Tin giả Không có bằng chứng nào cho thấy đó là tin thật. Tin tức được truyền miệng ở quán cà phê chỉ để "cho vui". Đó là tin vỉa hè, tin đồn, tin rác.Trước khi tờ báo in đầu tiên ra đời, tin tức được truyền miệng tại quán cà phê, quán bia hay quanh bàn ăn tối ở mỗi gia đình. Dù ở châu Âu lục địa hay châu Mỹ, bản chất đó không thay đổi. Tin tức được đồn đại và tranh cãi hai chiều và nhiều chiều như vậy.Với sự xuất hiện của báo in, sân chơi tin tức đã thay đổi. Mọi người đọc báo để biết tin thay vì "mò" tới những quán cà phê "hóng chuyện". Phát thanh (radio) và truyền hình (TV) ra đời sau đó, nhưng tin tức vẫn được phát đi một chiều tới độc giả. Đó là truyền thông đại chúng.Mạng xã hội ra đời đẩy truyền thông ngược về giai đoạn quán cà phê như ba trăm năm trước. Trên mạng xã hội, tin tức xuất hiện, mọi người tranh luận với nhau như ở quán cà phê ngày xưa, khó lòng xác tín thật giả. Truyền thông đại chúng vẫn tồn tại, nhưng chạy song song với những mạng xã hội - nơi tương tác hai chiều và đa chiều lên ngôi.Mới hai thập kỷ trước, chỉ phóng viên nhà báo mới có thể "làm tin". Hiện nay, với một tài khoản mạng xã hội, ai cũng có thể sản xuất nội dung và phát tán "tin" của mình. Mạng xã hội theo nghĩa nào đó là quán cà phê khổng lồ. Tin tức đó có thể được chia sẻ và lan truyền, nhận nhiều lượt yêu thích, và bình luận. Nhưng đổi lại, nó có thể gây tổn hại đến cá nhân và tổ chức khác, nếu sai sự thật.Cuối 2019, Công ty an ninh mạng CHEQ của Israel và Đại học Baltimore (Mỹ) công bố báo cáo cho thấy tin giả gây thiệt hại cho kinh tế thế giới 78 tỷ USD mỗi năm. Tính cả chi phí kinh tế gián tiếp, tin giả có thể gây thiệt hại gần 100 tỷ USD mỗi năm. Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) từng xếp hạng tin giả vào danh sách những rủi ro chính trên toàn cầu.Tin đồn, tin giả xuất hiện phục vụ cho nhiều mục đích khác nhau. Mới đây, người dùng internet đăng tin sai sự thật về cách điều trị Covid chỉ để "thử" tuyên bố về tự do ngôn luận của Elon Musk. Musk từng ca ngợi tự do ngôn luận và chỉ trích Twitter vì đã tìm nhiều cách ngăn chặn tin giả trên nền tảng này bằng các công cụ kiểm duyệt. Sau thông tin Musk mua lại Twitter, người dùng mạng thử đưa tin giả để xem thực sự Musk có thực hiện lời hứa của mình về "tự do ngôn luận" hay không.Thực tế, tự do ngôn luận và đăng tin giả là hai phạm trù khác biệt. Nguyên tắc của tự do ngôn luận đã được khái quát bởi nhà triết học John Stuart Mill: bạn có quyền tự do miễn là không gây tổn hại cho người khác. Ngăn chặn tin giả không mâu thuẫn với tự do ngôn luận, ngược lại, bảo vệ đường biên giới cần thiết của tự do ngôn luận.Truyền thông đại chúng trải qua ba trăm năm phát triển. Các cơ quan báo chí, phát thanh, truyền hình trên khắp thế giới tuân theo các bộ quy tắc đạo đức để hành nghề. Các tờ báo uy tín xác lập nền tảng lấy tính trung thực và khách quan của tin tức làm ưu tiên cao nhất. Mạng xã hội với lịch sử ngắn và sự phân tán rộng khắp của mình chưa thể và khó có thể tự xây cho mình những tiêu chí như vậy một sớm một chiều.Tán dóc với người bạn về một tin đồn là câu chuyện cá nhân. Tán dóc trên quán cà phê khổng lồ Facebook hay Twitter là câu chuyện công cộng. Truyền thông xã hội thậm chí có độc