Pháp luật thịt chó Rất ít người tiếp cận thịt chó ở góc độ pháp luật. Ngay cả chính quyền Hà Nội, trong một nỗ lực tưởng như rất gắt gao khi đề xuất cấm bán thịt chó, cũng dùng chữ “vận động” hay là “khuyến cáo” để mô tả tiến trình. Trong khi đó, điều kỳ lạ nhất, đáng nói nhất, là việc con chó đang được sử dụng làm thực phẩm, lại không chịu sự kiểm soát đáng kể nào về giết mổ, nguồn gốc, thú y, kiểm dịch.Một quả trứng gà chưa thành hình con vật về nguyên tắc cũng phải mang dấu thú y và kiểm dịch. Thậm chí nhiều loại thực phẩm còn đang bị cho là mang quá nhiều con dấu. Nhưng chó thì không.Đó là một chương trình truyền hình cách đây chưa lâu. Phía bên kia băng ghế là một biên tập viên nữ xinh đẹp, người chuẩn bị sẵn sàng tâm lý cho một cuộc tranh luận về văn hóa trong “ăn thịt chó”. Tôi hơi bối rối, vì không có sở trường tranh luận.Tôi mở đầu bằng việc thú thực mình chưa bao giờ nghĩ về thịt chó đủ nhiều để cho rằng “nên” hay “không nên”. Tôi vốn luôn quan niệm trong một xã hội tự do, chỉ có hai thứ một con người muốn tồn tại buộc phải tuân theo. Một là các quy luật sinh học, ví dụ như phải uống nước, phải hít thở hoặc không được lao đầu vào xe tải. Hai là luật pháp của quốc gia sở tại. Cái gì không thuộc hai khía cạnh này, hoàn toàn thuộc về ý chí tự do, có tranh luận cũng không dẫn đến đâu.Nhưng nói kiểu “hòa cả làng” như thế thì sẽ rất khó cho nhà sản xuất chương trình. Sau một lúc, cuộc nói chuyện có dấu hiệu gượng gạo. Đằng nào cũng đã mất công ngồi với nhau, nên tôi quay sang nói về luật pháp: thực phẩm thì phải có xuất xứ và kiểm dịch.Các quy chuẩn thực phẩm thật ra giải quyết được rất nhiều vấn đề của thịt chó. Đầu tiên, đòi hỏi nguồn gốc hàng hóa sẽ ngăn chặn việc bắt một con chó bất kỳ để xẻ thịt, tạo ra khung pháp lý chống lại tình trạng trộm chó đầy bi kịch hiện nay. Việc một con vật bị giết mổ để làm thực phẩm, hoàn toàn không chịu sự quản lý của pháp luật, cho dù đến cuối được bày bán công khai, là điều không thể chấp nhận ở một quốc gia tiến bộ. Đặc biệt là một quốc gia yêu giấy phép con và chuộng đóng dấu như nước ta thì càng khó chấp nhận hơn. Nhưng ta vẫn để điều phi lý đó diễn ra khi mải mê hướng các tranh biện vào “tập quán”.Cộng nguồn gốc hàng hóa bắt buộc với quy chuẩn giết mổ, đóng lên một miếng thịt tươi hàng loạt con dấu thú y, thêm vài con dấu nữa nếu qua chế biến, vài con dấu nữa khi đưa vào thương mại, thì giá thịt chó có thể sẽ tăng rất cao.Lúc đó, những người yêu việc ăn thịt chó sẽ buộc phải trả một cái giá rất cao so với hiện nay. Số người có khả năng chi trả thường xuyên cho một bữa thịt cao cấp này, phần nhiều có thể rơi vào nhóm người trẻ đô thị - những người không ăn thịt chó. Hoặc là nhóm người giống như tôi, vốn không quan tâm gì đến thịt chó dưới khía cạnh văn hóa, cái gì cảm thấy vô lý về mặt giá cả thì không tiêu thụ. Việc tăng điều kiện đầu vào cho hàng hóa, đồng nghĩa với tăng giá đột biến, luôn là biện pháp hữu hiệu để giảm cầu.Nếu mọi thứ đi theo lộ trình này, hiệu quả sẽ hơn bất kỳ một cuộc vận động nào. Bạn sẽ nhận ra rằng ở nhiều nước, như Singapore, thói quen hút thuốc đang dần biến mất. Không phải nhờ một cuộc tranh luận