Cái tát giữa học đường Ấy vậy mà T. từng là học sinh cá biệt. 15 năm trước, cậu thi đậu vào ngôi trường cấp ba một tỉnh miền Tây với số điểm khá cao. Ngày đầu vào trường nhận lớp, khi đùa giỡn với bạn, anh đã chửi thề. Thầy Hiệu phó nghe thấy. Thầy tát bạn tôi ngay giữa sân trường, trước mặt các bạn khác với lý do "để răn đe tất cả học sinh".T. bảo anh vẫn nhớ cảm giác choáng váng vì cái tát như trời giáng và bất ngờ. Bạn bè xung quanh im bặt, vẻ mặt khiếp sợ. T. muốn khóc nhưng không khóc được, chỉ muốn chui xuống đất cho đỡ nhục. Nhưng vì sự tự ái và sĩ diện của cậu trai mới lớn trước đông người, anh nghênh mặt lì lợm thách thức. Thầy tát thêm cái thứ hai.Vậy là, ngay ngày đầu tiên vào trường, T. đã mang danh học sinh cá biệt. Thầy cô, các bạn trong trường ai cũng biết anh, nhiều người e dè không dám lại gần. Sự nổi tiếng đó càng khiến cậu học trò bất mãn, trầm tư suốt ba năm trung học. Từ một học sinh học khá hồi lớp 9, T. tuột dốc và may mắn lắm mới tốt nghiệp cấp ba.Là giáo viên, đương nhiên tôi không đồng ý việc học trò chửi tục, cũng càng bức xúc trước việc học trò xúc phạm thầy cô. Tình trạng học trò nói tục chửi thề hiện nay rất nhiều, hầu như giờ ra chơi, giờ ra về, ở bất cứ góc sân nào của ngôi trường nào cũng đều có những âm thanh xấu xí ấy. Nhưng những cái tát không bao giờ là giải pháp của vấn đề. Bởi bạo hành luôn phản tác dụng. Trong trường hợp của T, nếu như không có những cái tát giữa sân trường, nếu như thầy gọi anh lên văn phòng nói chuyện, thậm chí có thể mời phụ huynh tới ("vẫn đỡ nhục nhã hơn", như lời T. tâm sự với tôi) biết đâu sẽ có thêm một học sinh đến thăm thầy những năm sau này, biết đâu trường có thêm một học trò khá giỏi?Ở Quảng Bình và Hà Nội, sau khi cô giáo ra lệnh cho các học sinh tát bạn mình, tôi thấy nhiều ý kiến quan tâm đến cô giáo. Còn với em học sinh đã bị tát, cán bộ địa phương đã trả lời rằng em đã ra viện và "vẫn bình thường". Nhưng còn những vết thương tinh thần, không hiển thị bằng một vết sẹo trên da thịt thì sao? Chúng sẽ được chăm sóc bởi ai và thế nào?Ngành Giáo dục từng có đề xuất về việc có chuyên gia tư vấn tâm lý trong các trường học, để tư vấn cho cả thầy cô và học trò; đặc biệt với trường cấp hai và cấp ba, khi các em ở ngưỡng thay đổi tâm lý, cần có ai đó hiểu, lắng nghe và chia sẻ với những vấn đề các em đang mắc phải. Với người lớn chúng ta, có thể chỉ là những chuyện nhỏ nhặt, nhưng với các em, một lời trêu chọc, một sự xa lánh của bạn bè, hay một lần giận dỗi đều có thể làm em cả ngày chỉ nghĩ về nó, mất tập trung vào việc học. Đó là chưa kể đến những vấn đề lớn hơn, những em có hoàn cảnh gia đình đặc biệt, những người thấy mình bất hạnh, rất dễ sinh ra tâm lý trả thù cuộc đời. Thầy cô chúng tôi thực ra chỉ được học qua vài tiết Tâm lý học lứa tuổi ở trường Sư phạm, chưa đủ khả năng giải quyết những vấn đề như thế.Và còn nữa, chính chúng tôi, các giáo viên cũng rất cần được tư vấn tâm lý để cân bằng tinh thần trước những tình huống ngỗ nghịch của học trò. Mới đây thôi, tôi cũng đã từng giận run người trước lời xúc phạm của học sinh. Lớp tôi chủ nhiệm vi phạm nội quy của trường nhiều lần, việc học của các em sa sút, khuyên bảo mãi không cải thiện được, tôi không kiềm chế được cảm xúc mà rơi nước mắt, rất nhanh thôi và tôi cũng gắng bình thường trở lại. Bỗng trong lớp vang lên âm thanh: "Đồ đạo đức giả, nước mắt cá sấu, nhìn bả khóc ứa gan".Tôi hoàn toàn nhận ra được là tiếng em nào, nhưng khi hỏi thì thì em nghênh mặt lên: "Cô đuổi em đi. Em đi học là tại ba mẹ bắt em đi chứ em không muốn học". Lời nói ấy thật sự đã làm tổn thương tôi. Nếu đưa ra Hội đồng kỷ luật nhà trường thì em đó có thể bị buộc thôi học. Nhưng tôi đã cố gắng kiềm chế. Sau này, trong một buổi sinh hoạt lớp, tôi giải thích cho lớp nghe nghĩa của từ "đạo đức giả" theo từ điển, và chỉ rõ cho cả lớp thấy bản thân chưa làm gì thuộc phạm trù nghĩa của từ đó, nên tôi không hổ thẹn.Bài toán phức tạp của ngành giáo dục hiện nay không chỉ đơn giản ở việc xử lý những cá nhân vi phạm, mà nó cần phải được giải quyết từ căn cốt. Bên cạnh những vấn đề về cơ chế chung, bệnh thành tích, chương trình học, những quy định về việc xử lý vi phạm, thì bác sĩ tâm lý dưới mái trường là một gợi ý mà tôi hy vọng có thể cải thiện tình hình. Chuyên viên tư vấn tâm lý là một vị trí phổ biến trong nhiều trường học ở nước ngoài, họ còn được gọi là những "người hướng nghiệp" hay "người huấn luyện". Bởi không chỉ cơ thể, tâm hồn cũng cần được chăm sóc, cũng cần được chữa lành... để nó không gián tiếp gây hại đến những tâm hồn khác.Ý tưởng tổ chức những "Phòng tâm lý" trong trường học của ngành Giáo dục nhiều năm trước, vì lý do thiếu người, thiếu kinh phí... đến bây giờ vẫn chưa được khởi động.Còn T., anh nói rằng bây giờ đã làm cha, anh cũng biết ngày xưa mình không đúng. Nhưng anh luôn tiếc, giá như thầy không tát anh giữa sân trường thì có lẽ những ngày thanh xuân và cả cuộc đời anh đã khác.Sự thương yêu sẽ lại nuôi nấng thương yêu. Sự bất hạnh không được chuyển hóa sẽ lại tạo ra đau khổ. Chúng ta chấp nhận và bước đi trên một hệ thống cũ, hay sẽ can đảm đổi thay?Phạm Minh Phương Hằng Chốn học đường, với sự đa dạng từ xuất phát điểm, tính cách cũng như các tình huống sư phạm nảy sinh cũng có thể xem như một xã hội thu nhỏ. Việc dung hòa giữa kỷ luật và sự tôn trọng; uy tín - hình ảnh người Thầy được duy trì mà không làm tổn thương hay xúc phạm học sinh cần nhìn nhận một cách đa chiều.1- Mỗi giai đoạn trưởng thành ở học sinh lại đòi hỏi sự nhìn nhận, ứng xử tinh tế khác nhau. Bước vào tuổi dậy thì, nhu cầu được ghi nhận, mong muốn tự khẳng định mình ở các em học sinh đặc biệt rõ nét. Việc "bêu tên", làm các em cảm thấy "xấu mặt" trước tập thể hay đông người không chỉ gây tổn thương lòng tự tôn, mà còn có thể tạo ra "hiệu ứng ngược" (các em "cố ý" làm trái với mong mỏi, uốn nắn từ cha mẹ, thầy cô). Làm sao để các em trải lòng, chia sẻ với các thầy cô như một người bạn thấu hiểu, trọn vẹn tin tưởng mới là "cầu nối"; góp phần đưa lại hiệu quả giáo dục cao nhất.2- Sự đa dạng, muôn màu vẻ của các tình huống sư phạm một mặt đòi hỏi các thầy cô không ngừng tự đào tạo, nâng cao về chuyên môn; mà xuyên suốt nhất là một Trái tim nồng ấm, chan chứa yêu thương với học trò. Nói như J.J Rousseau: "Việc học tập đích thực của chúng ta là học tập về thân phận của con người".3- Mọi biểu hiện "lệch chuẩn" ở con trẻ liệu chỉ là bột phát hay đó là biểu hiện rõ rệt nhất cho một thời gian dài các em thiếu vắng đi sự sát sao, quan tâm từ phụ huynh? Giáo dục con trẻ sẽ trở nên phiến diện, bất toàn nếu khuyết đi bất kỳ vế nào trong mối quan hệ hữu cơ của giáo dục gia đình, nhà