Nhà hát nghìn tỷ Linh hồn của đô thị còn được tạo thành bởi những con người đô thị tâm huyết. Tôi nhớ lại câu chuyện ông Võ Quang Tiềm, vốn là một thợ may ở một làng quê tại Huế. Năm 1923, ông khăn gói di cư vào Đà Lạt cùng với nhiều người Huế khác, chính quyền lúc đó đang có chính sách khuyến khích giúp đỡ người nhập cư. Với chiếc bàn máy may và số tiền trợ giúp ban đầu cho cư dân mới, ông không vội nghĩ đến chuyện hưởng thụ cuộc sống mới dễ dàng hơn tại quê hương thứ hai như nhiều người đồng hương, mà cố gắng dành dụm và siêng năng làm việc. Ông nắm bắt cơ hội phát triển ngành nghề mới, tương ứng với số vốn tăng dần. Ban đầu chỉ là một thợ may, rồi trở thành nhà buôn tạp hóa, rồi thành nhà buôn sỉ, rồi tự học để trở thành nhà kinh doanh địa ốc.Sau vài chục năm, ông Tiềm trở thành người giàu có nhất nhì tại Đà Lạt. Ông là một trong những người đóng góp nhiều nhất cho quỹ “Tuần lễ vàng” tại Đà Lạt năm 1945. Ông sở hữu nhiều khu phố, khách sạn, vài trăm cơ sở địa ốc tại miền Nam Việt Nam và nước ngoài. Nhiều công trình trong số đó ngày nay vẫn còn tồn tại như những kiến trúc ghi dấu lịch sử thời kỳ đầu phát triển của Đà Lạt.Tuy giàu có, ông Tiềm không sống vị kỷ, ông quan tâm giúp đỡ nhiều người. Ngày đưa ông về với đất, hàng ngàn người đã đến dự lễ. Đó là một trong những đám tang đông nhất tại Đà Lạt trong nhiều năm.Ông Tiềm là ông ngoại của tôi, luôn là tấm gương sáng cho tôi trong  việc cần biết ưu tiên cái gì làm trước cái gì làm sau ở đời. Tôi nhớ bài học này: khi chưa thành công thì hãy dồn sức cho những công việc quan trọng trước mắt, khoan nghĩ đến chuyện hưởng thụ vội vàng. Việc Hội đồng Nhân dân Thành phố đã thông qua dự án xây dựng Nhà hát tại Khu đô thị Thủ Thiêm tại kỳ họp bất thường, khiến tôi không khỏi có mấy suy nghĩ, bởi nó liên hệ đến phương châm của chính tôi ở trên.Thứ nhất, Nhà hát có phải công trình người dân thành phố cần nhất, và cần ngay bây giờ hay không?Tôi cho rằng không cần thiết phải xây gấp một nhà hát mà đó sẽ là một việc nên làm trong trung hạn, sau khi chính quyền đã giải quyết xong những nhu cầu cơ bản và cấp bách hơn của người dân. Đó là vấn đề tắc đường, ngập nước, an ninh an toàn, nhu cầu cơ bản về y tế, trường học... Khi những nhu cầu bức bách  ổn thỏa, lúc đó người ta sẽ thoải mái hơn trong việc quan tâm đến nghệ thuật. Một siêu đô thị hơn 10 triệu dân chắc chắn cần một trung tâm nghệ thuật có đẳng cấp, nhưng sẽ rất lạc lõng nếu anh đi xe sang, mặc vest, mà phải lội trong nước ngập với tắc đường.Nếu hỏi thời điểm nào phù hợp để xây nhà hát, thì tôi không thể khẳng định bây giờ, bởi nó phụ thuộc vào tiến độ cải thiện của hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội đô thị cần kíp cho dân chúng. Tôi chỉ dám chắc rằng TP HCM cần trở thành thành phố đáng sống và sống tốt trước, rồi mới xây nhà hát hoành tráng. Điều này không có nghĩa người dân không cần những giá trị tinh thần, nhưng nó là một tương lai trung và xa, chứ không phải ngay lập tức. Xem xét việc mỗi ngày chúng ta phải trả hàng chục tỷ lãi vay nợ công, nhiều dự án hạ tầng cơ bản chưa đủ tiền hoàn thành, thì việc vội vàng xây mới một nhà hát quy mô, có lẽ chưa phù hợp lắm.