Những khoản thu 'thiếu thuyết phục' đầu năm Ngày 18/9, chị Quỳnh, 42 tuổi, dự họp phụ huynh cho con gái mới vào lớp 10 ở một trường miền Bắc. Với các khoản học phí, bảo hiểm y tế, phí dịch vụ vệ sinh, bảo vệ, văn phòng phẩm, đồng phục, chị "không có ý kiến" nhưng "thấy thiếu thuyết phục" với mục 500.000 đồng/học sinh/năm để mua TV.Theo giải thích của giáo viên chủ nhiệm, TV được dùng để phục vụ các bài học cần hình ảnh, video để minh họa trực quan và một số hoạt động của lớp. Chị không được cung cấp thông tin chi tiết hơn như loại TV, tiền lắp đặt dự kiến hay tổng chi phí. Hỏi thêm phụ huynh của một số lớp khác, chị Quỳnh thấy lớp nào cũng được thông báo khoản đóng góp này.Tương tự, chị Loan, 45 tuổi, sống tại TP HCM, cũng "không xuôi" khi nhìn danh sách các khoản thu đầu năm học. Vì có việc bận, chị Loan không tham dự được buổi họp phụ huynh cho con trai lớp 9, được tổ chức vào 11/9.Tối cùng ngày, người mẹ nhận được ảnh chụp các khoản cần nộp kèm tổng số tiền, trong đó có tiền loa trình chiếu 500.000 đồng, đồng phục 700.000, vở ghi 250.000. "Được sự nhất trí cao của toàn thể phụ huynh học sinh trong lớp, giáo viên chủ nhiệm xin thông báo các khoản mà phụ huynh đã đồng ý", cô chủ nhiệm nhắn trong nhóm Zalo của lớp.Công tác trong ngành giáo dục, chị Loan "không lạ gì" những quy định liên quan việc thu, chi đầu năm học. "Tôi chờ đợi một biên bản cuộc họp, tỷ lệ phụ huynh biểu quyết tán thành... chứ không phải một tin nhắn thế kia", chị Loan nói.Trong công văn gửi Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo các tỉnh, thành ngày 29/8 về việc triển khai một số hoạt động đầu năm học 2022-2023, Bộ Giáo dục và Đào tạo đưa ra tám hoạt động yêu cầu các địa phương thực hiện, trong đó có việc công khai các khoản thu, chi. Yêu cầu này thường xuyên được Bộ Giáo dục và Đào tạo đưa ra vào đầu mỗi năm học, thời điểm phụ huynh phải nộp nhiều loại chi phí cho con.Ông Nguyễn Văn Ngai, nguyên Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo TP HCM, cho rằng phụ huynh có người dư dả, có người khó khăn, nhưng nói chung đều quan tâm và ưu tiên lợi ích của con cái, nên những khoản đóng góp mà đa số đồng ý tất cả đều nộp. Nhưng điều phụ huynh băn khoăn là tiền họ chi như vậy có đúng mục đích không, nếu chưa được thông tin đầy đủ.Theo ông Ngai, dù không vơ đũa cả nắm, một số trường cũng lợi dụng các khoản thu ngoài quy định để có các khoản chi không phù hợp, dẫn tới việc lạm thu. Do đó, để phụ huynh tin tưởng và thoải mái khi đóng góp, ông Ngai đánh giá việc minh bạch, thông tin rõ ràng, thuyết phục "là điều tiên quyết".Hơn 20 năm làm công tác quản lý, ông Nguyễn Hoàng Chương, nguyên hiệu trưởng trường THPT Lộc Phát (Lâm Đồng), cho rằng trong bất kỳ cuộc vận động nào, lãnh đạo trường phải xin chủ trương của cấp có thẩm quyền và được thông qua, sau đó mới kêu gọi quyên góp. "Điều đầu tiên là phải có chủ trương minh bạch", ông Chương nói.Vì không thể gặp trực tiếp tất cả phụ huynh, hiệu trưởng cần