Thái độ lao động Nhận tiền công, anh chàng vui vẻ ra về. Còn tôi, như mọi lần trong suốt vài năm qua, lại lụi hụi đi thu dọn bãi chiến trường anh để lại. Nước và thuốc thử nhỏ giọt trên nền bếp, bụi xi măng tung tóe trên sàn nhà, các đoạn dây điện, băng keo vương vãi từ bệ bếp, bồn rửa đến cửa phòng.Mỗi lần như thế, tôi lại nhớ đến ông thày bên Mỹ. Ông luôn dành tình yêu đặc biệt cho Việt Nam và luôn ưu tiên du học sinh Việt làm những công việc vặt trong khuôn viên của trường đại học ông dạy. Không chỉ giúp các em có thêm thu nhập, khoảng 12 USD mỗi giờ, mà còn làm hồ sơ của các em đẹp hơn khi ra trường, kiếm việc làm. Một lần, tôi tình cờ đến văn phòng ông đang lúc tốp thợ Mexico dọn dẹp sau khi sửa chữa. “Ô, sao Thầy không dùng thợ Việt?” – tôi hỏi. Trả lời câu hỏi của tôi, ông cười bí hiểm: “Tao không gọi, rồi mày sẽ thấy”.Chỉ căn phòng sạch sẽ, gọn gàng sau khi tốp thợ ra về, Thầy nói: “Đó là sự khác biệt. Thợ Việt chỉ làm phần được trả tiền, còn lại tao phải tự dọn”.Không chỉ là trải nghiệm cá nhân của người thầy Mỹ, hay bản thân tôi, mà quả thực, thái độ làm việc luôn là điều nhiều người than phiền mỗi khi nhắc tới lao động Việt. Không chỉ ở trong nước mà ở hàng chục quốc gia nơi tôi đã từng đến. Và chắc chắn, nó là rào cản lớn tiến đến thịnh vượng cả trong quá khứ, hiện tại, và tương lai đất nước.Cách mạng công nghiệp 4.0 cảnh báo về  khả năng máy móc cướp đi công việc của con người. Thay vì lo lắng, tại sao chúng ta không đặt câu hỏi theo chiều ngược lại. Rằng làm thế nào để công việc của mỗi chúng ta không thể bị cướp bởi robot? Tôi chắc rằng, thái độ làm việc là vế đầu tiên trong câu trả lời phức hợp này.Mỗi nhà quản lý có thể đưa ra các tiêu chí khác nhau khi đánh giá nhân viên của mình và chính bản thân họ, tùy thuộc vị trí công việc, đặc thù của công ty, môi trường cạnh tranh hay các yếu tố văn hóa của từng quốc gia. Song có một công thức luôn được coi như nền tảng để đánh giá nhân viên: ASK. Đó là Attitude - thái độ làm việc, Skill - kỹ năng, và Knowledge - kiến thức. Bạn có thể học kiến thức từ trường lớp, internet, sách, người khác... Kỹ năng được trau dồi qua thực tế công việc, theo kiểu “Trăm hay không bằng tay quen”.Hai yếu tố kiến thức và kỹ năng có thể hấp thụ từ bên ngoài, nhưng thái độ chỉ có thể cải thiện bởi sự lựa chọn từ bên trong của chính từng người. Đó cũng là yếu tố mang lại sự khác biệt của bạn trong đám đông, một sự khác biệt hoàn toàn so với các cỗ máy vô hồn trong thời đại 4.0.Diễn đàn kinh tế Thế giới mới đây dự báo 10 yêu cầu quan trọng nhất với người lao động trong 10 năm tới, các yếu tố về thái độ làm việc ngày càng chiếm vai trò quan trọng và chiếm tới 3 tiêu chí. Trong đó, trí thông minh cảm xúc (emotional itelligence) và định hướng phục vụ (service orientation) là hai tiêu chí xếp hàng đầu.Sẽ là không tưởng nếu yêu cầu lao động Việt có thể hấp thụ kiến thức mới, kỹ năng mới ngay lập tức, vì nó đòi hỏi môi trường, thời gian và tùy thuộc khả năng dung nạp của từng cá thể. Nhưng chắc chắn sự thay đổi về thái độ lao động là hoàn toàn có thể vì nó do chính mỗi chúng ta tự quyết định, chỉ cần nỗ lực nội tại từ bản thân. Chỉ cần ý thức giữ vệ sinh khi làm việc, vài phút dọn dẹp khi hoàn thành để khi mình đi căn phòng giống như khi mình chưa đến; thầy tôi và cá nhân tôi sẽ cho điểm cao với những người thợ Việt.Báo Japan Today, trong số ra đầu tháng Năm này đưa một bản tin thú vị về cuộc đình công của nhân viên lái xe bus hãng Ryobi Group (Nhật Bản). Để phản đối sự lãnh đạm của Ban