Ứng xử với người khuyết tật Nhiều người cho rằng sự xuất hiện của hai người lùn này tuy là phương tiện thể hiện ý đồ của đạo diễn, nhưng dùng họ để gây cười vẫn không phù hợp, có phần chế nhạo những người bị khiếm khuyết về hình thể.Theo tôi quan điểm như vậy về người lùn nói riêng và người khuyết tật nói chung là có phần cũ kỹ. Với cách nhìn nhận đó, chúng ta đã nghiễm nhiên mặc định họ khác biệt với người bình thường. Tại sao những nghệ sĩ như Xuân Bắc, Tự Long… có thể dùng mọi chiêu trò, kể cả hình thể của mình, để mang lại tiếng cười cho khán giả, còn những người lùn lại không thể là nghệ sĩ tham dự chương trình? Ở khía cạnh nào đó, đấy cũng chính là sự kỳ thị.Để xóa bỏ mặc cảm cho những người khuyết tật trước hết phải đối xử với họ như người bình thường. Khi tôi mới sang Australia, tôi thấy làm lạ với việc những người khuyết tật cũng thường xuyên phải xếp hàng như người bình thường. Tôi từng đề nghị nhường chỗ cho một người khuyết tật vận động lúc đang xếp hàng mua đồ ăn, nhưng anh này từ chối. Sau này tôi mới biết đấy là cách người Australia giúp cho những người khuyết tật cảm thấy họ cũng giống như những người bình thường. Thay vì nhìn người khuyết tật bằng con mắt thương hại, yếu thế, và tạo cho họ những đặc ân mang tính ưu tiên, người Australia lại dành cho họ những điều kiện thuận lợi nhất để có thể tự sinh hoạt, phát triển như mọi người khác.Ví dụ như đường sá, các tòa nhà… đều được quy hoạch, thiết kế rất hợp lý để người gặp khuyết tật vận động vẫn có thể tự dùng xe lăn di chuyển, mà không gặp bất kỳ sự bất tiện hay cần đến sự trợ giúp nào. Ngay cả lớp học đầu tiên của tôi ở Australia cũng có hai bạn là người khuyết tật tham gia như những học viên bình thường khác. Trong đó một bạn người Indonesia bị khiếm thị thì được trang bị phần mềm đặc biệt để đọc màn hình, hỗ trợ tiếp thu bài giảng.Năm 2013, khi Nick Vujicic sang Việt Nam diễn thuyết và giao lưu, số đông mới giật mình rằng chúng ta cũng không thiếu những tấm gương người khuyết tật vươn lên đáng ngưỡng mộ không thua gì Nick như thầy giáo Nguyễn Ngọc Ký, hiệp sĩ công nghệ thông tin Nguyễn Công Hùng… Nhưng vấn đề tại sao không ai có thể đạt đến tầm vóc như Nick?Câu trả lời có thể là họ không được tạo những điều kiện đặc biệt, có cả một bộ máy đồ sộ hỗ trợ như Nick. Những người đứng sau Nick thậm chí kỳ công đến mức xây dựng cả một bộ phim ngắn mang tên “Gánh xiếc bươm bướm” để anh này đóng một vai nguyên mẫu như mình ngoài đời (một chàng trai không tay không chân). Trong cả phim gần như chỉ có một cảnh duy nhất mà Nick Vujicic phải đóng là khi lao mình xuống nước. Về cơ bản, bộ phim “Gánh xiếc bươm bướm” tạo cho người ta cảm giác, nó được xây dựng gần như chỉ với mục đích duy nhất là để cho Nick Vujicic có đất diễn, để tôn vinh người đàn ông này.Đó là những thứ mà người khuyết tật Việt Nam chưa có được. Vì vậy, có lẽ đã đến lúc chúng ta cần thay đổi cách ứng xử với người khuyết tật. Thay vì luôn gán cho họ cái vỏ bọc yếu đuối, đáng thương, hãy hỗ trợ, tạo cơ hội để người khuyết tật có thể phát triển hết tiềm năng của mình trong bất kỳ lĩnh vực nào. Đấy thực sự mới là cách giải quyết tận gốc vấn đề.Phan Tất Đức Cảm ơn, bài viết của bạn thật hay, rất nhân văn. Bạn đi ra ngoài biển lớn nên hiểu biết nhiều và có cái nhìn sâu rộng hơn. Trong thời đại của của hội nhập quốc tế, người khuyết tật rất cần được nhìn nhận về mình một cách hiện đại và nhân bản như bất kì ai trong một cộng đồng đa dạng mà hòa nhập. Đồng ý với tác giả. Tôi đã thấy rất nhiều trường hợp người khuyết tật không nỗ lực vì được ưu tiên hơn người thường. Họ mất dần ý chí phấn đấu. Chúng ta đang hại họ. Tôi cũng có con bị khuyết tật và tôi mong có một sự hỗ trợ về phương thiện cần thiết, phù hợp để cháu phát triển độc lập, mạnh mẽ và toàn diện nhất. Xin đừng nhìn cháu bằng ánh mắt thương hại. Các bạn không khuyết tật nói hay lắm ,còn tôi bị khuyết tật đi xin việc người tuyển