Nông dân làm liều Bức tranh trái ngược hoàn toàn với một năm trước. Khi ấy, Tuấn thẫn thờ bước giữa ruộng dưa ngổn ngang trái chín nhưng không thu hoạch vì "Trung Quốc không ăn". Anh mất sạch 35 triệu đồng tiền vốn. Những đồng nghiệp nữ của tôi đến giờ vẫn còn ấn tượng với bộ râu xồm xoàm của người đàn ông bỏ quên việc chăm sóc bản thân.Xã Tịnh Hiệp, huyện Sơn Tịnh của anh Tuấn là một trong những vựa dưa lớn của tỉnh Quảng Ngãi. Đất đai bạc màu, trồng lúa chỉ đủ gạo đong, trồng bắp thì không chịu nổi tiền điện tưới nước, những người nông dân đặt cược vào dưa hấu như canh bạc một ăn cả ngã về không.Dù ba năm qua, dưa hấu liên tục "vỡ trận", diện tích trồng dưa của xã vẫn đạt 70 ha, tăng 20 ha so với năm ngoái. Những người như Tuấn là hình ảnh đại diện cho cách làm nông đã dẫn đến những thảm cảnh suốt những năm gần đây trên khắp đất nước. Việc mở rộng diện tích gần như không dựa trên một cơ sở hay dự báo nào. Nó hoàn toàn dựa vào cảm quan. Người nông dân Quảng Ngãi gọi đó là "làm lụi".Người dân "làm lụi" vì không còn lối đi nào khác để trông vào. Họ làm lụi vì thấy được cơ hội thu được một số tiền lớn và nhắm mắt trước những rủi ro. Họ bước vào vụ mùa với tâm thế mong chờ thị trường Trung Quốc tiêu thụ mạnh. Nhưng những yếu tố nào đang chi phối thị trường thì hoàn toàn mù mờ.Hàng loạt cuộc giải cứu từ dưa hấu Quảng Ngãi, thanh long Bình Thuận hay mới đây là nghệ đỏ ở Nghệ An, củ cải ở Hà Nội chỉ là giải pháp "phủi nóng", giải quyết phần ngọn nếu tình trạng nhắm mắt gieo trồng theo kiểu đánh bạc còn tiếp diễn.Nhà chức trách địa phương và lãnh đạo ngành nông nghiệp có một câu trả lời quen thuộc mỗi khi nông sản vỡ trận: Cây này nằm ngoài quy hoạch, ngoài đề án tái cơ cấu cây trồng, không khuyến khích mở rộng. Người nông dân thì gọi là “làm lụi” còn nhà chức trách gọi là “tự phát, ngoài quy hoạch”.Nhưng ở góc độ quản lý nhà nước, ngoài góc độ khuyến cáo, câu trả lời này như một sự từ chối trách nhiệm định hướng sản xuất, gạt những người nông dân sản xuất tự phát ra bên lề. Nói cách khác, nhà chức trách "nhắm mắt" khi người nông dân vẫn ồ ạt trồng dưa, trồng ớt... như một canh bạc.Dần dà, thị trường Trung Quốc trở thành một danh từ bí ẩn với người nông dân. Họ chỉ nhận được một trong hai đáp án: mua hoặc không mua. Việc thiếu hiểu biết về thị trường dẫn đến những thành kiến với thị trường Trung Quốc.Nhưng hãy nhìn sang cách Myanmar, một quốc gia mới mở cửa chưa lâu, làm với thị trường Trung Quốc: Những năm qua, sản lượng xuất khẩu dưa hấu của Myamar qua cửa khẩu tỉnh Vân Nam liên tục tăng. Chỉ riêng việc xuất khẩu dưa cho Trung Quốc đã mang lại tới hơn 60% tổng kim ngạch xuất khẩu trái cây của nước này hàng năm.Dưa hấu nhập khẩu từ Myanmar được tiêu thụ mạnh vào mùa Đông và mùa Xuân, khi dưa hấu nội địa Trung Quốc đang trái vụ. Ngoài ra, giá thành sản xuất là một lợi thế khác khi dưa hấu trái vụ ở Trung Quốc phải sản xuất trong nhà kính với chi phí nhân công cao.Người nông dân chỉ có thể “làm lụi” - cách dùng phương ngữ của “làm liều” - chứ không thể “làm thị trường”. Điều đó phải được thực hiện bởi những chuyên gia, nhà quản lý có trình độ và điều kiện tiếp cận với cơ quan nước bạn.Sau nhiều năm dưa hấu vỡ trận, dân trồng dưa ở Quảng Ngãi mới thấy một tia sáng khi Bộ Công thương đưa đối tác sang Trung Quốc sang tổ chức hội nghị phổ biến thông tin về thị trường.Các đối tác Trung Quốc đã ký biên bản ghi nhớ hợp tác với một số hợp tác xã trồng dưa. Nhưng đến nay, bản ghi nhớ này vẫn chỉ tồn tại như một lời hứa mà nông dân ví von là "như nhà trai sang thăm nhà gái". Dân vẫn lo. "Mong sao cho giá cả ổn định, chứ như năm ngoái là công cốc", anh Tuấn sốt ruột. Trúng giá rồi, nhưng anh còn 2/3 diện tích chưa thu hoạch. Và nỗi ám ảnh trồi sụt vẫn chưa thể nguôi sau một cử chỉ “mai mối” đơn giản của Bộ Công thương.Người nông dân, dù trồng dưa hấu hay củ cải, không mong chờ những cuộc giải cứu. Họ chỉ không muốn phải vừa nhắm mắt vừa gieo hạt. Và có những người có thể giúp họ thực hiện điều đó. Những cơ quan có văn phòng ở Trung Quốc, ở Mỹ, ở Australia. Những cơ quan có thể giúp họ “làm thị trường” chứ không phải “làm lụi”.Phạm Linh Nỗi