trường và xã hội.Tôi chia sẻ, đồng cảm với Minh Hằng về mong mỏi chốn học đường có các phòng cùng các chuyên gia tâm lý. Để mục tiêu đó thành công, mỗi bậc phụ huynh cũng cần trau dồi những kỹ năng kiến thức, tâm lý nhất định. Đó là tiền đề để "gỡ rối" các vấn đề ở trẻ ổn thỏa nhất, bao dung và yêu thương nhất! Thực sự tôi nghĩ cô là một nhà giáo tuyệt vời, bởi cô luôn có tình yêu tương, thấu hiểu, bao dung đối với các em học sinh, những đứa con thân yêu của mình. Tôi có 2 con học phổ thông, điều tôi mong muốn là con tôi ngoài học văn hóa các con được con còn học từ cô giáo, sự nhẫn nại, tình yêu thương học trò. Bây giờ sau nhiều năm chia tay với cô Yến, cô giáo dạy con tôi lớp 2, nhiều dịp tôi và cháu vẫn quay lại thăm cô vì tôi vô cùng kinh ngạc, ngưỡng mộ cô khi con trai tôi 7 tuổi nói rằng "Cô giáo con hiểu con hơn mẹ". Bài viết của em rất thấm thía, rất hay em ạ. Trong nhiều trường hợp, người lớn nói chung và giáo viên nói riêng cố tình vi phạm hoặc chiếm lợi thế 1 cách thô bạo trong các thỏa thuận chung với những đứa trẻ. Họ có thể đặt yêu cầu với 1 đứa trẻ theo chuẩn của người lớn, nhưng lại luôn cố tình quên yêu cầu của đứa trẻ với họ, họ biện minh rằng những yêu cầu của đứa trẻ là "non nớt" và thiếu quan trọng. Làm sao họ có thể giáo dục được người khác trong khi họ duy trì sự bất công cơ bản nhất như vậy? Cái gì cũng có cái giá của nó cả. Ta gieo hạt nào thì ta sẽ gặt được quả đó. Nếu ta nuôi hận thù và căm tức thì nó sẽ càng ngày càng lớn dần lên và ngược lại nếu ta tha thứ, rộng lượng khoan dung thì sớm muộn gì những người (thậm chí là vật) cũng sẽ hiểu ra. Có thể chúng ta sẽ ko còn sống để biết được họ đã thay đổi. Nhưng những giá trị ta cho họ, họ sẽ truyền lại cho người khác, đó là ý nghĩa lớn lao hơn cái tôi cá nhân. Tôi vẫn chưa tìm ra câu trả lời cho câu hỏi : "Tại sao 1 đứa trẻ nên người lại phụ thuộc tất cả vào người thầy dạy dỗ ? " . Gia đình và xã hội đâu ? BÀI VIẾT QUÁ Ý NGHĨA THỰC TẾ. CHÚC TÁC GIẢ LUÔN VUI KHỎE. CÓ NHIỀU BÀI VIẾT NỮA Đọc bài của cô thấy hay quá. Thực ra bạo lực luôn không phải là cách để dạy dỗ dù là ở trường học hay ở nhà. Ngoài ra, e rất tán đồng về phòng tâm lý hay phòng tư vấn cho học sinh. Ở bên Hàn, người ta hay có kiểu mỗi học sinh và phụ huynh của học sinh đó sẽ có 1 giờ đồng hồ gặp giáo viên chủ nhiệm để có nói chuyện và tư vấn đề tình hình học tập cho các em cũng như định hướng. Tiếc là ở VN ko có. E đã là người đi làm rồi, nhưng giờ mọi người hỏi tai sao học ngành này hay làm cái kia, thì ngày xưa toàn chọn theo xu hướng ngành này hot rồi bạn bè đều theo ngành này, tới lúc ra trường thì ngành lại hết hot. Cách đây khá lâu, có một chị cũng là giáo viên nói với tôi rằng, “Học trò bây giờ chịu học thì dạy, không chịu học thì thôi chứ phạt kiểu nào cũng không xong với phụ huynh.” Đó là lúc xảy ra sự việc một cô giáo bị kỷ luật vì la mắng học sinh và bị phản ánh là làm “ảnh hưởng đến tâm lý các em.”Thật khó mà tưởng tượng một nền giáo dục không có hình phạt. Các nghiên cứu cho thấy phần lớn con người (kể cả người lớn) thường làm việc vì sợ hãi kết quả xấu (hình phạt) hơn là vì cảm thấy nên như thế. Đường phố Singapore không tự nhiên trở nên sạch sẽ nếu không có những quy định gắt gao kèm theo hình phạt để đảm bảo sự tuân thủ của mọi người. Việc mọi người không xả rác bắt đầu