'Lướt sóng' chứng khoán Ngày đó, đi đến đâu bạn cũng dễ dàng bắt gặp hình ảnh những cô hàng nước, bác xe ôm hay những công chức bỏ bê công việc dán mắt vào màn hình xanh đỏ. "Chơi chứng khoán" như một cơn sốt ở chốn đô thị.17 năm qua, bên cạnh những thời khắc thăng hoa, tôi cũng chứng kiến không ít mất mát. Gần như năm nào cũng có những cổ phiếu có dấu hiệu "làm giá". Có nghĩa rằng nếu bạn cảm thấy nuối tiếc vì đã bỏ qua cơ hội với những "hàng nóng" năm nay thì năm tới sẽ lại có "hàng nóng" khác.Kịch bản phổ biến của những cuộc chơi này là kết cục mất tiền của những nhà đầu tư thiếu kinh nghiệm, thiếu kiến thức. Sau nhiều cú "bơm xả" - tức là bơm tiền để tạo nhu cầu ảo khiến giá cổ phiếu tăng cao, và bán ra ồ ạt khiến giá cổ phiếu lao dốc, phần lớn nhà đầu tư sẽ ở trạng thái không thể bán được số lượng cổ phiếu đã lỡ mua vào ở mức giá "đỉnh". Tiền chỉ vào tay một số lượng người ít ỏi.Không ít nhà đầu tư có thể thắng 9 cuộc chơi, đến cuộc thứ 10 thì mất tất cả. Nhiều nhà đầu tư đã không hiểu vì sao lại "thắng", cũng sẽ không thể hiểu tại sao mình có thể mất tất cả như vậy.Năm 2021 vừa qua, số lượng nhà đầu tư mới (nhà đầu tư F0) tăng trưởng đột biến, trở thành nhân tố chủ chốt dẫn dắt thị trường. Chỉ số chứng khoán tăng hơn 35%, nằm trong Top các chỉ số tăng trưởng cao nhất toàn cầu. 1,5 triệu là số tài khoản chứng khoán được mở mới trong năm 2021, bằng cả năm năm trước đó cộng lại.Covid-19 là chất xúc tác cho sự tăng trưởng của TTCK khi dòng tiền lớn chảy từ đám đông người dân vào kênh đầu tư này, ngay cả khi các hoạt động kinh doanh ngày càng trở nên bất định.Chính sách nới lỏng tiền tệ hỗ trợ nền kinh tế trong giai đoạn dịch bệnh đã tạo ra những "dòng tiền dễ". Khi đám đông đổ tiền vào chứng khoán, giá cổ phiếu sẽ tăng mạnh. Nhiều người đã kiếm được tiền thật. Không ít người đã bỏ việc chính để trở thành nhà đầu tư chuyên nghiệp bất chấp việc thiếu năng lực, kinh nghiệm cũng như kiến thức nền tảng.Xu hướng đánh cược tiền của mình theo hô hào của các hội nhóm có thể quan sát thấy trong những tháng cuối năm vừa qua, gợi nhớ lại bối cảnh 15 năm trước. Việc mua/bán cổ phiếu nóng mà không cần biết giá trị nội tại, bỏ qua yếu tố nền tảng kinh doanh của doanh nghiệp tiềm ẩn rủi ro lớn.Nếu đầu tư chứng khoán chỉ là chuyển tiền từ túi người này sang túi người khác thì đó là cuộc chơi có tổng bằng không, có nghĩa là có người thắng và có người thua chứ không mang lại thắng lợi cho tất cả.Tuy nhiên, bản chất TTCK là kênh dẫn vốn cho doanh nghiệp, huy động vốn từ đám đông để giúp doanh nghiệp phát triển kinh doanh. Khi doanh nghiệp sử dụng vốn phát triển kinh doanh hiệu quả sẽ tạo ra giá trị cho cổ đông, những nhà đầu tư sở hữu cổ phiếu của doanh nghiệp. Việc đầu tư chứng khoán sẽ mang lại giá trị cho tất cả, từ doanh nghiệp đến nhà đầu tư thay vì việc người thắng lấy tiền của người thua như trong sòng bạc.Nghiên cứu năm 2000 của The Journal of Finance chỉ ra rằng những người mua đi bán lại thường xuyên có lợi tức đầu tư thấp hơn so với người mua và giữ cổ phiếu lâu dài. Bởi những người mua và nắm giữ đang chơi cuộc chơi win-win (tất cả cùng thắng) thay vì chơi cuộc chơi win-lose (bên thắng bên thua) - một cuộc chơi có tổng bằng không.Nhưng dữ liệu thống kê cũng cho thấy số lượng người mua bán cổ phiếu thường xuyên lại chiếm số đông. Có lẽ, sức hút từ cuộc chơi ngắn hạn và kỳ vọng chiến thắng trước mắt là một dạng chất kích thích rất khó bỏ. Chỉ có điều, trong ngắn hạn giá trị chưa được tạo ra, và nhà đầu tư ngắn hạn chỉ có thể lấy tiền từ túi người khác bỏ vào túi mình với hy vọng không bị ai đó lấy đi.Trong tài chính cá nhân, nguyên tắc quan trọng nhất là tích lũy tài sản và khiến tài sản tăng trưởng. Mỗi người, với tính cách, điều kiện kinh tế và năng lực khác nhau cần những kế hoạch tài chính cũng như phương pháp đầu tư phù hợp hoàn cảnh.