Giáo viên 'Tây ba lô' Với chiêu quảng cáo ''đội ngũ giáo viên 100% nước ngoài'' nhiều trung tâm Anh ngữ tại Việt Nam đẩy mức học phí "lên trời". Làm ăn phát đạt, thị trường phát triển mạnh, những trung tâm Anh ngữ mới mọc như nấm.Tôi hay nghe người ta nói muốn học tiếng Anh chuẩn một cách hiệu quả thì phải học với giáo viên bản ngữ. Bởi theo họ, đa phần giáo viên Việt Nam phát âm không chuẩn, phương pháp dạy lạc hậu, chú trọng ngữ pháp nặng nề trong khi ngày nay người ta có nhu cầu học kỹ năng giao tiếp. Nhiều phụ huynh không ngại bỏ thêm tiền để con học với giáo viên bản xứ: hay gọi cho đúng hơn, giáo viên nước ngoài đến từ phương Tây.Dĩ nhiên, chúng ta không thể bàn cãi rằng giáo viên bản ngữ có một số lợi thế vượt trội. Thứ nhất, họ có kiến thức ngôn ngữ bản địa sâu rộng hơn và cho người đọc cơ hội tiếp thu tiếng Anh chuẩn, đặc biệt về mặt phát âm. Thứ hai, họ thường dạy theo phương pháp giao tiếp vui nhộn, chú trọng phát triển kỹ năng nói thay vì tập trung vào ngữ pháp và làm bài tập dài dòng. Thứ ba, họ thông thạo văn hoá các nuớc nói tiếng Anh (hay gọi là văn hóa phương Tây) và có thể giúp học sinh Việt tìm hiểu về phong tục tập quán và cuộc sống hàng ngày của phương Tây.Tuy nhiên, tôi muốn nhấn mạnh rằng yếu tố ''bản xứ'' không đủ để một giáo viên có khả năng dạy tốt. Bên cạnh đó còn nhiều yếu tố quan trọng nữa như kinh nghiệm giảng dạy, trình độ chuyên môn, tính cách của giáo viên, khả năng hiểu những nhu cầu và khó khăn của người Việt, khả năng thông cảm và truyền cảm hứng... Dù đến từ đâu, một giáo viên tốt phải sở hữu nhiều năng lực nhất định.Do nhu cầu học với giáo viên bản xứ ngày càng cao, nhiều trung tâm Anh ngữ muốn lợi dụng tình hình thị trường để kiếm tiền và họ sẵn sàng tuyển bất kỳ giáo viên nước ngoài nào mà không thực sự thắc mắc chất lượng giảng dạy của họ. Biết nói tiếng Anh và có ngoại hình Tây (ưa nhìn) là được rồi (tóc vàng, da sáng, mắt xanh thì càng tốt). Họ sẽ chạy theo lợi nhuận và quản lý lỏng lẻo, hứa nhăng hứa cuội với phụ huynh. Nhưng chẳng sao, quan trọng là con vui! Và họ sẽ đẩy mạnh quảng cáo ''đội ngũ giáo viên 100% nước ngoài'' như liều thuốc thần kỳ cho bệnh tật tiếng Anh của người Việt.Hiện tượng này đã tạo ra cả một cộng đồng giáo viên "Tây ba lô" với lương trung bình hai mươi đô-la một giờ. Họ không chỉ dạy ở các trung tâm Anh ngữ mà ở cả nhiều trường học công. Họ vừa muốn kiếm tiền một cách dễ dàng vừa muốn tận hưởng lối sống thoải mái ở Việt Nam. Hơn nữa, họ được gọi là ''thầy'' và được cả xã hội quý trọng dù nhiều trong số họ không hề làm nghề này trước khi đến Việt Nam.Họ thích nghi khá nhanh với lối sống Việt Nam, thường đi xe máy và thích đi phượt trong ngày lễ. Nhiều khi họ chỉ làm giáo viên ở Việt Nam một thời gian ngắn (6-12 tháng), tiết kiệm một số tiền rồi sang nước khác.Trong hơn năm năm qua, tôi