Khi dân đã quyết Điều này xoá đi đồn đoán nước này sẽ cố gắng duy trì trạng thái lập lờ giữa ở và đi càng lâu càng tốt, trước khi tìm ra lối thoát an toàn nhất khỏi liên minh họ đã là thành viên trong 42 năm qua.Người đưa ra quyết định trên, Thủ tướng Theresa May, lại là một “Remainer” - người muốn Vương quốc Anh ở lại châu Âu, và đã thất bại. “Brexit là Brexit” - bà May đã phát biểu như vậy khi tiếp quản chính phủ thay cho ông David Cameron, người từ chức sau cuộc trưng cầu dân ý lịch sử.Cũng như những người thuộc phe “Ở lại”, bà có lý luận rất thuyết phục về mọi lẽ vì sao Brexit sẽ mang đến tương lai u ám cho người Anh. Quyết định kích hoạt Điều 50, bà phải gạt bỏ niềm tin và lý trí của mình nhưng phù hợp với lựa chọn của đa số cử tri.Ở bên kia bờ Đại Tây Dương, một lãnh đạo khác cũng phải chứng kiến lựa chọn dân chủ đi ngược với mong muốn của mình. Tuần trước, Quốc hội Mỹ bác phủ quyết của Tổng thống Obama về dự luật "Công lý chống lại những kẻ tài trợ khủng bố", vốn được cho là sẽ gây ra rất nhiều tổn hại cho chính nước Mỹ. Ông Obama kịch liệt phê phán quyết định của Quốc hội, nhưng chắc chắn không thể làm gì để thay đổi nó.Một người bị ràng buộc bởi dân chủ trực tiếp (trưng cầu dân ý), một người bị ràng buộc bởi dân chủ gián tiếp (bỏ phiếu trong Quốc hội), trường hợp của bà May và ông Obama cho thấy thế lưỡng nan của các lãnh đạo khi phán đoán của cá nhân đi ngược lại với quần chúng.Trong trường hợp đó, họ thường chỉ có hai con đường: thuyết phục công chúng ủng hộ quan điểm của mình; nếu thất bại, phải chấp hành lựa chọn của đám đông. Đó là một cuộc chơi khắc nghiệt, bởi đa số không phải lúc nào cũng đúng. Với Brexit, nhiều người dân Anh đã sốc sau khi biết kết quả, bởi họ coi cuộc bỏ phiếu như là cách thể hiện thái độ hơn là một lời giã từ thực sự với Liên minh châu Âu.Nhưng cuộc chơi đó cũng công bằng và văn minh: khi không thể khiến mọi người đồng tình với mình, anh phải chấp nhận lựa chọn của tập thể.Quan trọng hơn, việc lắng nghe và đưa ra quyết định dựa vào ý kiến của người dân sẽ giữ được niềm tin rằng trong bất kỳ trường hợp nào, chính quyền cũng sẽ đặt lợi ích của người dân lên trên hết. Ở bất kỳ đâu, khi niềm tin đó bị mai một thì sẽ là lúc xã hội rơi vào khủng hoảng.Một hệ thống thực sự dân chủ và pháp quyền, vì vậy, đòi hỏi lãnh đạo phải làm đúng chức trách của mình: thực hiện những nhiệm vụ được người dân uỷ thác. Điều này tưởng chừng dễ dàng, nhưng lại không hề đơn giản. Bởi những người có thể đứng ở vị trí lãnh đạo thường là những cá nhân kiệt xuất, hoặc tự cho rằng mình như vậy, nên đôi khi sẽ cố giữ quan điểm bằng mọi giá.Ở nhiều nơi trên thế giới, từ Venezuela, Colombia cho đến Philippines, người ta nhìn thấy xung đột khi người lãnh đạo tin rằng mình đang lựa chọn điều đúng đắn nhất, nhưng một bộ phận người dân thì không. Những nguy cơ về mất kiểm soát xuất hiện. Cơ chế lắng nghe, bỏ phiếu để tôn trọng tuyệt đối ý nguyện nhân dân vì thế rất quan trọng.Tham vấn người dân có thể không mang lại kết quả tốt hơn, nhưng điều đó thể hiện sự cầu thị của chính quyền. Một xã hội hài hòa và ổn định nhiều khi chỉ cần biết tôn trọng lẫn nhau.Như đề cập ở trên, lắng nghe và làm theo ý nguyện của người dân không phải không có rủi ro, bởi nếu không khéo sẽ dễ bị rơi vào tình trạng độc quyền của đa số, phần nhiều dùng cảm xúc hơn là lý trí. Nhưng đó là điều có thể kiểm soát được, và rõ ràng, thuyết phục người dân đưa ra lựa chọn đúng đắn thì dễ dàng hơn rất nhiều việc bắt ép họ.