Nỗi oan quỹ phụ huynh Anh kể về tình thế bế tắc ở cuộc họp hôm đó. Một ông bố quan sát thấy vài bóng đèn nhấp nháy, bèn để ý và phát hiện thêm, loại đèn đang dùng trong lớp không có tính năng chống cận thị. Anh đề xuất giáo viên chủ nhiệm kiến nghị nhà trường thay loại bóng đèn khác để đảm bảo ánh sáng cho các con.Cô giáo giải thích rằng việc này rất khó, nếu được duyệt cũng mất nhiều thời gian. Nhà trường sẽ phải kiến nghị lên phòng giáo dục, các đơn vị chịu trách nhiệm mua sắm sau đó xuống lớp thẩm định: vì sao loại bóng đèn này phải thay, tại sao trường khác dùng được mà trường này không dùng được, thậm chí tại sao lớp này học được mà lớp kia lại đòi đổi... Câu trả lời chỉ ra một thực tế phụ huynh nào cũng hiểu: chờ kinh phí của nhà nước để mua sắm thiết bị, cơ sở vật chất là cuộc chờ đợi mỏi mòn.Thấy vậy, anh Hùng và nhiều phụ huynh khác đề xuất góp quỹ để trang bị cho các con. Nhưng cô giáo lắc đầu cho biết Bộ Giáo dục và Đào tạo đang yêu cầu thanh tra các khoản thu chi đầu năm. Mua sắm thiết bị dạy học, cơ sở vật chất trong trường thuộc những khoản thu bị cấm theo Thông tư 55, nên trường năm nay không dám thu.Trường THCS Lê Quý Đôn, TP Thủ Đức, TP HCM mới đây cũng yêu cầu phụ huynh không đóng quỹ lớp, quỹ khuyến học, quỹ Ban đại diện cha mẹ học sinh. Phụ huynh muốn tài trợ cho trường phải có văn bản đồng ý của phòng Giáo dục. Trường con tôi học, ở quận trung tâm TP HCM, năm vừa rồi không cũng không thu quỹ.Mấy năm trước, khi thấy bác bảo vệ tại trường bị giảm thu nhập dịp hè, tôi bàn với một số phụ huynh cùng ủng hộ bác. Trao đổi ý tưởng này với ban giám hiệu, tôi nhận được sự tri ân, nhưng bị từ chối vì trái với Thông tư 55. Bác bảo vệ cũng không chịu nhận khi chúng tôi ủng hộ thẳng, không thông qua Ban giám hiệu. Bác e ngại điều tiếng.Phụ thu, lạm thu, thậm chí biến Ban đại diện cha mẹ học sinh thành "hội thu hộ" là tình trạng xảy ra ở nhiều nơi. Nhưng từ những mắc mớ của tôi, của anh Hùng và qua việc tìm hiểu kỹ ngân sách giáo dục dành cho các trường, tôi nhìn thấy một thực tế khác: nếu chặt đứt hoàn toàn các khoản phụ thu, trường học sẽ "lực bất tòng tâm" khi muốn nâng cao hoạt động dạy và học.Theo Nghị định 81, khung học phí đối với cơ sở giáo dục phổ thông công lập năm học 2022-2023 dao động 300.000 đến 650.000 đồng với khu vực thành thị, 100.000-300.000 đồng (nông thôn) và 50.000-220.000 (vùng dân tộc thiểu số và miền núi). Các trường hầu như không dám thu kịch khung.Do ngân sách nhà nước còn eo hẹp, học phí được coi như một nguồn thu bổ sung quan trọng. 