Ngậm miệng Đại diện lãnh đạo ngành giáo dục lập tức trả lời rằng đó chỉ là thiểu số. Một câu trả lời kinh điển.Và ngay lập tức, câu trả lời “thiểu số” gặp phản ứng trái chiều từ những chuyên gia giáo dục có mặt tại hội nghị. Tất cả đều quá biết rằng, hình ảnh người giáo viên cứng cỏi, khẳng khái lên tiếng trước cái sai, cái xấu trong bộ máy giáo dục là quá ít ỏi - chứ không phải là tiêu cực trong ngành giáo dục ít ỏi.Cuối năm ngoái, tôi cố gắng thuyết phục một nhà giáo làm nhân vật cho chương trình đàm luận trên truyền hình về chủ đề tiêu cực trong giáo dục, tôi có cuộc trò chuyện với một cô giáo đã hơn 20 năm trong nghề. Chính xác là 21 năm, bởi đó cũng là năm cuối cùng trước khi cô quyết định nghỉ dạy.Tôi đề nghị được nghe những chuyện bức xúc nhất, những trang chưa bao giờ được lật mở với ai trong cuốn sổ đời nhà giáo của cô. Chậm rãi, và rụt rè cô kể, không quên dặn đi dặn lại rằng không được tiết lộ danh tính của cô.“Tại sao vậy, đằng nào thì cô cũng sẽ nghỉ cơ mà?” – tôi thắc mắc.“Bởi vì nhiều đồng nghiệp của tôi còn tiếp tục dạy, và tôi sợ những điều không hay sẽ xảy đến với họ”.“Điều không hay” nhất mà cô giáo ấy e ngại, đó là mếch lòng hiệu trưởng, từ đó các giáo viên liên quan sẽ gặp khó khăn khi đứng bục, còn bản thân cô sẽ không còn giữ được mối giao hảo với đồng nghiệp bao năm.Trong các câu chuyện của cô, người hiệu trưởng nhà trường hiện lên như một vị vua quyền uy. Còn những nhà giáo, thì không gì hơn là những triều thần lấy việc tận tụy và tận trung làm chân lý. Bởi vì quyền lợi của họ, từ thứ nhỏ nhặt nhất, đều được quyết định bởi hiệu trưởng.Được đứng giảng hay chỉ làm các việc giáo vụ văn phòng? - Hiệu trưởng quyết. Được phụ trách chủ nhiệm hay chỉ là giáo viên bộ môn? - Hiệu trưởng quyết. Được đứng lớp bao nhiêu buổi, thời gian eo hẹp hay phân bổ hợp lý? - Hiệu trưởng quyết. Được ký hợp đồng ngắn hạn hay dài hạn? - Hiệu trưởng quyết. Được tạo điều kiện khi mang thai, sinh nở, hay “du di” khi gia đình có hoàn cảnh khó khăn? - Hiệu trưởng có thể châm chước.Và ước mơ lớn nhất của người giáo viên: được vào biên chế - thì hiệu trưởng cũng đóng vai trò rất lớn trong việc tác động đến quyết định của phòng giáo dục địa phương.Đó tất nhiên là ẩn ức của riêng cô - một người giáo viên ở một ngôi trường cụ thể. Bởi vì tôi đã đi tìm hiểu: về mặt lý thuyết, cơ chế dân chủ trong trường học được thiết kế rất tỉ mỉ. Một hiệu trưởng, có nhiệm kỳ, và chỉ được bổ nhiệm lại thông qua ý kiến của chi bộ và Hội đồng Sư phạm trường. Mà các cuộc lấy phiếu tín nhiệm còn rất ngặt nghèo, hơn cả bầu cử, phải đạt được ít nhất là 2/3 phiếu.Trong cái cơ chế lý tưởng ấy, mà không có dân chủ, thì phải hỏi tại sao các thày cô không lên tiếng?Câu chuyện trở nên rõ ràng hơn, khi nhà giáo ấy kể với tôi về công việc mưu sinh của mình. Để đảm bảo cuộc sống, mỗi buổi chiều, sau khi rời bục giảng, cô mặc nguyên bộ áo dài ấy phóng đến một cơ sở kinh doanh. Tại đó, trong bộ áo dài kinh điển của giáo viên, với kỹ năng giao tiếp mềm mỏng hòa nhã, cô đóng vai một nhân viên lễ tân cho đến hết buổi tối.