đã gặp không ít "giáo viên" như vậy. Và dù người Việt thường không thích nói về vấn đề này, tôi cảm thấy cần thiết phải làm sáng tỏ một vài điều.Thứ nhất, nhiều giáo viên ''Tây ba lô'' thiếu bằng cấp, chứng chỉ chuyên môn nên họ không được xin giấy phép lao động. Do vậy, họ làm việc chui, lao động bất hợp pháp và không đóng thuế. Để che đậy tình hình, nhiều chủ trung tâm phải đút lót những viên chức nhà nước để họ ngoảnh mặt làm ngơ, điều góp phần làm gia tăng tệ nạn tham nhũng trong nước.Thứ hai, có một số phụ huynh bị bất ngờ khi đến trường, thấy giáo viên của con mình trông không hẳn như họ tưởng, ăn mặc một cách tùy tiện, không thực sự chuyên nghiệp. Những trường hợp như vậy bôi nhọ uy tín của những giáo viên đích thực như tôi. Bởi bên cạnh những giáo viên ''Tây ba lô'' như đã nói ở trên, ở Việt Nam cũng có rất nhiều giáo viên nước ngoài có chứng chỉ chuyên môn, có thái độ làm việc tận tụy và có trách nghiệm với nghề nhà giáo. Ở phương Tây cũng như ở Việt Nam, có người tốt và người xấu, có giáo viên tốt và giáo viên không tốt. Tôi mong rằng người Việt sẽ luôn biết cách phân biệt hai loại đó.Thứ ba, chúng ta phải công nhận rằng bất chấp những nỗ lực và hy sinh về tài chính của nhiều phụ huynh, trình độ tiếng Anh của người Việt chưa tiến bộ như mong đợi. Ví dụ cách đây không lâu chúng ta được biết rằng năm nay Việt Nam tụt xuống 52 trong bảng xếp hạng năng lực Anh ngữ lớn nhất thế giới. Chúng ta phải tiếp cận vấn đề tiếng Anh một cách phản biện hơn, hiểu rằng không có một phương thuốc thần diệu nào và sự hiệu quả phụ thuộc vào nhiều yếu tố như giáo trình, phương pháp dạy học, động lực và thái độ của học sinh chứ không chỉ vào quốc tịch của giáo viên. Bên cạnh đó, các trung tâm và trường học Việt Nam phải tuyển giáo viên nước ngoài dựa trên những tiêu chí nghiêm ngặt và khách quan, lưu ý đến các kỹ năng giảng dạy thay vì ưu tiên ngoại hình hay quốc tịch.Đồng thời, phụ huynh phải tìm hiểu rõ hơn về các tiêu chuẩn chuyên nghiệp của trung tâm trước khi quyết định bỏ tiền đầu tư. Thay vì đặt mọi kỳ vọng vào giáo viên, phụ huynh phải hiểu rằng thái độ, động lực và thói quen học tập của con luôn luôn sẽ yếu tố quyết định.Cuối cùng, theo những gì tôi biết, một số trung tâm Anh ngữ lớn ở Việt Nam kỳ thị giáo viên Việt Nam dưới một hình thức nào đó: ví dụ, họ có thể không xem xét những đơn xin việc của giáo viên trong nước và chỉ thuê giáo viên ngoại quốc. Tôi quen không ít giáo viên Việt đã có đủ trình dộ, nói tiếng Anh rất chuẩn và thậm chí đã từng du học ở Nước Anh, và họ vẫn cảm thấy mình bị kỳ thị do quốc tịch của mình. Đây là một vấn đề khó xử vì những trung tâm biện minh rằng lý do là do phụ huynh yêu cầu giáo viên nước ngoài.Dù sao, tôi có cảm giác nhiều người Việt vẫn có xu hướng tự cảm thấy thấp kém và lép vế đến mức họ có thể tự kỳ thị chính mình. Tại