Người Việt trẻ tự đốt đuốc mà đi Nhìn xa hơn sang các nước Âu – Mỹ, tình hình cũng không sáng sủa hơn bao nhiêu. Châu Âu vẫn ngập trong khủng hoảng. Một số nước nếu chỉ năm ngoái thôi còn được coi là vững vàng, như Pháp chẳng hạn, thì sang năm nay, đã bị nhiều chuyên gia coi là một “quả bom hẹn giờ” mới. Trước tình hình đó, nhiều người đã rất bi quan. Nhiều lúc chúng tôi có cảm giác, sự bi quan chán nản đã rút hết sinh khí của ngay cả những người được coi là từng trải và vững vàng nhất. Nhưng với riêng tôi, cảm thức bi quan chưa bao giờ là chủ đạo bởi thay vì nhìn mãi vào bức tranh màu xám, tôi nhìn vào những người Việt trẻ. Tôi tin vào sức trẻ. Tôi tin đó là tài sản lớn nhất của dân tộc. Và tôi tin, chính tuổi trẻ chứ không phải các lý thuyết kinh tế xã hội kinh điển và nhiều tranh cãi, hay những lý tưởng khuôn sáo đã không còn sức sống, sẽ là cứu tinh của đất nước. Tôi đi tìm tương lai của đất nước trên khuôn mặt những người Việt trẻ. Có những ngày, tôi dành hàng giờ để quan sát những người trẻ tuổi, nghe họ nói, họ cười, họ đi lại, họ tranh cãi, họ thở dài… Ở hai đầu đất nước, và ở cả những nơi khác mỗi khi tôi có dịp. Tôi quan sát họ trong quán nước vỉa hè, trước cổng trường đại học, giữa đám tắc đường trên phố, trên mạng xã hội, trong các buổi nhóm họp tán gẫu… Những quan sát này mách bảo tôi điều gì? Có phải người Việt trẻ không có lý tưởng? Có phải người Việt trẻ không có hoài bão lớn? Có phải người Việt trẻ không còn yêu nước? Có phải người Việt trẻ đang ngày càng vô cảm? Có phải người Việt trẻ đang ngày càng ích kỷ và thực dụng? Tôi không phán xét. Tôi chỉ quan sát. Không. Tôi không thấy như vậy. Tôi thấy họ đang sống. Họ đang sống theo cách của họ và giao tiếp bằng thứ ngôn ngữ của họ. Cách sống này, thứ ngôn ngữ này, có thể xa lạ với nhiều người có tuổi, nhưng không thể coi đó là không tốt, là đáng lo ngại. Tôi chỉ có thể ghi nhận và tôn trọng họ. Họ đang sống, đôi khi hết mình, đôi khi dật dờ, đôi khi chao đảo. Nhưng chắc chắn là họ đang sống. Mà tôi tin rằng, ở đâu có sự sống thì ở đó có sự phát triển. Chính vì vậy mà tôi không bi quan. Tôi cũng không quá hân hoan. Vì đằng sau những gương mặt trẻ trung kia, ẩn sau bộ tóc xanh đen kia, có thể là những trống rỗng, những đổ vỡ và hoang mang mà người ngoài không thể hiểu hết được. Những lo toan thường ngày có thể quật ngã họ bất cứ lúc nào. Giữa bộn bề của khó khăn chung, người trẻ và người nghèo bao giờ cũng bị ảnh hưởng lớn nhất vì thiếu vị thế và không được tôn trọng đúng mức. Nhưng tôi lo lắng, đôi khi đến mức dằn vặt, thậm chí cáu bẳn vì cảm giác bất công và bất lực. Trong số những người Việt trẻ tôi gặp thì phần đông là sinh viên, tức thành phần ưu tú của đất nước, nhưng tôi không thấy một sự rực rỡ hiện lên trên khuôn mặt, trong ánh mắt, trong sự tự tin