Hoa anh túc Hai thế kỷ trước, những cây hoa thuốc phiện đầu tiên đã được trồng khắp sườn núi phía Bắc. Dưới sự bảo hộ của người Pháp, việc buôn bán thuốc phiện được hợp pháp hóa ở Đông Dương, trở thành công cụ đắc lực giúp tăng nguồn thu cho chính quyền cai trị dưới hình thức thuế "thú ba đầu". Đây được coi là một trong những nguyên nhân chính khiến An Nam ngày càng bị lệ thuộc thực dân Pháp, xã hội bị tàn phá nặng nề.Nỗi ám ảnh ma túy dường như chưa bao giờ nguôi ngoai ở đất nước này. Vào năm 2004, quanh khu vực ký túc xá Đại học Bách khoa Hà Nội, nơi tôi ở trọ để theo học ngành tiếng Việt và văn hóa Việt Nam, rất nhiều ống kim tiêm vương vãi trên những con ngõ vắng, bên trong còn đọng lại chút dung dịch lỏng màu nâu sẫm. Các bạn Việt Nam của tôi đều khẳng định đó là ma túy và nhắc: "Jan phải cẩn thận khi đi qua đó".Nhiều lần khi du lịch ở Nha Trang, Đà Nẵng, Huế, Sapa, tôi bị những gã thanh niên lạ mặt bám theo, nhìn vào mặt tôi và hỏi "cần sa/marijuana", "cần sa/marijuana". Thật trớ trêu là có lần họ mời mọc khi tôi đang đứng dưới tấm áp phích cổ động với dòng chữ to đùng: "Nói không với ma túy".Ở nhiều nơi tại Việt Nam, tuy luật đã cấm, nhưng bằng cách nào đó, những đường dây bán chất ma túy vẫn có thể ngụy trang và luồn lách đến từng ngõ nhỏ, từng căn nhà, sẵn sàng phục vụ người có nhu cầu. Nhiều người nước ngoài cũng lợi dụng sự lỏng lẻo này để thoải mái sử dụng chất kích thích, thậm chí còn mách cho nhau làm sao để có được những loại "hàng" tốt với giá rẻ nhất trên các diễn đàn trực tuyến.Các tin tức về cuộc tàn phá vẫn xuất hiện liên tục. Một kẻ phê ma túy đâm cảnh sát bị thương. Một con buôn ma túy bị vây bắt cùng vũ khí nóng. Một phụ nữ trung niên mở tiệm bán trái cây để ngụy trang đường dây ma túy. Ba bốn nhóm bay lắc bị phát hiện trong tụ điểm giải trí. Tất cả xuất hiện trên mặt báo chỉ trong mấy ngày cuối tuần trước.Mặt khác, không khó để tiếp cận với các dược chất tác động lên hệ thần kinh ở Việt Nam - điều tôi thấy khác lạ so với ở nhiều nước. Tại bất kỳ nhà thuốc nào, bạn cũng có thể mua thuốc mà không cần toa của bác sĩ, ngay cả những loại có Codein hoặc Diazepam (các chất có thể gây nghiện nếu dùng không đúng chỉ định). Tôi còn thấy có rất nhiều trang web công khai cung cấp các chất như Ketamine, Scopolamine và các loại thuốc kích thích thần kinh mạnh hoặc có thể gây nghiện khác.Việc tuyên chiến với ma túy bằng sự cấm đoán và trừng phạt nặng xem ra không hiệu quả cao. Đây là vấn đề nan giải không của riêng Việt Nam. Ở một nước phát triển như Mỹ, "cuộc chiến chống ma túy" do tổng thống Richard Nixon phát động vào những năm 70 thực chất đã biến thành một cuộc chiến về nguồn cung, gây ra tác dụng ngược cho xã hội. Cho đến bây giờ, Mỹ thừa nhận chỉ ngăn chặn được khoảng 20% lượng ma túy từ Mỹ La tinh tuồn vào.Cuộc chiến chống ma túy thất bại trên toàn thế giới bởi đây không chỉ đơn giản là cuộc chiến với một loại hàng hóa độc hại mà thực chất là sự đấu tranh với bản chất yếu đuối của loài người. Con người đã sử dụng các loại thuốc tác động đến thần kinh trong hàng ngàn năm qua để giải quyết những vấn đề về tâm lý và bệnh lý, thể chất và cảm xúc mà họ đương đầu.