Xin đừng bán quá khứ Những đứa trẻ sinh sau đẻ muộn ngày nay không có những hồi ức ấy và chỉ biết Hà Nội xưa có xe điện cổ lỗ qua những tấm ảnh câm.Ở thành phố Teltow nơi tôi từng ăn đợ, ở nhờ nước Đức 20 năm, giữa trung tâm thành phố nhỏ này, nơi cạnh nhà dưỡng lão, bao nhiêu năm người ta vẫn đặt một xe điện cổ để cho thế hệ sau biết. Thành phố này xưa có tuyến xe điện và cái xe cổ khác xe điện hiện đại hôm nay ra sao, khi mà nước Đức hôm nay có xe điện ngầm chạy tốc độ 200 cây số một giờ.Cũng tại thành phố này trên đất Đức cách đây bốn năm năm, tôi vô tình gặp một người khách từ Hải Phòng sang thăm đứa con trôi dạt của anh ta. Trước đó, những người đàn bà Việt xầm xì kể về người khách đặc biệt này rằng, ông ta rất giàu có... nào là mua ôtô Mercedes đời mới cho cô nhân tình cũ ấy, nào là nhà hiện đại có vườn... Giàu có được là tốt lắm, đất nước cần những người giàu lên trong lương thiện và biết cách làm ra nhiều của cải.Vài ngày sau, tôi diện kiến người khách này và trong bữa cơm cùng dăm gia đình Việt Nam chào khách từ quê sang. Anh ta tự hào hớn hở kể rằng, anh chính là người bóc toàn bộ đường sắt xe điện ở Hà Nội bán với giá sắt vụn... kể cả những toa xe, đường ray, bán tất! Đang ăn, cổ họng tôi nghẹn lại. Không sao ăn uống được nữa, dù chủ nhà có bia Đức ngon, loại tôi vẫn thích và tôi không bao giờ quên khuôn mặt kẻ giàu có ấy.Ngày nay, mỗi khi đi qua Bờ Hồ, tôi cố xóa đi khuôn mặt kia, để thi thoảng cho tôi vẫn cảm thấy trong tâm hồn mình tiếng chuông xe điện leng keng reo bay trên mặt Hồ Gươm xanh thắm. Hình ảnh cái cần xe điện cong cong như cần vó bè và sợi dây thừng treo cần nối điện tết rất săn, rất đặc biệt, trong tay người lái chạy vội đổi chiều, mỗi khi xe điện muốn quay đầu. Trong tâm khảm của tôi còn khắc sâu cái tay vịn bằng đồng vàng chóe bởi cả triệu triệu người, ai cũng bám vào đấy mà lên tàu làm tay vịn.Bây giờ quanh Bờ Hồ có ôtô chạy điện bé xíu rất tiện lợi đưa đón du khách. Một lần làm việc với ông giám đốc của công ty này tôi gợi ý trang bị cái chuông leng keng của xe điện ngày xưa thay cho tiếng còi nhưng ông ta bảo, không ai nhớ cái chuông ấy như thế nào mà chế ra nó.Hà Nội sắp tới sẽ có xe điện cao tốc và cả tàu điện ngầm rất tiện lợi cho giao thông thành phố mở rộng. Cũng như thế giới hiện đại hôm nay ở châu Âu không ai còn dùng xe điện cổ làm phương tiện giao thông nữa. Nhưng đâu đó xứ người ta vẫn lưu giữ những toa xe và đầu máy cổ, kể cả các chuyến tàu cũ chạy hơi nước thở phì phì cho khách du lịch, cho con cháu họ nhớ rằng, nước Đức hay Mỹ đã đi lên như thế nào.Nhiều hãng phim lớn với những bộ phim kinh điển ở thế kỷ này vẫn nhờ sự lưu giữ ấy với những đầu máy hơi nước cổ lỗ, tàu điện cũ xưa, làm đạo cụ cho những thước phim cần dựng lại các giai đoạn lịch sử, tạo cảnh cho những thước phim sống động và hoàng tráng đúng với xã hội xưa.Sự “giá như" là dở hơi rồi. Song cứ giá như đi, nếu không có tay đại gia khôn lỏi kia và đám người ăn xổi ở thì, đã bán tất cả hệ thống xe điện Hà Nội với giá sắt vụn mà không ai giữ lại chút gì cho con cháu hôm nay, để giá như quanh Bờ Hồ bây giờ còn cái xe điện cổ lỗ đưa du khách tây và ta chạy quanh Hồ Gươm. Và thằng con trai Bọ Gậy nhà tôi, qua cái xe điện ấy biết thêm một điều ở quá vãng. Chúng, những đám trẻ Hà Nội của tương lai, kiến tạo một Hà Nội hiện đại, vẫn sẽ sờ được, cảm được, nghe được tiếng kêu lanh canh của tiếng chuông xe điện bay ngang mặt Hồ Gươm, trên đám hoa lộc vừng đỏ ôi ối rụng đầy mặt nước xanh thắm, để thêm hiểu thế hệ cha ông xưa đã sống ra sao, bảo vệ Hà Nội thương yêu ra sao. Và, biết đâu đấy 20 năm sau có nhà điện ảnh trẻ nào đấy lấy truyện ngắn Phố Cũ của tôi dựng thành phim, sẽ có cái xe điện cổ lỗ ấy mà làm đạo cụ phim.Ở Hà Nội bây giờ còn lại rất ít Nhà hát lớn, Ngân hàng nhà nước, Vườn hoa Con Cóc với những chú cóc khổng lồ ngậm nước phun lên như cầu vồng, rồi Nhà thờ lớn, cầu Long Biên... Xin các thế hệ sau đừng bán nó với giá đống gạch vụn hay sắt vụn nếu có xây lên một Hà Nội to hơn hiện đại hơn.Nguyễn Văn Thọ Quê tôi là một làng nhỏ ở Bắc Ninh. Đường làng lát gạch nghiêng, qua mấy trăm năm, cứ nối dài từng đoạn, khi tôi lớn lên đã trở thành một hệ thống hoàn chỉnh bao quanh đình làng và tỏa đi các ngõ xóm. Sau mỗi cơn mưa rào, gạch lát đường được rửa, sáng lên mầu nâu đỏ thâm trầm, ấm áp của đất nung già. Cha tôi khi còn sống nói rằng các viên gạch lát đường từ rất nhiều gia đình: người giàu có cung tiến cho làng, các con rể ở bên ngoài lấy con gái của làng đóng góp... Mỗi đoạn đường là một câu chuyện của một gia đình, một số phận, và hằn dấu chân của bao thế hệ mấy trăm năm... Vậy mà cách đây hơn chục năm, chính quyền thôn cho đổ bê tông toàn bộ đường làng. Khi tôi trở về, con đường lát gạch nghiêng của tuổi thơ đã không còn nữa, thay thế nó là một con đường bê tông xám xịt... Kể từ khi con đường của tuổi thơ bị hủy hoại, tôi ít khi trở về, vì mỗi lần về lại thấy lòng mình đau đớn. Làng tôi nay đã mất gần hết dấu tích của một làng quê Bắc bộ thời xưa. Ngoài mái đình cong cong vẫn còn gượng tồn tại trong mưa gió (nhưng cũng dần chìm lấp bởi các nhà cao tầng xung quanh, thì các cổng làng đã bị phá (để ô tô có thể đi vào), mấy cây cổ thụ đầu làng đã chết gần hết, đường làng thì như tôi đã nói, xám xịt và lúc nào cũng bụi bặm bởi bê tông. Để mất đi các di sản của tiền nhân có nghĩa là chúng ta trở thành vong bản trên chính quê hương mình, bởi sự tắc trách của chính quyền địa phương, sự thờ ơ của chính người dân, và sự ngu dốt của một số quan chức. Kính gửi anh Nguyễn Văn Thọ. Cảm ơn anh đã nói giúp chúng tôi, lứa người quá vãng, những điều chúng tôi day dứt mà không nói ra được. Chúc anh và gia quyến khỏe, an lành! Cảm ơn bác đã nói lên