Từ thiện vì ai? Tôi đã gặp cô Tuyết ở khu phố tây, Sài Gòn. Năm nào cô cũng làm bánh trung thu đem tặng trẻ em nghèo ở các tỉnh xa.Cô và một nhóm gồm các chị, các cô lớn tuổi quyên tiền, tự đi chợ mua bột và nguyên liệu. Mỗi năm họ làm 700 đến cả ngàn cái bánh.Cô Tuyết chỉ cho tôi cách làm bánh. Tôi phụ cô nhào bột, làm nhân, lao động trong nửa ngày. Làm bánh không hề dễ. Công đoạn làm bột và nhân rất mất sức. Chưa kể, làm sai một tý là bánh bị bẹp hay mất đi vị ngon.Cô bảo, nhóm của cô gần chục năm nay đều âm thầm nặn bánh, nướng bánh trong suốt một tuần. Sau đó, các cô tìm cách thuê xe chở từ Sài Gòn đi miền Trung, đến những nơi rất nghèo như Quảng Nam, Huế, Tây nguyên. Các cô tận tay phát bánh cho người nghèo.Mỗi năm mỗi chỗ khác nhau, hầu hết những nơi cô chọn tặng bánh là những chỗ hay gặp thiên tai, nghèo khổ, rừng núi xa xôi. Cô cho tôi xem hình chụp những nơi đó. Đường đi phải leo đồi núi, có khi phải thuê xe ôm chở người và bánh vào các thôn, xã. Các cô lớn tuổi, có khi phải đi bộ hàng cây số. Buổi tối ngủ nhờ nhà dân còn bị muỗi đốt chứ không thoải mái như ở Sài Gòn.Chúng tôi hỏi sao cô không gửi bưu điện hay nhờ ai ở đó phân phát bánh giúp cho, việc gì phải cực khổ. Cô Tuyết muốn trẻ em ở đó có niềm vui bất ngờ, được trò chuyện và cảm nhận được tình yêu thương của những người không quen biết. Từ thiện không phải là cứ đưa cho người ta là xong, cô bảo, "Jess, người dân ở đó thực sự cần được quan tâm".Cô làm tôi ngượng. Tôi đã lạnh lùng trong gần 40 năm cuộc đời. Cách cô chia sẻ với người khó khăn, với tôi, nó gọi là lan toả tình yêu thì đúng hơn. Đó chính xác là những gì mà tôi học được từ các cô.Bây giờ thì tôi hiểu, điều quan trọng nhất của cách chúng ta sống là thứ bạn làm cho người khác. Và nó chỉ thực sự ý nghĩa nếu hoàn toàn xuất phát từ trái tim bạn. Nó không mang lại bất cứ lợi ích gì cho bạn ngoại trừ cảm giác hạnh phúc có thể nhận được sau khi giúp ai đó. Và hoàn toàn không mong chờ được đáp lại.Dù ta rất nghèo hay rất giàu, lòng tốt là món quà tuyệt vời nhất mà ta có thể tự do trao gửi đến người khác, người khác cũng có quyền tự do nhận nó. Tự do bày tỏ yêu quý người khác là quyền lớn nhất của mỗi chúng ta. Và ngược lại, nhân danh tình yêu và lòng tốt để làm gì đó, theo tôi, là một kiểu áp bức.Tôi đã gặp nhiều người, sống bất chấp như cách họ thích, rồi đến các dịp lễ lại vội vàng gửi tiền cho những tổ chức từ thiện với hy vọng xí xoá được chút "nghiệp" của họ. Tôi cũng thấy có những người cho người nghèo tiền và quà nhưng tổ chức rất ầm ĩ. Với tôi đó là sự tước đoạt lòng tự trọng của người nhận quà.Trái tim có vẻ đặt đúng chỗ, nhưng cái đầu thì sai nơi.Nhà tâm lý học Jordan Peterson cho rằng một xã hội sẽ tiến lên nếu số người đang làm những việc tốt nhiều hơn người làm việc xấu. Nhiều người hỏi tại sao Jess viết bài về những vấn đề xã hội của Việt Nam. Tôi trả lời rằng đây là nơi cộng đồng tôi sống, bạn bè của tôi ở đây, và gia đình tương lai sẽ lớn lên ở đây. Tôi muốn đây là một chỗ tốt hơn, mặc dù tôi biết đôi khi có người bị khó chịu.Tôi nghĩ một quy tắc để rèn luyện đức hạnh cá nhân là mình tập trung