Sống chung với rác Tuần trước, tôi bị thức giấc nửa đêm bởi mùi khó chịu dù đã chung sống qua năm mùa mưa với ‘mùi đặc sản’ của Quận 7, TP HCM.Câu chuyện của tôi, và có lẽ của nhiều công dân ở Quận 7, bắt đầu vào mùa mưa năm 2015. Mới đầu, tôi và chồng thắc mắc khi chung cư xuất hiện mùi lạ. Vì lớn lên dưới thời bao cấp ở miền Bắc, tôi đoán "có lẽ nhà nào đang lén nuôi heo hoặc nấu cám heo". Tôi báo cho ban quản lý. Rất nhiệt tình, chị trưởng ban đi từng ngóc ngách, lên từng tầng, mũi hoạt động hết công suất. Nhưng nguồn gốc mùi hôi vẫn là một ẩn số.Rồi các cư dân khác bắt đầu kêu ca về mùi lạ này. Nó thường xuất hiện vào buổi chiều, đúng lúc các gia đình nấu cơm. Nhưng theo thời gian, mùi hôi không tuân theo một quy luật nào. Khi nó ghé thăm vào buổi tối, lúc đến vào sáng sớm, khi nó xộc đến trước cơn mưa, lúc ào tới khi mưa tạnh. Độ khó chịu của mùi ngày càng tăng. Ban quản trị liên hệ với các chung cư xung quanh. Tất cả đều xác nhận họ cũng bị mùi thối tấn công.Cư dân bắt đầu bàn tán. Họ đồn đoán rằng bởi khu đô thị "sang chảnh" kế bên xử lý nước thải kém. Nhưng không lâu sau, chính cư dân của khu ấy cũng la làng. Nhiều người năng nổ đã tình nguyện đi xe máy, lần theo mùi hôi ra tới tận quốc lộ 50. Nghi ngờ hướng về một nhà máy xử lý rác ở huyện Bình Chánh, nơi đang xử lý rác của cả thành phố bằng công nghệ chôn lấp.Ban quản trị chung cư quyết định làm đơn kêu cứu gửi thẳng tới UBND Thành phố. Vì "có nghề báo", tôi được mọi người tín nhiệm nhờ viết đơn. Thư gửi ngày 22/9, UBND phản hồi vào ngày 12/10. Chúng tôi vui mừng đón người của Sở Tài nguyên và Môi trường xuống làm việc. Nhưng khác với ô nhiễm không khí, mùi thối không có phương tiện nào đo lường và lưu lại số liệu. Vào ngày đoàn làm việc của Sở xuống, không khí trong lành đến lạ. "Ủa, chúng tôi có thấy gì đâu? Nhưng có việc gì bà con cứ gọi", anh trưởng đoàn tỏ vẻ nhiệt tình. Quả thực, lúc đó chúng tôi đã ước Thần đèn là có thật để có thể kêu mùi hôi ra trình diện.Rồi mùa mưa hết. Mùi hôi cũng tự nhiên biến đi. Các ý kiến lắng dần. Chúng tôi sống bình yên qua Tết năm 2016. Nhưng tới mùa mưa cùng năm, mùi hôi trỗi dậy, lần này kinh khủng hơn. Cứ gió mùa Tây Nam tới là không khí đặc quánh mùi phân heo. Cư dân đứng ngồi không yên. Trên báo chí xuất hiện các bài phản ánh. Nhiều cuộc họp với chính quyền diễn ra. Sở Tài nguyên và Môi trường cũng lập hẳn một đường dây nóng để bà con cấp báo nếu mùi hôi xuất hiện. Các diễn đàn của cư dân rôm rả trên mạng xã hội. Có ý kiến đòi khởi kiện. Có ý kiến yêu cầu đối thoại với chủ bãi rác và giám sát việc xử lý rác. Nhưng nhiều nhất là những lời kể khổ. Có người nói vừa bán nhà sang Quận 7, mong được hưởng cuộc sống văn minh, nhân văn như quảng cáo, nào ngờ gặp cảnh "người giàu cũng khóc". Có người kể cha mẹ già mắc bệnh khó thở, ngày nào