Lối thoát cho ngành y Vị trí tôi giữ với đa số mọi người thường gần đến lúc nghỉ hưu mới được ngồi vào. Vì thế tôi cảm động lắm, lúc nào cũng sục sôi muốn đóng góp xây dựng bệnh viện.Thời gian ấy, xã hội đang sôi nổi khí thế đổi mới nền kinh tế. Ngành y bao năm bị mang tiếng trì trệ, lương thấp, lạc hậu... cũng muốn hòa vào trào lưu đổi mới đó.Ngành y tế TP HCM lúc bấy giờ có đề án cổ phần hóa Bệnh viện Bình Dân. Dư luận rất quan tâm. Giới y chúng tôi bàn tán sôi nổi. Nhiều người mong có luồng gió mới mẻ xua tan những trì trệ trong ngành.Trong kỳ đại hội công nhân viên chức bệnh viện năm ấy, mang cảm hứng từ hy vọng đổi mới, tôi có bài tham luận nảy lửa kêu gọi đổi mới trong bệnh viện. Khỏi phải nói, anh chị em vỗ tay ủng hộ quá trời, 100% phiếu bầu tôi làm thanh tra nhân dân.Sau này tôi mới biết, ban giám đốc hoảng hồn họp kín, gọi sự kiện hôm ấy là "làm loạn" mà tôi là người đầu têu.Giữa năm 2007, chuyện cổ phần hóa Bệnh viện Bình Dân bị hủy bỏ. Nhiệt tình đổi mới quản lý ngành y bị dội thùng nước lạnh.15 năm trôi qua, tôi đã về hưu. Các khuyết điểm đã được chỉ ra từ 15 năm trước vẫn y nguyên và ngày càng trầm trọng hơn. Ngành y hôm nay sa vào khủng hoảng, quan chức từ cấp bộ đến sở rồi tới bệnh viện bị bắt, tiền tham nhũng hối lộ tính bằng hàng chục, hàng trăm tỷ đồng. Giám đốc một bệnh viện cấp quận thôi mà cáo buộc chạy án lên đến 3,7 triệu USD (khoảng 90 tỷ đồng).Ở thế kỷ 21, không còn ai tranh luận kinh tế thị trường tốt hay kinh tế kế hoạch hóa tốt nữa, mà vận dụng mặt mạnh của cả hai loại hình kinh tế này.Dù mang nhiều chức năng cao đẹp, ngành y về cơ bản vẫn là một ngành dịch vụ, một ngành kinh tế. Vì thế y tế muốn phát triển vẫn phải tuân theo sự điều khiển vô hình của kinh tế thị trường. Thực tế này có thể nhìn thấy trong ngành y hiện nay: chuyên khoa nào người dân có nhu cầu cao thì trở nên "hot", thu nhập cao, đông người theo học. Bệnh viện nào uy tín thì nhiều người đến, doanh thu cao.Dù muốn dù không, vận hành bệnh viện phải theo các quy luật kinh tế. Phải hòa vốn để tồn tại. Phải có lãi để tăng trưởng.Giá khám chữa bệnh hiện nay ở bệnh viện được thừa nhận là chưa bao gồm đủ các chi phí. Vậy tại sao hệ thống y tế không sụp đổ. Vì nó đang gắng gượng trụ được bằng các nguồn lực khác như sau: Một là nguồn kinh phí của nhà nước cấp để chi lương, chi đầu tư, hỗ trợ thuế... Thứ hai là chi phí mà người bệnh phải trả, mà phần ngầm có khi chiếm đến 50% tổng chi phí khám chữa bệnh, gồm tiền trả thêm cho các dịch vụ, tiền mua thuốc ngoài... Nguồn lực thứ ba là tệ nạn tham nhũng. Chính tham nhũng là một cách giải quyết tự phát những bất hợp lý của vận hành bệnh viện. Tôi không ủng hộ lấy một cái sai này để giải quyết một cái sai khác, nhưng hiện tượng tham nhũng diện rộng trong ngành y đang phản ánh một