Quota cho cái nghèo Ngay sau khi vụ việc xảy ra, người đàn ông này bị lên án, bị gán cho đủ thứ động cơ vụ lợi. Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Bình khẳng định: nếu sự việc này là đúng, ông sẽ “cách chức ngay người trưởng thôn sai phạm mà không cần phải nói thêm gì nữa.”Sự phẫn nộ đang bao trùm dư luận hôm nay khiến tôi nhớ lại những gì từng diễn ra sau Tết Kỷ Sửu 2009. Năm ấy, Thủ tướng chính phủ quyết định: mỗi hộ nghèo sẽ nhận được khoản hỗ trợ 200.000 đồng một người để ăn Tết. Vài ngày sau Tết báo chí phát hiện ra rằng hầu như ở bất cứ địa phương nào cũng xảy ra tình trạng trưởng thôn thu lại hoặc không phát hết tiền Tết cho người nghèo. Những khoản hỗ trợ đã bị giữ lại để chia đều cho mọi người trong thôn hoặc để bổ sung vào các quỹ xây dựng nông thôn.Tôi đến Hà Tĩnh tìm hiểu sự việc. Người dân “bao vây” xe của chúng tôi để đua nhau phân trần. Những hộ dân bị thu lại thì đòi phải được nhận toàn bộ số tiền. Những gia đình khác đã được chia tiền thì nhất quyết không trả lại. Họ lập luận: chúng tôi cũng nghèo chả khác gì các gia đình thuộc diện nghèo.     Tôi đã gặp những người trưởng thôn giữ lại tiền của người nghèo năm đó. Tất cả đang phải sống trong sự xỉ vả của dư luận nhưng đều khẳng định rằng họ không vụ lợi. Việc chia đều tiền Tết cho người nghèo là phải làm để “ổn định tình hình địa phương”.Một chủ tịch xã kể cho tôi một câu chuyện không biết nên khóc hay cười. Chỉ hơn 20 ngày sau lũ ông đã sụt gần chục cân. Có hơn 40 đoàn cứu trợ đến với xã ông, đoàn nào cũng đề nghị ông phải dẫn đi gặp người dân, đoàn nào cũng đề nghị xã phải tiếp đón, phải giúp họ tổ chức lễ trao quà từ thiện. Điều mà ông chủ tịch xã năm ấy bức xúc nhất là việc các đoàn từ thiện này cũng không muốn nghe lời khuyên của xã về địa chỉ tặng quà. Những nhà hảo tâm muốn được tự tay trao quà và chụp ảnh với người dân vùng lũ nhưng lại không thể lội sâu. Hệ quả là cứ nhà nào ít ngập nhất đồng nghĩa đoàn từ thiện dễ vào nhất thì sẽ được nhiều quà nhất. Sự tị nạnh so bì trong dân trở nên căng thẳng mà xã cũng không biết làm cách nào giải quyết.Ở nước ta có một nghịch lý. Đó là mặc dù xã hội luôn đề cao công tác an sinh nhưng chúng ta lại thiếu đi những thước đo chuẩn để xác định ai thực sự nghèo và ai thực sự bị thiệt hại. Lấy ví dụ việc xác định hộ nghèo. Theo tiêu chuẩn của nhà nước thì hộ gia đình ở nông thôn có thu nhập dưới 200.000 đồng/người/tháng phải được công nhận hộ nghèo. Tuy nhiên, các địa phương lại hoàn toàn không có cách nào để điều tra được chính xác thu nhập của người dân. Rút cuộc việc xác định hộ nghèo được thực hiện bằng cách phân bổ.Cấp tỉnh phân bổ tỷ lệ nghèo cho cấp huyện theo chỉ tiêu giảm nghèo đã thống nhất với trung ương. Cấp huyện sau đó phân bổ tỷ lệ nghèo cho các xã và xã thì lại chia đều cho các thôn. Ở nhiều thôn, do không còn cách nào khác, đành họp dân lại để “bình bầu” xem ai nên được coi là nghèo. Tức là việc nghèo - đi kèm với nó là các hỗ trợ - cũng bị áp quota.Những trưởng thôn năm 2009 thu lại tiền tết của người dân thú nhận với tôi rằng: họ hiểu số hộ nghèo thực sự ở thôn mình lớn hơn nhiều với số hộ nghèo được vào danh sách. Đó là lý do khi có chút hỗ trợ, nhiều hộ “không nghèo” đã cảm thấy bất bình.Hôm qua một người bạn hỏi tôi ý kiến về những gì vừa xảy ra ở Quảng Bình. Câu trả lời của tôi là tôi không biết nữa. Đôi khi những vụ ăn bớt tiền cứu trợ vẫn xảy ra và chúng đã làm xói mòn khủng khiếp niềm tin của xã hội.Nhưng hôm qua tôi thấy một người dân ở Quảng Bình đã xuất hiện trên báo. Bà nói, bà tình nguyện chia số tiền được cứu trợ cho các hộ bị thiệt hại khác, chứ không phải trưởng thôn ép. Có