Nghĩ về tự tử Tôi chia tay người yêu, bị ảnh hưởng nặng nề bởi công việc và không tìm thấy niềm vui gì ngoài uống rượu. Hannah Baker, nhân vật chính trong phim, kể ra 13 lý do khiến cô muốn kết thúc cuộc sống. Tôi thấy lý do nào cũng hợp lý, hợp lý đến đau lòng.Tôi kể lại phân đoạn này để nhắc chính mình, có những thời điểm, đầu óc tôi chỉ cố gắng diễn giải một giải pháp duy nhất mà tôi tin là phù hợp nhất với sự sống của mình. Nhưng vài năm sau xem lại bộ phim, tôi không có cảm giác gì, bởi tôi đã vượt qua hầu hết các biến động kể trên.Các tác phẩm về đề tài tự tử có tương tác khác biệt với người tiếp nhận, so với chủ đề khác. Đề tài này thường đối mặt với hai nhóm công chúng: Nhóm thứ nhất là những người không có vấn đề gì cả, xem tác phẩm từ góc nhìn của người ngoài cuộc. Nhóm thứ hai là những người đang trong giai đoạn có nguy cơ rời bỏ sự sống và tâm trí họ tiến dần về phía nó.Nội dung truyền thông hay nghệ thuật về chủ đề này thường đi trên sợi dây mỏng giữa các nguy cơ: thứ nhất là tô đậm, gợi ý cách thức, ví dụ thuật lại chi tiết cách một người kết thúc cuộc sống.Khuynh hướng thứ hai là lãng mạn hóa hành vi huỷ hoại cuộc sống, bằng ngôn từ đẹp, nhân vật đẹp, diễn viên có số phận và tâm hồn ấm áp, đến thiên đường để mọi vấn đề đều được giải quyết.Khuynh hướng thứ ba là những tác phẩm lý luận rằng rời bỏ cuộc sống là lựa chọn duy nhất. Nạn nhân đang lưỡng lự, giằng co quyết định sống còn thì có tiếng nói bên tai, thuyết phục chọn cách giải thoát bản thân.Tuy nhiên, không có câu trả lời dễ dàng nên cấm hay không chủ đề tự tử.Nếu tránh nói hoặc biến chủ đề này thành cấm kỵ, nó có thể dẫn đến việc bỏ qua sức khỏe tinh thần. Những người có nguy cơ không được chăm sóc kịp thời. Người có dấu hiệu và cần tìm sự cầu cứu không được cộng đồng phản hồi. Gia đình có nạn nhân thuộc nhóm nguy cơ sẽ giấu diếm che đậy vì chủ đề bị coi là gây xấu hổ. Trong khi đây là vấn đề sức khỏe cần phải được thảo luận ở mọi cấp độ, từ gia đình, trường học, công sở, trong tác phẩm nghệ thuật và trong sản phẩm truyền thông... để có thể tạo ra một mạng lưới kịp thời giúp đỡ nạn nhân. Cấm đoán đồng nghĩa với việc từ chối xây dựng cơ hội cứu người nếu họ có nguy cơ này.Nhưng nếu dùng thái độ lãng mạn hóa, kịch tính hóa hoặc coi đó là giải pháp, thì tính lây lan của hiệu ứng này là điều không thể phớt lờ. Tạp chí The BMJ về sức khỏe và y tế năm 2020 đăng bài tổng hợp từ 31 nghiên cứu liên quan giữa nguy cơ tự tử và thông tin xuất hiện trên truyền thông. Kết quả cho thấy, thông tin về vụ tự tử của người nổi tiếng dẫn đến số ca chủ động rời bỏ cuộc sống tăng 13%; nếu giới thiệu phương thức thì số ca tăng 30%; nếu tường thuật thì tỷ lệ tăng khoảng 2% trong tháng tường thuật.Trong video nhạc "There's no one at all" vừa dừng phát hành tại Việt Nam của Sơn Tùng M-TP, nhân vật chính trang điểm gương mặt bị thương chảy máu do cuộc đời vùi dập, mắt tô đen emo - kiểu trang điểm gợi ý người thuộc nhóm thường tự gây tổn thương cho cơ thể, luôn buồn rầu, cảm thấy bị cô lập trước thế giới xung quanh, bị chà đạp bởi thế giới đó. Cuối video, nhân vật chọn cách kết thúc cuộc sống và khung hình đóng lại.Video này gần với khuynh hướng thứ ba trong nhóm nguy cơ trên: Nhân vật đã có giải pháp cho chính mình và hợp lý hóa giải pháp đó mà không cần giải thích hay