Giá của giáo sư Hóa ra, tỉnh Hòa Bình đang đề xuất chi tiền ngân sách để tuyển giáo sư, phó giáo sư về dạy trường trung học chuyên ở tỉnh. Những người có học hàm này, nếu cam kết công tác từ 10 năm trở lên sẽ được hỗ trợ một tỷ đồng. Chính sách nhằm thu hút nhân lực trình độ chuyên môn cao về trường chuyên, để bồi dưỡng đội tuyển học sinh giỏi quốc gia, quốc tế và khu vực; tham gia vào các hoạt động nghiên cứu, hỗ trợ, bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên toàn tỉnh.Đây là một trong những mục tiêu của Đề án phát triển hệ thống trường THPT chuyên giai đoạn 2010-2020. Theo báo cáo của Bộ Giáo dục và Đào tạo, nhờ đề án này, tỷ lệ giáo viên trường chuyên có trình độ tiến sĩ chiếm 1,57%, tăng 1% so với năm 2010; trình độ thạc sĩ chiếm 53,6%, tăng 24,4%. Đề án dự định tiếp tục được xây dựng và phát triển cho giai đoạn 2022-2032.Ở bang New South Wales - nơi tôi làm việc, không có trường chuyên như Việt Nam, nhưng có một số trường tuyển (selective schools), dành cho học sinh xuất sắc hay có tài năng đặc biệt.Tất cả giáo viên tiểu học và trung học ở Australia đều có bằng cử nhân, một số có bằng cao học (Masters). Cũng có những giáo viên có bằng tiến sĩ về giáo dục làm việc trong vài trường trung học, nhưng con số này rất hiếm. Tôi không thấy họ tuyển dụng giáo sư, phó giáo sư đi dạy ở bậc phổ thông.Nhưng tại sao lại phải mướn giáo sư, tiến sĩ đi dạy trung học, dù là trung học chuyên?Mục tiêu của các chương trình đào tạo tiến sĩ là để xây dựng một cộng đồng nghiên cứu khoa học. Môi trường hoạt động của các tiến sĩ (và giáo sư) là trong các đại học và labo nghiên cứu. Văn bằng tiến sĩ có thể xem như giấy thông hành hay một chứng chỉ hành nghề nghiên cứu khoa học.Đa số tiến sĩ không có kỹ năng dạy học. Thường, họ có kiến thức và kỹ năng chuyên sâu về một lĩnh vực hẹp (ví dụ như sinh học ung thư), nhưng không được đào tạo sư phạm để giảng dạy. Đó là lý do tại sao nhiều người tuy mang chức danh giáo sư, nhưng giảng dạy không tốt như những thầy giáo trung học.Dạy học, đặc biệt là dạy trung học, tôi thấy khó hơn là dạy cho sinh viên. Ở cấp đại học, sinh viên chủ yếu tự học, giáo sư có trợ giảng, nên họ chủ yếu là "diễn thuyết" chứ không "dạy". Còn cấp trung học, thầy giáo phải vất vả hướng dẫn, cầm tay chỉ đáp án cho những câu hỏi, những bài toán cụ thể, bằng các phương pháp sư phạm được đào tạo cẩn thận và bằng kinh nghiệm được tích lũy dần qua quá trình làm việc với nhiều lớp học trò.Dạy những môn học cơ bản ở trung học cũng khác với dạy chuyên ngành hẹp ở đại học. Tôi hay ví von rằng dạy trung học (và tiểu học) như là đi từ 0 (từ cái không biết gì) đến 1 (biết). Đó là một quá trình khám phá, và khám phá khó hơn là cải tiến, phát triển những gì đã khám phá. Còn dạy đại học giống như đi từ 1 đến 10, tức là xây dựng trên nền tảng ở cấp trung học.Một giáo viên giỏi là người có phương pháp dạy tốt và tạo cảm hứng cho học sinh. Giáo viên giỏi không nhất thiết phải là người có bằng cấp cao hay học hàm giáo sư.Có người lý giải rằng giáo sư và phó giáo sư có thể hướng dẫn các học sinh trường chuyên làm nghiên cứu khoa học, nhưng tôi e rằng biện minh này không thuyết phục. Ở cấp trung học, học