Vị đắng cà phê Tháng Tư rồi, đoàn chúng tôi vừa tham dự hội chợ cà phê đặc sản SCAA tại Mỹ do Hiệp hội cà phê đặc sản Mỹ tổ chức, một sự kiện lớn quy tụ giới cà phê quốc tế. Lần nào tới đây cảm giác của tôi cũng là sự choáng ngợp trước các gian hàng lớn, sự tổ chức chuyên nghiệp, sự phong phú của sản phẩm, sự ngưỡng mộ vẻ đẹp tuyệt vời của văn hóa cà phê. Và sau đó là những khát khao riêng tư nhưng cháy bỏng về ngành cà phê nước nhà.Đứng cạnh tôi trong hội chợ, anh Hào, một nông dân trồng cà phê ở Đắk Lắk rưng rưng nói, rằng ngày từ miền Trung vào Đắk Lắk với đôi bàn tay trắng, anh chỉ mong đủ ăn. Anh nào dám nghĩ mình có cơ hội đi đâu chứ mơ gì sang tới Mỹ. “Cây cà phê cho tôi quá nhiều!”, anh cảm kích.Tôi rất tự hào về anh và những nông dân tôi làm việc cùng những năm qua. Họ cần mẫn trên các cánh đồng để thương hiệu cà phê Việt từ vô danh trở thành địa chỉ xuất khẩu cà phê vối (robusta) nhất nhì thế giới. Năng suất trên mỗi hecta cà phê của Việt Nam hiện cũng cao hàng đầu thế giới.Thế nhưng tôi phải cười trừ vì không trả lời được những câu hỏi liên tục của anh Hào. “Vì sao Indonesia lại có gian hàng của nước họ tại hội chợ? Ô kìa, cả Honudras, hay Ethiopia cũng có. Sao nước mình không có gian hàng nhỉ?”, mắt anh mở to.Ở hội chợ cà phê lớn nhất nhì thế giới này, người ta tổ chức những cuộc thử nếm cà phê, nhưng không thấy bóng dáng cà phê Việt Nam. Ở một hội chợ nổi tiếng lâu đời khác tại châu Âu, hội chợ cà phê SCAE - Special Coffee Association of Europe - nơi tập trung những người mua cà phê lớn nhất thế giới cũng chưa có gian hàng cà phê Việt Nam nào.Phần lớn cà phê của Việt Nam dùng để xuất khẩu. Câu chuyện xuất khẩu cà phê Việt Nam cũng giống như nhiều sản phẩm khác. Cái gì tốt nhất, ngon nhất dành cho xuất khẩu, đổi lấy ngoại tệ. Hàng thứ cấp còn lại để chế biến cho người dùng trong nước. Nhưng tôi đau lòng hơn là kể cả sản phẩm cà phê thứ cấp thật người Việt cũng ít dùng. Nó được chế biến khác đi. Với sự hiểu biết của tôi, thứ “cà phê” nhiều người đang uống rất sai về khái niệm. Nhiều loại nguyên liệu khác được trộn với cà phê như bắp, đậu nành, mỡ gà, nước mắm muối cao đạm… và rất nhiều hóa chất. Nó không còn là cà phê ngoài cái tên.Tôi từng mời bạn bè tới nhà uống cà phê sạch - sạch 100%. Họ sau đó phán một câu xanh rờn: “Đây không phải là cà phê. Cà phê thật phải đặc, đen và sủi bọt, đắng hơn chứ không màu nâu nhạt, lỏng và không có tý bọt nào”.Lãnh đạo một công ty chế biến cà phê toàn cầu từng chia sẻ rằng họ dùng 100% cà phê nguyên chất để làm sản phẩm cà phê bán ra trên toàn thế giới, nhưng riêng tại Việt Nam họ phải trộn thêm bột bắp “cho hợp khẩu vị người Việt”. Đây là lời biện hộ cho việc kinh doanh thiếu đạo đức, một lý do bao biện cho câu hỏi cạnh tranh, tồn tại hay thất thế? Nhưng sự thật là, họ đã, vẫn trộn những thứ không phải là cà phê vào cà phê. Với tôi, đó là sự ích kỷ đến hồn nhiên của những người sản xuất. Với niềm tin khờ khạo, rằng làm như thế chẳng sao, doanh nghiệp và người tiêu dùng, cả hai bên đều vẫn ổn.Tôi không muốn kêu gọi các công ty chế biến cà phê hãy đạo đức hơn ở đây. Họ cần hơn một hệ thống luật pháp đầy đủ vừa điều chỉnh kỹ lưỡng việc kinh doanh vừa điều chỉnh những lệch lạc cho riêng ngành cà phê cũng như cơ chế giám sát các quy phạm ấy. Đã đến lúc đưa “cà phê” trở về lại thành cà phê ở một đất nước trồng và xuất khẩu cà phê hàng đầu thế giới.Còn với chúng ta, những người vẫn bắt đầu ngày mới bằng ly cà phê, làm sao để sửa lại vị giác đã nhầm lẫn của mình. Chừng