Để dân ‘sống được’ Điều gì đang xảy ra với nước Pháp?Tôi bị những người mặc áo vàng đi bộ chặn xe ở đường liên tỉnh D613 tuần trước. Từ ba tuần nay, toàn bộ khu mua sắm lớn nhất tỉnh Calvados, thuộc vùng Normandie, hoàn toàn bị cô lập. Các tuyến đường dẫn ra cao tốc, tỉnh lộ, quốc lộ bị phong tỏa bởi người mặc áo vàng, xe mô tô, ô tô con cho đến xe tải nhẹ. Người đi đường muốn vượt qua đều bị họ ngăn cản thô bạo trong sự vắng mặt hay bất lực của cảnh sát. Đám đông "áo vàng" đi bộ vây quanh, hoặc họ đi xe mô tô đuổi theo, hay là lái xe tải ép chặn đầu xe của chúng tôi. Hơn 10 ngày qua, gần như tỉnh nào của Pháp cũng đều bị tình trạng tương tự. Đa số các cuộc phản đối của họ là bất hợp pháp, tức không đăng ký với chính quyền trước ít nhất ba ngày theo luật của Pháp. Đỉnh điểm của sự việc là biểu tình kèm bạo động, phá hoại biểu tượng Khải Hoàn Môn ở Paris.Dù đã trải nghiệm một nước Pháp của đình công, biểu tình và bãi khóa sau hàng chục năm sống ở đây, nhưng tôi chưa bao giờ thấy phong trào nào khốc liệt như "áo vàng".Cuối tuần trước, gia đình tôi đến mua sắm tại Carrefour - hệ thống siêu thị lớn nhất Pháp - ở Hérouville-St-Clair, tỉnh Calvados. Siêu thị chỉ mở một vài cửa ra vào và rà soát an ninh rất chặt. Khi tôi đang chọn thực phẩm, tiếng ầm ĩ và náo loạn xảy ra. Nhiều "áo vàng" xông vào, la hét và cản trở dòng người đứng trước các quầy tính tiền. Ngay lập tức, siêu thị Carrefour và tất cả các cửa hàng trong tổ hợp thương mại phải đóng cửa. Gia đình tôi, một hộ chỉ có ngày cuối tuần để mua sắm thực phẩm, đã không thể làm gì.Buổi chiều cùng ngày, khi tôi lái xe đến trung tâm mua sắm ở Mondeville, một trong hai làn đường đã bị "áo vàng" chiếm đóng. Ở gần trung tâm thương mại Mondeville 2, chúng tôi bị chặn lại bởi đoàn xe khác. Cảnh sát và lực lượng chống bạo động bước xuống từ đó với mũ bảo hộ, khiên và dùi cui. Chỉ vài phút sau, rất nhiều khói bốc lên, người biểu tình chạy náo loạn.Chính phủ Pháp từ vài năm nay đã áp dụng chính sách thuế mới nhằm khuyến khích việc chuyển đổi nguồn nhiên liệu. Từ tháng 10/2017 đến 10/2018, giá nhiên liệu tăng khoảng 23% với diesel và 15% đối với xăng. Tuy nhiên, lượng thuế này - vốn chiếm 60% giá nhiên liệu - lại nhằm mục đích chính là bổ sung ngân sách nhà nước.Pháp là quốc gia dẫn đầu về các loại thuế ở châu Âu và cũng là nơi có mức trợ cấp xã hội khá rộng rãi liên quan đến tiền thuê nhà, tiền "bỉm sữa" cho trẻ em, tiền giữ trẻ hay tiền ăn trưa ở trường. Nhưng các mức trợ cấp này được tính dựa trên thu nhập của từng gia đình. Và tới một giới hạn, chúng sẽ bị cắt.Vấn đề là giới hạn đó ngày một dễ xảy ra hơn, với hầu hết tầng lớp trung lưu, những người lao động chính trong xã hội. Hiện nay, mỗi gia đình phải có thu nhập không vượt 1.001 Euro mỗi tháng để được nhận trợ cấp thuê nhà; hoặc không quá 2.000 Euro mỗi tháng để được nhận các trợ cấp ở trường học. Tuy nhiên, đa số các gia đình Pháp có hai vợ chồng cùng đi làm công việc phổ thông, lương tối thiểu khoảng 1.188 Euro mỗi tháng một người. Tổng thu nhập của họ sẽ là 2.376 Euro mỗi tháng, vượt các mức được hỗ trợ ở trên. Do đó, họ sẽ bị mất phần lớn trợ cấp xã hội.Số tiền bỏ ra để thuê nhà và cho con đi học khi không có trợ cấp bị đội lên nhiều, khiến sức mua