Cứu người trong bão Đó là tận một tuần trước khi bão vào bờ. Vậy mà thực tế không như tôi nghĩ. Cả tuần sau bão, tôi bị ám ảnh bởi ánh mắt vô hồn của người đàn ông vừa mất đi cả gia đình sau cơn lũ dữ ở Quan Sơn, Thanh Hóa. Anh mới chỉ chia tay người thân cách đó vài hôm để xuống phố làm thuê, khi trở về thì bố mẹ, chị gái, vợ và hai con thơ đã bị lũ cuốn đi cùng ngôi nhà của họ. Thật khó có thể tưởng tượng được nỗi đau này. Cuộc đời anh, cũng như bao người khác, đều thay đổi mãi mãi sau những đợt thiên tai ở Việt Nam.Trong đầu tôi cứ luẩn quẩn câu hỏi tại sao bão không lớn mà mất mát và thiệt hại lại quá lớn như vậy? Nguyên nhân từ đâu? Thông tin cảnh báo chính là mấu chốt của vấn đề.Hơn 10 năm qua, công việc chuyên môn của tôi gắn liền với thiên tai và biến đổi khí hậu. Tôi có thói quen đưa tin cảnh báo trước về thiên tai trên trang của mình với mong muốn mọi người được biết cụ thể nhất về nguy cơ có thể xảy đến. Tôi hy vọng có thể giúp người dân, dù là số ít, biết được để có phương án tránh trú an toàn và bảo vệ tài sản.Tôi rất vui khi nhận được tin nhắn cảm ơn sau mỗi đợt thiên tai từ những người tôi chưa từng gặp. Hai mẹ con một chị ở Nha Trang sau khi đọc được dự báo về cơn bão Damrey năm 2017 đã đi tránh bão ở nhà ông bà ngoại. Lúc họ quay về, ngôi nhà đã tan hoang. "Nếu không có thông tin, mẹ con tôi không biết như thế nào", chị nhắn tin và kết bạn với tôi.Năm ngoái, nhờ theo dõi dự báo của tôi về đợt nắng nóng kỷ lục, một gia đình trồng dược liệu đã tập trung thu hái nguyên liệu, đem phơi và chế biến thay vì trồng đợt mới. Chị đã gửi tặng sản phẩm để cảm ơn, và tôi vẫn đang dùng dầu gội đầu chế biến từ dược liệu của họ.Những bản tin dự báo thời tiết cực đoan của tôi không phải mọi lần đều đúng, nhưng có một điều tôi luôn lưu ý người đọc, đó là đừng chủ quan, đặc biệt với hoàn lưu bão. Thống kê thiệt hại về thiên tai ở Việt Nam cho thấy hoàn lưu bão gây mưa lớn, ngập lụt và lũ quét đã làm thiệt hại lớn hơn rất nhiều so với bản thân cơn bão trước đó.Người dân vẫn thường chủ quan khi nghe dự báo "bão đã suy yếu thành áp thấp nhiệt đới" và coi như mình đã ở vùng an toàn. Thực tế, áp thấp nhiệt đới và hoàn lưu sau bão trong đất liền rất nguy hiểm. Đa phần những thiệt hại về người và của là do thông tin dự báo thiếu chính xác, thiếu cụ thể, hoặc người dân dù đã nghe tin dự báo nhưng chủ quan rằng bão lũ sẽ chẳng đến được chỗ mình. Những bản làng vùng sâu, vùng xa lại càng ít có cơ hội cập nhật hơn. Thông tin vẫn là khoảng cách lớn, có giá trị bằng tính mạng con người.Tôi vẫn luôn cho rằng, để nâng cao khả năng chống chọi với thiên tai và biến đổi khí hậu cực đoan, điều quan trọng nhất là cứu người. Không cứu được cái gì thì cũng phải cứu được người. Và thực ra, cứu người không khó. Chúng ta chỉ cần biết được thông tin sẽ có bão, lũ xảy ra ở đâu và khi nào. Nếu xác định được cụ thể, việc sơ tán người sẽ đơn giản, đã không có chuyện hàng chục người chết và mất tích sau một cơn bão nhỏ.Ví dụ, nếu người dân được báo sau một tiếng nữa lũ sẽ đến, họ thậm chí không cần chạy lũ, chỉ cần đi bộ tránh khỏi vùng có nguy cơ lũ quét thì ít nhất cũng bảo vệ được tính mạng của mình và gia đình.Mấu chốt của vấn đề nằm ở chỗ: có những dự báo, ngay cả của các trung tâm dự báo uy tín thế giới và của cơ quan chức năng Việt Nam đã không thể xác định được cụ thể lũ sẽ về điểm