quả cảm. Tôi không thấy được sự lan tỏa của một tuổi trẻ tự do phóng khoáng, sự rực sáng của khát vọng. Rất ít lửa trong những đôi mắt.Rất nhiều lảng tránh xa xôi.Rất dài những tiếng thở.Rất thường xuyên cam chịu.Và rất ít ngọn đuốc trên những con đường. Tôi đã đi qua một rừng sinh viên trong ngày hội “Sáng tạo vì khát vọng Việt” ở TP HCM. Tôi đã nhìn sâu vào những gương mặt trẻ mà tôi gặp. Cảm giác đau nhói vì có quá nhiều khuôn mặt sạm đen, tuy chưa đến mức tiều tụy nhưng thiếu sắc khí. Tôi nhìn một người, rồi nhìn mọi người, cảm giác mặn chát vì thấy quá nhiều người trẻ gầy gò ốm yếu. Nhiều người còn còi cọc hơn cả thế hệ chúng tôi khi đất nước đang trong thời bao cấp khó khăn, còi cọc hơn cả thế hệ trước tôi khi đất nước đang trong chiến tranh. Tôi chợt nghĩ: suy dinh dưỡng? Suy dinh dưỡng giữa thời bình!Tôi tự hỏi vì đâu? Tôi không tin đó là vì họ thức khuya học nhiều. Tôi cũng không tin đó là vì chủng tộc hay khí hậu vùng miền. Những sinh viên Thái Lan, Singapore, Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản… mà tôi gặp đều học hành chăm chỉ dữ dội, chủng tộc và khí hậu cũng tương tự như mình, nhưng đôi má họ căng phính, giọng nói và ánh mắt đầy vẻ tự tin. Chiều cao cân nặng của họ cũng đều vượt xa những sinh viên tôi đang trò chuyện trong sân Dinh Thống Nhất này. Tôi hỏi họ vì sao?Tụi em khó khăn.Khó khăn với cả chuyện ăn uống hàng ngày?Vâng… Tôi và họ không còn dám nhìn vào mặt nhau nữa. Không xa xôi nhưng ngăn cách bởi một chông chênh. Bảng lảng xa xôi. Nỗi đau riêng người ta chỉ có thể cảm hiểu chứ không thể xoáy mãi vào. Tôi lắng nghe lòng mình. Có một cái gì rất vô lý ở đây. Có thể gọi đó là sự bỏ rơi chăng? Nhiều người đã bị bỏ rơi, tự bươn chải để tự đánh vật với những nhu cầu tối thiểu hàng ngày. Sự bươn chải này nhiều khi làm họ kiệt sức. Ngoài hội trường, có bạn tìm mọi cách gặp tôi chỉ để hỏi một câu: Em muốn trở thành doanh nhân, vậy thì em phải quan tâm đến loại người nào nhất? Tôi thoáng sửng sốt trước câu hỏi đó. Dù không phải là doanh nhân, tôi cũng trả lời ngay lập tức: Doanh nhân thì cần quan tâm đến khách hàng nhất. Trong hội trường, có bạn trẻ bật khóc vì không tìm được việc làm thêm. Có quá ít cơ hội dành cho người trẻ tuổi. Cảm giác bất lực và bị bỏ rơi hiện lên rất rõ. Rất nhiều bạn trẻ đã hoàn toàn đánh mất sự tự tin vào bản thân mình. Ý niệm về một đời sống trẻ tuổi sung mãn đầy hoài bão hoàn toàn vắng bóng. Tôi chợt nhớ đến những buổi tranh luận với bạn bè quốc tế, khi tôi cho rằng không nên quá bi quan: Việt Nam là một đất nước trẻ. Tuổi trung bình của toàn dân chưa đến 30. Hãy nghĩ xem, trước 30 tuổi thì người ta làm gì? Người ta khám phá và hừng hực sức sống. Người ta sống. Và khi người ta sống thì người ta phát triển. Vì thế không nên quá bi quan. Nhưng lúc này đây, giữa