Tặng gà, dọn rác Hồi đó, rác của các gia đình chỉ là tí vỏ, cuống rau củ, lá khô gom lại sau khi bọn trẻ chúng tôi thực hiện nhiệm vụ quét sân mỗi chiều. Chẳng ai nhớ nó tiêu hủy từ lúc nào, sau khi đã vun ở góc vườn.Hơn hai mươi năm đã qua, tôi không còn sống ở Việt Nam, nhưng hầu như năm nào cũng về để thấy sự thay đổi chóng mặt của quê nhà. Ô tô xịn xếp hàng quanh những tòa nhà sang chảnh. Vậy mà tôi lại “khổ tâm” bởi đường phố xấu xí đi nhiều vì rác. Túi nylon xâm chiếm mọi gia đình. Chúng được dùng một lần rồi vứt. Chúng bay như bươm bướm, đủ màu sắc, phấp phới từ cửa nhà tới đầu ngõ, hè phố, cổng trường, công viên, bãi biển. Túi nylon không chỉ làm hạ giá hình ảnh Việt Nam mà còn là thủ phạm hàng đầu gây ô nhiễm môi trường trên toàn cầu.Tuy bọc rác to, nhỏ nằm chềnh ềnh khắp nơi song tôi thấy thương hơn là trách những công nhân vệ sinh môi trường, có thể họ cũng đã làm hết sức. Chị công nhân hàng ngày dọn rác cho khu nhà bố mẹ tôi luôn phải đẩy một chiếc xe chở rác rỉ sắt, cũ kĩ, vô cùng nặng, ngất ngưởng các túi rác to nhỏ chực ập xuống đầu. Mỗi lần đến chân dốc, chị dừng lại thở hổn hển, rồi nhìn quanh xem có ai có thể trợ lực đẩy xe lên đỉnh dốc để ra điểm tập kết rác. Một lần tôi đã quyết định dừng lại, giày cao gót, váy hoa đẩy xe cùng chị. Mặc hai người phụ nữ nhắm mắt nhắm mũi đẩy, xe rác ngúng nguẩy mãi mới chịu nhích lên.Ở thế kỉ 21, khi ta đang hào hứng nói về kinh tế số, kinh tế “chia sẻ” thì “cơ giới hóa” vẫn ngoài tầm với của ngành công nghiệp rác. Nhiều người nước ngoài đến Việt Nam đã ngạc nhiên vì thành phố sao bẩn quá.Bên cạnh lý do lạm dụng túi nylon, việc chưa phân loại rác từ nguồn là vấn đề lớn của Việt Nam. Rác thải hữu cơ nhà bếp bị tống chung cùng chai lọ, giấy báo, hộp nhựa, rác thải y tế, hóa chất... Rất nhiều nước từ vài chục năm nay đã có thói quen phân loại rác thải từ nguồn cùng quy trình xử lý rác hiệu quả, an toàn. Pháp, nơi tôi sống, tiền phí vệ sinh môi trường nằm trong thuế mà chúng tôi đóng cho thành phố. Nhà tôi, 75 m2, 3 người, mức phí tính ra tiền Việt khoảng 300 ngàn đồng/tháng. Khoản phí này được xác định trên diện tích nhà, số người ở và khả năng xử lí rác của thành phố. Ngược lại, tòa thị chính thành phố cấp cho mỗi ngôi nhà hay mỗi khu tập thể hai thùng rác. Thùng màu xanh cho rác thải không tái chế, thùng màu vàng cho rác thải tái chế. Ở một số thành phố, hàng tháng dân có thể đến tòa thị chính để nhận túi rác, gồm túi rác sinh hoạt và túi rác tái chế.Riêng chai lọ, nơi thì tòa thị chính tặng dân thêm một thùng màu trắng, nơi thì mỗi khu nhà trang bị một thùng kín đáo và xinh xắn để tập kết chai lọ chung. Cứ đến ngày quy định trong tuần, các hộ dân chúng tôi để thùng rác ra trước cổng nhà. Công nhân vệ sinh chạy xe qua thu gom. Nhà nào không tôn trọng quy định về phân loại rác, để rác bừa bãi sẽ bị phạt tiền rất nặng. Vì thế, người dân tuân thủ rất nghiêm ngặt các quy định về rác. Trẻ từ rất nhỏ đã được giáo dục việc phân loại rác và bảo vệ môi trường.Cho dù tôi thấy việc xử lí rác đã tốt, nhưng nhiều chính quyền thành phố vẫn muốn làm tốt hơn. Vì thế, có nơi, tòa thị chính còn tặng gà con cho người dân để khuyến