Ứng biến và quyền được biết Tôi gặp Azad trong phòng làm việc của ông ở New Dehli. Azad đang xử lý hàng loạt vụ khiếu nại. Ấn Độ đã có “Luật về quyền thông tin” - một luật cho phép người dân biết mọi thông tin mà các cơ quan sử dụng ngân sách nắm giữ - được 11 năm. Từng đó năm, rất nhiều scandal của chính quyền bị bạch hoá, nhưng cũng từng đó năm, là những khiếu nại liên tiếp của người dân vì cơ quan nhà nước không chịu minh bạch thông tin. Uỷ ban của Yashovardhan Azad giải quyết các tranh chấp đó.Yashovardhan Azad, khả kính với mái tóc trắng và vẻ điềm tĩnh của một người làm tình báo, chậm rãi gỡ kính ra và kể cho tôi nghe một câu chuyện. Đó là lần ông gặp một nguyên đơn. Một người dân nghèo ở Mumbai, suốt 5 năm ròng đi tìm thông tin về chế độ đãi ngộ dành cho người cha đã mất. Azad đã cố giúp. Như ông nói, “tôi sẽ dùng tất cả quyền lực của mình để giúp dân nghèo”. Nhưng vụ đó vẫn thất bại. Azad kể rằng ông đã rút ra 5.000 rupee tiền túi - khoảng một triệu rưỡi đồng - và bí mật gửi cho người dân nghèo kia, không tiết lộ danh tính.“Luật về quyền thông tin” của Ấn Độ cho phép rất nhiều điều kỳ diệu xảy ra. Người dân được hỏi nhà nước thông tin, và nhà nước buộc phải trả lời. Nhà báo Shyamlal Yadav của báo India Express kể cho chúng tôi nghe về những chiến tích của anh.Năm 2008, anh viết 60 lá đơn gửi lên 30 bộ yêu cầu một thông tin đơn giản: trong 3 năm qua bộ trưởng đã đi công tác ở đâu. Yadav mất vài tuần tính toán, rồi đưa ra một con số: trong 3 năm rưỡi, các bộ trưởng đã công du với tổng khoảng cách bằng 256 vòng trái đất. Dư luận bị sốc.Tiếp đà, Yadav lại yêu cầu các bộ cung cấp lịch trình công tác của tất cả các viên chức. Kết quả: 1.200 viên chức bộ ngành của Ấn trong 3 năm rưỡi đã di chuyển một khoảng cách bằng 74 lần trái đất - mặt trăng. Sau loạt bài của anh, Thủ tướng Manmohan Singh phải ra quy định siết chặt việc đi công tác của các bộ.Nhưng đằng sau những chiến tích của sự minh bạch, tôi vẫn gặp sự bất lực của ngài Yashovardhan Azad. Một nhà tình báo kỳ cựu mà có lúc không lấy nổi một thông tin về trợ cấp cho người nghèo.Ngày 6/4 vừa qua, Quốc hội Việt Nam đã thông qua Luật tiếp cận thông tin, một luật rất gần với “Luật về Quyền thông tin” của Ấn Độ và nhiều quốc gia phát triển khác. Luật sẽ có hiệu lực từ năm 2018.Đó là tín hiệu vui trong quá trình thúc đẩy sự minh bạch ở nước ta. Khoảng cách về niềm tin giữa người dân và chính quyền lâu nay xuất hiện nhiều dấu hiệu rạn nứt, chính bởi sự thiếu minh bạch. Liên hệ với câu chuyện của Ấn Độ, hẳn rất nhiều người Việt Nam muốn biết rằng những chiếc xe biển xanh đang được sử dụng thế nào, tại sao đôi lúc lại thấy nó ở lễ hội và chúng đang được sử dụng hiệu quả hay lãng phí. Sự mất niềm tin đôi khi xuất phát từ những hoài nghi nhỏ nhặt.Quốc hội thông qua “Luật tiếp cận thông tin”, cũng tức là quyền được biết của người dân được luật hoá. Nhưng từ luật đi vào đời sống sẽ còn rất nhiều