mùi hôi xuất hiện là ngày đó hai ông bà bị tăng huyết áp. Còn tôi đã quá quen với những lời thắc mắc của họ hàng, bạn bè.Năm năm là 1.825 ngày. Mùi hôi vẫn hoành hành. Tôi và gần 350 ngàn cư dân Quận 7 đã kiên nhẫn sống chung với nó. Tôi tự kiểm điểm bản thân. Chẳng phải mình đã cố gắng xông xáo sao. Lá thư kêu cứu đầu tiên do chính tôi soạn thảo. Tôi tham gia vào các diễn đàn trên mạng xã hội từ những ngày đầu. Tới tận tháng 10 năm ngoái, tôi còn viết email cho Đoàn đại biểu Quốc hội TP HCM đăng ký tham gia tiếp xúc cử tri. Thư không được hồi âm. Có lẽ địa chỉ email đăng trên trang web của Đoàn đại biểu Quốc hội chỉ dựng lên cho có, không ai quản lý.Hình như sự đấu tranh không mệt mỏi của một số công dân năng động cũng lay động được vài người có trách nhiệm. Tôi nghe nói - "nghe nói" thôi vì chưa có điều kiện tới tận nơi để kiểm chứng - rằng chủ bãi rác dùng quạt hơi nước để đẩy mùi và xử lý các ô chôn rác bằng nhà kính. Chính quyền cho biết bãi rác sẽ tự động đóng cửa khi hoạt động hết công suất vào năm 2024. Phương án trồng hàng cây bao quanh để ngăn mùi chưa thể triển khai vì vướng giải tỏa mặt bằng. Vào mùa mưa năm nay, cư dân lại tiếp tục cập nhật "nhật ký thối" vào các diễn đàn, bên cạnh việc bực dọc khi có quan chức phát biểu kiểu "huề vốn" rằng mùi thối là "do biến đổi khí hậu".Thi thoảng, tôi lại thấy ghen tị với dân xã Hồng Kỳ, Nam Sơn ở Hà Nội. Ít ra vài năm qua, họ đã có hơn chục lần đứng lên công khai đòi quyền lợi. Còn ở Bình Chánh và Quận 7, chúng tôi đành chấp nhận "sống chung với thối".Cũng có thể nhiều người suy nghĩ giống tôi, rằng nỗi khổ vì rác chưa thấm gì với nỗi khổ mất kế sinh nhai vì lũ lụt, hạn mặn. Hoặc cũng có thể nhiều người hiểu rằng pháp luật còn thiếu vắng quy định cho các hoạt động bày tỏ sự bất bình tập thể. Vậy nên, khi bị mùi rác tra tấn, đôi lúc sự bức xúc khiến tôi nghĩ mình phải mạnh mẽ hơn. Nhưng rốt cuộc, tôi thấy mình lao đi đóng các cửa trong nhà, bật máy lạnh và cố mong cho năm 2025 đến thật nhanh.Hà Nội và TP HCM, hai đầu tàu kinh tế của cả nước đều đang đối mặt với vấn đề về xử lý rác. Hãy khoan mơ tưởng tới đô thị thông minh khi rác thải còn là vấn nạn lớn đối với cộng đồng. Quản lý đô thị cần những chiến lược, với tầm nhìn dài hơi hơn để rác không trở thành nguyên nhân của nhiều vấn đề kinh tế, xã hội khác.Cẩm Hà Vâng. Phần lớn ko ai chịu đc mùi rác nhưng ko được mấy người từ chính những thành phần dân trí cao chịu phân loại rác. Thế nó mới hay ho lạ đời.Tôi nghĩ ở xh nào ng trẻ, ng có dân trí nên làm mẫu cho một nếp sống đẹp. Giống như xưa ng HN là một cái tiêu chuẩn gì đó.Nhưng ko tôi rất ngạc nhiên khi thấy anh nha sĩ gần nhà, xe ô tô sang chảnh, vợ đẹp con xinh ngày nào cũng đứng từ cửa nhà cũng chính là phòng khám của anh ta ném bộp túi rác vào bãi rác tự phát trc cửa đối diện bên