Quốc gia hạnh phúc Nhưng có tiền chỉ là điều kiện cần chứ chưa tạo nên một hạnh phúc đủ đầy và bền lâu. Các nghiên cứu kinh tế gần đây cho thấy, khi thu nhập bình quân đầu người đã vượt quá một ngưỡng nào đó, người ta không còn thấy hạnh phúc hơn nếu giàu có hơn. Các nhà khoa học còn gọi là "hội chứng mất niềm vui".Kinh tế gia được giải Nobel, Amartya Sen, cho rằng, mục đích phát triển cuối cùng của con người không chỉ trở lên giàu có mà còn có cuộc sống tự do viên mãn. Vì thế, bên cạnh tiền, còn những yếu tố và điều kiện khác để dẫn đến hạnh phúc.Gần đây, như một sở thích nghề nghiệp, tôi nghiên cứu và trao đổi với đồng nghiệp về mối liên hệ giữa hạnh phúc và một số hiện tượng xã hội. Chúng tôi đi tìm các câu trả lời cho câu hỏi: có phải tỷ lệ tội phạm là trẻ vị thành niên tại Việt Nam có xu hướng gia tăng so với trước đây? trong hoàn cảnh tương tự, tại sao người này phạm tội mà người khác lại không?Một trong những quan điểm đồng nghiệp tôi nghiêng về là do quá trình phát triển của mỗi cá nhân. Một đứa trẻ lớn lên trong một gia đình thiếu hạnh phúc, thiếu tình yêu thương hay trong môi trường bạo lực và xáo trộn khi trưởng thành thường bị thiếu hụt trong nhân cách, ít hạnh phúc hơn. Những người ít hạnh phúc hơn thường có khả năng phạm tội cao hơn, đây là kết luận của một số nghiên cứu tâm lý và xã hội học.Nhưng mức độ hạnh phúc và sự tác động của nó không dừng ở mỗi cá nhân. Nó ảnh hưởng đến sự phát triển của mỗi quốc gia. Chỉ số phổ biến mà các quốc gia vẫn dùng để đánh giá sự phát triển của mình là Mức thu nhập bình quân đầu người - GDP trên đầu người. Song ở khía cạnh khác, kinh tế học hiện đại coi GDP chỉ là điều kiện cần, còn điều kiện đủ của chất lượng phát triển là chỉ số hạnh phúc của người dân.Ngoài chỉ số GDP, các nước giàu hơn thuộc khối OECD gần đây công bố các chỉ số hạnh phúc dựa trên khảo sát người dân của mình. Bhutan - quốc gia có thu nhập trung bình khá giống Việt Nam - đề xuất khái niệm Tổng sản lượng Hạnh phúc quốc gia (Gross national happiness) thay cho GDP từ đầu những năm 1970 và đã liên tục công bố chính thức chỉ số này từ hơn chục năm qua. Chỉ số này bao gồm các khía cạnh như sức khỏe tinh thần, y tế, giáo dục, sức khỏe môi trường và đa dạng sinh học, dịch vụ công. Mức thu nhập chỉ là một trong các yếu tố tạo nên chỉ số hạnh phúc.Việt Nam vừa bước vào thập kỷ phát triển kinh tế mới, 2021-2030, mục tiêu Chính phủ luôn khẳng định là tiến tới nước thu nhập trung bình và cao hơn. Mục tiêu này rất đúng đắn, thể hiện trong các chỉ số GDP mục tiêu luôn được đặt ra ấn tượng từ đầu năm. Ví dụ, GDP mục tiêu năm 2021 của chúng ta tới 6%, con số khá ấn tượng với thế giới.Nhưng, tôi cho rằng chúng ta không nhất thiết phải đợi đến lúc "giàu" - cả quốc gia và dân chúng vươn tới mục đích thu nhập cao - thì mới có hạnh phúc. Tôi khá ngạc nhiên khi biết, trả lời câu hỏi về lựa chọn "ưu tiên cao nhất của nhà nước hiện nay là cứu người khỏi Covid-19 cho dù phải hy sinh phát triển kinh tế" trong một khảo sát gần đây của UNDP, có tới 89% người dân Việt Nam được hỏi trả lời "có", cao hơn hẳn mức trung bình của thế giới là 67%. Điều này chứng tỏ người Việt Nam không đánh giá kinh tế là quan trọng nhất.Tôi cho rằng đã tới lúc chúng ta thay đổi cách nhìn nhận, đo lường sự phát triển của xã hội không chỉ bằng tăng tưởng thu nhập mà bằng cả các chỉ số phi thu nhập. Với các bộ chỉ số thế giới sẵn có và đang dùng, Chính phủ và Tổng cục Thống kê hoàn toàn có thể đánh giá và công khai chỉ số hạnh phúc của Việt Nam.Chỉ số này sẽ tích hợp được các yếu tố cho thấy rõ hơn chất lượng cuộc sống, bao gồm môi trường, chất lượng không khí, chất lượng di chuyển và sinh hoạt, dịch vụ công của chính phủ, sự tiếp cận giáo dục và y tế, an ninh xã hội... Xây dựng bộ chỉ số hạnh phúc là bước đi ban đầu giúp Việt Nam có thể đánh giá kịp thời và đưa ra chính sách phù hợp để nâng cao hơn chất lượng sống của người dân.Cái gì đo đếm được mới có thể thay đổi được. Quan trọng hơn, chỉ số này nếu có sẽ tạo ra động lực để cả nhà nước và người dân cùng cải thiện chất lượng sống. Điều này đã được chứng minh ở các quốc gia đi trước. Một số quốc gia đã phải trả giá cho sự đánh đổi kinh tế với các "yếu tố mềm" như môi trường xuống cấp gây ra sức khỏe kém và rút ngắn tuổi thọ người dân. Nhưng vài năm trước, họ đã sửa chữa: tuyên chiến với ô nhiễm không khí, đồng thời có hàng loạt biện pháp như đóng cửa các nhà máy ô nhiễm, thúc ép các ngành công nghiệp sử dụng năng lượng sạch.Một quốc gia hạnh phúc gồm những người dân hạnh phúc. Các triết gia cho rằng, hạnh phúc không ở đâu xa lắc với hành trình đầy chông gai, mà gồm những điều nhỏ bé trên con đường chúng ta đi mỗi ngày. Với những chính sách được điều chỉnh phù hợp, dù nhỏ hay lớn, khi gần hơn với người dân, Chính phủ có thể nâng cao hạnh phúc - hay sự hài lòng của dân chúng.Xã hội tốt đẹp hơn bắt đầu từ việc tạo ra các cá nhân hạnh phúc, và gia đình hạnh phúc. Khi mỗi mắt xích nhỏ hạnh phúc với công việc mình làm, thái độ tích cực có thể tạo ra hiệu quả và năng suất cao hơn. Khi đó, chỉ số GDP sẽ tốt lên tự nhiên mà không cần "chín ép".Đặng Hoàng Hải Anh Lẽ thường, con người ta dễ bị thu hút bởi những gì hiện hữu hay "cầm nắm" được hơn là những thứ phi vật chất như tinh thần, lương tâm, ý hay tư tưởng. Điều đó giải thích cho việc, thói sĩ diện ở Đời bao giờ cũng không tách rời với việc anh sở hữu bao nhiêu, đi xe đời nào, mặc đồ hiệu gì hay quen biết vai vế những ai...Đứng trước sự chết, chỉ riêng con người thấy mình quá đỗi nhỏ bé và hữu hạn trước Thời - Không. Để khoả lấp quy luật không thể cưỡng lại này, chẳng phải họ đã luôn tìm cách "ghi dấu" mình bằng mọi cách: danh vọng, quyền thế, các lăng tẩm, đền đài...đó ư?Điều đó vô hình trung đưa tới sự cạnh tranh, thói ganh đua, chuộng hư danh, ưa vật chất bao lâu nay; khái niệm "Hạnh phúc" theo đó mà muôn màu, muôn vẻ.Cách nhanh nhất để ngừng chú ý một điều gì đó có thể là việc mua nó. Mọi cảm giác thoả mãn từ vật chất (mà đa phần được đánh đồng với hạnh phúc) luôn chóng vánh, trong khi những gì bắt nguồn từ tinh thần, tư tưởng thường lâu bền hơn, tuy khó nhận ra hơn.Nhưng hỡi ơi, mấy ai ngộ được chân Hạnh phúc là gì? Hạnh phúc chẳng ở đâu xaỞ trong cuộc sống quanh ta mỗi ngàyGiúp nhau chia sẻ thẳng ngayTrên cao chính sách đổi thay hợp tìnhBà con góp sức phân minhLao động sản xuất công trình vươn caoHài lòng khi ấy biết baoTừ từ đất nước tiến mau, dân giàu. "Xã hội tốt đẹp hơn bắt đầu từ việc tạo ra các cá nhân hạnh phúc, và gia đình hạnh phúc" . Tôi rất thích kết luận này của tác giả, thật sự hạnh phúc rất đơn giản, không hề cao siêu khi chúng ta hiểu rõ vấn đề. Từng thành viên trong một gia đình hạnh phúc, sẽ tạo nên một gia đình hạnh phúc. Để tạo được hạnh phúc, mỗi con người trong một gia đình cần có sự cố gắng của bản thân ,sống có mục tiêu phấn đấu. Cha mẹ thì phải có sự nghiệp vững vàng, công việc ổn định, con cái phải chăm chỉ học tập, phấn đấu để có được sự nghiệp vững vàng khi trưởng