Làm giàu có trách nhiệm Những vụ án hủy hoại môi trường gây chấn động, những doanh nghiệp bất động sản gây thị phi vì chất lượng sống của dân cư, cháy nổ và ách tắc giao thông, những cuộc đình công ở các nhà máy gia công và chế xuất, và tất nhiên, những cuộc khủng hoảng truyền thông - nơi người ta nói rất nhiều đến “đạo đức kinh doanh”.Tháng 8 năm nay, tôi nhận được tờ giấy thông báo từ một tập đoàn xây dựng. “Chúng tôi sẽ tiến hành xây dựng từ ngày... tới...” - tờ thông báo viết. Nếu không có mảnh giấy này, tôi còn không biết rằng họ đang xây một cao ốc mới gần nhà mình. Họ làm việc đó rất lặng lẽ.Nhưng tờ thông báo còn đi xa hơn, khi đưa ra hàng loạt cam kết: nào là “không gây ồn hay ô nhiễm”, “đảm bảo không làm ảnh hưởng tới sinh hoạt của người dân” hay thậm chí "đây là tòa nhà văn phòng, không có thực nghiệm hay thí nghiệm hoá học”.Tờ giấy đó không có tính pháp lý. Nó chỉ là cách mà một doanh nghiệp Nhật Bản thể hiện trách nhiệm với cộng đồng.Đây là một ví dụ nho nhỏ trong rất nhiều ví dụ về trách nhiệm mà doanh nghiệp phải thực hiện đối với xã hội tại Nhật mà tôi từng biết. Trái với suy nghĩ, trách nhiệm lớn nhất của doanh nghiệp nằm ở việc tạo ra của cải vật chất, công ăn việc làm và đóng thuế làm giàu cho đất nước. Ở đây, trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp còn vượt lên trên những hoạt động đó.Tôi làm việc tại một doanh nghiệp linh kiện ôtô. Trong thảm họa động đất và sóng thần năm 2011, công ty tôi đã đầu tư mua một xe van khổng lồ để mỗi tuần cử các nhóm nhân viên tình nguyện lên Tohoku góp phần tái thiết khu vực này. Hàng trăm, hàng nghìn doanh nghiệp khác cũng tham gia, và cách chung tay giải quyết thảm họa không chỉ là góp tiền, mà còn dùng rất nhiều tâm sức và nỗ lực để khôi phục đời sống vùng Tohoku, mà không cần tới các hoạt động PR ầm ĩ.Tất cả những trách nhiệm xã hội này của doanh nghiệp còn góp phần san sẻ với chính phủ các gánh nặng xử lý các vấn đề an sinh xã hội.Tại Việt Nam, sự phát triển kinh tế đồng nghĩa với sự gia tăng chóng mặt của số lượng các doanh nghiệp lớn và các đại dự án. Khái niệm "tránh nhiệm xã hội của doanh nghiệp" không phải là mới. Từ năm 2005, Phòng thương mại và Công nghiệp Việt Nam kết hợp với nhiều bộ ngành đã khai sinh giải thưởng “Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp hướng tới sự phát triển bền vững” tôn vinh những doanh nghiệp có trách nhiệm với cộng đồng. Từ đó đến nay, họ đã trao giải cho nhiều công ty; tổ chức nhiều cuộc hội thảo để gửi những thông điệp gần xa tới ông chủ các doanh nghiệp. Nhưng những nỗ lực ấy vẫn chỉ như muối bỏ biển.Vẫn có hàng nghìn lao động Việt Nam phải làm việc trong điều kiện thấp, nước thải các nhà máy vẫn bị xả trộm ra sông, chất độc vẫn bị tuồn ra biển... Nhiều thảm họa môi trường gây ra bởi các doanh nghiệp để lại những hậu quả mà chính phủ đã tốn rất nhiều tiền để khắc phục và cuộc sống của người dân bị ảnh hưởng nặng nề.Hàng ngày, người dân tại các đô thị lớn ở Việt Nam vẫn lầm lũi chen chúc nhau trên những con đường chật hẹp, len kín người. Người ta đổ lỗi cho đất chật người đông. Nhưng các doanh nghiệp bất động sản có nhìn thấy trách nhiệm của mình trong đó, khi họ đua nhau mua hàng loạt khu đất vàng, tiến hành xây những tổ hợp nhà ở, trung tâm thương mại khổng lồ mà không kèm theo các giải pháp cải thiện giao thông, cơ sở hạ tầng...Rất nhiều nước trên thế giới đã sớm nhìn ra các vấn đề này, vì vậy, xuất phát từ những ý niệm ban đầu nghiêng về phương diện đạo đức, trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp đã dần dà được pháp lý hóa hoặc ít nhất, tạo thành những quy định bất thành văn ràng buộc các công ty, tập đoàn. Chúng có vai trò ảnh hưởng quyết