'Ném đá' khoa học Giới làm khoa học như chúng tôi, nếu được nhiều người quan tâm tới công trình nghiên cứu của mình, sẽ thường lấy làm mừng lắm. Các phản biện trái chiều trong học thuật thậm chí còn được trông đợi, bởi chính sự phản biện sẽ giúp nhà khoa học nhìn nhận lại nghiên cứu để hoàn thiện nó một cách thuyết phục hơn.Tuy nhiên, khi nhiều người, trong đó có cả những trí thức, dồn dập "ném đá" nghiên cứu của ông, lăng mạ ông bằng những từ ngữ xấu xí nhất, tôi thấy xót xa và nhận ra một điều gì đó rất không ổn.Việc phản ứng lại cái mới là một hiệu ứng thường thấy. Nhà xã hội học nổi tiếng người Pháp Pierre Bourdieu đã giải thích hiện tượng phổ biến này bằng khái niệm "Habitus" - là tập hợp kết quả của quá trình học tập, trải nghiệm, tiếp xúc… Các quá trình ấy hình thành, đan xen và khắc sâu vào trí não con người thành những mô hình hành vi, những phương thức nhìn nhận, ứng xử và đánh giá, phản ứng trước các sự vật, hiện tượng xã hội. Khái niệm "Habitus" của Bourdieu cũng giúp ta hiểu rằng khi các thói quen và tâm thế đã được khắc sâu vào trí não con người như một kiểu vô thức thì những tác động nhằm thay đổi thói quen và tâm thế đó luôn nhận được những phản ứng ngược chiều gay gắt. Đây chính là lý do các luận điểm mới thường khó được chấp nhận ngay từ đầu.Một ví dụ điển hình là sự ủng hộ của Galileo với lý thuyết Trái đất quay xung quanh Mặt trời - ngày nay được coi là một sự thật hiển nhiên, nhưng vào ngày đưa lý thuyết này ra, ông đã bị Giáo hội La Mã coi như kẻ thù. Vấn đề cải cách chữ viết cũng vậy. Trung Quốc, khi quyết định thay chữ phồn thể bằng chữ giản thể, đã vấp phải rất nhiều phản ứng; và Đài Loan - nơi dùng chung hệ thống chữ phồn thể đã cự tuyệt việc chuyển đổi sang hệ thống chữ mới. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, việc dùng chữ giản thể đã giúp chữ Hán phổ biến rộng rãi hơn trong cộng đồng quốc tế và giảm nhẹ gánh nặng học chữ cho trẻ ở trong nước.Việc cải cách chữ Quốc ngữ ở Việt Nam cũng không phải là vấn đề mới, trước đây Hồ chủ tịch cũng đã dùng "kách mệnh" hay "zân tộc" thay cho "cách mệnh" và "dân tộc". Nhiều văn sĩ và nhà khoa học trước như ông Nguyễn Văn Vĩnh, ông Nguiễn Ngu Í, ông Nguyễn Vĩ… cũng đã đề xuất và cổ động việc cải cách chữ quốc ngữ nhưng đều không thành. Các văn sĩ này đều xuất phát từ một luận điểm chung là chữ quốc ngữ, theo thời gian, đã bộc lộ nhiều bất hợp lý như việc dùng hai tới ba chữ cái để biểu đạt một âm vị (ví dụ: C, Q, K hay GI, D, R) hoặc việc phải dùng hai chữ cái để biểu đạt một phụ âm (ví dụ: CH, NG, TH). Đây là những hiện tượng bất quy tắc, và bởi chữ viết mang tính ước lệ, nên với nhiều trường hợp, ví dụ như tại sao dùng GI mà không dùng D, giáo viên cũng không thể giải thích một cách logic cho học sinh. Điều này gây khó khăn cho người học, đặc biệt cho trẻ em hay người nước ngoài học tiếng Việt.