Người phù hợp Hồi mới ra trường 23 năm trước, gặp mấy ông hay lý luận phức tạp, tôi nghĩ ngay trong đầu, "ông này với mình không hợp nhau". Gặp những người mà chuyện vui như Tết, bên nói, bên khen, tôi rất phấn chấn, thầm quả quyết, "đó là sự phù hợp, chắn chắn rồi".Đến khi một đứa khá thân trong số "phù hợp" rủ khởi nghiệp chung, tôi góp 20 triệu thành lập công ty, số tiền không nhỏ với tôi lúc bấy giờ. Tôi nằm trong hội đồng quản trị không điều hành, hàng ngày vẫn làm thuê cho một công ty Mỹ. Người bạn điều hành công ty. Gần hai thập kỷ nay, công ty luôn báo cáo lỗ hoặc không có lãi bao giờ với cổ đông, dù quân số tăng lên hàng trăm người. Tôi nhận ra, định nghĩa ngây thơ của mình về sự phù hợp sai toét.Năm 2005, đi học sau đại học ở Canada, lớp tôi có 30 người đến từ 14 nước. Học viên dành gần như cả ngày với nhau từ thứ hai đến thứ sáu, thứ bảy thường hội thảo và chủ nhật họp nhóm hoặc tiệc tùng.Lúc đầu, tôi không thoải mái vì mọi thành viên khác nhau nhiều thứ, từ giọng nói, sở thích, cách đưa ra vấn đề khi thảo luận, món ăn, đến phong cách giao tiếp. Mất vài tháng nản lòng, nhớ nhà vì cảm giác cô độc, dần dần tôi nhận ra, môi trường mỗi người một kiểu là môi trường rất thú vị. Nó kích thích sáng tạo thể hiện qua các bài tập nhóm, dự án nhóm và cả khi đi chơi. Sau này, làm việc cho các công ty đa quốc gia, tôi càng cảm nhận rõ điều này.Vậy, người phù hợp để làm việc hiệu quả phải khác nhau. Sáng tạo cần sự va đập của những ý tưởng, góc nhìn khác biệt để bật ra ý tưởng mới. Nôm na là phải có cãi nhau, tranh luận, chứ cả nhóm đều nghĩ giống nhau, người này nói, người kia gật đầu vỗ tay thì ra khỏi phòng họp vẫn chỉ có những ý tưởng như trước lúc bước vào.Rồi tôi gặp một sếp, anh làm CEO, tôi phụ trách chiến lược. Họp với nhau lần đầu, thấy suy nghĩ rất khác nhau, tôi đã nghĩ, chuẩn luôn quan niệm về sự phù hợp của mình. Chỉ sau hai tháng, tổng kết được sáu chương trình kinh doanh, thì cả sáu sếp và tôi đều có quan điểm khác hẳn nhau."Hợp quá" thế này thì căng.Tôi cũng muốn sếp vui, nhưng oái oăm là tôi không hứng thú nổi với ý tưởng của sếp, cứ có cái gì đó khiến tôi cảm thấy nuốt không trôi nên không muốn nói ngược mà vẫn phải nói. Tôi tôn trọng sếp nhưng tôn trọng niềm tin của mình hơn, vì niềm tin là sự thật, thật với chính mình.Tôi không chỉnh được, cũng không "cố" được. Sau đó là tình trạng "tan chảy" - tức gặp nhau không có gì để nói. Nó không phải là sự tranh luận bất nhất mà đó là sự không muốn cất lời. Nhưng cũng chính thời gian đó, tôi ngộ được một số điều thú vị về văn hoá tổ chức và cách nó vận hành.Định nghĩa "người phù hợp phải khác nhau" của tôi lại sai lần nữa. Vậy, thế nào mới là phù hợp đây?Ngẫm lại thời gian học với bạn bè từ 14 quốc tịch, va đập ý tưởng với những người rất khác nhưng rồi sau chúng tôi lại thành ekip tốt. Ngay cả ban đầu, có người nói cả nhóm không hiểu lắm, có người trình bày tôi không nghe được nhiều mà vẫn hiểu. Ngôn ngữ, trong nhiều tình huống, không phải công cụ quan trọng nhất để con người hiểu nhau. Như nhiều bằng chứng khoa học, giữa người với người có cái gì khác hơn để kết nối trong công việc, đó là hệ giá trị mà hai bên theo đuổi, cả văn hóa, là "gu" - là cách