Những quy định trên trời Điều đầu tiên dễ nhận thấy là kỳ thi năm nay có rất nhiều đổi mới, thậm chí các dự định đổi mới cũng liên tục thay đổi: từ thi 6 môn xuống còn 4 môn; từ điểm thi quyết định 100% kết quả tốt nghiệp thành 50% điểm thi và 50% kết quả rèn luyện lớp 12.Rồi dự định môn Ngoại ngữ thi để cộng điểm khuyến khích được thay bằng thi tự chọn; môn Ngoại ngữ không chỉ thi trắc nghiệm mà kết hợp cả tự luận; dự định miễn thi 20% học sinh cũng bị loại bỏ ngay sau khi công bố mấy hôm. Phương án thi mấy ngày tưởng đã chốt rồi lại đưa ra lấy ý kiến: nên thi 2 ngày, 2,5 ngày, 3 ngày hay 4 ngày? Năm trước thi theo cụm trường, năm nay mỗi trường một hội đồng thi, nếu phải thi liên trường thì phòng thi không được trộn trường này với trường khác...Nghị quyết số 29 của Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa XI nêu rõ: "Đổi mới phương thức thi và công nhận tốt nghiệp THPT theo hướng giảm áp lực và tốn kém cho xã hội mà vẫn bảo đảm độ tin cậy, trung thực, đánh giá đúng năng lực học sinh, làm cơ sở cho việc tuyển sinh giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học; phối hợp sử dụng kết quả đánh giá trong quá trình học với đánh giá cuối kỳ, cuối năm học...".Theo tinh thần đó, chúng ta thấy rõ những thay đổi mà Bộ GD&ĐT đang cố gắng làm là muốn "giảm áp lực và tốn kém cho xã hội". Cụ thể là phương thức thi mới đã giảm các môn thi, giảm thời gian thi, tổ chức lại cách thi, cách chấm thi… Một quan chức của Bộ đã giải thích: "Thời gian thi cũng được giảm. Ví dụ, Ngữ văn trước đây phải thi trong 150 phút, nay giảm xuống 120 phút. Không cần các em phải viết nhiều làm gì, văn hay chỉ cần viết một đoạn là biết".Môn Toán cũng vậy, từ 150 phút giảm còn 120 phút, không thấy quan chức nào giải thích, nhưng từ trong ý tứ mà suy thì có lẽ cũng tương tự "không cần các em phải giải nhiều bài toán mà làm gì, Toán giỏi chỉ cần làm vài bài là biết, không cần làm nhiều". Ngoài ra, từ việc thi trong 3 ngày như trước, nếu năm nay chỉ còn thi 2 ngày thì tuy có tăng áp lực, căng thẳng cho thí sinh nhưng rõ ràng sẽ giảm tốn kém cho xã hội...Còn tiêu chí "vẫn bảo đảm độ tin cậy, trung thực, đánh giá đúng năng lực học sinh, làm cơ sở cho việc tuyển sinh giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học" thì sao? Ở đây có nhiều vấn đề đáng băn khoăn.Thứ nhất, giảm thi từ 6 môn xuống còn 4 môn chắc chắn là sẽ làm giảm độ tin cậy trong việc đánh giá toàn diện học sinh. Việc cho học sinh tự chọn 2 môn thi cũng làm giảm nhiều việc đánh giá kết quả dạy và học của các môn. Ví dụ, trước đây khi Lịch sử là môn thi bắt buộc (em nào cũng phải thi) thì tỷ số học sinh có điểm thi dưới trung bình nhất định sẽ nói lên được một số khía cạnh nào đó về chương trình, SGK môn Lịch sử, về sự dạy và thái độ học tập của học sinh... kể cả về chất lượng đề thi.Nhưng theo cách tự chọn thì không thể đánh giá được điều đó. Ta có thể dự đoán rằng trong những em chọn thi môn Lịch sử thì hầu hết đều có điểm trên trung bình. Điều đó là hiển nhiên, ai đã chọn thì đều tin rằng mình làm được trên trung bình, chỉ trừ những em biết mình làm Sử điểm kém nhưng vẫn chọn vì chọn môn khác còn kém hơn.Người ta lo lắng rằng nếu cứ thi như theo kiểu có môn tự chọn như thế thì việc học lệch sẽ không ngăn chặn được. Mỗi học sinh vào lớp 10 sẽ xác định môn tự chọn của mình ngay và các môn học khác sẽ bị lơ là.Việc xác định điểm tốt nghiệp năm nay rất mới và bất ngờ. Năm ngoái chỉ cần điểm trung bình các môn thi không dưới 5 điểm là đã đỗ. Năm nay, để xét tốt nghiệp còn cần đến điểm tổng kết năm học lớp 12. Công thức là lấy điểm trung bình của 4 môn thi cộng với điểm tổng kết năm học lớp 12 rồi chia đôi. Đó là cái "phao cứu sinh" rất tốt cho các sĩ tử. Điểm trung bình 4 môn thi nếu có là 4 (thậm chí là 3 hoặc 2) đi nữa vẫn có thể đỗ, vì chỉ cần điểm tổng kết lớp 12 được 6 phẩy (7 hoặc 8 phẩy) là xong. Phải chăng do áp lực "phối hợp sử dụng kết quả đánh giá trong quá trình học với đánh giá cuối kỳ, cuối năm học" trong nghị quyết 29 mà Bộ Giáo dục và Đào tạo phải đưa ra một công thức vội vàng và bất hợp lý đến như vậy? Sở dĩ tôi nói bất hợp lý vì chắc chắn là có những kẽ hở để tiêu cực lọt qua.Tôi đã nhiều lần nghe Bộ trưởng và các Thứ trưởng Giáo dục khẳng định rằng trong công cuộc đổi mới giáo dục lần này, việc đổi mới thi cử được chọn làm khâu đột phá. Người ta giải thích rằng tác động vào khâu đột phá (thi cử) này sẽ làm rung động và chuyển động các khâu khác như dạy, học, chương trình, SGK...Các vị cho rằng "thi gì thì học nấy" - điều đó đúng nhưng không nên quên một nguyên tắc quan trọng "học gì thi nấy". Đây không phải là chuyện con gà có trước hay là quả trứng có trước. Dứt khoát phải xác định học cái gì, học như thế nào đã, rồi sau đó mới bàn chuyện thi cái gì, thi như thế nào? Cho nên tôi nghĩ rằng khâu đột phá của đổi mới giáo dục phải là chương trình và SGK.Cố nhiên không phải chờ mọi việc làm xong mới tiến hành thay đổi thi cử. Quá trình thực hiện đổi mới, nếu có vấn đề bất cập thì vẫn có thể chỉnh sửa để làm cho hợp lý hơn.Thời gian qua theo tôi, Bộ đã thiếu thận trọng khi đưa ra những đổi mới về thi cử. Tôi không phân tích toàn bộ những điều không hợp lý đang gây tranh cãi, mà chỉ xin nêu một ví dụ mới nhất mà Bộ vừa ban hành. Những năm trước các Hội đồng thi được thành lập theo từng cụm trường. Danh sách phòng thi được sắp xếp theo thứ tự a, b, c, d và có học sinh của các trường khác nhau cùng ngồi một phòng.Không hiểu vì lý do gì, năm nay Bộ lại quyết định mỗi trường thành lập một Hội đồng thi và nếu phải thi liên trường thì không được trộn học sinh các trường khác nhau trong một phòng. Điều gì sẽ xảy ra nếu có 3 trường A, B, C mà số học sinh thi môn Sử lần lượt là 1 người, 3 người và 4 người? Khi đó hội đồng thi ấy sẽ có ba phòng thi kỳ lạ: phòng thứ nhất có 1 thí sinh, phòng thứ hai có 3 thí sinh, phòng thứ ba có 4 thí sinh và buồn cười nhất là mỗi phòng thi ấy vẫn có 2 giám thị, chưa kể giám thị biên...