Lừa tiền qua mạng Để tối ưu, bọn tội phạm còn cất công phân loại khách hàng của từng ngân hàng để tin nhắn giả mạo thêm phần thuyết phục. Làm được như vậy đòi hỏi phải có đầu tư trang thiết bị và con người.Đại diện một cơ quan hữu trách cho biết, mỗi năm người Việt mất hơn 1.000 tỷ đồng vì lừa đảo trên mạng. Tôi đoán thiệt hại thực tế cao hơn nhiều và sẽ còn tăng, vì người Việt càng lúc càng có nhiều tài sản trên mạng. Nạn nhân đa phần là người già, tiền mất đi là mồ hôi nước mắt họ dành dụm cả đời. Đây là "nỗi đau công nghệ" kéo dài đã lâu nhưng vẫn chưa có "anh hùng mạng" nào đứng ra giải quyết.Mỗi khi có tin về lừa đảo, tôi lại thấy ý kiến cho rằng chỉ người thiếu hiểu biết mới bị lừa. Tôi cũng từng nghĩ vậy, cho đến khi chính tôi, một kỹ sư an ninh mạng gần 20 năm, cũng bị lừa.Đồng nghiệp gửi cho tôi một đường dẫn, khi nhấp vào phải đăng nhập. Tôi đã cẩn thận kiểm tra địa chỉ máy chủ rồi mới nhập mật khẩu. Khi nhấn enter, máy chủ báo "mật khẩu sai". Tôi nghĩ chắc mình gõ nhầm, chuyện này vẫn thường xảy ra, nên nhập lại lần nữa. Enter lần hai, tôi nhận ra mình đã bị lừa.Chuyện gì đã xảy ra? Tôi nhập mật khẩu hai lần. Lần đầu tôi nhập vào trang web chính chủ, kỳ thực lúc đó tôi đã đăng nhập thành công, nhưng đồng nghiệp đã gửi cho tôi một đường dẫn đặc biệt: ngay sau khi tôi đăng nhập thành công, "nó" sẽ chuyển tôi đến một trang web giả mạo. Trang giả mạo này hiện lên thông báo lỗi giả rằng tôi đã nhập sai mật khẩu khiến tôi cắm cúi nhập lại mà không kiểm tra địa chỉ máy chủ nữa.Bạn tôi hỏi có xấu hổ khi là chuyên gia mà vẫn bị lừa? Tôi thấy không có gì đáng xấu hổ cả. Tôi bị lừa không phải vì thiếu kiến thức mà vì một giây lơ đãng. Ai mà không có những lúc như vậy. Với đà phát triển của công nghệ làm giả khuôn mặt và giọng nói (deep fake), rồi đây kẻ ác sẽ có vô số cách để đưa cả những người cẩn thận nhất vào tròng.Nếu chỉ có vài người bị lừa, có thể nói đây là lỗi cá nhân, nhưng nếu hàng ngàn người bị thì đó là lỗi hệ thống. Chỉ khi nào thừa nhận ai cũng có thể bị lừa và không còn đổ lỗi cho nạn nhân, chúng ta mới có thể tìm kiếm giải pháp tốt.Có muôn hình vạn trạng kiểu lừa trên mạng. Phổ biến nhất là email, nhắn tin đánh cắp mật khẩu tài khoản ngân hàng hoặc yêu cầu chuyển tiền giúp người thân gặp nạn. Giải pháp tốt phải giúp giảm thiểu ít nhất 90% thiệt hại, tức 9 trong 10 nạn nhân sẽ không bị mất tiền, ngay cả khi nạn nhân chủ động chuyển tiền hay cung cấp thông tin cho kẻ xấu.Tại sao 90% mà không phải 100%? Vì chừng nào con người còn tin con người thì không thể nào chống 100% lừa đảo được. 90% đã là một tiêu chuẩn rất cao và rất khó thực hiện.Bài toán này khó vì nhiều nguyên nhân. Ban đầu tôi nghĩ giải pháp khá đơn giản, chỉ cần sử dụng một công nghệ xác thực chống lừa đảo như WebAuthn là được. Đây chính là cách mà nhiều hãng công nghệ lớn sử dụng để bảo vệ nhân viên và khách hàng của họ. Sự thật là từ khi Google triển khai WebAuthn, không còn nhân viên bị lừa mất tài khoản nữa.