Vàng mã nơi cửa Phật Từ giữa năm 1998 nhà chùa đã treo bảng thông báo: “Phật tử vào chùa cúng vong linh, xin miễn đốt giấy tiền, vàng mã, hãy lấy số tiền chuẩn bị đốt chuyển thành tiền thật, cứu giúp người nghèo và học sinh vùng sâu, vùng xa”. Trụ trì chùa Liên Hoa, Thượng tọa Thích Duy Trấn, giải thích với tôi, rằng chùa nói không với việc đốt mã “để làm được việc lợi đạo ích đời”.Lợi đạo ích đời cụ thể ở đây là gì? Những năm đầu, chùa Liên Hoa tích quỹ từ thiện không đốt mã được vài trăm triệu đồng mỗi năm. Qua mỗi năm, quỹ từ thiện tăng dần. Năm 2016 quỹ có 2 tỷ đồng, năm 2017 đạt 3,7 tỷ đồng. Và, suốt 20 năm qua, nhà chùa đã dùng số tiền gần 20 tỷ đồng giúp đồng bào nghèo trên khắp cả nước. Số tiền ấy, đáng lẽ đã theo tro bụi bay đi.Nhưng cả nước có tới 18.000 cơ sở tự viện Phật giáo, gồm chùa, thiền viện, tịnh xá, tịnh thất… Nhiều chùa vẫn “linh động” chấp nhận xây thêm chỗ hóa vàng để đáp ứng nhu cầu tín ngưỡng của người dân. Nhất là đầu năm, họ mang theo vàng mã như nhà lầu, xe hơi, người hầu kẻ hạ, ngựa voi, gấm vóc, điện thoại, đô la, tiền vàng bạc nén đến cúng, đốt. Vàng mã là một phương tiện để cầu xin thần thánh ban cho tài lộc, làm ăn hanh thông, thăng quan tiến chức hoặc cầu mong cho người thân ở cõi âm được sung túc, hạnh phúc hơn lúc còn sanh tiền thiếu thốn, cô đơn.Trong 10 năm làm phóng viên Báo Giác Ngộ, tôi đã đến rất nhiều cơ sở thờ tự khắp cả nước. Trước mỗi chiếc am nghi ngút khói lửa, đang được một người cầm que gẩy gẩy để hóa vàng, tôi luôn dâng lên cảm giác buồn và bất lực.Tôi nhẩm tính, mỗi năm có tới 8.000 lễ hội diễn ra trên ba miền đất nước và tiêu tốn khoảng 50.000 tấn vàng mã. Đó là chưa nói đến số lượng vàng mã xuất khẩu ra nước ngoài phục vụ kiều bào. Bộ đồ lễ vàng mã nhỏ có giá từ 300 đến 500 nghìn đồng, bộ lễ vàng mã trung bình giá bán 700 nghìn tới 1,5 triệu đồng. Những bộ vàng mã hoành tráng hơn để cúng cho việc lớn của cá nhân, gia đình, dòng họ, công ty, hội đoàn có thể lên tới hàng trăm triệu đồng cho một lễ cúng. Bao nhiêu tỷ đồng tiền thật đã bay đi?Nhiều người sẽ nảy sinh thắc mắc, rằng duyên cớ gì mà Giáo hội Phật giáo Việt Nam mới đây gửi công văn tới các cơ quan và tỉnh thành đề nghị “Tăng ni hướng dẫn đồng bào Phật tử và bà con loại bỏ mê tín dị đoan, đốt vàng mã tại các cơ sở thờ tự Phật giáo và các hình thức khác trái với thuần phong mỹ tục, văn hóa dân tộc và văn hóa Phật giáo Việt Nam”. Phật giáo và hành vi đốt vàng mã có liên quan gì?Tôi xin trả lời rằng thực sự nó không liên quan gì đến nhau. Và động thái tuyên truyền “loại bỏ mê tín dị đoan, đốt vàng mã tại các cơ sở thờ tự Phật giáo” cũng không phải là chuyện mới lạ của các vị đại diện Phật giáo trong 80 năm trở lại đây.Hành vi cúng đốt vàng mã xuất phát từ tín ngưỡng dân gian mà người theo nó đặt trọn niềm tin vào thế lực thần linh, ông đồng, bà cốt phù hộ độ trì. Tôi mới lục lại tài liệu có ghi giải thích của Hòa thượng Thích Thánh Nghiêm (1930-2009), vị cao tăng của Phật