Đa số quan điểm chống ma túy ở Việt Nam của nhà lãnh đạo và cả công chúng vẫn cho rằng nên tập trung vào việc cắt đứt nguồn cung. Tôi cho rằng điều này rất khó thực hiện. Hiệu quả của nó, rõ ràng chúng ta đều thấy, tệ nạn ma túy vẫn gia tăng trong vòng 5 năm qua.Thay vì chỉ lùng bắt các nguồn cung ma túy, nên chăng thực hiện thật mạnh mẽ các biện pháp tác động giảm cầu của thị trường chất cấm này. Cầu giảm, theo đó lượng cung sẽ phải giảm đi theo nguyên lý kinh tế học cơ bản.Như trường hợp của Bồ Đào Nha, hoạt động buôn bán ma túy (nguồn cung) vẫn là bất hợp pháp, nhưng chính phủ đã thay đổi cách ứng xử với người sử dụng. Họ đưa người sử dụng ma túy vào nhóm bệnh nhân, đồng thời đưa vấn đề giúp đỡ người nghiện trở thành nhiệm vụ chung của cộng đồng với sự góp mặt của chuyên gia y tế, pháp lý, xã hội học và tâm lý học. Trong vòng 10 năm, số người sử dụng ma túy ở nước này đã giảm hơn một nửa, trở thành một trong những quốc gia có tỷ lệ sử dụng ma túy thấp nhất ở châu Âu, theo báo cáo về ma túy của châu Âu.Nếu ta hỏi bất cứ người dân Việt Nam nào, họ cũng có thể trả lời rằng việc buôn bán và sử dụng các chất ma túy là bất hợp pháp và tội buôn ma túy sẽ bị tử hình. Vấn đề ở chỗ, án tử hình cũng không làm cho ma túy biến mất mà ngược lại, các đường dây ma túy bị phát hiện có quy mô ngày càng khủng khiếp hơn vì lợi nhuận khổng lồ của "ngành công nghiệp" này.Để thay đổi cục diện, nhà làm luật, lãnh đạo cơ quan công quyền, ngành y tế cần mở rộng cách tiếp cận với bài toán ma túy. Sau đó đòi hỏi sự đầu tư và đào tạo cho các lực lượng trung gian trong xã hội. Quan trọng nhất là cải tổ hệ thống giáo dục để đưa giáo dục ma túy và các chất tác động thần kinh vào trường học sớm nhất có thể. Không có phương pháp nào hữu hiệu giúp con người thắng được sự cám dỗ bằng việc nâng cao nhận thức của chính bản thân mình. Jan Rybnik(Nguyên tác tiếng Việt) Cung đã bất lực trên toàn thế giới thì ta đánh mạnh vào "cầu".Tỉ lệ nghiện ngập tăng nó có sự liên quan đến sự xa cách của cha mẹ với con cái ngày cũng càng gia tăng. Sự xa cách của thầy cô với HS cũng càng ngày càng tăng. Sự xa cách của con người với con người cũng càng ngày càng tăngCách duy nhất để giảm tỉ lệ nghiện là làm sao để cái khoảng cách giữa người với người trên thu bớt ngắn lại.Xưa có bát canh hay mấy quả cà ăn không hết là biếu bác hàng xóm nay thì mang biểu thì họ nghĩ là khinh thường họ. Nay thì cửa đóng then cài ở bên cạnh hàng chục năm mà không biết tên nhau... Đồng quan điểm với tác giả nhưng đây chỉ là 2 khía cạnh nhỏ trong một bài toán lớn, còn có những mặt khác hoặc anh không muốn nêu ra, hoặc anh chưa đủ am hiểu xã hội VN để có thể tường tận.Lợi nhuận quá lớn chính ra câu trả lời cho mọi vấn đề. vd đơn cử như 1 vụ gần đây.tổng hợp lại đến lúc ra tòa, anh ta không hề có tiền, nhà cửa hay siêu xe ... nói là đi " thuê ". vấn đề nằm ở ngay đó, có những con chuột quanh quẩn bên cối xay mà chẳng bao giờ bị thịt, cho đến khi nó đủ lớn để trở thành một bữa ăn thịnh soạn. Thay vì dùng các chất kích thích hay ức chế thần kinh một cách "bừa bãi", vô tội vạ (khi không thật cần thiết)! Có một cách nhẹ nhàng, rẻ tiền, có thể làm ở mọi nơi, mọi lúc, không tác dụng phụ để "giải quyết những vấn đề về tâm lý và bệnh lý, thể chất và cảm xúc" là "THIỀN" mà không ai chịu làm!Chỉ cần chấp nhận thực tại - ngay đây và bây giờ, như nó đang là thì làm gì có "vấn đề". Chỉ có chống đối và chạy trốn thực tại mới gây ra..."vấn đề"! Hãy luôn hỏi mình giây phút này đang thiếu cái gì? - Giây phút này luôn đầy đủ, trọn vẹn và hoàn hảo