Đúng là như có người nói: "Quy định từ trên trời".Văn Như Cương Tôi hoàn toàn đồng ý với những nội dung phân tích của thầy cương. Là một người làm trong ngành giáo dục tôi nhận thấy nếu muốn cải cánh một cách toàn diện, triệt để thì trước tiên phải thay đổi cách dạy, cách học, chương trình học, phải xử lý triệt để với bệnh thành tích với các phong trào thi đua. Hãy làm những điều đó từ mẫu giáo, cấp 1, cấp 2, cấp 3 chứ chưa làm gì mà đã nghĩ đến việc thay đổi kỳ thi tốt nghiệp và thi đại học là làm nhà từ nóc, không ổn một chút nào, chắc chắn sẽ lại làm cho tình hình xấu hơn thôi. Tôi thật không hiểu nổi vì lý do gì? đến một người dân bình thường cũng hiểu được những điều đó mà các nhà hoạch định chính sách lại không thể nhận thức được. Thử đặt một câu hỏi: Ở Việt Nam trong tất cả các ký thi, kỳ thi nào nào là nghiêm túc nhất? kỳ thi nào là vớ vấn nhất? Tôi chắc chắn rằng ai cũng biết đó là hai ký thi đại học và tốt nghiệp cấp 3. Thế mà các nhà cải cách lại đang bàn đến câu chuyện bỏ kỳ thi đại học thật thất vọng. Đừng nghĩ rằng thế giới họ thế nào thì ta phải như thế, đồng ý là phải học phải tham khảo nhưng vấn đề là phải xem họ xây cái móng nhà đó như thế nào trước khi xem họ cất nóc ngôi nhà đó......... chúng tôi hoàn toàn đồng tình với ý kiến của GS Văn Như Cương. những quyết định vừa qua của Bộ không khuyến khích được việc học của học sinh mà chỉ làm tăng việc đối phó với việc thi cử và nảy sinh nhiều tiêu cực mà thôi. theo tôi vẫn tạm thời thi TN như năm ngoái, có thể còn có những vẫn đề chưa được hay nhưng xét về tổng thể thì vẫn còn nhiều ưu việt hơn năm nay. đến khi nào bộ nghiên cứu kỹ và có sự chuẩn bị kỹ thì háy áp dụng. tránh đẽo cày giữa đường. Theo dõi thông tin về các chủ trương và ý tưởng của BGD trong năm qua thì tôi thấy BGD đang đi vào một con đường luẩn quẩn mà chưa rõ ra ở hướng nào. Tít mù nó lại vòng quanh Thi tốt nghiệp THPT lần này đổi mới và theo cá nhân tôi đây là một bước tiến lịch sử, nó giúp cho xã hội, cho sự phát triển của lớp trẻ. Các em sẽ được giảm áp lực trong ngôi trường và giờ đây có thể nhìn ra xã hội sớm hơn, thêm cơ hội cho các em học những kỹ năng sống khác rất cần thiết cho cuộc đời của các em sau này chứ không còn trở thành những con mọt sách và thiếu trải nghiệm xã hội nữa. Các em sẽ chuyên về một nghề cụ thể hơn chứ không còn "toàn năng, toàn mỹ " và đúng với lời ông bà ta đã dạy rằng " Nhất nghệ tinh, nhất thân vinh". Ngày cuối tháng 2, khi mới công bố 4 môn thi năm nay, xem chương trình VTV1 thì GS bảo là như thế tốt cho hs, hs có quyền lựa chọn môn mình thích,...Sau đó trường của GS ko có hs nào thi môn Sử thì GS bảo là buồn cho cải cách của BGD rồi giờ thêm vài cái buồn nữa.Tôi cho rằng, khi đánh giá thì nên đánh giá vào cái mặt tích cực và hiệu quả nó mang lại chứ đừng dựa vào cái mặt trái và quy vào kết quả.Tôi thấy cải cách của BGD như vậy là hợp lý, thi tốt nghiệp cấp 3 nhẹ nhàng hơn cho hs, đỡ bớt gánh nặng cho nhà trường, gia đình...Và tôi tin Bộ sẽ còn tiếp tục cải cách ở cấp Tiểu học, THCS,...sắp tới. Rất đồng ý với ý kiến của PGS, lấy điểm trung bình lớp 12 như vậy thì không ổn tẹo nào điểm thi tốt nghiệp trung bình 3-4 vẫn đậu nếu điểm tổng kết 12 cao.....giảm môn thi khiến mất cân bằng rất nhiều, học là phải thi để kiểm tra kiến thức đó là yêu cầu tất yếu....thế này thì tiêu