điều này giúp tôi. Tôi ấm ức mấy chục năm nay rồi mà không biết phải làm sao. Tôi thấp cổ bé họng và có lẽ tôi quá hèn. Cái gì có thể bán được thì bán hết cho dù giá nó là giá đồng nát bởi vì người bán có tiền. Để rồi khi cần thì bỏ tiền tỉ ra để mua lại thì ko phải tiền của người đã bán nó. Những người này là những nhà kinh tế đại tài rồi còn gì! Mot bai viet rat hay. Cam on Tac Gia nhieu. Biết đâu ngày xưa, cũng có đường xe ngựa chạy quanh bờ hồ để chở khách thập phương ngao du Hoàn Kiếm, rồi người ta cũng phá đường xe ngựa ấy đi để xây đường ... xe điện cổ lỗ mà không để lại một cổ xe ngựa cổ nào cho hậu thế! Ai khóc thương cho cổ xe ngựa cổ đây!!!!!! Cám ơn anh Thọ nhiều. Tuổi thơ gắn liền với Hà nội cho nên không thể quên những lần đi bắt ve, hái sấu, câu cá bị công an đuổi, cùng nhau ghé tai xuống đường ray đoán xem tàu điện đã đi đến đâu. Thời đó đã qua đi, nhưng buồn nhất là người ta đã xóa đi những gì rất riêng của Hà Nội. Chúc Anh khỏe. Allessgutte, gesundheit Cám ơn tác giả đã nói hộ tâm tư của tôi và rất nhiều người HN khác nữa Từng là khách trên tàu điện tuyến: Bờ Hồ - Hà Đông, Bờ Hồ - Ga Hàng Cỏ, Bờ Hồ - Chợ Đồng Xuân...bao giờ cho đến ngày xưa. Cảm ơn tác giả, hiện đại: là bán đi cái quí giá nhất và mua về ... Những đồ phế thải như ụ nổi vụ Dương Chí Dũng Cảm ơn tác giả có bài viết rất hay. Thế mà họ lại sắp xây ga xe điện trên không gần hà nội đấy... Băm nát thành phố các bác ah. Cháu đã được ngồi ăn cơm với chú tại nhà riêng ở thành phố Berlin khi cháu đến lấy quyền từ điển Đức - Việt nặng 3-4 kg chú mang giúp từ Việt Nam sang. Mới hôm qua cháu nhớ đến xe điện Bờ Hồ mà cháu có một lần được đi cùng ông bà ngoại. Hôm nay lại đọc bài viết của chú. Cháu cám ơn chú, cám ơn cô đã cho cháu một bữa cơm gia đình ấm cúng. Cám ơn chú vì bài viết rất hay này. Chúc chú và gia đình mạnh khỏe. Mẹ tôi ngày trước làm việc ở Bách hóa Bờ Hồ. Mẹ không biết đi xe đạp nên hằng ngày, mẹ vẫn đi làm bằng tàu điện, bắt tàu từ phố Hàng Bài đến đầu Bờ Hồ, đều đặn như thế. Thỉnh thoảng mẹ cho chúng tôi đến thăm chị gái của mẹ ở phố Bạch Mai cũng bằng tàu điện. Tàu điện gắn với cuộc sống của mẹ, với tuổi thơ và ký ức của chúng tôi. Nhưng đến đời các con tôi, chúng sẽ không hình dung nổi tàu điện ngày xưa như thế nào. "Xin các thế hệ sau đừng bán nó với giá đống gạch vụn hay sắt vụn" nghe mà chua xót, cũng là lời cảnh tỉnh cho những ai bắn đại bác vào quá khứ. Giá như ai cũng có tâm với Hà Nội như nhà văn như Nguyễn Văn Thọ chắc Hà Nội của ta sẽ tuyệt vời lắm! Cảm ơn chú rất nhiều! Dạ hay và rất nhiều điều cần phải suy nghĩ. Con cảm ơn chú ! Dinh Đào cũng mất, vườn đào cũng không còn, làng hoa Ngọc Hà chẳng còn hoa chỉ còn toàn chợ cóc, Hồ Tây những năm 1990 chứ mấy còn um tùm cây cối đi vào lối này lạc ra lối kia giờ nằm tênh hênh như cô gái đẹp phô phang. Buồn. Càng kể càng buồn.