Siêu phố đi bộ Tại các đô thị tôi đã từng sống và làm việc, phố đi bộ là lựa chọn ưa thích nhất để tôi đến hàng  tuần. Mỗi nơi có những khu đi bộ với bản sắc khác nhau.Tôi có nhiều kỷ niệm với phố đi bộ tại đô thị đại học như Telegraph Ave. của Đại học Berkeley và University way NE của Đại học Washington. Chúng là các con đường có đủ loại hình hoạt động và dịch vụ thương mại, được thiết kế rất thân thiện cho người đi bộ, có thể đóng lại cuối tuần để dành riêng cho các sinh hoạt cộng đồng.Phố đi bộ tại Redmond town center là một điển cứu thú vị mở đầu cho trào lưu chuyển đổi các trung tâm thương mại thành trung tâm đô thị từ cuối thế kỷ 20 tại Hoa Kỳ. Đây là một khu trung tâm đô thị thuộc sở hữu tư nhân với đầy đủ các công trình đa chức năng cần thiết như dịch vụ hành chính, dịch vụ thương mại, nhà ở... đáp ứng mọi nhu cầu của cư dân. Các phố đi bộ tại khu trung tâm thành phố Montreal, Canada càng đa dạng hơn. Chúng bao gồm hai phần, phần trên mặt đất để sử dụng vào mùa ấm; và mạng lưới không gian đi bộ dài 32 km ngầm dưới đất, trải rộng và kết nối với các công trình trên diện tích 12 cây số vuông để sử dụng cả năm, bao gồm sáu tháng mùa đông.Ngoài ra, hầu hết các đô thị lịch sử tại châu Âu như Paris, Amsterdam, Venice, Barcelona, Vienna... đều có các khu trung tâm thân thiện với người đi bộ và đi xe đạp.Vì yêu thích, nên tôi đã tới thăm, trải nghiệm, tìm hiểu nhiều không gian đi bộ của các đô thị từ châu Mỹ, châu Âu, châu Á. Và tôi cũng nhận ra phố đi bộ Nguyễn Huệ của TP HCM đang vừa thừa vừa thiếu, vừa nhiều vừa ít.Nhiều và thừa, là bởi đó là con phố khá dài, không có đường cắt ngang, các tuyến đường xung quanh đều là một chiều. Nên, nếu đi xe máy, xe hơi đến một điểm chỉ đối diện bên kia đường cũng có thể phải vòng lại tới 1-2 km, người đi cảm nhận rõ sự bất tiện. "Nhiều" còn bởi chỉ thấy bê tông và rất ít màu xanh. Nguyễn Huệ hiện nay đang là một khu vực bị bê tông hóa thay vì đáng ra nó phải là một không gian mát mẻ, thân thiện với con người. Những trưa nắng miền Nam, không ai có thể đi bộ ở đây.Nhưng thiếu và ít, bởi vì nó đáp ứng quá ít điều kiện của một không gian đi bộ tốt đối với người dân, trong khi tiềm năng lại rất lớn.Thứ nhất, phố đi bộ hiện nay chưa được khai thác không gian ngầm ở dưới, nơi đáng ra có thể làm được rất nhiều chuyện như bãi xe, khu dịch vụ thương mại, nhà vệ sinh, hầm chứa nước, rạp chiếu phim, sân khấu biểu diễn... Không gian lộ thiên và không gian ngầm dưới lòng thành phố là một hệ sinh thái không thể tách rời trong thiết kế đô thị. Ở đây, nguyên lý này đã bị bỏ qua.Thứ hai, một tuyến phố đi bộ nhưng lại không gắn kết trực tiếp với khu vực công trình là nhược điểm lớn. Hiện chúng ta chỉ coi nó là phố đi bộ theo tên gọi mà thôi, bởi thực chất nó vẫn là một con đường có xe chạy giữa không gian đi bộ và công trình. Người dân đang đi không thể tiếp cận ngay cửa hàng, văn phòng, nhà ở với một vài bước chân trong khi sự tiện dụng đó tạo ra sự tương tác cần thiết và quan trọng.Khi các vấn đề của Nguyễn Huệ chưa được giải quyết, tôi khá lo lắng bởi có đề xuất muốn biến đường Lê Lợi thành phố đi bộ Nguyễn Huệ thứ hai, tức nhân rộng mô hình còn bất cập này. Trong đó, đáng nói nhất là, Nguyễn Huệ và Lê Lợi đều rất dài, có thể trở thành lát cắt chia đôi, chia tư khu trung tâm TP HCM. Nếu tiếp tục không có đường cắt ngang thì người đi xe máy, ô tô phải di chuyển quãng đường rất xa, để đi vòng quanh, hoặc để đi đến nơi để