Để xác thực nhân viên, WebAuthn là giải pháp hoàn hảo, nhưng để xác thực khách hàng thì công nghệ này còn nhiều khiếm khuyết, ảnh hưởng xấu đến trải nghiệm. Một giải pháp tốt phải cân bằng được giữa an toàn và dễ dùng, tức là vừa phải bảo vệ được khách hàng mà không làm họ khó chịu.Các ngân hàng có thể xây dựng giải pháp tự động phát hiện đường dẫn lừa đảo trong tin nhắn, nhưng cái khó là làm sao cân bằng giữa bảo vệ người dùng và đảm bảo riêng tư. Nội dung tin nhắn và thói quen truy cập Internet là những thông tin nhạy cảm, không thể tùy tiện tiết lộ cho bên thứ ba.Bài toán còn khó vì kẻ xấu quá đông, nhiều thủ đoạn và có tổ chức - hàng chục tin nhắn rác trong "sim" tôi mới mua là một ví dụ. Thực tế, không quá khó để lừa tiền người khác, cái khó là làm sao rút tiền mà không bị bắt. Tội phạm nghiệp dư thường để lộ tung tích khi rút tiền, nhưng những nhóm tội phạm trong và ngoài nước đang nhắm vào người Việt đã cất công xây dựng mạng lưới rửa tiền bao gồm hàng ngàn tài khoản.Ngay khi lừa được, chúng sẽ liên tục chuyển tiền qua nhiều tài khoản ở các ngân hàng khác nhau, trước khi rút ra để mua các đồng tiền mã hóa như USDT ở các sàn giao dịch quốc tế. Theo quy định của pháp luật, các ngân hàng không thể chia sẻ thông tin và cũng không thể yêu cầu ngân hàng khác giữ lại tiền, do đó rất khó để ngăn chặn và truy vết dòng tiền một khi nó ra khỏi ngân hàng của nạn nhân.Những năm gần đây, Việt Nam liên tục tăng hạng trên các bảng xếp hạng an ninh mạng của thế giới. Có ý kiến còn cho rằng, Việt Nam đủ khả năng trở thành cường quốc an ninh mạng. Việt Nam cũng đã có công ty an ninh mạng hàng đầu thế giới, mặc dù chỉ là tự phong.Tôi không rõ tiêu chí của các danh hiệu trên là gì, nhưng nếu người dân liên tục bị lừa mất nghìn tỷ thì có lẽ danh hiệu cũng không mấy ý nghĩa. Với đà phát triển như hiện tại, lừa đảo mạng sẽ không chỉ là vấn đề của các ngân hàng, mà đang trên đường trở thành vấn đề của quốc gia, cản trở sự phát triển của Internet và cả ngành công nghiệp số Việt Nam. Nếu không thấy an toàn trên mạng, người ta sẽ không dám sử dụng nữa.Bài toán này, tôi biết nhiều nơi cũng đang đau đáu tìm lời giải, nhưng thú thật không chắc sẽ có lời giải trọn vẹn. Dẫu sao, đây là một thử thách nhiều ý nghĩa, đáng để giới kỹ sư và nhà chức trách đầu tư suy ngẫm. Không cường quốc nào mà không thể tự bảo vệ người dân của mình.Dương Ngọc Thái Tôi làm kinh doanh vừa. Có tháng doanh thu cỡ 800 triệu đồng, toàn chuyển khoản. Tôi luôn áp dụng "biện pháp cổ điển" hơn 10 năm nay và chưa bị lừa mất 1 đồng nào. Tin nhắn vào máy tôi chỉ báo số dư mà thôi. Mọi việc khác tôi làm việc trực tiếp với ngân hàng. Công nghệ càng cao càng dễ bị lừa ! Có 1 cách hạn chế bị lừa giống tác giả là vào nghe gọi hay tin nhắn gõ mật khẩu rồi copy ra rồi paste vào đường link. Tại sao vậy? Bởi gõ mật khẩu ở đây không bao giờ sợ bị virus và nó luôn hiển thị ký tự chứ không ẩn nữa.Vỏ quýt dầy sẽ có móng tay nhọn, luật pháp dù có chặt chẽ đến đâu thì tội phạm vẫn tìm ra khe hở. Cách tốt nhất để cờ bạc không bao giờ thua đó là không bao giờ đánh bạc.Muốn không bao giờ bị lừa thì đừng có tò mò, đừng nhấn vào link lạ, đừng tham trúng thưởng, đừng vội vàng giúp đỡ bạn bè qua mạng khi chưa nghe thấy tiếng họ...Tóm lại đó là kiềm chế cảm xúc cụ thể đó là kiềm chế lòng tham - tham biết (tò mò), tham tiền ( trúng thưởng), tham tình cảm ( luyến ái, cuống lên, vội vàng giúp chưa tìm hiểu kỹ)...và kiềm chế tất cả các loại THAM nữa. Tham tiền, tham danh, tham lợi, tham tình, tham ăn, tham ngủ - 5 loại tham lớn nhất - dẫn đến đau khổ rất lớn vì nó là tham tiêu cực. Tham đọc sách, tham tìm hiểu, tham báo hiếu, tham yêu thương những thứ không phải của mình ... sẽ ít hoặc không dẫn đến đau khổ vì nó là tham tích cực.Tham yêu thương vợ của mình, con của mình, tài sản của mình ... tất cả tham cái của mình đó đều dẫn tới đau khổ vì yêu thương đó chính là luyến ái (có 1 ngoại lệ đó là yêu thương cha mẹ thì không phải luyến ái).Lòng yêu thương của mỗi người đều có giới hạn, thay vì THAM thương cái của mình đó ta hãy bớt lòng thương đó mà thương những chúng sinh khác. Cảm ơn anh. Tôi chưa bị lừa, nhưng hàng ngày nhận không biết bao nhiêu tin nhắn kiểu như: soạn tin A gửi để nhận được 10,000. Nhưng nếu đọc kĩ thì phí 2,000/ngày, nhận tiền sau 5 ngày. Không hiểu sao tin nhắn như thế cứ báo hàng ngày vào số mình. Thực sự là tui chưa từng và chưa thấy có lý do gì để đăng nhập vào 1 đường link do người khác gửi. bài viết hay và chính xác. Bạn tôi, một cựu nhân viên ngân hàng, cũng vì một phút sơ sót mà đăng nhập vào 1 web nhìn tương tự như ngân hàng. Mất một số tiền lớn, chạy vạy qua lại để báo công an. Ngân hàng của tài khoản hỗ trợ, nhưng ngân hàng của bên nhận không hỗ trợ (dù công an đã gọi điện liên hệ). Hơn 2 tháng trời, từ công an phường, lên công an quận đến công an thành phố mà tiền và hung thủ ko biết ở đâu rồi. Khi đi khai báo mới biết có rất nhiều người bị như vậy, và kết quả vẫn là mất tiền Phải làm từ gốc mới giảm thiểu rủi ro được. Tất cả thuê bao phải chính chủ. Nhà mạng chặn tất cả số lạ, không có trong kho số đã kích hoạt... Mỗi thể nhân/pháp nhân cần 1 chữ ký số do Công an cấp tích hợp với ID dùng suốt đời để tránh lừa đảo chữ ký số tràn lan như hiện nay. Tổng cục thuế xây dựng 1 website để toàn dân vào đó xuất hóa đơn. Tổng cục hải quan làm 1 website để toàn