giữ đầu mối liên lạc thông qua giáo viên chủ nhiệm. Phòng trường hợp thầy, cô giáo diễn đạt không hết ý hoặc gắt gỏng khi giải thích cho phụ huynh, mỗi lần cần vận động, ông Chương đều đánh máy và gửi bản in, các biểu mẫu và thông tin liên quan tới từng phụ huynh. "Mọi chuyện thể hiện trên giấy tờ, biên bản thì không sai lệch được. Như tôi nói từ đầu, muốn xã hội hóa thì trước tiên phải làm đúng, an toàn", ông nói.Ngoài việc thuyết phục phụ huynh, hiệu trưởng Hoàng Chương cho rằng các hiệu trưởng cần rõ ràng, minh bạch với chính tập thể mà mình đang quản lý. Không ít những tố cáo liên quan đến việc thu, chi của nhà trường xuất phát từ những lá đơn nặc danh của cán bộ, nhân viên trong trường. Do đó, "muốn ngoài êm thì trong phải ấm, thật cần thiết thì mới kêu gọi đóng góp".Theo các nhà giáo, hiệu trưởng luôn phải là người nắm rõ toàn bộ và chịu trách nhiệm cao nhất trong mọi khoản thu, chi trong nhà trường. Nhiều trường hợp khi được phản ánh về vấn đề kêu gọi, quyên góp không hợp lý, một số hiệu trưởng cho biết đây là do hội phụ huynh từng lớp thu và không nắm được sự việc. Ông Ngai đánh giá đây là hành vi ngụy biện. "Kể cả quỹ hội thì hiệu trưởng vẫn phải biết và chịu trách nhiệm nếu khoản đó dùng không đúng quy định, không thể đổ thừa cho bất kỳ ai khác", ông Ngai khẳng định.Ngoài minh bạch chủ trương, quá trình sử dụng, các nhà giáo nhấn mạnh cần làm rõ tính chất bắt buộc hay tự nguyện của các khoản thu. Ngoài con lớn học lớp 9, chị Loan còn một bạn lớp 6. Người mẹ công tác trong ngành giáo dục đánh giá nhiều khoản thu đang chỉ được "thông tin một nửa". Dựa trên tìm hiểu của mình, chị Loan cho rằng ngay cả khi 99% phụ huynh tán thành, 1% không đồng ý vẫn có quyền từ chối nộp những khoản không bắt buộc (chủ yếu là các loại quỹ, đóng góp mua sắm cơ sở vật chất, văn phòng phẩm)."Tuy nhiên, thực tế hiện nay cho thấy tại nhiều trường lớp, đa số nhất trí nghĩa là tất cả phải nộp, và giáo viên chủ nhiệm không hoặc giải thích chưa rõ ràng 'phần còn lại của sự thật', rằng đây là khoản mà phụ huynh có quyền từ chối", chị Loan bày tỏ.Chị Hạnh, 47 tuổi, (sống tại huyện Phúc Thọ, Hà Nội) rơi vào trường hợp này. Là mẹ của ba đứa con, lần lượt học mầm non, tiểu học và THCS, chị Hạnh phải nộp gần 10 triệu đồng cho các khoản đóng góp đầu năm học, gấp rưỡi tháng lương công nhân của mình.Người mẹ cho biết ngoài các khoản học phí, bảo hiểm, đồng phục, mỗi lớp phải nộp 500.000 đồng quỹ hội phụ huynh, dùng cho các hoạt động trong năm học, gồm 8/3, 20/11, trung thu... 500.000 đồng tương đương với tiền ăn cả tuần của gia đình, nhưng thấy phụ huynh không ai phản ứng, nên chị Hạnh cũng "bấm bụng" nộp, dù thấy "mức này hơi cao". "Đầu năm đóng nhiều khoản cũng áp lực nhưng mọi người đều đồng thuận thì tôi cũng cố theo", chị nói.Từ góc độ quản lý, nguyên hiệu trưởng Hoàng Chương cho rằng việc cào bằng mức đóng góp xã hội hóa của mỗi phụ huynh là không hợp lý, cho thấy sự nóng vội của người đứng đầu. Theo ông