40% học phí dùng để tạo nguồn cải cách tiền lương cho giáo viên. 60% còn lại dành cho việc nâng cao chất lượng giáo dục, các hoạt động dạy học chuyên đề, phụ đạo, trải nghiệm, hướng nghiệp, giáo dục địa phương...60% của khoảng vài trăm nghìn học phí là con số "thu không đủ chi". Nhà trường vì thế phải nhờ đến các nguồn ủng hộ xã hội hóa từ phía phụ huynh. Đây là một cuộc đồng thuận giữa trường học và cha mẹ, nhằm chăm sóc tốt hơn cho con em.Chúng tôi thuở nhỏ học trong những lớp học nóng bức, quạt không có, chưa nói tới máy lạnh; bàn ghế mục, gãy, xiêu vẹo... Nhưng phải chấp nhận, vì bố mẹ chúng tôi ăn còn chưa đủ no, nói gì tới góp thêm tiền cho trường học. Tất cả trông chờ vào nhà nước.Bây giờ, điều kiện sống của các gia đình, đặc biệt là ở thành phố lớn, đều đã khác. Khảo sát của Tổng cục Thống kê về mức sống dân cư 2020 cho thấy, đầu tư cho giáo dục ngày càng được chú trọng hơn qua các năm. Năm 2020, trung bình các hộ dân chi hơn 7 triệu đồng cho một thành viên đang đi học, tăng khoảng 7% so với năm 2018.Bọn trẻ đã quen sống trong những căn nhà bật điều hòa, sẽ khó chịu khi ngồi trong những lớp 50-60 bạn nhễ nhại mồ hôi. Nhưng ngân sách nhà nước làm sao đủ trang bị cho hàng trăm nghìn lớp học trên cả nước.Mọi việc sẽ rất lý tưởng nếu sự phối hợp giữa trường học và phụ huynh là hoàn toàn trong sáng; tức trường học kêu gọi đóng góp được bao nhiêu, sẽ chi cho học sinh bấy nhiêu, ông hiệu trưởng và các vị trong ban giám hiệu không tư lợi. Nhưng như mọi lĩnh vực khác, tham nhũng trong giáo dục vẫn thường xuyên xảy ra.Việc phụ huynh góp tiền để nhà trường mua điều hòa là một sự thống nhất hợp lý. Vấn đề phi lý nằm ở chỗ, năm nào cũng góp tiền mua điều hòa.Nhưng sai đâu sửa đó. Không thể vì cái sai do sự lỏng lẻo trong quản lý giám sát thu chi tài chính mà đi đến những hành động cực đoan như xóa bỏ Ban đại diện cha mẹ học sinh hoặc dừng chủ trương xã hội hóa, ngăn người dân chia sẻ gánh nặng kinh phí giáo dục cùng Nhà nước.Vấn đề này không phải thiếu hướng giải quyết. Theo tôi, thứ nhất, Bộ Giáo dục và Đào tạo cần tính toán lại chi phí giáo dục cơ bản theo nguyên tắc tính đúng tính đủ, không chuộng rẻ. Trên cơ sở đó, chính sách học phí cần áp dụng linh hoạt hơn, tránh cào bằng. Các khu vực có thu nhập bình quân cao có thể điều chỉnh thu học phí ở mức cao hơn và ngược lại. Chủ trương này từng được đề cập đến trong Nghị quyết 90/CP-1997 nhưng chưa được thực hiện quyết liệt và mạch lạc.Thứ hai, tăng cường giám sát tài chính bằng việc thiết lập cơ chế, tổ chức độc lập để minh bạch các khoản phụ thu. Ban đại diện cha mẹ phụ huynh ngoài việc thu hộ, cần có tiếng nói quyết định hơn trong giám sát thu chi. Việc giám sát cũng cần sự tham gia của đại diện ngành giáo dục và địa phương nhằm hạn chế sự tự tung tự tác của hiệu trưởng và ban giám hiệu trường.Cũng trong báo cáo trên, bà Irina Bokova, cựu Tổng Giám đốc UNESCO khẳng định: "Giáo dục là trách nhiệm chung của chính phủ, nhà trường, giáo viên, phụ huynh".Khi giáo dục còn những khiếm khuyết, tồn tại mang tính hệ thống, việc đổ lỗi lên một chủ thể nào đó, mà chưa xem xét thấu đáo các nguyên nhân, có thể dẫn tới những hệ lụy nghiêm trọng.Quỹ phụ huynh không có tội. Không thu quỹ chắc chắn sẽ loại trừ mọi rủi