Giải cứu tương lai Đó là một hội thảo về "Phong trào thương mại có đạo đức" - một phong trào có nguồn gốc tại Na Uy. Họ biết Việt Nam đã nhập điều nguyên liệu từ châu Phi và Ấn Độ, chế biến rồi xuất khẩu. Tôi ngỡ ngàng với câu hỏi này. Tôi đã luôn rất tự hào về việc Việt Nam đã "biết" nhập điều thô để chế biến, tái xuất, gia tăng giá trị thay vì bao năm qua, chúng ta chỉ trồng ra nông sản, hái xuống và xuất thô.Vậy mà ưu điểm đó giờ đây lại mang đến mối quan ngại với khách hàng, đó là tính nguyên gốc của sản phẩm.Tôi lờ mờ nhận ra bản chất vấn đề, là vì những người chế biến, xuất khẩu điều của Việt Nam vẫn chỉ nói chung chung chứ chưa làm những việc cần làm tới nơi tới chốn để sản phẩm của mình có đủ "áo mũ" như ai mà đường hoàng ra thế giới.Ví dụ, ngay tại hội thảo đó, đại diện nhóm công tác xây dựng chỉ dẫn địa lý của một tỉnh tuyên bố, "hạt điều Việt Nam ngon nhất thế giới và hạt điều của chúng tôi ngon nhất Việt Nam", do vậy càng cần có chỉ dẫn địa lý cho vùng này. Thế nhưng người trình bày hùng hồn kế hoạch xây dựng chỉ dẫn địa lý lại không thể trả lời hai câu hỏi đơn giản của cử tọa, rằng hiện giá hạt điều thô là bao nhiêu đồng một cân, và bằng chứng nào cho thấy là hạt điều vùng của anh ngon nhất Việt Nam.Trong khi nhiều người Việt vẫn không ngớt tự hào về nông, thủy sản của mình, thì giữa năm nay, gần 1.000 tấn mực khô ứ đọng tại Núi Thành, Quảng Nam, trầy trật mãi mới giải cứu được chỉ vì lý do rất sơ đẳng. Trung Quốc yêu cầu xuất hàng qua đường chính ngạch thay vì tiểu ngạch như trước, thương lái không đến thu mua bởi mực không đủ các điều kiện về truy xuất nguồn gốc dù các chủ tàu hạ giá thấp. Tình trạng này có thể ảnh hưởng đến hàng trăm hộ ngư dân và nghề đánh mực truyền thống. Và rồi, người ta lại kêu gọi các doanh nghiệp trong nước làm ơn mua giùm.Cuối cùng, số mực cũng được giải cứu với giá rẻ. Nhưng không biết ai sẽ định hướng lại về nông, thủy sản, cập nhật cách làm của bạn hàng rồi phổ biến cho nông dân, giúp vận hành thật linh hoạt chu trình tiêu thụ nông sản khi đối tác đã thay đổi cách làm ăn?Chẳng khó gì dự đoán rằng Trung Quốc còn tiếp tục từ chối rất nhiều hàng tiểu ngạch – hầu hết các nông, thủy sản của Việt Nam – bởi họ đang chấm dứt buôn bán tiểu ngạch để chuyển qua chính ngạch. Trong khi đó, nông dân bên mình vẫn chưa được cập nhật, trợ giúp thông tin, vẫn tà tà đánh bắt, trồng cấy và xuất thô làm theo cách cũ.Đến khi phía họ không mua, hàng sẽ còn ứ đọng. Hôm nay chúng ta vui vì thanh long, vải được giá, nhưng mai lại buồn ngay vì dưa hấu, dứa phải đổ cho bò ăn vì Trung Quốc không mua.Bộ Nông nghiệp, sau nhiều tranh cãi, đầu năm nay đã công bố danh mục 13 nông sản chủ lực của quốc gia nhằm làm căn cứ để hỗ trợ cho các doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp. Các nông sản chủ lực được Bộ này chọn lựa gồm: lúa gạo, cà phê, cao su, điều, hồ tiêu, chè, sắn, rau quả, thịt lợn, thịt và trứng gia cầm, cá tra, tôm, gỗ và sản phẩm từ gỗ. Theo dự tính của nhà quản lý, những sản phẩm này sẽ được ưu tiên đầu tư thông qua các doanh nghiệp, để rồi có thể đi đầu ra nước ngoài, kéo theo sự cất cánh của nền nông nghiệp.Nhưng tôi rất quan ngại, liệu các sản phẩm chủ lực của chúng ta có nhiều và dàn trải quá không và còn không thấy lý do thuyết phục về việc chọn lựa này. Danh sách hoa, á hậu nông sản có những sản phẩm đang đứng trước thử thách sống còn như cây hồ tiêu; hay phải đương đầu với tình trạng thiếu đất sản xuất như cây cà phê do biến đổi khí hậu; rồi môi trường biến động của đồng bằng sông Cửu Long đang và sẽ ảnh hưởng mạnh đến diện tích và năng suất cây lúa, tôm, cá tra...Có đến hơn 90% số nông sản xuất khẩu của Việt Nam vẫn ở dạng nguyên liệu thô, không qua chế biến với giá trị thấp. Ngoài ra, các quy chuẩn, tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm, nhất là phục vụ xuất khẩu còn nhiều khó khăn. Rất nhiều câu hỏi quan trọng với nông nghiệp còn nằm đó.Chúng ta hãy xem xét, chắt lọc lại các sản phẩm nông nghiệp quốc gia và có chiến lược đầu tư với lộ trình, mục tiêu cụ thể cùng các tiêu chí, chỉ số rõ ràng; làm rõ các bên liên quan, đặc biệt người nông dân được đặt ở vị trí nào trong chiến lược đó. Có như thế mới không còn các vở kịch mà tỷ phú hồ tiêu bỗng chốc đi bán rau.Tôi mong rằng danh mục các sản phẩm nông nghiệp chủ lực được giám sát, thống kê và có điều chỉnh phù hợp với chiến lược cụ thể cho từng sản phẩm trong từng giai đoạn, trong đó không chỉ chú trọng xuất khẩu mà còn phải hoạch định lộ trình cho thị trường trong nước để đảm bảo chúng ta không quá phụ thuộc vào thị trường bên ngoài.Tôi cũng chưa thấy chiến lược cho các sản phẩm này chú trọng về chất lượng sản phẩm, truy nguyên nguồn gốc, các yếu tố xã hội như bảo vệ phụ nữ, lao động trẻ em, bình đẳng giới; các hành động cụ thể về bảo vệ môi trường cũng như ứng phó biến đổi khí hậu... Nếu không, hình ảnh nông sản Việt Nam khó có thể bền vững và tin cậy trong mắt thế giới.Tư duy tiếp cận cũ chắc chắn không thể hứa hẹn một tương lai tươi sáng cho ruộng vườn.Trần Ban Hùng Cảm ơn anh đã nói hộ người nông dân, người nông dân đang bơi giữa thị trường một mình bơ vơ khi cơ quan chức năng không cập nhật thông tin kịp thời và hướng giải quyết cho họ, còn doanh nghiệp thì nhập nguyên liệu rẻ về nông sản, thị sản của nước ngoài về chế biến xong gắn mác hàng việt nam. Người nông dân khổ lắm rồi chẵng lẻ cam chịu mãi à? Những người biết lo thì không thể quyết định. Những người có quyền quyết định thì không nắm rõ để lo. Cho nên chẳng khác gì trống đánh xuôi kèn thổi ngược, nông dân chẳng biết đi về đâu. Việt Nam cần tránh tình trạng "Treo đầu dê bán thịt chó" trong mọi hàng hóa và quy tắc của xã hội. Có như vậy thì đất nước mới có thể khấm khá lên được, không thì sẽ lẹt đẹt mãi mãi. Nông sản Việt Nam phụ thuộc phần lớn vào việc xuất khẩu qua Trung Quốc theo đường tiểu ngạch - một thị trường dễ tính, không yêu cầu cao về vệ sinh an toàn thực phẩm, về chứng minh nguồn gốc xuất xứ... Cứ đi theo lối mòn đó thì tình trạng "giải cứu", rớt giá nông sản còn tiếp tục kéo dài. Đơn giản vì những người nói về điều nhưng không hiểu hạt điều, chế biến hạt điều, thương mại hạt điều. Có 1 quy luật của việc trồng cây vải nói riêng và ngành nông nghiệp nói chung mà ít người để ý. Cây vải cứ 1 năm được mùa thì năm sau sẽ mất mùa. Nông dân họ áp dụng kỹ xảo như sau: nếu năm nay được mùa thì năm sau họ sẽ khía gốc cây vải và năm sau cây vải lại được mùa. Với cây táo cũng vậy họ chặt luôn cành đi để năm sau cành mới được mọc ra và quả táo không bị còi và quả vẫn rất sai.Khi ta áp dụng kỹ thuật hay áp dụng công nghệ vào thì năm nào cũng được mùa nhưng thu nhập cũng chỉ như vậy. Được mùa nhưng sẽ mất giá. Tại sao vậy? Tại vì nông nghiệp hay công nghiệp hay bất cứ thứ gì trên Trái Đất này vũ trụ này luôn có sự cân bằng. Chỉ cân bằng thì vũ trụ mới tồn tại được. Chính bởi điều này người nông dân Mỹ cũng khổ. Cụ thể việc trồng đậu vài năm áp dụng công nghệ đang ngon lành vay ngân hàng tăng diện tích trồng ầm ầm thì lại có chiến tranh thương mại Mỹ Trung ... công nghệ cũng khóc. Nông dân Brazin đang được lợi vì giá hạt đậu tăng gần gấp 3 lần vì Mỹ không mua của Trung Quốc mà mua của họ. Họ phá rừng, đốt rừng để trồng đậu và kết quả là các vụ cháy rừng.... Câu hỏi đặt ra là làm sao để người nông dân có thu nhập ổn định hơn? Được và mất luôn cân bằng nên ta phải mất đi cái gì đó thì mới được sự ổn định. Ở đây ta phải mất phải hy sinh thêm thời gian học, hy sinh sự hưởng thụ mỗi khi được mùa, được giá và cái hy sinh lớn nhất đó là hy sinh lòng tham ( kiềm chế không tăng diện tích trồng). Ví dụ cụ thể về trồng vảiKinh doanh vải thì cứ 1 năm được lại 1 năm mất. Bởi thế cho nên năm nay mà được giá thì năm sau cần giảm ngay diện tích trồng vải xuống khoảng 1/3. Điều này là rất khó bởi lòng tham và sự bảo thủ của nông dân là khá lớn. Cứ được giá là họ lại đua nhau tăng diện tích trồng và 99% là sẽ có GIẢI CỨU.Ngoài ra số tiền có được do vụ được mùa này là khá lớn, nếu biết nhẫn nhịn đừng có mua sắm xe, cộ điện thoại xịn, dàn karaoke... gì cả. Thay vào đó bà con nên nên tìm cách đầu tư vào trồng vải theo chuẩn GlobanGap để có thể xuất vải sang Mỹ và các nước Châu Âu - Cái này mới thực sự là thu nhập cao, thu nhập bền vững.Tóm lại: hy sinh thời gian để tìm hiểu về chuẩn về công nghệ, hy sinh sự hưởng thụ để tiền mà ứng dụng các chuẩn Globangap và quan trọng nhất là hy sinh lòng tham ( nếu được giá được mùa thì năm sau không những không tăng diện tích mà còn giảm diện tích đi ít nhất 1/3).Cái nhìn, tầm nhìn xa hơn nữa về nông nghiệp:Để sản xuất ra 1 chiếc máy ảnh kỹ thuật số nặng 200gr, quay phim tự động giá 400 USD mất thời gian khoảng 15 phút và chi phí nhiên liệu, công nhân, thương hiệu, marketing...mất 350 USD. Bán 400 USD, lãi 50 USDĐể sản xuất ra 50 kg tôm hay 1 tấn lúa giá khoảng 400 USD thì mất vài tháng, nguyên liệu, nhân lực....lãi cũng khoảng 50 USD.Chúng ta hãy so sánh máy ảnh 200 gr so với 50 kg tôm (1 tấn lúa) và thời gian 15 phút so với 3 tháng, và nhân lực, công sức, kho bãi, vận chuyển...chênh lệch 1 trời 1 vực nhưng tiền lãi vẫn chỉ là 50 USD. Chưa kể thiên tai hay dịch bệnh...Xem link:https://vnexpress.net/goc-nhin/them-bong-phu-sa-3975030.html?commentid=31694837 Nông nghiệp manh mún rất khó cho nông dân Việt trên con đường hội nhập với thế giới. Trong kinh