Bác sĩ tâm thần Tôi thường xuyên bị lên những cơn tăng huyết áp, tăng nhịp tim, vã mồ hôi và hồi hộp liên tục. Trong những cơn như vậy, tôi nghĩ mình sắp chết.Tôi đi cấp cứu vài lần một tháng. Ba bệnh viện lớn đều chẩn đoán dựa trên triệu chứng thực thể, tìm nguyên nhân tăng huyết áp theo cơn của tôi. Giả thuyết lớn nhất là tôi bị vấn đề tim mạch hoặc u tuyến thượng thận. Tuy vậy, siêu âm tim, chụp mạch, chụp cắt lớp toàn cơ thể không cho thấy bất thường. Tới bệnh viện nào, tôi cũng phải làm đi làm lại những xét nghiệm tương tự.Vật vã nhiều tháng trời, tôi gần như không thể làm việc và sinh hoạt bình thường. Có lúc, tôi không dám tự đi một mình từ nhà ra ngõ. Tôi không biết làm gì ngoài chờ cơn bệnh đến.Một ngày, tôi chợt nghĩ "hay mình mắc bệnh liên quan tới thần kinh" và bắt đầu tìm hiểu. Tôi đọc cuốn "The Lancet - Tiếp cận xử trí trong thần kinh học" và đề nghị được khám chuyên khoa tâm thần. Một bác sĩ trẻ của Viện Sức khỏe tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai, đã chẩn đoán rất nhanh rằng tôi bị hội chứng Rối loạn hoảng sợ trên nền Rối loạn lo âu lan tỏa. Không yêu cầu thêm bất kỳ xét nghiệm thực thể nào, anh kê đơn và tôi vượt qua căn bệnh sau đó vài tháng.Rối loạn hoảng sợ rất phổ biến. Khoảng 1,7% dân số Mỹ từ 18 tới 54 tuổi mắc bệnh này. Bệnh không có gì lạ. Điều lạ là bác sĩ tại ba bệnh viện lớn ở Hà Nội không ai nghĩ tôi bị bệnh tinh thần mà chỉ đi tìm nguyên nhân thực thể. Tôi phải chẩn bệnh cho mình.Khi chia sẻ câu chuyện của mình trên mạng, tôi được nhiều người mắc các hội chứng rối loạn tâm thần khác nhau nhờ tư vấn cách điều trị. Tôi bỗng trở thành "bác sĩ tâm thần" bất đắc dĩ.Thực tế, tôi chỉ lắng nghe chia sẻ của họ và cung cấp liên lạc để họ tới khám bác sĩ có kinh nghiệm. Tôi đóng vai một chuyên gia tâm lý "nghiệp dư", lắng nghe để người bệnh vợi bớt hoang mang và dẫn họ tới cánh cửa chuyên môn.Hành trình này khiến tôi kinh ngạc. Số người mắc triệu chứng tâm thần quá đông mà số bác sĩ và chuyên gia tâm lý lại quá ít. Viện Sức khỏe tâm thần Bạch Mai thống kê, 30% dân số Việt Nam từng bị ít nhất một rối loạn tâm thần, một nửa trong số đó cần chữa trị. Con số tự tử vì trầm cảm lên tới bốn chục nghìn người mỗi năm, xấp xỉ nửa số tử vong do ung thư.Tôi tham vấn cho một số người, đa số họ không biết mình đang mắc bệnh gì, đặc biệt là người ở nông thôn. Họ tồn tại trong sự chịu đựng chính mình. Họ nghĩ đơn giản rằng ai cũng có thể bị như vậy.Nhiều bệnh nhân ở đô thị biết mình bị bệnh và đi khám. Tôi đi theo một số bệnh nhân tới từng cơ sở trong nỗ lực tìm hiểu hệ thống chữa tâm thần. Họ, như tôi ngày xưa, xếp hàng rất dài trước phòng khám chuyên khoa tâm thần ở các bệnh viện lớn. Bác sĩ dành vài phút để nghe triệu chứng và kê đơn ngay.Bệnh tâm thần đòi hỏi bác sĩ phải lắng nghe nhiều, hỏi rất kỹ mới xác định đúng, nhưng sự quá tải khiến họ chưa kịp hiểu hết bệnh tình. Không ít người bị kết luận rối loạn lưỡng cực trong khi các triệu chứng chủ yếu vẫn là trầm cảm dai dẳng. Có người bị kết luận tâm thần phân liệt trong khi thực tế chỉ là trầm cảm và rối loạn giấc ngủ kéo dài.Tôi đến phòng khám tư của vài bác