Tham nhũng trên đường Vấn đề là trong xã hội Việt Nam hiện nay, cái mất của việc thực hiện một hành động sai lại có thể thay đổi hoặc dàn xếp được. Vì có "cơ hội" đó, nên đứng trước các lựa chọn liên quan đến luật pháp, con người dường như có khả năng cao trong việc chọn "vi phạm", vì cái được trước mắt thay vì sợ bị trừng phạt. Nếu bị phạt, họ tin rằng họ có thể thỏa hiệp. Đó chính là những trường hợp vi phạm luật giao thông tôi thấy trong nhiều năm sống ở đây.Tôi có một người bạn Việt Nam, quen nhau ở Canada khi anh vừa học vừa làm tại một quầy thuốc gần nơi tôi ở. Một sinh viên vui vẻ, thân thiện. Sau khi học xong, anh về nước, trở thành trưởng phòng kinh doanh của công ty nọ. Chúng tôi trở nên thân thiết hơn khi tôi đến Việt Nam. Nhiều lần, chúng tôi rủ nhau ra ngoài uống bia và tán gẫu. Tôi thường không đồng ‎ý việc anh tự lái xe về sau khi đã ngà ngà. "Cậu không biết như vậy là phạm luật sao? Nếu còn ở Canada thì cậu rắc rối to rồi đấy", tôi nói, "cậu nên đi xe ôm hoặc taxi về nhà".Anh bạn vỗ vỗ vai tôi, cười: "Ở Canada khác, ở đây khác"‎.Và rồi anh vẫn cầm lái với sự tự tin rất lớn. Nếu tôi nhớ không lầm thì chính anh đã từng lao vào dải phân cách trên đường, chiếc xe bị hỏng khá nặng, may mà không ai làm sao.Đối với việc tự lái xe trong cơn say xỉn, cái được có thể là: được uống vui vẻ cùng bạn bè, được ai đó ngưỡng mộ, không phải trả thêm tiền cho taxi hay xe ôm, được sự tiện lợi và cơ động. Cái mất có thể là: bị công an phạt vì nồng độ cồn cao, gây ra sự cố trên đường, có thể gây hại cho người khác, bị đền, thậm chí đi tù nếu hậu quả nghiêm trọng. Tùy vào nhận thức, quan điểm đạo đức của từng người, bạn sẽ đánh giá sức nặng khác nhau của được, mất khi chọn làm hay không.Bạn tôi đã nghĩ "người khác làm mà không sao thì tôi cũng làm thế được". Lối suy nghĩ này còn lây lan sang cả người nước ngoài sống ở Việt Nam. Tôi từng biết có người nước ngoài say xỉn lái xe gây tai nạn ở Hà Nội.Sống ở Việt Nam, tôi nhận ra có nhiều việc theo logic thông thường là sai, nhưng vẫn được nhiều người thực hiện. Một trong số đó chính là thực trạng lái xe trong tình trạng đã uống nhiều rượu bia. Khi quan sát những người bị cảnh sát giao thông thổi phạt, tôi thấy một là họ rất lo sợ, bối rối, hai là họ bị kích động, gào thét, chửi rủa, thách thức. Một phần rất thiểu số bình tĩnh thực hiện quy định pháp luật, ký biên bản phạt; còn đa phần sẽ tìm mọi cách để thoát ra khỏi công an giao thông bằng cách đưa tiền. Một số thỏa thuận việc nộp phạt không chính thức, một số gọi điện thoại để nhờ những người có liên quan đến can thiệp. Tệ hơn, một số thậm chí hành hung người thực thi pháp luật.Những hành vi trên có thể gọi là sự lạm dụng quyền lực hay sự tham nhũng trên đường, của cả hai phía người vi phạm và người thực thi luật Giao thông.Việc thỏa hiệp giữa người vi phạm và người có quyền xử lý vi phạm tạo ra sự mất lòng tin của xã hội vào công lý và sự nghiêm minh của pháp luật. Khi việc tuân thủ luật Giao thông chỉ mang tính đối phó với lực lượng cảnh sát, người dân trở nên thờ ơ, miễn cưỡng hoặc chống đối thực hiện các quy định pháp luật theo nhiều cách.Con người có xu hướng thích nghi hành vi theo những gì người quanh mình đã hành xử trước đó như quy tắc "tương thích hoàn cảnh" - thực chất đó là cách vận hành theo kiểu bắt chước và mô phỏng của bộ não theo bản năng tổ tiên ta để lại, như bạn tôi đã nghĩ "người kia làm thế nên tôi cũng làm". Việc xây dựng niềm tin vào một xã hội công bằng lại xuất phát từ sự liêm chính và minh bạch của bộ máy