Gốc rễ của sự ăn bẩn Vấn đề là làm sao phân biệt được đâu là thực phẩm bẩn và không an toàn?Cuối năm trước, tôi từ Rome (Italy) bay sang Munchen, một bang trù phú và giàu có về nông nghiệp ở miền nam nước Đức. Vợ chồng cô em gái đón tôi ở sân bay quốc tế Munchen rồi về Lauingen. Dọc đường, đi qua những cánh đồng ngút ngàn cải bắp và su hào. Tôi xuýt xoa bảo đẹp và ngon mắt. Em gái tôi kể: Vụ trước có cô bạn của em đi ngang đây đã dừng ôtô, lội xuống ruộng quơ vội mấy khóm cải bắp, su hào để đem về nhà ăn. Đưa “hàng” vào ôtô xong, cô bạn nổ máy cho xe lăn bánh thì bất ngờ nhìn thấy từ trong ngôi làng cách đó mấy trăm mét một chiếc xe ôtô con lao ra, cùng đó là tiếng thất thanh la gọi. Không còn cách nào khác cô này cứ dấn ga xe bỏ chạy. Chiếc ôtô đuổi theo càng lúc càng gần, chừng 5 km, cô phát hiện ra xe của mình sắp cạn xăng. Không thể cứ chạy trốn tiếp, cô dừng xe và chiếc ôtô kia cũng áp đến. Cả hai người bước ra khỏi xe, bốn mắt nhìn nhau, cô bạn người Việt nói giọng lạc đi:- Tao sai rồi. Mày có thể đưa tao đi trình báo cảnh sát hoặc phạt đền bao nhiêu tiền cũng được.- Không… tao đuổi theo bằng được chỉ để nói với mày là, ruộng bắp cải, su hào tao mới phun thuốc trừ sâu. Phải mấy hôm nữa mới thu hoạch và ăn được…Người đó nói rồi lên xe bỏ đi.Đó là một câu chuyện có hậu, dù ngẫm ra có chút “đắng cay”. Nhưng ở đây, tôi không muốn bàn thêm nữa về thói tham vặt của một bộ phận người Việt, ngay cả khi đã ra nước ngoài sinh sống. Nếu có thể bàn về người sản xuất nông sản, thực phẩm ở xứ người như câu chuyện vừa kể, tôi chỉ xin gói gọn: Người ta sống tử tế với nhau đến thế là cùng.Tôi quê ở một vùng bán sơn địa của tỉnh Hòa Bình. Dễ đã năm bảy năm nay, mùa nào thức nấy, mỗi khi ra Hà Nội người nhà tôi đều mang cho khi thì túi dưa chuột, khi thì bao tải bí xanh hay su hào, bắp cải… Trước Tết một, hai ngày thì năm nào cũng được biếu cặp gà với vài cân thịt lợn. Mỗi lần như vậy người nhà đều lưu ý: “Đây là những thứ nhà nuôi, trồng riêng để ăn”.Tương tự vậy, tôi có người bạn thân từ hồi đại học, quê Thái Nguyên. Ra trường bạn về quê công tác, mấy năm nay thi thoảng bạn vẫn xuôi thủ đô chơi với cháu nội và bao giờ cũng ghé tặng tôi một, hai cân chè. Điệp khúc mà bạn tôi nói là: “Chè trồng riêng để nhà mình uống đấy”.Còn gì ngon miệng và yên lòng hơn mỗi khi đến bữa ăn miếng thịt, miếng rau hay ngồi nhâm nhi chén chè Thái nước xanh ngăn ngắt mỗi sáng mà mình biết rõ xuất xứ?Nhưng khổ nỗi, những sản vật được người nhà hay bạn bè ở quê đem biếu, tặng… gia đình tôi cũng chỉ có thể đủ dùng một thời gian nhất định. Rồi lại phải thường xuyên đi chợ, siêu thị. Mà có người buôn bán nào không nói như đinh đóng cột là hàng của mình sạch và ngon? Dù thứ chúng tôi mua phải rất có thể lại là chính những thứ mà người thân nhà mình trồng để… bán.Sau các vựa nông sản, thực phẩm ở các vùng đồng bằng, ven thành phố, khu công nghiệp… không biết từ bao giờ “cơn bão” dùng thuốc tăng trọng trong chăn nuôi, tăng phọt cho rau củ, quả lại lây lan đến với người nông dân vốn chăn nuôi, trồng trọt nhỏ, lẻ ở các vùng quê trung du và miền núi?Có thể nói, chỉ có người nông dân mới biết rõ mười mươi sản phẩm mình làm ra đâu là sạch đâu là không sạch. Và như vậy, nếu chỉ người tiêu dùng “Nói không với thực phẩm bẩn” thì mới chỉ là phần “ngọn”. Muốn triệt để, phải bắt đầu từ “gốc rễ”, nghĩa là từ người sản xuất và nuôi trồng.Điều gì đã khiến người nông dân của nước bạn có cái quyền “tử tế” một cách xa xỉ như thế, còn người nông dân của chúng ta bị cuốn vào một cơn bão của những loại hoá chất?Bùi Đức Khiêm Bác Khiêm nói rất đúng, "chỉ có người mua lầm chứ người bán không bao giờ lầm". Người tiêu dùng dù có thông minh đến đâu thì cũng không thể tự mình truy nguyên nguồn gốc và xử lý người mua bán, sản xuất thực phẩm bẩn. Người ta bán sp bẩn là vì tham lợi nhuận; tham lợi nhuận ;à vì cần nhiều tiền hơn nữa; cần nhiều tiền hơn nữa vì những nguời khác và những dịch vụ khác ngốn nhiều tiền của nguời ta quá mức cần phải thu (học phí, viện phí, phí phí...); cần tiền còn vì cả xã hội coi trọng người có tiền bất kể tiền đó từ đâu ra. Người VN ở đâu cũng trộm cắp dễ sợ luôn... Nghe và đọc chỉ thêm buồn. Phát động phong trào tử tể mọi người, mọi nhà giống như đối diện với nạn đói năm 1945 để thay đổi , cuộc sống tốt hơn Chúng ta nên coi những người trồng rau, thực phẩm là nhà sản xuất. Phải chịu trách nhiệm sản phẩm của mình . Nếu làm thực phẩm bẩn thì không cho bán nữa. Tống vào tù. Coi là nông dân là đáng thương có quyền hại người mà không bị trừng phạt. Nên nhớ người trồng rau thu nhập cao thạm trí rất giầu. Pháp luật nên trừng trị như một nhà sản xuất. Thì nhà trường Việt Nam có dạy cho học sinh biết tử tế là gì đâu mà có được một xã hội tử tế. Tôi thì hơi buồn vì đất đai nhà mình rộng, dạo trước trồng rau sạch mang ra chợ bán, đắt hơn 2000 - 3000/kg mà chẳng ai thèm mua, hết chê rau xấu, già rồi chê rau sâu đủ kiểu mà còn bán đắt. Làm mãi chẳng bù lỗ nên đành quay về cách cũ xịt thuốc sâu đều đặn và bổ sung ít chất kích thích sinh trưởng, rau xanh non mơn mởn làm ra lứa nào là hết sạch lứa đấy, vừa dễ làm lại tốn ít công. nếu xã hội này chỉ có người mua và người bán thì mình đồng ý với bài viết, nhưng những cơ quan chức năng nhận lương từ thuế của dân để làm gì? Có phong trào "diệt giặc đói giặc dốt" vậy hãy có phong trào "diệt giặc bẩn"...! Tại sao chúng ta quản lý xã hội bằng tử tế không bao giờ thành công. Nhà xản xuất họ muốn lợi nhuận cao, không có trừng phạt họ thậm trí giết người để có lợi nhuận. Vì lợi ích cộng đồng , phải xử theo luật. Chính vì xã hội chúng ta cảm tính, coi người sản xuất thực phẩm đáng thương nên họ mới làm tới. Ví dụ một người nông dân đáng thương trở