Sống cùng virus Một phụ nữ ngoài trung niên, tiền sử hoàn toàn khoẻ mạnh đã chịu đựng những cơn đau bụng, tự uống thuốc giảm đau và kháng sinh. Không chịu nổi, hơn tuần sau chị vào viện, tôi siêu âm thấy ruột thừa đã vỡ, những ổ áp-xe đầy mủ đang gặm nhấm thành bụng, gặm cả vào ống tiêu hoá, mạc treo và phần phụ.Ca phẫu thuật ruột thừa đáng ra chỉ phải nằm viện vài ngày nhưng đã trở nên quá phức tạp. Bác sĩ phải sử dụng năm cái ống thông cắm sâu vào ổ bụng cùng kháng sinh mạnh để kiểm soát nhiễm trùng lan rộng.Covid-19 đã tạo ra một trận dịch thứ cấp, đó là nỗi sợ virus, khiến nhiều người có bệnh liều lĩnh tự chữa và cố thủ trong nhà.Theo quan sát của tôi, các bệnh viện đều vắng vẻ, rất khó để lấp đầy 50% công suất giường bệnh, trong khi số bệnh nhân nặng lại tăng lên. Đồng nghiệp chụp ảnh gửi cho tôi những buồng điều trị trống trơn. Ngược lại, những phòng chăm sóc bệnh nhân nặng, phòng cấp cứu hoặc đơn nguyên hồi sức tích cực luôn quá tải.Hơn một năm diễn ra đại dịch Covid-19, tôi nhận được rất nhiều cuộc gọi hoặc tin nhắn xin tư vấn từ bệnh nhân đau tim, đột quỵ, thậm chí đơn giản như viêm ruột thừa, nhưng họ lại "biến mất" ở bệnh viện vì cố thủ trong nhà.Những câu chuyện tương tự phụ nữ trên tôi gặp gần như mỗi ngày. Đó là những bệnh nhân ung thư, bệnh nhân tim mạch, bệnh nhân đột quỵ, đủ thứ bệnh hiểm nghèo, và trong số đó không ít trẻ con phải chịu đau đớn, thậm chí tử vong tại nhà do lần lữa không đến viện.Đồng ý rằng một năm rưỡi qua chúng ta phòng chống dịch quá tốt. Nhưng ở làn sóng dịch thứ tư, theo tôi đã có sự thay đổi lớn. Với biến thể Delta, virus đột biến lẩn tránh miễn dịch và tăng ái tính với thụ thể ACE2 của tế bào người, làm cho người nhiễm tăng tải lượng virus, dẫn đến khả năng và tốc độ lây truyền rất cao.Biến thể Delta với 68% ca mắc không triệu chứng, nhiều ca F0 đang âm thầm lây nhiễm rất nhanh trong cộng đồng, đó chính là lý do tại sao TP HCM đã thực hiện giãn cách xã hội đủ bốn tuần, nhưng số ca nhiễm vẫn đang tăng.Tôi sử dụng thuật toán thống kê ước tính hệ số lây nhiễm trong giãn cách xã hội, kết quả: TP HCM sẽ phải giãn cách xã hội hai đến ba tháng để có thể dập tắt hoàn toàn các chuỗi lây nhiễm cộng đồng. Tức, sự kỳ vọng giãn cách xã hội trong vài tuần để Thành phố vô nhiễm với virus là không thể.Virus vẫn tồn tại, ngay cả khi phần lớn dân số thế giới được tiêm chủng. Các nhà khoa học dự báo, Covid-19 sẽ trở thành căn bệnh đặc hữu như các chủng cúm mùa, con người phải có kế hoạch sống chung với nó.