Dân nghèo chữa bệnh ở đâu? Tôi đặt câu hỏi như vậy vì y tế Việt Nam phân thành ba cấp kỹ thuật: tuyến trung ương, tuyến tỉnh và tuyến y tế cơ sở. Tuy nhiên trong ngôn ngữ hàng ngày cũng như trong tư duy làm việc thì một cách không chính thức, hệ thống y tế được phân theo bốn cấp tương ứng với đơn vị hành chính: tuyến trung ương, tuyến tỉnh, tuyến huyện và tuyến xã. Vậy vai trò của y tế huyện nằm ở đâu?Trước đây tôi làm ở tuyến trung ương nên không thấy rõ điều này, từ ngày về hưu, chuyển sang làm ở bệnh viện tuyến huyện, tôi mới có nhiều thực tế.Về mặt phân cấp kỹ thuật, y tế tuyến huyện được xếp vào y tế cơ sở, như các xã. Nhưng dưới con mắt chính quyền, rõ ràng y tế tuyến huyện là cấp trên của trạm y tế xã. Các sở y tế tỉnh chỉ đạo xuống y tế huyện, rồi huyện chỉ đạo xuống xã. Như vậy, phân cấp kỹ thuật của ngành y với phân cấp hành chính của chính quyền vênh nhau. Thực tế, khi nói y tế cơ sở là muốn nói đến y tế xã phường, còn tuyến huyện ở mức độ nào đấy bị bỏ quên.Bộ Y tế đã có chương trình 10 năm (2011-2020) củng cố y tế cơ sở, thực chất là nhằm vào y tế xã, qua bộ tiêu chí quốc gia. Đến năm 2020 tổng kết chương trình, 94% số xã trên toàn quốc đạt chuẩn hoàn thành bộ tiêu chí. Tức là chương trình đã thành công. Tuy nhiên nhiệm vụ của ngành y vẫn rất nặng nề, vì bộ tiêu chí quốc gia dành cho y tế xã vẫn còn rất thấp so với đòi hỏi chăm sóc sức khỏe của toàn xã hội.Qua một số tiêu chí chính như: nhân lực 5 đến 10 người, có bác sĩ làm việc tại xã 3 ngày mỗi tuần, có máy điện tim, máy siêu âm đen trắng, máy thử đường máu... có thể thấy công việc của trạm y tế xã vẫn chủ yếu là công tác phong trào như cũ. Qua đợt này, sổ sách giấy tờ sẽ chuẩn chỉ hơn, còn công tác điều trị không cải thiện là bao. Người dân có bệnh vẫn đi thẳng lên huyện hoặc tỉnh, nhất là từ khi bảo hiểm y tế thông tuyến.Nếu chỉ chú trọng đầu tư cho y tế xã như vừa qua, sẽ rất dàn trải vì cần rót tiền xuống gần 10.000 xã, và nhân lực của xã cũng không đủ để tiếp thu các kỹ thuật y khoa cao. Tôi thấy nhiều xã nhận máy siêu âm và máy điện tim rồi trùm khăn để đấy vì không có người sử dụng.Trên địa bàn huyện, quan trọng nhất là bệnh viện huyện. Đây là trung tâm kỹ thuật y tế cao nhất của một huyện, người dân tự đến trực tiếp hoặc các xã gửi lên. Bệnh viện huyện có các trang bị y khoa cần thiết như xét nghiệm máu, X-quang, siêu âm... thực hiện được mổ lấy thai, phẫu thuật về xương, về ổ bụng, cấp cứu và điều trị nội khoa ở mức độ vừa... Bệnh viện huyện thực sự là bệnh viện gần dân nhất. Cùng với bệnh viện đa khoa huyện còn có trung tâm y tế dự phòng, có vai trò quyết định trong phòng chống dịch trên địa bàn.Vai trò của y tế tuyến huyện quan trọng như vậy nhưng số phận của các tổ chức này khá long đong. Năm 1998, các tổ chức y tế trên địa bàn huyện như bệnh viện, y tế dự phòng, bà mẹ trẻ em... được hợp nhất thành trung tâm y tế huyện. Thấy khó quản lý quá, năm 2005, mô hình này lại tách ra thành