'Học phí' khởi nghiệp Tôi hăm hở mang đi chào hàng và say sưa kể về những tính năng độc đáo này. Đa phần khách hàng lắng nghe một cách lịch sự, có người thích thú, nhưng sau sáu tháng, tôi không chốt được hợp đồng nào.Trong lúc tuyệt vọng, tôi tham khảo ý kiến của một người anh. Anh trả lời rằng sản phẩm của tôi nghe thì ngầu đấy, nhưng anh không hiểu nó liên quan gì đến bài toán anh cần giải quyết trong kinh doanh. Đó là giây phút "Eureka" của tôi. Bạn có kể lể thế nào về sản phẩm cũng không thể thuyết phục khách hàng, trừ khi thể hiện được lợi ích của sản phẩm với họ.Những chiếc smartphone mà chúng ta cầm không rời tay từ sáng đến tối là những kỳ quan điện tử. Đằng sau nó là hơn 200 bằng sáng chế. Nhưng mấy ai quan tâm đến những công nghệ đó? Điều mà người sử dụng quan tâm là độ khỏe của pin, độ phân giải màn hình, độ lớn của dung lượng... Giá trị của sản phẩm không bao giờ có thể vượt quá lợi ích mà nó đem lại cho người sử dụng. Sau khi hiểu được điều này, số hợp đồng tôi chốt tăng vọt, chỉ nhờ thay đổi cách chào hàng: tập trung vào việc đem lại giá trị cho khách thay vì "tự luyến" sản phẩm của mình.Nhưng để có thể đem lại giá trị cho khách hàng, phải nắm rõ vấn đề cần giải quyết trước khi bắt tay làm sản phẩm.Tôi đã dành gần mười năm tuổi trẻ trong các lab ở Mỹ, rồi lại dành tiếp từng đó thời gian trong ngành công nghệ ở Việt Nam. Điểm chung mà tôi thấy giữa các đồng nghiệp ở cả giới nghiên cứu lẫn các kỹ sư công nghệ là niềm say mê thuần tuý với tri thức, thông minh, thích tìm tòi cái mới. Điều này có mặt tốt và mặt hạn chế. Thử nghiệm là chìa khóa phát triển, nhưng khi đã bước vào kinh doanh, cần đầu óc thực tế.Một nhóm mà tôi biết, là những tay kỳ cựu trong ngành Trí tuệ nhân tạo và Lập trình ngôn ngữ tự nhiên, đã làm tại những công ty sừng sỏ nhất ở nước ngoài. Nhờ có tiếng tăm, họ nhanh chóng gọi được hàng triệu USD tiền vốn và dùng số tiền đó để phát triển một phần mềm chatbot mà tôi thấy xịn ngang tầm thế giới. Bẵng đi một thời gian, họ đóng cửa công ty với lý do không tìm được ứng dụng cho chatbot. Tôi hỏi họ đã nói chuyện với bao nhiêu khách hàng trước khi làm sản phẩm, câu trả lời là một số không tròn trĩnh.Đó là sai lầm chết người trong kinh doanh: tập trung làm sản phẩm mà không biết làm xong sẽ ứng dụng ra sao. Thời gian và sức lực của chúng ta đều có hạn, đừng làm các sản phẩm trên trời trong khi vấn đề của đời sống nằm dưới mặt đất.Ngay cả khi đã biết cần giải quyết vấn đề gì, nhiều người vẫn bị hớp hồn bởi công nghệ thời thượng, kể cả nhà đầu tư. Một người bạn tôi từng đạt được thành công nhất định với phần mềm tuyển dụng. Anh muốn nhân rộng phạm vi kinh doanh nên quyết định gọi vốn nhưng bị nhà đầu tư từ chối vì phần mềm của anh chưa có ứng dụng trí tuệ nhân tạo và máy học. Anh giải thích với tôi phần mềm của mình không cần đến hai công nghệ đó nhưng sẽ tìm cách tích hợp chúng để thuận lợi cho lần gọi vốn sau. Tôi khuyên anh nên tìm những nhà đầu tư hiểu biết và có cùng hướng đi với anh hơn.Hiện tại trí tuệ nhân tạo đang là công nghệ hot. Cách đây 200 năm, đầu máy hơi nước là công nghệ hot. Cách đây 2.000 năm, bánh xe nước là công nghệ hot. Công nghệ sẽ liên tục tiến hoá trở nên tinh kỳ và hoàn thiện hơn. Cũng sẽ có ngày AI trở nên bình thường, vì vậy đừng thần thánh