‘Trong sạch, vững mạnh’ Bạn gõ cửa nhà chủ tịch xã để hỏi chuyện. Căn nhà nhỏ, trần thấp, tường vôi đã xước, đồ đạc đơn sơ. Một chiếc máy khâu dựng trước cửa, giường kê ngay trong gian chính, sát bộ bàn ghế và cái tủ li kiểu cũ.Trong căn nhà tuềnh toàng đó, bạn cảm nhận được một đặc tính quan trọng của những cộng đồng như thế này: dân cư của nó, đều sẽ là “người làng”, không phân biệt là nông dân, thợ nề, hay là một ông có ghế trong cái trụ sở ủy ban đằng kia. Người làng sống rất gần nhau, thấu hiểu và chia sẻ.“Bây giờ độ tuổi dân số vàng cũng sắp qua rồi” - ông chủ tịch xã bắt đầu nói chuyện trong làng - “Nếu người ta muốn đẻ thì nên để họ đẻ, cũng là tạo ra thêm lực lượng lao động để làm ra của cải vật chất sau này”. Ông đang nói chuyện sinh con thứ ba, với một dáng vẻ phân trần.Đó có thể là một cuộc thảo luận bình thường. Chính sách mỗi gia đình chỉ sinh hai con đang được xét lại ở quy mô quốc gia, với những đề xuất điều chỉnh linh hoạt từ chính ngành dân số. Khăng khăng rằng mỗi gia đình chỉ nên sinh hai con, đang được chỉ ra là có nhiều điểm thiếu thực tế. Xã của ông chủ tịch có mức thu nhập bình quân tốt so với mặt bằng huyện, và ông muốn gia đình nào nuôi được, có nguyện vọng sinh thêm con thì để họ sinh. Ông là “người làng”. Ông hiểu chuyện dưới các mái nhà.Nhưng chuyện không bình thường ở đây: nếu có cán bộ sinh con thứ ba, thì cấp chính quyền của ông không còn “trong sạch, vững mạnh”.Cặp khái niệm “trong sạch, vững mạnh” là một trong những kim chỉ nam quan trọng nhất của cấp chính quyền cơ sở. Và ở mỗi địa phương, “trong sạch, vững mạnh” được cụ thể hóa bằng các bộ tiêu chí rành rọt.Ở đâu đó, người ta kể cho nhau nghe về những vị lãnh đạo dùng thủ đoạn cấm cấp dưới sinh đẻ, để bảo vệ vị trí của mình. Họ có thể không làm việc đó vì niềm tin cá nhân: họ chịu một bộ tiêu chí áp từ trên xuống.Bản thân hai từ “trong sạch, vững mạnh” mang một nội hàm tốt đẹp. Nhân dân nào cũng mong có một cấp chính quyền như thế. Khi chính quyền gạch đầu dòng ra, rằng trong sạch vững mạnh là gì, thì cũng có nhiều tiêu chí thực sự tốt. Nhưng phần lớn các bộ tiêu chí, nếu không nói rằng tất cả, đều có một đặc tính quan trọng: chúng đề cao sự tuân lệnh.Sự đề cao tuân lệnh thể hiện ở các con số cứng. Ví dụ, trong tiêu chí “trong sạch, vững mạnh” của một tỉnh nghèo nhất nước, người ta bắt gặp đòi hỏi: “Hàng năm huy động được từ 85% đến 100% hộ gia đình trong xã tự nguyện đóng góp để xây dựng, tu sửa các tuyến đường nội xã”, thì sẽ được điểm tối đa.