‘Trường quốc tế’ Đó là một ngôi trường mà tôi đã nhìn thấy khi đi qua Quận 3, TP HCM. Tòa nhà mới sơn màu trắng, đỏ, rất hiện đại, có nhiều hình ảnh giới thiệu hấp dẫn bên ngoài, khác với phong cách đơn điệu của nhiều ngôi trường công lập khác. Nằm bên con đường thuộc loại đắt đỏ nhất trung tâm, tòa nhà đính cái biển "trường quốc tế" to đùng. Mỗi lần về Sài Gòn thăm nhà, tôi lại thấy có thêm "trường quốc tế" mọc lên, và lần này là trường mà một trong những ông chủ là bạn tôi.Cũng nhiều lần đi qua chúng, tôi đã tự hỏi "như thế nào thì được công nhận là một trường quốc tế? Sự quốc tế của nó nằm ở chỗ nào?". Ngay cả khi có người trong nhà làm việc cho chi nhánh của một trường quốc tế, tôi đã hỏi, và nhận được câu trả lời qua loa, đại ý là không có chuẩn mực gì cụ thể đâu.Nay, thằng bạn cũ sau khi thành đạt từ đầu tư đất và chứng khoán bỗng trở thành nhà đầu tư giáo dục, tôi hồ hởi nhờ cậu lý giải. Hóa ra anh chàng cũng lơ mơ. "À thì có người nước ngoài làm cổ đông, có giáo viên nước ngoài, có dạy song ngữ, cơ sở vật chất tốt hơn trường công, lớp ít học sinh hơn, có nhiều chỗ chơi", kể ra chừng đó, cậu gần như không định nghĩa được thế nào là trường quốc tế, và cũng không quan tâm quốc tế thật hay giả thì có làm sao.Về bản chất, các ông bà chủ là những nhà đầu tư. Vậy nên, đến khi tôi hỏi về tiềm năng sinh lời, cậu tính vanh vách số học sinh, con số tăng trưởng, chi phí, lợi nhuận, và đặc biệt là giá trị quyền sử dụng đất của trường. Trong câu chuyện hôm ấy, hoàn toàn vắng bóng những bàn cãi về chất lượng giảng dạy, trải nghiệm của học sinh, dịch vụ hỗ trợ, những yếu tố cơ bản về chất lượng giáo dục đúng ra cần được quan tâm nhất.Tôi nổi máu tự ái của nghề dạy học, "tụi mày xem học sinh như cừu mà đếm rồi tính xén lông chia lợi nhuận hay sao?". Hai thằng bạn quanh bàn café đều cười hì hì, chuyển đề tài qua chuyện khác. Riêng tôi vẫn lấn cấn về sự nhập nhằng khái niệm "trường quốc tế". Nó đã trở thành một mỹ từ marketing, cái mác để người ta khoe với nhau cho oai chứ tôi chưa thấy có bảng xếp hạng nào công khai, với bằng chứng cho thấy trong số hàng trăm trường quốc tế khắp Việt Nam, trường nào chất lượng cao, trường nào chất lượng thấp như ở nhiều nước.Đến tận tuần trước, theo dõi câu trả lời của cơ quan chức năng về sự việc ở Trường Quốc tế Gateway, tôi mới biết Việt Nam không có quy định hay tiêu chuẩn thế nào là trường quốc tế. Luật giáo dục Việt Nam không hề có khái niệm "trường quốc tế". Trưởng phòng Giáo dục đào tạo quận Cầu Giấy, Hà Nội, ông Phạm Ngọc Anh, khẳng định: "trên địa bàn quận không có trường nào là trường quốc tế mà chỉ có các trường có yếu tố nước ngoài... việc có thêm chữ quốc tế trong tên trường chỉ là cách để nhà trường tự đặt để thu hút thêm học sinh".Việc loạn tên trường quốc tế không thể xem giống như chuyện một doanh nghiệp thích đặt tên có từ "quốc tế" hay "vũ trụ" đều được vì giáo dục là loại hình kinh doanh chất lượng con người. Sản phẩm giáo dục khó nhìn thấy bằng mắt và rất khó đong đếm, đặc biệt với người bỏ tiền ra mua. Trong trường hợp này, vì mỹ từ "quốc tế", nó khiến nhiều người dân vì thiếu thông tin cộng với sự không rõ ràng trong quảng cáo của nhiều trường đã ngầm định học trường quốc tế là "chất lượng quốc tế", tức là tốt hơn mặt bằng chung của số đông trường Việt Nam. Và tiền học phí cũng theo đó mà quốc tế hóa.