Kỹ nghệ âm nhạc Tiện lợi, chắc thắng. Con đường âm nhạc đại chúng, rập khuôn Mỹ, thực chất là con đường dễ đi, bảo đảm thành công - tuy không có thành tựu, và chỉ tốn duy nhất một thứ là tiền. Một “kỹ nghệ âm nhạc” xây dựng trên hai tiêu chí ấy có phải là điều Việt Nam mong muốn?Xét thuần túy thống kê, một nền âm nhạc non trẻ như của chúng ta mà có cả ngàn nghệ sĩ, cả triệu bài hát, nhưng không còn một hãng đĩa đáng kể nào, thì hơi kỳ quái và bất ổn. Cho dù nhạc pop dùng để giải trí là chính, nó cũng không dễ dãi đến mức chỉ cần biết vài công thức là có thể làm hàng loạt.Kẻ khẩu hiệu còn phải có phong cách, huống hồ viết nhạc và hát. Từ khi nào, chúng ta đã quên đầu tư chất xám, và tự biến mình thành những chú robot soạn nhạc?Việt Nam đã phát triển thứ “kỹ nghệ âm nhạc” kiểu này từ những nền tảng có phần manh mún nhưng lại không giống bất kỳ nước nào. Thứ nhất, âm nhạc truyền thống của chúng ta chắc chắn không trùng lặp với ai. Kế nữa, tân nhạc của chúng ta đi từ nhạc đại chúng Pháp, cũng không nước nào giống như vậy. Miền Nam được nuôi dưỡng cùng một nguồn sữa với Âu Mỹ: nhạc trẻ những năm 60 và 70. Rồi khi đất nước thống nhất, các ảnh hưởng Đông Âu và Liên Xô để lại trong tác khúc, cách diễn tấu, phong cách hát của âm nhạc Việt một hương vị đặc biệt. Nếu từ cái sự độc đáo riêng tư - như một thứ Trời cho - mà không biết phát huy, để nó nhạt nhòa đi thì rất uổng.Khi tiếp xúc với người Nhật, tinh thần quốc gia cháy rừng rực của họ có khi làm tôi phát ngốt. Nhưng nghĩ đi nghĩ lại, chúng ta có thể yêu hoặc ghét chất Nhật, chứ không thể coi thường, khinh rẻ. Họ làm gì đi nữa, từ những chuyện nhỏ như ứng xử xã hội, ăn uống đến những chuyện vĩ mô như nền kinh tế hay nghệ thuật, đều đậm chất Nhật, thấm nhuần triết lý Nhật, mang hơi thở Nhật và dứt khoát phải được nhận diện như một đặc thù quốc gia. Tôi không phải là fan của nhạc pop Nhật, song tôi luôn thán phục cách họ xây dựng nền nhạc pop của họ. Hoàn toàn khác với Hàn, người Nhật không rập khuôn công nghệ và quy cách Mỹ.Tôi trực tiếp theo dõi, bám sát và phân tích những biến động trong đời sống âm nhạc đại chúng Việt từ 1985 đến giờ. Những gì trước đó, tôi nghiên cứu gián tiếp. Và tôi thẳng thắn trình bày nhận định của mình như sau: từ năm 1985 đến năm 2000, chúng ta có những ca khúc tốt hơn hẳn sau đó. Mười lăm năm đó có giá trị hơn mười tám năm nối sau.Mười lăm năm đó, chúng ta có một mặt bằng âm nhạc vừa thoát thai khỏi sinh hoạt văn công và ca khúc chính trị, vừa được học bài học kinh tế thị trường mới, còn nhiều bỡ ngỡ non nớt. Nhưng sinh hoạt “văn công đời mới” mà giờ đây những người trong nghề thỉnh thoảng đem ra trêu nhau, lại trong sáng và nhiều thiện tâm hơn: nhân chi sơ tính bản thiện, vâng vụng về ừ lúng túng - các nhạc sĩ thời ấy viết chậm, không nhiều tác phẩm - nhưng độc đáo, có phong vị riêng. Bắt đầu từ lúc Làn Sóng Xanh lặng sóng - sau năm 2000, nhạc Việt suy vi.Dùng từ “suy vi” e hơi bi quan. Tất nhiên ở đây tôi nói với tư cách người trong cuộc, người cùng chịu trách nhiệm về sự tiến thoái của