dân vào khai báo tờ khai xuất nhập khẩu... Như hiện nay thì sao mà quản lý được. Tôi không hiểu hình thức lừa đảo mà tác giả mô tả "Tôi nhập mật khẩu hai lần. Lần đầu tôi nhập vào trang web chính chủ, kỳ thực lúc đó tôi đã đăng nhập thành công, nhưng đồng nghiệp đã gửi cho tôi một đường dẫn đặc biệt: ngay sau khi tôi đăng nhập thành công, "nó" sẽ chuyển tôi đến một trang web giả mạo. Trang giả mạo này hiện lên thông báo lỗi giả rằng tôi đã nhập sai mật khẩu khiến tôi cắm cúi nhập lại mà không kiểm tra địa chỉ máy chủ nữa.". Nếu nhập trang chính chủ thì sao người ngoài có thể gửi đường link khác báo là nhập sai được ? Không gian mạng như cái chợ với hàng trăm hàng ngàn đôi mắt, ngón tay canh sự sơ hở để móc túi bạn. Dù bạn có cẩn thận cỡ nào nếu không may bạn vẫn có thể bị móc túi. Vấn đề là cách giải quyết sau khi bị móc túi như thế nào của ngân hàng và cơ quan thực thi pháp luật mới tạo được niềm tin để mọi người sử dụng. 2 phương pháp để bảo vệ người dùng: giảm thiểu kẻ thủ ác và gia tăng sự hiểu biết. Nhưng đa phần chúng ta đều giống như nhau nên nếu đã có nhiều người bị lừa thì trước sau gì cũng đến ta thôi vì cá nhân kiệt suất hiếm lắm. Nên giải pháp còn lại là giảm kẻ thủ ác nên được đẩy mạnh hơn và ngưng việc tự đề cao chính mình. Tác giả nói rất đúng: Chúng ta luôn tự tin là không bị lừa hoặc mất cho đến khi chúng ta bị lừa hoặc mất theo cách không ngờ được, không phải do không hiểu biết mà là chúng ta lơ là hoặc mất cảnh giác hoặc đặt lòng tin sai và sẽ có lúc xảy ra. Và nếu có 90% lúc ta kiểm soát an toàn được thì vẫn có 10% kẽ hở hoặc sơ sểnh, trong khi tội phạm mạng ngày càng tinh vi, và luôn theo dõi chờ ta mất cảnh giác. Do vậy, hệ thống phải luôn được nâng cấp an ninh và bản thân mỗi người cần luôn tỉnh táo để hạn chế mất mát. Một cách tốt nhất để không bị lừa trên mạng là theo dõi thật nhiều thông tin trên báo chí. Thật lạ là còn khá nhiều người bị lừa gạt bằng những phương cách mà nhiều người khác không dễ bị lừa, và chỉ có thể giải thích rằng những người bị lừa ấy rất ít đọc tin tức. Tin nhắn nhận được: Vui lòng nhập mã OTP.......để xác thực. Vì lý do bảo mật, mã OTP sẽ hết hạn trong 3 phút .Tuyệt đối không được chia sẻ mã OTP này với bất kỳ ai. Trân trọng ..Tôi không tò mò thắc mắc nên không làm theo . Có một cách đơn giản để không bị lừa khi giao dịch ngân hàng là chỉ sử dụng app. Tôi không bao giờ đăng nhập ngân hàng điện tử bằng website. Tất cả chức năng đã có trong app rồi. Vấn đề tiên quyết là bạn phải cài đặt đúng app chính thức của ngân hàng đó. Chuẩn xác. Anh Thái đã chỉ ra vấn đề quan trọng nhất của công cuộc chuyển đổi số mà lâu nay ít người đề cập. Bên cạnh thế giới thực, thiên hạ đang ngày càng lún sâu vào thế giới ảo. Ảo nhưng rủi ro thực. Đó mới là vấn đề cốt lõi !