Để biết việc ưu tiên cho dự án này trong thời điểm hiện nay có đủ thuyết phục công chúng hay không, thành phố nên công khai danh sách những dự án ưu tiên dùng ngân sách hàng năm cho người dân biết, bao gồm nhà hát mới. Khi người dân được biết, tham gia ý kiến, cũng là cơ hội để thành phố thuyết phục người dân đồng tình với mình.Thứ hai, một nhà hát nhạc giao hưởng đơn lẻ có phải là giải pháp cho vấn đề đời sống tinh thần? Chúng ta cần có một trung tâm biểu diễn nghệ thuật, bao gồm nhiều công trình biểu diễn lớn nhỏ, chứ không phải chỉ là một nhà hát. Trong số các đô thị lớn trên thế giới, tôi rất ấn tượng với Trung tâm biểu diễn nghệ thuật Lincoln tại New York. Nó nằm trên diện tích 6,6 hecta, với 30 công trình biểu diễn trong nhà và ngoài trời.TP HCM không cần một trung tâm lớn đến thế, nhưng ít nhất, ta cần quy hoạch một trung tâm nghệ thuật biểu diễn xứng tầm, phục vụ nhu cầu hưởng thụ nghệ thuật trung, cao cấp, và phù hợp với việc biểu diễn cả nghệ thuật phương Tây lẫn chèo, cải lương, hát bội... với không gian thiết kế phù hợp trong nhà và ngoài trời. Nó phải là một cụm công trình, phục vụ cho nhu cầu của nhiều thế hệ khán giả. Việc quyết định xây dựng một khu vực như thế tại một vị trí đắc địa, và một bản thiết kế quy hoạch kiến trúc xuất sắc như điển cứu nhà hát Opera Sydney,  là cơ hội ngàn vàng để ta biến thành phố Hồ Chí Minh tiến tới một thành phố đẳng cấp, xứng tầm với một siêu đô thị, một điểm đến của thế giới.Thứ ba, về địa điểm xây dựng công trình, vị trí đề xuất gần Nhà thờ Thủ Thiêm hiện nay chưa phải là vị trí đẹp cho một trung tâm nghệ thuật, nơi nuôi dưỡng đời sống tinh thần tinh hoa của dân cư. Tôi cho rằng nó phải là một vị trí có không gian mở, tiếp giáp trực tiếp với mặt nước, có cây xanh bao quanh, không quá gần các khu dân cư đông đúc và mật độ giao thông dày. Bởi, một dàn nhạc biểu diễn ngoài trời không thể cùng chơi với tiếng còi xe.Vị trí đẹp nhất cho khu trung tâm biểu diễn nghệ thuật này đáng ra đã có thể là khu Ba Son, nơi ba mặt là sông nước, kết hợp với các công trình bảo tàng và khu văn hóa, gắn liền với việc bảo tồn và phát triển các di sản trong khu cảng lịch sử này cho thế hệ sau. Giá trị của khu đất này có thể ngang tầm với vị trí nhà hát Opera Sydney. Tiếc là nay nó đã bị sử dụng cho dự án bất động sản. Vậy thì vị trí phù hợp thứ hai, nên là một khu đất ven sông  phía Thủ Thiêm với không gian đủ rộng, không bị chia cắt với bờ sông bởi đường xe công cộng. Chúng ta cần một nhà hát duyên dáng như lúm đồng tiền trên khuôn mặt thành phố chứ không phải một nốt ruồi to mọc ngay trên mũi.Vì những lý do