Túi vàng, túi xanh Tôi thuê một phòng trọ giá rẻ cho sinh viên. Ngày đầu tiên, chủ nhà dẫn tôi đi một vòng, hướng dẫn sử dụng máy sưởi và đồ dùng nhà bếp. Trong bếp có một góc với hai khung thép gắn túi nilon màu xanh dương và màu vàng in chữ IVAGO rất lớn, kèm một thùng giấy carton kế bên. Ông dặn, rác thải phải được phân loại, túi màu vàng để rác sinh hoạt hàng ngày, túi màu xanh để rác thải nhựa, vỏ lon nhôm và các hộp sữa; trong khi giấy carton, hộp bánh pizza và chai thủy tinh, nhất là chai bia ở Bỉ... được bỏ vào thùng lớn.Chủ nhà dán một tấm lịch thu gom rác lên bức tường ở góc bếp, yêu cầu chúng tôi kiểm tra ngày để tự phân công nhau đi đổ rác. Tấm lịch tô màu vàng, xanh và nâu, thể hiện ngày mà túi màu đó được thu gom. Xe rác sẽ đi vòng các con phố từ 5h sáng, thu gom mỗi tuần một lần với túi màu vàng, hai tuần một lần với túi màu xanh và mỗi tháng một lần với thùng carton đựng giấy và chai lọ thủy tinh. Bỉ có khí hậu ôn đới, lạnh quanh năm. Rác thải trong bếp như thịt, vỏ trái cây rau củ... có thể giữ trong các túi màu vàng suốt một tuần mà không bị ôi thiu hay bốc mùi.Nếu bị bắt gặp đổ rác sinh hoạt ra thùng rác công cộng, chúng tôi sẽ phải chịu phạt 120 euro và thêm 250 euro cho phí vệ sinh - một khoản tiền cực lớn bởi chi phí ăn ở một tháng của tôi ở Bỉ lúc ấy chỉ khoảng 650 euro.Các túi màu vàng đựng rác thải sinh hoạt có giá khá đắt, tận 18,4 euro cho 10 túi loại lớn; trong khi túi xanh đựng rác thải tái chế rẻ hơn nhiều, chỉ 6 euro cho cuộn 20 túi. Các túi trên được bán đồng giá trên toàn thành phố. Điều này nhằm khuyến khích người dân phân loại rác kỹ lưỡng hơn, thay vì tiện tay gom hết rác vào túi màu vàng.Câu chuyện về những chiếc túi trở lại với tôi khi tôi hay tin Việt Nam đang quyết liệt thực hiện phân loại rác tại nguồn, với việc đưa vào áp dụng Nghị định 45/2022, có hiệu lực từ 25/8. Theo đó, hộ dân, các cộng đồng dân cư không thực hiện phân loại rác theo quy định sẽ bị phạt tiền ở mức cao nhất lên đến 300 triệu đồng.Mục tiêu phân loại rác được đặt ra từ lâu. Năm 2007, Hà Nội từng thí điểm phân loại rác tại nguồn ở quận Hoàn Kiếm. TP HCM, Đà Nẵng, Cần Thơ cũng triển khai thí điểm nhưng đều không duy trì được lâu dài do thiếu đồng bộ trong quá trình thu gom, tập kết, vận chuyển và xử lý. Quy trình phân loại rác bao nhiêu năm qua, vì thế, vẫn "do một tay các bà đồng nát lo liệu". Với gần 65.000 tấn chất thải rắn sinh hoạt trên cả nước mỗi ngày, trong đó TP HCM khoảng 9.500 tấn, Hà Nội hơn 6.500 tấn, phân loại rác tại nguồn dù khó, vẫn là việc buộc phải thực hiện, nhằm đảm bảo xử lý và tận dụng tái chế nguồn tài nguyên này. Cách triển khai của nhiều quốc gia trên thế giới sẽ cung cấp mô hình tham khảo tốt cho Việt Nam.Bỉ là quốc gia nổi tiếng với việc phân loại và tái chế rác thải hợp lý và hiệu quả, chỉ sau Đức tại châu Âu. Ngoài việc chia rác thành túi vàng, túi xanh như cách họ đã làm, các đô thị lớn ở Việt Nam có thể nâng cao ý thức của người dân bằng việc quy định loại túi rác và mức giá. Nếu không đáp ứng các quy định, trong đó có quy định về loại túi, công ty vệ sinh môi trường có quyền từ chối thu gom.Tại Singapore, nơi tôi hiện