Những bộ não nhân tạo Hồi mới vào đại học, như nhiều bạn bè Việt Nam, tôi cũng không hiểu AI là gì. Tôi đã nghĩ mình muốn theo đuổi ngành văn học. Nhưng sau khi học lớp khoa học máy tính đầu tiên theo yêu cầu của nhà trường, tôi đã bị thuyết phục bởi tiềm năng xóa bỏ rào cản ngôn ngữ của AI.Sinh và lớn lên ở một xóm nhỏ miền bắc Việt Nam, nơi hầu hết mọi người không nói tiếng Anh, tôi nhận ra sự thiệt thòi của những người không thể sử dụng ngôn ngữ này. Phần lớn tri thức nhân loại được lưu giữ và truyền tải bằng tiếng Anh. Người thiếu tiếng Anh sẽ không tiếp cận được chúng. Tiếng Anh còn là ngôn ngữ chung đang vận hành thế giới. Bố mẹ tôi không dám tự sang Mỹ thăm tôi vì sợ lạc ở sân bay.Rào cản này có thể cơ bản được giải quyết bằng phần mềm tự động dịch từ ngôn ngữ này sang ngôn ngữ kia. AI đã làm việc đó. Google dịch - chương trình chuyển ngữ phổ biến nhất trên thế giới hiện nay do Al vận hành.Càng tìm hiểu sâu về ngành này trong những năm học ở Stanford, hai nơi làm việc là Netflix và Nvidia, tôi càng bị choáng ngợp bởi tiềm năng của AI không chỉ trong dịch thuật mà còn ở rất nhiều khía cạnh khác của cuộc sống. Ngân hàng sử dụng AI để phát hiện gian lận. Công ty thương mại điện tử sử dụng AI để tự động đặt giá tối ưu. Bác sĩ sử dụng AI để chẩn đoán bệnh nhanh và chính xác... Hôm nay, con người chưa biết hết Al có thể làm được những gì.Ngày cuối cùng của tháng 11 năm nay là ngày quan trọng với ngành Trí tuệ nhân tạo toàn cầu. Alphafold, chương trình Trí tuệ nhân tạo của DeepMind, được xác nhận có thể dự đoán chính xác cấu trúc của Protein sau quá trình cuộn gập. Bước ngoặt này có thể giải quyết những thách thức lớn của ngành sinh học suốt 50 năm qua. Nó có thể là một phần quan trọng để chống lại các đại dịch trong tương lai.Tháng 11 cũng là tháng đặc biệt với ngành Trí tuệ nhân tạo Việt Nam vì có ngày hội Trí tuệ nhân tạo, sự kiện lớn tổ chức bởi nhiều cơ quan. Năm nay, năm thứ hai của sự kiện, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Bùi Thế Duy lặp lại tuyên bố rằng AI "là tâm điểm trong cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, có thể tạo ra nhiều thành tựu, làm thay đổi hoàn toàn cuộc sống của con người".Vậy Al thay đổi các nền kinh tế và chúng ta thế nào?Trên thế giới, nhiều chính phủ đã cam kết về việc đầu tư cụ thể vào AI. Bộ Quốc phòng Mỹ tuyên bố đầu tư hai tỷ USD trong năm năm tới cho ngành này. Trung Quốc đưa ra "Chiến lược quốc gia AI" với cam kết hàng chục tỷ USD. Các thành phố của nước này cũng công khai kế hoạch riêng, như Bắc Kinh xây dựng khu công nghệ 2,1 tỷ USD tập trung vào AI, Thiên Tân lập quỹ đầu tư 16 tỷ USD. Còn Hàn Quốc đầu tư hai tỷ, Anh cam kết 1,5 tỷ và Pháp 1,8 tỷ USD. Danh sách đang nối dài.Lý do các chính phủ rót tiền vào phát triển AI trước hết vì sự an toàn của quốc gia. Trong lịch sử, đột phá về công nghệ cho phép các quốc gia nắm trong tay công nghệ đó thống trị quốc gia khác. Súng máy, tàu thuỷ bằng hơi nước, máy điện báo, rađa... từng là biểu tượng về sự phát triển của châu Âu. Những phát minh mới đã biến nhiều quốc gia phương Tây thành cường quốc, cho phép họ thám hiểm thế giới, chiếm đóng thuộc địa, biến người dân nước yếu hơn thành nô lệ.Lý do thứ hai để quốc gia đầu tư vào AI là kinh tế. McKinsey dự đoán, đến