Điều hành trong việc bảo vệ công ăn việc làm, sau nhiều lần gửi khuyến nghị mà không được hồi âm, họ đã đình công theo một cách riêng. Họ vẫn đi làm, nhưng phục vụ miễn phí, không thu tiền hành khách. Trong rất nhiều sự lựa chọn, họ đã chọn cách vẫn đảm bảo sự phục vụ khách hàng. Sự phản kháng khác biệt của họ đã được công luận lên tiếng, ủng hộ, và ngưỡng mộ. Nó giúp bảo vệ “khí chất” Nhật Bản, nơi mà trình độ phục vụ được đẩy tới đỉnh cao trong mọi hoạt động, ăn sâu vào tiềm thức mỗi người.Nhật Bản đã là một trong những quốc gia sử dụng robot sớm nhất, nằm trong top 3 đất nước được robot hóa, nhưng vấn đề robot cướp việc của người lao động mà thế giới đang lo ngại chưa từng đe dọa xứ sở này. Tinh thần phục vụ, thái độ làm việc của người Nhật là một giá trị kinh điển mang lại sự hài hòa trong thịnh vượng cho đất nước.Và tôi tin rằng, rủi ro mất việc sẽ đến với những ai chỉ làm duy nhất “phần việc được trả tiền”.Ngô Trọng Thanh Cám ơn tác giả Ngô Trọng Thanh. Anh đã nói hộ tôi (và chắc là cũng của nhiều người) nỗi băn khoăn khi muốn sửa chữa gì đó mà cần kêu tới thợ. Từ thợ sửa trong nhà như thợ sửa điện, thợ bảo trì máy lạnh, thợ sửa nước... khi ra về thì để lại cả một bãi chiến trường mà không cùng gia chủ dọn dẹp. Còn nếu đem xe máy hay tủ lạnh ra thợ sửa thì khi đem về phải lau chùi mấy cái dấu tay của các anh thợ và hàng tá các vết bẩn khác khi họ lăn lê tài sản của mình trong khi sửa chữa. Nói ra thì ngại quá vì nghe có vẻ như "Không bo thêm thì thôi chứ nỡ nào bóc lột thêm sức lao động" của họ vậy. Và chủ nhân lãnh đủ phần "hậu sự". Cách nhìn và bài viết của anh hay quá!! Cảm phục những người có tâm và tầm nhìn như anh Tự nhiên tôi nhớ lại 1 bài cũng đọc trên đây, chị lao công quét rác chỉ dọn 1/3 hay 1/2 đường theo qui định, còn xa hơn tầm đó có con chuột chết cũng mặc kệ. Tôi phải làm đủ thứ nghề từ nhỏ, nên nhìn chung tôi thấy người lao động VN chúng ta thường làm việc trong tư thế bị giảm hiệu năng. Chúng ta ít quan tâm đến đồ bảo hộ an toàn nên khi làm việc nặng việc bẩn không mau mắn, dạn dĩ. Chúng ta hay ngồi xổm làm việc ở chỗ thấp thay vì quỳ gối làm việc sẽ mạnh mẽ và dễ dàng hơn . Chúng ta ít khi đặt món đồ gọn nhẹ trên bàn, trên chỗ cao khi làm việc để có thể đứng hoặc ngồi ghế cho thoải mái, mà hay để dưới sàn, mất thì giờ đứng lên ngồi xuống, mau mệt mỏi. Về dụng cụ chúng ta ít quan tâm, chẳng hạn chúng ta ngồi xổm cầm cây búa nặng cán ngắn để đập cục bê tông, thay vì ngồi nhổm đập bê tông với cũng cái búa ấy với cán dài có thể cầm bằng hai tay. Kể ra thì nhiều lắm trong cách làm việc, nên với các nhà chuyên môn mỗi công việc họ đều có công thức rõ ràng cho tư thế làm việc thế nào cho hiệu quả và an toàn, lúc nào cần mau tay, hay chậm rãi . Còn làm xong mà không chịu dọn dẹp, vun vén lại thì tôi không nghĩ là VN mình có thói quen ấy Đó là do thỏa thuận ban đầu thôi. Nếu tính cả tiền dọn dẹp nữa thì giá dịch vụ sẽ khác. Không có chuyện nhóm thợ Mexico lấy giá rẻ hơn mà lại làm việc nhiều hơn. Có chăng do người Việt luôn tính giá cạnh tranh nên khi ra giá họ chỉ đưa ra giá cho phần việc họ làm thôi. Nên chăng thay đổi thói quen tính giá cho dịch vụ kèm cả giá cho phần dọn dẹp này. Đúng 100% luôn. Trc khi nhận cv, em thề, em hứa, em đảm bảo, chủ nhà ko phải động tay, nhg khi xong phần việc kĩ thuật... lật mặt luôn: việc dọn là việc của chủ nhà chứ. Làm thì như thế, nhưng ngoài tiền dịch vụ phải trả, lúc nào cũng phải cho thêm đôi trăm gọi là tiền uống cà phê, nếu không có là  lườm nguýt phát