Hy sinh là phẩm chất? Bởi câu trả lời của cô đụng đến một vấn đề dường như đã được mặc định trong tư tưởng của nhiều thế hệ người Việt - sự hy sinh của phụ nữ Việt Nam. Khi nghe tôi kể lại câu trả lời, đại ý điều làm nên sự khác biệt của phụ nữ Việt Nam so với phụ nữ thế giới là sự hy sinh, chồng tôi - một người Mỹ - đã hỏi lại: Như vậy liệu có khách quan và chính xác?Tôi cũng nghi ngờ điều đó bởi tôi quen biết khá nhiều phụ nữ khác màu da, khác quốc tịch. Trong số họ, có rất nhiều người cũng quen với việc hy sinh bản thân. Bà ngoại của chồng tôi, một phụ nữ Mỹ gốc Do Thái là mẫu phụ nữ hy sinh điển hình. Bà lớn lên trong sự thiếu thốn tình cảm vì mẹ mất sớm, cha đi bước nữa. Bà tự đảm đương vai trò làm mẹ để chăm sóc hai người anh trai từ bé đến lớn. Dù rất thông minh, bà từ bỏ ước mơ vào đại học để đi làm nuôi các anh ăn học. Cả cuộc đời bà hầu như sống vì người khác, cho người khác. Ngay cả đến những năm tháng cuối đời, vào cái tuổi trên chín chục, bà vẫn không chịu đến ở nhà con cái vì sợ làm xáo trộn cuộc sống của các con. Tôi không biết dùng từ nào khác hơn để nói về bà, ngoài từ “hy sinh”.Ngay trên đất Mỹ - đất nước mà cái Tôi cá nhân được đề cao hết mực - tôi vẫn nhìn thấy vô số phụ nữ đang hy sinh sự nghiệp vì gia đình. Vì áp lực của công việc và sự coi trọng vấn đề chăm sóc con cái, nhiều phụ nữ Mỹ ngày nay vẫn lựa chọn giải pháp tạm thời dừng công việc để ở nhà trông con.Trước những sự thật mắt thấy tai nghe như thế, tôi không thể không băn khoăn trước câu trả lời của tân Hoa hậu, hay nói đúng hơn là ngờ vực một mặc định tư duy, một ngộ nhận của người Việt mình. Tôi không cho rằng sự hy sinh làm nên nét khác biệt của phụ nữ Việt Nam, có chăng, sự khác biệt chỉ là ở cách nhìn nhận vấn đề hy sinh. Trong khi phụ nữ Việt Nam coi hy sinh như một nghĩa vụ, một phẩm chất phải có thì phụ nữ Mỹ lại chỉ đơn giản coi việc hy sinh là một lựa chọn của bản thân, không dưới bất kỳ sức ép nào.Cô kế toán làm việc ở trường mầm non của con tôi - một phụ nữ tóc vàng cao lớn xinh đẹp đã goá bụa - một mình ở vậy nuôi ba con ăn học. Nếu chị ở Việt Nam, việc “ở vậy” của chị có thể được hiểu như là sự hy sinh hạnh phúc bản thân vì con cái. Nhưng khi tôi hỏi, chị nói, mình lựa chọn sống như thế vì đó là cuộc sống khiến chị thấy thoải mái và hạnh phúc trong hoàn cảnh hiện tại.Không biết tự bao giờ, hy sinh trở thành thứ danh hiệu cho phụ nữ Việt Nam? Dần dà, nó trở thành thuộc tính. Là phụ nữ Việt, ắt phải biết hy sinh. Chẳng hạn, một góa phụ Việt Nam, đặc biệt là ở những vùng thôn quê, chắc sẽ phải đối diện với ít nhiều lời gièm pha nếu muốn tái giá.Tôi không muốn nghĩ hy sinh là bản sắc của phụ nữ Việt. Vì suy cho cùng, hy sinh chỉ đẹp khi đó là hành động tự nguyện. Nếu biến thành một thuộc tính, nó sẽ trở thành một thứ kim cô, trói buộc ước mơ và khát vọng.Nguyễn Thị Thanh Lưu Một xã hội mà còn coi sự hy