Tiếng Việt yêu dấu Có nhiều lý do để học tiếng Việt: chúng tôi muốn thấu hiểu, trải nghiệm và gắn bó với văn hóa bản địa một cách sâu sắc hơn và muốn vượt qua rào cản ngôn ngữ để giao tiếp với những người Việt chưa thạo tiếng Anh. Như Nelson Mendela từng nói, nếu chúng ta nói bằng ngôn ngữ mà người nghe được học, họ sẽ ghi nhớ bằng não bộ, còn nếu ta nói bằng ngôn ngữ mẹ đẻ của họ, họ sẽ nhớ bằng cả trái tim.Thực tế cho thấy hiện rất ít người nước ngoài thành công trong việc học tiếng Việt. Theo lời của chủ một trung tâm Việt ngữ lớn ở thành phố Hồ Chí Minh, đến 80% học sinh bỏ cuộc trong hai tháng đầu tiên. Cản trở hiển nhiên nhất là hệ thống thanh điệu và phát âm rất đặc trưng của tiếng Việt gây nhiều khó khăn cho người đến từ phương Tây.''Các dấu trong tiếng Việt thực sự là một ác mộng'', một người quen thổ lộ với tôi. Bạn ấy phải cặm cụi lắp bắp, xoắn lưỡi để nói hết một câu đầy đủ. ''Tôi bị mặc cảm tự ti bởi vì mỗi khi mở miệng nói một câu, bất cứ sai lầm phát âm nào có thể gây hiểu lầm và làm hỏng nỗ lực giao tiếp của tôi''. Hầu hết mọi người nước ngoài ở Việt Nam có thể kể một vài giai thoại về những tình huống hài hước tại nhà hàng mà các ''phốt'' phát âm của họ gây ra.Nói một cách tổng quát, rất nhiều người Việt phản ứng rất tích cực nhiệt huyết khi bạn nước ngoài cố gắng nói tiếng của họ. Họ sẽ ghi nhận nỗ lực của người học và khích lệ, khen họ ''giỏi'' và hăm hở trò chuyện với họ. Tuy nhiên, phản ứng của một số người khiến nhiều bạn nước ngoài thấy bối rối, thậm chí nản lòng. Ví dụ, họ sẽ bật cười lên, khiến bạn nước ngoài đỏ mặt xấu hổ vì không biết tại sao họ cười mặt như thế: giọng ngọng của mình có nghe kỳ lạ, ngộ nghĩnh hay nực cười không? Một phản ứng phổ biến khác là biểu cảm rất lúng túng khi người Việt nghe thấy chất giọng chưa chuẩn xác của chúng tôi: họ sẽ nhún vai ra hiệu ''không hiểu'', lẩm bẩm bằng một tiếng Việt nhanh như chớp hay trả lời bằng tiếng Anh. ''Tôi bị thất vọng do thiếu nỗ lực của một số người Việt'', một bạn của tôi tâm sự. ''Do giọng nói của tôi kỳ cục hay không chuẩn nên họ không thực sự cố gắng nói chậm lại hay hiểu ý tôi''. Những trải nghiệm ''bẽ mặt'' cay đắng như vậy có thể khiến nhiều bạn nước ngoài bỏ học.Mặt khác, tôi cũng từng gặp nhiều bạn sống ở Việt Nam trong nhiều năm trời nhưng vẫn còn mù tịt tiếng Việt và không biết nói gì ngoài từ ''xin chào'' và ''cảm ơn''. Tôi tự hỏi tại sao họ sống như vậy và ngoài thanh điệu phức tạp của ngôn ngữ, tôi nghĩ lý do khác là thiếu động lực. Bởi vì khác hẳn với nhiều nước phát triển như Mỹ, Úc, Pháp hay Đức, ở Việt Nam người nước ngoài không cần biết ngôn ngữ bản địa để làm việc kiếm sống. Trên thực tế, xã hội chưa yêu cầu hay kỳ vọng chúng tôi biết nhiều hơn các từ ''xin chào'' và ''cảm ơn''. Tôi sẽ đưa một ví