kinh. Đó là lý do không có sự tôn trọng nhau trong mọi tầng lớp trong xã hội hiện tại, chẳng qua theo kiểu bằng mặt mà không bằng lòng thôi. Cảm ơn bạn đã nói ra điều mà tôi vẫn bức xúc xưa nay! Tôi rất chú ý đến việc rèn cho học sinh của mình nhưng rất vất vả mới có hiệu quả vì ở gia đình các em, thái độ lao động không được quan tâm. Tôi xin phép in bài này ra để đọc cho lớp trẻ nghe mà thay đổi nhận thức và hành vi!Xin cảm ơn! Có lẽ anh nên phản ánh lại với phía công ty dịch vụ. Tôi thuê dịch vụ khá nhiều lần, nhưng hiếm khi gặp phải loại thợ lười biếng kiểu này. Đến khi bị động chạm đến lợi ích cá nhân thì tự khắc thái độ thay đổi, chẳng cần phải ai nói. Nếu tôi là người thợ, tôi sẽ đăng quảng cáo thòng thêm câu : "đặc biệt dọn dẹp sạch sẽ cho khách hàng sau khi xong việc" bảo đảm sẽ lấy hết khách của mấy người khác . Tiếc thay có lẽ người Việt mình chưa có tư duy cạnh tranh đó Gọi em đi anh, bao kg sạch,gọn thì kg lấy tiền...Do bản chất và cách đào tạo của những người đào tạo thôi..Xưởng mình mà kg gọn,ngăn nắp thì nhan viên đừng có mà đi về nhé bài viết đã đề cập đúng tác phong làm việc của người việt .Tôi cũng sx kinh doanh nhiều năm,tôi thấy tác phong ,thái độ làm việc của người việt mình còn kém xa tây ,một dẫn chứng đau đớn : thí dụ khi họ hàn điện thì chỉ chú ý hàn cho xong công việc của mình còn lửa hàn bắn đi đâu có gây cháy nổ hay không họ mặc kệ ,và hàng chục vụ cháy chết người thảm khốc đã xảy ra . "Tiên trách kỷ hậu trách nhân".Trước hết là đồng ý với góc nhìn của tác giả. Nhưng mọi người đã thử tự nhìn lại mình, một người Việt Nam, như đang nhìn "anh thợ Việt Nam" trong câu chuyện không. Xét về mối quan hệ "mua-bán" thì rõ ràng anh đã làm rất tốt công việc của mình" hiệu quả", "năng suất". Như thế đến đây rõ ràng anh ta có thể coi như đã hoàn thành "hợp đồng". Nhưng đáng tiếc là anh vẫn chỉ được đánh giá là "hạng xoàng" bởi vì anh chỉ là một "lao động phổ thông" chứ không phải một "doanh nhân" để hiểu được rằng bán cái gì cũng nên có khuyến mãi để khách hàng đánh giá mình "xuất sắc". Còn người khách lại muốn kéo cả mqh "cho-nhận" vào, muốn tối đa hóa lợi ích của bản thân, nên chỉ muốn bỏ ra 1 khoảng đáng giá là (A) nhưng phải nhận được 1 thứ là (A+n).Mọi người cứ trách "anh thợ Việt Nam" là không bằng "anh thợ Nhật Bản", mà liệu có mấy người trách "khách hàng Việt Nam" có bằng được "khách hàng phương Tây" khi mà họ sẵn sàng tự nguyện trả nhiều tiền hơn để được phục vụ tốt hơn. Việt Nam cũng không phổ biến văn hóa "tip" như phương Tây vậy thôi.Nếu không tự thay đổi bản thân trước, và không chịu bỏ qua "cái sĩ" của bản thân để trao đổi thẳng thắn với nhau từ đầu thì mãi mãi "anh thợ Việt vẫn là anh thợ Việt" và "ông khách Việt vẫn là ông khách Việt" cả hai đều cùng mơ về "anh thợ Nhật và ông khách Mỹ".Trường hợp câu chuyện của tác giả, tôi xin hỏi một câu, tại sao anh có thể chịu vài năm rồi tốn vài năm để than vãn được nhỉ? Thay vì viết bài mơ mộng về "một anh thợ Nhật" anh có thể gọi cho anh thợ Việt và bảo :"Cám ơn, chú làm tốt lắm, dọn nốt hộ anh chỗ này. Anh có chút quà mang về cho các cháu, coi như thưởng chú, lần sau cố gắng phát huy".Người Nhật họ "Tốt" vì họ được rèn để "diệt hết cái tôi để phục vụ cái chung", họ cũng có những cái mặt trái chứ không hoàn toàn hoàn hảo. Khi mọi người gọi dịch vụ - hãy nói rõ tôi cần anh mang về cả dấu chân :) - và hãy trả công theo mức dịch vụ vàng, chứ không phải bạc hay đồng - Giá service của Nhật hoặc các nước khác chắc là cao lắm các anh/chị ạFare tobe fare!