Lẫn lộn khái niệm Đây là một trong những nội dung quan trọng từng được xác định trong Nghị quyết Đại hội Đảng XI nhưng không hiểu sao khi quán triệt trước hàng trăm cán bộ, Đảng viên dự hội nghị vị báo cáo viên lại nói: "tái cơ cấu nền kinh tế”?Thực ra không chỉ có vị báo cáo viên tôi vừa nói mà khoảng hơn 4 năm trở lại đây, sau Đại hội Đảng lần thứ XI, tại các hội nghị, hội thảo, diễn đàn khoa học về chính sách kinh tế ở Trung ương, trong đó có kỳ họp thường kỳ hằng tháng của Chính phủ, các kỳ họp của Quốc hội, cụm từ “tái cơ cấu kinh tế” được nói đến khá nhiều. Thế rồi, ở phạm vi bộ ngành, các tập đoàn kinh tế, hiệp hội ngành hàng, địa phương người ta mở rộng “tái cơ cấu” hoặc “tái cấu trúc” ra rất nhiều lĩnh vực cụ thể khác như: tái cơ cấu doanh nghiệp, tái cơ cấu ngành ngân hàng, tái cơ cấu sản xuất nông nghiệp.Vấn đề đặt ra, trong khi văn kiện của Đảng nói rất rõ “cơ cấu lại nền kinh tế” thì nhiều người lại cứ diễn “tái cơ cấu nền kinh tế”. Phải chăng là nhiều người nghe riết, nói riết rồi thành quen theo kiểu phong trào hay có sự lẫn lộn, nghĩ là “tái cơ cấu nền kinh tế” đồng nghĩa với “cơ cấu lại nền kinh tế”?Theo Từ điển tiếng Việt thì “tái” là yếu tố ghép trước để cấu tạo động từ, có nghĩa: lại, trở lại lần nữa. Ví dụ như tái bản (sách) là in lại lần nữa theo bản cũ. Tái cử là được bầu lại lần nữa vào chức vụ vừa giữ trước đây. Tái hiện là thể hiện lại hiện thực một cách chân thật, bằng sáng tạo nghệ thuật...Khi chúng ta vô tư nói “tái cơ cấu, tái cấu trúc", vô hình trung đang cổ vũ cho việc làm lại những cái đã và đang làm. Trong khi nền kinh tế nước ta nói chung và hoạt động của hệ thống doanh nghiệp hay các ngành ngân hàng, nông nghiệp… nói riêng sau những năm đất nước đổi mới và hội nhập kinh tế quốc tế thì bên cạnh những thành tựu cũng bộc lộ nhiều bất cập, trì trệ. Chính vì vậy, Đảng và Nhà nước đặt ra nhiệm vụ “cơ cấu lại nền kinh tế”. Để cơ cấu lại ắt phải tổ chức, sắp xếp lại. Mà tổ chức, sắp xếp thì những ưu điểm, tích cực, hiệu quả cần tiếp tục phát huy còn những bất cập, chồng chéo, cản trở sự phát triển chung và xu thế hội nhập quốc tế thì phải kiên quyết đổi mới, loại bỏ.Hiện nay là thời điểm các Đảng ủy cơ sở phường, xã trong cả nước tổ chức hội nghị truyền đạt, thảo luận và tham gia góp ý kiến với Dự thảo Báo cáo chính trị trình Đại hội Đảng Khóa XII. Đến giữa và cuối năm là Hội nghị Đảng bộ các quận, huyện rồi các tỉnh, thành phố, các bộ ngành và cấp tương đương. Chắc chắn nội dung “giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, đổi mới mô hình tăng trưởng và cơ cấu lại nền kinh tế” sẽ được bàn thảo nhiều.Nhưng trước khi bàn, theo tôi cần hiểu đúng, nói đúng, viết đúng nội dung mà văn kiện đã xác định: cơ cấu lại nền kinh tế thay vì sự lẫn lộn như lâu nay.Bùi Đức Khiêm Dân em không thấy phiền hà "Tái" hay là "Lại" cũng là giống nhau Chỉ cần Kinh tế đổi mau Đời sống khấm khá, nước giàu, dân an...! Cháu mới tốt nghiệp Th.s Hán Ngữ Giáo Dục Quốc Tế năm rồi tại An Huy, Trung Quốc. So với bác chắc chỉ đáng là hạt cát giữa sa mạc, chẳng dám múa rìu qua mắt thợ. Cháu chỉ dám góp nhỏ thế này, thẳng thắn mà nói theo từ điển và thực tế ngôn ngữ Trung Quốc (Gần với Hán Việt về mặt nghĩa) thì dịch sát nghĩa từ "tái" (再) có nghĩa là làm lại, và làm lại thì không có nghĩa là giống y hệt lần trước (Ví dụ : "tái đấu" không có nghĩa là kết quả lần