Nhà nào rác nấy Hãy gõ cụm từ "chặn xe vào bãi rác", phép tìm kiếm cho ra đến 290.000 kết quả. Hành động này diễn ra ở hầu hết các tỉnh thành lớn của Việt Nam, trong nhiều năm. Nó khiến tôi tự hỏi, điều gì đã khiến "chặn xe vào bãi rác" trở nên phổ biến?Năm ngoái, con gái tôi nhập học một trường mẫu giáo ở Vancouver, Canada. Một trong những bài học đầu tiên mà cháu mang về nhà là tờ hướng dẫn phân loại rác sinh hoạt. Cháu dán tờ hướng dẫn lên tường và "giảng" cho ông bà, bố mẹ: loại nào được tái chế, loại nào làm phân bón, loại nào chuyển ra bãi rác. Cháu tích cực đóng vai trò như một "thanh tra môi trường" ngay trong nhà để đảm bảo gia đình chúng tôi phân loại rác đúng như hướng dẫn, cho tới tận bây giờ.Chương trình giáo dục và truyền thông môi trường rất được coi trọng tại Canada, bắt đầu từ những học sinh mẫu giáo như vậy. Nhưng không chỉ tập trung vào nhận thức và hành vi của con người, mà kèm theo đó là một hệ thống hạ tầng "cứng".Cơ sở hạ tầng chung cho toàn vùng đô thị Vancouver, gồm thành phố Vancouver và 21 đô thị vệ tinh, được tổ chức hệ thống thu gom, vận chuyển, tái chế, xử lý và chôn lấp rác với  thiết kế và trang bị cực kỳ hoàn chỉnh. Họ đang quản lý lượng chất thải đã được phân loại kia một cách hiệu quả nhất về kinh tế và môi trường. Rác hữu cơ được làm phân bón; kim loại, thủy tinh, nhựa, giấy được tái chế; các loại rác vô cơ không thể tái chế được đốt rác phát điện; chỉ còn lại tro từ lò đốt và những loại hỗn tạp khác không thể tận dụng mới đem đi chôn lấp tại bãi rác.Nhưng chưa hết, khí sinh học từ bãi chôn lấp được thu gom đốt phát điện và bán với giá cao hơn khí thiên nhiên thông thường vì được chứng nhận là "khí thiên nhiên tái tạo". Vận hành toàn bộ hệ thống này là các công ty tư nhân được nhà nước lựa chọn thông qua đấu thầu và ký hợp đồng có thời hạn.Nhờ thi hành chính sách phân loại rác triệt để tại nguồn và đầu tư vào cơ sở hạ tầng quản lý rác hoàn chỉnh, Vancouver đã đặt ra một mục tiêu cực kỳ tham vọng - thậm chí trở thành đề tài tranh cãi trên toàn cầu: trở thành "Thành phố không rác thải" (Zero waste city) vào năm 2040 - đạt tỷ lệ rác thải chôn lấp là 0% so với 37% hiện nay.Những bài học quản lý rác thải tại các đô thị hiện đại như Vancouver, Tokyo hay Singapore, có lẽ các nhà quản lý Việt Nam đã thuộc nằm lòng nhờ những chuyến xuất ngoại để tham quan "học hỏi kinh nghiệm" mà năm nào cũng diễn ra. Nhưng, nếu chỉ tính từ khi bộ Luật Bảo vệ Môi trường đầu tiên của Việt Nam được thông qua năm 1993, thì đã hơn một phần tư thế kỷ trôi qua, Việt Nam vẫn loay hoay với bài toán quản lý rác thải. Có khoảng 80%-90% lượng rác thải sinh hoạt đang bị chôn lấp.Những nhà máy sản xuất phân bón hữu cơ từ rác tại Việt Nam mà tôi từng có dịp tham quan như Vietstar, Seraphin hay Tâm Sinh Nghĩa đã phải trả lại bãi rác để chôn lấp trên 50% lượng rác nhận vào chính là do thành phần rác quá hỗn tạp mà những "động cơ chạy bằng cơm" kết hợp với máy móc cũng không thể nào phân tách nổi.Nguy hại hơn, số liệu của Bộ Tài Nguyên môi trường cho thấy trong tổng số 660 bãi chôn lấp rác quy mô từ cấp huyện trở lên, có đến 455 bãi rác không hợp vệ sinh, chiếm 69%. Đó là những bãi chôn lấp hở và thiếu thốn các giải pháp quản lý mùi hôi, nước rỉ rác hay ruồi nhặng. Trong khi tỷ lệ đô thị hóa tăng nhanh và tài nguyên đất ngày càng khan hiếm, rõ ràng việc tồn tại những bãi rác như lâu nay mà thiếu một tầm nhìn chiến lược quốc gia về quản lý rác có tính khả thi và thực tiễn, thì "phong trào" chặn xe vào bãi rác như một sự phản kháng tất yếu xảy ra.