Con thất bại thì sao? Kỳ thi rất quan trọng, vừa tốt nghiệp phổ thông trung học, lại lấy điểm xét tuyển vào đại học luôn, áp lực tăng hơn nhiều. Suốt dọc đường, hai bố con im lặng. Nhưng trước khi quay lưng bước vào phòng thi, cậu con trai cao 1m83 ngập ngừng cúi xuống thì thầm với bố: Nếu con thất bại thì sao, hả bố?Anh hơi rơm rớm, kể lại với tôi trong lúc uống cà phê đợi con thi. Anh nói, khi nghe xong câu hỏi ấy, anh rất bối rối, và trả lời con một cách rất khuôn sáo. Rằng thôi con cứ cố gắng hết sức, rằng kết quả cuối cùng không quan trọng bằng việc mình đã thực sự nỗ lực, và nỗ lực thì luôn mang lại kết quả tốt thôi…Nhưng anh biết rằng, con mình không hề an tâm vào phòng thi với câu trả lời của bố.Anh thú nhận với tôi, chính bản thân cũng không chuẩn bị tâm lý cho phương án con mình sẽ thi trượt. Anh - một nhân vật của công chúng - chưa bao giờ nghĩ rằng con mình sẽ trượt kỳ thi tốt nghiệp PTTH, bước đệm thấp nhất để vào đời.Và anh lý giải câu hỏi của con mình rằng, có lẽ nó sợ nếu thi trượt, thì nó sẽ mất đi những thứ mà bố sẽ làm cho mình. Như là đi du học nước ngoài, hay gần hơn, là một chuyến du lịch Châu Âu, một chiếc xe máy mới… Trong suy nghĩ của chúng - những đứa trẻ to xác - thì “bước ngoặt” này chỉ gồm vài phép tính giản đơn. Chúng chưa hiểu được sự khắc nghiệt của cuộc đời.Áp lực lớn nhất, thật ra nằm ở chính các bậc phụ huynh, đang quan sát với tâm thế của những người đã nếm trải nhiều đắng cay trên đường đời.Chúng ta thường nói với con cái những điều lý tưởng. Ví dụ như, con muốn làm gì thì làm, miễn là con phải thật thích, và làm thật giỏi. Hay là, nghề nào cũng cao quý như nhau, và một người thợ giỏi còn cần hơn một người thầy tồi. Hoặc thậm chí rất “thoáng” như là, cánh cửa đại học không phải là duy nhất để vào đời…Nhưng thực tế, hãy nhìn cách chúng ta – những người lớn, những bậc phụ huynh - hành xử với nhau. Chúng ta xuýt xoa khen ngợi các thần đồng toán học, những đứa trẻ giỏi giang thi thố trên các game show truyền hình. Được học bổng của trường này trường nọ, bây giờ là một dạng thần tượng mới.Chủ nghĩa vị lợi - một thứ không sai, nhưng cũng chẳng phải chân lý sống - thấm vào đời sống một cách vô thức. Tôi quan sát biết bao thị dân xung quanh mình, nhiệt thành gặp gỡ thăm hỏi những bạn bè, người thân có cùng mức sống, mà lạnh nhạt thờ ơ với những họ hàng ở nông thôn, những người lao động chân tay cơ hàn. Họ làm việc đó hồn nhiên, không cần tính toán. Tôi đã nghe biết bao phụ huynh, trong những cơn giận dữ bất lực, nói với bọn trẻ rằng nếu chúng không chịu học hành chăm chỉ, thì lớn lên sẽ chỉ đi quét rác, đi làm công nhân.Chúng ta chỉ trích ngành giáo dục, phản đối áp lực thi cử, thường xuyên đưa ra các dẫn chứng về mô hình phổ cập giáo dục tự chọn ở phương Tây. Nhưng chính những người lớn - dù ở vai trò chủ doanh nghiệp, quản lý nhà nước hay chỉ là người quan sát - thì vẫn không thể thoát khỏi tư duy hệ thống, xếp vào hàng, và lấy bằng cấp, thành tích… để đánh giá con người.