quảng trường này, lập luận của tôi dường như đã bị lung lay. Khi người ta trẻ và bị bỏ rơi, người ta mất hết tự tin thì không chắc người ta đã sống. Họ chỉ đơn giản là đang tồn tại. Khi người ta bị bỏ rơi và mất tự tin, không chắc người ta sẽ khám phá và hừng hực sức sống. Người ta cũng sẽ mệt mỏi, chán nản và tiều tụy như thường. Người Việt trẻ nhưng không hẳn là trẻ. Tôi đã nhìn thấy sự mệt mỏi và chán nản trên gương mặt họ. Tôi đã nhìn thấy sự tiều tụy trong cơ thể họ. Tôi mong đợi một sức sống hừng hực, một tinh thần phóng khoáng bay bổng, một sự tò mò tươi mới, một bạo dạn dấn thân. Nhưng điều tôi thấy lại quá ít so với trông đợi. Có một cái gì đó thiếu vắng ở đây. Có một cái gì đó như bị bóp nghẹt không thoát ra được. Một cảm giác như bất lực, như hờn trách, như dằn dỗi dâng trào. Nhiều người trẻ đã vô tình đánh mất tài sản quý giá nhất của mình. Đó là tuổi trẻ. Những vật lộn và toan tính đời thường đã quật ngã họ. Ý niệm về một sức trẻ dũng mãnh, một tinh thần tự do bay bổng, giờ đây bỗng trở thành xa lạ. Lỗi tại ai? Không hẳn là lỗi của những người trẻ tuổi. Nhưng chắc chắn là lỗi một phần của những người đi trước, của hệ thống, của xã hội, đã phần nào bỏ rơi họ. Câu chuyện của người Việt trẻ chính là câu chuyện của đất nước. Vì tuổi trẻ không phải là một tương lai xa xôi, mà chính là hiện thực của đất nước này. Hiện thực ở đây và ngay lúc này đây. Gương mặt của người trẻ chính là gương mặt của đất nước. Khi tuổi trẻ bị bỏ rơi thì cũng chính là đất nước bị bỏ rơi. Khi tuổi trẻ bỗng nhiên trở nên già nua mệt mỏi thì cũng chính là đất nước đã trở nên già nua mệt mỏi. Không gì đáng sợ hơn tuổi trẻ mỗi ngày mỗi trở nên tiều tụy. Không gì xót xa hơn khi nhìn thấy những người Việt trẻ ốm yếu còi cọc hơn so với bạn bè đồng lứa năm châu. Với sức vóc đó, với tinh thần đó, đòi hỏi họ phải gánh vác giang sơn, đưa đất nước đến bến phồn vinh là một đòi hỏi quá lớn và quá vô lý. Vì thế, những người đi trước, những người hữu trách trong hệ thống công quyền, cần thiết nhìn lại xem mình đã làm được gì cho người trẻ, trước khi đặt lên vai họ những gánh nặng quá lớn như vậy. Đất nước cần vượt lên. Vì thế, với người Việt trẻ, một cuộc vượt lên chính mình là cần thiết. Khi còn mò mẫm trong sáng tối, khi còn chao đảo giữa muôn vàn xô đẩy của cuộc đời, thì không còn cách nào khác là phải tự đốt đuốc cho mình, phải tự mình vạch đường mà tiến bước. Sức trẻ là tài sản quý giá nhất mà mỗi người đang nắm giữ. Vậy thì đừng bỏ phí nó. Hãy sống. Hãy sáng tạo. Hãy bay bổng. Hãy tò mò khám phá. Hãy cất bước dấn thân. Hãy tin vào bản thân mình. Hãy vun đắp những khát vọng lớn. Hãy xây dựng cho mình hình ảnh về một con người tự do và một công dân. Vì không phải ai khác, mà chính người Việt trẻ mới là cứu tinh của đất nước.Giáp Văn Dương Bạn Dương