Phó thủ tướng: Cần hàng chục năm giải quyết vấn đề y tế, giáo dục Chiều 28/10, Phó thủ tướng Vũ Đức Đam có 15 phút để làm rõ các vấn đề nóng trong lĩnh vực y tế và giáo dục mà đại biểu quan tâm, trong hai ngày thảo luận về kinh tế - xã hội tại Quốc hội. Ông Đam đã xin thêm 5 phút để giải trình và chia sẻ vì đây là hai lĩnh vực còn nhiều vướng mắc và bản thân cũng trăn trở.Hơn một năm trước, trong lúc tình hình rất căng thẳng, Chính phủ đã có Nghị quyết 128 để chuyển sang tâm thế mới, thích ứng linh hoạt. Đến nay, thế giới chưa công bố hết dịch Covid-19 và Việt Nam cũng vậy. Nhưng đất nước có sự chuẩn bị kỹ lưỡng về nhiều mặt, đặc biệt là vaccine, nên tâm thế tự tin để thúc đẩy tăng trưởng nhanh hơn, lấy lại những gì đã mất hai năm qua."Tối muộn hôm qua, có bác sĩ nói với tôi là đã theo dõi nội dung họp Quốc hội và rất mừng vì những khó khăn của ngành y được nhiều đại biểu chia sẻ. Dù vấn đề có thể chưa được giải quyết ngay, sự thấu hiểu của đại biểu là nguồn động viên rất lớn", Phó thủ tướng nói.Theo ông, hai lĩnh vực giáo dục và y tế thời gian qua đều đã phát triển và có hiệu quả sử dụng nguồn lực cao. Giáo dục phổ thông Việt Nam đứng top 50 quốc gia hàng đầu, đại học phấn đấu ở top 70, giáo dục nghề nghiệp có tiến bộ. Tổ chức Y tế thế giới đánh giá hệ thống y tế Việt Nam có tiến bộ hơn các nước có cùng thu nhập.Tuy nhiên, kỳ vọng vào giáo dục và y tế ở tất cả các nước luôn rất căng thẳng. Có vị bộ trưởng nước bạn mới đây dự Hội nghị Bộ trưởng Giáo dục ASEAN kể rằng, khi làm Bộ trưởng Công Thương (dù rất xuất sắc) vẫn có hàng nghìn người muốn ông bị thay thế. Đến khi ông làm Bộ trưởng Giáo dục thì con số này đã lên vài triệu.Việt Nam là dân tộc hiếu học nên người dân đặt nhiều kỳ vọng và đòi hỏi cao hơn về y tế và giáo dục. Nhưng nguồn ngân sách của Việt Nam hàng năm phải dành 30% để chi đầu tư hạ tầng nên phần chi cho giáo dục, y tế không bằng các nước. Việt Nam cũng có số lượng biên chế nhận lương từ ngân sách rất lớn, khoảng 2 triệu người, trong đó giáo dục 1,1 triệu, y tế 250.000.Việt Nam không có năng lực để trả lương cao như các nước. Vì vậy, y tế và giáo dục luôn trong tình trạng căng thẳng. "Chúng ta dù có hứa, có nói gì thì vấn đề căng thẳng này cũng không thể được giải quyết trong một hai năm mà phải tính bằng hàng chục năm, và đây là điều rất bình thường trên thế giới", Phó thủ tướng nói.Các nước tiên tiến chỉ có khoảng 20 học sinh một lớp. Việt Nam đang phấn đấu 35 học sinh một lớp nhưng vẫn thiếu giáo viên. Ngành y tế cũng trong tình trạng tương tự, khi ở các nước phát triển mỗi bác sĩ có 3-4 điều dưỡng chăm sóc bệnh nhân, thậm chí tại Nhật mỗi bác sĩ có 9 điều dưỡng, nhưng ở Việt Nam tỷ lệ trung bình là 1,5. Nếu đảm bảo tỷ lệ cao như các nước thì Việt Nam cần tăng gấp đôi biên chế ngành y, trong khi chủ trương chung là giảm.Về học phí, viện phí, với nguồn kinh phí không nhiều nhưng Việt Nam vẫn đảm bảo chất lượng tốt hơn so với các nước có cùng mức chi. Tuy nhiên, không thể đòi hỏi