Thừa cân và Covid Khuôn mặt đôi mươi lại trở nên bình thản và dễ mến như em vốn có xưa nay. Thôi, em nhé. Em không còn phải đau đớn nữa. Chúng tôi cũng đã cố hết sức rồi. Em cũng cố hết sức rồi.Vào tâm dịch, tôi vỡ ra rất nhiều điều. Ngạc nhiên đầu tiên đập vào mắt tôi là người chết vì Covid đợt dịch này chủ yếu không phải già, không phải bệnh nền. Ở bệnh viện tuyến đầu Bình Dương chỗ chúng tôi, số đông người tử vong còn trẻ, chủ yếu là thừa cân và béo phì.Văn hóa Việt Nam vẫn dành cho những người thừa cân cái nhìn thiện cảm. Bình thường họ là những người dễ mến, phúc hậu. Nhưng giờ thì tôi chứng kiến rất nhiều người béo đã chết vì Covid. Cứ từ từ, bệnh trạng họ nặng dần lên. Lúc mới vào chỉ cần thở oxy nhẹ nhàng, nhưng chỉ mấy ngày sau phải thở oxy mức cao nhất, rồi phải đặt ống thở máy, rồi một vài ngày sau ra đi.Chăm sóc những người béo phì, lăn trở, thay bỉm cần nhiều nhân lực hơn, việc lấy ven gần như bất khả thi, phải đặt catheter tĩnh mạch trung tâm. Họ thở khó nhọc, không thể nằm sấp được do bụng quá lớn... Và trên tất cả là xét nghiệm cho thấy phản ứng của cơn bão cytokine trong cơ thể rất mạnh, tàn phá lá phổi, tàn phá đa cơ quan.Điều này thế giới đã biết từ lâu. Tổng thư ký Tổ chức Y tế thế giới, ông Tedros Ghebreyesus từng nói "Mối tương quan giữa béo phì và tỷ lệ tử vong do Covid -19 là rõ ràng và thuyết phục". Các thống kê cho thấy, trong số 2,5 triệu người tử vong do Covid, có 2,2 triệu người ở những nước có tỷ lệ người thừa cân cao. The Guardian viết, 80% bệnh nhân Covid trong phòng chăm sóc tích cực ở Anh là thừa cân và béo phì. Ở Mỹ, con số này thậm chí là 88%.Việt Nam năm ngoái có tỷ lệ tử vong do Covid thấp nhất thế giới rất có thể vì lúc đó dịch mới chỉ quét qua vùng nhiều người gầy. Còn đợt này, dịch quét qua vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, nơi có tỷ lệ người thừa cân cao nhất cả nước. Tỷ lệ tử vong lập tức vọt lên trên 2,5% so với tỷ lệ trung bình của thế giới là 2,1%. Nếu tính riêng TP HCM, tỷ lệ tử vong còn cao hơn nữa, xấp xỉ 4%.Cơ chế tử vong do Covid đã dần dần lộ rõ, người chết vì Covid chủ yếu vì cơn bão cytokine xảy ra khi cơ thể phản ứng quá mức với virus. Khoảng 80% người nhiễm Covid có hệ miễn dịch phản ứng vừa đủ để loại bỏ virus, và họ trải qua một đợt bệnh nhẹ nhàng. 20% người nhiễm còn lại biểu hiện khá nặng, cần nhập viện điều trị và một số trong đó đã không qua khỏi.Tại sao người thừa cân lại dễ chết khi nhiễm Covid?Nhiều nghiên cứu cho thấy người béo phì có rối loạn chuyển hóa nặng nên hệ miễn dịch dễ bị rối loạn đáp ứng. Từ mấy chục năm nay, giới y học đã thay đổi cách nhìn về mô mỡ. Tế bào mỡ và mô mỡ không còn chỉ được biết đến như những kho dự trữ năng lượng nữa mà một nhận thức mới đã được đưa ra: mô mỡ được coi là những cơ quan nội tiết.Những năm 1990, khoa học đã phát hiện ra mô mỡ tiết ra Leptin - hormone điều hòa chuyển hóa năng lượng. Tiếp theo, các nhà khoa học phát hiện mô mỡ còn tiết ra rất nhiều các cytokine, trong đó có những chất có hoạt tính gây viêm và phá hủy mạnh