dụ cá nhân: mấy năm trước tôi làm cho một trung tâm Anh ngữ lớn của miền Tây, và hầu hết mọi học sinh Việt đều có một tên tiếng Anh: Sally, Jack, John, Mary... Giờ tôi cho rằng rằng một trong những lý do là để các thầy giáo nước ngoài đỡ phải ''vật lộn'' nhớ nổi và phát âm chuẩn tên Việt ''khó đọc'' của các học sinh.Có lẽ lý do là vì người ta cho rằng tiếng Việt khó học và không thực sự hữu ích hay quan trọng ở tầm quốc tế (dù điều này cũng đúng với hầu hết mọi ngôn ngữ trên thế giới ngoại trừ một chục ngôn ngữ phổ biến của các quốc gia hùng mạnh hoặc đông dân). Do đất nước chưa thịnh vượng giàu có nên tôi hay nghe người Việt nói đến ''quốc gia nhỏ bé'' khi nói về nước mình trong bối cảnh quốc tế. Khi nghĩ đến kích thước và dân số của Việt Nam so với phần lớn quốc gia châu Âu, cái từ ''nhỏ bé'' thật khó hiểu. Với gần một trăm triệu người bản ngữ (nhiều hơn cả trường hợp của tiếng Hàn hay tiếng Ý), tiếng Việt không hề là một ngôn ngữ ''nhỏ bé''.Điều tích cực là ở Việt Nam có ngày càng nhiều người ngoại quốc hăng say học tiếng Việt. Bản thân tôi từng gặp ở Hà Nội hàng chục bạn đến từ khắp năm châu có thể nói tiếng Việt lưu loát. Thi thoảng họ thậm chí kiếm chút danh tiếng bằng cách làm Youtube, xuất hiện trên truyền hình như nhân vật trải nghiệm hay thậm chí làm ca sĩ hay diễn viên bằng tiếng Việt. Hiện tượng người phương Tây nói tiếng Việt vẫn hiếm hoi nên người Việt vừa thấy thích thú khác lạ vừa tò mò muốn nghe ý kiến và góc nhìn của họ về đất nước Việt Nam. Đó là điều dễ hiểu không chỉ ở Việt Nam: ví dụ thời gian gần đây, một cô gái Việt (Liz Dương) đang làm sóng làm gió ở quê tôi (Serbia) sau khi tung ra một kênh Youtube bằng tiếng Serbia.Chúng tôi học tiếng Việt theo nhiều cách khác nhau tùy thuộc vào tính cách và sở thích cá nhân. Người thì thích tán gẫu với các tiểu thương vỉa hè và la cà ngồi quán trà đá hay bia hơi với những bạn Việt. Người thì thích nghe nhạc V-pop, bolero hay rap Việt. Tôi thì học bằng cách đọc ngấu nghiến, từ điển luôn chờ sẵn trên tay. Cuốn sách tiếng Việt đầu tiên mà tôi đọc là ''Cà phê cùng Tony'' vào cuối năm 2015, chỉ sáu tháng sau khi tôi bắt đầu học. Hiện tại nhà ở Hà Nội tôi có cả một thư viện nhỏ với khoảng một trăm cuốn và mọi buổi sáng tôi bỏ một vài tiếng để say sưa đọc những tác giả lớn của văn chương Việt Nam và quốc tế. Khám phá những tác phẩm xuất sắc bằng ngôn ngữ mà tôi chỉ bắt đầu học ở tuổi 28 mang đến cho tôi một cảm giác kỳ diệu khó tả. Nhờ sách và văn học, tiếng Việt trở thành đam mê và tình yêu lớn trong đời tôi.Tôi cảm phục cấu trúc linh hoạt, trí tuệ dân gian của muôn vàn tục ngữ và từ vựng dồi dào của tiếng Việt, một vốn từ phong phú mà tôi cho rằng là ngang bằng với các ngôn ngữ lớn của thế giới. Tiếng Việt đã giúp tôi gắn bó và đắm mình vào văn