Đòi quyền trượng giải trình Sau này, khi chuẩn bị cho lễ tốt nghiệp và nhận bằng tiến sĩ tại một đại học ở Mỹ, tôi vẫn háo hức như xưa bởi biết chắc mình sẽ được dự một lễ tốt nghiệp hoàn toàn khác. Nhưng vì lý do cá nhân, phải về nước gấp nên tôi đã không thể tham dự. Đến nay, đây vẫn là tiếc nuối rất lớn của tôi, nhất là khi xem lại hình ảnh được nhà trường và bạn bè chia sẻ.Khung cảnh lễ tốt nghiệp tại hai trường đại học ở hai nước đều diễn ra rất trang trọng. Điểm chung là trong tiếng nhạc nhẹ nhàng nhưng đầy hứng khởi, sẽ luôn xuất hiện hình ảnh các giáo sư đáng kính ngồi ở những dãy ghế đầu. Dẫn đầu hàng dài giáo sư là một người cầm biểu tượng. Dưới hội trường có đông đảo sinh viên với nhiều màu áo, đại diện cho các bậc học khác nhau. Tươi vui, rạng rỡ và tất cả đều gợi lên sự trang trọng, xúc động khó tả.Sau những thủ tục lễ nghi và lời chúc mừng ngắn gọn của lãnh đạo trường là phát biểu cảm tưởng của đại diện thầy, cô giáo cùng sinh viên các bậc học. Không gian như lặng đi để lắng nghe những chia sẻ xúc động từ các thầy, cô đã trực tiếp giảng dạy, và đến hôm nay được chứng kiến thành quả lao động của mình. Thầy, cô cũng không quên gửi gắm kỳ vọng sinh viên sẽ thành công trên bước tiếp theo trong cuộc đời.Sinh viên được đại diện phát biểu thường là những người đạt kết quả xuất sắc. Rất nhiều người xúc động đến phát khóc, khiến bài phát biểu thường bị ngắt quãng. Nhưng luôn có những màn vỗ tay không ngớt để động viên họ. Tôi ít thấy một không gian nào có thể truyền cảm hứng về ý nghĩa và tầm quan trọng của việc học tập, cùng giá trị của tri thức đến như thế. Đây cũng là không gian không thể ý nghĩa hơn để sinh viên cùng người thân tíu tít chụp hình, lưu lại một bước ngoặt của cuộc đời.Lễ tốt nghiệp - thời điểm tuyệt vời nhất để tôn vinh tri thức - xứng đáng được tổ chức trang trọng nhất.Với ý nghĩa đó, lễ tốt nghiệp tại trường Đại học Kinh tế, thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội không đáng bị soi mói tiểu tiết, càng không đáng phải giải trình hay báo cáo.Tôi tự hỏi, họ có thể báo cáo, giải trình gì khi không có biểu hiện nào vi phạm các quy định của nhà nước về cách thức tổ chức, phục trang hay phụ kiện. Quyền trượng - thứ "lạ mắt" với nhiều người, bị quy kết là biểu hiện "lai căng" - thực ra là sự thể hiện quyền lực của tri thức, sự liêm chính, uy nghiêm trong khoa học, vốn đã được nhận biết rộng rãi trên thế giới.Trong khi người lớn và người ngoài phán xét, sinh viên trường phần lớn đã rất phấn khích, và háo hức, xúc động như tôi của mười lăm năm trước đây. Xét về ý nghĩa "truyền cảm hứng và tạo nên một sự kiện trang trọng cho người học", trường suýt nữa đã đạt mục tiêu (nếu không có sự gièm pha của cộng đồng).Thế hệ chúng tôi từng dự những lễ tốt nghiệp đại học rập khuôn đến nhàm chán. Cũng có những lời chúc mừng, cảm ơn, và phát bằng nhưng không gian đơn giản quá. Vì đơn giản quá nên khó tạo cảm hứng, sinh viên đến dự rồi nhanh chóng ra về. Ấn tượng đọng lại là rất ít nên cũng khó nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hoàn thành một bậc học quan trọng trong đời.Muốn thay đổi phải dám tạo ra cái mới. Sự sáng tạo nào cũng có thể gặp phản ứng đa chiều từ xã hội. Điều quan trọng là nhà trường cần lắng nghe các luồng ý kiến, phân tích thấu đáo các quan điểm