Cái giá của công bằng Đó là năm cuối cùng của kỳ thi đại học theo chương trình sách giáo khoa cũ. Nên với những cô cậu sinh ra và lớn lên trong gia đình nông dân ở thôn quê như chúng tôi, kỳ thi này mang tính "sinh - tử" theo nhiều nghĩa. Nếu không đậu đại học năm đó, đồng nghĩa với cơ hội thi lại năm sau sẽ khó khăn hơn rất nhiều vì phải ôn luyện theo chương trình mới. Không đậu, nghĩa là phụ sự chăm sóc và mong ngóng của bố mẹ, người thân và cánh cửa cuộc đời sẽ mông lung hơn bao giờ hết.Vậy nên, càng đến gần ngày thi, áp lực thi cử càng đè nặng. Hai buổi sáng, chiều tôi ôn thi trong trường. Buổi tối học thêm đến 9h. Ăn cơm tối xong, tôi học tiếp đến 23h. Sáng hôm sau, tôi dậy từ 3h, ôn bài đến khi mặt trời mọc. Mỗi ngày, tôi chỉ ngủ 4 tiếng. Cứ như thế suốt hơn một tháng trời, tôi học không ngừng nghỉ. Quanh góc bàn học những khẩu hiệu tự động viên mình: Tuân ơi, phải đỗ đại học; Mình sẽ chiến thắng; Tuân ơi cố lên; Hẹn ngày vào đại học...Rồi kỳ thi trọng đại cũng đến. Bố gom góp tiền bán thóc, bán lợn, đưa tôi lên Hà Đông thi. Để tiết kiệm tiền, hai bố con thuê chung phòng với khoảng chục người khác, nằm ngủ ngay trên sàn nhà.Tôi vẫn nhớ rất rõ, khi làm xong bài thi đầu tiên là môn Văn, ra gần đến cổng thì thấy bố mồ hôi nhễ nhại, đứng dưới trời nắng như đổ lửa, một tay cầm chiếc mũ, tay cầm chai nước, đang cố với qua cánh cổng trường vẫy gọi. Bên cạnh là biết bao ông bố, bà mẹ khác. Những phụ huynh ấy đã kiên nhẫn trông ngóng sĩ tử chúng tôi làm bài suốt ba tiếng. Cảnh tượng ấy in sâu vào tâm trí tôi đến mãi sau này.Sau những ngày tháng thi cử là chuỗi ngày dài cả gia đình thấp thỏm chờ đợi kết quả. Rồi niềm vui vỡ oà cũng đến, khi giấy báo điểm về đến nhà. Sau này, mẹ tôi nhắc mãi những ngày đó như được sống trong giấc mơ. Giấc mơ đó là của những ông bố, bà mẹ nông dân nghèo khó, cả đời chỉ mong con thi đậu đại học, để tương lai sáng hơn.  Hơn 10 năm trôi qua, kỳ thi đại học ba chung giờ không còn, chỉ còn thi THPT quốc gia được tổ chức ở các địa phương. Mấy mùa thi gần đây, những gia đình ở thôn quê không phải vất vả khăn gói lên các thành phố lớn nữa. Học sinh cũng chỉ phải ôn luyện cho một kỳ thi thay vì cho nhiều kỳ thi khác nhau như trước đây. Mục tiêu tiết kiệm cho xã hội, giảm áp lực cho phụ huynh và học sinh của kỳ thi này phần nào đạt hiệu quả.Nhưng tôi có thể chắc chắn rằng, nếu được lựa chọn, những gia đình ở khắp các làng quê như cha mẹ tôi sẽ không bao giờ chấp nhận sự "tiết kiệm" để rồi phải lo lắng, hoài nghi về sự minh bạch, công bằng của kỳ thi. Họ sẽ vẫn không tiếc công sức, tiền bạc để đưa con em đến tận các trường đại học dự thi. Họ tin rằng, sự vất vả, cực nhọc ấy sẽ được bù đắp bằng sự công minh của kết quả thi.Trong quan niệm của những thanh niên nông thôn như tôi, đại học là con đường duy nhất tạo cảm giác công bằng, để tìm thấy cơ hội thay đổi số phận. Điều mà cả xã hội trông mong vào kỳ thi này chính là sự công minh. Đó cũng cần được coi là mục tiêu tối thượng của một kỳ thi, hơn bất kỳ mục tiêu nào khác. "Tiết kiệm" không thực sự là một đặc tính cần ưu tiên của kỳ thi này, khi xét đến ý nghĩa của nó.Những ngày qua, Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng đang phải giải một đề thi khác còn dang dở từ năm trước, là làm sao ngăn chặn gian lận. Các tỉnh từng xảy ra gian lận thi cử là Hà Giang, Sơn La, Hoà Bình đều chọn lựa cán bộ tham gia làm thi rất thận trọng, có công an thẩm định nhiều vòng nhân thân. Nhiều hình thức xử lý nghiêm khắc với cán bộ coi thi, chấm thi vi phạm quy chế thi được đưa ra.Nhưng câu hỏi là: liệu những điều này đã đủ để