Học bạ giấy thời 4.0 Khi tôi chuyển công tác sang Singapore, một trong những chuẩn bị quan trọng là tìm trường mới cho con. Ban đầu, tôi cũng lo lắng về thủ tục chuyển trường từ Việt Nam sang Singapore, liên quan đến việc xác minh quá trình học.Tuy nhiên, mọi việc diễn ra khá suôn sẻ, thủ tục đơn giản. Tôi chỉ cần chụp ảnh màn hình bảng điểm của học kỳ hiện tại và năm học trước đó để gửi cho trường mới cùng các giấy tờ khác. Sau khi trường đồng ý nhận học sinh, tôi liên hệ với trường cũ để xin bản scan bảng điểm của con. Toàn bộ giấy tờ cần thiết để nhập học đều được gửi qua email, tôi không phải về trường cũ lẫn tới trường mới.Con của chị gái tôi cũng nhiều lần chuyển trường giữa các tỉnh thành ở Việt Nam theo công việc của mẹ. Mỗi lần như vậy, gia đình thường phải đi lại nhiều lần để rút học bạ giấy ở trường cũ và nộp vào trường mới. Trường học đã có học bạ điện tử, nhưng khi chuyển, vẫn cần học bạ giấy.Là người làm công nghệ, tôi hiểu bất cập trên đến từ việc triển khai không đồng bộ hệ thống học bạ điện tử tại các tỉnh, thành phố khác nhau trên cả nước. Trường này không thể xác minh thông tin học bạ của trường khác khiến cho phụ huynh phải đi lại, nộp nhiều giấy tờ.Nếu thông tin trên học bạ điện tử không sử dụng được cho những trường hợp như chuyển trường thì một trong những chức năng quan trọng nhất của học bạ đã bị tước mất.Khi các trường học buộc phải đóng cửa vì ảnh hưởng Covid, tôi chứng kiến sự thay đổi lớn trong ngành giáo dục. Những học sinh từ lớp 1 tới lớp 12 đã theo các thầy cô đi lên điện toán đám mây để vào các lớp học trực tuyến. Những đứa trẻ chữ viết còn nguệch ngoạc mà đã gõ phím thuần thục, tương tác với thầy cô qua laptop, điện thoại, không khác gì các buổi họp trực tuyến của một công ty đa quốc gia. Điều đó hứa hẹn Việt Nam sẽ có một thế hệ được tiếp cận công nghệ thông tin sớm, không kém bất kỳ quốc gia nào.Nhờ Covid mà tốc độ ứng dụng công nghệ trong ngành giáo dục tăng gấp nhiều lần, theo cả khía cạnh đầu tư công nghệ lẫn sự thích ứng của thầy và trò. Những quyết định đúng sẽ giúp chúng ta thu hẹp khoảng cách với thế giới nhiều năm. Ngược lại, mỗi một quyết sách bất cập cũng sẽ làm chúng ta chệch khỏi đường ray và mất rất nhiều thời gian để khắc phục. Việc đầu tư học bạ điện tử không đồng bộ là một ví dụ.Khi xây dựng một hệ thống thông tin, dù ở quy mô doanh nghiệp, thành phố hay quốc gia chúng tôi luôn xem xét, đánh giá trên quy tắc bốn chữ A. Chữ A đầu tiên, Available, là tính sẵn sàng khả dụng, sẵn có của dữ liệu. Chữ A thứ hai, Accurate, là tính chính xác của dữ liệu. Chữ A thứ ba, Accessible, là khả năng truy xuất được dữ liệu khi cần. Chữ A thứ tư, Actionable, là khả năng giúp đưa ra các quyết định điều hành dựa trên phân tích dữ liệu.Như vậy khi triển khai thiếu đồng bộ, hệ thống học bạ điện tử sẽ gây ra những bất cập sau: Dữ liệu có tồn tại nhưng không đánh giá được tính chính xác do các hệ thống rời rạc; Không thể truy cập trong một số trường hợp; Không giúp cơ quan quản lý đưa ra quyết định vì không có dữ liệu tập trung.