Lời tiên tri cho nữ giới Anh đã tuyển dụng trên một ngàn kỹ sư song số nữ kỹ sư lọt vào văn phòng anh chỉ đếm được trên đầu ngón tay.Tôi mới gặp cựu giám đốc công nghệ của một trong những tập đoàn công nghệ lớn nhất Việt Nam. Anh tầm tuổi chú dì tôi, phong cách trẻ trung, nụ cười hiền. Anh bảo với tôi rằng anh không tuyển dụng phụ nữ vì ba lý do. Thứ nhất, phụ nữ không giỏi kỹ thuật bằng đàn ông. Thứ hai, anh không nghĩ phụ nữ đủ sức để làm như đàn ông, "bắt tụi nó làm thâu đêm suốt sáng, mặt nổi đầy mụn, anh cũng không nỡ". Thứ ba, tuyển con gái vào mấy năm nó lấy chồng, lại nghỉ đẻ.Ý kiến của anh không khác phần lớn những người thế hệ bố mẹ tôi. Từ nhỏ, tôi đã thường xuyên được nghe câu: "Con gái con lứa học kỹ thuật vừa khô khan vừa vất vả". Mọi người hướng tôi đi theo những ngành mà theo họ là "nhàn hạ" để có thời gian chăm sóc gia đình như giáo viên, kế toán, ngân hàng.Suy nghĩ rằng con gái không giỏi kỹ thuật bằng con trai là một "lời tiên tri tự ứng nghiệm". Vì từ nhỏ, con gái được dạy rằng họ không nên học kỹ thuật, ngay từ đầu họ đã không học, hay nếu học thì dễ bỏ cuộc khi gặp những khó khăn đầu tiên thay vì kiên trì cho đến khi giỏi. Và rồi ít có kỹ sư giỏi là phụ nữ, xã hội lại càng tin rằng phụ nữ không giỏi làm kỹ sư.Khoa học máy tính là một ví dụ của lời tiên tri tự ứng nghiệm này. Người viết thuật toán cho máy tính đầu tiên, Ada Lovelace, là phụ nữ. Khi ngành lập trình mới nhen nhóm ở đầu thế kỷ 20, phụ nữ chiếm số đông trong những người làm ngành lập trình và có cống hiến vô cùng to lớn cho ngành. Khi các doanh nghiệp nhận ra tầm quan trọng của ngành lập trình, xã hội vẫn còn trọng nam khinh nữ khi đó quyết định rằng công việc quan trọng như vậy phải được giao cho đàn ông. Doanh nghiệp bắt đầu thăng chức cho đàn ông và tuyển dụng thêm nhiều đàn ông làm lập trình. Khi gia đình mua máy tính mới, bố mẹ tạo điều kiện và kiên nhẫn dạy con trai nhiều hơn con gái.Lời tiên tri đó suýt đã ứng nghiệm lên tôi. Mặc dù thích lập trình từ những ngày đầu tiên tiếp xúc máy tính, tôi chưa từng nghĩ mình sẽ theo một ngành kỹ thuật. Khi nộp đơn đại học, tôi bày tỏ nguyện vọng theo ngành viết. Tôi được nhận vào Stanford, một trường chuyên sâu về nhiều ngành. Nhưng vì trường nằm ngay trái tim của thung lũng Silicon, Mỹ, 90% sinh viên ở đây học ít nhất một lớp lập trình, phổ biến là lớp lập trình căn bản. Tò mò, tôi cũng học. Lớp có nửa gái, nửa trai. Tôi nhận ra rằng mình rất thích lập trình. Sau khoá học, tôi nộp đơn làm trợ giảng cho lớp và quyết định theo ngành khoa học máy tính.Không ai trong trường bảo với tôi rằng con gái không nên học lập trình. Không ai bảo với tôi rằng con gái sẽ không giỏi bằng con trai. Ngược lại, ở Mỹ, khắp nơi xung quanh tôi, báo chí, nhà trường, nhà tuyển dụng, đều phát đi thông điệp rằng chúng ta cần nhiều hơn nữa phụ nữ trong STEM (viết tắt của các ngành Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật và Toán học).Bình đẳng giới trong STEM vô cùng quan trọng với nền kinh tế. Theo báo cáo của Harvard business review, doanh nghiệp đạt được sự cân bằng về bình đẳng giới có nhiều sáng kiến và hoạt động hiệu quả hơn các doanh nghiệp khác. Sự đa dạng của những người làm việc cùng nhau cho phép sự xuất hiện của những ý tưởng ngoài khuôn khổ. Viện nghiên cứu