giáo Đài Loan, Trung Quốc. Ông cũng là sư phụ của diễn viên Lý Liên Kiệt và cựu lãnh đạo Đài Loan Mã Anh Cửu. Vị này cho rằng đốt vàng mã rất có thể xuất phát từ một loại tôn giáo gọi là Hỏa giáo. Hỏa giáo tin rằng Thần Hỏa có khả năng đưa vật bị đốt đến cho quỷ thần dùng. Trong Ấn Độ giáo có thờ Hỏa thần Agui (A Kỳ Tu) có công năng đem đồ tế bị đốt đến cho quỷ thần.Phong tục đốt vàng mã thịnh hành từ đời nhà Đường. Sau nhiều thế kỷ, trong dân gian ngày nay, người ta không những đốt tiền giấy, bạc giấy, mà còn làm cả nhà cửa, gia cụ bằng giấy, ngày nay là điện thoại Iphone, máy bay, xe “mẹc” hay “audi”, du thuyền năm sao để đốt cúng cho người chết. Thói quen này không liên quan gì đến sinh hoạt Phật giáo. Bởi triết lý của Phật giáo chủ trương lấy tâm thành kính để có cảm ứng. Đã đạt tới chỗ tâm thành và cảm ứng rồi là có linh nghiệm, chứ không cần phải đốt sớ, tiền giấy, vàng mã. Trong Tam tạng Thánh điển của Phật giáo không hề có một dòng chữ nào nhắc đến việc cúng đốt tiền bạc, vàng mã.Phật giáo Việt Nam trong 80 năm trở lại đây đã trải qua nhiều giai đoạn điều chỉnh và chấn hưng. Nhưng ở bất kỳ giai đoạn nào, các cao tăng đứng đầu Giáo hội cũng kêu gọi, vận động các cơ sở tự viện (bao gồm tổ đình, chùa, thiền viện, tịnh xá, tịnh thất, niệm Phật đường) giảm tối thiểu hình thức đốt vàng mã vì đó là mê tín, hao tốn tiền của, đồng thời có nguy cơ gây ra hỏa hoạn, ô nhiễm môi trường. Trong Giới luật Phật giáo còn cấm tăng ni hành nghề tà mạng như kinh doanh, cầu đảo, xin xăm, bói quẻ ngày lành tháng tốt, hầu đồng lên cốt... Các tăng ni trụ trì các cơ sở tự viện có nhiệm vụ hướng dẫn, giảng giải cho Phật tử, tín đồ biết rõ việc đốt vàng mã là hành vi mê tín, lãng phí tiền của.Thầy tôi, Thiền sư Thích Thanh Từ, năm nay đã 95 tuổi, một vị cao tăng còn hiện hữu đã nhiều năm khẳng định rằng “Tục đốt giấy tiền, vàng mã lại là việc vô lý trên vô lý”. Ông cho rằng, những chiếc nhà lầu, quần áo bằng giấy đốt gửi xuống âm phủ là việc làm vừa trái đạo lý, vừa phí tổn tiền bạc vô ích, và “người có đôi chút nhận xét, lý luận không bao giờ chấp nhận việc làm mù quáng ấy”.Trong hành động của mình, Giáo hội Phật giáo cũng không ngừng kêu gọi tăng ni, Phật tử, người dân hãy hoán chuyển việc đốt vàng mã thành hành động ý nghĩa hơn như giúp đỡ bệnh nhân nan y, người nghèo, những mảnh đời bất hạnh, xây cầu bê tông xóa cầu khỉ… Công đức ấy, vừa hồi hướng cho người thân quá vãng, vừa giúp người đang sống. “Hai nẻo âm dương” đều hoan hỉ.Phổ Tâm Ủng hộ không đốt vàng mã tại các Chùa thờ Phật. Nói thật là về gốc tích của tục đốt vàng mã còn quá nhiều tranh luận nên các đình, đền, miếu... chưa nên cấm nhưng cũng nên khuyên mọi người hạn chế đốt. Chúng ta cũng không nên tiêu cực nói là đây là việc làm lãng phí. Đây đơn giản cũng là 1 nghề, giải quyết công ăn việc làm cho 1 bộ phận cư dân và có đóng thuế. Việc tín ngưỡng, phong tục nên theo nếp cổ truyền mà phát triển, không nên biến tướng quá đà nhưng cũng