nó. Công nghệ chỉ là phương tiện. Nếu không giúp sản phẩm đem lại giá trị cao hơn cho khách hàng, công nghệ tân tiến nào cũng vô ích. Khách hàng cần thìa múc canh, bạn không thể đưa cho họ đôi đũa, dù là đũa vàng.Sau buổi nói chuyện ấy, bạn tôi quyết định tìm nhà đầu tư khác. Quả thật, nhà đầu tư và người bán có thể mắc sai lầm, nhưng thị trường thì không.Cũng bởi tính chính xác và quan trọng của thị trường, nên trong kinh doanh, đáp ứng đúng thời điểm thị trường cần là điều tối quan trọng.Ở công ty hiện tại, chúng tôi mất một năm để hoàn thiện sản phẩm đầu tiên có độ chính xác 80%. Chúng tôi lại mất thêm hai năm cùng vô số tiền bạc để tăng độ chính xác lên 90%. Để dùng cho nhiều ứng dụng, 90% đã là rất tốt. Nhưng một số ứng dụng đòi hỏi độ chính xác khắt khe hơn, lên đến 95%. Lúc đó, chúng tôi ở ngã ba: nếu tiếp tục cần cù nghiên cứu, thì hai năm nữa, sẽ đạt độ chính xác 95%. Nhưng thị trường không thể chờ thêm. Nhà đầu tư, khách hàng, và đối thủ cũng không chờ.Lúc đó, chúng tôi dừng lại một nhịp để suy tính: làm gì tiếp theo? Liệu có nên đi theo lối cũ, hay có một đường sáng hơn? Hóa ra có một cách khác, tiết kiệm thời gian hơn để đạt độ chính xác 95%, và nó thậm chí không cần đến trí tuệ nhân tạo. Trước đây chúng tôi không nhìn ra vì quá cầu toàn và tập trung vào cách làm cũ. Thật may mắn là chúng tôi đã kịp thời đưa sản phẩm ra thị trường đúng lúc.Trong kinh doanh, thời điểm là rất quan trọng. Đừng đi tìm sự toàn diện trong cái nhỏ mà đánh mất cái lớn hơn - nhiều khi tốt đủ đã là đủ tốt rồi.Đó là những bài học được tôi rút ra sau khi đánh đổi bằng những khoản "học phí" đắt đỏ trong suốt 10 năm xây dựng hai công ty công nghệ về dữ liệu và trí tuệ nhân tạo.Đỗ Trung Thông Vợ ck tôi sau tg đi làm thuê tiết kiệm được ít vốn cũng quyết định khởi nghiệp.Lần 1 vợ nghỉ làm cty, mở quán cơm bình dân,tôi vẫn đi làm. Trụ được 1 năm thì đóng cửa. Lại đi làm thuê, đến 2019 lại mở hàng ăn, nhưng 2020 dịch ập đến,lại đóng cửa còn nợ thêm và bjo lại đi làm thuê vừa trả nợ vừa tiết kiệm để đợi thời cơ khởi nghiệp lần 3.Nguyên nhân thất bại 2 lần đầu thì không bàn đến vì do cả bản thân và khách quan, nhưng kinh nghiệm học được sau 2 lần đó cũng rất quý giá và quan trọng nhất là chúng tôi k nản chí và vẫn cố gắng để khởi nghiệp lần 3 và hy vọng sẽ thành công. bài viết quá xuất sắc. các giảng viên đại học nên đọc và truyền kiến thức này cho sinh viên đặc biệt là sinh viên khối ngành kinh tế Cảm ơn tác giả đã nói ra một điểm yếu của những anh em làm kĩ thuật mà muốn startup, đó là hay tập trung làm cái mình giỏi trước mà lại quên mất là phải bắt đầu từ cái khách hàng cần trước. Hơn nữa startup không phải là con đường màu hồng vì tỉ lệ thành công rất thấp. Nên những bài học quý báu cần thời gian để trải nghiệm ra rất đáng trân trọng để các bạn trẻ bắt đầu khởi nghiệp có một cách nhìn đúng đắn, tránh mất thời gian lẫn tiền của, lẫn nhiệt huyết. Quá hay nếu định hướng cho cả sự phát triển của một xã hội hay quốc gia.Nghiên cứu và kinh doanh đều có thể sai nhưng thị trường không bao giờ sai : ra chính sách và thực thi chính sách có thể sai, định hướng cho xã hội có thể không đúng nhưng thực tiễn cuộc sống không bao giờ sai. Vạn sự khởi đầu nan nhưng nếu chúng ta nhận thức được những gian nan không cần thiết thì