Tham nhũng chính sách Nhưng Davos năm nay còn có sự xuất hiện của một người Việt Nam rất nghèo. Một sự xuất hiện không chính thức: hình ảnh của cô được tổ chức Oxfam sử dụng để thực hiện chiến dịch đấu tranh chống bất bình đẳng tại Diễn đàn.Khi các chuyên gia của Oxfam - một trong những tổ chức chống đói nghèo lớn nhất thế giới - đến Việt Nam và hỏi tôi về một nhân vật tiêu biểu cho khoảng cách giàu nghèo tại nước ta, tôi chỉ cho họ chỗ của Oanh. Cô là một thành viên của xóm chạy thận mà năm ngoái tôi đã nhắc đến trong bài “Ý nghĩa một cành đào”.Oanh đã chạy thận ở Bệnh viện Bạch Mai được hơn 10 năm. Trong đoạn phim mà Oxfam tung ra bên lề Davos, bạn sẽ nhìn thấy những hình ảnh cực đoan của cái nghèo. Mẹ Oanh khóc, kể về việc phải bán đi từng chiếc giường trong nhà để chữa bệnh cho con. Trong một cảnh khác, Oanh “cải trang” như một ninja, che kín mặt và cơ thể, để đột nhập vào bệnh viện bán nước trà rong. Bán rong là trái nội quy bệnh viện. Nhưng với bệnh tật trong mình, đấy là cách duy nhất cô nghĩ ra để kiếm sống. Gia tài của cô gái này có một bình trà đặc bằng plastic: cô không dám dùng cả ấm bằng sứ để đi bán nước, vì bảo vệ bệnh viện sẽ đập vỡ nếu họ bắt được.Đoạn phim đó sau này được Oxfam phát đi khắp nơi, như một chân dung tiêu biểu của cái nghèo trên toàn cầu.Thông điệp mà các nhà hoạt động quốc tế đưa ra, khi tung hình ảnh của Oanh ra toàn thế giới, là về sự bất bình đẳng giàu nghèo trên toàn thế giới. “Hãy xây dựng một nền kinh tế phụng sự tất cả mọi người” - thông điệp viết.Và một trong những “đòi hỏi” mà hình ảnh của Oanh đưa ra, là việc người giàu không sử dụng quyền lực kinh tế của mình để giành lấy những ưu đãi về chính sách.Ở nước ta, khái niệm này vẫn hay được gọi dưới tên “lợi ích nhóm”. Gần đây, nó được thay thế bằng một khái niệm cụ thể hơn, là “tham nhũng chính sách”. Đó là khi những người có quyền lực (chủ yếu là tiền) sử dụng nó để điều chỉnh chính sách theo hướng có lợi cho họ trong tương lai. Tất nhiên, quá trình “điều chỉnh” này đồng thời tước đoạt lợi ích của những người yếu thế hơn. Người giàu giàu hơn và người nghèo nghèo đi.Vấn đề không phải chưa được nhận thức. Nó đã được nhắc tới nhiều lần trong các diễn đàn Quốc hội, hay bởi những lãnh đạo chính phủ.Tham nhũng chính sách là một loại hình tham nhũng đặc biệt: nó không mang tính cơ hội; mà tạo ra một hành lang thênh thang cho những kẻ trục lợi đi trong 5 năm, 10 năm hay lâu hơn thế. Nó có thể là một dự án BT, BOT hay BTO, một cuộc đổi đất lấy hạ tầng đáng nghi ngờ. Nó có thể là một cuộc bán đấu giá tài sản nhà nước bị chi phối. Nhưng nó cũng có thể là một ưu đãi nhỏ - nhưng mang tính hệ thống mà nếu không phát hiện sẽ giúp cho sự bất bình đẳng kéo dài vĩnh viễn. Oanh - người mưu sinh bằng việc bán nước chui - nói với đạo diễn, rằng cô đồng ý xuất hiện, vì muốn nói lên một tiếng nói, thay cho những người nghèo khác trên đất nước này (và vô tình, là nhiều người trên thế giới). Nhưng tất nhiên, những người như Oanh không thể trở thành chủ thể trong cuộc đấu tranh chống “tham nhũng chính sách”.Đó cũng không chỉ là công việc của các nhà lập pháp. Trách nhiệm giám sát thuộc về toàn dân. Những người có điện thoại thông minh, Internet và óc suy đoán.Hệ quả của tham nhũng chính sách cực lớn, nhưng bởi vì gây hậu quả trên quy mô lớn, nên nó có một “nhược điểm”. Đấy là phần lớn kết quả của hoạt động này được công khai: những dự thảo luật, những đề án, dự án lớn. Khác với những cuộc tham nhũng thông thường, ẩn giấu sau lớp bê tông cốt tre, những vali được đưa tại nhà riêng hay là các hợp đồng tuyển dụng... tham nhũng chính sách có thể được ngăn chặn từ đầu.Biểu hiện của nó có thể đang xuất hiện ở một dự án bạn đi qua hàng ngày, hay là trong một loại thuế phí nào đó bạn cảm thấy hoài nghi.