Nỗi đau của 'kẻ trộm sách' Em say mê học từng con chữ dưới gian hầm nhà ẩm thấp, lạnh lẽo. Em dũng cảm lẻn trèo qua cửa sổ nhà của vợ chồng một ông tướng dưới trướng Hitler để lấy những cuốn sách yêu thích về nhà đọc. Mỗi khi đọc xong cuốn nào, Liesel Meminger lại trèo vào nhà của ông tướng để trả lại cuốn đó. Dưới góc nhìn của một nhà đạo đức học, chắc chắn hành vi lẻn vào nhà người khác để lấy bất cứ một món đồ gì đều có thể bị gọi là hành vi trộm cắp. Nhưng cô bé khẳng định mình không "ăn cắp" mà chỉ là "mượn" những cuốn sách đó.Các cuốn sách đã nâng đỡ, vực dậy tinh thần Liesel Meminger như thế nào trong Thế chiến đầy khốc liệt, nghiệt ngã thì các bạn có thể tìm hiểu khi xem bộ phim. Chỉ có điều sự việc vừa xảy ra với một cô bé học lớp 7 đang được cho là ăn trộm hai cuốn truyện Trạng Quỳnh trong siêu thị ở Gia Lai khiến tôi liên tưởng đến hình ảnh "Kẻ trộm sách".Khi liên tưởng đến hình ảnh của kẻ trộm sách trong bộ phim, tôi không cố gắng thi vị hóa hay lãng mạn hóa hành động của em học sinh lớp 7 này. Nhưng trước hình ảnh cô học trò bị trói giang hai tay với tấm bảng gắn trước ngực: "Tôi là người ăn trộm", thì tôi ước, giá như lúc vội viết dòng chữ này, nhân viên cửa hàng ghi thêm chữ "sách" vào sau chữ "trộm", có lẽ, con đường để bé gái hồi phục tinh thần đỡ gian nan hơn so với thực tại. Ăn trộm, ăn cắp vĩnh viễn không bao giờ là một hành vi tốt của con người. Nhưng cá nhân tôi vẫn nghĩ, khi bị gán cho chữ "ăn trộm sách" nó vẫn khác hơn là bạn đi ăn trộm một thứ gì đó.Người Việt Nam chúng ta luôn tự hào là một đất nước nhân văn, trọng đạo lý, có truyền thống hiếu học lâu đời. Chính vì lẽ đó, chúng ta thường nói chữ "sách", dù đôi khi chỉ là cuốn truyện tranh, với hàm ý trân trọng, tự hào. Chúng ta có những Hội sách, Đường Sách, và sắp tới là Ngày Sách Việt Nam - ngày mà cả nước được cổ động cùng nhau đọc sách, tôn vinh văn hóa đọc. Vậy thì việc một em bé đang bị nghi ngờ ăn trộm hai cuốn truyện có đáng để bị mang ra thị chúng theo kiểu rêu rao trên mạng xã hội.Đám đông chứng kiến tại siêu thị đã là quá sức chịu đựng của em. Sự buộc tội của những người lớn vào khoảnh khắc em bị bắt quả tang đã là quá sức chịu đựng của em. Vậy thì làm sao em có thể chịu thêm được việc bị gắn cho mác "Tôi là người ăn trộm" như thế. Tôi hình dung, theo lẽ thường trong cuộc sống, em sẽ lớn lên, trưởng thành, có công ăn việc làm, có bạn trai, rồi sẽ làm vợ, làm mẹ, làm bà... Cuộc sống của em sẽ đi theo một lập trình như bao số phận khác trong xã hội này. Nhưng từ giờ cuộc sống ấy có lẽ sẽ khác đi bởi cái mác mà người lớn đóng dấu cho em.Viết đến đây, tôi chợt thấy cô bé Liesel Meminger thật may mắn. Giả sử em bị bắt lúc đang trèo cửa sổ vào nhà người ta, thì dù có vì lý do nhân văn gì đi nữa em vẫn là một kẻ ăn trộm. Tôi lại thấy Jean Val Jean thật may mắn vì cuộc đời ông ta đã rơi vào bi kịch khi phải chịu khổ sai 19 năm chỉ vì ăn cắp mẩu bánh  nhỏ cho chị và đàn cháu thì cũng được thay đổi khi sau đó. Dù ông có ăn trộm bộ đồ bạc quý giá gấp bao nhiêu lần của giám mục Myriel nhưng vẫn có cơ hội làm lại cuộc đời nhờ lòng vị tha và bao dung của giám mục.Bạn đừng cười