Tương lai của người già Suốt 10 năm, tôi ở trọ một phòng trong nhà họ. Con hẻm nhỏ có thể đi từ đường Điện Biên Phủ hoặc Phan Văn Hân, ngoằn ngoèo với những khúc quanh chật cứng, thông ra đường Nguyễn Cửu Vân, quận Bình Thạnh, TP HCM. Cuộc sống của ông Nghi, bà Vân chật vật. Bữa ăn của vợ chồng già thường là những món rau đơn sơ.Tôi thấy năm bảy bữa bà mới đi chợ một lần. Tôi nhắc bà mua gì kha khá để ăn, giúi cho bà ít trăm, nhưng trên mâm sau đó vẫn là thức ăn của người khác cho trong lúc đi nhặt ve chai, bà đem về hâm lại. "Ăn vậy tiền để đâu cho hết?", tôi đùa. Bà bảo, "để dành khi có bệnh mua thuốc".Hai ông bà không con cái. Trước kia, ông là nghề sửa radio, cassette; bà bán quần áo cũ ở chợ. Đến khi tôi về trọ khoảng năm 2005, cả hai đã thất nghiệp. Sau đó ít lâu, bà nhận dán giấy tạo hình ngựa vàng mã, mỗi con tiền công 300 đồng. Mỗi ngày, ông bà kiếm được 90.000 đồng từ việc còng lưng dán 300 con ngựa giấy. Mỗi khi rảnh rỗi, hay buổi tối trời đã hết nắng, bà đi lượm ve chai quanh khu vực chợ Thị Nghè, qua khu bờ kè, đường Điện Biên Phủ tới 11 giờ tối mới về nhà. Người quản lý nhà sách gần đó dặn nhân viên gom các loại rác có thể bán ve chai được để phần cho bà cụ. Khoảng 9 giờ tối, bà đến nhà sách nhận phần "quà" đó và dạo qua các quán nhậu trong khu vực để gom vỏ lon, vỏ chai. Có tối khuya, tôi xuống nhà dưới, thấy bà ngồi ăn ổ bánh mì trong bóng tối, ông nằm dưới sàn đập muỗi, bỗng thấy cảnh già quá đỗi quạnh hiu.Dù căn phòng nhỏ không tiện nghi, cả nhà chỉ có một toilet ở gầm cầu thang, tầng dưới chỗ ông bà nằm lúc nào cũng chất đầy các bao chứa ve chai, ngựa giấy, nhưng tôi không nỡ dời đi vì ông bà sẽ bị gián đoạn thời gian cho thuê phòng. Khoản tiền 1,5 triệu đồng từ căn phòng 10 mét vuông trên gác hàng tháng của tôi là thu nhập chính của họ. Bà bảo, còn khỏe ngày nào thì phải lượm ve chai để có tiền chi xài.Việc người già gần hết sức lao động vẫn phải đi làm để có tiền mưu sinh không lạ. Hơn 70% số người cao tuổi tại Việt Nam vẫn phải lao động kiếm sống, theo Tổng cục Dân số - Kế hoạch hóa gia đình. Còn theo bộ trưởng Bộ Lao động Thương binh và Xã hội Đào Ngọc Dung, cả nước có hơn 11 triệu người cao tuổi, 7,2 triệu người trong số đó sống ở khu vực nông thôn. Trên 40 % trong số họ sau khi nghỉ hưu vẫn phải tiếp tục làm việc để duy trì cuộc sống.Trong hai con số quá chênh lệch nhau ở trên, không biết số nào gần với sự thật hơn. Tuy nhiên, bức tranh tổng thế cho thấy, Việt Nam chính thức bước vào giai đoạn già hóa dân số từ năm 2011 và hiện có khoảng 10,1 triệu người cao tuổi, chiếm 11% dân số. Có hai triệu người thuộc nhóm từ 80 tuổi trở lên. Dự báo đến năm 2030, người cao tuổi chiếm 17 % và năm 2050 là 25 % tổng dân số Việt Nam.Thực ra, người già còn sức khỏe để mưu sinh là chuyện mừng, bởi lao động cũng là niềm vui. Vấn đề là có rất nhiều người già, không còn sức vẫn phải lao động, hay vì không có bảo hiểm và các khoản tiền già đủ sống nên trở thành gánh nặng lệ thuộc con cháu, xã hội, hoặc tự bươn bải trong khó khăn. Một cụ từng nói với tôi: "Già, bệnh, nếu không chết liền, phải nằm một chỗ thì con cháu có thương mấy, đến lúc cũng bất hiếu". Cụ bà 88 tuổi ở Tiền Giang đã bị con trai và con dâu bạo hành chỉ vì bà không tự chủ được trong sinh hoạt.Tuy việc bạo hành cha mẹ đã được đưa vào luật hình sự để răn đe, nhưng chiều sâu hơn của vấn đề là các chế độ an sinh cả về tinh thần và vật chất cho người già cũng như nhận thức chung của xã hội về nhóm người già chưa đầy đủ. Đơn giản nhất, nhiều nước có đường dây nóng để bảo vệ người già nhưng ở Việt Nam thì không. Bất cứ khi nào bị ngược đãi, các ông bà cụ đều có thể gọi báo ngay với nhà chức trách. Chúng ta cũng gần như chưa có các chương trình, lớp học giúp người lớn tuổi thích nghi với những thay đổi nhanh chóng của xã hội hiện đại, hoạt động tư vấn về sức khỏe tinh thần và thể chất trên diện rộng, các sinh hoạt giúp người già bớt cô đơn, lạc nhịp với cộng đồng. Thậm chí, tôi đọc thấy có những đường dây chăn dắt người già, nhất là những người già ở quê nghèo bị đưa vào thành phố, phải đứng ngả nón xin tiền. Cũng có những người coi người già là người thừa trong xã hội.Ông Nghi khoe với tôi, từ lúc "tròn 80 tuổi" ông đã được nhà nước hỗ trợ "tiền già", 300.000 đồng mỗi tháng. "Tui chia cho bả một trăm đi chợ mua rau rác về ăn. Còn lại ít bữa ăn sáng ngon ngon với ổ bánh mì thịt hoặc tô cháo huyết bình dân", ông bảo. Con người ta dễ chông chênh khi bước vào tuổi già, trong đó có hình ảnh của chúng ta ở thì tương lai không xa. Vì vậy, sắp xếp cho người lớn tuổi một tương lai đủ an tâm ít nhất ở mức cơ bản là bài toán được mong mỏi giải quyết ngay, công bố công khai và thống nhất như một chính sách quốc gia. Đã đến lúc người Việt không nên bám vào câu "trẻ cậy cha, già cậy con" để mặc định đó là một "chính sách" với người già.Lưu Đình Long Bài viết của anh hay quá, Rồi ai cũng đến lúc tuổi già, liệu lúc đó có đủ tài chính lo cho bản thân hay cũng giống với hoàn cảnh 2 bác , cuộc sống thật vô thường, mong sao những người già có đc niềm vui , có trung tâm bảo trợ , chúc sức khỏe tác giả Mỗi lần bạn thân của tôi bảo " bà ko có con sau này ai chăm lo khi già?". Những lần đầu tôi còn giải thích quan điểm, về sau chán chả muốn nói nữa. Nên tuổi còn trẻ còn đi làm tích lũy để sau này không cậy nhờ con cháu là tốt nhất. Một bài viết rất đáng để suy ngẫm. Bà tôi bảo, giờ người trẻ họ cũng tôn trọng và đối đãi với người già tốt lắm. Bà bảo, chúng nó làm thế là đúng, vì sau này chúng nó cũng sẽ già.Thấm thía, bà nhìn đời vui thế đấy. Chúc bà luôn khỏe Tôi, người cũng đang già cám ơn bài viết của tác giả. Chính xác tiền trợ cấp người già > 80 tuổi của TP HCM hiện nay là 380k / tháng , cao hơn các tỉnh thành khác. Tuy nhiên có lẽ nên giảm số tuổi xuống >75 tuổi thôi vì sau 75 tuổi e rằng đi lượm ve chai cũng khó. Mà ở Sài Gòn còn có ve chai để lượm chứ ở nông thôn thì không biết làm gì ra một đồng....Công việc bưng bê ở nước mình sau 40 tuổi chưa chắc có cơ hội tìm việc nói gì ngưới già. Mong sao có những công việc nào đó mà người già có thể làm được để cải thiện cuộc sống và không bị đứng bên lề xã hội Biết bao trăn trở về hình ảnh người già vẫn phải bươn chải mưu sinh, một quốc gia dù là phát triển hay đang phát triển nhưng cứ nhìn vào các chính sách dành cho người già thì biết quốc gia ấy có thật sự trong sạch, vững mạnh hay không. Cảm ơn tác giả rất nhiều! Ngoài ra, tôi mới đọc một cuốn sách về tuổi già rằng "viện dưỡng lão là nơi moi móc những đồng tiền cuối cùng của người già", con cái mình đẻ ra còn không chăm sóc mình tử tế thì liệu người ngoài có tốt hơn, bất khả kháng không còn nơi nương tựa mới phải vô viện dưỡng lão (cũng chỉ dành cho người có tiền) hoặc lại một lần nữa cái điệp