Đó là giai đoạn mà cô cho là cay đắng nhất của đời giáo viên. Cô gọi đó là những ngày “ngậm miệng để được ăn phấn”.Cô im lặng không đổi lấy gì khác, ngoài việc còn được đứng trên bục giảng để truyền thụ kiến thức cho học trò.Tà áo dài cao quý của một nhà giáo trên bục giảng cũng lại chính là tà áo dài của một nhân viên lễ tân nơi buôn bán - hình ảnh ấy có lẽ đã nói lên nhiều điều. Về đời sống của người giáo viên, và động lực để họ thực thi các cơ chế dân chủ trường học.Tôi đã phải nghe quá nhiều cuộc tâm sự chua chát từ các giáo viên, từ trung học đến mầm non, về quyền lực của người đứng đầu, về những việc cần im lặng bất thành văn.Trong vụ việc cô hiệu trưởng trường Nam Trung Yên (Hà Nội) cho taxi đi vào sân trường làm gãy chân học trò, nhưng phiếu thăm dò lại cho kết quả 100% ý kiến giáo viên và học sinh khẳng định không có vụ việc, là một minh chứng cho quyền lực không định danh của hiệu trưởng.Tôi tự hỏi, sự dân chủ trong nhà trường ấy ở đâu và hiện tượng tiêu cực có phải là “thiểu số” như câu trả lời của quản lý ngành?Gia Hiền Tiêu cực,độc đoán ở ngay cái nôi trồng người- vốn nổi danh vì sự mô phạm,đạo đức- thì đừng hỏi vì sao hiện giờ cái xấu,sự xuống cấp tràn lan trong xã hội! Chưa đánh giá đúng vai trò của sự nghiệp sư phạm,chúng ta còn phải hối tiếc nhiều điều! Thầy giáo Khoa, người đã dũng cả đứng lên chống gian lận thi cử đã từng bị chính những đồng nghiệp của mình tẩy chay còn gì. Minh chứng cho vấn đề này Ý kiến thì bảo hay cãi, tranh luận thì bảo phát ngôn ngông cuồng, chống đối, bức xúc nói chuyện thì bảo hay tụ tập nói xấu. Môi trường này chỉ ai đã làm mới hiểu, bây giờ thì đúng là ngậm miệng lại được tiếng thơm. Ôi xời, Cứ gì sư phạm hả bác! Ngành nào, cơ quan nào chả vậy! Thủ trưởng công bộc mà cứ như boss hết loạt! Cứ phát biểu trái ý là thành không đoàn kết, là bị cô lập.... Con cháu, người thân nhào cơ quan vào cả đống í mà Còn rất nhiều điều chưa nói ra hết,nhà báo Gia Hiền ơi! Không chỉ là "ngậm miệng để được ăn phấn"mà là "ngậm đắng nuốt cay"khi bị BGH chèn ép,thủ đoạn,trù dập.Quyền lực mềm của Hiệu Trưởng có sự về hùa của các thành viên trong Ban lãnh đạo,bao gồm Hiệu Phó,Chủ tịch Công đoàn,Ban Thanh Tra và các tổ trưởng chuyên môn cùng chia cái bánh lợi ích thì giáo viên đành "ngậm bồ hòn làm ngọt " thôi. Giáo dục đã xuống cấp ở mức báo động. Các vị quản lý đã để tiền bạc chi phối. Mỗi vị trí đều có thể mua bán với mức giá tương ứng. Đừng đổ lỗi cho Giáo viên, họ chỉ là công cụ bị lợi dụng chính bản thân họ cũng phải "mua việc" bằng cái giá rất cao... Tôi từng ở"trong chăn" nên biết"chăn có rận" như thế nào.cám ơn tác giả! Lại một bài báo trong chuyên đề '"Góc nhìn" nữa nói về GD. Bài" Cái lý của việc dạy thêm" của Nguyễn Xuân Quang phản ánh vấn đề nóng DT - HT. Bài này tác giả GH phản ánh vấn đề trong quản lý trong nhà trường(đặc biệt là người HT). Là một GV sắp nghỉ hưu tôi đánh giá một bài viết có tâm, có tầm, phản ánh khá chính xác vấn đề nêu trên! Đề nghị ngành GD- ĐT có giải pháp mạnh mẽ trong cải cách nói chung, trong đổi mới quản lý GD nói riêng. Một công việc khó, nhưng phải làm! Nhà báo Gia Hiền đã phản ánh qua đúng thực trạng các trường học hiện nay. Và vì quyền sinh sát trong tay hiệu trưởng, nên giáo viên cứ theo khuôn, để cuối năm có tỉ lệ HS giỏi càng cao càng tốt, sỉ số học sinh trong mỗi lớp qua đông, giáo viên cấp một chỉ gò chủ yếu 2 môn văn và toán, các môn khác dạy qua loa, các môn ngoại khóa như nhịp điệu, cờ vua, bóng rổ cắt hết, các chương trình văn nghệ, thể thao thi