Những kẻ giết rùa Vài năm trước, một đoạn phim về chú rùa biển bị ống hút nhựa cắm vào mũi và suýt chết được đưa lên mạng. Từ đó, người ta dán nhãn “kẻ giết rùa” để khuyên khách hàng hạn chế lấy ống hút nhựa khi mua đồ uống. Bạn tôi kể rằng cô hay tới đây mua cà phê mang đi, những lần đầu đều lấy ống hút nhựa. Một lần, chủ quán hỏi: “Sao cô cứ lấy kẻ giết rùa hoài vậy?”. Ông tặng cô một ống hút kim loại dành cho khách uống tại quán. Ông dặn, dùng xong, rửa sạch, lần sau tới nhớ mang theo.Một lần, cô làm mất cái ống hút kim loại, nhưng không muốn dùng lại ống “giết rùa”, cô tới quán mua một ống hút kim loại khác và dùng cho tới bây giờ. Quán cà phê đó cách đây vài tuần đã chuyển sang dùng ống hút giấy cho những người mua mang đi. Một số quán khác trong thủ đô này cũng đã làm theo, dán nhãn “kẻ giết rùa” vào hộp đựng ống hút.Sống ở đây gần nửa năm, một trong những biến chuyển đáng kể nhất tới tư duy của tôi chính là thái độ với môi trường. Ở Việt Nam, tôi ít lăn tăn khi lấy thêm một cái ống hút, một bịch nylon, mua thêm một chai nhựa. Nhưng từ khi qua đây, thấy người người đều ý thức về môi trường, tôi không thể thờ ơ như trước.Tôi bây giờ khác hẳn tôi ở Việt Nam: đi siêu thị nếu mua ít đồ thì tự cầm bằng tay, mua nhiều đồ thì bỏ vào thùng carton mang về. Có lần, nhân viên siêu thị hỏi có lấy túi nylon không. "Không, bảo vệ môi trường”, tôi nói. Anh cười tươi, giơ ngón tay cái: "Yeah, đúng rồi, đúng rồi".Năm 2010, một nhóm nhà khoa học Mỹ và Úc công bố nghiên cứu rằng,Việt Nam xếp thứ tư thế giới về số lượng rác thải nhựa không được xử lý, với 1,8 triệu tấn. Nước ta đứng sau Trung Quốc, Indonesia và Philippines về khối lượng. Tuy nhiên, nếu xét trên tỷ lệ dân số, chúng ta đang đứng đầu với mức trung bình mỗi người dân xả ra môi trường khoảng 20 kg chất thải nhựa mỗi năm. Trong số 1,8 triệu tấn rác thải nhựa trên có 730 nghìn tấn nhựa thải trực tiếp ra biển, hoặc trôi bồng bềnh, hoặc chìm xuống đáy đại dương.Những hình ảnh rùa biển bị vướng vào mảnh nhựa, chim biển mắc kẹt vào mớ nylon, hay cá voi chết vì nuốt quá nhiều nhựa đã quá phổ biến trên mạng. Hàng trăm sinh vật biển đang bị đe dọa từ nguy cơ rác. Người ta tìm thấy hạt vi nhựa trong cơ thể chúng. Liệu thông qua chuỗi thức ăn, chúng ta có đang hấp thụ nhựa vào cơ thể không?Tôi tự hỏi liệu có ngày nào đó con người sẽ coi rác là giặc? Và các chương trình phòng chống rác hiệu quả sẽ được triển khai thay vì phong trào bề nổi như chiến dịch dọn rác vỉa hè hay tái chế vỏ chai nhựa làm khay trồng rau, nổi lên vài ngày rồi chìm xuống.Tôi cho rằng trẻ em từ mẫu giáo phải được giáo dục về tác hại của rác nhựa, và nhắc đi nhắc lại trong nhiều năm, kèm theo sự tham gia hành động cụ thể. Giáo dục ý thức từ nhỏ là điều dễ làm và tác động sâu rộng.Ở các khu chợ trời cuối tuần Wellington, người ta bày hàng rau củ quả, cạnh các gian hàng đều có cuộn túi nylon, ai muốn mua gì thì tự lấy túi đựng rồi mang lại quầy tính tiền. Ấy thế mà, tôi đã nhiều lần nhìn thấy các em chỉ 5-6 tuổi, hai tay cầm hai củ khoai tây cùng cha mẹ các cháu - cũng hai tay cầm trực tiếp nhiều rau củ khác - đi tới quầy tính tiền, rồi bỏ vào túi vải họ mang theo.Tiếp đến, chủ các siêu thị, cửa hàng nên đưa ra lời kêu gọi nói không với nilon. Có siêu thị thì phạt bằng cách tính thêm phí 20 xu nếu lấy túi nilon; có chỗ thì thưởng bằng việc giảm 20 xu nếu bạn mua đơn