Bút phê Xuất thân từ một gia đình thuần nông ở làng quê nghèo Sơn Mỹ, cô gái tưởng chừng đã có một tương lai xán lạn hơn, thoát cảnh chân lấm tay bùn. Bức tranh tươi sáng ấy bỗng dưng tối sầm lại. Cuối năm đó, ông Huyên, cha cô đến UBND xã Tịnh Khê để lấy chứng nhận giấy sơ yếu lí lịch cho con kịp bổ sung hồ sơ làm hợp đồng mới, sau khi kết thúc hợp đồng 6 tháng.Người cha hụt hẫng khi cán bộ xã phê vào đó dòng chữ "không chấp hành tốt chủ trương của địa phương". Đến ngày thứ hai, ông tiếp tục lên xã với hy vọng cán bộ địa phương sẽ nghĩ lại, nhưng đáp lại vẫn là dòng chữ lạnh lùng: "Chưa chấp hành tốt chủ trương của địa phương".Ông Huyên, một thương binh 3/4, không thể ngờ rằng, chuyện ông vướng mắc với xã trong vấn đề bồi thường đất đai lại ảnh hưởng đến tương lai của con gái ông.Bắt đầu từ vụ “bút phê” vào lý lịch xin việc ở Nam Sách, Hải Dương, báo chí tiếp tục nêu nhiều trường hợp sinh viên ra trường tìm việc làm bị lãnh đạo bút phê xấu vào lý lịch. Và có lẽ những trường hợp được báo nêu chỉ là bề nổi.Ở các vùng thôn quê, không hiếm trường hợp các thanh niên bị gây khó khăn khi cần giấy sơ yếu lí lịch vì: cha mẹ nợ thuế, không chấp thuận bồi thường đất đai hay không đóng góp một khoản tiền nào đó.Những sinh viên ra đời với bàn tay trắng, bị bôi một dấu đen từ cơ quan công quyền. Họ rõ ràng chỉ có thể chịu trách nhiệm về các việc làm của bản thân; không thể chịu trách nhiệm vì "gia đình chưa chấp hành tốt chủ trương của địa phương" - nếu có. Cánh cửa vào đời của họ vốn đã hẹp, sau những "bút phê" ấy càng thêm khép chặt.Những câu chuyện về “bút phê” xuất hiện trên mặt báo gần đây không chỉ khiến người ta thương xót cho những cô cậu thanh niên thấp cổ bé họng. Rất dễ nhận ra rằng nếu có thể tùy tiện “bút phê” vào một hồ sơ những dòng đầy cảm tính để khép cánh cửa của người này, thì người ta cũng hoàn toàn có thể làm ngược lại, để mở ra cánh cửa cho người khác.Bút phê của lãnh đạo còn có thể là biểu hiện chủ nghĩa thân hữu, khi người được nhận việc là "con ông cháu cha", hay đơn giản là đã “chấp hành tốt” những đòi hỏi của người được quyền bút phê.Ở nhiều nơi, người ta đã công khai bày tỏ nghi ngờ: trên hồ sơ bổ nhiệm của Trịnh Xuân Thanh có gì? Mà bây giờ nó lại phải chịu cảnh... thất lạc?Trong một xã hội mà chủ nghĩa lý lịch vẫn tồn tại dưới nhiều dạng, thì một cái vết trong hồ sơ có thể bóp méo cuộc đời con người. Theo hướng tích cực phi lý, hoặc tiêu cực phi lý."Nó mất việc rồi. Tội lắm cháu ơi", ông Huyên chua chát nói. Ông bảo, báo chí phải nói lên câu chuyện này không chỉ cho con gái ông mà để không làm ảnh hưởng đến con em của những gia đình khác ở Quảng Ngãi và cả nước.Trong lúc chờ lãnh đạo địa phương "nghĩ lại", Thành, con gái ông vẫn lang bạt ở Sài Gòn, nhưng không được làm giáo viên như ba mẹ cô hằng mong ước. Cô gái 26 tuổi ấy suốt nửa năm qua mưu sinh bằng cách bán quần áo thuê với đồng lương 3-4 triệu/ tháng, không bảo hiểm, không hợp đồng và tương lai không thấy gì sáng sủa.Tôi tự hỏi khi bút phê vào sơ yếu lí lịch của Thành, cán bộ địa phương có đang ý thức mình sắp đày đọa một con người. Hay ông Huyên sẽ phải ngửa mặt lên trời mà than rằng giá như mình chưa từng "ý kiến" với lãnh đạo địa phương. Hoặc trong lúc lang bạt ở Sài Gòn, con gái ông phải thầm ước rằng mình sinh ra trong gia đình khác?Phạm Linh Tôi thì thầm ước: "nếu tôi được sinh ra trước đó 30 năm, để không phải dễ nổi điên như bây giờ" Cán bộ cơ sở nhiều nơi sáng cấp ô đi "làm". cihiều