Sống mòn bên Cửu Long Đó là lời rào trước ngại ngần của một nữ cán bộ ở Sóc Trăng với tôi, trước buổi làm việc. Không được tắm, với nhiều phụ nữ, chắc chắn là một nỗi ám ảnh. Ở đây, họ đã không có nước tắm trong hai tuần.Ở Rạch Giá, Kiên Giang, cuối mùa khô học sinh còn phải nghỉ học sớm vì trường hết nước. Còn chuyện cả nhà rồng rắn mang can nhựa đi lấy nước về dùng là bình thường. Có lẽ bất kỳ ai ở miền Tây cũng có thể kể cho chúng ta nghe những chuyện khốn khổ trong cao điểm thiếu nước.Tính đến tháng 5 năm ngoái, có đến 225.800 hộ gia đình với khoảng hơn 1 triệu người bị thiếu nước trong khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Viện Khoa học Thủy lợi miền Nam dự báo trong tương lai gần, nhiều khu vực không còn khả năng có nước ngọt trong suốt mùa khô. Miền Tây sông nước sẽ còn gì khi không còn nước?Đó chỉ là một trong số nhiều khía cạnh cực đoan của miền Tây những năm tháng này. Vài ngày qua cư dân bên bờ Vàm Nao ở An Giang đang sống trong sợ hãi, do tình hình sạt lở diễn ra nghiêm trọng. Hàng chục ngôi nhà đã trôi theo nước dữ, và chưa biết thiệt hại sẽ còn lớn đến đâu. Những cảnh quay mà chúng ta thấy trông giống một bộ phim hành động hơn là trong đời thực. Bên kia bờ sông Hậu, người dân nhiều khu vực ở Đồng Tháp cũng đang chịu cảnh sống bên những hố tử thần.Thiên tai không năm nào là không diễn ra. Nhưng khi nó diễn ra với quy mô như trận hạn 90 năm mới có một lần vào năm ngoái, và hiện tượng sạt lở khi mùa mưa còn chưa đến như năm nay, cho thấy nhiều điều bất thường.Và vì những bất thường đó, tôi không thấy hài lòng khi nhiều địa phương “mất mùa đổ tại thiên tai”. Bởi khi thiên tai trở thành quy luật, và chúng ta thất bại khi điều chỉnh quy luật đó, thì nó sẽ là chỉ dấu cho sự yếu kém năng lực thay vì ý trời.Một nghiên cứu từ năm 2014 của một nhóm nhà khoa học từ Pháp và Quỹ WWF cho rằng khai thác cát bờ sông là nguyên nhân chính cho hiện tượng xói lở ở đồng bằng sông Cửu Long. Nghiên cứu cho biết sông Tiền và sông Hậu mất đi đến tổng cộng hơn 210 triệu m3 lượng trầm tích đáy sông trong giai đoạn 1998 – 2008. Điều trùng hợp, là hai tỉnh bị sạt lở nặng nhất, An Giang và Đồng Tháp, nằm bên 2 nhánh chính của sông Mekong này.Đó tất nhiên chỉ là một nghiên cứu, chưa hẳn là câu trả lời cuối cùng. Nhưng ít, nhất đó là một nỗ lực truy tìm sự thật. Đáng tiếc, đó là nỗ lực của những người nước ngoài. Chỉ đến sau khi những hình ảnh Vàm Nao được thông tin rộng rãi, Bộ trưởng Tài nguyên – Môi trường mới chỉ đạo việc nghiên cứu, đánh giá cụ thể về hiện trạng sạt lở ở hai sông Tiền – Hậu. Tình trạng sạt lở đã diễn ra đến bao nhiêu năm để đến bây giờ chúng ta mới “nghiên cứu – điều tra”?Trong những câu chuyện hàn huyên ở miền Tây, cụm từ “lên Bình Dương” xuất hiện nhiều như một giải pháp cuối cùng cho vấn đề môi trường và sinh kế. Đáng lo ngại hơn, giải pháp đó đang dần trở nên phổ biến: trong