nhìn thấy khả năng khác.Tôi tiếp tục xem bài hát khác, là "Eight" của ca sĩ IU và Suga nói về chủ đề tìm sự giải thoát trong xã hội Hàn Quốc, một đề tài ít nhiều còn bị né tránh ở đất nước này dù chính những người nổi tiếng đang trở thành nạn nhân của nó.Lời bài hát "Eight" thể hiện cảm giác u sầu của một cô gái muốn từ bỏ tất cả. Trong video, cô nằm xuống, nhắm mắt - báo hiệu một cuộc ra đi. Mô tả sự bế tắc và cảm giác mất kết nối với cuộc sống, nhưng "Eight" thực ra thảo luận với khán giả về ý định nguy hiểm đang chờn vờn trong tâm trí nhân vật. Ở đó, ca sĩ gợi ý một thế giới We dance under the orange sun/ Together with no shadow below us - dưới mặt trời màu cam, không bóng đen ẩn hiện, không chia lìa nào kề bên, ký ức hiện diện thật đẹp, nhân vật bay qua đám mây với chú thằn lằn khổng lồ. Cuối video, cô tỉnh dậy, nước mắt rơi. Đó có lẽ là gợi ý khác, gợi ý được sống và sẽ hạnh phúc, không phải cái chết.Những người có nguy cơ rời bỏ cuộc sống luôn cần được bảo vệ, cần có người thân bên cạnh, hoặc có đường dây nóng thuyết phục họ rời khỏi vị trí gây hại bản thân. Nhiều quốc gia như Mỹ và Nhật hàng chục năm qua đã thiết lập hotline ngăn ngừa tự tử và công khai ở các vị trí dễ nhìn thấy, trong các tài liệu, sản phẩm đề cập tới tình trạng này. Một báo cáo năm 2019 cho thấy, đường dây nóng chống tự tử ở Nhật, ra đời khoảng năm 2004, góp phần làm giảm tỷ lệ tự tử của Nhật Bản xuống còn 16,3 ca trong số 100.000 người. Từ đỉnh điểm hơn 34.400 vụ tử tự vào năm 2003, năm 2018, nước này còn 20.500 vụ.Trong bối cảnh những người có nguy cơ rời bỏ cuộc sống khó tìm nơi để được trấn an tinh thần lúc cần kíp nhất, nghệ sĩ càng nên tránh vô tình đẩy họ vào những suy nghĩ tiêu cực bằng những tác phẩm có sức lan truyền rộng rãi.Nếu vì coi một clip hay, tôi đi mua đôi giày mới, thì chuyện đó thật bình thường. Nhưng vì coi một clip hay mà khán giả chọn kết thúc cuộc sống, đó chắc chắn khác mua giày.Khải Đơn Cảm ơn bài viết cùng cách nhìn thẳng, tích cực của tác giả.Chết là chấm dứt mọi khổ sầuHết nghe, thôi thấy, dứt lo âuĐoạn tuyệt yêu thương cùng oán giậnKhông còn chán nản, chẳng buồn rầu.Nhưng, SỐNG là học cách vượt khổ sầuBiết nghe thấy, biết bớt lo âuBiết kết yêu thương, buông oán giậnThoát ra chán nản, bỏ buồn rầu.Nơi này ta đến một lần thôiBao la Thế Giới, bé phận NgườiDù mai ta trở về Cát bụiCảm ơn tất cả những khóc, cười.Nơi này ta đến một lần thôiKỳ diệu thay, ta được làm NgườiTrước khi ta trở về Cát bụiPhải SỐNG từng giây những khóc, cười.Chọn Ở là CÒN những Tuyệt VờiTrong Ta, trong Thế Giới, trong ĐờiĐược thỏa khát uống dòng nước mátĐược no hạt cơm rất ngọt bùi.Còn được nhìn mưa thoáng bâng khuângĐược nghe lá xào xạc dưới chânĐược se lạnh trong chiều Thu vắngĐược ấm ngày Xuân nắng ân cần.Còn được vượt ghềnh đến bến yênĐược cất chân đi khắp mọi miềnĐược leo đồi dốc, trông mây núiĐược lội suối xinh, ngắm cá hiền.Còn được nhìn Sao sáng trong đêmĐược thấy bão qua, biển lại êmĐược vui hết giông, mừng mây tạnhĐược tới thành công, thỏa mong tìm.Còn được thở cùng nhịp hôm nayĐược san mừng tủi, sẻ chua cayĐược hoà tiếng cười, chung tiếng khócĐược bên nhau bước những chặng dài.Còn được cùng người tay nắm tayĐược chia lửa ấm, vai dựa vaiĐược tin điều thật thà nơi mắtĐược ước mơ cùng nhau vút bay. Nói thật, nếu như được lựa chọn tôi