Cách học phát âm để nghe rõ và nói chuẩn tiếng Anh Học phát âm không chỉ giúp bạn hoàn thiện kỹ năng nói tiếng Anh, mà còn hữu ích cho cả kỹ năng nghe. Bài viết này chia sẻ các cách ứng dụng kiến thức phát âm để giúp bạn nghe và nói tự tin.1. Làm thế nào để nói rõ?Học phát âm là để nói tiếng Anh rõ ràng hơn, điều này không cần phải bàn cãi. Nhưng làm thế nào phát âm có thể giúp bạn nói rõ hơn thì không phải ai cũng trả lời cho bạn được. Đầu tiên, hãy xem xét yếu tố quan trọng nhất trong phát âm tiếng Anh: giai điệu (rhythm).- Giai điệu (rhythm)Khi dạy các bạn học phát âm, tôi thường bảo: nếu có một thứ duy nhất bạn có thể mang ra khỏi lớp phát âm tiếng Anh được, hãy để nó là giai điệu (rhythm). Việc hiểu nguyên lý "những từ khóa phải được phát âm rõ và chuẩn" rất quan trọng để bạn tự tin giao tiếp tiếng Anh.Ví dụ, bạn nói câu "I bought the guitar at a very reasonable price" (Tôi đã mua một cây đàn guitar với mức giá rất hợp lý) mà người nghe không hiểu, khả năng cao là bạn đã phát âm sai một trong năm từ "bought", "guitar", "very", "reasonable", "price". Những từ này được gọi là "content words" (từ mang nghĩa). Trong đó, hai từ quan trọng nhất là: "guitar" và "price", do chúng mang thông tin quan trọng nhất câu (focus words).Nếu kỹ năng phát âm chưa tốt, bạn hãy cố nói theo hai cụm "I bought the guitar/ at a very reasonable price" để người nghe dễ hiểu hơn.Tóm lại, bạn hãy cố gắng nói tiếng Anh theo các cụm có nghĩa, và phát âm chuẩn các từ khóa trong câu. Đây là hai nguyên lý cơ bản của "rhythm".- Trọng âm (Stress)Để phát âm chuẩn từ khóa trong câu, bạn cần nói đúng "trọng âm". Trong năm từ "content words" ở ví dụ trên, ba từ có nhiều hơn một âm tiết và đây là trọng âm của chúng: gui’tar, ‘very, ‘reasonable. Nếu sai trọng âm, bạn sẽ người nghe gặp nhiều khó khăn để nghe hiểu.- ÂmKhi người nghe không hiểu bạn nói gì, một khả năng khác là bạn phát âm IPA (ký hiệu ngữ âm) sai ở đâu đó: "bought" có âm /ɔt/, "guitar" có /ɑr/, "very" có /ɛ/, "reasonable" chứa âm /i/ còn "price" có /aɪs/.Nếu bạn phát âm sai âm tiết (mà quan trọng nhất là nguyên âm), người nghe không "bắt" được từ. Ngoài ra, bạn cũng cần để ý âm cuối. Ví dụ từ "price" mà thiếu âm /s/ sẽ rất khó cho người nghe.Một lỗi phổ biến khác là phát âm sai các cụm phụ âm. Với /pr/ trong "price" chẳng hạn, bạn không đọc là "pờ rai".- Giọng điệu (Intonation)Bạn có biết rằng, khi lên giọng ở cuối "I bought the guitar at a very reasonable price?" thì câu này sẽ biến thành câu hỏi? Lỗi này không thực sự phổ biến, nhưng vẫn có bạn mắc khi giao tiếp.2. Cách để nghe tự tinKhi nghe, quan trọng nhất là "bắt" được từ khóa. Vậy, từ khóa là gì? Đó là "content words" (từ mang nghĩa) và "focus words" (từ chứa thông tin quan trọng nhất). Hai yếu tố này được đề cập trong phần giai điệu, do đó giai điệu có vai trò đặc biệt quan trọng trong luyện nghe tiếng Anh.Bạn cần cảm nhận được giai điệu của người nói, xác định được khi nào họ nhấn và nhấn như thế nào. Để làm được việc này, bạn cần hiểu thêm các nguyên lý về giọng điệu. Ví dụ, khi hai từ "content words" đứng cạnh nhau, chỉ nhấn một từ, còn lại có xu hướng bị biến thành trọng âm phụ.Cùng với đó, bạn phải nghe và cảm nhận trọng âm của từ trong câu. Một nguyên lý cơ bản là hãy mặc định cứ nghe thấy trọng âm là bắt đầu một từ mới: "I ‘bought the gui’tar at a very ‘reasonable ‘price". Trong trường hợp này, giả thuyết khiến bạn tách chính xác được 4/5 từ khóa ra khỏi cụm, trừ "guitar".Với hầu hết người Việt Nam, khó khăn nhất khi nghe tiếng Anh là nối âm, giảm âm và nuốt âm. Người bản xứ nói tiếng Anh theo cụm, các từ trong một cụm luôn được đọc "trôi chảy" và thường được nối âm, giảm âm.Ví dụ, bạn có thể nghe thấy: "I bought the guitar-a-da very reasonable price". Trong tiếng Anh Mỹ, đoạn "guitar-a-da" có cả hiện tượng giảm âm (từ at, a), biến âm ("at a" thành "a-da") và nối âm (ba từ đọc giống như một từ có bốn âm tiết, với trọng âm rơi vào âm tiết hai). Những người nghe không hiểu được nguyên lý giảm âm, nối âm sẽ gặp rất nhiều khó khăn.Quang Nguyen Tôi nghĩ thế này, với ngoại ngữ hãy cố gắng học đúng, học lâu rồi tích lũy sẽ đủ thâm hậu. Chứ vốn mỏng, tiếp xúc ít thì vá chỗ này lại hổng chỗ kia mà thôi. Học ngoại ngữ là kiên trì, nhẫn nại chứ không phải "ngộ ra" mà giỏi. Mình đi học trong tuần đầu thầy giáo người Canada chỉ dạy cách phát âm 42 từ trong bảng chữ cái của tiếng Anh, sau đó trong tuần tiếp theo thầy bắt phải học thuộc cách phát âm của từng chữ cái đó, bất kỳ ai không thuộc sau 1 tuần thầy từ chối nhận vào lớp. Trong quá trình dạy thầy luôn yêu cầu phải phát âm đúng và khuyên học trò không được đoán cách phát âm, từ nào không biết thì mở từ điển lên nghe và đọc đúng theo từ điển, thầy nói không cần phải tập nói nối âm làm gì, khi nói được nhiều từ, nói được câu dài thì sẽ tự động hình thành cách nối âm tự nhiên. Hiện tại lớp mình sau 10 tháng học thầy, hầu như ai nói tiếng Anh rất tự nhiên và tự hình thành cách nối âm. Mình rút ra kinh nghiệm học từ thầy là:1. Phát âm nhuần nhuyễn từng chữ trong bảng chữ cái2. Học thuộc từ mới càng nhiều càng tốt và thuộc cách phát âm của từng từ mới (không được đoán cách phát âm)3. Khi gặp câu dài thì đọc rõ chậm từng chữ trong câu, sau đó đọc nhanh dần tự nhiên sẽ nối âm. Ở mình nhiều khi lại cứ phải kiểu cách quá, các bạn càng "tự tin" nói lại càng có xu hướng "đố anh biết em nói gì", mình nói cứ thong thả rõ ràng để người nghe họ hiểu đc là đc rồi. Nghe Anh-Ấn, Anh-Sing muốn lòi cái lỗ tai mà cũng có sao đâu, cần nghe vẫn cứ phải nghe. Kế cả Anh-Anh hay Anh-Mỹ ở các vùng khác nhau cũng khác nhau, lắm chỗ nghe như đánh đố luôn. Ở VN 90% nói sai câu Do you speak English? vì không quen nối chữ K qua chữ E. Sau mấy chục năm học tiếng anh thì giờ tôi mới biết tại sao mình phát âm sai và sửa thế nào. Sai vì từ đầu thầy cô dạy tôi sai, và tôi gặp được cô dạy đúng và học theo để sửa lại phát âm. Đúng là phải học phát âm IPA. Nhiều người cứ nghĩ học nối âm là để nói nghe tự nhiên hơn nên khuyên không cần học, theo mình lợi ích đầu tiên của việc hiểu về nối âm là giúp mình nghe tốt hơn. Tóm lại, không nên thực hành (nói) nối âm nếu chưa tự tin nhưng nên học về nối âm để nghe tốt hơn nhé. Cảm ơn chia sẻ của thầy giáo Học phát âm (gồm: âm, trọng âm, nối âm, giảm âm...) không chỉ để mình nói tiếng Anh tự tin hơn mà còn để nghe tốt hơn, đây mới là cái quan trọng, vì trong giao tiếp phải nghe được thì muốn gật, muốn lắc gì mới được chứ. Cảm ơn chia sẻ của thầy giáo, rất hữu ích