và cho là tôi đang cố gắng tiểu thuyết hóa một vấn đề thời sự mà xã hội chúng ta đang bàn đến. Đừng bảo những chuyện đó chỉ có trong tiểu thuyết và phim ảnh. Nếu những câu chuyện trên trang sách ấy không có giá trị với cuộc đời thực thì vì sao từ lâu chúng ta tôn vinh những tiểu thuyết gia, những con người như Victor Hugo?Tôi không chứng kiến toàn bộ sự việc, tôi không biết rõ người nhân viên ở siêu thị sách để có thể hiểu được hành động răn đe mà anh ta đã làm với một đứa học sinh lớp 7. Cũng như tôi không hiểu rõ hoàn cảnh gia đình, xuất thân, lối sống của anh nên tôi không thể nhân danh một lý luận đạo đức nào để chỉ trích anh ta. Tôi chỉ có thể đoán rằng, có lẽ anh là người không yêu sách, không thích đọc sách. Bởi nếu anh ta yêu đọc sách, anh ta khó lòng áp dụng hình thức xử phạt này với đứa bé.Tôi tự vẽ một kịch bản trong đầu. Nếu đúng là em bé ăn trộm hai cuốn truyện Trạng Quỳnh, khi người nhân viên bắt gặp, người ta sẽ gọi em vào phòng riêng, nhỏ nhẹ hỏi vì sao em làm thế. Người ta sẽ liên lạc với gia đình, thầy cô em để nhắc nhở và khuyên nhủ em. Và sau cùng, người ta sẽ tặng luôn cho em hai cuốn truyện đó. Tôi cho rằng đó là một cách xử lý tốt trong trường hợp này.Ngày còn là học sinh ở Long Xuyên, An Giang, tôi từng chứng kiến cảnh một chủ tiệm sách nhỏ dùng xích trói một em bé vào chõng đựng sách vì tội ăn cắp. Ánh mắt không còn một chút niềm tin của thằng bé khi phải ngồi lom khom vì bị cột chặt, cùng hình ảnh những người đứng chỉ trỏ xung quanh vẫn thỉnh thoảng quay về trong tôi.Tôi không tin rằng một xã hội sẽ tốt đẹp nếu mỗi công dân sống trong xã hội đó xem thường pháp luật. Nhưng, đồng thời, cũng như Đức Pháp Vương Drukpa từng nói: 'Tình yêu thương bắt đầu bằng sự hiểu biết'. Tôi luôn tin rằng một xã hội tốt đẹp rất cần được xây dựng trên thấu hiểu về giá trị đạo đức, sự khoan dung, lòng nhân từ, đức tính vị tha, sự thấu cảm và tình yêu thương giữa con người với con người. Một xã hội như thế sẽ giúp mỗi con người giữ được lòng tự trọng, tự tin xây dựng cuộc sống của riêng mình tốt đẹp hơn.Dương Vân Bài viết của em rất hay, chị cùng quan điểm với em Bài viết rất hay! Làm cho tôi nhớ lại thời gian gia đình tôi còn cho thuê sách, các em thường đọc sách "cọp" và ăn cắp sách nữa! Nhưng ông xã tôi bảo: ăn cắp gì chứ ăn cắp sách anh thấy đáng yêu, rầy la tụi nhỏ sơ sơ thôi. Giờ các em không còn đọc sách như xưa nên gia đình tôi không còn cho thuê sách nữa! Khổ là nhiều người làm trong nhà sách.. nhưng không có cái sách trong đầu. Theo tôi biết ở bên Tây ở siêu thị có bán rất nhiều sách báo và những cửa hàng lớn cũng bán rất nhiều sách, tạp chí.....những em nhỏ hay thiếu nhi rất thích những chuyện tranh nhưng không có tiền mua và nhiều lúc cha mẹ cũng không mua vì những loại chuyên tranh hay những cuốn sách nhỏ này vì sợ tốn tiền.....Nhưng các em cứ việc ngồi tại chỗ đọc thoải mái... Có nhiều em nằm tại chỗ độc luôn, cha mẹ cứ việc đi chợ mua hàng xong rồi lại dắt các em về. Và tuyệt vời ở chỗ là các em coi xong nhiều khi không xếp lại ngay ngắn liệng bừa đủ chỗ... Và người quản lý quầy sách lại rất vui vẽ sắp xếp lại ngay ngắn, siêu-thị