giả nhiều hơn truyền thông đại chúng và như thế, theo nghĩa nào đó, nó chính là truyền thông cho đại chúng. Với tính chất trên, những quy tắc tạo ra ý thức đạo đức của báo chí vẫn có thể áp dụng sang mạng xã hội.Trên mạng xã hội, ranh giới của tự do vẫn là tính xác thực của thông tin đăng tải. Bạn mình khá xinh xắn, bị đứa nào đó ghét, đăng ảnh và số điện thoại lên mấy nhóm sugarbaby. Ngày nào cũng phải nhận mấy chục cuộc điện thoại của các bố U50, nó bị trầm cảm nặng, tí phát điên. Tin giả trong trường hợp này đã trở thành tội ác Nếu bỏ qua khía cạnh tin giả thì không thể không nhắc đến những điểm tích cực mà mạng xã hội mang lại. Thứ nhất, đây là nguồn thông tin nhanh chóng và khổng lồ. Ngay cả truyền thông đại chúng cũng lấy từ nhiều nguồn trên mạng xã hội. Ví dụ như hình ảnh thực tế trong công tác chống dịch Covid, các video tố giác hành vi không tốt, các câu chuyện truyền cảm hứng từ những người can đảm cứu giúp người khác, v.v. Thứ hai, vì là nguồn thông tin hai chiều và đa chiều nên mạng xã hội cung cấp khả năng tương tác và phản biện mạnh hơn so với các nguồn thông tin chỉ một chiều. Nếu có những nghi vấn hoặc suy nghĩ đối lập được đưa lên mạng xã hội sẽ làm cho mọi người cân nhắc hơn về tính đúng đắn của nội dung đó.Nạn tin giả thì ở hình thức truyền thông nào cũng có. Truyền thông đại chúng đáng tin cậy hơn vì có những quy tắc và đạo đức nghề nghiệp ràng buộc. Ở mức độ khái quát, để hạn chế tin giả trên mạng xã hội thì cần xác định danh tính và quy định trách nhiệm với thông tin mà mỗi người đăng tải. "Đọc sách chưa chắc mang lại kiến thức, nhưng nó hơn chỉ có đọc báo rất nhiều". Kiến thức thật nó lại không ở việc đọc mà là ở khả năng xử lý thông tin. Nhưng giàu kiến thức chưa chắc là đã tốt, ứng dụng nó thế nào còn quan trọng hơn, biết ít thôi thì lại tinh mà dễ ứng dụng. Đồng quan điểm với tác giả,cách tốt nhất là chúng ta hạn chế sử dụng và đọc,nghe tin tức trên các trang mạng xã hội.Chúng ta có thể đọc báo trên nhưng trang báo uy tín để tiếp thu thông tin chính xác hơn. Phạt nặng ai đưa tin giả thì sẽ sợ ngay. Ai cũng có quyền đăng tin trên mạng XH, nhưng đăng tin mà làm ảnh hưởng đến an ninh, trật tự XH, quyền, lợi ích hợp pháp của nhà nước, tổ chức, công dân thì có thể bị xử lý về dân sự hoặc hình sự. Vấn đề không chỉ ở "tin giả" mà cả "tin thật" cũng có thể bị xử lý (VD: tội làm lộ bí mật nhà nước, xâm phạm đời tư công dân.v.v.). Mức độ "thật-giả" đôi khi khó xác định, vấn đề chính là ảnh hưởng của tin tức đó đến "bị hại".Người đăng tin cần trang bị cho mình kiến thức pháp luật, quan trọng hơn là cần có cái "tâm" khi đưa bất kỳ tin tức nào lên mạng XH.Người đọc tin cũng cần có kiến thức, bản lĩnh để không bị "lừa", tránh sa vào "ma trận thông tin" trên mạng XH hiện nay. Tất cả các loại tin khi phát ra bên ngoài đều ẩn chứa động cơ của người phát tán. và bạn sẽ là người quyết định tin nào là tin thật , tin nào là tin giả ? Mọi thứ sẽ trở nên tốt đẹp nếu ai cũng tuân theo nguyên tắc như tác giả nói trong bài "Nguyên tắc của tự do ngôn luận: bạn có quyền tự do miễn là không gây tổn hại cho người khác". Tin giả chắc do mọi người chưa hiểu rõ về truyền thông và thông tin. Truyền thông tin đúng cần đa chiều ít nhất là hai