ro. Nhưng không thu quỹ, thực sự, nhà trường và học sinh... rất tội.Thái Ca Không minh bạch và vô lý thì oan ức gì? Nhiều người không đủ điều kiện cũng phải cố gắng đóng quỹ vì không muốn con mình bị chèn ép ở trường lớp. Nếu nó tốt và ý nghĩa thì đã không bị lên án rồi, cần có quy định rõ ràng và công khai hơn về vấn đề này chứ nhiều nơi lạm thu quá. Tivi, quạt, rèm cửa, bóng đèn, năm nào cũng mua mới. Mà vào phòng đó 5 năm sau vẫn là cái đó. Vậy cho hỏi đóng để mua phục vụ cho con em mình điều tốt nhất rồi hết năm gỡ ra đem lên lớp trên sử dụng tiếp được không ? Vì mỗi năm phụ huynh phải đóng tiền mua mới vậy là cái cũ đem đi vứt àh trong khi vẫn còn sử dụng tốt ? Xoá bỏ Ban Đại Diện cha mẹ học sinh là điều cực đoan, đúng là quỹ phụ huynh không có tội. Vấn đề là cần thu chi minh bạch và hợp lý, tất cả tập trung vào lợi ích của học sinh thì không có gì phải bàn cãi. Đúng là quý thu thêm không có tội, cách chi không hợp lòng phụ huynh. Con tôi nhịn đi vệ sinh cả ngày vì nhà vệ sinh ở trường quá bẩn. Tôi ý kiến nhiều lần không thay đổi. Vì vậy nên bỏ. Càng ít tiền, dạy càng tốt. Bỏ bớt quyền của ban giám hiệu đi, giáo viên phải chạy theo nhiều thành tích vô ích, cuối cùng ai khéo thì được ưu ái. Trách nhiệm này thuộc nhà nước. Khoan hãy bàn tới quỹ PH, tui chỉ hỏi vai trò của chính phủ trong ngành giáo dục đã thực hiện tốt chưa? Ngân sách giành cho giáo dục là bao nhiêu phần trăm so với ngân sách giành cho quốc phòng của công an và quân đội? Thay cái bóng đèn chống cận rồi năm nào cũng thay , phụ huynh không phải là chùm khế ngọt cho trường trèo hái mỗi ngày. Lúc tôi đi học thì từ lớp 1 đến 12 , trong lớp chỉ có 2 đến 3 bạn cận , nhưng làm gì có đèn chống cận ở lớp. Thời nay , quá nửa lớp cận trong khi điều kiện ánh sáng tốt hơn nhiều, cận là do các em coi youtube, lên mạng quá nhiều . Quĩ phụ huynh chủ yếu dùng để mua đồ tặng thầy cô , chứ mua quà cho các bé chẳng đáng bao nhiêu . Đề nghị dẹp bỏ quĩ phụ huynh và ban đại diện Chuyện chăm lo cho Ngành Giáo dục là chuyện của các cấp Lãnh đạo chứ không phải của Phụ huynh Học sinh. Thiếu gì cách làm chứ không chỉ cứ khư khư là góp tiền đưa cho Hội, hay Nhà trường. Tại sao không cùng bàn bạc với nhau rồi góp tiền mua bóng đèn, kêu luôn Thợ tới lắp, rồi trả tiền công cho Thợ ?!Không cần chi tới cái gọi là "Hội Phụ huynh học sinh" nữa! Mấy anh chị hội phụ huynh nhà khá giả và ít nghĩ tới người khác hoàn cảnh nhiều ý tưởng phụ thu lăm , phụ huynh nhà khó khăn chạy theo bở hơi tai , trình bày riết cũng ngại Là phụ huynh tôi ủng hộ những khoản đóng góp thật sự hữu ích,hợp lý,minh bạch,không tư lợi,và trong khả năng của mình.Nhưng thực tế những nơi các con tôi học không được như vậy. Mình xin lỗi trước. Hôm qua mình có đi họp phụ huynh, vào lớp thì đồng hồ không có , những vậy trang trí trong lớp cũng có ít. Nhưng mình biết là cô giáo đã tháo xuống, để phụ huynh vào lớp