Những cái cổng chào Chúng cho biết chúng ta chuẩn bị đi vào địa phận tỉnh nhà và tỉnh nhà lịch sự “Kính chào quý khách”. Nhiều hơn các cổng chào tỉnh là các cổng chào thành phố, cổng chào huyện, cổng chào xã. Có vẻ như chúng ta có một “nền cổng chào”.Trong các chuyến đi du lịch ở nước ngoài, tôi thường thuê xe tự lái. Trên các cao tốc tôi đã đi từ bang California sang bang Nevada ở Mỹ, từ nước Bỉ sang nước Pháp, từ nước Estonia sang nước Latvia… tôi không nhìn thấy cổng chào bang, cổng chào nước nào cả. Các thành phố, các khu du lịch quốc gia cũng không có cổng chào. Chỉ có các biển báo địa danh theo quy chuẩn biển báo giao thông ở bên lề đường, đôi khi có kèm chữ “Welcome”.Những nơi đó không có cổng chào không phải vì họ nghèo hoặc không mến khách. Họ giàu hơn chúng ta nhiều và họ cũng rất mến khách. Nhưng họ tiết kiệm, việc gì không thực sự cần thiết thì họ không làm, để tiền làm những việc thực sự hữu ích cho người dân của họ.Mỗi cổng chào ít nhiều đều tốn tiền. Cổng chào tỉnh ở nước ta có cái tốn vài trăm tỷ đồng, có cái tốn ít hơn, nhưng cũng cỡ mấy tỷ đồng. Các cổng chào thành phố, cổng chào huyện, cổng chào xã cỡ mấy trăm triệu đồng. Nếu tính trên phạm vi cả nước, số tiền chi ra cho các loại “cổng chào địa phận” chắc không phải ít.Tôi biết một chương trình từ thiện rất ý nghĩa, là chương trình “Nhà chống lũ”. Mỗi năm chương trình này quyên góp được trên dưới 10 tỷ đồng để xây những căn nhà kiên cố cho người dân nghèo ở những vùng thường xuyên bị lũ lụt, để họ không phải sống trong những căn nhà tồi tàn, ọp ẹp, có thể bị lũ cuốn trôi bất kỳ lúc nào. Đến nay “Nhà chống lũ” đã xây được hơn 500 căn nhà cho bà con nghèo và đang nỗ lực hơn.Tôi biết chương trình “Cơm có thịt”, với mục tiêu rất giản dị là mang đến cho trẻ em nghèo vùng cao những bữa ăn trưa có thịt, vừa để các em khỏe mạnh hơn, vừa khuyến khích các em đến trường học chữ. Ở một số nơi cơ sở vật chất nhà trường quá tồi tàn, chương trình “Cơm có thịt” tài trợ tiền để cải tạo nâng cấp hoặc xây trường mới.Mặc dù đạt được nhiều thành tựu phát triển kinh tế - xã hội trong 30 năm Đổi mới, nước ta vẫn còn không ít người nghèo cần được xã hội chung tay giúp đỡ, đặc biệt là trẻ em ở một số vùng nông thôn, miền núi ăn chưa đủ no, mặc chưa đủ ấm, học ở những ngôi trường ọp ẹp. Nghĩ đến những điều đó, tôi bỗng thấy nhiều thứ cổng chào ở nước ta lạc lõng, lạnh lùng. Giá mà số tiền này dùng xây trường học cho trẻ em vùng cao? Giá mà số tiền này dùng xây nhà ở cho bà con vùng lũ? Giá số tiền này dùng làm những việc khác hữu ích cho người dân? Không được nhiều nhưng chắc chắn nó thể hiện một thái độ, về việc đề cao thực chất hay hình thức. Tôi thấy thích sự giản dị ở những biên giới bang, biên giới nước mà tôi đã có dịp đi qua ở nước ngoài. Không thích thú gì khi phải lái xe chui qua một cái cổng che bớt tầm nhìn.Tôi không thấy các cổng chào địa giới như ở nước ta có nhiều ý nghĩa. Khi thế giới đang trong xu thế hội nhập, toàn cầu hóa, biên giới quốc gia ở một số nơi chỉ là một vạch kẻ, việc dựng lên những cái cổng chào to đùng bắc ngang đường như để nhấn mạnh tính địa phương trong cùng một quốc gia có vẻ như không ăn nhập với xu thế chung của nhân loại. Thậm chí có khi chúng còn cổ vũ cho văn hóa địa phương chủ nghĩa, “phép vua thua lệ làng”.Và cũng nên nghĩ xa hơn: khi