toàn cầu McKinsey chỉ ra rằng bình đẳng về giới sẽ giúp nền kinh tế thế giới tăng trưởng 12 ngàn tỷ USD cho tới năm 2025.Một lĩnh vực mà chỉ tuyển dụng từ một giới bỏ lỡ cơ hội sử dụng một nửa tài năng của xã hội. Một sản phẩm được phát triển bởi một giới sẽ không thể nào đáp ứng được nhu cầu của giới còn lại. Khoa học kỹ thuật đã, đang và sẽ tiếp tục thay đổi cuộc sống của tất cả mọi người. Doanh nghiệp cần kỹ sư là phụ nữ để tạo ra các sản phẩm công nghệ phù hợp với phụ nữ. Phụ nữ cần học và làm ngành kỹ thuật để có thể quyết định công nghệ sẽ thay đổi cuộc sống của mình thế nào.Theo cuốn Coders: The making of a new tribe and the remaking of the world (Tạm dịch: Lập trình viên: Tạo dựng bộ lạc mới và kiến tạo lại thế giới), trong năm đầu đại học, con trai xuất sắc hơn con gái về các môn khoa học máy tính. Lý do là con trai đã có nhiều kinh nghiệm về lập trình từ trước. Các bạn nữ, không có người giúp đỡ để bắt kịp, bỏ cuộc. Nhưng khi các trường đại học tạo ra các chương trình khuyến khích tất cả sinh viên theo học ngành lập trình mà không cần đến kinh nghiệm từ trước, nữ sinh viên không thua kém gì, thậm chí học tốt hơn nam sinh viên.Ngành kỹ thuật không phù hợp với nữ giới là do xã hội đã cổ xúy cho một môi trường không phù hợp với phụ nữ. Một xã hội hiện đại cần thay đổi điều đó. Việc làm thâu đêm suốt sáng là bóc lột sức lao động, không phù hợp với cả đàn ông hay phụ nữ. Nhiều công ty công nghệ, vì phần đông nhân viên là nam, thường xuyên có những hoạt động như nhậu nhẹt đêm khuya. Nhân viên nữ vào không thích thì công ty lập tức kêu rằng nữ không phù hợp làm công nghệ.Một số nhà tuyển dụng biện hộ rằng tuyển nữ vào sẽ làm các bạn nam trong công ty mất tập trung vì chuyện tình cảm nảy nở. Phụ nữ và đàn ông làm việc cùng nhau là điều không thể tránh khỏi. Bất kỳ ai không đủ chuyên nghiệp để tách biệt chuyện tình cảm cá nhân và công việc nên bị sa thải dù là nam hay nữ. Không tuyển phụ nữ để tránh tình trạng đó là lạc hậu và phân biệt giới tính.Phụ nữ có con là một điều tự nhiên và cần thiết cho loài người. Không tuyển dụng phụ nữ vì lý do đó là trừng phạt phụ nữ bởi chính điều tốt họ làm. Nuôi con là trách nhiệm của cả bố và mẹ, nhưng ở Việt Nam, trách nhiệm này thường đặt lên vai người phụ nữ. Để tạo điều kiện cho gia đình san sẻ trách nhiệm nuôi con, rất nhiều các công ty công nghệ lớn trên thế giới, bao gồm Google, Amazon, Facebook, ... đều cho cả bố và mẹ thời gian nghỉ đẻ. Công ty Việt Nam cũng sẽ cần phải làm như thế.Các quốc gia phát triển từ lâu đã nhận ra tầm quan trọng của bình đẳng nam nữ trong các ngành khoa học kỹ thuật. Họ đã và đang dành rất nhiều công sức để tăng cường sự hiện diện của phái nữ trong ngành này. Ở Việt Nam, tôi bất ngờ khi nói chuyện với các công ty, trường đại học công nghệ trong nước và nhận ra rằng không ai có kế hoạch gì để tăng cường sự bình đẳng nam nữ. Trường học đổ lỗi cho nhà tuyển dụng. Nhà tuyển dụng đổ lỗi cho xã hội.Sẽ sai lầm khi nghĩ rằng trách nhiệm lôi kéo phụ nữ vào ngành khoa học kỹ thuật nằm trên vai người phụ nữ. Nó nằm trên vai của tất cả chúng ta, đặc biệt là những người nắm quyền quyết định trong tay. Bố mẹ hãy thôi nói rằng ngành kỹ thuật không phải là ngành cho con gái. Trường học cần tạo cơ hội để các bạn nữ bắt kịp các bạn