Kỳ thị danh dự Bấy giờ mốt là để tóc dài mặc quần loe, áo chẽn đi dép sapo đế dày. Tôi không rõ theo văn bản nào, chỉ nhớ bấy giờ Hà Nội thành lập những đội “thanh niên cờ đỏ”. Đây là những thanh niên được giao nhiệm vụ đi vây bắt xử lý những người vi phạm chuẩn mực nếp sống trong đó có đầu tóc và ăn mặc không đúng quy định. Không thiếu những cảnh đuổi bắt trên đường phố. Cách xử lý mới là điều kỳ cục. Để được vào rạp Tháng 8 xem phim, tôi từng phải chấp nhận một nhát kéo cắt nham nhở tóc phía gáy, đưa cả chứng minh thư quân đội ra thanh minh cũng không thoát. Chưa hết, những thanh niên cờ đỏ còn cắt ống quần loe của những người bị “vây bắt” rất thô bạo. Chỉ xoẹt vài đường kéo, là đi tong cái quần lúc đó là tài sản không nhỏ của người dân. Trong công viên hoặc những nơi vắng người, các thanh niên cờ đỏ rình rập những đôi tình nhân. Không ít người bị bắt đưa về đồn công an kiểm tra giấy tờ khi có những cử chỉ yêu thương nhau bị cho là quá đà, vi phạm chuẩn mực sống. Không chỉ bị xử lý trực tiếp mà còn bị cơ quan, khối phố bêu tên nhắc nhở. Thậm chí còn bị mang ra tổ dân phố giáo dục.Tôi là người từng bị kiểm điểm như thế. Đúng sai, thôi chẳng bàn. Chỉ biết đó là một sự xâm hại danh dự đến mức nặng nề. Tận bây giờ, đôi khi nhớ lại tôi vẫn bị ám ảnh về chuyện đó. Tôi cho rằng đó là một dạng kỳ thị danh dự. Khái niệm “kỳ thị” thường đi với các đặc tính cụ thể như giới, sắc tộc, tầng lớp xã hội, và là loại hành vi bị thế giới bài xích. Nhưng khi người ta “đóng mác” lên danh dự một con người bằng một nhát kéo lên đầu tóc, quần áo, bằng một lần giáo dục công khai, thì nó cũng nhằm tạo ra sự kỳ thị với anh ta.Và đó cũng là điều không thể được khuyến khích.Ám ảnh xưa trở lại khi tôi đọc đến điều khoản khen thưởng kỷ luật trong bộ “Quy tắc ứng xử nơi công cộng trên địa bàn thành phố Hà Nội”. Một văn bản đã được thảo luận rộng rãi và được dư luận mong chờ. Bộ quy tắc ứng xử này ra đời cũng không ngoài mục đích xây dựng những chuẩn mực văn hóa để Hà Nội tiến tới là một thành phố văn minh. Duy chỉ trong điều 13 khen thưởng, kỷ luật có chi tiết nhắc nhở, phê bình công khai trên phương tiện thông tin đại chúng khiến tôi băn khoăn.Sẽ lại là một dạng kỳ thị danh dự khác. Thật sự là vậy. Một hộ lấn chiếm vỉa hè để buôn bán, một cô gái ăn mặc hở hang hay một lái xe vi phạm luật giao thông... Có đầy đủ những chế tài để chính quyền xử lý những thí dụ vừa nêu. Có cần thiết phải bêu tên? Tôi nghĩ là không. Chúng ta đang sống trong một xã hội có kỷ cương pháp luật. Tại sao không sử dụng pháp luật để nghiêm trị những vi phạm? Nếu chưa đến mức phải dùng đến pháp luật, cũng không thiếu gì cách thức xử lý đạt được kết quả: Phạt tiền, cưỡng chế, vận động, tuyên truyền giáo dục thay vì bêu tên trên phương tiện thông tin đại chúng. Một thành phố văn minh có những xử sự chuẩn mực văn hóa sao có thể lại ưu