ba bộ phận: phòng y tế thuộc ủy ban huyện, quản lý các trạm y tế xã; bệnh viện huyện và trung tâm y tế dự phòng thuộc sở y tế. Tách ra một thời gian vẫn thấy chồng chéo, nên gần đây nhất, thông tư 37/2016/TT-BYT lại quy định sáp nhập tất cả thành một trung tâm y tế huyện như cũ.Dù tách hay nhập thì trong dân vẫn chỉ tồn tại một địa chỉ thân thương là bệnh viện huyện. Giúp được cho người nghèo nhiều nhất chính là bệnh viện huyện. Thực tế chữa bệnh hàng ngày cho tôi thấy: phần lớn người nghèo chỉ lên đến bệnh viện huyện rồi quay về, khỏi thì tốt mà không thì cũng về nhà chờ số mệnh. Trong 100 người đã đến bệnh viện huyện, trên 90 người ở lại điều trị, toàn là người nghèo, không có tiền lên tuyến trên.Khi tôi nêu ý kiến về cổ phần hóa y tế, nhiều người lo ngại người nghèo sẽ bị tổn thương, nên tôi viết tiếp bài này để chỉ rõ rằng người nghèo hiện nay đang dựa chủ yếu vào bệnh viện huyện. Trong đề xuất của tôi, bệnh viện huyện thuộc tuyến y tế cơ sở, là nơi không cổ phần hóa, mà đáng được đầu tư hơn nữa.Nếu chú trọng đầu tư cho tuyến huyện, mà hạt nhân là bệnh viện huyện, sẽ có thay đổi thấy ngay. Trước hết, số lượng địa chỉ cần đầu tư sẽ tập trung hơn, cả nước có 700 huyện. Thứ hai, tuyến huyện có các khoa, bộ máy tương đối hoàn chỉnh, sẽ dễ dàng tiếp nhận các kỹ thuật, các đầu tư. Thứ ba, bệnh viện huyện có nguồn "khách hàng" đông nhất, gần dân nhất. Người dân, nhất là người nghèo, sẽ ngay lập tức hưởng lợi từ đầu tư này.Với khoảng 10 tỷ đồng đầu tư cho mỗi bệnh viện, nếu không có "phết phẩy ăn chia", sẽ mua được những máy hiện đại như: máy sinh hóa tự động, máy miễn dịch tự động, máy siêu âm màu, máy chụp cắt lớp vi tính 16 dãy - những điều kiện cần để tạo được thay đổi rõ rệt về chất lượng chuyên môn. Khi có đầu tư, có phát triển chuyên môn, bệnh viện huyện sẽ hấp dẫn hơn với nhân lực y tế, không phải lo bác sĩ dứt áo ra đi.Cả nước đã có một số mô hình bệnh viện huyện phát triển chuyên môn, thực hiện được các kỹ thuật cao của bệnh viện tuyến trên như cấp cứu tim mạch, nong động mạch vành, mổ chấn thương sọ não như bệnh viện huyện Củ Chi, bệnh viện quận Thủ Đức... Các bệnh viện thuộc kỹ thuật hạng 3 này đã từng bước tiến lên thành bệnh viện hạng 1.Tôi hy vọng sắp tới y tế tuyến huyện sẽ hết long đong. Đầu tư cho y tế huyện chính là đầu tư cho y tế cơ sở, đầu tư cho người nghèo, cho an sinh xã hội, góp phần tháo gỡ những khó khăn cơ bản của ngành y, thể hiện sự ưu việt của chế độ.Quan Thế Dân Quan tâm đến dân nghèo, thật là quý báu, mong cô nhiều người như bác! Bác sĩ rất hiểu lòng dân và quan tâm đến dân. Vâng, nếu cơ sở vật chất, trang thiết bị ở huyện tốt, cùng với đội ngũ bác sĩ có chuyên môn tốt thì Bệnh viện huyện sẽ thu hút được nhiều bệnh nhân hơn đến khám và điều trị và cũng giúp những người nghèo bớt được nhiều chi phí khám chữa bệnh. Quá hay ! Nếu ý kiến này được thực hiện thì bệnh viện tuyến trên sẻ giảm tải nhiều Tôi vẫn nghĩ phát triển y tế tư nhân