vấn đề có tính quy luật.Như vậy, nếu cắt đi ba nguồn lực trên thì y tế hiện nay sẽ sụp đổ.Vậy lối thoát của y tế Việt Nam là ở đâu. 15 năm trước, những người tâm huyết đã nhận ra, ngành y muốn phát triển lành mạnh cần phải đa dạng: y tế công, y tế tư, y tế từ thiện (phi lợi nhuận). Ý tưởng cổ phần hóa bệnh viện công là một bước đi dũng cảm.Y tế tư nhân là con đẻ của kinh tế thị trường, từ khi mới ra đời đã nhận nhiều nghi kỵ, nhưng vẫn âm thầm phát triển. Đến nay y tế tư nhân đã trở thành bộ phận ngày càng quan trọng của y tế Việt Nam. Về nhiều mặt, chính y tế tư nhân đã buộc y tế công phải thay đổi, phải chuyển mình. Bệnh viện công phải tự hỏi chính mình: Tại sao bệnh viện tư phải tự bỏ tiền ra mua đất, tự bỏ tiền ra xây bệnh viện mua máy móc, trả lương cao cho nhân viên mà vẫn có tăng trưởng.Có nhiều người lo ngại nếu chuyển tư nhân hóa bệnh viện sẽ dẫn đến tăng giá dịch vụ y tế. Theo tôi, giá dịch vụ y tế rẻ hiện nay của bệnh viện công là danh nghĩa, còn thực chất bệnh nhân phải chi ngoài nhiều và đang ăn vào vốn của nhà nước. Còn giá dịch vụ của y tế tư là công khai minh bạch, tính đúng tính đủ chi phí, và đang dần được xã hội chấp nhận. Giá của dịch vụ y tế tương lai sẽ do quy luật cạnh tranh, các cơ sở y tế sẽ phải thu hút khách hàng bằng chất lượng và giá cả. Song song với đó không thể thiếu vai trò điều tiết của Nhà nước thông qua đặt hàng của Bảo hiểm y tế, giá trần của các dịch vụ y tế.Tôi hình dung ngành y Việt Nam sẽ bao gồm các thành phần như sau. Một là y tế công bao gồm y tế cơ sở, y tế dự phòng, các bệnh viện điều trị bệnh xã hội, bệnh viện người có công, bệnh viện của quân đội, công an. Hai là y tế tư nhân gồm bệnh viện công cổ phần hóa và bệnh viện tư. Thành phần thứ ba của nền y tế là y tế từ thiện, hoạt động phi lợi nhuận, do các tổ chức từ thiện tài trợ.Cổ phần hóa các bệnh viện công nhà nước sẽ giảm được gánh nặng chi phí nuôi bộ máy y tế cồng kềnh tốn kém. Bệnh viện sẽ tiếp nhận cách quản lý mới, nguồn vốn đầu tư mới để thay đổi. Nhân viên y tế có cổ phần trong bệnh viện sẽ gắn bó xây dựng bệnh viện hơn. Các tiêu cực trong đấu thầu thuốc, máy móc, trong xây dựng cơ bản sẽ tự nhiên hạn chế. Bán cổ phần trong các bệnh viện công, nhà nước sẽ thu lại được nguồn lực khổng lồ, để đầu tư cho y tế cơ sở, nâng cấp cho các bệnh viện công còn lại.Các ý kiến trên đây của tôi là cách thế giới đã làm từ rất lâu. Người trăn trở với nghề y ở Việt Nam cũng nói đến những điều này hàng chục năm qua. Nhưng tất cả trôi đi trong sự loay hoay lúng túng của quản lý.Giáo dục và y tế miễn phí phản ánh bản chất tốt đẹp của một xã hội. Nhưng khi y tế miễn phí còn ở tương lai xa, việc thực hiện được y tế công bằng đã là rất tốt cho dân rồi.Quan Thế Dân Những bài viết của Anh rất hay, một người trong ngành dám nhìn