doanh chữ TÍN quan trọng nhất. Nên thời điểm này các doanh nghiệp tự coi lại quy tắc kinh doanh và ứng xử trong thương trường mới tốt lên được. Nông dân họ chặt TIÊU trồng ĐIỀU điều rớt giá họ chặt trồng mướp để lấy XƠ, mướp rớt giá họ bỏ trồng sắn nhưng đất cằn rồi sắn không có bột nên chỉ còn XÁC thôi. Nói cho nhiều chả ai họ quan tâm đâu. các vị mang hạt điều ra nước ngoài, các vị đã tự tay thu hoạch chưa, các vị đã xuống xưởng trực tiếp làm việc chưa........... Cần hành động thực tế hơn lời nói của các vị Rất cám ơn tác giả về bài viết. Nó rất đúng và ý nghĩa. Và cũng cần nói thêm về tư duy làm việc của chúng ta làm rất tốt ở việc thấy cái gì cao giá mua nhiều là đua nhau làm như hội. Và khi giá xuống cũng đi quyết định rất nhanh và dứt khoát theo nhau phá hết đi chuyển sang làm cái đang có giá cao. Nhưng bên cạnh đó cũng nên nói đến sự quản lý lỏng lẻo của các ban bộ nông lâm ngư nghiệp. Khi lợn chết, lợn ế mất giá. Hỏi các anh quản lý ở địa phương anh có bao nhiêu giám định chăn nuôi, có sl giống bao nhiêu hay có tổng đàn bao nhiêu. Câu trả lời rất nhanh và rõ ràng " chưa có thống kê vì dân nuôi tự phát chúng tôi không quản lý hết được". Hay việc trồng cây cũng vậy. Đua nhau trồng cây nọ cây kia, vay tiền để làm. Nhưng ít ai có tìm hiểu trước khi làm chỉ thấy xóm bản họ làm mình cũng làm có gì mà sợ. Trong khi đó các quản lý nông lâm nghiệp cũng làm việc rất tốt, đó là: đưa ra khuyến cáo không nên làm ồ ạt, hay là khi được hỏi sao khu này quy hoạch lâm nghiệp trồng cây lâu năm lại có bãi điều bãi tiêu thì trả lời được ngay là dân phá đi họ trồng không quản lý hết được. Đây là hai ví dụ đơn giản để thấy từ người dân đến cán bộ quản lý chuyên ngành đều làm việc nhanh gọn nhưng là nhanh theo cái chưa đúng, gọn ở cái suy nghĩ thấy lợi trước mắt và đã rồi thì cho qua. Nếu sự quản lý và quy hoạch vùng sản xuất tốt và có hỗ trợ tốt về khoa học kỹ thuật thì chắc chắn dần dần sẽ xây dựng được cái gốc làm nông lâm ngư nghiệp tốt. Chúc bà con thành công bền vững. Nghe nhiều lần rồi nhưng hình như chỉ nói thôi còn không ai làm như anh nói Không có sự định hướng chiến lược về nông sản, nông dân, ngư dân Việt nam chỉ biết chạy theo phong trào, cứ mặt hàng nào tiêu thụ mạnh thì họ ồ ạt nuôi trồng với chất lượng thấp, thậm chí là không đạt chất lượng nên cũng không xuất khẩu được dẫn đến thua lỗ triền miên. Rất mong có sự nghiên cứu định hướng của những nhà lãnh đạo và mang cả tính cảnh báo cho nông dân Việt nam. Nói thật mất lòng chứ kiểu nông dân bây giờ, đất đai manh mún thì các vấn đề nêu trong bài mãi mãi không giải quyết được đâu.Phải thay đổi chính sách đất đai để có đầu tư lớn cho SX lớn trong nông nghiệp. Người ta bỏ tiền nhiều vào SX thì tự khắc họ có định hướng thị trường, liên kết hiệp hội, tạo ra các tiêu chuẩn hoặc tuân thủ các tiêu chuẩn về chất lượng. Bộ NN cứ phác thảo chiến lược nhưng mấy năm nay có chiến lược nào thành công? Hai từ "đạo đức" nếu được áp dụng ở tất cả lĩnh vực, đặc biệt là kinh doanh hiện nay thì hay biết mấy. Suy cho cùng, học cái gì, làm việc gì, ... nếu không có đạo đức thì kết quả...........