hay lên án nào, mà vì các thiết chế khiến người ta quá khổ sở để hút được một điếu thuốc.Tôi đã cảm thấy thất vọng khi chính quyền vẫn dùng những từ như “khuyến cáo” hay “vận động”, khi mà thịt chó vẫn bày đầy hè phố, khói quạt chả bốc thơm lừng, bằng nguồn hàng hóa gần như không chịu sự quản lý. Việc cần làm ngay chưa được làm.Tất cả hàng rào quanh miếng thịt chó, trước hết cần được thực thi nhân danh luật pháp. Thực phẩm người dân ăn thì phải được kiểm soát. Đó là việc đảm bảo nguyên tắc xã hội căn bản và khách quan. Những người ăn thịt chó không cần phải cảm thấy tự ái và phản kháng. Không cần phải biện ra “văn hóa”, “phong tục”, hay là sự “văn minh” nào. Không có gì đáng phải tranh luận nếu chúng ta vá một lỗ hổng trong an toàn thực phẩm.Câu chuyện về thịt chó thật ra phản ánh một thói quen suy nghĩ khá phổ biến. Đó là phân tích hành vi xã hội trên góc độ văn hóa, và toàn tâm điều chỉnh nó ở khía cạnh này, bỏ quên góc độ lập pháp. Nâng cao nhận thức cũng cần thiết. Nhưng chúng ta không điều chỉnh việc đốt pháo, việc hút thuốc lá hay việc đội mũ bảo hiểm bằng “khuyến cáo” hay “tranh luận”: chúng ta đơn giản là ban hành các thiết chế, nhân danh lợi ích công.Nếu tiếp cận mọi thứ dưới góc độ lập pháp, có lẽ nhiều cuộc tranh luận đã đi đến hồi kết nhanh hơn. Từ dùng túi nylon, sử dụng phương tiện cá nhân, thực phẩm có hại, hay thậm chí là chuyện sinh đẻ, nếu chứng minh được lợi ích công bị xâm phạm, các chính phủ đều có thể sử dụng hàng rào pháp lý để điều chỉnh tập quán. Và các cử tri, nếu nhận thức dưới góc độ này, sẽ thuyết phục chính phủ của mình ra tay hiệu quả hơn là nhất quyết đòi “cấm”, đòi “dẹp” hoặc khăng khăng đòi giữ.Sau chương trình hôm ấy, giám đốc kênh truyền hình nhắn tin cảm ơn tôi, vì cái tứ lập pháp mà tôi nói trên sóng. Tôi quên bẵng mất việc trả lời chị và hơi áy náy. Nếu trả lời hôm nay, có lẽ tôi sẽ chia sẻ nhiều hơn với chị, hình như chúng ta - công chúng và những người làm truyền thông Việt Nam - đang quá ham hố việc nhìn nhận mọi thứ dưới góc độ văn hóa.Và phần nhiều, từ chém lợn, chọi trâu, vàng mã, dùng túi nylon đến ăn thịt chó, các cuộc tranh luận kiểu này có xu hướng quẩn quanh.Đức Hoàng Nhiều sự việc phức tạp , rối rắm dưới ngòi bút của Đức Hoàng trở lên đơn giản mạch lạc , dễ hiểu và cũng rất sâu sắc . Cảm ơn Đức Hoàng nhé 2. Cấm thịt chó vì xu hướng của thời đại: Cái này phải nói chuẩn ra thì đó là xu hướng của phương tây (nơi mà trời lạnh quá không có xả, lá mơ, húng chó và cũng chẳng mắm tôm, mẻ ) và những nhà bảo vệ động vật. Nói đến nhà bảo vệ động vật thì tôi nhớ Pa-ri của Pháp các nhà bảo vệ động vật kêu gọi sống chung hài hòa với loài Chuột và mua thuốc tránh thai cho chúng, kết quả là đàn chuột 4 triệu con của Pa-ri hoành hành và...Văn hóa mỗi nơi mỗi khác. Bây giờ nói đến Nhật đi, trong khi ở nước ta đang thờ cá voi, cá heo thì ở Nhật họ vẫn thịt cá voi thậm chí có cả ngày lễ hội săn cá heo mặc dù các nhà bảo vệ động vật kịch liệt phản đối( bao gồm cả chúng ta). Lý do gì khiến chính quyền Nhật không đưa ra lệnh cấm, họ nhìn nhận đấy là văn hóa truyền thống của họ. Hay việc Ấn Độ không ăn thịt bò trong khi mọi nơi trên thế giới