Đền bù thỏa đáng cho các hộ dân trong vùng ảnh hưởng của các bãi rác như một số lãnh đạo đã trả lời là cách chỉ có thể chạm vào phần nổi của tảng băng mà không thể giải quyết tận gốc của vấn đề. Giải quyết khủng hoảng rác phải trả lời được một câu hỏi "xứng tầm": Làm thế nào để giảm thiểu các chất thải phải chôn lấp, hướng đến giảm thiểu số lượng cũng như quy mô các bãi chôn lấp rác?Không bao giờ quá muộn nếu thực sự muốn đem lại một điều gì đó tốt đẹp cho xã hội. Chính quyền hãy bắt đầu với phân loại rác. Phân loại rác không chỉ giúp quản lý rác dễ dàng mà còn tối ưu hóa giá trị kinh tế của rác để tái chế, tái sử dụng. Đã đến lúc Chính phủ giao nhiệm vụ cho các chính quyền đô thị quyết liệt thực hiện phân loại rác tại nguồn. Những chính sách như cấm đốt pháo hay bắt buộc đội mũ bảo hiểm khi đi xe máy đã thành công là nhờ sự quyết liệt. Và tôi tin phân loại rác cũng có thể làm như thế.Nếu không giải được bài toán phân loại rác thì Việt Nam mãi mãi sẽ chỉ loay hoay với vòng luẩn quẩn chôn lấp rác và "chặn xe vào bãi rác" như lâu nay.Có lẽ nhiều người sẽ hỏi ngay: "Đầu tiên là tiền đâu?" Hơn 10 năm làm tư vấn cho các quỹ đầu tư và các tổ chức tài chính chuyên đầu tư vào môi trường ở Đông Nam Á, cá nhân tôi nhận thấy vấn đề không phải là tiền, mà vấn đề nằm ở chính sách để có thể tạo ra các dự án đầu tư có tính khả thi. Một quốc gia có cơ chế pháp lý minh bạch và ổn định cùng với đội ngũ nhân viên công quyền liêm chính, thì quốc gia ấy tự thân có mãnh lực thu hút các dòng tiền.Phải hiểu rác như chính những người đi gom rác và xem rác là nguồn tài nguyên quốc gia, khi ấy, ta mới xây dựng được một chiến lược quản lý rác có tính khả thi và thực tiễn.Nguyễn Đăng Anh Thi Thật tâm đắc với câu "Chính quyền hãy bắt đầu với phân loại rác" trong bài viết này.Mấy năm bên Nhật em cũng thấm những quy định phân loại rồi ngày nào vứt loại rác nào.. Về Hà Nội đợt ấy, thấy phong trào phân loại rác hữu cơ và vô cơ, 2 thùng 2 màu đặt tại nơi công cộng cũng có tý phấn khởi trong lòng, thế rồi chỉ khi tận mắt chứng kiến vụ thu gom, 2 thùng thì cũng được úp thẳng cùng chung vào xe, và rồi bản thân lại tự gào lên hỏi: Việc quái gì phải phân loại cho mất công??Nếu Chính quyền không nghiêm túc bắt tay ngay vào việc ban hành quy định, hệ thống quản lý cùng cơ chế cụ thể, thì cho dù giáo dục con em ít hay nhiều, các bãi rác khổng lồ vẫn sẽ tiếp tục xuất hiện thôi! RÁC - "nghĩa đen" là những gì con người bỏ đi khi không sử dụng được, "nghĩa bóng" là những THÁI ĐỘ và HÀNH VI sai lầm có ở mỗi người!PHÂN LOẠI RÁC TẠI NGUỒN - "nghĩa đen" là phân loại những thứ bỏ đi để thuận tiện cho việc tái chế và xử lý rác, "nghĩa bóng" là luôn BIẾT RÕ RÀNG, trong