sinh sống, Cơ quan Môi trường Quốc gia NEA có nhiệm vụ quản lý và giám sát hoạt động phân loại và thu gom rác thải. Trong các trung tâm thương mại, trường học, chợ, trung tâm ăn uống... đều có các thùng rác chuyên dụng màu xanh dương với dung tích 660l, dành riêng cho rác tái chế gồm bốn khoang với bốn màu dễ nhận biết: chai lọ thủy tinh (glass), giấy và bìa cứng (paper), chai lọ bằng nhựa (plastic), lon và hộp kim loại (metal). Rác thải sinh hoạt được vệ sinh và thu gom hàng ngày để tránh mùi hôi và côn trùng, do Singapore có khí hậu nhiệt đới nóng ẩm.Ngay từ bé, người dân tại đảo quốc đã được hướng dẫn và tuyên truyền để phân loại rác thành các loại chất thải hữu cơ, rác thải tái chế và không thể tái chế. Sự phổ biến và tuyên truyền này được thực hiện tích cực và mạnh mẽ. Đến các trung tâm ăn uống và chợ ướt, bạn sẽ thấy thông báo và bảng hướng dẫn phân loại rác được thể hiện bằng hình minh họa dán khắp nơi.Tuy nhiên, không phải mọi thứ đều hoàn hảo và thành công. Tại Singapore, văn hóa sử dụng túi nilon và muỗng đũa sử dụng một lần vẫn còn phổ biến. Tôi dễ nhận thấy điều này khi đi siêu thị, mỗi món hàng thậm chí được cho vào một túi nilon riêng. Túi nilon miễn phí và có thể xin thêm không giới hạn.Ở khu Pandan Garden tôi đang sống, rác thải sinh hoạt hàng ngày trong các khu chung cư xã hội được gom cho hết vào một túi nilon và thả vào thùng máng (rubbish chute) từ tầng cao. Máng rác tập trung, một thiết kế điển hình của hầu hết căn hộ xã hội và chung cư cao tầng, cho phép cư dân xử lý rác thải dễ dàng ngay từ chính căn bếp của họ; khiến nhiều người lười nhác mang rác tái chế xuống tầng trệt. Những máng rác chảy từ trên cao xuống cũng là hình thức phổ biến tại nhiều chung cư ở Việt Nam - một trở ngại rất lớn cho mục tiêu phân loại rác từ hộ gia đình.Không thể ngay lập tức thay đổi thiết kế của các khu chung cư dạng này, vì vậy, việc tuyên truyền, vận động thay đổi ý thức của người dân sẽ là giải pháp quan trọng đầu tiên.Nhưng ngay cả khi các hộ dân đã có ý thức, nỗ lực phân loại rác tại nguồn vẫn có thể rơi vào bế tắc nếu quy trình tập kết và vận chuyển rác thải vận hành như cũ; nghĩa là túi xanh - túi vàng lại bị trộn lẫn vào nhau đi đến bãi rác.Và tôi chưa thấy nhà chức trách công bố giải pháp cho quy trình vận chuyển rác đã phân loại.Trình Phương Quân Hậu duệ biết ơn.Nhà tôi ở chung cư, không có nhà kho hay sân vườn rộng để tích trữ các loại phế phẩm có thể để dành bán ve chai, mà cũng không thể kêu ve chai vào bán, nên tôi hay tự mình và dặn người nhà hãy phân loại rác, các thứ mà mình nghĩ có thể dùng được, có thể tái chế được thì bỏ riêng ra một bịch, rồi hãy đem bỏ vào thùng rác chung của chung cư, tôi chỉ nghĩ đơn giản là hãy giúp người đổ rác, đằng nào thì họ cũng bới các bao rác trước khi họ đem rác đi đổ vào các khu tập trung, họ cũng nghèo, cũng khó khăn, hãy giúp họ để họ có thêm thu nhập nuôi con cháu, mình chỉ mất vài giây, nhưng họ tiết kiệm vài phút, tránh được sự bẩn thỉu vương vãi khi họ bới rác. Tôi cũng dặn người nhà mình thêm là đối với các loại rác có thể tồn lưu trong môi trường lâu năm, phải hạn chế thải ra môi trường, đừng để