'Giảm tải' học online Tôi đang dạy tại Hà Nội. Không chỉ môn của tôi, những môn khác cũng vậy, số tiết đều được rút bớt ở năm học này với lý do "thời khóa biểu online cần thu gọn", hoặc nội dung dạy học phải cô đọng để đáp ứng tối đa đặc thù của phương pháp dạy, học trực tuyến.Trước khai giảng, tôi và vài đồng nghiệp nhận được lời mời tham gia hội đồng giảm tải sách giáo khoa của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Với bộ môn mình đang phụ trách, nhiệm vụ của nhóm chúng tôi là rà soát toàn bộ sách giáo khoa cấp trung học cơ sở và trung học phổ thông, từ đó "cắt giảm từng phần" - những phần trong mỗi bài được đánh giá là "học sinh có thể tự học, tự làm, tự đọc". Khung chương trình, số lượng bài, phạm vi kiến thức được yêu cầu giữ nguyên.Thoạt nhìn, cách làm này có vẻ đúng là "giảm tải", bởi nó giúp giáo viên hoàn thành giáo án trong các tiết học online khi phần lớn nội dung trong bài đã được lược bỏ. Nhưng với tư cách là người tham gia hội đồng giảm tải cũng như giáo viên trực tiếp đứng lớp, tôi lại nhận thấy thực chất của việc này là tăng áp lực cho học sinh.Gần hai tuần học online đã trôi qua. Hầu như ngày nào tôi cũng nhận được tin nhắn: "Cô ơi, phần luyện tập này làm như thế nào ạ?", "Cô ơi, từ này, trong bài tập, ở trang... nghĩa là gì ạ?"... Những câu hỏi đó đều liên quan đến phần đã "giảm tải" mà lẽ ra các em được nghe giảng kỹ, được chữa kỹ nếu học trực tiếp.Nhìn một bài tập trong sách, người lớn chúng ta thường nghĩ, bài này quá dễ, học sinh có thể tự xem lại lý thuyết và bài cũ để làm. Nhưng thực tế hoàn toàn không phải vậy.Trẻ càng nhỏ càng cần có thầy cô hướng dẫn, giải thích. Điều đó không đơn giản chỉ là truyền đạt kiến thức, mà còn là khơi nguồn cảm hứng, nắn rèn ý thức. Tôi không thể tưởng tượng được học sinh sẽ tự học và duy trì say mê thế nào khi vấp phải những rào cản học hành mà không có người hỗ trợ.Tôi và một số đồng nghiệp tham gia làm giảm tải đã có ý kiến rằng cần giảm tải thực chất thay vì chỉ cắt vài phần trong từng bài và yêu cầu học sinh tự học. Song, tiếc thay, việc giảm tải ở năm học này vẫn chỉ đơn giản là dồn chương trình sao cho ngắn tối đa để kịp đi hết trong một năm học đang có nguy cơ ở nhà nhiều hơn ở trường.Không thể phủ nhận những nỗ lực của ngành chủ quản khi dịch bệnh kéo dài từ năm học 2019-2020 đến nay. Tôi cũng hiểu "giảm tải" là bài toán rất khó vì nếu cắt bớt số lượng bài, thu gọn phạm vi kiến thức sẽ ảnh hưởng lớn đến khung chương trình đã chạy ổn định nhiều năm nay của Bộ, ảnh hưởng đến những kỳ thi quan trọng như thi vào cấp ba, thi đại học.Nhưng tôi cũng tự hỏi một khi dịch bệnh đã khiến mọi mặt của cuộc sống thay đổi thì có còn cái gì được phép ổn định như cũ không? Tất cả đều lộn nhào và cần sắp xếp lại để đạt được một trạng thái bình thường mới. Không thể cố chạy theo để ép hoàn thành những kế hoạch đã được xây dựng trong bối cảnh hoàn toàn khác với hiện tại. Tất cả những gì bị dồn ép quá mức đều trở nên méo mó.Trải qua ba mùa dịch, chứng kiến đồng nghiệp, phụ huynh và học sinh của mình chật vật làm quen với việc dạy và học trực tuyến, khắc phục khó khăn muôn hình vạn trạng, tôi thực sự