Tiền số Tôi là một kỹ sư máy tính lớn lên trên Internet, còn Bitcoin là đồng tiền Internet đầu tiên. Nên với cá nhân tôi, sở hữu Bitcoin như người Việt phải có tiền Đồng.Tôi có một ít Bitcoin và Ethereum, nhưng chưa bao giờ kêu gọi người khác mua tiền số, kể cả ở bài viết này.Dù vậy, khi mua Bitcoin lần đầu vào năm 2012, tôi không nghĩ nó sẽ tồn tại. Tôi mua chủ yếu vì tò mò và thú thật cũng muốn "kiếm chút cháo". Cháo đâu không thấy, tôi chỉ phát hiện một sự thật: tôi là nhà đầu tư siêu "thông minh". Giá lên thì tôi mua, giá xuống thì tôi bán.Trong gần mười năm qua, mỗi đợt tiền số bùng phát tôi lại nhào vô, tốn ít tiền và cả đống thời gian, rồi lại bỏ qua cho đến đợt bùng phát tiếp theo. Có lẽ tôi không phải là trường hợp duy nhất "chơi" tiền số theo phong trào. Giáo sư Dan Boneh ở Đại học Stanford cho tôi biết, số người đăng ký học lớp về tiền mật mã của ông cũng trồi sụt theo giá Bitcoin.Hồi tháng 3/2020, khi dịch Covid-19 bùng phát ở Mỹ, thị trường tiền số sụp đổ. Tôi nghĩ "thế là xong, còn lâu mới phục hồi". Tôi đã rất bất ngờ khi nó gượng dậy nhanh, mạnh, cho đến tận bây giờ.Người Việt gọi Bitcoin là tiền ảo, dịch ra từ "virtual money". Cách gọi này khá định kiến. Từ "ảo" trong tiếng Việt thường dùng để chỉ những thứ không có giá trị, không bền vững, trong khi "virtual" là công nghệ hết sức giá trị. Nói nôm na, ảo hóa là công nghệ dùng phần mềm đưa thế giới thực lên không gian mạng, khiến việc mô phỏng thế giới thực trở nên dễ dàng hơn. Công nghệ điện toán đám mây chắc hẳn bạn đã nghe qua cũng được xây dựng dựa trên ảo hóa.Tương tự, công nghệ tiền ảo giúp đưa tiền tệ trong đời thực lên không gian mạng, khiến đồng tiền trở nên lập trình được (programmable), không cần trung gian và không còn biên giới. Chưa có loại tài sản nào làm được như vậy. Căn tính này tạo ra giá trị riêng cho tiền số.Nói "lập trình được" vì tiền số là một dạng phần mềm. Với vài dòng code, ai cũng có thể thay đổi tài sản này theo ý mình. Ví dụ như tôi có thể "nén" toàn bộ tiền số của tôi thành một chuỗi bí mật, dễ dàng vận chuyển xuyên không gian hay làm của để dành mà không ai có thể can thiệp. Nó dễ và an toàn hơn nhiều so với việc tôi cất tiền mặt hay vàng trong két ở nhà.Công nghệ tiền số cũng giải phóng tiền tệ, xóa nhòa khoảng cách giữa người gửi và người nhận trong các giao dịch. Nó có thể xuyên không gian vì là một phần của Internet. Mỗi năm Việt Nam nhận hơn 16 tỷ USD kiều hối. Với mức phí trung bình khoảng 2,5%, tính ra mỗi năm người Việt phải trả hơn 400 triệu USD phí chuyển tiền. Không ai muốn trả tiền "cò". Với tiền số, tôi có thể dễ dàng chuyển tiền từ Mỹ về Việt Nam trong vài phút mà không cần qua bên thứ ba.Lý thú nhất là tôi có thể tạo ra những hợp đồng thông minh để lập trình hóa những giao dịch trong đời thực. Chỉ hai năm, các sản phẩm tài chính tiền tệ xây dựng trên khả năng lập trình được của tiền số, gọi chung là