Bếp ăn Thế giới "Hãy trở thành bếp ăn thế giới", đúng 10 năm trước, Philip Kotler - một trong bốn bộ óc lớn nhất trong giới kinh doanh theo bầu chọn của Time - đến Việt Nam với lời khuyên này.Thật trùng hợp, tôi đã nghĩ về hạt gạo Việt từ nhiều năm trước. Ngoài xuất khẩu thô, chúng ta còn có thể làm gì với hạt lúa? Thế mạnh trong quá khứ của Việt Nam là hạt gạo, nên tương lai sẽ chỉ vững bền nếu ta đừng bỏ bê báu vật của mình.Vài năm trước, tôi cùng cộng sự bắt đầu dự án kinh doanh mới tại TP HCM. Chúng tôi tập trung nghiên cứu sản phẩm cơm độ dưỡng dành cho người thừa cân và tiểu đường, trên cơ sở cắt giảm lượng carbs mà vẫn đảm bảo độ dẻo và vị ngọt như gạo thường. Hơn 3,5 triệu người Việt bị tiểu đường, 53% chị em văn phòng đang nghĩ mình thừa cân, theo khảo sát gần đây của một hãng nghiên cứu thị trường quốc tế. Trên thế giới, có đến 1/3 người Mỹ trung niên bị béo phì. Nhu cầu sống và ăn lành mạnh khiến tôi tin vào thị trường ngày một lớn.Còn tại Bangkok, công ty của Tawee bạn tôi phát triển dòng sản phẩm thịt chay chế biến từ nguồn nông sản Thái Lan, nhằm đón lõng trào lưu ăn chay, sống thuận tự nhiên.Dù không nói ra, giữa chúng tôi đã có cuộc đua ngầm. Sản phẩm cơm ăn kiêng của tôi đi tiên phong trên thị trường Việt Nam về ý tưởng kinh doanh, dù đã có những đơn hàng xuất khẩu nhưng phải tạm gác lại vì Covid. Ở Thái, bạn tôi đã có những bước đi mạnh mẽ. Không chỉ phủ kín thị trường Thái, sản phẩm của cậu đã xuất khẩu tới hơn 10 quốc gia.Nghiên cứu kỹ về thị trường, tôi biết chúng tôi khá tương đồng về vị thế của nông sản Việt Nam và Thái Lan, cùng chung tiềm năng trở thành "bếp ăn Thế giới". Nhưng từ sâu xa, tôi vẫn biết cái gọi là "lợi thế" của mình rất khiêm tốn.Người Thái đã thực sự thành công trong việc đưa thực phẩm Thái thành một mũi nhọn kinh tế, xây dựng thương hiệu "Made in Thailand", thúc đẩy văn hóa ẩm thực Thái trên toàn cầu. Và điều đó mang lại cuộc sống tốt đẹp cho hơn 40 triệu nông dân của họ. Với chiến lược giảm xuất khẩu nông sản thô, chính phủ và doanh nghiệp nước này đã tập trung phát triển các mặt hàng thực phẩm giá trị gia tăng cao, mang lại nhiều lợi nhuận cho chuỗi cung ứng nông sản.Năm 2019, ngành thực phẩm chế biến Thái Lan đóng góp tới 20% GDP, mang về hơn 33 tỷ USD từ xuất khẩu. Năm 2020, xuất khẩu thực phẩm của họ đạt tăng trưởng 2,5% so với cùng kỳ. Còn chúng ta, theo Tổng cục Thống kê, cả khu vực nông, lâm và thủy sản chỉ đóng góp 0,19 điểm phần trăm vào tổng giá trị tăng thêm của toàn nền kinh tế năm 2020, và vẫn loay hoay với các đợt giải cứu nông sản.Thái Lan đã giữ lợi thế cạnh tranh bằng hai mũi nhọn: sản phẩm sáng tạo và cải tiến quy trình - nhờ guồng máy vận hành nhịp nhàng, nuôi dưỡng và phát triển mọi ý tưởng sáng tạo trên bình diện quốc gia. Thuật ngữ "khởi nghiệp từ thực phẩm" rất thân thuộc với cộng đồng doanh nhân Thái.Món thịt chay của bạn tôi đã được phát triển trong hệ sinh thái đó. Từ những ngày đầu nghiên cứu và phát triển sản phẩm, họ có sự hỗ trợ từ Food Innopolis và Space- F, những trung tâm nghiên cứu và phát triển thực phẩm nằm trong Công viên Khoa học quốc gia, được thành lập bởi chính phủ, các đại học và tập đoàn lớn. Nhãn hàng của anh sau đó liên tục xuất hiện trên các báo và tạp chí lớn của thế giới nhờ hỗ trợ của Hiệp hội Thực phẩm và đồ uống Thái.