con đường đến đích sẽ ngắn gọn hơn, tiếc thay thời gian sẽ ngáng chân mọi sự hoàn thiện, đặc biệt trong lĩnh vực kỹ nghệ cao, the art of the imperfection or the perfect of the imperfection Ở cty tôi, ngay cả trong ngành tôi đang thổi lên mây các ứng dụng Power BI có những ma lực ghê ghớm. Nhưng với tôi thấy rất rõ, công cụ đó giúp những người không cần hiểu dữ liệu, không quan tâm kết cấu mà vẫn lấy được dữ liệu tổng, trung bình mà chẳng cần quan tâm kết cấu dữ liệu, chỉ đơn giản là kéo và thả. Cái đó chính là cái tốt và tiện ích, nhưng nó cũng là điểm yếu chết người vì họ rất đơn giản khi xử lý dữ liệu sale. Tôi làm và nghe các bạn trẻ nảy các ý tưởng sale, khuyến khích sale bán bằng những điều kiện nghe rất hay, còn tôi chỉ nghĩ HOW CAN DO với dữ liệu mà các bạn trẻ còn chẳng biết mình có làm được không, lổ hổng đó bắt nguồn từ chính những tiện ích chỉ click và thả vào là thành report dễ dàng, nó làm lầm tưởng nhiều thứ trong công việc và sẽ có ai đó đi hốt đống rác sáng tạo nhưng vô nghĩa đó. Thường những người phải dọn đống rác đó lại không bao giờ được coi trọng, còn những người tạo rác sáng tạo thì lại được tôn vinh là dám thử thách. Bài này được dạy trong các khoa kinh tế, kinh doanh của hầu hết các trường đại học trên thế giới, trong đó có VN. Có điều biết thế, nhưng khi vào thực tế người ta vẫn hay mắc sai lầm là xa rời nhu cầu thị trường mà chạy theo cái đam mê, nhận định cá nhân của bản thân. Quả thật là nhận biết xu hướng, nhu cầu thị trường cũng ko đơn giản. Cám ơn tác giả đã chia sẻ kinh nghiệm thực tế của mình. ko phải chỉ trong kinh doanh, mỗi người cũng vậy nhỉ?! học cao siêu, kiến thức hầm hố gì cũng một phần để giải quyết những vấn đề xung quanh mình :)) Rất nhiệt huyết, bài viết chứa đựng rất nhiều trải nghiệm của tác giả Cảm ơn về bài viết - Kinh nghiệm của bạn thật đáng quý với chúng tôi ! bài viết hay. Tôi cũng đã khởi nghiệp 17 năm và 3 lần xây dựng team, công ty. 2 lần đầu thất bại tôi cũng rút ra bài học giống tác giả. Bài viết của anh hay quá. Trước khi muốn nghiên cứu, phát triển và cho ra đời một sản phẩm nào đó, câu hỏi đầu tiên là sản phẩm này sẽ giải quyết được vấn đề gì, tức là tính ứng dụng của nó. Đây là bài học nhập môn trong bất cứ lãnh vực ngành nghề nào. Ngay cả trong lãnh vực nghiên cứu, khi mục đích còn khá mơ hồ nhưng người ta vẫn phải đề ra một số tiêu chí rõ ràng để có thể đưa ra những cột mốc về thời gian nhằm đánh giá kết quả sơ bộ, từ đó có thể đưa ra những quyết định tiếp theo như bãi bỏ dự án vì không khả thi, tiếp tục dự án với những yêu cầu chi tiết hơn, hoặc chuyển hướng nghiên cứu vì có những tình tiết mới được phát hiện từ kết quả sơ bộ. Bởi vậy, customer requirements là yêu cầu tiên quyết phải có. Làm một sản phẩm mà không để giải quyết một vấn đề phổ thông cần thiết nào đó thì sẽ thất bại. Nếu chỉ giải quyết được yêu cầu của số ít hay của chỉ cá nhân người sáng chế thì cũng thất bại vì không thể duy trì và sinh tồn. Muốn khởi nghiệp thì điều kiện tiên quyết là đừng chỉ có giỏi chuyên môn. Vậy nên 90% start up thất bại là thiếu kiến thức khác Tôi nghĩ đội hình hợp lý nhất tối thiểu phải có một kỹ sư và một marketer. Marketing là bộ phận va chạm từ sản phẩm gốc đến phân phối thị trường nên tầm nhìn của họ rất giá trị, ngay từ khâu R&D