chất lượng dịch vụ tốt nhất thế giới trong khi thu nhập của người dân và chi ngân sách cho dịch vụ đó thấp nhất. "Chúng ta khéo nằm thì no, khéo co thì ấm vì chỉ có từng đấy tiền thôi. Chúng ta buộc phải tăng mệnh giá bảo hiểm y tế, nhưng cũng mới bằng 1/10, 1/30 các nước phát triển, trong khi thuốc, máy móc thì phải như các nước phát triển", ông Đam trăn trở.Lĩnh vực giáo dục cũng tương tự. Hiện nay các trường phổ thông được hưởng 60% từ học phí để chi chuyên môn. Vừa qua, Chính phủ đưa ra chủ trương không tăng học phí, tức phần tăng mà người dân lẽ ra phải đóng góp thì ngân sách sẽ bù vào để các trường vận hành. Chính phủ đang làm những bước cuối cùng để ban hành nghị quyết theo hướng này.Về tự chủ đơn vị sự nghiệp công lập, ông Đam đánh giá đây là vấn đề rất khó khăn từ nhiều năm nay. Cả nước còn 48.000 đơn vị sự nghiệp công lập. Câu chuyện đặt ra là làm sao có cơ chế quản trị các đơn vị này, trong đó chủ yếu là trường học và bệnh viện.Trên thế giới, quản trị bệnh viện và trường học xuất phát từ yêu cầu chuyên môn, được phát huy tính tự chủ, sáng tạo của cơ sở, nên họ được quyền tự chủ về bộ máy, nhân sự, đầu tư, lương, các khoản chi. Nhưng vì Việt Nam thiếu tiền, nên thiết kế theo hướng lấy tài chính làm tiêu chí đầu tiên. Nếu đơn vị nào lo được hết cả chi đầu tư và chi thường xuyên thì mới cho tự chủ hoàn toàn, còn không thì tự chủ một phần; ngoài ra là các đơn vị không tự chủ được.Trong khi đại học ở Đức tự chủ nhưng ngân sách nhà nước vẫn lo 85%, thì ở Việt Nam, nếu nhà nước còn lo thì không có tự chủ. "Chúng tôi rất mong thay đổi", ông Đam nói và cho biết sẽ tiếp thu ý kiến đại biểu, rà soát hệ thống pháp luật để có đổi mới căn bản hơn.Phó thủ tướng cho rằng, trong lúc khó khăn Việt Nam đã nhìn rõ được những bất cập có từ lâu, từ đó tìm cách giải quyết. "Như tôi đã nói, dù có nỗ lực thì cũng cần một thời gian dài mới khắc phục được triệt để", ông nói. Sau hai ngày thảo luận về kinh tế - xã hội, có 85 đại biểu phát biểu, 8 người tranh luận, còn 40 đại biểu đã đăng ký nhưng không còn thời gian. Ngoài Phó thủ tướng Vũ Đức Đam, 10 Bộ trưởng, trưởng ngành đã tham gia giải trình các vấn đề mà đại biểu đặt ra.Viết Tuân - Sơn Hà Tôi chỉ mong giáo dục trong tương lai giảm tải chương trình học. Tập trung cho con người học đạo đức và học tinh thần khởi nghiệp làm giàu. Bớt mấy kiến thức không cần thiết cho cuộc sống Phải giảm tải giáo dục, phân luồng giáo dục sớm thì mới dẫn tới giảm học cho học sinh đồng thời cũng giảm và nâng cao quỹ lương giáo viên...Tôi thấy có rất nhiều môn học ko cần thiết, và chưa cần thiết đã dạy đại trà cho trẻ từ quá sớm... Sách giáo khoa mỗi lần biên soạn mới lại càng đồ sộ nhọc nhằn, đánh đố hơn trước... tham lam và ôm đồm quá nhiều kiến thức ko hẳn là đã tốt cho trẻ nhỏ. Ai giàu thì cho con vào trường quốc tế, ai bình thường thì hãy tìm cách thích nghi với trường công, kêu than mãi cũng vậy thôi, tiền nào của nấy. Tương tự với vấn đề của bệnh viện. Vấn đề chỉ nằm ở những