dụng nhìn chưa được nữa con mắt . Buồn lắm Ứng xử với người khuyết tật, động viên + bình đẳng, ý nghĩa rất thiết thực. Cảm ơn bài viết. ỨNG XỬ VỚI NGƯỜI KHUYẾT TẬTAi mà chẳng muốn đủ đầyTóc dài da trắng hây hây má hồngCó người gặp cảnh bão dôngSinh ra cơ thể tơ hồng rối renCuộc sống sôi động lên menNgười khuyết tật cũng rất thèm niềm tinHãy cho họ một cành vinấy là chính sách để tìm đến nhauThầy Nguyễn Ngọc Ký trước sauVẫn yêu nhạc họa một màu xinh tươiMong sao chạm đến mọi ngườiCho họ cơ hội, nụ cười trên môi! Tôi xem các người lùn biểu diển không dị ứng bằng xem các em thiếu nhi biểu diển phụ họa trong các tiết mục người lớn. tôi cho rằng đó là bóc lột, là sự lạm dụng sức lao động trẻ em. Ở nước ngoài người khuyết tật cả 2 chân vẫn được cấp bằng lái máy bay, ở VIỆT NAM, tay hay chân chỉ cần thiếu 1 ngón cũng không được cấp bằng lái xe, tôi là một trường hợp như vậy. Bài viết của anh hay lắm Ai? Ai là người bảo rằng dùng người lùn trong chương trình là không nên ? Lên tiếng đi. Nếu chúng ta ứng xử không tốt với người khuyết tậ thì chính chúng ta là kẻ có khuyết tật trong tâm trí! Khi tôi 40 tuổi và đang công tác ở một nước Bắc Âu, tôi hay dùng phương tiện giao thông công cộng vì rất tiện, giá rẻ và đúng giờ. Một lần trên một chuyến tàu đông khách, tôi muốn nhường chỗ cho một ông khoảng gần 70 tuổi, nhưng rất lạ là ông ấy từ chối. Khi tôi ngỏ lời nhường chỗ lần thứ 2 thì ông bảo: tôi đứng được, tôi còn khoẻ mạnh mà. Như vậy đủ biết ở nước phát triển những người thật sự già yếu hoặc tàn tật thì mới cần người khác giúp, còn nếu không họ muốn mọi người coi họ là người bình thường. Ở những nơi đó nếu có người dị dạng ra đường thì người ta cũng chỉ nhìn lướt qua, không nhìn chằm chằm, chỉ trỏ hoặc thì thầm bình luận như ở ta. Nói chung muốn xã hội phát triển thì phải thay đổi nhiều thứ, và một trong những thứ cần thay đổi nhất là dân trí. Cá nhân tôi, một người bố có con bị khuyết tật nặng, thấy rằng việc đưa những "người tí hon" vào chương trình này, đặc biệt là với cách ẩn dụ sâu sắc như trong kịch bản, không có gì không phù hợp. Nhưng điều mà tôi rất không thích là tạo hình của thiên lôi với hàm răng hô, và luôn bị đem ra làm trò cười ở thiên đình vì sự xấu xí ngoại hình đó. Đây mới là điều không nên, không đáng. Ai cũng là do bố mẹ sinh ra, khuyết tật hay không khuyết tật, đẹp đẽ hay không đẹp đẽ, họ không có quyền chọn lựa. Vậy, tại sao lại chế giễu ngoại hình xấu xí của thiên lôi. Tôi không biết tỷ lệ răng hô của VN là bao nhiêu, nhưng chắc chắn cũng không nhỏ (đâu phải ai cũng đi chỉnh nha như các cháu thiếu nhi bây giờ), và có ai nghĩ hộ đến họ cảm thấy như thế nào khi anh thiên lôi bị chế giễu, thậm chí hết năm này đến năm khác. Thậm chí, việc thiên lôi có vẻ cũng không được thông minh ở mức trung bình, cũng bị diễu cợt, với những chiếc tay phẩy, ánh mắt khinh thường ... Ai cũng muốn thông minh, nhưng nhiều người đâu có được sinh ra với một chỉ số IQ từ trung bình trở lên? Họ đâu có lựa chọn như vậy? Vậy, tại sao chúng ta cứ chê cười một người vừa xấu về ngoại hình, vừa thấp về trí tuệ chỉ vì họ được sinh ra là một người vừa không đẹp vừa không thông minh? Và một hình mẫu như thiên lôi, xét về góc độ nào đó, còn may mắn hơn nhiều người khuyết tật (có thể ngoại hình còn xấu hơn, IQ còn thấp hơn, và cộng thêm nhiều thứ tệ hơn nữa), và nếu chúng ta cứ suy rộng ra một chút, người khuyết tật, họ còn phải chịu những gì nữa nhỉ??? Thật lòng thương quá ! Chúng ta hãy cùng nhau góp sức chung lòng để người khuyết tật vơi bớt nỗi buồn và không còn mặc cảm nữa. Xin cảm ơn Thạc sĩ Phan Tất Đức nhiều Vì đã thấu hiểu và yêu thương những người kém may mắn trong cuộc sống này Rất xúc động và xin được cảm ơn Anh Hay quá. Bài viết rất hay và những comment cũng rất hay.Tôi rất mừng vì mình cũng nghĩ thế. Tôi cũng mừng vì nhiều người nhìn người khuyết tật một cách tích cực. Nhờ vậy xã hội VN sẽ văn minh hơn. Xin cảm ơn.