'Chứng chỉ chăn lợn' và những điểm 10 Bố tôi ngày ấy mua và yêu cầu tôi đọc rất nhiều những quyển sách “toàn chữ” như thế (dù trẻ con chỉ thích đọc truyện tranh, cái này chỉ có mẹ đáp ứng). Tên sách và tên tác giả tôi đã quên mất, nhưng có câu chuyện về tấm bằng của Edison, mà có lẽ xứng đáng tóm tắt toàn bộ cuộc đời của ông, hai mươi năm không đọc lại, tôi vẫn nhớ.Đó là khi Thomas Alva Edison đã trở thành một nhà phát minh lớn, đã thay đổi lịch sử nhân loại bằng bóng đèn điện và máy thu thanh. Tổng thống Mỹ mời ông đến hội kiến. Trong cuộc gặp, Tổng thống hỏi nhà phát minh một cách cầu thị, rằng thưa ngài Edison, chẳng hay ngài lấy bằng kỹ sư ở trong nước hay ở châu Âu? Tất nhiên, người ta có quyền nghĩ rằng Edison đã lấy bằng ở một trường đại học danh giá nào đó.Edison lấy trong túi ra một mảnh giấy cũ, đưa cho Tổng thống: “Đây là tấm bằng duy nhất mà tôi có”. Đó là mảnh giấy nhắn mà cô hiệu trưởng trường tiểu học đã gửi cho cha của Edison khi đuổi học ông. Giấy viết: “Ông Edison, trò Tom con trai ông dù có học nữa cũng không làm được trò trống gì cả. Ông nên để trò ấy đi chăn lợn thì hơn”.Quãng đời đi học của Edison rất ngắn ngủi. Ông bị đuổi học vì đã tò mò làm những thí nghiệm suýt cháy trường, vì những câu hỏi “tâm thần” như tại sao người ta không thể lưu giữ giọng nói trong một cái hộp (sau này ông đã tự trả lời câu hỏi ấy bằng việc phát minh ra máy thu âm). Và tấm bằng duy nhất ông có, là một cái “chứng chỉ chăn lợn” như thế.Nhưng có lẽ nhân loại đã gặp may, mẹ của Edison không tin vào “tấm bằng” ấy. Bà đưa con trai về nhà và bắt đầu tự dạy con trai bằng sách. Thomas được đọc sách triết học, lịch sử, tiếng Anh, những thứ mà ở trường không dạy. Và rồi lịch sử tôn vinh việc làm của bà.Có bao nhiêu phụ huynh trong số chúng ta đang hành xử được như người mẹ của Thomas Alva Edison?Tổng kết năm học, khi mà tỷ lệ học sinh giỏi ở rất nhiều lớp, nhiều trường, lên tới hơn 90%, thì dường như ngay cả danh hiệu “học sinh tiên tiến” bây giờ cũng là nỗi xấu hổ của nhiều bậc cha mẹ.Những tỷ lệ hơn 90% giỏi này, hoặc là gần 100% đỗ tốt nghiệp, hoặc là rất nhiều con số khác của ngành giáo dục, có phản ánh đúng thực chất hay không, thật khó để trả lời. Sẽ cần một cuộc kiểm tra vô cùng lớn và tốn kém để có thể xác minh. Có lẽ mỗi người trong số chúng ta sẽ có câu trả lời của riêng mình.Vấn đề quan trọng ở đây là, cho dù cái tỷ lệ học sinh giỏi cao ngất ngưởng kia là đúng hay chưa đúng, giỏi thật hay giỏi trên sổ sách, thì đó cũng chỉ là một hệ quy chiếu.Trường học phổ thông chỉ là một trong những hệ quy chiếu, chỉ là một trong rất nhiều khóa học mà con cái chúng ta sẽ phải trải qua trong đời. Những phụ huynh cần nhìn theo hướng đó: đang có rất nhiều người, trong tâm lý, phó thác toàn bộ sự nghiệp giáo dục cho nhà