năm 2030, AI sẽ tạo ra thêm 13 ngàn tỷ USD cho nền kinh tế thế giới. Quả ngọt này sẽ thuộc về các quốc gia ứng dụng AI. Bởi AI cho phép tự động hoá nhiều ngành nghề, vừa giảm chi phí sản xuất vừa tăng năng suất. Công việc càng mang tính lặp lại nhiều càng dễ bị tự động hoá như nhiều khâu trong dây chuyền sản xuất, kho vận, đóng gói, lái xe tải, giao hàng, kể cả bán hàng và chăm sóc khách hàng. Nhiều công việc trước đây cần đến chuyên gia như dịch thuật, chẩn đoán bệnh, viết đơn kiện, khám phá thuốc, viết thơ, soạn nhạc, kể cả các bản tin trên báo cũng đang dần được tự động hoá.Nhiều ý kiến cảnh báo rằng tự động hóa sẽ dẫn đến thất nghiệp hàng loạt. Thất nghiệp sẽ dẫn đến giảm tiêu thụ, ảnh hưởng tiêu cực đến nền kinh tế. Lo lắng này hoàn toàn có lý, nhưng không phải điều bất khả kháng.AI không phải là công nghệ đầu tiên cho phép tự động hóa trên phạm vi lớn. Động cơ chạy bằng hơi nước cho phép sản xuất ra nhiều máy móc, tự động hoá lao động chân tay. Công nghệ thông tin tự động hoá nhiều việc liên lạc, tính toán. Trước mỗi cải tiến tự động hoá ở phạm vi lớn, luôn có người lo lắng về tương lai không có việc làm.Nhưng tương lai luôn có việc để làm, chỉ là yêu cầu và bản chất công việc khác đi. Tự động hoá có thể khiến nhiều công việc trở thành lạc hậu, nhưng nó cũng sẽ khiến nhiều nghề an toàn hơn, dễ chịu hơn, nâng cao chất lượng sống của người làm.Internet đã cho phép xây dựng nhiều ứng dụng và tạo ra nhiều nghề trước Internet không có, AI cũng sẽ cho phép xây dựng nhiều ứng dụng và tạo ra nhiều công việc từng bất khả thi. Alphafold với đáp án Protein cuộn gập có thể thay đổi bản chất của nghiên cứu sinh học, đưa chúng ta đến gần hơn với việc giải mã nhiều bệnh tật.Sau 6 năm từ ngày bước chân vào đại học, tôi đã trở thành một thạc sỹ trí tuệ nhân tạo, xây dựng sản phẩm hiện được sử dụng bởi các ngân hàng và cơ quan chính phủ ở Mỹ. AI cũng không còn là khái niệm của riêng giới nghiên cứu, học thuật. Nó đã trở thành một công cụ sản xuất như máy kéo cách đây nhiều thế kỷ, sẽ đổi thay cách mỗi chúng ta sống.Tin tốt là khác với nhiều ngành khoa học truyền thống, AI rất mở. Phần lớn bài báo nghiên cứu đăng trên mạng, nhiều thư viện phần mềm dùng trong ngành là mã nguồn mở. Tài liệu giảng dạy trực tuyến đa dạng và miễn phí, bao gồm cả nhiều chương trình giảng dạy chất lượng của những đại học hàng đầu.Là một người trong ngành từ lâu chờ nhà nước nhập cuộc, tôi đã khấp khởi mừng khi đại diện các bộ ngành Việt Nam tuyên bố về tầm quan trọng của AI. Song, tôi mới thấy nhà nước cam kết hỗ trợ AI mà không nói rõ sẽ lấy vốn ở đâu, bao nhiêu và hỗ trợ như thế nào cũng như các động thái cụ thể khác.Trong khi chờ đợi sự đầu tư của nhà nước, người dân nào cũng có thể tiếp cận kho tài liệu giảng dạy về AI trên Internet. Hiểu biết về "các bộ não nhân tạo" cho phép ta tự tin đưa ra quyết định hợp thời, tránh việc dành vài năm học một ngành không còn tồn tại khi bạn tốt nghiệp. Những người học sâu hơn về AI có thể tìm cơ hội với vô số công việc trên toàn cầu.Công nghệ phát triển không chờ đợi chính sách. Người dân, nếu không muốn bị lạc hậu, cũng không chờ đợi. Sự chủ động phát triển của mỗi cá nhân sẽ đóng góp vào sự vận động và an toàn của dân tộc.Nguyễn Thị Khánh Huyền Đọc bài viết của Huyền Chíp