đầy xe rau bẩn, có thể gât bệnh rất nhiều người, bị tịch thu. Ho lu loa ăn vạ, theo dư luận chúng ta lại bênh người nông dân đó rằng họ khổ sở mới làm ra được thì chúng ta hại chúng ta rồi. Hãy để cơ quan chức năng xử lý tay mới tốt lên được. Hãy kỳ thị, khinh thường kẻ hại người, đừng binh họ. Họ cũng lao động , chúng ta cũng lao động. Nghề nào cũng đáng trân trọng. Sai phải phạt, phạm tội trừng trị. Đừng xử theo tình mà hại người. chính xác là chúng ta cần sống tử tế hơn với nhau, tử tế một cách bình đẳng với tất cả mọi người! và dạy con cháu chúng ta sống tử tế, tủ tế một cách bình đẳng!. cuộc sống này, đất nước này càng ngày càng it người "tử tế". dù chỉ là mang tính phong trào, nhưng câu khẩu hiệu 'nói không với thực phẩm bẩn' là sai hoàn toàn về bản chất. Những bó rau xanh mướt, mới được phun thuốc xong, ai bảo là nó bẩn nào?!. Mà nên là 'nói không với thực phẩm độc hại' Phải chăng người nông dân ta có tội? Ngay bác Khiêm cũng chưa nói được cái gốc rễ của sự ăn bẩn. Chúng ta đang có một xã hội giả tạo, thành tích, báo cáo hay, làm láo. Tham nhũng, hối lộ, triền miên. Nền tảng đạo đức xã hội không còn. 30 năm qua chúng ta coi trọng việc phát triển kinh tế mà coi nhẹ các vấn đề khác như: văn hóa, xã hội, môi trường, VSATTP... Con người cũng chỉ lo kiếm tiền... để mua đủ thứ (kể cả mua quan, bán tước). Người giàu khi người nghèo. Nông dân là lực lượng thu nhập kém nhất, kẻ yếu thế nhất trong nền kinh tế thị trường... ở ta. Làm ra được sản phẩm tốt chưa chắc đã có nhiều tiền, sản phẩm sạch như rau sạch thì không tươi non như sp dùng thuốc kích thích, nhiều ure...Mà khổ nỗi người ta khi mua lại thích đẹp mắt xanh tươi, mơn mởn. ... Vốn hiểu biết của nông dân về các chất cấm còn hạn chế, chủ yếu theo phong trào: rỉ tai nhau nói dùng thuốc nọ, thuốc kia thì rau đẹp, mơn mởn. Thế là thành phong trào thôi... Bán lại được giá nữa, tại sao lại không làm. Thêm nữa như thức ăn gia súc có chất tạo nạc chẳng hạn thì có phải lỗi của người nông dân không? Cần phải có cái nhìn tổng quát về thực trạng xã hội. Chứ đừng đổ tất cả lên đầu người nông dân. Họ đã là người khổ nhất trong xã hội này rồi.Vì vậy, hỗ trợ cho nông dân làm rau sạch, thực phẩm sạch, doanh nghiệp làm thực phẩm sạch thì cần được ưu đãi... khuyến nông thì đi đến tại vườn, tại nhà... đừng ngồi ở văn phòng, nói nhiều hơn làm nữa. Có như vậy thì mới có thực phẩm sạch được. Đó là gốc rễ của vấn đề. Tôi nghĩ đến 2 điều:1. Người dân phải được giáo dục đầy đủ về các loại phân bón, hoá chất mà họ sử dụng2. Các cơ quan chức năng phải quản lí được những chất bị cấm dùng trong nuôi trồng. Đồng thời phải có chế tài xử phạt thật nghiêm với những ai buôn bán và sử dụng chất cấm đóNói thì nói vậy, tôi mong lắm thấy được các biện pháp quyết liệt của các cơ quan chức năng. Dân phải ăn thực phẩm bẩn trong thời gian quá dài rồi...