Một người làm quan Lúc ấy, anh đã ở tuổi 33, bạn bè ai cũng ngạc nhiên. Ở Bộ, anh nhận mức lương tương đương chuyên viên bậc 3. Tức là bằng chưa đến một phần năm lương làm bên ngoài.Bẵng đi một thời gian, bạn tôi mới được đề bạt chức vụ Phó phòng.Hóa ra, bố vợ anh bạn đang làm Cục trưởng đã bố trí để anh này chuyển ngang vào Cục của ông. Anh tâm sự với tôi rằng, dù trái nghề, nhưng anh buộc lòng phải theo ý của nhạc phụ. “Cá chuối đắm đuối vì con”, anh kể ông cụ cứ lo lắng, vì thằng con rể chưa vào biên chế thì không biết sau này cháu ngoại ông sẽ “trông vào đâu”. Cả nhà nội cũng xúm vào khuyên răn khiến anh phải bỏ công việc nghìn đô ở ngoài, để vào làm công chức.Và nay, nhạc phụ lại bố trí cho anh con rể/cấp dưới chức vụ Phó phòng mà bao người ao ước. “Được đề bạt thì vui nhưng cũng nhiều áp lực, ông ạ. Mọi người sơ sót không sao, nếu mình va vấp thì sẽ bị quy là đi lên nhờ bố vợ. Nhiều khi thấy hối hận” - anh kể với tôi bên chén rượu.“Nhưng dù gì thì cũng không oán ông cụ. Ông cụ lo cho mình thôi mà” - anh kết. Bằng một logic Á Đông quen thuộc tới mức chẳng ai muốn bàn cãi: phụ huynh lo cho con cái bằng việc đặt chỗ ngồi, là chuyện đương nhiên.Nhiều bạn bè tôi cũng được sắp xếp như vậy. Một cô bạn được bố chồng đưa vào cơ quan do ông đứng đầu. Cậu em họ tôi thì được mẹ vợ bố trí chức giám đốc chi nhánh ngân hàng nơi bà nắm giữ vị trí ủy viên Hội đồng quản trị. Mọi sự đều đúng quy trình: chỉ có những lời xì xào vô nghĩa, còn bộ phận tổ chức cho biết, việc tiếp nhận, bổ nhiệm con dâu, con rể không trái quy định.Tất nhiên là không trái quy định. Bởi pháp luật nước ta chỉ ngăn ngừa xung đột lợi ích bằng các điều chỉnh liên quan đến vợ chồng hoặc ruột thịt. Các đối tượng được điều chỉnh bởi Điều 37 Luật phòng chống tham nhũng chỉ là “vợ hoặc chồng, bố, mẹ, con, anh, chị, em ruột”  của cán bộ.Nhưng nền văn hóa Việt Nam cho ra một đáp số khác về xung đột lợi ích. Cấm bổ nhiệm con ruột thì bổ nhiệm dâu rể. Cấm anh chị em kinh doanh trong lĩnh vực mình quản lý thì cho các cháu. Lọt sàng xuống nia. Sự gắn kết của một đại gia đình, vốn là một nét văn hóa đẹp, đã biến điều 37 Luật phòng chống tham nhũng thành cái sàng không đủ lọc.Luật còn bỏ qua nhiều trường hợp rất nhạy cảm khác, như là không hề cấm vợ làm cấp phó nếu chồng làm trưởng. Ở Bà Rịa-Vũng Tàu, cục trưởng Cục thuế tỉnh quy hoạch vợ mình làm cục phó. Thanh tra kết luận rằng “chưa có cơ sở kết luận ông lợi dụng chức vụ quyền hạn”. Đó đơn giản vẫn là một việc làm hợp pháp.Ngăn chặn xung đột lợi ích là một biện pháp kỹ thuật quan trọng để phòng chống tham nhũng. Giám sát và kiểm tra liên tục chỉ có thể tìm ra các “sự đã rồi”, không thể hiệu quả bằng việc chặn đứng các nguy cơ phát sinh từ đầu.Nhiều nước phương Tây có nền văn hóa không mặn mà lắm với “tam đại đồng đường” vẫn dựng một hàng rào rất cao trong ngăn chặn xung đột lợi ích. Tổng thống Donald Trump gặp ngay sự phản đối khi định bổ nhiệm con rể. Bởi vì khái niệm “người thân” được luật pháp Mỹ điều chỉnh rất rộng, mở ra đến cả dâu, rể, cọc chèo, cha, mẹ/con nuôi, thậm chí là anh, chị em chỉ cùng cha hoặc mẹ.Và còn một lợi ích quan trọng nữa: việc ngăn chặn các cuộc bổ nhiệm này, là một động thái nuôi dưỡng niềm tin. “Việc bổ nhiệm người thân làm giảm niềm tin của công chúng rằng chính phủ đang tìm kiếm người giỏi nhất cho công việc” - GS Kathleen Clark của Đại học Washington, chuyên gia về đạo đức công quyền phân tích - “Một người