làm xã hội – hay cụ thể là hàng triệu người coi kỳ thi đại học là cơ hội tìm sự bình đẳng đáng kể nhất – cảm thấy yên tâm?Trên thế giới hiện có nhiều quốc gia đang duy trì kỳ thi đại học chung cho cả nước. Hàn Quốc nổi tiếng với kỳ thi đại học Suneung (CSAT), Trung Quốc nổi tiếng với "cao khảo". CSAT còn được gọi là "đấu trường sinh tử" của học sinh xứ sở Kim Chi. Vào ngày thi, các cơ quan, doanh nghiệp phải lùi giờ làm để tránh tắc đường cho thí sinh. Nhiều phương tiện giao thông đường bộ, đường không quanh trường bị cấm để không gây tiếng ồn cho thí sinh.An ninh của các kỳ "cao khảo" đã thành truyền thuyết: máy quét điện tử ở cửa phòng thi như an ninh sân bay, các đội đặc nhiệm rà soát phòng thi với thiết bị dò tín hiệu chuyên dụng, CCTV tường thuật trực tiếp khung cảnh phòng thi (thậm chí phụ huynh ở ngoài cổng cũng có thể tham gia giám sát bằng di động). Thí sinh được nhận diện bằng công nghệ số, tránh trường hợp thi hộ.Tất nhiên, nhiều người có thể nói rằng đó là câu chuyện của một nước giàu hơn Việt Nam. Nhưng mỗi khi nhớ lại những gì mình đã trải qua, và hàng nghìn khuôn mặt tôi đã gặp và quan sát ở các kỳ thi trong những năm làm phóng viên, tôi tin rằng ít người cảm thấy cần tiết kiệm trước sự công bằng. Trong lúc rất nhiều dự án đầu tư công bị hoài nghi và phản đối, thì sẽ không ai phản đối nếu chúng ta bắt đầu đổ tiền cho an ninh của kỳ thi quốc gia. Cho dù quá trình đầu tư có thể kéo dài nhiều năm, nếu không bắt đầu từ lúc này, chúng ta sẽ không bao giờ có được sự yên tâm.Những giải pháp về mặt con người và quy trình cũng rất quan trọng. Nhưng sai số liên quan đến con người ở ta đang quá lớn. Khái niệm "xử lý nghiêm" hay "xử lý nghiêm khắc" – một trong những giải pháp được ngành giáo dục và công an nêu lên liên tục trong kỳ thi này – thật ra là một thứ mà xã hội Việt Nam đang dần... miễn nhiễm.Đầu tư công nghệ an ninh kiểm soát gần một triệu bộ bài thi ở 40.000 phòng thi có thể lên tới cả chục nghìn tỷ đồng. Nhưng tôi tin đó sẽ là loại dự án "nghìn tỷ" ít bị phản biện nhất lúc này. Sự công bằng là vô giá.Viết Tuân Góc nhìn tuyệt vời về sự công bằng trong thi cử của tác giả, tôi đồng tình 100% ! Rất đồng ý với tác giả. Đừng lấy chữ "Tiết kiệm" ra để biện minh. Chưa chắc bây giờ đã tiết kiệm? Nếu tổ chức thi tách ĐH riêng như ngày xưa thì các thánh sẽ lại vào kêu là lãng phí cho xã hội, tốn công sức... Khó chiều hết được thiên hạ lắm.Mặt khác các bạn trẻ cũng phải dần làm quen với sự thực là cuộc đời vốn không công bằng, muốn thành công thì phải sẵn sàng vượt qua mọi nghịch cảnh. Đọc bài này tôi lại nhớ đến thời thi đại học của tôi cách nay đã 30 năm,ngày ấy chỉ có hai ngiỵên vọng chứ không nhiều như bây giờ,dù ở thành phố tôi cũng chẳng được bố mẹ quan tâm học ra sao thi trường nào,tự học tự thi ,lóc cóc đạp xe đi ,giữa hai buổi thi nằm ghế đá lấy khóa dây khóa xe vào ghế cho khỏi mất. Nhưng có lẽ thi cử ngày ấy ít tiêu cực chứ không bất công,vô lý như năm vừa rồi! Nói đến công bằng thì còn đề án đại học chính qui và đại học liên thông có giá trị ngang nhau nữa. Như vậy chả khác nào cám lại đắt hơn vàng. Riêng với ngành giáo dục của chúng ta sau bao nhiêu năm là chán chẳng buồn nói Chúng ta k thể so sánh bên âu, mỹ để xét tuyển học bạ được. Nghĩ đến cảnh xét học bạ là thấy ớn. Quyền lực được đặt vào tay giáo viên hoàn toàn thì học sinh và phụ huynh quỵ lụy ngay và tính minh bạch đáng nghi ngờ. Về mục đích là xem xét cả quá trình học nhưng một ai đó có thể nhiều năm học k tốt nhưng chỉ cần thức tỉnh chăm chỉ thi tốt là được. Cách gì cũng có cái hay của nó đừng cự tuyệt kì thi đại học. Chỉ vì sợ áp lực và đánh giá chúng ta né tránh cho các e ư? Với tôi và nhiều e học sinh khác muốn 1 kì thi minh bạch để khẳng định mình vào bước ngoặt cuộc đời. Kiểu giờ cho học đh tràn lan rồi thắt chặt đầu ra càng tốn kém kinh tế và thời gian của các cháu hơn. Riêng tôi đồng ý với cách tổ chức thi minh bạch nhưng vẫn tiết kiệm!