Điều quan trọng nhất là sau nhiều năm, nhà đầu tư tạo dựng tài sản chứ không phải là cảm giác chiến thắng nhất thời nhưng có thể phải trả giá bằng việc mất đi sức khoẻ tài chính của cả cuộc đời.Phan Lê Thành Long Có điểm chưa chính xác. Trong ngắn hạn đối với người bán và người mua, hay là "nhà đầu tư" thì đây là "cuộc chơi có tổng âm". Bởi vì mỗi giai dịch đều bị tính phí và đánh thuế.Nếu "nhà đầu tư" mua bán 1 lần, kiếm lãi rồi rút thì anh ta sẽ bảo toàn được số lãi của mình. Nhưng không ai làm được như vậy. Bán mã này rồi người ta sẽ lại tìm mã khác để mua với kỳ vọng sẽ lại có lãi. Và đến khi thị trường lao dốc thì cả vốn lẫn lãi cũng tan biến.Như vậy trong trung hạn thì nguy cơ trắng tay là rất cao nhất là với những "nhà đầu tư" dùng margin.Cách an toàn nhất là kiếm một vài mã có nền tảng vững chắc, ổn định để đầu tư lâu dài. Có tiền nhàn rỗi là mua vào. Không cần quan tâm thị trường. Chỉ quan tâm đến công ty mình đầu tư. Một phần nhỏ tiền dùng để "chơi" trên thị trường cho có không khí. Với cách này, chắc chắn sẽ sinh lời cao hơn lãi suất ngân hàng. Người người nhà nhà đổ xô đi buôn đất đai CK tăng phi mã chóng mặt truyền tai truyền miệng nhau rằng CK trúng lắm! Chả phải làm j ! Ngon ăn! vài phiên tăng gia x đoi x3 thậm chí x5 làm j bằng...cả đời tích cóp vất vả ko bằng chơi CK 2 năm...cá nhân tôi cũng nóng hết cả ruột có ít tiền tiết kiệm cứ nhấp nhổm...thấy người ta được mà mình... Sẽ có những ý kiến trái chiều nhưng mong anh Long và các chuyên gia tài chính khác thường xuyên có những bài viết về lĩnh vực này giúp các nhà đầu tư non trẻ trên thị trường ngày một vững vàng hơn, đồng thời góp phần làm cho thị trường chứng khoán VN phát triển lành mạnh hơn. Bản chất của con người xưa đến nay đều ko thay đổi, vậy nên sẽ chẳng có cách nào để người ta thay đổi. Sẽ vẫn có "làm giá" và "lùa gà" chỉ khác nhau hình thức và cách gọi thôi Quan điểm của anh Long rất đúng nhưng thị trường chứng khoán là nơi tập trung của rất nhiều các tổ chức và cá nhân với những quan điểm đầu tư và mục tiêu lợi nhuận khác nhau. Khẩu vị rủi ro cũng khác nhau vì vậy việc đầu tư lâu dài hay lướt chứng khoán là của từng đơn vị hay cá nhân đó. Những gì được học trong sách vở ( đồ thị, chỉ số...) nếu áp dụng sẽ dẫn đến đám đông ứng xử giống hệt nhau. Nếu đám đông ứng xử giống hệt nhau ( cùng mua vào hoặc cùng bán ra) thì còn gì là thị trường nữa. Tôi nghĩ nhiều nhà đầu tư CK F0, nhất là người trẻ họ cũng tìm hiểu để đầu tư và nắm giữ cố phiếu lâu dài sinh lời cao. Tuy nhiên để có thể nắm giữ lâu dài các cổ phiếu có có tiềm năng tăng trưởng tốt, nhiều người nghĩ rằng cần lướt sóng các cổ phiếu tăng bằng lần trong thời gian ngắn để gia tăng tài sản mình lên tiền tỷ chứ hiện tại chỉ có vài chục triệu hoặc một vài trăm triệu mà nắm giữ cổ phiếu với mức tăng 10- 15%/năm thì phải 10 - 20 năm sau mới có tiền tỷ được. Con người