nào và thời điểm nào. Công tác dự báo thiên tai và thời tiết cực đoan hiện nay không thể dự báo được chi tiết đến từng xã, phường, con sông, con suối.Cơ quan chức năng của Việt Nam mới chỉ đưa ra được là "có nguy cơ lũ quét" chứ không thể khẳng định được rằng "lũ quét sẽ xảy ra". Và người dân, vốn nghe mãi những bản tin tương tự lặp lại ngày nay qua ngày khác, đã không còn cảm thấy chú ý và ý thức được tầm nghiêm trọng từ những cảnh báo thiên tai. Cần sửa chữa ngay điều này bằng việc chi tiết hóa các bản tin dự báo, không lặp lại dự báo na ná nhau với mọi ngày và mọi địa phương.Để có được những thông tin dự báo đủ chi tiết và chất lượng, một cách quan trọng là chúng ta phải có hệ thống cảnh báo lũ sớm ở đầu nguồn các dòng sông, suối, dựa trên các nghiên cứu về lượng mưa, địa hình và bản đồ thủy lực, sau đó tập hợp thông tin và đưa ra bản tin cảnh báo. Tuy nhiên, Việt Nam có địa hình đồi núi phức tạp ở thượng nguồn với hàng ngàn nhánh sông và suối. Việc đầu tư lắp đặt và vận hành hệ thống cảnh báo sớm ở mọi nơi gần như là bất khả thi trong bối cảnh hạ tầng chưa đồng bộ và nguồn tài chính còn eo hẹp. Tôi nghĩ đây là nhiệm vụ quan trọng cần giải quyết.Điều tiếp theo là quyền ra quyết định ở các địa phương được thiết lập chưa tốt. Quyền chủ động của chính quyền địa phương trong tổ chức hoạt động cùng nhân dân phòng chống thiên tai đã có với phương châm "bốn tại chỗ", gồm: chỉ huy tại chỗ, lực lượng tại chỗ, phương tiện tại chỗ và hậu cần tại chỗ. Mặc dù vậy, việc áp dụng phương châm này còn rất nhiều bất cập do hạn chế về thông tin, nguồn lực nên cán bộ cấp cơ sở vẫn phải "chờ chỉ đạo".Người chịu trách nhiệm lớn nhất về thiên tai là lãnh đạo địa phương. Nhưng tôi biết có những tình huống cán bộ cấp địa phương gặp khó khăn khi đưa ra quyết định, ví dụ ông chủ tịch xã nhận định lũ quét có nguy cơ sẽ xảy ra, ông có quyền và theo luật, phải huy động cán bộ chức năng sơ tán người dân ở các vùng nguy hiểm. Vấn đề là ông không dám tự ý sơ tán dân nếu thông tin về thiên tai chưa thật sự rõ ràng và chưa có chỉ đạo của cấp trên. Bởi nếu thiên tai không xảy ra, dân khiếu nại, ông sẽ bị kỷ luật.Mới chỉ đầu mùa mưa bão, chúng ta đã hứng tin buồn thiệt hại về người. Rồi cũng như nhiều năm nay, rất nhanh chúng ta sẽ lãng quên. Những rủi ro thiên tai bị quên trong tư duy của người lập kế hoạch, của những người liên quan ở chính quyền địa phương, trong cộng đồng những vùng vừa có thiên tai trừ gia đình có người thiệt mạng. Và rồi, rất có thể nó lặp lại ở những nơi khác.Nguyễn Ngọc Huy CỨU NGƯỜI TRONG BÃO.BÀI VIẾT RẤT Ý NGHĨA VÀ THỰC TẾ. SỰ MẤT CỦA NGƯỜI THÂN THẬT ĐAU THƯƠNG Cám ơn tác giả đã nêu lên một vấn đề không bao giờ thừa, mà năm nào thiên tai, mưa bão ở các địa phương mọi người vẫn thiếu cảnh giác về an toàn. Những dự báo thời tiết đều đều, chưa nghe hết đã biết làm người dân không thấy được mức độ nghiêm trọng. Ngoài ra, thông tin thiếu chính xác cũng làm cho dự báo mất thiêng: dự báo cơn bão trước đổ bộ, rất mạnh nhưng bão lại không vào, đến cơn bão sau có dự báo bão sẽ vào người ta cũng dễ bỏ ngoài tai. Vậy chất lượng dự báo, sự chính xác của thông tin cần được nâng cao là yếu tố quan trọng nhất để giảm thiểu thiệt hại. Thực tế cho thấy, để giảm thiểu rủi ro về thiên tai, thông tin dự báo thời tiết đóng vai trò quan trọng nhất, dự báo chính xác thiệt hại ít hơn, dự báo