Ở Anh và Úc, người dân có rất nhiều thông tin về chất lượng của từng trường học ở mọi cấp bậc theo từng chỉ tiêu, và dễ dàng tra cứu trên trang web chính thức của chính phủ. Ở Anh nơi tôi sống, nếu tìm hiểu chất lượng một trường, mọi người đều có thể vào trang web của chính phủ đuôi "gov.uk" rồi tìm mục "tìm và so sánh các trường ở Anh" để có các thông tin về chất lượng đào tạo của trường họ muốn biết thông qua các chỉ tiêu như: điểm học Toán, Lý, điểm đầu ra A-level của kỳ thi chuẩn hóa lấy điểm để nộp vào đại học... của tất cả học sinh.Ngoài hàng chục chỉ tiêu cơ bản ở đó, cơ quan chức năng còn cung cấp cho người dân những chỉ tiêu xếp hạng trường học khác, chẳng hạn như xếp hạng của Ofsted (tạm dịch là Cục quản lý chất lượng giáo dục) về dịch vụ và đào tạo kỹ năng cho trẻ em. Nhìn chung, trường có xếp hạng Ofsted cao thì được nhìn nhận là trường tốt. Bởi thế mà những trang web tìm nhà ở Anh như Rightmove có hẳn một bộ lọc kiểm tra trường xung quanh ngôi nhà đó có xếp hạng Ofsted cao hay thấp cho người mua nhà tham khảo. Có những nghiên cứu cho biết xếp hạng Ofsted là một trong những nhân tố quan trọng ảnh hưởng lên giá nhà.Ngay cả một nước cùng khu vực là Thái Lan, cũng có định nghĩa "trường quốc tế" với những điều kiện nghiêm cẩn từ nhà nước. Muốn mở cái gọi là "trường quốc tế", phải đăng ký với Bộ Giáo dục, phải có xác nhận của một tổ chức giáo dục quốc tế được chính phủ thừa nhận, phải dùng tiếng Anh làm ngôn ngữ giảng dạy chính,... kèm không dưới 20 điều kiện khác từ cơ sở vật chất đến nhân sự. Và quan trọng nhất, họ định nghĩa "quốc tế" bằng việc không được phép quá 50% học sinh là người Thái. Tức là "trường quốc tế" ở đây phục vụ cho một mục đích rõ ràng là làm cơ sở học tập cho công dân quốc tế tại Thái Lan.Còn ở Việt Nam, tại sao có những ngôi trường tự nhiên gắn mác "quốc tế", tự khoe là mình có "đẳng cấp quốc tế"? Lý do cả xã hội chấp thuận việc này có phải vì sự đầu tư hào nhoáng bề ngoài của cơ sở vật chất, có vài "ông bà Tây" trong đội ngũ, chương trình học có dạy bằng tiếng Anh, hoặc chưng thêm cái biên bản ký kết với tổ chức giáo dục nước ngoài nào đó? Và rồi một ngày, người dân phát hiện ra có trường quốc tế "nói vậy mà không phải vậy", hay có sự cố xảy ra, đại diện cơ quan chức năng sẽ phát biểu là "không có quy định về trường quốc tế"."Loạn tiêu chuẩn, danh xưng đang là một vấn nạn của Việt Nam", thầy tôi ở Đại học Kinh tế TP.HCM nhận xét. Vì sự nhập nhèm về tiêu chuẩn, danh xưng, người ta sẽ tung hô những câu chuyện thành công ảo trên các phương tiện truyền thông. Cùng với sự buông lỏng của nhà quản lý, những mẫu hình "thành công" đó sẽ còn được nhân rộng.Chúng ta không khuyến khích việc luật pháp can thiệp vào việc đặt trên trường học như một loại giấy phép con. Song tôi cho rằng Bộ Giáo dục cần ban hành ngay một Quy chuẩn kiểm tra chất lượng trường học bằng danh sách các tiêu chí, số liệu thống kê công khai minh bạch về cơ sở vật chất, số học sinh, điểm đầu vào, đầu ra, kết quả học tập, độ đa dạng của học sinh, tỷ lệ giáo viên trên số học sinh và các số liệu thiết yếu khác để xác định năng lực một ngôi trường. Dựa vào những thông số đó, phụ huynh, nhiều tổ chức tư nhân và các phương tiện truyền thông có thể tự đưa ra những phân tích, xếp hạng riêng của họ như ở nước ngoài để công chúng được biết và lựa chọn.Hồ Quốc Tuấn Thực tế đến giờ tôi chưa thấy hiệu quả của trường quốc tế, các em học phí cả trăm triệu một năm nhưng không thấy hơn chúng bạn bất cứ thứ gì. Thứ tôi nghĩ các em hơn là có được tuổi thơ nhẹ nhàng ít đèn sách, nhưng thực ra đó là lỗi của phụ huynh. Ngoài ra các em có bạn bè trong môi trường có nhiều điều kiện, dễ giúp nhau về sau.Nói về trường công chỉ có nhược điểm là học nhiều quá chứ còn lại cũng không có gì đáng phàn nàn về chất lượng hay đạo đức, thầy cô....