thấy cơ sở vật chất xuống cấp hết rồi , nên cần mua thêm. Sau khi họp xong thì cô lại mang lên. Tự nhiên bao nhiêu ấn tượng đẹp về cô tan biến mất. Năm ngoái học Thầy , Thầy thì không như cô, không cần phải làm những điều đó. Cuối năm mình cảm kích vì thầy đã tâm huyết dạy học cho các em những kinh nghiệm sống, vượt qua khó khăn ... và mình cũng gửi riêng phong bì cho thầy , tất nhiên chẳng ai nói, chẳng ai ép buộc mà mình thấy Thầy xứng đáng nhận điều đó. Còn như hiện tại năm nay con mình học cấp 1. Vậy mà những trò như tháo đi cất những thứ như đồng hồ này kia... làm mình thấy họ thật nhỏ nhoi. Không nên có Hội phụ huynh vì những mặt tiêu cực của hội này nhiều hơn điểm tích cực(từ thực tế hoạt động trong trường học những năm qua). Tuy vậy không có nghĩa là chúng ta không huy đông được sự đóng góp của xã hội vào việc chung tay cùng nhà trường xây dựng,sửa chữa và nâng cao chất lượng học tập và giảng dậy của trường. Trường có thể huy động tài trợ,đóng góp hoàn toàn tự nguyện của các mạnh thường quân ( cá nhân và các doanh nhân cùng các cựu học sinh..v.v.v...). Muốn vậy, trường cần có : kế hoach chi tiêu,mục đích rõ ràng, cụ thể và quan trọng nhất là nâng cao chất lượng giảng dậy và giáo dục một cách tương ứng. Hãy xem cách làm của các trường tư thục trên thế giới . Chúng ta có thể rút ra được cách đi phù hợp. Hy vọng khi ấy mối quan hệ : Nhà trường- học sinh- phụ huynh-xã hội đươc hài hòa và cùng thắng(win-win). Bất cứ hiệp hội nào hoạt động đều cần có quỹ để chăm lo, thăm hỏi cho các thành viên. Hội PHHS cũng vậy, tiêu chí của hội được Bộ GD ĐT quy đinh rất rõ ràng. Hầu hết các hội PHHS đều hoạt động tích cực, thu chi rõ ràng, công khai, minh bạch. Các thành viên trong BCH hội luôn tích cực, vất vả mà không có khoản bồi dưỡng hay thù lao gì cả. Khi bầu BCH hội thì ai cũng né tránh không muốn tham gia, nhưng lại thích đứng ra ngoài xem xét, phê phán! Ai là người trong cuộc mới hiểu. Tôi là 1 thành viên trong BĐD cha mẹ HS. Nói ra thì trong ban đd đóng góp nhiều hơn PH 5 đến 10 lần. Còn bị ăn chửi. Chả có chỗ nào lả không minh bạch hết. Hàng năm đều công khai chi tiết trước toàn PH trường. Còn nội bộ thì ai cũng biết. Không có quỹ PH trường sẽ rất mệt mỏi. Ở đây có ai làm hội phụ huynh chưa nhỉ? Đang họp, cô giáo gọi "em đang giảng bài thì cái tivi bị hư, anh tới sửa giùm em gấp ạ", chổ làm cách trường 7km. Đang lên lịch cuối tuần nghỉ ngơi, cô giáo gọi "anh ơi, trường phát động phong trào vẽ tranh an toàn giao thông ở bờ tường quanh trường, cuối tuần anh sắp xếp", "anh ơi phòng GD tổ chức buổi nhặt rác vì môi trường, anh lo khâu tổ chức giùm"...mấy việc này ai làm? Chắc chắn những phụ huynh đang "kêu ca" kia chả ai chịu làm (cực, bận phải đi làm, và cũng không muốn làm) và cũng chẳng dám làm (nghỉ việc 1 2 buổi nó đuổi luôn ấy chứ). Do đó người khác chịu nhận làm cho thì phải biết ơn họ đi, thay vì kêu với ca.