trên, đây không nên là một dự án cấp thiết phải quyết định gấp rút ngay ở trong một cuộc họp hội đồng nhân dân bất thường. Nó nên là một vấn đề chung cần được nghiên cứu, thẩm định, trưng cầu dân ý kỹ càng và dựa trên tầm nhìn dài hạn của thiết kế đô thị. Đồng thời, tôi mong Thành phố sẽ lắng nghe người dân trước khi quyết định những dự án công cộng, bao gồm các trung tâm nghệ thuật, bờ sông, công viên...Trái tim của đời sống tinh thần phải là một thiết kế đặc biệt, tạo ra bản sắc đô thị, một biểu tượng tại một vị trí đắc địa được chính người dân chọn lựa.Ngô Viết Nam Sơn Hoàn toàn đồng ý với ý kiến của KTS. Là người dân TP hàng ngày phải chịu cảnh kẹt xe, mưa ngập với mức độ càng ngày càng trầm trọng, tôi phản đối việc bỏ ra hàng ngàn tỷ để xây cái nhà hát này vì nó không phải là việc cấp bách ở thời điểm hiện tại. Rất chính xác. Cảm ơn anh đã thay lời phần đông người dân chúng tôi nói lên điều này. Chúng ta cần có thêm nhiều người có cái nhìn như anh, dám nói thẳng, nói đúng và có thể nói tâm huyết như anh. Chúng ta chưa có "thói quen" lắng nghe người dân trước khi quyết định những dự án công cộng, Hội đồng cứ quyết định làm và có gì không thuận lòng dân thì sẽ rút kinh nghiệm sâu sắc. "Trưởng giả học làm sang" là tên một vở hài kịch mà tôi rất yêu thích của Moliere.Ông Giuốc-đanh (nhân vật chính vở hài kịch) đang tập tành làm quý tộc là minh chứng rõ nhất cho việc anh vung tiền ra sao không quan trọng bằng việc anh chi dùng hợp lý mức nào. Tiêu tiền, do vậy, cũng là một kỹ năng phải được rèn giũa, trau dồi...Ngưỡng mộ tầm nhìn thấu triệt, hết sức khách quan, xa rộng của tác giả Ngô Viết Nam Sơn bao nhiêu thì tôi càng không giấu nổi băn khoăn về tư duy "trưởng giả học làm sang" hiện hữu ở không ít người thời nay bấy nhiêu. Hay là với họ, kiếm tiền dễ dàng quá, đễn nỗi không cần đến cả kỹ năng quản lý tài chính, học chi tiêu để biết khoản nào đáng ưu tiên hơn khoản nào?!!! Anh Ngô Viết Sơn Nam sâu sắc, khoa học, giọng điệu từ tốn lịch lãm. Rất mong cơ quan chức năng tham khảo bài này. XEM bình luận trên các trang báo điện tử, đa số NGỪƠI DÂN/ CỬ TRI KHÔNG đồng ý với quyết định của các đại biểu HDND.... Là người dân TPHCM tôi hoàn toàn đồng ý với góc nhìn sắc sảo, những phân tích thấu đáo của TS. Ngô Viết Nam Sơn - một kiến trúc sư và đô thị gia và hiện đang làm công tác tư vấn thiết kế và giảng dạy tại Việt Nam, Á Châu, và Bắc Mỹ. Mong lãnh đạo TP sẽ tiếp thu ý kiến này để TP của chúng phát triển ngày một đẹp hơn. Cám ơn Anh Sơn! Ngay khi nhìn chữ 100% đồng thuận biểu quyết xây nhà hát thì thật sự tôi không thể tin được nữa. Chuyện gì vậy, họ nhân danh nhân dân thành phố mà sao lại có sự biểu quyết đến 100% đồng thuận vậy. Cái gì đằng sau sự đồng thuận với tỉ lệ cao vậy. Chẳng lẽ tôi đã bầu sai người đại diện cho chúng tôi chăng. Cảm ơn anh đã nói hộ lòng tôi, và có lẽ của nhiều người dân thành phố này nữa. Thành