Ở đây, có mâu thuẫn giữa “tự nguyện” trong dân - đến từ sức mạnh nội tại của cộng đồng; và khuyến khích “huy động” có chấm điểm của cấp trên - đến từ áp lực chính trị. Ta có thể đặt câu hỏi rằng làm sao để tránh được bệnh hình thức, bệnh duy ý chí, bệnh quan liêu với cái mâu thuẫn này?Nếu một xã có 30% hộ nghèo thì chính quyền xã phải đứng trước 2 lựa chọn: hoặc là tìm ra cách huy động tiền “tự nguyện đóng góp” từ một nửa số hộ nghèo, hoặc là đứng trước nguy cơ “không trong sạch, vững mạnh”. Bất kể trong năm đó, họ đã cố gắng cải thiện đời sống nhân dân tới đâu.Các tỷ lệ cứng có thể sẽ phát huy hiệu quả tốt nếu tuyệt đối hóa tỷ lệ trẻ đến trường, tỷ lệ trẻ tiêm chủng, tỷ lệ xóa phòng học tranh tre,... để làm mục tiêu phấn đấu. Nhưng không phải tất cả.Ví dụ khác, để đạt chuẩn trong sạch vững mạnh thì cơ sở nên có “85% số vụ hòa giải thành công”. Nhưng người dân tiến hành các vụ kiện dân sự cũng đâu có gì là sai, sao chính quyền cứ khăng khăng bắt hòa giải, đạt tỷ lệ hòa giải cao thì có thật sự xóa đi mâu thuẫn không? Hoặc trong thực tế, đã có tiêu chí ngăn sinh con thứ ba rồi, xác định "75% cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ sử dụng biện pháp tránh thai" như thế nào và để làm gì?Sự đề cao tuân lệnh còn thể hiện ở nội hàm không thương lượng. Trong số các tiêu chí của “trong sạch, vững mạnh” ở khắp nơi, không tìm thấy nơi nào chấm điểm cho việc chính quyền cấp dưới phản biện cấp trên, chủ động đề xuất thay đổi. Hầu hết khẳng định rằng nếu không hoàn thiện nhiệm vụ, thực hiện nghị quyết cấp trên giao thì khỏi xét “trong sạch, vững mạnh”.Các nghị quyết được cấp trên ban hành hàng năm, thậm chí từng giai đoạn 5 năm. Trong khi cuộc sống vận hành từng ngày, và ở một nét nghĩa rộng, thì sự vững mạnh của một cấp chính quyền phải là hiểu được đòi hỏi thực tiễn của người dân, thậm chí là thay mặt nhân dân phản biện lại cấp trên. Nhưng nguyên tắc không xét đến điều đó.Nguy cơ duy ý chí của nhiều tiêu chí “trong sạch, vững mạnh” khiến cho nó rời xa ý nghĩa tốt đẹp ban đầu của ngôn ngữ, mà trở thành những kết quả có tính hình thức. Thay vì “vững mạnh” với tư cách một thể chế dân chủ, thì người ta được khuyến khích “vững mạnh” trong tư cách những cỗ máy tuân lệnh. Và rồi nó có thể trở thành lời chót lưỡi, dân nghe đến “trong sạch, vững mạnh” không thấy vào tai nữa.Ở cái xã miền núi chớm đủ ăn ấy, người ta xây một cái chợ to. Một cái chợ mang định mệnh sắp đặt từ trước khi xây, là sẽ không có ai vào buôn bán. Vì cách đấy một cây số đã có đến hai cái chợ hoạt động lâu năm rồi. Bây giờ chợ xã trông như một bãi phế liệu, vắng lặng và buồn bã.Lý do để xây chợ, thì chỉ có một: để hoàn thành chương trình quốc gia về nông thôn mới. Nông thôn mới một thời đòi hỏi mỗi xã phải có một cái chợ. Mà không thực hiện được nhiệm vụ chính trị về nông thôn mới, thì không trong sạch vững mạnh.Nhờ vào nghị quyết của cấp trên, xây lên một cái chợ hoang phế, không người buôn bán, sẽ được công nhận là “trong sạch vững mạnh”.Ông chủ tịch xã đã quyết định xây chợ, có lẽ vì nó dễ hơn là cản đồng chí của mình sinh con thứ ba.