Ở TP HCM, tôi đã kiếm tìm nhiều cách và biết rằng có một số nhà khoa học nghiên cứu đề tài cơm ăn kiêng. Với mơ ước phát triển một dự án thuần Việt - hạt gạo Việt, trí tuệ Việt - chúng tôi đã nỗ lực tiếp cận vị tiến sĩ trong nước bằng mọi phương tiện có thể. Nhưng không được hồi đáp. Sau nhiều nỗ lực, tôi đã có được sự cộng tác từ các nhà khoa học ở nước ngoài - những người đã phản hồi e-mail đề nghị trong vòng một ngày. Dù được hỗ trợ, tôi đã mất đi cơ hội được cùng đồng hành với trí tuệ Việt.Tôi nghĩ rằng trải nghiệm của mình không phải duy nhất khi báo cáo năm 2020 của Tổ chức Sở hữu trí tuệ Thế giới cho biết, sự liên kết giữa các đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp của Việt Nam đứng thứ 65, cách khá xa vị thế 31 của Thái Lan trên toàn cầu.Sự kết hợp giữa ý tưởng sáng tạo của doanh nhân, việc nghiên cứu theo đơn đặt hàng của đại học và hành trình thương mại hóa ý tưởng thành sản phẩm ra thị trường là công thức chung của thành công. Chính phủ đã nỗ lực dỡ bỏ nhiều rào cản pháp lý để đường đi thông thoáng hơn cho doanh nghiệp. Nhưng hệ sinh thái kinh doanh lành mạnh không chỉ đơn thuần là khung pháp lý, nó còn đòi hỏi một cơ chế vận hành thống nhất, sự tương hỗ chặt chẽ giữa các chủ thể. Trong đó, không thể thiếu doanh nhân, nhà khoa học của các viện nghiên cứu và đại học, nhà tiếp thị thương mại của chính phủ. Đó là đại dương xanh, nơi các loài cá đều có cơ hội trưởng thành và đóng góp cho cộng đồng.Tôi tin đang có nhiều doanh nhân, doanh nghiệp tìm kiếm lối đi của mình trong năm 2021, và họ có thể cũng bối rối như tôi vài năm trước. Tôi mong rằng, danh hiệu "gạo ngon nhất thế giới" của lão nông Hồ Quang Cua, nếu có thêm trợ lực của các cơ quan chính phủ và cộng đồng doanh nhân, sẽ tìm được vị thế xứng đáng hơn trên thương trường."Hãy trở thành bếp ăn thế giới" không phải lời khuyên tồi. Dù chậm chân so với người Thái trong việc đem đồ ăn ra thế giới, nhưng chúng ta vẫn có lợi thế trong hành trình này so với rất nhiều quốc gia khác.Ẩm thực luôn vô cùng đa dạng và Thế giới luôn có không gian đủ lớn cho "khẩu vị Việt" thể hiện mình. Chuyện còn lại chỉ là: làm sao có được bệ phóng đủ mạnh đưa các ý tưởng sáng tạo từ nông sản nói chung và hạt gạo Việt Nam đi xa?Ngô Trọng Thanh Gạo VN giờ cũng nổi tiếng rồi, chủ yếu cái cầu nối giữa VN và các đối tác, doanh nghiệp nước ngoài họ cần gạo VN. Cái cầu nối đó chính là công tác quảng bá, chăm sóc, giấy tờ thủ tục. Công tác quảng bá thì cổ hủ, chỉ biết tuyên truyền thông qua mấy cái hội chợ quốc tế, cuộc họp, phát tờ rơi, những buổi gặp gỡ kinh tế này nọ....chẳng ăn thua...có nhiều cách tiếp cận tốt hơn đến tận từng con người trên hành tinh này biết về gạo VN. Sau khi có khách hàng hỏi đến sản phẩm thì bộ phận chăm sóc yếu kém, để vuột mất khách họ hỏi mình xong qua Thái hỏi phát mua của Thái luôn cho dù gạo mình có ngon hơn Thái, do cách chăm sóc, thái độ chăm sóc....Rồi cuối cùng khách nào mà chốt đơn lấy gạo VN thì lại đụng hàng rào thủ tục rườm rà, nhiêu khê và đầu VN muốn xuất đi phải chịu phí "bôi trơn" và nhiều loại phí ko có trong danh mục thuế phí ! trì trệ cả 1 hệ thống. Nói một câu thẳng thắn thì các tiến sĩ việt ta ít gần gũi với các lĩnh vực xã hội. Không muốn làm việc với người không có bằng tiến sĩ như họ. Giống như câu nói được nghe trên YouTube họ càng tiến thì càng sĩ. Với tác giả anh có thể thử liên lạc với bác Nguyễn Lân Dũng xem, có lẽ khó nhưng tôi nghĩ đáng để thử. Để thực hiện được việc này cần tầm nhìn chiến lược và nhiều giải pháp đồng bộ, đây là vấn đề mà ta chưa giải quyết được. Nhu cầu về lương thực sẽ chỉ có tăng theo quy mô dân số nên nếu ta thực hiện được nông nghiệp mũi nhọn thì ko những đảm bảo lương thực mà còn đẩy mạnh phát triển kinh tế, các nước phát triển hầu hết đều có nền nông nghiệp hàng đầuTôi rất mong rằng ta có 1 quy hoạch rõ ràng ko chỉ về thương hiệu, về sản lượng mà còn về diện