Người mù đi xin sách Bây giờ, mỗi ngày anh vẫn đi bộ cả chục cây số đến từng trường học ở Thái Bình để thuyết phục nhà trường và các thầy cô đặt tủ sách trong mỗi lớp học, tạo văn hóa đọc cho học sinh.Tôi gặp anh để phỏng vấn. Lúc chia tay, anh kể: “Chắc mình sắp mù rồi. Nhưng hy vọng mình làm được xong việc trước khi mù. Lúc ấy có mù cũng được”.Anh Thạch bị bong võng mạc một mắt và đã mất thị lực hoàn toàn. Anh kể, cứ mỗi khi trở trời cái mắt hỏng lại nhức đến tận óc. Mắt còn lại cũng yếu, và anh đã tính đến khả năng mình mù hoàn toàn. Còn cái “xong việc” kia của anh, là mơ ước trẻ em nông thôn Việt Nam có sách đọc như trẻ em Hà Nội hay TP HCM, mỗi năm được đọc mấy chục đầu sách, bằng với trẻ em châu Âu.Tôi thấy nếu có Thượng đế thì ông quả là một người thích đùa cay độc. Một người hỏng mắt bây giờ lại đang đi bộ khắp nơi để thuyết phục những người khác cho trẻ con đọc sách, hay nói một cách hình ảnh, là giúp người ta “sáng mắt”.Đó là câu chuyện tôi muốn kể trong những ngày mà ở cả Quốc hội, trên truyền thông và ngoài xã hội, đang xuất hiện những cuộc tranh luận gay gắt về việc làm sách giáo khoa - một phần quan trọng của đổi mới giáo dục.Chất lượng sách giáo khoa, và việc chọn ai là người làm sách giáo khoa là những việc quan trọng. Nhưng chỉ sách giáo khoa thôi thì không đủ. Anh Thạch kể với tôi rằng những cuộc khảo sát nhỏ, mà anh thực hiện ở nông thôn, chỉ ra rằng trong nhiều gia đình, thì trẻ em không có một quyển sách nào khác để đọc ngoài sách giáo khoa. Tôi tin rằng, nhiều người cả đời không đọc một quyển sách nào khác ngoài sách giáo khoa. Lý do rất đơn giản: ngành giáo dục chưa đặt ra mục tiêu tạo thói quen đọc sách cho học sinh.Trong chương trình đào tạo cơ bản, thứ tối thiểu nhất mà các em buộc phải đọc, chính là các tác phẩm được trích dẫn trong sách giáo khoa Ngữ văn, cũng không có trong chương trình như một nội dung bắt buộc. Học sinh sẽ đứng trước những đề thi yêu cầu phân tích giá trị nghệ thuật của một quyển sách các em có thể chưa bao giờ được đọc trọn vẹn, hoặc “sự nghiệp sáng tác” của Kim Lân, Tô Hoài, Nguyễn Minh Châu - những tác giả mà các em chỉ biết đến qua đúng một truyện ngắn.Trong một buổi giao lưu của ông Tổng giám đốc Samsung Việt Nam với sinh viên trường Kinh tế Quốc dân, có bạn sinh viên đứng lên hỏi về các yêu cầu nhân sự của Samsung, ông bảo, những kiến thức nền tảng thì ai trải qua trường lớp cũng được trang bị. Cái ông cần ở các bạn trẻ là thái độ sống và khả năng “tưởng tượng về tương lai”. Tương lai là của nền kinh tế sáng tạo, và của những người có khả năng tự học - chứ tương lai không trông chờ vào những kiến thức mà “ai qua trường lớp cũng được trang bị”. Câu này, liên hệ với văn hóa đọc nước ta, nghe hơi... tủi thân.Cả thập kỷ “ăn mày” để dựng những tủ sách ở làng quê, anh Thạch cũng được đền đáp chút ít. Sở Giáo dục Thái Bình đã ra văn bản đề nghị tất cả các trường phát động phong trào thành lập tủ sách trong lớp học. Nó trở thành một chính sách của ngành giáo dục tỉnh này. Nhưng anh Thạch vẫn mong một ngày Bộ Giáo dục ra một văn bản như thế. Tiền mua sách anh xin được, chỉ cần ngành tạo điều kiện và khuyến khích để các em được đọc thôi.Ngày đó chưa tới. Hy vọng thế thôi, nhưng anh Thạch đã tính đến chuyện mình bị mù rồi mà vẫn chưa “xong việc”. Anh bảo, lúc đấy chắc anh xin đi dạy ở trường mù, để lấy tiền lập quỹ mua sách cho trẻ em nông thôn.