sinh của phụ nữ là phẩm hạnh đáng quý thì đó là 1 xã hội kém văn minh! Đồng ý với bài viết này. Một là, phụ nữ khắp thế giới, bất kể màu da nào, quốc tịch nào, đều là những người phụ nữ, đều có trái tim đỏ và tấm lòng yêu thương như nhau. Chuyện phân biệt thật là nực cười. Nhưng nực cười hơn là người ta cố ép cái "hy sinh" thành một phẩm chất của phụ nữ Việt Nam. Rốt cuộc là ca ngợi hay là một cái cũi, nhà tù tư tưởng của xã hội dành cho phụ nữ, rằng là phụ nữ thì không được quyền có hạnh phúc riêng, phải hy sinh từ bỏ quyền lợi của mình, thế mới đúng là phụ nữ? Hài hước thật. Đàn ông Việt làm cái gì để phụ nữ Việt suốt ngày phải "hy sinh" vậy? Cảm ơn bài viết của tác giả Nguyễn Thị Thanh Lưu. Đừng bắt chúng tôi, những người phụ nữ bình thường phải mang trên mình vòng kim cô hào quang hư ảo đó. "Phẩm chất hy sinh" đó chính là một định kiến xã hội, đè nặng lên cuộc sống của người phụ nữ Việt, hy sinh vì chồng, vì con, vì hạnh phúc gia đình và vô vàn cái vì khác nữa . Hy sinh hay không đó là sự lựa chọn cách sống và không chịu một sức ép nào. Mình nghĩ rằng để trả lời cho câu hỏi của BGK cuộc thị HH thì như vậy là khá ổn, bởi lẽ câu hỏi chỉ là sự khác biệt chứ không ai cho rằng đó là điều tốt đẹp tới mức phải phát huy vô điều kiện. Đúng là sự hy sinh chỉ đẹp, chỉ đáng quý khi đó là tự nguyện, đựơc người khác thấu hiểu, biết ơn, trân trọng. Tuy nhiên dù là tự nguyện hay bắt buộc thì mong muốn chung của sự hy sinh đều là để mọi thứ được tốt hơn trong suy nghĩ của người hy sinh, mặc dù kết quả có khi lại trái với mong muốn của họ, nhưng cái đó lại thuộc về nhận thức. Nhiều người phụ nữ bất hạnh cứ nghĩ rằng hy sinh đủ mọi thứ để gia đình yên ấm, nhưng thực tế là cuộc sống của gia đình họ ngày càng bế tắc, bất hanh, nhưng chung quy trong suy nghĩ họ vẫn cho rằng chỉ có làm thế thì mới toàn vẹn, vậy có phải do nhận thức không??Ở nước nào cũng có người này người khác, tôi không phủ nhận chuyện ngòai VN thì đất nước nào cũng có những người phụ nữ hy sinh vì người khác, nhưng so với VN thì chưa thể là gì. Rõ ràng ăn sâu vào tiềm thức của mỗi người phụ nữ VN là sự hy sinh, có thể là bởi nền giáo dục từ xưa nên hy sinh một cách mù quáng, cũng có thể là sự tự nguyện lựa chọn của mỗi cá nhân, nhưng phải nói rằng gần như bất cứ người phụ nữ VN nào cũng mang trong mình suy nghĩ sống vì gia đình nhiều hơn quốc gia khác. Ở phương tây nhiều tấm gương cũng đáng để học hỏi, ca ngợi nhưng tôi nghĩ rằng không phải bất cứ ai cũng cho rằng người phụ nữ thì nên hy sinh như thế. Họ hy sinh đơn giản vì họ thấy rằng họ lựa chọn như thế, họ chắc chắn rằng cuộc sống sẽ tốt hơn, họ được bạn đời ghi nhận và trân trọng, chia sẻ mọi thứ trong cuộc sống. Hay ở các nứơc Hồi giáo , phụ nữ bị đối xử tàn tệ thì việc hy sinh chẳng có ý nghĩa gì khi mặc nhiên đó là việc của phụ nữ phải làm.Tôi không cho rằng mọi sự hy sinh của người phụ nữ VN là đúng, là mang lại kết quả tốt. Nhưng tôi vẫn nghĩ rằng đó là một đức tính quý mà không phải đất nước nào cũng sẵn có trong mỗi người phụ nữ. Xã hội tiến bộ, phụ nữ có nhiều tiếng nói, là phái đẹp, là phái yếu nhưng đâu phải ai cũng yếu đúôi tới mức cần người bảo vệ, thế nhưng dù có mạnh mẽ tới đâu họ vẫn là phụ nữ. Thế giới trân trọng họ, dành cho họ nhiều quyền lợi mà đàn ông không thể có được, vậy thì gắn đức hy sinh như một bản chất đẹp đẽ của phụ nữ thì cũng đâu có gì là quá đáng, là sai lầm. Có chăng chúng ta nên nhìn nhận thế nào cho đúng về việc hy sinh, để việc hy sinh mang đúng giá trị cao đẹp của nó, để ngày càng được phát huy chứ không phải sau mỗi sự hy sinh là phản bội, là sự mặc nhiên coi đó là lẽ thường, là làm dụng để rồi trở thành gánh nặng trong tâm lý người phụ nữ. Thật sự câu trả lời của tân hoa hậu hôm ấy rất gượng ép và chủ quan, tôi không hiểu vì sao BGK lại tán thành như vậy. Cảm ơn chị Thanh Lưu đã đề cập vấn đề này. Chị đã nói hộ suy nghĩ của tôi và gia đình tôi. Tôi không đưa ra bất cứ đánh giá nào liên quan đến tân hoa hậu của chúng ta nhưng vì cô ấy là người trả lời đầu tiên mà tôi đã dừng xem cuộc thi để chuyển sang kênh khác "Tôi không cho rằng sự hy sinh làm nên nét khác biệt của phụ nữ Việt Nam, có chăng, sự khác biệt chỉ là ở cách nhìn nhận vấn đề hy sinh..". Còn tôi cho rằng bạn đúng, câu trả lời theo khuôn mẫu tào lao bí đao của cuộc thi HH lại được chọn. Bài viết của bạn rất hay và chính xác. Người Việt Nam và phụ nữ Việt Nam đang tự trói buộc mình bằng "đức tính quý báu" này. Tôi đồng ý quan điểm của bạn Thanh Lưu. Hôm đó tôi cũng rất buồn cười khi nghe câu trả lời của HH Kỳ Duyên. Thật là sách vở, giáo điều và gượng ép. Tôi công nhận đức hy sinh là một nét đẹp đáng quý, đáng trân trọng của PNVN. Nhưng bảo rằng đó là nét khác biệt để dễ phân biệt, dễ nhận ra PNVN so với các phụ nữ khác trên thế giới thì có phần là hồ đồ quá vì trên thế giới này đâu phải chỉ có phụ nữ Việt Nam mới có đức hy sinh? Các phụ nữ Nga, Cu Ba, Triều Tiên... và phụ nữ ở rất nhiều các nước khác, nhất là những nước phải trải qua chiến tranh họ cũng hy sinh, thậm chí là hy sinh rất nhiều cho sự nghiệp, cho đất nước, dân tộc và cho cả chính gia đình nhỏ bé của họ nữa. Vậy có nên không khi chủ quan nói rằng sự khác biệt của PNVN chính là đức hy sinh? Nói vậy có khác nào hạ thấp phẩm chất của phụ nữ các nước khác? Vẫn biết rằng quan điểm cá nhân là của mỗi người, riêng tôi không những không đánh giá cao câu trả lời ứng xử của HH Kỳ Duyên ở ngôi vị này mà còn rất thất vọng với câu trả lời của một Kỳ Duyên ở vị trí là Sinh viên Đại học. Bài viết quá hay, giúp ta hiểu được cốt lõi của vấn đề! Tôi thật sự xúc động khi đọc bài viết này, chứ tôi không xúc động khi nghe câu trả lời ứng xử của tân hoa hậu VN. Tôi không nghĩ phụ nữ VN khác biệt với phụ nữ thế giới ở sự hy sinh mà đó là sự