DeFi, đã hút số vốn đầu tư gần 80 tỷ USD trên toàn cầu.Ngoài giá trị công nghệ như trên, xin lưu ý, thị trường tiền số đang là cuộc chơi nhiều cạm bẫy, khả năng mất trắng rất cao.Giá tiền số tăng đột biến thời gian qua, ngoài việc khiến nhiều người mất ăn mất ngủ, còn dẫn đến nguy cơ lừa đảo và thổi phồng.Có những đồng tiền vừa ra đời đã tăng giá vài chục lần, ngờ đâu chỉ là "bơm rồi bán". Ai nhảy vào rất dễ "chết đến bị thương". Nhiều startup không làm gì liên quan đến blockchain cũng phát hành tiền số rồi chẳng "khởi nghiệp" gì suốt mấy năm. Khi tiền số bùng phát trở lại cuối năm 2020, họ lại sửa sang website để phát hành đợt tiền mới, hứa hẹn "lợi nhuận đầu tư vài ngàn lần".Blockchain là công nghệ được thiết kế dành riêng cho tiền số, nhưng rồi được bơm thổi như một giải pháp siêu việt, giải quyết được mọi vấn đề. Trong khi đó, Viện Tiêu chuẩn công nghệ Mỹ năm 2018 công bố báo cáo NISTIR 8202 cho thấy "rất hiếm khi blockchain là giải pháp tối ưu".IBM từng lập ra bộ phận chuyên đi bán giải pháp blockchain cho doanh nghiệp, để rồi phải sa thải hàng loạt nhân viên vì bán ế. Blockchain cho y tế, cho nông nghiệp, cho giáo dục, nghe thì hay nhưng trong 99% trường hợp, Excel là giải pháp tốt hơn.Tiền số còn đang ảnh hưởng xấu đến môi trường vì ngốn nguồn năng lượng khổng lồ. Giá càng cao, càng tốn điện.Vậy, tương lai của tiền số sẽ ra sao?Nhiều dự đoán, đa số chúng ta sẽ sở hữu tiền số trong năm năm tới. Bạn có thể không tin Bitcoin, không sao cả, vì có nhiều loại tiền số khác nhau. Thay vì giao dịch hay tích lũy bằng USD, có thể bạn sẽ dùng USD phiên bản số hóa, ví dụ như USDC do Coinbase phát hành. Ra đời tháng 9/2018, cho đến nay đã có hơn 14 tỷ USDC - tương đương 14 tỷ USD - lưu hành.Ngoài USD, các đồng tiền của các nền kinh tế lớn như Bảng Anh, Euro, Yen Nhật hay Nhân dân tệ đã và sẽ được số hóa. Ai vẫn nghĩ tiền số là "ảo" có lẽ chưa biết rằng Trung Quốc đã thử nghiệm tiền số quốc gia của họ hơn một năm, mở ra cuộc marathon phát hành tiền số giữa các ngân hàng trung ương trên phạm vi toàn cầu.Ở khối tư nhân, đồng Diem của Facebook (trước đây là Libra) cũng đang ôm mộng trở thành tiền số toàn cầu. Những tập đoàn fintech hàng đầu thế giới như PayPal, Square hay VISA đều đã cung cấp sản phẩm, dịch vụ liên quan đến tiền số.Có thể cả thế giới đang bị lừa. Nhưng tôi tin công nghệ tiền số sẽ thay đổi hoàn toàn cách từng người, từng gia đình, từng doanh nghiệp và quốc gia dự trữ và sử dụng tiền tệ. Nhiều khả năng chúng ta đang tận mắt chứng kiến một cuộc cách mạng công nghệ tầm vóc của thế kỷ 21.Vấn đề là, Việt Nam dường như vẫn đang ở thế kỷ 20 bởi chúng ta chưa chấp nhận tiền số.Internet có những mặt trái, công nghệ tiền số cũng vậy. Nhưng một khi tài sản này phổ biến trên toàn cầu, chính phủ nước nào đi sau sẽ gặp trở ngại trong nỗ lực kiểm soát nguồn dự trữ ngoại tệ. Tiền số cũng đặt ra thách thức lớn với phòng chống rửa tiền.Và trên thực tế, nhiều người Việt Nam đang sở hữu, giao dịch tiền số dù chưa có thống kê chính thức. Người Việt xưa nay đã chấp nhận ngoại tệ, khó có lý do để họ từ chối một đồng "đô" điện tử nào đó, đặc biệt khi ngoại tệ số đem lại nhiều ích lợi.