Từ những câu chuyện ấu thơ Tôi tin mọi trẻ em trên thế giới đều thích nghe kể chuyện. Tôi nhớ ở vào cái tuổi chưa biết đọc, anh em tôi mỗi tối trước khi đi ngủ đều chen chúc giành giật nhau để được nằm cạnh bà tôi. Chỉ để được là đứa nằm gần bà nhất khi bà kể chuyện. Cũng lạ, tiếng bà kể trong đêm nằm đâu nghe cũng rõ, nhưng đứa nào cũng thích được nằm cạnh bà, như thể chạm vào bà thì hình ảnh trong các câu chuyện sẽ lung linh hơn.Ba tôi đi làm xa nên những câu chuyện đầu tiên tôi nghe được là từ bà tôi và chú tôi. Bà tôi kể tôi nghe chuyện Tấm Cám, Thạch Sanh, Cây tre trăm đốt, Đôi hia bảy dặm... Chú tôi lại thích kể chuyện Tôn Ngộ Không, Na Tra và một số chuyện trong Nghìn lẻ một đêm như Aladin và cây đèn thần, Alibaba và bốn mươi tên cướp... Lúc đó, tôi ba, bốn tuổi, những câu chuyện đã vẽ ra trong trí óc non tơ như tờ giấy trắng của tôi những gam màu tuyệt đẹp. Chúng gieo vào đầu tôi những hình ảnh mới mẻ, một thế giới lấp lánh màu sắc, làm dậy lên những nỗi hồi hộp, lo lắng, mừng vui qua số phận gập ghềnh của cô Tấm, những kiếp nạn của thầy trò Đường Tăng.Bà tôi và chú tôi kể mãi cũng hết chuyện. Từ khi nghe chú tôi mách những câu chuyện đó và vô số những câu chuyện tương tự được chứa trong các cuốn sách, tôi cố gắng học chữ để có thể tự mình khám phá thế giới kỳ diệu kia. Bảy tuổi, tôi mê mẩn với những cuốn Cái ấm đất, Ông đồ bể trong tủ sách Hồng do ba tôi mua về. Tám, chín tuổi, tôi đã mày mò đọc hết rương truyện Tàu của ông thợ hớt tóc trong làng. Rồi tôi tìm đến Vô gia đình của Hector Malot, Những kẻ khốn nạn của Victor Hugo... Tôi khóc cười qua những trang sách, ngạc nhiên thấy mình trải qua những cảm xúc mà trên thực tế tôi chưa đủ lớn để trải nghiệm ngoài đời.Sách, như vậy, đã bồi đắp tâm hồn, làm giàu có và làm trưởng thành tình cảm một đứa bé, mài sắc một cách tự nhiên các ý niệm đạo đức qua sự yêu ghét với người hiền kẻ ác và đặc biệt mở rộng đến vô biên bờ cõi của trí tưởng tượng.Khi tôi học lớp chín, đã đọc được nhiều sách, tới lượt các đứa em nhỏ của tôi lại tranh nhau nằm gần tôi vào những buổi tối, nhao nhao: "Anh Hai kể chuyện đi, anh Hai!".Thói quen đọc sách là sự nối dài thói quen nghe chuyện dưới hình thức chủ động, như vậy, đã hình thành một cách tự nhiên với một đứa trẻ. Đó là một hành vi, một nhu cầu như chạy nhảy, bơi lội, đùa nghịch, hát hò, vẽ vời. Nhưng hạt giống của thói quen đó phải được và phải có ai gieo trồng trong đầu đứa trẻ từ thuở ấu thơ. Bằng những câu chuyện kể. Bằng những cuốn sách làm quà. Để nhu cầu đọc sách nảy mầm và trở thành một khát khao tự nhiên, nhưng cỏ cây khát ánh sáng và khí trời.Giúi cuốn sách vào tay một đứa trẻ mười bốn, mười lăm tuổi trước nay chưa từng được nghe chuyện, chưa từng rờ tới sách, suốt ngày chỉ quen cắm mắt vào game trên máy tính, ép em đọc, vì những lý do cao cả "khám phá kho báu tri thức" hay "nâng cao văn hóa đọc" như người lớn vẫn hay nói là một việc quá muộn màng, vì vậy quá nhọc nhằn, giống như ép một người chuyển máy bay khi máy bay đang ở trên không.Trẻ em đến với sách trước hết vì niềm vui. Các em đọc sách là do thích thú chứ không phải do nghĩa vụ. Từ xưa, chúng ta vẫn nói "thú đọc sách" đó thôi. Nó cũng như thú câu cá, thú đánh cờ, thú chơi tem - hoàn toàn tự nguyện. Ngay cả khi lớn lên, đọc sách với tâm thế của nhà nghiên cứu thì trước khi khai quật các vỉa chữ bằng thao tác khoa học, tôi tin hình thức tiếp cận đầu tiên với sách của nhà nghiên cứu lỗi lạc đó vẫn là thái độ thích thú thơ trẻ của đứa bé năm xưa.Em bé ngồi ở trạm chờ xe buýt, trên ghế đá trong công viên hay giữa quán cà phê lắp kính kia, em đến với sách hồn nhiên như đến với một người bạn. Người bạn đó đang thay thế ba mẹ, anh chị hay người bà, người chú của em để tiếp tục kể cho em những câu chuyện bất tận về tình yêu và cuộc sống. Đó là lý do tại sao trông em hạnh phúc, háo hức và tin cậy nhường kia.Trong những buổi tặng chữ ký cho bạn đọc nhân dịp ra sách mới, tôi luôn xúc động khi nhìn thấy cảnh bà dắt cháu hay ba mẹ dắt con tới chỗ tôi ngồi. Hình ảnh đó khiến tôi nhớ đến bà tôi và chú tôi, những người đã in dấu lên trí não tôi thuở ban sơ bằng những câu chuyện đầu đời đẹp đẽ. Chính những người lớn tuyệt vời đó đã đắp nên con đường đầy hoa lá cho trẻ em đặt chân. Để rồi em lớn lên, đi đâu về đâu, quán xá, tàu xe, dọc lề đường gió bụi hay trong giờ nghỉ giữa sở làm, sách vẫn trong tay.Em bé đó, hy vọng một ngày nào tất cả chúng ta sẽ bắt gặp trong chính nhà mình!Nguyễn Nhật Ánh(Bài phát biểu tại tọa đàm"Làm gì để tạo thói quen đọc sách cho trẻ em?" sáng 19/4/2019) Cảm ơn nhà văn Nguyễn Nhật Ánh, chúc mừng bài viết đầu tiên của anh trên Vnexpress. Sách là tuổi thơ, là hành trang vào đời, là nhíp giảm sốc, để những hoàng tử bé tiếp tục mơ mộng. Cha mẹ thời nay không thể kể chuyện vì họ cũng không muốn đọc. Thời 4.0 có thể thay cách kể chuyện bằng mồm là cho youtube kể thay. Tôi thử áp dụng và thấy khá là hiệu quả, tất nhiên trước khi bật 1 câu chuyện trên youtube cần tìm cách tạo ra cảm hứng nghe cho trẻ - mỗi đứa 1 cách.“ Người thầy bình thường chỉ biết nói, thầy giỏi biết giải thích, thầy xuất chúng biết minh họa, thầy vĩ đại biết truyền cảm hứng”. Cách truyền cảm hứng không khó như nhiều người nghĩ nó rất dễ thực hiện, chỉ cần chú tâm 1 chút.Ví dụ truyền cảm hứng cách học:1. Thiên thời : thời gian nào chúng thích học nhất2. Địa lợi: 8 hướng của 1 ngôi nhà thì hướng nào hợp với chúng nhất. Thử từng hướng nếu thấy chúng thoải mái, học bài nhanh, có hứng học, học không mệt thì cho chúng ngồi ở đó3. Nhân hòa: biến việc học thành trò chơi. Cái này quan trọng nhất, có thể bỏ thiên thời, địa lợi nhưng không thể bỏ nhân hòa. Nếu làm được điều này thì thay vì học 1,2 tiếng là mệt thì chúng có thể học 10-15 tiếng mà không mệt. Biến PHẢI học thành ĐƯỢC