Những mùa xuân trong đời Nhưng những cái Tết đọng lại nhiều nhất trong tôi vẫn là Tết quê, cùng ông, bà và mẹ. Tôi không được ăn Tết với bố lần nào vì mẹ sinh ra tôi vào cuối tháng 11 nhưng bố đã hy sinh trên chiến trường chống Pháp đúng vào ngày đầu tiên của toàn quốc kháng chiến, tháng 12 năm 1946.Hồi tôi còn bé, Tết trong thời Pháp thuộc có sự "giằng co" giữa văn hóa truyền thống đang bị văn hóa phương Tây xâm lấn, nó bị thay đổi rất nhiều. Nhà thơ Vũ Đình Liên đã nói hộ nỗi lòng nhiều người khi ấy, "giấy đỏ buồn không thắm, mực đọng trong nghiên sầu". Mượn hình ảnh ông đồ, nhà thơ muốn than thở về sự xâm lăng của văn hóa ngoại lai khiến Tết không còn như xưa nữa.Hòa bình lập lại vào năm 1954, nếp "đời sống mới" dựa trên tập thể được thiết lập. Tết truyền thống lùi xa. Bánh chưng, thịt mỡ, dưa hành vẫn có nhưng phải tiết kiệm. Câu đối, cây nêu, tràng pháo thì không còn. Chùa chiền vắng tanh. Tết chủ yếu là văn nghệ xóm làng. Dần dần trong thời bao cấp, Tết truyền thống cũng từng bước trở lại, không mạnh mẽ nhưng có chiều sâu do sức sống tự thân của mạch ngầm văn hóa.Tôi trưởng thành trong thời kỳ bao cấp, và nhớ như in những cái Tết này. Mẹ ở nhà làm lụng quanh năm, tích cóp gạo nếp, đỗ xanh, dưa cải, hành củ để dồn vào cái Tết cho no đủ, tính từng ngày để chờ con về. Vài nhà chung nhau "đụng" một con lợn, nhà nào cũng đủ tiết canh, lòng lợn, thịt đông, thịt ba chỉ luộc, thịt gói bánh chưng. Đống gốc tre khô cũng đã được tích sẵn ở góc sân để luộc bánh, làm bún, thổi xôi. Đêm 29 Tết, nhà nào cũng thâu canh đỏ lửa.Mùng Một Tết, ông tôi thường gọi tôi lên hầu rượu cụ năm mới. Ông tôi giảng giải thơ văn ngày Tết do các danh sỹ để lại. Tôi vẫn còn nhớ ông giảng giải câu đối Tết của cụ Nguyễn Khuyến: "Chúng nó dại vô cùng, pháo đốt đì đùng cho mất chó/ Ông đây khôn bất trị, rượu say túy lúy lại nằm mèo". Câu đối dung dị như lời nói hàng ngày, nhưng từ ngữ cứ là đối nhau chan chát.Rồi mọi nhà sang thăm hỏi chúc tụng nhau. Khuôn mặt ai cũng phấn khỏi, bỏ qua mọi việc không vui đã xảy ra để năm mới chỉ còn điều vui ở lại.Tết theo âm lịch vẫn luôn là khoảnh khắc được hầu hết người Việt quan tâm. Đã có tới vài lần một số học giả đề xuất bỏ Tết âm dồn vào Tết dương như người Nhật cho đỡ lãng phí, cũng để nâng cao năng suất lao động cho toàn xã hội và đổi mới văn hóa. Báo chí, công chúng đưa ra vô số ý kiến. Một nhóm cho rằng nước mình cần bỏ Tết âm để cấp tiến hơn, nhóm kia cho rằng bảo tồn văn hóa dân tộc mới là điều cần thiết.Trên thực tế, Tết âm vẫn sống duy trì với số ngày nghỉ dài hơn, được mọi người quan tâm. Tháng áp Tết, tắc đường luôn là vấn đề ở các đô thị lớn, rồi chính Tết thì đường lại yên lắng vắng hoe. Cả nội dung và hình thức của Tết cũng thay đổi nhiều theo hoàn cảnh đất nước, xã hội, gia đình và cá nhân từng người, nhiều khác biệt cả về không gian và thời gian.Tết cũng