Định kiến về vị trí trong xã hội được tạo ra từ chính những người trưởng thành. Một đứa trẻ suốt 18 năm lớn lên, ngày ngày chứng kiến điều ấy từ trong nhà tới xã hội. Và rồi 1 ngày kia, chúng ta nghĩ rằng có thể khiến chúng tự tin vào điều ngược lại, vào sự phá cách của cái tôi, chỉ với một câu: Không sao đâu con ạ.Đơn giản thế thôi ư?Có lần, tự nhiên con tôi nói với tôi: Con lo lắm bố ạ. Nó mới hơn 6 tuổi, học lớp một, và nó làm tôi lo thực sự với câu nói ấy. Hóa ra, cháu được cô giáo cho vào đội tuyển đại diện cho lớp đi thi giải toán nhanh. Và trước ngày thi, nó lo sẽ làm bài không tốt. Tôi lúc ấy thương con đến mức, chỉ muốn gọi điện ngay cho cô giáo xin cho cháu ra khỏi danh sách.Nhưng cuối cùng, tôi cũng chỉ có thể động viên cháu vài câu, cũng khuôn sáo như anh bạn tôi ở trên nói với con mình. Biết gỡ áp lực cho con như thế nào đây, khi mà ngay từ đầu vào lớp 1, nó đã phải vượt qua kỳ thi tuyển lựa. Và những kỳ thi sẽ còn kéo dài vô số trong suốt bao nhiêu năm học sau này…Một cô giáo, trong buổi tổng kết cuối năm vừa rồi, đã nói với những học sinh cuối cấp của mình 1 điều ngắn gọn: Các em có quyền thành công, và các em cũng có quyền thất bại.Hôm nay, những học sinh cuối cấp 3 tiếp tục hoàn thành kỳ thi của mình. Rất nhiều em đêm qua đã trằn trọc với câu hỏi: Nếu mình thất bại thì sao?Cho đến khi các em thực sự trưởng thành để có câu trả lời từ thực tiễn. Thì bây giờ, những bậc phụ huynh đang nợ chúng câu trả lời.Hôm qua, đề thi ngữ văn gây xôn xao với việc đưa ra khái niệm “thấu cảm”: là khả năng nhìn thế giới bằng con mắt của người khác, đặt mình vào cuộc đời của họ.Câu hỏi ấy, trước tiên phải đặt ra cho các bậc phụ huynh: Chúng ta đã thấu cảm với con cái mình hay chưa?Gia HIền "Bôi tro trát trấu", "làm tao mất mặt" sẽ vẫn là phản ứng tâm lý của phần lớn phụ huynh khi con mình chưa/ không đạt đúng như kỳ vọng của mình. Nhưng trước khi "nặng nề" với con trẻ như vậy,mỗi người lớn chúng ta cần hiểu: Mỗi đứa trẻ là một chủ thể khác biệt,chúng khác nhau về năng lực,về thị hiếu,sở trường và đều cần nhận được sự tôn trọng như nhau từ mỗi bậc phụ huynh. Sẽ chỉ là miễn cưỡng,gượng ép nếu không muốn nói là ấu trĩ nếu chúng ta luôn áp đặt trẻ phải sống theo kỳ vọng hay mong muốn của mình,thay vì tôn trọng bản thân con trẻ và định hướng tuỳ theo điều kiện,năng lực,sở trường riêng. Câu hỏi sẽ ra sao khi con thất bại sẽ luôn là ám ảnh,khó trả lời chừng nào mỗi bậc cha mẹ không thể nhìn nhận một thực tế: Va vấp,thất bại là tất yếu và là quá trình không thể thiếu để trong quá trình nhân cách,sự trưởng thành của trẻ được hình thành! Đơn giản một điều: Thất bại nghiêm trọng thật đấy,nhưng càng nguy hiểm hơn nữa là sau khi thất bại,mỗi người trong chúng ta (gồm cả những đứa trẻ) sẽ đối diện,ứng xử ra sao để vượt qua "chướng ngại" ấy? Không thể đứng dậy sau va vấp,thất bại sẽ đáng sợ,đáng lo hơn nhiều! Một xã hội ưu việt không chỉ ưu ái người thành công mà cũng có cả chỗ cho người thất bại (để những người thất bại có cơ hội làm lại và thành công). Thi cử bao giờ chẳng vậy. 20 năm trước mình đi thi cũng tâm trạng như các bạn bây giờ. Thời đó cơ hội còn ít, không như bây giờ. May mắn hồi đó vượt qua được các kỳ thi PTTH và ĐH nên bây giờ cuộc sống cũng dễ thở.Các gia đình ở Thành phố thì có thể nói với con là "đại học ko phải cánh cửa duy nhất" vì có điều kiện và có nhiều lựa chọn chứ ở nông thôn thì nếu không đỗ đại học/cao đẳng thì phần lớn sẽ lại tiếp tục đi trên con đường của bố mẹ mình hoặc vào làm công nhân các Kcn thôi.Cố lên các con, vượt qua cách cửa đầu đời này, các con sẽ có chìa khoá để mở ra các cánh cửa khác!!! bài viết rất đúng, em sinh năm 90, con em mới đc nửa năm, cảm giác khi có con rồi khác lắm, chỉ muốn những điều tốt nhất dành cho bé, đôi lúc vợ chồng em bàn về tương lai của con, vợ em cũng muốn sau này con học giỏi làm nọ làm kia, em thì khác. Em nghĩ là chỉ cần mình biết con mình sức học như nào(kiến thức của em đủ khả năng kiểm tra bài con đến lớp 12 hiện nay) là đc còn thành tích của cháu như nào ko quan trọng. đời con em chắc chắc phải khác đời em (1 cựu HSG quốc gia đang loay hoay làm giàu) Tui có anh bạn, con anh đã tốt nghiệp cấp ba được một năm, vì hoàn cảnh nên lúc nhỏ a gửi con cho ông bà nội chăm lo cho cháu. Đến giờ sau khi tốt nghiệp cấp ba, con a vẫn đam mê theo nghề dạy võ, một nghề mà sống bằng đồng lương không đủ để đi chơi chứ đừng nói là đảm bảo cuộc sống tối thiểu. Anh rất buồn, tâm sự với tôi rằng chỉ muốn con học được cái nghề để có thể tự kiếm cơm hằng ngày, mặc dù con anh vẫn đam mê dạy võ mỗi tối tại cung văn hóa thiếu nhi. Điều này có phải là sự thấu hiểu, thấu cảm với con không....? Việc mơ ước, theo đuổi điều mình muốn mà không được như thực tế thì con mình có phải đã lớn chưa? Không bao giờ là thất bại.tất cả chỉ là thử thách.quan trọng là chúng ta đối diện với nó như thế nào Cảm ơn bài viết của tác giả. Mình rất thích chỗ tác giả nói về những con người bình thường, nông dân, công nhân, người quét rác. "Tôi quan sát biết bao thị dân xung quanh mình, nhiệt thành gặp gỡ thăm hỏi những bạn bè, người thân có cùng mức sống, mà lạnh nhạt thờ ơ với những họ hàng ở nông thôn, những người lao động chân tay cơ hàn. Họ làm việc đó hồn nhiên, không cần tính toán. " .Chừng nào những người học sinh đó lớn lên, họ sẽ khôn ngoan hơn, hiểu được những gì ở hiện tại, áp lực .. là một phần của sự trưởng thành.Sau này mình vẫn động viên con chăm chỉ học tập, cố gắng đạt kết quả cao, nhưng mình không tạo áp lực cho con. Bởi cố gắng là cả một quá trình. Nếu là mình, mình sẽ nói với con ý kiểu là: con cứ thi bình thường, điểm cao thì tuyệt vời rồi nhưng nếu kế quả có xấu đi nữa thì cũng không sao. Con cứ thi bình thường thôi. Đừng lo gì cho mệt. Có thể chúng ta không gây cho con cái áp lực trực tiếp như ép chúng phải thế này thế nọ, nhưng áp lực gián tiếp như anh nói đến nột thời điểm chúng phải đương đầu và phải thất bại vì đó là điều cần cho cuộc sống. Bài viết của Gia Hiền rất hay và sát với thực trạng hiện nay. Nhưng chúng ta cũng thử hỏi làm bố làm mẹ như chúng ta thì làm được gì cho con. Mỗi cá nhân chúng ta, mỗi đứa con chúng ta cũng như mỗi gia đình chúng ta cũng như những cánh bèo nằm trong quy luật chảy xuôi theo dòng nước. Nước lớn thì chẩy nhanh, nước nhỏ thì chẩy chậm. Việc học hành thi cử của các con phụ thuộc vào chính sách của đất