trường.Kết quả của sự tuyệt đối hóa ấy là họ thúc ép con em mình bằng mọi giá phải đuổi theo bảng thành tích trong nhà trường, như thể đó là “chứng chỉ” duy nhất con em mình có thể theo đuổi. Kết quả của quan niệm nhà trường là hệ quy chiếu duy nhất, khiến chính cha mẹ học sinh sử dụng nhiều phương pháp (nếu không muốn nói là thủ đoạn) để con em mình có bảng thành tích tốt. Họ thất vọng nếu con em mình không thể đạt được cái chuẩn chung của nhà trường – chuẩn ở đây là học sinh giỏi.Bà mẹ của Edison hiểu rằng nếu cuộc đời là một cuộc thi, như Vietnam Idol chẳng hạn, thì nhà trường chỉ là một trong số các giám khảo. Việc học ở trường kéo dài tối đa cũng chỉ chiếm một phần ba đời người. Những ý kiến của vị giám khảo ấy có thể đúng có thể sai, và bà cần dạy con mình những kỹ năng, những kiến thức khác nữa để thuyết phục toàn bộ khán giả bầu chọn mới mong chiến thắng cuộc thi.Nhưng thật ra thì mẹ của Thomas Alva Edison vẫn làm một việc dễ: đó là tin rằng con mình giỏi, bất chấp đánh giá của nhà trường. Nhiều phụ huynh nước ta, trước cái tỷ lệ 90% khá - giỏi của nhà trường, đứng trước một thử thách còn khó hơn bà Edison: đó là bằng cách nào đó, họ phải tin rằng con mình chưa giỏi.Cha mẹ nào không nghĩ con mình giỏi? Một kết quả phù hợp với tâm lý của họ thật dễ chấp nhận biết bao. Nghĩ ngược lại mới khó.Bản thân việc tuyệt đối hóa bất kỳ cái gì đều không hợp lý. Và sẽ nguy hại biết bao nếu cái thứ được tuyệt đối hóa ấy, cái quyển sổ liên lạc hay bảng điểm cuối năm ấy, không phải là thực chất.Nghe những câu chuyện về việc phụ huynh ta điên đảo vì những cái danh hiệu khá giỏi trong nhà trường, tôi bất giác tự hỏi: Nếu ngày xưa mẹ của Edison tin vào “tấm bằng” kia như sự đánh giá duy nhất và cho con đi chăn lợn, thì giờ này nhân loại đã có bóng đèn điện chưa?Đức Hoàng Các bậc phụ huynh nên học cách nhận xét con mình như Bà Edison, chứ đừng nhìn vào bảng diểm của nhà trường mà Hại con mình... Có ai dám làm không??????????? Đọc bài viết có 2 cảm nhận: 1, nội dung hay; 2, biết thêm chút về Edison (Mặc dù có nghe qua nhưng ko để tâm vì thấy chẳng liên quan tới mình).Tôi là học sinh viên luôn là trung bình, có năm may mắn thì được khá, và cảm thấy mình tệ không bằng ai. nhưng luôn suy nghĩ theo hướng tích cực: Nghĩ rằng cái kết quả kia cũng đâu nói lên chuyện gì, quan trọng là khi học mình học hỏi được chuyện gì. cám ơn tác giả đã cho tôi động lực để làm tiếp cái việc học hỏi ấy! Trong 1 tập thể luôn luôn có người giỏi, người khá, trung bình thậm chí yếu kém....thì việc học ở trường cũng vậy. Cho nên việc toàn học sinh giỏi là điều phi lý !!! Là một giáo viên, tôi đồng ý với quan điểm của anh. Chỉ tiếc là tôi không thể nói như vậy với tất cả các cha mẹ của các em học sinh của mình như vậy. Cảm ơn tác giả về bài viết, rất