mà trí tuệ và trái tim cả hai phía vận hành.Tôi cũng từng tranh luận, thậm chí tranh cãi với các sếp ở các công ty cũ, nhưng hầu hết đều dẫn đến sự đồng cảm, thống nhất và tốt đẹp hơn. Giữa những lần tranh cãi để hiểu nhau hơn và những lần im lặng không thể "cất lời", cuối cùng tôi tìm ra điều khác biệt của những người phù hợp trong các tổ chức, doanh nghiệp, đồng nghiệp. Đó là điều bao trùm mọi tiêu chí cụ thể về sản phẩm, dự án hay chính sách kinh doanh: là niềm tin và giá trị. Điều này càng trở nên tỏ tường trong những năm tháng làm việc sau này của tôi. Những người tôi gặp mà tương đồng, chúng tôi có thể họp quên thời gian, càng làm việc, chúng tôi càng có nhiều ý tưởng mới.Chung niềm tin và giá trị thì mọi sự tranh cãi chỉ là nhỏ, và cuối cùng sẽ đến một điểm thống nhất. Do đó, người phù hợp, hoặc vừa vặn, để đồng hành với một cá nhân cũng như một tổ chức là người nên khác ta nhiều thứ nhưng phải cùng niềm tin, giá trị và tầm nhìn.Người phù hợp với bạn và tổ chức của bạn thì sao?Nguyễn Dương Bài viết của bạn rất hay. Tranh luận chỉ nên có giữa những người có cùng thang giá trị; họ làm việc với nhau để đi đến một giải pháp chung. Còn khi khác giá trị thì không thể tranh luận và giải pháp đến từ phía có quyền lực cao hơn. Lúc đó bạn phải ra khỏi tổ chức nếu còn muốn trung thành với giá trị của mình, hay là tìm cách để có quyền lực cao hơn để sau đó có thể thục hiện giải pháp của mình. Chính xác. Chung niềm tin, giá trị, tầm nhìn. Nói rõ hơn, là chung mục tiêu và chung động lực phấn đấu. Tuy nhiên, việc tìm kiếm một môi trường, hay một người nào phù hợp với mình, thoạt đầu, nghe có vẻ rất hợp lý. Nhưng khi đủ trưởng thành về tư duy, chúng ta nhận ra rằng, chúng ta tự thay đổi bản thân, thì thế giới thay đổi theo.Nếu bạn có đủ năng lực, năng lượng, khả năng thuyết phục tốt, thì cả tập thể đó sẽ cùng hòa chung nhịp đập với bạn! Khả năng tự điều chỉnh của con người ta rất cao. Họ sẽ minh định biết nơi đâu là ánh sáng thực sự để họ hướng tới; biết ai là người họ mong muốn đồng hành.Không có nhân viên tồi, không có bạn đồng hành yếu kém, chỉ có ta là chưa đủ điều kiện để quy tụ những người bạn đồng hành tuyệt vời mà thôi!Nên, chốt lại, ta thay đổi bản thân ta. Ta sống Đạo đức, trân trọng, chan hòa, chia sẻ, bao dung tất cả; nếu là lãnh đạo thì sắp xếp đúng người đúng việc, "dụng nhân như dụng mộc", "không bắt cá leo cây", thấy được những điều tốt đẹp từ tất cả mọi người xung quanh, biết nâng đỡ tất cả, đó là bí quyết phát triển, bí quyết thành công, bí quyết của cuộc sống hạnh phúc! Niềm tin, giá trị, tầm nhìn: cảm nhận của tôi là rất đúng, nhưng có thể giải thích rõ hơn 3 khái niệm trên giúp để người đọc hiểu sâu hơn.Ngoài ra, có thể kể thêm tính không tư lợi trong khi bàn bạc giải quyết và thực hiện một vấn đề cũng rất quan trọng nữa. Mà cái này rất khó bỏ Bài viết thật hay. Niềm tin và giá trị chính là nền tảng cho các mối quan hệ/hợp tác. Cảm ơn tác giả ! Bài viết được phân tích và rút ra từ thực tế nên hoàn toàn hợp lý và đúng đắn. Khi cả nhóm đều nghĩ giống nhau, người này nói, người kia gật đầu vỗ tay thì ra khỏi phòng họp vẫn chỉ có những ý tưởng như trước lúc bước vào. Chung niềm tin và giá trị thì mọi