Livestream trong đám tang "Mọi người thắp nhang xong rồi chụp tấm hình kỷ niệm nha. Nghệ sĩ, danh hài cải lương đi viếng rất đông, mọi người ơi...", nam thanh niên tiếp tục, miệng nói, tay "zoom" chiếc điện thoại về phía đoàn người đi viếng."Livestream mệt nhưng vui cả nhà ạ", một cô gái đưa tay quệt mồ hôi, mắt kiểm tra kênh của mình trên màn hình điện thoại, rồi đảo mắt láo liên để tìm một góc quay mới trong nhà tang lễ. "Chú, cái này là quay lên mạng hả?", giọng một người đàn bà lớn tuổi xì xào. - "Livetream đấy, suốt 2- 3 tiếng đồng hồ", nam thanh niên đang tường thuật đám tang trả lời. - "Rồi có được tiền không, chú?" - Anh ấy làm giống như "Khá Bảnh" mà, giọng một người khác xen vào, "Giờ chưa có tiền ngay đâu". - "Quay này mai mốt nhà mạng nó trả tiền mình hay sao?", chị lớn tuổi lại hỏi, - "Đúng rồi, mai mốt nó mới trả" thanh niên mắt xem bình luận trên điện thoại, tay vẫn giơ điện thoại về phía di ảnh của nghệ sĩ quá cố.Đây chỉ là một vài đoạn trò chuyện ở lễ tang của nghệ sĩ Anh Vũ hôm 11/4 tại chùa Ấn Quang, quận 10, TP HCM. Khung cảnh tang lễ nhốn nháo. Trong tiếng nhạc, lời tụng kinh sầu thảm và nét mặt buồn đau của người thân, bạn bè cố nghệ sĩ là những khuôn mặt hăm hở của những "youtuber" bịt khẩu trang, hoặc đeo kính đen, hoặc đội nón, hai tay lăm lăm những chiếc điện thoại, khi lên cao lúc đưa xuống thấp để ghi lại khung cảnh tang lễ. Mọi diễn biến đều được phát trực tiếp trên youtube, kể cả cảnh dòng người hâm mộ tranh giành nhau thắp nhang. Thậm chí, vào những giây phút cuối trong lễ hạ huyệt cố nghệ sĩ, có những youtuber còn trèo cả lên những nấm mộ xung quanh, cố chen lấn để tìm góc quay quan tài, miệng nói cười rôm rả.Cũng chưa đầy hai tuần trước, trong buổi xét xử vụ ly hôn vợ chồng ông chủ Trung Nguyên tại Toà án TP HCM, phóng viên chúng tôi cũng chạm mặt hàng chục youtuber. Người đứng, kẻ ngồi thành hàng giữa phòng xử, có người còn chĩa thẳng điện thoại sát mặt ông Vũ, bà Thảo để livestream và hỏi những câu hỏi rất riêng tư. Thấy quá phản cảm, luật sư Trương Trọng Nghĩa đứng dậy, xin phép toà "yêu cầu các phóng viên về đúng vị trí tác nghiệp". Oan cho chúng tôi, "những phóng viên" mà luật sư và các thẩm phán vừa nhắc không phải các nhà báo. Họ là nhóm người đang làm một nghề mới, qua các hạ tầng như youtube, mạng xã hội.Ba năm trước, trong lần tác nghiệp tại tang lễ "sầu nữ" cải lương Út Bạch Lan, khi smartphone và trào lưu kiếm tiền từ mạng xã hội còn chưa phổ biến, tôi còn thấy dòng người đến viếng thành kính biết bao. Ngày an táng nữ nghệ sĩ, hàng nghìn khán giả đội mưa, trật tự và im lặng xếp hai hàng trước cổng chùa. Người khóc, người chắp tay cầu khấn, trên tay cầm những nhành hoa lan tưởng nhớ nghệ sĩ tài danh của Sài Gòn.Bây giờ, cảnh tượng tang lễ hoàn toàn đối lập, khi ai cũng có thể dễ dàng trở thành một youtuber chỉ với chiếc smartphone được kết nối mạng kèm theo một chân máy giá chỉ vài chục ngàn