của gia đình bị ảnh hưởng nghiêm trọng. "Sức mua" ở đây là tổng tiền lương, tiền trợ cấp trừ đi các chi phí cơ bản (gồm cả giá xăng). Tóm lại, họ không còn dễ dàng mua những thứ họ muốn như trước kia vì ngân sách eo hẹp hơn.Ngoài ra, nếu so sánh với những gia đình không muốn làm việc hoặc làm việc ít hơn - thu nhập thấp hơn mức ngưỡng, sức mua của một gia đình với hai lao động phổ thông như trên cũng thua kém hơn hẳn. Đó chính là nghịch lý của trợ cấp xã hội.Lời kêu gọi kiến nghị chính phủ giảm thuế nhiên liệu đã xuất hiện trên mạng từ tháng 5. Tới tháng 10, đã có hơn 226.000 người ký tên đồng tình. Ngày 10/10, ý tưởng kêu gọi "khóa chặt các con đường" để phản đối thuế nhiên liệu xuất hiện. Một số người muốn gặp Tổng thống Macron về việc này, nhưng bị từ chối. Ngày 14/11, Tổng thống tuyên bố đại ý "ai thích cứ biểu tình". Và đám đông đã nổi giận."Sống được" chỉ là đủ tiền cho những nhu cầu cơ bản như thực phẩm, nhà ở, chữa bệnh, đi học... còn có "sức mua" là khi bạn đủ tiền để chi trả cho những nhu cầu cao hơn các nhu cầu thiết yếu. Đề toán vẫn đang chờ lời giải từ Tổng thống trẻ Macron.Từ nước Pháp nhìn lại Việt Nam, sức mua thực ra là yếu tố quan trọng nhất tạo nên chất lượng sống của mọi người. Đã đến lúc các nhà làm chính sách và cả chính người dân chú trọng khái niệm "sức mua" hơn là "sống được", tiếp cận từ góc độ này để giải quyết các vấn đề kinh tế, xã hội.Cho đến lúc này, nhiều lập luận chính sách tại nước ta vẫn căn cứ chủ yếu trên "sống được", đơn cử như cuộc tranh luận về lương tối thiểu vùng giữa Tổng liên đoàn Lao động và VCCI hàng năm. Đa phần công nhân cho dù được nhà ban hành chính sách cho rằng "sống được" với mức lương tối thiểu, cũng là một cách sống thắt lưng buộc bụng, không tích lũy, không tương lai, chất lượng sống không tốt.Đầu tiên, các nghiên cứu về sức mua hộ gia đình với những chuẩn mực về y tế, giáo dục và văn hóa nên được thực hiện trên diện rộng. Những kết quả nghiên cứu đó có thể giúp nhà quản trị đất nước cải thiện chất lượng điều hành; một mặt đặt ra mục tiêu phấn đấu của mình nhằm nâng cao mức sống của người dân. Mặt khác, điều tra về sức mua dự đoán trước những rủi ro liên quan tới chính sách "thắt lưng buộc bụng" một khi nợ công và thâm thủng ngân sách tăng cao. Khi ý thức hơn về sức mua, mỗi hộ gia đình cũng sẽ biết cách tự kiểm soát và cải thiện chất lượng sống của chính mình.Trong tư cách một quốc gia đang phát triển, thì mọi biến động kinh tế-xã hội trên thế giới, đều là cơ hội để chúng ta soi lại chính sách của mình.Võ Nhật Vinh Đa số người dân Việt Nam không phải đang được sống, mà là đang vật lộn để TỒN TẠI! Nếu đủ ăn đủ mặc thì chỉ là tồn tại được. Để dân sống được cần có môi trường lành mạnh và các dịch vụ công đảm bảo chất lượng ở mức bình thường, để người dân không cảm thấy bất an khi bước ra đường, không lo lắng khi bị ốm, khi đưa con đến nhà trẻ hoặc khi lên Phường, Quận làm giấy tờ gì đó. ĐỂ DÂN SỐNG ĐƯỢC, QUÁ Ý NGHĨA Bài viết hay quá.... Nhưng không biết có quan chức nào xem ngẫm nghĩ tư duy và hành động cho dân nghèo được nhờ hay không nữa.... bài viết hay, có ý nghĩa. Cám ơn anh nhé Khái niệm "sống được" nó quá mơ hồ. Ngày xưa ta chỉ ăn cơm muối, mà cơm cũng không có mà ăn, ăn khoai ăn