vấn đề. Ngày Quốc hội thông qua Luật, tôi lại nhớ đến câu chuyện của Ấn Độ.11 năm Ấn Độ luật hoá quyền được biết, là bao nhiêu cái xấu bị phanh phui, như những gì mà nhà báo Shyamlal Yadav đã làm được.Nhưng 11 năm Ấn Độ luật hoá quyền được biết, vẫn còn bao nhiêu sự bất lực như Yashovardhan Azad đã chứng kiến. Ông có quyền, nhưng vẫn chịu đựng chính hệ thống mà mình góp công tạo dựng. 5.000 rupee mà Azad gửi cho người dân nghèo kia, không chỉ nói lên tấm lòng của ông, mà nói lên một thái độ: ông biết người dân kia đã đúng, anh ta có quyền được biết, nhưng không thể giúp gì được hơn.5.000 rupee của nhà tình báo tố cáo một khoảng cách mênh mông từ luật đến cuộc sống. Tôi nhớ đến câu chuyện đó, và hiểu rằng để quyền thông tin của người dân được thực thi, thì luật chỉ là một yếu tố. Trước hết, chính hệ thống công quyền phải sẵn sàng minh bạch. Còn nếu “có ba gói mì tôm mỗi ngày mà người ta cũng lấy một gói” - như chuyện xà xẻo trợ cấp của anh Ngô Trung Sổng tàn tật ở Hà Nam - thì quyền được biết của dân sẽ bị chống lại bằng mọi cách.Hệ thống của chúng ta liệu đã sẵn sàng để thực thi quyền được biết của dân hay chưa? Tôi không thể trả lời câu hỏi này, nhưng biết chắc chắn rằng, khi người ta muốn che giấu thông tin để vụ lợi, thì không luật nào theo kịp sự ứng biến của con người.Và người Việt Nam chúng ta, luôn giỏi trong ứng biến.Đức Hoàng Tôi đồng ý với những suy nghĩ anh Đức Hoàng ở trên, có câu cuối thì không. Dân Việt nam ta không giỏi ứng biến, cũng không thông minh hơn, càng không cần cù hơn người dân của các nước khác, nhưng lòng tự trọng và ý thức của chúng ta kém hơn. Ồ , VN có được một Nhà Báo viết hay và tận tình với bạn đọc như thế ư ! Cám ơn Đức Hoàng nhiều lắm . Câu kết của Đức Hoàng cực kỳ chí lý cho hệ thống chính trị và quyên lực VN chúng ta . Luật nào VN ta cũng có ngang bằng với các nước , thậm chí câu cú luật của Luật VN còn nghe đã tai hơn . Nhưng khi thực hiện thì có khoảng cách kháxa .Đức Hoàng là cây bút sác xảo . Thích đón đọc bài của bạn . ỨNG BIẾN VÀ QUYỀN ĐƯỢC BIẾTBiển xanh đi hội bao lầnĐấy là nguyện vọng của dân đó màNợ công bát ngát bao laHàng ngày phải trả đó là bao nhiêuBộ máy còn có quan liêuChính sách không đúng là điều dân loBiên chế hành chính phình toNăng suất tụt hậu co ro sân nhàBây giờ thế giới bao laNhưng mà nhấp chuột thật là giản đơnPa na ma có nguồn cơnLàm cho chao đảo còn hơn sóng thầnQuyền được biết của người dânViệt Nam làm tốt góp phần tiến xa! người việt giỏi ứng biến nhưng tư duy manh mún.lịch sử hàng ngàn năm của nước việt chỉ ra rằng người việt rất giỏi đối phó với những khó khăn,thách thức trước mắt.khi phải đối mặt với kẻ thù xâm lược thì người việt sẽ rất mạnh khi hợp lại cùng nhau để chống lại kẻ thù.tuy nhiên,khi ở thời hòa bình thì người việt lại tư duy manh mún,thiếu tầm nhìn dài hạn để vạch ra chiến lược phát triển phù hợp,bền vững.trong một thế giới toàn cầu hóa thì chiến lược phát triển phù hợp yếu tố tiên quyết để phát huy sức mạnh nội tại của mổi quốc gia thì người việt lại chưa làm tốt.