Lý lẽ chửi thề Tuần trước tôi ghé Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn TP HCM để gặp thầy giáo cũ. Xong việc, tôi quay lại bãi xe nhưng tìm hoài không ra xe của mình. Gãi đầu gần năm phút dưới cái nắng Sài Gòn cuối tháng Tư, tôi rút thẻ xe ra nhờ sự giúp đỡ từ nhân viên bảo vệ đang đứng dưới ô nghịch điện thoại. Anh ta lắc đầu. Tôi mất gần mười phút nữa để tìm ra chiếc xe của mình đã bị dời đi khá xa chỗ đậu trước đó trong khi máu tôi nóng dần lên.Tôi nổi giận, hỏi bảo vệ tại sao lại chuyển xe tôi ra chỗ khác. Anh ta bảo do tôi đậu xe không đúng quy định. Tôi làm sao biết nên đậu xe ở đâu khi anh ta chỉ mải chơi điện thoại không hướng dẫn một lời. Tôi nóng nảy hỏi tiếp tại sao anh không giúp tôi tìm xe? Anh ta không trả lời được. Tôi nóng máy: “Người quản lý bãi xe đâu, cho tôi gặp nói chuyện?”. Gã bảo vệ liếc ngang, thấy sếp của mình đang ngủ vùi một góc, lại im lặng. Tôi chỉ hạ nhiệt một chút khi thấy một nhóm sinh viên Việt Nam đang nhìn mình với vẻ mặt ngạc nhiên, có lẽ họ thấy một ông Tây “nổ" bằng tiếng Việt.Tôi lên xe, chạy ngang qua cái ô nơi anh ta đứng và vẫn mân mê điện thoại, chốt hạ câu cuối: “Công việc của anh ở trường này là gì? Đứng ở đây làm trai bao hả?”.Chắc bạn cũng thấy tôi đã đi quá xa, nhưng tôi chỉ muốn khẳng định vài điều qua tấn trò này. Thứ nhất phải thú nhận rằng, việc chửi người khác rõ ràng đã làm tôi bớt căng thẳng và ở đây còn có một chút hãnh diện vì thành tích ngôn ngữ của mình. Tôi đã tranh cãi với người Việt vài lần trước đó nhưng khi bị chửi bằng tiếng Việt tôi đều loay hoay tìm cách phản ứng và đều thất bại thảm hại.Tôi không khuyến khích các bạn ủng hộ việc chửi bới người khác, chỉ mong mọi người sẽ thông cảm cho tôi vì tình huống đó thực sự gây khó chịu. Và điều thứ hai cần khẳng định, là dù tôi nổi đóa, mỉa mai anh ta đi chăng nữa, tôi đã kiềm chế để không nói tục hay chửi thề.Tôi vừa xem một video, cô giáo mắng học viên không đóng tiền phạt là "đồ con lợn", “óc lợn”. Việc xưng mày, tao với học trò là ghê gớm nhất; còn ai nghe cô giáo tung ra những lời chửi mượn tên của động vật để chỉ học sinh mà không thấy có gì gớm, thì chắc có tiêu chuẩn thẩm mỹ khác biệt với số đông.Có vài ba ưu điểm khi nói về chửi thề. Thứ nhất, nó giúp xả stress, giống thuốc giải độc với điều kiện không ảnh hưởng đến người khác. Thứ hai, theo cá nhân tôi, việc chửi cũng có cái hay của nó. Có cách chửi thô thiển, nhưng cũng có cách chửi khá tinh tế, sáng tạo, gần như nghệ thuật. Người Việt chẳng có thành ngữ “chửi như hát hay” đấy thôi (?) Cách chửi thề còn liên quan đến tính hài hước của từng dân tộc, sự đa dạng sắc thái của từng ngôn ngữ. Chúng ta không chỉ có tình cảm sâu sắc với tiếng mẹ đẻ của mình vì nó giúp ta bày tỏ những điều tốt đẹp hay cao cả mà còn vì cả những lời không hay giúp giải tỏa bức bối nữa.Nhưng ở Việt Nam càng lâu, hiểu tiếng Việt càng nhiều, tôi có thể khẳng định rằng, ngày nay người Việt chửi thề quá nhiều. Chửi thề khi cãi nhau. Chửi thề khi đang bực bội một mình. Chửi thề còn để bày tỏ sự thân mật, tình bạn bè bằng hữu.Cách chửi gây phản cảm nhất với cá nhân tôi là “chơi nổi" bằng lời chửi thề. Cả thanh thiếu niên lẫn người lớn, đặc biệt là thanh thiếu niên đang học làm người lớn, nhiều khi họ chửi thề là để làm sang, để chỉ cho người ta biết mình là người từng trải, dày dặn mùi đời. Và ở không ít người, chửi trở thành sở thích, tức thói hư, theo kiểu muốn nói điều gì thật sinh động cũng phải kèm thêm vài lời thô thiển làm gia vị.Nếu phải lựa chọn một nét đặc trưng trong cách chửi thề của người Việt, điểm khác với các văn hóa tôi đã biết thì đó là sự pha lẫn giữa