Nhân thân ông xích lô Phiên tòa được dư luận chờ đợi không phải để mong nhìn thấy bị cáo bị trừng trị như nhiều vụ án tai nạn giao thông trước đó, dù ai cũng rưng rưng thương cháu bé. Mà bởi những tháng qua, thông tin về nhân thân bị cáo Thạch, một cựu binh ở chiến trường biên giới Vị Xuyên, Hà Giang năm xưa nay sống trong nghèo túng; về tấm lòng của đồng đội cũ - những người góp tiền giúp ông lo tang ma cho cháu bé; về thái độ đau khổ và ăn năn của ông, đã được xã hội thông cảm và sẻ chia. Bản thân gia đình cháu bé không yêu cầu bồi thường và xin tòa xử nhẹ cho ông. Hội đồng xét xử sau khi cân nhắc về các tình tiết giảm nhẹ như bị cáo có nhân thân tốt, phạm tội lần đầu, hoàn cảnh và thái độ khắc phục hậu quả của bị cáo... đã tuyên phạt ông Thạch 6 tháng cải tạo không giam giữ. Thông tin về kết quả phiên xử được truyền đi rất nhanh. Nhiều người mừng cho ông. Dư luận nói đó là một bản án thấu tình và nhân văn. Nó được đón nhận với một sự nhẹ nhõm, hài lòng của công chúng.Thái độ của dư luận trong vụ ông Bình “còng” khiến tôi bỗng bật ra câu hỏi: Tại sao, ở nhiều phiên tòa, cũng cụm từ “nhân thân tốt’’, “phạm tội lần đầu’’, ‘’có nhiều thành tích trong công tác’’ lại vấp phải sự phản đối của công chúng? Đặc biệt là những phiên tòa xét xử cán bộ, quan chức nhà nước phạm tội tham nhũng. Người ta phản đối không phải vì những người đó thiếu các yếu tố trên mà vẫn được tòa chấp nhận. Người ta phản đối vì sự vô lý. Bởi ở loại tội phạm này, bị cáo là người có chức vụ trong cơ quan nhà nước. Có chức vụ dĩ nhiên là có thành tích, là chưa từng phạm tội và bị kết án, là phạm tội lần đầu, là nhân thân rất tốt. Theo lẽ dân gian, đã có chức vụ mà còn phạm tội thì bị xử nặng hơn dân, cớ sao vin vào “nhân thân tốt’’ để giảm nhẹ?Tôi nhớ tại rất nhiều phiên tòa xử những người lam lũ lỡ tay say rượu đánh nhau, lỡ dại làm sai điều gì đó, hàng ghế dự khán luôn có hàng xóm láng giềng. Thỉnh thoảng có người chép miệng: “Tội nghiệp, bình thường ổng hiền và tốt lắm!”.Tôi cũng nhớ, chưa có phiên tòa xử tham nhũng nào, xóm giềng đến dự với sự sẻ chia như thế.Tôi nhớ, tại phiên họp của Ủy ban thường vụ Quốc hội cách nay nửa năm, ngày 21-9-2016, báo cáo của Ủy ban Tư pháp cho biết: năm qua tỉnh Thanh Hóa xét xử các tội danh tham nhũng, một nửa trong số các bị cáo được cho hưởng án treo hoặc được xử dưới mức thấp nhất của khung hình phạt. Tương tự, Nghệ An xét xử 7 bị cáo tham nhũng thì cho 3 bị cáo hưởng án treo, 100% số bị cáo được xử dưới mức thấp nhất của khung hình phạt. Hà Nội xét xử 46 bị cáo phạm tội về tham nhũng, cho hưởng án treo 11 bị cáoÔng Nguyễn Mai Bộ, Ủy viên thường trực Ủy ban Quốc phòng - An ninh của Quốc hội từng nói rằng hướng dẫn của Hội đồng thẩm phán về án treo dường như đang “làm lợi” cho tội phạm tham nhũng. Theo ông Bộ, có nhiều trường hợp các bị cáo tham nhũng cách thời điểm bị phát hiện nhiều năm, sau đó mới bị khởi tố. Nhưng đến khi xét xử lại áp dụng tình tiết bị cáo “có nhân thân tốt” là không đúng. “Nếu tốt thì đã không tham nhũng, mà tham nhũng nhiều lần, tham nhũng số lượng lớn thì không thể tốt được" - ông Bộ nói.Rõ ràng, việc giảm nhẹ hình phạt khi xử quan tham, khó có thể thuyết phục công chúng rằng đấy là việc làm nhân văn. Đó là sự mạo danh nhân văn, là dung túng, thiếu nghiêm minh. Dư luận đã quá chán nản với những người có nhân thân tốt, tốt đến… ngày bị bắt, bị tuyên án với con số tiền tham nhũng