điều này có thể làm cho nước ta mãi vẫn là một anh làng nhàng trong khu vực này thôi! Vì sự giỏi ứng biến của người Việt, đặc biệt là giới lãnh đạo, nên dù có "luật tiếp cận thông tin" thì cũng xin "hãy đợi đấy" nhé! Đức Hoàng đang than thở à? Hay. Người Việt ứng biến tuyệt vời lắm, luật ra chi hy vọng thực thi minh bạch đuọc 5% thôi thì dân được nhờ rồi Thực tế rất có nhiều luật, bộ luật đã thông qua nhưng chưa được áp dụng triệt để vào thực tế, một phần lý do là phải đợi nghị định rồi thông tư hướng dẫn, mà phần quan trọng là do "người Việt Nam chúng ta, luôn giỏi trong ứng biến.". Ứng biến trong hoàn cảnh xã hội để tồn tạiKhông biết nên hiểu theo nghĩa đen hay nghĩa bóng đây Vấn đề là bao nhiêu người dân của chúng ta biết sử dụng Luật? một số ít người biết thì lại rơi vào cán bộ, công chức - những người này có thể nói gì sao? Sốc " trong 3 năm qua bộ trưởng đã đi công tác ở đâu. Yadav mất vài tuần tính toán, rồi đưa ra một con số: trong 3 năm rưỡi, các bộ trưởng đã công du với tổng khoảng cách bằng 256 vòng trái đất. Dư luận bị sốc". Bài viết rất hay ...luật thì đã có ,nhưng ứng biến cũng rất tài tình Trong 1 cơ thể khỏe mạnh hệ thống thần kinh hoạt động hiệu quả đảm bảo "quyền được biết " để điều trị, tránh, gãi, né hoặc phủi đi những tác động đến từ bên ngoài hoặc bất ổn từ bên trong giúp cơ thể tồn tại và phát triển. Cho dù con muỗi vo ve cũng lo đuổi đi đề phòng sốt rét, zica. Để nó hút máu ngón tay không lo có ngày bộ óc thông minh hay đần độn yên vị bên trong vỏ não cũng xuất huyết. Quyền được biết giống như hệ miễn nhiễm khỏe mạnh trong một cơ thể cường tráng. Sự che đậy giả dối giống như liều thuốc giảm đau mà ta được khuyến cáo chỉ dùng ngắn hạn. Hoặc liều thuốc steroid kích thích tăng trưởng nhưng tác hại. Hãy cũng có thể là ống tiêm ma túy phục vụ bộ óc bằng lạc thú ảo tưởng bỏ mặc thân thể gầy mòn đói khát lở loét. Một cơ thể không thể tồn tại lâu dài nếu chỉ có một vài bộ phận được nắn nót. Đôi khi để cấp cứu phần "non-vital " được cầm máu rồi cắt bỏ, linh hồn sẽ được cứu vớt và tái lưu trữ trong 1 thân thể què quặt. ÍT nhất đã có luật quy định quyền của người dân để mà đòi thông tin cần thiết, đòi mà người có trách nhiệm không cung cấp là vi phạm pháp luật. Đọc xong bài này tự nhiên nghĩ, nếu bỗng nhiên người ta có thể biết tất cả thậm chí ai cũng biết suy nghĩ của người xung quanh thì thế nào nhỉ... Chắc sẽ rất khủng khiếp...xem ra để xác định được mức độ "minh bạch" cũng là bài toán lớn... :) Con người, như một phản ứng tự nhiên, luôn đưa ra những quyết định và lựa chọn có lợi cho bản thân mình. Chính vì vậy, con người đã nghĩ ra Pháp luật để quản trị Xã hội theo những cách thức công bằng hơn. Nhưng tiếc thay, khi con người chưa tôn trọng Pháp luật thì cũng có nghĩa Pháp luật cũng giống như một hình nộm mà thôi.