ước mình đã không được sinh ra, vì phải đối mặt với Sinh-Già-Bệnh-Chết tôi chán ngấy đi được. Cái bài học về Sinh tạm hiểu là "cuộc sống mưu sinh" là đã bao nhiêu khó khăn áp lực cạm bẫy, vật vả gần 40 năm trên đời còn chưa thông suốt, còn 3 bài phía trước Già-Bệnh-Chết, nghĩ mà phát chán :(Nhưng điều ước đã không thành hiện thực, tôi đã được sinh ra vậy thì phải sống thôi. Sống cho ra sống , sống như một con người đúng nghĩa, biết yêu thương, biết cảm thông, biết san sẻ... Để hoàn thánh sứ mệnh mà cha mẹ tôi đã giao phó cho tôi: "sinh ra Để Làm Người" :) Nói đến M/V của Sơn Tùng thì tôi thấy là dù nó đã bị chặn sau chỉ vỏn vẹn 1 ngày ra mắt thì nó cũng đã kịp hoàn thành mục đích của mình.Tôi nghĩ Tùng nếu muốn an toàn thì có thể ra một bài hát về tình yêu như thường lệ, hoặc giải nghệ luôn để đảm bảo danh tiếng, chứ không phải chuyển mình sang một đề tài xã hội gai góc như thế này.Tôi tin rằng sau nhiều năm trôi qua, rất nhiều người nghe nhạc của Tùng là người đã trưởng thành, có gia đình và có con nhỏ, như chính bản thân tôi. Tôi nghĩ Sơn Tùng cùng đội ngũ đã dùng chất xám và tầm ảnh hưởng của mình để làm được một việc tốt mà thậm chí không có quá nhiều người dám làm.Đã có nhiều bộ phim, M/V trước đây nói về vấn đề tự tử này một cách trần trụi, thậm chí không chỉ được chiếu trên mạng xã hội, mà còn là trên cả giờ vàng TV, rồi cả hàng loạt những thực tế đau lòng đã xảy ra và tràn ngập trên các mặt báo. Nhưng những ngày đầu tháng 5 này, chúng ta lại một lần nữa nói về vấn nạn trầm cảm, bạo lực học đường, áp lực thi cử, sự quan tâm của cha mẹ... nhiều hơn bao giờ hết.Chẳng phải đó là điều tốt cho xã hội của chúng ta hay sao? cho đến tận bây giờ, rất nhiều khi tôi nghĩ những người kiên cường sống trên đời này là những người dũng cảm! và họ chỉ cần tiếp tục cố gắng, bình minh rồi sẽ đến! và những kẻ chọn rời bỏ cuộc đời này, là những kẻ bỏ cuộc và hèn nhát! không dũng cảm sao được khi đối diện với bao nhiêu thứ ngoài kia, đắng cay biết bao nhiêu mà cứ phải nhịn vào!Tuy nhiên, khi con người ta đã nghĩ quẩn, mà còn trường kì, người ta không nghĩ nhiều được như vậy! và mọi thứ, nó sẽ kết thúc ở 1 khoảng khắc cảm xúc bùng nổ! Và khoảnh khắc này, được tiếp sức khá nhiều ở các thứ tương tự như MV mới đây.Chúng ta sống trong 1 XH mở, nhưng, vẫn phải có chuẩn mực nhất định! Bàu viết xuất sắc, lập luận chặt chẽ. Cám ơn tác giả! Nguyên nhân gây tự tử do môi trường giáo dục đào tạo cả gia đình lẫn nhà trường không dạy con cái về kỹ năng sống. Hồi năm 2011 , tôi có mở 1 xưởng nhỏ ( gia công quần áo ) , đến 2016 thì sập tiệm , nợ gần 800tr , hỏi vay mượn khắp nơi chả ai cho vay , ngay cả gia đình đều nói vào nói ra , rất bực bội . Bố mẹ tôi lúc đó còn đi nói với họ hàng cấm ko cho tôi vay , bạn gái chịu kô nổi cũng chia tay ... Có lẽ lúc đó là đen tối áp lực lớn nhất cuộc đời tôi , tôi cứ ngồi trên cầu Bình Phước hút thuốc cả đêm , thật sự là muốn nhảy xuống nhưng kô dám . Tôi cứ nằm trong nhà trọ thất thần 2 tháng , sau ông anh khoá trên tìm việc kéo đi làm . Giờ nghĩ lại nếu có 1 tác động nhỏ vào tôi lúc đó có lẽ đã cỏ xanh bên nấm mồ rôi ... Cám ơn tác giả đã nhắc lại vấn đề. Tỷ lệ người trầm cảm hiện rất cao ở VN, là đối tượng rất nhạy cảm và dễ bị tác động bởi các sản phẩm văn hóa có nội dung liên quan đến tự tử. Chị gái mình