cảm phục và cảm động. Họ, từ những người mù công nghệ, chỉ biết phương pháp dạy và học truyền thống, điều kiện kinh tế hạn hẹp, vậy mà giờ đây đều đã chuyển mình để thích nghi.Vậy, Bộ Giáo dục có thể chuyển mình, thay đổi nhiều hơn để đáp ứng hoàn cảnh song song với người học hay không? Có nhất thiết phải giữ nguyên một khung chương trình vốn rất nhiều bài, quá nặng kiến thức, thiên nhiều về lý thuyết, ít ứng dụng thực tế và thiếu kỹ năng sống như thời tiền Covid? Nhất là trong bối cảnh trường học đóng cửa triền miên, tại sao không thể giảm tải với cấp hai, cấp ba bằng cách cắt hẳn bài, bớt hẳn lượng kiến thức, thu nhỏ hẳn phạm vi ôn thi?Ngành giáo dục nhiều năm nay cũng liên tục đổi mới, từ thang đánh giá thành tích, sách giáo khoa, đến chế độ thi cử... Vì vậy, tôi tin Bộ không thiếu nhân lực cũng như thời gian và kinh nghiệm để có thể lên và thực hiện một kế hoạch giảm tải thực sự vì quyền lợi của đối tượng duy nhất là học sinh.Hàng ngày tôi vẫn lên lớp online, cô trò chúng tôi vẫn phải chạy theo chương trình gọi là "giảm tải" sao cho hết chừng đó bài khi hết năm học. Để về mặt lý mà nói, học sinh được dạy hết chương trình, đã lĩnh hội đủ kiến thức để đi thi.Nhưng trong lòng tôi cảm thấy trĩu nặng bởi cảm giác chính tôi, nhân danh "giảm tải", đang đá trách nhiệm giảng dạy của mình sang nhiệm vụ tự học của học sinh. Và nhiệm vụ đó trở nên nặng nề hơn lúc nào hết khi các em chưa biết bao giờ được trở lại trường.Đỗ Sông Hương Thế hệ 8x siêng năng và sáng tạo hơn nhờ chương trình phổ thông nhẹ và đẹp. Bắt đầu từ 9x thì số đông bị quá tải và ù lỳ, chán học, lười tư duy và mất phương hướng. Tụi nhỏ sau này giỏi làm những việc ăn xổi như là youtuber hay là shipper chứ công việc khó sẽ dịch chuyển về Ấn, Trung và các nước khác. Chương trình mới càng nặng và lắm lỗi, nhân lực thì không phù hợp và nặng tải lên chính giáo viên chứ không chỉ học sinh. Cảm ơn cô giáo. Một bài viết rất hay, rất trung thực. Bản thân là giảng viên đại học, cũng hình dung được việc dạy học, lại có con đang học lớp 9, sang năm lên lớp 10, tôi nhận thấy mặc dù Bộ có nói giảm tải, nhưng các con vẫn học rất nhiều. Sáng học đủ cả 5t các môn chính, chiều lại phải ôn các môn có thể thi. Nói chung là lịch học nặng, mệt mỏi, trong khi học sinh thì phải ở nhà giãn cách (tôi ở hà Nội), có cảm giác các con đang phải chạy đua với lịch của Bộ để hoàn thành cho xong CT. Ở tiểu học bình thường học 1 môn 1 bài trong 30 phút. Bây giờ học online bộ yêu cầu giảm tải, mà lại giảm bằng cách giữ nguyên khối lượng kiến thức nhưng giảm thời gian từ 30 phút xuống 20 phút. Nó cứ ngược ngược sao ấy. "Không có bộ máy nào cho ta lợi về công, được lợi bao nhiêu lần về lực thì thiệt bấy nhiêu lần về đường đi và ngược lại" <= nhớ mài mại như vậy không biết chính xác ko :)tôi nghĩ bộ máy giáo dục cũng như thế, chừng đó khối lượng công việc (truyền-nạp kiến thức) mà rút ngắn thời gian thì phải gia tăng nổ lực lên, phần việc của thầy cô mà muốn giảm bớt đi thì nó đùn qua vai của học trò; ép đầu này gò đầu kia, kết quả càng ngày càng méo mó :(giải pháp:nên kéo dài thời gian học lấn sang hè tháng 6-tháng 7 năm sau,còn không