Thưởng và thuế Với số tiền này, ông phải nộp 56% thu nhập của mình, tức gần 4.500 euro, thuế thu nhập cá nhân. Nhiều người Đan Mạch phải đóng thuế theo mức này, và cũng như thầy giáo tôi, họ không mấy phàn nàn về tỷ lệ trên trời đó.Tôi nhớ lại chuyện này khi theo dõi thái độ bất mãn gần đây, liên quan đến việc thưởng Tết bị đánh thuế theo luật thuế thu nhập cá nhân. Nhiều người cho biết, sau khi bị khấu trừ, số tiền tiêu Tết còn lại chưa được một nửa. Một số còn kêu gọi giảm thuế thu nhập cá nhân xuống, thậm chí đến mức ngang với thuế doanh nghiệp (đang là 22%). Tôi hiểu sự bất mãn của những người làm công ăn lương, như tôi, khi thấy một phần công sức của mình bị xén bớt cho thuế. Nhưng tôi cho rằng, vấn đề gây bức xúc lớn không nằm ở thuế suất.Mức thuế thu nhập cá nhân ở Việt Nam không phải là quá cao. Cách tính thuế “luỹ tiến” với mức thu nhập cao nhất chịu thuế 35% (trên 80 triệu đồng) chỉ nhỉnh hơn một chút so với những nước trong khu vực (Thái Lan cũng có cùng mức cao nhất 35%, Philippines 30%). Con số này còn thấp hơn nhiều so với các “Con rồng” châu Á là Nhật Bản (55%) hay Trung Quốc (45%), chưa kể đến các nước có mức thuế cá nhân khủng khiếp như ở Bắc Âu như trường hợp người thầy của tôi. Tâm lý của mọi người, tất nhiên, là thuế càng ít càng tốt. Nhưng thuế là nguồn thu chính yếu để vận hành bộ máy nhà nước, cung cấp những dịch vụ công thiết yếu để bảo vệ và làm điểm tựa cho xã hội phát triển. Nếu không có thuế, chúng ta sẽ chỉ biết trông chờ vào viện trợ, như của Nhật Bản trong chuyến thăm mới đây của Thủ tướng Abe, để có những con tàu tuần tra bảo vệ biển Đông. “Nộp thuế là quyền lợi và nghĩa vụ của công dân” nghe có vẻ là một câu khẩu hiệu giáo điều, nhưng rất chính xác với thực tiễn.Vấn đề của chúng ta nằm ở hai câu hỏi: liệu đánh thuế đã đúng và đủ người hay chưa, và thuế có sử dụng đúng mục đích không. Gói gọn lại, đó là chuyện công bằng thuế. Ở câu hỏi thứ nhất, có lẽ nhiều người đồng ý rằng việc thu thuế, đặc biệt là thuế thu nhập cá nhân, hiện chỉ đang “nắm kẻ có tóc”. Cơ quan thuế chỉ có thể tiếp cận được những khoản thu chính thức của người làm công ăn lương như tiền lương, thù lao, thưởng Tết… trong khi chưa có giải pháp chống thất thu ở các giao dịch ngoài luồng như chuyển nhượng đất đai hay chứng khoán. Hơn nữa, việc đánh thuế cao với thu nhập từ lao động, ngược lại giữ tỷ lệ rất thấp các khoản thu nhập bất thường, là một sự phân biệt đối xử bất công. Nếu trúng Vietlott 92 tỷ đồng, bạn sẽ chỉ phải trả 10% tiền thưởng để đóng thuế, tương đương mức thuế suất cho ngưỡng thu nhập chịu thuế thấp thứ nhì, 10 triệu đồng/tháng. Phiên bản Vietlott ở Mỹ có mức thuế suất với giải thưởng là 39,6%. Một “hố đen” của ngành thuế là khu vực kinh doanh không đăng ký, hay kinh tế phi chính thức, vốn có quy mô rất lớn ở Việt Nam (có tổ chức ước đạt khoảng 20% GDP). Do không đăng ký, cơ quan thuế gần như mất kiểm soát việc đóng thuế của toàn bộ khu vực này. Theo một nghiên cứu của World Bank, quy mô khu vực phi chính thức nếu chiếm từ 17,6% GDP đến 35,7% GDP thì mức độ thất thoát nguồn thu thuế tương ứng từ 3,5% GDP đến 6,1% GDP. Khi “quy ra thóc”, con số này có thể lên đến hàng tỷ USD. Vấn đề thứ hai là việc sử dụng thuế. Xét một mức độ nào đó, người dân là khách hàng trả tiền bằng thuế để đổi lại những dịch vụ mà nhà nước cung cấp. Khi “khách hàng” cảm thấy sản phẩm mang lại chưa tương xứng với mức tiền bỏ ra, tất yếu họ sẽ tìm cách trả ít tiền hơn.Chúng ta sẽ hiểu cảm giác này lúc bước chân khỏi văn phòng, vật lộn trong bầu không khí ô nhiễm nặng nề và những con đường kẹt không lối ra; lúc nghe tin về những đại án gây thất thoát hàng nghìn tỷ đồng tiền thuế; hay phong trào xây quảng trường - tượng đài, sau khi phải nộp một phần không nhỏ thưởng Tết cho cục thuế. Mức độ hài lòng về cách sử dụng thuế cũng giải thích vì sao những người Bắc Âu không vì mức thuế cao mà di cư ồ ạt sang nơi có mức thuế thấp hơn. Bởi họ thấy số tiền bỏ ra để đổi lấy nền y tế, giáo dục, và những dịch vụ công tiên tiến khác là đáng đồng tiền bát gạo. Trong khi những người có điều kiện ở các nước đang phát triển, như Việt Nam, di chuyển theo chiều ngược lại.Đóng thuế đã và sẽ luôn là câu chuyện phức tạp, vì nó liên quan rất trực diện đến quyền lợi mỗi cá nhân. Nhà vật lý đại tài Albert Einstein từng phải thốt lên rằng thuế thu nhập là thứ còn khó hiểu hơn thuyết tương đối. Tôi chỉ mong rằng, sự phức tạp không ngăn cản việc thiết lập một hệ thống thuế thu nhập cá nhân công bằng hơn. Công bằng, với nhiều người, chỉ là đánh thuế xứng đáng với gia tài của những người đeo mặt nạ lên nhận giải thưởng, thay vì tập trung bào mòn mồ hôi nước mắt của người lao động.Nguyễn Khắc Giang Thuế đóng không tiếc. Chỉ ức mấy ông trăm tỷ ngàn tỷ rồi kiểm điểm rút kinh nghiệm. Dưới chục tỷ thì ém hết r. Bài viết quá hay. Tác giả đã phản ánh đúng thực trạng thuế của Việt Nam. Ngành thuế chỉ nắm kẻ có tóc cho đạt thành tích hằng năm. Cá nhân có thu nhập cao, đóng thuế TNCN cao để trả lương cho bộ máy thi hành công vụ nhưng đổi lại, khi có nhu cầu cá nhân sử dụng dịch vụ công thì thường bị các nhân viên thi hành công vụ làm khó dễ, vòi vĩnh bởi nghĩ rằng những người này tiếp tục phải phong bì để phân phối lại thu nhập cho cá nhân họ một lần nữa. Người dân sẵn lòng đóng thuế thu nhập mức cao như hiện nay nếu được đối xử công bằng, được sử dụng các dịch vụ công với chất lượng tương ứng với với mức thuế TNCN mà cá nhân đã đóng góp cho sự vận hành của bộ máy hành chính công, cần thiết định danh những cá nhân VIP theo mức thuế TNCN đã đóng để phân luồng phục vụ trong điều kiện VN hiện nay. Một góc nhìn liên quan đến thuế: đa số người dân có thu nhập bất thường sẽ vui vẻ đóng thuế với mức cao, nếu biết sự đóng góp của mình được sử dụng hữu ích chứ không phải để chi cho những cán bộ chính quyền địa phương vô tích sự, những cơ quan mà lãnh đạo nhiều hơn nhân viên, những công trình nghìn tỷ xây xong phải đắp chiếu hoặc càng vận hành càng lỗ. Đúng là tiền thuế bây giờ còn nhiều rắc rối và bất công. Tuy nhiên cái nhức nhói nhất là việc sử dụng tiền thuế đó như thế nào? Nghìn tỷ bỏ ra xây cái nọ, trùng tu cái kia thì bỏ được (lí do thì ai cũng hiểu), còn vài tỷ mua gạo cho dân nghèo thì k có, đấy là thực tế ở một số tỉnh thành