nam. Nhà tuyển dụng cần tạo môi trường làm việc phù hợp cho các nữ kỹ sư. Và các nữ kỹ sư hãy sẵn sàng lên tiếng về công việc của mình để người khác  thấy rằng phụ nữ hoàn toàn có thể thành công trong ngành kỹ thuật. Và chính nữ giới, đừng để ai đó quyết định bạn không thể làm gì chỉ vì giới tính của bạn.Tôi là một phụ nữ làm kỹ thuật. Tôi đã từng dạy khóa học về kỹ thuật ở một trong những trường đại học công nghệ hàng đầu và là kỹ sư cao cấp ở một trong những công ty công nghệ hàng đầu. Tôi làm được điều đó không phải vì tôi cá biệt mà bởi vì tôi biết điều đó là có thể. Tôi đã gặp rất nhiều nữ kỹ sư tuyệt vời trên khắp thế giới. Và vì thế, tôi tin kỹ thuật hoàn toàn phù hợp với phụ nữ.Nguyễn Thị Khánh Huyền Có thể bạn là một kỹ sư tốt, là một người phụ nữ có tiềm năng cho khoa học, tuy nhiên, phần đông phụ nữ đều bị cuốn vào dòng xoáy của quy luật tự nhiên là làm mẹ. Sau khi làm mẹ, phụ nữ sẽ không còn là chính mình được nữa. Cơ thể vất vả sau những lần sinh đẻ đã bào mòn thể chất và trí tuệ. Họ vẫn làm, nhưng không phát triển mạnh mẽ như hồi chưa làm mẹ nữa. mà sẽ chững lại, dậm chân tại chổ. Ở thế giới mà sự phát triển như vũ bão hàng ngày thì dậm chân có nghĩa là tụt lùi, là lạc hậu. Tôi không bênh vực đàn ông hay ai cả, nhưng phụ nữ và đàn ông không giống nhau về cấu tạo sinh lý và phác đồ phát triển trí tuệ. Vì vậy phụ nữ hãy nắm bắt mà phát triển thế mạnh của mình, đừng cứ nhìn đàn ông làm được cái gì, mình cũng phải làm được cái đó, đấy không phải là bình đẳng giới, đó là cào bằng giới. Ví dụ đàn ông thì không thể cho con bú, không thể lên bàn đẻ được, phụ nữ cũng sẽ có những việc tương tự thôi. Đọc qua các comment, cảm nhận rõ ràng định kiến về nữ giới ở nước ta vẫn rất nặng. Tại sao cứ phải bắt buộc nữ giới là phải chăm lo cho gia đình, con cái, và không được phát triển sự nghiệp? Tôi tôn trọng ý kiến của tác giả bài viết, và chúng ta nên xóa bỏ định kiến rằng phụ nữ không nên theo nghiệp kỹ thuật. Còn việc các ông làm kỹ thuật phải cày cuốc thâu đêm suốt sáng cho kịp deadline và cho rằng đó là thế mạnh của mình thì mấy ông nên xem lại hiệu quả công việc thế nào, và liệu rằng việc các ông đang làm có xứng đáng hay không. Công ty trả lương thì cũng phải cân bằng work-life chứ đâu phải OT nhiều là chăm chỉ, là có năng suất. Phụ nữ cũng có thể chạy taxi, thi công nội thất nhà cửa, cầm khoan khoan tường,thậm chí leo trụ điện như nam giới nếu họ được đào tạo, nhưng thực tế số lượng nữ giới làm việc trong các ngành này so với nam giới là rất ít.Tôi không cổ súy cho việc trọng nam khinh nữ, nhưng nhân sinh nam và nữ khác nhau về thể trạng, do đó việc lựa chọn công việc phù hợp với thể trạng của mình là việc làm thông minh.Do đó, có những ngành nghề đòi hỏi sức khỏe, làm việc môi trường khắc nghiệt thì phù hợp với nam giới hơn là nữ giới, đây là điều không phải bàn cãi và đây mới là lý do chính.IT là một ngành non trẻ nhưng cạnh tranh rất khốc liệt, sự cạnh tranh này đến từ nhu cầu thị trường, các doanh nghiệp có ý tưởng kinh doanh nếu không nhanh chóng triển khai thì sẽ mất đi cơ hội vào tay đối thủ.Bạn có thể làm rất tốt các công việc lĩnh hội kiến thức, liên quan lĩnh vực nghiên cứu, đào tạo, nhưng các công việc đòi hỏi cường độ cao trong thời gian dài thì sức khỏe sẽ nữ giới không