Nghĩ lại về Trái đất Buổi sáng mùa đông của bốn tháng trước, trong căn phòng gỗ ấm cúng tại ngôi trường trung học dân gian ở Helsingor, Đan Mạch, chúng tôi, những người trẻ đến từ hơn 30 quốc gia thảo luận về tương lai Trái đất. Cô bé người Đức 18 tuổi cao dong dỏng, mái tóc đen nhánh và nụ cười hiền, hướng dẫn chúng tôi tự đo lường "dấu chân sinh thái" của mình trên trang Footprint calculator.Bài trắc nghiệm gồm các câu hỏi cụ thể xoay quanh cách sống, nơi sinh sống và cách thức làm việc, di chuyển của mỗi người. Từ đó kết quả trả ra rất thú vị rằng: nếu ai cũng sống như bạn thì chúng ta cần phải có bao nhiêu hành tinh như Trái đất mới đủ. Kết quả lý tưởng dĩ nhiên phải nhỏ hơn hoặc bằng một. Nếu cao hơn đồng nghĩa chúng ta đang đẩy Trái đất vào diệt vong.Kết quả tôi làm ra là 7,5. Thật xấu hổ. Cô bé người Đức kia, ngồi kế tôi, trợn mắt nhìn vào 7,5 quả đất trên màn hình điện thoại, thảng thốt không nói nên lời. Kết quả của cô là 3,5. Tôi giải thích cho cô nghe lý do vì sao "số của tôi"- một công dân Việt Nam - lại cao như vậy. Từ điều kiện sống và sinh hoạt ở một đất nước đang phát triển, vốn đáp ứng thấp tiêu chuẩn chung để bảo vệ môi trường, đến thực tế rằng tôi là một người đi làm, những chuyến bay công tác và du lịch khá thường xuyên. Hôm ấy, chỉ có hai trong căn phòng hơn trăm người có chỉ số dưới 1,5, đều đến từ Bắc Âu.Dù từ lâu biết rằng Trái đất đang nguy cấp, nhưng khi có số liệu từ chính bản thân mình, tương lai trở nên rõ ràng. Chúng tôi bắt đầu tìm giải pháp. Một tiếng đồng hồ trôi qua, nhiều người bắt đầu mệt mỏi. Có bạn tranh luận hăng quá, mặt đỏ lên và có vẻ sắp gây hấn với nhau đến nơi về việc ăn hay không ăn hamburger và khoai tây chiên. Bạn biết đấy, công nghiệp thực phẩm đóng góp dấu chân không hề nhỏ vào biến đổi khí hậu. Vài giải pháp đã nghe đâu đó được từng nhóm đưa lên bảng tổng hợp trước toàn trường. Thầy giáo bông đùa: "Nào, thế ai có giải pháp chấm dứt ngay lập tức và hoàn toàn mớ bòng bong này để cứu lấy Trái đất không?". Chúng tôi lắc đầu cười trừ. Làm sao khiến người ta ngừng bay, bớt đi lại, nấu ăn tại nhà, giảm thiểu tiêu thụ, cắt bớt sản xuất, toàn câu hỏi đem lại bế tắc.Đúng lúc ấy, một cậu người Bỉ cũng 18 tuổi, mái tóc xù bung, đang vắt chân lên ghế đưa tay lên. Gương mặt điển trai và sáng sủa, cậu nói với thái độ nhẹ nhàng nhưng nghiêm túc: "Em biết. Giết sạch loài người một phát là xong ạ!". Chúng tôi bật cười. Điều đó không sai nhưng bất khả. Đọng lại trong tôi sau câu nói ấy là hình ảnh loài người như một ổ virus khổng lồ đang đục khoét, làm Trái đất mục ruỗng.Hơn một tháng sau, tôi ngồi ở sân bay Zurich chờ chuyến bay về Việt Nam và đọc những dòng tin đầu tiên về căn bệnh lạ tại Vũ Hán. Cho đến hôm nay, hơn mười vạn người đã bị giết bởi loài virus mới. Tôi tự hỏi, Covid-19 có phải một kháng thể của Trái đất, của Mẹ Thiên nhiên đang gửi tối hậu thư cảnh báo loài người. Câu chuyện sẽ đi về đâu, ta chưa biết. Nhưng trong lo lắng, ta có thể tạm vui bởi ngôi nhà chung đã khá hơn một chút.  