'Đội lốt' hàng Việt Nam Tôi giật mình vì doanh nghiệp nọ cùng sinh hoạt trong một câu lạc bộ marketing của chúng tôi và tôi biết khá rõ. Thậm chí chúng tôi còn tổ chức cả một tua tham quan nhà máy và xem phòng thiết kế, khu vực nghiên cứu và phát triển cũng như xưởng sản xuất đồ gia dụng của họ.Trong thời gian gần đây chủ đề các doanh nghiệp bán hàng Trung Quốc đội lốt hàng Việt Nam đang là chủ đề nóng. Nhưng thế nào là "đội lốt hàng Việt Nam" lại là một cách hiểu khá mù mờ, dù nó đang được dùng tràn lan.Trong việc này có một số điều chúng ta cần hiểu rõ: thứ nhất là có một số doanh nghiệp nhập khẩu hàng sản xuất tại Trung Quốc nguyên đai nguyên kiện về Việt Nam cắt mác sản xuất tại Trung Quốc và gắn nhãn mác sản xuất tại Việt Nam, đây là sự gian dối về nguồn gốc xuất xứ cần phải lên án và cần phải nghiêm trị.Thứ hai là những hàng có ghi là sản xuất tại Trung Quốc hay Thái Lan hay Đài Loan hoặc những quốc gia lân cận, bán tại Việt Nam nhưng vẫn mang thương hiệu Việt Nam.Thứ ba là hàng thương hiệu Việt Nam nhưng các chi tiết nguyên vật liệu phụ liệu được nhập khẩu từ Trung Quốc, Thái Lan và các nước lân cận.Vậy thì thế nào mới gọi là hàng được sản xuất tại Việt Nam, Made in Việt Nam? Đương nhiên các sản phẩm có xuất xứ thuần tuý tại Việt Nam sẽ được công nhận là sản phẩm Made in Vietnam.Đối với sản phẩm không thuần tuý, theo nghị định số 43 thì các sản phẩm có khâu sản xuất cuối cùng tại Việt Nam và chuyển đổi được mã HS thì được công nhận là sản phẩm được sản xuất tại Việt Nam. Thế nào là việc chuyển đổi mã HS? Như ông Trần Thanh Hải, Phó cục trưởng Cục Xuất Nhập Khẩu, Bộ Công thương, lấy ví dụ: doanh nghiệp nhập bột mì vào Việt Nam thì bột mì có mã khác sau đó doanh nghiệp dùng bột mì để sản xuất ra bánh quy thì lúc này bánh quy có tính chất thay đổi hoàn toàn so với bột mì và mang mã khác vì thế nên bánh quy được xác nhận là sản xuất tại Việt Nam mặc dù bột mì có thể nhập từ châu Âu và các nước khác. Việc này cũng tương tự như socola được sản xuất tại Thụy Sĩ nhưng ca cao thì được nhập khẩu từ châu Phi.Chiểu theo các quy định trên thì hàng hoá của thương hiệu Việt sản xuất 100% tại nước ngoài không thể gọi là Made in Vietnam được nhưng nó có phải sản phẩm của Việt Nam không? Câu trả lời là có. Một chiếc điện thoại Samsung được ghi là sản xuất tại Việt Nam nhưng ai cũng biết đó là sản phẩm của Hàn Quốc, cũng như chiếc ôtô BMW được ghi là sản xuất tại Mỹ nhưng đó là sản phầm của nước Đức. Tương tự như vậy khi người ta thấy các hàng gia dụng của thương hiệu Việt sản xuất tại Trung Quốc hay Hàn Quốc thì đó vẫn là sản phẩm của Việt Nam.Có một điều chúng ta ít biết là để có được sản phẩm cuối cùng, mặc dù là sản xuất tại nước ngoài thì doanh nghiệp Việt phải có phần nghiên cứu, phát triển, làm chủ quy trình sản xuất, quy chuẩn sản xuất để đảm bảo chất lượng. Do công đoạn nghiên cứu và phát triển của Việt Nam còn yếu nên các doanh nghiệp Việt thường đi thuê ngoài phần này. Quy trình và quy chuẩn sản xuất cũng hết sức quan trọng, nếu đem quy chuẩn của Nhật Bản ra để áp dụng sản xuất sản phẩm Việt Nam thì quá tốt nhưng chi phí cao dẫn tới giá thành quá cao không phù hợp thị trường, nếu đem quy trình Nhật Bản ra áp dụng có khi không cần thiết vì nhiều công đoạn sẽ thừa do điều kiện sử dụng sản phẩm và điều kiện thời tiết ở Việt Nam hoàn toàn khác.Vì vậy nếu chỉ nhìn vào xuất xứ hàng hoá sản xuất tại Trung Quốc hay các nước khác để lên án doanh nghiệp thì thật là sai lầm, hãy nhìn vào khâu thiết kế, chế tạo, nghiên cứu, phát triển, quy trình và quy chuẩn sản xuất của họ.Câu hỏi tiếp theo