Sự đơn điệu của hàng Việt Hầu hết là sản phẩm nông nghiệp thô, rất ít hoặc gần như không có giá trị gia tăng. Ví dụ hội chợ nông nghiệp công nghệ cao và thực phẩm vừa tổ chức ở TP HCM.Cụm từ nông nghiệp công nghệ cao gần đây được nhắc tới và ca ngợi như một trào lưu nhưng tôi thấy nó thậm xưng quá. Chỉ với nguyên liệu sữa, Thụy Sĩ làm ra hàng chục loại bơ, yaour, phô mai, váng sữa... bán khắp thế giới, hầu hết giá cao, nhiều thứ được xếp vào mỹ vị. Với gạo, siêu thị Hàn Quốc bán cơ man sữa gạo đóng chai đủ hương vị, ngấm ngầm tạo nên một trào lưu ăn uống trong giới trẻ như trà sữa, chè khúc bạch một thời... Tài năng chế biến đó đáng giá vàng khối. Còn ta, vào hội chợ thấy dào dạt các thương hiệu mật ong và ca cao mới nhưng vẫn chỉ quẩn quanh mật ong nguyên chất và mật ong sữa chúa. Ca cao, thứ hạt vàng không ai ngờ phát triển tốt ở Việt Nam và đạt chất lượng cao, chủ yếu vẫn dừng ở dạng bột. Chocolate ngon tuyệt và giá cao bán chạy ở siêu thị vẫn từ Bỉ, Thụy Sĩ, Đức... do ổn định về chất lượng và phong phú chủng loại.Đặc sản miền Tây Việt Nam ngon, nhưng vẫn là các loại khô ướp muối và khô tẩm gia vị tỏi ớt. Và do nguồn thủy sản tự nhiên ngày càng ít đi nên con cá con tôm ngày càng nhỏ lại, chỉ có giá tiền năm sau cao hơn năm trước. Nấm, cách đây mấy tháng dân Đồng Nai khóc ròng vì dội chợ, giờ bán lại cũng vẫn nấm tươi, nấm khô là bít cửa. Các mặt hàng chao nấm, hạt nêm nấm, trà nấm... từng được một doanh nghiệp ở Củ Chi giới thiệu và rất đắt hàng cách đây ít năm giờ biến đâu mất. Năm nay, một doanh nghiệp rụt rè giới thiệu mộc nhĩ sấy khô mặn ngọt và nấm bào ngư xé sợi tẩm gia vị thì mới chỉ ở dạng đầu bếp gia đình, chưa đạt tiêu chuẩn thương mại. Bưởi giẫm chân ở nước bưởi ép, mứt vỏ bưởi, rượu bưởi. Lâm Đồng vẫn các thứ sirô trái cây ngọt lịm và thơm ngát hương liệu, cùng các loại mứt trái cây muôn thuở. Dừa, ở xứ người dầu dừa tinh lọc đã phổ biến đến mức có công ty đặt sẵn bình dầu dừa tại sảnh để nhân viên, công nhân cứ đến làm việc là có thể uống vì rất tốt cho sức khỏe; còn mình, vẫn là kẹo dừa, có "sáng tạo" thì trộn thêm sầu riêng, hạt điều, đậu phụng... Quế vẫn là bột quế, lót giày quế, túi thơm to bằng nửa bàn tay bỏ trong tủ áo. Tôi hỏi thử túi thơm quế dạng nhỏ để đeo trong người, hoặc tất có lót quế áp vào gan bàn chân, đơn giản vậy nhưng chỉ nhận được cái lắc đầu.Lội khắp siêu thị, khắp các hội chợ, tìm được một thứ nông sản Việt đã thoát khỏi dạng thô sơ sao hiếm hoi quá, huống chi đòi những thứ đã được chế biến tới mức tinh hoa. Vậy thì làm cách nào thực hiện nổi mơ ước Việt Nam được định danh là nhà bếp của thế giới, như "huyền thoại marketing thế giới" Phillip Kotler từng hào phóng phong tặng khi đến Việt Nam?Đã ít tìm tòi nâng cấp sản phẩm, ngay trong cách đóng gói, nhiều doanh nghiệp cũng không hề để tâm. Hôm ở hội nghị sơ kết chương trình hợp tác thương mại giữa TP HCM và các tỉnh thành ngày 31/10, tôi thấy một doanh nghiệp hồ hởi quảng cáo thứ khô bò một nắng mới, có nhiều nhà phân phối xúm lại. Ăn thử thấy ngon, khô bò ẩm và mềm mại chứ không cứng như khô bò truyền thống, nhưng muốn mua ăn ngay thì đành chịu. Vì gói khô bò khá to, khoảng ba lạng đến cả ký, còn nguyên tảng và chưa làm chín, muốn ăn chỉ có cách mang về nhà chế biến