sĩ. Số người chờ khám cũng đông và bác sĩ vẫn không dành được nhiều thời gian hơn cho bệnh nhân.Thực trạng khám vội và ẩu có nguyên nhân lớn từ việc thiếu bác sĩ. Tỷ lệ bác sĩ tâm thần đang quá thấp so với dân số ở Việt Nam. Số liệu của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) năm 2014 cho thấy, 100.000 dân của Việt Nam chỉ có 0,91 bác sĩ tâm thần, thuộc nhóm thấp nhất thế giới. Số bác sĩ tâm thần trên 100.000 dân ở Singapore là 3,48; Mỹ là 12,4.Việt Nam có một bác sĩ tâm thần trên 100.000 dân là quá thấp. Người chữa trị cho tôi chia sẻ, sinh viên chuyên ngành tâm thần bị coi là "chiếu dưới" ở các trường Y. Số lượng đăng ký ngành này luôn thấp hơn so với ngành khác.Cả nước năm 2014, cũng theo thống kê của WHO, có 36 bệnh viện tâm thần, tổng cộng chỉ có 6.000 giường cho các bệnh nhân nặng. Chỉ 600 cơ sở y tế có dịch vụ thăm khám tâm thần cho bệnh nhân ngoại trú, chủ yếu là cơ sở công.Sau bảy năm, con số thống kê có thể đã khác, nhưng bối cảnh hiện tại cũng rất khác so với 2014. Covid-19 hai năm qua đã gây trầm trọng hơn về sức khỏe tinh thần cho cộng đồng, người bệnh đang rất cần đủ bác sĩ tâm thần kinh nghiệm. Nhu cầu lớn này mở ra các cánh cửa với khu vực y tế công và tư.Ngoài cơ chế khuyến khích sinh viên Y khoa theo lĩnh vực tâm thần, các chuyên ngành đào tạo bác sĩ tâm thần có đầu tư và liên kết với khu vực tư cũng là một giải pháp. Ở các nước phát triển, đây là ngành khó và thu nhập cao.Với nhà đầu tư y tế, ngành sức khoẻ tâm thần là cơ hội vừa mang tính thị trường vừa mang tính xã hội cao. Bệnh nhân mong chờ những nơi thật sự uy tín để đặt niềm tin của họ. Cơ sở vật chất và chất lượng dịch vụ của các điểm chăm sóc sức khỏe tâm thần, như tôi trải nghiệm, đang ở mức đơn sơ.Bị bệnh tâm thần, phải uống thuốc là hành trình rất khổ sở. Tôi đã chờ đợi một bác sĩ sau khi kê đơn vài ngày sẽ gọi điện hỏi bệnh nhân rằng phản ứng của thuốc thế nào. Nhưng không có cuộc gọi nào như thế. Họ thậm chí còn không có đủ thời gian khám bệnh.Một chiến lược quốc gia với mục tiêu nâng cao tỷ lệ bác sĩ tâm thần trên số dân sẽ giúp nhiều người bệnh không phải "tự bơi" một cách tuyệt vọng, như tôi đã từng.Lê Duy Bài viêt sâu sắc, có sức thuyết phục vì được chắt lọc từ trải nghiệm của tác giả và thực tiễn khá phong phú. Tôi sẽ động viên các cháu có khả năng và dám dấn thân vào ngành y lĩnh vực tâm thần đang rất thiếu. Xã hội hiện đại bệnh nhân tâm thần ngày càng nhiều. Đúng như tác giả đã viết Ngành sức khỏe tâm thần là cơ hội vừa mang tính thị trường vừa mang tính xã hội cao. Một bài báo rất hay, bổ ích; gợi ra nhiều vấn đề cho xã hội và mỗi người. Cảm ơn anh Lê Duy. Ở những nước còn nghèo, sức khỏe thể chất còn chưa được quan tâm, huống chi sức khỏe tâm thần.cảm ơn tác giả đã đưa ra giải pháp rất hay Bài viết thật hữu ích với nhiều người. Xin cám ơn nhà báo - nhà tư vấn tâm thần! Đọc cả bài thấy được sự cần thiết của ngành này. Tôi ko hiểu tại sao sinh viên chuyên ngành tâm thần bị coi là "chiếu dưới", có lý do gì ko? giờ tôi ko biết bv tâm thần khám như thế nào chứ lúc tôi tìm ra bệnh tốn rất rất nhiều thời gian: sau khi loại trừ hết những căn