sao nhiều người Việt vẫn có xu hướng sính ngoại, coi cái gì đến từ nước ngoài cũng tốt hơn mình?Marko Nikolic(Nguyên tác tiếng Việt) " Tại sao nhiều người Việt vẫn có xu hướng sính ngoại, coi cái gì đến từ nước ngoài cũng tốt hơn mình?" Nhưng sự thật nó là như vậy, tôi 2 tháng ngồi cafe nói chuyện với thầy Tây ba lô hơn 12 năm học với giáo viên dạy TA người Việt. Tôi đồng ý với bạn Marko. Chính giáo viên Việt kiều có bằng dậy Anh ngữ cấp ở nước ngoài như TESOL, CELTA ...khi về Việt Nam xin dạy học cũng bị phân biệt đối xử so với giáo viên da trắng. Chính giáo viên Việt Kiều mới hiểu những khó khăn của học sinh Việt Nam khi học Anh ngữ để giúp các em học hiệu quả hơn. Cảm ơn anh. Văn hóa sính ngoại coi thường đồng bào không chỉ gây hại ở giáo dục mà ở nhiều ngành nghề sản xuất như ô tô, điện thoại... khiến cho nhiều người tâm huyết với quê hương cũng phải nản. Cảm ơn anh! Tôi làm việc ở phường quảng an, Tây hồ, gặp rất nhiều người trẻ nước ngoài và đi xe máy, tôi cũng nhiều lần phải đặt câu hỏi? Họ làm gì ở đây? Đóng góp gì cho xứ sở của tôi! Rất đúng. Tôi đã từng gặp nhiều giáo viên nước ngoài (Anh, Mỹ, Australia) hẳn hoi, nhưng họ không có kỹ năng dạy tiếng Anh, thậm chí họ thể hiện trình độ (ngữ pháp, giọng) không chuẩn. Họ không có bằng cấp sư phạm về ngôn ngữ họ đang dạy, nhưng vì phong trào sính "thày Tây" nên họ dễ dàng được tuyển dụng với mức lương cao hơn hẳn những giáo viên đầy đủ kỹ năng và trình độ người Việt. Sính ngoại từ người học, từ phụ huynh học sinh đã tạo nên kẽ hở này. Bài viết rất hay và thiết thực. Sự tự kỳ thị của rất đông những người Việt sẽ hạn chế sự phát triển của dân tộc Việt Cám ơn anh! Bài viết của anh phản ánh đúng thực trạng dạy và học Tiếng Anh tại các Trung tâm hiện nay. Khả năng tư duy và diễn đạt bằng Tiếng Việt của anh rất chuẩn. Khổ nỗi giáo viên Việt giỏi nhưng cách dạy lý thuyết quá nhiều. Thôi đành dung hoà giữa Tây và Ta cho có cảm giác thực tế một chút, tự hào một chút, đỡ ngại giao tiếp với người ngoại quốc một chút,... Có lẽ do bị ảnh hưởng trước đây ăn sâu vào quan điểm phụ huynh. Đó là giáo viên nội phát âm sai. Học xong nói chuyện chỉ người Việt nghe được, nói với nước ngoài họ chả hiểu gì. Đa phần học ngoại ngữ nên chú trọng đến giao tiếp. Dù tây balo không có chuyên môn giáo dục, thì họ vẫn phục vụ tốt hơn cho phần đàm thoại. Với lại, những người này có thể ko tiếp xúc nhiều với người nước ngoài, nên sẽ tốt hơn khi dạy đàm thoại. Phần lớn giáo viên bản ngữ, nhiều khi học viên nói nửa câu, họ đã hiểu học viên nói cái gì rồi. Cho nên, điều đó ko thực sự tốt cho học viên. Cảm ơn tác giả đã chỉ ra mặt tối ở Việt Nam. Tôi thông thạo 4 ngoại ngữ: Trung, Nga, Nhật, Hàn. Nhưng dường như vẫn bị chính đồng bào trong nước kỳ thị vì... không học tiếng Anh. Tôi cảm thấy khó hiểu vô cùng. Khi tôi ở Nga, Hàn, bạn