Giá và Phí Các thầy dạy tôi rằng, bác sĩ là để cứu giúp người bệnh chứ không phải để kiếm tiền. Đó là thứ đạo đức cao quý, cao quý đến mức nó trở thành mô hình; tuy nhiên, tôi vẫn có những nhận thức rất rõ ràng về sự quay cuồng trong cuộc sống của từng bác sĩ.Nghề y, hơn bất kì ngành nghề nào khác, bác sĩ đòi hỏi phải có tính khiêm nhường trong cuộc sống và chuyên nghiệp trong chuyên môn. Những năm đầu thập kỷ 90, khi tôi bắt đầu thực tập ở các bệnh viện, hầu hết bác sĩ phải làm việc quá sức, nhưng tiền lương nhận được chỉ khoảng 4 đến 6 đô la mỗi tháng. Năm 1991, lương khởi điểm bác sĩ hết tập sự khoảng 62.000 đồng, có thâm niên nhiều năm khoảng 100.000 đồng, trong khi tỉ giá 16.000 VND/USD.Đời sống quá khó khăn, nên mỗi ngày đến bệnh viện tôi lại nhìn thấy có nhiều bệnh nhân phải bỏ tiền ra mua quà cho nhân viên y tế. Món quà phổ biến nhất thời đó là bao thuốc lá 555 hoặc chiếc khăn mùi xoa, họ biếu bác sĩ để được ưu tiên khám trước, biếu y tá để được quan tâm chăm sóc. Bao thuốc hay chiếc khăn mùi xoa sẽ được mang ngay ra cổng viện bán lại.Mô hình của hệ thống y tế mang tư tưởng XHCN, tôi tạm gọi như thế, là mô hình đề cao khả năng tiếp cận chăm sóc sức khỏe như là quyền cơ bản của công dân, nó tập trung cho cả những kỹ năng thăm khám đơn giản lẫn những cuộc phức tạp phẫu thuật nhất, nhưng lại hoàn toàn miễn phí và người bệnh được bao cấp thêm tiền ăn ngày 3 bữa.Nhưng nguồn ngân sách chính phủ dành cho y tế dần cạn kiệt. Cả hệ thống y tế xuống cấp, thiết bị hỏng hóc, cơ sở hạ tầng xập xệ, những chiếc vòi không có nước chảy, bệnh viện không có tiền, hàng dài những bệnh nhân chờ đợi.Tình trạng ấy kéo dài cho đến tận những năm đầu của thế kỉ 21. Thế giới trước đó cả mấy chục năm, ở các nước phát triển đã phổ biến máy siêu âm màu Doppler, máy X quang kĩ thuật số, máy chụp cắt lớp vi tính. Nhưng bác sĩ chúng tôi đến tận những năm 2000, khi khám bệnh vẫn chủ yếu bằng những kĩ năng nhìn, sờ, gõ, nghe.Từ các bậc thầy giàu kinh nghiệm cho đến bác sĩ trẻ mới vào nghề như tôi, hầu hết những thăm khám lâm sàng “không cần” sự trợ giúp của công nghệ chẩn đoán mới nhất như siêu âm hay chụp cắt lớp vi tính; bởi đó là những thứ vô cùng xa xỉ và tốn kém. Tôi không thể quên những ca mổ diễn ra ngay cả khi thiếu điện nước. Nhiều hôm đang mổ mất điện, bác sĩ gây mê phải bóp bóng thay máy thở, đèn bão được thắp lên, y tá soi đèn pin vào phẫu trường giúp phẫu thuật viên thực hiện các kĩ thuật khó.Y tế cần phải được “cởi trói”. Và ngày 24/4/1989, Hội đồng Bộ trưởng đã ban hành Quyết định số 45 cho phép y tế thí điểm thu một phần viện phí. Việc thực hiện Quyết định số 45 bước đầu giúp các cơ sở khám chữa bệnh giảm bớt khó khăn về kinh phí.Đến tháng 8 năm 1994, Chính phủ quy định, một phần số tiền viện phí người bệnh tham gia đóng, sẽ trích 85% mua thuốc thang, hóa chất, vật tư tiêu hao; còn lại 15% dùng để cải thiện đời sống cán bộ công nhân viên.“Viện phí” là thuật ngữ được công nhận chính thức từ thời điểm này.Giai đoạn tiếp theo của chính sách “cởi trói” y tế là thực hiện xã hội hóa. Năm 1999, Chính phủ đã cho phép các bệnh viện công thực hiện liên doanh liên kết với tư nhân để đầu tư trang thiết bị máy móc, mở ra các dịch vụ y tế rồi cùng khai thác.