Hội phụ huynh hay 'phụ thu'? Đó là câu chuyện xảy ra 5 năm trước. Còn tôi, cách đây vài ngày, nhận được tin nhắn của chị Hồng Vân, chia sẻ sự áy náy của một người mẹ vì trót làm con "ngại" với bạn bè. Con gái chị về nhà khóc rấm rứt vì bị bạn xì xào chuyện mẹ cháu phản đối hội phụ huynh vẽ ra nhiều khoản thu vô lý, từ thay rèm cửa, sơn lại trường lớp, lắp mới điều hòa, mua cây lọc nước (dù đã phải đóng tiền nước tinh khiết)... Bằng cách nào đó, bọn trẻ biết được chuyện này chuyện nọ diễn ra trong cuộc họp phụ huynh đầu năm. "Thương con nhưng nghĩ lại, không nói không được anh Tú ạ. Vô lý lắm, riêng chuyện cái điều hòa thôi, năm nào cũng lắp mới hoặc lắp thêm".Từ khi mở trang cá nhân, chia sẻ những vấn đề về chuyện vợ chồng, gia đình, nuôi dạy con cái, tôi nhận được nhiều băn khoăn, thắc mắc của các bậc cha mẹ. Trong ba mùa họp phụ huynh, đầu năm, giữa năm và cuối năm thì mùa họp đầu năm luôn "nóng" nhất; cũng là lúc tôi nhận được nhiều lời than phiền về tình trạng lạm thu, kêu gọi đóng góp sai quy định...Hoạt động của hội phụ huynh (Ban đại diện cha mẹ học sinh) được quy định tại Thông tư 55/2011. Hội được từng lớp, từng trường cử ra với chức năng chính là "phối hợp với nhà trường thực hiện các hoạt động giáo dục". Nhưng việc "phối hợp thực hiện các hoạt động giáo dục" của hội phụ huynh và nhà trường thường mờ nhạt và ít hiệu quả. Trong khi đó, hội phụ huynh dường như quá sốt sắng với các hoạt động tài chính. Thực tế này có thể nhìn thấy rõ ở các cuộc họp đầu năm. "Hoạt động giáo dục" diễn ra chóng vánh ở phần đầu cuộc họp - nơi giáo viên báo cáo nhanh, phần lớn như một cuộc độc thoại, về chuyện học tập của lớp. Ngay sau đó, giáo viên chủ nhiệm sẽ "lánh đi" để ban phụ huynh làm việc, tạo ra bối cảnh "giáo viên vô can, hiệu trưởng vô can, tất cả là ban phụ huynh quyết".Nội dung cuộc làm việc riêng của phụ huynh với nhau thông thường chỉ xoay quanh vấn đề tài chính, cụ thể là đề xuất các khoản thu, trao đổi và thống nhất cao trên tinh thần tự nguyện. Thông tư 55 quy định rõ 7 khoản ủng hộ mà Ban đại diện cha mẹ không được phép thu, chẳng hạn: Mua sắm máy móc, trang thiết bị đồ dùng dạy học cho trường; Vệ sinh lớp học, vệ sinh trường; Cơ sở vật chất của nhà trường; Khen thưởng cán bộ quản lý, giáo viên... Nhưng tôi nghiệm thấy, cả 7 khoản cấm trong thông tư này đều đang bị lạm thu, được hợp lý hóa bằng các uyển ngữ như "trên tinh thần tự nguyện", "phục vụ tốt hơn cho việc học của con em"...Hội phụ huynh dần dà thành ban "phụ thu", là cánh tay nối dài, thu hộ nhà trường những khoản bị cấm; thậm chí bị lợi dụng để tư lợi.Mấy năm trước, khi tôi làm quản lý một công ty sách, một số giáo viên, đại diện trường đề nghị tôi ăn chia hoa hồng từ việc bán sách vào trường dưới danh nghĩa "thúc đẩy văn hóa đọc". Họ nói trường không có ngân sách nhưng quỹ phụ huynh thì có. Viễn cảnh hàng nghìn cuốn sách được bán vào trường suýt khiến tôi thành kẻ "mờ mắt" vì lợi nhuận. Trên thực tế, nhiều doanh nghiệp, không chỉ các nhà sách, đã làm như vậy, vừa để quảng bá thương hiệu vừa để kinh doanh.Tình trạng ban phụ huynh không thực hiện đúng chức năng được nhiều người nhận ra và bức xúc, nhưng rất hiếm người như chị Hồng Vân hay