Rượu và lễ hội Lễ hội đặc trưng bởi màn rước những cành lộc nhuộm phẩm màu, làm bằng tre bánh tẻ, cắm lên thân cây chuối. Khi tiếng hò reo lên đến đỉnh điểm trở thành tiếng la hét, thì người ta lao vào cây lộc để tranh cướp. Họ giẫm đạp và đánh nhau, co giật cộng đồng là điều hết sức hiển nhiên.Quần thể đền Sóc gắn với truyền thuyết Thánh Gióng bay về trời sau khi đánh thắng giặc Ân nên người  quê tôi coi là chốn đặc biệt linh thiêng. Lễ hội tổ chức vào ngày mùng 6 tháng Giêng đã trở thành món ăn tinh thần không thể thiếu.Vào những ngày diễn ra lễ hội, bạo lực xảy ra bất kể sáng hay tối. Một số đàn ông, trong đó có nhiều thanh niên, mang theo vũ khí thô sơ như gậy gộc, dao kiếm để tăng cường sức mạnh. Tôi quan sát rất kĩ những cuộc ẩu đả, trong đó hầu hết là những người say rượu. Nhóm say rượu này đánh nhau với nhóm say rượu kia, trai làng này say rượu đánh nhau với trai làng khác cũng say rượu. Họ tung những nắm đấm cực mạnh vào mặt đối thủ để gây tổn thương tối đa. Họ dùng dao chém hoặc dùng gậy bổ vào đầu nhau không thương tiếc, dù nạn nhân đã gục đổ.Khi mọi chuyện trở nên quá tầm kiểm soát, lực lượng giữ gìn an ninh trật tự sẽ kéo những kẻ đánh nhau ra, đưa họ đến các cơ sở y tế để chăm sóc vết thương. Đôi khi, sự can thiệp quá muộn, cái chết có thể xảy ra trong khoảnh khắc điên cuồng.Là người sinh ra và lớn lên ở Sóc Sơn, tôi băn khoăn nhiều năm với câu hỏi, tại sao người quê tôi rất hiền hòa, nhưng chỉ trong một vài ngày đáng sợ của năm, họ bỗng trở nên hoang dã và hiếu chiến?Để tìm kiếm câu trả lời, tôi đã đi rất nhiều lễ hội. Và dù ở lễ hội nào, tôi cũng thấy nhiều người say rượu. Hầu hết các đám gây gổ, đánh nhau xuất phát từ những người say rượu ấy.Tôi cũng đã dự lễ hội truyền thống ở các quốc gia phương Tây. Tìm hiểu, tôi thấy chính quyền họ cũng gặp phải những vấn đề khó khăn khi quyết định cho phép người tham dự lễ hội mang theo đồ uống gì. Có lễ hội thoải mái uống, nhưng cũng nhiều lễ hội quy định nghiêm ngặt về loại thức uống được phép mang theo. Người phương Tây cho rằng, nếu mọi người có thể uống rượu bia thoải mái không bị hạn chế, thì sẽ có nhiều lễ hội không tồn tại.Làm bác sĩ, tiếp xúc trực tiếp với nhiều bệnh nhân đánh nhau do say rượu trong những dịp lễ tết, thông qua kiến thức y học, tôi hiểu rằng, rượu khi uống vào sẽ làm cho não bộ giải phóng chất dopamine “hạnh phúc”. Nó làm cơ thể cảm thấy thư giãn nên nhiều đàn ông thích uống. Nhưng nạp rượu vào đến ngưỡng quá khả năng chịu đựng của cơ thể, thì rượu sẽ làm giảm khả năng “suy nghĩ thẳng” (suy nghĩ theo logic với lý trí thông thường), thu hẹp sự chú ý và tạo nên tư duy đường hầm, giảm mức độ thấu cảm.Rượu cũng dễ gây nên sự bực bội, kéo khả năng kiểm soát bản thân xuống thấp, làm cách xử lí thông tin bị ảnh hưởng, dễ diễn giải sai lệch về hành vi của người khác và hiểu sai về xã hội. Người say dễ có cảm giác bị nhạo báng, dễ trở nên hung dữ, muốn chiến đấu với những người xung quanh. Đó là lí do rất nhiều trận đánh nhau xảy ra chỉ từ “cái nhìn đểu”.Khi người uống rượu bị khiêu khích, do hệ thống cảnh báo mất tác dụng, họ trở nên nhầm lẫn và liều lĩnh, không có khả năng tính đến những