thân của sếp được bổ nhiệm sẽ làm các công chức khác "mất tinh thần”.Tinh thần “thà chặn nhầm còn hơn bỏ sót” ấy đã tồn tại từ cổ luật phương Đông. Nó gọi là luật Hồi tỵ (tránh đi). Nôm na rằng, trong một nha môn hay một hạt, cha con anh em hay thân thích khác, không được cùng làm việc. Nếu được bổ nhiệm thì các đương sự phải khai ra để đổi một người đi chỗ khác. Quy định này có lúc mở ra đến việc cấm những người cùng quê hay "học cùng một thầy từ nhỏ, tình nghĩa mật thiết" làm quan một nơi.Sẽ không thể trông chờ vào đạo đức của mỗi cá nhân; hoặc đến khi có vấn đề liên quan đến các cuộc bổ nhiệm, thì kỷ luật hay lên án các cá nhân. “Lên án” không phải là một biện pháp đảm bảo công bằng xã hội.Luật pháp cần có biện pháp ngăn chặn tình trạng “chồng trưởng vợ phó” hay “cả họ làm quan” từ khâu bổ nhiệm. Sự ngăn chặn này theo tôi sẽ không bỏ lọt người tài. Nếu là người tài thực sự, một cá nhân có thể thi thố năng lực ở một địa phương khác, cống hiến cho xã hội bằng một cách khác.Hay là có ai đó thực sự nghĩ rằng nhân dân vẫn tuyệt đối tin tưởng, chẳng chút hoài nghi nếu một cơ quan có chồng là trưởng, vợ là phó, bố vợ là cục trưởng, con rể là trưởng phòng?Trần Anh Tú "Một người làm quan,cả họ được nhờ!"- Câu cửa miệng đó đủ nhấn mạnh việc ĐẶT LỢI ÍCH GIA ĐÌNH,GIA TỘC LÊN TRÊN LỢI ÍCH QUỐC GIA! Phải thay đổi tư tưởng cố hữu này,ngay và luôn! Lý do sao nước vẫn nghèoLý do dân mãi phận bèo trôi sôngKhi mà luật lệ chưa thôngKhi mà quan chức như ông như bàTha hồ xếp đặt ghế hoaCho dâu, cho cháu, cho nhà quan đôngBao giờ cho đến ngày maiBao giờ có chỗ người tài làm quan... Cái gì không quản lý được thì cấm, nhưng riêng việc bổ nhiệm thì không áp dụng chân lý này. Cảm ơn tác giả. Không biết ai có thể chỉ giùm tôi cơ quan công quyền nào không có hiện tượng này không. Xin chân thành cảm ơn. Và rồi câu trả lời nhận được là tất cả đều được "bổ nhiệm đúng quy trình"!! Mình là dân thường không hiểu được đâu. Làm quan tuy lương thấp nhưng ối người mơ chả được. Xưa thì "Một người làm quan, cả họ được nhờ". Nay thì "Cả họ làm quan, toàn dân được nhờ". Bài viết hay và phản ánh đúng thực tại xã hội. Mong rằng cấp có thẩm quyền sẽ quan tâm hơn vấn đề này. Ông bí thư huyện mình (Nay đã về hưu) còn lôi được tất cả con cái dâu rể vào làm cán bộ huyện cơ. Cả 3 đứa con cùng học 1 trường ĐH (Nghe nói người nhà có người quen). Tóm lại, con vua thì vẫn làm vua, đó là điều không xa lạ gì, dù hiện giờ chúng ta đang ở thế kỷ 21 rồi :P Bởi thế nên dân đã tổng kết: 1 lần cơ cấu hơn phấn đấu cả đời! Một người làm quan, cả họ được nhờ, vì vậy chất lượng "sản phẩm" kém, làm hư hại cả xã hội. cái quy trình đã quá cũ rồi. cái cần là phạt nếu liên quan. chứ cứ bổ nhiệm sai rồi rút thì bao giờ hết sợ dây dài nhất thế gian kia. hiện tượng này nó đã có cách đây mấy thập kỷ rồi,chỉ có điều bây giờ xã hội đã có độ mở,nhờ công nghệ thông tin, nhờ những trang mạng xã hội,những báo điện tử cũng góp phần thúc đẩy xã hội ngày một minh bạch hơn,công khai hơn so với trước kia.còn chuyện con dâu,con rể,con của thông gia,con của ban,rồi con của bạn thằng bạn ,nói trung là lắm chiêu trò lắm nhà báo ơi,vì thế cho đến bây giờ nó chỉ là giọt nước làm tràn ly, cần lắm một thay đổi nền quản trị quốc gia để đất nước phát triển. Chuyện này quá xưa rồi. Ai cũng biết hết rồi. Khổ nỗi là "đúng quy trình ". Sao mọi người cứ nói này nói nọ nhiều thế. Họ chỉ xin làm đầy tớ thôi chứ có làm vương làm tướng gì đâu