lại.Hầu hết đặc sản của các địa phương đều bán thô sơ như vậy. Chả mực Quảng Ninh nổi tiếng, khoai lang dẻo rất ngon của Đà Lạt, cũng đóng gói trọng lượng khá lớn, lại không có khay ăn, nĩa và gói tương ớt kèm theo để xé gói ra là có thể dùng ngay. Mủ trôm, hạt é, hạt đười ươi, nước từ bông bụp giấm (Hibiscus) - rất ngon, lành và tốt cho sức khỏe - chủ yếu vẫn bán dạng nguyên hạt, nguyên thỏi nhựa cây đen nâu xù xì, nhìn vào nhiều người chẳng biết phải làm thế nào để uống; hoặc là đóng chai cả lít, ở dạng "nguyên chất", muốn uống phải pha thêm nước, rất khó hình thành khẩu vị chuẩn cho sản phẩm.Đã vậy cách chế biến nhiều sản phẩm Việt cũng được chỉ dẫn rất lờ mờ. Như món khô nai chỉ được ghi trên bao bì: làm nóng hoặc chiên lại trước khi dùng. Nhân viên doanh nghiệp cho biết bỏ lò vi sóng khoảng 10 giây hoặc nhúng qua chảo dầu sôi vớt ngay mới ngon, nếu không sẽ bị giòn. Đơn giản vậy tại sao không ghi lên nhãn? Hoặc một món ghi trên nhãn là muối lá é nhưng lại được quảng cáo là muối lá theng leng, thứ lá gia vị mọc ở vùng rừng Quảng Nam rất hiếm và khó tìm. Hỏi sao giới thiệu một đằng nhãn một nẻo, doanh nghiệp trả lời vì công thức có lá é và lá theng leng nên nói sao cũng đúng!Công nghệ sau thu hoạch ở các nước phát triển đặc biệt được coi trọng vì nó nâng tầm và giá nông sản. Ở Việt Nam, điều này cũng đang ngày càng được quan tâm, nhưng chưa nói tới những công nghệ tinh tế mà chỉ cần quan sát, học hỏi và chăm chút thói quen tiêu dùng của khách hàng, tôi thấy nhiều doanh nghiệp đã có thể tăng doanh số bán hàng và chiếm một chỗ quen thuộc trên bàn bếp nội địa.Hoàng Xuân Vì VN luôn có quan điểm: gia truyền. Mà gia truyền cần gì phải đổi mới. Tôi ở Mỹ mà muốn mua từ nước mắm, tàu hủ ky, nấm mèo, chao toàn made in china, thái lan , Hồng kong... cả lá chuối gói bánh tét họ cũng đông lạnh xuất khẩu nữa... muốn ủng hộ hàng nước nhà thiệt khó quá.... Các bác Tiến Sĩ/Thạc Sĩ VN đang làm gì ? ở đâu ? sao không góp phần vào đây cho nông dân đỡ khổ Em rất thích bài viết này. Nhưng mà nói thật, bây giờ cũng chỉ ao ước được ăn nông sản đúng là của Việt, ngon, tươi. Thế mà cũng khó lắm rồi. Bây giờ còn tràn lan các cửa hàng hoa quả sạch ngoại nhập, giá rất cao. Bởi vì hoa quả của ta không đảm bảo có an toàn hay không, bò khô cũng không biết là bò thật hay không nữa. em giờ chỉ mong cây quả của các bà các cụ ở quê ra quả, mùa nào xin thức ấy. hihi k trach nhung ng nong dan duoc. ho chi gioi san xuat chu dau gioi nghien cuu. Co trach thi trach nen giao duc cua viet nam khong giong aitao ra nhung nguoi bat chuoc rat gioi. nhung thac si. tien si nganh nong nghiep. sinh hoc k du kha nang tao ra su moi me trong khoa hoc. toi cung la mot ban sao te hai cua nen giao duc. ma nguyen nhan goc re la mha nuoc ta k dau tu de phat triencong nghe Bài này tác giả viết quá hay, và là người đã từng trải trong thương trường quốc tế và có tâm huyết với nông sản Việt. Cảm ơn chị Hoàng Xuân, mừng quá đi thôi. Em đang nghiên cứu về quả vải, đọc được bài viết này thấy tâm đắc quá. Biết bao nhiêu trăn trở mà không cất lên thành lời được. Nông sản Việt chưa sáng tạo, chưa làm tốt khâu đa dạng hoá sản phẩm. Người nông dân của chúng ta rất vất vả mà giá trị thu về thấp, bởi nông sản thô đứng ở điểm gốc cuả