ông Võ Quốc Bình lên tiếng phản đối. Phần lớn thấy thu sai nhưng "tặc lưỡi" vì không muốn đẩy đẩy con vào "vùng soi" của giáo viên; không muốn bị nhìn bằng "ánh mắt khác"... Cuối cùng, những người lên tiếng trở nên đơn độc và bị lấn lướt bởi luật ngầm rằng hễ có hơn 50% số phụ huynh đồng tình thì nội dung đó, quyết sách đó mặc định được thông qua.Năm 2017, câu trả lời gọn ghẽ "KHÔNG ĐỒNG Ý" của ông Võ Quốc Bình làm dấy lên cuộc tranh luận về việc có nên xóa bỏ các hội phụ huynh hay không. Khảo sát trên VnExpress lúc đó cho thấy 83% trong số khoảng 8.400 người tham gia bỏ phiếu "xóa bỏ", cho thấy sự thất vọng phổ biến đối với các hội phụ huynh.Nhưng tôi nằm trong thiểu số còn lại, vì tôi vẫn nhìn thấy vai trò, tầm quan trọng của các hội phụ huynh. Không phải tất cả những ban đại diện cha mẹ học sinh đều là "cánh hẩu", "hậu đài" của nhà trường hay giáo viên chủ nhiệm. Nhiều hội phụ huynh nghiêm túc và chính trực đã sử dụng quyền giám sát của mình để đấu tranh cho quyền được đảm bảo bữa ăn đủ dinh dưỡng, nước uống đủ sạch, ngồi học đủ sáng... cho học sinh. Tôi cũng từng được tham gia vào những hoạt động ngoại khóa gắn kết, bổ ích của các con, mà nếu không có bàn tay của hội phụ huynh, nhà trường sẽ không thể thực hiện nổi với ngân sách và năng lực tổ chức hạn chế của mình.Ban đại diện cha mẹ phụ huynh thực tế là một tổ chức quan trọng, đóng góp lớn cho nền giáo dục ở các quốc gia phát triển trên thế giới. Hội cha mẹ học sinh (Parent Teacher Association - PTA) ở các nước như Mỹ, Anh đóng vai trò xây dựng mối liên kết bền chặt giữa gia đình và nhà trường. PTA ở các quốc gia này cũng gây quỹ, kêu gọi đóng góp nhưng họ hoạt động độc lập, không hoàn toàn "giúp việc" cho nhà trường. Một số PTA có nguồn quỹ lớn sẽ có tiếng nói quyết định trong việc đầu tư cho các chương trình đào tạo của trường và họ đồng thời thực thi quyền giám sát của mình đối với hiệu quả đầu tư.Các cuộc họp giữa PTA với giáo viên và nhà trường cũng là không gian để đối thoại về các vấn đề giáo dục. Bằng kiến thức đa dạng, từ nhiều lĩnh vực của các thành viên, hội cha mẹ học sinh sẽ phản biện, đóng góp, chia sẻ sáng kiến nhằm cải cách trường học hay phương pháp giảng dạy.Thay vì xóa bỏ một tổ chức cần thiết, theo tôi cần đưa các hội phụ huynh hoạt động trở lại đúng chức năng, với sự nỗ lực từ cả hai phía. Nhà trường, các cấp quản lý giáo dục chấm dứt tình trạng "mắt nhắm hờ" trước các khoản thu sai quy định. Và quan trọng hơn hết, là ý thức sử dụng tiếng nói của phụ huynh. Thông tư 55 quy định, cha mẹ học sinh được quyền "từ chối ủng hộ" các khoản do Ban đại diện cha mẹ học sinh lớp, trường đề xuất. Nhưng nhiều bậc cha mẹ đã lặng lẽ từ bỏ quyền chính đáng này.Không sử dụng hết quyền của chính mình là cơ hội cho cá nhân, tổ chức khác lạm quyền.Hoàng Anh Tú Nhìn ngoài thì anh nói có vẻ đúng, nhưng đi sâu vào bên trong thì phải xem lại?Thời buổi hiện nay mọi cái đều xuất phát bằng tiền, anh muốn phòng học con anh mát hơn thì anh phải góp tiền cùng các phụ huynh khác mua máy điều hoà. Anh muốn con anh học đủ ánh sáng thì anh phải góp tiền mua thêm bộ đèn để gắn, anh muốn con anh có thể ngủ trưa được hoặc học không bị chói nắng thì anh phải gắn rèm, tất cả những cái ấy chẳng ai ép buộc, BGH họ còn không thích duyệt để phụ huynh làm vì có thể ảnh hưởng đến họ, nhưng tất cả đều tưởng như nhà nước lo (nên nhớ là ngân sách chỉ lo cơ bản nhất, và muốn làm gì phải đợi phê phê duyệt duyệt có khi con anh ra trường rồi mới làm) thì anh phải tự lo cho con mình.