sinh không thể nào có điều kiện cơ sở vật chất để làm nghiên cứu khoa học nghiêm chỉnh. Ngay cả một số nghiên cứu của các học sinh trung học Trung Quốc từng được quảng bá, sau này người ta phát hiện là đều do các thầy cô làm. Học sinh cấp trung học chưa đủ tư duy để hiểu triết lý phản nghiệm trong khoa học thì làm sao hiểu được ý nghĩa của nghiên cứu khoa học.Một điều quan trọng cần ghi nhận là ở cấp trung học, người thầy không chỉ đóng vai trò hướng dẫn và truyền đạt kiến thức căn bản, mà còn dạy về nhân cách cho học sinh. Nhưng ở cấp đại học, giáo sư chủ yếu truyền bá kiến thức chuyên ngành. Nhìn nhận như thế, chúng ta dễ dàng thấy, đòi hỏi đối với một người giảng dạy bậc trung học không chỉ là kiến thức.Chủ trương này, theo tôi, cần phải xem lại cả về hiệu quả lẫn tính khả thi. Thay vì đi tìm tiến sĩ dạy trung học, các nhà chức trách nên xem xét nâng cao phương pháp sư phạm cho các giáo viên. Hiện nay, sinh viên sư phạm được tuyển thẳng từ những học sinh tốt nghiệp trung học, và điểm thi đầu vào cũng không cao so với các ngành khác (như y, dược, bách khoa). Ngay cả sau khi tốt nghiệp, lương bổng của giáo viên cũng khá khiêm tốn. Do đó, ngành sư phạm khó thu hút những cá nhân xuất sắc. Đây là vấn đề lớn, nên được Bộ Giáo dục và Đào tạo nghiên cứu, tìm giải pháp thay đổi, nhằm cải thiện hiệu quả giáo dục trên diện rộng; thay vì chạy theo những việc theo tôi là thứ yếu như là "luyện gà nòi" trường chuyên để thi thố ở các đấu trường quốc gia, quốc tế.Nếu một tỉnh có vài em chiếm giải nào đó, trong khi hàng chục nghìn em khác không được dạy tốt, thì thành tích đó cũng không có ý nghĩa gì cho cộng đồng.Nguyễn Văn Tuấn Ở Việt Nam hàm là suốt đời, nên dù không có công trình khoa học nào trong nhiều năm, GS.PGS vẫn giữ nguyên. Phải áp dụng việc tước bằng Gs,PGS nếu trong khoảng thời gian nhất định nào đó mà không có công trình gì, thì họ mới chuyên tâm nghiên cứu. Còn như hiện nay, GS,TS giấy không ít. GS nói "học sinh cấp trung học chưa đủ tư duy để hiểu triết lý phản nghiệm trong khoa học thì làm sao hiểu được ý nghĩa của nghiên cứu khoa học, nếu một tỉnh có vài em chiếm giải nào đó, trong khi hàng chục nghìn em khác không được dạy tốt, thì thành tích đó cũng không có ý nghĩa gì cho cộng đồng" hay quá, thế mà chúng ta đã quá đề cao học sinh chuyên. HOÀN TOÀN ĐÚNG, TÔI NHẤT TRÍ NHƯ TÁC GIẢ BÀI BÁO NÀY! Hoàn toàn đồng ý quan điểm của tác giả. Ở Việt Nam họ có thói quen được ví von là " Thấy người ta ăn khoai cũng vác mai đi đào". Cái mấu chốt hiện nay đó là vấn đề "Có thực mới vực được đạo", chăm lo cuộc sống đội ngũ giáo viên hiện nay cho họ yên tâm công tác và cống hiến hết mình vì sự nghiệp giáo dục thì mãi là bài toán ko có lời giải và phải giải ngay chứ ko đợi thêm được nữa. Chứ còn để cái vòng luẩn quẩn hiện nay là lương thấp, thu nhập ko đủ sống nên phải dạy thêm, mà dạy thêm nhiều thì sức đâu phát huy chuyên môn, mà ko phát huy chuyên môn được thì chất lượng ko bảo đảm, và ngược lại. Các thầy cô nhận động viên hay hô khẩu hiệu mãi rồi, họ chắc ko thông cảm nổi nên em nghĩ cái chính sách thu hút kia nó như chuyện ngụ ngôn của La Fontaine về con cáo và chùm nho thôi, con cáo ko với