Những linh hồn bất tử Tháng 9/1982, xếp lại giấy báo vào đại học Mỏ - Địa chất, tôi nhập ngũ. Lúc đó, cuộc chiến chống quân xâm lược Trung Quốc đã bước sang năm thứ ba. Ngay hôm đầu, chúng tôi được đưa sang ga Yên Viên rồi lên tàu hỏa thẳng tiến tới Phố Lu, Lào Cai.Tháng 5/1984, chúng tôi hành quân sang Hà Giang, cùng một số đơn vị bạn nhận nhiệm vụ giành lại những cao điểm bị quân Trung Quốc xâm chiếm.Chiến sự nóng bỏng, đội tuyên văn F356 của tôi tạm giải thể để phục vụ chiến đấu. Tôi được phân công vác đạn pháo chuẩn bị cho chiến dịch MB84.Ngày 12/7/1984, đơn vị 356 chúng tôi tham gia trận đánh đầu tiên để giành lại cao điểm 772. Trận chiến khốc liệt, ta gặp nhiều bất lợi. Gần 600 chiến sĩ đơn vị tôi hy sinh. Số hy sinh của các đơn vị bạn tại những điểm cao khác cùng ngày cũng khoảng đó. Tổn thất quá lớn.Lần đầu tiên trong đời, tôi chứng kiến cái chết của rất nhiều bạn cùng trang lứa. Cảm giác thắt người ấy không thể diễn tả bằng lời, có lẽ chỉ những ai từng ôm xác đồng đội chắc mới chung nỗi niềm.Đội công tác tử sĩ đặt anh em không tìm được thông tin cá nhân ở một chỗ. Sau này, anh Đặng Việt Châu - chính trị viên - cho tôi biết, rất nhiều anh em khi được cấp giấy bút ghi thông tin cá nhân (để gài vào đâu đó trên người) trước khi vào trận đã không làm vậy. Họ lấy bút ghi lên ngực áo nhau "Quyết tử vì tổ quốc" cho đến khi hết mực.Tôi làm nhiệm vụ bế anh em từ trên xe xuống và đưa đi chôn cất sau khi đội công tác tử sĩ rà soát thông tin cá nhân, tắm rửa và khâm liệm. Nhiều lần, vì hy vọng mong manh kiếm thêm được thông tin nào đó nên tôi cứ lần tìm lại trên xác đồng đội.Duy nhất một lần, tôi tìm được mảnh vỏ bao thuốc lá Sa Pa trong túi áo một đồng đội. Miếng giấy có ba chữ, màu xanh của mực nhòe cùng màu đỏ của máu: "Mẹ kính yêu,". Có thể đây là bức thư chưa kịp hoàn thành. Tôi sực nhớ đến mẹ mình và nghẹn lòng khi nghĩ về mẹ anh - người mẹ tôi chưa hề biết mặt.Đêm hôm đó, ngồi bên những nấm mộ mới đắp cho anh em, tôi viết tiếp bức thư bằng những câu hát. Nghĩ được câu nào hát câu ấy cho người dưới mộ nghe. "Mẹ ơi, tổ quốc và quê hương, con đã hiểu thiêng liêng từng tấc đất... thư về với mẹ còn đượm nồng khói đất chiến hào. Thư về với mẹ thấm máu đào bạn con vừa hy sinh". Khi hoàn thành, bài hát được anh em thương binh đặt tên là "Thư về với mẹ".Tôi lờ mờ những cảm xúc đơn sơ đầu tiên về tổ quốc như vậy. Cho đến khi một thông điệp trên báng súng được lan truyền trên mặt trận. Thông điệp của trung đội trưởng Nguyễn Viết Ninh.Cuối 1984, đơn vị chúng tôi giành lại được cao điểm 685. Địch dùng pháo hỏa lực, bộ binh liên tục tấn công hòng chiếm lại, nhưng đều thất bại. Ác liệt nhất là đầu 1985, giáp Tết Nguyên đán, chúng tấn công dồn dập.Nguyễn Viết Ninh chỉ huy 17 tay súng trấn giữ mỏm E5 chống trả cả tiểu đoàn địch suốt mấy ngày ròng. Ngày 17/1, bị thương ở tay, anh vẫn chiến đấu và chỉ huy anh em. Ngày hôm sau, chúng dồn dập tấn công gần chục đợt, anh em thương vong nhiều. Ninh treo cánh tay bị thương, bò đi thu nhặt súng đạn, động viên anh em giữ vững trận địa.Trưa 19, bị thương vào chân, nhóm tải thương định đưa anh xuống tuyến sau, Ninh cương quyết không đi vì "vẫn ném lựu đạn được". Cuối chiều, anh bị thêm vết thương vào đầu và hy sinh khi tay vẫn ghì chặt khẩu AK với dòng chữ: "Sống bám đá đánh giặc/ Chết hóa đá bất tử" - Ninh khắc từ lúc nào trên báng súng.Dòng chữ cứ truyền miệng từ lính này qua lính khác rồi trở thành khẩu hiệu của chúng tôi. Tinh thần của người trai quê cứ lan tỏa khắp mặt trận, trở thành tinh thần chung của anh em Vị Xuyên.Hơn 30 năm sau, khi hoàn thành bài hát "Lũy đá bất tử", tôi ghi tác giả phần lời là "Nguyễn Viết Ninh cùng đồng đội". Có anh em hỏi sao lại vậy, tôi trả lời rằng, những lời đầu tiên đã ra đời ngay trong trận đánh. Ninh và đồng đội đã hy sinh, tôi chỉ nối tiếp phần còn lại.Mỗi thế hệ người Việt đều có một thông điệp với tổ quốc. Xưa, ông cha ta có "Nam quốc sơn hà Nam đế cư", "Ta thà làm quỷ nước Nam chứ không thèm làm vương đất Bắc", "Sát thát". Cuộc kháng chiến chống Pháp có "Quyết tử cho tổ quốc quyết sinh"; đến chống Mỹ thì "Nhằm thẳng quân thù mà bắn". Anh hùng liệt sĩ Nguyễn Viết Ninh đã phát đi thông điệp của lứa chúng tôi trong một cuộc chiến tưởng như từng bị quên lãng: "Sống bám đá đánh giặc, chết hóa đá bất tử".Từ lũy đá bất tử miền biên cương đến vòng tròn bất tử Gạc ma nơi biển đảo, cương vực và bờ cõi tổ quốc Việt Nam đã được tạc bằng những linh hồn tuổi đôi mươi như thế.Tôi nhận ra, cứ khi nào hướng đến hai từ "Tổ quốc", tự khắc mỗi người chúng ta sẽ hành động có nghĩa cùng nhau và cảm thấy mình mạnh mẽ. Tình yêu tổ quốc không cần những lời dạy giáo điều.Trương Quý Hải Đọc đến đâu nước mắt lăn tới đó. Cảm ơn các Anh đã hi sinh để Tổ Quốc bất tử. Cảm ơn anh Hải đã truyền tải bài viết xúc động này. Cảm ơn Bác. đọc bài viết mà con không cầm được nước mắt. Chiến tranh đã lùi xa nhưngchúng con thế hệ sinh ra và lớn lên trong hòa bình không bao giờ quên sự hy sinh to lớn của cha ôngđể chúng con được sống trong Hòa Bình Hạnh Phúc Ấm No như ngày hôm nay." Ơn đất nước từng ngọn rau tấc đấtNghĩa đồng bào từng gia thất quê hương "Con xin phép được lan tỏa bài viết ạ! Tôi đọc mà rơi nước mắt! Cám ơn tác giả đã cho tôi hiểu thêm về các trận đánh chống quân xâm lược, tình thần quyết chiến, quyết tử vì Tổ Quốc của các chiến sĩ Vị Xuyên năm nào. Xin kính cẩn cúi đầu với lòng khâm phục và biết ơn các chiến sỹ đã hy sinh! Cho tôi xin cảm ơn những người anh hùng đã không tiếc máu xương để bảo vệ tổ quốc! Rất cảm động bài viết của tác giả. Tôi cũng nhập ngũ cùng bạn nhưng tôi kg được vinh dự cầm súng chiến đấu nơi biên cương phía bắc mà đơn vị tôi sang làm nghĩa vụ quốc tế bên Cambodia. Sáu năm sau trở về Tổ quốc thấy đài đọc tên những chiến sĩ hy sinh ở Gạc Ma. Thời đó thông tin quá ít và cũng chỉ biết đến mặt trận Vị Xuyên qua đài báo và ba năm trước tôi cũng đến được nơi đây.. Cám ơn anh Hải. Bài viết thật lay động lòng người. Thế hệ cha ông Việt Nam đã trải qua những mất mát đau thương nhất để giành từng cm đất và tự do cho con cháu. Cám ơn và cúi đầu nghiêng mình trước vong linh của những anh hùng dân tộc. Đời đời nhớ ơn những Anh hùng Liệt Sĩ ! Cảm ơn tác giả. Bài viết hay quá. Câu "sống bám đá đánh giặc, chết hoá đá bất tử" em đã nghe nhưng do cuộc sống bộn bề nên quên. Nay lại được anh nhắc lại trong bài viết này. Cháu đã khóc khi đọc. Rất hình tượng và oai hùng. Cảm ơn bác Cảm động và sâu săc vô cùng. Xin cám ơn Nhạc sỹ đã khơi lên tình yêu Tổ Quốc và công ơn của bao liệt sỹ đã hy sinh xương máu cho nhân dân có cuộc sống bình yên, đất nước có cơ đồ như ngày hôm nay. Những ngày tháng khốc liệt không thể nào quên.. nơi cha tôi đã từng chiến đấu và gửi thư về cho tôi.. Cảm nhận được phần nào sự khốc liệt của chiến trường Vị xuyên năm ấy, Mong nhiều bài viết của những người lính năm xưa để những thế hệ sau này biết được giá trị của hòa bình mà chúng ta đang sống. Cảm ơn tác giả. Xem bộ phim tài liệu về mặt trận Vị Xuyên, thấy giờ đây hàng ngày bộ đội mình vẫn đang rà phá bom mìn kết hợp với tìm kiếm, qui tập đồng đội giữa mênh mông là đá, thực sự xót xa và đau lòng. Tôi đã khóc khi đọc những dòng chữ này, cám ơn tác giả đã cho thế hệ sau chúng tôi biết cuộc chiến thảm khốc như thế nào. Đời đời nhớ ơn các anh hùng liệt sĩ!