Kẻ thù của ngân sách Tôi gọi đó là kẻ thù của ngân sách.Mới đây tỉnh Vĩnh Phúc kỷ niệm 20 năm tái lập. 65 tỷ đồng được chi ra cho phần quà biếu các đại biểu dự và toàn thể các hộ dân trong tỉnh. Lại là quà bằng ấm chén. Ý tưởng tặng quà các hộ dân, tưởng là hay, nhưng rồi tạo thành thắc mắc của chính người dân. Đó là những câu hỏi về giá, về nơi trúng thầu làm quà tặng.Món quà nhỏ, số tiền ngân sách chi ra cũng không lớn nhưng rõ ràng những sự ồn ào về quà tặng làm mất đi ý nghĩa ngày kỷ niệm và cả uy tín của tỉnh.Năm ngoái, Tập đoàn Than khoáng sản Việt Nam kỷ niệm 80 ngày truyền thống. Hàng chục tỷ đồng chi ra đã làm kỷ niệm chương bằng bạc cho toàn bộ công nhân viên chức. Những người thợ mỏ có quyền tự hào về truyền thống vẻ vang của họ. Nhưng cái cách Tập đoàn chỉ đạo các cơ sở cấp dưới phải mua kỷ niệm chương gây nên sự bất phục của chính những người thợ. Nhất là khi tấm kỷ niệm chương lớn hơn nhiều giá trị thực khi chế tác ra nó.Những câu chuyện khiến tôi giật mình kiểm đếm trong nhà những món quà. Chúng được tặng ở những lễ kỷ niệm, hội nghị, lễ mừng công hay đại hội chuyên ngành.Hàng chục bộ ấm chén có in chữ của cơ quan tặng. Vô số những đồ khác như bút, gạt tàn, bát đĩa, biểu trưng bằng thủy tinh, ảnh in trên kim loại, ấn phẩm đặc biệt để kỷ niệm... Nhiều lắm, và phải nói rất thật, không hề phụ lòng những nơi tặng: chúng chẳng có giá trị sử dụng, hoặc có nhưng rất không đáng kể.Bỏ thì thương vương thì tội, vứt đi không đành mà cho cũng khó tìm được người nhận. Bộ ấm trà, bát đĩa trong nhà có in chữ là điều nhiều khi gây bất tiện cho chủ nhà khi tiếp khách.Tôi chỉ là một nhà văn bình thường mà còn được không ít quà kiểu đó. Còn những người đảm trách vị trí quan trọng thì số lượng quà còn lớn biết bao nhiêu? Và có biết bao nhiêu người trong xã hội được nhận quà như tôi? Một con số bí ẩn thật đáng ngẫm nghĩ.Tôi đã được dự không ít những hội nghị ở những hội trường, khách sạn sang trọng với chi phí cực lớn. Như một phong trào, và tạo cảm giác về sự đua tranh giữa các cơ quan. Cơ quan tôi sao có thể kém anh được. Quà anh từng này, quà tôi đương nhiên phải lớn hơn anh. Anh tổ chức cỡ đó sao tôi lại chịu thua kém anh, tôi phải hoành tráng hơn.Nhưng chuyện quà cáp khách khứa dù sao cũng chỉ là chuyện nhỏ. Lớn hơn là chi phí công cho mua sắm ôtô, trang thiết bị, xây trụ sở cơ quan, xây tượng đài, các sân vận động, nhà thi đấu, hệ thống nhà văn hóa từ tỉnh xuống đến thôn, xóm.Nhà thi đấu Hà Nam xây dựng trên đất làng Quỳnh Chân - quê mẹ tôi - và được khánh thành năm 2014. Đây là dự án lớn, với số tiền đầu tư trên 1000 tỷ, dự kiến tổ chức Á vận hội 2018. Hệ thống đường dẫn vào nhà thi đấu được xây dựng dọc ngang thênh thang, đèn đường hiện đại. Tất cả nằm chơ vơ giữa cánh đồng.Hôm khánh thành toàn bộ dân làng nay đã lên tổ dân phố, lên phường được huy động đi dự. Miễn phí và được phát quà tặng là nước ngọt.Bây giờ mỗi lần về quê là một lần tôi chứng kiến cảnh hoang tàn của khu nhà thi đấu. Đã khánh thành mấy năm và tổ chức vài sự kiện thể thao, nhưng tường bao, hàng rào chằng buộc sơ sài, ngổn ngang vật liệu và phế thải. Trâu, bò thơ thẩn dạo xung quanh nhà thi đấu. Một sự lãng phí tuyệt đối.Hà Nam là một tỉnh liên tục phải xin cứu đói, dù nó nằm giữa vựa lúa của Đồng bằng Sông Hồng.Căn bệnh hình thức dù sao cũng chỉ là một trạng thái tinh thần. Sẽ nguy hiểm hơn nếu như “lãng phí” là một phép toán số học được đong đếm bằng lợi ích: những đợt kỷ niệm, những công trình xây dựng ấy mở toang cửa kho bạc để nhiều kẻ thực hiện các thủ thuật trục lợi.Nhìn những bộ ấm chén, những công trình dở dang vô nghĩa, đôi lúc tôi muốn thuyết phục mình rằng đấy chỉ là kết quả của “bệnh hình thức”, của sự bon chen ấu trĩ chứ không phải một động cơ gì khác. Như thế còn dễ chịu hơn.Bởi nếu những sự lãng phí được thực hiện bởi một động cơ thâm sâu hơn, thì "Luật thực hành tiết kiệm, chống lãng phí" và các quy định của nó sẽ không thể ngăn cản họ làm điều mình muốn.Kẻ thù của ngân sách thực sự là ai?Phạm Ngọc Tiến Những kẻ tham ô, gây thất thoát, lãng phí phải bị trừng trị, sẽ bị trừng trị và sắp bị trừng trị Quà tặng mới chỉ là phần nổi thôi, còn tảng băng phía dưới mới là khủng khiếp Là ai.. ? Ai cũng biết.. !! Ngân sách không tự lãng phí được, kẻ thù của ngân sách là ai nhỉ? Chả lẽ lại là... Loài gặm nhấm. Chắc vậy, hay là lũ sâu mọt, cũng có thể! Thứ 1: ngân sách là của dân đóng góp, còn cán bộ là người quản lý. Nói thẳng ra là cha chung không ai khóc. Biện pháp: cái nào cần thiết cho đời sống của dân, góp phần phát triển kinh tế...thì làm. Quản lý chặt tránh rút ruột. Ông nào xây bỏ hoang, lãng phí phải truy cứu trách nhiệm. Thứ 2: có xây mới có cái mà rút ruột. Vd như làm công trình trăm tỷ thì rút bớt 1,2 tỷ. Đâu khơi khơi lấy được 1,2 tỷ. Biện pháp: giám sát chặt, xử lý nghiêm. Thứ 3: xây vô tội vạ, chả ai nhận trách nhiệm. Biện pháp: thiệt hại trên 1 tỷ cách chức, bỏ tiền ra khắc phục. Trên 2 tỷ: tù treo, cấm vĩnh viễn làm công chức. Trên trăm triệu : tự khắc phục, giáng chức. Lãng phí là kẻ thù của ngân sách. Điều này không chỉ đúng với mỗi nước mà còn là mỗi tỉnh và thành phố, mỗi huyện và quận, xã và phường, gia đình và cá nhân. Người VN hay sỹ diện nên nhiều khi tiêu pha phung phí quá mức cần thiết chỉ vì những giá trị ảo. Căn bệnh sỹ diện, phô trương càng nặng hơn và khó chữa khi có người trục lợi từ sự sỹ diện, phô trương này. Khi xây một công trình mang tính biểu tượng nào đó để làm đẹp địa phương, người dân chưa chắc đã vui bằng nhà thầu công trình Ở một đám cưới, chưa chắc hai họ đã vui bằng nhà hàng được đặt tiệc. Khi kéo một mẻ lưới, ngư dân chưa chắc đã vui bằng lũ hải âu. Khi mổ một con lợn tự nuôi, gia đình chưa chắc đã vui bằng lũ ruồi. Trong khi người ta tiêu hàng chục tỷ vào một lễ kỷ niệm năm chẵn nào đó, hàng trăm tỷ vào một công trình "bộ mặt địa phương", hàng nghìn tỷ vào một công trình mà sau đó "đắp chiếu" thì vẫn liên tục có lời kêu gọi "lá lành đùm lá rách", những nơi thiếu cầu treo dân sinh, và quỹ lương hưu luôn bị lo vỡ. Lãng phí từ nhỏ đến lớn. Xưa tôi cũng từng là viên chức hành chính. Mới ra trường nên khi mua cái gì cũng báo cáo "chính xác", Không thêm, bớt 1 xu của tổ chức và "kết quả" là bị điều chức sang phòng giao hàng phải chạy long nhong, cuối cùng cty giải thể nên cho nghỉ phép không thời hạn. Giờ mới hiểu tại tui làm việc quá quy tắc nên bị sếp ghét. Ông nào còn làm cho cơ quan mà dám "công khai,minh bạch" thì sẽ biết số phận mình ra sao rồi đó! HAY QUÁ NHIỀU TỈNH THÀNH TỔNG THU KHÔNG ĐỦ BÙ CHI HOẠT ĐỘNG THƯỜNG XUYEN. SỰ VÔ LÝ KHONG THỂ NÓI HẾT. TẠI SAO CP KHÔNG GIAO KHÓAN CHO CT TỈNH. THU VƯỢT ĐƯỢC TRÍCH LẠI 50%. NẾU KO LO NỔI THÌ CÁCH CHỨC. TỰ THÂN MỖI LÃNH ĐẠO SẼ PHẢI LÀM MỌI CÁCH ĐỂ TĂNG THU, GIẢM CHI NGAY. Câu hỏi cuối cùng của tác giả là quá DỄ nhưng rất KHÓ trả lời. Ai dẫn lối ?Ai đưa đường ?Sao ai vẫn cứ đoạn trường ai đi ? ngoài tham ô, tham nhũng ra còn nhiều nguyên nhân khác đặc biệt là trong việc đầu tư công sử dụng ngân sách không hợp lý ở 1 số địa phương và đó cũng là 1 trong nhiều nguyên nhân gây lãng phí ngân sách trong mấy năm gần đây dẫn đến thu không đủ chỉ từ đó phát sinh nhiều vấn đề gây bức xúc cho người dân. Nhưng nói chính xác là kẻ thù của ngân sách là quyền lực. Quyền lực chi phối tất cả mọi thứ. Có người giỏi từ năng lực của mình tạo ra sản phẩm cho xã hội, đóng góp công sức của mình tạo ra của cải vật chất. Bên cạnh đó cũng có rất nhiều người rất giỏi nghiên cứu làm sao để chiếm đoạt thành quả chung của mọi người tạo ra ( Ngân sách ). Bao nhiêu người thực hành tiết kiệm chống lãng phí mà chỉ cần không quản lý được vài nhóm lợi ích thì cũng giống như dã tràng se cát biển đông thôi.