Di dân và thịnh vượng Đó là quả quyết của anh tài xế taxi ở TP HCM trong câu chuyện với tôi, về việc gia đình anh đã chi 30 nghìn USD để đưa cậu con trai 16 tuổi sang Mỹ du học và đang tìm cách ở lại.Tuy đó chỉ là nhận định cảm tính của một người tài xế, nhưng phần đông trong 39 thành viên sáng lập của Hội Thanh niên - Sinh viên Việt Nam tại Mỹ vẫn đang ở Mỹ. Quê hương luôn là sự khắc khoải, nhưng ở lại vẫn đang là lựa chọn của rất đông du học sinh. Có những người đã quyết định trở về, nhưng rồi lại lặng lẽ ra đi vì không gian dụng võ chật hẹp, trong khi những rủi ro về an toàn và sức khỏe luôn rình rập.Cách TP HCM 700 km, ở Tây Sơn, Bình Định quê tôi lại có một câu chuyện khác. “Chu choa ở quê khổ quá bay ơi. Tau chỉ mong tụi nhỏ được như chú mầy, thoát ly ra thành phố để có công việc, có thu nhập, không phải chân lấm tay bùn” là điều anh Ba sau nhà thường nói với tôi mỗi dịp về quê. Bác Bốn nhà bên, cô Năm trước nhà cũng có ước mong tương tự.Trong những chuyến đi địa phương như Hà Giang, Tây Ninh, tôi biết rất nhiều “cán bộ Hai - Sáu” (thứ hai ngược lên chỗ làm, thứ sáu xuôi về phố) vì gia đình đang sống và con đang đi học ở đó. Gửi con ra Hà Nội hay TP HCM học rồi chúng ở lại là lựa chọn của nhiều gia đình không thể "Hai- Sáu". Gần như tất cả người dân Việt Nam hiện nay đều có gốc gác nông thôn và 65% dân số đang sống ở các vùng ngoài đô thị. Trực giác của họ mách bảo rằng tương lai là ở phố chứ không phải ở quê. Trên thực tế, công nghiệp hóa gắn với đô thị hóa để đa phần người dân sống ở thành thị mới là con đường đi đến thịnh vượng của một quốc gia chứ không phải “hiện đại hóa nông thôn” như nhiều quốc gia đang ngộ nhận. Tất cả các nước phát triển đều đã đi qua con đường này. Hàn Quốc và Trung Quốc là hai ví dụ rất đáng tham khảo cho Việt Nam.Nhờ tập trung nguồn lực cho các đô thị trọng yếu với khởi đầu từ Seoul, Hàn Quốc đã trở thành một nước công nghiệp sau ba thập kỷ cải cách (1961-1990) với GDP bình quân đầu người tăng 9,4 lần và dân số nông thôn giảm tuyệt đối 41%. Đến nay, một nửa dân số xứ kim chi đang sống ở vùng Seoul và 82% đang sống ở thành thị.Tương tự, Trung Quốc, sau 30 năm cải cách (1978-2008), GDP bình quân đầu người đã tăng 12,4 lần và dân số nông thôn giảm tuyệt đối hơn 10%. Sau 40 năm, dân số nông thôn đã giảm tuyệt đối hơn 25%, và tỷ lệ đô thị hóa đã hơn 57%.Quan trọng hơn, việc làm cho các đô thị trung tâm có khả năng cạnh tranh và môi trường sống tốt đã giúp nhiều du học sinh nói riêng, người có khả năng nói chung của hai nước này chọn quê hương để lập nghiệp.Đối với Việt Nam, sau ba thập kỷ Đổi mới, GDP bình quân đầu người chỉ tăng 4,3 lần, dân số nông thôn vẫn tăng tuyệt đối 26% và tỷ lệ đô thị hóa chỉ mới 35%. Chất xám đang chảy ra ngoài và Việt Nam vẫn đang xuất khẩu lao động không có kỹ năng.Lối ra của Việt Nam là cần những đầu tàu kinh tế thành công để kéo đoàn tàu kinh tế cả nước đi theo. Đây là lý do Quốc hội đang thảo luận cơ chế mới để thúc đẩy TP HCM đi lên.Giờ đây là lúc cần nghĩ ngược lại và làm khác đi so với quán tính hiện hữu. Việt Nam cần tạo điều kiện cho việc di dân, đô thị hóa dễ dàng, hiệu quả, đặc biệt là tạo dựng những đô thị có khả năng cạnh tranh và môi trường sống tốt. Do vậy, Trung ương cần trao thêm quyền tự chủ về ngân sách và chính sách cho TP HCM.