thể nhiều hộ khác không nghĩ như bà, không muốn chia, đó là quyền của họ, và trưởng thôn đã làm sai. Nhưng lời bà làm tôi tin rằng thực sự việc hỗ trợ cái nghèo ở nơi ấy cũng đã vướng vào “hạn ngạch”.Những người trưởng thôn mà tôi gặp sau tết Kỷ Sửu ở Hà Tĩnh đều đã mất chức. Nhưng điều làm họ đau đớn nhất không phải là vị trí trưởng thôn, mà là sự nghi kị gièm pha của dư luận.Nước ta từ lâu được coi là một hình mẫu của thế giới trong xóa đói giảm nghèo. Nhưng sau những trận lũ, khi cái nghèo bị bóc trơ trụi đến tận cùng, vẫn lộ ra có những cái nghèo chưa được cấp quota.Lê Anh Ngọc Cảm ơn anh về bài viết, 1 góc nhìn khác của sự việc. Có những bê bối dây đi dây lại mãi vẫn chỉ ở mức kiểm điểm hoặc cảnh cáo, trong khi những con người gần với dân nhất, dễ va chạm nhất thì có thể bị “cách chức ngay người trưởng thôn sai phạm mà không cần phải nói thêm gì nữa.” :) Ôi cái chỉ tiêu!Đau đầu nhất vẫn là bình bầu để được là hộ nghèo. nguyên nhân gốc rẽ vấn đề đó là hệ quả của "supply chain" báo cáo láo do "tàn dư" để lại đấy bạn. Nhìn vào sự thật thì không ai muốn nhìn nữa, vì nó quá trần trụi. Tôi cũng đồng ý với anh một phần nhưng người nghèo cũng muốn vươn lên. Anh có đọc bài báo 1 người làm quan cả họ được nhờ và cũng có cả nhà cùng làm quan. Khi được hỏi thì họ bảo là đúng quy trình. Nói ít mong anh hiểu nhiều. Nước ta từ lâu được coi là một hình mẫu của thế giới trong xóa đói giảm nghèo. Nhưng sau những trận lũ, khi cái nghèo bị bóc trơ trụi đến tận cùng, vẫn lộ ra có những cái nghèo chưa được cấp quota. Đúng là thấy vậy mà không phải vậy, có sự thỏa thuận ngầm không được đồng thuận hết, dù gì thì trưởng thôn phải trần tình trước với đoàn cứu trợ chứ đừng âm thầm làm vướng phải tình ngay lý gian! Ôi tất cả từ cái bệnh thành tích mà ra cả. Để giảm nghèo người ta đầu tư, kích cầu... để tạo công ăn, việc làm tăng thu nhập. Còn thực tế thì chỉ lấy thành tích để báo cáo...Nếu theo chỉ tiêu về tỷ lệ hộ nghèo có lẽ còn gấp 3 4 lần báo cáo ấy chứ. Người dân muôn đời khổ.... vẫn thực là con cá và cái cần. người nghèo đang đói thì phải cho con cá, về lâu về dài để thoát nghèo là cái Cần , Và gốc thì vẫn là giải quyết chuyện cái cần. Thiện nguyện đáng hoan nghênh , nhưng cần lắm những chính sách thiết thực, chung tay của xã hội để giải quyết triệt để Từ chuyện này và nhiều chuyện khác cũng ở thôn mới thấy rõ là các bác "ở trên" chỉ "nhìn" chứ không "xuống", chỉ "nghe" chứ không "thấy". Nếu các bác "xuống" tận nơi, "thấy" tận mắt để biết thực-hư thì chắc là sẽ không có câu "nếu sự việc này là đúng tôi sẽ...". Tôi chỉ nêu ý kiến của cá nhân: Các đoàn ủng hộ đến địa phương nếu liên hệ với xã, thôn để được gặp người dân. Vậy xã, thôn hiểu rõ hộ nghèo của mình có thể thông báo cho các hộ nghèo đó tập trung tại nhà văn hóa thôn, xã để đoàn cứu trợ vận tự tay trao tặng Vấn đề là trưởng thôn hành xử thiếu khôn ngoan và không đúng cho dù có ý tốt. Thứ hai là trưởng thôn nên nắm trong tay danh sach các hộ nghèo thì vấn đệ quản lý sẽ dễ dàng hơn. Việc cho con cá trong lúc này thật sự cần thiết hơn cần câu nên nhiều bạn thiếu hiểu biết xin thôi phát biểu. Việc làm từ thiện là việc làm suốt đời chứ không phải một vài đợt . Nghèo không phải sinh ra hèn mà nhiều người giàu vẫn hèn và nhiều ngưòi nghèo vẫn sang. Ở chỗ mình, xã mới gắn cái bảng Nông Thôn Mới.Không biết tốn nhiêu, nhưng được biết gần 1 nửa số hộ nghèo bị rút sổ.Không phải vì họ hết nghèo, mà vì chuẩn Nông Thôn Mới nên họ không được phép nghèo.Mà kể cũng tốt, không còn nghèo thì họ phải ráng mà làm. Cảm ơn bài viết của bạn, thật sâu sắc! bài viết quá đúng với thực tế xảy ra ở địa phương. Cám ơn tác giả