Đừng vội đánh giá khi chưa ngồi lại trao đổi thẳng thắng với BĐD, họ cũng là phụ huynh trong lớp kêu gọi để cùng trang bị tốt hơn cho con mình, tất cả chỉ là phục vụ cho con anh thôi. Bài viết rất đúng thực trạng hiện nay, cái hội phụ thu này hoạt động quá chán, thấy đi lên là y như rằng lúc sau thu tiền. Vâng, giáo dục bằng nguồn ngân sách không phù hợp, dẫn tới tình trạng giáo viên ngày càng nghỉ việc nhiều. Nguồn đóng góp của cho trường cũng không thể bằng một tháng ở trường tư. Hậu quả là trường công lập ngày càng không đủ đáp ứng trong khi số học sinh tăng lên. Cứ vinh danh cái nghèo thì lấy đâu ra nền giáo dục tốt Tôi không ở trong nước nên không hiểu tại sao những vấn đề nhức nhối này vẫn tiếp diễn mà không thấy Bộ Giáo dục và các ban ngành liên quan có bất cứ một động thái gì ?! Nói thì cũng đã nói rất nhiều, viết thì cũng viết rất nhiều, nhưng làm sao để ngăn chặn vấn nạn này? Mình là hội trưởng hội PH lớp con mình ở quận Tân Phú 3 năm nay, 2 năm đầu tiền hội PH trường là 200k, bắt buộc đóng, của lớp là... 100k. Mà quà, liên hoan, thưởng cuối năm cho các cháu,... Nói chung năm nào mấy anh chị em trong ban chấp hành cũng phải bỏ ra vài triệu. Và mình vẫn luôn tặng quà cho cả những bé không đóng tiền, mình không bao giờ nêu tên các bé hay PH các bé trên group để đòi tiền (dù giáo viên có nhắc). Vào làm rồi mình mới thấy, các trường giàu thế nào mình không biết, chứ với các trường nghèo, ngân sách thì không rót cho những khoảng thưởng, đi thi cấp trường cấp quận. Mình thấy quỹ này cũng ít khi nào lấy ra dùng cho giáo viên lắm, chủ yếu là cho học sinh. Nhà trường yêu cầu PH đóng tiền hội PH trường, nếu lớp không thu đủ nộp cho trường thì giáo viên bị mất thi đua, nên mình thấy giáo viên lớp và hội PH cũng phải bỏ tiền ra nhiều lắm. Mình không biết đóng nhiều ở các trường giàu thế nào chứ với các trường nghèo thật sự đóng không bao nhiêu, giáo viên và ban chấp hành hội toàn phải bỏ tiền túi ra cho rất nhiều việc. Đôi lúc mình ngồi ngoài nói rất dễ ạ. Mình thấy tội các con nên làm chứ làm vừa cực vừa tốn tiền. Có 1 lần tôi đi họp phụ huynh cho cháu tôi ở Trường THPT , sau khi kết thúc buổi họp có có 1 cô đại diện cho hội phụ huynh trong lớp xin nán lại phát biểu, cô nói: "hôm qua lướt facebook thấy trường  chuẩn bị kỉ niệm xx năm thành lập trường, cô đề nghị tất cả phụ huynh mỗi người đóng góp 1 ít để chung tay cho lễ kỷ niệm thành công tốt đẹp (cháu tôi học trường này tôi cũng vui vẻ đồng ý thôi), xong cô đề nghị mỗi người tuỳ lòng hảo tâm đóng góp và cô nói kiểu mang máng là tối thiểu 100 ngàn, nói xong cô lấy đâu ra trong túi cái "danh sách có sẵn" rồi nói tôi đóng góp trước 200 ngàn đồng, rồi tới lượt 2-3 người (tôi chắc chắn là đã chuẩn bị trước) xung phong đóng góp 200 ngàn (kiểu như tạo hiệu ứng đám đông), rồi sau đó thấy ai cũng đóng 200 ngàn, đến lượt tôi đóng góp 100 ngàn và tôi để ý mọi người nhìn tôi kiểu với ánh mắt khó chịu.