giai đoạn 2009 – 2014, hơn nửa triệu người miền Tây “xuất cư”, còn số lượng nhập cư chỉ là gần 100 nghìn người. Con số này có lẽ còn tăng lên nhiều sau những đợt hạn thế kỷ và sạt lở trái mùa vừa qua.Vì sao miền Tây trù phú mà vẫn “đội sổ” cả nước về thu nhập bình quân đầu người? Những câu hỏi vì sao như thế vẫn sẽ lơ lửng nếu như không có người đi tìm câu trả lời.Nếu nguyên nhân là thiên tai - theo cái cách lý giải của nhiều cơ quan chức năng - như biến đổi khí hậu, thì việc xây dựng bài toán ứng phó tổng thể cho hơn 20 triệu người ở đồng bằng sông Cửu Long là không thể chậm trễ. Bởi một số dự báo bi quan cho rằng đến cuối thế kỷ 21, 40% diện tích vựa lúa của Việt Nam sẽ chìm trong nước biển.Còn nếu nguyên nhân là đến từ nhân họa? Nếu nguyên nhân là tình trạng khai thác cát lòng sông, là sự bất hợp lý trong việc điều tiết dòng chảy và trầm tích của hệ thống thủy lợi trong nước? Cho dù là thiên tai hay nhân họa, thì bây giờ cũng là lúc người dân muốn nghe một giải pháp lớn hơn việc sạt lở tới đâu tìm cách di dời tới đó; tổng quan hơn việc thiếu nước tới đâu thì... xếp hàng chờ tới đó.Khắc Giang Thiên nhiên đáng sợ một thì sự thiếu trù bị trong hoạch định về chính sách an sinh cũng như thiếu trách nhiệm buông lỏng quản lý để cái lợi ngắn hạn tự do hoành hành đáng sợ gấp mười! Đừng vội đổ tại thiên nhiên,"Tiên trách kỷ..." trước, CÁC VỊ ạ! Tôi đang thắc mắc chức năng chính của uỷ ban Tây Nam Bộ gì đấy là như nào nhỉ??? Tôi là người dân miền tây và tôi đã đoán trước được những chuyện này không sớm thì muộn cũng sẽ xảy ra với vùng đất này. Vùng đất này lẽ ra phải được quan tâm nhiều hơn, phải có những quy hoạch và nghiên cứu kỹ càng hơn. Trước giờ tôi chỉ thấy duy nhất bác Võ Văn Kiệt là có quan tâm đến vùng đất này sâu sắc và đã biến nó thành vựa lúa lớn nhất nước. Nhưng những người như bác quá ít, mặc dù vùng đất này không thiếu nhân tài nếu như không nói là rất nhiều. Mong rằng những người sinh ra và lớn lên ở vùng đất này hãy góp chút ít tri thức và tiền bạc cứu lấy vùng đất này trước khi quá muộn. Mong những nhà lãnh đạo hãy quan tâm đến vùng đất này nhiều hơn! Tóm lại là quản lý không tốt. Không lí gì vùng trù phú nhất nhì Vn mà dân bỏ xứ nhiều như vậy. Miền trung khắc nghiệt không nói, đến miền Tây cũng vậy thì thua rồi. Theo tôi có hai việc cần làm1.Tuyên truyền nâng cao nhận thức cho nhân dân và xử lý thât nặng những kẻ cầm đầu, các tổ chức khai thác cát lậu.2.Xử lý thật nặng cán bộ ,ngành chức năng phụ trách. Hiện nay có tình trạng là khi xảy ra vụ việc gì thì cán bộ tỏ ra rất ngây thơ, không biết, chưa nghe cấp dưới báo cáo...Như tôi ở vùng ven SG khi dân địa phương che mái hiên cho con trẻ chơi cũng thấy đô thị đến làm việc trong khi các vựa phế liệu mọc lên khắp nơi, nhà làm trên đất ruộng cũng như chuyện được phép, sau đó gắn đồng hồ điện nước bình thường...Những điều mà ai cũng hiểu nhưng