Kiệt sức Vì tôi không ổn tý nào.Tôi đã nhiều ngày ngủ không ngon, luôn đau nhức lưng, vai gáy và gặp chứng rối loạn lo âu. Lúc nào tôi cũng thấy rã rời sau một ngày làm việc, trong khi nhiều công việc đến hạn chót cùng lúc. Có giai đoạn tôi ghét nơi mình ở và công việc mình đang làm, thấy đơn độc và lạc lõng.Đó là tháng 11 năm ngoái, tôi sang Mỹ tu nghiệp ngành công tác xã hội lâm sàng giữa lúc nước này bùng dịch. Vì chuyên ngành sâu là công tác xã hội trong y tế nên một tuần ba ngày, tôi thực hành tại khoa Chăm sóc giảm nhẹ ở Bệnh viện đa khoa Massachusetts.Khi sếp hỏi tôi có thể làm việc với bệnh nhân Covid-19 không, tôi không ngần ngại nói "sẵn lòng". Nhưng khi gặp người bệnh đầu tiên, tôi lo lắng và căng thẳng tới mức vã mồ hôi. Tôi sợ mình sẽ nhiễm virus.Công việc của tôi là chăm sóc tâm lý cho người bệnh mắc bệnh hiểm nghèo, Covid-19 và bệnh nhân cận tử. Điều kiện làm việc tương đối căng thẳng. Tôi lắng nghe bệnh nhân và người thân khóc, tâm sự về những đau buồn mất mát của họ mỗi ngày. Tôi cũng nghe đồng nghiệp là bác sĩ và điều dưỡng trong khoa nói về nỗi tuyệt vọng không cứu được người bệnh. Cứ thế, nhiều ngày trôi qua, chỉ đến khi sếp hỏi, tôi mới nhận ra mình bị kiệt sức nghề nghiệp.Nói chuyện với nhiều đồng nghiệp trong nước, tôi nhận ra họ cũng ít nhiều đang trải qua những gì tôi đã từng. Vài người trong số họ mệt đến mức muốn nghỉ việc. Môi trường làm việc căng thẳng, cường độ làm việc quá cao trong điều kiện quá tải của bệnh viện, nguy cơ phơi nhiễm với Covid mỗi ngày làm họ sợ cho chính bản thân, lo lắng lây bệnh cho người thân dù đã mang đầy đủ đồ bảo hộ.Một trong những nguyên nhân chính gây kiệt sức nghề nghiệp với nhân viên y tế là kiệt sức thấu cảm: cạn kiệt sự cảm thương, thấu hiểu cho nỗi đau của bệnh nhân và người thân.Chứng kiến người bệnh đau đớn hay qua đời mỗi ngày mà không cứu chữa được; lắng nghe những đau khổ và mất mát của gia đình họ mà không giúp được... sẽ dần ăn mòn lòng trắc ẩn của họ. Sự thấu cảm này thể hiện đạo đức và tình người của những ai làm trong ngành y nhưng cũng là gánh nặng. Ta thử nghĩ xem, ai có thần kinh thép để chứng kiến không chỉ một người qua đời, chứng kiến nhiều người tuyệt vọng mỗi ngày mà có thể bình thản?Không có sự hỗ trợ tinh thần kịp thời, nhân viên y tế sẽ kiệt quệ về cảm xúc, trở nên né tránh và chai lỳ.Hơn thế nữa, làm việc triền miên khiến họ đối mặt với những cơn mệt mỏi kéo dài, đau nhức cơ thể, mất ngủ và gặp vấn đề tiêu hóa. Người bị kiệt sức nghề nghiệp sẽ dễ căng thẳng, tức giận và khó quản lý cảm xúc. Hàng chục nghiên cứu đã chỉ ra rằng nhân viên y tế trong đại dịch Covid-19 tại nhiều nước có triệu chứng lo âu, trầm cảm, tự ti và mắc kẹt trong cảm giác có lỗi, dằn vặt. Chúng có thể trở thành sang chấn tâm lý lâu dài.Tôi luôn mong đồng nghiệp tại Việt Nam có thể nhận ra sớm rằng mình đang kiệt sức và tìm được giúp đỡ. Tháng trước, tôi làm việc với các giảng viên và chuyên gia tâm lý tại các tỉnh, thành Việt Nam, Hội Y học chăm sóc giảm nhẹ Việt Nam để phát triển các chương trình giúp nhân viên y tế chăm sóc tinh thần cho bản thân. Chúng tôi xây dựng các buổi dạy online về sức khỏe tinh thần, ngăn ngừa kiệt sức thấu cảm và các buổi thiền online cho những người đang làm việc trong bệnh viện. Chúng tôi cũng soạn các tờ rơi và bảng hướng dẫn thiền ngắn để giúp mọi người có thể thực hành mọi lúc mọi nơi. Tôi và nhiều đồng nghiệp đang triển khai thêm chương trình tham vấn nhóm cho nhân viên y tế gặp căng thẳng tâm lý do dịch Covid.Trò chuyện với họ, tôi thấy, cũng như tôi, không phải ai cũng nhận ra ngay rằng mình đã cạn năng lượng. Với lợi thế của một người nắm rõ chuyên môn, năm ngoái, tôi may mắn biết mình cần làm gì để lấy lại cân bằng. Tôi bắt đầu chăm sóc mình bằng cách lắng nghe cơ thể, dõi theo tâm trạng và sức khỏe bản thân mỗi ngày. Việc này giúp tôi biết lượng sức trong từng ngày làm việc. Một trong những việc cơ bản tiếp theo là duy trì sinh hoạt điều độ. Ăn uống, ngủ đầy đủ và đúng giờ rất quan trọng nhưng thường bị nhân viên y tế bỏ qua do yêu cầu công việc.Bên cạnh đó là thể dục. Sức khỏe thể chất ổn định hỗ trợ rất nhiều cho sức khỏe tinh thần. Ít nhất, tôi nói với họ dành ra 15 phút để thư giãn mỗi ngày. Thế mà, có những nhân viên y tế tuyến đầu nói không có nổi 15 phút cho mình.Tôi cho rằng chính phủ và Bộ Y tế có thể khởi động một chương trình chăm sóc sức khỏe tinh thần cho nhân viên y tế toàn quốc bên cạnh các chương trình chuyên biệt khác. Thực ra, nhu cầu này đã có từ lâu và nay không thể trì hoãn nữa. Một trong những dự án có thể triển khai ngay là đường dây nóng hỗ trợ tâm lý và sức khỏe tâm thần cho nhân viên y tế.Việc đảm bảo điều kiện làm việc, sinh hoạt và các chính sách công bằng về thu nhập, phúc lợi trong công việc giúp đem lại sự yên tâm cho nhân viên y tế. Tôi khá buồn khi đọc tâm sự của bạn bè làm nghề y về chế độ đãi ngộ họ nhận được khi đi chống dịch, nó không hơn bình thường là mấy. Bởi như chúng ta, họ còn phải có trách nhiệm với gia đình.Nhân viên y tế làm việc trong cùng nhóm thường quan tâm, hỗ trợ nhau khi thấy đồng nghiệp kiệt sức. Nhưng sẽ tốt hơn, nếu cần, họ biết có thể tìm sự giúp đỡ của chuyên gia tâm lý hay chuyên gia công tác xã hội lâm sàng ở đâu.Đại dịch còn dài, là lúc ngành Y thực hành triệt để nguyên tắc: Bảo vệ tốt nhân viên của mình trước nếu muốn bảo vệ tốt bệnh nhân và nền y tế.Trương Nguyễn Xuân Quỳnh Tôi đồng ý hoàn toàn với tác giả bài viết. Sức khỏe tinh thần rất quan trọng, nhưng người ta dễ phớt lờ nó do nó không thể hiện ra bên ngoài trực diện như các bệnh về thể chất. Chỉ đến khi nó đi quá ngưỡng rồi chúng ta mới phát hiện ra. Chính sách cho nhân viên y tế