tôi một ông bố 35 tuổi sẽ học thêm về AI để sắp tới còn định hướng cho con tôi. Cám ơn bạn! Tác giả đúng là người đi nhiều hiểu nhiều. Nhưng vẫn có phần nhầm lẫn về mảng này.1. Sự phát triển của AI đi kèm với nền công nghiệp 4.0 (cách mạng công nghiệp lần thứ 4). Lần 1 là phát minh về động cơ, lần 2 là về điện, lần 3 là về dữ liệu tin học, lần 4 là sự ứng dụng tự động hóa (không có con người). Nhưng ở VN ta thì chỉ mới đang làm quen với 3.0 nhiều công ty vẫn còn làm trên giấy và dữ liệu máy tính chưa được tối ưu và thống nhất ở tất cả các nơi. Nên hiệu quả của AI mới chưa được thấy rõ ở VN.2. Con người có 2 phạm trù trong công việc: Lao động và sáng tạo. Sự thay thế máy móc cho con người trước kia chỉ là thay thế phần lao động nên phần sáng tạo còn lại vẫn thuộc về con người, từ đó mới có những ngành khác thay thế. Nhưng nếu giờ máy móc làm luôn cả phần sáng tạo của con người thì không có gì đảm bảo còn lại được nhiều công việc cho con người và chẳng có gì đảm bảo sẽ có thêm những ngành mới, họa chăng là việc lập trình để AI vận hành và giáo dục AI thôi, nhưng đội ngũ đó vốn không cần nhiều đâu.3. Sự phát triển cá nhân giờ đúng là rất quan trọng, nên ta chỉ có thể có phát triển để cứu lấy bản thân thì được còn việc phát triển dân tộc thì cần sự đoàn kết vượt xa cái ý muốn cá nhân và cần sự hy sinh lợi ích cá nhân, nó hơi đối nghịch nhau nhỉ. Cảm ơn chia sẻ của Huyền Chip. Hâm mộ đã lâu!Là người làm về AI giống bạn nên mình tin rằng trong tương lai, AI có thể giúp ích rất nhiều cho cuộc sống của con người. Nếu động cơ là cơ bắp của siêu nhân loại, thì AI sẽ là bộ não của siêu nhân loại đó! AI sẽ là cách mạng, em cảm ơn chị đã viết bài viết rất hay. Chính chị đã góp phần vào cuộc cách mạng mà em thấy Việt Nam đang đi rất chậm này. Mong ước muốn của những con người nhỏ bé như chúng ta sẽ châm ngòi cho những sự kiện mới. Giữ sức khỏe và hẹn ở VN nhé chị. :-) bài hay quá Bài viết hay, cần lan tỏa. AI đã và đang được sử dụng rồi nhưng nó thuộc các công ty nước ngoái, toàn là người Việt mình làm ra sản phẩm đó, outsource chất xám quá nhiều, không chỉ riêng ở Mỹ và Nhật, Trung Quốc hay các nước phát triển khác đã sử dụng lâu rồi. Chẳng qua là VN chưa chịu đổi mới và tiết kiệm chi phí nên thực tế triển khai rất ít. Bài viết hay quá. Cảm ơn chị Huyền Cảm ơn em, chị cũng muốn định hướng cho con trai 7 tuổi theo đuổi AI thì nên bắt đầu từ đâu nhỉ? Chú lâu nay ngưỡng mộ Huyền Chip từ lâu, sau khi đọc các cuốn sách của cháu, lại càng ngưỡng mộ sau khi biết cháu đã thành tài. Chú cũng rất muốn tìm hiểu về AI nhưng chưa biết bắt đầu từ đâu? Quan điểm của Chip rất đúng. Từ 2010 đến nay ML và AI mới chỉ là bắt đầu, nhưng kể từ khi COVID19 xảy ra thì đã có sự nở rộ trong rất nhiều lĩnh vực ngành nghề và dự báo thị trường việc làm trong tương lai sẽ ngày càng trở nên khốc liệt. Nói thật tôi sợ các khả năng mở của AI như sợ các khả năng mở của nhân bản vô tính với những hệ quả không thể lường trước và khống chế được. Nhưng vẫn đành phải cho con cái tìm hiểu về nó. Tác giả và độc giả có thể cho tôi thêm các góc nhìn về những nhóm ngành mà con người sau này khó có thể bị AI kiểm soát và thay thế không? RẤT THỰC TẾ THỜI HIỆN ĐẠI. CHÚC KHÁNH HUYỀN LUÔN VUI KHỎE NHÉ Bài viết hay quá! sức mạnh của kiến thức!