cực quá nhiều lo chạy điểm 12 Hay quá bác này đã phân tích rất đúng về những bất cập mà cách thi mới này mang lại,ở trường mình dạy cả học sinh lớp 10 cũng vui mừng vì từ giờ không phải học nhiều môn nữa,thi thế này học kiểu gì cũng đậu. "Con kiến mà leo cành đa leo phải cành cụt leo ra leo vào, con kiến mà leo cành đào ,leo phải cành cụt leo vào leo ra...". Em cũng đồng ý với ý kiến của PGS Văn Như Cương, chúng ta nghỉ mọi việc đều hợp lý và mang tính tích cực nhưng đó là điều ngược lại. Vẫn là tránh vỏ dưa gặp phải vỏ dừa.. đổi mới giáo dục "căn bản, toàn diện" Nhưng thực tế tôi thấy chẳng có đổi gì cả, các trường vẫn vậy, các giáo viên vẫn dạy vậy, chương trình và sách giáo khoa vẫn vậy, học sinh vẫn học vậy. Chỉ có khác là thi cử mà thôi. Theo tôi muốn đổi mới chúng ta phải đổi mới từ cách giảng dạy, cách học và chương trình học phù hợp cho tùng khối học rồi mới tới thi cử như vây mới đúng. Tôi rất tán đồng ý kiến của giáo sư.... Vâng.bình luận của giáo sư về những dự định đổi mới của giáo sư tôi hoàn toàn tán thành.Cơ chế thi mà thay đổi như thế chỉ mang lại sự xáo trộn và sẽ đào tạo ra một thế hệ làm bất kỳ việc gì cũng chỉ theo sở thích và suy nghĩ chủ quan của cá nhân họ.....Tôi.một trong những học sinh của cơ chế giáo dục không ổn định của Việt Nam thế hệ của tôi dường như là vật thí nghiệm của bộ giáo dục,khi tốt nghiệp phổ thông tôi dường như không biết gì về hướng nghiệp.tôi chọn học Marketing mà trước đó không hề biết marketing là gì.Tôi không đổ lỗi cho bất kỳ ai về điều này tôi cũng là người có lỗi.Nhưng may mắn là tôi đã chọn đúng nghề của mình tôi yêu nó và học được nhiều thứ.Nhưng những người khác thì sao họ có may mắn chọn được đúng nghề của mình không? tại sao việc hướng nghiệp lại thành 1 trò "Đỏ Đen" như thế và việc đó dẫn đến là chúng ta sẽ có một thế hệ nhân sự làm việc "nhìn đồng hồ" không thể trách họ vì họ thực tế có thích công việc ấy đâu.Tôi cảm thấy dường như bộ giáo dục ra 1 sữa đổi mới là theo hình thức " bốc thăm"thì phải??????? " Nhất nghệ tinh, nhất thân vinh". đúng rồi, ở cấp II cho học sinh học toàn diện đều các môn, lên cấp III bắt đầu chọn môn năng khiếu, mới giảm tải áp lực học quá nhiều cho học sinh, từ đó học sinh mới có thời gian suy ngẫm, sáng tạo, để thực hiện ước mơ mà mình đã chọn sau này (khi trưởng thành, có kiến thức tích lũy) càng nâng cao hiệu quả công việc, tôi thấy cụm từ "học lệch" là không đúng, hoan hô Bộ giáo dục, đây là cách đổi mới hợp lý. Cứ thay đổi thế này đến phụ huynh cũng choáng, nói gì đến học sinh học sinh thi tốt nghiệp THPT không có gì phải căng thẳng cả, chỉ cần học bình thường, vừa học vừa chơi vẫn có thể thi qua, đó là chưa kể thêm nhưng hành vi tiêu cực còn giúp sức các em rất nhiều trong kỳ thi, thì việc thi qua đó không phải là một điều khó khăn ...cải cách thi cử hiện nay của bộ giáo dục chỉ làm giảm chất lượng học sinh xuống,tăng khả năng đậu của các học sinh yếu kém lên để lấy thành tích, tư duy của bộ vẫn mãi trong một vòng lẩn quẩn ôi! người ta bay đi vào vũ trụ bao lâu rồi mà mình vẫn loay hoay việc dạy như thế nào...chán!