Y tế phường Dù đã có nhiều biện pháp, nhưng tỷ lệ lượt người sử dụng dịch vụ khám chữa bệnh tại trạm y tế xã, phường rất thấp - chỉ 17,7% năm 2016, 15,9% năm 2018. Y tế cơ sở vẫn chưa thực hiện tốt việc quản lý sức khỏe cá nhân, tầm soát phát hiện bệnh sớm, quản lý bệnh, nhất là các bệnh mạn tính cho cộng đồng địa phương.Phát biểu khai giảng lớp nâng cao chuyên môn của nhân viên y tế Bình Dương trong điều trị người bệnh Covid-19 mới đây, tôi nhấn mạnh, không phải các trung tâm hồi sức Covid ở tuyến cuối là "chìa khoá" mà chính hệ thống y tế cơ sở cấp quận huyện, phường xã quyết định kết quả cuộc chiến với đại dịch. Chính các nhân viên y tế cơ sở sẽ không còn làm nhiệm vụ phát hiện, truy vết, khoanh vùng mà sẽ tham gia chẩn đoán, phân loại và điều trị sớm F0. Có như vậy, chúng ta mới yên tâm dần mở cửa, kinh tế mới phục hồi và xã hội sẽ bình an.Cải thiện năng lực y tế cơ sở là mắt xích quan trọng để giải quyết dần những khó khăn, bất cập của ngành Y. Thực ra, Bộ Y tế đã có đề án nâng cao năng lực y tế cơ sở. Mục tiêu của đề án, đến năm 2025, 100% số trạm y tế xã có đủ điều kiện khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế và thực hiện được đầy đủ các nội dung của chăm sóc sức khỏe ban đầu, thực hiện được tối thiểu 90% danh mục dịch vụ kỹ thuật của tuyến xã; 100% dân số được quản lý, theo dõi sức khỏe.Vậy nhưng một câu hỏi chưa có lời giải: làm cách nào để nâng cao chất lượng y tế cơ sở thực chất?Đại dịch như cơn lốc tràn qua, quét sạch cái vỏ "sơn son thếp vàng", bộc lộ những cái ruột vừa yếu về cơ sở vật chất và đặc biệt yếu về chuyên môn, con người. Nhìn vào số lượng, đúng là ta không thiếu các trạm y tế xã, phường, vì đây là tiêu chí bắt buộc của mỗi địa phương. Bệnh viện quận, huyện cũng được quan tâm đầu tư xây dựng ở những tỉnh thành có điều kiện. Tuy nhiên, việc đầu tư rất hình thức. Xây nhà to đẹp, vị trí cũng đắc địa, nhưng cái ruột chẳng có gì.Tôi đã thăm rất nhiều trạm y tế xã. Với những câu hỏi đơn giản như "Cấp cứu ngừng tuần hoàn, sốc phản vệ thế nào cho đúng cách?", câu trả lời tôi nhận được thường là những nụ "cười trừ" hoặc sai bét. Gần như 100% các trạm y tế đều không có máy shock điện, một phương tiện mà chúng ta có thể bắt gặp ở nhiều địa điểm công cộng tại các nước phát triển.Chính vì những nguyên nhân tưởng như rất nhỏ mà các trạm y tế xã, phường cuối cùng chỉ làm nhiệm vụ tiêm chủng, chữa cảm cúm, khâu vết thương và phát thuốc tăng huyết áp, đái tháo đường, động kinh... Ngày thường, nhân viên khá nhàn rỗi, nhưng khi dịch xảy ra lại là nơi vất vả nhất với trăm việc đổ lên đầu và rối như canh hẹ, vì cấp nào cũng chỉ đạo được cái trạm y tế với nhúm người chẳng ra chuyên môn cũng không phải công chức nhà nước.Dài dòng vậy để ta cùng hiểu, từ chủ trương đến thực sự bắt tay vào xây dựng cải tổ hệ thống y tế cơ sở là quãng đường dài và rất nhiều chông gai.Tôi thấy hai yếu tố rõ ràng là mục tiêu cần thay đổi. Thứ nhất là cơ sở vật chất, trang thiết bị, thuốc men. Thứ hai, nhưng quan trọng hơn, là thay đổi con người. Y tế cơ sở cũng cần hai công cụ để đạt được mục tiêu đó là chính sách và tiền bạc.Về cơ sở vật chất, một cuộc tổng rà soát cấp quốc gia hệ thống y tế quận huyện, xã phường; đưa ra danh mục trang thiết bị thuốc men, kỹ thuật thực hiện dựa vào mô hình bệnh tật hiện nay là cấp thiết. Cơ chế đấu thầu thuốc cho hệ thống này cũng cần thay đổi, đặc biệt với những thuốc dành cho bệnh mạn tính để chấm dứt tình trạng mỗi tháng mỗi loại thuốc khác nhau cho một bệnh nhân tăng huyết áp thông thường. Hệ thống công nghệ thông tin y khoa rất cần ưu tiên đầu tư đến tận cấp xã, phường, đồng thời đồng bộ dữ liệu ít nhất trong phạm vi một tỉnh để liên thông các kết