thẳng vào sự thật, chỉ ra cái chưa tốt, có giải pháp để cải cách. Bài này cũng vậy, rất đúng. Bái viết thể hiện người viết có tư duy hệ thống và nhận thức thực tế. Ngành Y tế có khác gì sức khỏe và hệ thống miễn dịch của cả một quốc gia. Khi mà hệ miễn dịch này suy yếu và trì trệ, khó thích nghi được với những đổi mới thì chắc chắn bên trong quốc gia này đã có "bệnh".Hãy nhớ sức khỏe là quan trọng nhất. Tiền bạc chỉ là những thứ theo sau. Hãy để ý hơn về "sức khỏe" của quốc gia mình. Năm 1996, tôi làm luận văn tốt nghiệp cử nhân ngành Quản Trị Kinh Doanh với đề tài về thành lập phòng nha khoa tư nhân nhưng thầy hướng dẫn bảo không được làm đề tài mà  chưa cho phép. Vì thế tôi đã sửa lại tên đề tài là Thành lập phòng nha khoa dịch vụ Trung tâm y tế quận với nội dung tự chủ thu chi hạch toán, sống và phát triển nhờ chất lượng tạo ra. Chỉ khác cái tên mà nội dung vẫn giữ. Và rồi tôi may mắn đã thấy nha khoa tư nhân đã phát triển như ngày nay. Có lẽ nhờ đặc thù chuyên khoa lẻ,không nằm chặc chẽ trong hệ thống bv, ít mang tính ràng buộc các khoa khác.Việc chưa phân định rõ giữa tính phục vụ và sòng phẳng trong thù lao đã vô tình ràng buộc sự phát triển của ngành. Cái nào, nơi nào phục vụ thì cho ra phục vụ.Nơi nào tính đủ cần được tuyên truyền, thông báo minh bạch sẽ là mấu chốt của vấn đề. Xã hội còn người nghèo chưa đủ khả năng thì cần phải có nhà thương công và cần bàn tay chính phủ phụ trách,nâng đỡ. Nơi nào cần dịch vụ thì hãy để nó được phục vụ ở nơi có điều kiện.Vai trò bảo hiểm cần hữu dụng cho cả bv công và tư.Cào bằng để phục vụ cho giống nhau ở tất cả mọi người thì, giống như thời bao cấp, sẽ cản trở việc phục vụ y tế tốt hơn cho tới tận mỗi người dân và cản trở sự phát triển của ngành. Vì thế, việc này nó nằm ở cái nhìn, quan điểm hơn là vấn đề kỹ thuật. phân tích đầy đủ, chính xác định hướng rỏ ràng bài viết nhẹ nhàng sâu sắc Nhiều người còn lo lắng không có y tế công thì người nghèo không được chữa bệnh. Thực ra nếu giải phóng y tế bằng việc tách bạch chuyện làm kinh tế và làm chính sách thì chuyện này sẽ được giải quyết phần lớn.Ngân sách đang cấp cho hệ thống ý tế công hiện nay hoàn toàn có thể đủ dùng cho các đối tượng người nghèo, thông qua mua bảo hiểm y tế cho người nghèo. BHYT cần thay đổi chính sách, trả tiền theo hoá đơn do các bệnh viện được phê duyệt phát hành, giới hạn mức chi trả theo khung giá dịch vụ do Bộ Y tế ban hành, có thể phân biệt mức mua bảo hiểm.Nên tách hệ thống BHYT khỏi bệnh viện, hoạt động đơn thuần là đơn vị bảo hiểm. Khi đó các bệnh viện sẽ cạnh tranh nhau bằng chất lượng và giá cả. Ai có nhiều tiền tự chi trả thì dùng dịch vụ cao, chọn bệnh viện đắt tiền hơn, mua bảo hiểm ở mức cao hoặc mua thêm bảo hiểm bên ngoài hoặc tự trả tiền phụ trội. Ai chỉ dùng bảo hiểm thì chọn