này và lần trước giống nhau), tương tự "tái cơ cấu", "tái cấu trúc" ... thì cũng không có nghĩa là làm lại giống lần trước, chỉ là làm việc nào đó lại một lần nữa (không hàm ý làm như thế nào hoặc kết quả là giống nhau). Cháu bản thân không thấy sự đánh tráo khái niệm nào ở đây. Nếu bác khẳng định Hán Việt chữ "tái" và nguyện gốc chữ "再“ là khác nhau thì cháu xin rút lại bình luận này. Tôi thấy 2 cụm từ “tái cơ cấu nền kinh tế” và “cơ cấu lại nền kinh tế” nghe cũng dễ lẫn lộn thật, tiếng Việt đâu đến nỗi nghèo nàn đến mức ngay cả những tiêu đề quan trọng cần được phổ biến khắp cả nước mà vẫn không thể tìm ra được những từ ngữ minh bạch và cách hành văn mạch lạc ? Tại sao không gọi “cơ cấu lại nền kinh tế” là "cải tổ nền kinh tế", hoặc "cải cách nền kinh tế" ? Tôi nghĩ như vậy sẽ đỡ bị lẫn lộn hơn với câu “tái cơ cấu nền kinh tế” . Ngoài ra, tôi thấy tiếng Việt dùng trong nước dạo sau này thỉnh thoảng xuất hiện những cách dùng từ và những cách hành văn không chuẩn, nhưng lại được chấp nhận như 1 sự hiển nhiên, thí dụ từ ngữ "du sinh" để chỉ những người ra nước ngoài du học ! Theo tôi nên gọi cho đầy đủ là "du học sinh", bởi vì "du sinh" có nghĩa là cuộc sống phiêu bạt rày đây mai đó không ổn định ở 1 chỗ . Hoặc câu "chúng tôi xin lưu ý đồng bào rằng đường vào thôn có những đoạn bị sạt lở", thì nên nói là "chúng tôi xin đồng bào lưu ý rằng đường vào thôn có những đoạn bị sạt lở" ..v.v.. Thậm chí hôm nọ còn có người "thẳng tay tát nước" vào tôi vì tôi đã viết 2 chữ "xử dụng" trong 1 comment của tôi, mà theo anh ta là đã sai chính tả vì nếu viết đúng thì phải là "sử dụng", nhưng tôi đã được học từ các thầy, cô dạy Việt văn ở Sài Gòn trong thời còn học cấp 3 THPT vào những năm 197X rằng "xử dụng" là 1 từ kép Hán-Việt mà chữ "xử" trong đó là cùng 1 chữ "xử" trong "xử lý", "xử thế", "xử sự", hay "hành xử" ...chứ không phải là chữ "sử" của "lịch sử", "Phật sử", hay "triền sử"... Tôi đã rời VN hơn 35 năm nên không còn theo kịp mọi biến tấu của Việt văn trong nước, tuy nhiên, tôi vẫn thường xuyên nhận ra có những câu văn viết trên báo chí trong nước, mà thoạt đọc lướt qua thì rất dễ bị hiểu lầm, trong khi cùng ý nghĩa đó có thể được diễn tả theo 1 cách khác mạch lạc hơn nhiều ... "Tái" là một từ Hán Việt, "lại" là một từ thuần Việt. Tái và lại là một. Nếu không nói "tái cơ cấu " thì nói "cơ cấu lại", chẳng có gì sai cả. Tất cả những ai đã từng học tiếng Trung Quốc đều hiểu như vậy. Tác giả không nên băn khoăn, nếu có thì nên góp ý cách dùng những từ Hán Việt sao cho đúng. Ví dụ: không nên nói "bổ sung thêm" mà chỉ cần nói "bổ sung", không nên nói "tái chế lại " mà chỉ cần nói "tái chế ", v.v... tôi không đồng ý với tác giả ở chỗ tác giả cho rằng chữ "tái" chỉ hàm nghĩa là "lại" với ý nghĩa lập lại cái cũ. Thật ra, từ Hán Việt luôn có lớp nghĩa cao hơn so với từ thuần Việt, ví dụ: uyên thâm / sâu sắc; uyên bác / sâu rộng.... Tôi cho rằng khái niệm "tái cơ cấu", "tái bố trí" có ý nghĩa mạnh hơn so với khái niệm "cơ cấu lại", "bố trí lại". Cụ thể, tái thiết không có nghĩa là xây dựng lại những cái đã có, mà có ý nghĩa xây dựng lại theo nghĩa chung nhất, bao gồm khắc phục, sửa chữa những cái hư hỏng và còn xây dựng theo một đường lối mới, một cải cách. Nghĩa của từ cần phải được hiểu ở nhiều góc độ. Ý kiến bài viết quá hay, chính xác về khái niệm. Quả thật là lâu nay tôi cũng nghe