Đại học tỷ đô Khi sinh viên trong nước bắt đầu tháng thứ hai của năm học mới, thì nhiều bạn khác lên đường du học. Họ toả ra khắp năm châu, từ các nước phương Tây hàng đầu như Mỹ, Anh, Australia, cho đến phương Đông như Nhật Bản, Trung Quốc và Hàn Quốc. Năm ngoái, số sinh viên nước ta có mặt ở Mỹ là 30 nghìn, gấp ba lần nước xếp gần nhất ở Đông Nam Á là Thái Lan.Một ước tính cho biết hơn 130 nghìn du học sinh Việt Nam trên toàn cầu chi tiêu hơn 3 tỷ USD mỗi năm. Trên trang VnExpress International, có một độc giả tên là Mark Hansell, có lẽ là người nước ngoài sống ở Việt Nam lâu năm, trăn trở rằng: tại sao Việt Nam không xây một đại học thật đẳng cấp để giữ du học sinh ở lại?Mark giải thích tỉ mỉ bằng con số, điều này hoàn toàn có thể làm được trong vòng 20 năm. Ví dụ, anh tính rằng với mức lương của các giảng viên hàng đầu nước Mỹ hiện nay, thì kể cả có tính cả các ưu đãi nhà cửa, thuế, thì Việt Nam cũng chỉ mất một tỷ USD mỗi năm để nuôi một đội ngũ tinh hoa giáo dục hơn 4.500 người, cộng thêm chi phí hạ tầng, mỗi năm cũng chỉ mất 1,8 tỷ USD. Đội ngũ giáo viên nước ngoài này sẽ chi tiêu tại Việt Nam, rồi cộng với số sinh viên mà Mark cho rằng sẽ thu hút được. Nói chung, sẽ có lãi.Một bài toán đầy tâm huyết.Khi nói đến điều đó có lẽ anh chưa tính đến việc, quyết định du học không chỉ đơn thuần là “tị nạn giáo dục”, mà còn là môi trường, trải nghiệm và đôi khi là danh tiếng cho gia đình. Và hẳn sẽ có nhiều quan ngại về tính khả thi của ý kiến này. Trong hơn 10 năm qua, đã có nhiều đề án giáo dục đại học chất lượng cao ra đời, nhưng nhanh chóng rơi vào quên lãng. Nhưng điều tôi chú ý không phải là tính khả thi, mà là tư duy của vị độc giả có tâm kia. Đã từ lâu chúng ta loay hoay trong vòng tròn luẩn quẩn về “chi phí giáo dục”, “chi phí du học” mà quên mất rằng giáo dục thực tế có thể tạo ra tiền, thậm chí rất nhiều tiền. Với hai cường quốc du học Mỹ và Anh, doanh thu từ việc xuất khẩu giáo dục đã lên đến hàng chục tỷ USD. Ở Việt Nam, theo tính toán của tôi từ Bộ Điều tra Mức sống hộ gia đình (2014), mức chi bình quân cho giáo dục của mỗi gia đình Việt Nam lên đến 3,9% tổng thu nhập. Có những hộ chỉ riêng mức chi tiêu này đã vượt thu nhập đến 1,42 lần, tức phải đi vay để con cái đi học. Một đánh giá khác của ngân hàng HSBC thì con số mà bố mẹ người Việt sẵn sàng chi tiêu cho con cái có thể lên đến 47% thu nhập. Những con số này đều cho thấy tiềm năng rất lớn từ “công nghiệp giáo dục”, nếu chúng ta thực sự có những sản phẩm chất lượng. Để ít nhất, những sinh viên trẻ có thêm những lựa chọn khi quyết định tương lai. Nhưng làm thế nào để có những sản phẩm chất lượng, hay nói cách khác là những đại học đẳng cấp quốc tế?Các nước láng giềng châu Á thực hiện điều đó bằng hai cách. Đầu tiên là nhà nước đầu tư cực mạnh vào hệ thống giáo dục, mà không cần cân nhắc nhiều đến hiệu quả và chi phí. Ở hướng này, các quốc gia Ảrập chi rất nhiều tiền để mời gọi những đại học nổi