Người Mỹ nói 'không' BHXH một lần thế nào? Bài toán hạn chế người lao động rút Bảo hiểm xã hội (BHXH) một lần ở Việt Nam đến nay vẫn chưa có câu trả lời triệt để. Phương án lao động chỉ rút phần mình đóng vào quỹ BHXH, tức 8% (so với lương), còn phần của người sử dụng lao động đóng, chiếm 14% sẽ để lại quỹ và sử dụng theo nguyên tắc sẻ chia, đã được cơ quan BHXH một số địa phương nêu ra. Để góp thêm một ý kiến vào việc sửa đổi Luật BHXH, tôi xin chia sẻ câu chuyện an sinh xã hội tại Mỹ.Tôi là một công dân Mỹ đang nghỉ hưu tại Việt Nam. Ở Mỹ, tất cả người lao động có thu nhập (kể cả người làm tự do, công chức, công nhân...) đều phải đóng Thuế thu nhập (Income Tax) và Thuế An sinh xã hội (Social Security Tax). Trong đó, Thuế An sinh xã hội cũng tính tương tự BHXH ở Việt Nam. Người lao động đóng 6,2% và Doanh nghiệp đóng 6,2%; tổng cộng là 12,4%. Tiền thuế An sinh xã hội sẽ nộp vào quỹ An sinh xã hội, dùng để trả lương hưu, người tàn tật, con cái dưới 18 tuổi của người lãnh lương hưu, trợ cấp cho người già không hoặc không đóng đủ số tín chỉ (số năm) để được nhận lương hưu.Ở Mỹ, mỗi năm làm việc và có khai thuế sẽ được tính bốn tín chỉ. Làm đủ tối thiểu 40 tín chỉ, bạn sẽ có lương hưu (10 năm). Càng nhiều tín chỉ, lương hưu càng cao. Nhưng phải đến sớm nhất là 62 tuổi (hưu non) mới bắt đầu được nhận và chỉ nhận hàng tháng (không có trả một cục), không trả trước tuổi. Chỉ khi người lao động bị tàn tật (mất sức lao động) hoặc đủ tuổi nghỉ hưu (66 tuổi), mới được nhận lương hưu (lãnh hàng tháng). Tôi ủng hộ các làm này, bởi nếu cứ để cho người lao động ồ ạt rút một lần, mà không có cách nào để giữ gìn được quỹ An sinh xã hội, thì bao giờ người dân mới có an sinh xã hội?>> 'Lương hưu' 300.000 đồngSố tiền nhận được khi về hưu của người Mỹ tùy vào số tiền đóng và số năm đóng Thuế An sinh xã hội. Người bị thất nghiệp có thể xin trợ cấp thất nghiệp nếu đủ điều kiện (không chịu làm, bỏ việc... không được tính là thất nghiệp), chứ không liên quan tới đóng An sinh xã hội.Người đến tuổi hưu mà không có đủ 40 tín chỉ thì sẽ không có lương hưu, nhưng được hưởng trợ cấp từ quỹ An sinh xã hội (hiện nay khoảng 750 USD một tháng), người Việt gọi là tiền dưỡng già. Người hưởng trợ cấp xã hội được xem là người nghèo, ngoài tiền trợ cấp họ còn được hưởng Medicaid (loại Bảo hiểm y tế này sẽ chi trả 100%) và có thể được phụ cấp nhà ở nếu đủ điều kiện. Nhờ vậy, khi về già hoặc không may bị bệnh tật mất sức lao động, người ta cũng không phải lo lắng nhiều về cơm áo gạo tiền nữa.