cán bộ lại không thấy, chỉ thấy chuyện vặt vãnh. Tóm lại nếu không giải quyết được chuyện căn bản là CÁN BỘ PHỤ TRÁCH thì mọi việc cũng không tiến bộ. Không chỉ là biến đổi khí hậu gây ra hạn hán, lũ lụt, xói lở mà con người làm biến đổi khí hậu trầm trọng thêm. Bên ta thì quy hoạch kém, cát tặc lộng hành, bên láng giềng thì xây hàng chục đập nước ở thượng nguồn và nắn cả dòng chảy. Nên tham khảo kinh nghiệm Israel, Hà Lan và các nước đã lợi dụng thiên nhiên thành công, nếu không thì Cửu Long sông nước, miền Tây trù phú, những hình ảnh đẹp của Đồng Tháp Mười và rừng U Minh sẽ chỉ còn trong thơ ca mà thôi. Hì hì…, tui tìm ra giải pháp rồi, mà giải pháp lớn nữa đấy chứ. Ai cũng biết cát là một trong những vật liệu dùng để xây nhà, xây nhà càng to thì sử dụng càng nhiều cát. Giờ nếu không còn ai xây nhà thì bọn cát tặc hút cát bán cho ai, bọn chúng sẽ đổi nghề thôi. Không còn bọn cát tặc thì những dòng sông sẽ không còn sạt lỡ nhà của dân sẽ không còn tắm sông, 40% diện tích vựa lúa của Việt Nam vẫn sẽ nổi trên nước biển. Lát nữa kêu cô đánh mấy thảo văn bản, mai tui sẽ ban hành lệnh cấm mọi người… xây nhà. Bà con miền Tây cứ yên tâm mà sống, sang năm nếu bà con không còn phải xếp hàng để xin nước ngọt thì nhớ like cho giải pháp của tui một phát nhé. Vì sao miền Tây trù phú mà vẫn “đội sổ” cả nước về thu nhập bình quân đầu người?Tôi có câu trả lời cho a về một khía cạnh như vậy (tôi dân miền Tây "An Giang" chính thống, sinh sống và làm việc ở Sài gòn).Tl: Nông sản ( hoa màu, trái cây, lúa,..) khi thu hoạch, đầu ra bị chèn ép bởi qua quá nhiều trung gian (thương lái). Nếu đích đến là cơ sở cấp 1 hay chủ quản là cty xuất nhập khẩu thì giá cả sẻ được cao hơn gấp đôi, gấp 3 lần giá trung gian chèn ép.Nếu các cơ quan đứng đầu mỗi địa phương (sở NN-NT, cục quản lý kinh tế, thương mại xuất nhập khẩu,...) Mà liên kết vs doanh nghiệp, cty theo đúng câu vì dân, làm sao để 'dân giàu-->>nước mới mạnh' thì tôi dám chắc 100% đời sống dân miền tây sẽ k có cảnh người bỏ ruộng đất cho thuê để cùng lên bình dương đi làm công nhân. Giữa làm chủ và công nhân nếu chọn cho sự uy quyền và tự tại A chọn bên nào????Nhưng thực tế, quan liêu còn rất sâu đậm trong tâm thức người cán bộ thì đừng hỏi tại sao những sự việc đã xảy ra hơn 20 năm giờ mới bất đầu kiểm tra!???Đừng hỏi vì sao, giá cả nông sản của từng vùng cả nước lay lắc là cần cứu trợ giải thoát hàng k tiêu thụ của người nông dân? Hay đừng hỏi vì sao cát tặc lộng hành -->> bởi có sự liên kết giữa nhóm lợi ích mà ai cũng sẽ nghĩ đến và đó là sự thật.Nếu tất cả cán bộ điều Công, Chính, Liêm, Minh, thì câu nói của Chủ Tịch HCM vĩ đại, đất nước chữ S này đã có thể hiên ngang sánh bước với 5 Châu trên bản đồ TG.Nếu mục gốc nhìn đến được đúng đích, người có thể ra mọi quyết định để thay đổi những bâng khâng trăn trỡ của xh và người dân thì mới mong đất nước k còn nhiều cảnh oán