thì ngược lại, họ đương nhiên sẽ nhìn nhận việc giết Bò là dã man chẳng qua là họ không làm chủ được xu hướng nên các nơi khác không làm theo họ.Tóm lại là những nhà làm luật khi làm việc nên xem xét các vấn đề dựa trên thực trạng của chúng ta chứ không cần phải đi theo xu hướng nào hết. Nếu như không cấm thịt chó thì đưa nó vào danh mục thực phẩm để quản lý - làm sao phải ngại hội bảo vệ động vật nói gì! Vấn đề không phải là ăn hay không ăn thịt chó mà là nguồn gốc của thịt chó, Việt Nam không như Hàn Quốc không có trang trại nuôi chó lấy thịt. Hàng năm ước tính số lượng chó bị làm thịt ở Việt Nam khoảng 5 triệu con, số chó ấy lấy đâu ra ? Tôi chưa thấy ai nuôi chó thịt mà cho dù có cũng không thể cung ứng nổi số lượng tới 5 triệu con. Đều là từ trộm cắp mà ra cả. MỖI NGƯỜI ĂN THỊT CHÓ ĐỀU LÀ ĐỒNG LÕA TIẾP TAY CHO BỌN TRỘM CHÓ. Có gà cảnh thì cũng có gà thịt, có cá cảnh thì cũng có cá thịt, có chó cảnh thì cũng có chó thịt. Vấn đề ở đây không phải ăn thịt chó là phản cảm, là vô nhân đạo mà là quản lý giết mổ và vệ sinh an toàn thực phẩm. Hãy xem các nước phát triển ăn gì: người Hàn quốc cũng ăn thịt chó, người Na Uy ăn thịt cá voi, người Ý ăn thịt ngựa, người Pháp ăn thịt chim sơn ca đấy thôi. Nếu muốn giữ gìn hình ảnh thủ đô hoặc văn hoá nước nhà thì còn nhiều việc cần làm hơn, như giữ vệ sinh nơi công công, quản lý trật tự vỉa hè và giao thông, ăn mặc nghiêm túc chốn tôn nghiêm v.v... Các bạn kêu gọi chúng ta đừng ăn thịt chó bởi vì chó trung thành, thông minh, gần gủi... Nhưng thật ra các bạn cũng chỉ yêu chính con chó của các bạn củng như người ăn thịt chó không ăn chó họ nuôi thôi. Ví dụ chó của bạn bị một con chó khác to lớn hơn tấn công và trên tay bạn đang có một thanh sắt thì bạn làm gì ? đứng nhìn chó mình bị cắn chết ah hay là đập con chó to lớn hơn để cứu con chó của các bạn. Vậy lúc đó bạn có còn nghỉ chó là vật thông minh , gần gui ... ?Và nếu ở chiều ngược lại , con chó của bạn to khỏe hơn tấn công con chó nhỏ của người khác và trên tay các bạn có cây sắt, Vậy bạn có dám đập vào đầu con chó cuả bạn để cứu con chỏ nhỏ kia không ? Điều này vẫn xảy ra hàng ngày. Thậm chí ở Mỹ cũng có các vụ dùng súng bắn chết chó hàng xóm vì nó dám tấn công chó của mình. Ăn hay không ăn thịt chó là quyền của mỗi người không nên cấm đoán. Tôi vừa đọc một bài ngay trên Vnxpress này thấy nói ở Thụy Sĩ Người ta cũng vẫn chén thịt chó đó thôi. Nhưng tôi đồng ý hoàn toàn với TG Đức Hoàng rằng "Tất cả hàng rào quanh miếng thịt chó, trước hết cần được thực thi nhân danh luật pháp. Thực phẩm người dân ăn thì phải được kiểm soát. Đó là việc đảm bảo nguyên tắc xã hội căn bản và khách quan. Những người ăn thịt chó không cần phải cảm thấy tự ái và phản kháng. Không cần phải biện ra “văn hóa”, “phong tục”, hay là sự “văn minh” nào. Không có gì đáng phải tranh luận nếu chúng ta vá một lỗ hổng trong an toàn thực phẩm." Chó cũng như gà, lợn, trâu bò. . . đều có thể làm thực phẩm được hết. Nếu cứ nhìn nhận thịt mọi con vật dưới góc độ văn hóa thì cãi nhau không bao giờ dứt. Nhất thiết phải đưa việc quản lý thịt chó vào khuôn khổ như các loại thịt khác là hết tranh luận. Lúc nhỏ ở quê