cần phải tốt hơn để họ yên tâm làm việc, nếu cần phải đóng góp một phần từ cộng đồng hoặc thu phí từ một số bệnh nhân (đủ điều kiện) thì tôi nghĩ là việc nên làm. Mong là các cơ quan chức năng đừng quên hỗ trợ nhành Y vì : "Đại dịch còn dài, là lúc ngành Y thực hành triệt để nguyên tắc: Bảo vệ tốt nhân viên của mình trước nếu muốn bảo vệ tốt bệnh nhân và nền y tế" Bài viết rất hay, rất đúng đối với Y Bác sĩ hiện nay ở VN. Phải có chính sách chế độ quan tâm, bảo vệ cả về vật chất & sức khỏe, tinh thần của đội ngũ y tế."Không có sự hỗ trợ tinh thần kịp thời, nhân viên y tế sẽ kiệt quệ về cảm xúc, trở nên né tránh và chai lỳ." Bài viết rất đúng, phản ánh góc nhìn người trong cuộc. Rất đúng. Bài viết sâu và ý nghĩa. Xin chia sẻ với những gì mà bác sĩ và y tá đã và đang trải qua trong dịch, mong các BS và Y tá được chăm sóc để phuc hồi sức khoẻ thể chất và tinh thần để tiếp túc công việc tuyến đầu đầy gian nan và chưa biết khi nào chấm dứt .Chân thành cảm ơn các BS và Y tá ! Bài viết hay quá! Nhiều khi quá kiệt sức về cả thể chất và tinh thần, nhân viên y tế, các bác sĩ có thể có thể cáu gắt, cạn kiệt, chai lì cảm xúc ... và vậy là bệnh nhân, người nhà bệnh nhân, dư luận xã hội... chê trách họ đủ điều. Họ cũng là con người! cũng cần sự thấu hiểu, thấu cảm... Tôi thích câu kết: Đại dịch còn dài, là lúc ngành Y thực hành triệt để nguyên tắc: Bảo vệ tốt nhân viên của mình trước nếu muốn bảo vệ tốt bệnh nhân và nền y tế. "... Nhưng khi gặp người bệnh đầu tiên, tôi lo lắng và căng thẳng tới mức vã mồ hôi. Tôi sợ mình sẽ nhiễm virus....". Tôi hiểu điều Chị viết, Tôi không làm công việc như Chị nhưng vừa rồi Tôi cũng vướng vào tình cảnh tương tự, số là Anh hàng xóm sát bên Tôi vừa mất tháng trước, vào lúc đó là cao điểm dịch nên những người xung quanh rất sợ hãi, nhà đó ngoài người mất còn có người vợ và một Ông già, Chị vợ đi lo tang lễ Anh chồng không thể về lại nhà vì vướng phong tỏa ở xã vùng đỏ, còn lại Ông già không ai lo, Ông ấy không thể tự nấu ăn, và Ông cũng chỉ ăn theo kiểu riêng nên mình đành phải qua giúp: Mỗi lần bước qua căn nhà đó là mình là mỗi lần mình áp lực tinh thần, phải trang bị cẩn thận rồi mới dám bước qua, và giúp xong là mình bị lo lắng ám ảnh đến cả vào giấc ngủ, vậy nên mình rất hiểu hoàn cảnh công việc của Bạn: Những người làm công việc như Bạn phải đối diện với rất đông bệnh nhân và môi trường đậm đặc virus thì phải biết là ảnh hưởng đến tâm lý cỡ nào ! Ý kiến đúng. Chi bồi dưỡng thỏa đáng cho nhân viên y tế lúc này là rất cần thiết, cả xã hội đều đồng tình. Ngoài ra bố trí việc thế nào để họ có thời gian nghỉ ngơi, giữ gìn sức khỏe cũng rất cần thiết. Người dân bình thường chúng tôi rất cảm ơn sự tận tụy của các nhân viên y tế trong những năm qua, đặc biệt là 2 năm dịch bệnh Covid 19.Tôi hy vọng trong một cuộc sống bình thường mới