là tại sao thương hiệu không sản xuất tại Việt Nam mà lại đi nhập khẩu từ nước ngoài? Câu trả lời là do giá thành và quy mô thị trường. Nếu quy mô thị trường quá nhỏ, thương hiệu không thể đầu tư vào dây truyền sản xuất mà nhập khẩu nguyên chiếc để giảm giá thành.Gia đình tôi vẫn mua các hàng gia dụng, điện tử và hàng tiêu dùng thương hiệu Việt dù nó được sản xuất tại Trung Quốc, Thái Lan hay Việt Nam vì chính thương hiệu là sự đảm bảo cho hàng hoá của họ. Nếu hàng hoá chất lượng của doanh nghiệp không tốt, giá cả không hợp lý thì các doanh nghiệp đó sẽ lao dốc, bất kể hàng hoá sản xuất ở đâu.Trong thời kỳ phát triển vượt bậc của chuỗi cung ứng toàn cầu, chúng ta sẽ ít có cơ hội nhìn thấy các sản phẩm có xuất xứ thuần túy tại một quốc gia nào đó mà có xu hướng nhìn thấy các sản phẩm với những thành phần từ nhiều quốc gia khác nhau. Vì vậy chúng ta không nên đặt vấn đề nguồn nguyên liệu đến từ đâu mà hãy xem công đoạn sản xuất cuối cùng được thực hiện ở đâu, có thay đổi mã HS không, tỷ lệ gia tăng giá trị nội địa trên sản phẩm thế nào.Chúng ta không thể đòi hỏi một sản phẩm quần áo của thương hiệu Việt phải có xuất xứ thuần tuý Việt Nam. Chúng ta chưa có công nghệ dệt hiện đại nên việc nhập khẩu vải là bình thường, chỉ miễn là phần gia công cuối cùng tại Việt Nam, có tỷ lệ gia tăng giá trị nội địa thì sản phẩm quần áo đó được công nhận là sản xuất tại Việt Nam.Tóm lại, cách nói "đội lốt hàng Việt Nam" hiện nay đang được dùng cảm tính - không có một cơ sở pháp lý chung hay cảm quan xã hội chung về việc thế nào là hàng "Made in Vietnam". Nhưng việc ra đời một khái niệm như vậy và được dùng ở quy mô xã hội có thể gây nguy hiểm cho nền sản xuất trong nước.Một điều nguy hiểm là trong khi các nhà chức trách chưa có kết luận nào cụ thể về việc thương hiệu có vi phạm hay không việc ghi nhãn hàng hoá sản xuất tại Việt Nam thì chỉ bằng những thông tin rất mơ hồ, thiếu kiểm chứng trên mạng xã hội, người ta có thể quy kết ngay là hàng nước ngoài đội lốt hàng Việt và tấn công, thậm chí tẩy chay hàng Việt. Điều này dẫn đến những thiệt hại to lớn không chỉ cho một doanh nghiệp mà còn cho nhiều doanh nghiệp khác có mô hình sản xuất tương tự cũng như các nhà cung ứng.Việt Nam mong mỏi có một ngành công nghiệp hàng tiêu dùng mạnh mẽ nhưng chúng ta lại thiếu thông tin trong việc đưa ra quyền của người tiêu dùng dẫn đến thiệt hại. Còn truyền thông nếu chỉ khơi gợi lòng tin về chủ nghĩa dân tộc thì rất dễ dẫn tới cực đoan.Về phía nhà chức trách, do các quy định về hàng lưu thông nội địa sản xuất tại Việt Nam không rõ ràng, không có quy định về việc vượt qua quy trình sản xuất đơn giản và không có quy định về tỷ lệ gia tăng giá trị nội địa, nên đối với cả doanh nghiệp và người dân đều hết sức khó khăn khi phân định thế nào là hàng sản xuất tại Việt Nam.Với những quy định hiện hành rất có thể là chúng ta sẽ có một chiếc xe, điện thoại hay đồ gia dụng sản xuất tại Việt Nam nhưng có 100% các chi tiết được các nhà cung ứng nước ngoài cung cấp, và doanh nghiệp không sai khi đề sản phẩm đó được sản xuất tại Việt Nam để tiêu thụ nội địa. Điều cần làm là có ngay một quy định rõ ràng về sản phẩm lưu thông nội địa thế nào thì được coi là sản xuất tại Việt Nam để cho doanh nghiệp và người dân có thể dễ dàng trong việc phân định.Phạm Vũ Tùng Tôi không lên án cách doanh nghiệp có khâu sản xuất ở Trung Quốc. Cái tôi lên án là việc các thành phần nhập từ Trung Quốc về nhưng bị cách doanh nghiệp ở VN dán đè, xoá phần made in China đi, vậy là lừa dối người tiêu dùng. Xin được nói thẳng, cũng mong nhà sản xuất công