thể so được với nam giới.Bạn đứng ở vai trò của người làm ngiên cứu khoa học, còn vị giám đốc kia đứng ở vai trò là người kinh doanh, hai thái cực khác nhau, trong kinh doanh người ta tính đến rất nhiều yếu tố khác nữa để đảm bảo lợi nhuận.tôi nghĩ đây mới là lý do chính, và vấn đề này không phải là trọng nam khinh nữ.Trân trọng. Thấy nhiều bạn mở đầu bằng câu "tôi không phân biệt nam-nữ, NHƯNG..." và rồi liệt kê một loạt nào nghỉ thai sản 6 tháng, nào chăm con, nào sức khỏe... Tôi là một nữ kỹ thuật đây, và tôi vừa nghỉ thai sản 8 tháng. Nói 8 tháng nghỉ hẳn thì không đúng, nhưng nhờ đặc thù công việc nên tôi có thể làm online ở nhà log vào máy công ty. Tôi quay trở lai công việc sau 1 tháng nghỉ full time, và quay lại công ty sau 8 tháng. Thời gian ở nhà vẫn điều hành triển khai được một dự án, vẫn support khách hàng, vẫn dev dự án mới để đến khi quay công ty là đưa vào sử dụng luôn. Tôi nghĩ vấn đề không nằm ở phụ nữ, không nằm ở thai sản, mà vấn đề chính là định kiến xã hội. Tư duy logic không phải thế mạnh của đàn ông so với phụ nữ. Tư duy logic là thế mạnh của loài người so với động vật, nên đừng nói kỹ thuật phù hợp với đàn ông hơn phụ nữ. Là một nhà tuyển dụng nữ, tui cực lực phản đối chính sách nghỉ sinh 6 tháng. Chính nó làm giảm khả năng cạnh tranh của nữ. Tui không tin ba cái lý do nữ không giỏi bằng nam hay không cố gắng bằng, vì tui cũng là nữ mà. Nhưng không ai muốn tuyển 1 cô mới lấy chồng vô, làm vài tháng xong nghỉ 1 lèo 6 tháng.Thay vì vậy nên hạ xuống 3 tháng, và cho nam được phép nghỉ thai sản 3 tháng (trong vòng 1 năm sau sinh). Rồi nhà nào kẹt quá thì để nam nghỉ từ tháng thứ 4 đi. Theo kinh nghiệm nuôi con của tui thì từ tháng thứ 4 người mẹ hút sữa để nhà cho người nhà lo nguyên ngày, rất ổn. Ngoài ra từ tháng thứ 5 đã có thể tập ăn dặm, và người đàn ông hoàn toàn có thể lo được. Không thể mặc định là con dưới 6 tháng chỉ có thể giao cho mẹ.Với phương án này thì vừa tăng sự "hấp dẫn" của lao động nữ, vừa tăng "nguy cơ" của lao động nam, để 2 bên có khả năng cạnh tranh gần bằng nhau. Phương án nghỉ 1 lèo 6 tháng hiện nay không hợp thời hiện đại. Các bạn cứ thử hình dung 2 CV giỏi y chang nhau trên bàn nhà tuyển dụng, 1 nam 1 nữ, đều vừa kết hôn, tuổi 25, 26, là các bạn sẽ hiểu. Nam làm được, nữ cũng làm được, những công việc có tính đặc thù phù hợp với nam giới mà nữ giới cũng làm tốt thì người này phải cực kỳ giỏi, có năng lực thì ở đâu cũng sẽ có cơ hội phát triển. Ngay cả các công ty cũng không ưu tiên tuyển người lớn tuổi, có gia đình, có con. Dường như trong con mắt nhà tuyển dụng thì kỹ sư phần mềm đã được định hình - là nam giới, trẻ, và độc thân. Điều này có thể dễ thấy cả ngàn tin tuyển dụng đang chạy trên mạng hiện nay. Thực ra phần lớn kiểu quản lý hiện nay là đều tập trung công việc vào một số key member, không phải cả team nên khiến cho các kỹ sư phải có lựa chọn - hoặc là hy sinh thời gian của gia đình cho công việc hoặc chấp nhận không thăng tiến trong công việc.Các công ty không muốn nghe lý do 'gia đình' của nhân viên khi họ muốn xin được sắp xếp thời gian đưa đón con cái, hoặc trông con bệnh ... họ cho rằng đó là việc riêng của nhân viên.Chuyện đổ lỗi cho nhà trường, xã hội cũng chả hợp lý, ngay khi chính các công ty cũng chả thèm thay đổi quan