đồng và một kênh phát video do người dùng tự tạo. Cơ chế tính tiền bằng lượt xem là một trong nguyên nhân khiến người ta đua nhau làm nội dung "câu view" bằng những câu chuyện sốc, độc và lạ, thương đau càng tốt.Càng nhiều lượt xem, kênh càng có nhiều người theo dõi, đăng ký và chủ kênh được trả tiền càng cao. Đó là lý do rất nhiều người sắm đồ nghệ, lùng sục hang cùng ngõ hẻm Sài Gòn để tạo ra nền công nghiệp livestream: không cần đạo lý, miễn gây chú ý. Đồng nghiệp làm báo của tôi cũng đang lo lắng, rằng "đến thời phóng viên phải chen chân với Youtuber, thật giả, tốt xấu lẫn lộn". Nhưng điều đáng nói hơn, là trào lưu này sẽ sinh ra một thế hệ khán giả giải khuây bằng sự bất hạnh của người khác.Đâu đó trong các bộ luật, những hành vi liên quan đến "thuần phong mỹ tục" được quy định. Nhưng chúng chỉ được thực thi một cách khá ngẫu hứng, với những nghệ sĩ tự bước vào cửa công để xin cấp phép cho tác phẩm, chứ nhà chức trách ngành văn hóa chưa đủ chủ động đi lọc ra cái mà họ quy ước. Khung cảnh bát nháo của cảnh livestream trong đám tang nghệ sĩ, tố cáo một thực trạng: trong lĩnh vực này, thưởng phạt đang không công bình. Chỉ mới có cơ chế "thưởng" bằng tiền cho những người kiếm được nhiều lượt xem, chưa có đủ cơ chế "phạt" - dù là bằng pháp luật hay là bằng chính sự lên án và quay lưng của cộng đồng cho những nội dung bất nhân, bất nghĩa. Tiếng gọi đồng tiền đang là duy nhất, và người ta sẽ làm tất cả theo tiếng gọi ấy.Ngoài ra, giáo dục có phải là nguyên nhân? Bà tôi kể, ngày xưa giáo dục rất coi trọng việc dạy đạo đức làm người, đặc biệt là ở những nơi công cộng. Cụ thể, học trò được dạy lễ phép ở mọi nơi, như nếu gặp xe tang thì phải dừng xe lại, bỏ nón, cúi đầu thành kính, đợi tới khi xe đi qua mới được đi tiếp. Gặp người lớn cúi đầu chào, gặp em nhỏ thì giúp đỡ... Trong rất nhiều năm trước, mọi người ở Sài Gòn đều coi điều đó là bình thường nơi công cộng. Giờ đây, mọi thứ trở nên bát nháo vì giáo dục cả nhà trường và gia đình đều đang không coi trọng môn đạo đức.Khi nghĩa tử ngang nhiên bị chà đạp ở quy mô "hàng triệu lượt", đó là một vấn đề cần xem xét ở quy mô xã hội.Thành Nguyễn Khoảng năm 1960 tôi đang học lớp ba, lớp nhì ở 1 trường tiểu học công, tôi còn nhớ có hẳn 1 môn học chính quy tên là môn "đạo đức" dạy học sinh thói quen cư xử lể phép trong giao tiếp hằng ngày; v/d chào người lớn tuổi khi gặp, cất nón chào, cuối đầu khi gặp đám tang... Năm sau tôi lên lớp trên thì có môn giáo dục công dân trong đó ngoài việc dạy học sinh về chính sách, pháp luật còn dạy học sinh các kiến thức thật cơ bản và thực tế để trở thành những công dân tốt trong tương lai... Bây giờ mà nói đến những môn học này, nói đến những tiết học này thì các con tôi tròn xoe mắt ngạc nhiên như là nghe đọc những tài liệu giả tưởng; thậm chí chúng tưởng tôi...