Từ thiện và hiến tặng Không, Mark không làm từ thiện. Mục đích số tiền 45 tỷ đô của tỷ phú này, như đã được nói rõ trong bức thư anh gửi con gái nhỏ, nhằm: “… Cùng nhân loại trên khắp thế giới thúc đẩy tiềm năng con người và tăng cường công bằng cho tất cả trẻ em thế hệ kế tiếp. Lĩnh vực tập trung ban đầu của chúng ta sẽ là cá nhân hóa học tập, điều trị bệnh tật, kết nối mọi người và xây dựng những cộng đồng vững mạnh…”. Với suy nghĩ và động cơ ấy, số tiền mà Mark hứa cống hiến, tôi cho rằng không phải để làm từ thiện.Là một dân tộc Á Đông, người Việt Nam tôn trọng các giá trị truyền thống và coi trọng tình cảm. Có lẽ vì thế, khái niệm “mang tiền nhà đi cho”, thường mặc nhiên được hiểu là “làm từ thiện”. Nghĩa là giúp đỡ ai đó miếng cơm manh áo, hay một khoản tiền nhỏ để qua cơn bĩ cực.Tôi có người bạn trước công tác tại Hội chữ thập đỏ. Cô kể rằng, cứ mỗi đợt vận động quyên góp ủng hộ đồng bào khó khăn, cô và các thành viên khác trong Hội mất rất nhiều thời gian để lọc lại đồ đạc mọi người gửi đến. Bên cạnh những túi đồ được xếp ngay ngắn, sạch sẽ, là rất nhiều túi quần áo không chỉ cũ mà còn bẩn, những chiếc tất thủng, những chiếc áo chiếc quần rách bươm, những đồ vật cũ hỏng không còn có thể sử dụng được nữa.Năm 2012, sau chuyến đưa tin về sự cố vỡ đê bối ở huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa, tôi đã kêu gọi mọi người đóng góp để giúp đỡ hàng nghìn nông dân bị thiệt hại nặng nề ở đây. Chỉ trong vài ngày, cộng đồng quyên góp tiền và hàng hóa lên tới hơn 200 triệu đồng để giúp bà con. Nhưng quyên góp được là một chuyện, đưa tới tận tay những người cần giúp đỡ lại là chuyện khác. Lực bất tòng tâm, tôi đành trở về Hà Nội sau khi gửi lại phần lớn tiền và hiện vật, ủy nhiệm đại diện chính quyền địa phương trao nốt cho bà con. Tôi đã trải qua cảm giác bất lực và buồn lòng, khi thấy rõ những gói hàng cứu trợ chỉ như muối bỏ bể, còn ở sau lưng, những người đã quyên góp qua tôi vẫn mong muốn một kết quả tốt đẹp hơn thế, sát sao hơn thế.Muhammad Yunus, người được trao giải Nobel Hòa bình năm 2006 cho giải pháp tín dụng vi mô, đã giúp đỡ hàng triệu người nghèo khó ở Bangladesh với Ngân hàng Grameen. Ông giúp họ tìm sinh kế bằng cách tư vấn các giải pháp sử dụng các khoản vay tín dụng, chứ không đơn thuần là hỗ trợ họ bằng vật chất hay tài chính. Bởi vì Yunus cho rằng “khi chúng ta muốn giúp đỡ người nghèo, chúng ta thường hỗ trợ vật chất, tiền bạc. Cách làm này khiến ta lảng tránh vấn đề tìm ra giải pháp cho sự nghèo đói. Trong trường hợp này, từ thiện trở thành một cách để giũ bỏ trách nhiệm của chúng ta. Nhưng đó không phải giải pháp để giảm nghèo”.Trở lại với câu chuyện của Mark Zuckerberg, tôi được biết, có một bức thư khác, có kèm chữ ký, mà vợ chồng Mark Zuckerberg đã gửi đi vào ngày 9/11/2015 - tức là gần một tháng trước. Bức thư gửi tới Tổ chức Giving Pledge, bày tỏ sự tự hào được tham gia vào danh sách hàng chục tỷ phú cam kết hiến tặng phần lớn tài sản của mình cho cộng đồng. Giving Pledge (tạm dịch Hiến Tặng), là một sáng kiến của vợ chồng tỷ phú Bill Gates, hướng tới các tỷ phú đô la trên toàn thế giới, thuyết phục họ cam kết hiến tặng tài sản ngay khi còn sống, nhằm phục vụ các mục đích tốt đẹp chung cho sự phát triển tích cực của cộng đồng. Cho đến nay, đã có hơn 130 tỷ phú viết thư cam kết với Giving Pledge, với tổng giá trị tài sản ước tính lên tới hàng trăm tỷ đô la. Đọc những bức