nếu có thiếu thì đó chính là sự "tỉnh thức" của bạn để nhận ra nó! Bạn lấy ví dụ chống ma tuý của Bồ Đào Nha, một nước phát triển Tây Âu để so sánh với VN, một nước đang phát triển ở Đông Nam Á thì xem ra không hợp. Tại sao bạn không cho ví dụ về chống ma tuý ở Thái Lan, Indonesia hoặc Myanmar, nhưng nước giống VN hơn ? Nếu bạn chịu khó tìm hiểu thêm về xã hội chúng tôi thì chắc bạn sẽ có ý kiến khác. Nói chung muốn diệt chuột, diệt gián và những loài gây hại thì có nhiều cách, tuy nhiên cách quan trọng và hữu hiệu nhất vẫn là cắt đứt nguồn cung cấp thức ăn của chúng (đương nhiên là phải kết hợp với nhiều cách khác). Ngoài ra, bạn nên kiểm tra lại về cây anh túc mọc hoang ở Bỉ sau chiến tranh như ban nêu đầu bài viết: đó không phải cây anh túc có chất ma tuý mà chỉ trùng tên gọi. Loài cây này hiện vẫn mọc hoang đầy rẫy ở những cánh đồng bên Tây Âu, và có hoa giống hệt cây thuốc phiện. Hoa anh túc màu đỏ, trong khi hoa thuốc phiện màu đỏ, tím hoặc trắng. Sau khi hoa thuốc phiện tàn thì để lại quả hình chiếc đèn lồng còn hoa anh túc thì không. Người ta rạch quả thuốc phiện khi còn xanh và đủ lớn để lấy nhựa, cô đặc thành thuốc phiện. Ở VN còn có một loài hoa nữa giống hoa thuốc phiện, đó là hoa phù dung. Vì vậy khi nói về chủ đề thuốc phiện, nếu người ta nói là thuốc phiện, anh túc hoặc ả phù dung đều mang ý nghĩa giống nhau, trong khi thực tế chúng là 3 loài cây khác nhau, và chỉ có cây thuốc phiện mới cho chất ma tuý. Cảm ơn sự nhiệt tình của bạn đối với nước Việt. Chúc bạn khỏe và tiếp tục tham gia mục Góc nhìn rất bổ ích này. mình đọc nhiều bài anh viết, và sự thật mong anh đừng buồn,anh chỉ nêu vấn đề ai cũng thấy,,giải pháp chung chung và ko có gì sâu sắc,anh có biết bây giờ người nghiện mà túy ko còn phạm tội,mà họ dc coi là bệnh nhân,,,tỉ lệ tái nghiện của những người ở trung tâm cai nghiện ra là 99,9%,để thấy sự bất lực của công tác điều trị giúp đỡ người nghiện tái hòa nhập và xa lánh ma túy,đồng ý quan điểm cắt nguồn cung là bất lực và ko khả thi,nếu có thời gian đi thăm một trung tâm cai nghiện,bạn sẽ biết có những người đi 8 9 khóa,cứ ra ba bốn tháng lại bị bắt vô,,họ gom người nghiện lại với mục đích là giảm bớt hệ lụy tệ nạn xã hội, chứ ko quan tâm tới việc tương lai con nghiện thế nào,,,tôi đã từng trăn trở vấn đề này rất nhiều,,những chính sách như học nghề, hỗ trợ vay vốn cho người nghiện tái hòa nhập, rớt hời hợt là thiếu lương tâm,làm cho có,, và có một sự thật rất buồn, đó là vấn đề kì thị và coi thường người nghiện Rất tâm đắc câu nói này của tác giả "Không có phương pháp nào hữu hiệu giúp con người thắng được sự cám dỗ bằng việc nâng cao nhận thức của chính bản thân mình". Nó đúng trong mọi trường hợp, vấn đề giáo dục luôn luôn tiên quyết, nhưng vấn đề ma túy mà chờ đợi giảm cầu thì thật khó lắm bởi hậu quả quá lớn. Cho nên hai cách kết hợp chặt chẽ, cần thiết " giảm cung, giảm cầu" cùng một lúc! Khi tôi còn nhỏ, hơn 30 năm trước, TV thường chiếu các phóng sự về con nghiện với hình ảnh là một kẻ gầy gò, đầu bù tóc rối và thực hiện tội ác cướp của giết người. Tôi đã rất sợ hãi và luôn tìm cách tránh xa ma túy. Ngày nay, youtube, FB đầy các hình ảnh nam thanh nữ tú rủ rê mời gọi đi bay lắc thì giới trẻ đâu còn sợ ma túy nữa. Phải đọc và hiểu xa hơn cái tác giả đang viết. Chưa hiểu gì mà vội phán, anh ko hiểu gì Vietnam, giải pháp chung chung....Vấn đề tác giả muốn nói, chỉ tác động đến nguồn cung thì chưa đủ, phải cả cầu nữa. Cầu ở đây, là cải thiện nhận thức, mà quan trọng là giáo dục. Nhưng với một nền giáo dục còn yếu xem ra bài toán còn nan giải. Hãy xem những clip gần đây về giang hồ, chém giết...