gửi xe gần nơi muốn đến trong phố đi bộ, với nhiều phiền phức để đi từ hai điểm rất gần nhau về không gian. Đó không chỉ là sự bất tiện mà còn là sự lãng phí nguồn lực của xã hội.Một điều nữa tôi chưa thấy các nhà quản lý đề cập, nhưng rất quan trọng, là phố đi bộ không cần luôn lộ thiên trên mặt đất. Chúng ta có thể tạo ra không gian đi bộ liên hoàn, với đoạn này dưới mặt đất, đoạn kia trên đường, thậm chí có thể lên trên cao; có đoạn vào trong nhà, đoạn ra ngoài trời, có đoạn lên cầu qua sông... miễn là nó phải tạo sự tiện lợi, sự liên tục, là khám phá  thú vị cho người dân cũng như khách du lịch.Trong hình dung của tôi, khi người ta bước vào khu trung tâm, họ có thể không cần xe cá nhân nữa, mà có thể đi bộ, đi xe buýt nội bộ, xe đạp để lên hay xuống ở bất cứ điểm nào. Một tuyến xe buýt miễn phí chạy giữa các điểm nội đô khu trung tâm hai bờ Đông Tây của sông Sài Gòn là rất khả thi và cần thiết. Khi chính quyền tổ chức được một không gian thuận lợi, an toàn, thoải mái thì người dân sẽ tự xoay chuyển cuộc sống phù hợp, thậm chí tự nguyện từ bỏ các phương tiện cá nhân chứ không cần phải cấm xe hay thu phí, gây ra những phản ứng không cần thiết từ cộng đồng.Điều tôi mong mỏi từ lâu là nguyên khu lõi trung tâm của TP HCM gồm hai bờ Đông và Tây của sông Sài Gòn được tổ chức thành một không gian đi bộ thông suốt. Bởi thực tế, nó không chỉ là trung tâm của thành phố mà còn là trung tâm của cả vùng đô thị phía Nam, nơi người dân và cả du khách luôn có nhu cầu đổ về.Không gian ấy tôi hình dung ít nhất phải bao gồm không gian của quận Một liên thông với đô thị mới Thủ Thiêm. Lý tưởng nhất, quảng trường Thủ Thiêm nằm bên kia sông phải trở thành một phần không tách rời của quảng trường - phố đi bộ Nguyễn Huệ. Khi đó, "trái tim mới" sẽ tạo cảm hứng thú vị về một TP HCM hiện đại nhưng hướng tới con người. Đó cũng là bản sắc văn hóa đô thị của Sài Gòn tương lai.Ngô Viết Nam Sơn Một bài viết hay, nhờ vậy mình được biết một góc nhìn khác về phố đi bộ. Đi nhiều biết nhiều, hi vọng những người có quyền quyết định cho tuyến phố này cũng có tầm nhìn như vậy. Thích hoành tráng, thích "siêu", nhưng tổ chức lại cực kém. Bùi Viện bát nháo là một thí dụ! Thật sự đồng tình với những nhận xét hết sức rõ ràng dễ hiểu và xác đáng này. Tôi đã rất háo hức đến với phố đi bộ Nguyễn Huệ chỉ để thốt lên “vầy là hết rồi sao?!” Theo tôi phố đi bộ nên đặt ở quanh khu vực nhà thờ Đức Bà, khu vực Hàn Thuyên, Alexandre De Rhodes, Lê Duẩn...Vì khu vực này đa số là cơ quan không có nhà dân. Vừa có điểm tham quan cho khách du lịch, có cây cối mát mẻ. Lại kết nối với Dinh độc lập, nhà thờ Đức Bà. Khu vực Nam Kỳ Khởi Nghĩa có thể làm hầm đi bộ băng ngang qua để vào Dinh Độc Lập, vì đây là trục đường chính nếu chặn làm phố đi bộ sẽ dễ gây khó khăn cho giao thông. Phố đi bộ Nguyễn Huệ ở mình rộng vậy, mà không hiểu sao:Ban ngày thì thiếu cây để che nắng, nên không mấy ai đi vào buổi sáng hay chiều.