thư mà các tỷ phú viết cho Giving Pledge, khái niệm “từ thiện” không hề được nhắc đến. Các tỷ phú hàng đầu như Michael Bloomberg, Warren Buffett hay Vincent Tan đều xem việc hiến tặng tài sản của mình là thuộc về trách nhiệm, là một hành động đền đáp cho những gì mình nhận từ cộng đồng. Họ mong muốn nguồn tài chính từ việc kinh doanh sẽ được chia sẻ để phát triển giáo dục, nghiên cứu khoa học, tìm ra các phương pháp điều trị bệnh tật, bảo vệ môi trường…Tôi cho rằng, chúng ta cần có những tổ chức từ thiện chuyên nghiệp, để giải quyết các trường hợp cần cứu trợ cấp bách. Nhưng chúng ta cũng cần có một tư duy thoáng rộng hơn, về trách nhiệm với cộng đồng, về những đóng góp bằng hành động cho thế hệ tiếp theo. Và khi tư duy như vậy, sự đóng góp không nhất thiết phải là tiền. Đó có thể đơn giản là trồng một cây và chăm sóc cho đến ngày nó tỏa bóng mát.Gia Hiền Tôi hoàn toàn tán đồng với những gì nhà báo Gia Hiền viết trong bài báo này. Tôi đã từng tham gia một Dự án do Quỹ Bill-Melinda Gates tài trợ, có tên "Alive and Trive", tạm dịch là "Nuôi dưỡng và phát triển" với mục tiêu chính là "Làm giảm tỷ lệ tử vong trẻ em dưới 5 tuổi, thông qua việc hướng dẫn nuôi con bằng sữa mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu và nuôi dưỡng trẻ nhỏ đúng cách trong vòng 24 tháng". Người ta không cho các bà mẹ tiền để làm các việc trên mà thông qua việc tài trợ các dự án, có mục tiêu cụ thể, rõ ràng và phải được cam kết thực hiện cùng những cơ chế giám sát để đảm bảo dự án phải đạt được hiệu quả cao nhất. Đó chính là cách mà họ chia sẻ nguồn tài chính từ việc kinh doanh cho sự phát triển của cộng đồng. Mong sao Việt Nam mình cũng phát triển được nhiều mô hình như thế. Các doanh nhân thành đạt chia sẻ nguồn tài chính có được từ sự thành công của mình qua các hoạt động thúc đẩy sự phát triển của cộng đồng chứ không chỉ đơn giản là làm từ thiện. Phạm trù thiện nguyện hay hiến tặng chỉ có ở các nước tư bản, dựa trện triết lý tư bản tạo ra tư bản. tư bản sau lớn hơn tư bản trước do con người vận hành thành công tư bản đó. họ không xem tài sản là của họ , mà là của xã hội, của cộng đồng. do đó những gì họ làm ra từ xã hội thì trả lại cho xã hội. còn ở ta khai niệm tư bản tạo ra tư sản và phai được hưởng trọn vẹn tài sản đó. do đó bên ta không có trường đại học phi lợi nhuận , hay công trình nghiên cứu có giá trị được. Đơn giản là các tỷ phú cho người nghèo cái cần, chứ không phải con cá" cái cần" là những khoản vay tín dụng với lãi xuất thấp & thời gian đáo hạn dài để người nghèo làm nghề phát triển kinh tế.Còn việc xây dựng 1 trường học hoành tráng, 1 bệnh viện tương đương cấp tỉnh ở các vùng quê nghèo là 1 điều tốt nhưng chi phí có lại thu cao thì gốc rễ người nghèo vẫn là nghèo vì họ phải chi nhiều hơn thu. Đúng. Nên tiếp cận phạm trù "từ thiện" một cách thoáng rộng hơn. Cho người nghèo tiền của để họ muốn sử dụng thế nào tuỳ ý là một cách làm từ thiện. Cho người nghèo nhưng theo dõi, giám sát, hướng dẫn họ sử dụng tiền của được nhận một cách đúng đắn để thoát nghèo, thoát bệnh tật, thoát tệ nạn cũng là một cách làm từ thiện (có thể nhiều người cho rằng cách làm này còn hay hơn để tránh thất thoát, sử dụng quỹ / vật từ thiện đúng mục đích và ý nguyện của người làm từ thiện). Mặt khác, cho con cá là để chống đói tức thì, cho cần câu là để chống đói lâu dài. Hãy cứ làm từ thiện, có nhiều cho nhiều, có ít cho ít, không