không thể nói bỏ được. Cũng không thể dùng 1 đạo, tôn giáo mà giải thích rằng toàn bộ các đạo khác, tôn giáo, tín ngưỡng khác là sai. Đây cũng là nét đẹp của 1 nền văn hóa đa tôn giáo, tín ngưỡng. Ở Việt Nam rất phổ biến cái gọi là “hiệu ứng đám đông”, ngoài ra lực lượng tiêu thụ vàng mã chủ yếu là phụ nữ, dân buôn bán. Họ không quan tâm việc đốt vàng mã là đúng hay sai, họ đốt vì bản thân họ, giống như việc ép nhận quà, hối lộ người âm. Đây là hành động trên tư duy một chiều, không cần biết dưới “âm” có gì, cần gì. Chúng ta có thể cấm pháo, chấp nhận bỏ một làng nghề truyền thống là làng Bình Đà, vậy thì không có lý do gì để không cấm sản xuất buôn bán vàng mã trên toàn quốc. Khi mà ý thức người dân số đông không thay đổi là lúc luật pháp can thiệp. Phật giáo đã lên tiếng, không phải là tin ngưỡng nên không thể tự do “quá trớn” như vậy được. Văn hóa Tâm linh chỉ có được khi mỗi cá nhân đặt "cái Tâm" của mình song hành cùng sự thấu hiểu -về đối tượng hay mục đích của sinh hoạt Tâm linh mà mình tham gia. Tôi tin không ít người đốt vàng mã mà không hề đặt cái Tâm hay có sự thấu triệt về điều này (trong chừng mực nào là "đủ" hay đốt ở đâu là phù hợp?...)! Sẽ rất đáng trân trọng "cái Tâm" mà người trần dành cho người Âm. Nhưng cũng cần nhìn nhận nghiêm túc,thậm chí đáng phê phán một bộ phận không nhỏ những người đốt vàng mã chỉ vì a dua cùng "động cơ" đầy toan tính; sậm mùi vật chất khi gửi lời khấn nguyện của mình sang Thế giới bên kia. Việc gì cũng vậy,đã chạy theo phong trào (a dua) và "động cơ"/toan tính thì "cái Tâm" đã bị che lấp và quá đỗi xa vời! Vô cùng hay, nhân văn và hiểu biết. Nam mô a Di đà phật. Tất cả nghiệp duyên,quả báo đều do người sống tạo ra cả.cát bụi về với cát bụi,còn gì nữa đâu.hãy làm cho nhau khi chúng ta còn sống. Không những tiết kiệm được bao nhiêu tiền, tiền đó dùng vào việc thiện nguyện mà còn góp phần bảo vệ môi trường đang bị bủa vây bởi quá nhiều nguồn gây ô nhiễm. Vàng mã họ dùng hóa chất để nhuộm mầu, khi đốt giải phóng rất nhiều chất độc vào không khí, hơn nữa nhiều người không chỉ đốt vàng mà họ đốt luôn cả túi nilông bọc vàng mã nữa, đốt nilông thì tạo ra Dioxin, Các bạn thử tượng tượng hàng trăm ngàn tấn vàng mã, phẩm mầu vô cơ, nilông đốt mỗi năm thì thấy khủng khiếp như thế nào cho môi trường. Thấm. Nhưng có mấy ai nghe lời tác giả đâu mình không ủng hộ việc đốt vàng đốt mã, nhưng đến giỗ chạp ngày rằm cũng phải có chút ít không các cụ ở nhà lại buồn phiền nói là để bàn thờ lạnh lẽo. Nói chung tục lệ ngàn xưa nói bỏ thì rất khó, và đốt chút ít thì cũng không thiệt hại gì nhiều. Chỉ cần mọi người đừng tham lam áp dụng cách nghĩ đốt càng nhiều thì được càng nhiều, đốt cả những thứ như xe hơi nhà lầu nồi niêu xoong chảo vv và vv trông rất khó coi. Các cơ quan chức năng nên thiết kế ra các mẫu vàng mã phù hợp với văn hóa nước mình và phổ biến cho người tiêu dùng để việc đốt vàng trở nên có văn hóa hơn. Người dân nói chung đã thành tập tục "dương