bệnh như tác giả kể, BV tâm thần tp HCM : họ làm lại 1 loạt chỉ số : điện tâm đồ, điện tim.... hàng loạt câu hỏi test của BV đại khái như từ lúc sinh ra đến hiện tại cuộc sống tôi như thế nào, có mất cha hay mất mẹ, học hành, tình yêu,.. sau khi có hết kết quả BS bảo tôi bị trầm cảm. sau khi chẩn đoán ra bệnh thì uống thuốc nhưng ko phải thuốc nào cũng phù hợp, đổi và đổi thuốc liên tục thì cũng trúng thuốc phù hợp, tôi ăn ngon, ngủ yên... thoải mái hơn và dần hết bệnhmỗi khi khó khăn, lo lắng bắt đầu vã mồ hôi, hồi hộp.. tôi tự điều chỉnh nhịp thở, tập thể dục, chơi với con,,, thì hết đến bây giờ hơn 20 năm tôi vẫn sống tốt. nếu ai có giống tôi thì làm thử, nghĩ đến những điều tốt, chưa có con cái thì hãy nghĩ đến cha mẹ, như tôi ko có mẹ và ko gần gũi ba, thì hãy nghĩ đến người mà mình yêu thương nhất. Lúc đó bs nói với tôi rằng căn bệnh này ko phải tự dưng bị mà là những việc xảy ra trong cuộc sống mà mình gặp phải tích lũy mỗi ngày 1 ít từ nhỏ cho đến hiện tại, lúc hiện tại bạn bị 1 sự việc nào đó như tôi lúc đó là thất tình là giọt nước tràn ly, là điều kiện đủ làm căn bệnh này phát ra thôi.Mong đừng ai giống tôi, mà lỡ có giống tôi thì hãy vượt qua chính bản thân mình. Không biết nên buồn như thế nào khi đọc bài viết này:1. Bệnh nhân (tác giả) đã đi khám ở 3 bệnh viện lớn nhưng không có kết quả và cuối cùng tự chuẩn đoán bệnh cho mình, tự tìm hiểu và may mắn đã đi đúng hướng!!!2. Tình trạng bác sĩ tâm thần tuy thiếu rất nhiều nhưng lại không được đánh giá đúng ở 1 thế giới đầy căng thẳng.Cám ơn tác giả! Bài viết rất hay, phản ánh đúng thực tế và gởi mở giải pháp. Cách điều trị người có vấn đề về tâm lý, tâm thần ở nước ta đúng như tác giả viết. Giờ đã có nhiều thay đổi so với trước, nhưng việc bs kê thuốc, tôi thấy như nhiều năm trước. Thưc tế cách đây gần 15 năm, tôi bị máy mắt 1 thời gian dài, châm cứu không khỏi, đi khám tại khoa thần kinh BV, bs kê cho tôi thuốc, về uống gần ngất xỉu. Khi ra hiệu thuốc, được dược sỹ giải thích về thuốc, tôi mới hiểu được cái nhìn kỳ lạ của nhân viên hiệu thuốc với 1 người rất trẻ, trông rất ổn- khi thấy mình mua loại thuốc này- bởi đấy là thuốc dành cho bệnh nhân tâm thần "nhảy tưng tưng"! Thật đáng sợ, không biết bao nhiêu người đã bị chẩn đoán ai, kê thuốc, uống vào để từ người rối loạn tâm lý, stress nhẹ, chuyển thành người tâm thần thật! Cảm ơn tác giả với bài viết hữu ích! Bố mình trước đây hay bị mất ngủ và những đợt mất ngủ dài ngày gây suy nhược cơ thể/thần kinh đến mức chân tay run rẩy, lo âu hoảng sợ, sợ cả việc tiếp xúc với người thân quen.Gia đình đưa ô đi chữa đủ các bệnh viện đa khoa từ địa phương đến trung ương (Bạch Mai) nhưng cũng không hết. Đến khi hai vợ chồng tìm hiểu và thuyết phục ông đến khám chữa ở bệnh viện tâm thần (phải thuyết phục rất nhiều vì người ở quê rất sợ mang tiếng bệnh tâm thần). Chỉ sau hai tuần ở viện là bác sỹ đã có phác đồ điều trị chuẩn, và hết tuần thứ ba đã được xuất viện. Từ đó định kỳ mua thuốc theo đơn, cứ mất ngủ mấy ngày là uống một đợt 5-7 ngày và không cần đến viện nữa.Ngoài việc thiếu bác sỹ, mình nghĩ còn một vấn đề nữa là thông tin truyền thông