bản năng là tham lam nên phải liều thôi. Tôi nghĩ nhiều người đang nghĩ vậy chứ ko phải họ ko biết gì khi đầu tư CK. Trong số 1,5 triệu F0 đó chắc đa phần chơi theo hệ tâm linh, mua rồi mong ông bà phù hộ. Thật giả lẫn lộn, kiếm tiền từ chứng khoán khó vô cùng nhất là với những người không có tầm nhìn vĩ mô và nghiệp vụ tài chính. Chính vì vậy mà ở Việt Nam thì đầu cơ vào bất động sản, tích lũy vàng đang giữ lượng tiền khủng nhất. Điều đáng lên án duy nhất là giao dịch nội gián. Và lời khuyên duy nhất là bạn cần có kiến thức để quyết định tiền của mình sẽ đầu tư vào đâu, tránh tình trạng mua bán theo tin đồn, lời khuyên từ "chuyên gia". Còn lại những điều khác chỉ là tham khảo mà thôi.Ví dụ: không mua đi bán lại thì thanh khoản không cao, tỉ lệ free-float cũng thấp thì lấy gì mà thu hút dòng tiền? Nếu theo FA hoàn toàn thì mấy doanh nghiệp làm ăn thua lỗ chỉ có nước phá sản, vì đó là cổ rác, không có tiềm năng. Nhưng thực tế đã chứng minh bới bùn tìm sen được mới là xuất sắc.Rồi các đội lái, làm giá thì "văn minh" phương Tây gọi đó là những "nhà tạo lập thị trường". Không có thành phần này thị trường chứng khoán Việt Nam sẽ nguội ngắt. Đương nhiên cũng đã có các quy định để xử phạt hành vi làm giá. Nhưng hãy thẳng thắn xem xét xem các công ty chứng khoán có quan tâm điều này không, hay họ chỉ cần số lượng giao dịch để thu phí giao dịch là xong?Nói chung làm gì cũng cần có kiến thức nền tảng. Còn lại cứ hình sự hóa vài trường hợp làm giá và giao dịch nội gián là thị trường chứng khoán Việt Nam sẽ thăng hoa ngay lập tức. Và các nhà đầu tư chân chính cũng sẽ có nhiều cơ hội cho mình hơn. Nhìn mọi người kiếm tiền mà ham luôn, đi mua lại cái nhà còn chưa thành hình với mục đích sử dụng, thấy ngay người mua trước bỏ 1t3 trong vòng 9 tháng bán cho mình 2 tỷ. Bạn bè chơi tiền ảo, chứng khoán trúng lắm, mua nhà mua xe ầm ầm, mà họ rất hiểu vấn đề, có người ăn và có người thua nhưng mình có khả năng trình độ và cũng tiếp cận thống tin tốt hơn nên khả năng ăn là cao hơn. Nghe bùi tai lắm, cuối cùng thì mình chỉ ăn chắc mặc bền nên đành bỏ lỡ hết. Ngay cả vợ mình nói cũng không nghe, dù mình làm nghiên cứu về tài chính. Tin rằng hội nhóm đu càng được cá mập. Ngày nào cũng dán mắt vào màn hình. Nhưng thôi, khi không có việc do covid thì đó cũng là tạo tâm lý là đang làm việc. Sau năm rồi cũng nhận thấy phần nào tổng bằng 0 rồi. TTCK là kênh dẫn vốn cho doanh nghiệp khi doanh nghiệp tăng vốn, phát hành thêm cổ phiếu, trả cổ tức bằng cổ phiếu... Chứ bản chất của việc mua đi bán lại, đầu tư ngắn hạn trên TTCK chỉ là tiền từ cổ đông này chảy sang cổ đông khác thôi Nên phân tiền ra đầu tư, phần lớn thì vào công ty mình tìm hiểu thấy tốt, phần ít thì lướt sóng theo ngắn hạn, như vậy thì mới vui và có nhiều kỉ niệm với thị trường hơn. thật ra nhu cầu đầu tư để làm giàu thì không có gì sai, vấn đề ở đây là kiến thức ko có nhưng họ tham gia theo phong trào, vô tình thành "đàn cá" cho những kẻ đi đánh bắt cuối cùng mất sạch! Ai cũng cần có bài học, đừng để phải trả giá quá đắt cho bài học để phải ân hận suốt đời. Những người mới chơi nên nhớ rằng, chiến thắng vạn lần không bằng chiến thắng cuối cùng. Chưa bao giờ dễ kiếm tiền và cũng dễ mất tiền như thời đại ngày nay, nhưng làm gì cũng phải có kiến thức, có nghề, có kỹ năng .... không thì từ "chết đến bị thương", việc gì cũng vậy mà.