Điều tôi thắc mắc là;- Tình cờ lướt fb mà tự nhiên đâu có sẵn danh sách đóng góp có tên tất cả học sinh trong lớp??- Tuỳ tâm đóng góp mà phải tối thiểu 100 ngàn Nếu bạn là người đại diện hội phụ huynh bạn sẽ làm gì? Tôi liên tục ý kiến trường bỏ thu tiền sổ liên lạc điện tử với số tiền 120.000đ mỗi học sinh vì giáo viên đã tạo nhóm Zalo trao đổi với phụ huynh rất thuật tiện và kịp thời, không mất phí. Trường tiểu học con tôi có tổng cộng gần 5.000 em của tất cả 5 khối x 120.000đ có phải gần 600 triệu 1 năm chỉ để nhận tin nhắn vô bổ, đại loại, 30/4, 1/5, 2/9 nghỉ học, Tết nghỉ học. Trận đại dịch vừa rồi, chỉ dùng Google và zalo để học online, sổ liên lạc điện tử vứt thùng rác ...? Đến bây giờ tôi vẫn phải đóng tiền cho 2 đứa con tôi mỗi năm 240.000đ xem như khoản chi phí được vào trường học mà không bao giờ dùng đến sổ liên lạc điện tử! Bộ giáo dục ở rất xa, Bộ còn phải lo nhiều việc lớn lao. Các ông bà Hiệu trưởng ở gần bận nhiều việc lớn phải lo. Đại diện cha mẹ phụ huynh chỉ là hình thức, có ai dám mạnh dạng ý kiến trong khi con họ cũng đang học trong trường. Chuyện Sổ liên lạc điện tử hay nhà vệ sinh cho học sinh là chuyện nhỏ xíu không đáng để họ bận tâm. Mặc dù, tất cả họ và chúng ta cũng đã từng là học sinh và biết rõ nhà vệ sinh cho học sinh dơ bẩn cỡ nào! Bạn có viết bài về sự bất cập của sổ liên lạc điện tử hay nâng cao chất lượng nhà vệ sinh cho học sinh? Rồi bạn sẽ làm gì tiếp theo nếu mọi chuyện vẫn như thế. Nếu bạn có con đi học, bạn có đóng tiền sổ liên lạc điện tử cho con bạn hằng năm trong khi nhà vệ sinh cho chúng thật dơ bẩn, đa phần các cháu cố nhịn đi vệ sinh ở trường để về nhà mới đi! Chưa bao giờ mình ý kiến một đề tài nào trên báo, đây là lần đầu tiên và cũng là đề tài mà mình trăn trở trong suốt bao nhiêu năm ở vai trò Phụ huynh.BĐD cha mẹ học sinh, họ đại diện cho tiếng nói chung của toàn bộ phụ huynh trong lớp. Theo mình, từ "chung" ở đây là phải phù hợp với nhu cầu số đông và ở mức trung bình cho kinh tế của từng gia đình.1. Họ thu vì cá nhân họ "muốn" tốt hơn cho con, ví dụ như máy lạnh, lót sàn...để cho con được tiện nghi. Điều này ko hề sai ở vai trò là cha mẹ, ai làm cha làm mẹ đều mong muốn con cái được môi trường tốt nhất. Nhưng cái đáng nói ở đây là chưa phù hợp ở trường mà họ chọn cho con họ học. Ví dụ: Anh có điều kiện 100 nhưng a cho con học trường công với các phụ huynh có điều kiện chỉ ở mức 10 20, rồi anh đòi hỏi nâng cấp môi trường của con theo ý chí chủ quan của cá nhân a. Thế thì liệu những phụ huynh ở mức 10, 20 đó ko theo kịp kinh tế của anh thì con họ sẽ ntn??? Tại sao lại có trường tư, trường quốc tế...nếu nhu cầu hơn các a có thể chọn những trường đầu tư hơn được mà. Rất là tội cho con nhà nghèo khi lỡ va vào lớp trường công nhưng mà hội phụ huynh toàn người giàu muốn thể hiện cá nhân dưới danh nghĩ "tốt cho các cháu". Tất cả đều do bản thân phụ huynh hết. Tôi đã không đồng tình với hội phụ huynh từ khi đi học. Lúc đó tôi chưa biết nhiều về các khoản đóng góp, mà chỉ biết rằng hội phụ huynh đã gây áp lực để thay một cô giáo dạy văn mà tôi yêu thích bằng một người khác theo ý muốn của con họ. Rồi đến khi có con, trường