nhiều người hiểu và nói sai như tình trạng bác Bùi Đức Khiêm vừa nêu. Bác nói cháu mới để ý. Ủng hộ bác. Dùng từ thì nên chính xác, phải chính xác. Khái niệm tái cấu trúc (re-structuring) là việc thực hiện lại quá trình cấu trúc tổ chức (tổ chức, doanh nghiệp, etc) một lần nữa. Khi thực hiện lại việc cấu trúc, việc đánh giá môi trường bên ngoài và bên trong là một phần của quá trình ấy. Vậy thì, cho dù là cùng một quá trình, nhưng kết quả đầu ra thì có thể sẽ là rất khác. Tùy tiện dùng từ ngữ ở cuộc sống thường nhật đã làm tiếng Việt thiếu trong sáng đi, nhưng tùy tiện dùng tiếng Việt sai đi ý nghĩa 1 vấn đề quan trọng như thế này phải xem lại. Tác giả đang nói đúng về một bệnh sánh nói chữ mà thiếu hiểu biết hiện nay của nhiều cán bộ ta. Tái bản không có nghĩa là in lại nguyên bản một lần nữa. Tái giá không có nghĩa là lấy lại người chồng cũ. Tôi thấy Việt Nam cứ họp với hành hoài rất tốn kém mà nạn: lương, y tế, giáo dục, hưu trí, thất nghiệp vẫn ở trên mây dân ko với tới nỗi là tại sao???? Ở ti vi ra là thấy họp hội nghị liên tục thấy nản kinh, xem đài nước ngoài chẳng thấy họp hành gì mà sao họ đã lên sao Hoả,,,,,,,!!! ..Biết rồi -khổ lắm -nói mãi..Người nói cứ nói còn Ai nghe hay không thì tùy. Tôi nghĩ là ko cần thiết quan tâm vấn đề này. Vì thứ nhất, "tái" ( tiền tố) và "lại" ( thường là đứng sau một động từ, coi như là hậu tố) cơ bản là từ gần nghĩ với vai trò bổ trợ cho từ nó đi kèm. Thứ hai, trong ngữ cảnh văn bản người đọc biết rõ "tái cơ cấu" là thay đổi bản chất của cái có sẵn (cụ thể lở đây là nền Kinh Tế) theo 1 cách khác/ mô hình khác, nếu nói "tái cơ cấu kt" làm người nghe hiểu là làm lại trên cái cũ thì tôi nghĩ phải dùng từ "cải thiện nkt" hoặc "nâng cao hiệu quả cơ cấu nkt" thì mới hiểu theo hướng này, như vậy chữ "Tái" không gây nhầm lẫn thông tin cho người đọc nên ko vi phạm tiêu truyên đạt thông tin của văn bản do đó ko cần quan trọng vấn đề này, nếu ko chấp nhận giải thích trên thì bạn cũng có thể xem như đây là nghĩ thứ hai của chữ 'Tái" và nghĩ này vẫn truyền đạt dc thông tin cho người nghe hiểu thì dùng vẫn ok. Ko chỉ riêng tiếng việt , tiếng anh hay bất kỳ ngôn ngữ khác cách từ đồng nghĩ hay gần nghĩ đều có thể sử dụng thay thế cho nhau miễn ko vi pham nguyên tắc truyền đạt và người dọc/ nghe hiểu thì ko cần quan tâm làm gì Hay đây! đang bàn câu chuyện lẫn lộn khái niệm, nếu vậy tác giả cần bàn thêm câu chuyện so sánh "tái" của tác giả đưa ra nhìn theo góc độ "đối tượng tái" để biết cái nào tĩnh, cái nào động? "Theo Từ điển tiếng Việt thì “tái” là yếu tố ghép trước để cấu tạo động từ, có nghĩa: lại, trở lại lần nữa. Ví dụ..." Bác học giả nầy nghĩ đơn giản nền kinh tế, một tổ chức ... là một thực thể tĩnh chắc? Bác hiểu và bình luận về triết thuyết "không ai có thể tắm hai lần trên một dòng sông" để bác vận dụng và nói là "tái hiện lại dòng sông của ngày hôm qua đi! Học là một vấn đề nhưng hiểu và vận dụng là một vấn đề khó hơn nhiều, đôi lúc lại là sai cơ bản! Theo tôi, việc có hay không từ "tái" đâu có quan trọng. Khi chúng ta quá quan trọng hoá việc dùng từ ngữ như bài viết trên, vô hình chúng ta đã ngăn chặn việc tư duy theo xã hội hiện đại. Nước ta có độ tuổi dân số trẻ, tương lai đất nước sẽ do họ quyết định, và tư duy của đa số bạn trẻ là nói nhiều mà làm không được thì cũng bằng không. Hãy nhìn vào kết quả tăng trưởng của nền kinh tế.