có bài viết sâu sắc, thế hệ đi trước nên suy ngẫm xem nên làm gì cho tuổi trẻ, cho đất nước này phồn vinh, phát triển???. Phải làm chứ không hô hào giáo điều... vì đó là có tội với tuổi trẻ và dân tộc... Cảm ơn anh về bài viết tâm huyết. Hy vọng rằng đây sẽ là lời cảnh tỉnh để thế hệ trí thức trẻ (sinh viên) hiện đang hoang mang nhạt nhòa ở đâu đó trở nên mạnh mẽ hơn, cháy bỏng hơn. Cá nhân tôi thì cho rằng chính cái sự “cào bằng” trong giáo dục đại học đã sản sinh ra một “đám đông người trẻ tuổi” xô dạt bất định như hiện nay. Tuổi trẻ đã không được đặt đúng vị trí của họ. Người có kiến thức, trình độ cũng được đặt ngang hàng với những người năng lực kém hơn, bởi tất cả họ đều cùng là sinh viên trong 1 trường đại học nào đó, có thể là công lập hay dân lập, hệ chính thức hay hệ dự bị. Chính cái sự cào bằng này đã làm nhụt chí những người có năng lực và làm ảo tưởng những người kém hơn (tất nhiên là có ngoại lệ) vì suy cho cùng, rồi ai cũng tốt nghiệp và có 1 cái bằng Đại học, và nghiễm nhiên họ đều trở thành tầng lớp Trí thức trẻ, tương lai của đất nước… Ngày trước, mỗi sinh viên chúng tôi phần lớn đều tự hào và ý thức được mình là sinh viên đại học. Khi ra đường, chúng tôi biết ngay ai là sinh viên, ai là “những người trẻ tuổi khác”. Còn bây giờ, tôi thấy hình như tất cả những người trông tre trẻ ngoài đường đều là sinh viên (hoặc sinh viên đã tốt nghiệp). Họ có thể xuất hiện ở những nơi sang trọng và sành điệu (khi gia đình có điều kiện) hoặc nhem nhuốc, nhếch nhác phục vụ trong 1 quán cơm bụi nào đó để kiếm tiền. Chính giảng đường đại học là nơi đã giết chết chứ không phải là nơi nuôi dưỡng hay ấp ủ những hoài bão của tuổi trẻ. Tôi đồng cảm với tác giả về sự hoài nghi của mình khi nhìn vào thế hệ trẻ. Chúng ta còn hoang mang, hỏi tại sao các em không hoang mang? Lâu lâu mới lại đọc được một bài viết hay như thế. Có thể vị trí, công việc của tác giả được đi, giao lưu nhiều, ra ngoài biển lớn nhiều hơn nên dễ nhìn và soi lại. Còn bản thân mình và bạn bè thì vẫn cứ xoay xở, chật vật bởi ràng buộc cơm áo với khao khát tự do, thảnh thơi mà sáng tạo, cống hiến. Thế nên, chính mình, bạn bè mình, và nhiều người trẻ khác, đang rơi vào trong những điều mà bài viết này đề cập đến Rằng thực tế đối với những người trẻ của đất nước này, trong thời buổi nhiều bát nháo này, nó chật vật thế này: - Nhiều người đã bị bỏ rơi, tự bươn chải để tự đánh vật với những nhu cầu tối thiểu hàng ngày. Sự bươn chải này nhiều khi làm họ kiệt sức. -Những lo toan thường ngày có thể quật ngã họ bất cứ lúc nào. Giữa bộn bề của khó khăn chung, người trẻ và người nghèo bao giờ cũng bị ảnh hưởng lớn nhất vì thiếu vị thế và không được tôn trọng đúng mức. - Khi người ta trẻ và bị bỏ rơi, người ta mất hết tự tin thì không chắc người ta đã sống. Họ chỉ đơn