Những ngón tay cơ bắp Có cơ sở để khẳng định điều này. Phần nhiều trong số các bộ não tinh túy nhất thế giới đang được thuê để giúp ta thêm yêu cái điện thoại của mình. Họ làm việc ở các công ty lớn nhất thế giới ở San Francisco hay Bắc Kinh, nhận lương rất cao, để nghĩ cách giữ chân chúng ta trên các nền tảng số.Logic của lạm phát: thời gian chúng ta trực tuyến ngày càng cao, tương tác trên môi trường số ngày càng thuận tiện, và khối lượng tương tác tăng nhanh gấp nhiều lần tốc độ sản xuất nội dung. Ngón tay cái chúng ta trở nên cơ bắp hơn, nói như một báo cáo của hãng Motorola đầu thế kỷ này. Chúng ta phân phát nhiều "likes" và "thả tim" hơn, theo đúng cách mà các ngân hàng trung ương in thêm tiền trong kịch bản của lạm phát kinh tế.Năm 2011, với tôi thì một dòng trạng thái có 300 lượt thích được coi là một kỳ tích. Năm 2017, một nghìn năm trăm "likes" được coi là một thất bại. Bất kỳ một cô gymer dáng đẹp nào cũng có thể thu hút trung bình bốn nghìn lượt thích cho mỗi bức ảnh. Số lượt theo dõi vài trăm nghìn từng chỉ dành cho các ngôi sao giải trí kỳ cựu, nay dành cho bất kỳ ai có chí tiến thủ trên mạng xã hội.Và đây là sự nổi tiếng thật, vì tương tác là thật. Chưa bàn đến khái niệm "hâm mộ", người dùng mạng thực sự có găm gương mặt đó và câu chuyện đó vào đầu.Sẽ đến một lúc, bạn cảm thấy bức xúc vì nhiều giá trị văn hóa không chính đáng (trong quan điểm của bạn) bỗng xuất hiện khắp nơi. Sự tầm thường được phát tán sắp trở thành một quy luật. Tốc độ lạm phát phi mã của tương tác trên môi trường số sẽ ngày càng hạ thấp giá trị thật của sự nổi tiếng.Nhưng văn hóa đại chúng lại là một vector có hướng. Và hướng đi của văn hóa, lại là vấn đề của xã hội. Có nhiều vấn đề xã hội nghiêm trọng nếu ta cứ mặc kệ thị trường truyền thông làm việc của nó, theo luật chơi của các kỹ sư công nghệ ở San Francisco hoặc Bắc Kinh.Chúng ta đang ở trong một thời đại mà lực lượng tiêu dùng của truyền thông ngày càng trẻ hóa. Những đứa trẻ vị thành niên trở thành tập khách lớn của nội dung trên mạng. Từ YouTube, chúng đi thẳng ra sân bay và nằm chờ thần tượng của mình từ Hàn Quốc sang. Từ Instagram, chúng trang điểm và mặc croptop cho giống hình mẫu. Từ Facebook, chúng học cách giết thời gian. Từ Tik Tok, chúng có thể chẳng học được gì. Lực đẩy của truyền thông mạnh hơn: những đứa trẻ không có sức phản kháng tinh thần.Còn nhiều tính chất khác của hạ tầng Internet khiến cho những ngón tay cái ngày nay mang sức ảnh hưởng khủng khiếp hơn. Sân chơi số không công bằng, nó có nhiều cơ chế khuyến khích các nội dung dễ dãi. Khi mà ngay cả những mạng xã hội vinh quang nhất thế giới cũng chẳng buồn bảo vệ tác quyền, thì không ai buồn nghĩ sâu, tạo ra nội dung giá trị làm gì.Chúng ta còn phải xét đến bối cảnh đặc thù của Việt Nam, nơi thị trường văn hóa vốn đã yếu ớt, hãng phim được bán cho công ty đường thủy còn nhà thơ thì sắp tuyệt tích, sức phòng thủ của nền văn hóa trước các tác động của Internet đang thấp.