như IL6, TNFα. Các cytokine này chính là thủ phạm gây nên cơn bão cytokine ở phổi của những người mắc Covid.Bình thường, mô mỡ tiết ra lượng ít cytokine và cân bằng giữa các cytokine gây viêm và cytokine chống viêm nên cơ thể chúng ta khỏe mạnh. Khi nhiễm bệnh, hệ miễn dịch bị huy động, các khối mỡ khổng lồ trong cơ thể cũng bị đánh thức, và chúng đã sản xuất ra lượng cytokine vượt mức, gây hại cho cơ thể. Thêm nữa, khi bị bệnh, cơ thể có nhu cầu năng lượng cao, nhưng thường bị bỏ đói, các khối mỡ khi đó bị huy động để ly giải Triglyceride thành năng lượng cũng sinh ra các chuyển hóa xấu.Từ kinh nghiệm điều trị cho hàng trăm bệnh nhân Covid nặng nhất những ngày qua cùng tham khảo tài liệu y khoa, tôi gần như có thể khẳng định: thừa cân rất dễ tử vong khi bị mắc Covid.Đó còn là một vấn đề mới đặt ra cho sức khỏe cộng đồng. Sớm đưa ra chiến lược chăm sóc sức khỏe toàn dân và khuyến khích lối sống lành mạnh, giảm béo phì ở người trẻ cũng là yêu cầu quan trọng của quốc gia.Chúng ta cùng mau chóng giảm cân, để nếu chẳng may nhiễm Covid thì cũng bị nhẹ hơn. Và tôi cho rằng, những người thừa cân nên được khuyến khích và ưu tiên tiêm vaccine càng sớm càng tốt.Quan Thế Dân Từ đầu đợt cách ly ở TPHCM lần này, mình đã tự điều chỉnh lịch ăn uống + làm việc + nghỉ ngơi. Cơ thể mình thấy cần sự điều chỉnh và thế là mình dùng cách ngừng ăn gián đoạn (fasting 16hr). Cân nặng của mình trong 3 tháng qua giảm từ 63kg -> 56kg (mặc dù mình cao 1m75 nên 56kg có thể nói là rất gầy), và mình cảm thấy rất khoẻ mạnh, khả năng tập trung làm việc tốt và kiểm soát cảm xúc hiệu quả. Đặc biệt là việc mua và dự trữ thức ăn cũng khó khăn nên việc ăn uống ít lại, và sắp xếp thời gian nghỉ ngơi làm việc hợp lí, làm cho cơ thể mình giảm tải nhiều về tâm sinh lý.Vì thế hãy luôn nhạy cảm với sự biến động của môi trường bên ngoài và cơ thể bên trong để có sự điều chỉnh lối sống hợp lý. Chúc mọi người có nhiều sức khoẻ. Rất đồng tình với bác sĩ ạ. Hồi nhỏ bữa ăn gia đình nhà cháu thường ăn ít cơm trắng nhiều thức ăn. Tới lúc cháu đi học bán trú bữa nào một học sinh cũng bị ép ăn hết 1 bát ô tô cơm nhưng vì ở nhà mỗi bữa cháu chỉ ăn 1 bát lưng nên việc ăn hết được chừng đó cơm rất khó nên lúc nào cũng ăn muộn nhất lớp và bị các cô đánh giá là biếng ăn. Mẹ cháu có lên kiến nghị với nhà trường để cháu được giảm khẩu phần tinh bột lại vì mẹ cháu không cần cháu ăn kiểu nhồi nhét nhưng không được sự đồng ý của nhà trường. May cháu chỉ học bán trú tới lớp 3. Lúc đó cháu hay bị quở là suy dinh dưỡng chỉ vì không mũm mĩm như các bạn cùng lứa khiến mẹ cháu rất áp lực.Nhưng mẹ vẫn kiên quyết chỉ cho cháu ăn vừa đủ tinh bột, ăn nhiều rau cá và hạn chế đường nên dù gầy cháu vẫn phát triển chiều cao bình thường, khoẻ mạnh và cực kì ít ốm vặt, còn ốm thì chỉ sốt 1-2 ngày là khỏi. Và tới bây giờ khi lớn lên tạng người cháu vẫn rất cân đối và rất ít khi tích mỡ. Còn bạn bè cháu những người lúc nhỏ thuộc dạng mũm mĩm và hay được người lớn khen đẹp và khoẻ thì lớn lên đều thừa cân béo phì và rất chật vật