Sự thật của nước Vì tin lời nói của cán bộ, gia đình chú Tư phải bán đi miếng đất mấy công để lo sinh kế. Bữa ký giấy bán đất, người đàn ông hơn 40 khóc nghẹn.Thứ nước mắt khô khốc không thể trôi hết bao cơ cực của đời nông dân. Đó là mùa tôm hai năm trước, nước sông quê tôi, một làng nuôi tôm ở Bạc Liêu bị ô nhiễm. Tôm của chúng tôi chết hàng loạt. Nghe báo nói do các nhà máy xả thải làm nước sông nhiễm độc. Nông dân không có nhiều thông tin, tối ngày gọi điện, chạy tới chạy lui hỏi lẫn nhau mà không ai dám chắc điều gì. May sao, ba tôi và chòm xóm mừng vui vì có mấy cán bộ huyện xuống xem xét, đong đếm mẫu nước, hỏi han bà con này nọ. Họ cứ mong. Năm ao tôm của chú Tư bị chết vì tin kết luận của chính quyền, mỗi hộ khác cũng mất một vài ao. Mỗi ao tôm trị giá hàng trăm triệu đồng. Chú Tư vừa quay được bao nhiêu vốn liếng bỏ tất vào tôm, giờ mất sạch. Cả xóm nuôi tôm ai cũng thất bát, kẻ ít người nhiều. Chị Ba, anh Bảy, chú Sáu, những gương mặt phờ phạc. Thế rồi một cán bộ lại về, lại bảo bà con rằng yên tâm, nước sạch rồi. Bà con phấn chấn lắm, lại cải tạo đất, phơi ao, lại đặt mua con giống, dẫn nước vào ao. Và tôm lại chết.Xóm tôi buồn hiu buồn hắt. Quán nước đầu xóm của bà Hai không còn rôm rả như mọi khi.Gia đình chị Ba không có tiền xuống giống vụ tôm tiếp theo, để vuông tôm phơi nắng nứt trắng. Chồng chị đi làm thuê cho người ta. Anh Bảy, chú Sáu mang cuốn sổ đỏ đi thế chấp ngân hàng vay ít vốn, tiếp tục cải tạo lại đất cho mùa vụ mới. Tết năm đó, tôi đến chúc tết mà không khỏi thắt dạ khi trong những chòi lá lụp xụp, những đứa trẻ không có quần áo mới, cái bàn nước sơ xài và ánh mắt lo âu chuyện áo cơm. Cán bộ đã đi đâu, bà con nào có biết."Tại sao cán bộ cẩu thả với phát ngôn của mình? Tại sao mình không tự kiểm tra nước trước khi dẫn vào ao tôm?" - tôi hỏi ba tôi. Ông trả lời, rằng bà con chỉ có khả năng kiểm tra các thông số bình thường như độ PH trong nước, chứ trong nước có những hóa chất gì, mắt thường không thể thấy, mũi không thể ngửi thì không tin cán bộ, biết tin ai?Tôi không trả lời được câu hỏi. Ông và chòm xóm có lý của họ: người dân phải tin chính quyền. Họ trao cho lời nói của cán bộ uy tín nặng ký. Miệng nhà quan, có gang có thép, sao không tin được?Câu chuyện tôm chết hàng loạt ở các tỉnh miền Tây do ô nhiễm nước hai năm trước bị khuấy lên trong tôi khi đọc tin về nước sạch ở Hà Nội. Điều tôi cũng bị nhiễu loạn như chuyện quê mình là thông tin do những người có trọng trách trả lời công chúng. Vị đứng đầu nhà máy bán nước nói: "Có thể khách hàng phản ánh nước có mùi lạ là do mùi Clo", bởi họ đã tăng lượng hóa chất này lên gần gấp đôi. Rồi ông bảo, "thực ra mùi chỉ là cảm nhận".Nhưng cũng chính vị này khiến bà con hoảng hốt bằng lập luận "Công nghệ xử lý cái này tôi cũng không dám chắc, vì là lần đầu tiên xảy ra". Và trong một phút thật thà, ông nói: "Trong thâm tâm tôi 80% đã muốn dừng cấp nước, vì nghĩ chất lượng nước có thể bị ảnh hưởng và việc dừng cấp nước sẽ an toàn cho bản thân".Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội cho hay, các mẫu xét nghiệm nước tại nhiều khu vực đều có hàm lượng chất Styren cao hơn giới hạn cho phép. Trong khi phó giám đốc Sở Y tế Hà Nội nói chưa có tài liệu chính thống nào để xác định chất này vượt ngưỡng ảnh hưởng đến sức khoẻ người dân thì đại diện thành phố khuyến cáo bà con không được ăn, uống nước máy.Tại sao chỉ trong một ngày mà những kết luận bất nhất được đưa ra, nửa vời và gây thắc mắc. Thị trường nước đóng chai nhiễu loạn, Hà Nội lâm vào khủng hoảng nước sạch. Trong Luật Tiếp cận thông tin, "thông tin liên quan đến lợi ích công cộng, sức khỏe của cộng đồng" là loại thông tin phải được công khai rộng rãi, phải "được cung cấp chính xác, đầy đủ, kịp thời, minh bạch, thuận lợi cho công dân". Còn Nghị định 117 về sản xuất, cung cấp và tiêu thụ nước sạch thì cấm "cung cấp thông tin không trung thực làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của các tổ chức cá nhân khác trong hoạt động cấp nước".Nếu người có trách nhiệm "cung cấp thông tin sai lệch, không đầy đủ, trì hoãn việc cung cấp thông tin; hủy hoại thông tin; làm giả thông tin", hoặc vi phạm nghị định 117 đều có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự tùy theo tính chất.Tất nhiên là nếu nhìn vào luật thì nhà nước có đủ thiết chế để trừng phạt những người đưa thông tin sai lệch, thậm chí bằng quyết định khởi tố. Nhưng trong những vấn đề mang lợi ích công cấp bách như ô nhiễm nguồn nước, thì người dân cần được biết thông tin chính xác từ đầu, chứ không phải đón nhận hậu quả rồi mới đi đòi công lý. Hàng triệu người đã ăn uống từ thứ nước có "mùi chỉ là cảm nhận". Việc xử lý ai đó sau khi sự đã rồi (nếu có thể xử lý được) cũng không giải quyết được vấn đề của họ. Không ai muốn nấu cơm cho con cái ăn bằng một thứ nước đầy nghi hoặc, rồi đi chứng minh thiệt hại và cãi nhau đòi bồi thường làm gì.Ở mọi quốc gia, mỗi phát ngôn, hành động của người có trách nhiệm chính là bộ mặt, là uy tín của chính phủ. Nhưng trong câu chuyện ở đây, không có một cơ chế nào đảm bảo được việc công bố thông tin chủ động của chính quyền. Tất cả trông chờ vào sự tự giác của giám đốc công ty nước sạch - một nhà thầu tư nhân. Báo cáo chậm thì chính quyền cũng phải chịu. Cho dù thông tin ông này nắm thuộc về lợi ích công cộng. Theo cách làm hiện nay, khi chính quyền phụ thuộc vào sự tự giác của nhà cung cấp, thì việc biết ngay, biết đúng, biết đủ của dân sẽ luôn là một điều xa xỉ.Những đòi hỏi về thông tin chính xác cho vấn đề khẩn cấp liên quan đến đời sống, sức khỏe, sinh mệnh của nhân dân có phải một nhu cầu quá đáng? Ngô Tú Ngân Bài viết nhẹ nhàng mà sao thấy đau quá! Nếu chất độc đủ để gây nguy hại tính mạng người thì đã bao nhiêu thảm họa rồi và nếu chuyện đó xảy ra thì bồi thường có giá trị gì? Vậy mà vẫn được khen ngợi phản ứng nhanh các kiểu. Hay mình dùng từ sống ảo của giới trẻ cho các ngài ấy nhỉ? ĐỘC QUYỀN NƯỚC SẠCH + SỰ THẬT CỦA NƯỚC. 2 BÀI VIẾT RẤT NHIỀU Ý HAY VÀ THỰC TẾ. Vụ cháy nhà máy Rạng Đông và vụ ô nhiễm dầu bẩn nước sông Đà cho thấy các cơ quan chức năng của chúng ta làm việc không nghiêm túc, nói năng bất nhất vô trách nhiệm. Cách xử lý tình huống vụ nước sạch này không khác gì vụ cháy kho bóng đèn Rạng Đông. Mỗi cơ quan nói 1 kiểu khác nhau nên người dân chẳng biết thế nào mà theo. Bất cứ ai nuôi cá cảnh cũng đều biết nước máy mà cho vào nuôi cá thì sau vài ngày cá sẽ chết và những người uống trà thì không bao giờ pha trà bằng nước máy. Cá chết, trà biến mùi bởi dư lượng Clo hay bởi hóa chất gì thì không ai dám chắc. Nhiều năm trước, bác tôi - một Việt kiều từ Pháp muốn đầu tư một nhà máy nước sạch cung cấp cho TP HCM - Nước đạt tiêu chuẩn châu Âu có thể uống ngay tại vòi - Theo