Đại diện một số bộ ngành đang kêu gọi chuyển đổi số. Tôi nghĩ, nghiên cứu về đồng tiền số của Việt Nam, kèm theo học hỏi và ứng dụng công nghệ tiền số vào nền kinh tế chính là cuộc chuyển đổi lớn nhất mà Việt Nam không thể bỏ lỡ.Ứng xử với tiền số thế nào, do đó, là câu hỏi chính sách quan trọng của nhiệm kỳ chính phủ này.Dương Ngọc Thái "Blockchain là công nghệ được thiết kế dành riêng cho tiền số, nhưng rồi được bơm thổi như một giải pháp siêu việt, giải quyết được mọi vấn đề." Rất chính xác, Satoshi thiết kế blockchain là dành riêng cho Bitcoin. Blockchain bảo mật, nhưng đánh đổi bằng sự cồng kềnh. Tất cả altcoins cố gắng sao chép bitcoin, ép blockchain của họ vừa tốc độ lại vừa bảo mật - điều bất khả thi về mặt cơ bản. Nói tóm lại, gần như 99% altcoins sinh ra là để làm giàu cho nhà phát triển. Bài viết có góc nhìn khá tốt. Dù chấp nhận hay không thì cả thế giới vẫn đang đặt chân vào nó. Chúng ta phải tự miễn dịch để không bị lừa nhưng cũng đừng vì sợ mà đánh mất cơ hội rất rất lớn. Tôi vẫn ngày kiếm thùng sữa cho con từ kiến thức 4,5 năm qua. Nó không khác gì mấy so với việc trade chứng khoán, chỉ là biến động rất lớn trong thời gian ngắn. Chúc đồng bào mình luôn thông thái. Bài viết hay quá ! Thực ra thị trường crypto là tiền sẽ từ túi người này sang túi người khác , sàn đững giữa hưởng phí ! Niềm vui và nỗi buồn trong những lần điều chỉnh hoặc quét stop loss . Cái lợi của nó là chuyển tiền từ ví người này sang người khác rất nhanh dù bạn ở đâu và phí thấp ! Nhưng nó cũng có thể là nơi để giới tội phạm lưu trữ tài sản và mua bán vũ khí và chất cấm hay giao dịch mờ ám mà chẳng ai kiểm soát được ! Nếu Việt Nam có tiền số và tiện lợi hơn thì tôi sẽ sử dụng. Giống như thẻ ngân hàng, rồi internet banking,... Nhưng với mấy người thổi phồng giá trị tiền số để kêu gọi đầu cơ thì tôi dứt khoát nói không. Đồng tiền gì mà lên xuống chóng mặt như vậy ?! Gây hoang mang và đầu cơ là chính . Tôi ko tin tiền này. Đầu tiên bạn phải hiểu về bản chất của tiền tệ. Tiền ko phải tài sản, nó chỉ là phương tiện thanh toán. Bitcoin thì ko phải là phương tiện thanh toán tốt mà nó là phương tiện thanh toán "bảo mật" nên có thể ẩn danh, rất tiện cho việc rửa tiền và tránh các loại thuế. Cá nhân tôi ko ủng hộ bitcoin. Nghe "tiền ảo" thấy ghê. Nhưng nghe "tiền số" thấy được.Tiền số là một trong những vấn đề của "chuyển đổi số", né tránh nó thành ra nửa vời ! Bài viết rất hay. Công nghệ blockchain đứng đằng sau tiền số (crypto) là công nghệ thực và rất hữu dụng. Nếu nghĩ 1 cách tích cực thì crypto giải quyết đc rất nhiều vấn đề mà hệ thống tiền tệ truyền thống ko giải quyết đc. Chúng