Để tín dụng 'không đen' Tôi có người bạn là thạc sĩ quản lý giáo dục, đang giảng dạy ổn định tại một trường cao đẳng nghề ở miền Tây. Vài năm trước, nhiều lần trong chỉ một tuần, tôi nhận được tin nhắn từ số lạ thông báo mình là người bảo lãnh trong hồ sơ vay của bạn. Vì đã hoàn toàn mất liên lạc với người vay, họ muốn tôi tìm và tác động để bạn trả nợ. Sau đó, những tấm hình chụp cận mặt bạn được tiếp tục gửi đến cùng những lời lẽ mạnh bạo hơn. Đem chuyện đi hỏi những người bạn chung khác, tôi mới biết họ cũng bị làm phiền tương tự dù chúng tôi không ai biết gì về quá trình nộp hồ sơ vay tín dụng của người bạn này.Khi tập huấn về "Kỹ năng quản lý tiền bạc hiệu quả" trong các dự án cộng đồng, tôi thường sử dụng câu chuyện về dịch vụ vay tín dụng dành cho sinh viên mà mình từng thấy cách đây 15 năm, lúc còn đi học ở làng Đại học Thủ Đức. Với một chiếc thẻ sinh viên làm tin, bạn được vay ngay một triệu đồng mà lãi suất chỉ là 10.000 đồng, tương đương một bữa ăn sáng thời đó. Lớp tập huấn của chúng tôi có học viên đến từ các khu vực quản lý nhà nước, thầy cô đại học, cao đẳng, các tổ chức phát triển, người nghèo, thanh niên nhập cư, phụ huynh và cả học sinh. Khi tôi hỏi học viên họ có chấp nhận vay trong tình huống đó hay không, rất nhiều người vẫn cho rằng đấy là một dịch vụ chấp nhận được, dễ thực hiện, có sẵn và nếu cần tiền gấp thì họ sẽ có thể tìm đến. Số khác ngần ngại nhưng cũng không giải thích được lý do.Hai câu chuyện chỉ ra rằng, tín dụng đen không hẳn chỉ nhắm vào người nghèo mà vào bất kỳ ai có nhu cầu vay nhưng không gõ được cửa của các ngân hàng hoặc tổ chức tín dụng hợp pháp. Đó hoàn toàn có thể là người có học thức, công việc ổn định, có mối quan hệ đủ rộng để trở nên yếu thế khi bị đe dọa về danh dự. Trong bối cảnh dịch bệnh, thậm chí ngay cả khi đại dịch qua đi, với một nền kinh tế cần nhiều thời gian để hồi phục, bất cứ ai cũng đều có thể tự biến mình thành nạn nhân của tín dụng đen.Trong các dự án trao quyền kinh tế thông qua chiến lược xây dựng năng lực tài chính cho cộng đồng, chúng tôi rất quan tâm đến nhóm không có tài khoản ngân hàng hoặc không tiếp cận được ngân hàng (Unbanked population) và nhóm có tài khoản ngân hàng nhưng vẫn thường xuyên sử dụng dịch vụ tài chính thay thế khác (Underbanked population). Theo báo cáo vào 4/2018 của World Bank, Việt Nam có 69% dân số trưởng thành không có tài khoản ngân hàng. Tại khu vực nông thôn và miền núi, con số này là 75%. Dù thực tế, nhu cầu tiếp cận tín dụng của người dân là rất cao, tỉ lệ vay hoặc sử dụng dịch vụ tín dụng tiêu dùng qua kênh ngân hàng chỉ đang ở mức 21,7%. Trong khi đó, vay từ người thân và bạn bè là 29,5%, và vay từ bất cứ nguồn nào không chính thức lên đến 49%. Đây là thị trường tiềm năng mà các băng nhóm cho vay nặng lãi, thậm chí