quả xét nghiệm.Tiền ở đâu ra?Nguồn tiền đầu tư nằm trong chương trình mục tiêu quốc gia, được coi là tiêu chí đánh giá phát triển của địa phương. Muốn vậy, ta phải xác lập lại cơ chế hoạt động của các trạm y tế xã phường, coi chúng như các phòng khám chịu quản lý trực tiếp cả về hành chính lẫn chuyên môn của trung tâm y tế quận, huyện. Các bác sĩ, điều dưỡng có thể luân chuyển giữa những cơ sở y tế này.Con người quan trọng nhất nhưng cũng vô cùng khó khăn. Đã quá lâu, chúng ta không chú trọng và ngủ quên trên chiến thắng khi đã có những thành công nhất định của hệ thống y tế công cộng trong quá khứ. Dự phòng là mục tiêu quan trọng nhưng chữa bệnh cũng cần được coi là chìa khoá để y tế cơ sở có đủ sức tồn tại và phát triển trong kinh tế thị trường hôm nay.Tôi khuyến nghị những thay đổi sau:Thứ nhất, luật pháp có cơ chế bảo vệ nhân viên y tế trước nạn hành hung không có xu hướng giảm những năm qua. Trường hợp vị công an rút súng dọa nhân viên y tế ở Lâm Đồng mới đây là ví dụ điển hình về sự yếu thế của y tế cơ sở Việt Nam. Chế tài nghiêm khắc là nhiệm vụ của các cấp chính quyền.Thứ hai, ngành chủ quản thiết lập hệ thống đào tạo liên tục cho nhân viên y tế, coi như điều kiện cần để họ tiếp tục hành nghề, tổ chức một cách thuận tiện, nghiêm túc. Telehealth là một giải pháp đã chứng minh hiệu quả trong thời gian qua, tạo hành lang pháp lý để y học từ xa vươn đến mọi trạm y tế xã, phường. Công nghệ thông tin hướng tới chăm sóc sức khỏe đến tận các hộ dân, y tế cơ sở vì thế không thể nằm ngoài xu thế.Cuối cùng, nhanh chóng sửa đổi Luật Khám chữa bệnh nhằm nâng cao vai trò của y tế cơ sở. Theo đó, bãi bỏ những quy định phân tuyến phi khoa học như: theo hạng bệnh viện chỉ được dùng thuốc, làm dịch vụ, thủ thuật mức độ nhất định, không hạn chế phạm vi hoạt động của nhân viên y tế, chỉ cần đánh giá đủ điều kiện vật chất và con người là có thể cho phép các trạm y tế tiến hành các thủ thuật, các phương pháp điều trị dưới sự giám sát chặt chẽ của bệnh viện quận, huyện.Tương tự, ở cấp cao hơn, bệnh viện, trung tâm y tế quận huyện sẽ là cánh tay nối dài của các bệnh viện tỉnh, thành. Với chỉ đạo tuyến thông suốt, việc phân khúc điều trị sẽ là một hệ thống mềm, uyển chuyển không cứng nhắc duy ý chí.Tôi không thể không nhắc đến thu nhập của nhân viên y tế cơ sở. Với thu nhập dưới mức trung bình hiện nay, chắc chắn không một bác sĩ nào dù mới ra trường lại chọn y tế xã, phường làm nơi bắt đầu sự nghiệp. Một chiến sĩ công an có thể phấn đấu từ cảnh sát khu vực trở thành vị tướng quyền uy, nhưng một bác sĩ phường, xã khó bao giờ tiến dần đến những vị trí đầu ngành. Đơn giản, vì muốn nâng cao tay nghề cũng như danh tiếng, nhân viên y tế rất cần phương tiện khám chữa bệnh, nghiên cứu khoa học và đặc biệt là được thực hành thường xuyên với những ca bệnh phức tạp.Đã khó phát triển về chuyên môn lại thu nhập "ba cọc ba đồng", thà bỏ nghề chứ ít bác sĩ muốn bám trụ ở trạm y tế xã. Bằng chứng là hơn một nửa số trạm y tế xã, phường ở TP HCM chưa có trưởng trạm. Hay huyện Phù Mỹ, Bình Định, nơi tôi ứng cử đại biểu Quốc hội, nhiều năm nay không tuyển nổi bác sĩ trẻ phần nhiều vì những lý do này. Các bác sĩ ở các trạm y tế xã hầu hết đã trên tuổi 50.Giải pháp tình thế "hỗ trợ năm triệu đồng mỗi tháng để giữ chân nhân viên y tế" đã được đề xuất lên Hội đồng Nhân dân TP HCM. Tuy nhiên, theo tôi, đó chỉ là bước tạm thời. Chỉ khi các trạm y tế đơn sơ được "biến" thành phòng khám thuộc bệnh viện tuyến trên, phát triển dịch vụ y tế hiện đại, quản lý chăm sóc được bệnh mạn tính, ứng dụng công nghệ điều trị tại nhà, nhân viên y tế mới có động lực để làm việc và đạt thành quả xứng đáng với thu nhập của mình.Rất mong sau đại dịch