danh mở chi nhánh tại Trung Đông. Trung Quốc thu hút những tên tuổi lớn trong giới học thuật, đặc biệt là Hoa kiều về nước.Nhưng Việt Nam thì không giàu như các nước bạn. Điều đó buộc chúng ta phải nhìn sang hướng phát triển thứ hai: tự do hóa thị trường giáo dục theo hướng đi mà Nhật Bản, Hàn Quốc và Đài Loan thực hiện. Nhà nước sẽ chỉ kiến tạo môi trường thuận lợi và đưa ra những chính sách ưu đãi, thay vì can thiệp trực tiếp vào quá trình điều hành và hoạt động của các trường.Việc cho phép các trường tự chủ tài chính là bước đi phù hợp ban đầu, nhưng vẫn còn cần thêm nhiều quyết sách tiến bộ khác nữa, như tự do hoá môi trường học thuật hay chính sách đãi ngộ người tài tốt hơn. Cố gắng áp dụng tiêu chuẩn quốc tế để đánh giá trường đại học Việt Nam, như một nhóm các nhà nghiên cứu thực hiện gần đây, cũng đáng được hoan nghênh. Nhìn giáo dục như một thị trường, chúng ta cũng không nên coi việc càng nhiều sinh viên Việt Nam đi học ở nước ngoài thì nền giáo dục trong nước càng thất bại. Đó là lối tư duy của loài ve sầu không biết đến mùa đông, không hiểu được những giá trị mang lại của việc “đi một ngày đàng học một sàng khôn”. Du học mang lại những giá trị mà kể cả khi chất lượng giáo dục trong nước được cải thiện cũng không bao giờ có được.  Ở Đài Loan, nơi có nhiều trường đại học trong top 200 thế giới, số lượng du học sinh cũng ở mức hơn 60 nghìn. Con số đó ở Hàn Quốc là hơn 140 nghìn. Nếu tính theo tỷ lệ du học sinh/tổng số sinh viên, con số này còn cao hơn Việt Nam nhiều lần. Chúng ta cần một đại học đẳng cấp quốc tế, nhưng không phải để giữ dăm ba tỷ USD ở lại trong nước, để cạnh tranh với Harvard hay Oxford, giành giật du học sinh. Tư duy hạn hẹp như thế, với tâm lý so sánh cùng những người khổng lồ, chúng ta sẽ dễ dàng rơi vào bế tắc, và bỏ cuộc. Cạnh tranh sao được?Chúng ta cần một đại học đẳng cấp quốc tế, để hoàn thiện hệ thống giáo dục, để mở rộng thị trường giáo dục ra rồi từ đó “bơm” thêm tri thức vào xã hội, làm giàu thêm cho đất nước.Chúng ta cần một đại học đẳng cấp quốc tế, vì nếu làm được, nó sẽ là thành tựu của rất nhiều nỗ lực mở rộng tự do học thuật, tự do tư tưởng và tự do thị trường. Nó sẽ là kết tinh của rất nhiều cải cách - tất nhiên nếu các nhà quản lý đủ quyết tâm.Không phải vì nhiều phụ huynh cho con đi Mỹ rồi, mà xã hội không cần xây một trường đẳng cấp.Khắc Giang Xin thưa người ta đi du học chính là trải nghiệm cuộc sống, nhìn ra thế giới, tinh hoa chưa chắc đã nằm trong sách vở. Xin hỏi 'chúng ta' ở đây là ai sẽ xây cái gọi là trường Đại học đẳng cấp quốc tế? Trong khi bất động sản tốt nhất là xây chung cư đẳng cấp rồi bán? Điều quan trọng nhất của giáo dục việt nam hiện nay là chuyển đổi từ nền giáo dục đào tạo con người công cụ chỉ biết ngoan ngoãn vâng lời, cần phải cầm tay chỉ viêck sang đào tạo con người sáng tạo, có tư duy phản biện. Cần thay đổi trước nhất là tư duy,Triết lý giáo dục rồi hãy tính đến trường Đại học đẳng