Ở Mỹ cũng không có chuyện giảm tuổi hưu theo mức lương. Tuổi hưu non là đủ 62 tuổi. Nếu về hưu non, bạn sẽ chỉ nhận được khoảng 75% lương hưu và chưa được nhận Medicare (Bảo hiểm y tế). Người Mỹ cũng quan niệm rất rõ ràng rằng đóng Thuế An sinh xã hội không phải là một hình thức đầu tư. Thu nhập bao nhiêu cũng phải đóng chứ không có đối tượng được miễn.Trong khi đó, ở Việt Nam, tôi thấy ai cũng có thể rút BHXH sớm và rút một lần. Điều này sẽ dẫn đến rất nhiều bất cập. Nếu muốn người dân không rút BHXH một lần nhằm bảo vệ quỹ An sinh xã hội, để nhà nước có thể lo cho người dân lúc về già hoặc ốm đau, bệnh tật, có lẽ Việt Nam cần phải xem xét lại chính sách BHXH hiện nay.Tôi cho rằng, dù chúng ta có điều chỉnh mức lương hưu hay tuổi nghỉ hưu cũng không ngăn được người dân rút BHXH sớm. Chỉ có thể thay đổi điều kiện và cách trả BHXH mà thôi. Chúng ta có thể tính tới chuyện không cho người lao động rút BHXH một lần giống ở Mỹ. Hoặc cho rút sớm, nhưng chỉ được rút phần tiền mà người lao động đã đóng, chứ không được rút phần tiền mà công ty (chủ) đóng, số tiền này sẽ giữ lại cho quỹ BHXH.Cuối cùng, quan trọng nhất, chúng ta phải từng bước thay đổi tư duy cho người đóng bảo hiểm. Chừng nào người lao động vẫn coi đóng BHXH như một hình thức đầu tư, mà đã là đầu tư thì phải có lợi, khi cái lợi đó không bằng lãi gửi ngân hàng hay các hình đầu tư thứ khác, thì tâm lý rút hết ra một lần chắc chắn sẽ luôn thường trực.>> Quan điểm của bạn thế nào? Gửi bài tại đây. Bài viết không nhất thiết trùng với quan điểm VnExpress.net. Chính sách giảm xuống 10 năm của BHXH mục đích không phải để người lao động thấy hấp dẫn mà ở lại, mục đích là để ngăn chặn người lao động rút bh 1 lần nha bạn. Hiện đang có rất nhiều người có thời gian đóng bh>10 năm Cứ đóng tối thiểu đủ 20 năm, nam 60 tuổi hưu, nữ 55 tuổi hưu. Chốt hưu trung bình 5 năm cuối hưởng. Ổn định giá cả thị trường, tạo điều kiện cho mọi người tạo ra vật chất để trao đổi nâng cao chất lượng cuộc sống cho xã hội. Vậy là xong! Khỏi bàn nhiều. Nếu bạn đóng bảo hiểm dựa trên "mức lương đủ sống" trong "khoảng thời gian đủ dài", thì khi bạn nghỉ hưu lương hưu của bạn chắc chắn đủ sống. Vì khi hưu trí nhu cầu nhìn chung của chúng ta giảm hơn so với lúc đương thời. Cái khó là chúng ta muốn đóng ít nhất dựa trên mức lương cơ bản để tính bhxh (vốn dĩ nó đã không đủ sống) trong khoảng thời gian tối thiểu đư điều kiện hưởng hưu (20 năm) thì quỹ bảo hiểm nào chi trả nổi cho bạn "mức lương đủ sống". "Mức lương đủ sống" chính vào mức lương bạn chọn để đóng bảo hiểm theo chất lượng cuộc sống của chính bạn. Đó là công bằng. Ví dụ hiện tại bạn đóng bhxh cho mức lương 10 triệu, lương tăng lên hàng năm bạn vẫn tuân thủ đóng, đóng cho đủ 35 năm, tôi cá là bạn sẽ nhận lương hưu đủ sống theo chất lượng cuộc sống trước khi nghỉ hưu của bạn. Giờ đóng trên lương 3-4 triệu (thú thực bạn có sống nổi với mức lương đó không, hoặc phải sống với chất lượng thấp), sau này nghỉ hưu bạn vẫn đòi lương đủ sống, đó là không công