những dịch vụ tín dụng đen giả danh các ứng dụng công nghệ tha hồ khai thác và bóc lột người vay. Dù họ ở trong hẻm sâu, giữa đô thị hay trên ruộng trên rẫy.70% người dân Việt Nam sống ở các vùng nông thôn và miền núi có mức độ tiếp cận dịch vụ tài chính hợp pháp còn rất hạn chế. Họ sẽ "xoắn não" trước các dịch vụ có thuật ngữ chuyên ngành phức tạp, đòi hỏi tính công nghệ hoặc phải tuân theo quy trình với các điều khoản ràng buộc chặt chẽ. Tình trạng "không biết" hoặc "biết ít" dẫn đến không hiểu tường tận về dịch vụ, rồi nảy sinh tâm lý ngại ngần, không mạnh dạn tiếp cận. Trong cuộc chạy đua giành thị phần đó, tín dụng đen lại luôn "nhanh thần tốc" và "dễ dãi vô bờ" vì có khi không cần giấy tờ vẫn được giải ngân ngay. Nguyên tắc cho vay tín dụng rất dễ hiểu, cái gì càng nhanh chóng và ít cam kết đảm bảo thì lại càng phải trả lãi suất cao để bù lại rủi ro.Tháng 1/2020, chính phủ phê duyệt Chiến lược Tài chính Toàn diện Quốc gia với mục tiêu đến 2025 sẽ đạt ít nhất 80% người trưởng thành có tài khoản ngân hàng. Tôi chủ quan cho rằng điều này có phần tham vọng, tuy vậy, chưa đủ để đảm bảo tính bền vững của việc sử dụng hiệu quả các dịch vụ tài chính ngân hàng. Sẽ có sự mất cân bằng khi tập trung tăng nhanh trong ngắn hạn tỉ lệ người mở tài khoản nhưng không tăng đủ mạnh về sản phẩm dịch vụ thân thiện, và không tăng đủ rộng kênh phân phối hợp pháp. Ở gốc của vấn đề, nạn tín dụng đen và cho vay nặng lãi vẫn còn đất để khai thác lạm dụng.Giải pháp cho vấn đề này, theo tôi là chú trọng đến việc nâng cao tính chủ động trong việc lên kế hoạch tài chính cá nhân của người dân bằng các chương trình giáo dục tài chính. Đó là lý do các chiến lược phát triển năng lực quản lý tài chính cho những nhóm yếu thế luôn coi trọng phần triển khai đồng loạt từ các nguồn lực cộng đồng. Về phía người đi vay, khi hiểu được bản chất của các dịch vụ, nắm được các kỹ năng và thao tác cần thiết để tiếp cận khi có nhu cầu, họ sẽ cân nhắc và quyết định đúng đắn hơn, từ đó biết nhận diện đâu là tín dụng hợp pháp và đâu là tín dụng đen.Tôi cũng mong đợi việc đơn giản hóa quy trình và thủ tục vay cũng như rút ngắn thời gian xét duyệt và giải ngân. Vay tín chấp chủ yếu căn cứ xét hồ sơ dựa vào giấy tờ chứng minh thu nhập, do vậy những người dân buôn thúng bán bưng hoặc lao động chân tay dù có việc gấp cần tiền như ốm đau bệnh tật cũng khó lòng tiếp cận vốn vay. Ngoài ra, các yêu cầu khác như giấy tờ bảo lãnh, giấy tờ nhân thân hoặc giấy tờ chứng minh mục đích vay cũng cần đầu tư thời gian chuẩn bị, nộp và xét. Từ đó, quy trình bị kéo dài dẫn đến chậm giải ngân cho người vay để kịp thời giải quyết công việc. Chỉ khi cải cách được hai rào cản này, dịch vụ vay của ngân hàng và các tổ chức tín dụng mới trở nên thân thiện và đáp ứng đúng nhu cầu "đơn giản và