trăm, ngàn tỷ.Dĩ nhiên nền pháp luật dù có tốt đến mấy cũng chỉ có thể tiệm cận với chân lý. Với những khái niệm như nhân văn, người tốt, kẻ xấu, đôi khi việc định lượng của pháp luật không thể thay thế sự cảm nhận của người dân. Làm sao có thể khiến người dân tin rằng một người tốt chỉ qua những bằng khen và chức vụ.Quay lại với bị cáo Thạch trong vụ tai nạn giao thông, vì sao người ta tin ông tốt và chấp nhận “”nhân thân tốt”? Là vì thời trẻ ông cống hiến máu xương, tuổi già vẫn trằn lưng ra kiếm tiền mua gạo; vì ông dù có lỗi, nhưng phạm tội khi đang lao động đổ mồ hôi. Và tất cả những điều đó, người ta gọi là thiên lương. Thiên lương thì hiển lộ chứ không cần dẫn luật, thiên lương thì không cần phải chứng minh bằng những xấp bằng khen; thiên lương thì không ăn của dân trăm tỷ ngàn tỷ.Tôi học Luật, ngành đào tạo cán bộ tòa án. Bè bạn lớp tôi giờ đa phần luật sư, thẩm phán, lãnh đạo tòa. Thi thoảng gặp nhau chúng tôi vẫn hỏi nhau một câu, nhưng rồi chẳng đứa nào trả lời được.“Làm sao có thể tin một người có nhân thân tốt, khi mà ở họ không hề hiển lộ thiên lương?”Đức Hiển Bộ mặt của người dân qua mưu sinh, miếng cơm manh áo hàng ngày- cái Thật hay nhân cách hiển lô.Mấy quan thì khác- đa diện lắm: Dân có thể gặp quan đi lễ,làm từ thiện... nhưng ai biết "ma ăn cỗ" nơi nao?!!! Nhận ra Thiên lương với dân thì dễ,khó vô chừng với quan là bởi vậy! Tôi còn nhớ chủ tịch hà nội bảo rằng vỉa hè khó dẹp là do công an bảo kê, mà từ bảo kê là nói theo kiểu đường phố chứ nói theo luật là tham nhũng chứ còn gì. Người ta đã ra quân quyết liệt để dành vỉa hè nhưng thật ra là chỉ ngắt ngọn vì cái gốc của nó là diệt tham nhũng thì trật tự pháp luật sẻ được thiết lập vỉa hè không cần phải ra quân dọn dẹp tự người dân phải trả nếu không thì phải hầu toà và nộp phạt. Chúng ta quen nhắt ngọn mà cứ mỗi lần ngắt ngọn nó phun ra hàng chục cái đọt khác nên đã diệt thì diệt gốc còn không thì thôi để vậy chứ ngắt đọt chỉ tạo ra thêm nhiều nhiêu khê hơn Nói tóm lại, Việt Nam có một 'rừng luật' khi sử dụng thì dùng đa số là "LUẬT RỪNG". Vì thế mỗi năm phải sửa và bổ sung. Anh Hiển viết bài này rất sâu sắc Tôi nghe tin ông Thạch được tuyên phát tù cải tải tạo không giam giữ 6 tháng mà như muốn bật khóc. Thương cảm cho ông Thạch một phần, một phần lớn là dành cho thái độ của hội đồng xét xử dành cho ông. Cái thân nhân tốt của hầu hết cán bộ, công chức thời nay là một bản lý lịch trong sạch. Còn việc chạy chức, chạy quyền... đâu nào ai biết. Thiển nghĩ luật cần phải loại bỏ án treo mà thay vào đó là phạt lao động công ích như nhặt rác, dọn vệ sinh, dọn cỏ... có lẽ còn có tác dụng hơn. Biết luật mà còn phạm luật là tội phải xử nặng hơn. Bài viết sâu sắc, rất đúng! Một đằng là vô ý, một đằng là cố ý, 1 đăng vô ý 1 giây, 1 đằng cố ý nhiều lần, riêng cái đó đã đủ để định tội rồi, nhân thân nhân ngãi cái gì. Câu hỏi rất hay a Đức Hiển ak. Thì đồng tiền che mắt công lý rồi. Một bản án thấu tình đạt lý. Tòa án là nơi cầm cân nảy mực cho sự đúng sai. Vậy mà giờ đây lòng tin vào tòa án, viện kiểm sát hay các cơ quan thực thi pháp luật nói chung đã giảm đi rất nhiều. K chỉ một mà có quá nhiều con sâu trong một nồi canh. Năng lực, đạo đức và( có lẽ) cả những mặt trái tối màu làm nên những quyết định và bản án sai lệch. Tham nhũng nghĩa là hại dân hại nước,nó không phải là tai nạn,nó là hành vi tội ác cần được trừng trị nghiêm mới mong xã hội phát triển được .