người sống ở VN mà nghĩ mình như đang ở trời Tây, trong khi tiền bạc của cải họ đã gom góp cả mấy trăm năm từ cả thế giới, có thực mới vực được đạo, khi quý vị giàu có như họ tự khắc quý vị sẽ có tiện nghi như họ. Cần đến 10 năm thì quá dài ạ. Vấn đề giáo dục và y tế cần ưu tiên hàng đầu. Nền giáo dục VN cần phải thay đổi ngay như là cắt những môn học không cần thiết theo từng lứa tuổi của học sinh. Chương trình hiện tại quá nặng, các nước phương Tây họ học rất nhẹ nhàng, thay vào đó là kỹ năng sống rất tốt. Điều mà đa số phụ huynh mong muốn là trẻ phát triển thể chất và kỹ năng sống. Những môn học mang tính chất hình thức và lý thuyết nên lược bỏ đối với học sinh. Cần trao dồi kỹ năng chuyên môn của giáo viên để trẻ học được chất lượng. Giáo dục cần cắt bớt kiến thức 1 năm, cho các em rèn luyện thể chất và kỹ năng sống. Sách giáo khoa 10 năm tu chỉnh bổ sung 1 lần. In sách và cho mượn, cho thuê. Các gia đình có thu nhập ở mức nào đó nên có học phí cho con. Thu nhập quá thấp và vùng sâu vùng xa miễn phí. Bao hoài không nổi đâu.Y tế thì phức tạp quá, không nắm tình hình để góp ý. Đọc phần trả lời của Phó thủ tướng - Vũ Đức Đam mới càng thấy khó khăn như thế nào, dù tôi cũng đã biết một phần nào đó sự khó khăn của Giáo dục và Y tế. Tất cả cũng chỉ xoay quanh kinh tế, các nước phát triển và giàu có vì thu thuế của họ rất cao và chi cho giáo dục và y tế nhiều hơn rất nhiều. Cảm ơn ông Đam đã nói rõ cho người dân hiểu hơn về những vấn đề gai góc này. Phải thay đổi từ chất lượng GV , nhà QL. Sao phải cần nhiều thời gian quá vậy? Nghe kỹ thấy PTT nói rất thuyết phục, cần thiết phải thay đổi từ gốc của vấn đề và có lẽ phải hàng chục năm thì mới đổi thay căn bản vấn đề của Giáo dục và Y tế, 2 lĩnh vực quan trọng bậc nhất của mọi quốc gia. Lời giải thích nầy đầy ý nghĩa và thực tế. Thì còn chờ gì nữa Làm ngay đi thôi Hay quá ạ. Bác nói rất đúng ạ Lương của giáo viên nói là thấp nhưng thu nhập thì quá cao đó ạ ý kiến của PTT rất đúng và trúng, đề nghị nhân cơ hội này hai nghành Y tế và giáo dục nên làm cuộc cải tổ sâu rộng cả về cấu trúc thượng tầng và hạ tầng cơ sở để nghành y tế tổ chức tinh gọn và hiện đại, phục vụ tốt hơn nhu cầu khám chữa bệnh của nhân dân theo triết lý "Hiện đại, khoa học và chất lượng - thầy thuốc như mẹ hiền", nghành giáo dục có điều kiện để cấu trúc lại cấp học cả về nội dung và cơ cấu, chuyên ban và đào tạo chuyên sâu. giảm tải chương trình cho phù hợp với cấp học tiết kiệm thời gian học và tiết kiệm nhân lực.với triết lý giáo dục "Truyền thống, khai sáng và khoa học" Tôi đã trải qua các cấp học từ vỡ lòng đến đại học, nay đã nghỉ hưu. Một thực tiễn là học 100 chưa áp dụng đến 1. Ngược lại, đến khi nhiều công việc thì chưa được học chúng tôi đã tự tìm hiểu, tra cứu. Nay các cháu kiến thức nhiều hơn. Nên điều cần là giảm tải, cái cần là tư duy logic và phương pháp luận. ngân sách không thể tăng thì không thể giải quyết được vì cơ bán đều là vấn đề tiền, kinh tế, tài chính mà thôi