Người chuyển giới Trước đó, Pháp An - một người chuyển giới nam - đã âm thầm sử dụng liệu pháp tiêm hormone testosterone khoảng một năm. Từ người có vóc dáng mảnh khảnh, gương mặt em bắt đầu lún phún râu, chân tay mọc lông rậm rạp, giọng khàn đi, làn da em bé trở nên sần sùi.Tôi gặp em năm 2009, khi tham gia một trong những lớp tập huấn báo chí đầu tiên về nhóm người yếu thế LGBT tại Việt Nam và các hoạt động cộng đồng liên quan. Em thường điềm tĩnh, không ca thán, sẵn sàng bê vác, làm những việc đòi hỏi thể lực trong quá trình tình nguyện. Song em cũng dễ nổi nóng khi bị ai đó gặng hỏi mình là nam hay nữ. Có lần bức bối, em chọn sẵn cho mình một pháp danh rồi nói với tôi: "Nếu đời này không được là mình, em sẽ đi tu Linh ạ".Thế nên, hạnh phúc của Pháp An hân hoan như chú bướm sẵn sàng xé kén khi những thay đổi về thể chất bắt đầu giúp em đạt được sự thể hiện giới đầy nam tính. Tôi nhớ lần đầu thấy Pháp An rạng rỡ khi đặt mua được chiếc áo bó ngực vừa cỡ, tìm được anh hớt tóc không thuyết phục "con gái phải nuôi tóc dài". Em reo lên khi thậm chí mua được dụng cụ để hỗ trợ mình đi tiểu đứng. Em chia sẻ trong háo hức những clip kết quả cắt bỏ tuyến vú hay phẫu thuật tạo hình cơ quan sinh dục. Với em, đó là sự kết thúc của con người cũ để tái sinh một lần nữa. Và em còn nói về một nỗi sợ mơ hồ rằng tính khí mình tiếp tục thay đổi, rằng có những xáo trộn cảm xúc em sẽ không kiểm soát được.Càng về sau này, Pháp An càng lầm lì hơn. Cho đến một hôm, em gửi tôi tấm hình mình đứng trước một ngôi chùa, mái tóc đã cạo sạch sẽ. "Chị ơi, có một sự thay đổi không chỉ về thể chất mà còn về tinh thần của em. Em không định nghĩa được. Em mệt rồi. Em đi, chị nhé!", sau những dòng chữ đó, tôi không còn nghe gì về em nữa.Đau đáu với hình ảnh Pháp An, tôi đã mang trải nghiệm của mình chia sẻ trong một lần làm bài tập nhóm tại lớp Tham vấn tâm lý đa văn hóa, nơi dành hẳn một chương về tham vấn cho nhóm người LGBT. Cuộc thảo luận trở nên gay gắt khi nhiều thành viên, chủ yếu là người Singapore bản địa, cảm thấy họ không đủ kiến thức, không có nhu cầu nạp kiến thức vì cộng đồng LGBT vẫn chưa được hợp pháp hóa tại Singapore và đi ngược lại với niềm tin tôn giáo của họ.Hòa khí bị đe dọa tới mức thầy giáo đã phải nhảy vào "dàn hòa" và nhấn mạnh, dù ở bất kỳ đâu, thậm chí ở những nơi vô cùng hạn chế nguồn lực, nhiều khác biệt về niềm tin tôn giáo, quan điểm chính trị, khi đã là nhà tham vấn, các bạn phải thực thi tất cả các bước với một nguyên tắc vô cùng cốt lõi: thể hiện sự tôn trọng. Không được phán xét, phân biệt đối xử về bản dạng giới, biểu hiện giới và xu hướng tính dục của bất cứ ai. Rồi thầy quay lại và hỏi: "Linh, khi đó em đã thể hiện sự tôn trọng bạn mình như thế nào?"Ngày ấy, tiếc thay, tôi đã làm rất giỏi việc phản đối kịch liệt quyết định can thiệp y tế của Pháp An trong một niềm tin tắc nghẽn rằng "chuyển giới sẽ giảm tuổi thọ". Tôi đã không hình dung hết rằng, đằng sau niềm vui mặc áo chức năng, bạn tôi đã có những lúc hoa mắt vì tức ngực, khó thở. Lúc lặng lẽ ngắm nhìn những bộ quần áo, giày nam cỡ lớn, bạn đã nhói lòng vì không vừa vặn. Bạn đã bế tắc khi không tìm được mối mua thuốc nội tiết tố, không đủ tiền, phải