điểm của mình. Chị gái mình là kỹ sư xây dựng tốt nghiệp trường ĐHXD. Thời chị mình nhiều người cho rằng con gái không nên theo học ngành này, có những khoa thậm chí không có một sinh viên nữ nào. Lúc chưa chồng con, chị mình đi công trình toàn là quản lý chính, làm việc còn giỏi hơn cánh đàn ông. Bây giờ có con vào đúng là cũng hạn chế hơn thật, đành phải ở văn phòng làm thầu vì phải nuôi dạy con, khó khoán việc này cho chồng được lắm thành ra sự nghiệp cũng bị chậm lại.Vậy nên ý kiến của anh quản lý IT kia mình thấy cũng không phải không đúng, chỉ là thiên chức của phụ nữ quá nhiều, biết làm sao cho cân bằng? Tôi là nam giới đang làm kỹ sư lập trình. Khi đọc được bài này tôi mong các chị hãy cố gắng để làm trong ngành kỹ thuật, còn chúng tôi sẽ sang làm những nghề như giáo viên, kế toán hay ngân hàng,... Nam giới chúng tôi cũng mong muốn làm việc nhàn để có thời gian cho bản thân và gia đình. Mình không có ý phân biệt hay cổ súy bất bình đẳng giới. Nhưng xét về mặt kinh tế, xã hội, cuộc sống thì không nên bắt một ai đó làm cái họ ko thích, hoặc ko nên cố một thứ mình không thể làm tốt. Ko bàn luận về vấn đề trí tuệ, vì học thuật thì con gái kiên trì, ít phân tán thậm chí sẽ học tốt hơn. Nhưng đi làm thì nên chọn nghề phù hợp với tâm sinh lý để có thể phát triển cái ngành đó lên mức cao nhất. Đại khái là ngành cần nhiều thời gian sức lực thì nên hướng nam vào, ngành cần tỉ mỉ hay nhẹ nhàng hơn thì hướng nữ vào. Để cùng phát triển chứ ko phải để cùng dìm nhau chết. Cái này thì bạn phải thực tế và qua thực tế mới hiểu được. Chứ sách vở hàn lâm thì chỉ gói gọn trong nhưng trang sách đó thôi. Rất trân trọng tinh thần bảo vệ nữ quyền của bạn. Nhưng phụ nữ mang trong mình vai trò thiêng liêng là làm mẹ. Không cần ganh đua những việc đàn ông làm tốt hơn, phái nào cũng có ưu điểm và khuyết điểm thôi. Bản thân tôi là con gái học Công nghệ thông tin nhưng bây giờ làm mẹ của 2 đứa con thừa nhận rằng: cứ yêu và hãnh diện vì mình là phụ nữ. Đàn ông như thân cây, phụ nữ là lá cây Em cũng là người làm trong IT, mặc dù không phải lập trình viên 100%, và em đã thấy rất nhiều chị em phụ nữ làm Architect, developers, v..v.. Ở đây không quan trọng bạn là nam hay nữ, quan trọng là bạn đam mê nghề, phát huy thế mạnh và không tồn tại quan niệm nam/nữ trong một môi trường làm việc chuyên nghiệp. Ở đây tác giả chỉ muốn chị em phụ nữ bỏ đi định kiến mình làm được gì, mình không làm được gì, cứ dấn bước, thấy hợp thì tiếp tục, không thì bỏ. Chứ tác giả đâu có quan tâm lựa chọn nghề nghiệp định hướng của mọi người đâu ah. Toàn thấy các anh lên nói thay thôi. Vì hiệu quả kinh tế thôi, nên họ tuyển nam cũng là điều dễ hiểu, mỗi giới đều có thế mạnh của riêng mình! Tư duy đàn ông Việt còn dừng lại ở "phụ nữ thì có thiên chức" này nọ, vẫn xem việc chăm sóc cho con cái và gia đình là trách nhiệm quan trọng nhất của phụ nữ, rồi nên định hướng nam giới thế này nữ giới thế kia, ngay cả những người tự nhận mình là tiến bộ. Các bạn nữ bị nuôi trong cái lồng "thiên chức" thì cũng chỉ nghĩ đến cái nghĩa vụ người mẹ, người vợ của mình trước vì nếu không lo chăm con thì chồng cũng có làm đâu. Phụ nữ không tự thay đổi mình thì đừng nghĩ rằng đàn ông sẽ thay đổi tư duy thay mình. Phải tôn trọng và coi trọng ý kiến ở bài viết này !