Đến cuối cùng, trong một rừng các sự nổi tiếng, chỉ còn biết trông chờ vào chính bạn để quyết định rằng ai mới là người xứng đáng trở thành hình mẫu (role model) của xã hội. Luật pháp, các bộ ban ngành không làm thay người dùng Internet được điều này.Nền văn hóa được điều hướng bằng chính văn hóa, hay là tuân theo thuật toán máy học trong máy chủ ở Mỹ, phụ thuộc vào sức phản kháng của người dùng.Nhưng có một nghịch lý, là công cụ phản kháng với các vấn đề xã hội của chúng ta giờ nằm phần lớn trên Internet. Thỉnh thoảng, trong các bài viết về chứng nghiện mạng xã hội và lười đọc sách, chính tôi lại thêm vài dòng khuyến khích độc giả đưa ra quan điểm phía dưới bài viết - tức là lại ngồi gõ phím. Hoặc ngay lúc này, tôi rất muốn khuyến khích quý độc giả tham gia vào bầu chọn "Ngôi sao của năm" trên báo Ngôi sao. Đó là nơi mà chúng tôi đang đi tìm sự vinh danh cho những hình mẫu xứng đáng của làng giải trí trong bối cảnh "người nổi tiếng" trở thành khái niệm đơn giản. VnExpress đã có một hội đồng bình chọn gồm nhiều nhân vật kỳ cựu trong giới văn hóa, để lựa chọn ra các ứng viên nổi bật. Nhưng ai trở thành người được tôn vinh, giá trị nào là xứng đáng nhất, vẫn phải trông chờ vào lựa chọn của chính độc giả.Vấn đề là nếu đưa ra sự khuyến khích này, tôi tự mâu thuẫn với tất cả các phân tích về lạm phát tương tác số đưa ra ở trên.Nghịch lý này, rất khó giải quyết. Có lẽ việc đầu tiên chúng ta có thể làm, là nhận thức được nó, bằng việc xem lại mình đã "thích" những gì trong tuần qua - và sẽ "thích" thêm gì nữa trong ngày Chủ nhật này.Đức Hoàng Những người trên 30 tuổi thường đọc kỹ nội dung, suy nghĩ khá lâu rồi mới bình luận hoặc nhấn nút like. Còn người dưới 30 tuổi thường không đọc kỹ nội dung đã nhanh tay "chém" cho "sướng" hoặc like nhoay nhoáy không thèm suy nghĩ. Có bao nhiêu người dưới 30 tuổi trên diễn đàn ? Ít nhất cũng phải 75%. Đợi khi VN bắt đầu dân số già thì tình trạng này sẽ đảo ngược, muốn nhận được like sẽ khó hơn bây giờ nhiều. HOÀN HẢO - Đối với tôi, cuộc sống, thật sự hoàn hảo (-hoàn hảo với ngay cả những cái bất toàn của cuôc sống). Tôi cũng có "phây" nhưng thường cả tháng mới "phây" một lần, "tường phây" chắc rêu phong, đầy mạng nhện. Tôi cũng có smart phone, nhưng vẫn thích "chày đập đá" hơn nên chỉ dùng "sờ mát phôn" khi thật cần thiết. Tôi thích quan sát cuộc sống nơi chính mình, xung quanh mình một cách trực tiếp, chứ không phải qua "một cái màn hình khô khan - nhỏ bé -vô hồn" vì có những hương vị của chính cuộc sống mà cái màng hình ấy không thể nào hiển thị được.KHOA HỌC - Tất cả phát minh, sáng chế đều bắt nguồn từ "quan sát như thật", "thấy như thật" chính cuộc sống hằng ngày, những thứ gần gũi nhất - đó có thể là thái độ và hành vi của những người mà tôi tiếp xúc, là một con nhện đang "rình mồi", một con chó đang "thở dài", một nhánh lan rừng đang lớn,....! Nhưng nếu sử dụng khoa học không đúng con người ngày càng đánh mất khả năng "thấy như thật" nơi chính họ! Tôi thích cuối tuần có bài của anh để đọc. Nếu bạn bước chân ra đường, bạn sẽ thấy bất an không nhiều thì ít giữa dòng chảy của xe cộ, và khi trong người không được khỏe hoặc trong túi không có xu nào, bạn thấy mình nhỏ bé và yếu ớt. Nhưng trên mạng xã hội thì khác: dù khỏe hay ốm, giàu hay nghèo, ngày hay đêm, trời nắng hay trời mưa, bất kỳ lúc nào bạn cũng có thể đến mọi nơi trên thế giới, đọc mọi chủ đề mình thích, hỏi mọi câu hỏi để tìm ra câu trả lời, tương