tích đất nông nghiệp. VN chúng ta có nhiều lợi thế về sản phẩm nông nghiệp. Nhưng mọi thứ vẫn không có gì khởi sắc chỉ vì sự trói buộc của "cơ chế". Những người có tâm huyết muốn đưa ý tưởng, sản phẩm của mình vượt ra khỏi khuôn khổ của đất nước đều gặp phải những rào cản....Cơ hội mất đi, nhìn nước khác gặt hái thành công mà quá tiếc! Phần lớn nhiều người ở VN vẫn còn tư tưởng ôm BĐS để làm giàu nên nhưng dự án mang tính khoa học - kỹ thuật như bạn đề cập ít được quan tâm lắm. ở VN thì ngành nào cũng vậy cả! Học không đi đôi với hành, nói nhưng không làm nên ... vậy đó! Nếu VN mình, lĩnh vực gì nói và làm, thực sự quyết liệt như vụ chống Covid 19 thì hay biết mấy. Bài viết quá hay, giọng văn sạch sẽ, văn minh.Mặc dầu không theo ý nguyện hoàn toàn, song vẫn chúc mừng anh đã đem được ý tưởng của mình ra góp phần chăm sóc sức khỏe cho tương lai nhân loại. Việt Nam là một nước nông nghiệp với rất nhiều loại nông sản. Nhưng điều đáng tiếc đó là phần lớn vẫn được gọi là nông sản "thô", xuất khẩu "thô", và điều quan trọng đó là đứng trên đất nông nghiệp nhưng người dân không dám ăn thả phanh vì thiếu trầm trọng "nông sản sạch".Em thiết nghĩ chúng ta luôn kêu gọi 4.0, nhưng với tài nguyên sẵn có và là nhu cầu thiết yếu của con người, hãy đầu tư vào nông nghiệp trước để đảm bảo "điều kiện cần" đã. Thật ngưỡng mộ vì anh có ý tưởng tuyệt vời và đã biến ý tưởng thành sản phẩm thương mại tốt cho sức khỏe. Việt Nam là một nước chuyên sản xuất gạo với nhiều giống gạo quí, tuy nhiên sản phẩm chế biến từ gạo không nhiều và chưa thực sự tốt ở góc nhìn của dinh dưỡng hiện đại. Hiện nay các tập đoàn thực phẩm cũng đã khởi động các dự án chế biến gạo tại Việt Nam với mục tiêu không chỉ tiêu thụ nội địa mà hướng đến xuất khẩu. Là một nhà khoa học trong lĩnh vực chế biến thực phẩm, tôi rất quan tâm đến các sản phẩm chế biến từ nông sản Việt đặc biệt là các sản phẩm thuần chay vì một lối sống thân thiện, giảm thiêu nguy cơ của các bệnh tim mạch và tiểu đường, hạn chế tác động xấu tới môi trường. Hy vọng ngày càng có nhiều người cùng hành động vì một Việt Nam khỏe mạnh và giàu có. Khoa học chỉ phát triển nếu khoa học được ứng dụng vào đời sống, và những nhà khoa học cần kết hợp cùng với doanh nhân để phát triển nền nông nghiệp của nước mình , đi qua Thái Lan thấy nông nghiệp được đề cao mà thấy thương cho nông dân Việt Nam mình ! Rất thích bài viết và cách nhìn nhận vấn đề của anh. Nếu anh cần contact của bác Nguyễn Lân Dũng hay một số nhà khoa học khác về lĩnh vực lương thực, thực phẩm thì cho em email ạ. Trân trọng! Kinh doanh thì điều đơn giản là cái gì có lợi hơn thì người ta sẽ làm, kinh doanh ko phải cứ hô khẩu hiệu là đc, thực tế là càng hô thì càng chả ra làm sao. Anh cứ làm thật mạnh, thật tốt và thực sự để lại được dấu ấn gì đó thì người ta khắc sẽ làm theo, lúc đó cản cũng chẳng đc. Việt Nam chúng ta có nhiều lợi thế về nông nghiệp. Với tư cách là 1 người đã trải nghiệm sản phẩm lẫn  kinh doanh, tôi thấy là: Thật sự sản phẩm của chúng ta với thế giới hầu như là đc thích hay rất thích thôi. Nhưng chúng ta đang bị nhiều cửa, nhiều cơ chế trói buộc làm cho sp hoặc tâm huyết của doanh nhân rất khó để có thể cất cách để phát triển; Nhưng không phải vì vậy chúng ta sẽ chùn bước vì trong nguy luôn có cơ; cái khó mới ló cái khôn. Và chúng ta sẽ làm được nếu thật sự đó là đích đến mà chúng ta đang muốn tiến đến./. Cám ơn sự chia sẻ của bạn!Nhưng muốn thực phẩm của Việt Nam có thể xuất khẩu ra thế giới thì vấn đề "Sạch" phải được thực hiện đầu tiên. Mà điều này thì thực sự quá kinh khủng đối với nông sản Việt Nam hiện nay.