Điều đó lại càng đúng hơn trong thời đại truyền thông đa chiều, khi công chúng có thể tự do thảo luận giữa biển thông tin bất tận, khiến cho việc định hướng gần như là bất khả. Nhà lãnh đạo và quản lý chỉ có thể vững tay đi qua biển cả đó nếu họ hiểu dòng nước đưa đẩy mình dưới chân.Không phải ngẫu nhiên mà dù thuộc phe “Ở lại”, bà Theresa May vẫn được nhiều người phe Brexit ủng hộ và hiện là chính trị gia được ưa thích tại Anh. Người dân hiểu được ai là người thực sự gánh lên vai trách nhiệm mà mình ủy thác.Nguyễn Khắc Giang Bạn nói rất đúng, điều đó chỉ có ở những nước đã phát triển lâu đời, tự do và tính tự lập được rèn luyện và dạy từ thuở nhỏ, ko có tính ỷ lại ông bà, cha mẹ.... Xét lại ở đất nước ta, theo riêng quan điểm của tôi thì ông bà, cha mẹ luôn bắt con cái phải nghe theo, ko được tự ý quyết, có sai xót gì người lớn chịu, người nhỏ nghe lời người lớn...., bởi thế nên đa số người dân chúng ta sống trong sự ỷ lại, tính tự lập hầu như chỉ là số ít, là sai xót gì cũng đỗ thừa người lớn, tất cả có người lớn lo rồi, đồng thời là công việc làm cho có lệ, ko ai kiểm thì qua chuông, thợ xây dựng......, tóm lại đời sống ý thức rất còn kém, ví dụ như:+ Hút thuốc, người hút có bao giờ quan tâm đến ai xung quanh;+ Khi xả rác, có ai nghĩ rằng phải mang đúng rác lại thùng rồi vức ko???? Gần sông thì vức xuống sông, gần ao hồ vức thẳng xuống hồ, gần miệng hố ga thì lùa một phát xuống...;+ Về vấn nạn giao thông, ra đường được mấy ai nhường nhịn nhau qua đường, dành nhau từng cm, xe lớn chèn xe nhỏ, xe nhỏ chèn người đi bộ....;+ Khi con nhỏ đi học, có những bà mẹ lên nói với thầy cô giáo rằng, 'con tui nó còn nhỏ, bé nó chỉ thích nói ngọt diệu có gì cô thầy chièu ý bé nha'....hoặc bé bị té ngã hay nằm dạ, bố mẹ thấy chạy lại bế bé lên hỏi có sao ko con....;+ Những anh công nhân viễn thông, hay điện lực, công việc là kéo cáp dây diện, nhưng có mấy ai làm đúng trách nhiệm cứ nghĩ làm cho xong việc cuối tháng vẫn có lương. cáp dây điện thì treo tứ tung .....Còn rất nhiều nữa mình ko thể kể hết, nói chung là người dân Việt Nam mình trong đó có tôi vẫn còn phải hoàn thiện nâng cao ý thức hơn nữa, chắc có lẽ đất nước ta thêm vài thế hệ nữa thì mới ý thức được, nền giáo dục mình bây giờ còn là thí điểm chưa ổn định được. Tôi thích điều này: "Nhưng cuộc chơi đó cũng công bằng và văn minh: khi không thể khiến mọi người đồng tình với mình, anh phải chấp nhận lựa chọn của tập thể". Cám ơn tác giả. Đọc bài này thích quá. Cả hai bên cùng biết có thể có rủi ro thì sẽ có trách nhiệm hơn với lựa chọn của mình. Và cũng sẽ tin tưởng lắng nghe nhau hơn. Quyền lực của lãnh đạo một quốc gia là do nhân dân trao cho chứ không phải do người đó thông minh xuất chúng mà có được!!! Ở đâu tôi không biết, khi tôi đi họp tổ dân phố ở VN, phàn nàn về tình trạng đậu xe lấn chiếm đường đi của con hẻm của các xe oto, xe máy của người đi làm cho các văn phòng, cty kiểu hộ gia đình nhưng họ chỉ báo cáo lên phường rồi 5-6 năm rồi vẫn thế, không có ai giải quyết!họp tổ dân phố phàn nàn đổ rác để gọn gàng, bọc kín và chắc, nhất là đừng để rác nhầm sang nhà khác, vậy mà mỗi chuyện này 5-6 năm họ những công dân khác không biết làm hay làm không đẹp....hỏi sao đường không ngập! KHI DÂN ĐÃ QUYẾT. QUÁ TUYỆT VỜI Chở thuyền cũng là dân, lật thuyền cũng là dân- Cụ Nguyễn Trãi đã dạy lâu rồi... bài viết rất hay "1 đời người 1 rừng cây" và còn hơn thế nữa. Dân sẽ là "1rừng cây" thuận hay ngịch lòng dân, những vấn đề nữa là trình độ và tầm nhìn của người dân đến đâu nữa giới tri thức Việt Nam tôi thấy khá là đông,họ nói đúng,viết giỏi nhưng chỉ thế thôi thì không đủ...cám ơn tác giả anh viết rất hay. Người lãnh tụ có thể đúng, nhưng không trúng vì chưa thuyết phục được dân, chưa hợp lòng dân, dân chưa hiểu được, lúc đó cái đúng hãy tạm hoãn lại đã. Vì xét cho cùng, ai làm, ai đóng góp và ai sẽ được thành quả hay chịu hậu quả. Vấn đề ở đây, khi nói cái này là ý dân, cái kia là lòng dân thì phải biết lấy cái gì chứng minh đó là ý dân, lòng dân hay chỉ là cảm tính? tôi thích bài viết này ,cảm ơn tác giả. hay và đầy ẩn ý!!!