Thoát chết Tối hôm đó, em tôi về nhà lúc 12h đêm. Tôi trở về muộn hơn, sau 1 giờ sáng.Chạy xe vào tầng hầm, tôi bắt đầu thấy khói, lửa và gần như cùng lúc bị mùi khét xộc thẳng vào mũi. Bảo vệ ngăn tôi lại, loáng thoáng bảo "Cháy". Tôi vứt xe ra ngoài, chạy vội đến khu vực thang bộ thoát hiểm. Vừa chạy tôi vừa gọi cho em trai và hét lên qua điện thoại: "Chạy xuống bằng thang thoát hiểm ngay?". Câu trả lời của nó khiến tôi sững sờ: "Thang thoát hiểm ở đâu?".Cảnh tượng ở thang thoát hiểm khiến tôi kinh hoàng: Hàng dài người chen lên, xô nhau chạy xuống, khói đen theo thang thoát hiểm cuộn từ hầm lên các tầng cao hơn, mù mịt.Không thể chạy ngược lên tầng 11.Tuyệt vọng, tôi gọi cho em trai, yêu cầu nó ở lại trong phòng. Em đã bình tĩnh hơn vì được bố hướng dẫn qua điện thoại, dùng khăn nhúng nước, bịt mũi để tránh khí độc; đóng chặt cửa chính ngăn khói tràn vào nhà. Tôi nhắc em chạy ra ban công, bật đèn pin điện thoại chờ cứu hộ.Hai giờ sau, em tôi được đưa xuống bằng thang. Thoát chết. Chúng tôi đã may mắn hơn nhiều nạn nhân khác.Vụ án liên quan đến thảm họa này hôm qua được đưa ra xét xử, nhưng vì nhiều lý do, lại hoãn.Ba hôm trước, một vụ cháy xảy ra tại quán karaoke An Phú. 32 người chết. Báo cáo của UBND Bình Dương cho biết, cơ sở này có chứng nhận duyệt thiết kế phòng cháy chữa cháy. Từ khi thành lập, quán bị kiểm tra phòng cháy chữa cháy ba lần vào các năm 2019, 2021 và 2022, đều đạt quy định.Tại cuộc họp báo sáng 8/9, Giám đốc Công an Bình Dương trong lúc phân tích nguyên nhân, đã cho rằng về chủ quan có một phần trách nhiệm của khách hàng. "Nếu nhân viên báo cháy, khách phải tìm lối thoát hiểm", ông nói.Tìm ngay thang thoát hiểm khi có hỏa hoạn là kiến thức sơ đẳng nhưng không phải ai trong cơn hoảng loạn cũng nhớ ra và định hình được vị trí. Em trai tôi về sau giải thích, em biết thang bộ nằm đâu đó giữa hai block nhà, nhưng vì hầu như chỉ sử dụng thang máy, nên khi mất bình tĩnh, em không định hình được chính xác.Khách đi hát lại càng khó định hình vị trí thoát hiểm. Tôi từng nhiều lần vào quán karaoke, bar. Nhìn chung, ở những không gian này, khách thường mang tâm thế háo hức với cuộc vui phía trước, ít ai để ý đến nguy cơ. Một số quán karaoke tôi từng đến thậm chí không cung cấp hướng dẫn hoặc biển báo đủ rõ ràng và dễ nhận biết về lối thoát hiểm. Các cuộc hát thường diễn ra sau hoặc song song với những cuộc nhậu, khiến nhiều người không còn tỉnh táo làm chủ hành vi của mình, chưa nói đến việc nghĩ cách thoát thân trong tình huống sống chết.Tìm được lối thoát hiểm cũng không chắc đã thoát chết, khi lối thoát của các nhà hàng karaoke, cũng như nhiều hạng mục phòng cháy chữa cháy tại các công trình này, theo quan sát và trải nghiệm của tôi, không đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn cứu hộ, cứu nạn.Tôi từng tham gia thiết kế một tòa nhà để kinh doanh