yếu tố khác, ví dụ như hậu quả. Điều này dễ dẫn đến phản ứng dữ dội, ẩu đả hay đâm chém nhau.Sẽ có nhiều người giật mình khi nhìn vào con số 6.000 bệnh nhân vào viện cấp cứu vì đánh nhau khi say rượu trong dịp Tết Nguyên Đán, đó là chưa tính số thương vong do đánh nhau trong các lễ hội sau Tết. Nhiều người đặt câu hỏi với tôi: “Có nên cấm uống rượu bia trong dịp Tết và trong lễ hội, thậm chí cấm luôn cả một số lễ hội?”Nhưng các nghiên cứu về rượu đã chỉ ra rằng, rượu không gây nên hành vi, mà những hành vi hung hăng có sẵn trong bản chất của một con người cụ thể. Nghĩa là, trong cuộc sống hàng ngày, một người có tính hiếu chiến vì nhiều lí do kìm nén được, nhưng khi họ uống rượu vào, tố chất tiềm ẩn này dễ dàng bùng phát khiến họ thích bạo lực. Ngược lại, những người có bản chất hiền lành, nếu uống rượu say cũng chỉ im lặng hoặc ngủ. Chính vì lẽ đó mà pháp luật ở nhiều quốc gia không chấp nhận lí do say rượu để bao biện cho hành vi phạm tội.Say rượu và bạo lực chưa bao giờ là đại diện cho văn hóa lễ hội. Đánh nhau là bất hợp pháp, nhưng chính quyền không thể cấm lễ hội, vì lễ hội là một phần quan trọng của văn hóa địa phương đã có từ hàng trăm năm. Đó là một truyền thống mà người dân địa phương sẵn sàng tìm mọi cách để bảo tồn. Vì thế mà mỗi năm trên đất nước ta, ngoài Tết Nguyên Đán còn có tới gần 8.000 lễ hội truyền thống, chưa kể những lễ hội khác như thể thao, văn hóa, hay các ngày lễ kỉ niệm.Tôi không ủng hộ cho một nền văn hóa lễ hội mà ở đó tuyệt nhiên không có một giọt rượu nào. Nhưng tôi cũng muốn được thấy những lễ hội không có nguy cơ do bia rượu gây ra. Vì thế mà quan điểm của tôi là không cấm bia rượu, mà hãy giáo dục từng con người, từ các học sinh trên ghế nhà trường đến người lớn; hãy cung cấp thông tin đầy đủ để mỗi người tự xác định nên uống rượu bia hay không và dừng lại ở ngưỡng nào.Trần Văn Phúc Tôi chia sẻ và hoàn toàn tán đồng quan điểm của bác sĩ Phúc! Sẽ là hệ quả khôn lường khi những hành vi thiếu kiểm soát do uống rượu lại cộng hưởng với hiệu ứng/tâm lý đám đông ở lễ hội đưa lại. Để giảm thiểu vấn nạn bạo lực tràn lan (không chỉ bó hẹp ở lễ hội), căn nguyên xâu xa nhất không chỉ nằm ở Luật mà còn ở Giáo dục. Thay vì quá xem trọng điểm số,thành tích cần phải định hình cho mỗi cá nhân các khía cạnh Đạo đức-Văn hóa ứng xử; biết tiết chế-kiềm tỏa hành vi của bản thân khi tương tác với cá nhân khác hay cộng đồng; biết tôn trọng và nhịn nhường...Khi mỗi cá nhân có đầy đủ nhận thức và điều tiết tốt hành vi của mình thì sự tương tác của họ với cá nhân khác hay cộng đồng sẽ "mềm mỏng" hơn rất nhiều; bạo lực sẽ giảm thiểu và được đẩy lui. Văn hóa khi uống rượu, bia và tác hại khi lạm dụng rượu bia - thật sự điều này chưa được đưa vào sách giáo khoa giảng dạy một cách chi tiết bài bản, chính quy trên ghế nhà trường. Tôi nghĩ các "kỹ năng sống" này nên đưa vào giảng dạy một cách bài bản trong các bộ môn hóa sinh, giáo dục công dân ở lớp 12 (là độ tuổi học sinh chuẩn bị bước vào đời, sắp đủ tuổi sử dụng rượu bia) Lên án việc đánh nhau do uống bia rượu trong lễ hội, nhưng tại lễ hội bia rượu được bán khắp nơi. Cấm cán bộ, viên chức đi lễ hội trong giờ hành chính, nhưng phần lớn các lễ hội lại khai mạc ngay sau Tết, vậy nếu cán bộ và viên chức nghiêm chỉnh chấp hành thì chắc chỉ có người về hưu, trẻ em chưa đến tuổi đi học và những người hành nghề tư nhân đi lễ hội thôi. Những chuyện như thế này chẳng khác bẫy chuột theo kiểu: để chuột chui vào một đầu ống rồi bịt kín lại nhưng đầu kia lại để ngỏ. Thật hài hước. Khi cuộc sống dần khá giả, không còn nặng về "miếng cơm, manh áo" thì người ta lại uống rượu bia nhiều hơn. Gặp nhau là uống, trong tiệc cưới, liên hoan là phải cầm chén (ly) đi các mâm để mời nhau uống, thậm chí vào quán ăn sáng, ăn tối cũng mang chén (ly) sang bàn bên cạnh để mời nhau uống, và không ít trường hợp ẩu đả sảy ra khi mời nhau trong quán khiểu này. Tôi gọi cái sự mang chén (ly) đi mời nhau uống, chạm cốc rồi "trăm phần trăm" ấy là học đòi vô lối, học không hết chữ. Người phương Tây trong các bữa tiệc, (thường là tiệc đứng) họ cầm ly đi gặp bạn bè, chào hỏi nhau, chạm ly rồi nhấp môi lịch sự chứ đâu có "trăm phần trăm" như ta.Ngày trước trong một mâm cỗ 5 người thường chỉ uống không hết một chai 0,5 lít rượu. Còn bây giờ, một mâm cỗ 6 người thì ít nhất cũng phải hai lít. Thật khiếp quá đi. rượu làm con người ta mất kiểm soát, nhưng cốt lõi của bạo lực thì ngoài rượu ra còn nhiều thứ. Chúng ta dạy trẻ nhỏ yêu thương đồng loại, yêu thương xung quanh nhưng vẫn giết gà, giết chó, có lễ hội thì mổ lợn giết trâu...Bạo lực từ đó mà ra... t quê bạn một năm mới có một ngày thôi, còn ở nhiều nơi bây giờ có quan điểm cho rằng làm sếp thì phải biết uống rượu. nếu bạn bằng ai đó về tất cả các tiêu chí thậm chí còn nhỉnh hơn họ nhưng bạn tửu lượng bạn thua bạn sẽ thất bại trong việc đề bạt . Bạn tin tôi không? Tâm đắc với bài viết của tác giả . Rồi tôi đặt câu hỏi vậy bạo lực có gia tăng trong xã hôi chúng ta ngày nay không ? Tại sao ? Khi chưa thể hạn chế bằng giáo dục, tuyên truyền thì những biện pháp mạnh tay của chính quyền là cần thiết. Chúng ta cứ nhìn cách Singapore nâng cao ý thức cộng đồng mà học hỏi. BÀI VIẾT QUÁ Ý NGHĨA.RẤT HAY Người xưa xếp những thứ khiến con người ta bị mất đi lý trí là "yêu", "ma": ma túy, ma men, ma bài bạc, yêu râu xanh... Nếu không muốn biến thành những con ma, con yêu thì chúng ta phải biết học cách để tránh xa chúng. Lễ hội mà để những con ma, con yêu đó xâm nhập và làm chủ, thì lễ hội đó là một lễ hội thất bại. Người tổ chức lễ hội cần phải xem xét lại cách tổ chức của mình. Giáo dục không chỉ đơn thuần là người này nói, người kia nghe. Giáo dục là khiến con người ta nhận thức ra được vấn đề còn bằng phương pháp nào đó là tùy vào đối tượng. Bài viết rất hay và ý nghĩa cảm ơn Bác sĩ Phúc Tôi nghĩ chắc chỉ ở trên thiên đường hay ở nơi ta chưa biết mới thoát khỏi tham họa rượu thôi Rượu chỉ là chất xúc tác để Bạo Lực lên ngôi. Bác sĩ nói đúng, bia rượu không tạo ra bạo lực ở người uống mà nó làm bộc lộ bản chất của họ. Tôi vốn cũng không phải là người tốt toàn diện nên những ai có gì đó muốn giấu người khác thì hãy bỏ bia rượu từ giờ đi. Tôi hoàn toàn đồng ý với quan điểm của bạn. Xã hội chúng ta nên tuyên truyền giáo dục công dân từ trong ghế nhà trường về vấn đề rượu