sự tranh cãi chỉ là nhỏ và cuối cùng sẽ đến một điểm thống nhất. Sếp có tư tưởng và suy nghĩ này thì công ty sẽ tiến nhanh, tiến xa đây Acximet từng nói :Hãy cho tôi một điểm tựa, tôi sẽ nâng bổng Trái Đất này. Nếu mọi người trao cho bạn niềm tin,thì họ sẽ nhận được rất nhiều thứ ngoài kỳ vọng Tiêu đề bạn đưa ra thật rộng , trong môi trường làm việc hay học tập người "phù hợp" là người mang tố chất lãnh đạo có tiếng nói ảnh hưởng và kiến thức am hiểu trong lãnh vực chuyên môn sẽ mang lại sự "đồng thuận" của tập thể . Từ nghĩa "phù hợ " có trong cuộc " hôn nhân" sự chọn lựa người bạn đời sẽ quyết định cuộc sống dài lâu hay ngắn ngày .Còn giữa hai người khi tình bạn kéo dài hay bước vào giai đoạn "tri kỷ" thì phải "phù hợp " quan niệm sống, từ tính cách cởi mở tâm hồn thoáng không xét nét điều vụn vặt, sống chân tình trung thực, vì thế trên mặt bằng xã hội thời nay, mạng xã hội ta quen biết nhiều có thể trong mục "bạn bè" có người mấy trăm bạn thậm chí cả ngàn, nhưng để hiểu và " phù hợp" có mấy ai ....? có ai nói "BẠN thì ít nhưng BÈ thì nhiều"Bài viết tác giả đặt câu hỏi "ai phù hợp" trong môi trường làm việc và ai là mẫu người bạn "phù hợp", tùy theo "Nhân sinh quan" cách nhìn giao tiếp , nên trong cuộc sống tuy chỉ lần đầu đối diện ta cũng nhận thấy ít nhiều vế tính cách "phù hợp" hay không ...? điều nhắc nhở bản thân là không nên quá "cầu toàn" tìm người "phù hợp" . Bỏ qua những khái niệm trừu tượng như giá trị quan, kinh nghiệm đi làm tại nơi gần nhất cho tôi thấy rằng nếu cái thước đo đạo đức cá nhân anh dài hơn cái thước của ông sếp hay đồng nghiệp thì anh không ở được. Trong đại dịch, lương thưởng cắt bỏ, vậy mà phòng ban tôi làm từ sếp đến tớ đều nhiệt tình ăn chia quỹ marketing, quảng cáo. Sếp lại còn hay giả đò diễn sâu chê chỗ này mắc cái kia xấu, cốt để quy tất cả về mối thân nhà sếp. Nên nói gì nói muốn tìm phù hợp thì đầu tiên tổ chức phải nối dài các cây thước đạo đức hoặc bản thân chấp nhận cắt ngắn cây thước của mình đi. Phần còn lại nếu muốn hợp tác lâu dài thì cả hai bên chủ động chỉnh sửa cho phù hợp. Người ta nói "Để biết được bản chất của 1 con người thì hãy cho anh ta quyền lực", chưa bao giờ sai. Rất chuẩn nhưng thực tế làm gì có, nếu có cùng tầm nhìn, cùng mục tiêu thì cũng đạp nhau để về đích trước ! "Cùng niềm tin, giá trị và tầm nhìn" có thể gói gọn lại trong hai chữ "triết lý". Triết lý chính là cái mục tiêu, cái đẹp đẽ, cái chân lý, cái hợp quy luật. Ai tôn trọng quy luật tự khắc sẽ thấy nó hợp lẽ tự nhiên. Phù hợp cũng chính là hợp lẽ tự nhiên. "Thống nhất trong các mặt đối lập" đó là quy luật, là công thức của cuộc sống mà Karl Marx đã tìm ra. Tiếc là nhiều người đã cố tình bóp méo nó để phục vụ cho những mục đích riêng, thay vì tôn trọng nó để phục vụ cho mục đích chung. Tranh luận để có ý tưởng tốt nhất nhưng cần tôn trọng mọi người có ý kiến khác mình thì sẽ hợp nhau. Tranh luận rồi tranh cãi rồi lăng mạ nhau thì không thể hợp nhau được. Đáng tiếc là tôi không tìm được những người có cùng chí hướng nên đi kinh doanh tự do ! Tự làm,tự kinh doanh dù là nhà nghiên cứu khoa học vật liệu! Chúc mạnh khỏe! hay quá thật sự rất biết ơn bạn về bài viết Rất hay và sâu sắc, cám ơn tác giả