(giáo dục đại học VN tụt hậu chứ giáo dục phổ thông không hề kém nước nào). Việc chạy theo thành tích thực ra là do phụ huynh tạo áp lực lên ngành giáo dục, ngành giáo dục áp ngược lại thầy cô. Rất nhiều phụ huynh đòi hỏi vô lý là con mình cũng phải giỏi toán như con bạn trong khi năng khiếu của cháu lại là văn, sử....Không thiếu những phụ huynh còn đi xin điểm để đủ học sinh giỏi toàn diện, cuối năm lại đi khoe khắp nơi và tự hào.Nếu như cha mẹ không tạo ra những áp lực không đáng có như vậy thì thầy cô cũng không việc gì phải chạy theo thành tích. Và cả xã hội cũng không phải học thêm, học không phải để làm người mà học để "không thua bạn, thua bè". Tôi thấy chả làm sao cả. Ở đó họ dạy ngoại ngữ từ nhỏ, không ép học sinh phải làm nhiều bài tập về nhà. Có các hoạt động ngoại khóa, bố mẹ không phải nịnh giáo viên,... bấy nhiêu thôi trường công lập chả bao giờ làm được. Tóm lại các trường đó là trường dân lập. Thêm mác quốc tế để thêm học sinh do sính ngoại, chứ đào tạo cũng chưa theo chuẩn nào. Trách nhiệm này thuộc bộ GDDT. Tôi có rất nhiều bạn bè cho con học các Trường QT Mỹ, QT Úc, QT Canada ... Tôi thấy các con năng động, sáng tạo, mạnh dạn, tự tin, có chính kiến, và quan trọng nhất là giao tiếp tiếng Anh như ngôn ngữ thứ 2 chứ không phải là ngoại ngữ, giọng không phải là Viet-lish. Vậy có phải là kết quả của sự đầu tư của phụ huynh vào những trường gọi là "quốc tế" ở VN hiện nay không? Vấn đề là chính các bậc phụ huynh cũng chả quan tâm đến chất lượng thật sự của cái mác quốc tế đó. Cái mà họ quan tâm chính là mình phải cho con học trường "quốc tế" để có cái mà khoe với bạn bè, đồng nghiệp, hàng xóm... Người Việt vốn hay mắc bệnh thành tích, bệnh sĩ và bệnh hình thức. Tôi thấy người ta đặt là quốc tế hay siêu quốc tế thì đã sao. Về cơ bản họ là trường tư và họ thành công hay không là do thị trường. Nếu chất lượng không đạt yêu cầu thì về lâu về dài sẽ tự bị đào thải. Những người bố mẹ quan tâm đến con cái sẽ tự tìm hiểu trường nào thực sự chất lượng.Về nguyên tắc thì người dân có thể làm bất kỳ điều gì mà luật pháp không cấm và ngược lại các cơ quan công quyền chỉ được làm những gì luật pháp cho phép nên tôi thấy việc bộ gd can thiệp vào tên trường là không cần thiết. Tôi thấy ở VN bao nhiêu thứ tự xưng là chất lượng cao cũng có ai kiểm chứng đâu.Điều mà bộ gd có thể làm là làm một cái tem, chẳng hạn "đảm bảo tiêu chuẩn trường quốc tế của bộ gd" và đưa ra tiêu chuẩn của mình và những ai thỏa mãn yêu cầu của mình là dán cho cái tem đó chứ không phải là bắt người ta đổi tên. Trước khi quyết định bỏ một đống tiền cho con vào học một trường tư (tôi gọi là trường tư không phải trường quốc tế) các phụ huynh đã tìm hiểu trường nát ra, một có khi hai năm. Đi đến dự hội thảo, xem dạy thử, tham vấn các loại mô hình, hỏi các phụ huynh có con đã từng học trường, xem thành