tiên sử dụng cách thức nói đúng tên là kỳ thị danh dự này. Một việc làm tôi nghĩ là không văn minh. Bộ Quy tắc ứng xử này cũng là một cố gắng một việc làm tốt của lãnh đạo thành phố với mong muốn xây dựng một Hà Nội văn minh, lịch sự tiêu biểu về văn hóa. Một cách công bằng, Hà Nội đã làm được nhiều việc: Hè đường dần phong quang, Hồ Tây đã dần loại bỏ những nguồn gây ô nhiễm như tàu nổi, cống thải... cây xanh đang mọc lên mỗi ngày trên các tuyến phố. Giao thông có những cải thiện đáng kể. Lãnh đạo Hà Nội đang làm được nhiều việc tồn đọng từ lâu trước đấy thành phố không làm được. Là một công dân Hà Nội, một nhà văn, tôi đã hưởng ứng một cách công bằng và nhiệt thành bằng những bài viết với những gì mà thành phố Hà Nội đang làm để chỉnh trang đô thị. Nhưng trong bức tranh đang đẹp dần lên ấy, có nên giữ lại điều khoản nhắc nhở, phê bình công khai trên phương tiện thông tin đại chúng kia không? Hy vọng câu trả lời của lãnh đạo thành phố là không.Tôi vừa đọc được tin Vũng Tàu cũng dùng biện pháp "bêu tên" những người lấn chiếm vỉa hè. Đừng để việc kỳ thị danh dự này thành hiệu ứng lan truyền trong các thành phố trên cả nước. "Lá cờ đầu" nên thận trọng trong mọi ứng xử của mình, với người dân.Phạm Ngọc Tiến Hành vi đẹp đến từ việc nâng cao nhận thức chứ không qua xúc phạm hay rẻ rúng danh dự,tư cách cá nhân! Một xã hội văn minh tôn trọng cá nhân,dung hoà "cái tôi" với "chúng ta",chứ không kỳ thị sự khác biệt và hạ thấp nhân phẩm của một cá nhân! Cám ơn Nhà văn Phạm Ngọc Tiến nhắc lại thời Hà Nội với các "đội thanh niên cờ đỏ" ấy. Xúc động! Thời ấy, tôi từng xững người khi đọc: "Gia đình không tiếp thanh niên mặc quần loe tóc dài" viết trên một tờ giấy khổ A4 treo trước cửa nhà một người bạn gái... nhưng biện pháp bêu tên lại là một chế tài xử lý hành chính có tác dụng răn đe hơn cả hiệu quả nhất nên vẫn nên dùng nếu anh cứ nghĩ danh dự không được động vào thì sao trước khi vi phạm hành chính anh không nghĩ tới nó đi, chẳng qua anh hão huyền mà thôi đó là bệnh nghề nghiệp đấy ông Tiến ạ Bêu tên cũng là 1 giải pháp. Nếu vì phạm quá 3 lần chẳng hạn thì hãy bêu tên. Đó là ý kiến của tôi. Tôi đồng tình với anh. Cơ quan công quyền đang quá lạm quyền khi cư xử với người dân. Căn cứ đâu để họ có quyền bêu tên như thế? 30 năm trước, Hàn Quốc cũng áp dụng việc này với người dân, còn hôm nay thì họ bỏ hẳn. Bó tay. Có lẽ ông bị ám ảnh quá nặng của một thời ấu trĩ. hay, nhưng "bộ quy tắc ứng xử" không biết có thêm phần xử lý những người kinh doanh thường "chặt, chém" người không có giọng nói Hà Nội chưa? (thường là người miền Nam bị). Thưa nhà văn, đa số chúng ta ai cũng có lòng tự trọng rất cao, cao tới mức luôn có xu hướng không muốn người khác phê bình, nhắc nhở động chạm tới cái sai của mình. Rất nhiều gia đình để sạch sẽ, thơm tho trong nhà đã lén lút đêm hôm ném rác ra ngoài đường mặc