nhẫn nhịn, chịu đựng. Tôi là người Việt, lấy chồng người Mỹ và hiện đang sống ở Châu Âu. Mới đây, tôi cũng có một cuộc thảo luận với chồng tôi về chủ đề "hy sinh". Chồng tôi nói rằng anh ấy "hy sinh sự nghiệp" của anh ấy để ủng hộ sự nghiệp của tôi. Tôi nói với anh ấy rằng tôi rất cảm kích và trân trọng quyết định của anh ấy khi từ bỏ công việc anh ấy đang làm để theo tôi. Song tôi sẽ rất không vui khi biết đó là sự hy sinh. Có thể một giai đoạn nào đó khác trong cuộc đời, tôi sẽ từ bỏ sự nghiệp của mình để ủng hộ anh ấy, và khi đó tôi tuyệt đối không cho đó là sự hy sinh. Tôi cho đó là những lựa chọn cần thiết cho những thời điểm nhất định. Và như bất kỳ sự lựa chọn nào, luôn có hai mặt, như hai mặt của đồng xu: cái giá phải trả và phần thưởng được hưởng. Khi mình hài lòng với phần thưởng được hưởng thì bất kỳ cái giá nào cũng là xứng đáng. Không có gì là "hy sinh" ở đây cả. Anh ấy đã xin lỗi tôi sau đó và sau này còn thỉnh thoảng nói rằng "cảm ơn em vì anh có khoảng thời gian này, nếu không từ bỏ công việc, sẽ không thể có những trải nghiệm này"Kể dài dòng như vậy chỉ để nói rằng, theo quan điểm cá nhân tôi: Đức hy sinh không nên đem ra phân tích "đúng" hay "sai". Không nên có đúng hay sai, chỉ người "hy sinh" và người "nhận sự hy sinh" mới có thể đánh giá về điều đó.Tân Hoa Hậu chỉ mới 18 tuổi, "chưa từng đến Paris" (trích bài phỏng vấn sau đăng quang). Trước một rừng ống kính và hàng triệu đôi mắt theo dõi trên truyền hình, thực hiện phần thi này, ít nhất một cách suôn sẻ là điều không phải ai cũng làm được. Câu hỏi lại mang tầm "vĩ mô" và là một câu hỏi mở, không có yếu tố "đúng" "sai" ở đây. Cô ấy có quyền thể hiện quan điểm cá nhân của cô ấy chứ. Và cô ấy cũng giải thích rồi, mẹ cô ấy chính là tấm gương, khiến cô ấy có câu trả lời đó. Đối với một người con, hình ảnh mẹ (hoặc cha) mình có thể là hình ảnh biểu tượng chứ. Khi được hỏi về những phẩm chất điển hình của người Việt Nam, tôi cũng hay nói "tôi không dám nói toàn thể 90 triệu người Việt Nam, nhưng tôi có thể nói về mẹ tôi...." Tôi thấy chúng ta, với những trải nghiệm (sống ở nước ngoài, kết hôn với người nước ngoài), trình độ (tiến sĩ, thạc sĩ....) thì không nên mổ xẻ câu trả lời của Tân Hoa Hậu. Cô ấy giành ngôi vị hoa hậu vì số điểm tổng thể chứ không phải vì câu trả lời cho phần thi vấn đáp. Hoa hậu năm nay mới có 18 tuổi, phải trả lời một câu hỏi khó trong trạng thái tâm lý căng thẳng như vậy kể cũng không dễ dàng gì. Bản thân tôi, thú thật là suy nghĩ từ hôm đến giờ mà cũng chẳng biết điều làm nên sự khác biệt là gì? Hay! Ở đây có 2 vấn đề: Một là các cô hoa hậu thượng lạm dụng mỹ từ mà nội dung thì sáo rỗng. Hai là phần lớn người Việt chưa hoặc không nhìn ra bên ngoài đã vội đề cao mình, điều này đúng như chồng chị nói là "liệu có khách quan?". Cách suy nghĩ đầy tiến bộ và thoát khỏi một tư tưởng luôn tự đề cao của người Việt.