'Nuốt cá lớn' Đó là cuộc họp đầu tuần tại trụ sở văn phòng đại diện EMC Việt Nam, tầng 14, toà nhà IPH, đường Xuân Thuỷ, Hà Nội. Tôi lúc đó đang là trưởng nhóm tư vấn công nghệ tại Việt Nam của công ty hàng đầu thế giới về hệ thống lưu trữ này.Vị sếp lớn trấn an rằng tin đồn này có từ lâu, "việc đó gần như không thể xảy ra", anh nói, "cá bé không thể nuốt cá lớn được".Gọi là cá bé vì khi đó Dell là công ty tư nhân, giá trị ước tính khoảng 24 tỷ USD. Trong khi đó, EMC có vốn hoá thị trường ước tính 35 tỷ USD, chưa kể EMC còn sở hữu khoảng 80% cổ phần của Vmware, một tên tuổi về ảo hoá hạ tầng công nghệ thông tin thị giá tương đương 23 tỷ USD nữa.Tối hôm đó, tức đầu giờ sáng bên Mỹ, hai công ty chính thức thông báo về thương vụ sáp nhập lớn nhất lịch sử ngành công nghệ giữa Dell và EMC với giá 67 tỷ USD. Thương vụ khiến các báo quốc tế giật tít "giới công nghệ ngã ngửa". Hàng trăm dòng trạng thái trên Twitter và Facebook không tin "nuốt cá lớn" lại trở thành sự thực.Hàng loạt bài viết sau đó bày tỏ quan ngại về số nợ khổng lồ 48,6 tỷ USD mà Michael Dell - ông chủ hãng máy tính Dell - và cộng sự phải gánh. Ở tuổi 50, tóc bạc nửa đầu, Michael Dell liệu có tìm ra được lời hóa giải cho số nợ khủng?31 năm trước, cậu sinh viên năm nhất 19 tuổi Michael Dell đã khởi nghiệp lập lên hãng Dell trong căn phòng ký túc xá đại học Texas với 1.000 USD. Chỉ bốn năm sau, kỹ sư đón sinh nhật thứ 23 với tư cách tỷ phú trẻ nhất trong danh sách lãnh đạo các công ty Fortune 500, tạo ra đế chế mới trên thị trường máy tính. Năm 2001, Dell vượt mặt Compaq để trở thành thương hiệu máy tính lớn nhất thế giới.Làn sóng công nghệ đã nhanh chóng đẩy doanh nhân trẻ vượt qua các tỷ phú khác để trở thành người giàu thứ tư nước Mỹ khi mới tuổi 40 trong thời hoàng kim của máy tính cá nhân. Năm 2004, Michael Dell chuyển giao quyền điều hành công ty để theo đuổi mục tiêu riêng.Những năm sau đó, thị trường máy tính cá nhân trở nên bão hoà, Internet đã tạo ra nhiều hãng công nghệ mới có tốc độ tăng trưởng nhanh hơn như Amazon (1994), Google (1998), Salesforce (1999), Facebook (2004). Cuối năm 2006, Dell tuột tay danh hiệu nhà sản xuất PC lớn nhất thế giới cho đối thủ HP. Đây là lý do thôi thúc để năm 2007, Michael Dell trở lại cương vị CEO dẫn dắt Dell trong cuộc suy thoái trên thị trường thiết bị cá nhân. 2007 cũng là năm mở đầu thời kỳ đại suy thoái kinh tế thế giới 2007 - 2009.Năm 2011, Michael Dell chỉ còn sở hữu 12% cổ phần trong chính công ty mình sáng lập. Các nhà đầu tư không còn mặn mà với phần cứng nữa mà chạy theo hơi thở của thời đại là phần mềm, di động và điện toán đám mây.Trong nỗ lực cứu lấy đứa con tinh thần của mình, năm 2013, Michael Dell đã hợp sức với Silver Lake Partner, công ty đầu tư công nghệ có trụ sở ở California cùng khoản vay từ Microsoft để gom toàn bộ cổ phiếu Dell trên thị trường chứng khoán, biến Dell thành công ty tư nhân. Là công ty tư nhân, quyền kiểm soát của ông được tăng cường và có thể theo đuổi những giá trị lâu dài hơn so với việc đáp ứng đòi hỏi ngắn hạn từ các cổ đông phố Wall luôn đói cổ tức.Hai năm sau, ông đưa ra quyết định mạo hiểm nhất trong đời là mua lại EMC với giá 67 tỷ USD và ôm về khoản nợ lớn. Dù Michael Dell đã thuyết phục thành công các cộng sự và 11 tổ chức tài chính lớn chung tay thực hiện thương vụ, nó bị giới đầu tư đánh giá không khác gì canh bạc đầy rủi ro vì sử dụng đòn bẩy tài chính quá lớn.Giới công nghệ và học thuật vẫn luôn dõi theo thương vụ sáp nhập có một không hai này trong hơn sáu năm qua. Tôi đọc nhiều bài phân tích và thấy chưa ai thực sự tin tưởng vào một kết thúc có hậu.Cho đến sáng 1/11 vừa qua, Dell đã ra thông báo hoàn tất việc tách Vmware ra khỏi Dell Technologies để trở thành công ty phần mềm độc lập với thị giá khoảng 64 tỷ USD. Phần còn lại của Dell có giá trị ước tính 33 tỷ USD.Khi nghe tin này, dù không còn là nhân viên công ty nữa nhưng tôi vẫn rất phấn chấn. Tháng 5/2018, khi là giám đốc công nghệ (Field CTO), tôi được tới Las Vegas tham dự hội nghị toàn cầu của Dell. Đứng cách Michael Dell vài mét, trong hội trường lớn của The Venetian Resort Las Vegas, tôi tiếp nhận được đam mê và lập luận xác đáng khi ông nói về thế giới tương lai và vai trò của Dell Technologies trong tầm nhìn đó. Tôi đã hoàn toàn tin quyết định hợp nhất Dell và EMC của ông là đúng đắn. Vấn đề chỉ là thời gian.Sau một loạt động tác mua bán, sáp nhập, chia tách rất phức tạp, Dell Technologies đã trở nên hấp dẫn hơn rất nhiều so với sáu năm trước. Chỉ năm năm, tài sản của Michael Dell đã tăng từ 19,8 tỷ (2016) lên 55,1 tỷ (2021) USD, gần gấp ba lần. Thương vụ chia tách Vmware khỏi Dell Technlogies sau đó đã dập tắt mọi nghi ngờ, khiến giới đầu tư thực sự ngả mũ trước Michael Dell.Mua bán và sáp nhập (M&A) là chiến lược được nhiều doanh nghiệp sử dụng để nhanh chóng mở rộng thị phần, tăng trưởng doanh thu hay hoàn thiện hệ sinh thái sản phẩm.Thông thường, một doanh nghiệp lớn sẽ mua doanh nghiệp nhỏ khác. Doanh nghiệp nhỏ sau khi bị thâu tóm sẽ dần biến thành một bộ phận trong doanh nghiệp lớn. Rất ít trường hợp doanh nghiệp nhỏ thực hiện chiến lược M&A với công ty lớn hơn vì nhiều rào cản. Vụ sáp nhập lớn nhất trong lịch sử công nghệ thế giới giữa Dell và EMC minh chứng cho trường hợp "nuốt cá lớn" hiếm hoi thành công.Kinh tế thế giới đang trải qua giai đoạn suy thoái mới do thảm hoạ Covid-19. Nhiều doanh nghiệp Việt đã và đang lâm vào khó khăn. Nhiều doanh nhân cũng đang đau đầu nghĩ cách vực lại đứa con tinh thần của mình như Michael ngày nào. Có thể không ít trong số họ đang phải đối mặt với lựa chọn tồn tại hay bỏ cuộc, có nên tham gia M&A để đưa công ty thoát khỏi quán tính lùi."Nếu bạn muốn thay đổi, sáng tạo, làm những thứ mới thì bạn phải ôm lấy rủi ro", Michael Dell từng nói. Sự khác nhau giữa kinh doanh, đầu tư và đánh bạc là bạn có thể hành động bằng trí tuệ và tầm nhìn để thay đổi kết quả.Tôi kể lại câu chuyện trên theo quan sát của một nhân viên công ty trong quá trình đó để góp thêm một góc nhìn giúp nhà kinh doanh vực dậy cảm hứng chèo chống công ty. Mọi con diều chỉ có thể bay cao nhờ ngược gió.Lê Văn Thành Giỏi chưa chắc đã giầu, nhưng đã giầu thì đa phần là giỏi. Vậy muốn chứng minh mình giỏi thì phải giầu cái đã .Cá bé đã nuốt cá lớn thì không phải là cá bé mà cá bé mà là cá siêu lớn. Những thương vụ kiểu này cũng như sự xuất hiện của Bitcoin, NFT,... thể hiện thế giới đang dư thừa tư bản kinh khủng. Các tổ chức đang nắm lượng tiền lớn đang có nhu cầu cấp thiết là bơm tiền để tạo ra lợi nhuận, và khi đã bơm tiền, những tay to sẽ có nhu cầu đẩy giá trị của chỗ đầu tư để thu hút lại lượng tiền đã bơm ra. Tất nhiên các ý tưởng đầu tư phải đủ hấp dẫn, cũng như người gọi vốn phải thuyết phục được các cá mập. Cho nên nhìn thành công của các công nghệ hiện nay là phải nhìn vào giới đầu tư, chứ không phải nhìn vào ý tưởng thực hiện được. Quy luật tự nhiên ở đại dương "cá lớn nuốt cá bé" nhưng ở đây ngược lại , khi doanh nghiệp nhỏ có tầm nhìn về những đối thủ cùng dòng sản phẩm và nắm bắt định hướng mục tiêu phát triển, thì chính bạn là người quyết định nên "sáp nhập hay bán đi",khi lựa chọn sáp nhập bạn cũng đã tìm hiểu về đối tác.....Nhưng quyết định của ông chủ hãng  Dell đã thấu suốt trong thương vụ đình đám gây ngạc nhiên cho giới công nghệ máy tính ...là "nuốt cá lớn" Acquisitions (Mua lại)..Người làm kinh doanh không phải như canh bạc phó mặc rủi ro do chia bài xấu tốt mà ở đây cần có kinh nghiệm am hiểu thương trường, khi bắt đầu hoạt động bạn đừng ngại nghĩ mình "sinh sau đẻ muộn" mà yếu thế, chỉ có tư duy định hướng đúng kinh doanh bạn sẽ có thị phần hay những lúc bạn lèo lái cty vượt qua những giai đoạn khó khăn tuy bạn đi sau mà vẫn khẳng định thương hiệu, dịch Covid làm nhiều doanh nghiệp khốn đốn có cty tồn tại cầm cự có xí nghiệp phải xóa tên rút lui khỉ thương trường, dịch còn là thử thách cho người "cầm Sào" là bạn ....!Sự thành công của ông chủ Dell đã có tầm nhìn quyết định cho "Diều bay ngược gió" là nuốt cá lớn"....Và còn bạn , Cty xí nghiệp bạn có vững khi bạn đang chống chọi "ngược sóng "do dịch bệnh . Cuộc sống vốn dĩ ai cũng có thể thành công, nhưng khả năng thành công thực sự thì rất hạn hữu.Nó như tất cả các canh bạc, ai cũng có thể thắng, nhưng khả năng thắng cao sẽ rất hạn hữu. Bởi số thua, trắng tay ... là vô vàn.Chỉ khác nhau là nhìn người thắng mà làm hay nhìn người thua mà không làm hay nhìn cả 2 để xác định cho mình được mất tới đâu hay cứ làm rồi sẽ thắng. Cạnh tranh tuy khốc liệt, nhưng nó đưa đến một thế giới uyên bác về tư tưởng cá nhân, sau đó thúc đẩy phát triển xã hội. Ví dụ điển hình là ý tưởng của cậu bé Michael Dell ở quá khứ và cũng có thể là cậu trai Mark Zuckerberg người sáng lập ra facebook hiện tại ^^ câu chuyện tạo cảm hứng rất hay anh Thành, Dell là thần tượng cho giới trẻ 80s 90s, nay giới trẻ 2ks nhìn vào vẫn thấy tinh thần nhiệt huyết khởi nghiệp, đương đầu rủi ro trong quyết định của ảnh. 6 năm trước mình cũng nghiên cứu case này, nhưng cũng biết là EMC và VmWare có khá nhiều tiền mặt để anh Dell cover 1 vài chi phí. Nay sau thương vụ tách ra lại càng phục ảnh, dùng tiền của người khác phục vụ mục tiêu của mình. So với thời trẻ thì nay ảnh chẳng thua gì, bái phục 1 thiên tài! Khi ông Dell đã thuyết phục đc 11 tổ chức tài chính chung sức đầu tư để thực hiện phi vụ này thì ông đã trở thành con cá siêu lớn rồi chứ không còn là cá bé nữa.Giả thuyết ngược lại, nếu ông không thuyết phục đc 11 tổ chức tài chính kia góp vốn thì cty của ông vẫn chỉ là cá bé sao nuốt nổi cá lớn. Bản chất là, tuy cơ thể(công ty) của ông đang là cá bé nhưng đầu óc ông đã có tư duy của con cá siêu lớn rồi. bài viết rất hay, cảm ơn! Cám ơn a đã chia sẻ. Mình cũng từng là cựu nhân viên của Dell và rất ngưỡng mộ boss Ý NGHĨA THẬT Anh nên tư vấn các doanh nghiệp Việt Nam mạnh dạn mua lại các Cty Google, Amazon, Facebook hay Apple hoặc ít ra cũng là Alibaba, để trở thành đế chế mang lại lợi nhuận như Dell. Đọc với tất cả sự khâm phục Micheal Dell. Nhưng tôi không hiểu tại sao "Mọi con diều chỉ có thể bay cao nhờ ngược gió." Tôi cứ nghĩ xuôi theo chiều gió. Kính. Trăn nuốt mồi thường là những con mồi lớn hơn vì biết chờ đợi và chớp thời cơ. Cảm ơn anh về bài chia sẻ rất hay. Trong cuộc sống, sau mỗi biến cố sẽ đào thải cái cũ, yếu kém...tạo ra cái mới có tính thích nghi tốt hơn. Âu cũng là quy luật tất yếu của tự nhiên. Bài viết thật hay, cảm ơn tác giả