giản là đang tồn tại. Khi người ta bị bỏ rơi và mất tự tin, không chắc người ta sẽ khám phá và hừng hực sức sống. Người ta cũng sẽ mệt mỏi, chán nản và tiều tụy như thường. - Nhiều người trẻ đã vô tình đánh mất tài sản quý giá nhất của mình. Đó là tuổi trẻ. Những vật lộn và toan tính đời thường đã quật ngã họ. Ý niệm về một sức trẻ dũng mãnh, một tinh thần tự do bay bổng, giờ đây bỗng trở thành xa lạ. Để rồi, chợt giật mình khi nhìn xa, khi bài viết nói ra, nói đúng, nói trúng một điều rằng: "Khi tuổi trẻ bị bỏ rơi thì cũng chính là đất nước bị bỏ rơi. Khi tuổi trẻ bỗng nhiên trở nên già nua mệt mỏi thì cũng chính là đất nước đã trở nên già nua mệt mỏi. " Đúng là mệt mỏi. Qua từng năm, thêm tuổi mới, những người trẻ như mình lại thấy chính mình mệt mỏi hơn, nhiều âu lo hơn so với chính mình của ngày hôm qua, của năm qua, và của một khoảng tuổi trẻ nhiều nhiệt huyết như thời sinh viên đã sống. Nhiều khi nản lòng, ko biết mình phải làm gì, và tự dưng chẳng thiết làm gì, ko có hứng thú, vì cứ đánh đổi thời gian với những mệt nhoài như thế, với thực tại như thế, trong khi lòng vẫn còn khao khát, đam mê chưa được thỏa mãn, chưa được thể hiện, khẳng định mình. Mình từng viết, từng ví bản thân mình, bạn bè mình như NHỮNG CON DẾ CÔ ĐƠN TRONG THÀNH PHỐ. cô đơn, chơi vơi, chông chênh, bất an, như những con dế đồng quê bị bỏ trong chiếc hộp thành phố, loay hoay tìm đường trở lại với đồng xanh, với tự do, với khao khát, đam mê của mình ngoài kia, với chính bản thân mình của yên bình ngày hôm qua, chưa gánh nặng bởi cơm áo và mỏi mệt ngày hôm nay... Cuộc sống của những người trẻ 8x như bạn, có những người thành công viễn mãn, nhưng còn không ít những người long đong, chật vật ở chốn Hà Thành, thậm chí bạn biết có những người, những nơi còn nheo nhóc hơn, như ngọn đèn dầu leo lét vẫn muốn cháy lên, không tắt trước gió, vẫn muốn bám trụ lại với mảnh đất này, tìm cho mình một cơ hội, viết cho mình một ước mơ… Lại nhớ một cậu em từng chia sẻ rằng: 'Tuổi trẻ nào có lẽ cũng thật nhiều mất mát. Mất đi chút niềm tin vì những điều bất công còn đầy rẫy. Mất đi chút yêu thương vì tan vỡ. Mất đi chút hồn nhiên vì tính nghi ngờ. Mất đi những gì thân quen vì chủ động biến nó thành xa lạ. Mất đi sự mạo hiểm vì mong đợi an toàn. Và mất đi rất nhiều lạc quan vì nỗi buồn nhiều khi có sức mạnh nhiều hơn ta vẫn nghĩ. Phải làm sao để thôi mất mát? Và quan trọng nhất, sự say mê, một ngày đã biến mất. Ai mang nó đi rồi. Thiếu say mê, con người ta trở nên bi lụy, chán nản và nhạt nhòa. Thiếu say mê, ta chẳng thiết tha một nụ hôn sâu hay một cái ôm lâu nữa. Nó giống như việc bạn chơi một bản nhạc, đầy kĩ thuật, nhưng thiếu tâm hồn. ' Tôi đã khóc khi đọc bài viết này. Nó rất đúng với người trẻ chúng tôi. Xin cám ơn anh đã nói thay cho những người trẻ... Cứ đốt đuốc mà đi, nhưng liệu có thể đi đúng đường trước khi cây đuốc kia tàn. Chúng tôi có thể tự đi, nhưng cũng cần ngọn hải đăng để dẫn đường. 