ở VN, chế độ đãi ngộ đối với nhân viên y tế sẽ được xã hội công nhận ở mức cao hơn trước. Xin cảm ơn một lần nữa nhé. Người dân rất thấu hiểu những gì đội ngũ y bác sĩ tuyến đầu đã và đang trải qua, chính sách hỗ trợ về vật chất là phải có. Tuy nhiên, điều quan trọng hiện tại ngoài suy kiệt về thể chất thì sự tổn thương về mặt tinh thần mà họ phải gánh chịu hàng ngày là không hề nhỏ Mạn phép nói ngoài lề một chút, không chỉ riêng đối với y bác sĩ và những người trong lực lượng hỗ trợ tuyến đầu, Sức khỏe tâm thần là quan trọng đối với mỗi người dù trẻ em hay người già. Được chăm sóc tốt, con người có thể lạc quan, nhân từ và có những suy nghĩ tích cực. Tôi có người mẹ yêu thương con cái đến nỗi 'nỗi sợ' luôn ám ảnh bà và nỗi sợ này đày ải lên con cái đến nỗi giờ tuổi trung niên tôi vẫn không thoát được nỗ sợ hãi tâm thần mà bà truyền cho tôi. Bà luôn sợ tôi chơi với người xấu nên bất kỳ người bạn nào tôi quen, bà đều dò hỏi đi đâu, với ai, nhà họ bố mẹ làm gì, có anh em trai không nên giờ tôi không có người bạn nào. Đi làm, bà cũng nói đổ xăng chưa. tất cả bài báo tai nạn xem cháy nổ, ... bà đều lưu lại rồi chuyển cho tôi xem. Tôi biết là để nhắc tôi cảnh giác nhưng rồi cuộc sống tôi bị đè nặng tâm trí và luôn nghĩ ngược lại bà như muốn tôi gặp tai nạn với những gì bà chuyển cho tôi xem, có như vậy chuyện xảy ra thì khỏi phải nhắc nhở tôi nữa. Bà chưa bao giờ nói với tôi là cuộc sống này đẹp lắm, sao con không đi chơi mà nói rằng ra đường lắm tai nạn. Đến nỗi bây giờ, mỗi lần điện thoại bà gọi tôi và thần kinh tôi như muốn đứt, huyết áp tăng, vì tôi lo sợ bà lại báo một điềm gì đó không lành. Bây giờ nó trở thành bệnh lo sợ kinh niên của bà và bệnh cáu bẳn kinh niên của tôi mỗi khi nghe bà bắt đầu 'đầu độc đầu óc tôi'. Ai nói tôi bất hiếu cũng được, nhưng tôi thích xa lánh bà để cảm thấy sự bình yên. Cảm ơn bài viết của chị. Bắt đầu khởi động ngay thôi 1 phong trào chăm sóc sức khỏe thể chất và tinh thần cho các y bác sỹ Cảm ơn em đã chia sẽ. Chúc em luôn khỏe mạnh! <3 <3 <3 Bài viết thật chân thực và xúc động. Nhân loại chắc chắn sẽ lập tượng đài cho những cống hiến, hy sinh trong đại dịch thế kỷ. Nhưng các bạn thật phi thường với ý chí sắt thép. Vượt qua nỗi sợ hãi và vô vàn rủi ro các bạn đã làm tốt nhất công việc của mình. Tổ quốc và nhân dân sẽ mãi mãi ghi nhớ công lao của các bạn như những nghĩa cử cao đẹp của các chiến sĩ anh dũng nơi tuyến đầu chống dịch.Hiện tại áp lực chung đã có dấu hiệu tốt dần, nhưng khối lượng công việc là vô cùng lớn và công cuộc đấu tranh với dịch bệnh sẽ còn rất lâu dài. Vì vậy, việc nêu ra vấn đề sức khỏe tâm thần và thể lực của lực lượng tuyến đầu nói chung, và các y bác sĩ và nhân viên y tế cần được hoạch định cụ thể và nhanh chóng mới có thể đáp ứng với yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới.