Lời tỏ tình dũng cảm Trước khi đề nghị mối quan hệ tiến xa hơn mức bạn bè, Tú thông báo cho tôi biết mình nhiễm HIV đã vài năm. "Căn bệnh thế kỷ", tôi nghĩ trong đầu. Suy nghĩ và hình ảnh tiêu cực liên tục xuất hiện. Chúng tôi thực sự rất hợp nhau, mình có chấp nhận không?Tôi và Tú quen nhau qua vài người bạn năm năm trước. Khuôn mặt bầu, mái tóc bồng bềnh và đôi mắt đen lúc nào cũng điềm đạm nhìn tôi khi trò chuyện. Chúng tôi mất liên lạc sau khi tôi du học. Mãi cho đến đầu năm nay, dịch Covid-19 làm chúng tôi trò chuyện thâu đêm suốt sáng. Cả hai đều biết đối phương dường như đang mong muốn điều gì. "Cậu có thương hại tớ không?", Tú hỏi sau khi ngỏ lời. Tôi im lặng sau dòng chữ ấy.Tôi bỏ Sài Gòn lên Tây Nguyên, đi sâu vào ngôi làng nhỏ nằm ở xã Ea K’Ly, huyện Krông Pắc, tỉnh Đắk Lắk để gặp vợ chồng chị Ánh. Tôi chứng kiến cuộc sống của cặp vợ chồng nhiễm HIV, hàng tháng phải chạy xe vượt đồi núi hơn 50 km để nhận thuốc kháng virus (ARV). Căn nhà nhỏ chìm giữa khoảnh ruộng thơm ngát hoa cà phê của họ lúc nào cũng có tiếng cười sau muôn vàn nước mắt và sự ghẻ lạnh. Chưa hài lòng, tôi tìm đến một xóm nhỏ nằm bên con rạch bình lặng ở huyện Châu Thành, An Giang. Cô giáo Vân đã 20 năm sống cùng "H". Tôi hỏi cô có oán hận người chồng đã mất vì đem bệnh cho mình không - "có", cô trả lời. Nhưng mặc những kỳ thị của người đời, vì đứa con mới được năm tháng đã mất cha, cô tiếp tục sống trong những ngày Việt Nam còn loay hoay chưa có phác đồ điều trị HIV/AIDS. "Vợ chồng người ta nói ngoài cái tình còn có cái nghĩa", cô khẳng định bằng giọng miền Tây dứt khoát. Tôi cũng gặp chị Linh ở Sài Gòn. Năm 2007, chị phát hiện mình nhiễm HIV từ chồng. 13 năm sau, chị hạnh phúc với gia đình mới. Vợ chồng chị sinh hoạt bình thường như mọi cặp đôi. Tôi xin nhắc lại là "bình thường", bao gồm việc quan hệ tình dục. Suốt ba năm ròng bên nhau, chồng chị vẫn âm tính. Đó là bởi chị Linh uống ARV mỗi ngày.Mỗi năm trên cả nước có hơn 10 nghìn người nhiễm HIV được điều trị ARV giống chị Linh, cô Vân hay vợ chồng chị Ánh. Họ là một phần của cộng đồng này. Y học tiến bộ đã giúp số ngày chờ từ khi đăng ký cho đến khi được điều trị ARV tại Việt Nam đã giảm từ trên 350 ngày năm 2011 xuống còn 0 ngày vào năm 2018.Nhưng cũng đã 30 năm kể từ ngày Việt Nam ghi nhận ca mắc HIV đầu tiên. Dù đã tìm hiểu và tận mắt chứng kiến không ít trường hợp "có H" vẫn sống rất ổn định, nhưng lúc nghe Tú bày tỏ tình cảm, tôi đầy nghi hoặc và sợ hãi. Tôi đã im lặng và lờ đi dòng tin nhắn đó cho đến tận bây giờ. Cả tháng trời, đêm nào tôi cũng nghĩ về Tú, nhưng tôi đã câm lặng và sỉ vả rằng "mày thật tệ hại" khi không biết cư xử trong một mối quan hệ giữa người với người. Tôi cũng là người thường, dù cố gắng cao thượng, tôi đã rất sợ, HIV có thể tấn công tôi. Tôi mường tượng cuộc đời sẽ chấm hết khi tôi bị lây nhiễm H.Trong các văn bản, chính sách liên quan đến người nhiễm HIV/AIDS của chính phủ, ngoài nhiệm vụ phòng, chống bệnh thì "chống kỳ thị, phân biệt đối xử với người bị nhiễm HIV/AIDS" được coi là "trọng tâm, cấp bách và lâu dài". Tuy nhiên, những pano, poster tuyên truyền về căn bệnh gắn với hình ảnh quả cầu gai gớm ghiếc, đầu lâu, nấm mồ, xương người vẫn còn giăng nhiều nơi khiến rất nhiều người đang nghĩ về nó với những gì kinh khủng nhất.Tôi đã không bước qua nổi nghi ngờ, ám ảnh và cả sự ích kỷ của bản thân, tôi biết chính mình đã không thể bước qua bóng ma "phân biệt đối xử". Sự thật là tôi đã thất bại. Mối quan hệ của tôi và Tú đã tổn thương bởi vì ám ảnh trong tôi quá lớn. Tôi ước gì mình có thể được tẩy não để không còn những hình ảnh ghê rợn, dòng chữ to tướng "đừng để HIV huỷ hoại cuộc đời bạn" trong tâm trí.Hôm nay, 1/12, ngày Thế giới phòng chống AIDS. Hiện mỗi năm trên toàn cầu vẫn có 690 nghìn người tử vong do AIDS và hơn 12 triệu người đang phải chờ đợi để được điều trị bệnh. Tại Việt Nam, kể từ khi người nhiễm HIV đầu tiên được phát hiện tại TP HCM năm 1990, trung bình khoảng 11 nghìn ca nhiễm mới và hơn 2 nghìn người tử vong mỗi năm. Nhưng số ca nhiễm HIV đã giảm liên tục trong 10 năm qua. Tính đến tháng 8/2020, đã có 213 nghìn người nhiễm HIV đang còn sống.HIV/AIDS giờ đây đã được nói đến cởi mở hơn 30 năm trước - khi người ta phải thầm thì hoặc giữ bí mật trong sự tổn thương nhiều năm cả khi đã qua đời. Luật pháp nước ta cũng như nhiều nước khác quy định người dương tính với HIV có nghĩa vụ "thông báo kết quả xét nghiệm HIV dương tính của mình cho vợ, chồng hoặc cho người chuẩn bị kết hôn với mình". Tú đã thực hiện nghiêm túc nghĩa vụ của mình, đã dũng cảm tỏ bày dù biết nhiều khả năng bị chối từ.Tại Hội nghị toàn cầu lần thứ 9 về AIDS ở Paris, 2017, Tiến sĩ Julio Montaner công bố nghiên cứu quan trọng về "một mức tải lượng virus HIV không phát hiện được là HIV không còn khả năng lây truyền". Điều này có nghĩa rằng: một người nhiễm HIV được điều trị ARV khi có tải lượng virus dưới ngưỡng (dưới 200 bản sao mỗi ml máu) sẽ vừa bảo vệ sức khoẻ của mình và ngăn ngừa lây nhiễm HIV sang bạn tình. HIV đã không còn là bóng ma chết chóc.Chúng ta không cần nữa những khẩu hiệu tuyên truyền đầy đe dọa, mà là những cách thông tin tháo xuống sự đóng khuôn hiểu biết và lòng vị kỷ của cộng đồng. Và rằng, những người có HIV được điều trị đúng phác đồ, họ hoàn toàn không phải mối đe dọa với bất cứ ai. Họ xứng đáng được nhìn bằng ánh mắt bình thường nhất, được tạo điều kiện để sống và cống hiến.Tú có lẽ không biết rằng tôi vẫn dõi theo cậu. Tôi biết, việc tìm một ai đó ở bên cạnh với Tú sẽ rất khó. Tôi tự hỏi rằng với thời đại mạng xã hội náo nhiệt ngày nay, liệu bao dung và hiểu biết với cộng đồng "có H" sẽ được "lây lan"? Bởi với những người có HIV, bị kỳ thị cũng đã là một cái chết.Phong Vinh(Tên nhân vật đã thay đổi) Bạn cũng thật dũng cảm khi thú nhận việc từ chối lời tỏ tình đó. Chúc cho cả hai bạn sẽ luôn hạnh phúc và gặp nhiều may mắn dù có hay không thể ở bên nhau! Tháng mới thật nhiều niềm vui bạn nhé! Thân! Đây không phải kỳ thị, đây là nỗi sợ. Kỳ thị là xa lánh là không cư xử như với người bình thường. Nhưng không kỳ thị không có nghĩa là chấp nhận gắn bó cả đời. Yêu một người nhưng gia cảnh người đó có vấn đề còn phải nghĩ nữa là sức khỏe của mình với căn bệnh lây nhiễm, chưa kể đến con cái. Không chỉ với HIV mà với cả các bệnh truyền nhiễm hay di truyền khác cũng vậy thôi. Tôi không cho đó là việc đáng xấu hổ. Yêu chưa đủ thì chưa vượt qua được, có vậy thôi. Và đó cũng là chuyện bình thường trong cuộc sống cần chấp nhận. Bài của tác giả có tính nhân văn nhưng chúng ta cũng cần tính đến sự an toàn của cộng đồng nếu không có những cảnh báo về tính nghiêm trọng của bệnh HIV.Luật VN cũng nên đưa ra qui định kiểm tra sức khỏe và cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện sức khỏe trước khi kết hôn, để tránh trường hợp bên có bệnh dấu bệnh truyền nhiễm, bệnh tâm thần, bệnh di truyền... mà đối tác ko biết. Cảnh báo căn bệnh chết người như thế mà mỗi năm còn hơn chục ngàn người nhiễm, nếu bỏ hết cảnh báo thì sẽ thế nào? Cảm ơn tác giả, bài viết thực sự rất có ý nghĩa! RẤT Ý NGHĨA. TÌNH NGƯỜI .DŨNG CẢM Bất kể là căn bệnh lây nhiễm nào thì người bệnh cũng sẽ bị một nhóm người trong cộng đồng kì thị. Mức độ kì thị phần lớn phụ thuộc vào mức độ nguy hiểm của căn bệnh. Bản năng tự vệ của con người là bảo vệ mình trước các tác nhân gây hại cho cơ thể.Xã hội càng hiện đại thì bản năng tự vệ của mỗi cá nhân vẫn không thay đổi thậm chí càng tăng lên do có quá nhiều nguy hiểm rình rập. Tuy nhiên, chính sự hiện đại mà chúng ta có nhiều cách hơn là sự kì thị người nhiễm HIV. Hãy là con người văn minh, biết phòng tránh HIV nhưng kì thị người nhiễm HIV thì không phải là cách !Hãy thử tưởng tượng, còn gì hay hơn là việc những người nhiễm HIV có thể đến để tuyên truyền cho cộng đồng về việc phòng tránh HIV? Kỳ thị là thói quen của con người bỏ thật khó ! Gia đình hàng xóm của tôi 2 vợ chồng gặp nhau ở câu lạc bộ những người nhiễm H và điều trị thuốc H, họ gặp nhau rồi đẻ 2 đứa con gái đều KO bị nhiễm, thật thần kỳ. Giờ cuộc sống của họ rất hạnh phúc và nhiều ý nghĩa truyền thông điệp đến cho mọi người. Chúng ta bị ám ảnh ko phải bởi những dòng chữ hay pano áp phích mà chúng ta bị ám ảnh bởi đó là căn bệnh không thể chữa khỏi Bạn thật tốt ! Những năm trước đây tuyên truyền về HIV như căn bệnh thế kỷ, ai cũng cảm giác sợ nhưng hiện nay đã không còn kỳ thị những người nhiễm HIV nữa nhưng vẫn phải đề phòng, không chủ quan được. Cám ơn bạn đã chia sẻ. Lời im lặng hôm nay không có nghĩa là lời từ chối ngày mai. Hoặc nó đến, hoặc nó không. Nhưng chắc chắn chúng ta vẫn thường xuyên thay đổi. Dù bạn có nhận lời đề nghị của Tú hay không, bạn đã dũng cảm đối diện với nó. Quan trọng hơn, bạn đã dành thời gian suy ngẫm về nó. Không phải ai trong chúng ta cũng làm tốt điều ấy. Bạn nhận xét đúng. Thông điệp nào cũng cần có phạm vi hoạt động, vượt qua phạm vi ấy, nó mất đi rất nhiều giá trị. Khi xưa, AIDS là Tử Thần, cần được xã hội tránh xa. Nhưng ngày nay, cái thông điệp "cần được tránh xa" đấy lại trở thành Tử Thần. Cập nhật kiến thức đã khó. Áp dụng kiến thức mới để đánh bại định kiến ăn sâu trong ta, trong xã hội càng khó hơn. Chúng ta cần thêm chút thời gian. Bạn cũng thế. Theo quan điêm của tôi có mấy vấn đề cần trao đổi với tác giả như sau:Đầu tiên, phải khẳng định luôn là nếu so sánh thời điểm này thì mắc HIV còn là một điều may mắn so với mắc ung thư. Khi uống thuốc điều trị với chi phí khá rẻ người bệnh vẫn sống và làm việc bình thường hàng chục năm còn ung thư thì một vài năm, thậm chí là vài tháng là sẽ ra đi trong đau đớn sau khi gia đình đã khánh kiệt vì chi phí thuốc men, xạ trị. Vì thế, mắc HIV là không đáng sợ.Thứ 2, tôi nghĩ ko nên tháo các pano tuyên truyền về HIV. Nói gì thì nói, đây là căn bệnh nguy hiểm, lây lan âm thầm trong cộng đồng. Cách tốt nhất để những người có nguy cơ cao như những người hành nghề mại dâm, lớp trẻ có lối sống buông thả là phải tuyên truyền cho họ thấy căn bệnh này là nguy hiểm để họ biết giữ gìn nếu không sẽ là thảm hoạ cho cả xã hội. Cảm ơn Tác giả ! Một bài viết cung cấp những thông tin khoa học cần thiết đem lại cách nhìn đúng đắn đối với một căn bệnh xã hội, để từ đó đạt mục đích lan tỏa cảm xúc yêu thương trong cộng đồng!