Tiếng lóng Tôi hỏi, con học ở đâu. Nó bảo, từ YouTube. Tôi giải thích cho con, rằng “vãi” có nghĩa là “rơi vãi”, là một từ bình thường không có gì bậy cả. Rồi tôi phải lờ đi sự liên quan đến những thứ "vãi" khác nhan nhản trên mạng cũng như cửa miệng giới trẻ. Có thể nếu phản ứng mạnh hơn, cặn kẽ hơn sẽ mang lại tác dụng ngược bởi đứa trẻ sẽ lại càng nhớ cái từ ấy. Nhưng tôi biết, thế là chưa đủ để giải quyết mâu thuẫn trong đầu con: nó đã tiếp nhận trước đấy về một nét nghĩa khác.Sau tìm hiểu, hóa ra ông con còn biết rất nhiều từ lóng tiếng Việt với nghĩa rất dung tục nữa - đến mức tôi không thể lấy làm ví dụ ở đây. Đều học từ YouTube.“Vãi” vốn là một động từ thuần Việt đàng hoàng tồn tại trong nhiều thế kỷ, bây giờ với sự giúp sức của Internet, trở thành một từ vựng mới, bậy bạ. Cái cách dùng tục tĩu của từ “vãi”, tôi nhớ, có lẽ đã ra đời đâu đấy quãng năm 2000, bởi chính thế hệ sinh viên tôi ngày ấy. Thời đó, các trường nghệ thuật, với những sinh viên trẻ rất giỏi sáng tạo, là lò sản xuất của những ngôn ngữ kiểu này. Chúng tôi học theo và nói rất vô tư. Nhưng thế hệ chúng tôi, dù sao vẫn hình thành thói quen sử dụng tiếng Việt từ sách vở, từ cha mẹ, nếu có tiếp nhận từ lóng, thì cũng biết nó là một dạng “ngôn ngữ đồng nát”, dùng theo phong trào, chứ không phải tiếng mẹ đẻ của mình. Rất nhiều từ lóng đã xuất hiện rồi biến mất, vô tư như tuổi trẻ như: ông Bô, bà bô, vài sọi...Tuyên bố của ông con về từ “vãi” gợi ý một thực tế đáng sợ hơn: chúng tiếp nhận cái nét nghĩa suồng sã và dung tục của các từ tiếng Việt trước cả nghĩa gốc. Chúng chưa học xong tiếng Việt đã học từ lóng tiếng Việt. Và chúng có điều đó, nhờ vào Internet, cũng như là nhờ vào các bậc phụ huynh quá trông cậy vào chức năng giáo dục của cái iPad, như là tôi.Cộng thêm cả kho từ lóng tiếng Anh mà YouTube dạy (mà con tôi thậm chí chẳng biết có từ tiếng Việt thay thế), thì tôi thực sự lo lắng cho tiếng Việt của con mình.Tôi tự hỏi rằng ngoài việc kiểm soát việc tiếp cận với Internet, chúng ta có thể làm được gì? Gần như không thể cắt đứt liên hệ của bọn trẻ với môi trường số ở thời đại này. Trên truyền hình, các nhà sản xuất giờ cũng dùng “ngôn ngữ mạng” như mấy từ con tôi nói, vô tội vạ. Chúng còn học từ bạn bè ở trường. Và chỉ vài năm nữa thôi, tôi buộc phải cho con mình không gian riêng tư.Đó không phải là một thực tế mới, hay chỉ tồn tại ở Việt Nam. Từ quãng những năm đầu thập kỷ trước, báo giới tiếng Anh đã gióng lên một hồi chuông khắc nghiệt cảnh báo về sự suy thoái của tiếng Anh - khi mà đời sống giao tiếp của các bạn thiếu niên chủ yếu tồn tại trong môi trường số, nơi tiếp nhận đủ thứ thượng vàng hạ cám và không có tiêu chuẩn gì. “Tiếng Anh đang bị hạ gục, nền văn minh của chúng ta đang có nguy cơ đổ vỡ” - báo Observer của Anh cường điệu hồi năm 2004.Từ đó tới nay, rất nhiều cuộc tranh luận ở cả môi trường học thuật và công chúng được mở ra để đi tìm câu trả lời: có tồn tại một thứ “tiếng Anh chuẩn” (proper English) hay là “tiếng Anh chính tông” (mainstream English) hay không, có phải nó đang bị kỷ nguyên số đe dọa hay không, và nếu có, thì chúng ta bảo vệ ngôn ngữ của giới trẻ kiểu gì.Chưa có hồi kết. Nhiều người nói: ngôn ngữ vẫn biến đổi liên tục, chính ngôn ngữ của chúng ta cũng khác so với thời cha ông, nên hãy cứ để bọn trẻ phát triển tự nhiên. Nếu các nhà hữu trách và các trí thức muốn bảo tồn tiếng Anh trong sáng, họ phải làm việc đó qua văn hóa đại chúng, qua phim