sai khó lường trước được thiệt hại. Tiếc rằng, trong những năm qua, khí hậu biến đổi thất thường nên dự báo khó hơn cộng với khả năng dự báo của ta còn hạn chế nên thiệt hại do thiên tai càng ngày càng nhiều. Trước tình trạng trên, mỗi người dân, mỗi gia đình, mỗi địa phương cần bỏ tư tưởng trông chờ, ỷ lại mà hãy luôn luôn đề cao tinh thần "tự cứu mình trước khi trời cứu". Đưa lên trang cá nhân là sao nhỉ? Trang cá nhân thì đươc bao nhiêu người biết đâu? Bài viết rất hay ạ, Thực tại ở VN tình hình dự báo vẫn còn phải bàn nhiều, nhưng cái chính là do ý thức của người dân, tui nghĩ là do những hành động đã làm trong quá khứ như: phá rừng, tàn phá thiên nhiên, khai thác quá nhiều không kiểm soát, rừng phòng hộ đầu nguồn mất... nên khi thiên tai đến rất khó để kịp thời xử lý Vấn đề này thường xẩy ra ở các địa phương ở vùng sâu vùng xa.nơi mà các thông tin và tin tức còn hạn chế.Vì vậy chúng ta phải phòng hơn chữa.Một điều cần thiết nữa là cần sự chỉ đảo quản lý các cấp từ trên xuống. Thiên tai khó lường nhưng lãnh đạo và quản lý địa phương không lẽ không nắm rõ địa bàn và những nguy cơ xảy ra khi đến chu kỳ mưa bão hay sao? Mọi người còn quá chủ quan, nên có sự chuẩn bị nhiều hơn khi mùa mưa bão về, buồn và đau xót quá những hoàn cảnh thương tâm. Thông tin trên các phương tiện rất nhiều. Chủ yếu là chính quyền địa phương và người dân chủ quan. Có lẽ cứ nghĩ chỗ mình chắc không sao đâu. Dự báo thời tiết không chính xác nhiều lần sẽ tạo cho người dân không tin tưởng nên chủ quan, rất nhiều lần dự báo mưa nhưng trời lại nắng và ngược lại. Xem dự báo thời tiết trên ti vi nhiều khi rất buồn cười , trong cùng chương trình dự báo thời tiết, ba dự báo nhiệt độ của phát thanh viên, dòng chạy ở phía dưới và bảng dự báo nhiệt độ của các vùng lệch nhau hoàn toàn. Nhiều người nói hay lắm. Với những người chỉ với 2 bàn tay trắng, trên răng dưới đôi dép lào thì có thể lên xe và đi sang tỉnh khác vào nhà trò đánh một giấc qua cơn bão, lũ rồi về.Nhưng với người dân địa phương thì nhà cửa, trâu bò, ruộng vườn là cả gia tài của họ. Rất nhiều người bão lũ ầm ầm vẫn bám trụ trên thuyền, trên bè để trông nom gia tài của họ. Có nhiều thứ không phải chỉ nói 2 từ "đi trốn" là xong đâu.Người chết vì thiên tai chắc chỉ có ở Việt Nam ?Mỹ - 1 nước phát triển hàng đầu, thông tin đại chúng đến tận giường nhưng khi bão lũ vào thì người chết tính cả trăm đấy thôi.Do đó, vấn đề không phải là biết bão vào mà đi tránh là xong câu chuyện đâu. "Nếu thiên tai không xảy ra, dân khiếu nại, ông bị kỷ luật". Đáng nhẽ người dân phải biết họ làm vậy là vì an toàn của dân chứ, đâu có ai rảnh rỗi mà bịa chuyện làm gì. Riết rồi những người có tâm bị kỷ luật hết, xảy ra chuyện lại hỏi "chính quyền địa phương" "Tôi có thói quen đưa tin cảnh báo trước về thiên tai trên trang của mình với mong muốn mọi người được biết cụ thể nhất về nguy cơ có thể xảy đến. Tôi hy vọng có thể giúp người dân, dù là số ít, biết được để có phương án tránh trú an toàn và bảo vệ tài sản." Nhờ tác giả chia sẻ trang của tác giả để môt số người quan tâm như tôi biết thông tin. Cảm ơn tác giả. Tìm trên google mà không thấy. Cứu người trong bão: Không phải cứ CẢNH BÁO MỘT CÁCH CHÍNH XÁC là không có người lâm nạn.Vì ngay bên Hoa Kỳ, dù các cơ quan dự báo thời tiết làm việc rất chính xác, các vụ lụt lội cũng vẫn làm thiệt mạng nhiều người.