khúc "sợ phiền con cháu", vậy là họ lại tiếp tục hy sinh vì tự do của con cháu cho đến khi chết. Vì vậy, không nên phủ nhận trách nhiệm của con cái, mà phải giáo dục/chính sách thế nào để họ cảm thấy không phải là bản thân đang bị cha mẹ "đòi nợ", sẵn sàng gánh vác cùng XH cho việc chăm sóc người già, ít nhất là cho người già trong gia đình mình. Ước chi mỗi người sau khi đọc xong bài viết này, có một hành đông thiết thực chăm cho lo cho những người già xung quanh mình. Đối với người già, vật chất không quan trọng lắm, sự cô đơn và tâm lý vô dụng mới là cái đáng sợ nhất. Mình đi các nước như Nhật, HQ, Taiwan,... Thấy toàn người già làm việc bưng bê, lái xe, dọn vệ sinh. Những người họ hàng bên Mỹ gần 70 tuổi vẫn làm việc bình thường. Lúc trẻ thì làm nhiêu lo cho con cái ăn học. Con lớn lo cưới vợ gả chồng. Khi già thì cũng tự mình lo kiếm ăn. Con người thật khổ với suy nghĩ của mọi ngườiQuan điểm của tôi rất đơn giản và nhẹ nhàng. Trẻ tôi lao động , ăn xài đúng mức không phung phí và phải dành một ít để làm từ thiện mỗi năm. Già thì tôi vẫn lao động với công việc vừa sức mình. Tôi từng nghĩ sau này già mình đi bán vé số hay rửa chén thì sao? Vẫn ok thôi . Miễn tôi vẫn còn làm được . Nếu già bệnh nằm đó không ai lo thì sao? Thì chịu đựng thôi. Cũng đâu có lâu đâu. Chừng vài bữa là sẽ chết thôi. Xem như xong một kiếp. Cái quan trọng nhất trong quãng thời gian sống tôi đã làm được bao nhiêu việc ý nghĩa và sống có ích cho xã hội thế nào? Con người ai mà chẳng một lần để bệnh rồi chết. Tôi đã chuẩn bị một tâm thái tốt để đón nhận điều đó ngay từ bây giờ. Nếu tôi là ông bà tôi bán căn nhà đó. Gửi vô ngân hàng. Thuê một căn phòng trọ khác. Tiền đó trích một nửa làm từ thiện. Một nữa để dành ăn từ từ. Mỗi ngày đi nhặt ve chai như vậy cũng tốt. Coi như vận động. Nhưng không quá sức. Sống không lo lắng vào tương lai. Cũng không nghĩ về quá khứ thì tâm an lạc tự tại. Khổ là do tâm suy diễn thôi. Chứ sự thật chúng ta không khổ. Đói khát không có ăn mới thật khổ. Không nơi trú khi mưa khi nắng mới thật khổ. Khi bệnh đau nhức toàn thân mới thật khổ. Và trước khi chết lương tâm dằn vặt hối hận với những điều mình từng làm mới thật sự là nỗi khổ lớn nhất đời người. Cám ơn tác giả về bài viết. Thật cảm động khi đọc như thấy hình ảnh mò mẫm, lụ khụ trong cuộc mưu sinh của các cụ mà thương! Đọc xong thấy buồn. Nhà mình có cha mẹ già 70-80 tuổi, mình hiểu rất rõ về tình cảnh người đã về già. Nhiều lúc nhìn mẹ đau bệnh mà thấy thương, chỉ ước chi có thể chia sẻ được phần nào. Nhưng mình cũng hiểu trong xã hội còn rất rất nhiều người sống trong cảnh già đơn độc do thiếu sự quan tâm của con cháu và cộng đồng. Vẫn mong mỏi có chính sách riêng cho người già, mặc dù có những người già vô gia cư gần như không bao giờ chạm tới được bất kỳ sự hỗ trợ nào... Người già VN trong giai đoạn này rất vất vả vì1. NHiều người không đóng bảo hiểm xã hội nên không có lương hưu, phần lớn là người sống ở nông thôn.2. Khi xã hội thay đổi, con cái phải đi làm cơ quan, xí nghiệp nên không có thời gian/tiền của để chăm sóc. MỘt mẹ nuôi được trăm con, nhưng trăm con không nuôi nổi một mẹ. Thật sự đây là điều rất trăn trở! Nhìn vào các cụ cũng chính là nhìn lại chúng ta sau này Nỗi buồn cho tuổi già, cái tuổi mà ai cũng sẽ trải qua. tuổi già là nỗi cô quạnh ....mong có được con cháu chắm sóc chu đáo là mãn nguyện...