khen hay chê; trên cơ sở đó, điều chỉnh chi tiết cho phù hợp với bối cảnh. Chẳng hạn, trường có thể tiết chế bớt những màu sắc quá rực rỡ, để đỡ gây cảm giác diêm dúa, phô trương không cần thiết. Nếu quan sát lễ tốt nghiệp của các đại học trên thế giới, sẽ thấy các màu trầm xuất hiện nhiều hơn như xanh nước biển, xanh đen, đỏ sậm...Tự chủ đại học là khái niệm được bắt gặp thường xuyên trong các nghị định, văn bản về đổi mới giáo dục. Nhưng tôi tự hỏi, các đại học sẽ "dám" tự chủ, đổi mới đến đâu khi chỉ một thay đổi nhỏ, mang tính hình thức trong ngày lễ tốt nghiệp cũng hứng chịu sự phán xét, quy chụp của cộng đồng và yêu cầu báo cáo của cơ quan chủ quản, chỉ vì "nhiều ý kiến thể hiện sự không đồng tình với trang phục".Trường đại học nên hướng tới trở thành không gian của tư duy sáng tạo và những thử nghiệm mới lạ, thay vì chỉ đóng khung trong những khuôn mẫu cũ.Nguyễn Văn Đáng Mỗi người một góc nhìn nhưng với mình thì mình rất ưng, quyền trượng thể hiện quyền lực của tri thức, sự liêm chính, uy nghiêm trong khoa học. Nó cũng truyền tải thông điệp rằng các trường đại học là nơi bảo vệ truyền thống học tập lâu dài và sức mạnh tri thức mà trường trao tặng cho những người đến học. Nó còn là một lời nhắc nhở rằng quá trình học tập không phải lúc nào cũng thoải mái và dễ dàng.Rất chia sẻ với sự nhìn nhận tích cực, rộng mở của tác giả. Theo tôi thì nên như vậy, nếu không sẽ giết chết sự sáng tạo, cứ cái gì khác biệt một chút là bị vùi dập thì nguy to, ai cũng cứ theo lệ thường, khuôn mẫu thì còn đâu là sáng tạo nữa, còn dám làm cái gì nữa cơ chứ.Tôi tin rằng rồi đây dư luận sẽ đảo chiều, có sự đánh giá công bằng, khách quan và ủng hộ cái mới, cái khác biệt, cái sáng tạo, ủng hộ những con người dám nghĩ, dám làm, dám khác biệt, tiên phong đột phá đưa nền giáo dục đại học nước nhà hội nhập thành công, vươn tầm trên bản đồ giáo dục đại học thế giới,... Rất đồng ý với ý kiến của tiến sĩ, tôi không thấy lễ phục tốt nghiệp của trường Đại học Kinh tế có gì là phản cảm. Rất mới mẻ và trang trọng. Không phải cái gì không vừa mắt một số người là lại quy cho nó thành phản cảm. 9 người 10 ý, ai mà chiều cho được. Không vi phạm pháp luật thì không có gì phải báo cáo! Tôi rất ủng hộ ý kiến của tác giả. Đại học phải là không gian của tư duy sáng tạo. Chuẩn. Ủng hộ ý kiến của tác giả... Con gái út tôi năm nay tốt nghiệp ĐH Luật TPHCM, tôi ủng hộ trang phục của các cháu trong lễ tốt nghiệp. Xin tặng các cháu bài thơ này:Ai cũng có một quãng đời tươi đẹpVà ước mong ngày tốt nghiệp đàng hoàngNgày cuộc đời sẽ sắp sửa sang trangMặc trang phục rời giảng đường yêu dấuXa mái trường để vào đời chiến đấuVà tương lai đẹp xấu bởi do mìnhVượt khó khăn để tìm đến quang vinhĐể cha mẹ mừng vui và hạnh phúcVài dòng thơ thay cho lời cầu chúcMong các con nỗ lực ở tương laiĐể trở thành những trí thức có tàiLà rường cột của quê hương đất nước. Đúng vậy, một việc nhỏ thôi cũng xét nét, giải trình.Sự đổi mới sáng tạo ở cấp Đại Học là không giới hạn.Hãy để các em được tự do thể hiện bản thân mình. Đừng áp đặt bất cứ một cái tư tưởng bảo thủ cùa mình cho người khác.Có thế Xã hội mới phát triển được. Quyền trượng ở các trường Âu, Mỹ là mang tính lịch sử uy quyền truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Còn quyền trượng bên trường ĐH