Uống nước giẻ lau Tạo động lực từ bên trong là giúp học sinh tìm ra điều mình yêu thích và muốn học nó. Bởi vì khi mình tìm hiểu, khám phá về điều mình thích thì chất dopamine trong cơ thể tăng lên. Nó giúp mình cảm thấy hưng phấn với môn học, và còn giúp mình nhớ nhanh, thích học thêm tiếp nữa. Dopamine làm mình có đam mê.Hóa học thần kinh cho rằng, đam mê là dopamine kích thích bộ não và cơ thể. Ví dụ tôi học yoga vì thích cảm giác khi tập nó, và sau đó có sức khoẻ tinh thần và thể chất rất tốt. Họa sĩ thích học vẽ vì họ cảm thấy từng tế bào hòa vào nét vẽ. Bạn tham gia một môn thể thao, giải quyết một câu đố, chơi một trò chơi bởi vì bạn cảm thấy thú vị. Tôi đoán đó là gốc rễ của công thức giáo dục thành công. Giáo dục thực ra chỉ là cách khơi ngọn lửa đã có sẵn nhưng bị giấu đi trong mỗi con người.Ở lớp tôi dạy học sinh Nhật Bản, không có ghế và bàn. Tất cả ngồi trong sân. Giáo viên phải tìm hiểu và chuẩn bị rất kỹ, cố gắng làm mọi bài học đều vui và hay, khiến trẻ con không thể chú ý điều gì khác.Cách thứ hai, tạo động lực học từ bên ngoài là lập ra các quy định với học sinh khiến họ phải tuân theo, như là sợ bị phạt, bêu tên; hay là cả động lực từ những gì mình sẽ có sau khi mình làm điều đó. Ví dụ: tiền. Rất nhiều người làm việc họ không thích chỉ vì tiền. Sự khác nhau cơ bản ở đây là thích làm và phải làm.Việc học ở Việt Nam gần như toàn là “phải” chứ không được “thích”. Tôi đoán điều này xảy ra với cả học sinh và giáo viên. Tôi đã dạy ở một trường cấp 2 tại TP HCM. Thật khó, học viên không muốn học, rất khó tập trung. Tôi phải nghiên cứu và “diễn” rất nhiều mới hút được sự chú ý của họ.Vấn đề là lâu dài, khi một bài học phải theo quy định, nó không thú vị. Như trong phương pháp giáo dục ở đây thì học viên dễ bị mất động lực, mất tập trung, rồi mất kỷ luật. Giáo viên phải cố gắng hết sức làm học viên của họ tập trung và cuối cùng sẽ kiệt sức. Nếu họ vẫn phải làm việc vì tiền thì họ sẽ hết yêu công việc, thấy khổ sở, thậm chí ghét việc mình làm.Hôm qua tôi đọc thấy chuyện của cô giáo Nguyễn Thị Minh Hương và rất nhiều giáo viên nữa. Họ không chỉ ra lệnh với học sinh, họ còn bắt học trò uống nước giẻ lau.Người trẻ tuổi là một mớ hỗn độn. Ai đã từng trẻ cũng từng nhớ, rằng mình chưa học cách biết tập trung tốt và rất hiếm có ai biết cách quản lý bản thân tốt hơn (thực sự rất nhiều người lớn cũng không biết đâu).Khi đi học, nhiều người đang nghĩ rằng mình chỉ cần ngồi ngoan, nghe giáo viên, nạp rất nhiều thông tin vào cái đầu, và cả học thuộc lòng tất cả bài thầy cô giao là không vấn đề gì. Thực tế là khác, thực sự ngày nay, học sinh rất khó tập trung và khó học tốt vì cái đầu họ nghĩ nhiều thứ: các vấn đề về dậy thì, tình yêu, gia đình, tài chính, bạn bè, tương lai trong khi hàng nghìn thứ trên Internet, quảng cáo luôn gọi mời. Rất nhiều thứ đang cố gắng giật lấy sự tập trung của họ. Ý tôi là việc học giờ đây khó hơn xưa.Hôm qua tôi cũng thấy rất nhiều người đang đổ lỗi, kết tội cô giáo Hương. Đúng là cô đã làm một hành động khủng khiếp. Nhưng ngoài sai lầm ấy, tôi thấy đây là một cơ hội tốt để chúng ta cùng hiểu nhiều hơn về môi trường đã khiến cô ấy trở nên như vậy.