Bóng ma trầm cảm Chuyện xảy ra ở bệnh viện Trưng Vương, TP HCM. Ngay trước đó, anh đã tự tử bằng thuốc an thần, nhưng gia đình xin xuất viện, cho tới lần nhập viện sau đó bi kịch xảy ra.Tháng trước, cả xóm nuôi tôm của tôi bàng hoàng hay tin anh Tám, gần 40 tuổi, đã thắt cổ tự tử. Bà Hai bán cà phê đầu xóm khăng khăng: "sáng đó thằng Tám vẫn ra ngồi uống cà phê. Tao thấy bộ nó ngồi hút thuốc trầm tư lắm, tao hỏi sao mày buồn quá vậy Tám, nó chỉ cười cười mà không trả lời. Nhưng nụ cười của nó cứ héo queo".Ba tôi không khỏi ngỡ ngàng vì người bạn hàng xóm lại ra đi đột ngột đến thế. Tôi hỏi, vậy ba có biết tại sao chú Tám tự tử không? Ba bảo chú Tám làm ăn thất bát, cũng hay than buồn. Mọi người cũng khuyên chú Tám, giúp đỡ chú, nhưng không ngờ. "Gia đình chú Tám đau tím ruột bầm gan, nghe em trai chú Tám bảo là chú ấy bị trầm cảm mà đâu ai biết trầm cảm là làm sao", ba tôi bảo, "thấy chú vẫn đi đứng, ăn nói bình thường". Tôi hỏi chú có đi bác sĩ và uống thuốc không. "Nghe đâu bác sĩ cho thuốc mà chú Tám không uống, vì người ta khuyên không nên uống thuốc, sẽ bị lệ thuộc. Bệnh tâm lý thì chỉ cần làm sao cho tâm lý ổn thôi chứ thuốc men gì?", ba nói. Tôi chỉ biết kêu trời.Quán bà Hai hôm ấy dư ra một cái ghế. Mới hôm qua, chú Tám còn ngồi đó, vẫn là một phần của chúng tôi. Người ta bảo: "Tánh thằng đó khép kín, ít nói, mà cũng hay nổi nóng"; "Thằng này hay bi quan, buồn rầu và cứ chậm chạp"; "Mẹ anh Tám giận lắm, bà con mình cũng chê trách anh Tám sao yếu đuối. Chết vậy là vô trách nhiệm, chết vậy thì phí đời"... Những lớp áo lại khoác lên người anh Tám, mặc nhiên các biểu hiện bất thường của anh là tính cách. Mà đã là tính cách thì ai lại đi chữa trị.Tôi tự hỏi, cũng là bệnh, tại sao người chết vì ung thư không bị chê trách, còn với người trầm cảm thì không. Khoa học đã chứng minh, những ám ảnh vô hình khiến họ không còn làm chủ được bản thân mình. Trong rất nhiều trường hợp, cái chết cũng hiển nhiên đến nếu không được điều trị thích hợp, không phải lựa chọn của chính họ. Tôi phát hiện ra mình bị trầm cảm và rối loạn lo âu khi vừa tròn 27 tuổi. Đó là những ngày "sống không bằng chết", những ngày tôi không hiểu nổi chính mình. Những cảm xúc, không gian nào đó do trầm cảm tạo ra cứ như trùm kín tôi, khiến tôi thấy mình bị rút cạn sức sống. Cuộc sống này chẳng còn gì vui, thậm chí như địa ngục. Ba mẹ rất lo lắng và hay hỏi, "con thấy khó chịu ở đâu?". Tôi thật sự không trả lời được. Tôi không biết tôi bị gì, tôi chỉ cảm thấy mình không ổn, tôi cảm nhận được những dị cảm đáng sợ và đen tối xâm chiếm đầu óc mình.Cảm giác đó không để cho tôi làm gì và tôi cũng không thấy việc gì là có nghĩa.Trầm cảm, theo WHO, là một rối loạn tâm thần phổ biến, đặc trưng bởi sự buồn bã, mất đi hứng thú hoặc khoái cảm, cảm thấy tội lỗi hoặc tự hạ thấp giá trị bản thân, bị rối loạn giấc ngủ hoặc ăn uống và kém tập trung. Cũng theo dự báo của tổ chức này, đến năm 2020 nó sẽ trở thành căn bệnh thứ hai dẫn đến tàn tật trên thế giới.Tôi cứ nghĩ trầm cảm chắc còn ở đâu xa với làng quê của tôi lắm. Trầm cảm vẫn được nói đến như chứng bệnh của dân thị thành, của người làm việc đầu óc căng thẳng hay của những người có công việc quan trọng. Nhưng, nó đã lấy đi của chính bản thân tôi năng lượng những ngày vui sống, những người tôi yêu quý.May thay, tôi đã nhận ra vấn đề của mình và được điều trị thích hợp nên giờ đây, mọi thứ đã tốt hơn nhiều. Nhưng tôi biết, còn rất nhiều người đang đối mặt trầm cảm quanh chúng ta.Thống kê của cơ quan y tế cho biết, mỗi năm có khoảng 36.000 đến 40.000 người tự tử ở Việt Nam, nhiều gấp 2 đến 4 lần so với số người chết vì tai nạn giao thông. Hầu hết những người tự tử đều do rối loạn tâm thần, trong đó 75% bị mắc chứng trầm cảm.Song nhận thức về sức khỏe tinh thần tại Việt Nam có lẽ chưa được quan tâm đúng mức nên trầm cảm thường rất khó được phát hiện. Bản thân nhiều người bệnh cũng không nhận ra vấn đề của mình vì triệu chứng của trầm cảm không quá khác biệt so với những biểu hiện cảm xúc thường ngày, nhất là khi nó thường đến sau những sang chấn tâm lý lớn. Người bệnh và người xung quanh cũng không nhận ra được sự buồn bã không có lý do, trí tuệ và tâm trạng sa sút, dễ cáu gắt, mất ngủ, bồn chồn, những cơn đau đầu, chóng mặt, hay sự thờ ơ với mọi thứ trên đời... Họ cho rằng đó là tâm lý hiển nhiên, hay chúng là một phần tính cách người có trầm cảm.Chính sự nhận thức còn mơ hồ, đơn giản vì loại bệnh này không nhìn thấy được, không đo đếm được như huyết áp hay máu, nhiều người không phát hiện và nhận diện được trầm cảm. Họ chỉ lặng lẽ chấp nhận tình trạng hoang mang, cuộc sống và các mối quan hệ bị ảnh hưởng nghiêm trọng khi tính khí trở nên thất thường và cư xử kỳ quặc.Mọi thứ dần trở thành vòng luẩn quẩn, siết chặt mỗi ngày, làm người bệnh rơi vào bế tắc. Và thậm chí khi đã gọi tên được trầm cảm, nhiều người vẫn cho rằng đó là vấn đề tâm lý, chỉ cân bằng lại cảm xúc là được, không cần phải trị liệu, uống thuốc. Chưa kể, cách nhìn nhận và đánh giá của xã hội đối với những người bị trầm cảm hay rối loạn tâm thần còn nhiều tiêu cực, kỳ thị, phân biệt, e dè, càng khiến người bệnh thấy xấu hổ, ngụy trang, làm cho bệnh càng trầm trọng hơn.Thái độ với nhận thức về sức khỏe tinh thần của cộng đồng nói chung và trầm cảm nói riêng cần được nâng lên trong tất cả các chương trình chăm sóc sức khỏe đối với từng cá nhân cũng như từng tổ chức, địa phương và quốc gia. Điều này có lẽ không cần bàn cãi.Nhưng tôi chưa bao giờ thấy học sinh được kiểm tra sức khỏe tinh thần trong học đường. Thầy cô giáo cũng vậy. Hay tại các công ty, tổ chức, tuy vẫn có chương trình khám sức khỏe định kỳ hàng năm cho nhân viên, nhưng trong danh mục khám không hề có những loại kiểm tra liên quan đến sức khỏe tinh thần. Kể cả trong gia đình, cha mẹ cũng chỉ quan tâm đến việc con cao bao nhiêu, có tăng cân không, chứ ít ai quan tâm đến