màn hình lồi, với những chiếc lốp xe đạp/xe máy có thể được vá đến miếng vá thứ 10, một số người thậm chí còn biết cách vá áo để giấu vết rách, biết thay ổ cứng máy tính, biết đóng những đôi giày đã há mõm hay tận dụng vài chiếc cửa sổ cũ để đóng được thành một cái bàn nhỏ.Ngày ấy suy nghĩ đầu tiên khi một thứ xẩy ra là tìm cách sửa, và tận dụng. Bây giờ thì đã khác nhiều. Khi có chuyện gì đó xẩy ra, việc đầu tiên người ta nghĩ đến sẽ là thay thế.Cửa hàng sửa xe máy sẽ luôn tìm cách khuyến khích khách hàng thay săm khi cán chiếc đinh đầu tiên. Thậm chí một số cửa hàng thất đức, sẽ phá lốp của bạn để ép mình phải thay. Người sửa máy tính sẽ thường khuyên mình thay toàn bộ mainboard hay màn hình. Cửa hàng điện thoại còn tệ hơn, họ khuyến khích mình thay một chiếc điện thoại mới, hoặc đem đổi trả ở hãng.Thay thế thì rõ là nhanh chóng và hiệu quả hơn là sửa chữa, một số trường hợp thì đem đến lợi ích kinh tế rõ rệt, ở chiều ngược lại là thuận tiện.Thay thế thì nhanh gọn và tiện lợi hơn sửa chữa, tâm lý này xuất hiện không chỉ ở trong ngành tiêu dùng hay công nghệ.Một mối tình hỏng, điều đầu tiên người ta nghĩ đến là việc chia tay. Khi gây ra một việc hỏng, họ sẽ chuẩn bị CV đẹp đẽ nhẩy sang một công việc mới. Một cuộc hôn nhân trục trặc, điều đầu tiên họ hỏi là ly hôn sẽ thế nào.Thực phẩm ô nhiễm, người ta nghĩ đến việc thay thế bằng thực phẩm nhập khẩu. Nghĩ rằng môi trường sống này sắp hỏng bét rồi, họ bèn gửi con mình đi Mỹ.Nhưng vẫn có những thứ mà ánh sáng của sự thay thế không thể chiếu rọi được, thế là mọi người trở nên bối rối và đổ lỗi.Không thay thế được một đứa con  hư, họ đổ lỗi nền giáo dục. Không thay thế được một ước mơ chết, họ đổ lỗi cho thể chế. Không thay thế được một ông chồng bạc nhược, họ đổ lỗi cho bố mẹ chồng.Không sống được cuộc đời chính mình, rất nhiều người lên mạng và dậy người khác cách sống chiến đấu và lao động thế nào cho đúng.Sửa chữa thì chậm và tốn kém, thay thế thì nhanh nhưng phải có giá. Giá ở đây, bên cạnh tiền thì là rác thải. Chúng ta có bao giờ tìm hiểu rằng tất cả rác của sự thay thế sẽ đi đâu?Những điện thoại/máy tính cũ bị thải sẽ tạo ra một gánh nặng rác không phân hủy khổng lồ. Những mối quan hệ cũ, rác sẽ là khối năng lượng tiêu cực khi nghĩ về người yêu cũ, đối tác hôn nhân cũ. Hôn nhân, rác thải của sự thay thế sẽ là lũ trẻ con, đôi khi cả những người lớn tuyệt vọng.Không phải chiếc TV thải nào của Nhật cũng có may mắn được đánh xi Cana đến mức ruồi đậu ngã què chân, để sau đó được hoan hỉ lại chiếu Bông hoa nhỏ với Tây Du Ký ở một gia đình Việt. Cũng không phải đứa trẻ hậu ly hôn nào cũng may mắn phát triển đầy đủ chức năng và cảm xúc.Chấp nhận cuộc sống sẵn sàng thay thế thay cho sửa chữa, không rõ chúng ta đã sẵn sàng chấp nhận tâm lý một ngày chính chúng ta, con chúng ta, đam mê của chúng ta sẽ trở thành phần bị thay thế, phải yên vị ở một bãi rác nào đó chưa?"Giàu đổi bạn, sang đổi vợ, vỡ nợ đổi sim". Chúng ta có chắc mình sẵn sàng làm người bạn, người vợ, hay cái sim trong câu tục ngữ đương đại kia không?Có một câu chuyện khuyết danh mà tôi nhớ mãi, một cặp vợ chồng già khi được phỏng vấn về việc sao già rồi mà vẫn yêu nhau bền vững đến thế không giống bây giờ, bà cụ đã móm mém cười đầy triết lý:"Ở thời của chúng tôi, khi một chiếc đồng hồ chỉ sai giờ, chúng tôi sửa kim giờ, chứ không thay cả chiếc đồng hồ."Có lẽ tất cả những người thích sửa chữa đều đã quá già và thời đại này “không còn đất cho người già”.