ta thử tượng tượng trường hợp mình có người nhà đang ở nước ngoài và ở 1 nước đang bị cấm vận chẳng hạn, người nhà đang gặp khó khăn và chúng ta ko có cách nào chuyển tiền sang để hỗ trợ. Tiền số giải quyết đc vấn đề này trong vòng vài phút.Không phải tự nhiên mà các nước lớn lao vào cuộc đua tiền số như hiện giờ, họ đâu có ngốc. Nếu hiểu được sự phát triển của đồng đô la, hệ thống petrodollar thì các bạn sẽ hiểu sự ra đời của bitcoin cũng như tiền số là 1 điều tất yếu. Đừng vì định kiến do những sàn giao dịch lừa đảo tại VN mà coi tiền số là 1 thứ ảo ko có thật. Thị trường nào cũng có người thắng và người thua, chứng khoán và bđs cũng vậy. Muốn làm người thắng thì chỉ có 1 cách duy nhất là tăng thêm kiến thức của mình. Bài viết của a rất hay. Năm 2015 khi những người tôi quen chê bai tiền ảo, kêu lừa đảo nọ kia ..., tôi đã nghiêm túc tìm hiểu và thầm cảm ơn họ đã nhường lại cơ hội. Đồng ý với ý kiến của bạn Dương Ngọc Thái: ""Đại diện một số bộ ngành đang kêu gọi chuyển đổi số. Tôi nghĩ, nghiên cứu về đồng tiền số của Việt Nam, kèm theo học hỏi và ứng dụng công nghệ tiền số vào nền kinh tế chính là cuộc chuyển đổi lớn nhất mà Việt Nam không thể bỏ lỡ". Đúng vậy! "Việt Nam dường như vẫn đang ở thế kỷ 20 bởi chúng ta chưa chấp nhận tiền số" không có ý chê bai chứ đến giờ chúng ta mới bắt đầu chuẩn bị bỏ hộ khẩu giấy để quản lý công dân bằng cách... nhập dữ liệu vào máy tính. Tôi nghĩ quan điểm của VN với tiền số có lẽ phải mất 1 thế kỷ nữa dù chúng ta có rất nhiều chuyên gia công nghệ giỏi, tuy nhiên với cơ chế hiện tại họ phải ra nước ngoài để lập nghiệp về công nghệ này và rất thành công ... "Blockchain cho y tế, cho nông nghiệp, cho giáo dục, nghe thì hay nhưng trong 99% trườnghợp, Excel là giải pháp tốt hơn."Hôm rồi, có bạn kinh doanh giới thiệu với mình phần mềm quản lý doanh nghiệp, nội dung chính là để giao nhận công việc, kiểm soát tiến độ công việc, lập các báo cáo...Nhưng mình nhận thấy tất cả các công việc liên quan đến những vấn đề trên mình giải quyết rất tốt bằng các ứng dụng văn phòng cơ bản nên không lý do gì mình chi tiền cho ứng dụng bên đó cung cấp, chưa kể vấn đề bảo mật thông tin sẽ như thế nào khi dùng ứng dụng của một thương hiệu so về tên tuổi và uy tín kém xa với microsoft. Quote: "Tiền số còn đang ảnh hưởng xấu đến môi trường vì ngốn nguồn năng lượng khổng lồ. Giá càng cao, càng tốn điện."Theo em không nghĩ vậy. Nếu đào vàng thì vàng ảnh hưởng đến môi trường nhiều hơn. vì đào vàng cũng tốn nhân công, tiền điện, làm ô nhiễm môi trường. Cá nhân mình thì thấy tiền ảo ( tiền mã hóa) rất tốt, thời đại công nghệ, mọi giao dịch mua bán, thanh khoản chúng ta đều phải thực hiện trên máy tính hoặc mobile, nên yếu tố tiện lợi, bảo mật là điều cần thiết.Đó là xu thế để phù hợp với sự phát triển của xã hội.Nhưng vấn đề tồn tại là:chưa có giải pháp để kiểm soát nó, đó là mặt tối để tội phạm lợi dụng nó.