cấp ô về mà chả biết rằng hiện mình đang làm việc gì cho dân nhờ mà chỉ đơn thuần là thể hiện quyền lực cho dân khổ là chính. Và khi phê vào lý lịch của Trịnh Xuân Thanh để ông ta chuyển công tác từ cương vị ngon lành này sang cương vị ngon lành này sang cương vị khác, họ đã viết những gì. Giá có hai bản lý lịch để đối chiếu thì hay quá. Từ khi VNexpress mở ra một "Góc" cho những người có tâm, có tầm , nhìn xa trông rộng , được mạnh dạn trình bày với độc giả những gì họ "nhìn" thấy thì tôi và bạn bè ngày nào cũng phải vào VNexpress , để có thể hiểu ...ít ra cũng còn có một góc để nhìn . Đọc xong bài này thấy khôn chết, dại chết, chỉ có biết nhịn mới sống . CHO NGHỈ VIỆC GẮP NHỮNG CÁN BỘ ĐỊA PHƯƠNG.GÂY KHÓ KHĂN .PHÊ TRONG LÝ LỊCH NHƯ VẬY.DÂN MỚI YÊN TÂM Con tôi ra trường, cháu đi xin việc. Cháu viết một bản lý lịch với đầy đủ chi tiết và những điểm mạnh cá nhân rồi nạp vào nhiều cơ quan. Cháu được gọi phỏng vấn, ban phỏng vấn gồm ba người chuyên môn về công việc cháu xin. Ba người đó ở ba cơ quan bên ngoài chỗ cháu xin việc để bảo đảm việc xét đơn được công bằng. Một tuần sau cháu được phỏng vấn lần thứ hai do người của cơ quan về kinh nghiệm và dự định tương lai, những đóng góp của cháu nếu cháu được làm việc. Một tuần sau cháu được gọi phỏng vấn lần thứ ba để thảo luận về công việc phải làm, mức lương bổng, các quyền lợi nếu được chấm. Hai ngày sau cháu nhận điện thoại là được vào nhóm đầu tiên, nay cần một thời gian để sưu tra xem có từng bị liên quan đến pháp luật, thuốc nghiện hay tội danh nào không. Mười ngày sau cháu được gọi đi khám sức khoẻ và chọn ngày bắt đầu làm. Đây là thông thường xin việc ở bên Mỹ. Hoàn toàn không có việc xét đến nhân thân, gia đình. Các bạn nghĩ mình có nên theo cách này không? Có 2 thứ không nên đi tìm: Công Bằng và Sự Thật........xin cám ơn bài viết. Tôi thì ước gì tôi không biết chữ để không phải đọc được mấy câu chuyện như thế này. Quá thất vọng. "Tôi tự hỏi khi bút phê vào sơ yếu lí lịch của Thành, cán bộ địa phương có đang ý thức mình sắp đày đọa một con người."? Tác giả ơi, họ "ý thức" được mình có quyền "đày đọa" người khác nên mới "hạ" bút phê như vậy. Các nước trên thế giới có nước nào dùng đên cái này đâu chứ thật phiền phức nhiều khê trong khi đấy người dân đã có cmt hộ khẩu bằng cấp các loại rồi, đúng là hành dân ! thế bạn dã biết gì trước 30 năm không? mình nghĩ có khi bạn lại ước giá như >>>> chứ không phải >>> như bây giờ ??? trái đất bây giờ và 30 năm sau nữa chắc vẫn vậy ta phải cùng xoay theo nó vậy ???? lý lịch lại là lý lịch! còn cấp trên nữa mà ông hãy lên đó. Tôi đã về hưu được 5 năm. Nhưng từ khi tôi mới ra trường, năm 1976, khi đi xin việc, tôi đã nghe được câu chuyện: Ở Mỹ, khi đi xin việc người ta hỏi:" Ngài học trường nào?". Ở Liên Xô (lúc đó là niềm tự hào của cả hệ thống XHCN),, người ta hỏi:"Đồng chí tốt nghiệp với băng gì?". Còn ở Việt Nam, người ta hỏi:"Anh là con ai?". Thế đấy bạn Phan Tran ạ, Hơn 40 năm, chứ không phải 30 năm như bạn nghĩ đâu! Nhưng tôi cũng đã vẫn xin được việc tai Viện Khoa học Việt Nam. Vì tôi làm luận án tốt nghiệp tại đó và những người hướng ẫn tốt nghiệp và các đồng sự cùng làm việc không mang trong mình những ý nghĩ và hành động kiểu "BÚT PHÊ". Cám ơn tác giả bài viết này, nhưng những "BÚT PHÊ" sai trái, không thể suy chuyển được tố chất thực sự của những con người có năng lực làm việc thực sự. Quả thật chua chát cho bác Huyên và em Thành vì vị cán bộ đạt chuẩn công chức...