Đó là chưa kể, hệ thống dữ liệu sổ điểm điện tử không được quản lý tập trung sẽ gây khó khăn trong việc đảm bảo an toàn trước nguy cơ bị tấn công hệ thống hoặc kẻ xấu chỉnh sửa điểm một cách trái phép.Có ba khía cạnh cần xem xét đầy đủ khi triển khai một hệ thống công nghệ thông tin, gồm: Công nghệ, Con người và Quy trình. Về mặt công nghệ, các hệ thống học bạ điện tử đã đáp ứng một phần, bằng chứng là đã có những địa phương triển khai rất ổn định. Về mặt con người, các giáo viên đã được đào tạo và tập huấn đầy đủ. Tuy nhiên, yếu tố cuối cùng là quy trình có vẻ đang không theo kịp hai yếu tố trước đó.Công nghệ đáng lẽ sẽ giúp đơn giản hóa các thủ tục, giảm bớt công việc giấy tờ cho giáo viên để họ chuyên tâm vào hoạt động giảng dạy. Tuy nhiên, nhiều nghịch lý vẫn tồn tại. Ví dụ, trong khi các kỳ thi được tiến hành trực tuyến, cập nhật điểm số vào hệ thống, giáo viên lại vẫn phải ghi điểm vào sổ giấy, sau đó nhập ngược trở lại hệ thống. Đây là một quy trình rất rối rắm; xảy ra do thiếu ý chí triển khai quyết liệt và bàn tay tổ chức khoa học.Giải pháp cho vấn đề này là Bộ giáo dục cần xây dựng một hệ thống quản lý dữ liệu toàn ngành một cách tập trung, đảm bảo an toàn và an ninh; tổ chức đồng bộ và có tính liên thông trên cả nước, tạo tiền đề thuận lợi cho việc triển khai chính phủ điện tử, hướng tới chính phủ số.Ngành giáo dục thường ứng dụng công nghệ thông tin chậm hơn các lĩnh vực khác như Ngân hàng tài chính hay Viễn thông. Nhưng, như một cơ hội trong thách thức, thầy trò hậu Covid-19 đã có thể gõ phím, vào các lớp học trực tuyến thành thạo.Đừng để những thứ lạc hậu như cuốn sổ học bạ giấy hay các thủ tục rườm rà kìm lại đà phát triển của họ.Lê Văn Thành So sánh học bạ điện tử với Singapore thì sao mà so được. Ở mình từ chuyên gia, kỹ sư công nghệ đều đủ khả năng thiết kế phần mềm tương đương. Vấn đề là khi ra thực tế không có ai thử nghiệm tinh chỉnh cho phù hợp nên chết ở giai đoạn vận hành, rồi họ quay qua đổ lỗi giáo dục. Nhưng làm như vậy là hình thành truyền thống ứng dụng công nghệ 'hành giáo viên' Gv chúng tôi cũng rất lo sợ mỗi khi vào học bạ giấy. Vài năm trước nhà trường cho in bản in và dán vào học bạ, bây giờ lại quay ngược lại ghi tay. Năm có 1 lần mà mỗi lần mất cả mấy ngày. Chưa kể ở Tiểu học, gvcn còn vào học bạ cho cả các gv bộ môn vì 1 lí do là nhìn cho đồng bộ, cho đẹp. Mà gv bộ môn thì nhiều khi nxet qua loa, câu nxet cụt lủn ko có cả chủ ngữ. Thế là nhiệm vụ của gvcn là trước khi nxet phải dò lại và sửa cho hình thức câu nxet cho hợp lí mà ko bị thay đổi nội dung. Hệ thống chưa đồng bộ, các đơn vi chưa kết nối liên thông để th thập thông tin làm khó cho HS và phụ huynh. Tôi lấy vị dụ Sổ hộ khẩu, từ ngày 01/7/2021 bên Công an sẽ không cung cấp Sổ hộ khẩu giấy mới và đến 31/12/2022 thì Hộ khẩu giấy không còn dùng nữa và thay bằng Sổ hộ khẩu điện tử. Những học sinh sắp vào lớp 10, Trường THPT tiếp nhận hồ sơ bao gồm Sổ hộ khẩu giấy, thế thì những gia đình chuyển nơi cứ trú từ quận/ huyện này sang quận/ huyện khác (hoặc đính chính, bổ sung thông tin, ...) Sổ cũ bị thu lại trong thời gian từ 01/7/2021 lấy đâu ra Hộ khẩu giấy mà nộp? Chính xác! muốn chuyển đổi số nhưng thực tế là 0.4 vì khối lượng công việc tăng gấp đôi so với chỉ dùng