Dự thảo luật dân chủ cơ sở 'tăng chi phí, áp lực cho nhà máy' Dự thảo đang được Quốc hội lấy ý kiến, dự định thông qua ở kỳ họp lần này. Một trong những nội dung được khối doanh nghiệp ngoài nhà nước quan tâm là các tổ chức lao động phải công khai thông tin như tình hình sản xuất, kinh doanh, nội quy lao động, thang bảng lương, quỹ khen thưởng, phúc lợi... Dự thảo cũng đề xuất lập Ban thanh tra nhân dân (3-9 người) nhằm kiểm tra, giám sát chấp hành chính sách pháp luật, thực hiện về dân chủ ở cơ sở...Bà Nguyễn Thị Mỹ Linh, Bí thư chi bộ Đảng, Công ty TNHH Juki Việt Nam, 100% vốn Nhật Bản, ở Khu chế xuất Tân Thuận (quận 7) nói việc lập Ban thanh tra nhân dân không cần thiết. Bởi ở Juki, từ việc nhỏ đến lớn doanh nghiệp luôn đề nghị công đoàn tham gia góp ý kiến. Cứ hai tháng, lãnh đạo công ty và tổ chức công đoàn họp định kỳ. Phía doanh nghiệp thông báo về tình hình sản xuất, lợi nhuận để đại diện người lao động nắm rõ. Nhà máy còn họp đột xuất khi có vấn đề cần giải quyết gấp với sự tham gia của công đoàn.Điển hình như việc việc chốt lịch nghỉ Tết 2023, ban đầu nhà máy đề nghị nghỉ 10 ngày, bắt đầu từ ngày 29 tháng Chạp. Tuy nhiên, sau khi lấy ý kiến của tất cả lao động, công đoàn đề nghị nghỉ 11 ngày, từ 28 tháng Chạp, để công nhân đủ thời gian về quê, mua sắm Tết. Phương án này đã được ban giám đốc thông qua.Theo bà Linh, việc thông báo, lấy ý kiến như trên chính là thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở tại doanh nghiệp. Đây không phải là vấn đề mới vì được Bộ Luật lao động quy định tại Điều 63 và các nghị định hướng dẫn. Các doanh nghiệp thực hiện tốt quy định giải quyết nhanh bức xúc của công nhân, hạn chế tranh chấp lao động. Nếu thêm Ban thanh tra nhân dân với những nhiệm vụ tương tự, sử dụng kinh phí công đoàn theo Điều 53 dự thảo, sẽ gây chồng chéo."Công đoàn đang dồn nguồn lực để chăm lo cho công nhân, ngay các khoản trợ cấp cho cán bộ công đoàn cũng bị cắt giảm, nếu chi thêm cho Ban thanh tra nhân dân có vẻ chưa ổn", bà Linh nói.Tương tự, ông Nguyễn Văn Hùng, Chủ tịch công đoàn Công ty cổ phần cơ khí xây dựng thương mại Đại Dũng ở khu công nghiệp An Hạ (huyện Bình Chánh), nói một số quy định trong dự thảo Luật thực hiện dân chủ ở cơ sở sẽ phân tán nguồn lực công đoàn tại doanh nghiệp trong khi nội dung công việc không thay đổi. Hiện, nhiều hoạt động liên quan công đoàn còn phải rút gọn vì cán bộ thực hiện kiêm nhiệm, nhận lương từ doanh nghiệp, phải ưu tiên sản xuất.Tại Công ty Đại Dũng, hàng tuần, hàng quý doanh nghiệp đều công bố các thông tin về kinh doanh, hoạt động sản xuất cho quản lý cấp trung, cao để nắm và thực hiện. Báo cáo lợi nhuận, doanh số cả năm sẽ được thông qua tại hội nghị người lao động được tổ chức mỗi năm một lần.