Để đảm bảo sự minh bạch, tính cạnh tranh và tình huống lựa chọn cho 2 hệ thống đang cùng tồn tại song song đó là công và tư, Quốc hội đã ban hành Luật giá và Luật phí. Thuật ngữ “Viện phí” và “Giá dịch vụ y tế” đã có sự phân biệt bởi sự chi phối của hai luật này.Nhưng điều quan trọng hơn cả so với sự phân biệt giữa “Phí” và “Giá”, là hệ thống y tế đã trở nên chất lượng hơn rất nhiều lần, người bệnh đã nhận được những giá trị mà họ xứng đáng được nhận khi phải bỏ tiền ra; còn nhân viên y tế chúng tôi, đời sống cũng được cải thiện rõ rệt. So với trước đây khám cho 10 hay 100 bệnh nhân thì thu nhập vẫn như nhau, thì nay thì đã khác.Nhìn lại chặng đường y tế chuyển đổi qua thời kì bao cấp, cho đến hôm nay thì chúng ta đang có một hệ thống chăm sóc sức khỏe hai tầng. Tầng thứ nhất, là cơ sở y tế sử dụng nguồn vốn ngân sách mà ở đó các bác sĩ tham gia nhiệm vụ khám chữa bệnh một cách tự nguyện cho những người dân bình thường và hưởng lương cơ bản. Tầng thứ hai, là y tế dịch vụ dành cho những bệnh nhân sẵn sàng chi trả tiền cho một dịch vụ và họ được nhận những giá trị chăm sóc thông qua chất lượng cao hơn, cơ sở hạ tầng tốt hơn, thiết bị mới hơn.Sự phân định giữa “phí” và “giá” như thế không chỉ đơn thuần là vỏ bọc từ ngữ. Rộng hơn cách gọi, đây là sự phân định giữa quan niệm của nền kinh tế tập trung bao cấp và nền kinh tế thị trường; giữa ý niệm về tinh thần tự nguyện “phục vụ” của khu vực công và hoạt động mua-bán. Cho dù trong lĩnh vực nào, y tế, giáo dục, vệ sinh môi trường,… việc phân định rạch ròi hai thứ này đều rất quan trọng.Những bác sĩ chúng tôi, trải qua nhiều thời kỳ, vượt qua những khốn khó về vật chất, hiểu hơn ai hết tầm quan trọng của việc phân biệt “phí” và “giá”.Nhưng tôi không bằng lòng với những thành tựu. Cá nhân tôi cho rằng, cách duy trì hệ thống y tế hai tầng trong bệnh viện đảm bảo cho người dân phẫu thuật tim hở không phải chịu cảnh nợ nần suốt đời, nhưng nó không thể tạo ra ngành công nghiệp sinh học, không thể có ngành công nghiệp dược phẩm, không thể những lĩnh vực y tế mũi nhọn đủ sức cạnh tranh toàn cầu.Sự lẫn lộn công - tư trong một bệnh viện đã bắt đầu phát lộ rất nhiều những biến chứng. Đó chính là điều mà tôi băn khoăn, rằng tại sao nền y tế của chúng ta muốn ra biển lớn nhưng không tách riêng hẳn công và tư, mà lại chọn cách bơi ngược dòng thủy triều?Trần Văn Phúc GIÁ là danh từ chung dùng để chỉ giá trị của PHÍ, VẬT CHẤT, NGOẠI TỆ.. v.v... trong quá trình mua bán, trao đổi. Bởi vậy các loại PHÍ khác nhau đều có GIÁ khác nhau. GIÁ của PHÍ có thể được xác định thuần túy theo quy luật thị trường hoặc được xác định dựa trên cơ chế, chính sách hoặc cả hai yếu tố đó. Trong PHÍ có GIÁ. Cho nên việc tách bạch riêng hai khái niệm PHÍ và GIÁ là một sai lầm cơ bản về mặt thuật ngữ cũng như trong thực tiễn cuộc sống. Việc sử dụng nhầm lẫn hai khái niệm này trong một số trường hợp trở nên ngô nghê và tối nghĩa. Theo tôi, Phí là chi phí còn giá là Giá cả.Chi phí thì hiểu mặc định là số tiền cần phải trả, bất di bất dịch.Giá cả, là cái qui định trên một đơn vị sản phẩm, nó bằng giá trị với sự ưng thuận người mua và bán. Vì vậy Giá là có thể mặc cả được.Nếu đổi 1 số dịch vụ thành Giá, nghĩa là cho phép thoả thuận, mặc cả hay sao???Gần đây Phí và Giá được nhắc đến nhiều quá, tốt nhất đừng thay đổi gì hết, mọi người vẫn theo lối suy nghĩ cũ thì vẫn là sự trong sáng của tiếng Việt. Bác sỹ ngoài việc tận tâm khám chữa bệnh cứu người vẫn phải có tiền để lo cho gia đình và cuộc sống. Nhưng đồng tiền đến với họ bằng cách nào là quan trọng nhất, thể hiện phẩm chất đạo đức của người bác sỹ. Theo tôi nghĩ, sản phẩm mua bán trên thị trường có 2 nhóm chính là "hàng hoá" và "dịch vụ". Theo đó tiền trao đổi hàng hoá thì ta gọi là "giá" và tiền trao đổi dịch vụ thì ta gọi là "phí". Đây là các thuật ngữ ta có thể đặt lại theo cách gọi