Suy đoán vô tội Bài viết thể hiện quan điểm của một luật sư, phản bác ý kiến cho rằng trong ba người đã chết có một người là thủ phạm. Và rằng người được coi là “thủ phạm” đã chết thì không cần phải khởi tố vụ án. Chúng tôi cương quyết bảo vệ lập luận, chưa xét xử thì không được gọi ai là “thủ phạm”.Bài báo nhận được sự ủng hộ nhiệt tình của độc giả. Ngoài nội dung, nhiều người cũng bày tỏ sự tán thành khi chúng tôi quyết định gọi người bị coi là hung thủ kia là “ông” - như cách gọi một nhân vật bình thường nào khác.Tôi đã bất ngờ. Tôi tưởng rằng đó là một cách tư duy hết sức căn bản và hiển nhiên. Toà chưa tuyên án là chưa có tội. Trong luật tố tụng hình sự hiện hành, một nguyên tắc mang tính đặc thù là “không ai bị coi là có tội và phải chịu hình phạt khi chưa có bản án kết tội của Tòa án đã  có hiệu lực pháp luật”. Nguyên tắc đó có thể được hiểu là suy đoán vô tội nhằm bảo vệ quyền con người cũng như sinh ra một “sự hoài nghi có lợi cho bị cáo”.Đây là nguyên tắc kế thừa từ Bản Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền năm 1791 của Pháp. Hay Bản tuyên ngôn chung về quyền con người của Liên Hiệp Quốc năm 1948 cũng quy định: “Mỗi một người bị buộc tội trong việc thực hiện hành vi phạm tội có quyền được coi là không có tội cho đến khi sự có tội của anh ta còn chưa được xác định theo thủ tục pháp luật bằng con đường xét xử công khai”. Nhưng trước khi xuất hiện một bản án có hiệu lực thì đã có nhiều “bản án” được tuyên đanh thép bởi sự chủ quan của đám đông và cả những người có trách nhiệm.Gần đây nhất, tôi chứng kiến một màn kết tội đáng sợ dành cho Thiện - một cậu học sinh cấp 3 tại Đăk Lăk. Va chạm giao thông với một người già, em đưa cụ đến bệnh viện, để rồi trở thành “thủ phạm” khiến ông cụ liệt nửa người. Bệnh viện kết luận rằng cụ bị vỡ mạch máu não trước khi ngã vào em Thiện, không liên quan đến tai nạn giao thông, nhưng em bị đối xử như thủ phạm, thậm chí bị công an tới bắt ngay tại trường học như một đối tượng nguy hiểm. Những câu chuyện tôi vừa kể là các bản án của dư luận, của định kiến. Nhưng tôi cho rằng nó đồng dạng tâm lý với nhiều cuộc hỏi cung, cuộc điều tra mà trong đó các bên hữu trách tìm mọi cách để kết tội bị can. Trong những oan ức kiểu Huỳnh Văn Nén, Nguyễn Thanh Chấn, dễ dàng nhận thấy những chi tiết trong đó điều tra viên đã tự kết luận và chỉ còn tìm cách để “hung thủ” trước mặt mình nhận tội. Họ cũng không hề tư duy theo phương pháp suy đoán vô tội.Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội Phan Trung Lý từng tuyên bố rằng trong thực tế tố tụng có tình trạng “ngay từ đầu đã xác định họ có tội để thu thập chứng cứ buộc tội họ”. Còn bà Lê Thị Thu Ba, Phó ban thường trực Ban Chỉ đạo Cải cách tư pháp trung ương thì nói về một thực tế "nhiều khi lỡ bắt rồi nên vẫn cố chứng minh để xử một tội cho tương xứng”.