8 điều cuối cùng có phải là lời động viên hay cũng là: ..."những lý tưởng khuôn sáo đã không còn sức sống..."??? Bài viết quá hay! Giới trẻ ngày nay không chỉ bị bỏ rơi mà còn bị chính sự bảo thủ già cỗi ngăn cản sự phát triển. Nhưng niềm khát khao, ước vọng đang cháy bỏng bị chính thế hệ đi trước dội những gáo nước lạnh. Nhưng đã là tuổi trẻ thì các bạn nhất quyết không được dừng bước bởi vì các bạn có quyền thất bại và có quyền được đứng lên từ những thất bại. Cuộc sống là 1 trò chơi, dù đã game over bạn cũng có thể bắt đầu chơi lại. Tiến sỹ nói rất đúng. Làm mẹ của hai cháu trai, tim tôi quặn thắt vì thấy con mình bế tắc mà không biết giúp con cách nào. Góc nhìn chân thực... Đọc lên mà thấy nhói....Tự thấy hổ thẹn vì dường như mình đang trong bài tác giả phản ánh. Đôi khi muốn vẫy vùng, thoát ra mà sao cứ bị kìm kẹp. Là do mình! Nhưng sai từ đâu, bắt đầu thế nào? 23 tuổi mà thấy chống chếnh quá! Có khi nào là kiệt sức như tác giả nói! Suy dinh dưỡng! Đúng. Giá sữa cho trẻ em trên trời còn giá bia rượu, thuốc lá thì rẻ mạt. Chỉ là quản lý hành chính nặng nề làm sao mà phát triển được, các công ty Việt Nam không thể thoát khỏi một đống các văn bản quản lý hành chính chồng chéo nên mới có thống kê cho thấy 99% doanh nghiệp Việt nam là nhỏ và siêu nhỏ. Người trẻ Việt Nam cũng phải cố mà tồn tại thôi, sống đúng nghĩa sao được anh Dương! Tôi bắt đầu thích bạn với bài viết sâu lắng này! Những bài bạn viết trước về GD có đôi chỗ tôi chưa nhất trí, vì tôi cũng đi khắp năm cháu học hỏi nhiều mô hình GD, trăn trở về nỗi niềm làm sao cho thanh thiếu niên VN đuọc học những cái tốt nhất! Nước Mỹ cũng phải trải qua 5 thế hệ thầm lặng mói có ngày nay, nước Nga cũng vậy khi những người liên quan đến chiến tranh đã già cỗi, tôi hơn tuổi bạn vì đã nghỉ hưu từ 2010, thuộc thế hệ buộc phải thầm lặng vì cả cuộc đòi chỉ nghe, quan sát và không đuọc tự do nói lên suy nghĩ thạt của mình! Bạn đã nói lên sự thật phũ phàng, nhưng mong bạn hãy cùng chúng tôi, tuy già, cũng có thể truyền nhiệt tình yêu nuớc cho nhiều thế hệ trẻ, đấu tranh chông lại các tư tưởng bảo thủ, trị trệ. Tôi rất tin tưởng vào tương lai sán lạn của Việt nam với những sức trẻ không chỉ xẻ Trường Sơn đi cứu nước như thế hệ chúng tôi, mà họ xông pha trên mọi lĩnh vực cần sáng tạo để đưa nội lực đất nước đi lên! Họ mói là chủ nhân của đất nuóc! Họ, tôi nghĩ, không chỉ là thanh thiếu niên, mà còn là những cháu bé đang nằm trong nôi, học sinh mẫu giáo, tiểu học đang cần một môi trường giáo dục vi nhân sinh, dân chủ và lành mạnh, không lệ thuộc bất cứ thế lực nào chống lại nhân dân! Là nhân sĩ trí thức yêu nước, chúng ta có trách nhiệm