Tân Bộ trưởng Giao thông Vận tải: Nghiên cứu dùng cát biển xây cao tốc Chiều 3/11, tại phiên chất vấn Bộ trưởng Xây dựng Nguyễn Thanh Nghị, đại biểu Trần Văn Sáu (Phó đoàn Đồng Tháp) nêu thực trạng đến năm 2045, Đồng bằng sông Cửu Long cần hoàn thành khoảng 400 km đường cao tốc với nhu cầu 39 triệu m3 cát san lấp, chưa kể các công trình công cộng, dân sinh khác.Do đó, nhu cầu cát san lấp rất lớn, nhưng tiếp tục khai thác sẽ gây sạt lở, sụt lún, bức xúc trong xã hội. Ông Sáu đề nghị Bộ trưởng cho biết giải pháp đáp ứng nhu cầu các dự án cũng như phương án thay thế cát sông.Nội dung này được Phó chủ tịch Quốc hội Trần Quang Phương (điều hành phiên họp) yêu cầu tân Bộ trưởng Giao thông Vận tải Nguyễn Văn Thắng - người vừa được Quốc hội phê chuẩn bổ nhiệm làm bộ trưởng 12 ngày trước, trả lời.Ông Thắng cho biết, số lượng cát sông để xây cao tốc sẽ thiếu rất nhiều. Nhu cầu cát sông làm vật liệu cho công trình giao thông tại đồng bằng sông Cửu Long là 39 triệu m3, nhưng khu vực chỉ có 26 triệu m3.Để khắc phục, Bộ Giao thông Vận tải đã phối hợp với Bộ Tài nguyên và Môi trường nghiên cứu dùng cát biển thay thế cát sông. Đây là vấn đề cấp thiết nên các đơn vị đã lấy mẫu để nghiên cứu. Nếu dùng cát biển, riêng đồng bằng sông Cửu Long đã có hàng tỷ m3, không chỉ đáp ứng nhu cầu dùng cho vùng mà còn cho cả nước.Tuy nhiên, Bộ trưởng Thắng cho biết đến cuối năm 2023 mới có kết quả nghiên cứu có thể dùng cát biển thay thế cát sông được hay không. Dù vậy, nghiên cứu ban đầu cho thấy rất khả thi, và nhiều nước như Nhật Bản, Singapore đã áp dụng thành công. Bộ Giao thông Vận tải đã cho phép nhà thầu có thể dùng tro xỉ làm vật liệu đắp nền thay thế cho cát sông.Tại phiên chất vấn, đại biểu Trần Văn Lâm hỏi nguyên nhân gây ngập lụt đô thị ở khắp nơi như Quảng Ninh, Hải Phòng, Nha Trang, Hà Nội, TP HCM, Cần Thơ... Tình trạng kẹt xe cũng xảy ra ở nhiều nơi. Các vấn đề này đã xuất hiện từ lâu nhưng chưa có hướng giải quyết.Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng nêu ba nguyên nhân khiến các đô thị ngập lụt thời gian gần đây. Đầu tiên là các khu đô thị cũ được xây dựng từ lâu thường có cốt nền thấp, nhưng khi sửa chữa đường nội đô đã dùng phương pháp cũ là trải thảm đường mới lên thảm cũ, khiến cốt đường cao hơn, các đô thị dễ ngập lụt. Bộ Giao thông Vận tải đã chỉ đạo các đơn vị áp dụng phương thức sửa đường mới là bóc thảm cũ ra rồi mới trải thảm mới lên.Nguyên nhân thứ hai là hệ thống cống rãnh, tiêu thoát nước ở các đô thị cũ trước đây được xây dựng chưa đồng bộ, không đáp ứng yêu cầu. Thứ ba là các khu đô thị mới ngập do kết nối với hạ tầng giao thông, hạ tầng khác chưa đồng bộ. Nhiều khu đô thị mới xây dựng ở những nơi đường sá, cầu cống chưa có. Ngoài ra, quá trình vận hành, có nơi chưa quan tâm xử lý vướng mắc về hệ thống giao thông, cống rãnh thoát nước.Về tình trạng tắc nghẽn giao thông tại các đô thị, tân Bộ trưởng Giao thông Vận tải lý giải có nhiều nguyên nhân, nhưng "chủ yếu do áp lực phương tiện giao thông rất lớn trong khi hạ tầng chưa phát triển kịp"."Cần quản lý chặt chẽ quy hoạch đô thị, không vì lợi nhuận mà xây nhà cao tầng phá vỡ quy hoạch. Hệ thống giao thông công cộng cần phát triển nhanh hơn. Việc di dời công trình, trụ sở ra khỏi nội đô cần tiến hành đồng bộ", lãnh đạo ngành Giao thông Vận tải nhấn mạnh.Sáng mai 4/11, Bộ trưởng Xây dựng Nguyễn Thanh Nghị còn 40 phút trả lời chất vấn của đại biểu. Sau đó, Bộ trưởng Thông tin và Truyền thông Nguyễn Mạnh Hùng sẽ đăng đàn trả lời chất vấn. Buổi chiều, Bộ trưởng Phạm Thị Thanh Trà trả lời chất vấn nhóm vấn đề thứ ba thuộc lĩnh vực nội vụ.Viết Tuân - Sơn Hà Vấn đề là cát biển có muối, và muối sẽ phá vỡ kết cấu xi măng và sắt thép. Ví dụ sắt thép tiếp xúc với muối nhanh chóng bị ăn mòn, lớp xi măng tiếp xúc với muối cũng bị mục. Trên thế giới chưa nước nào lấy cát biển làm công trình xây dựng được,hy vọng Việt Nam là nước đầu