bệnh viện phù hợp trong khung giá, mua dịch vụ tiêu chuẩn. Hãy thôi than phiền về sự công bằng vì thực tế hiện nay người giàu vẫn đang dùng dịch vụ cao hơn, bệnh viện tư hay đi nước ngoài chữa bệnh. Hãy chấp nhận kinh tế thị trường và Y tế đơn thuần là một ngành kinh tế. Nhà nước lo các vấn đề chính sách, y tế dự phòng, y tế cơ sở (đặc biệt vùng sâu, vùng xa), đào tạo, nghiên cứu thôi. Còn dịch vụ khám chữa bệnh, nhất là ở đô thị thì để cho thị trường lo. Tôi cũng từng trải qua những năm tháng tại ngành y tế, nhất là thời điểm một số bệnh viện công rục rịch chuyện cổ phần hóa. Nhưng kế hoạch sau đó phải dừng lại do gặp phải sự phản ứng rất quyết liệt của CBNV bệnh viện. Họ cho rằng, đây là bệnh viện công, tài sản của nhà nước, nhân dân. Bây giờ cổ phần hóa khác nào đem của công chia cho tư nhân.Lý do thứ 2 họ phản đối là: Bệnh viện mà cổ phần hóa thì cơ chế lương sẽ thay đổi hoàn toàn. Thí dụ, một người công tác lâu năm, cứ theo thang bậc lương thì thu nhập cũng rất khá, kể cả chẳng họ chẳng cần nỗ lực gì. Nhưng khi chuyển sang cổ phần, nhiều khả năng họ sẽ không còn hưởng mức lương này. Bệnh viện sẽ tuyển người trẻ, có nhiệt huyết và trả lương cao. Còn thế hệ cũ, không có chuyên môn cao nhiều khả năng sẽ giảm thu nhập, tính lương sẽ khác... Vậy là một số người liên hệ chuyển đến đơn vị khác, kể cả đơn vị dự phòng. Anh em tôi hỏi: Ông đang ở bệnh viện, còn có nguồn thu, sang đơn vị sự nghiệp không có thu, chỉ có lương, làm sao chịu được? Họ cho biết, thang bậc lương của họ giờ cũng ổn, chuyển đến đơn vị khác thì sẽ ung dung được hưởng mức này! Bài viết có tầm nhìn tuyệt vời, có ở trong nghề mới thấu hiểu, đề nghị sớm đổi mới quản lý để y tế Việt Nam phát triển tương đồng cắc nước trong khu vực. Bên cạnh việc cổ phần hóa bệnh viện công và khuyến khích phát triển bệnh viện tư nhân, theo tôi cần quan tâm phát triển hệ thống bảo hiểm y tế toàn dân. Ở Nhật, có chế độ bảo hiểm y tế toàn dân và là bắt buộc, mọi người đều phải tham gia (với chi phí thấp). Bảo hiểm này có hiệu lực với tất cả các bệnh viện, ko phân biệt công tư, được khấu trừ kể cả khi khám ko có bệnh. Nhà nước ko tài trợ cho bệnh viện mà tài trợ cho bảo hiểm y tế. Chi phí khám chữa bệnh ở Nhật rất đắt (theo đúng quy luật kinh tế thị trường) nhưng do bảo hiểm chi trả tới 85% nên người dân chỉ phải thanh toán số tiền nhỏ. Với những người tham gia cả bảo hiểm tư nhân thì nhiều trường hợp họ ko phải trả 1 đồng nào. Sức khỏe của 1 người ko chỉ là vấn đề của cá nhân người đó mà là vấn đề của toàn XH. Nói đơn giản là người Việt luôn có cái suy nghĩ tiền ít nhưng đòi hít đồ thơm, bị bệnh nhưng hổng chịu xòe tiền ra đóng, luôn gào Nhà nước hỗ trợ từ A đến Z hoặc tiền đóng ít nhưng lại đòi dịch vụ trên trời.Ví dụ có 1 nhóm 10 người, mỗi người góp 1tr tiền quỹ y