cấp quốc tế này kia! Một nền giáo dục không triết lý cũng như con thuyền trên hải trình mà lại thiếu La bàn vậy! Khi thương mại hóa giáo dục, thì người nghèo mãi mãi nghèo vì họ không bao giờ trả nổi học phí. Ở Australia, sinh viên nghèo được vay tiền đi học và không phải trả khoản này cho tới khi có mức thu nhập cao. Điều này là phi thực tế ở Việt Nam. Một trường "đẳng cấp" như tác giả đề xuất trên, đơn giản chỉ là xây cho có. Hãy đi sâu vào bản chất cốt lõi để giải quyết vấn đề này, cái chúng ta cần thực sự ở đây là một hệ thống giáo dục đồng bộ cùng nhau phát triển. Một trường "đẳng cấp" sẽ không giúp ích gì nhiều cho sự phát triển chung của giáo dục cả. Hơn nữa, nếu các trường được phát triển tự do ắt sẽ có sự cạnh tranh, và sẽ xuất hiện ngôi trường tinh hoa và đẳng cấp theo đúng bản chất của nó, chứ không phải đổ cả tỷ đô để xây một cái trường gọi là "Đẳng cấp". Người ta cho con đi du học là để trải nghiệm và như bạn nói " Du học mang lại những giá trị mà kể cả khi chất lượng giáo dục trong nước được cải thiện cũng không bao giờ có được." ngoài ra còn nhiều yếu tố khác như chất lượng cuộc sống (ô nhiễm môi trường, áp lực khác...vv) cho dù phải đi vay tieefnh cho con cái mình đi du học.Buồn là ở chỗ đó Giang ạ Nếu chúng ta có một vài trường đại học thuộc đẳng cấp quốc tế thì chỉ giảm được một phần nhỏ số sinh viên VN du học. Trong trường hợp đó rất nhiều gia đình vẫn gửi con đi du học ở các nước phát triển, vì du học không chỉ để học kiến thức, mà còn học được nhiều thứ khác ở một xã hội văn minh mà xã hội ta chưa có được. Điều này cũng gần giống như nhiều người VN có đủ điều kiện kinh tế thì thích ra nước ngoài chữa bệnh, trong khi trong nước không thiếu bác sỹ giỏi và thiết bị y tế hiện đại. Một mục tiêu khác của du học là định cư. Tôi biết rất nhiều sinh viên VN ở nước ngoài đi làm là chính, học là phụ, họ theo học ở những trường chất lượng còn tệ hơn trường trong nước, cứ đóng tiền là xong, thi thì rất dễ. Sau khi có bằng, họ tìm đủ mọi con đường để ở lại, thường sẽ thành chủ tiệm ăn, tiệm nail hoặc người làm thuê. Nói chi cao xa quá vậy trời, riêng có cái chương trình học lớp 1 mà cải cách hoài vẫn ko xong thì  nói gì đại học. Cái mà bậc cha mẹ muốn không chỉ là nền giáo dục mà còn là chất lượng cuộc sống của con em họ, phong cách học tập, làm việc của các nước phát triển... Đi du học không chỉ là đi học chữ mà còn học nhiều thứ khác , như văn hoá, văn minh ngôn ngữ, lối sống, môi trường...có nhiều thứ mà Việt Nam không có được vv.. Nếu là mình, có trường Harvard chi nhánh ở Việt Nam, mình vẫn cho con sang Mỹ....Vì Việt Nam cần cải thiện nhiều thứ để giữ người tài mà con mình sẽ không đợi được...Nên 1 trường đẳng cấp cần phải cân nhắc lại nhu cầu của phụ huynh Việt nam Khoan hãy nói đến đại học. Mọi nhân tài đều từng là một đứa trẻ, hãy đầu tư từ giai đoạn mầm non thì mới mong có được "kết tinh của rất nhiều cải cách". RẤT MONG CÓ TRƯỜNG ĐẴNG CẤP.Ý HAY