nhanh" của người dân.Tuy nhiên, những khoản vay này không tạo nhiều lợi nhuận, giảm bớt thủ tục có thể sẽ tăng tỉ lệ rủi ro trong tín dụng cho phía ngân hàng, nên có thể một lúc nào đó sẽ không còn là ưu tiên duy trì dịch vụ của họ nữa. Do vậy, cơ quan quản lý và điều phối thị trường tiền tệ, ngân hàng nhà nước cần phối hợp với các ban ngành khác để cùng xây dựng chính sách cụ thể để hỗ trợ và bảo vệ lợi ích của ngân hàng. Tôi rất kỳ vọng vào chính sách kết nối mã số định danh công dân với tài khoản và lịch sử tín dụng cá nhân để đẩy nhanh tốc độ quản lý và xác thực thông tin người vay dựa trên cơ sở chia sẻ dữ liệu tài chính và cá nhân.Tín dụng là nhu cầu khách quan cần thiết của nền kinh tế. Để đảm bảo dòng tiền được lưu chuyển hợp lý và mang lại hiệu quả tốt nhất cho cả người vay lẫn người đi vay thì luôn cần sự phối hợp nhịp nhàng của tổng hợp các nguồn lực xã hội. Không biết 1triệu trả lãi 10.000đ là trên đơn vị thời gian nào. Tôi nhớ thường là lãi ngày 2-3k/1tr/1 ngày. Nó ác cái là con số 2k , 3k rất nhỏ nhoi nên người vay nghĩ là mình sẽ trả được. Vay tầm 10tr thì lãi 30k/ ngày. Nghe cũng không quá khó , nhất là tình huống vay lại nghĩ " trúng quả" gì đó thì thật là " muỗi". Nhưng đời không như mơ, cái lúc đã khó thì kiếm 10k/ ngày cũng khó.Nên tốt nhất là đừng có giật nóng , vay nóng kiểu đó. Tín dụng đen là phạm pháp, nhưng vay rồi không có khả năng trả rồi quay ra tố cái người mình cho vay thì cũng không hay ho gì đâu. Nên nhớ người ta không dí dao vào cổ bạn ép bạn vay tiền, bạn biết rõ lãi suất, bạn đủ năng lực nhận thức, bạn tự nguyện đến với người ta. "Ê thằng Ba lấy cái viết ghi lại số điện thoại này coi"...biết đọc biết viết ở ngưỡng cửa cấp hai bà Bảy cũng biết nội dung tờ giấy dán ở cột điện ghi gì .....Bà đang cần một số tiền để mua thêm hàng hóa cho cửa tiệm đầy đủ vì nhiều bà con hỏi mua nhiều thứ mà bà Bảy không lấy về .Sau khi liên hệ số điện thoại trên và một số tiền " giải ngân " mau chóng trong vòng một nốt nhạc với thủ tục là tấm thẻ CMND .._ Kể từ đó bà Bảy bước vào vòng xoáy của " Tín dụng Đen " với lãi mẹ đẻ lãi con như bao nhiêu người khác khi khó bước vào những ngân hàng ..........mặt bằng thu nhập người dân thì giới lao động chân tay hay tiểu thương ở chợ " truyền thống " và một nhóm người thích chi thu tiền mặt , và một phần trình độ dân trí am hiểu thao tác các ứng dụng chưa nhiều khi toàn là " ông già bà cả " còn mở tài khoản trước mắt họ phải có Smartphone ,họ nghĩ không cần thiết khi đồng tiền vào túi liền sang tay không có số dư để bỏ vào NH_Thấu hiểu điều đó để hạn chế người dân bị dính vào nhóm tín dụng đen, các ban ngành hãy cố gắng giảm bớt thủ tục cho người dân tiếp cận vốn vay và một mặt Công An Hình Sự dẹp và từng bước xóa sổ những băng nhóm cho vay nặng lãi . cám ơn tác giả, Tôi đang công tác tại 1 công ty tài chính top 3 tại VN, nhận thấy có 1 số bất cập sau.