Niềm tin vào đa cấp Anh gần như hài lòng với cuộc đời của một người bốc vác.Lương tháng từ 7 đến 10 triệu tùy vụ, trừ tiền thuê nhà, tiền ăn uống dè sẻn ra vẫn để ra được ít tiết kiệm. Nhưng nói là “gần như”, bởi anh còn một mục tiêu sống quan trọng chưa thể hoàn thành: cứu giúp cuộc đời bằng tinh thần khai sáng của mạng lưới đa cấp.Anh từng có một trang trại trồng tiêu vài héc-ta ở Đăk Nông. Ở giai đoạn thị trường hồ tiêu vẫn ổn định, thì cuộc sống vô cùng nhàn tản. Nhưng rồi anh gặp các thành viên của một mạng lưới đa cấp. Cái họ mang đến cho anh, không chỉ là cơ hội kiếm tiền, mà còn là một hệ thống triết lý vị nhân sinh đầy mê hoặc.“Công ty anh có triết lý rất giống với đạo Phật” - có lần người nông dân ấy thốt lên với tôi.Cuộc đời anh trở thành một bi kịch sau cái ngày bước chân vào “hệ thống”. Vườn hồ tiêu bỏ hoang để anh đuổi theo những giấc mơ cao vời của mạng lưới. Nhưng rồi người nông dân cũng không đủ quan hệ và sự khéo léo để “phát triển mạng lưới” của mình. Anh thất bại. Từ một nông dân khỏe mạnh và lạc quan, anh trở thành một người ủ dột, nằm dài cả ngày.Một ngày, anh thức dậy và nhìn thấy cha mình đã treo cổ tự tử giữa nhà. Trước khi đi, ông chỉ dặn con, còn trẻ thì cố mà làm ăn.Anh cũng đã tự tử theo, nhưng không thành. Rồi anh lưu lạc mãi ra ngoài Hà Nội này, để trở thành một người bốc vác. Anh không dám quay về vườn tiêu nơi bố anh đã chết nữa.Nhưng vấn đề của người đàn ông ấy, là anh trót tin và yêu công ty đa cấp của mình với tư cách một hệ thống triết lý, chứ không phải là một phương thức làm giàu. Làm bốc vác được đôi năm, anh lại bắt đầu đi dự các “đại hội thành công”, si mê xem các clip quảng bá sức mạnh của công ty trên mạng...Và anh nói, ngày xưa, đúng là tại đa cấp mà ông già mất. Nhưng chuyện thành ra bi kịch thế, là do mình chưa biết cách làm. Mình sai, chứ công ty không sai.Có lẽ là nhiều độc giả ở đây có thể kể ra những câu chuyện cay đắng hơn. Đã có thời điểm số người tham gia các công ty đa cấp tại Việt Nam lên tới cả triệu. Nhưng tôi đã ngồi nhiều tiếng đồng hồ nghe anh kể chuyện đời mình, mà không một lời bàn luận: niềm tin của anh nông dân ấy là một thứ gì đó rất cay nghiệt. Anh đã mất tất cả, nhưng từ chối vứt bỏ niềm tin.Để phân tích ra tất cả những thủ pháp và biến tướng của các công ty đa cấp tại Việt Nam, để kể hết các bi kịch mà nó mang đến, khuôn khổ bài viết này không đủ.Hôm qua, tôi vừa xem clip một cô gái trẻ khóc ngất van lậy những người vừa bắt mình đừng báo cho gia đình. Cô đi ăn cắp để trả nợ vì dính vào hệ thống đa cấp.Và đến một lúc, khi con số những người đã dấn thân vào các mạng lưới lên tới cả triệu, đủ mọi thành phần, chúng ta hiểu rằng lên án các cá nhân nhẹ dạ, thiếu hiểu biết không phải là cách giải quyết vấn đề.Bỏ qua những vỏ bọc “cứu nhân độ thế” vốn được tinh tế khoác lên hoạt động kinh doanh của nhiều công ty, thuyết phục đại chúng - thì vẫn không có gì sai nếu người ta mong muốn kiếm được nhiều tiền một cách hợp pháp.Vấn đề của những bi kịch ấy, chỉ là tại sao chúng hợp pháp?Cái này thì đến chính những người hành pháp cũng không trả lời nổi.Trong một hội nghị về kinh doanh đa cấp diễn ra cách đây chưa lâu tại khu vực miền Trung, các cán bộ địa phương đứng lên than thở: họ có phát hiện ra sai phạm cũng không cách nào xử lý. Công an tỉnh thì thậm chí phải thốt lên: “Thực sự là chúng tôi không biết cơ quan nào xử lý”. Quản lý thị trường tỉnh thì khẳng định mình không có thẩm quyền.Chuyện đã rất cũ: chỉ có một đơn vị có quyền xử lý doanh nghiệp đa cấp, là Cục Quản lý cạnh tranh. Cục này, nhân sự có vài chục người. Để quản lý những mạng lưới cả triệu người với đủ loại biến tướng. Và trớ trêu nhất, là nó thuộc Bộ Công thương - nơi cấp phép cho doanh nghiệp đa cấp.