sau này con cháu chúng ta trách cứ chúng ta, rồi phải sống với những gì chúng ta tiện tay ngày hôm nay, kể cả khi đó chúng ta đã là người thiên cổ.Tổ tiên chúng ta để cho chúng ta những gì? Rừng ngàn, biển bạc, đất đai màu mỡ, dưới sông sấu lội, trên giồng cọp um, một di sản trù phù, đất đai cho mùa màng tươi tốt bội thu, không khí trong lành cho chúng ta hít thở, sông suối cho chúng ta đắm mình những trưa hè, chim muông cho chúng ta vui hòaHãy cố giữ lấy! cho chúng ta và cho con cháu chúng ta, ai trong chúng ta mà không muốn hậu duệ biết ơn?Phương Thụy Quy định thì luôn luôn dễ còn tổ chức thực hiện mới là vấn đề phải bàn. Bài viết đã cho thấy rất rõ điều này. Cảm ơn tác giả. Tôi cho đây là NHIỆM VỤ BẤT KHẢ THI do mọi người đã quen thải rác theo lối cũ ngàn năm. Trong sân Trường Tiểu Học quê tôi, sáng sớm cha mẹ đưa con đi học, ngồi trên băng đá ăn sáng xong, người mẹ gom bao bì đựng thức ăn cho vào túi nylon quẳng ngay vào gốc cây ở sân trường dù thùng rác to đùng đặt cách đó chỉ 5m (?!). "Ý THỨC CÙN" còn không ít trong cộng đồng. Phân loại rác không khó. Nhưng cũng có cái khó là nhiều nhà thuê trọ, hoặc nhà diện tích nhỏ nên cái bếp bé xíu. Quay qua quay lại còn khó khăn lấy chỗ đâu mà để mấy cái túi rác trong thời gian dài. Vả lại rác trong chế biến thực phẩm (gà, thủy, hải sản, vỏ trái cây...) mà không cho vào mấy túi ni lông cột chặt thì nó chảy nước và bốc mùi lập tức. Nếu phân loại thì vẫn phải thu gom hàng ngày chứ không để lâu được. Còn mấy cái vỏ lon, vỏ nhựa, hộp giấy thì yên tâm, ít ai cho lẫn vào rác "nấu ăn" lắm. ^_^ 4 ngày rồi còn chưa thèm đi lấy rác đây này . Đã vậy còn ký hợp đồng lên giá gấp 2 . Chưa lên 2 ngày đổ 1 lần giờ giá gấp 2 thành 4 ngày đổ một lần . Sẵn tiện về thu gom rác làm ăn sắm thật nhiều thùng đựng rác lớn, ghi rõ rác vô cơ, hữu cơ để dân tự bỏ vào.Nhà mình cũng chỉ bỏ rác hữu cơ ra ngoài hàng ngày. Còn lại hộp sữa giấy, vỏ lon, chai nhựa (nước uống), chai thủy tinh (nước mắm)... thì gom lại 1-2 tuần nhiều nhiều mới bỏ ra.NHƯNG: người thu gom rác thì đi không có giờ giấc gì hết, có khi cách ngày mới tới lấy rác, nên rác hữu cơ buổi sáng mình bỏ ra ngoài lúc 7-8h sáng thì tới tối chuột nó cắn tanh bành (dù buổi tối đã gom bỏ vào thùng rác trong nhà). Còn bịch rác có vỏ lon, chai nhựa bỏ ra thì ve chai tới bới cũng tanh bành luôn vì họ không gom chai nhựa, hộp giấy. Chưa kể lâu lâu có nhà trong hẻm mang cả bịch rác to đùng bỏ trộm trước cửa nhà mình.Đấy, vậy giờ phạt ai? Không lẽ phải lắp camera để theo dõi chuyện xả rác này? Chỉ cần thành phố thay đổi cách gom rác như một số nước tiên tiến đã và đang làm thì người dân tự khắc phân loại ngay. Ngày nào thu loại đó, loại khác không thu, bỏ lẫn lộn thì sẽ được phạt. Chia đơn giản nhất hiện tại là rác hữu cơ, rác vô cơ, giấy và thủy tinh. Nếu muốn triệt để thì rác vô cơ có thể chia tiếp thành nhựa và kim loại.Bây giờ mà phân loại cho đã xong các ông lại gom chung một hố, trộn chung một xe thì người dân thấy chán nản lắm!!! Nếu đã định làm thì hãy làm cho đầy đủ, từ a-z, công khai quy trình cho dân được nhờ. Rác hữu cơ đi đâu, rác vô cơ đi đâu, giấy, thủy tinh đi đâu. Triển khai