đùa Chính bố mẹ làm hư con cái, khi mà giáo viên mắng con cũng mang đơn ra kiện!!! Hay cho câu "Không cần đạo lý, miễn gây chú ý" của tác giả. Câu này đã tóm gọn gần như đúng nhất về Youtube nói riêng và mạng xã hội nói chung bây giờ. Nó phản ánh được cái tâm của các bạn làm "rác phẩm" truyền thông và cả cái tầm dân trí của người thưởng thức chúng. Một khi vẫn còn người xem thì "rác phẩm" sẽ còn được tung ra tiếp. Để giải quyết, với vai trò là một khách hàng sử dụng dịch vụ, bạn có quyền tẩy chay và report những kênh phản cảm, chứ không chỉ đơn thuần là "không thích thì đi ra chỗ khác chơi, người ta có ăn hết phần của ông chưa mà ông chửi người ta". Im lặng trước cái xấu chẳng khác nào đồng lõa với chúng. Youtube hay Facebook đã chuẩn bị sẵn tính năng Report để khách hàng báo cáo những kênh xấu. Tại sao chúng ta không sử dụng? Biến nơi tang thương, bất hạnh của người khác thành trò tiêu khiển thì không còn gì để nói nữa, buồn cho văn hóa và đạo đức xã hội xuống cấp. Văn hoá và đạo đức bị coi thường. Giá trị vật chất lên ngôi. Sự dễ dãi của một bộ phận người xem (nhất là giới trẻ) cùng với "...chưa có đủ cơ chế "phạt" - dù là bằng pháp luật hay là bằng chính sự lên án và quay lưng của cộng đồng cho những nội dung bất nhân, bất nghĩa. Tiếng gọi đồng tiền đang là duy nhất, và người ta sẽ làm tất cả theo tiếng gọi ấy..." đã tạo nên các youtuber này. /. Tôi cực kỳ ghét Livestream đám tang, đạo đức văn hóa ngày càng không có nữa 100k lượt đăng ký thì nhận được nút bạc và hàng tháng được số tiền nhất định + tiền 1000 lượt xem + tiền quảng cáo... với những người không học hành có bằng cấp thì đây là cơ hội kiếm tiền; hệ lụy là youtuber chửi thề nói tục kém văn hóa đầy rẫy, xào nấu nội dung bất chấp nhưng youtube có xử lý khóa nick khóa acc gì đâu. Biến tướng quá lậm. Sát nhà tôi, có cặp vợ chồng trung niên bán trái cây va bông hoa,ng chồng kg biết tính tiền, mỗi lần bán hơi lẽ cân a ta kg biết phải gọi vợ tính dùm, vậy ma hễ cứ rãnh la a ta mở youtub ,suốt mấy ngày NS AV mất, tôi nghe riết,ra rả ngày như đêm ,rồi đến vụ anh chàng Phúc XO..rồi lại mấy giọng kể chuyện trai kg ra trai,gái kg ra gái nội dung tào lao..bực mình muốn chết, tại mấy ng kg phân biệt đc chuyện nào nên nghe va kg nên nghe,hùa theo trào luu phản cảm nên mấy loại video nhảm đó có đất sống, tui thì dị ứng loại đó lắm.Nên có chế tài tránh rác rưởi độc hại "Hạnh phúc một tang gia" tác phẩm làm tôi nhớ lại là đã học cách đây gần 20 năm còn nguyên đó..! một chút thành kính với người đã khuất là lòng tự tôn tối thiểu mà những người đó nên làm. Thực trạng đến buồn, ngày càng lan rộng; giờ đây giới trẻ học hỏi gì từ xã hội để nuôi dưỡng giá trị đạo đức bản thân! nói đúng lắm Chừng nào còn ngươi xem mấy cái clip này vì tò mò thì mấy người này này vẫn sống khỏe. Chúng ta hãy tẩy chay, bấm không thích hay báo xấu mấy cái clip này để chúng không còn đất sống nữa. Mục đích là muốn kiếm tiền thôi Mở cửa thì có gió lành lẩn gió độc bay vào thay vì than thở ta phải dùng luật khắc chế nó.