cho cách 1 đoạn không xa là điểm tập kết xe chở rác; có người diện tích mặt bằng xây dựng nhà rộng hàng trăm mét vẫn cố tình tham lam lẫn chiếm thêm ít khoảng không làm rộng hành lanh tầng trên. Việc lẫn chiếm vìa hè lòng đường, ngõ phố làm nơi kinh doanh, buôn bán, để phương tiện bừa bãi thì phổ biến. Các cấp chính quyền, lực lượng công an, các ngành chức năng đã không biết bao lần tuyên truyền, vận động ra quân xử lý vi phạm song không ít người vẫn cố tình tái vi phạm khi không có bóng dáng của lực lượng chức năng. Bởi thế, mà Trung ương và Thành phố mới phải quyết liệt ra quân xử lý vi phạm đòi lại vỉa hè lòng đường cho người đi bộ, lập lại kỷ cương phép nước, tăng cường sự thượng tôn pháp luật trong nhân dân.Trong lĩnh vực vệ sinh an toàn thực phẩm, lòng tham lợi nhuận của người kinh doanh đã che lấp hết phần tử tế; vì lợi nhuận, nhiều chủ cửa hàng biết mười mười thực phẩm hết đát hàng năm đến nhiều năm, biết mười mươi rượu pha từ nước lã và methanol độc hại vẫn nhập về bán cho khách hàng. Với rất nhiều cá nhân không còn bằng cái móng tay danh dự và ý thức trách nhiệm với cộng đồng ấy thì có việc công khai danh tính địa chỉ của họ lên phương tiện thông tin đại chúng để toàn cộng đồng xã hội lên án, đấu tranh có phải là sự "kỳ thị danh dự"? Không muốn bị bêu tên hãy đừng vi phạm. Tôi ủng hộ việc bêu tên, kể cả bêu tên những kẻ mua, bán dâm! Bên Singapo người ta còn phát cảnh bị phạt phải quét rác lên tivi thì sao nhỉ? nếu không muốn người khác làm xấu mình thì trước hết mình cần có thái độ trân trọng đối với cộng đồng, chứ không thể anh muốn làm gì cũng được mặc kệ những ánh mắt khó chịu, chê bai cách hành xử của những người xung quanh. Ở một nước phát triển, có dân trí cao thì việc bêu tên trên phương tiện thông tin đại chúng là một hình phạt khá nặng. Ở nước ta, khi người ta ngang nhiên lấn chiếm vỉa hè, vì lợi ích vật chất của mình mà bất chấp luật pháp, không đếm xỉa đến lợi ích chung là người ta đã xếp xó những từ như "danh dự", "tự trọng" rồi. Những hành động khác như tiểu bậy, vứt rác bừa bãi cũng vậy. Vì vậy bêu tên những người này lên phương tiện thông tin đại chúng mới đủ sức nặng để bảo vệ trật tự xã hội. Điều này cũng giống như là: ở gia đình này thì mắng một câu cũng là nặng, còn hơn gia đình khác thì mắng không đủ, phải phạt. Thế những người vi phạm cứ tiếp tục vô tư vi phạm thì có đủ tư cách và văn minh hay không ? Tôi cũng là nạn nhân của thời ấu trĩ đó nhưng một thời gian dài để cho tự do quá mức xã hội mới loạn như thế này. Tôi tán thành ý kiến của anh Phạm Ngọc Tiến. không nên nêu hình ảnh và danh tính của người vi phạm. Chúng ta có thể áp dụng xử phạt bằng tiền tùy mức độ nặng nhẹ. nếu nghiêm trọng hơn hãy thông báo cho cơ quan hoặc phường. Không hiểu có luật cấm dùng nêu hình ảnh người khác trên phương tiện công công.Đề nghị chính quyền Hà nội xem xét.