Ông Nguyễn Liêm, Chủ tịch HĐQT Công ty Gỗ Lâm Việt kiêm Chủ tịch Hiệp hội chế biến gỗ Bình Dương (Bifa), nói rằng "thêm một luật là tăng áp lực cho các nhà máy sản xuất", đặc biệt trong bối cảnh doanh nghiệp gặp khó khăn. Nhiều doanh nghiệp FDI thuộc Bifa bày tỏ không hài lòng với dự luật bởi không phù hợp thông lệ quốc tế. Chưa kể các doanh nghiệp xuất khẩu phải tuân thủ các quy định khắt khe của đối tác "đã đủ mệt và đau đầu"."Doanh nghiệp nhà nước công khai hoạt động tài chính, nếu lỗ có nhà nước hỗ trợ. Khối tư nhân và FDI khi lỗ kêu công nhân bù vào có được không?", ông Liêm đặt vấn đề và cho rằng phải xác định mục đích của công khai khả năng tài chính, hoạt động kinh doanh.Theo ông Liêm, lâu nay giám sát hoạt động, thực thi chính sách pháp luật ở doanh nghiệp đã có tổ chức công đoàn, được quy định rõ trong Bộ Luật Lao động, Luật Công đoàn. Việc có thêm Luật thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở với Ban thanh tra nhân dân sẽ rất phiền hà và tốn kém."Các khoản chi cho hoạt động của Ban thanh tra nhân dân từ nguồn kinh phí công đoàn nhưng bản chất tiền đó của doanh nghiệp mỗi tháng trích đóng 2% trên mức lương của công nhân làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội", ông Liêm nói.Mới đây 9 hiệp hội (thuỷ sản, da giày, lương thực, thực phẩm minh bạch, dệt may, gỗ và lâm sản, chè, Eurocham) gửi kiến nghị lên Quốc hội đề nghị bỏ doanh nghiệp tư nhân ra khỏi dự luật này vì cho rằng không phù hợp, gây ảnh hưởng xấu môi trường đầu tư.Trong khi đó, Phó chủ tịch Tổng liên đoàn lao động Việt Nam Ngọ Duy Hiểu cho rằng việc thành lập Ban thanh tra nhân dân nhằm đảm bảo quyền làm chủ của người lao động ở các doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước là rất cần thiết. Khảo sát của cơ quan này, tình hình thực hiện dân chủ ở cơ sở tại doanh nghiệp nhà nước tốt hơn so với các doanh nghiệp khu vực còn lại. "Phải chăng vì ở doanh nghiệp nhà nước đã có Ban thanh tra nhân dân", ông Hiểu đặt vấn đề.Phó chủ tịch Tổng liên đoàn lao động Việt Nam cũng nêu quan điểm việc thành lập Ban thanh tra nhân dân sẽ không chồng chéo với chức năng, nhiệm vụ của công đoàn cơ sở. Bởi Điều 80 dự thảo quy định quyền năng của Ban thanh tra nhân dân rất khác luật hiện hành, không trùng lắp nhiệm vụ, quyền hạn của công đoàn cơ sở.Theo đó, công đoàn cơ sở nhiệm vụ chủ yếu là đại diện, chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích của người lao động. Điều này khác với Ban thanh tra nhân dân có các quyền kiểm tra, giám sát, kiến nghị, xác minh vụ việc với những vấn đề ngoài quyền và lợi ích của người lao động như doanh nghiệp trốn thuế, kinh doanh hàng giả... Những quyền năng này cho phép người lao động phát huy quyền làm chủ trong bảo vệ cả lợi ích của nhà nước, doanh nghiệp.Về kinh phí hỗ trợ hoạt động của Ban thanh tra nhân dân, ông Hiểu cho rằng cả công đoàn và chủ doanh nghiệp sẽ cùng chia sẻ. Nếu hỗ trợ kinh phí mà doanh nghiệp tốt hơn, công nhân được tôn trọng, phát huy khả năng sáng tạo, đóng góp của các bên, để có thu nhập cao hơn, thì đó là khoản chi phí cần đầu tư.Dưới góc nhìn chuyên gia, TS Lê Duy Bình, Giám đốc điều hành Economica Vietnam, nói việc thêm một bộ luật sẽ gây chồng chéo và tạo ra sự khó hiểu cho doanh nghiệp, người lao động. Do đó để bảo vệ người lao động tốt nhất, lúc này nhà nước nên nâng cao những thiết chế hiện có, sử dụng các thông lệ quốc tế tốt, phù hợp điều kiện Việt Nam sẽ tốt hơn tạo ra những hình thức mới.Lê Tuyết Người lao động trong doanh nghiệp tư nhân, FDI thì phải xác định là người làm thuê theo hợp đồng, theo Pháp luật sao lại "Xác định quyền làm chủ" ở đây