ông " Nước sạch là phải thế chứ làm gì có chuyện để lắng trong bể hoặc lọc qua bằng máy lọc tại nhà mà lại gọi là nước sạch được" Cũng với tư duy như vậy nên hồ sơ của ông ko bao giờ được duyệt. Nhà máy của ông không bao giờ được xây dựng ở quê hương sinh ra ông. Đương nhiên, tới giờ này chúng ta vẫn phải trả tiền cho thứ nước gọi là sạch mà có giời biết bên trong có clo hay cái gỉ gì gi nào khác. Các hãng sản xuất máy lọc gia đình thì tha hồ kiếm tiền...hay đó chính là cách để chúng ta phát triển cái gọi là công nghiệp phụ trợ? mấy hôm trc thấy ở Nhật ngập lụt mà nước trong vắt . Bà con nếu nuôi tôm như trong câu chuyện thì nên lấy mẫu nước cho vào con tôm sống thử là có thể biết . còn ở VN những chuyện vô trách nhiệm, những kẻ ko có lương tâm vẫn cứ tiếp diễn Tội cho người Dân thật thà chỉ biết tin vào cán bộ. Nhưng cán bộ mà còn phát ngôn bất nhất gây thiệt hại cho Người Dân Nghèo vô tội. Cứ như được làm quan rồi thì muốn nói gì thì nói chả cần biết nói đúng hay sai . Cán bộ chính quyền phát ngôn không đúng sự thật thì dân không thể tin. Khi người dân mất niềm tin thì người ta sẽ không làm theo lời cán bộ nữa. Kết quả là người ta cứ nói và không còn tin nhau, rồi ra sức củng cố niềm tin, một thứ không còn hiện hữu. Cách xử lý khủng hoảng của chúng ta kém thật. Hoảng hồn, may mà chưa đến mức nghiêm trọng nặng, chứ nhiễm độc đến mức gây ngộ độc thì không biết bao nhiêu con người đã thành "thiên cổ nhân" rồi. Nghe những thông tin nước sinh hoạt mấy ngày qua thấy hoang mang quá. Với giá trị đầu tư lớn như thế thì tôi nghĩ người nông dân cần cẩn trọng hơn. Nếu không có điều kiện thí nghiệm nước thường xuyên thì thử với quy mô nhỏ trước khi xả nước đồng loạt vào các hồ nuôi của mình. Vì cán bộ huyện có thể có hiểu biết về một số thông số nước cơ bản và đánh giá nước an toàn (?) nhưng nước để nuôi tôm thì cần tư vấn của chuyên gia thủy sản mới an toàn cho tôm. Có 1 sự thật là : Khi bạn xả rác quá nhiều , các chất bẩn sẽ ngấm xuống đất và hòa vào dòng nước thiên nhiên, các dòng sông , con kênh hoặc v...vv.. và bộ phận lọc nước sẽ không thể xử lý nổi. Ô nhiễm từ không khí do xe máy, nhà máy , khói bụi sẽ theo mưa đi xuống những con đường đó . Chúng ta có thể chê trách những người ở quê hay người nhập cư đang làm ô nhiễm các thành phố , nhưng thú thật các bạn có thể về các vùng quê để ý những người già được tôn trọng , những người trẻ yêu quê hương họ : Họ là điển hình của lời dạy đói cho sạch rách cho thơm , chưa bao giờ tôi gặp 1 người như vậy xả rác bừa bãi hoặc sống bẩn thỉu. Đừng đổ lỗi cho 1 hoặc 2 nhà máy hoặc bất kỳ cá nhân nào đang lùm xùm trên mạng , họ chỉ là những vật thế mạng để gánh tội cho các bạn mà thôi , hãy thừa nhận ý thức của chúng ta không bằng con ruồi .Dòng sông Hồng nuôi dưỡng tổ tiên người Việt đã bị chính người Việt xả rác xuống , văn hóa đạo đức, chữ viết đã bị chính chúng ta vứt bỏ , đừng vứt nốt những gì cha ông ta để lại vì thế hệ Việt trong tương lai sẽ hưởng chính những "tinh hoa" mà các bạn đã thải ra. Ở Nhật, Mĩ hay châu Âu những vụ như thế này là người chịu trách nhiệm đứng ra xin lỗi và từ chức rồi. chẳng lẽ tính mạng của hàng triệu người dân tp chông chờ vào tinh thần trách nhiệm của công ty cấp nước này sao . phải có cơ quan kiểm tra đầu vào, đầu ra của nguồn nước sinh hoạt còn như thế này thì thật khó lường những hậu quả tiếp theo.