trong năm nay. Những đồng mồ hôi, công sức ấy lại bỏ ra thêm vài chục đến vài nghìn tỷ để sửa chữa các sai lầm từ "án oan" đến "thiếu trách nhiệm gây thất thoát" (thất thoát đi đâu thì tôi ngây dại, k biết), vậy còn ai mong đóng thuế vì bản chất là thuế nộp vào mình k được quyết định mục đích sử dụng, k làm cải thiện đời sống cơ bản (dân nghèo k có gạo ăn), thì ai k mong muốn giảm thuế. Tại sao châu Âu nhiều nước đóng thuế thu nhập rất cao mà người dân vẫn thích sống (đa số, trừ những người quá giàu), đó là vì tiền thuế được dùng đúng mục đích, hợp lòng dân, vậy thôi. Tác giả phân tích khá hay, nhưng tựu chung là "Đừng hỏi vì sao dân né thuế mà phải hỏi chính quyền làm gì để dân phải né thuế". Người nhận giải Vietlott nói riêng, trúng sổ số, cá cược nói chung phải "ẩn mình hay đeo mặt nạ" mà kể cả người thò tay nhận tiền dưới gầm bàn cũng đang mang bộ mặt nạ giả da, giả nhân nghĩa kia tác giả ơi!Công bằng hay không? chỉ có học thuyết của Albert Einstein là tuyệt đối thôi! Vấn đề ở đây là tiền thuế có được sử dụng đúng mục đích phục vụ nhân dân hay không ? Một bài viết quá hay! Kết nhất là câu cuối bài: Công bằng, với nhiều người, chỉ là đánh thuế xứng đáng với gia tài của những người đeo mặt nạ lên nhận giải thưởng, thay vì tập trung bào mòn mồ hôi nước mắt của người lao động."Đúng là nắm kẻ có tóc! Tôi là một Giáo viên, lương tháng được gần 10 triệu, chưa phải nộp thuế thu nhập cá nhân do giảm trừ gia cảnh. Vậy mà khi viết một cuốn giáo trình được thanh toán hơn 3 triệu cũng bị trừ ngay hơn 300 ngàn tiền thuế. Người ta lý giải là tạm thu theo quy định, cuối năm tất toán sẽ hoàn lại. Cuối cùng đến cuối năm khi hỏi thủ tục hoàn thuế thì quá phức tạp, lằng nhằng, chẳng có thời gian mà làm nữa, đành phải chào thua. Nản! Cám ơn anh. Rất hay và thấu triệt. Tác giả có hàm ý gì đây, xin hỏi thuế thu của dân cao ngất thế dùng đúng chỗ chưa, tham nhũng đầy đường, oan sai phải đền bù không ít, hạ tầng thị dùng từ Tệ... đừng so sánh khập khiễng với nước người ta. Đúng người dân không ngại đóng thuế, mà chỉ không thể biết được tiền thuế đi đâu để làm gì. Tiền thuế để xây tượng đài, để tham nhũng cho một số người có đặc quyền thì ai muốn nộp thuế. Tiền thuế để nâng cao chất lượng giáo dục, y tế, giao thông...cho thế hệ sau thì người dân ai cũng muốn nộp thuế hết! Khu vực phi chính thức mà anh nói các cơ quan thuế họ vẫn nắm và thu không chính thức đó Thấy bất công và sưu cao thuế nặng Tác giả nói chưa đủ: Tiền thuế của dân để đổi lấy dịch vụ công, nhưng xem những dịch vụ ấy có cái nào phục vụ miễn phí không? Đến mức lên phường, xã đóng con dấu, chúng nó cũng thu phí. Thu không hết, xài không hiệu quả dẫn đến ngân sách lúc nào cũng thiếu hụt bắt buộc phải tận thụ, lạm thu. Lúc nhỏ đi học thấy sách lịch sử, văn học tố cáo thực dân phong kiến sưu cao thuế nặng. Giờ nhìn lại xã hội, tính lại số loại thuế dân phải nộp thì cạn lời luôn. Là công dân tôi muốn làm từ thiện giúp đỡ người nghèo khổ và sẵn sàng đóng thuế cho đất nước phát triển. NHƯNG tiền thuế để đầu tư chứ không phải để lãng phí, để nuôi bộ máy khổng lồ , nuôi "30 % sáng cắp ô đi tối cắp về ".