trong việc giảm cân hậu quả từ lúc nhỏ bị ăn nhồi nên lớn lên các bạn ấy ăn rất nhiều và khó cắt giảm khẩu phần ăn đặc biệt là tinh bột và đường. Cám ơn Bác sĩ rất nhiều về bài viết hữu ích.Hy vọng có nhiều người béo phì đọc bài này mà có động lực giảm cân. Vậy càng phải tạo điều kiện cho người dân được hoạt động thể dục thể thao, miễn sao đảm bảo 5K. Với nhiều người tập thể dục thiết yếu như ăn cơm luôn vậy đó. Nhất là những người có tuổi ở khu phố cổ chật chội, việc được vận động nhẹ nhàng như đi bộ hít khí giời rất quan trọng cho sức khoẻ tim mạch, huyết áp, duy trì cân nặng của họ. Không phải ai cũng có phòng gym tại gia, sân thượng để tập, người già cũng không dễ chuyển sang các môn rèn luyện cơ bắp Ko chỉ riêng covid,người thừa cân còn rất dễ mắc những bệnh tim mạch,huyết áp,đột quỵ,tiểu đường,máu nhiễm mỡ,gan nhiễm mỡ...Các trường hợp này thường tập trung ở nhà giàu được nuông chiều,lười vận độngĐể giải quyết vấn đề này cần 1 bài toán tổng thể về dinh dưỡng,về thức ăn tăng trọng,về tuyên truyền nâng cao thể chất. cháu là bác sĩ hồi sức đang điều trị ở B22 Becamex ạ. Đúng là bệnh nhân trong bệnh phòng phải đến 80% là béo phì chú ạ một bài viết mang quan điểm phân tích rất khoa học, cảm ơn bác sĩ đã cung cấp thông tin để hiểu hơn về mô mỡ trong cơ thể truyền hình nên có các đoạn tuyên truyền về tác hại của béo phì vào giờ vàng, giống như đã cảnh báo về tác hại của hút thuốc lá. Bài viết rất dễ hiểu và hữu ích, cám ơn bác sĩ Nói gì người lớn, cứ nhìn trẻ em béo phì có nhiều khắp các thành phố lớn mà tôi thấy lo. Có lẽ đời bố mẹ các cháu thiếu thốn, kham khổ nên cố nhồi nhét cho đời con. Ðã không có kiến thức về dinh dưỡng nên sai lầm về việc nuôi con. Rốt cuộc thì cháu nào nhìn cũng có chung vài đặc điểm và nhìn rất giống nhau, tay chân tròn trịa, má phính mắt bé lại, đi đứng, chạy nhảy khó khăn. Trận dịch này không biết có làm thay đổi cách nuôi con của các vị phụ huynh đó không thì không biết, nhưng nguy cơ tử vong của những người béo phì khi bị Covid thì đã rõ rồi! Xưa nay nhiều người hay nghĩ rằng cứ mập là sang trọng, là quý phái , là thể hiện giàu có đủ đầy .... ở nước ngoài khi được khen là phát tướng mập mạp là họ sợ xanh mặt Thảo nào, người dân Mỹ bao nhiêu năm qua đã nhiệt tình giúp nhiều hãng đồ ăn nhanh, uống gọn phát tài. Bây giờ với Covid-19, họ là nước có tỷ lệ mắc và qua đời vào hàng cao nhất thế giới. Tôi ở tỉnh phía ngoài sống cùng 1 em sinh viên ở tpHCM, một tuần e tiêu thụ (nấu nướng, pha đồ uống) khoảng 1,5k đường trắng. Nhiều bạn tiêu thụ đường một cách rất vô tư và không nghĩ về hậu quả sau này Bài viết thật hữu ích. Xin cám ơn Tiến sĩ. trong tình trạng dịch bệnh như thế này, hạn chế ra ngoài, ngành y tế nên có cách hướng dẫn những bài tập trong nhà, tập yoga, thậm chí nằm cũng tập được; người thừa cân béo phì chẳng may dính covid nếu kiên trì tập luyện chắc cũng sẽ giảm thiểu nguy cơ đến tối đa; qua đợt dịch này cũng giúp ngành y tế nhiều điều, để đảm bảo cho dân tình khỏe mạnh mà ngành cũng không bị áp lực như hiện tại!