Chuyện tình hộ khẩu Tuy là người Hà Nội gốc nhưng sổ hộ khẩu của gia đình không có tên anh ấy. Anh đăng ký theo hộ khẩu tập thể của đơn vị thuộc Bộ Quốc phòng, đóng quân ở địa phận tỉnh Hà Tây cũ.Năm 2007, bác tôi mai mối cho anh một cô gái. Cô quê Thái Bình, lên Hà Nội học cao đẳng và ở lại. Không có hộ khẩu, không có nhà, cô làm vật vờ ở một công ty tư nhân, lương èo uột. Cô khá xinh, giao tiếp dễ chịu, trẻ và quan trọng hơn là cô ấy gần như thích anh tôi ngay từ lần gặp đầu tiên.Hai bác tôi mừng lắm, điệu nhau về tận quê cô ấy. Tiếng là thăm gia đình ông bà thông gia tương lai nhưng thực ra để tìm hiểu xem nếp nhà ra sao. Hai bác tôi làm nghề giáo, suốt ngày lẩy Kiều làm "kim chỉ nam" dạy cách tìm vợ cho các anh tôi, rằng "trăm năm tính cuộc vuông tròn, phải dò cho đến ngọn nguồn lạch sông". Ở Thái Bình về, hai bác phấn khởi lắm "vì làng xóm ai ai cũng khen gia đình cô dâu tương lai". Đám cưới được chuẩn bị gần như ngay lập tức. Bác gái tôi tự tay đi đặt lễ, cau phải loại một, trà sen phải hảo hạng. Cỗ cưới do đích thân hai bác chọn món, địa điểm, anh chị tôi chỉ có mỗi việc chụp ảnh cưới.Mọi thứ như thể đã được lập trình, chỉ chờ đến giờ vàng, ấn nút là chạy. Nhưng, buổi sáng cách "giờ vàng" chừng nửa tháng, bác nghe tin sét đánh: anh tôi thông báo huỷ hôn. Bác giận tím mặt. Nhưng vẫn đủ bình tĩnh để nghe anh kể. "Cô ấy gọi cho con, hỏi về hộ khẩu. Con nói là ở đơn vị. Cô ấy thảng thốt: Thế không phải Hà Nội ư?". Anh tôi thực thà: " Ừ, Hà Tây". Người yêu anh buông máy. Và không hiểu bằng sự thôi thúc nào, bất chấp đêm tối, cô phi xe vượt hơn 25 km xuống đơn vị. Cô khóc nức nở, còn anh tôi thì ngỡ ngàng.Mọi chuyện đáng ra không quá tệ nếu như hai hôm sau, anh không nhận thêm cú điện thoại nữa. Vẫn là vợ chưa cưới, nhưng lần này cô không khóc mà cười. Cô báo tin rằng "cha em đã tìm ra phương cách". Ông sẽ cho vay một ít tiền để "anh lấy mà chạy hộ khẩu về nhà".Anh tôi bàng hoàng. Và lần này, đến lượt anh. Trong đêm tối, anh phi như bay cũng hơn 20 km từ đơn vị về nội thành, nơi cô ấy trọ. Trên đường đi, nỗi cay đắng không hề nhẹ bám riết lấy anh. Anh nghĩ từng từ để nói với cô ấy, rằng "thì ra em lấy anh chỉ vì cái hộ khẩu thôi ư?"Nhưng khi tới nơi, thấy gương mặt rạng rỡ của cô dưới ánh sáng lờ mờ của bóng đèn tiết kiệm điện trong phòng trọ chật và ẩm, anh bỗng khựng lại, không nỡ nói những lời đắng cay đã định. "Chúng ta phải dừng lại thôi, vì anh không làm được điều em muốn", anh cuối cùng phải buông thật nhanh và quay đầu lao ngay ra cửa. Trời tháng Ba mù mịt mưa.Giờ thì anh tôi đã yên bề với gia đình nhỏ ở gần đơn vị. Hà Tây một năm sau cái đêm cô "đòi hộ khẩu Hà Nội" đã trở thành Hà Nội thực sự bởi một quyết định của Chính phủ.Tôi nhớ lại chuyện bi hài của anh khi tuần này, trong Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XIV, dự án Luật Cư trú (sửa đổi) sẽ được đem ra bàn thảo. Dự luật đề xuất bãi bỏ "các quy định riêng về điều kiện đăng ký thường trú tại năm thành phố trực thuộc Trung ương" của Luật Cư trú hiện hành và Luật Thủ đô.Theo Bộ Công an, rà soát bước đầu cho thấy Hà Nội hiện có khoảng 56 ngàn người chưa đăng ký thường trú, tạm trú. Vì thế, việc bỏ các quy định riêng trong hai luật trên đảm bảo cho công dân thực hiện quyền tự do cư trú của mình triệt để hơn. Đồng thời, các cơ quan quản lý Nhà nước sẽ đánh giá đúng thực trạng dân cư và thực hiện tốt hơn chức năng của mình. Trong Luật Cư trú hiện hành, công dân muốn đăng