Điều này cho thấy nghiên cứu của PGS TS Bùi Hiền là có căn cứ khoa học và đáng được trân trọng, dù kết quả của ông có được áp dụng hay không. Cá nhân tôi thấy việc thay đổi hoàn toàn hệ thống hiện thời sang hệ thống chữ của ông là điều khó có thể thực hiện, nhưng việc đơn giản hóa chữ viết mà ông hướng tới không phải không thể ứng dụng ở một khuôn khổ nào đó. Những đề xuất cải cách ký âm tiếng Việt của ông Nguyễn Văn Vĩnh trước đây cũng đã không được ủng hộ, nhưng chỉ một thời gian ngắn sau đó các quy ước về việc bỏ dấu và mũ của ông (như dấu huyền = f, dấu sắc = s, chữ â = aa, ô = oo…) đã được ứng dụng trong điện tín và giờ trở thành cách gõ telex thông dụng và quen thuộc của người dùng điện thoại hay máy vi tính.PGS TS Bùi Hiền, với tôi, người học trò của ông ở Đại học Sư phạm Ngoại ngữ Hà Nội (nay là Đại học Ngoại ngữ - ĐH QGHN), luôn là một hình mẫu về đạo đức, trí tuệ và sự cống hiến hết mình cho khoa học. Lần này, những gì ông đã làm - nghiên cứu khoa học nghiêm túc, thầm lặng trong suốt 40 năm; không tiêu tốn một đồng tiền thuế nào của nhân dân - tiếp tục là một lao động chân chính, đáng trọng. Với tinh thần đó của một nhà khoa học, những phản ứng và tranh luận trái chiều, tôi tin, sẽ không làm ông gục ngã. Nhưng những chỉ trích và mạt sát cá nhân với ông là điều không thể chấp nhận được. Thói quen bảo thủ, co rúm lại trước những gì mới mẻ; tệ hơn là bài bác, chối bỏ cái mới sẽ khiến nhiều ý tưởng không có cơ hội để xuất hiện và sống sót. Xã hội nào, theo tôi, cũng cần có càng nhiều càng tốt những con người không chấp nhận lối mòn, luôn loay hoay đổi mới, sáng tạo. Họ sẽ tạo động lực phát triển cho cả cộng đồng.Ai cũng có quyền đưa ra ý kiến của mình. Ai cũng có quyền tham gia tranh luận về học thuật, miễn là bằng một thái độ có văn hóa; bằng những luận điểm rõ ràng và hơn hết, bằng tinh thần tôn trọng cái mới, cái khác biệt.Trần Thị Tuyết Chào chị. Tôi thông cảm cho cảm giác của một học trò khi thấy thầy mình bị như vậy và tôi cũng thông cảm cho ông ấy đã bỏ công sức ra nghiên cứu nhưng bị như vậy nhưng đó là điều tất yếu mà một đề xuất mang tính ảnh hưởng cả dân tộc như vậy phải chấp nhận. Hãy chấp nhận việc bị phê bình chỉ trích tất nhiên trong số đó sẽ có những lời nói xúc phạm thì khó chấp nhận nhưng vì là công chúng nên tất nhiên sẽ có một vài người như vậy. Nếu không muốn như vậy thì xin đừng đem ra trước công chúng mà hãy phản biện trong giới học thuật trước. Mọi cái mới cần phải có phản biện trước khi áp dụng. Hãy mời những nhà nghiên cứu ngôn ngữ, văn hóa, lịch sử Việt Nam trong và ngoài nước có uy tín phản biện đề xuất của thầy chị. Tôi tin rằng đề xuất của thầy chị sẽ ko thể vượt qua cửa ải học thuật chứ đừng nói là cửa ải công chúng. Chị có nhắc đến đề xuất của Nguyễn Văn Vĩnh vậy thì thì chị hãy chịu khó đọc lại đề xuất của ông ấy và so sánh. Đề xuất của GS Bùi Hiền trái ngược với đề xuất của Nguyễn Văn Vĩnh. Cái quan trọng là làm sao việc dạy học và học được gần với cuộc sống thì chả ông giáo sư, bà tiến sỹ nào làm được cả. Tôi không biết so với các chữ viết và phát âm của các nước khác thì thế nào nhưng so với cách phát âm của tiếng Pháp và tiếng Anh thì bộ chữ cái bây giờ gần giống hơn nhiều nhiều lần bộ chữ cái mới của ts Bùi