mạo hiểm tự tiêm cho mình thay vì đến cơ sở y tế.Những vấn đề nhỏ nhặt thường ngày cũng trở thành cực hình cho người chuyển giới. Ở nơi công cộng hay công sở, bạn tôi phải nhịn tiểu hàng giờ chờ vắng người mới dám bước vào khu vệ sinh nam. Ngay cả tại những nơi làm việc khuyến khích tinh thần "không thù địch", vẫn có những lúc bạn phải nhận câu nói phũ phàng: "Mày không có cái ‘ấy’ thì không thể thăng tiến lên trưởng, phó được".Bình thường, ai cũng có thể vô cớ khó chịu vì những điều nhỏ nhặt. Khác chúng ta, người chuyển giới khó khăn gấp nhiều lần để đạt được những quyền cơ bản nhất trong sinh hoạt. Họ bị soi mói, định kiến, thiếu tôn trọng, thiếu thốn dịch vụ chuyên biệt từng ngày, từng giờ. Họ ôm ấp nỗi cô đơn mênh mông giữa gia đình và ngay cả trong những quan hệ tình cảm riêng. Họ không thể chia sẻ với ai và rất hiếm khi được lắng nghe. Những trải nghiệm này lần đầu được mô tả rất cụ thể qua khái niệm "bức bối giới" trong một nghiên cứu gần đây của nhóm bạn trẻ về việc người chuyển giới phải sống chung kéo dài với tình trạng phiền muộn, căng thẳng, khó chịu, cầm tù và đau khổ.Mặc dù được Liên hợp quốc công nhận là một trong những nước châu Á đi đầu về quyền LGBT, đến nay Việt Nam vẫn chưa phát huy được tối đa các dịch vụ y tế, tâm lý có chất lượng cho người chuyển giới và được pháp luật thừa nhận. Cụ thể như chưa có thủ tục pháp lý chuyển đổi giấy tờ tùy thân cho người chuyển giới về đúng giới tính mong muốn, khiến họ gặp khó khăn để thực hiện một số quyền cơ bản như kết hôn, nhận con nuôi, xin thị thực; chưa có hệ thống cung cấp thông tin và kỹ thuật chuyển giới phù hợp với từng cá nhân; chưa có chuyên khoa chăm sóc, trợ giúp tâm lý cho nhóm người này và gia đình họ; chưa có gói bảo hiểm xã hội hỗ trợ các chi phí y tế; thiếu vắng các quy định, biện pháp chống phân biệt đối xử với người chuyển giới.Tôi còn chưa kể đến áp lực tinh thần mà họ phải chịu đựng qua cái nhìn thiên kiến của nhiều người mỗi ngày. Các áp lực mà tôi cho rằng có thể được hóa giải bằng việc sớm ban hành Luật Chuyển đổi giới tính với các nội dung cụ thể mà Bộ Y tế đã soạn thảo, dự kiến trình Quốc hội.Tin tốt là, trong khi khoảng trống kiến thức và hiểu biết về sức khỏe tinh thần, thể chất của người chuyển giới chưa được lấp đầy, cộng đồng này vẫn đang nỗ lực chia sẻ, đồng hành và giúp đỡ lẫn nhau. Bản thân tôi cũng liên tục cập nhật để nếu trong đời còn gặp lại Pháp An và những người chuyển giới khác, tôi biết phải nói và hành động gì để tạo cho họ cảm giác an toàn, thoải mái, được tin, được thừa nhận rằng họ tồn tại - không hơn không kém ai. Một cảm giác "về nhà".Lê Đỗ Nga Linh Có những lúc em thấy lòng cay đắngVì cuộc đời em chẳng giống người taNhững cái nhìn của trai gái trẻ giàĐều phảng phất sự mỉa mai kỳ thịHọ đâu biết em là người đáng quýNhìn bề ngoài rồi ích kỷ chê baiKhiến lòng em phải buông tiếng thở dàiMang mặc cảm một người không hoàn chỉnhCha mẹ sinh con, trời sinh giới tínhNgười nhẫn tâm họ khinh khỉnh cười chêNói những câu làm em phải ê chềLàm em phải thu mình vào vỏ ốcĐừng trách họ những con người ác độcHãy vững vàng đừng khóc nhé em ơiVì bên em vẫn có những con ngườiLuôn thấu hiểu và cảm thông chia sẻ. Cảm