ký thường trú tại năm thành phố trực thuộc Trung ương phải có thời gian tạm trú một năm trở lên (tại huyện, thị xã) và hai năm trở lên (tại quận). Riêng Hà Nội, thời gian liên tục tạm trú phải là ba năm. Những "điều kiện riêng" đó khiến việc đăng ký hộ khẩu thường trú ở các thành phố lớn, đặc biệt là Hà Nội trở nên khó khăn nhất cả nước. Thiếu hộ khẩu, nhiều cư dân đô thị không được hưởng các chính sách về y tế, giáo dục đang gắn với quyền lợi của người có đăng ký thường trú."Việc đặt ra chế độ riêng biệt ít nhiều tạo ra tâm lý kỳ thị trong một bộ phận người dân", đại biểu Nguyễn Thanh Hồng nhận xét. Bà Trần Thị Diệu Thúy, Chủ tịch Liên đoàn Lao động TP HCM khẳng định rằng, bãi bỏ các quy định riêng về điều kiện đăng ký thường trú tại thành phố lớn chính là cơ hội công bằng cho người lao động. Không thể hạn chế người tập trung ở các thành phố lớn bằng biện pháp hành chính. Các quy định riêng mang tính hạn chế này (thủ tục nhập hộ khẩu) trên thực tế không hiệu quả, làm khó cho dân, thậm chí phát sinh tiêu cực, đại biểu Trần Hồng Hà nhận xét.Tôi hy vọng số đông đại biểu Quốc hội sẽ xác quyết rằng, việc dỡ bỏ các "điều kiện riêng" không cần thiết gắn với cuốn sổ đã "đi vào huyền thoại" là điều không cần bàn cãi bởi đó là nhu cầu rất chính đáng của các cử tri. Cộng thêm các cải cách khác, ví dụ có thể là sổ hộ khẩu số trong tương lai chẳng hạn, "mất sổ hộ khẩu" sẽ không còn là một tai nạn nghiêm trọng với người Việt Nam.Cô gái Thái Bình suýt trở thành chị dâu tôi, suy cho cùng, cũng là một trong các nạn nhân của tâm lý kỳ thị và sự thiếu công bằng mà các vị đại biểu dân cử đã chỉ ra. Một thiếu nữ mới đôi mươi dám đánh đổi cả cuộc đời bằng cuộc hôn nhân chớp nhoáng để được điền tên mình vào cuốn sổ hộ khẩu Hà Nội. Một người cha đã đạp lên lòng tự trọng, bày cho con gái phương kế để trở thành "người Hà Nội" theo nghĩa "nhân khẩu". Mà tôi tin, cô ấy không phải là duy nhất.Đặng Huyền Bây giờ chỉ còn một số rất ít người quan tâm đến hộ khẩu. Người có tiền mua nhà ở đó, con cái học trường quốc tế hoặc trường tư, ốm đau cũng chả ai vào bệnh viện công bình thường, mà họ đi dịch vụ, thì hộ khẩu chỉ là cái giấy ko hơn ko kém. Gia đình tôi thì phải nói là tan đàn xẻ nghé vì hộ khẩu. Năm 2006, bố mẹ tôi ở tỉnh mua lại miếng đất của bác tôi ở Hà Nội cho con cái học xong trụ lại thủ đô. Vì không có hộ khẩu nên không sang tên sổ đỏ được. Vì tin tưởng, bố mẹ tôi mua bằng giấy viết tay rồi giao tiền, nhận đất, xây nhà. Sau đó là những năm sốt đất liên tục. Bác tôi tiếc của lật mặt đòi lại đất. Anh em kiện nhau ra tòa. Gia đình anh chị em, con, cháu,không nhìn mặt nhau, coi nhau như kẻ thù, hao tổn không biết bao nhiêu tinh thần, sức khỏe, tiền bạc. Tất cả chỉ từ cái hộ khẩu Hà Nội! Bài viết rất hay. rất thực tế.thay lời muốn nói của tôi và rất nhiều đọc giả...xin cảm ơn tác giả rất nhiều. Không phải điển hình như ví dụ của tác giả, vì đó chỉ thể hiện tư tưởng của một cá nhân.Nhưng cấp quyền thường trú cho người sống ở thành phố trên 1 năm là điều đúng đắn và cần thiết, khi mà mai đây mỗi công dân đều được quản lý dựa trên mã định danh thay cho sổ hộ khẩu. Tôi là dân tỉnh lên thành phố khá lâu rồi, có lần vào thử việc ở một công ty mới, ngoài hồ sơ được gửi về quê chứng thì họ còn bắt làm thêm cái "lý lịch tư pháp", sau một hồi tra khảo trên mạng tôi chạy ra phường mình đang tạm trú xin xác nhận thì họ bảo "anh thường trú ở đâu thì xin ở đó". Vậy là phải thêm một lần