ăn được nên nó bảo " nho còn xanh lắm" anh ạ. Thầy viết quá đúng Tôi rất đồng ý với ý kiến của tác giả. Cốt lõi là chất lượng đào tạo sư phạm và nhân cách của sinh viên sư phạm để từ đó có được những giáo viên, những người thầy thật sự. Tất cả nên được bắt đầu từ gốc. "Một điều quan trọng cần ghi nhận là ở cấp trung học, người thầy không chỉ đóng vai trò hướng dẫn và truyền đạt kiến thức căn bản, mà còn dạy về nhân cách cho học sinh. Nhưng ở cấp đại học, giáo sư chủ yếu truyền bá kiến thức chuyên ngành", đây mới là quan điểm đúng đắn. Các cấp dưới đại học theo mình phải đạt được mục tiêu là học sinh phải thích đi học đã thay vì yêu cầu học sinh đạt được lượng kiến thức như thế nào! Có phương pháp dạy tốt, truyền cảm hứng cho học sinh, thông qua việc dạy rèn nhân cách, xã hội sẽ phát triển tốt hơn.Bài viết rất hay, cảm ơn giáo sư! Đúng là nếu một tỉnh có vài em chiếm giải nào đó, trong khi hàng chục nghìn em khác không được dạy tốt, thì thành tích đó cũng không có ý nghĩ gì cho cộng đồng.Điều này không phải bây giờ mà từ lâu rồi nhiều người biết, nhưng do cái "bệnh thành tích". Thế mới chỉ có ở VN là nhiều đoàn học sinh đi thi các giải quốc tế được giải nọ giải kia, nhưng nhìn về giáo dục nước nhà thì quá lạc hậu. Những học sinh được giải quốc tế đó có mấy học sinh thành những nhà khoa học có tiếng tăm trên thế giới. Ý kiến của GSTuấn quá chuẩn. Bộ giáo dục nên xem xét kỹ cách đặt vấn đề của tỉnh nào đó định tuyển giáo sư, tiến sĩ về dạy THPT. Tác giả phân tích rất chính xác. Tôi đã được học nhiều thầy có học hàm giáo sư ở Đại học, quả thực ít thầy dạy hay lắm. Theo tôi nghĩ, khi tuyển giáo sư hoặc tiến sĩ khi cần xem chuyên ngành hẹp của họ là gì, lĩnh vực mà họ chuyên nghiên cứu ra sao. Bởi vì ở Việt Nam đang rất thiếu những nghiên cứu mà bối cảnh là các trường trung học. Những nghiên cứu về thực trạng dạy và học có thể cho cái nhìn thực tế, từ đó có thể đưa ra các giải pháp.Thứ 2, tiến sĩ không nhất thiết phải giảng dạy, họ có thể xây dựng chương trình đào tạo giáo viên, hướng dẫn giáo viên làm nghiên cứu khoa học, xây dựng chương trình học, hệ thống kiểm tra đánh giá trong quy mô trường, lắng nghe những khó khăn của giáo viên từ đó cùng thảo luận và đưa ra các giải pháp.Thứ ba, nếu tiến sĩ từng có kinh nghiệm giảng dạy bộ môn đó trước khi làm nghiên cứu sinh thì khó có thể nói họ không dạy được bộ môn đó.Thứ tư, tiến sĩ nếu có kinh nghiệm học tập và làm việc ở nước ngoài sẽ là nguồn cảm hứng cho các em học sinh. Họ có thể là những tấm gương vượt khó, vượt sướng để theo đuổi con đương học thuật, du học nâng cao kiến thức và mở mang tầm mắt.Tóm lại, tiến sĩ không nhất thiết phải dạy và tôi tin họ hoàn toàn có thể dạy tốt với vốn kiến thức và trí tuệ của mình. Vấn đề là tuyển ai, như thế nào, mục đích ra sao cần được xem xét kĩ dựa trên hoàn cảnh và mục đích của từng trường phổ thông. Cảm ơn GS Tuấn. Bài viết chuẩn không cần chỉnh. Gốc rễ của vấn đề là cải thiện môi trường giáo dục và chất lượng giáo viên. Vấn đề này là trách nhiệm của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Bài viết quá tuyệt vời, những người chạy theo thành tích nên đọc bài viết nầy. Chuẩn xác quá giáo sư!