karaoke. Ngoài việc tối ưu công năng, bài toán khó nhất là cân bằng giữa lợi ích của chủ đầu tư và đảm bảo tiêu chuẩn của các hạng mục thoát hiểm. Lấy ví dụ về thang thoát hiểm. Có rất nhiều yêu cầu chi tiết liên quan đến số lượng, khoảng cách, chiều rộng, vị trí... đặt thang thoát hiểm. Nhưng khi tôi đưa bản vẽ, chủ đầu tư yêu cầu tiết giảm, thậm chí bố trí thang thoát hiểm ở vị trí khác, vì với cách này, họ có thể xây thêm hai phòng hát, tăng doanh thu. Tôi phản ứng, cho rằng không đảm bảo các yêu cầu để được cấp phép phòng cháy chữa cháy nhưng chủ đầu tư cười, ngụ ý: chuyện đó sẽ có người lo.Năm 2020, Bộ Công an đã rà soát những điểm còn lỏng lẻo trong quy định phòng cháy chữa cháy và ban hành Thông tư 147, bổ sung nhiều điều kiện chặt chẽ, chi tiết đối với loại hình kinh doanh có điều kiện này.Tuy nhiên, theo tôi, cần nghiêm cấm thiết kế quán karaoke dạng nhà ống bịt kín và không cho phép chuyển đổi công năng nhà ở sang cơ sở karaoke. Hiện nay, sau khi mua, thuê lại các công trình nhà ở để làm phòng hát, chủ đầu tư cho thiết kế lại, bổ sung các hạng mục phòng cháy chữa cháy. Nhưng nhiều hạng mục sẽ không thể đáp ứng được các tiêu chuẩn theo quy định, dù được hoán đổi công năng.Số liệu sau đợt những kiểm tra vừa qua tại TP HCM và Hà Nội nói lên thực trạng này. Trong số gần 300 cơ sở karaoke, bar, vũ trường ở TP HCM đã được kiểm tra, cảnh sát phát hiện 90 cơ sở vi phạm quy định phòng cháy chữa cháy; trong đó, hai nơi bị tạm đình chỉ hoạt động, do chưa thực hiện thẩm duyệt, nghiệm thu phòng cháy chữa cháy hoặc tự ý thay đổi công năng, chuyển từ phòng ở thành phòng hát.Hà Nội cũng cho kiểm tra khoảng 1.400 cơ sở karaoke. 58% không đạt yêu cầu về phòng cháy chữa cháy. 326 cơ sở bị đình chỉ 100% hoạt động.Câu chuyện "mất bò mới lo làm chuồng" lại diễn ra. Gần 5 năm trước, sau khi thoát chết, cư dân Carina chúng tôi mới hay biết, hệ thống trung tâm phòng cháy chữa cháy của tòa nhà không hoạt động, dẫn đến các phần tự động báo cháy, chữa cháy tê liệt. Trong những lần bảo dưỡng thiết bị phòng cháy, chủ đầu tư đã biết tình trạng này, vẫn ký nghiệm thu mà không triển khai sửa chữa, bảo dưỡng.Mọi vụ cháy đều có nguyên nhân trực tiếp từ lửa, chập điện, hay xì hàn... Nhưng con người không vô can. Khi những quy định đặt ra trên giấy tờ chỉ được thực hiện sơ sài, đối phó và hợp thức hóa bằng thông lệ "chuyện đó có người lo", thảm họa sẽ còn tiếp diễn.Trần Tam Linh Tôi cũng là cư dân Carina và cũng bị kẹt trong đám cháy vào năm 2018. Đám cháy phát sinh từ hầm xe A2, nguyên nhân do một chiếc Atila có vấn đề sau khi được sửa chữa từ bên ngoài (theo kết luận của CA), xẹt điện bắt đến bình xăng, đưa đến cháy lớn, cướp đi 13 sinh mệnh, nặng nhất tại block A. Tôi may mắn thoát chết khi kịp đóng cửa lại, ngoài đó chỉ toàn một màn đêm khói độc. Chung cư được xây dựng theo lối mở nên khói cũng không tràn nhiều vào căn hộ được chặn bởi những khăn ướt. Sáng hôm sau, tôi được các anh em chiến sĩ PCCC đến đưa xuống nhà. Bằng thang bộ, đến tầng 5 của block B, tôi mường tượng được cảnh hỗn loạn từ những chiếc dép, mềm, áo vứt tứ tung.