tiên. Vấn đề cát xây dựng tôi đã thấy nhiều năm nay. Vì vậy tôi luôn không ủng hộ việc betong hóa trong xây dựng và giao thông, kể cả đường betong trong chương trình nông thôn mới. Sử dụng cát với ximăng vô tội vạ như hiện nay là nguy hại. Chỉ sử dụng cát và xi măng khi thật cần thiết nếu không ta phải trả giá bằng sạt lỡ, ngập mặn, ngập úng đô thị hóa do betong gây ra việc không thấm hút được (trên ngập mà dưới lại khô, nước ngầm thì mất mà mặt đường thì ngâp) "Nếu dùng cát biển, riêng Đồng bằng sông Cửu Long đã có hàng tỷ m3, không chỉ đáp ứng nhu cầu dùng cho vùng mà còn cho cả nước." Nếu đã dùng cát biển để san lấp, tại sao chỉ khai thác ở vùng đồng bằng sông Cửu Long để dùng cho cả nước? Sao lại khai thác cát vùng ĐBSCL để đáp ứng nhu cầu cả nước trong khi cả nước đều có đường bờ biển như nhau !!!!! Thực tế thì cát biển có thể xây dựng khi được xử lý loại bỏ muối và sàng lọc độ mịn cũng như tạp chất. Điều này giúp cát đạt được kích thước tiêu chuẩn của cát xây dựng, đồng thời loại bỏ tính ăn mòn của muối. Điều tôi lăn tăn nhất là giá thành. Có lẽ vì thế mà các quốc gia khác không xử lý cát biển mà đi nhập khẩu vì tính hiệu quả chăng? Vì thực tế là biển rất rất nhiều. Theo tôi không nên dùng cát biển để đắp nền đường bộ ĐBSCL. Xây đường ở nơi toàn bộ thấp trũng và cốt nền yếu như ĐBSCL cần thể tích cực lớn vật liệu để đắp cốt nền lên tương đối rất cao rất tốn kém để chống ngập nước. Cát biển có hạt mịn và quá tròn không gai sắc nên không thể cài bám vào nhau như cát sông. Cho dù đã nện nén từng lớp mỏng đủ chặt cứng thì cát biển vẫn trượt chạy ngang mặt nhau, khiến mặt đường dễ bị lún ở giữa và trồi lên 2 bên làn bánh xe. Nếu dùng cát biển thì phải rửa sạch muối chloride và xây 2 đê tường bê tông dày cứng hai bên lề đường để ngăn cát trượt sạt ra ngang hông hai bên lề đường, sẽ rất tốn kém mà chất lượng khó bảo đảm.Hiện tại tôi xin đề nghị đào 2 con kênh mới song song để tăng cường cho kênh Chợ Gạo dẫn ghe tàu từ sông Vàm Cỏ vào sông Tiền, và kênh Măng Thít từ sông Tiền vào sông Hậu. Kênh Chợ Gạo và Măng Thít là điểm thắt cổ chai của mạng lướng vận tải thuỷ ĐBSCL nhưng cả hai kênh đều quá tải nghiêm trọng. ĐBSCL rất nhiều sông rạch nhưng đều chảy theo một hướng dốc từ tây-bắc xuống đông-nam theo mặt đất dốc tự nhiên, rất hiếm luồng giao thông thủy vuông góc với số đông dòng chảy tự nhiên như kênh Chợ Gạo và Măng Thít. Đào mới 2 luồng giao thông thủy thẳng tắp to rộng hiện đại thì sẽ có rất nhiều đất cát để đắp đường cao tốc mới. Ngoài ra nạo vét mở rộng hệ thống kênh bàn cờ hiện tại trên ĐBSCL cũng có khối lượng đất cát rất khủng để xây đường bộ. Cát nền thì dùng cát biển được quá miễn là không liên quan đến sắt thép bê tông ĐBSCL chuẩn bị xây dựng nhiều công trình giao thông lớn tuy nhiên khu vực này hiện nay chỉ sử dụng cát sông làm vật liệu đắp, vật liệu khan hiếm đẩy giá thành lên cao vậy lên nghiên cứu cho dùng cát biển hoặc đá nghiền thay cho cát sông thì mới đáp ứng được khối lượng. Nếu nghiên cứu chúng ta mất nhiều thời gian và có khả năng phải bỏ giữa chừng, Các nước như Nhật - Sing - Hàn họ đã áp dụng lâu rồi, thì nghiên cứu chi cho mất thời gian tại sao chúng ta không hợp tác chuyển giao công nghệ hai bên cùng có lợi ! Ai học xây dựng hay vật liệu chả biết là không dùng được. Muối vừa ăn mòn cốt sắt vừa làm giảm độ chịu lực của bê tông. Mà rửa thì tốn kém. Không ai làm vì nghiên cứu thấy nó kém chứ đâu phải không nghĩ ra. Đã có quốc gia tiên tiến nào trên thế giới làm chưa ạ Nếu cát biển khó sử dụng cho xây dựng sao không hút cát sông lên rồi sau đó bơm cát biển vào bù đấp cho phần cát sông đã khai thác ý kiến tuyệt vời..mong nghiên cứu thành công..chắc chắn thành công Sao không sử dụng phương án cột bê tông và làm cao tốc trên cao, lúc đó thì ko cần quan tâm đến vấn đề san lấp, các nước trêm thế giới đều làm kiểu này, chứ cứ san lấp vừa tốn kém vừa phá hoại thiên nhiên