quan tâm tới nhiều thế hệ trẻ của Việt nam để đất nước trường tồn! Một lần nữa cám ơn bài viết này, cám ơn VnExpress đăng tải những suy nghĩ tích cực của bạn và tôi! Còn tôi thì sống 1 tuổi trẻ bị kiềm hãm như đang ở trọ trong chính ngôi nhà của mình. Tôi 24 tuổi và năm sau tôi sẽ có bằng thạc sĩ, về con đường học vấn với tôi cũng thuận lợi tươi đẹp vì tôi cũng khá sáng dạ. Nhưng về tinh thần và ý chí tôi ngỡ như mình đã quá 30. Tôi mong muốn xây dựnh 1 thương hiệu bánh của VN, tôi muốn được học về quản trị nhà hàng và nhận thấy được đảm mê của mình từ khi 20 nhưng ba mẹ hoàn toàn bỏ ngoài tai khi tôi trình bày ý tưởng muốn học thêm ngành này khi ra trường và giờ tôi lại lên tiếp thạc sỉ như thế này đây. Có ai tin tưởng ko khi tôi chưa bao giờ được phép đi chơi với lớp chỉ vì ba mẹ tôi cho rằng trai gái đi chung dễ sinh chuyện. Tôi muốn làm 1 dự án cộng đồng nhỏ là cùng các bạn sinh viên làm bánh tặng trẻ em nghèo hằng tuần nhưng ba mẹ tôi cho rằng ăn cơm nhà vác tù và hàng tổng. Tôi thực sự rất muốn thoát ra khỏi ngôi nhà và làm những gì tuổi trẻ muốn tôi làm nhưng rồi cái cảnh mẹ tôi mỗi ngày ngồi khóc dằn vặt ba tôi rồi sinh bệnh thì trên cương vị 1 đứa con tôi ko muốn mình lại gây ra chuyện này cho đấng sinh thành. Rồi mỗi ngày trôi qua của tôi cũng như anh Dương đây nói lặng lẽ vô hồn và thiếu sức sống. Mình đọc bài viết này, cảm thấy đồng cảm rất nhiều. Mình là phụ nữ giờ 26 tuổi, đã có gia đình và công việc ổn định. Nhưng thời sinh viên chưa xa cũng chung chao bất định đầy hoài nghi trăn trở như vậy, mình từng viết 1 bài "Young man" với nội dung tương tự như vầy. Hồi mình sinh viên, cũng lo lắng về tương lai, và dành quá nhiều thời gian, sức lực , mỏi mệt trong việc kiếm sống và đảm bảo những nhu cầu sống tối thiều. Ở quê vào thành phố, rạc người đi dạy thêm và học để đủ tiền thuê nhà, ăn cơm sinh viên (cơm sinh viên ko đảm bảo chất lượng và dinh dưỡng đâu). Người trẻ nhạy cảm, khát khao sống, nhiều ức mơ, nhưng quả thật có quá nhiều khó khăn đời thường kéo chùng ước mơ và khát vọng xuống như hòn đá nặng cột chặt vào cái bóng bay đầy sắc màu. Sau khi ra trường 4 năm, sau khi dọ dẫm và tự tìm lối, mình may mắn được làm qua các công ty nước ngoài nhờ vốn tiếng Anh, cuộc sống có phần ổn định hơn. Nhìn lại những tấm ảnh thời sinh viên cách đó 8 năm, hình ảnh của mình đúng là gầy gò, khắc khổ và có phần hơn tuổi chính mình bây giờ. Người trẻ, nhất là sinh viên, còn nhiều gian khó lắm, nhiều hoài nghi và đang phải tự dò đường. Họ cần lắm một bàn tay... Tác giả viết rất sâu và thực. Đặt câu hỏi cũng rất khẳng định. Nhưng ai??? giải quyết thực trạng với tuổi trẻ người Việt ! Tôi cũng là một người trẻ lao vào làm ăn và đang tự đánh mất nhiệt huyết bằng những hợp đồng của mối quan hệ, của những đồng tiền đi đêm, đi cửa sau