Tương lai Covid-19 đi về đâu, những biến chủng mới, năng lực tàn phá mới, câu trả lời đang không thuộc hiểu biết của loài người. Chỉ biết rằng, với một liều kháng thể đầu tiên của Trái đất, "virus loài người" đã co cụm lại, và địa cầu lần đầu tiên khoẻ khoắn hơn.  Lần đầu tiên sau nhiều năm, các chỉ số môi trường được cải thiện thực sự. Nhiều nhà môi trường học sung sướng đến nghẹn ngào. Lượng khí thải nhà kính lần đầu tiên trong 10 năm qua đã giảm đến con số mơ ước trên 5% chỉ trong vài tháng. Một giáo sư của đại học Stanford đã thốt lên: "Trong cuộc đời tôi chưa bao giờ chứng kiến một sự sụt giảm nào đáng kinh ngạc như vậy. Chúng ta thật sự chưa bao giờ thấy bất cứ thứ gì có thể so sánh với tình trạng hiện tại, trừ khi ta trở về trước Chiến tranh thế giới thứ hai".Điều này được giải thích bởi 14 % lượng khí thải nhà kính vốn dĩ từ các phương tiện giao thông. Khi mọi người đều ở nhà, các sân bay và nhà ga đóng cửa, ta đã giúp Trái đất thoát khỏi một lượng đáng kể khí độc. Không khí sạch hơn còn có thể nhìn thấy bằng mắt thường. Ở Ấn Độ, nơi không khí ô nhiễm hàng đầu thế giới, nhiều người đã trầm trồ vì lần đầu trong đời họ nhìn thấy dãy Himalaya từ nhà mình nhờ bầu trời không còn bụi bủa vây. Sông Hằng, dòng sông thiêng chỉ trong vòng 10 ngày phong toả của đất nước này đã giảm một nửa ô nhiễm. Lần đầu tiên màu nước trong xanh thay vì ngầu đục nhờ thoát khỏi ống xả thải khổng lồ của các nhà máy và sinh hoạt của dân chúng.Trái đất đang được thanh lọc. Vỏ Trái đất bớt di chuyển. Tiếng động địa chấn giảm 30 % đến 50 % tại Brussels. Mức độ tiếng ồn tại Paris giảm tới gần 90 % so với trước đại dịch. Ô nhiễm không khí giảm khoảng 40 % tại các thành phố lớn ở châu Âu và châu Á.Khắp mọi nơi trên địa cầu, thiên nhiên đang vui khúc hoan ca. Những bầu trời xanh không còn vần vũ khói máy bay và âm thanh chát chúa của những lần cất, hạ cánh. Những con kênh vắng bóng tàu thuyền và khách du lịch, cá heo đã đến vui đùa. Lợn lòi đưa con vào dạo đêm giữa phố ở vùng dịch miền bắc nước Ý. Khi những khu cảng biển tại Châu Âu không còn huyên náo bởi còi tàu và những vệt dầu loang lổ, người ta thấy các loài chim cá tụ về. Từ những chú hải âu bạo dạn đến những con ó biển quý hiếm, các loài cá ngừ, cá heo cho đến cả rùa biển. Rùa biển lần đầu tiên còn thoải mái đến mức biến cả bờ biển Rushikulya của Ấn Độ thành "bệnh viện phụ sản". Khi con người, trong một lần hiếm hoi của lịch sử, lùi lại, thiên nhiên đã chầm chậm tìm về những nơi mà chúng cũng có quyền sở hữu.