Ông Nguyễn Hòa Bình, khi còn là Viện trưởng VKSND Tối cao, cũng đã nhấn mạnh rằng: “Mọi hoài nghi về tội của người bị bắt, bị tạm giữ, bị can, bị cáo nếu không thể làm sáng tỏ theo trình tự, thủ tục do bộ luật này quy định thì phải xử lý theo hướng có lợi cho họ”.Tâm lý “suy đoán bất lợi” cho bị can, nếu của một điều tra viên, của một quan tòa, sẽ tạo ra một bản án không công bằng. Dư luận phản ứng rất mạnh sau những bản án như thế. Nhưng không nhiều người trong chúng ta nhận ra rằng cái tâm lý ấy được nuôi dưỡng ngay từ chính đám đông những người bình thường. Hơn một doanh nghiệp đã thua lỗ lao đao, hơn một con người đã mất đi cả cuộc đời vì “bia miệng”. Suy đoán vô tội không phải là tư tưởng mới. Nhưng nó cũng chưa bao giờ cũ khi mà những người chưa được xét xử vẫn còn bị gọi là “thủ phạm”. Chính cách gọi chủ quan ấy, sự kết tội bằng bia miệng  ấy, từ dư luận, có thể tạo ra áp lực phải “tìm ra tội” cho cơ quan tố tụng và tạo ra những bi kịch oan sai.Trần Anh Tú Trong một xã hội công bằng, dân chủ và văn minh thì mọi việc phải xuất phát từ sự công khai, minh bạch, đúng pháp luật. Mong sao một ngày nao đó những điều này trong xã hội ta không còn là khẩu hiệu mà trở thành hiện thực. Nguyên tắc là như vậy đấy, nhưng thực tế ở VN mình có tình trạng chính những người đặt ra nguyên tắc lại không chịu làm đúng nguyên tắc. Không có thì đánh cho có, có thì đánh cho chừa . Luật lâm nghiệp . Luật là gì ? Là ý chí của giai cấp thống trị . Đúng, theo tôi biết ở nước khác thì khi bị bắt, cảnh sát và các bên phải đưa ra chứng cứ để chứng minh người bị bắt có tội, trong thời gian đó thì người bị bắt vẫn vô tội (trừ khi bị bắt quả tang). Còn ở VN thì khi bị bắt mặc định ta sẽ có tội, ta phải đưa ra chứng cứ chứng minh mình vô tội. Thật là ngược đời! SƯ KẾT TỘI BẰNG BIA MIỆNG .QUÁ CHUẨN Cái này chỉ áp dụng cho các nước tiên tiến. Việt Nam thì chưa được tiên tiến lắm Có thể dư luận hay cái thứ mà tác giả gọi là quần chúng có những hiểu biết về pháp luật yếu , nhưng không vì thế mà dễ dãi cho qua những sai lầm nghiêm trọng của tư pháp VN, người làm luật là phải làm đúng luật bất kể dư luận. Nhưng thật ra mình hiểu ở VN luật pháp có sự xen kẽ của luật rừng. Tich cuc phat bieu, tich cuc tu do ngon luon, lich cuc tranh luan. Hơn một doanh nghiệp đã thua lỗ lao đao, hơn một con người đã mất đi cả cuộc đời vì “bia miệng”.Từ "hơn một" tạo cảm giác nhẹ nhàng ít ỏi so với thực tế quá! Xem phim nước ngoai.minh thích nhất câu. Anh ó quyền im lăng.moi lời nói có thể là bằng chứng buộc tội anh trc toà. Và người bị bắt thì..... Tôi chỉ trả lời khi có luật sư của tôi Ngành tư pháp họ biết, những người trong ngành họ biết, mọi người chúng ta cũng biết nhưng không ai làm gì, cứ để như thế dễ ghép tội Tư duy rằng là "hung thủ" đang ngồi trước mặt để điều tra thật đáng sợ,nhất là vừa điều tra vừa trừng phạt luôn. Muốn giảm oan sai phải kỷ luật nghiêm khắc người thực thi công vụ gây ra án oan này; nguyên nhân của các vụ án oan này có thể do : non kém về nghiệp vụ, bệnh háo thành tích để báo công....và cuối cùng là coi thường quyền và tính mạng con người. Xuất phát từ.:- Sự thiếu hiểu biết về pháp luật và nhân quyền của ' đám đông ' và của cơ quan công quyền.- Sự cửa quyền, quan liêu, hách dịch của những người thực thi pháp luật.- Sự rắn đe, giáo dục, bồi thường cho hành vì : viết sai, làm sai chưa đủ và đúng mức.* Cần bù đắp cho sự thiếu hiểu biết pháp luật từ học sinh cấp hai, từ gia đình , xã hội và cả các công bộc của người dân. Bào rất hay. Có những người cho rằng chọn hướng dễ làm mới là người thông minh, nhưng có những nghề nếu chỉ chọn những hướng dễ để làm sẽ là tội ác.