Đến nay, qua nhiều năm, người cũ đi, người mới đến. Người cũ đã thấm tai họa, nhưng một số người mới thì lại vô ý thức trong việc PCCC như: hút thuốc xong tàn thuốc đỏ cứ thản nhiên quăng xuống bên dưới..., cư dân báo, bảo vệ nhắc nhở nhưng ý thức của họ bay tận đâu đâu... Nỗi lo vẫn còn vương vấn khi đang còn sống tại chung cư. Tôi đồng ý với bạn rằng "Tìm được lối thoát hiểm cũng không chắc đã thoát chết". Theo tôi, nếu thiết kế các dòng khí đối lưu nhiệt trong tòa nhà không tối ưu thì lối thoát hiểm dễ trở thành ống khói, là nơi gom tụ khói dày đặc nhất khi cháy, chạy vào đó là chết thay vì thoát chết.Theo tôi các chung cư có bãi đậu xe ở tầng hầm như Carina (nơi tụ họp lượng rất lớn xăng dầu với nhiều ống bô nhiệt nóng đỏ, và nhiều bình điện ắc quy trong các xe nếu dây điện hở mạch chạm hai cực bình thì sẽ gây cháy) cần làm 1 thay đổi quan trọng về thiết kế lối thang bộ thoát hiểm:Cần xây gạch bít kín tuyệt đối không bao giờ cho cửa nối tầng hầm để xe với lối thoát hiểm. Khi chạy thang bộ xuống lối thoát hiểm thì phải chạy thẳng ra đường, không thiết kế mở cửa chạy vào tầng hầm nơi khói đen đang dầy đặc, mở cửa vào đó là vào tử huyệt, và mở cửa vào đó chỉ một tíc tắc là đã cho khói đen dầy đặc tốc vào làm ngộp nhiều người đang di chuyển trong cột cầu thang thoát hiểm.Các tầng trên cao của một tòa nhà nhỏ như các quán karaoke cần thiết kế lối thoát hiểm không nối vào cầu thang từ tầng dưới đi lên. Khi cháy các tầng bên dưới thì hành lang cầu thang là vùng không khí thông với tầng dưới sẽ tụ đầy khói đen, mở cửa thoát hiểm thì tạo lỗ thông áp suất thấp với bên ngoài sẽ hút càng nhiều khói đen tụ về hướng cửa thoát hiểm, không thể chạy vào đó để mong thoát ra ngoài. Vậy bao giờ mới bỏ được thông lệ "chuyện đó có người lo" thì hàng quán dịch vụ giải trí nói chung và karaoke mới có thể đảm bảo an toàn. Tôi thấy cái câu này nó cũng đúng trong hoạt động xin phép xây dựng nói chung chứ không riêng PCCC đâu. Tốt nhất là chúng ta tự bảo vệ bản thân và tuyên truyền, giáo dục cho người thân để họ thông thuộc những kỹ năng cơ bản để có thể thoát thân trong bất kỳ trường hợp, tình huống, cũng như bất kỳ địa điểm nào có bà hỏa đột nhập. Làm đúng thì pccc chiếm 40% tổng giá trị của cả dự án .Nên ở VN đa số họ chọn cách khác mà vẫn hoạt động được. Cám ơn tác giả đã lên tiếng cảnh báo một cách rất thiết thực, rõ ràng ngắn gọn. Để tất cả đều ý thức trách nhiệm Phòng Cháy, Chữa Cháy, và thoát hiểm. Hiện tại các chung cư chỉ có cầu thang bộ thoát hiểm ở chính giữa toà nhà, Nếu cháy ở giữa không biết chạy đi đâu. Tôi nghĩ các toà nhà cần có thang thoát hiểm hai đầu, cháy