thì dự kiến tái chế được bao nhiêu tấn! Bao nhiêu đi đốt, bao nhiêu đi chôn! Chi phí vận hành bao nhiêu và từ đâu?Còn về chuyện các khu chung cư, tôi thấy cách giải quyết cũng khá đơn giản, đó là phân loại theo ngày, ngày nào thì bỏ loại ấy đối với chung cư cũ. Bỏ sai thì tiếp tục được phạt. Với chung cư mới thì cứ quy hoạch 2-3 ống thải rác và quy định từng loại rác cho từng ống. Xử lý trước tiên những người cứ mang rác sang nhà hàng xóm vứt Mình đã thấy việc phân loại theo màu sắc tại các thùng rác của Hồ Gươm làm rất tốt tuy nhiên hơn một lần tận mắt chứng kiến cảnh rác được phân loại nhưng khi gom - lại gom chung. Từ đấy thấy việc phân loại chỉ là hình thức còn việc tổ chức thực hiện thì lại là một vấn đề cần bàn nhưng không thấy có quy định. Phân loại cho đã rồi Rác tập trung lại 1 chỗ bỏ lộn xộn như cũ thì làm sao. Sau khi phân loại xong thì công nhân vệ sinh lại cho vào 1 xe đổ, thế là công toi. Tôi cũng đã từng làm chia ra như vậy, sau đó bỏ vào thùng rác. đầu tiên, mấy ông bà ve chai sẽ moi ra trước, mà học có mở túi đâu, toàn xé túi ra tanh bành, sau đó đến công nhân vệ sinh sẽ gom lại và cho luôn vào xe rác. Phân loại thì phải chia ngày chẵn lẻ để thu gom rác. đối với rác có nguồn gốc động thực vật thì hàng ngày, rác khó phân hủy thì hàng tuần, ai để lẫn vào thì bị phạt. Bắt đầu áp dụng cho các cơ quan nhà nước, nhà hàng, khách sạn, trường học, bệnh viện.. sau đó sẽ áp dụng cho các hộ gia đình và vui lòng phạt thiệt nặng những người xả rác, chúng ta đã làm được với mấy ông vứt khẩu trang bừa bãi, thì giờ vứt rác cũng vậy luôn, ai không có tiền đóng phạt thì đi lao động công ích. Người ban hành quy định và những người liên quan đến các điều kiện để thực hiện quy định phải làm đúng trước rồi mọi người mới làm theo. Bước đầu cứ phân loại được được vỏ lon, chai thủy tinh, hộp nhựa, bìa các tông đã là tốt lắm rồi. Còn rác sinh hoạt hữu cơ + túi nilon vẫn phải trộn lẫn đem tiêu hủy do thói quen chưa thể thay đổi được. Đừng cố làm mọi thứ hoàn hảo mà phải dần dần. Đầu tiên là phải áp dụng thí điểm ở các khu chung cư lớn, các trường học, bệnh viện.... Điều này đáng ra phải làm từ lâu 10-15 năm trước Khó triển khai lắm, nếu từ chối thu gom thì người ta lại tiện xe máy đó rồi chở đi vứt trộm, đổ trộm chỗ khác, nạn đổ trộm vật liệu xây dựng trên các xe tải to còn chưa xử lý được hết, thì với 1 rừng xe máy bé như vậy sao mà quản lý được, rồi rác họ vứt 1 đống ngoài đường, các cô, bác vệ sinh môi trường lại là người cuối cùng phải mất công đi dọn rồi phân loại thì nhân lực sao đủ được. Trong xã hội còn quá nhiều người chưa văn minh thì khó mà triển khai được, ví dụ nhỏ nhất là nạn vứt rác bừa bãi, nhiều người lớn và trẻ nhỏ cứ tiện tay là vứt luôn ra đường chứ không hề có thói quen giữ rác và cầm rác đi tìm thùng rác để vứt Cứ phạt mạnh như đợt đeo khẩu trang thì dần ý thức ng dân nâng lên. cùng ý kiến với tác giả về sự đồng bộ trong chuỗi rác. thực ra nhà có 1 thùng thì biết phân loại kiểu j. bãi có 1 đống thì phân loại xong đổ đống cũng coi như 0. vậy nên hãy đồng bộ xử lý trc khi ra chế tài phạt, đừng để luật trên giấy là ok. quan trọng nhất là thực tiễn.