bản cứng như trước kia! Thời buổi hiện tại việc sử dụng học bạ giấy là quá lạc hậu. Nên số hóa toàn bộ thông tin của học sinh chứ không chỉ riêng học bạ. Nói gì học bạ giấy, ngay cả hoá đơn điện tử dùng cả mấy năm nay, nhưng vẫn cứ phải in 1 bản ra lưu. Hồ sơ ký điện tử cũng phải lưu 1 bản giấy. Nếu không có, bạn bị thanh kiểm tra đi thì biết. Vấn đề sâu xa là người Việt mình không tin tưởng lẫn nhau, sợ quy trình các kiểu. Phải có văn bản, đóng đủ loại mộc mới chịu, chứ 1 cái giấy tay 3 bên ký vẫn ko giá trị, 1 thông báo qua điện thoại chả có nghĩa lý gì, hay 1 câu xác nhận miệng thì càng vứt đi. Nên mới có chuyện cái gì cũng đòi công chứng, đòi văn bản..mà càng thế dịch vụ con dấu giả, giấy tờ giả càng mọc ra như nấm. Bv tôi chuyển bệnh nhân đi nơi khác đều nhập máy, có thông tin ngày giờ, mã ID đầy đủ, chỉ cần thao tác "report" trong phần mềm thì sẽ có danh sách cả năm, nhưng ko, hằng ngày vẫn phải cặm cụi đánh máy, rồi ghi 1 bản ra giấy nộp lại, mà tôi chắc là cũng chả ai đọc đâu, vì nói thật chữ bs nhiều khi mình ghi xong đọc lại còn khó chứ nói gì vừa khám, vừa nhập máy, vừa ghi tay. Ở ngành y cũng như vậy, bệnh án điện tử nhưng lại phải in ra giấy hằng ngày, tốn kém gấp bội. Khi chuyển viện hoặc lại hay đổi qua phần mềm khác thì lại không truy xuất được thông tin. Cái mác 4.0 chỉ là vẻ bề ngoài, ứng dựng thực sự thì lại rất kém! Tôi làm quản lý nhân sự phụ trách tuyển dụng của một doanh nghiệp. Tôi thường yêu cầu ứng viên nộp bản sao học bạ 3 năm PTTH. Nhìn thoáng vào đó tôi có thể đánh giá quá trình, năng lực học tập tu dưỡng. Dù thời đại 4.0 nhưng hồ sơ giấy vẫn là một dạng tài liệu quan trọng và thuận tiện, không phải mọi lúc, mọi nơi, mọi thiết bị, đủ thời gian, công nghệ xem học bạ điện tử. Nên duy trì. Ngành nào cũng vậy, có những người rất bảo thủ, chậm thay đổi để thích ứng với sự phát triển, gây nên sự bất cập, sự trì trệ cho cả hệ thống. Cần thay đổi. Do con bạn học lớp 3 thôi chứ con bạn thử học cấp 3 muốn chuyển trường xem có chụp vài tấm hình là xong chuyện được không hay phải đi công chứng, dịch thuật xác nhận đủ kiểu. Chuyện áp dụng công nghệ giáo dục vào quản lý là đương nhiên cần thiết nhưng có những thứ về mặt giấy tờ không thể bỏ được. Ví dụ như trường hợp học bạ ở đây, quản lý online để theo dõi nội bộ thì ok nhưng khi cần thì vẫn phải lưu bản giấy + chữ ký + mộc dấu đàng hoàng. Ở đâu cũng thế thôi, Châu Âu, Mỹ, Úc dù phát triển công nghệ nhưng bản giấy vẫn phải giữ và vẫn cấp cho sinh viên những bản cứng Tác giả viết quá chính xác ạ, đây là kiểu 4.0 nửa vời. Đến khi nào thì trên trái đất này người ta không còn dùng giấy để in, để viết nhỉ?? Cái này họ ví von là " CMCN 4.0 được thực hiện, vận hành, ứng dụng bởi những người 0.4" mà bạn. Phải cùng cố gắng thôi, vì ko phải đâu ở Việt Nam mình cũng theo kịp và thích nghi như dưới thành phố lớn, đô thị phát triển và càng ko thể so sánh với các nước phát triển như Singapore, Mỹ, Úc, Nhật, EU...được. Tôi thực sự không hiểu sao một nơi phát triển nhất VN là Sài Gòn là không dùng học bạ điện tử ? Trong khi ở vùng núi Gia Lai quê tôi toàn dạy đồng bào thiểu số cũng đã xài học bạ điện tử.