Điểm nóng đất đai Cuối những năm 1990, những cánh đồng "bờ xôi ruộng mật" bao quanh thị xã Bắc Ninh bắt đầu được thu hồi để xây dựng hạ tầng đô thị. Bên cạnh cơ hội mới cho sự phát triển, chủ đề mà tôi được nghe nhiều nhất trong những cuộc bàn tán là giá đền bù rẻ, nỗi lo lắng khi ruộng đất không còn...Việc đầu tiên người nông dân làm khi có khoản tiền lớn là xây nhà và mua sắm đồ đạc. Giá trị từ những sào đất nông nghiệp do cha ông để lại nhanh chóng chuyển hóa thành những ngôi nhà kiên cố và khang trang, cùng xe máy, tivi, tủ lạnh... Dáng dấp của một cuộc sống mới từng bước hình thành.Khi đó, những mâu thuẫn liên quan đến đất đai chưa trở thành vấn đề được quan tâm. Dần dà, căng thẳng bắt đầu xảy ra trong một số gia đình, liên quan đến phân chia tiền đền bù đất. Các đợt đi nghiên cứu thực tế giúp tôi chứng kiến nhiều hơn những mâu thuẫn xã hội đa dạng liên quan đến đất đai. Nhức nhối hơn cả là căng thẳng giữa người dân và chính quyền địa phương trong quá trình thu hồi đất.Trong bài phát biểu khai mạc Hội nghị Trung ương 5 mới đây, Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng nhắc lại một thực tế nan giải là hiện vẫn có tới hơn 70% những vụ khiếu kiện, tố cáo liên quan đến đất đai. Đất đai không chỉ trở thành nguồn cơn của những sứt mẻ trong quan hệ gia đình, dòng họ, cộng đồng mà còn khiến nhiều người, trong đó có cả cán bộ cấp cao và các doanh nhân, phải vào tù, tan nát sự nghiệp.Đất đai trở thành vấn đề nóng không chỉ bởi giá trị kinh tế thuần túy. Mỗi mảnh đất đều gắn với vị trí địa lý cụ thể, hệ sinh thái, và những giá trị tinh thần được tích lũy và bồi đắp theo thời gian của mỗi cá nhân hoặc nhóm xã hội cụ thể. Sự thay đổi của mỗi mảnh đất có thể ảnh hưởng sâu sắc đến các quan hệ kinh tế - xã hội của mỗi cộng đồng.Không chỉ xuất hiện trong xã hội, những điểm nóng cũng tồn tại trong chính sách đất đai. Trên hết, chế độ sở hữu toàn dân giúp mọi người bình đẳng về quyền với đất nhưng lại cũng chính là yếu tố tạo ra rất nhiều thách thức trong việc bảo đảm công bằng xã hội về thụ hưởng những lợi ích từ đất đai. Những khái niệm luật pháp chưa rõ ràng, những quy định chưa sát thực tế, cùng việc đề cao vai trò của chính quyền trong quá trình thu hồi đất đã trao cơ hội cho những cá nhân ích kỷ tư lợi.Cơ hội tiếp cận và thâu tóm đất đai giúp một số nhóm giàu lên nhanh chóng trong khi nhiều người khác đối diện vô vàn khó khăn khi không còn đất. Trong các vụ đại án liên quan đến đất đai, điều đáng lo ngại là luôn hiện diện những cán bộ công quyền.Để giảm thiểu bất cập, việc tiên quyết là nhanh chóng xử lý những "điểm nóng" trong chính sách đất đai. Mà nóng nhất trong chính sách đất đai là nhu cầu bảo đảm công bằng xã hội cho các bên liên quan đến đất. Sự phát triển của một địa phương hay sự giàu lên của một số nhóm xã hội không thể phải trả giá bằng sự bần cùng của nhóm người không còn đất. Chừng nào chính sách đất đai còn tạo ra khoảng cách lớn giữa kẻ được và người mất, chừng đó sẽ vẫn luôn xuất hiện các điểm nóng.Để bảo đảm công bằng xã hội trong thụ hưởng lợi ích từ đất, bên cạnh những quy định pháp lý rõ ràng và chặt chẽ, nên tạo điều kiện thể chế để những nhóm yếu thế thực sự có vai trò trong quy trình chính sách. Các quyết định chính sách về đất đai không thể chỉ thuần túy xuất phát từ lăng kính cán bộ chính quyền. Nhu cầu, nguyện vọng, mong đợi lợi ích của các nhóm yếu thế là một yếu tố nên được tính đến trước mỗi quyết định về chính sách đất đai.Hệ thống quản trị đất đai cũng cần đổi mới, trước hết là giảm thiểu sự can dự trực tiếp của chính quyền, cùng cơ chế làm việc và các phương tiện đặc trưng bởi tính cưỡng ép dựa trên quyền lực công, vào quá trình thu hồi và chuyển đổi mục đích sử dụng đất. Bởi lẽ, trong các quan hệ lợi ích như đối với đất đai, sự cưỡng ép sẽ đi kèm với nguy cơ không chấp hành. Căng thẳng, mâu thuẫn xã hội cũng từ đó mà ra.