Hiền. Chẳng hạn chữ TH thì trong tiếng Anh và tiếng Pháp phát âm gần giống âm "thờ" của tiếng Việt, nếu thay bằng chữ W thì sẽ bị phát âm như người miền nam phát âm chữ qu vậy. Chữ Q thay cho chữ NG cũng không ổn tí nào. Chữ C thay cho TR và CH lại càng bất ổn. Chữ X thì không ai đọc nổi thành âm "khờ"... Nói chung một nghiên cứu như thế thì tiếng Viêt sẽ khó học và chậm phát triển hơn thôi. Chưa bàn đến bao nhiêu khó khăn và bất lợi khác. Một nghiên cứu như thế thì dù tốn công sức thế nào thì cũng khó được trân trọng. Công trình nghiên cứu có thể xem là "Đứa con tinh thần" của mỗi Nhà khoa học chân chính. Sẽ ra sao nếu "đứa con" ấy bị dè bỉu,miệt thị...-một dạng "bạo hành"?!!!Phần lớn chúng ta không phải nhà khoa học chuyên ngành hay nghiên cứu chuyên sâu; tri kiến cá nhân lại hữu hạn...Bởi vậy,một ý tưởng mới có hợp lý,khả thi hay không cần bàn thảo đa chiều; vấn đề cốt tử là mỗi cá nhân nên tham gia phản biện với tinh thần văn minh,tôn trọng và gây dựng ở mức cao nhất!Xưa các Cụ ta dạy: "Lời nói không mất tiền mua/Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau"- Đó là văn hóa sống,là cách cư xử đẹp! Còn nay,trước ý tưởng mới hay Khoa học còn là sự nghiêm cẩn,trân trọng. Làm sao để có SÁNG TẠO- ĐỔI MỚI, PHÁT TRIỂN chứ đừng để chúng ta là con đẻ của sự ấu trĩ khi kè kè bên mình là định kiến và chủ quan cá nhân! Muốn có thái độ tốt thì trước tiên nghiên cứu phải thực sự tốt đã, nghiên cứu kiểu "ếch ngồi đáy giếng" bất cần đến hệ lụy thì người dân phản ứng mạnh là chuyện bình thường Không phải cái gì mới cũng hay và cái gì hay cũng mới. Tôi phản đối cái "cải tiến" này không phải vì tôi không thích thay đổi, mà vì tôi thấy nó không hề hay hơn cách viết hiện nay. Nếu cải cách lại tiếng Việt thì toàn bộ tài liệu học tập, các công trình nghiên cứu,... đều phải viết lại. Con cháu ta sau này khi đọc lại các bài văn, bài thơ thời này chẳng khác nào chúng ta đang đọc chữ Nôm bởi cách viết gần như hoàn toàn khác. Chưa cần biết có tiết kiệm đc đáng bao nhiêu giấy mực, nhưng chữ s, x vốn đọc khác nhau nay quy lại 1 chữ rõ ràng là gây khó hiểu nhiều hơn. Và điều cuối cùng là, nếu cải cách thì chờ vài năm nữa cho cháu học xong cấp 3 đã! Tôi xin có 3 ý kiến:1. Đồng ý với tác giả là cần phản biện trên tinh thần xây dựng và tôn trọng nhau, tránh dùng từ tục tĩu, thóa mạ, đặc biệt là với người lớn tuổi, có ít nhiều uy tín và sự cống hiến.2. Do PGS, TS Bùi Hiền là nhà khoa học chân chính, có quá trình nghiên cứu lâu dài và ảnh hưởng trong giới ngôn ngữ học nên ông được công chúng "kỳ vọng" sẽ phải đưa ra một công trình nào đó có giá trị, xứng đáng với trình độ của ông. Do đó, khi ông làm công chúng thất vọng thì sẽ khó tránh khỏi những lời chỉ trích, thậm chí rất tiêu cực.3. Hãy quay trở lại với câu hỏi đơn giản nhất để lý giải vấn đề này, đó là "Chữ viết sinh ra để làm gì?". Tất nhiên là để ghi lại ngôn ngữ nói, hay nói khác là để dùng các ký tự ghi lại chính xác tiếng nói được phát ra bằng âm thanh. Do đó, sứ mệnh đầu tiên của chữ viết là phải thực hiện được nhiệm vụ này, nếu