để người dân có kiến thức hơn về các vấn đề liên quan đến thần kinh và cởi mở hơn với cụm từ "bệnh tâm thần", từ đó sẽ tránh được việc mất công sức và tiền bạc đi khám lòng vòng (nhiều người biết liên quan đến thần kinh nhưng lại ngại đến viện tâm thần). Tôi cũng từng trải qua bệnh tâm lý như tác giả và hiểu rất rõ. Lang thang tự chữa bệnh cho chính mình, còn thuốc là giải pháp cuối cùng. Nhưng có một thực tế là thế giới được tạo nên bởi số đông những người có tâm lý khoẻ mạnh, và họ sẽ KHÔNG quan tâm đến vấn đề sức khoẻ tâm thần của người khác. Bệnh tâm thần vô cùng khó chữa - thuốc đắt chi phí cao - đã thế liều thuốc rất nặng - nhà tôi có người thân bị chữa hơn 10 năm ko khỏi đc - người bệnh nửa tỉnh nửa mê - tuyệt vọng hơn cả ung thư ý - vì tâm thần là bị ở đầu - người bệnh điên điên khùng khùng - mất kiểm soát hành vi cá nhân - đi lang thang khắp nơi - lúc bệnh nhân tỉnh táo biết tình trạng của mình thì lại ko thiết tha gì với cuộc sống nữa cứ hy vọng mau chết sớm - hiện thực thật vô cùng đáng buồn - Anh Lê Duy có thể cho tôi xin số đth hoặc email để trao đổi tham khảo cách thức và địa chỉ khám chữa bệnh không?Tôi cũng bị triệu chứng khởi điểm và tình trạng giống hệt anh Lê Duy, đọc xong dòng này của anh là tôi giật mình:"Tôi thường xuyên bị lên những cơn tăng huyết áp, tăng nhịp tim, vã mồ hôi và hồi hộp liên tục. Trong những cơn như vậy, tôi nghĩ mình sắp chết."Tôi cũng bị từ năm 2017. Thường xuyên lo âu và suy nghĩ về những việc đáng sợ. Tôi cũng đã đi chụp chiếu xét nghiệm đủ thứ từ tim mạch cho đến tuyến thượng thận rất giống những gì anh mô tả và cũng không ra, chỉ biết là huyết áp tăng ko có nguyên nhân.Sau đó tôi cũng phát hiện ra mình đang bị tâm bệnh và đi khám ở khoa Tâm thần ở 1 bv tư, sau đó cũng được chẩn đoán rối loạn lo âu giống hệt anh. Đến bây h đã lâu ko còn dùng thuốc bv, tôi cũng chỉ cố gắng tự mình kiểm soát, tình trạng cũng đỡ hơn nhưng tôi chưa hoàn toàn kiểm soát được sức khỏe tinh thần của mình.Tôi muốn xin contact để liên hệ tham khảo thêm, mong anh đọc được dòng này. Hôm qua em mới đưa mẹ đi khám tim mạch tại viện Bạch Mai vì mẹ em thường xuyên lo âu, căng thẳng dẫn đến khó thở. Em chỉ nghĩ đơn giản rằng chỉ cần mẹ suy nghĩ ít đi là ổn với những lời khuyên qua loa mà không có chuyên môn. Nay đọc được bài này của anh thấy mình chủ quan quá. Anh đọc được bình luận này thì cho em xin lời khuyên với ạ. Em cảm ơn anh rất nhiều! Đây là bệnh rối loạn lo âu (anxiety attack) và dễ gây trầm cảm. Bệnh này có những triệu chứng thể chất là cảm giác như bị tiền đình hay thiếu máu lên não, xây xẩm và bứt rứt. Bệnh này gây ra cả đau dạ dày và vấn đề tiêu hóa. Tôi bị các triệu chứng này và đi khám thì bác sĩ kết luận tôi bị rối loạn lo âu và chuyển tới một bác sĩ tâm lý, người kê toa thuốc rối loạn lo âu cho tôi. Dù qua vài năm, bệnh chưa hết hẳn nhưng tôi tin là họ đã chẩn đoán đúng. Bệnh này đã tồn tại và được chữa trị ở phương Tây từ lâu, nhưng ở VN bác sĩ về khoa này đúng là rất ít. Ngoài ông bác sĩ này, tôi không quen biết ai khác trị bệnh này. Tác giả có thể cho tôi số điện thoại bác sỹ đã chữa trị được không ? cảm ơn !