nước Tôi thường dạy các con tôi "học để lấy kiến thức chứ không phải lấy điểm, kiến thức là chính, điểm là phụ" nên nếu con tôi bị điểm thấp tôi chỉ kêu chúng xem lại nguyên nhân do kiến thức mình sai chỗ nào, vì thế mà chúng học một cách vô tư nên thành tích không bao giờ kém cả và lại còn tự học không cần ép. Nhưng áp lực thì không chỉ đến từ cha mẹ, do chúng luôn là sự kỳ vọng của thầy cô nên lúc nào thi cử cũng bị áp lực và tôi cũng chỉ một câu: "nếu con không bị điểm thấp làm sao biết sai chỗ nào mà sửa?". Áp lực nếu đã được tạo ra qua nhiều năm tháng thì không phải chỉ một câu nói hay một buồi nói chuyện mà giải tỏa được. Giáo dục của chúng ta mang tính ép buộc hơn là tự giác: học phải như thế này, bài tập phải làm như thế này, đi thi phải như thế này, điểm số phải như thế này.... 12 năm học hầu như không có một tí áp lực nào về tương lai, đến cuối năm 12 mới cuống cuồng tìm trường, tìm ngành học. Phải chăng trong 12 năm học ấy các bậc cha mẹ đã can thiệp quá nhiều vào việc học của con, và con chỉ việc cầm cặp lên lớp và học, đến lúc quyết định tương lai thì cả cha mẹ và con đều hoang mang và sợ hãi. Đại học không phải con đường duy nhất, cũng đúng, nhưng nếu nghĩ tiêu cực hơn một chút để cho có động lực thì đó là câu an ủi những học sinh chưa đủ năng lực đầu vào. Tại sao trong các lần chuyển cấp học chúng ta không cho con cái tự đi làm hồ sơ xét tuyển để chúng phần nào hiểu được áp lực học hành, có sự đào thải khắc nghiệt và từ đó có ý thức hơn về việc học, về tương lai. Khi con cái đi thi có lẽ chỉ cần hỏi một câu thôi: con có tự tin không ? Con gái tôi mới 6 tuổi chuẩn bị vào lớp 1, giông như các bậc phụ huynh khác tôi luôn mong muốn con mình chăm ngoan học giỏi và tạo điều kiện hết mức cho con. Vì thực tế học hành và thi cử hiện nay bắt buộc các bậc phu huynh phải xu hướng không thể làm khác. Nhiều lúc thương con vô cùng vì vô tình đánh mất tuổi thơ hồn nhiên của con. Tuy nhiên để thay đổi tư duy của cả một dân tộc không phải là chuyện ngày một ngày hai mà có lẽ phải rẩt, rất lâu nữa. Đồng ý tác giả. Trong số 100 cha mẹ thì có bao nhiêu người ko ép mình và con theo khuôn sẵn. Cha mẹ cố để có lấy 1 cái chức cho dù cỏn con cho mình để ra oai. Con mình ko biết múa hát nhưng phải trong đội văn nghệ. Tranh dành chức lớp trưởng, quản ca cho con từ lớp 1. Xin trường, xin lớp, xin cô chủ nhiệm và chăm sóc cô bộ môn tất cả vì con. Biết rằng cha mẹ nào cũng mong điều tốt đẹp cho con nhưng cứ thế nay Con của chúng ta ko thành cỗ máy di động và stress mới giỏi. "thất bại thì.. thôi".Cho con những điều kiện tốt nhất để học tập,phát triển kỹ năng,chúng ta còn phải cho chúng hiểu đc giá trị của cuộc sống,rằng,có thành công ắt có thất bại,cũng như trắng/ đen luôn tồn tại vậy .con đã có kiến thức,kỹ năng hãy cứ sẵn sàng ra khơi,bao nhiêu cá là điều ko ai có thể biết trước đc.cho con 1 tâm lý vững vàng,cân bằng , như vậy con chúng ta sẽ luôn vững bước. Tất cả chúng ta, từ nhà trường đến gia đình và xã hội đã, đang và sẽ "đánh cắp" tuổi thơ của các em! Điều đó gây tổn hại cho các em và toàn xã hôi! Suy cho cùng đó là một tội ác!!!