chuỗi giá trị, giá trị gia tăng không cao. Làm thế nào để hỗ trợ nông dân, để phát triển nông nghiệp bền vững, câu hỏi này đứng một mình đã rất lâu mà chưa thể kết đôi với câu trả lời. Mình vẫn luôn ấp ủ 1 thương hiệu Việt, nhưng chưa đúng hướng lắm. Đọc được bài này giống như đc khai sáng vậy. Không phải mình chưa từng nghĩ tới mà là chưa tự tin. Cảm ơn chị Hoàng Xuân đã cho tôi thêm tự tin!! Làm ra sản phẩm đã khó, vậy mà không tìm hiểu người tiêu dùng, chỉ vẫn tư tưởng bán cái mình có, chứ chưa phải bán cái người ta cần (đóng gói quá to chẳng hạn). Thiệt buồn! Bài viết của tác giả làm cho mình khát khao chinh phục mảng tiếp thị nông sản Việt Nam. Hy vọng có sự "dám" đầu tư và thay đổi quy trình phát triển cho nông sản. Tôi đồng quan điểm với bạn, tuy nhiên trong cảnh thị trường "tranh tối tranh sáng" của Việt Nam hiện nay có lẽ tương lai cho nông sản còn xa lắm, khi mà người nông dân thì "mò mẫm" vì miếng cơm manh áo!!! người tiêu dùng thì "khờ dại" không phân biệt nổi hai trái cà chua "ngon và dở" khác nhau chỗ nào!!! người dẫn đường thì "ngu ngơ" vì lợi ích!!! Chị ơi, đó là chị đang đánh giá mình chỉ có sản phâm thô. Em còn đắng lòng hơn khi nghe tin từ một công tu nhập khẩu nông sản. 1 năm cty nhập khẩu hơn1.000 tỷ tiền nông sản :bắc, đậu nàng, đậu phụng... từ các nứơc khác như Ấn, Achentina, Mỹ. Trong khi đó VN mình là 1 nước nông nghiệp lâu đời.Đi đâu cũng nghe ca tụng điều này mà :mía đốt bỏ, dưa hấu, thăng long đổ đường chị ah. bùôn thay. Nhưng khi sản phẩm được chế biến có đầu tư và chất lượng cao thì người Việt lại hoài nghi về chất lượng và chê giá cao. Doanh nghiệp sản xuất đành bán sang thị trường nước ngoài vì ko phục vụ được bà con mình...bài báo này hình như mới nhìn nhận và đánh giá cảm tính một chiều mà chưa thực tế tại các doanh nghiệp có sản phẩm xuất khẩu rất tốt nhưng ko bán đc tại thị trường trong nước. Em ở bên Tây ni thấy dân Thái đóng hộp chôm chôm 25 trái trong 1 hộp 520gr có cả sirop, giá bán tại siêu thị 2,5 euros/hộp. Hôm qua ra chợ Tàu thấy người ta bán trà khổ qua, 3 euros/hộp, hàng Tàu, nó đóng gói thành trà túi lọc y như trà Lipton của Tây, còn gói trà khổ qua của VN làm cái bịch nylon in xanh xanh, bên trong là khổ qua xắt lát. Em mua bịch của VN, nhưng là vì em biết chế trà khổ qua, chứ người ta ngó cái chi tiện người ta mới mua, cầm cái bịch rờ zô sột sột rứa ai mua làm chi.Nông dân mình thiệt thà, nào có biết ông Tây ông Mỹ ra răng mô, ai mua thì bán, biểu răng làm rứa, nên mấy anh chị thương lái có đi tới đi lui đi Tây đi Úc thì ngó người ta làm rồi chỉ lại giùm bà con. Cái hồi em đi phiên dịch cho hội chợ, có anh Tây tới hỏi chị bán hương là tui ko muốn cái hương có cọng dài thòng như ri, muốn cái hương nào đẹp đẹp, mà đừng có hóa chất, mà để tui thắp trong resort cho hắn thơm, chị mần được hem. Chị kia nói cái rột (bằng tiếng Anh nhe): dạ ko anh quơi, nhà em làm hương để cúng ko à! quý vị nhận xét quá vội vàng rồi. quý vị khóac áo nông dân vác cuốc ra đông xem, coi có ai dám đổi mới sáng tạo không? sau lưng người nông dân vn có một điển tựa là con số 0. và cũng o có một cơ quan hay tổ chức nào đứng ra bảo đảm cho giá cả cũng như thị trường sản phẩm của họ. và lợi nhuận trong chuỗi tiêu thụ sản phẩm họ được thấp nhất.