đầu này ta thoát đầu kia, cháy ở giữa ta thoát ra hai đầu. Biết làm vậy chi phí cho chung cư sẽ cao hơn, giá căn hộ sẽ tăng lên. Nhưng sinh mệnh con người là vốn quý, không thể lấy gì đánh đổi. Mua nhà cao hơn một tý cũng phải chấp nhận thôi. Cảm ơn tác giả đã nêu thực trạng của vấn đề: "chuyện đó có người lo". Quán karaoke BD có đầy đủ giấy tờ chứng nhận an toàn pccc, được kiểm tra pccc hàng năm. Nhưng khi xảy ra cháy vẫn là 'thảm họa'!Tôi tán đồng quan điểm là bắt buộc phải có thang thoát hiểm gắn bên ngoài tòa nhà & hành lang đi lại phải rộng, nối thẳng ra cầu thang thóat hiểm & các phòng phải mở cửa trực tiếp hành lang này, để khi có cháy thì mọi người có thể theo hành lang này thoát ra cầu thang thoát hiểm, thoát ra ngoài. Thông thường những vụ cháy gây thiệt hại nhiều luôn có sự trùng hợp giữa các điều kiện CẦN và ĐỦ .Điều kiện cần là những thứ như : Tiêu chuẩn PCCC của công trình ( Lối thoát hiểm, quạt tạo áp, cửa chống cháy,...), an toàn điện ...Điều kiện đủ : Ý thức PCCC của người dân, khả năng xử lý khi có cháy xảy ra ...Chỉ khi nào, ở đâu đáp ứng được cả 2 điều kiện trên thì nơi đó mới giảm thiểu được sự thiệt hại về người và của khi có hỏa hoạn . Nên chăng khởi tố chủ đầu tư do nhận thầu làm bên điện biết là dây điện sử dụng tải nặng nên dùng loại dây điện nào dư tải càng tốt, và đấu nối sao cho kỹ để không chập điện. Do dây điện đi âm tường và xung quanh là muốt và gỗ để cách ly tiếng ồn vì vậy khi nhận xây để kinh doanh Karaoke, nhà hàng, khách sạn...v.v....Có lượng tải điện mạnh thì nên tư vấn khách hàng nên dùng loại dây điện điện loại tốt, chịu tải điện cao thì chắc chắn sẽ không bao giờ có vụ chập điện nữa.Chứ làm ăn gian dối tính chi phí mà để lại hậu quả nghiêm trọng thì nên lôi chủ đầu tư, cùng ê kíp về mảng điện chịu trách nhiệm chung.Người ta bỏ tiền thuê làm và chi phí đã chi từ A đến Z chả lẽ bắt chủ DN chịu xào, trong khi chủ DN đâu có đứng ra làm trực tiếp đâu. Khởi tố phần nào thôi, nặng nhất là đầu tư nhận thầu công trình.P/s : Vài lời góp ý xem nên xử lý nặng nhẹ trong trường hợp hợp cháy Karaoke... Thiết kế nhà ở nhiều tầng hay ít tầng nên chú ý đặt thoát hiểm ưu tiên lên hàng đầu. Các quy định pccc đều rất rõ ràng, đi xin phép pccc ai cũng biết, có sự cố thì cũng chịu. Cứ kiểm tra bình cứu hoả ở các trung cư sẽ thấy, bình cứu hoả để đó cho có chứ ko sử dụng đc Cách tốt nhất là bắt buộc mọi cơ sở kinh doanh Karaoke phải bỏ lối trang trí đồng bóng và trang trí theo phong cách kiến trúc nhà hát Pháp để phòng cháy, an toàn cho mọi người. - nhân viên báo cháy, khách còn kéo nhân viên vào bắt hát cùng vì đang say sưa.- khi phá cửa nhà vệ sinh, ở trong đó có đến 7,8 người kẹt trong đó, chứ họ ko hề nghĩ đến việc chạy xuống tầng dưới.Vậy nên việc bên Công an nói phải đi tìm lối thoát hiểm là ko hề sai Cảm ơn tác giả. Đúng là mất bò mới lo làm chuồng.