Đóng góp ngân sách nhiều nhất cả nước, nhưng trong 4 đồng thu được thì TP HCM chỉ được giữ lại chưa đến một đồng, kể cả phần xin thêm từ trung ương cho những dự án hay chương trình riêng biệt. Hơn thế, tỷ lệ này đang có chiều hướng giảm trong những năm gần đây.Chi ngân sách bằng 7,8% GDP vào năm 2015 của TP HCM quả là eo hẹp so với Seoul 11,1%, Singapore 14,2%, Hà Nội, 15,5%, Thượng Hải 20,9% và Bắc Kinh 21,2%. Điều này đang khiến các tham vọng của Thành phố bị ngáng trở và năng lực cạnh tranh so với các thành phố trong khu vực luôn lẹt đẹt ở phía sau.Trong bối cảnh khó thay đổi tỷ lệ ngân sách chung hiện nay, Trung ương có thể cho TPHCM được thu riêng một số loại thuế, phí như: thuế tài sản, thuế cải thiện, phí phát triển…; quyền phát hành trái phiếu công trình mà không tính vào nợ chung; và các cơ chế huy động sự tham gia của khu vực tư nhân. Thêm vào đó, trao cho Thủ Thiêm và vùng phụ cận cơ chế đặc khu như Phố Đông của Thượng Hải cũng là một giải pháp quan trọng.Thành phố “anh hai Nam Bộ” sẽ lấy lại được phong độ của mình khi những nhân tố tiên phong một thời hay được kỳ vọng rất lớn như Công ty Phát triển Tân Thuận (IPC), Công ty phát triển hạ tầng (CII) và Công ty Đầu tư Tài chính Nhà nước (HFIC) được phát huy cùng với sự tham gia tích cực của khu vực tư nhân để thực hiện những "siêu ý tưởng".TP HCM cũng cần được trao quyền chủ động trong việc tổ chức bộ máy, đánh giá, tuyển dụng cán bộ, đổi mới cách thức trả lương nhằm tạo động cơ khuyến khích và áp lực để cán bộ làm việc. Khi có thể tập trung trí tuệ cho phát triển thay vì mải kỳ kèo với Trung ương về các cơ chế cò con thì sự loay hoay nhiều năm qua sẽ qua đi.Cuối cùng, cạnh tranh giữa các quốc gia thực chất là cạnh tranh giữa các đô thị lớn để thu hút doanh nghiệp, người giỏi và người giàu - ba nhân tố tạo ra việc làm và ngân sách.Câu chuyện cạnh tranh của TP HCM không phải là với Hà Nội hay Bình Dương, Đà Nẵng mà là với Singapore, Hong Kong, New York, Seoul, Tokyo.Huỳnh Thế Du Tôi đồng tình với tác giả.Tôi không phải là dân SG gốc nhưng cũng đang sống ở SG,dù không phải dạng"xin làm ở SG rồi bám trụ" vì suốt thời gian cày cuốc của tôi là ở một nơi khác.Thật chua xót khi SG là nơi nộp ngân sách cao nhất nước nhưng phần được giữ lại thì không đáng kể,liệu rồi người dân,cách doanh nghiệp có còn hào hứng để tạo ra sản phẩm,tiếp tục đóng góp vào ngân sách?Và tôi cũng đồng ý rằng nhiều người SG đang có tầm nhìn hướng ra nước ngoài,không phải bằng cách cho lấy chồng Hàn,Đài loan... mà cho con em du học đến các nước phát triển rồi sẽ tìm cách ở lại,ngay cả những người đã thành danh họ vẫn có ý đến lập nghiệp