'Học sinh Việt phải học quá nhiều công thức Toán' "Cần cho học sinh học Toán ứng dụng nhiều hơn" là câu nói mà tôi nghe khá nhiều trong thời gian qua. Trong những cuộc thảo luận với các giáo viên đến từ nhiều nước khác nhau, chúng tôi đã nói về việc dạy Toán ứng dụng cho học sinh như thế nào? Thực tế, các ứng dụng của Toán học trong khuôn khổ môn Toán phổ thông cũng chỉ mang tính giới thiệu cho học sinh mà thôi, vì hầu hết các bài tập mang tính ứng dụng đều được đơn giản hóa và đặt trong điều kiện lý tưởng.Dạy Toán thật ra là dạy phương pháp tư duy. Khá nhiều giáo viên tôi làm việc cùng không hiểu việc dạy trẻ tư duy như thế nào? Cách dạy phổ biến là giới thiệu định nghĩa, công thức, giải các bài ví dụ làm mẫu cho học sinh, rồi cho các em làm bài tập. Trong bài tập cũng được chia ra nhiều dạng, mỗi dạng có các bước mẫu để học sinh làm theo, có thể biến đổi một chút nhưng cơ bản vẫn là làm theo công thức mẫu.Cách dạy ấy làm học sinh suy nghĩ một cách rập khuôn, nhưng lại được sử dụng khá phổ biến ở Việt Nam vì nó an toàn. Học sinh làm bài được nên nghĩ là mình hiểu bài (dù học xong thì quên ngay), giáo viên cũng khống chế tiến độ bài giảng một cách dễ dàng hơn. Tôi đã hỏi một bạn giáo viên trẻ về việc bạn cảm thấy như thế nào về phương pháp dạy phổ biến này? Bạn trả lời rằng "dù biết là sai nhưng nếu không dạy như vậy thì học sinh sẽ cảm thấy khó hiểu, không làm được bài và phụ huynh sẽ than phiền". Ngoài ra, bạn cũng không tự tin để thử nghiệm các phương pháp dạy mới.>> Giàu - nghèo học ToánThật ra, có rất nhiều cách để tiếp cận một kiến thức Toán học. Giáo viên có thể bắt đầu từ một ví dụ, cho học sinh phân tích ví dụ đó, để các em tự tìm ra cách làm rồi đúc kết thành công thức. Ví dụ như việc dạy bài Toán tỷ lệ thuận. Học sinh thường được dạy "nhân chéo, chia ngang" nhưng tại sao như vậy thì không biết. Các em không hiểu việc chia là để tìm giá trị một đơn vị, rồi nhân là để tìm tổng giá trị. Để tiện việc tính toán, giáo viên đã đảo ngược thứ tự phép tính và học sinh không thể giái thích được ý nghĩa của các phép tính nữa.Tôi thường dạy bằng cách cho học sinh một thực đơn mẫu với số lượng người nhất định rồi cho học sinh tìm lượng nguyên liệu cần chuẩn bị cho số người khác với số người trong thực đơn mẫu. Các em có thể làm nhiều cách khác nhau, nhưng sau khi thảo luận, rốt cuộc tất cả sẽ nhận ra, không cần biết số người là bao nhiêu, chỉ cần tìm ra số nguyên liệu cần cho một người rồi nhân với số người là được. Việc dạy giá trị của một đơn vị sẽ đặt nền móng cho việc dạy các bài Toán phần trăm, khái niệm về hệ số góc và cả khái niệm về đạo hàm.Việc thiếu kết nối trong các kiến thức của chương trình Toán ở Việt Nam cũng gây khó cho việc xây dựng hệ thống kiến thức của học sinh và khiến cho các em phải học nhiều công thức hơn cần thiết. Việc không dạy khái niệm và công thức hệ số góc khiến cho việc giải thích khái niệm về đạo hàm trở nên khó khăn và khiến học sinh khó hiểu các bài Toán ứng dụng. Việc không dạy hàm hợp khiến học sinh phải học sáu công thức để tính đạo hàm thay vì hiểu một quy luật đơn giản và đến khi học tích phân cũng gặp phải khó khăn tương tự. Việc đứt gãy các