khích họ nuôi gà tại nhà bằng vỏ rau củ. Việc này giúp hạn chế số rác thải.Vì rất ý thức phân loại rác từ nguồn nên ở Pháp không có cảnh túi rác nằm vất vưởng chờ đợi làm mất mĩ quan thành phố, mất vệ sinh, đồng thời rất thuận tiện cho việc tái chế rác, tiết kiệm được nhiều tiền ngân sách.Tôi được biết nhiều công nghệ tiên tiến của nước ngoài đã được nhập vào Việt Nam để xử lí rác nhưng không thành công, lý do chính bởi rác đã không được phân loại từ nguồn. Việc phân loại này, nếu có, chỉ dừng lại ở “nghiệp vụ” của những người làm nghề đồng nát, bới rác tự phát. Chính vì thế, mới có các làng đồng nát, làng phế liệu gây nhiều hệ lụy xã hội. Do không có quản lí khoa học, hợp lí từ giai đoạn thu gom, phân loại đến giai đoạn xử lý rác nên thành phố của chúng ta vẫn bẩn, kinh phí xử lý rác vẫn bị lãng phí. Các đô thị mất điểm, quốc gia cũng mất điểm theo.Một đợt nghỉ lễ nữa lại tới. Sau đợt nghỉ này, không có gì ngạc nhiên nếu khắp các điểm du lịch – nơi đáng ra phải là đẹp nhất quốc gia – chúng ta nhìn thấy rác và buộc phải nói về rác. Sẽ rất dễ dàng nếu quy kết cho một thứ “ý thức của người dân” nào đó, mà bỏ qua thực tế là, ý thức vô trách nhiệm với rác đã được hình thành nhiều năm qua bởi chính quyền cũng chẳng có cơ chế khuyến khích hiệu quả nào. Không ai nghĩ đến việc “tặng gà, dọn rác”. Khi thùng rác luôn khó tìm, và luôn chỉ có một cái thùng để bỏ tất cả mọi thứ, rất khó để trách người dân “không có ý thức”.Quyển sách nổi tiếng “Rác học - mối tình bẩn thỉu của chúng ta với rác” của Edward Humes đã đưa ra kết luận vô cùng xác đáng: Rác không chỉ là thứ chúng ta thải ra, nó còn thể hiện chúng ta là ai, và xã hội đang hướng tới đích nào.Lê Thị Thiên Hương Tác giả nói rất đúng! Vì sao công nghệ xử lý rác tiên tiến vẫn không thể phát huy tác dụng tại Việt Nam, việc phân loại rác và phát thùng rác chắc không thể tốn kém bằng việc lãng phí công nghệ, lãng phí công dọn rác - xử lý rác ... Cần quyết liệt tổ chức việc phân loại, thu gom, và xử lý vi phạm trong viêc vứt rác bừa bãi. Chúng ta không thể bỏ mặc cho qua hay chấp nhận nhếch nhác dễ dàng như thế! Chỉ cần nhà chức trách hướng dẫn và cung cấp thùng phân loại rác là dân hưởng ứng thôi. Tôi cũng như tác giả. Ngày xưa cái túi ni lông đó hiếm khi có được, thỉnh thoảng nếu có thì từ gói kẹo bánh, bố mẹ chúng tôi dùng nó để đựng các vật dụng sinh hoạt gia đình sau khi bánh kẹo được sử dụng, các loại rau thải thì ưu tiên cho lợn hơn là cho bò, ngay như săm xe đạp bị hỏng thì cắt ra làm dây buộc đồ mẹ đi chợ, cỏ cây khô thì làm chất đốt nấu thức ăn cho lợn. Vòng quay tận dụng đó từ thế hệ chúng tôi trở về trước chưa ai được dạy về ý thức bảo vệ môi trường, chưa hề có ý thức về bảo vệ môi trường.Ngày nay thì khác hẳn, truyền thông dưới mọi hình thức, đưa vào trong nội dung của chương trình giáo dục phổ thông nhưng rác thải ni lông hiện diện khắp nơi, hành vi gây ra không phải hoàn toàn do thế hệ hiện nay, mà chính là do thế hệ chúng ta trở về trước đang hiện diện với vai trò là ông bà, bố mẹ của thế hệ trẻ hiện nay đã thực hiện những hành vi như vậy.Vậy bắt đầu từ đâu? bắt đầu từ người lớn chúng ta hay bắt đầu từ thế hệ trẻ đang ngồi trên ghế nhà trường hiện nay? Liệu thế hệ trẻ hành động ngay bây giờ, rác ni lông sẽ giảm, và sẽ cơ bản chấm dứt vào 2030 như mục tiêu của Liên hợp quốc? Xin các bạn cùng góp ý! Trân trọng Tôi đang ở Thụy Điển, hệ thống phân loại rác ra nhiều mục khác nhau hơn ở Pháp. Thụy Điển đang nhập thêm rác để xử lý. Mong cơ quan chịu trách nhiệm về môi trường của VN qua bên này học hỏi rồi về áp dụng quá. đơn giản cấm luôn túi nilon là xong , tự khắc sẽ sử dụng túi giấy ... các loại khác thay thế Với tình cảnh nước mình thì còn lâu lắm mới sạch rác. tác giả có bài viết chính xác.vấn đề này cần phải có tác động của bộ tài nguyên và môi trường Tôi sống ở chung cư, đã và đang cố gắng tự phân loại rác sinh hoạt gia đình. Tuy nhiên tất cả rác sau đó đều được đựng trong túi nhựa buộc chặt và thả vào ống rác hàng ngày vào giờ quy định của tòa nhà. Còn những nhà không phân loại rác thì cũng chung 1 đường như thế. Tôi băn khoăn, với các gom rác như vậy thì bao giờ mới có công nghệ phân loại rác và xử lý rác tiên tiến. Tôi rất hạn chế dùng túi nylon, nếu chỉ mua 1-2 gói bánh, tôi sẽ cho vào cốp xe, trả lại chủ cửa hàng túi nylon, nếu mua nhiều đồ, sẽ cố nhét vào 1 túi thôi, càng ít càng tốt. Túi nào vẫn có thể dùng được, tôi vẫn giặt và dùng thêm lần nữa. Tôi thậm chí mua cả túi giấy về để mỗi khi mua thịt xiên, bánh mỳ, bánh rán đều tự bỏ túi giấy của mình ra dùng. Cái thùng rác công cộng ở VN mình cũng khó kiếm, chứ đừng nói là 2-3 thùng để phân loại rác Đọc bài hay lắm chị àh. Nhưng cái chính ở đây là chế tài xử lý những trường hợp vứt bỏ rác bừa bãi còn không làm đươc thì nói gì đến 2 chữ ý thức - trách nhiệm của người dân với xã hội, với đất nước. Sáng ra, một anh áo đóng thùng, một chị đầm ngắn áo trắng...vẫn chạy xe ném bao rác vào góc nhà ai đó ven đường, vẫn vô tư thả "phịch" trên cầu vượt... "ý tứ hơn" thì tối chạy ra công viên ném vào gốc cây trước mặt bao nhiêu người rồi vọt ga chạy thẳng ! Chế tài, cương quyết. Đánh thẳng vào túi tiền. Đánh vào cái sĩ diện nữa vời bề ngoài. có làm được không? Hãy đến các quán ăn thì sẽ biết các bạn ạ. Từ sinh viên, nhân viên văn phòng, kỹ sư, bác sĩ...vv Ăn xong đều vứt hết dưới chân. Chanh, khăn lau miệng, cọng rau và xương xẩu. Toàn những người có tri thức trình độ mà ý thức chung thì quá là tệ. Như vậy, VN bao giờ mới có thể gọi là văn minh được. đi chợ mua tý thịt một cái túi ni lon .một mớ rau một cái úi .một vài cọng hành một cái túi .một vài trái ớt một cái túi .tổng cộng một bà đi chợ một hôm không dưới 4 cái túi ni lon ..thử nhân sốp người đi chợ và túi ni lon sẽ ra núi rác khó phân hủy này .thử mười năm thôi thử nghĩ xem nó như thế nào trong tương lai .cấm sản xuất túi ni lon thì may ra mới giảm Chờ ý thức đi lên thôi, vài chục năm nữa. Các bác, thay vì ngồi đấu bàn phím vô ích sao không chậm lại một chút suy nghĩ mình có thể làm gì để có thể giúp xã hội phân loại rác? Chí ít là sự sẵn sàng hưởng ứng trong tâm tưởng và nói một lời ủng hộ? Có hành trình vạn dặm nào không bắt đầu bằng bước đầu tiên? Các bác cứ phản đối, nghi ngờ không phải làm chậm nhịp của việc này sao? Bây giờ chúng ta không bắt đầu thì khi nào???