Ở Việt Nam, có thể thấy rõ rằng hệ thống này có vấn đề từ gốc rễ sâu xa. Để xem vì sao cô giáo Hương đã làm sai thì mình phải xem môi trường của họ trước. Nghiên cứu về tù nhân và lính canh cho thấy người lính canh ở nhà tù cũng cảm thấy họ là tù nhân ở tù luôn, bởi tác động từ môi trường của họ.Trường học ở Việt Nam vẫn thiết kế theo cách rất cũ, rất tốt cho làm việc tại nhà máy, nhưng phá hủy khả năng sáng tạo. Đặc biệt cách dạy học thuộc lòng, rồi quên hết ngay sau đó.Lỗi lầm này, hệ thống giáo dục phải chịu trách nhiệm. Để dạy học trò tốt, người thiết kế ra hệ thống, người dạy phải tốt trước, để họ theo mình. Khi mình sống thiếu nghiêm ngắn thì tất nhiên những gì mình làm sẽ gây ra hệ lụy.Ở một môi trường khi tất cả làm sai thì rất là khó sống nếu bạn không giống như họ. Tôi từng làm cho trường học ở Việt Nam, rất khổ. Đó là lý do tôi quý giáo viên Việt Nam. Họ phải cố gắng dạy một lớp học nhiều học viên thiếu kỷ luật, phải chịu lương thấp. Và thỉnh thoảng họ không chịu nổi, rất dễ phát điên.Trong mắt tôi, giáo dục Việt Nam thiếu nhiều điều: chương trình học khác, lớp học nhỏ hơn, ít học sinh hơn, giáo viên hiệu quả hơn… Giáo dục Việt Nam không chỉ cần tiền. Mà nó bị trống rỗng ở vị trí những người thiết kế, tổ chức quản lý các trường học và quản trị giáo viên, những người không bị hư hỏng.Jesse Peterson (Nguyên tác tiếng Việt) Với một nền Giáo dục thiếu định hướng thì chưa bàn đến chất lượng dạy và học; chỉ bàn làm sao những tiêu cực, bạo hành, những cách ứng xử thiếu chuẩn mực... bị loại bỏ đã khiến cho mỗi chúng ta phải đau đáu! Loại trừ ngay tận gốc những tiêu cực, chuẩn hóa lại Bộ máy Giáo dục từ trên, nhấn mạnh tiêu chí nhân cách, hành xử đạo đức song hành tri thức...Làm được vậy,cả Giáo viên và Học sinh mới không là nạn nhân trong chính môi trường đòi hỏi tính Mô phạm và chuẩn mực cao nhất này! Cau ket: "Giáo dục Việt Nam không chỉ cần tiền. Mà nó bị trống rỗng ở vị trí những người thiết kế, tổ chức quản lý các trường học và quản trị giáo viên, những người không bị hư hỏng". Hay qua. "Trường học ở Việt Nam vẫn thiết kế theo cách rất cũ, rất tốt cho làm việc tại nhà máy, nhưng phá hủy khả năng sáng tạo" : tại sao anh Jesse Peterson có thể diễn đạt chính xác như vậy nhỉ? Đúng là nhiều sinh viên (có cả mình 1 thời) sau khi ra trường đi làm giống như một cái máy, cấp trên bảo gì làm đấy, thụ động hết sức. Cũng như thầy nói, gốc rễ vấn đề nằm ở sáng tạo. Nhưng ở Việt Nam, sáng tạo là thứ không được khuyến khích, nhất là ở cấp quản lý. Anh Peterson có hiểu tư duy “Thông minh thì nó tiêu diệt” không? Tôi là một giáo viên ở 1 Địa phương được coi là dẫn đầu về giáo dục. Để có kết quả cao cho các kì thi. Cấp trên lấy kết quả các kì thi rồi xếp loại và đánh giá từng giáo viên dạy bộ môn. Sau đó tung kết quả công khai toàn