+hình thức người dân không tiếp cận được vốn vay ở Bank sau đó tìm đến công ty tài chính, và lãi thường sẽ cao hơn, khoảng 4% 1 tháng. Và số kỳ trả thường quy ra tháng, tuy nhiên khách hàng luôn cho rằng chúng tôi là "Tín dụng đen" khi không trả nợ, trong khi đó hình thức cho vay này là hoàn toàn hợp pháp.Thực tế, không phải ai vay tiền xong cũng trả, khi vay họ để số điện thoại người nhà bạn bè để liên lạc trong trường hợp không gọi được. Tuy nhiên thường thì họ trốn tránh khoản nợ, sau đó dồn áp lực cho người thân.có đến 50% người đi vay tiền công ty tài chính nhưng đến lúc trả họ không trả, thách thức kiện đi, sau đó họ rêu rao lên Facebook là chúng tôi là tín dụng đen lãi suất cao. Trong khi đó họ không hiểu được lãi chúng tôi không thể nào 12%/1 năm như vay ngân hàng. Tôi cũng bị quấy rối suốt mấy tháng nay,dù tôi không có bảo lãnh cho ai vay nợ.Không biết họ lấy số ĐT của tôi từ đâu.1 ngày có khi họ gọi 4lần ,và sau đó họ nhắn tin rất là phiền phức. Vâng,ý kiến của bạn rất hay.Tín dụng đen len lỏi vô khắp nơi rồi.Cần tối ưu hệ thống và nâng cao kiến thức người dân hơn để bảo vệ người dân,bảo vệ luôn quyền lợi của hệ thống tài chính. Cảm ơn tác giả về bài viết. Cá nhân mình quan điểm "tín dụng đen" là hình thức cho vay lãi cao, đi kèm hoạt động đòi nợ cực đoan..người cho vay thường là dân anh chị xã hội, người vay 10 thì 9 là dính vào cờ bạc, chẳng cá nhân hay tổ chức nào dám cho vay. Với nhóm này cơ quan quản lý cần xử lý mạnh tay để kẻ cho vay dè chừng và người vay thì không còn chỗ vay mà có thể "tu tâm" lại. Còn hình thức vay "bạc 3, bạc 5" thì nên gọi là vay bất hợp pháp (vì lãi suất có thể vi phạm quy định pháp luật), hình thức này chưa hẳn là tiêu cực, người nghèo và yếu thế hoặc chạy tiền nóng thường vay ở những chỗ này, giữa người cho vay và bên vay cũng đều chấp nhận theo nguyên tắc rủi ro cao, lợi nhuận cao. Tác giả cũng đã thấy khó có khả năng tổ chức tín dụng mặn mà với nhóm người nghèo, yếu thế này. Có chẳng thì họ chỉ có thể tiếp cận nguồn tín dụng từ ngân hàng chính sách, nhưng hiện nay rất hạn chế. Thường mấy người đi vay nóng là họ ở đường cùng rồi nên khả năng trả nợ đúng hạn của những người này rất khó (Đa phần là như vậy) nên mới xảy ra tình trạng lãi mẹ đẻ lãi con và bị đe doạ Để tín dụng không "hắc" thì người vay cũng cần phải "bạch". Để tôi giải thích cụ thể hơn:1. Đa số mọi người khi tiền vào túi rồi thì rất ít người nhớ phải trả. Và đa số còn lờ đi, xin thêm mấy ngày, v.v nhất là những người không làm việc nhiều với ngân hàng, không hiểu hoặc không quan tâm tác hại của nợ quá hạn.2. Ngân hàng không phải tổ chức từ thiện. Nguồn vốn và nguồn lực của ngân hàng hữu hạn. Họ tuyển người về trả lương để đi