tâm trạng bất thường của con cái hay tìm hiểu nguồn gốc của tâm trạng đó.Vấn đề về tinh thần trong nhiều trường hợp lại là nguyên nhân cốt lõi của các vấn đề về thể chất. Và trầm cảm thực sự là một căn bệnh như tất cả những bệnh khác, cần được chữa trị và chăm sóc, thuốc là một trong những biện pháp để chữa bệnh này.Trước khi các chương trình y tế, sức khỏe quốc gia quan tâm hơn đến sức khỏe tinh thần, bản thân chính mỗi người chúng ta hãy hiểu, trầm cảm hay các rối loạn tâm thần cũng là các loại bệnh lý bình thường như mọi bệnh ta vẫn gặp. Nếu bị cảm, sốt, đau dạ dày, ung thư, ta vội chữa trị, thì tại sao, trầm cảm lại không?Xin cũng đừng tùy tiện đưa ra những lời khuyên với người khác mà không tìm hiểu thật kỹ. Chỉ như thế, con người mới có thể tháo xuống cho nhau những xiềng xích chết người bằng nhận thức hồn nhiên mà méo mó.Ngô Tú Ngân Tôi có bằng Thạc sỹ, làm quản lý với mức thu nhập khá, điển trai. Nhưng đó là câu truyện của 4 năm về trước. Tôi bị mắc chứng trầm cảm năm 30 tuổi. Giờ tuổi 34 với tâm lý chán trường, áp lực từ công việc, từ gia đình, về tương lai, về việc lấy vợ, về tài chính.Trầm cảm làm tôi mất tự tin về bản thân mình, rất hay cáu giận, sợ bóng tối, sợ nhìn diện mạo mình qua gương, sợ giao tiếp với bạn bè; mất ngủ thường xuyên; cơ thể suy nhược. VÀ...tôi không thể tiếp tục công việc: một năm chuyển việc 3, 4 nơi. Và giờ tôi THÍCH thất nghiệp. Quan trọng, hệ quả của trầm cảm làm tôi bị rụng tóc, hói (tôi lại càng tự ti, ác cảm về chính diện mạo bản thân mình); nói ngọng nhiều và tôi có tận 3 chiếc răng sâu. Tôi mặc cảm về bản thân mình, thấy tương lai toàn màu đen. Tôi đã từng lập List - to - do danh sách Phương pháp tự tử nào ít gây đau đơn nhất. Ít nhất trên 2 lần tôi cố tình thả tay lái xe máy trên đường, để xe tải cán tôi. Nhưng có ma lực nào đó, cố ý kéo tôi lại hiện tại nghiệt ngã.Tôi bây giờ đang tự động viên mình, tìm kiếm những niềm vui trong cuộc sống, tự tạo động lực cho chính mình: Rèn khẩu âm để nói tốt hơn; Dạo quanh phố phường thay việc ở dí trong phòng; Đọc sách; Leo núi Trầm; Hiến tiểu cầu; Ăn những món ăn từng thích; Ăn nhiều rau và hoa quả; Cạo trọc hoặc cắt tóc ngắn để làm quen với diện mạo mới của mình...Làm sao sức khỏe phải ổn định là trên hết, cân bằng lại cảm xúc và luôn luôn động viên TỰ MÌNH PHẢI CỨU LẤY MÌNH. Rất gian nan, nhưng tôi vẫn đang CHIẾN ĐẤU. Thực sự đây là căn bệnh cần được quan tâm và nghiêm túc xem xét nhìn nhận đúng đắn, bởi nó là căn bệnh sống mòn, chết mòn cực kỳ nguy hiểm, cái chết của những tâm hồn đáng thương. Quan tâm đến sức khỏe tinh thần ở một mức độ nào đó thể hiện mức độ phát triển của xã hội đó. Nhìn những ngôi sao như Selena Gomes, Britney Spears ....trầm cảm và việc họ khám và điều trị tâm lý là chuyện hết sức bình thường. Nhưng ở ngay tại Hàn Quốc, Nhật Bản chứ đừng nói Việt Nam, nghệ sỹ hàn tự tử vì trầm cảm mà không có ai chia sẻ, đàn ông Nhật áp lực công việc đến mức phải