hàng trên 20 USD mà không lấy túi nylon; có chỗ thì dán dòng chữ tại quầy “Hãy giúp chúng tôi với chương trình hạn chế túi nylon” và kế bên để rất nhiều thùng giấy. Bạn có thể bỏ đồ vào thùng mang về.Thứ nữa, tôi ước chi việc phân loại rác tại nguồn được thực hiện càng sớm càng tốt tại Việt Nam. Mô hình phân loại rác không khó gì, chỉ cần gõ một từ tìm kiếm là đủ loại mô hình từ Nhật Bản đến Đài Loan sẽ hiện ra. Ý thức về việc phân loại, thu gom các loại rác khác nhau vào những ngày khác nhau có thể được triển khai thông qua nhiều kênh: dạy trẻ con ở trường, đưa tờ rơi hướng dẫn tới các hộ, các cuộc họp dân phố, lên báo đài. Tôi tin nếu nhà chức trách quyết tâm, chúng ta chắc chắn sẽ có thói quen, nếp sống ân cần với môi trường hơn.Và cuối cùng, đừng quên các doanh nghiệp. Doanh nghiệp dù có giàu có tới mấy mà dung túng hành vi tổn hại tới môi trường như dùng túi nhựa, chai nhựa nên được yêu cầu thay đổi hành vi hoặc có chính sách thuế nghiêm khắc hơn. Liệu có ai muốn dạy thế hệ sau rằng “Đất nước ta rừng vàng biển rác”?Tháng này New Zealand vừa thông qua đạo luật mới, tiến tới cấm sử dụng túi nylon cỡ nhỏ - loại chỉ đựng 1, 2 món hàng - mà chỉ cho sử dụng túi cỡ lớn hoặc túi chứa rác. Thủ tướng và thứ trưởng Bộ Môi trường lên báo nhắc nhở dân chúng rằng rác nhựa đang làm hại sinh vật biển. Một vài siêu thị bắt đầu không sử dụng túi nilon nữa.Tôi hình dung khi trở về sống tại Việt Nam, mỗi khi thấy ai đó định lấy thêm một túi nylon ở quầy tính tiền, tôi sẽ phải nói câu gì để họ đổi ý.Nguyễn Lừng Danh Việt Nam đứng trong top đầu những nước có lượng rác thải nhựa lớn nhất thế giới thứ nhất là vì hành vi tiêu dùng "dễ tính" của người dân - ưa cái tiện (tiện bỏ vào hộp xốp, tiện bỏ vào túi nylon mang đi); thứ hai là do không có chế tài, không có tuyên truyền quyết liệt để thay đổi ý thức hệ từ các cấp chính quyền. Có ai đồng ý với tôi rằng thay các sản phẩm sản xuất từ nhựa sang tre, nứa, giấy craft, lá cây sẽ thân thiện với môi trường và trông lại có gu hơn nhiều không? Hy vọng vào một ngày không xa, chúng ta sẽ làm được chuyện tưởng chừng như rất nhỏ này. Chính xác ! Chúng ta phải giáo dục từ mầm non và phân loại rác từ đầu nguồn . Có nhiều loại đồ uống không có ống hút vẫn uống được. Có nhiều thứ chè không có ống hút có thể dùng thìa, muỗng cũng ăn được. Vậy tôi đề nghị “Nói không với ống hút” mọi nơi, mọi lúc.Đôi khi đi trên xe, trên đường cũng cần có ống hút, nhưng phải nhớ bỏ ly, hộp, nắp đậy cùng ống hút vào thùng rác. Cẩn thận hơn là vào thùng rác tái chế. Đừng vất bừa bãi, cuối cùng những thứ rác ấy trôi ra sông, hồ, ra biển.....Thật ra những thực phẩm sản xuất số lượng lớn ra thị trường mà không dùng plastic, dùng thuỷ tinh hay kim loại thì tiền vận chuyển, giá bán cũng rất cao mà người tiêu thụ phải trả. Nhưng ý thức bớt được phần nào plastic thải ra môi trường thì mỗi người cũng cần làm một cách sốt sắng . Đấy là lo cho môi trường sống của chính mình. có lẽ đây là lần comment thứ n trên vnexpress của tôi về vấn đề túi nilon thật sự tôi vẫn nhớ những ngày xưa cũ của tôi cách đây tầm hơn 20 năm lúc đó tôi tầm 10 tuổi ở quê tôi không có người thu gom rác lúc đó chưa có túi nilon tất cả thức ăn mua ngoài chợ chỉ cần dùng một cái làn nhựa của bà của mẹ là ổn những bánh trái và các đồ ăn như bún bánh rán các bác đều gói vào lá sen hoặc lá chuối tôi ăn xong thì bỏ ra