thành. Theo năm tháng, cha mẹ lớn tuổi, cần được nghỉ ngơi, con cái ổn định cuộc sống, và không tạo gánh nặng kinh tế cho cha mẹ già. Đối với xã hội, cần sống có trách nhiệm, giúp đỡ cộng đồng trong khả năng của minh, những việc nhỏ đó cũng tạo nên hạnh phúc cho mỗi con người khi chúng ta có thể giúp được ai đó trong khó khăn. Cha mẹ sống tốt và làm gương cho con cái trở thành những công dân tốt cho xã hội, đó cũng là hạnh phúc của cha mẹ. Cảm ơn bài viết của tác giả Bhutan là quốc gia đáng học hỏi. Các lãnh đạo của họ đã có tầm nhìn rất xa. Theo ý kiến cá nhân mình thì nên có sự kết hợp cả 2: GDP và chỉ số hạnh phúc để đánh giá Nhiều người gặp "Hội chứng mất niềm vui" và mong rằng cuộc sống là có kinh tế như hiện tại và vẫn giữ được văn hoá như trước đây. Vậy văn hoá trước đây là như thế nào thì chúng ta phải chọn lọc để hài hoà kinh tế và văn hoá, tạo ra mỗi gia đình hạnh phúc, xã hội hạnh phúc. Tôi sợ nhất bây giờ gặp nhau là tra hỏi về tài sản : nhà bao nhiêu cái, đất bao nhiêu mảnh, đi xe gì coi như đó là thước đo duy nhất cho sự thành đạt hạnh phúc! đành rằng cuộc ai cũng có cố gắng có nhà để ở, xe đi nhưng có biết bao điều khác cần quan tâm để có hạnh phúc như: con cái trưởng thành có công ăn việc làm, gia đình hoà thuận, thương yêu chia sẻ cho nhau, sau đó là cộng đồng nơi mình sống ; an ninh, môi trường, sự thân thiện, các tiện ích, dịch vụ công đều tốt, đó cũng là mục tiêu của nhiều quốc gia đang hướng tới , có gia đình hạnh phúc , cộng đồng hạnh phúc thì quốc gia mới hạnh phúc, còn sự giàu có của một nhóm người làm lan toả thúc đẩy cho xã hội phát triển đó là điều tốt đẹp nhưng nếu làm tổn hại đến sinh kế của người khác thì đó là sự bất hạnh! Chỉ cần bớt thói ganh ghét, đố kỵ thì mọi người sẽ hạnh phúc hơn rồi! Một Kinh tế gia mà lại đánh giá cao một chỉ số hạnh phúc thì quả là một người có tầm nhìn rộng mở không bị bó buộc bởi các con số về vật chất. Cả 2 cái cân bằng được thì là điều tuyệt vời nhất. Vì thế nên chúng ta chẳng thể giàu to ú ụ được (bởi vì các nước giầu cuộc sống rất căng thẳng), nhưng chúng ta cũng không thiếu thốn quá mức, chúng ta vẫn là một quốc gia hạnh phúc :D "Hạnh phúc" chưa bao giờ là một giá trị tuyệt đối, vì thế tìm cách công thức hóa, chỉ số hóa nó là việc làm rất chủ quan. Thay vì thế, hãy chỉ số hóa tỷ lệ người dân "vô lo, vô nghĩ" thông qua các chỉ số thực phẩm, giáo dục, y tế, tài chính, an ninh, giải trí và đi lại. Chúng ta bị vây quanh bởi dục vọng và sự thèm khát, nếu kiềm chế được nó chúng ta mới cảm thấy hạnh phúc. Bài viết hay và thích nhất câu "Xã hội tốt đẹp hơn bắt đầu từ việc tạo ra các cá nhân hạnh phúc, và gia đình hạnh phúc". Bài viết rất hay và ý nghĩa nhưng để từng cá nhân nhận thức và cao hơn nữa là thay đổi chính sách của quốc gia thì chắc phải cần nhiều thời gian nữa. Hài hoà , cái gì cũng phải có , nhưng biết đủ là đầy . Hạnh phúc ở mỗi cá thể mỗi gia đình và các quốc gia là khác nhau ở các thời điểm khác nhau , nhưng mà không có gian khổ sao biết được hạnh phúc là gì? Vẫn là phải hài hoà , biết đủ Khái niệm hoặc định nghĩa HẠNH PHÚC của con người, của gia đình là gì .. đến nay dường như chưa có sự thống nhất. GDP chỉ là chỉ số tăng trưởng kinh tế trong nước , nó chưa và không thể là yếu tố quyết định HẠNH PHÚC. Thiển nghĩ đơn giản , mộc mạc rằng HẠNH PHÚC là khi ta cảm thấy đạt được ngưỡng thỏa mãn mong muốn về sự an toàn , về vật chất và tinh thần , trong hoàn cảnh của mình. " biết đủ thì đủ, thấy thiếu thì không bao giờ đủ" .