được hàng triệu likes, follows để thấy giáo dục, đặc biệt về nhân thức có yếu thế nào. Giáo dục nhân thức rất quan trọng, hình thành một con người ko chỉ giỏi về kiến thức kỹ năng mà còn là khoẻ mạnh về tính thần nhận thức. Giáo dục nhận thức ko phải dễ. Bạn có biết để thay đổi hành vi vứt rác bừa bải, bảo vệ môi trường, yêu nước..., nhật bản đã phải mất hàng trăm năm, giáo dục ngày từ khi các em còn là mẫu giáo. Bưng chén cơm lên ăn, bọn trẻ phải cảm ơn bà mẹ cực khổ vì con, cảm ơn bác nông dân làm ra hạt gao....Nó mới ra nuớc nhật ngày nay đó. Vấn đề chính ở chỗ coi người nghiện là bệnh nhân chứ không phải tội phạm nên hút chích lại phát triển, cùng lắm phạt hành chính thôi. Có rất nhiều nghiên cứu chỉ ra có 2 loại nghiện là "nghiện về mặt tâm lý" và "nghiện về thể chất" (Metally addicted và phisically addicted). Nhưng cho dù cả 2 loại nghiện trên đều có tác nhân chủ yếu do "Môi trường sống". Khi bạn cô đơn, bị xã hội cô lập thì tỷ lệ bị nghiện và tái nghiện rất cao. Một số dẫn chứng từ thí nghiệm môi trường sống với đàn chuột cho thấy nếu nhốt 1 con chuột vào lồng, và đặt cho nó 2 bình: 1 bình nước và 1 bình thuốc phiện. Con chuột sẽ tu bình thuốc phiện đến khi chết. Nhưng câu chuyện lại hoàn toàn khác khi ta nhốt chung cả đàn chuột vào lồng, cũng đặt 2 bình: 1 nước 1 thuốc phiện. Bình thuốc phiện được sử dụng rất ít, mà chủ yếu là sử dụng nước. Qua đó ta thấy môi trường sống, xã hội đóng góp vai trò rất quan trọng trong việc cai nghiện và phòng ngừa các chất kích thích. Thiết nghĩ, mọi người nên thay đổi tư duy về người nghiện. Bồ Đào Nha đã làm đúng khi đưa diện người nghiện trở thành bệnh nhân, và tăng trách nhiệm chung của xã hội đối với bệnh nhân nghiện. Khi họ được quan tâm đúng mức thì tự họ sẽ rời bỏ thuốc phiện. Cầu ắt sẽ giảm. Ô. Thế anh nghĩ VN không làm công tác tuyên truyền giáo dục mọi người, không tổ chức các chương trình giúp người nghiện cai nghiện, tái hòa nhập cộng đồng sao? Vấn đề không đơn giản như vậy. Nhận thức nhiều người về ma túy đã có đầy đủ, nhưng vẫn không thoát khỏi cám dỗ. Mình nghĩ vấn đề vẫn là ở mặt trái của đời sống kinh tế xã hội. Đọc xong bài, có cảm tưởng chí còn có ông là người Việt Nam. Cám ơn ông quan tâm đến tệ trạng ma tuý ở đất nước ông đến kinh doanh. Thấy anh nói có thể dễ dàng mua Diazepam mà không cần toa bác sĩ thì tôi thấy rất lạ. Không rõ là anh mua được ở nhà thuốc nào để tôi báo thanh tra y tế xuống kiểm tra chứ tôi đi mua hơi bị khó đây này. Còn codein mà anh nói là ở dạng phối hợp với hàm lượng nhỏ như trong thuốc Effenagan chẳng hạn chứ Codein nguyên chất đố mà tìm ra chổ mua được đó Hoàn toàn đồng ý với quan điểm của tác giả là phải hạn chế đến mức thấp nhất nguồn tiêu thụ, một khi cầu giảm thì cung cũng giảm theo. Tuy nhiên, các vụ án ma túy lớn hàng tấn vừa qua không phải chỉ để cung cấp cho người dùng nội địa mà nó còn được trung chuyển sang các nước khác. Đúng là vấn đề nhức nhối cho cả xã hội vn, làm đau đầu các nhà quản lý. Tôi rất tán thành với quan điểm của tác giả, cần nỗ lực của xã hội đánh mạnh vào "cầu", hy vọng giảm mạnh được tệ nạn ma túy