khác nhau ở mỗi giai đoạn của đất nước. Lúc nước mạnh thì Tết vui, khi dân giàu thì Tết lớn; trong đói kém thì Tết cũng buồn, gia đình nghèo thì Tết mọn.Rồi từ ngày Đổi mới, chủ trương phục dựng văn hóa truyền thống được thực hiện rất mạnh. Nhiều lễ hội ở các vùng miền đã trở lại, tính gắn kết cộng đồng cao hơn. Nước mạnh hơn, dân giàu hơn cũng là điều kiện để Tết lớn hơn, no đủ hơn, vui nhiều hơn và hy vọng tràn trề. Nhiều người nước ngoài nay muốn du lịch sang Việt Nam vào dịp Tết cổ truyền, thụ hưởng không khí Việt, bản sắc Việt và truyền thống Việt.Ngày nay, ngày Tết cũng dài rộng hơn, giới trẻ về quê xum họp với gia đình lớn vài ngày rồi cùng gia đình nhỏ đi du lịch để nghỉ ngơi. Dù Tết đã khác xưa nhiều, nhưng nhìn vào đó, ta vẫn thấy được đất nước đang mạnh hay yếu, xã hội buồn hay vui, gia đình no hay đói.Tuy khác đi, song điều mà Tết nay vẫn giống Tết xưa chính là văn hóa. Ngày Tết vẫn nhộn nhịp, rộn ràng, mọi người vẫn đổ ra đường mua sắm, lo quà Tết cho người thân. Ở nơi làm việc, thủ trưởng lo Tết cho nhân viên. Gần đây, người người chú tâm từ thiện Tết, người có tâm lo Tết cho những người nghèo mà mình không quen biết ở mọi nơi. Tôi lạc quan rằng, tinh thần Tết vị tha và bao dung của người Việt mình sẽ còn mãi.Dù quốc gia nào cũng có tết của mình, cũng sum họp gia đình, ăn uống chúc tụng, trở về cố hương, nhưng Tết với tâm niệm xóa bỏ cho nhau mọi hiềm khích cũ và cùng nhau làm điều tốt đẹp cho năm mới là nét nổi bật ở xứ mình. Tết Việt luôn hàm chứa sự vị tha và bao dung rất lớn với cả cộng đồng.      Đặng Hùng Võ Khi còn bé rất mong đến tết, bây giờ là người lớn vẫn mong đến tết, phải chăng tết của ta nó thiêng liêng không dễ gì quên được. Ai ở nước ngoài nhiều mới thấy lòng nao nao khi không được về nước ăn tết, hưởng cái tết quê hương. Tết, tết đã đến rồi, chúc mọi người mạnh khỏe, an khang thịnh vường. Tôi thích bài viết của tác giả. Phân tích sâu sắc, mang tinh thần xây dựng. Tết là Hồn Việt. Chỉ cần còn một người Việt thì sẽ vẫn có Tết. Cung chúc tân xuân một chữ tìnhGia đình hạnh phúc, nước phồn vinhCháu con thành đạt luôn no ấmSum họp chan hòa Xã hội xinh... Tết là dịp để tình cảm con người giao hòa. Tết sẽ dần khác đi theo thời gian nhưng con người vẫn cần đến nó để gia đình, bằng hữu... có dịp xích lại gần nhau sau những bon chen trong cuộc sống. Đúng vậy, Tết là dịp để bao dung! Chúc mọi người 1 cái Tết nhiều hạnh phúc! Đọc bài của anh mà lòng tôi cảm động rưng rưng muốn khóc! Đúng vậy. Tết âm lịch đã bấm rễ rất sâu vào tiềm thức của mỗi người dân Việt. Và quả như Anh nói: Tết Việt luôn hàm chứa sự vị tha và bao dung rất lớn! Tết ta vô cùng thiêng liêng với tất cả mọi người, bất kể hoàn cảnh, địa vị, giàu nghèo. Cảm ơn bác, bài viết đậm tính nhân văn! Cảm ơn chú Đặng Hùng Võ đã nói thay tình cảm của nhiều người trong đó có tôi, tết xa xứ buồn thật đó nhưng