than. Xây thêm nhiều khu công nghiệp để tạo việc làm cho ' nông dân mất ruộng.' Thực ra, chúng ta đang nói nhiều hơn làm cho miền Tây hay Cửu long. Phải có một chiến lược thật lớn cho đồng bằng sông Cửu Long, trong đó ít nhất là phải có một dòng chảy nước ngọt cho sinh hoạt toàn vùng. Chúng ta có thể có giống lúa, giống cây ... chịu mặn, nhưng con người không thể dùng nước mặn. Chúng ta có thể không phát điện Nhà máy Trị An (Đồng Nai) mà dùng toàn bộ nước đó cung cấp sinh hoạt cho toàn miền Tây. Nồi cơm bị bỏ quên mấy chục năm trong chính sách giờ sắp đuối mới được nhắc đến. - Khai thác cát.- Khai thác nước ngầm.- Không có kế hoạch thủy lợi, xử lý nguồn nước.Theo tôi đó là tất cả những tâm điểm mà chủ trương cần làm ngay, vì đây là đại họa rồi. Nếu không làm ngay thì coi chừng Mũi Cà Mau và Miền Tây sẽ sớm chìm xuống biển! XEM XONG MỚI BIẾT NGUY HIỂM.TỘT CÙNG Dùng tiền để xây cất những dự án không cần thiết hay ít quan trọng hoặc chỉ có tính cách chính trị tuyên truyền mà mua máy móc biến nước biển thành nước ngọt, xây đập để giử nước ngọt xài quanh năm và trừng trị thích đáng những ai phá hoại tài nguyên quốc gia. Tuyển dụng những nhân tài quốc gia vào những công việc và chức vụ phù hợp với khả năng của mỗi người và dẹp bỏ hệ thống lãnh đạo của những ai không có khả năng. NHẤT CẬN THỊ, NHÌ CẬN GIANG.Nhân dịp đọc bài “Sống mòn bên Cửu long”, với lại xem một vài phim Thái, xin được chia sẻ ngắn. Có thể nào mình xây dựng một vùng trù phú Đồng bằng sông Cửu Long với sự xen kẻ của “sông ngòi” và sinh hoạt không. Có nên chăng nghiên cứu nhiều hơn việc tận dụng thế mạnh của sông ngòi để tận dụng sức mạnh của giao thông thủy bộ kết hợp. Đó là hạn chế tối đa việc xây dựng các tuyến đường dọc theo bờ sông. Vì khi đó sẽ giết chết con sông vì chỉ còn tận dụng được thế mạnh của đường bộ, còn đường thủy sẽ bị giết chết. Có nên chăng xây dựng đường sá cách các con sông 100-200m, để người dân vừa thuận lợi kinh tế đường thủy (phát triển du lịch, dịch vụ) đồng thời có cả đường bộ.Cả một vùng đồng bằng phù sa. Hệ thống sông ngòi dày đặt. Đáng lý ra người dân ở đây sẽ được một môi trường sống tốt là: phía sau nhà có sông để thoát mát, lưu thông không khí, mát mẻ, trước nhà là đường ô tô thuận lợi đi lại. Nếu ta cứ tiếp tục xây dựng đường ô tô ngay mé sông sẽ làm cho mức sống từ cao trở thành thấp, từ sang trọng trở nên thô thiển.Con người hài hòa cùng thiên nhiên, tận dụng sức mạnh của thiên nhiên, bắt thiên nhiên phục vụ cho con người. Kết hợp cần cù, siêng năng tin rằng người dân sẽ bức phá, kinh tế sẽ khá hơn. Ta có hơn 3000km bãi biển, miền trung nghèo và khá nhiều người nghèo. Có nên chăng nơi nào không ngại xâm nhập mặn thì nên chăng tính tới khai thác kinh tế biển, lấn biển, tạo vịnh nhân tạo, có địa lợi thì khai thác, không có thì con người cũng tạo ra địa lợi được vậy. Vài ý kiến góp ý nhỏ xin được sẻ chia.