'Hối lộ' bác sĩ Và hôm nay, dù có chút ngần ngại, tôi vẫn muốn bàn về nạn phong bì trong bệnh viện - từ chính những gì mình cảm nhận trong những ngày qua.Mẹ tôi phải nhập viện vì một tai nạn. Bà được chuyển thẳng từ Hải Dương lên một bệnh viện Trung Ương.Vừa nhập phòng, gia đình tôi đã được các “ma cũ” rỉ tai, hướng dẫn chuyện phong bì. Nào là đi ai thế nào, hoạt động này cần đi bao nhiêu, hoạt động kia bao nhiêu. Rất chi tiết, rõ ràng như thể có barem.Mẹ tôi - trong cơn đau - được truyền bá rằng ở đây bệnh nhân nào cũng vậy. Đồng tiền đi trước là đồng tiên khôn. Thế là bà vội giục tôi chuẩn bị phong bì, đi gặp bác sĩ để “gửi gắm”. Nhưng tôi gạt đi. Tôi nói với bà: “Để điều trị xong xuôi, mọi thứ tốt đẹp, các y bác sĩ tận tình thì mình sẽ cảm ơn. Mẹ đừng làm hư cán bộ”.Có thể nhiều người không đồng ý với điều này, nhưng theo tôi, phong bì cho nhân viên y tế không phải là xấu. Vấn đề là chiếc phong bì ấy phải dựa trên cơ sở tự nguyện, chứ không phải bắt nguồn từ bất kỳ áp lực nào.Nó nên là món quà mà bệnh nhân dành để tri ân những người đã chữa trị, cứu giúp mình, chứ không thể bị coi là một thủ tục bắt buộc để bệnh nhân nhận được sự chăm sóc tốt. Bởi thật ra đấy là nghĩa vụ và trách nhiệm của cán bộ y tế.Việc sử dụng phong bì như một món quà cám ơn rõ ràng không hề mang tính tiêu cực, mà cũng phù hợp với văn hóa, đạo lý của người Việt Nam. Nhưng vấn đề nằm ở chỗ, hiện nay phong bì đang chủ yếu sử dụng như một hành vi hối lộ, như cách mẹ tôi được hướng dẫn.Nó đang thực sự trở thành gánh nặng của người bệnh. Cùng phòng mẹ tôi có một ca bệnh đến từ một tỉnh miền Trung. Gia cảnh bác nghèo lắm. Nghèo đến mức bị thương rồi vẫn cố làm việc, hệ quả là vết thương trầm trọng như hiện tại. Để bác nhập viện, gia đình đang phải rao bán gia súc, gia cầm. Cũng như mẹ tôi, người nhà bác được hướng dẫn về “văn hóa phong bì” ở viện. Tôi nhẩm tính, với họ khoản tiền ấy có khi là cả gia tài. Nếu được lựa chọn, rất nhiều người sẽ không đưa phong bì. Nhưng đang tồn tại một thực trạng là cộng đồng không có niềm tin vào cái tâm sáng của cán bộ y tế. Họ không yên tâm khi không đưa phong bì.Những ngày sau đó mẹ tôi chỉ phải thay băng, mà không được cấp thuốc. Bà rất lo lắng: liệu có phải mình không chi tiền nên bị đối xử như vậy. Thậm chí, nhiều người khác trong phòng cũng hùa vào giả thiết ấy khiến mẹ tôi càng hoang mang.Tôi thì tin rằng không có chuyện vì chiếc phong bì mà người thầy thuốc bán rẻ mình như thế. Đơn giản chỉ là mẹ tôi chưa đến giai đoạn cần dùng thuốc. Tôi trấn an bà. Đồng thời khuyên bà cứ trao đổi thẳng thắn với bác sĩ điều trị. Đơn giản vì bà có quyền như vậy.Nhưng cũng phải sau vài hôm tôi động viên, bà mới dám hỏi. Câu trả lời của bác sĩ là yên tâm, khi nào cần dùng thuốc ắt sẽ kê đơn.Sự hoang mang của bệnh nhân như mẹ tôi phản ánh sự bất bình đẳng về vị thế giữa bệnh nhân và cán bộ y tế ở nước ta. Lĩnh vực y tế nói riêng và dịch vụ công nói chung vẫn tồn tại tâm thế cán bộ là người ban phát dịch vụ. Còn người thụ hưởng lại có tâm lý mình