Ở Việt Nam, ngay cả khi chúng ta chưa kết thúc 14 ngày giãn cách xã hội đầu tiên, chỉ số đo lường chất lượng không khí AQI tại TP HCM và Hà Nội đã cải thiện rất đáng kể. Chỉ số bụi mịn PM2.5 tại TP HCM đạt 20,8 mg/m3 - giảm gần 5 lần so với trước Tết. Mọi người đã bắt đầu kháo nhau về việc ngắm sao. Bầu trời sạch hơn đã cho ta thấy nhiều sao hơn, đặc biệt trong những đêm trăng khuyết. Cá heo xuất hiện ở bờ biển Nha Trang.Nhìn nhận công bằng, Covid-19 ngoài cái chết và sự sợ hãi, còn đem đến ý tốt cho hàng tỷ con người. Những gia đình bận rộn không có dịp gặp nhau nay tề tựu dưới một mái nhà, cùng sinh hoạt và chia sẻ cả ngày như thời xưa cũ. Những học sinh quay cuồng với sách vở, các nhân viên nghiện việc nay có kỳ nghỉ dài kỷ lục để cân bằng lại thói quen sống. Covid đã giúp đồng nghiệp tôi không còn phải đội nắng mỗi trưa tranh thủ về nhà cho con ăn sữa. Giờ đây cô có thể ôm con nhỏ trong lúc họp hành. Covid cũng giúp những bữa ăn gia đình thường xuyên và đầy đủ hơn. Khi lo lắng đến gần, người ta tìm về những giá trị cơ bản và chân thực hơn, ở đó có tình người nảy nở. Những chuyến xe phát gạo, những phần ăn nghĩa tình mong sao vẫn còn ở đó.Tôi và bạn, chúng ta vẫn chiến đấu với Covid-19, nhưng mặt khác, lắng nghe thông điệp mà vũ trụ đang muốn gửi đến mỗi người. Để rồi khi dịch đi qua, ta thức tỉnh và thân ái hơn với Trái đất, với Mẹ Thiên nhiên và với nhau. Tôi đặt mục tiêu giảm dấu chân sinh thái của mình từ 7,5 về chỉ một Trái đất mà thôi. Tôi không muốn con cháu mình sẽ hỏi: "Gấu bắc cực là gì? Vì sao chúng lại gầy đi rồi biến mất?".  Dương Xuân Thảo Bài viết thật tuyệt! Thực sự là loài người quá đông rồi bạn ạ. Đại ý của người bạn "giết sạch loài người" không phải ý tưởng tồi nhưng hơi cực đoan. Nhiều nhà làm phim cho nhân vật phản diện xuất hiện như Thanos trong Avenger để cân bằng lại tự nhiên. Một gợi ý, nếu chúng ta không sinh sản trong 5- 10 năm , cộng với việc chú tâm bảo vệ môi trường của loài người thì cứ an tâm mà sống. Nghe thì hơi khó, vì chạm tới sự ích kỷ của con người rồi. Rõ ràng, chúng ta nên thừa nhận mình quá ích kỷ với thiên nhiên. Cuộc sống càng phồn vinh, phát triển đồng nghĩa với việc mình càng khai thác, lấn chiến thiên nhiên ngày càng nhiều. Loài người gần như kín mặt đất, trừ những vùng quá khắc nghiệt. Nên bớt lòng tham đi để cứu lấy trái đất. Coi vậy chứ trái đất chả được "xả xì choét" nhiều đâu. Hãy tưởng tượng mỗi ngày cả tỉ tỉ chiếc khẩu trang, đồ y tế và đổ dùng 1 lần xả ra; hàng tỉ tấn hóa chất phun xối xả khắp ngóc ngách; xà bông và nước sạch rửa tay (thái quá) để phòng bệnh... Con người luôn chọn cách "đối đầu" với thiên nhiên; luôn vì mình là trên hết mà. Chán chả muốn nghĩ. Loài người đang có những tiến bộ khoa học công nghệ như vũ bão nhưng ý thức và trách nhiệm với môi trường còn ở thời kỳ mông muội. Tôi vẫn đang bảo vệ môi trường bằng hết khả năng của mình, và tôi đồng cảm với bài viết của chịThực ra bảo vệ môi trường là việc chúng ta có thể làm được, từ những việc nhỏ như bớt chi tiêu cho quần áo, dày dép, đồ ăn ...v...v.cho đến các gia đình hạn chế việc sinh đẻ không quá 2 con.Tất cả điều này chỉ được giải quyết khi hệ thống giáo dục làm tốt, những công dân hiểu được từ khi còn nhỏ, do vậy nó cần phải là môn học quan trọng sánh ngang với toán văn.... và giảm bớt khối lượng ở một số môn học