mạch kiến thức như thế khiến học sinh không hiểu được sự liên quan của các kiến thức Toán học và khó xây dựng hệ thống tư duy.Chương trình Toán học của chúng ta không cần ôm đồm quá nhiều, mà chỉ cần sự liền mạch để các kiến thức sau được phát triển từ những kiến thức trước. Từ đó, chúng ta sẽ dạy học sinh cách học từ việc hiểu và suy luận, thay vì thuộc lòng công thức. Các bài Toán ứng dụng không nên được sử dụng chỉ với mục đích giới thiệu với học sinh những ứng dụng của Toán học. Đó phải là cơ hội giúp học sinh rèn luyện khả năng phân tích vấn đề, loại bỏ và chọn lọc thông tin, kết nối thông tin để tìm ra giải pháp.Trong một số bài Toán ứng dụng, tôi đã cho học sinh một số thông tin cần thiết, nhưng không đầy đủ. Khi học sinh hỏi tôi những thông tin còn thiếu như chiều dài của cây cầu hay chiều cao của tòa nhà, vì các địa điểm đó đều có thật nên tôi chỉ hỏi học sinh xem có cách nào tìm được các thông tin đó qua mạng internet hay không và hỏi học sinh có thể kiểm chứng độ chính xác của thông tin không? Học sinh cũng phải tự đánh giá xem các thông tin được cho có thông tin nào không cần thiết để giải bài không? Những kỹ năng này tưởng như đơn giản nhưng là nền tảng cần thiết cho học sinh để phát triển khả năng tư duy về sau.Xét cho cùng, sau khi rời khỏi ghế nhà trường các công thức Toán học hay những bước giải một dạng Toán sẽ không giúp được gì nhiều, nhưng khả năng tư duy và các kỹ năng khác lại là thứ sẽ giúp ích cho bạn suốt cả cuộc đời.>> Quan điểm của bạn thế nào? Gửi bài tại đây. Bài viết không nhất thiết trùng với quan điểm VnExpress.net. Giáo dục hiện nay không khơi gợi niềm đam mê tìm hiểu, học tập của học sinh.Lúc tôi đi học, môn Lịch Sử và Vật Lý là cực hình.Nhưng sau này khi rời khỏi ghế nhà trường và tự do, tôi đọc nghe xem các chủ đề lịch sử, địa chính trị và cả vật lý thiên văn lẫn vật lý lượng tử một cách say mê.Khi còn đi học, đụng tới sách vở lên là chán. Sau khi đi làm, một tháng tôi dành thời gian đọc 5-6 cuốn rất tự nhiên.Có gì đó sai sai trong cách dạy và học hiện nay. Tại sao chúng ta lại dành phần lớn khoảng thời gian học tập tốt nhất của bộ não dành cho những công thức, phương trình mà hầu hết chúng ta không thể vận dụng được chúng trong tương lai?? Đồng quan điểm với tác giả và tôi cũng ủng hộ "học để biết" áp dụng cho đại trà bậc THPT. Còn với những ai (số ít) có niểm đam mê môn đó thì họ sẽ "học để thi", tự họ sẽ giải những bài toán hóc búa ấy. Tôi ấn tượng cái ví dụ bạn đưa ra thật dễ hiểu. Tiện thể, nói luôn sự việc đoàn tàu metro bị vẽ bậy (kiểu graffiti), người vẽ họ luôn cho rằng nghệ thuật graffiti là đẹp, là lôi cuốn, nhưng đại đa số không nhìn ra nó đẹp nó lôi cuốn ở chỗ nào !. Thì tích phân, đạo hàm cũng y như vậy thôi. Các lý lẽ biện hộ chỉ là để khỏa lấp bào chữa cho cái sở thích của một số ít ! Tôi ủng hộ việc "học để biết" và đó là một trong những điều cả thế giới công nhận.Nên nhận định rõ ràng rằng giáo dục phổ thông là cung cấp đủ kiến thức phổ biến để hs có hành trang bước vào những bậc học cao hơn. Như vậy, trường phổ thông ko có nghĩa vụ dạy hs đậu đại học, cao đẳng. Nhưng thực tế là 1 trường phổ thông tốt dc đánh giá bằng tỷ lệ đậu đh có tiếng bên cạnh cơ sở vật chất. Nguyên nhân từ:1. Kỳ thi tốt nghiệp thpt là quá dễ, ko ai quan tâm;2. Các bậc cao là mục tiêu của người học và phụ huynh;Từ đó dễ thấy "học để biết" rồi cũng sẽ thành "học để thi" mà thôi. Mình làm việc trong lĩnh vực công nghệ và hoàn toàn đồng ý với ý kiến này.Mình có đứa cháu học giỏi,thấy nó giải một bài lượng giác rất rắc rối,bất chợt mình hỏi sin ,cos là gì thì nó hoàn toàn không biết tí khái niệm gì ...chẳng hiểu vậy thì sẽ làm sao mà áp dụng vào thực tế được chứ Sai rồi bạn nhé, tích phân, đạo hàm học cực hay, ứng dụng đời sống đc Thực tế thì việc học Toán hiện nay phần lớn là học để biết. Tôi không thấy có áp lực "học để thi" nào mà tỷ lệ tốt nghiệp hằng năm lên đến 99% cả. Chẳng hiểu các bạn cứ lôi những dẫn chứng trên trời ở đâu ra nữa. Thực ra Tích Phân và Đạo Hàm là 1 công cụ toán rất tuyệt vời nha, nhưng nó chỉ hiệu quả với phân ngành khối Khoa Học thôi, còn khối Xã Hội thì "chê". => cấp THPT chỉ nên học để biết ở mức cơ sở thôi vì chưa phân ngành.Còn ai nói Tích Phân và Đạo Hàm ko dc sử dụng ở ngoài đời thì xin lỗi mình "chê", vì nó dc sử dụng ở mọi nơi dưới dạng ẩn - tức dạng sơ đẳng có sẵn để ăn (như các công thức tính vận tốc, quãng đường...) hoặc cao cấp do máy tính tính dùm (sin, cos, ...) nó là thành quả của tích phân với đạo hàm đấy.Nếu nói phép nhân/chia là bước tiến hoá của phép cộng/trừ, thì tích phân/đạo hàm là bước tiến hoá của phép nhân/chia đấy. Thật sự tôi rất ngán ngẫm giáo trình học của VN, nó quá nặng nề đối với các e, sau này ra đời k cần áp dụng và cũng chẳng liên quan, trừ những cv đặc thù. Tôi đã trải qua và thật sự sợ hãi mỗi khi nhắc lại. Từ năm 1994 vào đại học, tôi và các bạn nhìn lại thấy rất nhiều kiến thức phải cố nhồi nhét hồi học phổ thông chả sử dụng gì hoặc giá trị sử dụng quá thấp so với yêu cầu học. Tích phân, đạo hàm, ma trận, toán cao cấp, hình học không gian... Trời ơi ý kiến quá hay của 1 ng rất hiểu về hệ thống giáo dục và thi cử của VN Tác giả nói chính xác. Bởi vậy muốn cải cách giáo dục thì trước hết cải cách vấn đề thi cử. Cải cách vấn đề tuyển sinh. Tích phân và đạo hàm là kiến thức hay mà, đa phần hs cũng dễ tiếp thu ở phổ thông không đánh đố, chủ yếu cần bổ sung thêm trong chương trình là nó áp dụng thế nào trong thực tiễn khi đó hs sẽ dễ hình dung hơn. Lên đại học các bạn sẽ đc học tích phân 3 lớp và đạo cấp n rất thú vị :)) Đúng r. Giáo dục nên thực tế nhiều hơn. Chứ học toàn cái trời ơi đất hỡi k có tính ứng dụng nào, lại thêm áp lực điểm số cho các cháu nữa Chỉ muốn gọn một câu của người xưa: "nhân bất học bất tri"!Mà tri tức là "thức", là biết, là đánh thức bọ não. Thế nên mọi kiến thức đưa vào GDPT đều cần thiết. Thử hỏi nếu đa số chúng ta thấy tích phân đạo hàm, sinh học phân tử, hóa hữu cơ, quãng đường vận tốc,.. vô bổ vì thiếu ứng dụng thực tế mà bỏ đi, thế thì làm sao khơi gợi được những nhân tài toán lí hóa sinh học,...góp phần phát triển KHKT thế giới? Học là để biết, để rèn luyện tư duy phân tích giải quyết vấn đề, dù sau này không thuần túy đem cái đã học ra ứng dụng thì ta cũng đã vận dụng bộ não được rèn luyện sắc bén mà xử lí mọi vấn đề một cách hiệu quả nhất.