phố bây giờ đã thụt lùi về chất lượng sống so với cách đây 10 hay 20 năm. Ngày xưa người ta xây chợ Văn - Thánh , xây xong công trình tốn rất nhiều tiền nhưng rồi chợ vắng hoe...Không ai vào buôn bán. Không phải bỏ tiền ra cất chợ là thành cái chợ ! Một cái chợ được hình thành phải hội tụ nhiều đặc điểm của nó để phục vụ cho như cầu của người dân. Xây nhà hát thì dễ nhưng nhà hát đó có thực sự hoạt động đúng nghĩa và phát huy hết công năng của nó hay không lại là một chuyện khác. Thiết nghĩ bài học " Chợ Văn Thánh " vẫn còn hữu ích để tránh lãng phí. Theo thiển ý của tôi âm nhạc bác học và nghệ thuật hàn lâm nghe thì có vẻ cao siêu nhưng kỳ thực nó rất đơn giản bởi vì kỳ thực nó không nằm ở chỗ nhà hát mới hay cũ , to hay nhỏ...mà chủ yếu những nghệ sĩ của đất nước có đủ tâm và tầm để truyền tải nghệ thuật đến với cộng đồng hay không và sức lan tỏa của nó như thế nào trong đời sống hàng ngày của người dân...lúc đó nhà hát cũ hay mới không còn là vấn đề nữa. Đây là một ý kiến hay, tôi ủng hộ. Hội đồng Nhân dân bao gồm những đại biểu do dân bầu ra, và hưởng lương bằng tiền thuế của dân, vậy mà một công trình trị giá 1,5 nghìn tỷ (chắc chắn sẽ đội vốn không nhiều thì ít nếu thực hiện) lại không tham khảo hệ kiến người dân. Hơn thế nữa, công trình này là một nhà hát hiện đại theo tiêu chuẩn quốc tế, sẽ tọa lạc chính nơi vừa qua đã có khiếu kiện đất đai thì xem ra không hợp thời chút nào. Chẳng nhẽ khi xây xong nhà hát nghìn tỷ hoành tráng và hiện đại ở Thủ thiêm, cứ mỗi buổi biểu diễn nghệ thuật (không biết mấy buổi mỗi tháng) thì khán giả quần là áo lượt, thơm tho, trên ô tô từ Thành phố đến, bước xuống đi vào nhà hát, trong khi dân Thủ thiêm phần đông không dư dả gì thì được dịp kiếm thêm bằng cách trông xe, buôn vé vào cửa, bán giải khát và đồ ăn vặt, nếu không thì đứng ngắm những khán giả nọ trưng diện và hưởng thụ ? Tôi đồng ý với tác giả Ngô Viết Nam Sơn về việc cần lấy ý kiến dư luận về việc gấp rút xây nhà hát lớn ngàn tỉ tại Tp.HCM. Nên chăng cứ chuẩn bị cho thật tốt Dự án đó là chọn mô hình, địa điểm thích hợp, tìm nguồn vốn, nhất là vốn đầu tư hợp tác lâu dài...Theo tôi là chưa xây dựng Nhà hát ngàn tỉ này mà hãy dồn vốn cho phòng, chống ngập và triều cường. Thời gian qua, hình như chúng ta đã " bỏ sót" một Giải pháp Tránh và chống ngập cục bộ cũng như Giải pháp ngăn triều cường tại Tp.HCM do Hiệp hội Những người lao động sáng tạo Việt Nam - Văn phòng đại diện tại Tp.HCM đề xuất? Tôi rất đồng ý với tác giả bài viết. Tại cuộc họp bất thường của HĐNDTP, tôi chẳng thấy một phản biện nào để đánh giá đúng bản chất của vấn đề, toàn ủng hộ 2 tay, toàn nói lên những điều tốt đẹp và cần thiết phải xây nhà hát. Hãy nghĩ về dân nghèo trước đã, các ông bà nghị! Hình như HĐND TPHCM gồm những đại biểu sống xa cách với nhu cầu cầ thiết của đa số dân chúng! Không lẽ họ là tiếng nói, nguyện vọng của nhân dân TPHCM?