Ở TP HCM hay bất cứ địa phương nào, các làn sóng dịch sẽ tiếp tục xảy ra. Chống dịch sẽ trở nên cực đoan nếu mỗi tỉnh thành chỉ có vài chục ca mắc đã ngay lập tức giãn cách. Các hoạt động kinh tế, đời sống xã hội đều dừng lại.Tôi cho rằng, giãn cách xã hội sẽ mang lại thành tích giảm số ca bệnh, nhưng mỗi đợt giãn cách kéo dài hàng tháng, lặp đi lặp lại nhiều lần thì hệ quả sẽ khôn lường. Đó là những người cố thủ trong nhà chấp nhận ốm nặng, thậm chí tử vong, là những người yếu thế bị "tấn công", những người mất việc làm, phải gánh chịu thảm hoạ kép cả đói khổ lẫn bệnh tật. Nghiêm trọng nhất, đó là khi nền kinh tế đổ vỡ dẫn đến khủng hoảng xã hội.Lịch sử đã chứng minh rằng, khi đại dịch đi qua, phía sau nó có thể là bệnh tật, nạn đói và trộm cướp hoành hành. Thế giới hôm nay chống dịch theo khoa học nhiều hơn chủ nghĩa kinh nghiệm. Tất cả các quốc gia đến giờ phút này đang chống dịch thành công đều ứng phó căn cứ vào "mức độ rủi ro" theo cấp độ cụ thể và màu sắc.Ví dụ, nước Đức chọn số ca nhiễm dưới 35 trên 100 ngàn dân được coi như "an toàn". Con số "hy vọng" là từ 35 đến 50 ca, con số mức "mở cửa" có giới hạn từ 50 đến 75 ca, con số "chỉ mở cửa những lĩnh vực thiết yếu" từ 75 đến 100 ca trên 100 ngàn dân. Trên 100 ca với 100 ngàn dân được đánh dấu "nguy hiểm".Nếu một bang nào đó đạt màu xanh - dưới 35 ca trên 100 ngàn dân - nghĩa là đang an toàn, sẽ chuyển sang "giai đoạn Covid mãn tính", được mở cửa toàn bộ, người dân được phép không đeo khẩu trang. Ngược lại, bang màu vàng đến màu đỏ sẽ bị áp các mức hạn chế, mức đỏ tía sẽ khoá chặt cả bang hay thành phố.Các tiêu chí để định lượng cho từng cấp độ cụ thể như: số ca nhiễm mỗi ngày, hệ số lây nhiễm cơ bản R0, tỷ lệ xét nghiệm dương tính, công suất sử dụng giường hồi sức tích cực ICU, tỷ lệ tiêm chủng, chỉ số nhóm người dễ bị tổn thương...Ban Chỉ đạo phòng chống dịch tại Quyết định 2686 tuy có chia cấp độ dịch, nhưng chưa dễ để hiểu được và áp dụng thống nhất. Theo tôi, thay vì giãn cách theo một công thức chung áp dụng cho tất cả, nên phân ra các mức độ rủi ro theo ba hoặc năm cấp độ, với nhiều tiêu chí hơn nữa, trong đó có các tiêu chí về số ca bệnh trên số dân, an sinh xã hội, kinh tế, tâm lý cộng đồng, chất lượng sống... từ đó quy định cho phép mở cửa hoạt động bình thường, hay mở cửa có giới hạn, hoặc cách ly xã hội để thực hiện các biện pháp kiểm dịch nghiêm ngặt và khoa học.Mỗi địa phương, từ cấp tỉnh cho đến phường xã, thậm chí một khu phố, sẽ dán một màu cụ thể. Từng khu vực, ví dụ như khu công nghiệp, nhà máy xí nghiệp, cơ quan công sở, trường học, dịch vụ kinh doanh, khu thể thao, vui chơi giải trí, du lịch... cũng sẽ được dán nhãn và ứng xử theo bối cảnh riêng như thế.Ta đang thấy dấu hiệu rõ hơn về một tương lai mà Covid-19 không bao giờ biến mất. Chống dịch thành công không phải là đạt đến một xã hội vô nhiễm với virus, mà là làm sao để số ca nhiễm vẫn trong tầm kiểm soát, hệ thống y tế không sụp đổ, những người yếu thế không bị tổn thương quá mức hay bị đẩy vào đường cùng.Trần Văn PhúcCovid-19 bào mòn người nghèo hoàn toàn nhất trí với tác giả, bài viết quá hay, phong tỏa giãn cách kg khoa học sẽ gây khó khăn cho xã hội và kiệt quệ sức dân Có lẽ số ca lây nhiễm ở VN rất ít, ít vô cùng so với Mỹ, Brazil, Ấn Độ,  ...Vì vậy người dân Vietnam chỉ biết thông tin về Covid-19 trên mạng, và những tương tác với mạng XH, đôi khi thông tin không chính xác cho lắm.Là người sống ở Tâm Dịch của Thế Giới cuối năm 2020, đầu năm 2021, Nam California, gia đình tôi có 7 người bị Covid-19, người già nhất 85, trẻ nhất hơn 2 tuổi, 4 người lớn, 3 trẻ em. Thật ra Covid-19 không phải là bản án tử hình đối với chúng ta, nếu không bị bệnh lý nền quá trầm trọng, hoặc đang chữa trị ung thư, bất lợi về di truyền. Có những bệnh khác còn nguy hiểm chết người với chúng ta ví dụ câu chuyện bị vỡ ruột thừa trên đây !Nhiều người quen thân với gia đình tôi có bệnh lý nền người lớn tuổi vẫn sống sót, chị gái tôi bị tai biến nhẹ...vẫn vượt qua được Covid-19 tại nhà. Chúng ta phải cẩn thận cân nhắc đều gì cần làm trong lúc này, đừng quá sợ con Covid-19 không dám đến bệnh viện chữa trị những bệnh có thể gây nguy hiểm chết người. Ý kiến rất hay của tác giả, chúng tôi đang ở Sài Gòn ngay tâm dịch, các đợt trước mỗi khi đọc tin số bệnh nhân covid hàng ngày cả vợ chồng cảm thấy lo lắng, hoang mang, áp lực.. Tuy nhiên khi những ngày qua Sài Gòn liên tục với con số nhiễm kỷ lực thì bản thân lại thấy không tâm lý, với suy nghĩ trước sau gì cũng phải sống chung với nó, nó sẽ tới chỉ là sớm hay muộn. Điều này giúp tâm lý mình tự tin. Đúng là trong dịch bệnh tâm lý cực kỳ quan trọng, tâm lý vững thì dễ bình tĩnh để xử lý mọi thứ. Đã đến lúc mọi người cũng nên chuẩn bị cho mình tâm lý mình có thể là F0 việc của mình là tuân thủ quy định 5K để lỡ có dính thì hạn chế lây nhiễm hoặc bị lây nhiễm từ người khác, những ngày này ở Sài Gòn mọi thứ chi phí đều đội giá rất cao, cuộc sống của người dân thực sự ảnh hưởng lớn. Chúng tôi là những người buôn bán kinh doanh nhỏ, đã vài tháng nay phải bấm bụng, tiêu pha dè sẻn vì không làm ăn được gì do phải đóng cửa hàng. Đúng là thật đáng sợ con covid, nhưng nếu cứ tình trạng này kéo dài, thì không biết cuộc sống của những người dân như chúng tôi sẽ tiếp tục ra sao ??? Tôi rất đồng ý với ý kiến của bác sỹ về điều này tôi cũng dự báo từ khi nó mới phát ra, sống chung với vi rút là cách tốt nhất chứ không phải giãn cách xã hội, không thể chống dịch theo kiểu này hoài khi vi rút không thể biến mất ! tôi đồng ý rằng chống dịch thành công không phải là đạt đến một xã hội vô nhiễm với virus, mà là làm sao để hệ thống y tế không sụp đổ, nhưng việc viện dẫn cách làm và số liệu của các nước phương tây rồi bảo làm theo thì không hợp lý trong hoàn cảnh nước ta, rõ ràng phương tây đã lưu giữ quan điểm này từ ngày đầu có dịch, họ cố chống chế bằng một loạt lý do để giữ lấy kinh tế nhưng hậu quả thì ai cũng biết, cuối cùng họ vẫn phải phong toả và chỉ mở lại khi đã tiêm được một số lượng lớn vaccine, ngay bây giờ khi đã tiêm xong vẫn còn