ơn bài viết của tác giả. Đọc câu chuyện của Pháp An bản thân tôi thấy mình ở trong đó. Chúng tôi có thân phận, có danh tính nhưng luôn luôn có sự mặc cảm về thân phận và giới tính khi sinh ra của mình. Đối diện với xã hội, với bạn bè, và đồng nghiệp không phải ai cũng thấu hiểu và thông cảm. Có lẽ tôi may mắn hơn An, tôi là người chuyển giới nhưng tôi không dùng các biện pháp như phẫu thuật hay tiêm hóc môn nam. Tôi chọn comeout để được sống thật. Nếu như có ai đó vô cảm như ai đó comment là đắng lòng như ở trên, hay thậm chí nhìn bằng ánh mắt khác... Họ thực sự không hiểu. Tôi không mong họ hiểu, tôi chọn bỏ qua. Tôi chọn những người hiểu và yêu thương tôi. Nhưng tôi cũng mong sẽ ngày càng nhiều những người hiểu cho tôi hay những người chuyển giới khác nhiều hơn. Ai cũng cần được tôn trọng và sống trong bình đẳng.Một lần nữa xin cảm ơn tác giả.Mong An tìm được một người yêu em. Chỉ cần một người đi bên cạnh em và từ đó em sẽ tìm thêm được sức mạnh. Giống như tôi. Thật đắng lòng , khi bây giờ nhiều em gái rất xinh công khai giới tính là nam giới. Tôi có những người bạn thuộc nhóm LGBTQ, và họ đều là người giỏi giang, tử tế và rất có trách nhiệm. Vì không thể giúp được gì nhiều trong việc đấu tranh quyền lợi cho họ, tôi chỉ có thể ủng hộ bằng cách tôn trọng, và đối xử với họ không có một chút khác biệt gì với người dị tính hay người "bình thường". Cuộc tranh luận về quyền phụ nữ đã kéo dài biết bao lâu mà vẫn chưa đến hồi kết, thì đừng nói gì đến quyền lợi của nhóm LGBTQ. Hi vọng rồi sẽ có lúc mọi chuyện được giải quyết ổn thỏa, tốt đẹp. Cuộc sống là vậy, chúng ta cần Tôn trọng sự đa dạng. Lựa chọn giới tính cũng là một quyền tự do của con người. Thường những người thuộc nhóm LGBT làm việc nghiêm túc và có trách nhiệm, luôn giữ lời hứa. mình là một người hoàn toàn bình thường và mình nghĩ thế này:khi gặp một người chuyển giới, bất kể là nam sang nữ hay nữ sang nam, mình sẽ nhìn một tẹo vì thấy ngạc nhiên (Nếu sự khác biệt quá rõ).Nhưng mình chẳng nghĩ gì khác thêm, mình cũng sẽ cảm thấy như bao người khác và chả nhìn hoặc nói, hoặc nghĩ gì thêm nữa.nếu giao tiếp thường xuyên thì mình cũng sẽ thấy bình thường và xem xét trên tính cách chứ không phải bên ngoài.mình nghĩ, các bạn cũng đừng nghĩ mọi người sẽ thì thầm thế này thế nọ về các bạn. thường chẳng ai quan tâm ai cả đâu. các bạn cứ tự nhiên , tự tin và mạnh mẽ lên Đời là cõi tạm vì sao ta phải kiếm tìm. Nếu biết rằng sống chỉ có một lần thì ta nên sống cho trọn tình người. Tôi biết các bạn cộng đồng LGBT rất muốn là chính mình vì thế giới giờ đây đã thay đổi. Không còn hà khắc dể chấp nhận với các bạn hơn. Nhưng dù cho là con trai hay con gái nếu chúng ta sống trọn niềm tin. Sống đạo hiếu tình người đong đầy thì các bạn vẫn hạnh phúc. Vì sao phải cố đi tìm cố thay đổi hình dạng để rồi cuối cùng các bạn vẫn là cát bụi với thời gian. Trong nhân gian này dù bạn là trai hay gái, dù bạn là thiên tài hay chỉ đơn giãn là người con đạo hiếu với cha mẹ với đời thì bạn vẫn được xem là vĩ nhân. Tôi không lên án không ủng hộ chỉ là mong muốn góp ý để các bạn sống trọn với đời, đừng mong muốn mình phải là con trai phải là con gái. Xã hội ngày nay phát triển dể