khác. Hàng hoá là những sản phẩm dạng vật chất hay thông tin có thể cầm, nắm, đo, đếm, quan sát, nghe,... ví dụ như cái áo, băng đĩa nhạc, phần mềm vi tính, sách,...Khi người mua hàng hoá, họ sẽ nhận được một vật gì đó có thể ăn, mặc, nghe, nhìn, tính toán, ở, chạy,.. và họ cần phải trả một mức giá. Khi người mua dịch vụ thì họ không nhận được vật phẩm hay vật chứa thông tin nào cả, mà họ sẽ nhận được các sự trợ giúp làm cho cơ thể họ khoẻ, đẹp lên, kỹ năng giỏi lên, kiến thức tăng lên,... như họ nhận được sự tư vấn, dạy học, mát xa, cắt tóc, chữa bệnh,... và họ cần trả phí. Người lái xe chạy trên cao tốc phải trả phí cầu đường dù anh ta không nhận được hàng hoá gì cả nhưng anh ta được chạy nhanh hơn, êm hơn, và nếu anh ta dừng mua xăng thì anh ta phải trả giá. Người vào viện chữa bệnh phải trả phí, thuốc bác sĩ cấp cũng nằm trong viện phí. Nếu người tự mua thuốc để uống thì phải trả giá thuốc, vì anh ta tự dịch vụ. Tôi rất thích bài viết này! Có rất nhiều người chưa hiếu khái niệm thế nào là phí, thế nào là giá. Nếu chỉ thay đổi tên gọi thì dù tên mới có khác bao nhiêu cũng không thay đổi được bản chất. like! Như vậy phải gọi là thu viện giá rồi! Phí - là của thẻ Bảo hiểm y tế {tầng một} . Giá - là của Dịch vụ y tế {tầng hai} . Trong "phí" và "giá" này người dân được quyền chọn lựa để đảm bảo việc khám chữa bệnh được tốt hơn, nhưng dịch vụ thì bao giờ cũng được chiều chuộng hơn nhiều. QUÁ HAY. TRẦN VĂN PHÚC ƠI GIÁ là danh từ chung dùng để chỉ giá trị của PHÍ, VẬT CHẤT, NGOẠI TỆ.. v.v... trong quá trình mua bán, trao đổi. Bởi vậy các loại PHÍ khác nhau đều có GIÁ khác nhau. GIÁ của PHÍ có thể được xác định thuần túy theo quy luật thị trường hoặc được xác định dựa trên cơ chế, chính sách hoặc kết hợp cả hai yếu tố đó tùy thời điểm và đối tượng. Trong PHÍ có GIÁ. Cho nên việc tách bạch riêng hai khái niệm PHÍ và GIÁ là một sai lầm cơ bản về mặt thuật ngữ cũng như trong thực tiễn cuộc sống. Việc sử dụng nhầm lẫn hai khái niệm này trong một số trường hợp trở nên ngô nghê và tối nghĩa. Phí và giá, thời nào và ở đâu cũng như nhau. Ở M ỹ, Đức ...hay Việt Nam cũng có những trường học, lớp học miễn phí và phải đóng phí. Mức học phí có giá cao thấp khác nhau tùy thuộc chất lượng và qui định của mmỗi nơi. Nói thế để thấy phí là chỉ loại hình dịch vụ. Giá là định lượng qui ra tiền tùy theo sản phẩm cụ thể. 2 khái niệm này khó mà đổi chỗ cho nhau. Ý kiến 1: Nền y tế chăm sóc được sức khoẻ con người ở mọi tầng lớp, không kể giàu nghèo thì mới gọi là nền y tế của một xã hội ưu việt (chứ không phải cứ tự xưng ưu việt là nó khắc trở thành ưu việt). Ý kiến 2: Không chỉ ngành y tế, nhiều ngành khác của ta đang bị loay hoay bởi chức năng và nguồn lực để thực hiện tốt chức năng đó. Ý kiến 3: Muốn làm một việc gì đó tốt hơn thì phải nhìn nhận rõ hiện trạng, có giải pháp thích hợp chứ không phải cứ làm như cũ và đặt một cái tên khác cho công việc cũ. Điều này giống như muốn một con chó bắt được chuột thì phải huấn luyện cho nó, chứ không phải chỉ đổi tên nó thành “con mèo”. Đôi khi chính cái sự lẫn lộn công - tư, phí - giá là cái tiền đề phát sinh ra tiêu cực.. có hay không người ta muốn lập lờ sự lẫn lộn ấy, đây là điều có lẽ những ai có tâm đáng phải suy nghĩ Tôi không am hiểu nhiều nhưng thấy bài viết rất hay, đúng sự thật. Tuy vậy tôi nghĩ không phải chỉ có một sự thật duy nhất. Tôi và bạn tôi cùng học một trường, hết giờ mỗi đứa mỗi ngả. Nhà bạn tôi ở cuối sông nên bạn ấy xuôi dòng thủy triều, còn nhà tôi ở đầu sông nên tôi đành phải tìm cách ngược thủy