buồn của người nông dân bao giờ mới hết được khi mà các nhà chức trách có vẻ như chẳng mấy quan tâm tới họ. Không có định hướng rõ ràng, công nghệ phát triển đồng hành thì những người nông dân vẫn chỉ mãi quẩn quanh , trông chờ vào thị trường Trung Quốc. Việc bị ép giá, đổ cả tấn nông sản xảy ra khá nhiều những năm gần đây. Người nông dân Việt Nam dường như quá đơn độc trên con đường của mình khi mà các nông trại mới.... đang ngày càng phát triển hơn. Những cuộc giải cứu chỉ là biện pháp nhất thời, cần phải thay đổi từ chính bản thân họ thì mới có thể cải thiện đời sống bằng nghề Nông. “mỗi khi nông sản vỡ trận: Cây này nằm ngoài quy hoạch, ngoài đề án tái cơ cấu cây trồng, không khuyến khích mở rộng” - Nhà chức trách nên đặt ra câu hỏi “ cây nào nằm trong quy hoạch, trong đề án, sản lượng cung-cầu là bao nhiêu,..định hướng cho cây ngắn hạn, cây lâu năm tương ứng là ntn. Công bố các thông tin cần thiết về nông nghiệp với nội dung phù hợp theo khu vực. Có như thế người dân ko phải điêu đứng, lúc được mùa thì ko dc giá, lúc giá đuoc thì ko đủ sản lượng - chất lượng cung cấp. Người nông dân đến h vẫn cứ cực khổ và chịu thiệt thòi thôi. Bộ Nông Nghiệp nên đổi mới cách quản lý và thông tin để giúp nông nghiệp VN/ giúp người dân! Không phải tôi có cực đoan quá hay không nhưng tôi thấy rằng hình như Bộ NN&PTNT thiếu tâm và tầm. Cứ để bà con nông dân tự loay hoay, tự bươn trải nghĩ mà tội quá. Trong khi đó thì đất nước đang bội thực giáo sư tiến sỹ. Đừng để bà con lâm vào cảnh phải giải cứu. Mạnh ai nấy làm, tự lo thị trường là do công tác quản lý kinh tế tầm vỹ mô còn yếu. Từ 2 năm nay đã có bao cuộc “giải cứu”: hành tím, dưa hấu, thanh long, củ cải, su hào v.v... Không biết sắp tới sẽ còn những cuộc giải cứu nông sản gì nữa. Sau mỗi cuộc giải cứu lại được thấy nét mặt biết ơn của mấy bà con nông dân, những hành động tử tế của mấy siêu thị bán giúp nông sản, và gương “người tốt việc tốt” của những sinh viên, thanh niên tình nguyện. Bản chất của việc giải cứu nông sản chẳng khác gì chữa cháy: nếu phòng cháy tốt thì sẽ không phải chữa cháy. Khi xảy ra cháy thì dù có bao gương dũng cảm quên mình cứu người của các chiến sỹ PCCC và những người tốt bụng, thiệt hại về người và của vẫn là điều nhức nhối. Vậy làm thế nào để không phải chữa cháy, không phải giải cứu nông sản (tức là không xảy ra sự cố để phải đối phó) mới là điều đáng nói. Cần có những nhà hoạch định, quản lý giỏi để việc dư thừa nông sản cũng như hoả họan không xảy ra đều đều như “chuyện thường ngày ở huyện”. Đọc thấy rối hết cả lòng . BỌN TÔI LƯƠNG ÍT LĂMGIÚP NÔNG DÂN ... CÓ GÌ?NGOÀI BA ĐỒNG BA CỌCGIÚP DÂN... GIẤY KHEN GHI ? Rất nhiều cuộc hội thảo, những cuộc thăm viếng của những vị có trách nhiệm thường đi đến huấn thị cho người nông dân là'':Chúng ta phải suy nghĩ và nên trồng cây gì,nuôi con gì cho hiệu quả...''..VỖ TAY ///// đúng là cuối cùng chỉ khổ người nông dân.làm lụng vất vả quanh năm mà chẳng được bao nhiêu Mù thông tin là vấn nạn lớn nhất với người nông dân, xã hội mới đòi hỏi trình độ tri thức của người dân, bài toán khó giải từ nhà quản lý Các bác chưa hiểu "làm lụi". Khi chỉ biết trồng 1 thứ cây, không có tiền, buộc phải vay giống-phân-... Không phải họ (nông dân) không hiểu mà hai tay chịu trói, buộc phải làm liều, đến đâu thì đến. Bạn có nhìn vợ con nhịn đói được không Không riêng gì nghành nông nghiệp. Dính đến các cơ quan hành chính sự nghiệp mà lắc đầu! Nên có chính sách khuyến khích các doanh nghiệp lớn thuê đất của nông dân để làm nông nghiệp. Người nông dân có thể làm thuê cho doanh nghiệp để kiếm thêm thu nhập. Làm nông nghiệp phải có vốn + trình độ + trang thiết bị hiện đại + đội ngũ lao động được đào tạo bài bản, thì mới thu được lợi nhuận cao. Nếu chỉ trông chờ vào "bán mặt cho đất, bán lưng cho trời" thì không thể làm giàu từ nông nghiệp được. Người nông dân muốn có thu nhập ổn định thì phải đi làm thuê, còn nếu muốn làm chủ thì bắt buộc phải chấp nhận nguyên tắc của kinh tế thị trường: lời ăn lỗ chịu, không có "giải cứu" gì hết. Không biết là 02 Bộ Công- Nông đã ký kết được bao nhiêu hợp đồng xuất khẩu nông sản cho bà con nông dân đây?!!!