hay cửa hàng cũng có cái lợi là nhờ vậy mà người lớn mới tới mua hàng vừa có chỗ chi tụi nhỏ đọc sách hay truyện tranh. Tôi nghĩ sau sự việc đau lòng này, chúng ta nên khuyến khích những siêu-thị hay cửa hàng nên cho các em dọc sách...tại chỗ miễn phí cho dù mua hay không mua sách... Bài viết rất hay, nếu ai cũng có cách nhìn và hiểu như tác giả thì tốt quá. Mình nghĩ bài viết của bạn và đa số các comments hiện đang mang tính chất ''cô Tấm'', nhân văn nhân đạo với 1 người (bạn trẻ ăn trộm sách) mà không phải là nhân văn nhân đạo với mọi người (anh nhân viên nhà sách thiếu điều muốn bị làm mắm luôn còn gì). Ý kiến của mình sau đây chắc mang tính chất ''cô Cám'' nhiều hơn. Mình ko đồng ý với việc chúng ta xuýt xoa cho cái sự hoảng loạn của ''kẻ trộm sách'' và đập bàn đập ghế la ó cho cái sự treo bảng của anh nhân viên nhà sách. Mình không thông cảm với hành vi trộm cắp, cho dù đó là trộm sách đi nữa. Và nếu mình thông cảm với bạn trộm sách thì mình cũng sẽ không thông cảm nhiều hơn là mình thông cảm với anh nhân viên nhà sách. Ăn trộm là sai rồi, đó là biểu hiện của lòng tham, sự ích kỷ, và bất chấp hậu quả, some sort of entitlement mentality (cái này tiếng Việt nói sao ta?). Tui thích là tui (có quyền) nhích, tui tự cho tui cái quyền đó, hahaha! Ăn trộm sách thì tốt lành gì hơn là ăn trộm tiền/vàng/chó/mèo/trứng/... chứ? Trong cái giây phút đút túi cái không thuộc về mình, 1 người trộm sách cũng lén lút, liều lĩnh và tham lam giống mọi người trộm khác thôi. Ô kê, bạn trẻ kia ăn trộm và bị cảnh tỉnh 1 vố quá đau. Cái sự cảnh tỉnh đó đau đến nỗi bạn đó từ vị thế người sai lầm cần 1 cây roi vào mông phút chốc hóa thân thành nai vàng ngơ ngác cần 1 vòng tay êm dịu, chở che, bênh vực. Mình đồng ý, ai khôn mà chẳng dại 1 đôi lần. Bạn đó dại lần này, hy vọng lần trước/lần sau khá hơn. Anh nhân viên nhà sách cũng dại lần này, hy vọng lần trước/lần sau ảnh khá hơn. Nhưng coi kìa, mọi người ném đá ảnh như thể 1 hành động treo bảng của ảnh là đủ để kết luận về con người của ảnh (mất hết nhân tính, bán sách mà trong đầu ko có sách, ...). Chúng ta chẳng biết gì về 2 người đó ngoài việc 1 người ăn trộm và người kia treo bảng. Nhưng với 1 việc thì ta coi nó như ''tai nạn'', như ''hiện tượng bên ngoài'' - ôi cô bé chỉ là giây phút tham lam nhất thời (mà lại còn ham đọc sách mới đáng nói chứ!!). Còn với việc kia thì ta coi nó như là ''bản thể'' - anh nhân viên này tàn nhẫn hết thuốc chữa! Đã vị tha, thì ta ráng vị tha hết luôn cho rồi. Vị tha 1 nửa thì mình thấy chán chán, giả giả, diễm tình thế nào ấy. Tôi mà bắt được, tôi cho thêm 2 quyển nữa. Nếu ai cũng có cách nhìn và hiểu như tác giả thì tốt quá. Tội nghiệp cho cô bé, nếu như tôi là người thanh niên đó, thì em sẽ ko đau đớn như bây giờ. Là người lớn mà cách cư xử lại thiếu đao đức như vậy. Gọi cha mẹ em đến, để cha mẹ em dạy bảo em lại là cách cư xử đúng nhất. Đúng là không ở trong hoàn cảnh đó thì không biết rõ, sao chúng ta không thử nghĩ thế này: người bảo vệ có mẹ già ốm và con đói, nếu bị mất hàng sẽ bị trừ vào lương vốn đã ít ỏi của bảo vệ, rằng anh đã cố kiên nhẫn hỏi cô bé trộm sách về lý do, và chân thành