vẫn háo hức, lớn tuổi rồi mà vẫn mong tết cháy bỏng! Tết vị tha đầu tiên là phóng sinh. Nên tha cho các con vật trước khi ăn, trong khi đấy không có thịt vẫn đầy đủ chất bổ. Vì tính thèm ăn của con người mà bao nhiêu động vật chịu đau khổ tột cùng Tết nhìn từ nhiều góc độ,nhiều hoàn cảnh thì tác giả đã viết đầy đủ , sâu sắc.Tết sẽ tồn tại mãi với người dân Việt vì đó là Hồn Việt. Theo thời gian xã hội biến đổi thì chắc chắn Tết cũng sẽ biến đổi , chỉ có điều tôi ray rứt Tết có một số người chơi tết đơn giản là một dịp nghỉ nên đi chơi là chính , chính vì vậy nên họ sợ tết do mệt mỏi mất thời gian dọn dẹp nhà cửa,lễ nghĩa...Thật tình là vậy khi mà ngày Tết giống ngày chủ nhật dài hơn mà thôi ! Ý nghĩa thiêng liêng ngày càng mờ nhạt . Nhớ hồi ông ngoại tôi còn sống, Tết năm nào ông cũng gọi tôi đến đánh cờ tướng với ông. Ông không giỏi chơi cờ nhưng lại thuộc rất nhiều cờ thế. Tôi có thể tính toán được 4 - 5 nước nhưng lại không biết gì về cờ thế. Đến tàn cuộc, quân 2 bên vẫn ngang ngửa nhau nhưng tôi luôn bị hăm chiếu bí. Người biết cờ thế, biết bị "vô thế" sẽ chịu thua ngay. Tôi không biết, vò đầu bứt tai để giải. Ông không nói cho tôi biết đó là cờ thế, mặc kệ cho tôi giải. Sau này tôi biết, tôi hỏi thì ông nói, cuộc sống có rất nhiều tình huống bị "hăm bí", bị "vô thế" như thế, nếu không tìm cách giải hay tìm cách né tránh mà buông tay mặc kệ số phận thì chả bao giờ ngóc đầu lên được con ạ. Tập tục đón Tết theo nghi thức cũ mai một thiệt nhanh. Đơn cử như mâm bánh trái bàn đèn được bày ra trước cửa nhà để cúng giao thừa. Vài ba năm nay, chỉ thấy còn độ 5-6 hộ duy trì lễ này trong gần 40 căn nhà lân cận. Ấy là những gia đình có ông già bà cả ngụ cư cố cựu mới giữ tiếp nét xưa. Tác giả nói chuẩn không lác quan tí nào, có một lần tôi cũng có nghe một ông hình như làm việc trong ngành đầu tư hay ngân hàng gì đó. Nói gộp tết ta vào tết tây cho gọn để kêu gọi đâu tư , nhưng rồi nhiều ý kiến không đồng thuận. Dù anh ở đâu đến cũng phải nhập gia tùy tục, muốn giáo dục con cháu thì phải có gốc hồn cốt dân tộc. Tết ta thì cúng lễ ông bà đi lễ chùa mừng tuổi con cháu làm sao mà giống tết Tây được .Tóm lại phải có ngày lễ tết công nhân người lao động ,được nghỉ ngơi .Thử hỏi không có tết giới chủ họ có chịu cho công nhân nghỉ không .Rất cảm ơn Giáo Sư vì bài viết này, gợi nhớ nhiều kỷ liệm . Một số học giả đề xuất bỏ Tết âm dồn vào Tết dương là không phù hợp khoa học về chu kỳ quay của mặt trăng đối với vị trí nước ta mà nó gắn liền nhiều yếu tố địa lý thiên nhiên có tác tác động lớn đối với đời sống và sản xuất của con người chứ không đơn thuần về mặt truyền thống dân tộc. Không rõ bác Võ muốn nói đến hiềm khích gì? Nhưng trên tinh thần bao dung bác đề cập tôi nghĩ Tết chỉ là cái cớ, quan trọng là chúng ta có thực tâm hòa giải hay không thì ngày thường hay Tết đều như nhau. Chúc mừng năm mới!