là người đi xin, không dám đòi hỏi gì.Trong khi đó, lẽ ra theo quan điểm hiện đại, bệnh nhân phải là khách hàng. Bệnh viện là bên cung cấp dịch vụ. Còn cán bộ y tế là người trực tiếp phục vụ khách hàng.Nói một cách khác, bệnh nhân chính là “thượng đế”.Có lẽ, chính sự nhầm lẫn về vai trò này là nguyên nhân dẫn đến câu chuyện phong bì dai dẳng trong ngành y và nhiều dịch vụ công khác, đơn cử như giáo dục.Tâm lý về vai trò “cửa dưới” trong một cuộc ban phát ấy đã hình thành trong một giai đoạn nào đó của nền kinh tế bao cấp 30 năm về trước và để lại di chứng đến tận hôm nay. Nhưng đã đến lúc nó cần chấm dứt.Nếu mối quan hệ giữa bệnh nhân và cán bộ y tế được đưa về đúng bản chất thì chắc chắn phong bì sẽ trở thành món quà tri ân đầy ý nghĩa, tình cảmMột cuộc khảo sát của World Bank năm ngoái chỉ ra rằng có đến 65% người dân tin rằng “quà biếu là hối lộ”. Trong khi đó, chỉ hơn 10% người được hỏi tin rằng tặng quà là nét văn hóa. Tức là nếu như một chiếc phong bì thực sự tồn tại 2 trạng thái: “văn hóa” và “hối lộ” thì chính người đưa, trong sự sốt sắng và sợ hãi của mình, đã lựa chọn trạng thái “hối lộ”.Ngày mai mẹ tôi lên bàn mổ. Khi đặt bút viết những dòng này, tôi cũng có chút đắn đo. Liệu tuyên ngôn như thế này, kèm với khuôn mặt mình ở đây, thì liệu có sự phân biệt đối xử nào xảy ra? Nhưng tôi bỗng nhận ra rằng nghĩ kiểu đó cũng là một loại nỗi sợ vô hình, giống với nỗi sợ khiến người ta đưa hối lộ.Tôi có quyền tin rằng bác sĩ vẫn sẽ làm đúng trách nhiệm. Và tôi, có quyền tuyên bố nói không với sự thỏa hiệp kiểu sợ sệt này.Tất Đức Tình cảm/ "Sự tri ân" vốn đẹp đẽ nhưng chưa bao giờ chúng trở nên méo mó,"dị dạng" và biến tướng bởi sự toan tính và "nhầm lẫn" nghiêm trọng như ở thời đại này! Phải có những người không thoả hiệp như bạn,cái thực chất mới trở về nguyên nghĩa của nó,Tất Đức ạ! Tôi là bs nên rất vui khi bệnh nhân như bạn hiểu,không một người bs nào trong đầu nghĩ đến tiền khi làm việc. Mẹ tôi cũng vừa mổ thay thủy tinh thể cho hai mắt. Mỗi lần mổ một mắt và làm cách nhau một tuần. Lần đầu gia đình tôi phần thì nghĩ để mổ xong rồi mới cám ơn phần vì không biết đưa phong bì thế nào cho kín đáo nên đã không đưa phong bì trước. Hôm đó bác sỹ làm rất nhanh và hầu như không nói chuyện gì trong suốt thời gian mổ. Lần thứ hai, gia đình có đưa cho bác sĩ (vẫn chính bác sĩ mổ lần trước) một chiếc phong bì với chủ ý để cám ơn cho lần mổ đầu. Lần này bác sĩ đó làm chậm hơn, rất nhẹ nhàng, cẩn thận và quan trọng là có hỏi han và động viên mẹ tôi trong suốt thời gian mổ. Và có cái lạ là mắt mổ lần sau đúng là có sáng hơn và không bị tèm nhèm chảy nước như mắt mổ trước. Vậy là mẹ tôi vẫn nhắc lại câu ca muôn thủa "Đồng tiền đi trước là đồng tiền khôn". Cuộc sống muôn màu. Mẹ tôi cũng vừa mổ, các bác sĩ và y tá cũng rất nhiệt tình măc dù tôi cũng chưa cảm ơn bằng "phòng bì" (chắc chắn tôi sẽ cảm ơn họ vì tôi thấy họ xứng đáng được nhận sự tri ân từ gia đình người bệnh) . Đúng là có khá nhiều góc khuất trong ngành y. Nhưng, tôi nói về một trong những góc sáng để mọi người cùng suy ngẫm mà tìm cách loại bỏ góc khuất. Tôi "chầu trực" để gặp bác sĩ phẫu thuật để trao đổi về trường hợp của mẹ tôi mới cảm nhận được phần nào sự vất vả của họ: 7h30' sáng đến giao ban, tua phòng khám bệnh, đi vào phòng mổ lúc 9h, mổ xong 13h rồi lại mổ tiếp ca mổ khác kéo dài đến 10h tối. Sáng hôm sau 7h30' lại tiếp tục việc như ngày hôm qua. Tôi không biết họ ăn trưa, tối như thế nào mà công việc thì áp lực như vậy. Tôi thiết nghĩ, với những bác sĩ giỏi, lương của họ phải vài trăm triệu 1 tháng mới xứng đáng với công sức và giá trị họ mang lại (sự sống mà). Tôi đem so thu nhập của Bác sĩ phẫu thuật giỏi (tính cả cảm ơn như mọi người vẫn nói) mà so với doanh nhân hay thu nhập của "quan" thì chẳng thấm tháp là gì. Nên tôi cam đoan rằng, đa số những người trong ngành y họ không phải hoàn toàn vì đồng tiền. Cần có chính sách giảm tải cho ngành y tế và chính sách về thu nhập cho họ (câu chuyện còn dài lắm....) Tôi là 1 BS đã có thời gian làm việc tại BV, nay tôi qua làm công tác quản lý, tôi hiểu rõ mọi chuyện trong bài viết của tác giả, tôi hiểu tâm lý của bệnh nhân và cả tâm lý của người thầy thuốc; cơ bản các nhân viên y tế từ y tá đến bác sỹ, đa số đều muốn bệnh nhân ghi nhận công sức của mình, muốn thấy bệnh nhân mau khỏi bệnh, môt lời cảm ơn của bệnh nhân và gia đình người bệnh là niềm vui và sự động viên to lớn của nhân viên y tế, nhưng nếu mọi việc chỉ như thế thì cuộc sống này quá lý tưởng; đứng trước cửa sinh tồn lúc bệnh tật, người bệnh đôi khi đòi hỏi quá mức, quá khả năng của thầy thuốc và tâm lý hoang mang của người bệnh là mảnh đất màu mỡ của sự vòi vĩnh của 1 số nhân viên y tế; nếu ai cũng đủ bình tâm như tác giả thì mọi sự sẽ tốt đẹp biết mấy, chúng tôi, những người thầy thuốc cũng mong muốn như vậy. Một chút ý kiến của cá nhân xin mọi người đừng chỉ trích tôi. Hôm qua tôi được đọc bài về một vị giáo sư đáng kính của một trường đại học nọ mặc quần cộc để giảng bài, nhằm thay đổi tư duy lối mòn của sinh viên. Đúng! chúng ta chỉ có thể thay đổi lối suy nghĩ cũ kỹ để phát triển nếu dám đột phá và sáng tạo, cởi bỏ mọi rào cản, định kiến của xã hội. Sự đột phá đó nếu đúng về chân lý, hợp lẽ thường thì cần phải được cộng đồng hỗ trợ, tiếp thêm sức mạnh để lan tỏa. Tức khắc, chúng ta sẽ có được một hệ tư tưởng mới, tiến bộ. Bằng không thì hãy cứ quẩn quanh, trói chặt với cái vòng luẩn quẩn do sự cầu toàn, cá nhân của chính chúng ta tạo ra. Cảm ơn tác giả bài viết, cảm ơn vị giáo sư đáng kính nọ! Làm thế nào đây? Ai rồi cũng phải ít nhất 1 lần vào bệnh viện. Đưa tiền thì làm hư bác sỹ / Không đưa tiền thì bác sỹ làm hư mình (bệnh nặng thêm). ĐÂY LÀ MỘT SỰ THÂT: Thằng cháu tôi phải mất 400 triệu để chạy vào làm điều dưỡng ở một Bệnh viện lớn ở Hà Nôi. Nó thường tâm sự đi làm để gỡ gạc, lấy tiền trả nợ: Ai đút lót tiền thì làm tận tình, nhẹ nhàng, còn ai không có tiên thì "bóp" cho lòi tiền ra!....... ĐÂY LÀ SỰ THẬT. Bài viết hay quá anh Tất Đức ạ. Mẹ tôi làm trong nghề y, tôi cũng có một người em làm trong nghề y. Và trong một môi trường rất gần với những tấm áo blouse trắng như thế, tôi hiểu được và tin rằng: không phải bác sĩ nào cũng muốn và làm mọi cách để có những chiếc "phong bì thỏa hiệp kiểu sợ sệt". Họ có danh dự và trọng lời thề nghề nghiệp lắm. Không thể phủ nhận có những "con sâu", nhưng tôi tin số ấy rất ít thôi. Hy vọng mỗi chúng ta sẽ góp thêm một tiếng nói, một quan điểm để xã hội nhin nhận đúng hơn, công bằng hơn với những người thầy thuốc, như bài viết này của anh. Kính chúc Bác phẫu thuật tốt và nhanh khỏe; chúc anh và gia đình mọi sự may mắn. Trân trọng cảm ơn. Tôi đã 2 lần thực tế đưa người nhà đi bệnh viện, lần 1 cấp cứu tai nạn tại 1 bv lớn, mặc dù quen biết và gặp gỡ các bác sỹ (nhưng chưa đưa tiền cũng vì nghĩ để sau) kết quả người nhà bị "bỏ quên" luôn cho đến tận ngày hôm sau, khi người nhà tìm mọi cách để "được đưa" phong bì thì bệnh nhân mới được mổ làm bệnh nhân bị di chứng đến tận bây giờ. Lần 2 người nhà tôi đi khám và điều trị ở bv tim Hà Nội, môi trường làm việc ở đây thật tuyệt, không thể đưa được phong bì cho họ, từ nhân viên đến bác sỹ, thái độ và kỷ luật làm việc rất ổn (cả viện tim 1 và 2) điều này rõ ràng là từ người lãnh đạo bệnh viện thấu hiểu bệnh nhân (thường là họ rất nghèo) và nghiêm khắc với nhân viên của họ (khi đưa phong bì nhân viên không dám nhận vì "cháu sợ bị mất việc").Tks Không biết thế nào. Em vừa trải qua phẫu thuật 2 lần trong hai lần ấy em cũng đã được trải nghiệm văn hóa phong bì làm thay đổi tính cách bác sĩ điều trị. cả XH này chổ nào cần nhờ vả đều vậy cả, BS chỉ là một mắt xích nhỏ tý thôi Mẹ tôi bệnh ung thư, mổ xẻ, sạ trị ở bệnh viện, những người bệnh ở chung phòng mẹ tôi hầu như đều dấm dúi, nhồi nhét phong bì cho bác sỹ, nhà tôi nghèo đâu có phong bì để đưa nhưng tôi thấy bác sỹ rất tận tâm, chẳng phân biệt đối xử gì hết. Sau 04 năm điều trị, ăn ngủ ở đó nhiều hơn ở nhà, mẹ tôi đã hoàn toàn hết bệnh, bà năm nay 72 tuổi vẫn đi chùa đi núi, vui vẻ bình thường. Có thể tùy bệnh viện, tùy bác sỹ hoặc có thể do cảm giác người bệnh! hoặc ...chờ các anh chị bổ sung thêm! O nuoc ngoai bac si la nguoi duoc coi trong nhat va cung la nghe co thu nhap cao nhat, ho khongco co hoi nao de noi chuyen ve tien voi benh nhan vi tat ca deu qua bao hiem va nhat la ho so benh nhan khong con coi trong ho cung nhu Hoi Y Si luc nao cung nhin vao ho mot cach nghiem khac .. Quan điểm của bạn rất đúng, người thầy thuốc phải cân nhắc, đắn đo một cách khoa học cho cuộc phẫu thuật mà họ chuẩn bị tiến hành. Nghĩ theo cách đưa phong bì trước có thể làm cho họ bị phân tâm, đắn đo và suy nghĩ... Trong chuyên môn, có những việc diễn ra không theo được ý định của người thầy thuốc, ví như chưa tiên liệu hết những khả năng, diễn biến của bệnh... vv và vv. Điều đó dẫn đến cuộc phẫu thuật không đạt được ý định theo chuyên ngành. Trong khi người nhà lại có các ý nghĩ, có lẽ thế này, có lẽ thế nọ.Tôi đồng ý với bạn về cách xử sự như trên, như thế mới được gọi là tri ân công đức đối với nghề thầy thuốc.