họcCụ thể dạy 3 đứa lớp 2, lớp 5 và lớp 9: mua 1 bộ xúc xắc ( đứa lớp 2 thích xúc xắc nhất),1 bộ bài ( đứa lớp 9 thích), vài thanh socola , 5 k/ thanh( đứa lớp 5 thích). Search trên mạng đề thi hay bài tập của chúng in và cắt ra từng câu, mỗi câu làm khoảng 5 phút – nhưng khi vào cuộc đua rồi chúng làm nhanh lắm có khi chưa đến 20 giây. Ngoài các câu bài tập tạo thêm các câu khác trong các mẩu giấy khác như: diễn kịch câm, hát 1 bài, đi thăng bằng không rơi đồ trên đầu, bịt mắt đoán đồ, bị búng tai, cốc đầu, được thưởng ngay (1 tràng vỗ tay, 1 cái kẹo, 1 ngụm nước, lau nhà, rửa bát...), xúc xắc nhiều điểm, chọn lá bài ... Trộn lẫn tất cả các câu bài tập và câu trò chơi lên cho vào hộp cho chúng chơi trò bốc thăm. Mỗi lần thực hiện công việc trong tờ giấy của mình không được quá 5 phút, mỗi lần chơi 1 tiếng – khoảng 10 lần bốc thăm thì tan cuộc. Tính điểm cho mỗi lần bốc thăm ai có tổng điểm cao nhất được tuyên dương và trao giải thưởng nhỏ, trong 1 ngày ai nhiều lần thắng nhất được giải thưởng lớn. Giải thưởng là:- Ăn, uống, matxa lưng, lên youtube nghe kể chuyện...- giải nhỏ.- Được 1 ưu đãi ghi vào sổ - tích đủ ưu đãi được thưởng lớn, thường là 3 đến 5 tháng là đủ ưu đãi, trong thời gian này chúng luôn thi đua để vượt nhau.Lưu ý: người lớn cần vui vẻ, công bằng khi chơi. Nếu có đứa nào xuất sắc quá thì lúc đó có thể tìm cách kiềm hãm điểm số của chúng cho sàn sàn như nhau nhưng chúng ta vẫn không được ăn gian ( đây thực ra cũng chỉ là cách tạo ra áp lực cho đứa xuất sắc để chúng tiến bộ và tạo ra hứng thú cho cuộc đua TAM MÃ). Người lớn bận chúng có thể tự chơi nhưng ta không được THỜ Ơ.ĐƯỢC học, đọc => HỨNG Bác Nhật Ánh viết hay quá, đọc được khổ đầu đang nghĩ Bác đang kể chuyện ngày xưa, lúc Bác còn là chú bé 3-5 tuổi, rồi đọc tiếp nữa mới thấy cách dẫn dắt của Bác hay thật hay. Chủ đề Bác muốn truyền tải cho tất cả các bậc cha, mẹ, giáo viên.... trong xây dựng thói quen đọc sách cho trẻ em; không cần đao to búa lớn, với giọng văn thủ thỉ như vậy, đi vào lòng người, rất dễ hiểu, đâu cần chi những lời phát biểu, hay những báo cáo hàng trang A4 này kia. Cảm ơn Bác rất nhiều, một khi trước nay tụi trẻ chưa từng rờ tới sách thì thật khó để tạo "thú đọc sách", đúng như những gì Bác nói, người thân trong gia đình chính là những người dẫn lối các con trẻ đến với sách một cách hồn nhiên và trong sáng nhất. Đọc xong bài viết nầy thì tôi mới ngộ ra lý do tại sao các con của tôi lại không tỏ ra say mê với những quyển sách như tôi. Ngày còn bé thì đúng là có những quyển sách đưa tôi đến với thế giới của người lớn thậm chí là phiêu lưu đến những quốc gia khác. Ngày nay thì những quyển sách của Nguyễn Nhật Ánh lại đưa tôi trở về thế giới của ngày xưa còn bé nơi quê nhà. Cám ơn nhà văn chưa bao giờ gặp nhưng lại rất thân quen! Một bầu trời tuổi thơ ùa về !!!Cảm ơn tác giả, chính thói quen hình thành trong vô thức