sao âm vậy" nên loại bỏ việc đốt vàng mã là vô cùng khó .Bởi đã cấm thì phải cấm từ nơi sản xuất (như cấm pháo ) sẽ ảnh hưởng đến những làng nghề làm vàng mã ,họ chỉ sống trông vào đó mà sống xóa bỏ đi họ sống bằng gì ? - khó đấy ,phải tìm cách nào đây khi chính các quan chức còn duy tâm nặng hơn. Nói trần sao âm vậy là luôn luôn đúng.Xuy luận ra người trần sinh sống và làm việc tạo ra của cải vật chất phục vụ nhu cầu của đời sống thì người âm cũng sẽ như thế.Như vậy thì người âm đâu có cần chúng ta phải đốt vàng mã mới có thứ để dùng.Mà nói theo chiều hướng tâm linh thì các linh hồn đi mây về gió chứ có sử dụng xe hơi hay phương tiện đi lại như ng trần.Phân tích rộng ra nếu đã cung cấp xe hơi,hay điện thoại thì lại phải có cây xăng có ng lái,rồi còn mạng di động nữa chứ.Vậy nên thiết nghĩ nếu làm đc đầy đủ thì hãy làm,còn cái kiểu râu ông nọ cắm cằm bà kia thì chỉ lãng phí tiền của mà lợi bất cập hại.Ấy là ms chỉ nói nguyên viêc vàng mã bây giờ đc làm từ những thứ giấy tẩm nhuộm nhiều hóa chất khi đốt lên thì khói khét ngột ngạt,chỉ hít phải luồng khí ấy thôi cũng chưa biết hậu quả thế nào.Nhân đây tôi cũng liên hệ một câu chuyện có thật thế này,tại bệnh viện tôi thấy nhiều nhà sư đang phải điều trị mà phần lớn là k phổi,tôi thắc mắc một câu bâng quơ thì đc chị hàng nước trả lời là do hương bây giờ đa phần làm từ hóa chất mà tính độc hại cao.Những năm gần đây tín ngưỡng tâm linh đc chú trọng nên chả cứ ngày rằm mồng một mà ngày thường cũng khói hương nghi ngút ,và hậu quả là các nhà sư lĩnh đủ.Vài lời ngu ý chia sẻ cùng mọi ng để tự chúng ta xác định đc việc nên và ko nên làm,chứ nói đến cấm thì nan giải lắm. Phú quý lễ nghĩa thôi màKhông tin cứ đến vùng xa coi giùmHàng ngày lo chạy bữa cơmLấy đâu vàng mà hương thơm khói mùQuanh năm lao động cần cùĐổ bao công sức doanh thu bọt bèoChỉ mong sớm được thoát nghèoSao dám mơ tưởng hùa theo đốt tiền?Tâm trong lòng tốt đức hiềnCần gì mà phải đốt tiền âm dươngThánh Thần ban phát tình thươngCho toàn Thiên hạ bốn phương thanh bìnhTự tin vào bản thân mìnhLao động chăm chỉ hiển vinh cả đờiGiàu sang đâu phải nhờ TrờiMà do công sức mỗi người chúng ta Mổi năm người VN đốt 50000 ngàn tấn vàng mã nghe thật là khủng khiếp.Phải chi số tiền đó giúp bà con nghèo vùng sâu vùng xa thì lợi ích biết bao nhiêu.Giúp ích được xã hội lại không bị ô nhiểm và hoả hoạn ngoài ra biết bao nhiêu nhân lực bỏ công sức làm những việc vô bổ phí phạm,chỉ làm giàu cho những người làm vàng mã Bài viết rất hay.Nếu được, tác giả nên có thêm các bài viết về việc nhét tiền, chà tiền vào tượng phật. Quăng tiền vào giếng, ...Chà tay vào đầu rùa ở Văn Miếu, ... Có một nhu cầu đó là thỏa mãn cái tâm thanh thản , thỏa mãn cái sợ cái lo cho các bậc tổ tiên đã mất ở cái thế giới đi mà chả ai trở về . Tôi có anh bạn làm về khoa học , cả anh và tôi đều không tin vào thế giới bên kia , nhưng tới giỗ thì vẫn đốt một ít để coi như thỏa một chút lo cho tâm hồn Hãy nói không với vàng mã