cho những hành động tốt, dù là rất nhỏ bé và không ai biết tới. Tôi đi bộ trên đường, thấy một nụ cười thân thiện, đó là dấu hiệu của tình yêu con người. Tôi đã thấy một người bạn không bỏ cuộc khi cố gắng giúp đỡ người khác, dù điều đó gần như vô vọng.Cách bạn cho ai đó, dù chỉ một lời nói khiến họ ấm áp, một nụ cười hay cả triệu đồng sẽ kiểm tra xem bạn có đủ sức mạnh tinh thần và thiện tâm hay không.Hiền triết Aristotle đã dạy rằng, đức hạnh đến từ kinh nghiệm của bản thân, chúng ta đúc kết và dần dần phát triển nó qua những bài học từ người đi trước và quan sát mọi người xung quanh. Bố tôi, mỗi khi giao cho tôi một một công việc khó ở nông trại như đốn củi cho cả mùa đông lạnh dã man ở Canada hay cọ rửa toàn bộ chuồng ngựa, hay nói: "công việc này sẽ xây dựng tính cách cho con".Tôi nhận ra trong xã hội ngay nay, chúng ta dường như không có đủ thời gian để giáo dục giới trẻ về cách đối xử với nhau như ngày chúng tôi còn bé nữa, hay ít nhất nó không phải là ưu tiên hàng đầu. Chúng ta hình như chỉ tập trung lượm nhặt những con số. Sự canh trạnh ngày càng cao nên tôi cảm giác rằng, mọi người luôn sẵn sàng chiến đấu trong các cuộc kinh doanh hay ủ mưu làm sao để có được mảnh đất vàng nhỏ bé của mình.Chúng ta có thể thay đổi tiến trình lịch sử chỉ bằng cách thay đổi chính hành động nhỏ nhặt mỗi ngày. Vì lợi ích của cộng đồng, trong đó có lợi ích cho bạn, con cháu bạn, hãy tự mình suy xét thay vì chờ đợi ai gương mẫu trước. Bỏ điện thoại xuống, thử lắng nghe những người xung quanh mình. Hàng xóm phàn nàn về rác ngoài đường, về những vụ tai nạn giao thông hay về cơn gió xấu thổi vào từ biển Đông.Thực sự cực kỳ khó để biết làm gì là tốt nhất cho mình và người khác. Tôi nghĩ một cách có thể trả lời được rõ hơn là ngẫm xem việc này có tốt cho ai không, hay chỉ tốt cho danh tiếng và tài khoản ngân hàng của mình thôi?Nhà tâm lý học Jordan Peterson có một quy tắc rằng: làm những điều đúng luôn khó hơn nhiều lần làm điều có lợi.Jesse Peterson(Nguyên tác tiếng Việt) Và sống tử tế khó hơn rất nhiều so với sống giàu cóCảm ơn Jess vì những bài viết rất sâu sắc và cũng là những trăn trở của bạn về cuộc sống Cám ơn bạn, một bài viết quá hay! Tôi là người Việt có trình độ Đại học mà cảm thấy thua xa bạn về cách hành văn tiếng Việt lẫn tư duy trong suy nghĩ. Rất đồng ý với ý kiến làm từ thiện mà ồn ào, rầm rĩ quá sẽ tước đoạt tự trọng của người nhận. Người nhận thường là nghèo, vùng sâu vùng xa, bà con dân tộc miền núi chân chất, đời sống khó khăn, hoặc gặp thiên tai, có được hỗ trợ thì họ chịu khó chầu chực chờ phát hàng, tiền từ thiện, nhiều khi nhìn hình ảnh rất tội nghiệp. Nhiều người làm từ thiện lại rất chịu khó khoa trương hình ảnh, thông tin việc làm của mình, dù thiện ý hay báo cáo với những người đóng góp, nhưng không khỏi ồn ào quá đà. Của cho không bằng cách cho, làm từ thiện là tốt và quý, nhưng cũng nên có một mức độ vừa phải về quảng bá. Đồng cảm với tác giả. Một người ngoại quốc nhưng rất Việt, rất hiểu con người và xã hội Việt Nam. bài viết đi vào lòng người, chúng tôi cũng cần nhiều người như anh.tks Thật ra từ thiện bằng cách nào cũng tốt. Thí dụ như 1 nữ ca sĩ kia, cô ấy quyên góp được gần 200 tỉ, nếu không "rầm rộ" thì ai sẽ giúp cô ấy làm từ thiện ngần ấy tiền? Và còn phải "rầm rộ" công bố để biết được ai đã quyên góp, số tiền là bao nhiêu để minh bạch mọi thứ. Cái chính ở đây là tấm lòng, không câu nệ giá trị vật chất, chứ kiểu nào cũng phải thương mới giúp người khác được! Em cũng hay để ý chuyên mục Góc nhìn, nhưng những bài của anh Jesse thì đặc biệt thích, thấy từ tháng 2 đến giờ chưa có thêm bài nào cũng mong ngóng, và lúc nào cũng cảm thấy hạnh phúc, tâm tư được khai mở thêm khi đọc. Muốn lan tỏa tình yêu thương và tinh thần từ thiện thì phải cổ động khuếch trương, muốn minh bạch thì phải cũng phải quay video để mọi người đều thấy. Chả có cái gì, dù là từ thiện đi chăng nữa, có thể làm vừa lòng tất cả mọi người. " của cho không bằng cách cho" một câu nói trong dân gian. Cũng như anh Jesse có đề cập, có những người làm từ thiện nhưng đổi lại họ cũng muốn có chút danh tiếng để lại, âu cũng coi là có sự trao đổi đi cũng không sao cả, cách từ thiện có thể chưa hay chưa tốt nhưng dù sao mảnh đời bất hạnh cũng có thêm một thứ gì đó tốt hơn. Xã hội tốt lên khi mỗi cá nhân tốt lên một chút thực hành cái tốt nhiều hơn, điều tốt được lan tỏa, thì điều xấu sẽ dần bị lùi dần đi. Tôi thích nhất hai câu trong bài viết của Jess nghe rất triết lý và đầy ngụ ý: "Với tôi đó là sự tước đoạt lòng tự trọng của người nhận quà." và "hay về cơn gió xấu thổi vào từ biển Đông." "Nó không mang lại bất cứ lợi ích gì cho bạn ngoại trừ cảm giác hạnh phúc có thể nhận được sau khi giúp ai đó. Và hoàn toàn không mong chờ được đáp lại"sẽ luôn là như vậy! "Cơn gió xấu thổi vào từ biển Đông". Jess là người Việt rồi đó!!! Cảm ơn bạn rất nhiều. Bài viết sâu sắc và bạn rất giỏi tiếng Việt hơn rất nhiều người Việt. Mình rất ghét cái kiểu đem phong bì đến tặng (cho người bệnh, hoặc người nghèo..) rồi chụp hình cảnh trao, nhận phong bì, đăng lên báo/facebook,.. để chứng minh/chứng tỏ việc đã trao, tặng tiền. Thấy người nhận thường cười gượng gạo, rất tội. Có lẽ họ không muốn bị chụp hình cảnh trao, nhận đó chút nào, nhưng ở trong tình thế phải chấp nhận. Vậy mình mong những người đi trao, tặng đó đừng chụp hình, đừng đăng lên như vậy nữa có được không??? Có thể vì bạn muốn cho những người quyên góp thấy, bạn (người đại diện trao) đã trao, nhưng mà thấy tội người nhận lắm, đừng làm vậy nữa. Thành ý tốt phải xuất phát từ trong tâm, tâm nghĩ tốt rồi mới hành động thì sẽ là thiện, thiện ở đây là từ bạn cách nghĩ. Nhiều người lại ko làm như vậy, họ tự cho rằng ko hại đến ai, ko trộm cắp, ko như thế này thế nọ thì họ là người tốt, nhưng thực sự họ chưa nhìn ra nhiều hành động của họ. Ví dụ như sáng nay tôi đi ngoài đường, có 1 chiếc xe họ đã rẽ đến ngang đường rồi, tôi dừng lại cho họ qua NHƯNG rất nhiều chiếc khác cứ tiếp tục tiến lên vượt qua đầu xe kia để họ ko thể qua đc, việc làm này thực ra rất đơn giản họ chỉ cần dừng 30 giây để chiếc xe kia qua là xong, nhưng họ ko lựa chọn nhường. Dù nhỏ nhưng tôi hiểu rằng họ ko lương thiện, họ chỉ cần đạt được mục đích, giành đc cho bản thân.