bố rõ ràng các linh kiện hoàn toàn là của nước ngoài để người tiêu dùng được biết rõ. Nếu là thế tôi khẳng định không mua sản phẩm đó, đơn giản vì nó chả có giúp ích gì cho sự phát triển của công nghiệp nước nhà. Người tiêu dùng đôi khi cũng muốn tự hào phát biểu sản phẩm này do chính tay người việt nam làm ra chứ không phải là lắp lại. Cũng mong có quy định rõ ràng chứ không nhà sản xuất lợi dụng tiêu chí mập mờ để thu hút sự ủng hộ của người tiêu dùng. Làm bánh thì khâu tạo giá trị thặng dư là nướng và gia vị. làm quần áo thì khâu tạo giá trị thặng dư là cắt, may tạo mẫu. làm điện tử thì khâu tạo giá trị thặng dư là thiết kế bo mạch, chip, màn hình và phần mềm.Không có bột xịn thì Vn vẫn làm được bánh, chỉ là không ngon. Không có vải đẹp thì Vn vẫn may được quần áo, chỉ là không bền. Không có linh kiện điện tử thì Vn không làm được đồ điện tử (có chăng thì radio catset). Khác nhau ở chỗ đó.Thế nên việc lờ đi nguồn gốc nguyên liệu và cứ hô hào rằng tôi mua nguyên liệu và tôi lắp nó ra thành phẩm là đồ Việt Nam thì chưa thuyết phục. Với lại quyền lợi người tiêu dùng khôg được chú trọng, bảo vệ thì NTD sẽ tìm đến các thươg hiệu quốc tế có uy tín. Sản phẩm của Tq, Thái, Nhật, ... hay của nước nào khác nữa không quan trọng, chỉ cần nó phù hợp với túi tiền của người tiêu dùng, người tiêu dùng sẽ mua sản phẩm đó, nhưng việc hàng hóa hoàn toàn của Tq rồi sau đó về tháo mác Tq dán mác hàng Vn thì đó là sự lừa dối khách hàng, thương hiệu đó sẽ mất rất nhiều từ tiền bạc đến lòng tin của người tiêu dùng, dẫn đến bị tẩy chay, có rất nhiều nhà kinh doanh đang lợi dụng về sự không rõ ràng trong quy định Made in Vn để kinh doanh trên niềm tin của khách hàng. có lẽ dư luận bức xúc không phải chỉ vì 1 dòng "Made in Vietnam" trên sản phẩm, mà bức xúc vì cái cách nhà sản xuất đưa thông tin sản phẩm tới người tiêu dùng là không rõ ràng. Bán hàng TQ thì nói TQ, bán hàng được ráp từ linh kiện TQ thì cứ để tem mác ghi trên linh kiện. Đừng cắt tem mác TQ rồi gắn tem Việt để lừa dối khách hàng Cảm ơn tác giả! Qua bài này thì tôi thấy "chủ nghĩa dân tộc" tác giả nêu ra rất chính xác. Đồng ý rằng thương hiệu Việt rất quan trọng với mỗi người Việt nhưng hãy nên nhớ chúng ta đang trong chuỗi cung ứng toàn cầu, nếu tự làm hết mọi khâu thì chẳng khác nào thời kỳ bao cấp khi xưa cả. Bài viết hay, nói đúng vấn đề thời sự hiện nay. Vấn đề là lòng tin. Khi mà doanh nghiệp không công bố. Người tiêu dùng hoàn toàn có quyền nghi nghờ họ nhập hàng trung quốc loại kém và gắn mác thương hiệu để bán với giá cao. Nếu họ có quy trình sản xuất và minh bạch rõ thì người tiêu dùng sẽ chấp nhận mua với giá phù hợp. khó để lấy được lòng tin của người VN khi sản phẩm nào đó tuyên truyền là sản phẩm made in VN, vì ngành công nghiệp phụ trợ của chúng ta còn hạn chế, và chi phí còn cao nên đa số sẽ nhập khẩu về và lắp rắp cũng như biến thành sản phẩm gắn mác VN. đặc biệt là các ngành liên quan đến điện tử, cơ khí...vv Rất chính xác. Không rạch ròi trg khái niệm thì chính ta giết ta. ĐỘI LỐP.HÀNG VIỆT NAM . NGHE BUỒN THẬT Nếu doanh nghiệp lấy người tiêu dùng làm trọng tâm thì nên biết: người tiêu dùng không quan tâm đến các khái niệm và định nghĩa, mà họ cần sự rõ ràng, minh bạch. Họ sẽ yên tâm mua cả hàng TQ nếu ghi rõ: Linh kiện sx tại TQ, nhập khẩu chính ngạch, lắp ráp và kiểm định tại VN. Nhiều mặt hàng của Thái Lan, Mã Lai được người Việt mua nhiều có sao đâu. Tóm lại: người tiêu dùng không kỳ thị xuất xứ, mà chỉ tẩy chay sự lập lờ khiến họ hiểu nhầm. Cũng giống như hãng điện thoại nào đó giống điện thoại TQ đến từng con ốc.