tích học sinh của trường. gặp gỡ các học sinh đã học ở trường rồi mới quyết định cho con học hay không. Cái sự tìm hiểu đó nhiều khi chi tiết hơn rất nhiều việc các phụ huynh tìm hiểu trường công, cho nên đừng nghĩ các phụ huynh bỏ một đống tiền để cho con học các trường tư là ko biết, họ hiểu rõ bỏ tiền ra để con họ được những gì. Tất nhiên với một đất nước mà hệ thống, nhân lực còn nghiệp dư, sai sót không thể tránh khỏi và nhiều khi trường không đạt được kì vọng của phụ huynh, nhưng không có nghĩa là các phụ huynh mù quáng bỏ đống tiền mua cái hư danh. Đã là trường quốc tế, nó phải gắn với chất lượng đào tạo quốc tế, cơ sở vật chất cũng phải ngang tầm quốc tế vv. Nhiều trường gắn mác quốc tế chỉ nhằm mục đích quảng cáo, kinh doanh kiếm lợi nhuận, còn chất lượng đào tạo cũng như cơ sở vật chất có khi không bằng một số trường thuần Việt. Loạn trường quốc tế cũng đang trở thành vấn nạn trong xã hội, nhiều gia đình mỗi năm chi hàng trăm triệu đồng cho con học trường quốc tế nhưng kết quả thu về thì không quốc tế. Vậy có nên xử lý vấn nạn này để nhiều phụ khuynh không bị lừa, để ngăn chặn nhiều người muốn làm giàu bằng cái mác "trường quốc tế". Đống ý kiến với bạn.Mà nói thật nhé, nếu làm minh bạch như bạn nói thì khó có cửa cho nhiều "nhà lắm tiền" đầu tư vào giáo dục, vì có khả năng không thu được lợi nhuận như mong muốn ! Xưa nay mặc định "quốc tế" là phục vụ đối tượng có quốc tịch khác với quốc tịch của nước bản địa.Lâu nay ở Việt Nam người ta tùy tiện gắn "quốc tế" cho biết bao thứ có chất lượng chỉ ở mức "trung bình yếu" và chủ yếu phục vụ người Việt! Trường quốc tế: Trường có tên tiếng Anh. Gần đây tôi được một người bạn nói rằng: Đầu tư vào trường quốc tế là lợi nhuận vô cùng. Các bậc cha mẹ thì không tiếc tiền cho giáo dục con cái, và cho rằng tiền học tỉ lệ thuân với chất lượng giáo dục. Hầu hết cha mẹ cho con học trường Quốc tế chỉ với 2 mục đích: 1- thoát nạn giáo dục Việt bởi quá nhiều căng thẳng và vô dụng.2_ Có cơ hội để khoe và hy vọng chúng sẽ thành công. Nhưng thực tế cuộc đời một đứa trẻ chỉ cần 2 thứ duy nhất:1-Có trách nhiệm về bản thân. 2_ Có khả năng tự hoàn thiện trách nhiệm đó. Thế nhưng hầu hết những người đầu tư vào trường đó chỉ mục đích lợi nhuận, và khi chạy theo lợi nhuận trong cạnh tranh đa phần đánh mất trách nhiệm. Một hệ thống vô trách nhiệm không thể đào tạo ra " con người trách nhiệm" vì " bạn không thể cho cái mà bạn không có. Các trường quốc tế mọc lên ầm ầm nhưng có mấy trường được thẩm định và chứng nhận bởi các tổ chức giáo dục quốc tế uy tín. Hầu hết các trường bị thương mại hoá, chỉ quan tâm làm sao tuyển sinh được càng nhiều học sinh, giảm càng nhiều chi phí..., thậm chí có trường còn thuê 1 giáo viên nước ngoài vừa làm chủ nhiệm vừa dạy hầu hết các môn học cùng lúc để không phải trả lương cho nhiều giáo viên. Mình đã từng đứng quan sát 1 buổi học thể dục của trường tiểu học quốc tế ngay quân khu 7. Thật sự mình thấy chất lượng buổi học đó so với tiết học thể dục mà thời đi học mình đã học rất nhiều. Các bé chơi bóng rỗ thật sự, giúp các bé phát triển chiều cao, sức khỏe và về tinh thần team work . Khi 1 bé phạm lỗi, cô giáo người nước ngoài sẽ dừng lại và trao đổi với em đó cũng như các bạn trong lớp. Các em học được chơi lành mạnh, cạnh tranh công bằng và được rèn luyện tiếng Anh 1 cách tự nhiên.