từ việc sợ hình phạt dần dần trở thành một việc đương nhiên nên như thế. Ý thức giữ gìn vệ sinh của người Singapore được xây dựng nên từ việc sợ hãi hình phạt. Rất đồng tình với bạn về suy nghĩ và hướng giải quyết. Theo tôi đó là lỗ hổng tâm hồn của giáo dục Việt nam. Đã yếu, đã mất phương hướng lại không có người trợ giúp thì luẩn quẩn thất bại là đương nhiên. hơn 20 năm trước, khi mình học cấp 3, trong lớp mình có 1 bạn học sinh "cá biệt" vì bạn bỏ đi bụi và nghiện ma tuý. Bạn phải ở lại lớp 1 năm và mình cũng chỉ nghe đồn rằng bạn nghiện rất nặng, sắp chết. Cách đây vài năm trước cả lớp mình ngỡ ngàng khi gặp lại bạn, bạn hoàn toàn khoẻ mạnh, có công việc tử tế và đang theo học nâng cao ở 1 trường đại học danh tiếng. Bạn nói với mình rằng, bạn rất biết ơn cô Hiệu trưởng và hiệu phó trường cấp 3 năm xưa. Thời điểm ấy các cô biết bạn nghiện và không thể tiếp tục học, các cô khuyên bạn và gia đình nên chuyển bạn sang một môi trường thích hợp hơn để vừa cai nghiện vừa tiếp tục học. Các cô đã không công khai kỷ luật bạn mình mà chỉ nhẹ nhàng động viên bạn. Bạn nói rằng khi hoàn tất khoá học nhất định bạn sẽ đến thăm 2 cô . Mình đã rất xúc động khi nghe bạn mình tâm sự và cảm thấy rất tôn trọng 2 cô giáo của trường mình. Tôi nhớ năm lớp 6 cậu bạn trong lớp đi học mang dây xích các bạn trong lớp nói lại với thầy Đ môn địa lý rồi được thầy gọi lên bảng hỏi chuyện và đánh bạn tới tấp với sự chứng kiến của các bạn trong lớp, vì bạn ở vùng khác đến học hay bị các bạn nhà gần trường bắt nạt nên mới mang dây xích để phòng, nhưng rồi không lâu sau không biết lý do nào bạn lại nghỉ học khi chưa học xong lớp 6.Tiếp đến cũng là thầy Đ lên năm lớp 8 có bạn trong lớp tên T nói đùa là chiều nay học bù môn địa lý thầy, có bạn nữ trong lớp lên hỏi thầy có đúng là chiều học không? Thế là thầy gọi bạn T lên và tát bạn 1 cái rất mạnh máu đầy mồm.Còn 1 vụ năm lớp 7 cả lớp đi khiêng bàn ghế trong trường, trong lúc 2 bạn nam khiêng 1 cái bàn có bạn nữ chơi đùa leo lên ngồi trên bàn đúng lúc thầy hiệu trưởng đi đâu về từ chiếc xe hơi bước xuống đã có men trong người thầy thấy kêu bạn nữ lại và nhéo tai bạn rất đau khiến bông tai bạn rớt ra ngoài và chảy máu tai. Nhờ cái tát giờ anh ta mới ổn định làm công nhân với chức tổ trưởng. Nếu không có cái tát biết đâu anh ta giờ ngồi trong tù rồi. Cuộc đời không nói trước được điều gì ,biết đâu là rủi là may. Xem câu chuyện Tái ông mất ngựa đi ! Tôi cũng đồng ý với bạn, khi mà những giải pháp căn cơ như lương cho giáo viên đủ sống để khỏi phải lo lắng chuyện cơm ăn áo mặc, chuyện học hành của con cái (nêu được sẽ giảm đi khá nhiều chuyện tiêu cực trong dạy thêm ), chương trình học phù hợp để học sinh đến trường vui học, khám phá những điều mới lạ.... thì trong nhà trường cần phải có 1 chuyên gia tâm lý hỗ trợ cho học sinh khi các em gặp khó khăn, và ngay cả các thầy cô cũng cần được hỗ trợ về tâm lý khi gặp khó khăn trong cuộc sống, trong công việc từ ban giám hiệu và chuyên gia tâm ly thì sẽ hạn chế được chuyện bạo lực học đường. Đòn roi không giải quyết được vấn đề một cách triệt để. Vậy cha mẹ của các em đã gánh phần trách nhiệm của mình chưa. Đánh học sinh là sai. Còn học sinh đánh thầy, cô thì xử lý thế nào. Phụ huynh bênh con cái để nó chửi vào mặt cô thầy thì xử sao. Cần lắm những cái nhìn khách quan ạ.