đg. Thuần thục mau lẹ trong khi cái xe rác nó chỉ cách đó hơn 10-15m.Tôi tự hỏi tại sao những anh chị dân trí cao là ng mơ đến xh văn minh nhiều nhất nhưng nếp sống văn minh từ cái nhỏ như chuyện phân loại và vứt rác thì lại ko chịu làm. Có anh tên Tám thợ hồXây nhà quận Nhất quen cô bán chèNhà anh cạnh huyện Nhà BèYêu em anh muốn nguyện thề trăm nămMột hôm bị bệnh anh nằmCô chè vội vã qua thăm anh chàngThăm xong lòng thấy hoang mangBị viêm lỗ mũi nên nàng đổi thayBỏ anh ôm nỗi đắng cayCô vui duyên mới với tay quận MườiQuận Mười không khí tuyệt vờiQuanh năm không ngộp cô thời yên tâmLấy chồng cô chọn trung tâmKhông lo ô nhiễm như Nam Sài GònCòn trời còn nước còn nonCòn gần bãi rác Tám còn...đơn côi. Đúng, quá đúng! "Hãy khoan mơ tưởng tới đô thị thông minh khi rác thải còn là vấn nạn lớn đối với cộng đồng". Vì sao năm 2020 rồi mà khắp nơi vẫn xử lý rác bằng cách chôn lấp? Còn chưa trả lời được câu này thì thông minh còn xa vời lắm. Tôi ở Bình Chánh, trên QL50, không những bị mùi hôi từ bãi rác còn bị mùi hôi từ xe rác trên Ql50 đưa vào nhà. Hệ lụy của xe rác không chỉ là mùi hôi mà còn là kẹt xe và tai nạn giao thông. Quốc lộ 50 ngang chỉ đủ 2 làn xe chạy mà xe rác to đùng, buổi sáng muốn đi làm, đi chợ mất hơn 10p để băng qua đường, và tháng 4 vừa rồi trong 4 ngày liên tiếp có 4 người chết ...Không biết sở Quy hoạch và kiến trúc khi duyệt quy hoạch bãi rác và nghĩa trang Đa Phước có nghĩ đến gần 1000 xe rác và xe tang sẽ tăng lên mỗi ngày trên QL50 từ Nguyễn Văn Linh đến Đa Phước không? Hiện nay đường đang hư, ngập nghiêm trọng khi mưa hoặc triều cường, ô nhiễm từ bụi, khí, tiếng ồn chứ không chỉ mùi hôi. Cho nên dân Q7 vẫn còn sướng lắm nha. Mình ở chung cư Q7, ngửi đã luôn. Biết kêu trời thôi. Mùi bất chấp giờ giấc, mưa nắng. Nhà toàn trẻ em thấy mà thương. Người làm khoa học thì hô hào phân loại rác, nhưng công ty thu gom rác thì chỉ dùng có 1 loại xe để vận chuyển, thế là 2 thùng "rác hữu cơ" và "rác thải nhựa" được trộn vào xe của công ty thu gom. Việt Nam mình riêng rác Carton thì đã có đội quân thu gom riêng nên chỉ còn có 2 loại trên thôi. Ấy vậy mà dự án người ta vận động dân phân loại nhưng quên mất công ty thu gom. Rác không tự nhiên sinh ra, vào Tp. HCM sống một thời gian mới thấy dân trong đấy xài quá nhiều đồ nhựa như cốc nhựa ống hút nhựa bao bì nhựa bát dĩa nhựa ...từ già trẻ lớn bé trai gái gì uống nước lọc hay cà phê hay hay nước ngọt đều xài ống hút nhựa , trong khi đó ống hút chỉ dành cho mấy cô mấy chị đánh son dùng vì sợ lem son khi uống trực tiếp . Mà sử dụng xong đâu có bỏ vào thùng rác toàn vứt tùm lum ra đường ra kênh rạch sông ngòi . Mấy con kênh của thành phố con nào cũng ngập tràn ly nhựa ống hút nhựa hộp xốp túi nilon.... Tiên trách kỷ hậu trách nhân thôi , văn hoá ý thức ở bẩn thì ráng mà chịu !!! Nghe