Đã từ lâu việc Cục Quản lý cạnh tranh nằm trong Bộ Công thương được các nhà chuyên môn gọi là “vừa đá bóng vừa thổi còi”. Cấp giấy phép, quản lý, giám sát, phạt, rút giấy phép là một nơi.Địa phương, nếu có phát hiện sai phạm nhờ tai mắt nhân dân, thì chỉ xử lý được “người bán hàng đa cấp” chứ không xử lý được doanh nghiệp.Và đấy chỉ là một lỗ hổng. Để giải bài toán nhức nhối về đa cấp, thì phải đặt tiên quyết ra câu hỏi rằng tại sao nhiều hoạt động của họ vẫn ngang nhiên dù đã có luật. Chắc chắn còn lỗ hổng.Luật của chúng ta khá đầy đủ, và sắp tới sẽ còn đầy đủ hơn nữa. Không có chuyện kiếm tiền nhờ đưa người vào hệ thống (mô hình kim tự tháp), không được tự tiện tổ chức đào tạo, hội nghị... tất cả những thứ đó sẽ “chặt tay” những mạng lưới đa cấp. Nhưng là... trong điều kiện lý tưởng.Lần cuối tôi gặp người bạn ở chợ đầu mối, anh bảo mình sẽ vào chùa đi tu. Anh đã bán vườn tiêu ở quê, và không còn sức theo đuổi sự nghiệp đa cấp nữa.Làm sao có thể trách một người nông dân trồng tiêu nếu anh không hiểu được một hệ thống phức tạp do những bộ óc tinh khôn nghĩ ra hòng kiếm trăm tỷ, nghìn tỷ?Có trách, thì phải hỏi xem ai, thiết chế nào chịu trách nhiệm bảo vệ anh.Đức Hoàng Chứng kiến nhiều người lâm vào hoàn cảnh như anh nông dân trồng tiêu này. Mỗi lần đọc và nghe thấy 2 từ Đa Cấp là trong lòng đầy giận dữ. Ai mời mình vô đa cấp là mình đấm vào mặt, không cần trình bày nhiều! Để đưa sản phẩm từ nơi sản xuất đến người tiêu dùng, phải qua nhiều kênh phân phối. Kênh phân phối có nhiều cấp, nên được gọi là đa cấp. Tất cả mọi thứ mà qua kênh phân phối đều là đa cấp: thịt, quần áo, thuốc, bàn, ghế, bim bim. chai nước... Nhưng mỗi 1 cấp có nhiệm vụ riêng, và cách thức phân phối, bán hàng riêng. 1 hệ thống không có quá nhiều cấp, phụ thuộc đặc điểm của từng loại hàng hoá. Nếu càng nhiều cấp, hàng hoá đó phải có sức tiêu thụ lớn và giá sản xuất so với giá bán cho người tiêu dùng chênh lệch nhiều (để nuôi các kênh phân phối vận hành).Bản chất của thương mại là đa cấp, nhưng người ta không dùng từ đó. Từ "Đa cấp" chỉ xuất hiện khi nó gắn liền với các công ty xây dựng mô hình theo hướng "kim tự tháp", lôi kéo càng nhiều người vào mạng lưới để thu tiền của người đến sau. Nhưng hàng hoá mà họ bán chỉ luân chuyển trong nội bộ, từ cấp trên xuống cấp dưới, mà rất ít khi bán đến tay người tiêu dùng thực sự.Làm 1 kênh phân phối, bạn phải có vốn, khả năng bán hàng ra, hiểu sản phẩm, hiểu khách hàng, chứ không phải bán cho người nhà, lôi kéo người khác tham gia vào để rồi lại bán hàng cho chính họ, biến họ thành kênh phân phối cho mình. Đó không phải hoạt động thương mại, mà là lừa đảo.Số người bị lừa bởi mô hình đa cấp nhiều, bởi họ không có sự hiểu biết về thương mại, bán hàng. Công ty đa cấp về phương diện các thủ tục luật pháp thì không có gì sai, nhưng họ biến tấu cách thức hoạt động theo kiểu hút máu trong nội bộ. Khách hàng thực sự rất ít và không bị ảnh hưởng nhiều. Vì vậy để phạt / truy cứu trách nhiệm các chủ công ty đa cấp là khó.Hãy nhìn một cách tổng thể, khách quan để hiểu nguyên nhân vấn đề.Người bị các công ty đa cấp biến tướng lừa là do họ không nhận ra mình bị lừa, hoặc bị lòng tham làm mờ mắt, tin vào điều giả dối, lừa lọc.Cơ quan quản lý cần có những quy định để ngăn chặn sự biến tướng và các hành vi, thủ đoạn lừa dảo.Tiên trách kỉ, hậu trách nhân. Nếu bản thân không tham, không mong muốn kiếm thật nhiều tiền từ công ty đa cấp thì sẽ chẳng bao giờ bạn bị