đua vào các ngày lễ, thì giáo viên tự lựa chọn theo mối quan hệ với phụ huynh, không có sự công bằng trong tuyển chọn. con gái lớp 2 về hỏi mình " mẹ nếu mẹ làm GV, mà trong lớp có nhiều bạn cùng muốn tham gia văn nghệ, thi đua thể thao, thì mẹ làm thế nào cho công bằng, để những bạn đó đều được tham gia văn nghệ, thể thao trong mỗi năm" . Nản. tôi có người anh họ là giáo viên cấp hai(thcs) sắp nghỉ hưu lương khá cao khoảng 7tr,mấy năm trước khi nghỉ hưu anh ko phải lên lớp mà thuê một gv mới ra trường dạy thay với thù lao 2tr (chỗ quen biết lắm mới kiếm dc việc dạy thay) còn anh ngồi nhà chơi tháng dư 5tr.cái quan trọng là khi về hưu anh ấy bán xuất gv dạy học này cho cô giáo trẻ kia với giá 200tr,và cô gv kia có chỗ dạy,ko biết dến bao giờ cô ấy mới dủ vốn hay phải chờ dến ngày về hưu sẽ lại bán xuất dạy cho thế hệ sau,ko biết lời hay lỗ vì ko biết sau nay nghề giáo có ai mua ko.nếu vậy thay vì mua chỗ dạy bỏ 200tr mua lô đất khi về hưu bán lại có thể 2 tỷ hoạc hơn,dạy ở nông thôn khó kiếm tiền dạy thêm lắm chỉ có lương thôi,khổ thật chỉ được cái mác gv Ngậm miệng có khi còn chưa được yên thân đấy chứ tác gia Gia Hiền Mẹ tôi là giáo viên, giờ đã nghỉ hưuHồi còn đi dạy mẹ thường kể rằng: Khi họp hội đồng hễ ai mà phát biểu không hợp ý hiệu trưởng thì nhận được câu trả lời là trường chúng ta đang thừa biên chế đồng chí nào muốn chuyển thì làm đơn tôi kí ngay. Ai cũng sợ -Tôi tự hỏi, sự dân chủ trong nhà trường ấy ở đâu và hiện tượng tiêu cực có phải là “thiểu số” như câu trả lời của quản lý ngành?+ Ý kiến chủ quan của tôi là "Đại đa số". Xin cảm ơn. Ngoc Hai : hay mình là gv, đã qua 8 đời HT. mình thấy người thì thật như đếm, người thì thương gv như người thân trong gia đình, cũng có người chuyên quyền độc đoán, trù dập người đấu tranh, cũng có người chỉ chuyên đi nịnh bợ cấp trên và tìm mọi cách moi của phụ huynh và tiền ngân sách cấp về... nói như thế để thấy rằng nhà trường cũng chỉ là một xã hội thu nhỏ... và có lẽ ở đâu, ngành nào cũng có người tốt kẻ xấu. Còn nói dân chủ trong trường học thì theo mình nghĩ ở cấp 2,3 hoặc nơi xa các trung tâm thì chắc chắn là có , còn cấp tiểu học và mầm non hoặc các trường trung tâm hoặc gần trung tâm thì rất mất dân chủ. Lí giải điều này có lẽ do đặc thù 2 cấp học này gần như không có GV nam nên chị em thường là nhẫn nhịn cho xong chuyện và cũng sợ trù dập mà mình thì yếu thế không thể đối phó được nên im lặng là thượng sách. Hoặc nhưng trường ở trung tâm, gần trung tâm, nếu mình đấu tranh HT tham mưu với Phòng cho chuyển đi xa thì thật là lợi bất cập hại, thế là đành im thôi. Nói chung hiện nay quy chế dân chủ trong nhà trường thì có nhưng chủ yếu là hình thức và thiếu thực tế, lại thêm việc đấu tranh ít được sự bảo vệ từ cấp quản lí cao hơn nên mọi người sẽ nghỉ "con kiến kiện củ khoai" đành "ngậm bồ hòn làm ngọt" vậy. Đọc bài này mình thấy nhà báo Gia Hiền có quan tâm nhưng đâu đã biết hết tất cả những cái tiêu cực mất dân chủ trong trường học. Và theo mình thì cái bệnh nặng nhất có lẽ chưa phải là bệnh mất dân chủ bởi nó chưa phổ biến bằng bệnh "thành tích" mà ông Nguyễn Thiện Nhân từng nhìn ra mà không đưa ra được phương thuốc để điều trị cho nên ngày càng trầm trọng hơn. Nếu căn bệnh này không trị được thì đừng bao giờ nghĩ đến việc đưa GD đi lên !