bè và đồng nghiệp luôn khen ngợi và ngưỡng mộ vì tôi thông thạo nhiều thứ tiếng. Nhưng khi về Việt Nam, tôi cảm thấy shock khi mọi người chỉ chăm chú vào tiếng Anh và xem nhẹ các ngôn ngữ khác. Thậm chí, tôi từng đề cập tại sao lại học tiếng Anh khi không sử dụng nó, hãy học ngôn ngữ giúp ích và thuận tiện cho công việc của bạn. Và tôi đã bị ném đá, chê bai vì phát biểu như vậy. Thực ra tôi nghĩ TÂY BA LÔ họ không lừa chúng ta mà chính các Trung tâm tuyển dụng họ bằng sự vô trách nhiệm với cộng đồng chỉ vì mối lợi tài chính đã không minh bạch với chúng ta. Còn chúng ta, vì KHÁT KHAO cho con em mình bước ra thế giới tự tin hơn khi có chìa khóa là NGÔN NGỮ QUỐC TẾ mà quên đi hoặc phải cố tình làm ngơ trước thực trạng con mình được dạy tiếng Anh bởi những người không có chuyên môn làm Thày.Nếu các bố mẹ biết rằng có những gia đình bỏ ra hàng trăm triệu đồng để cho 1 cô/cậu bé đến học "thày Tây" ở 1 trung tâm ngoại ngữ 100% giáo viên bản xứ như quảng cáo mà phát âm vẫn SAI và không nói nổi câu đơn giản như giới thiệu về bản thân thì mới biết xót ruột thế nào. ( không vì tiếc tiền đâu nhé mà tiếc thời gian ).Khi nắm được thông tin chúng ta sẽ biết rõ rằng : Thày Tây có chuyên môn sẽ không đi dạy "Rong" kiểu như vậy vì ở nước họ lương họ cũng rất ổn. Tư duy đơn giản thế thôi ta đã thấy vấn đề. Mình đã gặp nhiều cháu bé học TT thày Tây và những gì tác giả nói trên cũng là những gì mình suy nghĩ. Bạn nói chính xác 100%. Nhiều người cho con học giáo viên Tây Ba Lô chẳng khác gì nhiều bệnh nhân tìm đến những thầy lang đội lốt lương y. Nếu ai giỏi ngoại ngữ, đã từng đi nhiều nước, ở nhiều năm ở nước ngoài mà nói chuyện với họ thì sẽ biết rõ là nhiều người trong số họ biết rất ít về văn hoá, lịch sử, nghệ thuật của nước mình (may ra họ biết đủ nhiều về địa lý vì hay di chuyển). Học ngoại ngữ từ Tây Ba Lô chẳng khác gì học tiếng Việt của bất cứ một sinh viên Việt Nam nào đó thôi (không phải ai cũng giỏi tiếng Việt và biết cách truyền thụ, biết nhiều về đất nước Việt Nam) :-D . Nói chung trước khi học phải chọn thầy, nếu không thì học chẳng được mấy, và thậm chí sau này lại tốn thời gian cùng công sức sửa sai. Chuyện này cũng giống như chuyện "Trường Quốc tế" ở nước ta. Bộ Giáo dục và đào tạo cần có quy định chặc chẻ và thực thi kiểm tra, giám sát thường xuyên, nghiêm túc việc thực hiện quy định thì dần dần sẽ khắc phục được các bất cập. Học ngoại ngữ khó nhất là kỹ năng nghe, nói mà ngữ điệu phát âm chỉ có người bản địa mới thể hiện trọn vẹn. Tôi học ở Mỹ nhưng trước đó từng học VN thì thấy khác lắm. Nhưng điều này là tự nhiên vì một người nước ngoài không thể nói tiếng Việt chuẩn như người Việt. Và dù cho các người Tây không có bằng cấp thì sinh ra họ đã nói tiếng Anh rồi. Học nghe và nói cần phải học với người bản địa, học viết (ngữ pháp) thì có thể chọn gv Việt.