cả một mặt bằng mà tôi có tham gia. Cũng có một số sáng tác tốt, mới lạ, nhưng xét tổng thể thì không ổn lắm. Riêng việc phải khơi gợi ký ức bolero cũng đủ thấy chúng ta lúng túng như thế nào, không đủ tài tạo ra những thứ hấp dẫn người nghe ra sao…Một nền âm nhạc lành mạnh cần những điều kiện: Bảo vệ sở hữu trí tuệ thật tốt và vững chãi; Khuyến khích những tìm tòi cách tân; Đặt nền móng trên những yếu tố đặc thù quốc gia; Tôn vinh các giá trị đích thực, giảm thiểu những ngộ nhận do quảng cáo.Để xây dựng các nền tảng nói trên, chúng ta sẽ mất thì giờ nhiều. Chúng ta sẽ phải học cách đi chậm, nói khẽ. Chúng ta sẽ phải tiết chế những gì đao to búa lớn, thiếu thực chất.Nhưng còn cách nào khác đâu, bởi nghệ thuật chẳng bao giờ có chuyện đi tắt đón đầu hay là té nước theo mưa. Mọi thứ đều cần kiên nhẫn, nhiệt tâm và nghiêm cẩn.Quốc Bảo Ca sỹ không biết thanh nhạc, không rành ký xướng âm cũng được gọi là "ca sỹ". VN nhiều "ca sỹ" như sao trên trời. Hát vài bài (bắt chước ai đó) thôi cũng thành "ca sỹ" vì thế ta có vô số "ca sỹ" mang phong cách giông giống những ca sỹ đã thành danh. Nghệ sỹ hài Hoài Linh từng phát biểu "bản chính còn chưa ăn ai huống chi bản copy". Âm nhạc VN bây giờ toàn copy lẫn nhau tạo thành 1 cuộn chỉ rối chẳng biết gỡ ra từ chỗ nào. Đây là góc nhìn của người làm nhạc, có vẻ anh đề cao thế hệ anh chăng?. Anh nghĩ sao khi chúng ta có vẻ đặt lên vai âm nhạc sứ mệnh to tát, nào là giữ bản sắc dân tộc, nào là phải mang tính giáo dục, nào là nuôi dương tâm hồn văn hóa Việt...Ta cứ coi âm nhạc là 1 sản phẩm giải trí phục vụ thị trường đi. Nền âm nhạc chúng ta vẫn quanh quẩn ao nhà kiểu như hát cho nhau nghe, nhìn sang thế giới nhưng ban nhạc ABBA,Modern Talking... Xuất thân châu âu vẫn đuwoc cả thế giới nhơ đến, họ tiếp cận thị trường âm nhạc thế giới tôi tự hỏi không hiểu ban nhạc ABBA đó có giữ gìn văn hóa Thụy điển, sáng tác có mang tâm hồn người Thụy điển ? Nhìn ngược lại nhà ta Nhạc thì cứ là Trinh Công Sơn, rồi thì bolero phủ sóng. Thế hệ từ 1985-2000 kể cả mọi thế hệ trước có sản phẩm âm nhạc nào được thế giới biết đến? các nhạc sĩ ca sĩ trẻ bây giờ cũng thực tế hơn ít nhất họ cũng cố gắng xâm nhập thị trường châu á, Hàn... (VD Nhạc sĩ Khắc Hưng cũng được ban nhạc Hàn mua độc quyền 1 sản phẩm, Sơn Tùng cũng được 1 số thị trường châu á biết đến) mỗi thế hệ nhạc sĩ có bối cảnh khác nhau thử nhìn với góc nhìn toàn cầu hóa xem chúng ta đang ở đâu. Rất đồng ý với ý kiến tác giả, khoảng 15 năm nay tôi thấy âm nhạc Việt Nam nói chung và ca khúc Việt Nam nói riêng rơi vào bế tắc, có cảm giác rằng các nhạc sỹ mất phương hướng và xa rời cuộc sống, đề tài sáng tác chật hẹp loanh quanh chuyện tình ái cá nhân và những quảng cáo giải trí rẻ tiền, mỳ ăn liền, không đi vào lòng người . Tôi thấy đất nước ta trong mười năm qua đã có những đổi thay vượt bậc so với những năm tháng trước đây , từ hạ tầng giao thông , truyền thông, khu đô thị mới, tới tiện ghi trong mỗi gia đình, Việt Nam mở rộng quan hệ với thế giới , du lịch phát triển mọi nơi... Nhưng văn nghệ sỹ không hiểu sao luôn hụt hơi và tỏ ra lạc hậu với quê hương đất nước. Nhà tôi ở sát cây cầu Nhật Tân tuyệt đẹp, hàng ngày chạy xe 100 km/h qua cầu, đêm đến cầu lung linh đèn màu vi tính đẹp như trong mơ, tuy nhiên không có bất cứ bài thơ , bài hát nào về cây cây cầu này cả... văn nghệ sỹ mải đi hát Bolero hết toàn bài hát từ những năm 1950, 1960.... Việc tuyên truyền của chúng ta đang rất có vấn đề cần phải sớm khắc phục. Thực sự là âm nhạc bây giờ kể cả từ thời làn sóng xanh cũng đều rất nhạt hầu như chả ai nhớ sau khi bài hát ra đời được chừng 1 năm là mất hút vì ca từ vô nghĩa ko đi vào lòng người, nhạc Borelo dù bị cấm đoán một thời và giờ cũng chưa được phép phổ biến nhiều thì nó vẫn có sức sống mãnh liệt tự bản thân nó có sức sống chứ không cần phải ai nâng đỡ Tôi tha thiết kêu gọi mọi người chia sẻ bài viết này ! NHIỆT TÂM VÀ NGHIÊM CẨN. RẤT Ý NGHĨA Một nhạc sĩ viết nhạc trẻ nói về dòng nhạc bolero có gì đó sai sai? CẢM ƠN TÁC GIẢ Có là quá đáng khi nói rằng chúng ta đang khủng hoảng (thiếu) tác phẩm văn hoá. Hãy xem vài chục năm qua chúng ta có bản nhạc nào, điệu múa nào, vở kịch nào, bài thơ nào, tiểu thuyết nào đáng gọi là đặc sắc đâu, Trong khi đó chúng ta lại có thừa những “ngôi sao”. Không biết những ngôi sao đó đang đậu ở đâu. Bolero hiện lên ngôi . Vì sao ư ? Vì nó là cái thứ dễ hát nhất , nó cũng rất "tâm trạng" cho nhiều khoảnh khắc của mỗi người khi nghĩ sâu về xã hội ta . Không đồng ý với đoạn đầu tiên của bài viết vì thực sự thì khi tìm hiểu mới biết mặc dù Kpop được biết đến nhiều hơn (có thể người Việt biết đến nhiều hơn) nhưng âm nhạc ở Hàn rất đa dạng và dòng nhạc nào cũng có đối tượng khán giả của riêng nó. Hãy nhìn vào sân khấu nhạc kịch hay nhạc cổ điển của họ, buổi biểu diễn vẫn luôn thu hút chật kín người xem, không phải chi có Kpop mới vậy, và ngay cả các idol thì nhiều trong số đó đều là những tài năng thực sự về sáng tác hay chơi nhạc cụ. Tôi không phải là fan Kpop, chỉ tình cờ phát hiện ra điều này trong những lần lang thang trên youtube. Quốc Bảo...nói chung tôi không có ý kiến về nghề nghiệp của anh ấy. Nhưng nghe QB nói về Bolero, hay nói rộng ra là nhạc trước 1975...tôi thấy đây đúng là lời của người " không làm được nên chê". OK Làm nhạc sỹ được lưu danh chỉ cần hai thứ : Năng khiếu và một tâm hồn đẹp vừa sâu lắng vừa bay bổng , trong sáng , nhạy cảm . Đồng ý với tác giả và ca sĩ Tùng Dương là âm nhạc nước ta đang đi thụt lùi và các trường học cần có giáo viên dạy nhạc họa , thiết nghĩ bộ giáo dục cần quan tâm tới vấn đề giáo dục toàn diện cho học sinh như hệ thống giáo dục của Pháp cách nay 70 năm Một nhạc sĩ sáng tác sao cho bài hát của anh ta sau - ví dụ - nửa thế kỷ vẫn còn được trình diễn trên sân khấu lớn hoặc cuộc đàn đúm nhỏ lẻ bình dân , thậm chí vẫn còn được yêu cầu thưởng thức trên xe đò đường dài , trong đám cưới hoành tráng hay qua loa ; theo tôi đó là ÂM NHẠC ĐÍCH THỰC và nó phải gọi là " đi vào lòng quần chúng " .Dĩ nhiên tôi không phủ nhận cái gọi là âm nhạc hàn lâm , cao cấp . Việc đó tôi không dám lạm bàn !