không thể nào quên này, mọi nhà đều biết địa chỉ của trạm y tế gần nhất.Nguyễn Lân Hiếu Nhà tôi cách trạm y tế phường chỉ 500m, ngoài tiêm chủng định kỳ cho trẻ em tôi không biết ở đó có chức năng nhiệm vụ gì. Vấn đề không phải chỉ nằm ở y tế phường, nó nằm ở tư duy xây-nhà-từ-nóc. Chúng ta có trường chuyên lớp chọn, có học sinh thi quốc tế, nhưng giáo dục phổ thông thì có khoảng cách rất xa với các trường chuyên này. Chúng ta có vận động viên đi thi Asiad, Olympic nhưng phong trào thể dục, thể thao thì rất hạn chế so với các nước tiên tiến, và thực tế môn thể dục giống môn múa để trang trí điểm cho học bạ, ... Y tế quận còn như nhà dưỡng lão huống chi là y tế phường. y tế phường gây lãng phí và không một chút hiệu quả Cơ sở Y Tế phường xã là viên gạch đầu tiên cho sự vững chắc của công trình đó là ngành Y Tế. Qua bài viết điều muốn nói là nhìn vào hoạt động Trạm Y Tế phường xã sẽ biết hệ thống Y Tế của cả nước mạnh hay yếu. Qua đại dịch mới bộc lộ sự yếu kém về vấn đề này. Hy vọng từ nay tất cả mọi người hãy ý thức tầm quan trọng của mạng lưới trạm Y Tế cơ sở về phòng chống dịch bệnh lớn như thế nào. Bắt đầu ngay từ việc khám chữa bệnh ban đầu chứ không chờ tới dịch dã mới nâng tầm của nó. Còn hiện nay khi gia đình có người ngả bệnh, tôi đảm bảo có tới 100% người ở thành thị và trên 70% người ở thôn quê nghĩ tới là bệnh viện chứ không phải trạm Y Tế phường xã. Đó là lý do bệnh viện luôn trong tình trạng quá tải và từ đó chất lượng phục vụ cũng bị giảm theo Theo tôi thì y tế xã chỉ nên duy trì ở nơi nông thôn, vùng sâu vùng xa, nơi đất rộng người thưa ấy, hiệu quả sẽ cao hơn tại thành phố, vì sao? Thứ nhất là ở thành phố mỗi quận bé tí nhưng phòng khám tư, bệnh viện quận, bệnh viện tuyến thành phố, bệnh viện khu vực, trung ương quá trời nhiều, chả ai tới đó khám đâu. Thứ hai là tiêm phòng chích ngừa, ở thành phố mức sống cao, người ta ưu tiên chích dịch vụ tại phòng khám tư.. thay vì tới trạm tiêm mấy mũi cơ bản, giao tiêm chủng cho trung tâm y tế quận huyện cũng được. Y tế phường chỗ mình chưa biết trình độ thế nào nhưng thái độ rất xem thường người khám, ngay cả y tế tỉnh cũng không hơn gì mấy. Vì vậy nếu được lựa chọn, mình đi tìm đến các dịch vụ y tế tư nhân uy tín để không phải mua bực vào người. Tôi thấy y tế phường, xã đa phần là để tiêm chủng vaccine cho trẻ em, ngoài ra không có nhiều chức năng hoạt động hiệu quả vì cơ sở đầu tư yếu kém dẫn đến tình trạng lãng phí Y tế phường hầu như đắp chiếu quanh năm. Có khi người dân ko biết y tế phường nằm ở đâu nữa tôi có việc cần hỏi về dịch bệnh.gọi y tế phường 10 cuộc gọi chưa thấy nhận máy trả lời.vậy đủ hiểu rồi.trong khi phường thông báo số đt,tên tuổi và nói có việc cần cứ gọi. Bài viết quá chính xác và thực tế. Mong Bộ Y tế nghiên cứu và thực hiện được tốt hơn! Mong Anh sẽ có tiếng nói kiên quyết hơn để có quyết sách quyết liệt. Chỉ những người đi từ cơ sở mới nhìn nhận hết vấn đề Ở thành phố, còn không ai nghĩ đến chuyện đến bệnh viện tuyến quận huyện chứ nói gì đến tuyến xã phường! Nơi đó chỉ duy nhất làm nhiệm vụ cho trẻ uống vitamin A và đôi khi tiêm chủng (một lần/một năm?). Nhưng ngay cả tiêm chủng thì người ta cũng đến bệnh viện hay các công ty chuyên về tiêm chủng. Nên các trạm y tế phường xã tại thành phố chỉ để làm nơi hội họp. Đã lâu lắm rồi tôi không ra trạm y tế phường kể từ khi đám trẻ không tiêm phòng ở đó, y tế phường quá mờ nhạt trong chuỗi y tế. Đơn giản như vệ sinh vết thương mà chờ cô y tá phường thì tốt nhất là ra y tế quận hoặc ra bệnh viện tư làm cho nhanh. Khi có em bé sơ sinh cần chích ngừa chương trình tiêm chủng mở rộng là con nghĩ ngay đến trạm y tế Bác Hiếu ạ. Chẳng may bé bị sốt thì phải đi viện ạ.