tại một nước khác.Trong thời đại này,con người có quyền chọn lựa nơi ở và làm việc,miễn họ không làm điều gì phạm pháp. Thích các bài viết trên GÓC NHÌN của VN Express. Ở đó người đọc được mở mang thêm sự hiểu biết chuyên sâu, với từng chuyên đề được trình bày cô đọng nhưng đầy đủ thuyết phục, từ những tác giả có tâm thế là nhà chuyên môn nặng lòng trách nhiệm với sự phát triển của đất nước. Sự công bằng của xã hội và môi trường sống là lý do chính mà các du học sinh muốn ở lại định cư tại các quốc gia mà họ đến "Hãy cho SG một cơ chế" là một đòi hỏi chính đáng của riêng Tp.HCM. Nhưng với cương vị của một người làm cha, làm mẹ thì không được phân biệt bất kỳ đứa con nào. "10 người đi thì 9 người ở lại", tuy không đại diện cho một con số thống kê chính xác, nhưng là một phát biểu rất đáng suy ngẫm. Điều gì khiến những đứa con không muốn trở về với bố mẹ chúng khi chúng có cơ hội để thoát ly? "Môi trường xã hội" lành mạnh hướng đến lợi ích gần gũi của con người, thay vì các lý luận giáo điều, khắt khe, viển vông, xa vời, cách rời thực tế mới là cái chúng ta cần hướng đến. TPHCM không chỉ trông chờ vào du học sinh trở về, mà còn phải là nơi quy tụ và tạo điều kiện cho sinh viên giỏi và nhân tài đất Việt đến sinh sống làm việc và sáng tạo, đồng thời đất lành cho nhân tài từ các quốc gia khác đến khởi nghiệp mới mong so sánh được với Singapore hay Bangkok. Nói thì dễ nhưng làm thì không dễ. Phải phát triển nông thôn cho dân được ấm no chứ không phải mải mê phát triển đô thị. Bài viết rất hay và thiết thực. Tôi ủng hộ quan điểm của tác giả. Di dân từ quê lên phố thì con cái vẫn giữ được giọng nói, văn hoá Việt. Di dân định cư nước ngoài thì không. Cảm ơn tác giả, ông nói ra thực tế và mọi người có thể hiểu đúng... "Câu chuyện cạnh tranh của TP HCM không phải là với Hà Nội hay Bình Dương, Đà Nẵng mà là với Singapore, Hong Kong, New York, Seoul, Tokyo." Ước gì ai cũng có được tầm nhìn như thầy Du, nhất là những nhà chính sách. Tác giả nói rất hay. Nhưng dựa vào thực tế cuộc sống, tôi chọn nhà ở quê, làm ăn ở đô thị. Nhà ở quê yên tĩnh, không khí trong lành, ít ô nhiễm, mưa không ngập, tuy đi lại hơi xa một chút nhưng vẫn ngon hơn nhà ở đô thị. Làm ăn ở đô thị tốt hơn ở quê là chuyện đương nhiên. Làm ăn ở đô thị chứ không phải ở. Phải phân biệt hai cái này mới được. Một vấn đề chắc chắn có 2luồng ý kiến trái ngược nháu ,nói như bạn chỉ là một trong 2 luồng đó ! Tôi đang ở SG nhưng theo tôi tp này đã thu hút rất nhiều lao động , chất xám từ nhiều vùng quê khác nhau đến để đóng góp cho sự pt của tp ! Nhìn 1 hứớng khác khi mà không có nông thôn nơi bà con nông dân bán mặt cho đất bán lưng cho trời kiếm hạt thóc mớ rau con heo mang lên tp liệu chúng ta sẽ ra sao ? Hãy nghĩ đến họ vì đất nc này còn trên 70% nông nghiệp! Đừng nên so giá trị một chiếc ti vi của công nghiệp với hạt thóc người nông dân làm ra Quá hay Vậy nông thôn thì sao, ai giải thích cho tôi nhỉ????? RẤT ỦNG HỘ TÁC GIẢ.QUÁ CHUẨN