Điều kiện thể chế để các chủ thể có thể tự giao dịch quyền sử dụng đất dựa trên cơ chế cạnh tranh hoặc thương lượng cũng nên được hoàn thiện. Những xung đột lợi ích liên quan đến đất đai chỉ có thể giải quyết thông qua sự thỏa hiệp và đồng thuận về tài chính chứ không phải sự áp đặt của cơ chế hành chính.Vai trò của chính quyền là ban hành và giám sát thực thi chính sách của các chủ thể, thực hiện hành động cần thiết để bảo đảm công bằng xã hội, chứ không phải làm thay chức năng của thị trường.Nguyễn Văn Đáng Bài viết rất chuẩn Hồi những năm 90, bố mẹ tôi bán 1 mảnh đất mua cái TV màu để cho chúng tôi không phải đi xem nhờ nhà hàng xóm. Khỏi phải nói lúc đó vui mừng như thế nào. Hơn chục năm sau thì có dự án đô thị về, cả làng nhà nào đồng thuận thì bán đất liền kề và lấy tiền đền bù mua sắm xây nhà xây cửa hoặc khổ hơn là con cái cầm cục tiền đi chơi cờ bạc mất sạch. Nhà nào không đồng thuận thì lập đội đi kiện cáo, kiện đến mười mấy năm trời cuối cùng cũng phải chịu thua ngậm ngùi lấy tiền đền bù. Nghĩ cũng cực, đời sống nhân dân xáo trộn, anh em tranh giành hoài nghi lẫn nhau. Chuẩn luôn "Điều kiện thể chế để các chủ thể có thể tự giao dịch quyền sử dụng đất dựa trên cơ chế cạnh tranh hoặc thương lượng cũng nên được hoàn thiện. Những xung đột lợi ích liên quan đến đất đai chỉ có thể giải quyết thông qua sự thỏa hiệp và đồng thuận về tài chính chứ không phải sự áp đặt của cơ chế hành chính.Vai trò của chính quyền là ban hành và giám sát thực thi chính sách của các chủ thể, thực hiện hành động cần thiết để bảo đảm công bằng xã hội, chứ không phải làm thay chức năng của thị trường." Bài viết phản ảnh đúng hiện thực. Chúng ta cần thay đổi chính sách về đất đai, từ trước tới nay chúng ta có thể "bằng lòng" về nó. Nhưng bây giờ với sự phát triển đã đến mức giàu mạnh và sự tiến bộ XH không cho phép một cách đánh giá cũ không còn phù hợp nữa . Nó đã tạo ra rất nhiều bất công khiếu kiện trong lĩnh vực này , đồng thời cũng làm cho nhiều người sa ngã . XH ổn định là một XH triệt tiêu được nguyên nhân này . đề xuất tách vai trò quản lý nhà nước ra khỏi việc thu hồi và giải phóng mặt bằng cho tất cả các dự án phát triển kinh tế, nhà nước chỉ đứng vài trò phân xử theo luật pháp được ban hành. giá cả đền bù theo cơ chế thương lượng nhưng đi kèm với nó có một số qui định chế tài cho những đòi hỏi bất hợp lý của các bên liên quan. "Sự phát triển của một địa phương hay sự giàu lên của một số nhóm xã hội không thể phải trả giá bằng sự bần cùng của nhóm người không còn đất". Một bài viết hay phản ánh đúng thực trạng thu hồi đất hiện nay của nước ta. Mong rằng sẽ có những sự thay đổi trong chính sách về đất đai để đảm bảo công bằng lợi ích cho các bên liên quan, nhất là nhóm yếu thế! nhà mình hồi đó vào khoảng năm 2006 - 2007 có miếng đất mặt tiền mà còn đường đất ở thị trấn mà sau bị lấy làm khu tái định cư đền bù có 25 triệu, có cây xoài đền được mấy trăm nghìn, nghĩ lại mà thấy chán. Bài viết hay, sát với thực trạng nêu rõ nguyên nhân sốt đất và những khuyến nghị của tác giả là giải pháp cần làm ngay. Cảm ơn tác giả Cần làm chặt từ khâu quản lí. Còn việc xây nhà xây cửa mua sắm là nhu cầu chính đáng của người dân. Việc bất động sản phát triển kéo theo bao nghành kinh tế khác đi theo. Không thể phủ nhận vai trò của nó được. Bây giờ chỉ là cách quản lí thế nào để bất động sản nó phát triển đúng theo thị trường thôi. Bài viết rất hay lột tả đc khá nhiều vấn đề. Những vấn đề này là tương đối sát với bối cảnh hiện nay và sẽ là xương sống để nghiên cứu và đề ra biện pháp. Để công bằng cho người nông dân hơn là khi doanh nghiệp lấy đất của dân với giá vài trăm nghìn 1 m2 họ bán đc vài chục hoặc hàng trăm triệu 1m2 thì người nông dân cũng phải đc hưởng trên số tiền đó. Như cầu thủ bóng đá chuyển nhượng sang đội bóng mới mà vô địch thì đội bóng cũ đào tạo ra họ cũng đc số tiền nhất định Ở tôi vài năm trước đất ở rất rẻ nhưng mấy năm nay chia lô bán nền rất nhiều nhưng càng chia giá lại càng tăng trong khi đền bù có 80 triệu một sào mà để mua được 100m2 đất ở thì phải mất gần 2 mẫu ruộng , cuối cùng vừa mất đất sản xuất mà đất ở thì không đủ tiền để mua. Bài viết hay và đề cập đến các vấn đề quan trọng. Tuy nhiên vấn đề chính nằm ở sở hữu và sự công nhận của nó! gia đình bất hòa cũng vì đất.E đầu tư mở cửa hàng nhưng lợi nhuận wa nửa là trả tiền thuê nhà.Mấy e mới ko dám mở luôn!!! Nếu việc quy hoạch có thể áp dụng trong một thời gian dài chứ không phải trong vài năm thì có thể sẽ công bằng hơn.