khác. Môn học này không trực tiếp tạo ra của cải vật chất nhưng nó góp phần tạo nên nền tảng hạnh phúc, là mục đích mà con người muốn hướng tới ở vị trí cao nhất. Không có chuyên "Để rồi khi dịch đi qua, ta thức tỉnh và thân ái hơn với Trái đất, với Mẹ Thiên nhiên và với nhau" đâu. Thật ra những tác hại khủng khiếp của con người đối với thiên nhiên đã được nhìn nhận từ rất lâu. Nhưng vì lòng tham, con người phớt lờ nó, các chỉ số tăng trưởng kinh tế vẫn quan trọng hơn các chỉ số về môi trường. Khi COVID-19 qua đi rồi thì sao, con người sẽ lại điên cuồng phát triển kinh tế, viện lý do khôi phục kinh tế, khôi phục đời sống mà không cần quan tâm đến môi trường. Để rồi Mẹ Thiên Nhiên sẽ phải có những liều kháng sinh mạnh hơn COVID-19 nữa. Ngày tàn của nhân loại đã đến rất gần rồi, con cháu chúng ta sẽ không có cơ hội để nói về loài gấu Bắc Cực đâu. Bài viết của chị rất hay khi ví von đối với trái đất con người mới chính là virus và cái con virus đang hoành hành ngoài kia chính mới à kháng thể.Hay với những người bảo vệ môi trường nhưng lại chặn lòng đối với những người còn lại. Kháng thể càng mạnh lên thì virus sẽ chết đi. Nhưng chẳng ai muốn những con virus đó sẽ là vợ con của mình, gia đình của mình, đồng bào của mình...Cám ơn chị về bài viết và hy vọng ít nhiều sẽ làm thay đổi thói quen của 1 số ít người khi tiêu thụ nhiều hơn khả năng của trái đất tạo ra. Hãy rút kinh nghiệm và sống xanh hơn sau covid 19.Nếu mỗi năm có 1 biến thể mới của covid 19 thì nhân loại đi về đâu? Thực ra thống kê "dấu chân sinh thái" này hàng năm đều được công bố trên báo DW của Đức. Việt Nam dù là nước đang phát triển cần nhiều năng lượng nhưng chỉ số lại chỉ là 1. Lý do là người Việt Nam sống rất tiết kiệm, ít có nhu cầu gì đặc biệt.. Trong khi thủ phạm chính có chỉ số cao lại là các nước giàu như Mỹ, Qatar, UAE, Nhật Bản... họ đi ô tô dù chỉ có 1 người trên xe, mua sắm rất nhiều, dùng nhiều năng lượng. Các nước Bắc Âu cũng có chỉ số này cao chứ không được thấp như Việt Nam đâu nên chính các quốc gia phát triển mới phải giảm mức độ tiêu thụ chứ không phải Việt Nam. Bài viết rất hay, làm thức tỉnh nhận thức của mọi người về trái đất, thiên nhiên, vũ trụ...! Giờ nhìn chiếc xe đạp của tôi thấy đáng yêu làm sao . Nhìn dòng nước xanh , con đường vắng vẽ thì nhớ lại môi trường Sài gòn khi tôi còn bé . Khi đối diện với cái chết thì mọi vật chất sa hoa của con người là vô nghĩa . Tất cả điều xấu xa chỉ vì lòng tham và sự ích kỷ của con người mà ra . Bài viết quá hay. Trong mất mát đau thương vẫn có mặt tích cực của nó. Nạn nhân mãi là tác nhân chính cho tình trạng tồi tệ Trái Đất phải chịu. Covid-19 đã đang và sẽ điều chỉnh lại thái độ, hành vi của loài người. Những nước đang phát triển với đa số nhận thức kém hơn càng là tác nhân hủy diệt mối trường. Bài viết của một con người mơ mộng. cùng suy nghĩ với tác giả. nhưng sẽ bị ném đá vì 99% còn lại Bài viết rất hay, một góc nhìn tích cực. Cảm ơn tác giả!