tác với người quen biết và không quen biết, nêu ý kiến của mình và chờ xem “dư luận mạng”, và còn nhiều hoạt động khác. “Cuộc sống” trên mạng khác cuộc sống ngoài đời thực: dù người ta già hay trẻ, xấu hay đẹp, nghèo hay giàu thì ai cũng có được sự tự do, bình đẳng như nhau, và “xã hội mạng” rất phong phú, nó thỏa mãn hầu như mọi nhu cầu của bộ não của mọi đối tượng. Khi vào mạng, ít nhất người ta cũng cảm thấy thư giãn, thấy tạm thoát khỏi cuộc sống thực với bao toan tính. Nếu cuộc sống thực được như “cuộc sống mạng” dù chỉ một nửa, chắc chắn rất nhiều người sẽ không còn “nghiện” mạng nữa. "NGHIỆN -XƯA và NAY" - Ngày xưa, thời khó khăn, các "con nghiện" thường chỉ tập trung vào rượu, thuốc lá, chất kích thích. Ngày nay, thời "sướng", cùng với sự hiện đại, "cái nghiện" cũng biết "tiến hóa", các con "con nghiện" hiện đại, nghiện nhiều cái tinh tế hơn: "quyền lực", "danh tiếng", "phây bút", "sờ mát phôn",.....Không có cái nghiện nào giống cái nghiện nào, nhưng các "con nghiện" có các điểm chung: Họ bị lôi kéo, dắt dẫn, kích thích bởi "cái gây nghiện", do đó dần quên đi "cuộc sống thật" ở chính họ; HỌ KHÔNG THẬT SỐNG MỘT CUỘC ĐỜI THẬT mà chỉ như những "Zombie" đi lại ngược xuôi giữa dòng đời; họ không biết ngay nơi chính họ, có một thứ có thể cảm nhận sự hoàn hảo, sống động của cuộc sống NGAY ĐÂY - BÂY GIỜ;Hãy quay lại quán sát suy tư chính mình ngay đây và bây giờ, hãy trọn vẹn với hiện tại, trọn vẹn với "thân, tâm, cảnh" bạn sẽ thấy ở bạn tồn tại một thứ rất hoàn hảo, có sự nhẫn nại và tình thương bao la với đất trời, đồng loại và muôn loài; khi phát hiện ra điều đó bạn sẽ hiểu cuộc sống này thật là hoàn hảo.Nếu biết "thấy như thật", "nghe như thật", "biết như thật" và "giác như thật" cuộc sống, bạn sẽ học được rất nhiều bài học giá trị ngay từ chính những thứ hằng ngày chung quanh bạn! Có tương tác, đọc báo thấy hay hơn rất nhiều. Đọc các ý kiến bình luận thấy rút ra được rất nhiều bổ ích. Nhưng có lẽ không ít người đọc báo thì không kỹ, chủ yếu vào để bl và like. Thấy bl nào cũng like chẳng phân biệt hay, dở. Đọc xong bài của Đức Hoàng tôi giật mình nhìn lại ngón tay cái của mình và:Ồ,quả thật là nó to và bè đầu ngón ra từ khi nào vậy ta??? Có lẽ từ nay phải chuyển sang ấn LIKE bằng các ngón khác luân phiên nhau cho nó....to đều chăng! Tks Đức Hoàng về một góc nhìn hay,nhưng tôi nghĩ là rất khó làm khác đi khi xu hướng tương tác với Màn hình đang Pt....Cũng đáng phải lo chứ chả chơi đâu! Bài viết cực hay. Nói lên một thực trạng rất phản nhân văn (có vẻ) mang danh nhân văn trong thời đại ngày nay. Minh thích một cuộc sống bình yên và ngày chủ nhật vui vẻ :) Lời kêu gào thảm thiết nơi xứ sở không có một định hướng triết lý giáo dục ?! Than ôi ! Thày thuốc sai : người chết. Kinh tế sai : nghèo khó, giáo dục sai : mất gốc. Vâng. Tôi thích bài viết này đầu tiên trong ngày chủ nhật! Hay và đúng! À vậy chủ nhật này mình sẻ thích Đức Hoàng. Ok Nếu có một số người chọn cho mình người đàn ông điển trai, giàu có ..thì Tôi chỉ mong muốn mình gặp người đàn ông không Facebook ^^ mặt trái của mạng xã hội , chẳng qua do ý thức mỗi cá nhân và tâm lý đám đông . Ai đã đọc bài viết này rồi thì nên cân nhắc khi nhấn like nhé .