hương, tôi thấy chuyện: Ông mua Chó dạo sau khi rao "Ai bán chó..." đã đạp xe qua cổng nhà, Bác chủ nhà chạy ra gọi với theo: "Chó... Chó..". Người mua chó quay lại. Gã hàng xóm người bán chó nói với người mua chó: Người ta gọi bằng Chó vẫn quay lại à. Người mua chó nói: Bác ơi, Người ta gọi với cho tôi biết là bán chó, không có y nói tôi là chó như bác nghĩ đâu! Tôi mua chó và giết thịt phục vụ người cần...trước khi giết tôi nói với chó: "Vì sinh nhai... hoá kiếp này đi kiếp khác". Tôi nghĩ trong những con chó tôi giết có thề có con được hóa kiếp thành người tử tế, sẽ hơn khối kẻ làm người mà tâm tính không bằng nó!. Qua những bài viết của Đức Hoàng tôi luôn nhận ra cách lý giải sự việc mọi người quan tâm rất khác thường, nhưng thuyết phục. Giúp người đọc như tôi nhận thức được vấn đề rõ ràng hơn và đánh giá cách giải quyết như thế nào của cơ quan chức năng là hợp lý, hợp lòng dân. 1. Phòng chống tốt các bệnh truyền nhiễm do chó mang lại: Câu trả lời là không- vấn đề một số nước cấm thịt chó đang gặp phải là lượng người bị chó cắn tăng lên sau khi triển khai lệnh cấm vì những con chó hoang do chủ không có nhu cầu nuôi . Bạn không thể nuôi hết 5 con chó do chó nhà bạn đẻ ra, giết chúng thì bị phạt cả nghìn đô. vậy là giải pháp tốt là vứt nó ra ngoài xã hội và nó thành chó hoang, đội bắt chó hoang về cũng gặp khó vì bắt về giết không được còn nuôi thì không có cơm. ừ hay là cấm nuôi chó luôn đi, nhưng cái khoản cấm nuôi chó thì xem ra còn khó hơn cấm giết chó nhiều. Tôi rất thích các bài viết của anh Đức Hoàng, trên nhiều lĩnh vực (hầu như bài nào đọc cũng rất tâm đắc, vì cách tiếp cận, đánh giá và đề xuất giải quyết vấn đề của anh rất sắc sảo, thuyết phục và có gì đó khác biệt so với những lối mòn suy nghĩ trước đó). Nhưng bài này tôi còn cực kỳ thích hơn so với những bài khác vì góc nhìn của anh xác đáng quá. Tôi cũng suy nghĩ giống Anh, rằng việc tranh cãi ăn thịt chó đúng hay sai là một cuộc tranh luận vô ích và không có hồi kết dưới góc độ văn hóa và ẩm thực, nhưng rõ ràng là lỗ hổng trong việc kiểm soát an toàn vệ sinh đối với loại thực phẩm khá đặc biệt này (ta hay so sánh ăn thịt chó với ăn thịt lợn, theo quan điểm của tôi, là không khác gì nhau, vì khi đó chúng đều là thực phẩm, ai thấy ngon thì ăn, ai không ăn thì thôi; chẳng ai có thể phản bác ai cả, vì pháp luật không cấm và cũng không ảnh hưởng gì đến ai). Tuy nhiên, ta lại không bao giờ tự hỏi: sao con chó giết thịt để tảng tảng ở các hàng quán, lại không có dấu kiểm dịch, dấu giết mổ hay không ai yêu cầu đeo "vòng kiểm soát" cho nó như với thịt lợn. Bài viết của Anh xoáy đúng vào điểm đó, và đưa ra một hướng giải quyết cực kỳ thuyết phục và khả thi. Cảm ơn Anh nhiều và kính chúc Anh mạnh khỏe, thành đạt. Trân trọng./. Cảm ơn anh Đức Hoàng đã nói hộ những suy nghĩ mà cũng nhiều lần xuất hiện trong đầu tôi. Cảm phục vì anh diễn tả một cách thực sự mạch lạc, dễ hiểu. Cám ơn a đức hoàng. Vấn đề chỉ đơn giản như thế Một hướng đi đơn giản và hợp tình hợp lý như thế, vậy mà m.n không nghĩ ra. Cứ quanh quẩn tranh cãi câu chuyện văn hóa và đạo đức, thật cảm ơn anh Đức Hoàng Một tư duy tuyệt vời. Cảm ơn anh Đức Hoàng.