nào người uống cà phê còn mơ mộng phải nhâm nhi ly cà phê đặc, đen đậm và đắng ngắt thì những cân cà phê giá 50 nghìn đồng vẫn được tuồn đi tuồn về các ngả. Những người chế biến món phụ gia có cà phê sẽ còn đất sống, còn giàu lên.Giữa cà phê và tôi, như một tình yêu đẹp, nhưng đơn phương chỉ từ một phía.Trần Ban Hùng Ban Hùng ơi, không phải do người chế biến đâu mà do người dùng đấy. Từ lâu tôi vẫn có quan điểm đa phần chúng ta không có văn hóa cà phê. Người miền Bắc quen dùng trà hơn. Nếu bạn là người thực sự có nhu cầu uống cà phê thì không thể không biết rằng đa phần ly cà phê bên ngoài là hàng giả. Vậy mà vẫn đông người tới. Người có nhu cầu dùng phê thì không đến đó. Tôi dùng cà phê vài chục năm nay nhưng tôi không hay ra tiệm cà phê. Tôi không thể để người không biêt gì về cà phê phục vụ mình được. Người dân mình quen uống đồ giả rồi.Đến khi uống đồ thật lại tưởng đồ giả. :)) Đúng như anh nói, nhiều lần tôi đi đà lạt, đăk lăk toàn uống thứ không phải cafe. Tôi thấy đau lòng khi đứng ở thủ phủ cafe mà k có đc ly cafe thật để uống. Lòng tham và lợi ích trước mắt đã không chỉ bóp nghẹt cà phê mà hàng bao thương hiệu Việt khác cũng chung "số phận" như Khải Silk, nước mắm truyền thống, gạo... Bên cạnh chế tài nghiêm,tăng cường quản lý sát sao thì tiên quyết nhất là tư duy lấy lợi ích trước mắt phải được loại bỏ! Có vậy, sản phẩm của ta mới mong "cất cánh" được. người tiêu dùng khg có lỗi.lỗi là do người chế biến đã cho người tiêu dùng uống cái thứ nước gian xảo từ lúc đầu. Thùy dương, cafe hạt xay tại chỗ làm sao mà bị lừa được bạn ,riêng mình khoảng nửa tháng mình ra tiệm bán cafe hạt, mua nữa kg , kêu họ múc ra rồi xay cho mình thấy, rồi mới trả tiền đem về nhà pha uống đây nè bạn , nếu bạn muốn cafe nguyên chất mà ngon 100% luôn đó, thì mình sẽ chỉ cho bạn nhe , bạn vào sthi eaon , ở đó có gian hàng bán cafe hạt rất là ngon, bạn tự múc bỏ vô bịch , ở đó có máy xay luôn, bạn nhờ nv họ xay dùm , xong rồi bạn đem về nhà , tự bạn pha bằng phin thử xem , rất là ngon , nhưng mà hơi mắc, 1kg khoảng 350 đến 500k , nhưng mà tiền nào của nấy à bạn ơi, muốn ngon thì fai chịu chi thôi , chứ đừng có tiền ít mà đòi hít đồ thơm , hi hi. Cảm ơn bài viết rất hay của anh Hùng với những cảm nhận sâu sắc của một người con yêu quê hương. Một tình yêu tuyệt đẹp. Đang kinh doanh cf nguyên chất 100% đây và ế chõng chơ đây. Thế là sáng sáng tự chế uống luôn. Khỏe. Khỏi phải giải thích vòng vo chi mệt. Đủ ăn rồi, bon chen chi. Rất đồng ý với ý kiến người viết . Nhưng tôi e là dân nghiện cà phê Việt sẽ bỏ uống cà phê nếu bị bắt phải uống thứ cà phê nguyên chất lờ lợ , chua chua . Người ta nghiện là nghiện uống cái đắng đắng kèm theo điếu thuốc lá , làm cho họ thấy tỉnh người vào đầu một ngày mới ( đương nhiên vẩn phải nhờ chất caféine có trong cà phê nguyên chất ) Đọc xong bài này chả cần uống cà phê cũng thấy đắng. Tôi đi đăk lăk vào cửa hàng lớn mua cafe hạt xay tại chỗ cứ ngỡ mình mua được cafe xịn hoá ra cũng bị lừa vậy sự thực cà phê có vị gì Hôm rồi đi mua 1kg cafe hạt giá 500k cùng lúc có anh kia vào mua 5kg giá 50k/1kg tôi choáng thiệt ở cửa hàng mà đã có giá chênh lệch như vây? Không biết là mình đã uống bao nhiêu cà phê thật và bao nhiêu và phê giả nữa, từ nhà hàng, khách sạn tới cà phê vỉa hè. Xin hỏi tác giả và mọi người có biết một cân cà phê xịn giá bao nhiêu? Câu cuối quá xuất sắc. Cảm ơn tác giả. Cá nhân tôi không sành cà phê, lại cắm mặt đi làm công sở nên mỗi ngoài toàn làm một ly cà phê 3 in 1 cho tiện :(