Giáo dục kiểu thí điểm Tôi từng học cả ba ngoại ngữ: tiếng Nga, tiếng Trung, tiếng Anh. Con trai tôi cũng đang hàng ngày sử dụng ba ngôn ngữ: tiếng Việt, tiếng Trung, tiếng Anh ở Singapore. Tôi không phản đối việc khuyến khích học sinh học thêm 1 - 2 ngoại ngữ bên cạnh tiếng Anh và tiếng mẹ đẻ. Tuy nhiên, việc học nhiều ngôn ngữ cùng lúc phải phù hợp với môi trường, hoàn cảnh, thời điểm, năng lực và lứa tuổi cụ thể của học sinh.Ở Singapore, học sinh bắt đầu tiếp xúc với tiếng Anh và tiếng Trung ngay từ khi học mẫu giáo. Bậc Tiểu học, học sinh Singapore được học tiếng Anh, tiếng mẹ đẻ (tiếng Trung, tiếng Malaysia hoặc tiếng Tamil của Ấn Độ) và các môn khác được dạy hoàn toàn bằng tiếng Anh như: Toán, Nghệ thuật và Thủ công, Giáo dục Công dân và Đạo đức, Âm nhạc, Giáo dục Thể chất, Khoa học Xã hội.Việc dạy ngoại ngữ của Singapore chỉ áp dụng từ cấp 2, tương đương với từ lớp 7 trở lên ở Việt Nam. Chương trình ngoại ngữ này không áp dụng đại trà mà chỉ dành cho những học sinh có điểm thi tốt nghiệp Tiểu học thuộc top 10% và có khả năng học ngoại ngữ tốt. Học sinh có thể lựa chọn học một trong ba ngoại ngữ: tiếng Pháp, tiếng Đức, tiếng Nhật.Học sinh Tiểu học ở đây được tham gia các chương trình hướng nghiệp do trường tổ chức miễn phí. Qua đó, các bé hiểu được sở thích, thế mạnh của bản thân và sẵn sàng chuẩn bị cho kế hoạch nghề nghiệp. Vì vậy, việc xác định học ngoại ngữ phù hợp nhất với đam mê, sở thích và nguyện vọng cá nhân diễn ra khá dễ dàng dựa trên tinh thần tự nguyện, chủ động, tích cực của người học.Khi Bộ Giáo dục Việt Nam đặt vấn đề đưa tiếng Trung và tiếng Nga vào giảng dạy từ bậc Tiểu học, tôi thấy có hai vấn đề cần lưu tâm.Thứ nhất, tiếng Anh cần xác định là công cụ để đưa đất nước nhanh chóng hội nhập với xu thế phát triển toàn cầu. Do vậy, tiếng Anh nên được giảng dạy trong nhà trường dành cho tất cả học sinh Việt Nam như một ngôn ngữ thứ hai - cách mà Singapore đã thực hiện thành công. Các ngoại ngữ khác như tiếng Trung hay tiếng Nga, chỉ nên đưa vào giảng dạy từ cấp 2, sau khi nhà trường đã làm tốt công tác hướng nghiệp cho học sinh, giúp các con hiểu được năng lực, sở thích, mục tiêu nghề nghiệp tương lai của mình. Việc học chỉ đạt được hiệu quả và ý nghĩa khi người học thực sự yêu thích và cảm thấy có ích cho sự phát triển của bản thân.Thứ hai, đề án dường như rất hấp dẫn trên văn bản, nhưng tôi lo ngại về tính khả thi trong quá trình thực hiện. Đề án gần 10.000 tỷ đồng đã hoàn thành giai đoạn một nhưng tôi không biết hiệu quả của giai đoạn này đến đâu. Chưa có bất cứ báo cáo, số liệu chính thức nào được công bố. Nhưng trong kỳ thi trung học phổ thông quốc gia 2016, môn ngoại ngữ có phổ điểm thấp nhất. Theo quan sát của tôi, khả năng giao tiếp tiếng Anh của lớp trẻ thành thị bây giờ đã khá hơn nhiều. Nhưng tôi cho rằng, kết quả đó liên quan nhiều đến sự nở rộ của các trung tâm ngoại ngữ hơn là việc dạy học trong nhà trường. Một số nhà giáo dục còn nhận định, chính chương trình dạy chính khóa không đến đầu đến đũa trong trường đã đẩy phụ huynh đến các trung tâm tìm chỗ học cho con.Chỉ riêng tiếng Anh, ta đã chưa hoàn thành mục tiêu, tôi không hiểu thêm 6 ngoại ngữ khác (Trung, Nga, Nhật, Hàn, Pháp, Đức), Bộ sẽ xoay xở ra sao? Liệu chúng ta có đủ nhân lực chất lượng cho 6 ngoại ngữ kia khi mà giáo viên tiếng Anh đang được đánh giá là yếu và thiếu?Hơn nữa, môi trường sử dụng và thực hành là yếu tố rất quan trọng trong việc học ngoại ngữ. Vốn tiếng Trung của tôi đã khá tốt khi còn ở Việt Nam. Nhưng khi sang Singapore du học, do chỉ sử dụng tiếng Anh, tôi bỏ bẵng tiếng Trung suốt 1 - 2 năm. Tới lúc đi làm, trở lại với tiếng Trung, tôi gần như phải học lại từ đầu. Nhưng khả năng sử dụng ngôn ngữ này của tôi chỉ thực sự hoàn thiện khi tôi kết hôn với một người chồng gốc Hoa - sống trong môi trường thường xuyên giao tiếp bằng tiếng Trung.Nếu học tiếng Trung, tiếng Nga từ bậc Tiểu học, liệu