thì cắt hẳn nội dung không cần thiết (theo hội đồng giảm tải) chỉ ôn luyện và cho thi trong khuôn khổ những nội dung đó, hoặc là phối hợp quân bình giữa 2 cách ấythời kỳ dịch bệnh, việc học và cách học không thể đòi hỏi hiệu quả và chất lượng như khi bình thường, cứ xem như là học cầm chừng (như nhiều gia đình khó khăn đang phải ăn cơm cầm hơi, nhiều doanh nghiệp đang phải hoạt động cầm chừng),chủ yếu duy trì thói quen và môi trường học tập cho các em, chờ khi đại dịch qua đi rồi ta lại phục hồi như cũ. Mong là như thế :) Cảm ơn cô giáo về tâm sự thật lòng của mình .Cô ơi , thời chúng tôi học cấp 2 cấp 3 ngày xưa gần 35 năm trước , chương trình trên lớp rất gọn , nhưng để đỗ được vào trường chuyên lớp chọn và vào đại học chúng tôi phải cầy ngày đêm các sách học thêm nâng cao . Tóm lại cách xử lý của Bộ GD ngày nay chưa phân biệt được mức phổ cập kiến thức và cách tuyển chọn học sinh ưu tú vào nâng cao . Theo tôi cả hai mức này đều quan trọng cho mỗi học sinh của chúng ta bước vào cuộc sống , nhưng phải có trương trình tách biệt nâng cao cho những em học sinh có nhu cầu . Không biết ý cô có thế không . Tối qua thằng con tôi mới vào lớp 1, học buổi tối từ 7h đến tận 19h mới nghỉ. trong suốt thời gian đó cô giáo cho nghỉ giữa giờ được 5 phút. Tôi thấy khổ thân cháu quá, ngồi trước màn hình máy tính mà cả mấy tiếng đồng hồ như vậy, không biết kiến thức thu được đến đâu nhưng cứ thế này một thời gian thì mắt nó lòi ra mất. Một thế hệ cận lòi ra bắt đầu hình thành. Tôi xin phép kể câu chuyện của mình, năm 2015 gia đình tôi gặp biến cố về tài chính, là một người con trong nhà tôi tự ý thức được việc giảm bớt gánh nặng cho gia đình vì thế mà tôi quyết định nghỉ học thêm. Lúc đó ngoài việc học trên lớp, thời gian còn lại là tôi tự học, tài liệu tham khảo, tham khảo trên mạng, search đủ mọi chỗ mà có thể cho tôi đáp án những thứ tôi thắc mắc. Lúc đầu cũng khó khăn lắm, tôi lúc đó đang học lớp 12, thi thử lần đầu được có 18-19đ gì đó, tôi cũng lo lắng nhưng cũng không thể làm gì khác cố gắng hơn. Thế là tôi cứ lao đầu vào học, học thầy, học bạn và học cả trên mạng nữa. Cuối cùng tôi vẫn đỗ được vào ngành tôi mong muốn đó là CNTT của Bách Khoa. Và sau mấy năm học tập, nhờ đã có thói quen tự học mà tôi nằm trong top 40 tốt nghiệp toàn khóa. Tôi nhận ra, nếu không có quãng thời gian khó khăn xưa, tôi sẽ lại ngồi trong các lớp học thêm nơi mà thầy cô chỉ cho từng ví dụ một, đưa từng cái kiến thức nhỏ nhất cho bọn tôi học thuộc lòng một cách công nghiệp, tôi sẽ chẳng thể biết đọc hiểu sách giáo khoa, đọc hiểu các khái niệm như nào. Hay chỉ đơn giản là tính tò mò của tôi liệu còn có, tôi nhận ra từ lúc lên đại học cho đến giờ tôi đặt câu hỏi rất nhiều, trong đầu tôi thắc mắc về mọi thứ, mọi trường hợp xảy ra, cái mà ngày xưa tôi không bao giờ có vì thầy cô luôn đúng, thầy cô cho tôi mọi thứ tôi cần biết để đi thi thì tôi tò mò làm gì cho mệt Chưa bao giờ thấy việc học của con lại vất vả và áp lực như vây giờ, ngay cả phụ huynh cũng luôn bị áp lực, ngày đi làm tối về vẫn phải ngồi kèm con học, mệt mỏi vì công việc, bực bội vì con chưa đáp ứng yêu cầu thế là quát tháo, la