định đến mọi mặt, từ cấp phép đến kiểm tra, giám sát, xử phạt mọi hoạt động của doanh nghiệp trong quá trình tồn tại.Việt Nam chắc chắn cũng vậy, cần có một sự quy định chặt chẽ hơn, có giá trị pháp lý hơn với các trách nhiệm xã hội của mọi doanh nghiệp, từ phía nhà nước. Bởi cái giá của phát triển kinh tế để đánh đổi đến an sinh xã hội hay an ninh môi trường là không thể bù đắp. Và không phải doanh nghiệp nào cũng hiểu được rằng, muốn làm giàu, trước hết và ít nhất phải không xâm phạm đến lợi ích chính đáng của cộng đồng.Quỳnh Châu Bản thân là một doanh nhân, tôi rất thích 2 định nghĩa này: "Doanh nhân là người kiếm tiền bằng cách giải quyết vấn đề giùm người khác" và "Doanh nhân là người biến đam mê của mình thành giá trị cho người khác". Thực tế, doanh nhân chân chính kiếm tiền bằng cách phục vụ cộng đồng. Nhã kính! Rất đúng, nhưng trên hết và trước hết, phải là trách nhiệm và năng lực của các nhà quản lý vĩ mô. Khi mà doanh nghiệp và chính quyền chỉ gắn bó với nhau bằng luật pháp thì doanh nghiệp buộc phải "làm giàu có trách nhiệm". Mối gắn bó ở nước ta, ngoài luật pháp còn có thêm lợi ích riêng và thói vô trách nhiệm. Tôi không tin điều đó xảy ra. Xếp tôi làm việc không chừa cách gì, vừa luồn lách trách luật, vừa đưa phong bì, vừa bóc lột sức lao động, vừa tuyển nhân viên thử việc không trả lương. Hậu quả duy nhất là càng ngày càng giàu, tiền không chổ cất, mỗi năm mua vài miếng đất để giành. Muốn làm giàu phải làm người tử tế.Muốn làm người từ tế thì khó mà giàu! Cái này xuất phát từ 2 vấn đề : 1 là trách nhiệm, 2 là lòng tự trọng, có 2 cái đó thì mỗi người đều là người tốt xã hội mới tốt được. tôi nghĩ các nhà giáo dục nên tập trung giáo dục 2 đức tính quan trọng này bằng thực tế lẫn lý thuyết Một xã hội phát triển là một xã hội thể hiện đầy đủ ý thức xã hội công dân, từ mỗi cá nhân cho đến mỗi đơn vị trong xã hội nói chung và từng doanh nghiệp nói riêng phải có trách nhiệm với xã hội. Nhưng thực trạng xã hội của chúng ta hiện nay còn kém nên ý thức xã hội công dân chúng ta chưa cao, làm giàu còn buôn gian bán lận, hủy hoại môi trường, sông chết mặc bay, tiền thầy bỏ túi. Vì vậy làm giàu có trách nhiệm đối với xã hội đang là cả một vấn đề nan giải lớn. LÀM GIÀU CÓ TRÁCH NHIỆM. NGHE MÀ CHUA XÓT. CHO XÃ HỘI "Trong thảm họa động đất và sóng thần năm 2011, công ty tôi đã đầu tư mua một xe van khổng lồ để mỗi tuần cử các nhóm nhân viên tình nguyện lên Tohoku góp phần tái thiết khu vực này. Hàng trăm, hàng nghìn doanh nghiệp khác cũng tham gia, và cách chung tay giải quyết thảm họa không chỉ là góp tiền, mà còn dùng rất nhiều tâm sức và nỗ lực để khôi phục đời sống vùng Tohoku, mà không cần tới các hoạt động PR ầm ĩ."Thật là con người. Xin hỏi có doanh nghiệp nào mà chưa phải đút lót ở nước ta chưa ạ? Nếu có rồi thì xin xem lại hai từ "Trách nhiệm", đời không như là mơ đâu ạ. Nếu ai cũng làm giàu có trách nhiệm thì xã hội chúng ta đã công bằng, văn minh hơn và có ít người giàu hơn hiện nay. Trach nhiem la o chinh quyen, chính quyền dễ dãi thì không trách doanh nhân được, họ không phải thánh. Các bố hành pháp cứ làm cho nghiêm thi không phải lo gì hết. Còn lại tham ô nhũng lạm như bây giờ thì đừng có mong gì hết QUỐC có QUỐC PHÁP,GIA có GIA QUY! trên có nghiêm thì dưới mới thẳng hàng lối! Ở ta,nhất là trong gần 30 năm thay đổi cơ chế Q.Lý,lợi ích cộng đồng và người dân được đặt dưới lợi ích Cá nhân và Nhóm,mọi cái cứ cắt tỷ lệ cao và...thì đạo đức và trách nhiệm đa trong mọi lĩnh vực đang là thứ khó tìm mà ...giá rẻ mọi người ơi! Tôi làm ở công ty lớn của Nhật Bản. Bản thân chỉ là một nhân viên bình thường thôi nhưng tôi cảm nhận họ rất có trách nhiệm. Thế nên tôi đã gắn bó 10 năm.