phát triển cho vay chứ ko chỉ có mỗi đi thu nợ, và tiền của ngân hàng cũng không phải lá đa. Nên họ chỉ có thể dành phần vốn cho những người chắc chắn trả được nợ.3. Luật pháp không bảo vệ người cho vay, cụ thể việc xử lý vụ án dân sự để thu hồi tài sản rất khó và mất thời gian, đặc biệt cho vay mà không có tài sản đảm bảo thì bên được vay chỉ cần tẩu tán tài sản rồi buông xuôi thì ngân hàng cũng chịu. Mà ngân hàng thì không thể đến nhà dí dao vào cổ đòi nợ được. Nên họ thận trọng cho vay là đúng.4. Rất nhiều doanh nghiệp, cá nhân thích tiền mặt, cái gì cũng trả tiền mặt, nên không có chứng từ chứng minh nguồn thu khi cho vay. Đến lúc ngân hàng hỏi thì lại bảo là ngân hàng khó khăn.Vì vậy thay vì than trách ngân hàng khó, hãy tập trung xây dựng kế hoạch tài chính dài hạn, tập làm quen sử dụng dịch vụ ngân hàng. Câu chuyện này nói thì dễ hơn làm, bởi một lẽ đơn giản: ai dám cho vay, nếu không phải "tín dụng đen"?. Chúng ta cần tỉnh táo để thừa nhận với nhau rằng những người tìm tới tín dụng đen thường có tỷ lệ nợ xấu rất cao, do đó bên cho vay bắt buộc phải thu 1 khoản lãi cao để bù lại rủi ro tín dụng. Các ngân hàng thì bị ràng buộc bởi nhiều quy định pháp luật (và cả danh tiếng xã hội) nên không thể đặt một lãi suất cao quá mức quy định. Quy trình thu hồi nợ cũng vất vả vì con nợ thường chây ì, bỏ trốn, còn việc kiện tụng qua tòa án thì quá mất thời gian và công sức. Tôi không bị tín dụng đen mà bị tín dụng có uy tín làm phiền suốt. Tôi bị gọi đòi cho tôi vay suốt. Giống như không vay là có tội với họ vậy, dù không có nhu cầu. Nhiều lúc đang lái xe,đang ngủ...cũng bị. Giải pháp cho vấn đề này là an sinh xã hội. Về sự hiểu biết ít hoặc nhiều đều là những trải nghiệm cần thiết của mỗi người nên có. Khu chung cư của tui rải giấy "cho vay vốn" với "cần tiền có ngay" rất nhiều. Ngoài các "đơn vị" đó còn những cá nhân trong chung cư cho vay trả góp 10 thành 12 nhiều lắm mà cần tiền thì nhiều khi người buôn bán cũng phải lụy. Đã là vay thì lãi suất kiểu gì cũng cao và cao nhất vẫn là vay tín chấp, tiêu dùng thì kể cả từ nguồn chính thống vẫn từ 20-40%/NĂM. LƯU Ý AI MUỐN VAY HÃY QUY RA NĂM VÌ ĐÂY LÀ CON SỐ MÀ DÂN CHO VAY LUÔN KHÔNG BAO GIỜ NHẮC ĐẾN. Nếu tính ra con số là tháng/năm thì người vay sẽ thấy mình phải giỏi lắm mới mong làm được tỉ lệ lời 20-40% năm để trả lãi vay và nếu giỏi vậy thì đã không đi vay tín chấp chứ chưa kể tới vay nóng. Dẫu biết khó mới vay nhưng hãy hiểu rằng đụng vô vay tín chấp, vay nóng thì sẽ là khó hơn chứ không giải quyết vấn đề. Vay ngân hàng 100 triệu có tài sản thế chấp 1 tỷ mà ngân hàng còn đòi hỏi chứng mình thu nhập. Chán Giảm, triệt tiêu được tín dụng đen sẽ giảm được rất nhiều tệ nạ xã hội như cờ bạc.....Tuy nhiên cũng cần phải cải cách NH để người dân tiếp cận được với tín dụng hợp pháp.