sáng & chân thật mọi "sự kiện" xảy ra ở thân, tâm, cảnh ngay NGAY ĐÂY và BÂY GIỜ (Tức là luôn sống trọn vẹn với chính mình, biết rõ chính mình; phòng hộ thân, khẩu ý trước những bất thiện hại mình, hại người hay hại cả hai) Ở nhà chia làm 3 thùng, mang ra đường công nhân vệ sinh lại đổ lẫn vào làm 1 Phân loại rác thực sự không khó đến vậy, vì lợi ích kinh tế với môi trường thực sự rất lớn. Và thật sự khó hiểu khi chính quyền (ít nhất là ở các thành phố) chưa bắt đầu một cách hệ thống và nghiêm túc khi mà cái lợi nhiều đến vậy. Nếu không bắt đầu làm thì sẽ chẳng bao giờ xong cả. "Một quốc gia có cơ chế pháp lý minh bạch và ổn định cùng với đội ngũ nhân viên công quyền liêm chính, thì quốc gia ấy tự thân có mãnh lực thu hút các dòng tiền." Câu nói này rất hay ạ Chỉ khi nào trong đầu MỖI NGƯỜI HẾT RÁC thì mới giải quyết đc vấn nạn RÁC như hiện nay! Anh Thi từ xa vẫn dõi về quê hương, tiếp tục trăn trở với các vấn đề hiện tại và lại có những bài viết hay!!!! :-) Phân loại tại nguồn xong thì sao nữa các bác? Nhà em từ Nhật về nên ko lạ gì cái này, song, đưa ra 2 túi rác thuộc 2 loại, NVVS đổ chung làm một. Xong! Vậy thì làm thế nào đây, khi mà chưa có một sự chuẩn bị nào, chưa có sự đồng bộ, dân biết làm sao? Phân loại rác không khó, khó là ở sự tổ chức đồng bộ để việc phân loại đó thực sự hiệu quả, không phải là động tác thừa. Chúng ta biết pin là một loại rác thải nguy hại, nhưng ở ta ai sẽ thu gom và xử lý nó đúng quy trình lại chẳng có. Có dồn lại một bọc to rồi đến lúc cũng phải cho chung với rác thải sinh hoạt hằng ngày. Dân chặn xe rác cũng đúng thôi, chẳng ông nhà nghèo (dân ngoại thành) nào muốn ông nhà giàu (dân đô thị) mang rác sang quẳng ở nhà mình cả. Các ông biết sạch, chẳng lẽ chúng tôi lại sống được với bẩn chắc? Quản lý là phải biết hài hòa lợi ích của tất cả các cộng đồng dân cư chứ không thiên vị ai cả. Biết bao dự án bất động sản nội đô đình đám, mang một lợi nhuận khổng lồ cho giới đầu tư, sản sinh ra một nguồn rác khổng lồ, nhưng tuyệt nhiên chẳng ai thèm đếm xỉa đến phương án xử lý chúng như là trách nhiệm của mình. Đó là lỗ hổng quản lý trong phát triển đô thị. Cần phải trám ngay lỗ hổng đó, không có ngày, tự chúng ta sẽ phải tiêu thụ rác do chính chúng ta sinh ra, đừng mong người khác sẽ gánh thay. Từ việc rác cho đến việc đất đai và nhiều việc quốc gia đại sự khác đang ngổn ngang quá mà chúng ta chưa làm được, mọi việc phải làm quyết liệt thì đất nước mới phát triển nhanh được. chuẩn quá ạ.ủng hộ ý kiến ạ Quá chuẩn! Rác là tiền đấy thưa quý vị! Các nước Bắc Âu nhập rác về đốt tạo ra năng lượng. Trung Quốc, Đài Loan gần ta cũng có nền phân loại rác thải tin học để lọc lấy kim loại quý, đấy cũng là tiền thưa quý vị! Rác chính là nguồn tài nguyên vô cùng quý giá mà Việt nam chưa biết tận dụng. Trong khi nhiều nước biến rác thành tiền, thành điện, thành nguyên liệu cho sản xuất thì Việt nam lại đau đầu không biết đổ rác đi đâu. Chúng ta nên để cho tư nhân tham gia vào lĩnh vực thu gom rác, tái chế rác và giáo dục phân loại rác thải ngay từ đầu nguồn (hộ gia đình). Em có thể chia sẻ bài viết của anh được không ạ?