tự tử.... Mong rằng văn hóa, tâm lý xã hội của Á Đông sẽ được quan tâm, cải thiện trong một ngày không xa, nhất là đến từ những cơ quan chức năng Tôi cũng bị căn bệnh này, tôi hàng ngày phải gồng mình lên chịu đựng một mình, đi làm kiếm tiền và chăm con cái - Ít nói, trầm tính, có vẻ như không quan tâm đến mọi thứ --> thật sự thì họ để ý từng chi tiết mọi thứ xung quanh, nhưng họ không muốn "xáp vào", vì họ sợ người khác vô tình hay cố ý làm tổn thương tâm hồn của họ.- Bất chợt nóng tính, chửi thề, đáp trả một cách dữ tợn khi bị người khác cà khịa, gây hấn --> thât sự thì đó không phải là con người của họ, vì trong quá khứ có thể họ đã từng bị bắt nạt, bị một sự cố làm cho sang chấn tâm lý tới hiện tại.- Biểu hiện không hài lòng một cách thái quá và "ghim" bất cứ hành động nào mà họ cho là không đúng và không hợp với tính cách của họ --> thật sự thì họ là người tốt, chỉ muốn mọi người xung quanh cũng tốt và tử tế như mình, nhưng phần lớn những người vô ý thứ thì không hiểu điều đó.- Đáp trả một cách gay góc và "xù lông" trước một câu hỏi hoặc một nhận xét của người đối diện --> vì người đối diện vô tình hoặc cố ý gợi lại cho họ những kỹ niệm không vui trong quá khứ- Khi cảm thấy bế tắt cùng cực, hoặc là họ sẽ chọn cách tự kết thúc cuộc đời mình hoặc tệ hơn là, họ sẽ kết thúc cuộc đời của tất cả những người từng làm họ tổn thương.Nếu xung quanh bạn có một người giống như mô tả ở trên, hãy nhẹ nhàng, từ tốn, cố gắng đừng làm họ tổn thương thêm nữa. Tìm một công việc, một sở thích, một thói quen tốt mà họ thường làm, làm chung với họ, đồng cảm với họ, rồi một lúc nào đó, họ sẽ nguôi ngoai và dần hết bệnh. Ở nước mình. không chỉ ở các làng quê, mà ngay cả thành thị, nhiều người vẫn nghĩ trầm cảm là do người đó yếu đuối, làm biếng hay ăn rảnh ở rỗi tự huyễn hoặc mình. Nói thẳng ra, ở nước nghèo người ta chỉ có hiểu biết về các căn bệnh thể xác như đau tay, đau chân, ung thư... chứ bệnh về tâm thần thì chả ai biết, do bị cái ăn cái mặc hằng ngày nó che lấp mất. Trong khi trầm cảm lại có nguyên nhân từ sự thay đổi chất trong não, cái đó phải uống thuốc thôi chứ không thể nào tự mình vui lên được. Tôi cũng bị trầm cảm và hiểu rất rõ về nó. Bài viết của chị Ngân là hoàn toàn chuẩn xác và sâu sắc, nhưng tôi muốn đưa thêm 3 ý kiến :1. Hầu hết mọi người bình thường đều không hiểu trầm cảm là gì2. Quan tâm đến sức khỏe tinh thần là đúng ? Nhưng bằng cách nào nếu ta không hiểu gì về nó.3. Trầm cảm được gây ra bởi cuộc sống xung quanh người đó, vậy nên việc "cầu xin" người khác thấu hiểu là vô nghĩa Mình đang điều trị căn bệnh trầm cảm và rối loạn lo âu ở bv. Cách đây hơn 2 năm mình gặp rất nhiều chuyện buồn,làm ăn thất bại,bệnh tật,lo lắng cho gđ. Bản thân lo sợ đến mức không dám ngủ,chỉ sợ ngủ sẽ chết,chết lại không ai lo cho gđ,đó là vòng lẫn quẫn.Đôi khi mệt mỏi quá lại nghĩ đến cái chết.Là người trong cuộc nên mình nghĩ mọi người nên quan tâm đến bản thân,mọi người xung quanh,thấy có vẻ không ổn thì đi thăm khám.