Đinh Trần Tuấn Linh Bài viết quá rành mạch và mở rộng vấn đề rất hay. Tuy nhiên tôi vẫn có vài điểm thấy cần phải nói: Vấn đề không phải là thay thế hay sửa chữa, vấn đề là xác định sai cái cần thay thế và cái cần sửa chữ. Mà ngày nay đáng buồn là người ta có xu hướng cẩu thả khi ra quyết định, thành ra thay thế phổ biến hơn sửa chữa. Thế còn có những công chức, thay không được mà sửa cũng không xong ? Chủ nghĩa tiêu dùng và vật chất ngày một chi phối sâu đậm tới cuộc sống chúng ta! Không ít người cho rằng lợi ích và tiền bạc mua được tất cả,thay thế được tất cả: đồ hỏng thì mua mới; đối tác này không thu được nhiều lợi ích,người ta chọn đối tác khác; đứng trước lợi ích,người ta sẵn sàng "Có mới,nới cũ"...Chung qui cũng bởi chữ Lợi, ưa Đổi thay và Ham muốn vô chừng nơi lòng người! Giữ được chữ Tình và Thủy chung khó lắm thay! Thĩnh thoãng ra sau kho nhà lôi chiếc TV cục gạch Mercut của liên xô ra sữa chữa cho đỡ nhớ nghề , tuy nhiên nó vẫn phát âm thanh và hình ảnh bình thường , chỉ tiếc rằng nó là hình ảnh trắng đen , không HD , không 4K và không stereo . Vậy nên thay hay sữa chữa ? Cám ơn Tuấn Linh đã có những lời nói rất minh bạch và sáng tạo . Theo ý kiến cá nhân của tôi : Hảy cố gắng sửa chữa đến chừng nào kinh phí sửa chữa hơn thay thế thì ta cần phải thay thế , trong tình yêu cũng vậy Cũng tùy, chuyện gì cũng có hai mặt. Quá hay và quá thực tế Bài viết quá hay. Tới bây giờ mình vẫn giữ thói quen cố gắng sửa tất cả mọi thứ trước khi quyết định vứt bỏ. Ngay cả cái vật dụng ít giá trị như bình xịt cồn. :) Thật chí lý quá,đọc thấy suy ngẫm. Rất hay !! Không biết anh có để ý điều này? Một thứ được sửa không nghiêm túc, và "trách nhiệm" lại là một thứ cảm tính thì số lần phải sửa chữa sẽ tăng lên với tần suất cũng tăng. Ngay khi bỏ qua sự khó chịu, thì số tiền sửa chữa cộng dồn lại còn lớn hơn sắm một cái mới. Cho đến khi có một "chứng nhận sửa chữa" đạt chuẩn thì người ta có quyền thay thế ngay. Và "rác" chỉ là một vấn đề biện minh, nó hợp với vật chất, nhưng nó không hợp với những thứ vô hình. Theo tự nhiên, sẽ không có tiến hoá nếu không có sự khắc nghiệt, và sẽ không có sự tồn tại nếu không thay đổi để thích ứng. Kết, tôi cho rằng không có nhiều "số lần sửa chữa" đâu anh. Thế hệ mình là chắt chiu và sửa chữa nếu không ......lấy gì mà dùng ....những bây giờ là TK 21 làm gì thì làm miễn là phù hợp với hoàn cảnh từng con người từng công việc....sao cứ phải giống ngày XƯA nhỉ.. Vợ tui thì triết lý rằng: "Chồng người ta vừa là tỷ phú, vừa là tổng thống" ý nói ông Trump, "chồng mình thì tỷ phú không phải, tổng thống cũng không, không xứng mặt đàn ông nên không được phép làm chồng nữa", vậy là cho tui ở giá tại gia lun từ ngày Trump đắc cử. Giờ đọc bài này mới biết...vợ đã chọn phương án "thay thế", và tui bị thay thế! Một tác phẩm xấu sửa cách nào cũng xấu ! Bỏ đi là tốt nhất !!!! Bài viết của anh quá hay, đọc xong mà thấy thấm từng câu từng ý. Tôi thích nhất đoạn này : "Không sống được cuộc đời chính mình, rất nhiều người lên mạng và dậy người khác cách sống chiến đấu và lao động thế nào cho đúng". Mong anh sẽ lại có thêm bài viết nào để có thể giúp cho những con người đó có thể sống lại cuộc đời của họ mà không ảo tưởng hay tự vĩ cuồng nữa. Đúng như lời khuyên của nhà Phật, mọi thứ đều bắt nguồn từ THAM - SÂN - SI. Nếu chỉ luôn muốn mọi thứ của mình đều phải hoàn hảo thì chỉ mang thêm khổ đau mà thôi. Chấp nhận những mình đang có và làm cho nó trở nên có ý nghĩa hơn, thay vì cứ tìm cách chối bỏ nó và thay bằng một thứ vô định.