bằng. Trẻ cố hãy cố gắng "đủ sống", thì già mới mong "đủ sống" phải không nào? Người lao động đang bức xúc lương hưu thấp mà giờ lại muốn giảm năm đóng bảo hiểm, đó là một nghịch lí. Đi làm còn ko đủ sống nữa là về hưu. Lương hưu chỉ hỗ trợ chút đỉnh thôi còn chủ yếu nương nhờ con cháu nên giảm số năm đóng bảo hiểm xuống 15 năm hoặc 10 năm (hưởng 45% lương) và giảm tuổi nghỉ hưu 50 tuổi đối với nữ và 55 tuổi đối với Nam. còn nếu chỉ giảm số năm đóng bảo hiểm thôi thì tôi tin 100% người lao động rút thanh toán 1 cục hết. Điều quan trọng nhất là NLD càng lớn tuổi thì khả năng thất nghiệp càng cao. vì vậy NLD k thể chờ tới ngày nhận lương hưu Giảm năm mà không giảm tuổi thì tác dụng gì đâu, đủ năm mà chờ thêm hơn chục năm (Có người phải 2 chục năm) mới đến tuổi lĩnh lương hưu thì.... ối dồi ôi :'( Tốt nhất thì cứ tự thân tiết kiệm, trông chờ các quỹ bảo hiểm là không xong đâu. Coi bảo hiểm xh như quỹ phụ trợ. Mục đích cuối cùng của sự thay đổi từ 20 xuống 15 năm rồi 10 năm là cố gắng làm mọi cách để ngăn dòng người đang và sẽ rời khỏi BHXH vì đóng quá năm quy định, rất nghịch lý.Cái mà người lao động cần là giảm tuổi nghỉ hưu hoặc được hưởng % hưu luôn sau khi hoàn thành năm đóng bất cứ tuổi nào chứ không phải là giảm năm đóng. đóng 26 năm bhxh nhận được lương hưu gần 2tr4. thử hỏi có ai còn muốn tham gia bhxh nữa? Giảm tuổi nghĩ hưu xuống 50 tuổi là xong. Chẳng ai rút hêt Muốn người lao động không rút BHXH 1 lần cách duy nhất tốt nhất là đảm bảo lương hưu đủ trang trải cuộc sống, điều này có nghĩa là mức tiền lương bình quân phải được tính cho những năm cuối hưu có thể 5-7 năm để mức độ trượt giá không đáng kể, chứ tính bình quân kiểu hiện tại thì thôi vì cách đây 25 năm lương chỉ có mấy trăm ngàn đồng Trước khi luật có hiêu lực, sợ rằng sẽ có môt làn sóng những người đã đóng bảo hiểm từ 10 năm đến dưới 20 năm sẽ rút 1 lần Tiền đóng BHXH (cả người lao động và Công ty) chỉ có 32% lương cơ bản mà nhận lương hưu từ 45% đến 75% lương cơ bản thì bạn có thấy công bằng không????Nhưng thực chất tiền Hưu trí tử tuất chỉ có 22% lương cơ bản (còn lại là Ốm đau, thai sản, bệnh nghề nghiệp, thất nghiệp, bảo hiểm y tế) (cứ cho lương đóng BHXH là 5 triệu đi, tổng mình đóng là 1.5 triệu, trong đó đóng cho quỹ Hưu trí, tử tuất là 1.1 triệu và nhận lương sẽ từ 2.2 triệu đến 3.7 triệu tức là gần gấp đôi đến gấp ba lần số mình đóng rồi đấy) bên cạnh đó còn có một cái thẻ BHYT (mặc dù hiện tại có rất nhiều rắc rối xung quanh bảo hiểm y tế - trên trang này có ít nhất là 2 bài đó).Mình không biết có đủ tiêu hay không nhưng chắc chắn là có một khoản thường xuyên liên tục hàng tháng không gián đoạn, có cơ sở để sống (chẳng lẽ đến lúc đó chỉ có ngồi không và ăn vào cái lương hưu không làm thêm gì đó để kiếm sống)