càng mạnh thì ngân sách nhà nước càng rảnh được nhiều để tập trung cho tầng lớp còn yếu thế trong xã hội. Địa chỉ cần tập trung phục vụ(ko phải kinh doanh) ở ko gì xác đáng hơn là tuyến huyện, nơi cao nhất với người nghèo. Tập trung vật chất và nâng cao năng lực cho tuyến này sẽ đạt hiệu quả xã hội cao nhất. Xây dựng mối quan hệ tốt tuyến xã phường-huyện quận sẽ đạt hiệu quả tối đa trong điều trị của ngành y tế. Chúng ta đã cóBV Củ Chi, Thủ Đức là cái gương để phát huy nhân rộng. Đa phần bác sĩ nghỉ việc bệnh viện công hàng loạt thời gian qua là vì thu nhập thấp, không tương xứng với số tiền bỏ ra để học và môi trường làm việc thiếu an toàn, áp lực cao. Đừng nghĩ cao siêu khi vấn đề nhân lực và môi trường lao động còn chưa giải quyết xong. Bản thân cũng hoạt động trong ngành y tế được chục năm, tôi nghĩ muốn phát triển hệ thống y tế thì phải tổ chức lại cơ bản ở tuyến cơ sở. Nên bỏ hình thức trạm y tế (ko hiệu quả) mà tổ chức lại các trạm cũ thành các phòng khám của tuyến huyện (chỉ tuyển nhân sự ở tuyến huyện rồi phân bs + y tá về đó làm lần lượt theo tháng - xem như đó là PK của tuyến huyện - vừa đảm bảo chuyên môn, vừa có cơ hội tăng thu nhập nếu tổ chức tốt) tôi thống nhất cao với bài viết này! Đầu tư cho y tế cấp huyện là hiệu quả nhất, vì: ở huyện mới có đủ nhân lực, trình độ...và gần dân nhất! Tôi rất tâm đắc và ngưỡng mộ với tác giả này là: chỉ ra được số tiền 10 tỷ đồng đầu tư trọng tâm bệnh viện huyện. Đối với cá nhân tôi có thêm đề xuất nữa: là chúng ta ko nên gọi bệnh viện là "Trung tâm y tế" nữa mà gọi là "bệnh viện" quận, huyện, có như thế thì người dân mới dễ dàng tìm đến khi ốm đau chứ dùng cụm từ " Trung tâm y tế" nghe chung chung quá (dân dễ nhầm với Trung tâm y tế dự phòng), trg khi đó người bệnh đòi hỏi phải kịp thời, chính xác... Hôm qua đi ra trạm y tế xã hỏi xin giấy tiêm vắc xin cho người nhà cao tuổi bị cô nhân viên không đeo khẩu trang nhăn nhó nạt một hơi , không giải thích gì cả biểu về ấp mà hỏi, tính kêu cổ thử tự nhìn vô kiếng tự xem lại biểu cảm của mình, công nhận lúc đó cổ . xấu thiệt. Tôi cũng là bác sỹ, khi tôi đọc bài viết này của anh tôi thấy tâm đắc, rất đồng tình với anh.Tôi có thể thêm ý kiến thế này: Chúng ta vẫn lấy căn cứ là bao nhiêu bác sỹ hoặc dược sỹ đại học/10.000 dân, vậy thì ta cũng nên xem xét bố trí quy mô bao nhiêu dân/1 bệnh viện tuyến huyện, bao nhiêu dân / 1 bệnh viện tuyến tỉnh, có như vậy thì mới đáp ứng được nhu cầu khám, chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe nhân dân được tốt, tránh quá tải.Còn với tuyến xã thì hiện nay đang tính cào bằng trên đơn vị hành chính, 1 xã có từ 1 đến vài nghìn dân cũng đủ biên chế 6 cán bộ trạm y tế xã, một xã với hàng trăm nghìn dân cũng chỉ có bấy nhiêu cán bộ trạm y tế xã. Vậy thì với xã/phường rất đông dân cư thì làm sao hiệu quả mà không hề có công bằng. Ý kiến của tác giả thuyết phục. Ở Đài Loan từ cách đây hơn 40 năm bệnh viện của Huyện đã ghép