Hollywood hay sách vở.Tiếc rằng chúng ta có thứ gì mang tính truyền bá văn hóa mạnh như Hollywood.Tôi nói chuyện với con tôi nhiều hơn, bằng thứ ngôn ngữ mà tôi đã được dạy. Vả bản thân, tôi cũng sẽ phải điều chỉnh ngôn ngữ mạng xã hội của mình, điều chỉnh thứ tiếng lóng mà chính tôi cũng nhiều lần sử dụng vô lối.Tôi muốn để mở chủ đề này cho các bậc phụ huynh cùng suy nghĩ. Có phải tôi đã cả nghĩ, và rồi thế hệ YouTube này cũng sẽ tự đào thải, chọn lọc và tự trưởng thành?Hoàng Minh Trí Anh còn thiếu những từ sau: cong mềm mại, giơ cao chân, quơ tay trúng má. Từ kinh điển nữa là: NGHIÊM TÚC KIỂM ĐIỂM VÀ RÚT KINH NGHIỆM SÂU SẮC. Bái phục. Theo em thì, thứ nhất, anh nên quan tâm về việc a đã để con mình học được cái ko đẹp trên youtube (đồng nghĩa a không chú ý theo dõi, hướng dẫn nó những cái gì nên xem và những cái gì không nên xem).Thứ hai, trường hợp con a đã tiếp xúc với nhiều từ lóng như vậy rồi thì a nên quan tâm đến việc giải thích, hướng dẫn con của mình cách dùng chúng, tức là lúc nào nên dùng, lúc nào không, đối tượng nào nên dùng, đối tượng nào không.Ai cũng đồng ý là cái gì cũng phải liên tục thay đổi mới phát triển, chúng ta phải chấp nhận sự xuất hiện của các từ lóng đó trong tiếng Việt, và việc con cái chúng ta rồi cũng sẽ biết và sẽ dùng thường xuyên với lũ bạn. đó chẳng phải là vấn đề lớn, vấn đề lớn của một bậc cha mẹ nên lo cho thế hệ con cháu mình là nuôi dạy tâm hồn nó, nuôi dạy tri thức của nó, để bộ não nó hiểu chuyện, để nó trở thành 1 người biết suy nghĩ, khi đó việc nó có sử dụng tiếng lóng hay thậm chí nói tục cũng chẳng sao. vì khi một con người đã hiểu chuyện thì nó sẽ biết lễ phép với ai vào lúc nào, và thoải mái vói ai vào lúc nào.Em sẽ dẫn chứng cụ thể. chắc hẳn nhiều người đã thấy những trường hợp này nhưng có thể ít để ý. trong môi trường làm việc (thậm chí là văn phòng công sở) thì những người thường dùng tiếng lóng để đùa cợt, gây hài hước thường được các đồng nghiệp thích và thấy thoải mái khi làm cùng, đồng nghĩa rằng công việc và các mối quan hệ sẽ thuận lợi hơn. Tóm lại là tiêng lóng không có gì xấu, quan trọng là cách dùng có khéo léo hay không.Trừ khi anh muốn con mình trở thành một chính trị gia, còn không thì hãy chấp nhận tiếng lóng là một phần ngôn ngữ tiêng Việt, chấp nhận nó xuất hiện ở xung quanh mình và học cách hướng dẫn con cái sử dụng. tôi cũng thuộc thế hệ sản sinh ra các từ như vãi lúa, vãi lều... và vô số các từ ngữ thiếu văn hoá khác. cũng may là con anh còn biết đó là từ dung tục chứ nó xem các từ đó bình thường mới đáng lo. Mặt khác, bản thân tôi lại thấy giới trẻ bây giờ đặc biệt là các nghệ sĩ hài sử dụng tiếng Việt tuỳ tiện, và ngày càng bình thường hoá nó đi. Mang danh nghĩa là cho vui, cho nhẹ nhàng với cuộc sống nhưng tôi lại cho rằng đó là coi thường tiếng Việt. VD như các từ "soái ca", "soái tỷ", tiếng Việt không có từ chỉ trai xinh gái đẹp sao phải lai căn TQ như thế còn từ đúng quy trình nữa Thiết nghĩ nhà báo viết cái gì thì nên có dẫn chứng cụ thể, bằng đường dẫn chẳng hạn: Ví dụ như cái câu: "Tiếng Anh đang bị hạ gục, nền văn minh của chúng ta đang có nguy cơ đổ vỡ” - báo Observer của Anh cường điệu hồi năm 2004." nên cho đường dẫn hoặc ghi chú ở số báo ngày nào, không nên viết theo kiểu trí nhớ vậy. Trào lưu cả thôi. Những fan ruột của những ca sĩ hát thì dở mà hở hang thì nhiều là ai? Xin thưa: Trên 8/10 là Sinh viên, nền tảng tri thức của đất nước! Dù rằng một vé xem bằng