nhiều nước phải cách ly lại thế nghĩa là cách làm đó không hiệu quả, chúng ta cũng từng thấy họ mở cửa họ vui chơi nhưng sau một thời gian lại thấy họ gặp hậu quả cho niềm tin đó, cách làm chúng ta vẫn là truy vết theo người chứ không phải có 1,2 ca rồi phong toả diện rộng, trừ khi số lượng ca tăng quá nhanh mới áp dụng cách đó, chúng ta mở cửa nhưng đó là khi đã tiêm được bao nhiêu % vaccine để đảm bảo chắc chắn cho toàn cộng đồng chứ chúng ta không mở cửa vì các nước khác làm như thế. Cho tôi hỏi bác sỹ Trần Văn Phúc đang làm việc ở đâu ạ? Tôi rất vui nếu được là bệnh nhân của bác sỹ mỗi khi bị ốm cần điều trị hoặc tư vấn. Tôi đọc nhiều bài của bác sỹ Phúc, và tôi đã vài lần phải nằm viện ở nước ngoài tôi thấy bác sỹ ở đó họ có tư duy tương tự. Họ làm cho mình rất yên tâm khi được điều trị. Bác viết quá chuẩn !Nhìn những gia đình bán hàng rong trong khu xóm trọ phải sống lay lắt gần 1 tháng qua thật quá xót thương. Bài viết của TG quá bổ ích mong sao bài viết đến với mọi người Sợ không dám vào bệnh viện là đúng, ngoài việc sợ virus còn sợ bị cách ly nữa. Tui nghỉ ở nhà chữa lao 6 tháng trời không ra khỏi nhà, hết liệu trình vào bệnh viên chụp phổi kiểm tra lần cuối thì gặp đúng hôm có ông F0 cũng vào bệnh viện thế là thành người trở về từ vùng dịch (bệnh viện cách nhà 2km) được xét nghiệm 2 lần và bị cách ly tại nhà. Bài viết thực sự rất ý nghĩa lúc này! Cảm ơn tác giả! Tôi thực sự quá stress khi nghỉ việc quá lâu, nếu vẫn ở nhà giãn cách như thế này không biết tôi có trầm cảm không nữa! Rất chí lí...dường như chúng ta đang ngụp lặn trong vòng luẩn quẩn mà chưa xây dựng được 1 kế hoạch khoa học trong chiến dịch phòng chống dịch này. Chính xác, chúng ta không thể mong những ngày zero ca nhiễm nữa vì những biến chủng. Yes. Quá chuẩn luôn!Cám ơn bs Phúc. đồng ý hoàn toàn với tác giả. Không thể áp dụng chiến lược đã thành công với vài trăm ca bệnh trong cả nước cho tình hình vài chục ngàn ca, thậm chí hơn thế được. Virut lây lan rất nhanh nên dù độc lực không cao nhưng tỉ lệ tử vong rất cao so với các bệnh khác nếu xét khía cạnh tổng thể. Bài học chống dịch trước đây của các nước như Mỹ, Bazil là một kinh nghiệm cần xem xét đó là chưa kể lúc đó virut chưa biến chủng và hệ thống y tế của họ tương đối mạnh nếu không hậu quả sẽ còn thảm khốc hơn nữa.Hiện nay một số nước có thể sống chung với virut vì tỉ lệ tiêm chủng tương đối cao, số người bị nhiễm bệnh sẽ thấp không gây áp lực nhiều lên hệ thống y tế.Hệ thống y tế của Chúng ta bình thường đã quá tải, tỉ lệ tiêm chủng chưa được bao nhiêu, nếu sống chung với virut không biết có bao nhiêu người sống chung với nó được bao lâu.Hiên nay vaccin đã bắt đầu bớt khan hiếm vì vậy chúng ta đã chống chọi được đến bây giờ nên xin hãy kiên cường thêm khoảng 2 tháng nữa khi tỉ lệ tiêm vaccin tương đối hãy nghĩ đến việc sống chung với virut.