tế là 10tr.Giả sử trường hợp A bị bệnh, phải điều trị hết 10tr thì coi như tiền 10tr được góp từ 10 người hết sạch! Dĩ nhiên 9 người còn lại chả hưởng được đồng nào vì còn đâu mà hưởng?Trường hợp A bị bệnh, phải điều trị hết 20tr trong khi quỹ có 10tr thì bắt buộc A phải bỏ thêm 10tr đắp vào nhưng A hổng chịu, gào Nhà nước hỗ trợ trong khi quỹ y tế có 10tr và A chi hết rồi còn đâu mà đòi?Do đó đầu tiên phải tự chịu trách nhiệm với bản thân trước đã, tự bỏ tiền ra điều trị, được Nhà nước hỗ trợ từ BHYT thì đừng đòi dịch vụ cao siêu, tiền nào của nấy thôi, cũng vì thế mà lương nhân viên y tế thấp Giáo dục và y tế miễn phí phản ánh bản chất tốt đẹp của một xã hội. Nhưng khi y tế miễn phí còn ở tương lai xa, việc thực hiện được y tế công bằng đã là rất tốt cho dân rồi. Cảm ơn chú vì bài viết rất thực tế!"Dù muốn dù không, vận hành bệnh viện phải theo các quy luật kinh tế. Phải hòa vốn để tồn tại. Phải có lãi để tăng trưởng." - đây chính là mấu chốt vấn đề cần phải giải quyết.Hàng ngày cháu vẫn đọc những bình luận: "bác sỹ là phải học lại y đức đi, nếu không làm được thì nghỉ đi, nếu thấy vất vả thì đừng có học y để người khác học... Trên đời tồn tại rất nhiều thành phần không chịu lao động, chỉ muốn người khác phục vụ miễn phí cho mình. Việc mà họ làm được cho xã hội là đi phê bình, đi chỉ trích..."https://vnexpress.net/ba-pham-khanh-phong-lan-bo-dau-thau-se-het-thieu-thuoc-4484675.htmlViệc bỏ đấu thầu thuốc + vật tư y tế e rằng sẽ không thực hiện được. Nhưng ít nhất thì mọi người cũng hi vọng quy trình đấu thầu sẽ cởi mở hơn! Xã hội phải chung tay đặt ngành Y tế vào đúng vai trò của nó đấy chính là dịch vụ công, là một đơn vị kinh tế công. Đã có nhiều sai phạm ở ngành Y tế xảy ra không riêng gì vụ việc liên quan đến đấu thầu vật tư y tế ngoài chuyên môn, mà nguyên nhân chủ yếu đến từ ý thức chủ quan của ng dân, chúng ta theo truyền thống đạo lý vẫn xem việc các Bác sĩ khám chữa bệnh cho bệnh nhân như một cách ban ơn gần như miễn phí đến các bệnh nhân, nó góp phần tạo ra thái độ lạc nhịp - góp phần tạo ra thói hư đối với riêng ngành Y tế.Đã đến lúc ngành Y nói chung và các Bác sĩ nói riêng phải ý thức rằng họ nhận lương là để phục vụ nhân dân một cách tốt nhất có thể, không phải là đến bệnh viện để ban ơn cho bá tánh một cách trịch thượng. Về thái độ phục vụ của các bệnh viện tư thì không có ý kiến, ai đã từng đi khám ở bệnh viện tư sẽ thấy rõ phẩm chất của Lương Y, mặc dù có thể kĩ năng khám chữa bệnh của họ không được xem là tốt nhất. Theo tôi vẫn là: Cơ chế ràng buộc sự phát triển. Bài viết quá hay, cổ phần hoá là cách quy nhất hiện nay khắc phục các điểm bất cập, lãng phí của y tế công, cải thiện vấn đề về thu nhập của đội ngũ y tế, về lâu dài sẽ tạo sự cạnh tranh lành mạnh làm giá dịch vụ về sát với thực tế.