cái tục tĩu và cái gì đó gần như hồn nhiên, tự phát, có nét “ngây thơ” chứ không thâm như một số nước dùng tiếng Anh.Là một người Úc, tôi thấy cách chửi tục của người Việt không luôn luôn tồi tệ. Trong số các nước nói tiếng Anh, Úc nổi tiếng vì cách chửi khá nặng nề. Nghe người Việt buông lời chửi nhau có chữ “cha", “mẹ" thì dĩ nhiên khó chịu. Nhưng cách người Úc chửi nhau còn là sự kết hợp phong phú giữa thân, phụ mẫu với một số thứ chỉ hoạt động tình dục, bộ phận sinh dục và việc bài tiết. Và nó được nhắc lại vài lần trong mỗi câu.Nhưng rõ ràng chửi thề có thể gây hại cho cả người chửi và người bị chửi lẫn người phải nghe. Lời chửi còn làm cho tình huống trở thành thêm dầu vào lửa. Nó gần như là yếu tố khiến những tranh chấp hàng ngày tràn ngập ác ý hay ít nhất khiến một bên phòng bị và đối trả quyết liệt. Chửi thề còn là cách thể hiện quyết tâm triệt hạ đối thủ, khiến người khác khinh thường kẻ đó, khiến đối tượng bị bẽ mặt bằng một tràng những điều tục tĩu có liên quan đến cha mẹ họ trước những khán giả đang nghe trong hoảng hồn kinh ngạc hay tò mò.Không biết có ai dị ứng lời chửi thề đến độ muốn dẹp bỏ chúng hoàn toàn. Nhưng tôi nghĩ khó mà làm được. Một phần vì chửi thề có nguồn gốc sâu xa từ ngôn ngữ và văn hóa, nếu không muốn nói xuất phát từ cả tâm lý loài người. Một chiến lược hay hơn, theo tôi là sử dùng lời không đẹp có cân nhắc và chọn lọc, dù lúc máu nóng thì làm việc này khá gian nan.Suy cho cùng, có nhiều cách giải tỏa giận dữ hay hơn việc ném vào mặt nhau những lời tục tĩu. Đấm thật mạnh cho vỡ bao cát ở phòng gym, hét lên chỗ không người để thoả mãn bản năng hung hăng của mình là một phương pháp khá hay được đề nghị bởi các bác sĩ răng hàm mặt. Còn ai sợ khẩu nghiệp thì tốt nhất gắng nuốt giận, á khẩu và ngồi xuống, khoanh chân mở nhạc thiền.Tôi đang hồi hộp vì không dám chắc đề nghị của tôi được hưởng ứng và có thể giúp một người đang sôi máu hạ hoả, hay họ còn chửi tôi nặng hơn nữa.Cameron Shingleton(Nguyên tác tiếng Việt) Dù với lý lẽ gì và góc độ nào đi nữa, chửi thề vẫn thể hiện sự bất lực của cá nhân người nói (không làm chủ được cảm xúc), làm xấu đi hình ảnh của họ và ngăn trở một cuộc giao tiếp thành công.Bỏ qua phương diện xuất thân, trình độ văn hóa- tu dưỡng, ta cũng cần nhìn nhận một thực tế: Càng những cá nhân bị dồn nén- chất chứa bức xúc, cuộc sống nhiều bất an, trắc trở thì càng có xu hướng lạm dụng lời phỉ báng dày hơn. Ở khía cạnh này, chửi thề có thể được xem là một "hàn thử biểu" phản ánh trạng thái tâm lý của một cộng đồng.Cá nhân mình không tán đồng những lời lẽ "không hay" kia trong giao tiếp, và ủng hộ cách anh Tây Cameron Shingleton đã kiềm chế không buông ra những lời nói tục. Chỉ những người mạnh mẽ, làm chủ cảm xúc tốt mới làm được như vậy! Chà anh bạn Úc này mới học tiếng Việt mà viết được một bài báo phân tích tỷ mỉ, sâu sắc bằng tiếng Việt thì quả là "có nội công thâm hậu". Chúc mừng anh bạn. Đọc bài ....”chửi hay hơn hát” của một học giả ngoại quốc rất uyên bác tiếng Việt thế này tôi thật sự “tâm phục, khẩu phục” ông. Và tự hỏi sao không thấy một nhà giáo dục nước mình quan tâm bàn đến vấn đề tế nhị và nhạy cảm trong văn hoá thế này ? Tôi không là gì nhưng đọc xong cũng cảm thấy muốn văng một câu xỉ vả chính tôi. Ngẫm lại thấy người Việt chửi thề nhiều thật. Từ đứa nhỏ đến ng già. Đáng xấu hổ. thật rất tiếc khi anh phải gặp những trường hợp vậy. Tôi xin chia sẻ thêm trải nghiệm của mình về văn hóa chửi này. 