Chương, hoàn cảnh của mỗi gia đình khác nhau, nên việc đóng góp cần để họ cân đối dựa trên điều kiện kinh tế."Việc mỗi người một mức đóng có thể khiến tổng thu không như mong muốn, nhưng năm nay công trình chưa xong thì năm sau hoàn thành. Hoặc hiệu trưởng có thể huy động xã hội hóa từ các nguồn ngoài nhà trường, không nhất thiết luôn phải là phụ huynh đóng góp", ông Chương bày tỏ.Tại trường Tiểu học Nam Trung Yên (Cầu Giấy, Hà Nội), hiệu trưởng Trần Văn Hà cho biết mỗi khoản thu, chi của quỹ hội phụ huynh, nếu không chứng minh được mục đích sử dụng hợp lý, trường sẽ không tổ chức thu. "Thấy được mức độ ảnh hưởng từ dịch bệnh tới kinh tế, trường rất hạn chế vận động phụ huynh ủng hộ. Các hoạt động cần tài trợ, trường chủ yếu kêu gọi qua hoạt động đối ngoại", ông Hà nói.Đặt góc nhìn vĩ mô, ông Nguyễn Văn Ngai cho rằng trước đầu năm học, Sở Giáo dục và Đào tạo có thể phối hợp với Sở Tài chính khảo sát các trường về nhu cầu kinh phí để xây dựng những hạng mục cụ thể. Các cấp quản lý có thể cân đối và chỉ nên cho nhà trường thu trong mức đã báo cáo.Xa hơn, ông Ngai nhận định ngân sách nhà nước dùng cho giáo dục chưa đáp ứng được nhu cầu của ngành. "Do đó, Nhà nước cũng nên xem xét để có thể tính toán, có khoản chi cho ngành hợp lý hơn, để các trường yên tâm tổ chức dạy và học", ông Ngai bày tỏ.Với chị Quỳnh, chị Loan, sau khi hỏi về kế hoạch chi tiết của các khoản đóng góp mua đồ dùng, cơ sở vật chất, dù không thỏa mãn với câu trả lời của giáo viên chủ nhiệm, hai người mẹ vẫn nộp đủ. "Tôi không muốn làm khó cô giáo, vì biết đây không phải khoản cô nghĩ ra. Chưa kể, nếu cứ đôi co làm lớn chuyện, việc học của con tôi ở trường có thể bị ảnh hưởng", chị Quỳnh nói.* Tên phụ huynh đã được thay đổi.Thanh Hằng - Duy Phương hằng năm đều đóng tiền mua TV Loa, vậy TV và các vật dụng của năm củ đi đâu? VD : lớp 7 hs mua TV và các vậy dụng khác , thì sang lớp 8 TV và các vật dụng đó đi theo mấy em lên lớp 8 chứ Thêm khoảng học kỹ năng sống, năm nay mới có. Tiếng là ko bắt buộc nhưng phụ huynh ko thể ko đăng ký. Mà kỹ năng sống thực chất là nhứng kiến thức về cuộc sống, xã hội, cách ứng xử, đáng lẽ các e phải được lồng ghép trong các tiết dạy của giáo viên rồi. Giờ phải đóng tiền để được học. Thật khó chấp nhận. Tôi 2 con lớp 5 và lớp 10 trường công lập mà đóng học đầu năm và mua sắm sách vở quần áo đã gần 10 triệu, hàng tháng đóng cố định mỗi con 1,5 triệu nữa, đi học bây giờ giống đi mua con chữ, nhà nghèo không biết học kiểu gì? Thật không ngờ mọi thứ lại như cũ, vô cùng thất vọng. Cần có chế tài với việc lạm thu, cần thiết thì xác minh xử lý thật nặng Nộp 500k quỹ lớp thì trường yêu cầu trích 100k nộp vào quỹ của trường, bắt kí cam kết tự nguyện đóng mà ko hiểu quỹ đó dùng vào mục đích gì? Ko đồng ý thì con đi học kiểu gì cũng bị gây khó dễ Tự nguyện nhưng bắt buộc đóng Ngoài các vấn đề về các loại phí đầu năm học, còn về vấn đề sách giáo khoa. Đơn cử như con tôi, năm nay vào lớp Sáu, ngay từ hè tôi đã mong muốn mua SGK cho cháu vì gần tới lúc đi học thì SGK hết, sách bài tập hết rất khó mua. Nhưng qua. tìm hiểu mới biết là năm nay phải tìm hiểu xem nhà trường dạy "bộ SGK nào", do vậy tôi phải đợi, đến lúc nhà trường thông báo PH đóng tiền mua SGK cho HS, tôi mừng thầm vì đỡ phải đi mua bên ngoài. 