cũng đã chọn cách này để giải thoát. Mặc dù trước đó mọi người, ngay cả chính mình cũng nghĩ chị là người lạc quan, mạnh mẽ, luôn tích cực trong cuộc sống, thậm chí còn là người hay đi động viên, cho người khác lời khuyên .... Nhưng có lẽ chính vì cố phải tỏ ra như thế khiến chị không dám thể hiện sự yếu đuối, các vấn đề của mình cho mọi người, và kết quả là bế tắc... Mình nghĩ việc duy nhất giải cứu được vấn đề này là mọi người hãy cố gắng tự chia sẻ mọi chuyện với người thân yêu của mình, và cũng đừng ai coi thường chuyện này, nghĩ vấn đề trầm cảm là chuyện bình thường nữa. Vì thực sự dù có cho là ai đó ra đi là người đó được giải thoát , nhưng người ở lại sẽ không bao giờ dừng ám ảnh, đau lòng cả .... Hồi trẻ tui đã từng không dưới mười lần muốn tìm đến cái chết. Suy nghĩ rất nhiều, may là tui không can đảm. Thời đó (1980s) cũng không dễ mua thuốc an thần. Cách duy nhất là thuốc trừ sâu, nhưng thuốc này hôi lắm nên sợ. Và giờ vẫn sống, nhưng luôn bị trầm cảm, thấy cuộc sống không vui. Bất kể cái MV có ý nghĩa hay không, khi nói về tự tử, hãy thêm một cánh tay.Người mù màu có cách nhận biết thế giới khác với người không có kết hợp gen đó, người đang tuyệt vọng cũng vậy.Không ai giống ai. Trầm cảm (dẫn đến tự tử) là một dạng "ung thư" về mặt tinh thần và cảm xúc có nhiều nguyên nhân (sinh học, tâm lý, tính cách, xã hội...) nên cần có chuyên gia để xác định nguyên nhân đưa ra giải pháp phù hợp. Không có chìa khóa vạn năng mở được tất cả các ổ khóa. Được tồn tại là điều tốt. Không ai muốn rơi vào bế tắc. Nếu bế tắc đó là vấn đề tài chính, danh dự, tự bản thân người đó phải mạnh mẽ. Nhưng tôi lại thấy nhiều vụ tự tử do nguyên nhân khách quan. Cô giáo trù dập, bố mẹ ép học quá sức, bạn bè xấu tính. Những đối tượng trong các trường hợp trên đền còn nhỏ tuổi, thiếu nhận thức cũng như lựa chọn trong cuộc sống. Vì thiếu lựa chọn nên họ không thể thoát khỏi môi trường 'toxic'. Với họ tự tử là lựa chọn duy nhất, dù có hay không những văn hoá phẩm nói về tự tử. Nếu mỗi người không tự vấn bản thân, sống văn minh hơn, việc những cá nhân đó tiếp tục sống cũng chả khác gì chịu đựng một địa ngục trần gian. Để hạn chế và ngăn ngừa việc tự tử, theo tôi có 3 điều cần phổ biến: 1/ Theo đạo Phật, chúng ta phải trải qua bao nhiêu kiếp luân hồi mới có được kiếp người. Bất luận thân phận của chúng ta như thế nào, được làm người quả là diễm phúc lớn lao. Hãy tưởng tượng từ những hạt cát bụi hình thành nên con người chúng ta, có nhận thức, tư duy mới diệu kỳ làm sao. 2/ Có nhiều người sống với những chuẩn mực và quy tắc khá khắt khe. Đối với họ, khi những ước vọng, chuẩn mực đó không đạt được thì họ cảm thấy mất hết ý nghĩa của cuộc sống. Họ quên mất rằng vũ trụ vạn vật vận động theo những quy luật vĩ đại của nó, ko phụ thuộc vào ý chí chủ quan của con người. Như một thiền sư vĩ đại đã nói: cần đón nhận mọi sự việc xảy ra với một thái độ bình thản, sự tò mò và ngạc nhiên sâu sắc. 3/ Cuộc sống rất ngắn ngủi, ko cần tự tử thì đến một ngày nào đó ông trời cũng gọi thôi, vì vậy hãy tận hưởng diễm phúc trời ban, ngay giờ phút này, dù là nhỏ nhoi như được hít thở bầu không khí mát lành. khi kinh tế phát triển quá nhanh thì xã hội cần phải có sự chuyển biến, hay nói cách đơn giản là cải thiện đời sống tinh thần của con người! bài viết rất hay!