mong một thái độ ăn năn, rồi chỉ nhận được sự lì lợm, cứng đầu, của cô bé, rồi nghĩ tới đồng lương bị trừ có thể mua thuốc cho mẹ già ... rồi một phút quẫn trí nên xử xự quá tay... Tôi chỉ nói một trường hợp, tôi không bênh người thanh niên, nhưng tôi thấy tôi không có quyền đánh giá về nhân phẩm của người khác bừa bãi, điều mà nhiều người cũng làm với cô bé kia (làm cô bé hoảng loạn). Tôi không nghĩ tội của nhân vật chính dẫu có, cũng không bằng những lời lẽ cay độc của những người tự cho mình quyền phán xét người khác và, yên chí vì biết đúng sai cũng chẳng ảnh hưởng gì đến mình. Nếu nói trộm sách là một thứ gì đó có thể tha thứ thì trộm 1 quả ổi trong vườn nhà người khác cũng không phải cái gì quá lớn để phải nghiêm trị. Nhưng chính những đứa bé ngày hôm qua trộm ổi, trộm cam lớn lên trộm sắt, thép, trộm tài nguyên và trộm luôn cả niềm tin của chúng ta ngày hôm nay đó. Thà như thế này để giảm hẳn tỉ lệ trộm cắp vặt từ nhỏ còn hơn nói vài câu giáo điều, nộp phạt rồi hỏng cả 1 thế hệ, 1 quốc gia. Người ta đang bảo vệ em bé trộm sách và hăm dọa bỏ tù ba năm người treo tấm bảng "tôi là người trộm sách". Người lên giọng chỉ trích hành vi trừng phạt quá đáng và hành xử không đúng của các nhân viên bán sách, người cho rằng trộm sách không thể cho là ăn trộm,... Và cả công an đang vào cuộc điều tra chuyện đã biết quá rõ ràng. Hành động cư xử của chúng ta có quá cực đoan không? Biết rằng các nhân viên bán sách đã sai vì họ quá bức xúc với hành vi không đúng của em bé. Có ai biết rằng các nhân viên này đã lao đao lận đận vì một số sách đã bị mất liên tục, họ bị khiển trách, bị trừ lương, bị bắt đền bù... Chúng ta lên án hành động của họ, nói cho họ thấy rõ khuyết điểm và yêu cầu họ phải xin lỗi em bé. Riêng đối với em bé, cha mẹ em và nhà trường phải dạy dỗ và chỉ ra lỗi sai của em. Quí vị ơi! Xin hãy kềm chế. Chúng ta có thói xấu là hay hùa nhau xé bé ra to. Hãy giúp mọi người tiến bộ và đừng đẩy các nhân viên bán sách vào đường cùng! Anh nhan vien nha sach lam vay de thoa man su hieu thang va cai toi qua cao trong anh ay ma ko de y toi nhung he luy sau nay ma e gai se phai doi mat. Uoc gi ai cung co long bao dung Bài viết thật cảm động! Lột tả được nhiều khía cạnh, những câu từ thật nhẹ nhàng nhưng lại dễ đi vào lòng người! Cảm ơn tác giả. Qủa thật quá nhẫn tâm và bất nhân, con người ta ai cũng có lỗi lầm, cũng có những phút giây nông nổi, dù gì đó cũng chỉ là một cô bé học lớp 7, là người lớn thiếu gì cách để có thể dạy dỗ em nhìn ra cái sai - cách xử sự của nhân viên bảo vệ và nhân viên ở nhà sách lúc đó đã làm mất đi tuổi thơ của cô bé rồi, mong rằng cô bé sẽ vượt qua được nỗi đau này Trộm sách và trộm truyện khác nhau. Nếu như tôi là chủ tiệm, cô bé đó ăn cắp sách của tôi có thể tôi sẵn sàng cho. Còn nếu như ăn cắp truyện tranh về đọc mà tôi tra hỏi thông tin người thân mà ko chịu trả lời thì tôi vẫn sẽ làm vậy thôi, hỏi thông tin người lớn chỉ để góp ý trong việc giáo dục các em. Các bạn hãy nhớ về tấm biển "cấm ăn cắp vặt" được viết bằng tiếng Việt treo bên đất nước Nhật nhé. Bên Singapore thì người lớn xả rác vẫn phải đeo biển đi làm công ích nhé.