1 tuần sau, con bảo "Ba ơi, mua cho con sách bài tập Toán và Khoa Học Tự Nhiên loại Chân Trời Sáng Tạo nha ba!". Thế là công cuộc tìm sách bắt đầu, tôi đi gần như 10 nhà sách thì được báo đã hết, sau đó lên mua online thì chỉ có tại Hà Nội bán, TPHCM không còn, phải đợi, thế là đặt mua và đợi. Tuần sau nữa, con lại báo "Ba ơi, mua cho con tập bản đồ địa lý nha". Hỏi lại thì cô giáo báo là tuỳ theo GV mà họ sẽ dùng hay không dùng sách BT, phòng GD cũng có chỉ đạo nhà trường không bán sách BT. Vậy tại sao:1. Không dùng 1 bộ SGK mà phải dùng nhiều bộ khác nhau, mỗi trường mỗi loại khác nhau? Mục đích là gì?2. Nếu đã cần thì lấy ý kiến GV, ai muốn dùng sách BT thì báo, lên danh sách cho PH họ đi mua 1 lần, đỡ tốn tiền, đỡ tốn thời gian. Con mình học trường ở Quận 4 Tp HCM, mới vào lớp 1 trường bắt phụ huynh phải tự nguyện đóng tiền mua bảng điện tử cho con (lớp tăng cường ). Mỗi bảng giá hơn 100 triệu, mỗi phụ huynh đóng gần 4 triệu. Bức xúc lắm mà vẫn phải ngậm ngùi đóng cho con không thì chỉ còn cách chuyển trường Nhân đây tôi xin hỏi, Bộ giáo dục có quy định bắt buộc học sinh phải nộp quỹ trường không? Và quỹ trường dùng vào việc gì nếu có cho phép thu? Con tôi năm nào cũng phải đóng quỹ trường, năm nay thu 250.000d. Tính ra nhà trường thu được 275.000.000- 300.000.000/ học kỳ. ( só hoc sinh 1000-1200 hs.) Đi học hay đi xem tv mà bắt phụ huynh đóng tiền mua tv vậy trời. Tôi cũng mới đi họp PH cho con lớp 11, tôi đã phản đối tất cả những khoản tiền mà hội CMHS nêu ra và khẳng định sẽ không đóng, chỉ đóng những khoản học phí/phụ phí trực tiếp cho nhà trường có biên lai phiếu thu đầy đủ.Quý CMHS, quý Thầy Cô thân mến, rất nhiều em HS cấp 3 cũng khuyên PH không nên đóng góp mấy khoản đó, ngày nay các em đã tự lập cao và nhận thức khá tốt, những khoản đóng góp 'tự nguyện' là con số khổng lồ, chi tiêu thế nào các em cũng tự tính ra tương đối, và đã thấy nhiều vấn đề tiêu cực, nhạy cảm. Lạm thu quá mức thì sự việc nó nổi lên cao ai ai cũng thấy rõ, cuối năm nào quỹ cũng dư nhiều và các vị phải mệt óc ngồi nghĩ cách chi tiêu cho hết ! ủa sao chỗ mọi người thu nhiều thế. Con mình học THCS tại 1 trường ở Hội An Quảng Nam. Khi đi họp ko nộp khoản nào cả. chỉ có ban địa diện phụ huynh vận động nộp quỷ phụ huynh 200k/em. Và tự nguyện mua BHTN cho con em mình thôi. Ngoài ra ko thấy nhà trường bảo nộp những khoản gì nữa. TV,quạt và các vật dụng khác hình như ko vận động từ phụ huynh. Phòng nào cũng đã trang bị đầy đủ rồi. Giáo viên ở đâu không biết chứ giáo viên chỗ tôi còn không dám ghi các khoản thu lên bảng cơ , bảo ai muốn xem thì lên xem . Còn thu tiền hả ? Làm gì có giấy tờ gì . giáo dục là kinh doanh