Kinh tế này có ý nghĩa gì không vậy? ai công nhận giá trị của quyền trượng này?Mỗi trường, mỗi quốc gia có một truyền thống văn hóa, lịch sử khác nhau. Bên châu Âu, Mỹ họ mặc phù hợp không có nghĩa là VN bắt chước theo. Mong người làm ngành giáo dục hãy vào Văn miếu Quốc tử giám để cảm nhận biểu tượng truyền thống giáo dục của VN là gì, thay vì đi bắt chước phương tây một cách hơi lố. Tôi thấy hình ảnh Lễ tốt nghiệp của Trưởng Đại học Kinh tế ko phù hợp và không nên. Các bạn dẫn Lễ tốt nghiệp của Mỹ, Anh, Otxtraylia,... để biện hộ cho hành vi ấy. Tuy nhiên mình thấy cần làm Lễ tốt nghiệp mang đậm văn hoá của dân tộc ngàn năm Văn Hiến thì sẽ tác động tích cực đến xã hội. Còn có bạn nói làm như Đại học Kinh tế là nhằm tôn vinh trí thức quả thật là buồn cười. Đi nhận bằng tốt nghiệp chắc chắn sinh viên nào cũng vui rồi, vì đó là thành quả của những năm dùi mài kinh sử trên ghế nhà trường để đến nay mới nhận được tấm bằng tốt nghiệp, do đó khi bước lên nhận bằng thầy giáo trao thì mặc đồ gì cũng vui hết chứ không cần phải có bộ đồ rườm rà, rối rắm, màu mè, diêm dúa tốn kém như vậy đâu. Trong số những những sinh viên nhận bằng có rất nhiều sinh viên vay tiền ngân hàng để đóng tiền học phí trong đó có cả chi phí mua sắm những bộ trang phục tốn kém ấy. Đúng là sắm trang phục và các phụ kiện như thế nào đó là quyền của Nhà trường, còn nhìn nhận đánh giá đẹp xấu và phù hợp hay không đó là quyền của mỗi người khi nhìn thấy và cảm nhận nó. Không phải người ta không biết cảm nhận cái đẹp, người ta không mong muốn có sự mới mẽ trong các buổi lễ tốt nghiệp của sinh viên để tạo bước đột phá, nhưng sự khác biệt, sự mới mẽ và sáng tạo như thế nào để cho đẹp sang trọng là điều cần thiết, chứ không phải đi cóp nhặt mỗi nơi mỗi chút để tạo nên sự lai căn như vậy Lễ tốt nghiệp của tôi cũng rất ư là truyền thống. Thầy hiệu trưởng và các thầy cô mặc vest, áo dài ngồi những hàng đầu, sinh viên thuê đồng phục y nhau ngồi phía sau. Sau khi thầy hiệu trưởng kết thúc bài phát biểu tổng kết đọc từ văn bản là đến lúc xướng tên từng đợt lên bục nhận văn bằng. Nói thật không khác gì 12 năm học phổ thông. Đến lần nhận văn bằng thứ hai, sau khi xem lịch trình xong, tôi đã ở nhà và chờ đến hôm sau lên lấy bằng cho lẹ. Nguyên nhân vì... nó y như cũ. Nói vậy để thấy tôi cảm thấy các bạn sinh viên này may mắn, họ đã có được kỷ niệm đẹp, thậm chí đầy tự hào về cái ngày mình ra trường. Hình ảnh cây quyền trượng đầy quyền uy không phải dành cho một cá nhân nào, mà là dành cho bất cứ ai ở vị trí đó, là dấu chỉ đây là người lãnh đạo. Tôi thấy việc bắt nhà trường giải trình là chưa phù hợp vì nhà trường đã làm gì sai? Không! Không có quy định nào cấm cả, những sinh viên được thụ hưởng niềm tự hào về ngôi trường mình đã học, đang học, hoặc chuẩn bị lựa chọn bước vào. Đây là điều đáng khích lệ. Tôi, một người có tính cổ hủ vẫn cảm thấy nhà trường làm rất tốt. Cá nhân thấy không vấn đề gì mà phải lên án. mọi người có thể cười chê vì thấy không hợp mắt, ko hợp logic. Nhưng rõ ràng là họ chẳng vi phạm luật gì ở đây cả. Đồng tình với anh, tôi ko thấy có gì lai căng hay lãng phí ở đây cả. Các em học sinh, sinh viên được tham gia vào một trong những buổi lễ trang trọng nhất cuộc đời mình. Tồi đồng ý tác giả, hãy nhớ bài học cây đèn treo ngược thời Nguyễn!