được gan rồi, còn ở ta liệu 40 năm nữa có được như họ không? Cám ơn Bác đã nêu lên một cái thực tế hiện nay của Y Tế đối với dân nghèo. Đó giờ mới biết y tế xã có máy đo điện tim, x quang. Đi khám họ toàn chỉ đi chỗ khác chụp Bác sĩ đúng là người có tâm và người có tầm nhìn ! Về vấn đề này tôi xin góp ý thêm một chút ý kiến nhỏ:- Vấn đề y đức là đặc biệt quan trọng đối với hệ thống y tế của VN hiện nay. Tôi nói thật là chỉ các nhân viên y tế, bác sĩ chữa bệnh hiếm gặp mới bỏ nghề do lương thấp thôi ạ. Còn lại chắc phải 90% lãnh đạo bệnh viện, trung tâm y tế công cộng, y tế xã không bao giờ bỏ nghề vì họ đều có cách để tăng thu nhập ....- Mở rộng chính sách thu hút, hỗ trợ đầu tư bệnh viện tư nhân để chia sẻ bớt gánh nặng y tế lên bệnh viện công. Bệnh viện công không nhằm mục đích thu lợi nhuận do vậy "giá thành rẻ" nên "nguồn khách hàng lớn". Nhưng thực tế năng lực lại không đáp ứng đủ. Do đó, mở rộng phát triển bệnh viện tư nhân ở các thành phố lớn, khu đô thị đông dân cư để thu thút "nguồn khách hàng có điều kiện" sang khu vực tư nhân sẽ giảm tải cho bệnh viện công.Câu chuyện bệnh viện huyện ở VN giống hệt câu chuyện bệnh viện địa phương trong bộ phim hàn quốc "Người thầy y đức". Nếu rảnh bác có thể xem thử :) Thay quan niệm về Chữa bệnh bằng Phòng bệnh!!!Đồng ý với tác giả rất nhiều về đầu tư y tế tuyến Huyện- Xin bổ sung thêm: thay quan niệm về Chữa bệnh bằng Phòng bệnh thì ta hiểu về Tầm quan trọng các cấp, từ đó ta có chiến lược đầu tư đúng cho ngành y tế mà mang lại hiệu quả ( ít tốn kém mà nhân dân được hưởng lợi) - Phòng bệnh cấp I: Không để bệnh xảy ra ví dụ như tiêm chủng, uống Vitamin A - Phòng bệnh khô mắt là phải ở tuyến xã - Phòng bệnh cấp !! là khi bệnh xảy ra phải điều trị sớm tránh biến chứng : Ví dụ như Viêm kết mạc, giác mạc, Đái tháo đường giai đoạn sớm là điều trị tuyến huyện - Phòng bệnh cấp III : khi có biến chứng điều trị tránh biến chứng nặng, tử vong - Điều trị tuyến tỉnh và Trung ương : ví dụ : Viêm loét giác mạc do thiếu VitaminA - điều trị tuyến tỉnh, khi có sẹo giác mạc muốn phục hồi thì ghép giác mạc ở trung ương - Hiểu được vấn đề này thì Bộ Y tế có chiến lược đầu tư hợp lý, tránh lãng phí ... Muốn phát triển bv huyện thì trả lương cho nvyt khá một chút nếu không người giỏi họ bỏ đi hay họ ko về luôn. Đầu tư thêm về khâu cận lâm sàng và thuốc men. Hiện các loại thuốc được dùng ở bv huyện quá ít nên bác sĩ biết điều trị mà không có thuốc , cận lâm sàng không làm được nên đành chuyển tuyến. Xưa tôi làm bv tỉnh lương 7tr/ tháng, ra bv tư làm 40tr/tháng. Việc ít hơn lương cao hơn. Ai cũng có quyền chọn cuộc sống tốt hơn. Lo cho người dân là chuyện của nhà nước không phải cá nhân. Khi chính sách thay đổi thì ngành y mới thay đổi, khi chưa thay đổi thì người thiệt thòi vẫn là dân nghèo. Mâu thuẫn lùm xùm trên báo như bạo hành y tế cũng từ công việc quá tải mà ra chứ chưa hẳn do bản thân bác sỹ. Mọi chuyện sẽ êm đẹp khi không quá tải.