không, nó sẽ không có lý do để tồn tại. Để thực hiện sứ mệnh đó, tùy từng ngôn ngữ, hệ thống chữ viết sẽ có nhiều hoặc ít ký tự (và không bắt buộc nó phải nhiều hay ít), miễn là nó hoàn thành được chức năng. Xuất phát từ quan điểm này, đề xuất của PGS Bùi Hiền chỉ giải quyết được vấn đề giảm số lượng ký tự trong hệ thống chữ viết tiếng Việt nhưng vô hình chung lại làm ảnh hưởng đến việc thực hiện chức năng của nó. Ví dụ, sau khi áp dụng đề xuất của TS Hiển, ta sẽ không phân biệt được đâu là Trâu và Chó, cái Chăn và con Trăn... Điều này rất nguy hiểm, đặc biệt trong các văn bản luật vì có thể gây ra những cách hiểu và áp dụng khác nhau. Vậy đề xuất có lý do để tồn tại k? Cái người ta phản bác quá mạnh ở đây là: Theo như tác giả đây là một công trình 40 năm với nhiều tâm huyết mà kết quả thì sao, theo tôi có rất nhiều cái bất cập trong cải tiến này tôi lấy 1 ví dụ đơn giản thôi: chữ viết = cữ viết vậy nắm chặt = nắm c...??? đây là một lỗi vô cùng sơ đẳng mà theo tôi 40 năm một công trình nghiên cứu không nghĩ đến thì bị "ném đá" là đúng. Còn tác giả cứ cho rằng dân chúng luôn bảo thủ vả không chịu tiếp cận cái mới xin thưa nếu thật sự như tác giả nghĩ thì công nghệ thông tin ở việt nam mình phát triển như thế nào trong những năm qua tôi nghĩ tác giả tự tìm hiểu và so sánh được với các nước khác. Tôi cũng không đồng tình với nghiên cứu, nhưng ý kiến của TS Trần Thị Tuyết là đáng trân trọng. Chị không biện hộ cho nghiên cứu mà chỉ nói chúng ta nên bình luận về học thuật một cách có văn hóa. Càng nghe giáo sư, tiến sĩ phát biểu thì tui càng khâm phục mấy em tuổi teen. Pgs ts Bùi Hiền mất 40 năm nghiên cứu cho sự phát triển của tiếng Việt mới cho ra đời được bảng chữ cái mới, cách viết mới. Còn mấy em teen cần 2 ly trà sữa, ngồi nữa tiếng với nhau đã có bảng teen code nổi danh thiên hạ. Teen nào cũng biết rồi. Hãy ''Giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt'' Vậy thì hãy tập trung nghiên cứu những cái gì có lợi ích áp dụng thực tiễn vào đời sống ấy. Đó mới gọi là nghiên cứu khoa học thực thụ. Còn cứ đi nghiên cứu những cái phi thực tế thì hậu quả là vậy đó tôi lấy một ví dụ là tiếng Mã Lai: muốn có danh từ số nhiều thì họ lập lại Hai Lần danh từ số ít, ví dụ chữ 'bông hoa' là 'bunga' nhưng 'nhiều đóa hoa thì họ viết là 'bunga-bunga', bánh mì là 'roti' nhưng nhiều bánh mì là 'roti-roti', và áp dụng như thế đối với TẤT CẢ các danh từ!! Tại sao họ không dùng chữ 's' sau đuôi như tiếng Anh cho nhanh gọn? Có thể đó là vì ngôn ngữ lâu đời của họ, là văn hóa của họ. Nếu tôi là người dân của nước đó, tôi sẽ viết nháp theo kiểu tốc ký (dùng thêm chữ s chỉ số nhiều), nhưng khi viết thư từ/giấy tờ và 'đúng chính tả' thì nên theo lối chữ truyền thống. Tiếng Việt cải tiến của ông BH chỉ là kiểu chữ phiên âm hoặc tắt (vả lại 'Záo dục' không đồng âm với 'giáo dục) không nhanh gon mấy, đọc không chính xác mà nhìn cũng không đẹp!! (chỉ nên dùng làm Phiên Âm cho người nước ngoài đọc tạm tiếng Việt!!) xin nhắc lại bài tiếng việt cấp 1 là D và R phát âm khác nhau, rất khác nhau