cấy 3 sào ruộng của cha mẹ họ. Nhưng thế hệ có tuổi như chúng tôi tin rằng những từ lóng phản cảm dần sẽ bị đào thải. Á ... đù! là câu nói con tôi phát ra sau khi đi học lớp 1 được vài tháng. Thật là đáng sợ! Về nhà thì cấm nhưng không biết đến trường thì sao? Các bác nói đúng cả nhưng còn thiếu tự "Có dấu hiệu vi phạm" ví dụ: V/v Thanh Hóa đối với bà Quỳnh Anh Mỗi thời một khác, và ngay cả tiếng Anh cũng có rất nhiều từ lóng. Những từ lóng này có thể vào từ điển, hoặc bị đào thải trong quá trình phát triển của Tiếng Việt nên không có gì lo lắng cả. Đừng lo về sự tồn tại của những tiếng lóng. Nếu bạn ghét và không muốn con bạn dùng tiếng lóng thì hãy thuyết phục chúng không dùng. Tiếng lóng ở ngôn ngữ nào thì cũng là tiếng của đường phố, sẽ thịnh hành một thời gian và tự mất đi để một số từ lóng khác ra đời. Hãy nhớ lại những từ lóng hồi chiến tranh, thời bao cấp, hay chúng có còn nữa đâu. Tiếng lóng không bao giờ có thể làm thay đổi được một ngôn ngữ. Cái nên đề phòng và chống là sự đánh tráo khái niệm trong xã hội hiện nay (thường là để biến báo, biện hộ cho một hành động sai và không muốn đàng hoàng nhận sai) vì không những chúng có thể làm sai lệch ngôn ngữ chính thống, mà cònlàm lệch lạc cả bản chất con người. chắc là bất lực thôi. khi lá chắn chính giữ gìn Tiếng Việt là môn Văn ở trường học cũng chỉ là nơi "tập chép" thì chúng ta trông mong gì đây?thế hệ nào cũng có tiếng lóng (tôi đã từng nghe thế hệ cha mẹ mình nói về nó), nhưng quả thật bây giờ giớ trẻ sử dụng tiếng lóng mà lại nghĩ là chính thức, còn từ chính thức lại coi là lóng. Sợ thật! THỜI ĐẠI CN.BÀI VIẾT CÓ Ý NGHĨA Ngôn ngữ, cũng như bao thứ khác, không thể thoát khỏi quy luật vận động tự nhiên. Khi được xã hội chấp nhận tức là nó tự đâm chồi sang một nhánh rẽ mới. Bằng không sẽ mau chóng héo úa và lụi tàn. Liệu chúng ta có tưởng tượng được VN sẽ như thế nào nếu vẫn còn dùng Hán ngữ hoặc chữ Nho? Xã hội loài người sẽ như thế nào nếu vẫn sử dụng chữ viết thời Ai Cập cổ đại hoặc các chữ viết cổ trong các tàng thư Tây Tạng? Có ai dám khẳng định là con người đã từng chiến thắng được quy luật tự nhiên hay chưa? Nước sẽ có lúc bị khoa học của con người làm cho chảy ngược? Con người chỉ có thể lợi dụng quy luật chứ không thể đảo ngược được quy luật đo mới là điều đúng đắn nhất.Trở lại vấn đề, chúng ta cũng không thể kiểm soát hoặc ra biện pháp được đối với ngôn ngữ. Chỉ có điều, mục đích chính của ngôn ngữ là để giao tiếp, giúp người này có thể hiểu đúng ý của người khác. Vì thế vấn đề chúng ta cần làm trước hết hiện nay, đó là nghiên cứu để cho ra một bộ từ điển chuẩn, tra cứu trực tuyến, được cập nhật liên tục với một quy trình cập nhật khoa học, khách quan, đặc biệt là phục vụ cho công tác lập pháp, thì mới giảm được sự hiểu lầm, dùng sai trong giao tiếp hay lập quy. Khi hiểu được giá trị của ngôn ngữ, người ta sẽ bớt sử dụng nó bừa bãi hơn.Xét cho cùng, người ta sử dụng từ lóng hoặc là nhằm diễn đạt một ý nào đó mà không tiện nói thẳng hoặc là để gây chú ý cho người nghe, kích thích sự tò mò để họ tìm hiểu sâu hơn về ngụ ý của mình. Còn những kẻ ăn theo sau đó thì chẳng qua cũng chỉ là muốn thể hiện mình đẳng cấp, sử dụng từ một cách sâu sắc mà thôi. Nếu sử dụng từ mà không biết ý nghĩa thực sự ban đầu của người đầu tiên sáng tạo ra, từ lóng đó chắc chắn sẽ chết. Ngôn ngữ phát triển và biến đổi cùng với xã hội, chẳng nên lo anh Trí ạ. Thật là khó lắm. Chẳng lẽ cấm hết mọi thứ sao?