Đức Hoàng Giờ cần đọc thì các em HS (và cả người lớn) lên mạng tìm nên "văn hóa đọc sách" ngày càng mai một...! Nhưng việc làm của anh Thạch thật đáng quý! Nhỏ đọc sách giáo khoa, lớn đi làm công chức đọc công văn, giấy tờ, văn bản pháp luật như núi (năm trên 10.000 trang). Hỏi sao công chức làm việc không hiệu quả, có kiến thức xã hội đâu mà sát với thực tế, sát với nguyện vọng nhân dân? Đọc về Anh mà thấy câu nói "có mắt không tròng" của rất nhiều người khác ngoài Anh thật là sâu sắc. Xin gửi đến Anh sự ngưỡng mộ và chúc cho Anh sẽ luôn làm được điều Thiện như Anh mong muốn ! Nếu học sinh chỉ đọc có SGK và sách giải bài tập thôi thì đó là một sự lạc hậu rất nghiêm trọng, sẽ là lạc hậu hơn nữa nếu chúng ta mất quá nhiều thời gian sức lực tiền bạc và cả trí tuệ nữa chỉ để làm tốt hơn có mỗi SGK.Ở đây cần nhấn mạnh rằng: Tủ sách phụ huynh trong từng lớp học của anh Thạch là thứ duy nhất học sinh và giáo viên tiếp xúc hàng ngày mà lại có đủ ba thành phần quan của GD con người, đó là: Gia đình, nhà trường và XH. Cái tủ sách đó tuy bé nhưng nó chính là yếu tố đầu tiên để thay đổi căn bản và toàn diện hoàn toàn không cần ngân sách mà lại không tốn tiền của dân.Mỗi người dân đóng góp 50 ngàn nhưng con cái họ được đọc sách gấp 40 lần giá trị đó.Nếu bộ GD nhân rộng mô hình thì đây là một cách tạo ra giá trị gia tăng lớn khủng khiếp trên quy mô cả nước.Đây là cái tổi thiểu các nước mạnh nó phải làm. xin cho tôi địa chỉ của anh, dù tôi cũng đang túng thiếu, nhưng tôi muốn góp 1 phần nhỏ bé của mình để a sớm hoàn thành ước mơ Hi vọng giáo dục vn sẽ được cải cách thông qua những bài viết như thế này Đọc xong chỉ thấy buồn, vô vọng, bất lực, trống chếnh, ngèn ngẹn, cay cay, ... chẳng biết mình phải làm gì, thôi thì hẵng làm tốt việc mình đang làm, may ra thì cũng có chút liên quan đến tương lai của một ai đó, hy vọng nó sẽ tốt hơn hôm nay. Kệ, những nhà quản lý còn đang mải cãi nhau, ôi! "Việt nam đất nước ta ơi / Mênh mông biển lúa đâu... trời đẹp hơn." "Tôi thấy nếu có Thượng đế thì ông quả là một người thích đùa cay độc." Hihi, Đức Hoàng ơi, anh Thạch ơi! Giáo viên dạy văn hẳn hoi mà còn chê tiểu thuyết là "quá dài, lê thê, đọc nhức đầu" và "chưa bao giờ đọc hết một tập truyện ngắn hay một cuốn tiểu thuyết kinh điển nào"! Hãy để phụ huynh học sinh mỗi khi họp lớp đầu năm giữa năm cuối năm mang theo vài cuốn sách truyện văn học để biếu cho hs lớp con mình học.. Nhà trường thì sắm tủ đựng sách. Chúng ta sắm tivi, quạt đẹp, máy lạnh được cho lớp thì vài cuốn sách văn học cho lớp là chuyện không quá khó khăn, ngay cả người nghèo cũng làm được. Sách nên mở rộng theo mọi chủ đề. Thầy cô giáo và hs có nhiệm vụ sắp xếp lên danh mục sách theo tiêu chí một thư viện mini. Có một hs trực giờ chơi để bảo đảm sách không bị thất lạc. Học sinh đọc sách chỉ được đọc trong lớp vào giờ nghỉ không mang sách ra ngoài. Sách không cho mượn về nhà trừ khi được phép thầy cô giáo. Cho tôi xin địa chỉ của anh, tôi sẽ gửi sách cho anh. Như một câu chuyện cổ tích giữa đời thường của xã hội chúng ta .Thật cảm phục.! Cám ơn bài báo của anh Đức Hoàng ! Mỗi lần đọc bài của anh xong tôi lại nhăn trán mấy phút.....để liên hệ. Nước Pháp thì không thiếu sách báo nhưng người Việt ở Pháp cũng chẳng thiết tha gì với thư viện và sách báo cũng như những sinh hoạt nghệ thuật khác của xứ này. Một tấm lòng vàng.