công quyền, từ những người cầm cân nảy mực trong việc xây dựng và thực thi pháp luật.Luật pháp là biểu hiện của nền văn minh loài người. Người Việt Nam tự hào vì có luật pháp thành văn từ rất sớm, bộ luật Hồng Đức dưới thời vua Lê Thánh Tông. Nhưng hình như việc thượng tôn pháp luật dường như đang dần mai một.Niềm tin của xã hội vào công lý và pháp luật cũng giống như nguồn sinh khí cần thiết cho sự sống. Nếu sinh khí đó cạn kiệt, tất cả chúng ta đều suy yếu và có thể tử vong.Jan Rybnik Bác Tây viết mà cứ như nhà văn ý! Cảm ơn bác đã vạch trần vết ung trên đường. Mỗi cá nhân sống giữa cộng đồng luôn gắn liền với những bổn phận cùng trách nhiệm (tạo nên sự gắn kết xã hội), ba trong số đó là: làm người, làm dân hay làm quan. Nếu những tiêu chí đạo đức tối thiểu, nguyên tắc sống nhỏ nhất mà một cá nhân khi "làm người" không thực hiện được thì thật khó để kỳ vọng anh "làm dân" hay "làm quan" có thể định hình và lan tỏa được các giá trị sống chuẩn mực, cao đẹp. Vấn nạn "tham nhũng trên đường" - điều mà bất cứ ai trong chúng ta đều có thể bắt gặp hàng ngày đã để lại quán tính xấu trong tư duy, bẻ cong, chà đạp lên tinh thần thượng tôn pháp luật như vậy thì với những vấn nạn tham nhũng không thể "mục sở thị", tôi không dám liên tưởng đến hệ lụy mà chúng để lại còn khủng khiếp đến mức nào! Một nhà chính sách, một anh cán bộ, một chị quản lý thị trường...trước khi làm tròn bổn phận công việc mà vị trí đó đòi hỏi thì cần phải làm một con người lương thiện, một công dân gương mẫu. Không ít người vẫn muốn trông chờ vào chế tài nghiêm hơn, thấy được người khác "gương mẫu" trước rồi mình mới theo. Xin lỗi, đó chỉ là tư duy cho sự ngụy biện, ỷ lại hay lòng tự trọng cá nhân chưa đủ lớn mà thôi. "Thông minh" hay Lương thiện khó hơn? Theo tôi thì Lương thiện khó hơn, bởi thực tế đã cho thấy, Lương thiện để sống xét đến cùng, chỉ là một lựa chọn phụ thuộc vào giá trị sống mà nội tại anh theo đuổi mà thôi! Cảm ơn anh Janbnik ! Bài viết của anh tuy là đề tài không mới nhưng bài viết của anh rất sâu sắc và chính xác. Tôi thích nhất câu: "Luật pháp là biểu hiện của nền văn vinh loài người". Tôi cũng ao ước một ngày nào đó khi ra đường, ai đó vứt một mẩu giấy cũng lập tức có cảnh sát đi tới và bắt phạt, người đi bộ qua đường sai chỗ, vượt đèn đỏ cũng bị bắt phạt ngay lập tức chứ không như bây giờ người ta chỉ nghỉ chỉ ô tô, xe máy mới phải dừng đèn đỏ, xe đạp và người đi bộ thì chẳng ai chấp hành cả, sự thờ ở với những vi phạm pháp luật của cơ quan chức năng vô tình giáo dục cho xã hội, nhất là trẻ em rằng đó không có trong luật, không vi phạm pháp luật. Đúng là luật pháp không tồn tại nếu nó chỉ nằm trên giấy mà không có ai thực thi ! Li thứ 1: người uống rượuLi thứ 2: rượu uống rượuLi thứ 3: rượu uống ngườiĐề xuất nâng cao ý thức loại bỏ tham nhũng của CSGT và đề xuất tránh tắc đường:1. Tư nhân hóa 1 phần ATGT: liên kết và kêu gọi BOT vào giao thông bằng AI – trí tuệ nhân tạo. Cụ thể: xử lý vi phạm bằng cảnh sát robot tại 1 số tuyến đường. Lúc này muốn xin xỏ :”giải quyết tình cảm” cũng không được. Số tiền phạt lại tiếp tục đầu tư vào robot mới cho các tuyến đường khác.2. Đầu tư hay BOT vào phương tiện công cộng, xe điện, giảm giá vé xe bus; lắp camera phạt nguội; không xây thêm chung cư, đi làm vào thứ 7 nghỉ thứ 6 hoặc nghỉ thứ 2 tại 1 số cơ quan3.Tránh kẹt xe, học nghe đàn kiếnChậm 1 giây còn hơn chờ 1 tiếngNhiễu điều phủ lấy giá gương,Chạy xe nhường nhịn, là thương chính mình! "Niềm tin của xã hội vào công lý và pháp luật cũng giống như nguồn sinh khí cần thiết cho sự sống. Nếu sinh khí đó cạn kiệt, tất cả chúng ta đều suy yếu và có thể tử vong." Đúng là nguồn sinh khí cần thiết cho sự sống ở xả hội ta đã cạn đi rất nhiều. Muốn người tham gia giao thông nghiêm chỉnh chấp hành luật, trước hết những người thi hành công vụ phải nghiêm chỉnh trong việc xử phạt, bắt lỗi, không bị áp lực từ một ai đó vv Một khi luật pháp khả thi, công an giao thông thi hành đúng luật, không thỏa hiệp với người vi phạm luật , nhiều người dù không muốn tuân thủ luật cũng phải chấp hành luật, đa số người dân chấp hành luật sẽ lôi kéo những người còn lại làm theo. Tâm lý người tham giao thông là muốn đi được nhanh, được xử lý nhanh khi bị công an bắt lỗi bằng cách đút tiền cho công an. Bài viết hay và rất đúng Bài viết rất hay ! Cảm ơn anh Jan Rybnik! Tôi rất thích nguyên tắc không thỏa hiệp - "không có 99%" của người Nhật, đúng là đúng, sai là sai, còn ở Việt Nam thì nếu làm đúng theo luật-100% thì cực kỳ hiếm, còn 99% là chuyện bình thường, đó chính là vùng biên để người ta bào chữa cho những sai của họ. Văn hóa giao thông chỉ là 1 phần của vấn đề này. Luật phải nghiêm hơn, bộ máy thi hành pháp luật phải triệt để, công minh hơn, người dân cần có văn hóa hơn, thượng tôn pháp luật và vì cái chung của cả xã hội ! Ý bác Jan là giao thông phản ánh xã hội còn nhiều bừa bộn Bài viết hay và đúng theo cách nghĩ của nhiều người Việt CẢM ƠN TÁC GIẢ NƯỚC NGOÀI. RẤT THIẾT THỰC.THỜI HIỆN ĐẠI.UỐNG RƯỢU BIA LÀ KHÔNG LÁI XE .AN TOÀN TẤT CẢ Cám ơn tác giả, đồng quan điểm với tôi. Cũng con người ấy với hoàn cảnh tương tự, khi ở nước ngoài sẽ chấp hành nghiêm chỉnh luật lệ, họ còn tìm hiểu kỹ càng luật lệ ở nước sở tại để tránh vi phạm. Nhưng khi ở Việt Nam, họ lại không!? Một nguyên nhân không nhỏ chính là sự thiếu nghiêm minh của pháp luật và của chính những người bảo vệ pháp luật đã dẫn đến sự thỏa hiệp. Khi mà còn tồn tại những người bảo vệ pháp luật không liêm chính thì mức phạt càng cao càng làm tăng lên sự thỏa hiệp! Câu: "Luật pháp là biểu hiện của nền văn vinh loài người" rất hayBiểu hiện văn minh này ở Châu Âu đã tồn tại rất lâu. Tôi xin kể về chuyện du lịch của bố tôi từ 1956 tại Thụy SĩBố tôi cùng 2 người bạn đi thăm Thụy sĩ trong 1 chuyến du lịch vài nước Châu Âu năm 1956, bắt đầu từ nước Pháp. Tại 1 công viên ở Geneve Thụy sĩ, người bạn của bố tôi khui 1 cuộn phim mới để chụp hình, nhưng vô tình để rơi vỏ hộp xuống công viên, dù đã biết trước là luật tại đất nước này rất nghiêm về việc xả rác nơi công cộng vào thời đó. Khi cả nhóm lái xe hơi rời khỏi thành phố này để tiếp tục sang thành phố khác để tham quan tiếp, thì bị 2 cảnh sát đi mô tô theo đến nơi mới, và họ chìa ra vỏ hộp phim đánh rơi để phạt. Nhưng sau khi biết là khách nước ngoài mới đến Thụy sĩ lần đầu, họ không phạt tiền vì thủ tục giấy tờ sẽ làm ảnh hưỡng đến passport du lịch. Nên họ đưa ra cách phạt rất sáng tạo, nhưng sẽ nhớ mãi là: đề nghị cả nhóm lái xe và cầm theo hộp phim trở về thành phố cũ, sau đó bỏ rác vào thùng rác đúng nơi đã để rơi vỏ hộp phim, rồi sau đó muốn tùy ý đi tham quan tiếp. Cảnh sát sẽ theo giám sát, sau đó họ đã bắt tay cảm ơn cả nhóm vì tuân thủ cách phạt này.Một cách phạt thật lịch sự và văn minh, nhưng sẽ không bao giờ quênChúng ta có nên học tập cách mà Thụy sĩ đã áp dụng hơn nữa thế kỹ rồiCám ơn các bạn đã xem thông tin của tôi, đây là chuyện có thật 100% hãy vào sân bay xem họ xếp hàng như thế nào so với họ đi nước ngoài cũng xếp hàng. Người Việt Nam làm cái gì cũng được, chỉ có LUẬT là làm không được