lừa. Khi mà một mô thức kinh doanh bị bóp méo,biến tướng lệch hẳn đi so với ban đầu + thông tin hạn chế + chế tài pháp lý không minh bạch + quản lý lỏng lẻo thì không chỉ ngành Đa cấp đông nạn nhân mà nhiều ngành khác cũng có những "nạn nhân" và hệ lụy không kém cạnh đâu,Đức Hoàng ạ! Từ kinh nghiệm bản thân và quan sát tôi thấy hầu hết những người mất rất rất nhiều tiền vào những thứ như tín dụng siêu lợi nhuận, số đề, cá độ, hàng đa cấp, mua hàng trúng thưởng đều có chung vấn đề: LÒNG THAM. THAM kiếm tiền thật nhiều, THAM kiếm thật nhanh, THAM kiếm thật dễ dàng nhàn hạ. Lòng tham làm ngta MÙ MẮT để THẤY những dấu hiệu nhiều khi rất dễ thấy dễ đoán: Tiền chứ không phải vỏ sò lượm ngoài bãi. Nếu tôi nhận được thì tất có người phải chi ra. Chẳng ai ngu chi nhiều, nhanh, dễ. Nếu ngta đưa tôi nhiều, nhanh, dễ thì chắc chắn là có vấn đề, có VẤN ĐỀ LỚN!! Đơn giản vậy thôi. Cần phải đưa đa cấp vào giáo dục như ý thức về tai nạn giao thông thì may ra mới đỡ được. Nghe đến đa cấp là tôi đã cảm thấy rất dị ứng rồi. Đa cấp như một căn bệnh truyền nhiễm, dễ lây lan mà lại khó chữa, chẳng có vacxin nào phòng ngừa hữu hiệu ngoài cách ta phải tự làm cho mình miễn dịch hoặc có kháng thể mạnh lên. Nhưng điều này khó lắm vì lợi ích vật chất luôn làm mờ mắt rất nhiều người. Tôi cũng có một ông anh trai nông dân tựa nhân vật trong bài viết, mất năm chục triệu đổ vào đa cấp, đến ngày cty đó bị rút giấy phép rồi mà vẫn còn tin đến mê muội. Không hiểu truyền bá kiểu gì mà người ta lại có thể tin đến mù quáng như vậy? Trước khi có những chế tài quản lý về hoạt động kinh doanh đa cấp được kiện toàn thì trước hết mỗi người nên tự bảo vệ mình bằng cách học thuộc câu châm ngôn "nếu kiếm tiền dễ như vậy thì ngu gì họ chỉ cho mình". Tôi cũng đau đáu như anh khi bao nhiêu người nông dân thật thà quê Bắc Ninh tôi bị "mê" đa cấp. Về mặt xã hội kẻ đáng trách là Bộ Công thương vì không điều nghiên gì cả mà cứ cấp phép tràn lan cho ĐA CẤP hoạt động gây hại cho hàng triệu người nghèo, gây bất ổn cho XH, mang bi kịch cho bao nhiêu gia đình...Cần phải nghiêm khắc lên án Bộ công thương về chuyện này. Chắc chắn việc cấp phép đó không thể không mang lại mối lợi lớn cho họ. Sợ nhất là câu của các thánh: "bản chất đa cấp không xấu" Tôi đã không đủ kiên nhẫn để đọc hết bài báo và tự hỏi: Tại sao một công ty vô bổ đem lại bất hạnh cho biết bao gia đình như vậy lại được phép thành lập, chúng ta không cho phép thành lập thì thế giới loại chúng ta à, chúng ta vi phạm nhân quyền hay chúng ta không được xem là nền kinh tế thị trường à, chúng ta không cho phép thành lập thì Việt Nam biến mất trên bản đồ thế giới hay sao? Thật không thể hiểu nổi, một kiểu thả gà ra để đuổi. BÀI HỌC SUỐT ĐỜI. ĐA CẤP Nhớ... cái hồi mình phải nói thẳng vào mặt những ‘anh bạn': 'nó là công ty 'răng lợi' chứ sinh lợi gì, anh mà cứ theo nó thì 'răng' sẽ không còn để ăn cơm nhai thịt, chỉ 'nhe lợi' mà húp cháo... Thời ấy mà mình đã 'thấy rõ' cái phi lý trong chuyện 'hái ra tiền' của các vị 'chuyên gia chèo kéo' mời 'tham gia bảo hiểm và các loại hình đa cấp... do thấy mình cũng có ‘tầm’ thu hút... Nhưng nghĩ lại, thì mình cũng đã bị bọn ‘Sinh lợi’ lừa, bị 'ăn cắp và cho kẻ cắp' kha khá quỹ thời gian... hic... Do là mình luôn có sẵn máu 'thiện chí xã hội', nên không những đã chịu khó nghe bọn họ 'thuyết pháp', lại còn dành nhiều thời gian và thiện chí để 'giác ngộ' họ lại... thế nên mới ‘bị hại quỹ thời gian’. Nhưng mình 'tuyệt' không đi cùng họ 'lên thiên đàng' vấn đề là" vì sao chúng hợp pháp?" câu nói rât hay, cám ơn tác giả. Truyền thông của trò đa cấp cực kỳ giỏi