vườn nhà cuối tuần đốt một lần là ổn , thức ăn thừa thì cũng ko đổ đi mà cho lợn gà chó ăn hết , cái ao sau nhà tôi trong veo ko có một cọng rác thải nào nhìn thấy đáy luôn chỉ cần nhìn là muốn xuống tắm, từ ngày có túi nilon chai nhựa đi đâu cũng thấy rác đốt thì khói mù ô nhiễm , ao thì nước đen xì toàn nhà vệ sinh với nước thải :( tôi chỉ mong về những ngày đó ngày ko có cái gọi là túi nilon :( Đa số là do môi trường sống quy định, như khi sống ở Nhật, việc bỏ rác, phân loại rác được làm rất cẩn thận, tham gia giao thông, xếp hàng khi đi mua hàng, đi vệ sinh, thanh toán tiền,... mình thấy người khác làm sao mình cũng làm như vậy, nếu mình làm khác mình sẽ thành lập dị, ở Việt Nam mình cũng thế, nhưng theo hướng tiêu cực hơn, người này xả rác, người kia có suy nghĩ, nó xả được thì mình cũng xả được, trẻ em thấy cha mẹ làm rồi nó cũng bắt chước theo, khi ở Việt Nam đôi khi bạn làm đúng chính bạn mới trở thành người lập dị, khi bạn có ý định nói thì bạn sẽ được nhìn với ánh mắt khác, đôi khi là bị phản ứng những lời nói khó nghe. Tôi vào đọc bài này vì tò mò cái tiêu đề bài viết và cả cái tên của Tác giả. Khi đọc xong mới thấy Tác giả đã viết rất hay về vấn đề rác thải nhựa, túi nilon ... Rồi về phân loại rác tại nguồn. Riêng cái vụ phân loại rác tại nguồn thì VN đã có nhiều dự án triển khai nhưng cuối cùng đều chết yểu. Người dân phân loại xong công nhân lao công thu gom lại đổ chung vào một thùng. Còn về chai nhựa, ống hút nhựa, túi nilon có lẽ người ta sẽ chỉ ngừng sử dụng khi không còn có người sản xuất ra nó nữa mà thôi.Và như vậy tôi nghĩ cách tốt nhất để bảo vệ môi trường, nói không với túi nilon, ống hút nhựa là KHÔNG SẢN XUẤT RA NHỮNG SẢN PHẨM NÀY NỮA. Ý THỨC TRÊN HẾT. TẤT CẢ SẼ TỐT ĐẸP NHẤT Cám ơn và chia sẻ những chia sẻ và mơ ước của Lừng Danh về việc phân loại rác cùng sử dụng túi nilon ở VN,nhưng bạn chỉ có hành động đó khi sống ở một Q.gia mà chế tài quyết liệt để biến nhận thức của cư dân thành hành động tự nhiên trong tiềm thức....Về VN,mọi thứ chỉ mới ở mức phong trào và VN còn có câu :ĐÁNH TRỐNG BỎ DÙI! nên mọi thứ quy định đều có,nhưng quyết liệt để tạo trật tự và thói quen hành vi thì luôn thiếu....Có lẽ nên đưa LL CS môi trường kiểm tra,xử phạt nghiêm về MT như CSGT KT xử phạt Gt thì mới dần đưa ý thức MT vào CS được.Tôi mong và tôi ủng hộ CQ làm nghiêm khắc! "Tôi tin nếu nhà chức trách quyết tâm, chúng ta chắc chắn sẽ có thói quen, nếp sống ân cần với môi trường hơn."Vâng! tôi rất mong nhà chức trách quyết tâm thực hiện. Dân trí giờ đã tốt lên. Nhưng chuỗi phân loại rác ấy cần ĐỒNG BỘ, tránh phân loại từ nguồn rồi lại gom về đổ một chỗ như trước đây. Cũng như thực phẩm bẩn chưa gây hậu quả nghiêm trọng thì chưa có cơ sở xử lý hình sự. Và việc vứt rác thải bừa bãi cũng vậy thôi vứt ra chưa thấy ai bị sao thì cứ vứt thôi. Đát nước ta rừng đang dần Tàn, biển nước ta Rác sẽ nhiều hơn cá. Thủ phạm gây ra ta phải nhìn vào gương mới thấy. Tôi thấy muốn hạn chế sử dụng túi nilon tốt nhất nên tuyên truyền đến hầu hết các chợ. Chính những người đi chợ hàng ngày là những người sử dụng tíu nilon nhiều nhất . Rác thải không còn là vấn đề nhỏ mà đó là vấn đề lớn của mỗi quốc gia Biển thì vẫn là xa và mênh mông, còn đất xung quanh nhà thì gần và hẹp hơn nhiều. Mọi người hãy trả lời câu hỏi của tác giả" Tôi sẽ nói câu gì để họ đổi ý khi muốn lấy thêm túi nylon ".