huyện. Ai đứng lớp có chất lượng xếp hạng thấp bị khiển trách. Nhục nhã lắm và thế là lao vào ép học sinh học tủ thuộc vẹt. Chỉ tập trung vào các môn có thì xếp loại toàn huyện. Học sinh và giáo viên đều mệt mỏi, lo lắng. Đến bao giờ hết kiểu học chỉ để thi và xếp thứ hạng. Từ đó mà sinh ra áp lực, chửi bới, đe nẹt học sinh. Tại sao các giáo sư ,tiến sỹ đi học nước ngoài , bằng cấp cao vời vợi mà không ai nói lên được những gì một người nước ngoài nói? Không biết hay là không dám nói? Tuy rằng không biết có còn kịp để cứu vãn nền giáo dục hay không , nhưng ít ra chúng ta phải bắt đầu từ đâu đó chứ ? Hay là các học giả , các giáo sư Việt Nam cũng đang đánh mất tập trung cho giáo dục như những em học sinh hay là giáo viên trong bài viết? Cảm ơn bài viết của anh, "Tạo động lực từ bên trong" là điều xa xỉ đối với các học sinh trong hệ thống trường công lập ở Việt Nam. Nghĩ thấy buồn. Cảm ơn bạn, một người rất am hiểu và yêu Việt Nam. Bạn nói thật chí lý, không chê vào đâu được về hiện trạng dạy và học ở VN. Nhiều người VN khác, nhất là những nhà quản lý giáo dục chắc chắn cũng nhìn thấy hiện trạng này và những gì mà ngành giáo dục VN đang thua kém nhiều nước. Câu hỏi đặt ra là: tại sao mình biết mình kém thiên hạ, muốn bằng họ mà mãi chưa làm được. Nếu trả lời được câu hỏi đó thì chắc chắn ngành giáo dục VN sẽ “lột xác”. Kết câu cuối, đọc mà đau lòng. Rất thích bài của Jesse Peterson, tất cả các bài. Chúng ta có thể làm được gì đây? Con tôi khoe với tôi:con làm bài đúng chắc chắn là điểm cao .Tôi hỏi :con có hiểu những gì con viết không và nó để làm gì.Trả lời :để con hỏi thầy.Thầy trả lời :thầy cũng không biết, lo học đi để còn đi thi.Xin hết. Tuyệt vời lắm, cảm ơn thầy Jesse. Những cá nhân này đã mắc sai lầm, nhưng lỗi thì ở toàn bộ hệ thống. Chúng ta có vấn đề ở tất cả các khâu. Quá hay , quá thật.!Chỉ cần người trong cuộc hiểu nữa là đẹp . Mình khoái Anh Tây này! Không biết Anh đã sống ở Việt Nam bao nhiêu năm tháng nhưng Anh rất hiểu và hiểu cặn kẽ từng góc cạnh về văn hóa, lịch sử và thực trạng đời sống, con người tại đất nước này như vậy? Cách dùng Tiếng Việt của Anh rất chuẩn chỉ và thâm thúy. Cảm ơn Anh đã có một Góc nhìn chi tiết về Nền Giáo dục Việt Nam, điều mà hầu như ai cũng "cảm" được nhưng không đủ dũng khí để đối diện, 'nhìn" và "nhận". Rất cám ơn anh đã hiểu đất nước tôi!Ngày xưa (50,60 năm trước) chúng tôi học dễ hơn nhiều - vì học cho mình, cuộc sống có khó khăn hơn nhưng ít tác động bên ngoài. Trong lớp HS ganh đua, kém điểm bạn thấy ngượng, kém quần áo tốt, xe đạp ... không quan tâm lắm; học kém HS được GV mời đến phụ đạo không cần chi phí - vì tâm và vì danh dự với những GV khác.Còn bây giờ như anh đã viết "thực sự ngày nay, học sinh rất khó tập trung và khó học tốt vì cái đầu họ nghĩ nhiều thứ: các vấn đề về dậy thì, tình yêu, gia đình, tài chính, bạn bè, tương lai trong khi hàng nghìn thứ trên Internet, quảng cáo luôn gọi mời. Rất nhiều thứ đang cố gắng giật lấy sự tập trung của họ".