hóa của đất nước này ở một mức độ sâu hơn nhiều. Ngày nào tôi cũng sinh hoạt, đọc báo chí, xem bản tin, lướt qua mạng xã hội bằng tiếng Việt. Bên cạnh đó, nó giúp tôi tìm lại đam mê sáng tác viết lách, và năm ngoái tôi hoàn thành và xuất bản ''Phố Nhà Thờ'', tiểu thuyết đầu tiên do người nước ngoài viết bằng tiếng Việt. Hơn nữa, trong thời đại dịch tôi tranh thủ thời gian giãn cách để viết thêm một tiểu thuyết nữa.Để kết thúc, tôi nghĩ rằng việc ngày càng nhiều người ngoại quốc học tiếng Việt là điều rất đáng mừng. Bởi ngôn ngữ cũng là một công cụ quảng bá văn hóa và hình ảnh quốc gia và là nhân tố quan trọng trong việc củng cố quyền lực mềm của một đất nước.Marko Nikolic TIẾNG NƯỚC TÔIAi cũng có một quê hương để nhớNhớ lời ru từ thuở mới nằm nôiCâu ca dao mẹ hát thật tuyệt vờiBao kỷ niệm của một thời thơ ấuAi cũng có một mái trường yêu dấuNhững thầy cô nhân hậu thuở học tròDạy cho ta từ lúc tuổi còn thơTừng con chữ của quê hương đất nướcAi cũng có những tháng năm mơ ướcHọc thành tài để vững bước vào đờiThật tự hào ba chữ: tiếng nước tôiLà tinh hoa là linh hồn dân tộc. Marko! Anh bạn biết không! Giờ đây, anh viết tiếng Việt với văn phong và ngữ pháp tốt hơn rất nhiều so với một số nhà văn trẻ đấy! Một lời khen cho anh cùng với lời chê thẳng thắn dành cho phần lớn thế hệ trẻ viết tiếng Việt tệ hại ngày nay. Cảm ơn bạn đã chọn Việt Nam và yêu tiếng Việt. Tiếng Việt yêu dấu. Thực ra người VN nếu có bật cười khi người nước ngoài nói tiếng Việt thì là do họ thấy ngộ nghĩnh và đáng yêu thôi, không ai có ý xem thường đâu, các anh cứ tự tin nói nhé Marko Nikolic thành người Việt mất rồi. Chúc mừng anh! Cảm ơn anh đã tâm huyết với tiếng Việt. Nếu anh tìm hiểu quá trình hình thành và phát triển tiếng Việt anh sẽ thấy để có được thứ ngôn ngữ giàu và đẹp như hiện tại cha ông chúng tôi đã đổ biết bao xương máu của mình. Tiếng Việt vừa là ngôn ngữ , vừa là lịch sử vừa là sự sáng tạo và là cả niềm tự hào của dân tộc chúng tôi. Hi vọng sẽ có nhiều người nước ngoài tìm đến nó bằng chính niềm yêu thích và đam mê. Em có đọc vài bài viết của anh, không hiểu anh có dùng google dịch hay từ điển chuyên Việt để viết không, nhưng mà từ ngữ và câu cú viết của anh giống như một nhà văn Việt Nam viết chuyện vậy. Em rất ngưỡng mộ vì với một người nước ngoài mà viết hay được thế này quả thực là rất quý hiếm. Không biết khả năng nói và giao tiếp của anh thế nào, còn về viết lách, anh hơn hẳn em là một người Việt Nam chính gốc. ''The man who knows two language are worth two men'' . Một ông già 5x rất hy vọng các bạn trẻ Việt ngoài sử dụng nhuần nhuyễn tiếng mẹ đẻ còn phải biết thêm ngoại ngữ khác.Thành thật thán phục trình độ tiếng Việt của tác giả. Tiếng Việt có 29 ký tự bao gồm cả các ký tự La Tinh và sử dụng thêm 6 thanh điệu