và niềm vui háo hức khi đọc sách mới đúng là chân ái. Bài viết quá hay. Đúng là văn hoá đọc sách của người việt chúng ta còn quá thấp, từ nhỏ bố mẹ chỉ biết nhồi nhét con cái vào trường học cứ học sách giáo khoa cho giỏi, chứ ít gia đình chú trọng giáo dục con cái phải đọc sách để giúp nâng cao hiểu biết và trí sáng tạo. Mong sau những bài viết thế này mỗi ngừoi trong chúng ta hãy thay đổi thay vì cho con cái suốt ngày chơi game thì hãy tạo nguồn cảm hứng cho con cái tìm đến sách tìm đến kho tàng kiến thức vĩ đại nhất loài người. Cháu và các bạn đồng trang lứa (thế hệ 9x) rất thích các tác phẩm của bác, rất giản dị, chân thật và trong sáng cùng những bài học bổ ích, đặc biệt là tác phẩm Kính vạn hoa. Hy vọng các tác giả như bác có thể cổ vũ tạo thói quen đọc sách để nâng cao dân trí các thế hệ tương lai đất nước. Bác Nguyễn Nhật Ánh lúc trước ở trong ngôi nhà hiện tại mình đang ở. Ở đó là thôn quê thanh bình và cạnh một dòng sông nhỏ bé. Mình nghe hàng xóm kể là lúc nhỏ khi nhà bác đi làm ruộng tối lại cả nhà cùng nhau đọc sách. Bác chuyển nơi ở nhiều lần nên trong câu chuyện kể của bác cũng trở nên đa dạng và sinh động hơn. CHUYỆN TUỔI THƠ AI CŨNG CÓ.CẢM ƠN TÁC GIẢ Tác giả đọc nhiều sách thật, và đọc trong lúc tuổi còn rất nhỏ, với những cuốn sách có thể nói là rất hay lúc ấy. Đó là cái may mắn mà ít người có được .Tuy nhiên , nếu tôi không lầm thì bản dịch phổ biến cuốn "Les Miserables" có tựa tiếng Việt là "Những Kẻ Khốn Cùng". Đọc sách là thói quen, sở thích rất tốt cho cả người lớn và trẻ em. Tiếc rằng, văn hoá đọc ở Việt Nam còn quá yếu, một điều đáng buồn và cần được thay đổi. Tôi rất thích đọc sách của bác Ánh, từ khi còn học cấp hai, vừa đọc vừa cảm khái tài năng văn chương của bác: hay thật, sao có thể viết hay được như thế. Tôi tin rằng một đứa trẻ nếu ham mê đọc sách thì sẽ tự động là một đứa trẻ ngoan và giàu lòng thấu cảm. Cháu và nhiều bạn đồng trang lứa (thế hệ 9x) rất thích các tác phẩm của bác, rất giản dị, chân thật mà trong sáng, đặc biệt là Kính Vạn Hoa. Cần phải có nhiều tác giả có tâm huyết như bác cổ vũ tinh thần đọc sách để nâng cao dân trí cộng đồng, đặc biệt là thế hệ sau này. Gần 40 tuổi đầu, nhiều đêm nằm nhớ về tuổi thơ , cùng đám bạn nằm dài trên bờ đê đầy rơm rạ, ngửa mặt nhìn trăng và đoán xem chú cuội đang làm gì. Sách của tuổi thơ tôi là cuốn " truyện đọc lớp 4, 5." Trong đó có Bầy thiên nga, Aladin, Alibaba, nàng tiên cá... giờ con tôi hàng đêm cứ bắt bố đọc truyện mơi chìm vào giấc ngủ. Lời phát biểu dễ thương .....tôi cũng là người đọc truyện thưở nhỏ ....các bạn hàng xóm thuê truyện cho tôi đọc : cô gái đồ long , xác chết loạn giang hồ ....để kể lại cho các bạn vào buổi tối ..... luôn là kết thúc : xin xem hồi sao sẽ rỏ ... xin góp ý một tí tác phẫm của Victo Hugo : Những người khốn khổ ...nghe có vẻ hay hơn Nhưng kẻ khốn nạn ! “Còn chút gì để nhớ” - Cảm ơn chú :)