Đến tối mát mát thì lại thiếu đèn chiếu sáng, nếu ai có đi vào buổi tối thì sẽ biết là phố đi bộ tối thui vì chỉ có vài cột đèn công suất thấp Nhìn chung phố đi bộ Nguyễn Huệ chỉ mới thỏa mãn điều kiện là khoảng đất trống và con người co thể đi bộ qua lại mà thôi. Chừng nào xây dựng được phố đi bộ trong tâm thức của người Việt thì chúng ta mới có phố đi bộ thật sự. Nếu còn mang "tâm lý tiểu nông", khi mà người nghèo còn bán hàng rong, xe máy còn chạy len lỏi, người quản lý phố đi bộ thì suốt ngày kêu than: không phải việc của tôi, ít người quá...các Sở ngành thì thi nhau cấp phép cho các hoạt động nhằm quảng cáo...thì phố đi bộ mãi vẫn là hình tượng mong ước. Một vài người mong muốn tạo ra không gian cho cư dân đô thị hưởng thụ, nhưng chính ý thức kém của cư dân đô thị đã phá vỡ nó ngay từ ý tưởng Hình như đang có một phong trào lập phố đi bộ ở nhiều thành phố trong cả nước. Bắt đầu là phố đi bộ Nguyễn Huệ ở TP HCM, tiếp đến là phố đi bộ Đinh Tiên Hoàng ở HN, và nay không chỉ TPHCM và HN mới có phố đi bộ. Rồi TP HCM đang định lập thêm phố đi bộ. Nếu không nghiên cứu thấu đáo mà muốn làm cái gì đó cho nổi bật thì được việc này lại mất việc kia, rồi sẽ dẫn đến chuyện “sai đâu sửa đó”, chẳng khác gì một dạo các thành phố đua nhau trồng nhiều cây hoa sữa vậy. Phố đi bộ Nguyễn Huệ còn xấu hơn quảng trường của Royal city. Bài nào của anh cũng sâu sắc và thiết thực hết trơn. Mong các bác quản lý mời anh làm tư vấn thì hay biết mấy. Trong xu thế kẹt xe không lối thoát này thì có lẽ trong tương lai gần đi bộ là xu thế đúng. TP nên đặt lộ trình đến 2025 sẽ cấm xe toàn thành phố, mọi con đường góc phố đều đi bộ. Đến lúc đó không còn kẹt xe, tai nạn và ô nhiễm khói bụi nữa. Phố đi bộ nên làm vòm hoa cây xanh phủ mát để người dân dạo ban ngày hay tập thể dục , chứ nắng chang chang ko che nắng mà chỉ có 7 giờ đêm thì mới cảm thấy mát mẻ thì còn gì là phố đi bộ Tôi may mắn đã được đi qua những phố đi bộ mà tác giả đề nghi “Chúng ta có thể tạo ra không gian đi bộ liên hoàn, với đoạn này dưới mặt đất, đoạn kia trên đường, thậm chí có thể lên trên cao; có đoạn vào trong nhà, đoạn ra ngoài trời, có đoạn lên cầu qua sông... miễn là nó phải tạo sự tiện lợi, sự liên tục, là khám phá thú vị cho người dân cũng như khách du lịch.” Cái hay là đi mà không sợ bị lạc, đi bộ mà muốn tìm phương tiệc khác để đi cũng dễ. Tôi thì tôi không sợ phố đi bộ Nguyễn Huệ, mà sợ như là phố đi bộ Bùi Viện, nhốn nháo Tây ta, chẳng đâu vào đâu! Đúng vậy từ hồi mới xây dựng lại đường Nguyễn Huệ, do có lô cốt bao quanh, đi lại khó khăn, các tuyến đường xung quanh là 1 chiều nên xe cộ ùn tắc, nhất là giờ tan tầm. Tôi chỉ mong sao nó xây thật nhanh để trả lại không gian giao thông như xưa. nhưng có ngờ đâu nó cũng vậy vì có đường ngang, đường hướng ra Tôn Đức Thắng cũng chặn con lươn nên đi vòng thật là xa, còn đi ra Hàm Nghi cũng chặn ngang Tôn Thất Đạm, tất cả giao thông cứ gọi là dồn về 1 hướng. Đi nhầm là phải vòng lại rõ xa. Còn về đêm, lúc mà con đường đó mới được dùng để đi bộ, thì tạp nham các kiểu bán hàng,..., họ bán ngay trước mặt những anh dân phòng mặc áo xanh, những anh cơ động mặc áo đen. Còn hôm nào tổ chức chương trình gì ở đó (chặn đường cấm xe) là y như rằng là tắc đường. Hiện giờ tôi chỉ mong đường Lê Lợi mau làm xong để giảm bớt ách tắc. Vậy mà nghe kế hoạch lập thêm phố đi bộ, tôi chẵng biết để làm gì, khi cái đường Nguyễn Huệ kia chẳng biết để làm gì. Chúng tôi đóng thuế thật là uổng phí. Phố đi bộ Hồ Gươm, dạo gần đấy mất đi cái vẻ đẹp như thủa ban đầu, có ai như tôi, đi phố đi bộ để thư dãn, để xem những trò chơi hay ho, xem đủ loại nhạc, tận hưởng cái không gian đông người, nhưng nhẹ nhàng, chậm rãi. Chứ không phải đi hội chợ, càng không phải đi xem buổi ra mắt của sản phẩm nào đấy. Dần dần cái ý nghĩa của Phố đi bộ đang chuyển sang thương mại nhiều hơn là lợi ích cộng đồng. Chắc tôi sẽ chuyển sang phố Trịnh Công Sơn, tuyến ấy nhỏ, và còn rất trong lành,...