mẫu giáo đầu tiên của con tôi cũng có hội phụ huynh yêu cầu đóng tiền và một vài phụ huynh khác khăng khăng tặng thêm quà riêng cho các cô giáo ngoài quà chung ban phụ huynh đã tặng. Giờ tôi cho con tôi học một trường mẫu giáo khác, ko có ban phụ huynh, rất khoẻ. Nhà trường và phụ huynh trao đổi trực tiếp, qua email, qua app. Chương trình trung thu các cô và nhà trường tự tổ chức cho các con, cha mẹ chỉ cần đóng góp hoa quả bánh trái sau email kêu gọi của cô chủ nhiệm. Cá nhân tôi nghĩ ban phụ huynh là không cần thiết. Nghĩ mà chán.Năm nào cũng xin lắp quạt/ máy lạnh, sơn nước.các sản phẩm này có bảo hành mà năm nào cũng hư.Ko chạy theo thành tích mà xin tiền để phát thưởng cả lớp để các em khỏi tủi hay để người lớn cầm giấy khen lên cơ quan khè nhau.Nhiều lúc cực đoan tôi nói với bé: con chữ con học đều là do ba mẹ mua cả, chẳng có j miễn phí, nên khi học con không hiểu con cứ hỏi vì ba mẹ đã đóng tiền (bé hơi nhát), gv như đối tác làm ăn với ba mẹ thôi. Ai tình cảm thì nhớ, ai không tình cảm thì quên đi con Không thể bất cứ cái gì cũng so sánh với Anh,Mỹ,Giáo dục ở nước ta chưa thể so sánh với họ dược đâu.Theo tôi nghĩ nếu hội PHHS không làm được việc phụ thu,thì nhà trường chắc cũng chẳng cần hội phụ huynh làm gì.Vì thực chất từ lâu nay đó là công việc chính của hội. Quyền là có quyền không đóng những khoản vớ vẩn, lạm thu. Nhưng ai cũng sợ con mình sẽ bị đưa vào danh sách đen. Bị giáo viên hậm hực thậm chí bị các bạn tẩy chay do lộ thông tin phụ huynh không "tự nguyện" đóng tiền. Không cần bỏ hội phụ huynh. Chỉ cần sửa luật không cho phép hội thu thêm bất kỳ khoản nào. Muốn thu gì trường tự đứng ra xin phép sở gdđt mà thu. Không phải tôi vơ đũa cả nắm nhưng đa số trưởng hội phụ huynh, ban điều hành hội phụ huynh là những người có tiền, có thời gian, một phần trong số này rất thích thể hiện kiểu như có tiền có quyền nói, họ không hề đặt mình vào hoàn cảnh người khác, đặt ra nhiều thứ quy định dạng "phú quý sinh lễ nghĩa" chỉ tội cho những học sinh nhà không có điều kiện. Chúng ta hô hào " Vì lợi ích trăm năm trồng người" với ý muốn phải đầu tư cho giáo dục vì tương lai con em chúng ta, nhưng thực tế NSNN dành được bao nhiêu % GDP cho giáo dục và đáp ứng ngay, cần thiết và đủ cho nó?. Một khi NSNN chi cho giáo dục thiếu và ko đầy đủ, dẫn đến hệ luỵ lương giáo viên thấp, giáo viên ko gắn bó với nghề, thiếu giáo viên, CSVC xuống cấp... thì tình trạng " xã hội hoá giáo dục" sẽ xảy ra là tất yếu dưới hình thức này hay biến tướng khác. Ko ai muốn con mình học hành ở các trường học mà nóng lực vì ko có điều hoà, nhà vệ sinh ko dám sử dụng vì xuống cấp trầm trọng, trang thiết bị giảng dạy ko đầy đủ, hỏng, xuống cấp do trường ko có nguồn dự phòng hay ko có kinh phí mua sắm. Muốn có, thì đương nhiên là phụ huynh phải đóng rồi khi NSNN chi cho giáo dục chỉ là những khoản cần thiết. Giải pháp căn cơ phải đến từ Nhà nước với sự vào cuộc tích cực của bộ, ngành liên quan với vai trò của Bộ Giáo dục chủ quản. Ngoài ra, ko cho phép HPH thu, chi bất kỳ thứ gì. Mọi khoản đóng góp theo quy định của pháp luật được công khai và thu về tài khoản nhà trường để sử dụng theo đúng mục đích và quy định theo nguyên tắc TCKT.