ảnh hưởng tâm lí khi mà các bạn trẻ chưa hiểu mình là ai. Dể bị nghĩ sai lệch về chính con người bên trong. Nên tôi mong muốn xã hội giảm bớt sự ảnh hưởng phẫu thuật thay đổi giới tính. Hãy là chính mình dù bản thân có là trai hay gái xáo trộn, bạn cứ sống trọn niềm tin vì đời là cát bụi sẽ hoàn các bụi. Thời buổi KHCN nên cái gì cũng phải theo khoa học mà xác định. Giới tính con người là phải dựa vào nhiễm sắc thể. Còn những sự thay đổi để phù hợp và phục vụ bản thân mỗi người nên cân nhắc có quy định riêng phù hợp. Có thể do vốn từ vựng lĩnh vực này còn thiếu nhưng cá nhân tôi vẫn đề nghị dùng khoa học để xử lý! Quan điểm của mình. Đã comeout thì phải dám mạnh mẽ đối mặt với mọi vấn đề. Một khi bạn mạnh mẽ sẽ không ai dám coi thường bạn cả. Vì đơn giản là bạn không để tâm tới điều đó. Lựa chọn giới tính thể nào là quyền của từng người. Còn người khác nghĩ thế nào về mình là quyền của họ. Không ai được lên án ai. Chỉ được quyền không nói chuyện, không quan tâm.... THẬT CẢM ĐỘNG BÀI VIẾT CỦA.NGA LINH . Trước mình đi học có em khóa dưới khai sinh là nữ, nhưng nhìn tổng thể thì em không có đặc điểm nào của nữ từ màu da, dáng vóc, gương mặt cho tới mái tóc. em là đối tượng trêu chọc của 1 số người. thật may mắn là em không để tâm và không có những hành động phản kháng. giờ lớp mình có 1 bạn nữ, nhìn dáng dấp thì tương lai bạn ấy rất có thể sẽ có ngoại hình thiên về giới tính nam, có 1 số người lớn đã bàn tán về vấn đề này của bạn ấy, thật sự mình đang không biết nên can thiệp thế nào để mọi người thôi nói về ngoại hình cũng như 1 vài đánh giá phiến diện về bạn ấy. giờ có thể còn nhỏ nên bạn ấy chưa hiểu cũng không để tâm, nhưng lớn hơn nếu không ai hiểu và cảm thông với bạn ấy sẽ dễ gây tổn thương cho bạn ấy. mong sao mọi người sẽ nhìn nhận đúng và chia sẻ với những thay đổi sinh học của các bạn ấy.Các bạn độc giả không ngại thì xin được chia sẻ ạ!Nam/ nữ có xu hướng gần gũi với người cùng giới nam/ nữ thì vẫn là giới nam/ nữ hay nữ/ nam ạ? có khi nào gần gũi với cả 2 giới không? (nam, nữ).Nếu trong cơ thể nữ/ nam hoocmon nam/ nữ nhiều hơn có thể chuyển giới, vậy có ảnh hưởng tới sức khỏe sinh sản, tình dục như thế nào? nữ chuyển thành nam có thể có tinh trùng để sinh con không? và ngược lại nam chuyển thành nữ có thể mang thai bình thường không ạ? xin cảm ơn! Người ta thường sợ những điều họ ko hiểu. Kiến thức về người chuyển giới và cộng đồng LGBT+ càng nhiều thì sự kỳ thị sẽ càng ít đi. Và dù thế nào chúng ta luôn cần tôn trọng sự khác biệt của cá nhân, nếu đó là người tốt, ko làm hại ai, việc họ sống cuộc đời của họ thế nào là quyền của riêng họ. Nếu các bạn hiểu được mục đích thực sự của cuộc đời, rằng ai đã cho ta thân này, ta sinh ra để làm gì, thì sẽ không mất nhiều công dùng thuốc tác động làm hại đến thân mình như vậy. Hãy trân trọng cái thân mình. Những lời nói hay suy nghĩ của mọi người xung quanh về mình suy cho cùng không khiến mình mắc tâm nếu mình không chấp vào đó. Vì nam hay nữ thì ta cũng chỉ có một cuộc đời để sống. Đâu cần phải biến thân mình thành một thân xác khác với tạo hóa đã ban cho, để rồi lại trầm luân trong đau khổ. Cứ vui sống và làm những điều tuyệt vời nhất cho cuộc đời này.