bị bão, động đất, một số cổng chào chẳng may đổ sập và gây tai nạn cho người đi đường; ít ra là cản trở giao thông, tốn thời gian, công sức tháo dọn.Lương Hoài Nam Rất thời sự. Cảm ơn tác giả đã nói giúp những trăn trở của tôi (có lẽ cũng của nhiều người khác) về tính hình thức, phô trương của các cấp quản lý nhà mình. Còn nhiều thứ vô bổ nữa đang thể hiện sự kém hiểu biết dẫn đến rất lãng phí trong XH chúng ta Bây giờ nghe cụm từ XÃ HỘI HOÁ mà giựt cả mình anh Nam ơi, người ta được gì sau những lần tài trợ xây mấy cái cổng chào này... Đây là một phần của căn bệnh phô trương hình thức đang tràn lan trên đất nước Việt Nam và để cổ vũ cho nó có đủ thứ cái gì cũng phải hoàng tráng hơn người khác , rầm rộ hơn , to hơn , nào thi đua nào phát động ... và bây giờ sau nhiều ý kiến tỏ ra không đồng tình với cách làm này thì một số địa phương giải thích là xây cổng chào bằng vốn xã hội hóa không phải tiền từ ngân sách . Còn kiểu dáng tạo hình cổng chào thì đủ kiểu đủ dáng : thẳng có , cong có , rồng bay phượng nhảy , vòm tròn vòm méo ....sản phẩm của kiểu tư duy cổng làng , học đòi bắt trước . Cổng chào , đó là biểu hiện suy nghĩ của những năm 1970. Cố làm ra vẻ ta là giàu có, ta là lịch sự, ta là hiếu khách. Một sự lãng phí và hoàn toàn không cần thiết ở bất cứ góc nhín nào. Dân chỉ cần cơm no áo ấm chứ ko cần mấy cái cống chào vô nghĩa Tôi có đọc thấy, ở 1 xã nọ, dân phải vay tiền làm cổng nhà để đủ tiêu chí thôn văn hóa, dù nhà chỉ lợp lá. Bài viết hay, đầy tâm huyết, nói hộ cho rất nhiều người. Xin cảm ơn ông ! Vâng thừa tiền thì khoác áo sang cũng được. Nhưng câu chuyện ở đây còn nhiều người nghèo khổ,còn nhiều người thất nghiệp, nhiều cháu không được đên trường.. thì sao không suy nghĩ đến giải quyết những việc đó trước khi nghi đến xây dựng cổng chào - Chả khác gì trọc phú khoác trên người 1 chiếc áo sang trọng mà trong chẳng có gì, hơn nữa đúng là văn hóa cổng chào còn đậm dấu ấn làng xã quá. Cổng chào tỉnh, huyện rồi đến xã. Ôi cái cổng chào đầu làng tôi nhìn hoành tráng, to vật vã, nhưng khi vào trong thì đường nhỏ như cái cổ chai, chưa thấy cái cổng mang lại cho người dân cái gì, chỉ thấy ngày nào cũng có những vụ xe va chạm, chỉ vì cái cổng che mất tầm nhìn. bác này viết đúng và hay nhưng ai nghe và tiếp thu, sửa đổi mới quan trọng Tôi là tôi không bao giờ chấp nhận việc cả nước đâu đâu cũng có cổng chào mà nhiều nơi trẻ em còn không có áo ấm để mặc mùa đông. Đất nước thì nghèo mà lãng phí tiền để làm cổng chào , để giăng ra vô số khẩu hiệu mà không ai đọc, không tác dụng mà làm xấu xí thêm. Tại sao không cấm những thứ vô bổ đó đi. Một cổng chào giải quyết được bao nhiêu bữa ăn có thịt cho trẻ nhỉ? Được bao nhiêu người bệnh khỏi phải nằm chui rúc gầm giường bệnh viện ? Được bao nhiêu trẻ em có tấm áo ấm và đôi bít tất giữa mùa đông giá này nhỉ? Quan mở lòng ra 1 chút thì rất nhiều mảnh đời cơ cực được nhờ đấy! Anh Nam nói rất đúng nhưng chỉ cái cổng chào không thì chưa đủ, phải kể ra vô số các công trình tượng đài, khu tưởng niệm, lưu niệm ..v.v.. nữa. Một lần đi vịnh Hạ Long..đi vào thành phố Quảng Ninh ? thấy một cỗng chào..mới nhìn tôi tưỡng là một công trình bị bỏ hoang..công trình gồm những nan thép sắt đưa lên như bộ xương một con khủng long thời tiền sử mà lại nằm giữa đồng không mông quanh nhìn thật thảm hại.