'Thanh niên nghiêm túc' là cụm từ tui được gáng cho trong suốt quãng đường cấp sách trong cả 2 bậc trung học. Buồn cười hơn cụm từ đó luôn được sử dụng như một cách để tách biệt tôi ra khỏi một nhóm hay nghiêm trong hơn là trong lớp vì sự im lặng từ bao đồng môn. Tôi rất hiếm khi chửi và rất có vấn đề với những người 2 câu là phải có một tiếng đệm. Đã thử góp ý hồi còn nhỏ và cuối cùng trong suốt 7 năm học, tôi chỉ còn giữ liên lạc với 5 người. Tôi đã phải nói thẳng ra muốn nói chuyện với tôi thì chửi thề hay từ đệm là phải hạn chế tuyệt đối. Không sửa được thì không tiếp. Quyết định đúng hay sai, tôi không quan tâm. Cái tôi quan tâm nhất là những thành phần thích 'xả' sẽ không ở gần mình khi họ làm chuyện ấy. Tuy nhiên cần phải nói rằng tôi không mang một cảm xúc nặng nề nào với những người không thể không ngừng chửi thề, công việc sẽ vẫn làm đầy đủ nhưng chỉ một lần ấy thôi. Để coi sau này khi vào môi trường làm việc tôi sẽ bị vùi dập đến cỡ nào :D Thích ông thày này rồi nhá, có cái nhìn thoáng, châm biếm nhưng rất chính xác. Cám ơn thày. Mình sinh năm 1990, lứa tuổi mình cấp 2, cấp 3 hay đại học chỉ thấy vài người hay chửi thề. Hoặc khi quá bức xúc mới chửi thề 1-2 câu. Giờ ra công viên, đi đường. các em học sinh đủ các cấp, thậm chí phần nhiều nữ sinh cấp 2, 3 văng tục chửi thề như câu cửa miệng vậy.Vẫn còn nhớ như in câu nói của một bác khi mình lần đầu lên Hà Nội học, dừng đèn đỏ còn 5s: "Con kia, không đi thì cút sang một bên để tao đi, đồ nhà quê!". Đang sôi máu ai nỡ đi nghe nhạc thiền. Người nước ngoài không biết họ xử sự ra sao khi nóng giận. Còn người Việt Nam bình dân lại hay muốn giải quyết xong mới nguôi giận. Cho nên BV thường xuyên phải giải quyết hậu quả vì những lý do lãng xẹt. Đọc bài của bạn phân tích hay phết. Thích câu... Trai bao hả? Haha. Rất Việt Nam. Hay, thú vị. Mình cũng hay chửi thề do thói quen và xả stress. Dĩ nhiên phải phù hợp hoàn cảnh Cám ơn lời khuyên của Anh Cameron Shingleton nhiều nghe.Ý kiến của riêng tôi là khi nóng muốn chửi thì la lên aaaaaaaaaaaaaaaaaaa còn phản ứng lại thì á á á á á á á á á. Thôi nhường nhịn nhau cho đời nó vui. Đúng là người Việt chửi thề nhiều nhưng tôi thấy Tây cũng chửi thề không kém. Chỗ tôi làm việc là môi trường nước ngoài nhưng các sếp Tây chửi thề là bình thường. Thậm chí họ chửi một cách rất hoành tráng, quát to như sấm chứ không chỉ văng vài từ trong lúc nói chuyện. Gặp người VN mà chửi như thế chắc chỉ có nghỉ việc hoặc nếu là sếp Việt thì nhân viên phản ứng liền. Tôi không cổ súy gì cho việc người Việt chửi thề vốn chẳng hay ho gì, nhưng nhìn nhận thì thấy không chỉ người Việt. Thêm một cái nữa, ngày nay nhiều bạn trẻ có xu hướng chửi thề tiếng Tây, có vẻ như nghe nó sang , "Tây", "văn minh" và "có trình độ" hơn thì phải. Thật buồn cười. tôi không thể nào chửi thề được vì những từ ngữ đó tôi hiểu được và cảm thấy ghê rợn. và cũng không chịu được người khác chửi thề mình. vậy tôi phải làm sao? Trời ơi bài viết quá hay, quá chí lý! Không thể diễn tả như thế nào để cho thấy hết sự NGƯỠNG MỘ CỦA TÔI ĐỐI VỚI TÁC GIẢ; hiểu biết văn hóa, ngôn ngữ sử dụng, sự phân tích và truyền tải thật sự rất thuyết phục, ... Tôi tin ai trong thế giới này ít nhiều cũng trải qua những lúc SÔI MÁU, chắc hẳn ít nhiều cũng có những giải tỏa theo kiểu CHỬI THỀ; đọc bài này sẽ có ít nhiều sự lựa chọn dễ chịu hơn cho người bị chửi, người chửi, người nghe xung quanh mình. Riêng tôi sẽ share gửi bài này đến tất cả người thân gia đình mình! TRIỆU TRIỆU LIKE cho MR. CAMERON SHINGLETON !!! Có rất nhiều người Việt thiếu văn hóa, kể cả những người có bằng cấp cao! Cô giáo vừa rồi là một ví dụ! Hành động thách thức dư luận của cô ta càng khẳng định điều đó! Học cao mà văn hóa "lùn"! Trở thành một phần của cuộc sống rồi bạn. Cảm ơn bạn về bài viết.