bổ sung. Trong tiếng Việt lại có nhiều từ mượn có nguồn gốc từ tiếng Hán, tiếng Pháp, tiếng Anh, cấu trúc tiếng Việt lại rất linh hoạt nên là ngôn ngữ khó với người ngoại quốc. Nhiều người đánh giá tiếng Việt là ngôn ngữ khó thứ 3 sau tiếng Trung Quốc và Ả Rập. Cảm ơn tác giả đã đam mê và học thành công tiếng Việt. Vừa đọc bài viết ông giáo bị đình chỉ vì bắt nữ sinh người Mỹ gốc Việt đổi tên rồi thấy phần bình luận đa phần phê phán em học sinh vì không muốn đổi tên, tôi thấy thật chạnh lòng. Thật cảm ơn tác giả vì đã tôn trọng và yêu tiếng mẹ đẻ của tôi như thế. Là một người sinh sống và làm việc ở nước ngoài, mình rất đồng cảm với những khó khăn khi giao tiếp với người bản xứ khi chưa nắm được ngôn ngữ bản địa. Với những người nước ngoài từ những nơi xa xôi trên thế giới đã lựa chọn Việt Nam là điểm đến của mình, ý muốn học tiếng Việt để giao tiếp và hiểu thêm về đất nước chúng ta thật đáng trân trọng. Hi vọng người Việt chúng ta sẽ khích lệ và tạo nhiều điều kiện hơn để người nước ngoài thêm hiểu về ngôn ngữ và gắn bó với Việt Nam. Ngôn ngữ là biểu hiện của văn hóa, nó là tài sản quý giá mà mọi người con đất Việt cần phải trân quý và bảo tồn. Bài viết rất hay. Cám ơn tác giả đã có sự tôn trọng, đam mê và tình yêu dành cho chữ viết và văn hóa Việt Nam. Chúng tôi cảm thấy rất vui và tự hào. bài viết rất cảm động. CHÚC TÁC GIẢ LUÔN VUI KHỎE Ông anh tôi là một người yêu nước Việt: ông ấy có thể ra sống ở một nước phát triển, là niềm mơ ước của nhiều người Việt nhưng chỉ sang đó và những nước khác du lịch ít ngày rồi về, và nói rằng mình không thuộc về những nơi đó.Anh ấy giỏi tiếng Đức và tiếng Anh, ngoài ra đã học qua tiếng Trung Quốc, Ý, Pháp và Nga. Theo anh ấy thì tiếng Việt chúng ta chỉ có phát âm là khó, còn ngữ pháp rất đơn giản. Nếu đã vượt qua rào cản phát âm thì dễ dàng làm chủ tiếng Việt.Cụ thể:- Tiếng Trung cũng có một số từ khó phát âm nhưng không nhiều như tiếng Việt. Người ta có thể nói tiếng Trung lưu loát nhưng không thể viết được (vì là chữ tượng hình).- Tiếng Ý dễ phát âm nhưng ngữ pháp phức tạp vì có biến đổi từ.- Tiếng Anh, Pháp, Nga, Đức cũng có nhiều từ khó phát âm. Có người sống cả nửa thế kỷ ở Pháp nhưng phát âm không chuẩn những âm mũi và chữ r.- Những tiếng Châu Âu vừa nếu đều có quán từ, chia động từ, các thì, các thể và ở mỗi trường hợp thì từ ban đầu đều thường phải thay đổi, từ chủ ngữ, vị ngữ đến tân ngữ, trong khi ở tiếng Việt thì chỉ việc lắp thêm từ vào, và không có từ nào bị thay đổi cách viết ban đầu cả.Nếu đã học một vài ngôn ngữ khác thì ai cũng thấy tiếng Việt chỉ khó phát âm, còn lại là tương đối dễ, nhất là tiếng Việt là ngôn ngữ đơn âm. Điều này là sự thật, không liên quan và không ngăn cản tình yêu của nhiều người, kể cả người nước ngoài đối với đất nước VN.