Đề thi nên có sự phân hóa rõ rệt đủ mức tốt nghiệp và xét tuyển ĐH. Xin phản biện tác giả chút: các kỳ thi riêng vào ĐH vẫn có gian lận. Tác giả hơi đặt nặng phải vào ĐH để đổi đời, theo tôi quan trọng hướng cho học sinh cách thành công mà không nhất thiết phải vào ĐH (học nghề, Cao đẳng..) là cách giải tỏa áp lực tốt nhất ký thi này Với kiểu đề thi trắc nghiệm để xét tốt nghiệp lẫn đại học như hiện nay thì không thể có được sự công bằng. 60% số câu ban đầu rất dễ, học sinh trung bình hoàn toàn làm được. 40% số câu còn lại có nhiều em không biết làm, đánh bừa vào, nhưng kết quả lại cao bất ngờ. Trong khi đó một số em học khá giỏi chỉ làm thêm được một số ít câu, kết quả là điểm thi thấp hơn rất nhiều so với học sinh trung bình. Hài hước là một sinh viên thi toán THPT được 8 điểm nhưng khi giải một phương trình bậc 4 trùng phương theo hình thức tự luận lại không biết cách trình bày như thế nào cả. Giáo dục nước ta liệu rằng, đã đi đúng hướng? Đúng với hình ảnh của tôi ngày xưa! Cảm ơn tác giả! Tổ nhất, cứ để các trưởng Đại học tuyển sinh theo tiêu ch uẩn đào tạo của trưởng.Như vây, chất lượng" Đầu vào" được xác đĩnh . Việc thi " 3 chung" như bây giờ tốn kém hơn nhiều so với việc để các trưởng tổ chức. Mình cho rằng trước đây những việc chạy đại học là có nhưng khó phát hiện hơn, chỉ đến khi giao về các tỉnh tự tổ chức, phổ điểm quá bất hợp lý xuất phát từ độ khó tăng đột biển của đề thi thì dư luận mới nghi ngờ, công an mới vào cuộc. Tôi thi đại học cách đây 6 năm. Một đứa trẻ mồ côi nghèo ở quê cùng mẹ lên thành phố ở năm ngày cho kì thi đại học. Đấy cũng là lần đầu tiên tôi lên hà nội một nơi hoa lệ có nhiều xe đến mức tôi không dám bước qua. Tôi ở nhờ nhà một người họ hàng xa. Thái độ khinh thường người nhà quê của người phố làm tôi nhớ mãi. Ấy vậy mà mấy ngày ở đó mẹ tôi làm như ô sin cho cả nhà đấy, tiền đi chợ cũng mẹ mua hết, lúc đến mang theo cả trăm quả trứng lúc về lại mua dầu gội dầu xả để vào chỗ cũ. Tôi thương người mẹ nghèo và hận chuyện mình nghèo.Thế rồi tôi đỗ đại học, cả huyện nhỏ mình tôi đỗ được trường ktqd. 6 năm sau, tôi đang ở nước ngoài theo đuổi những hoài bão lớn , đặt chân đến những quốc gia xa xôi, còn nhà tôi cũng không nghèo nữa. Đứa con trai nhà giàu có đó bị nghiện điện tử, người mẹ chỉ lo son phấn cuộc vui bên ngoài và bỏ rơi nó trong phòng , người cha gọi công an tới đòi bắt nó đi trại giam.Tôi không bao giờ quên những ngày nghèo hèn ấy. Tôi nghĩ rằng những đứa trẻ nhà nghèo chúng mạnh mẽ hơn nhà giàu vì chúng lì lợm và khao khát, cho dù trí thông mình hay kĩ năng chưa chắc đã bằng. Bạn chắc gì thi như ngày trước là công bằng nều như không nói là tiêu cực nhiều, chỉ có điều các trường làm thi đọc lập nên không thể phát hiện ra. Còn thi bây giờ khỏe re, con tôi chỉ đi thi khoảng 1 km, đậu ĐH bình thường, các bạn nó cũng vậy. cứ nghĩ đến cảnh thi ngày xưa mà toát mồ hôi hột... Cái cách tác giả nói không phải là cách giải quyết vấn đề.Thay vào đó, nên để cánh cửa trường đại học "mở" với phần lớn mọi ngườiAi cũng có thể dễ dàng có chứng nhận đã học qua đại họcNhưng chỉ ai xuất sắc thì mới có bằng đại học.Chứ cứ hiện nay, phần lớn các trường vẫn là quyết tử lọt được vào, còn đã vào trường thì kiểu gì cũng có tấm bằng trong tay