được. Việc giám sát doanh nghiệp trốn thuế, kinh doanh hàng giả... là trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước. Bây giờ lại yêu cầu doanh nghiệp phải tự chi trả chi phí cho ban thanh tra thực hiện các nhiệm vụ của cơ quan chức năng? Làm ăn đang rất khó khăn, đừng thêm phiền phức cho doanh nghiệp vì những ý tưởng không làm tăng giá trị thiết thực. "Ban thanh tra nhân dân nhằm đảm bảo quyền làm chủ của người lao động ở các doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước", chưa hiểu lắm nội dung này, vậy trong doanh nghiệp ai là chủ, cổ đông hay người lao động. Nhiều luận điểm quá không biết dựa trên lý thuyết của nhà kinh tế chính trị nào, hay triết học nào? Tôi nghĩ nếu ban này là một tổ chức độc lập không thuộc quản lý của công ty chủ quản thì được còn không thì cũng giống như công đoàn của công ty. Nhưng vấn đề này bất khả thi. Nói thẳng và nói thật công đoàn của nhiều công ty chưa thực hiện đúng chức năng của mình chỉ là công cụ đấu tranh với người lao động để đảm bảo quyền lợi của công ty chứ không phải người lao động chỉ tực hiện tốt chức năng kêu gọi ủng hộ còn lại không có tiếng nói đối với người lao động. Doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước là doanh nghiệp ai là chủ mà đòi "đảm bảo quyền làm chủ của người lao động ở các doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước" ?? Theo mô hình quản lý DN nước ngoài hay nước phát triển mà làm. Họ quản lý bằng luật pháp, vi phạm pháp luật CÓ hoặc KHÔNG. Chứ không cần thanh tra hay những bộ máy trung gian không cần thiết, không hiệu quả, cồng kềnh, gây khó dễ cho DN vấn đề là ban chấp hành Công Đoàn phải hoạt động hiệu quả, có sức ảnh hưởng với doanh nghiệp và thực hiện đúng chức trách bảo vệ quyền lợi của người lao động, còn thành lập thêm nhiều ban bệ nhưng thành viên trong ban chấp hành thì đều là người của doanh nghiệp. hưởng lương của doanh nghiệp thì cũng vậy thôi có gì hơn Công đoàn được doanh nghiệp trả tiền nên mỗi khi xảy ra tranh chấp thì họ sẽ đứng về phía doanh nghiệp vì họ cũng chỉ làm thuê cho doanh nghiệp mà thôi, sẽ rất khó để họ bảo vệ quyền lợi cho người lao động Người lao động có quyền gì mà giám sát chủ Doanh nghiệp?? Tôi bỏ tiền túi lập công ty thuê lao động làm việc theo các điều khoản hợp đồng lao động trong đó còn ghi rõ chủ sử dụng lao động là tôi. Ủa thế tôi làm chủ Công ty mà lại có câu "quyền làm chủ của người lao động" ở dự thảo này là sao? Cần nhìn lại và so sánh hoạt động công đoàn ở Việt Nam Làm gì thì làmNên nhớ doanh nghiệp họ đầu tư vào Việt Nam, điều quan trọng nhất là chính sách tốt, minh bạch, môi trường đầu tư có lợi cho họ.Nếu quá nhiều ràng buộc và phi thực tế thì khả năng hút vốn đầu tư sẽ giảmNếu vốn đầu tư giảm thì số lượng công việc và nhân công sẽ giảm Nhiều bạn đã có ý kiến rất đúng: Mọi tổ chức ban bệ - kể cả công đoàn, hoạt động dựa vào chi trả của công nhân & người lao động thì mới có hiệu quả như mong muốn của công nhân.Việc này cần nghe ý kiến của doanh nghiệp. Thời gian làm còn phải chú ý năng suất. Còn thanh tra nhân dân cái gì. Công ty có pháp chế, hành chính. Công đoàn thì có công đoàn cấp trên rồi. Tranh chấp gì tư vấn gì đi hỏi luật sư