Đó là căn bệnh cực kì nguy hiểm.Về tâm hồn và cả thể xác.Hiện nay mình đã đỡ 80% Phần lớn bệnh trầm cảm có nguyên nhân vì mình hoặc những người xung quanh mình muốn quá nhiều, nhưng khả năng của mình lại không có được đến mức đấy. Khi cảm thấy bất lực, vô dụng, không như ý muốn, không lối thoát thì sẽ bị trầm cảm. Trước đây, lúc đôi mươi khi nghe người nào đấy tự tử vì trầm cảm tôi cũng bảo: " Sao mà yếu đuối thế, còn gia đình, bạn bè người thân, sao họ không nghĩ tới, ích kỷ quá!!". Cho đến khi vật lộn với căn bệnh trầm cảm, mất ngủ, biếng ăn kéo dài, cảm giác u uất, tuyệt vọng,những suy nghĩ tiêu cực bao trùm tâm trí tôi...Tôi vẫn có gia đình, người thân hết sức yêu thương, có công việc khá tốt, ... Vậy mà lúc đó, tôi thấy mình không có gì!!!Tôi tự tìm đến bác sĩ tâm lý điều trị, xách va li lên và đi khám phá miền đất mới để thấy mình may mắn hơn nhiều người, tập thể dục đều đặn, coi những chương trình hài hước thay vì thương đau, đi ra ngoài nhiều hơn là ru rú trong phòng, cân đối lại công việc & cuộc sồng... Đến nay tôi đã thoát khỏi nó rồi!! Tôi bị TRẦM CẢM, có những ý nghĩ đen tối. Điều may mắn là, tuy không hay đi đến chùa lễ Phật, nhưng lại tin ở ĐỨC QUÁN THẾ ÂM, nên luôn luôn tụng niệm Ngài, xin Ngài BAN CHO NIỀM VUI SỐNG. Quả nhiên, được Ngải giúp đỡ, hình thản trở lại.Cần nói thêm là chỉ còn 3 tháng nữa là tôi 92 tuổi. Mình cũng không quan tâm đến căn bệnh này lắm vì nghĩ cứ sống vô tư là được. Cho đến một ngày gần đây vợ mình không thể ngủ cả đêm và kéo dài nhiều ngày liền mà ko tìm ra nguyên nhân, mình mới thấy sợ. Vợ mình có dấu hiệu trầm cảm vì không thể ngủ được, rồi cứ suy nghĩ tiêu cực là không thể sống được. Thật đáng sợ :( Ở 1 Viện tâm lý ở Hà nội, nếu bạn nghe các cháu bé nói về trầm cảm học đường thì bạn còn kinh hoàng hơn. Các cháu còn bé mà đã bị những lo âu trầm cảm xâm nhập chỉ từ những điều đơn giản như không hài lòng điểm số, bị bạn trêu, bị bắt nạt, nếu ba mẹ không được học cách nói chuyện với các con thì tương lai chúng ta có thể đánh mất tuổi thơ của các cháu. Tôi đang mang bầu tháng thứ 6, ngay sau khi đọc bài này trên văn phòng, tôi không thể ngừng khóc được. Phát hiện ra mình bị trầm cảm sau khi kết hôn, đêm nào tôi cũng khóc ướt gối, chồng thì cứ thờ ơ và thấy mình khóc thì càng giận hơn, nhiều khi mở miệng ra tâm sự thì chồng lại buông lời phũ phàng và chát chúa. Một ngày có khi vợ chồng không có nói với nhau 1 câu nào. Thật sự cuộc sống đang quá bế tắc, thương em bé, trách chồng vô tâm, không nhận ra vợ càng héo mòn. Càng ngày bệnh tình tôi càng nặng, thậm chí còn có ý định tự sát. Bài viết của em rất bổ ích, mong nhà trường và xã hội cần quan tâm hơn đến bệnh lý này để giúp đỡ những ai không may gặp phải trong thời điểm mà người bệnh rất có thể có những hành động vì bản thân không kiểm soát được, gây đau lòng cho bản thân, gia đình và những người xung quanh.