các con có một môi trường sinh động để thực hành; liệu sau 10 năm đèn sách, các con có cần tới ngoại ngữ đó trong công việc, cuộc sống hay sẽ để chữ nghĩa rơi rụng theo thời gian. Đề án mới nhất của Bộ có thể là một chương trình đầy tham vọng. Nhưng nếu quả thực như thế, tôi mong muốn thấy trước các kế hoạch, giải pháp thực hiện cụ thể, khả thi và thuyết phục.Hàng chục năm qua, rất nhiều đề án đổi mới giáo dục đã được đưa ra áp dụng. Học sinh chưa thí điểm xong chương trình này đã lại được thí điểm chương trình khác. Liệu có sòng phẳng không nếu hàng triệu phụ huynh phải chi tiền chỉ để mua về cho con mình sự giáo dục thí điểm?Lại Hà Giang Tôi đề nghị trưng cầu dân ý chứ không phải bộ giáo dục muốn đưa con cháu chúng tôi làm vật thí nghiệm như thế mãi được! Có 1 vấn đề là tất cả người dân đều hiểu vấn đề này nhưng sao bộ giáo dục không hiểu hay cố tình không hiểu??? Cảm ơn bạn Lại Hà Giang, bài viết của bạn có cái nhìn rất khách quan mà cũng rất thực tế! Rất hay. Mong Bộ GD&ĐT có tinh thần cầu thị, tiếp thu ý kiến hữu ích đại diện cho các bậc PH như thế này. không làm đề án thì tiền thuế biết tiêu thế nào. Những việc hữu ích không phải bộ không biết, mà làm thế thì cán bộ BGD lấy gì mà chia Tôi rất muốn những người làm trong ngành giáo dục, đặc biệt là những người đang có liên quan đến việc thí điểm dạy tiếng Anh đọc bài viết này. Đây là một bài viết có nhận định và đánh giá rất khách quan, được đúc kết từ thực tiễn học và sử dụng các ngoại ngữ. Với gần 20 năm học và sau này sử dụng tiếng Anh trong đi làm, tôi hoàn toàn đồng ý với quan điểm của tác giả. Bộ giáo dục nên đổi têni thành Công ty vẽ đề án gọi là đổi mới giáo dục Tôi là " nạn nhân" của môn tiếng Nga, nên tôi hiểu rõ tác hại việc học không đến đầu đến đũa của môn ngoại ngữ này. Cái này gọi là định hướng giáo dục quay lại những năm 60,70 của thế kỷ trước ! Bài viết rất hay phản ánh đúng thực trạng hiện nay .Đây là Việt Nam chứ không phải Singapore ,học tiếng anh ở trường cũng chỉ để thi qua môn chứ không chú trọng nhiều vào phát âm hay speaking. Thử hỏi liệu rằng cần phải nhồi nhét vào đầu bao nhiêu thứ nữa để mang danh sin nhưng học cách Việt Nam .copy thì copy cho hết đi .plz không có đề án làm sao chỉ ra hàng nghìn tỷ đồng từ ngân sách, ra đề án rồi giao chỉ tiêu thành tích để báo cáo kết quả giả tạo ra vẻ tài giỏi lắm, học sinh lớp 6 mà chưa đọc viết được tiếng việt kia. có giỏi thì ra đề án dạy chúng biết đọc tiếng việt đi ,làm nghề giáo thì phải mẫu mực dùng làm mất đi giá trị người thầy Những người đưa ra và quyết định các đề án (thử nghiệm) này thì con cháu họ toàn học tập ở nc ngoài thôi ! Lạy các cụ, các cụ đừng làm cho con trẻ rối thêm nữa, để cho các cháu nó thở, 16 năm đèn sách vẫn đói vẫn thất nghiệp. Cần quán triệt quan điểm học ngoại ngữ vì sự phát triển con người, đất nước chứ không phải vì áp lực chính trị.Ở ta có vẻ như học cái gì đều có áp lực chính trị chứ không phải mang tính khoa học thuần túy và chưa chắc đã phải vì sự phồn thịnh, phát triển của con người, đất nước. Phải tìm chuột bạch mà thí điiểm để kiếm tiền chứ. Ai mà không cần tiền. Đừng có ý kiếnn làm gì cho mệt. Đến đứa trẻ chưa đi học còn biết chứ nói chi đến các nhà khoa học làm GD??? Thí điểm, cải cách từ những năm 1981, 1982 đến nay rồi, từ đó đến nay cho ra đời không biết bao nhiêu lứa chuột bach ??? XH tiến triển hay tụt hậu chắc mọi người thừa sức biết. Chỉ có những người cố tình không biết thôi. Giáo Dục VN 40 năm cò thí điểm nghe sao mà đau lòng quá .Cứ mỗi Bộ Trưởng lên là mỗi thí điểm thì chỉ có CHẾT Tôi học tiếng Anh lớp 11, 12 những năm 84, 85. Còn nhớ bài "Trường đại học Lô Mô Nô Xốp". Chả giúp được gì nhiều với từ ngữ như "bổ nhiệm", "sự phỏng đoán táo bạo" (daring conjectures) trong giao tiếp hàng ngày. Còn nhiều nữa. Bỏ nhầm gia vị Nga vào thì cứ là hỏng. Chủ trương phải nên rạch ròi. Học ngôn ngữ là học văn hoá của người ta nữa đấy.