Đức Hoàng "Trong sạch vững mạnh" là một dạng của bệnh Hình thức, một dạng của ý chí "đồng phục." xã hội. Bệnh Hình thức đã quá nặng rồi, chắc ở giai đoạn 10. Đức Hoàng xác định "phần lớn các bộ tiêu chí, nếu không nói rằng tất cả, đều có một đặc tính quan trọng: chúng đề cao sự tuân lệnh." là cực kỳ chính xác. A Đức Hoàng toàn chỉ ra những nhận định nhức nhối nhưng sợ đến một ngày nào đó a cũng chán chẳng buồn chỉ ra nữa vì có những điều ai cũng nhận ra là sai nhưng người có thể thay đổi nó thì không muốn có người muốn thì không có quyền Về quản lý chính sách xã hội nói chung, quản lý cán bộ nói riêng ở ta còn nhiều điều cập rập lắm. Tôi mong sao các cấp chính quyền, đặc biệt là ở trung ương, có điều chỉnh theo hướng thiết thực, phù hợp với sự phát triển của xã hội, của kinh tế thị trường.Một cái ví dụ dễ thấy nhất rộ lên ở dịp cuối năm là xét thi đua tập thể, cá nhân. Hầu như tập thể nào cũng trong sạch, vững mạnh cả. Cá nhân nào cũng hoàn thành tốt nhiệm vụ cả. Tuy nhiên, thực tế lại khác. Trong một cơ quan, có người làm tốt, có người làm không tốt, có người thậm chí còn bị người dân khiếu nại về hành vi công vụ... nhưng đến hết năm thì mọi việc đều dĩ hòa vi quý, ai cũng hoàn thành nhiệm vụ như ai. Vì nếu có người không hoàn thành nhiệm vụ, thì sẽ ảnh hưởng đến cả tập thể.... Nói ra để thấy, nhiều khi các tiêu chí thi đua, tiêu chí phát triển đặt ra vô hình chung lại kéo ngược sự phát triển. Hay quá anh Đức Hoàng! có bao nhiêu người dám nói thật,rằng đạo đức bây giờ còn bao nhiêu?có bao nhiêu cán bộ đương chức còn nghèo?họ giàu bằng cách nào,trong khi cha mẹ khg tài sản,khg để lại gì. Đọc mà đau lòng BÀI VIẾT QUÁ Ý NGHĨA THỰC TẾ. CHO BÀ CON. MIỀN NÚI Căn bệnh thành tích của chúng ta thuộc hàng thâm căn cố đế rồi. Phải sửa lại, thậm chí làm lại từ đầu. "Chân - thiện - mĩ" hay "mĩ - thiện - chân" đây? Khi con người giam cầm bản ngã của mình, họ hình thành nên 1 vỏ bọc, nếu cái vỏ bọc không đủ mạnh họ sẽ dễ dàng tổn thương. Vậy tại sao không hoà mình vào cái bản ngã tự nhiên, để thoát khỏi nỗi lo mất cái vỏ bọc, để thảnh thơi, để cho cái bản ngã đi đúng trình tự chân - thiện - mĩ. Chẳng phải là nên định hướng như thế thì sẽ càng giảm bớt áp lực quản lí xã hội hay sao? Lựa chọn tạo ra giải pháp, đừng để vì giải pháp mà tạo ra lựa chọn. Tất cả là do con người. Một chính sách còn khập khiễng qua tay người tốt vận dụng dân vẫn hài lòng. Ngược lại, chính sách tốt nhưng đưa cho quan dốt quan tham làm thì cái tốt trong đó dần dần bị triệt tiêu, kết quả là dân kêu ca, oán thán. Tôi thấy nước Mỹ, châu Âu chả thấy khẩu hiệu trong sạch vững mạnh nhưng hãy nhìn họ xem. T thích cách nhìn nhận của anh Đức Hoàng. T cũng gặp một số vấn đề muốn nói nhưng ko biết nên làm thế nào. Có ai giúp đuoc ko? Tác giả tuy không nói nhưng đã rõ căn bệnh có nguồn gốc từ trên xuống, bắt đầu từ khả năng quản lý kém cỏi không thực tiễn ham thành tích chúng ta đang xây dựng một xã hội biết tuân lệnh, nghe lời hay một xã hội có phản biện, đấu tranh chống lại cái xấu bệnh thành tích đây? Hãy sống và phục vụ bằng chính tâm hồn mình : yêu cuộc sống , yêu lý tưởng , yêu đồng bào , yêu quê hương . Hơn là sống như một cỗ máy !