đồn ở Phú Mỹ HưngNhà cao cửa rộng văn minh tuyệt vờiHôm qua bạn rủ sang chơiNgắm nhìn căn hộ chọc trời thấy mêTrời mưa ở lại không vềCơn mưa vừa dứt bốn bề không gianMùi gì ngửi thấy rất quenNhư mùi chuột chết ở bên vỉa hèCàng khuya càng nặng thấy phêCửa đóng kín mít ngủ nghê thế nàoXa xa núi rác chất caoBiết đến khi nào mới được bình yênHứa lên hứa xuống nhiều phenBây giờ núi rác chất lên càng nhiềuNgày xưa mơ Phú Mỹ HưngNgày nay ngán ngẩm xin đừng ở đây "Hãy khoan mơ tưởng tới đô thị thông minh khi rác thải còn là vấn nạn lớn đối với cộng đồng", ko chỉ rác thải mà còn kẹt xe, ngập lụt... và ti tỉ vấn nạn khác, chưa xử lý gốc rễ thì sao xây được ngọn. Thấu hiểu cảm giác đó. Nhà t xây nhà ở, xây xong phát hiện hàng xóm nuôi heo, xả thẳng chất thải ra phía trước nhà. Cả khu lại làm bún ko có hầm rút. Họ cứ xả thẳng chất thải ra phía trước là cánh đồng. Và sau một năm mũi t bị viêm xoang nặng Thật khổ cho người dân phải sống chung với mùi rác thải. Mùi nó kinh khủng lắm mọi người ạ!. Công nghệ hiện đại xử lý rác theo chuẩn Châu Âu, không hôi, không gây ô nhiễm, lẽ nào ở đây chỉ là thủ công, thô sơ, đơn giản? Bạn nói đúng. Đừng mơ tưởng đô thị thông minh khi ngay cả việc xử lý rác thải còn ko làm được.Tôi làm trực tiếp về vấn đề này và ở địa phương chúng tôi đã 5 tháng nay chúng tôi phải tập kết rác ở ngoài đường (xa khu dân cư) vì đường vào nhà máy xử lý bị dân chặn.Chỗ chúng tôi thì không có tiền nên ko di dân ở khu vực bị ảnh hưởng được như ở Hà Nội. Hiện nay chúng tôi vẫn không biết phải làm gì, rác thì hàng ngày vẫn ngập ngụa. Đô thị thông minh ở Việt Nam vẫn có tắc, thối, ngập, bụi... Tôi rất đồng tình với tác giả, để hà nội và tp HCM phát triển thành đô thị thông minh thì phải xử lý được bài toán rác thải. Chúng ta hãy cử các đoàn sang khảo sát hoc tập các quốc gia lân cận Việt Nam như Singapore. Tuy nhiên theo tôi, quan trọng nhất là phải xuất phát từ gốc là ý thức của mỗi người dân. Và để làm được việc này thì cần rất nhiều những tuyên truyền, chế tài... Khi đưa hình ảnh thành phố thì chỉ toàn thấy phố xá phồn hoa. Có mấy ai thấy được cảnh những bãi rác hãi hùng, ruồi nhặng các thứ hay chỉ hình ảnh chiếc xe rác điển hình đi ngang qua QL50 thì sẽ biết nó tệ hại đến mức nào. Xe chở rác cũng phân biệt nữa nhen các bác: xe rác ở quận trung tâm như Q.1, Q3 thì nhìn thấy có yếu tố vệ sinh môi trường nhưng những xe rác qua QL50 thì dạng như vài năm rồi ko xe ko được xịt rửa vậy. Nên đối mặt với thực tại, những hình ảnh thực nên liên tục được sử dụng như để tuyên truyền. Việc gì ta ko chấp nhận sự dơ bẩn, thối tha của các bãi rác khi thực tại nó là thế? Vậy tại sao ko dùng những hình ảnh này để mang tính chất tuyên truyền nhằm giúp người dân luôn phải "ám ảnh" với vấn nạn này để còn ý thức thật nhiều hơn nữa trong cuộc sống thường ngày.