về quê xác nhận tư pháp rồi mới vào làm việc được. Nhưng điều tôi băn khoăn là bản thân đã "tạm trú" ở TP HCM cũng gần 20 năm rồi, việc tôi làm gì, ở đâu trong thời gian đó thì chỉ có chính quyền nơi tạm trú biết, chứ ở quê thì họ có còn trực tiếp quản lý nhân khẩu đâu mà bắt họ xác minh? Còn ở TP thì họ bảo anh chỉ tạm trú chứ có thường trú(tức phải có HK thành phố) đâu mà bắt tôi xác minh?Thực ra thì ở quê họ cũng xác minh ngay chứ không làm khó dễ gì, nhưng nói lên như vậy để thấy cái phi lý trong thủ tục hành chính hiện tại, rất mong mau thông qua để người lao động đỡ phải khổ sở lắm bề không cần thiết Thôi thì cả nước chỉ có 2 Tp là được zùi. Tôi nhập cư vào TP với thành phần: Nhà k số, đường k tên, người k họ khẩu. 10 năm sau nhận được thông báo đủ điều kiện nhập khẩu TP. Tôi chẳng màng....5 năm sau tôi mới nhập khẩu. Chẳng thấy sự khác biệt gì....giữa hộ khẩu và không hộ khẩu. Tôi định cư Hanoi từ 2003, đến giờ 17 năm, có nhà có gia đình tại Hanoi, tôi vẫn hộ khẩu tại Ninh Bình quê tôi. Cuộc sống vẫn thế, ko có gì thay đổi và tác động gì. Thẻ căn cước và Passport vẫn là Ninh Bình cấp. Thực sự tôi ko thích hộ khẩu, mọi việc tôi vẫn chủ động được, dù có về quê xin xác nhận nhưng lái xe 90km đường cao tốc cũng ko có gì đặc biệt, coi như tranh thủ về thăm quê. Thiết nghĩ bỏ sổ hộ khẩu là hợp lý, để không ảnh hưởng đến cuộc sống của người dân. Không có hộ khẩu giấy là lôi thôi lắm vì cái gì người ta cũng đòi hộ khẩu kể cả chính quyền cơ sở. Hôm vừa rồi phường tôi ở thông báo, các cụ 80 tuổi trở lên, không có thẻ bảo hiểm y tế thì ra phường nhận (được tặng), khi đi mang theo CMND và hộ khẩu thường trú. Đấy các bạn xem, cho nên tôi không ngạc nhiên khi nhiều ngành, nhiều cơ quan không muốn bỏ hộ khẩu giấy. Hàn quốc cấp bản sao CMND và HK tại trụ như ATM miễn phí. Trong khi ta lúc nào cũng khoe 4.0 mà quản lý thì âm 4.0. Còn tôi thì bị treo sổ đến 1 năm chỉ vì lý do lúc đi làm sổ hộ khẩu thì họ hướng dẫn về xã làm cắt khẩu, sau khi làm xong thủ tục cắt khẩu ở xã xuống đến HN thì họ lại ko nhập cho vì "chưa đủ điều kiện"...giờ quay về xã thì bảo đã cắt khẩu đi rồi ko chịu trách nhiệm. Thành ra 1 năm qua tôi ko có hộ khẩu ở đâu cả. Chán ngán! Anh bạn tôi hay nói vui :"Giờ lấy vợ phải hỏi là : Nhà Em có... đất không ?". Hộ khẩu... xưa rồi... Vợ chồng tôi bỏ nhau nhưng đứng chủ hộ là chồng. Tôi muốn mượn sổ hộ khẩu để tách khẩu cũng không được, đến nay thẻ căn cước hết hạn cũng ko có sổ để làm lại. Vị trí sổ hộ khẩu là trong viện bảo tàng, về cơ bản xoá bỏ hộ khẩu càng sớm càng tốt và thay thế bằng mã định danh. Việc này đáng lý nên làm từ 10 nằm trước May mắn cho anh của tác giả không lấy phải cô gái chỉ yêu cái hộ khẩu. Thực ra bỏ hay không hiện nay không còn quá quan trọng như trước đây. Có điều kiện mua nhà ở đâu muốn hộ khẩu ở đó là đương nhiên, hiện chỉ còn con em học trái tuyến hay bảo hiểm y tế là còn cần đến hộ khẩu để điều tiết và nếu bỏ, quá tải bệnh viện là chắc chắn và hiện còn mỗi hai việc này là cần hộ khẩu. Ngày trước sổ gạo là tài sản không thể chia lìa của người thành phố và sổ hộ khẩu lại là một bảo đảm về giá trị của người thành phố . 9 năm trước con trai đầu nhà tôi bị đẩy đi học lớp 1 xa 2km vì ko có hộ khẩu; năm nay đến lượt con bé út vào lớp 1 cũng sẽ bị đẩy đi học xa hơn bạn hàng xóm cũng vì không có hộ khẩu thành phố!( hiện chưa biết đi đến đâu; còn bà chủ phòng trọ thương tình gợi ý chạy 5tr để con bé được học trường gần nhà)