chiều nhưng là chiều đi và chiều về, chiều phản hồi chứ không phải thông tin từ nhiều nguồn. Để có thể nhận được thông tin một cách chính xác nhất. Ngày nay mọi người tiếp cận được thông tin từ rất nhiều nguồn nhưng không biết cách lấy thông tin phản hồi để nhận được tin gần đúng. Thông tin mọi người đang nhận được sẽ được ghép bởi 1 phần tin thật và nhiều phần là cảm xúc, suy đoán, dự cảm của người nói nên thông tin mất đi tính trung thực. VD: có rất nhiều thông tin đến với mình nhưng mình có thể chọn giải pháp hỏi thẳng người trong câu chuyện bằng nhiều cách nhắn tin, gọi điện, tâm sự, hỏi người thân quen và tin tưởng. Với những câu chuyện thời sự, mình không thể tiếp cận trực tiếp thì mình sẽ tiếp cận với thông tin có độ tin cậy cao nhất là bản tin thời sự, các kênh báo chính thống những thông tin khoa học kĩ thuật ít mang cảm tính cá nhân trong đó. Chúng ta chưa có chế tài sử phạt rõ ràng. Nếu có thể nghiêm khắc sử phạt những thông tin chưa được kiểm chứng như đợt chống dịch Covid vừa qua. Thì tôi tin sẽ giảm đáng kể những thông tin thất thiệt. Nhưng điều đó rất khó trong bối cảnh hội nhập của nước ta hiện nay. Với Elon Musk có thể ông ấy không sợ tin giả bởi 2 lẽ:1. Những tin ông ấy không quan tâm thì thật - giả không quan trọng!2. Những tin ông ấy quan tâm thì ông ấy tự tin cho rằng đánh giá được và biết cách xử lý dùng hay không dùng kể cả là tin giả!Lão đây cũng đồng quan điểm đó từ trước đến giờ!Tuy nhiên, có một khía cạnh cần lưu ý: nếu tin giả/thật gì đó tác động trực tiếp lên những người thân của tôi/bạn và gây thiệt hại cho họ liên quan đến chính ta thì đó cũng là một vấn đề cần phải học cách giải quyết hợp lý nhất!Vậy nên: cần phải tỉnh táo và tinh tế để đánh giá đúng bản chất thật/giả của tin đó một cách bình tĩnh mới có thể xử lý rốt ráo được vấn đề!!! Tôi không muốn có và nhận được tin giả . Tôi ghét tất cả những cái giả . Tin giả , đồ giả . Tuy nhiên chúng ta cần phải hiểu chúng ta chống tin giả không phải vì chúng gây thiệt hại về kinh tế hay làm tổn thương chúng ta . Mà vì một xã hôi cần phải chân thật thì mới có niềm tin và sự thật là quan trọng . Không phải vì sự thật không gây ra các thiệt hại . Sự thật đôi khi còn gây thiệt hại ít nhất về kinh tế lớn hơn nhiều việc cứ tin vào tin giả . Chúng ta bảo vệ sự thật vì đó là điều nên làm chứ không phải vì tin giả gây thiệt hại kinh tế . Một đặc tính không những chung nhất mà còn nổi bật nhất ở con người là ai cũng khao khát thể hiện bản thân, không thể bằng hành động thì bằng kể lể. Khi chưa có truyền thông, những buổi tụ họp với nhau là những cơn gió mát giải tỏa nỗi khát khao nóng bỏng ấy. Có truyền thông rồi, đặc biệt là sau thời điểm bùng phát mạng xã hội, khát khao này như hổ mọc thêm cánh, thỏa mãn đến mức tối đa nguyện vọng muốn cho thiên hạ thấy ta đây cái gì cũng biết. Tôi chỉ chia sẻ lại những điều hay ý đẹp thôi mà cũng bị nhận cmt đe dọa cả tính mạng, nhục mạ tinh thần ghê gớm cực độ từ người xa lạ. Và chính tôi cũng không biết mình đã vô tình làm điều gì sai hay đã đụng chạm gì đến họ hay không nữa. Mọi sự đều xảy ra một cách vô cớ nên tôi quyết định dừng ngay không lên phây chơi nữa. Thông tin rác thì tràn ngập còn nội dung hữu ích thì lại như kim dưới bể.