“Tham nhũng chính sách” và cách ta đối mặt với nó có thể là từ khóa quyết định tương lai.Đức Hoàng Tôi đọc rất nhiều bài viết của Đức Hoàng, thấy anh viết hay và đúng. Nhưng đọc nhiều rồi đôi khi cũng thấy hoang mang vì những bài viết của anh đâu có thay đổi được những sự thực mà anh phản ánh? Đơn giản là vì những người có quyền và có khả năng thay đổi nó đâu muốn nó thay đổi? Và những bài Đức Hoàng viết ra cũng chỉ để thỏa mãn sự bức xúc của nhiều người dân và bạn đọc như chúng tôi. Đức Hoàng là nhà báo có trình độ, nhận thức xã hội sâu sắc, tài năng, tâm huyết có đạo đức hiện nay, tôi rất thích đọc bài của Anh. Bài viết rất xuất sắc của Đức Hoàng. Nhưng hỡi ôi, tự cổ chí kim, con người ta vẫn luôn tìm cách cấu xé và tước đoạt quyền lợi của nhau, nên không bao giờ có chuyện những kẻ thực hiện "tham nhũng chính sách" tự ý rời bỏ quyền lợi của mình đâu. Nó quá tinh vi, quá phức tạp, được tạo ra từ những bộ óc xuất sắc, và chỉ có những người có trình độ tương tự, có lương tâm mới đủ sức ngăn chặn. Những người như vậy lại quá ít Đức Hoàng ơi!Những người thấp cổ bé họng như chúng tôi cần lắm những bài viết như vậy. Và mong 1 ai đó có đủ quyền lực và cái Tâm tốt để giải quyết những vấn nạn của Đất nước mình. Tuổi đã gần kề cổ... lai hy, định về núi để chờ khuất.Lại đọc bạn nên lại xuống núi like bạn.Chừng nào khuất tính sau. Từ trước tới giờ tôi chỉ nghĩ được đến "buôn chính sách", cái mà người ta dùng tiền để tác động các nhà lập pháp thông qua hối lộ. Qua bài này của ĐH tôi mới ngộ ra rằng còn có cả "tham nhũng chính sách" nữa, cái mà chính các nhà lập pháp tạo ra để dọn đường cho mình sau khi mãn nhiệm, khi đã có một số vốn kha khá nhờ "buôn chính sách". Cảm ơn ĐH! Bài viết của Đức Hoàng rất hay nhưng tôi lại suy nghĩ nhiều sau câu nói :Trách Nhiệm Giám Sát thuộc về Toàn Dân...đúng là vậy nhưng Dân làm đựơc gì?? Rất đúng!!!!hiện nay có hiện tượng:một vài người có tiền cấu kết với một vài quan chức mua đất rừng phòng hộ với giá rẽ,sau đó,họ đế ra qui hoạch đất đó với các dự án rồi bán đất đó hương lợi.nhóm này giàu càng giàu,rối dúng tiến lôi kéo quan chức khác,tha hoá cán bộ các cấp.thật nguy hiễm cho đất nước Dùng quyền lực điều khiển bộ máy lập pháp tạo ra những chính sách, đề án, dự án lớn, dự thảo luật có lợi? Giống ngày xưa cô giáo dạy bản chất của Đế quốc tư bản... Bài viết của anh lần này hơi chung chung rồi, rất khó cho nhiều người chưa nói tất cả người đọc hay toàn dân nhận ra, nhìn thấy và đấu tranh với vấn nạn này. Với chủ đề này, anh hãy viết 1 chục bài, điều tra phân tích cụ thể từng dự án, từ chính sách phục vụ cho lợ ích nhóm. Thí dụ những quyết sách của Bộ Công Thương với ngành thép, cấm xuất khẩu quặng hay việc áp thuế nhập khẩu thép 1 cách "chọn lọc". Tham nhũng chính sách chỉ có thể thực hiện từ những bàn tay của giới tai to mặt lớn, mà trong thời buổi tham nhũng vặt còn "được" cho rút kinh nghiệm sâu sắc, hay hạ cánh an toàn, thì tham nhũng với đầy ô đầy dù trên đầu ai sẽ đám trừ khử ?... Tôi muốn những bài viết như thế này được gửi đến tất cả mọi người những người chưa biết hay cố tình không biết . mong rằng sẽ có sự thay đổi ít nhất từ trong nhận thức Đức Hoàng viết nhiều bài hay về những việc không hay. Đây có phải là một hệ quả không ai mong muốn, khi mà đọc những bài hay lại thấy toàn những chuyện không hay (?). Không ít các nội qui, qui định dưới luật do các bộ ban ngành đặt ra cũng là một hình thức dễ tham nhũng chính sách