hay, rất đáng để suy nghẫm. Tôi cũng là một người mẹ, tôi cũng đang chuẩn bị tâm lý cho con đi học và cũng suy nghĩ rất nhiều về cách thức dạy con trong môi trường sống hiện nay, cái môi trường mà hình như giá trị ảo nhiều hơn giá trị thật. Nền giáo dục chúng ta khó mà tránh được con đường thành tích, trong khi mà nhiều người Việt vẫn coi trọng những cái "danh" mà bỏ quên đi cái "thực"! Chúng ta không thể đổ lỗi hoàn toàn cho giáo duc nước nhà hoăc gia đình đươc vì ho cũng là nan nhân của giáo duc ,đây là 1 cuôc cách mang về giáo duc thât sư.Trước hết phải đổi mới "con người" trước hết,chứ ko phải đổi mới "giáo duc".Khi con người đổi mới thì giáo duc tư khắc sẽ biến chuyển.Làm sao để để đổi mới con người.?????? Bài viết rất hay. Cám ơn tác giả chính vì thế phương Tây mới có các nhà khoa học tài ba lỗi lạc, còn Việt Nam thì chỉ có các học sinh xếp loại khá giỏi. Người Việt ưa danh hão và thích tự khen nhau mà, thế giới đâu có ai công nhận cho đâu. Nếu Edison sinh ra ở Việt Nam và bà mẹ ông vẫn dạy ông như vậy thì chắc chắn một điều ông sẽ trở thành người chăn lợn thật. Quá hay! Quá tuyệt chú ạ!!!Cháu sẽ cố gắng vào đại học để sẽ làm thay đổi cho tốt đẹp hơn!!! Bai viet rat hay. Bài viết này với một số người chưa qua đại học kỹ thuật thì lạ nhưng với chúng tôi thì rất hiểu. Như mọi người đều hiểu, môi trường sẽ là tác nhân chính để tạo ra một Edison. Ví dụ. Hồi kháng chiến chống Pháp, Bác Trần Đại Nghĩa đã phát minh ra bao nhiêu vũ khí diệt giặc nhưng khi vũ khí của Liên Xô và Trung Quốc tràn vào thì Bác cũng ít hẳn phát minh đi. Hiện nay mình đang lao theo xu thế đào tạo nhân lực làm thuê có trình độ hay xây dựng các nhà máy chuyên gia công bán thương phẩm... nên bảng điểm và tấm bằng là cái chứng chỉ để kiếm việc. Nếu các phát minh của Bác Hai Lúa và Bác Hòa.... được xã hội nâng lưu và quan tâm như Ngài Tổng thống mỹ trong bài viết trên thì tôi nghĩ Việt nam mình không thiếu gì các bằng sáng chế tầm cỡ.Ngẫm kỹ mà coi! Có lẽ chính vì những thành tích ảo ở trường học nên hơn 70000 cử nhân ra trường thất nghiệp. Nhưng chuyện lạ là họ và phụ huynh họ phần nhiều nghĩ là con mình giỏi, thất nghiệp là do doanh nghiệp không biết dùng người, do cơ chế, do tình hình kinh tế khó khăn, do không có tiền hối lộ v.v.v....Chứ it người nghĩ là họ chưa giỏi < ngay cả trên lý thuyết> và nhận lỗi về mình. Tôi cũng muốn nói lên rằng Những ai may mắn được đi làm việc trong thời buổi nhận thức về giáo dục hiện nay thì sau này trong công việc nếu có thành tích tốt, cũng dám nhận. Nếu có khuyết điểm thì cũng dũng cảm mà nhận. ,đừng có đổ thừa cho ai hay tập thể nữa Rất hay, một bài viết giúp chúng ta nhìn rõ hơn thực trạng giáo dục và tầm quan trọng của giáo dục gia đình. Các nhà giáo dục sẽ nghĩ gì để sảy ra tình trạng này.