mắng. Thật sự không hiểu bây giờ giáo dục cái kiểu gì nữa, các con bây giờ giống như cái máy vậy, không có tư duy, không có sự sáng tạo, kỹ năng tự hình thành cũng không có, kết thúc năm học điểm vẫn 8-9-10, sách giáo khoa thì năm nào cũng đổi mới, mà lượng kiến thức các con nạp vào đầu thì tỷ lệ nghịch với sự đổi mới đó.Học online đã rất thiệt thòi cho các con và bố mẹ, nhưng nhiều khi cô giao bài cũng không có sự hướng dẫn cụ thể, cứ gửi email 1 loạt và sau đó thì con muốn học thế nào thì học, không có một lời nhắc cho các con, gửi email toàn gửi vào 12 giờ đêm, là phụ huynh tôi cũng cảm thấy mệt mỏi và áp lực rất nhiều vì cũng không biết cô gửi như thế thì làm như thế nào, làm vào đâu, xong thì gửi cho cô như thế nào. Cứ học hành như thế này thì sẽ không mang lại hiệu quả và có lẽ hỏng cả một thế hệ. Mong sao sớm hết dịch để các con được đến trường ít ra còn tốt hơn việc học online như hiện nay và cũng mong Bộ giáo dục đừng thay đổi cải cách gì sách giáo khoa nữa. chúng tôi mệt mỏi lắm rồi. Thực ra, mình nghĩ rằng gia đình, thầy cô và Bộ Giáo dục vẫn đang giữ nguyên cách suy nghĩ cũ. Nghĩa là vẫn cứ đòi hỏi tất cả các học sinh phải hiểu hết tất cả nội dung trong sách giáo khoa. Vì thế, khi bóp chỗ này thì đương nhiên nó sẽ phải phình chỗ khác. Tại sao chúng ta lại không tin tưởng vào khả năng tự học của học sinh? Tại sao chúng ta lại không quyết tâm theo đuổi triết lý giáo dục khai phóng? Nếu chúng ta vẫn cứ mãi nghĩ đến "tải" thì sẽ không có cách nào giảm được nó cả. Vậy nên cái cần thay đổi trước tiên chính là cái triết lý giáo dục của nước nhà. BÀI VIẾT RẤT THỰC TẾ THỜI DỊCH NÀY.THẬT CẢM ĐỘNG TÁC GIẢ ƠI.CHÚC GIA ĐÌNH SÔNG HƯƠNG LUÔN VUI KHỎE Giảm tải là dành cho giáo viên để sớm kết thúc chương trình dạy ( bỏ đi các phần không cần thiết phải dạy trên sách giáo khoa,..) đó mới chỉ là một nửa của vấn đề, còn học sinh vẫn phải học nguyên cuốn sách đó, chứ có giảm tải đâu. Đẩy trách nhiệm sang cho gia đình và học sinh. Thế hệ chúng tôi 7x, đầu 8x hầu như mọi đứa trẻ ở nông thôn đều có thể Sáng đi học Chiều ôn bài trên lưng Trâu vì chương trình SGK gọn nhẹ. Nay quá phức tạp, con tôi mới lớp 1 mà đi học hôm nào cũng phải đeo cái cặp nặng trĩu vai với quá nhiều môn học, quá nhiều loại SGK. Trong khi kiến thức khoa học cơ bản của nhân loại thì gần như không thay đổi. Không hiểu cải cách kiểu gì ??? Mình thế hệ đầu 7X, trong quá trình đi học, Cấp 3 chùng tôi có thời gian học nhóm, tôi còn có thời gian đi dạy kèm cho những bạn học yếu trong lớp, cuối tuần cả nhóm còn dã ngoại xả stress. Còn con gái mình bây giờ học không có thời gian nghỉ. đi học về bắt đầu học các môn, chuẩn bị bài có hôm đến 12 giờ khuya, Chủ nhật mình cho đi xả stress cũng kg dám đi vì còn bài học. Trong đầu con bé giờ lúc nào cũng học và học. Con tôi học lớp sáu, tôi thấy chương trình đào tạo hiện nay quá nặng so với trước kia lại còn bắt học thuộc lòng thay vì hiểu bài, nắm vững ý chính. Sách giáo khoa tuy bắt mắt hơn nhưng nội dung đọc thấy rất rối rắm. Thực sự không hiểu Bộ GD đang làm gì nữa. Tôi không hiểu trước đây các cháu từ lớp 1-12 học có 1/2 ngày vẫn tốt sao giờ học cả ngày ?