cho tiền bạc của cải thì cho sự giúp đỡ về tinh thần, và những người làm từ thiện sẽ hiểu nhau hơn là những người không làm. Ói dào! Họ đã bóc lột tận xương tủy . Bây giờ bỏ ra chút ít ấy mà . CẦU MONG CÓ NHIỀU TẤM LÒNG QUÍ BÁO Thật ra xây dựng 1 doanh nghiệp, lo công ăn việc làm cho hàng ngàn con người, đó cũng đã là hành động " từ thiện" rồi. Bản chất của việc " làm từ thiện" chính là mang lại cuộc sống tốt đẹp hơn cho những người yếu thế, thiếu may mắn. Nhưng ở Việt Nam thì từ thiện đồng nghĩa với việc vứt bỏ, cho đi của cải mình đang có. Vì thế cho nên các doanh nghiệp làm ăn lớn, lo được đời sống tốt cho nhiều người lao động thì không được coi trọng. Trong khi 1 anh tham nhũng, cướp đoạt tiền của người khác, cung tiến cho nhà chùa vài triệu đồng thì được tung hô " nhà hảo tâm", Đúng, cần phải như vậy cho người nghèo, cho họ cái dụng cụ để họ vận dụng sức lao động để kiếm của cải có như vậy họ mới có thể thoát nghèo :) Hay ghê mình phải có năng lực mới được, có đủ đức để .... Bài viết gây nhiều suy nghĩ tiêu cực. Thật sự không hiểu mục đích, ý nghĩa của bài báo. Tôi chỉ định nghĩa rất ĐƠN GIẢN : cho đi(giving pledge) là làm phước, là TỪ THIỆN. Tôi thấy có ai bóc lột bạ đâu? Há chăng phải là tất cả những gì họ làm là giúp ích cho mọi người? Nế vậy bạn đừng xài Micro soft hoặc đừng xài Face book? Có ai bắt bạn phải xài đâu? Nhưng nếu không xài bạn sẽ không kiếm được tiền qua đó... Minh dang dung Facebook mien phi ma! Thực ra cũng không hẳn là cho cái cần câu đâu các bác ah. Theo tôi nghĩ mục đích là để thay đổi rất nhiều thứ mà người khác không làm được nhưng họ có thể làm được như là : tìm ra các loại thuốc mới/ phương pháp chữa bệnh mới, cải tạo môi trường toàn cầu, cải tạo hệ thống giáo dục...Việc này về cơ bản sẽ là cả quá trình dài và thậm chí không mang lại thành quả kinh tế ngay cho người nghèo, hoặc không nghèo. Nó sẽ là tiền đề để con người nói chung có được cuộc sống tốt hơn như là môi trường trong sạch hơn, hạn chế các bệnh tật do môi trường, giảm tỷ lệ chết ... và về mặt giáo dục là cung cấp, hướng dẫn và tạo điều kiện cho con người phát huy được tiềm năng của họ, đem lại thông tin và kiến thức cho mọi người. Tóm lại là làm cho thế giới này phẳng hơn, liên kết hơn và nâng cao chất lượng cuộc sống. Từ đó sẽ giúp nâng cao nhận thức (cái này quan trọng nhất) và sẽ khiến mọi người có cuộc sống tốt hơn cũng như là môi trường tốt hơn, dài lâu hơn cho thế giới này. Còn tất nhiên, ai hấp thụ được bao nhiêu còn tùy vào sự tự nhận thức nữa :) Nói một cách đơn giản, người phương Tây hay những xã hội phát triển đều hướng về xây dựng, đào tạo lâu dài trong bất cứ lĩnh vực nào, kể cả giúp đỡ người khác vì đó là cách duy nhất hiệu quả. Giải quyết vấn đề một cách tức thời, trước mắt như cách làm ở việt nam trên thực tế không 'giúp' gì ngoài chuyện giải quyết khó khăn cấp bách. Trong nhiều trường hợp, nó còn có hiệu quả ngược lại khi vô tình lấy đi bài học cần học cho những người nhận được sự giúp đỡ dễ dàng.Làm từ thiện là bỏ công sức hay tài sản của mình ra làm một chuyện cho cộng đồng phi lợi nhuận chứ không nhất thiết đóng gói cho không ai.Chỉ có những người thích 'cho không, biếu không' mới có suy nghỉ rằng việc làm của Mark không đúng ý nghĩa từ thiện. Thông qua việc này. Chúng ta thấy rằng làm từ thiện như thế nào là hiệu quả, giúp đỡ được nhiều người và cám ơn nhiều người có tấm lòng nhân ái, thương người.