sắn. Ngày nay, nhiều bà con dân tộc còn quá khó khăn, ăn uống chỉ có muối là chính; có những cô giáo hy sinh cả tuổi thanh xuân ở những cánh rừng heo hút sâu thẳm để đem con chữ tới những bản làng, cuộc sống quá sức bộn bề và tối giản... mà vẫn "sống được".Mong các đồng chí hiểu rằng, dân giờ đa số vẫn còn rất khỏ cực, từ vật chất tới tinh thần. Ngoài những vẻ hào nhoáng của mấy tòa nhà cao cao, phía sau không xa thậm chí người dân còn không biết điện là gì... Nếu sức mua từ những đồng lương đủ để thỏa mãn những nhu cầu tối thiểu hàng ngày thì “sống được” chỉ có nghĩa là “tồn tại”. Để để xã hội tiến lên thì cần có nhiều thứ hơn thế, làm người dân thấy yên tâm để sáng tạo và làm ra thêm của cải vật chất chứ không phải luôn lo lắng, bất an. Đó là: môi trường tốt, ít khói bụi và tiếng ồn, thực phẩm không chứa chất cấm, ngoài đường không lộn xộn với rác rưởi và tai nạn giao thông, các dịch vụ công như y tế, giáo dục, thủ tục hành chính, v.v... không quá tốn kém và gây phiền hà. Lúc đó ai cũng có thể tự hào về sự ưu việt của xã hội mình đang sống. Bài toán xã hội là một bài toán cân đối mềm, nếu như mức thu nhập cơ bản cao hơn thứ gọi là "sức mua", thì mặc nhiên nhu cầu nó sẽ nhảy lên một "sức mua" mới để gây áp lực lên bộ máy quản lí xã hội. Nếu mức trợ cấp cơ bản mà đáp ứng đủ "mức sống" thì xã hội đó còn ai ra ngoài lao động ? Nếu mức lương cơ bản không được khống chế ở giới hạn "thắt lưng buộc bụng" thì lạm phát cứ thế leo thang, góp phần đẩy ngân sách vào thế giảm dần cục bộ. Nên việc bình ổn xã hội nó không nhất định nằm ở việc tăng cao mức lương cơ bản hay mức trợ cấp cơ bản mà nó phải là một bài toán cân đối giữa ý thức xã hội và giá trị thặng dư của nền kinh tế, vậy nên rõ ràng nó là một mảng song hành của chính trị - kinh tế, nếu chỉ cần một trong hai mặt song hành này bị vượt trội hoặc tụt lùi thì bất cứ một xã hội nào, dù là siêu giàu hay siêu nghèo thì cũng đều rơi vào tình trạng bất ổn, hỗn loạn, dẫn đến khả năng xấu nhất là sụp đổ. Thật sự cuộc sống của người lao đó VN còn rất nhọc nhằn. Chúng ta rơi vào "bẫy gia công" thì hàng triệu người lao động còn nghèo khổ nữa.Hàng triệu người Việt Nam đang phải đi làm thuê từ trong đến ngoài nước. Nhìn mà xót xa Dân Việt Nam ta dễ sống, đi xin cũng sống được. Tôi lại suy nghĩ về cái thuyết của Malthus: Dân số luôn vượt quá với nguồn lực và điều kiện sống hiện có nên thực tế phải chấp nhận sự khắc nghiệt của những tranh giành thậm chí chiến tranh, rồi bệnh tật, tai họa... nó đến như 1 hệ số điều chỉnh nhằm cân bằng giữa số dân và điều kiện sống, thuyết này trước kia trong trường học bị phản đối nhưng sao nó gần thực tế quá! Dân thu nhập từ 4-8tr/tháng,nếu tính kỷ chỉ đủ sống. Nhưng chắc chắn dư thì không thể. Nếu không dư cho đến khi nào mua được căn nhà nhỏ chừng 50m2 đây? Sống được là phải đề cập đến đối tượng là một người bình thường đi làm thuê, nhận được một mức thu nhập đủ cho các nhu cầu cơ bản của cuộc sống và tái tạo sức lao động. Nhưng ở VN hiện nay thì mức sống chỉ là cố gắng, tằn tiện và "ngược đãi" bản thân thì mới mong tồn tại. Dân ta đại đa số còn lo nỗi lo cơm, áo, gạo, tiền nuôi mình và nuôi con ăn học. Đã nói là để sống đc thôi mà, mấy bác đòi hỏi hơn là ko đc rồi, để sống đc thôi...