Chống dịch và chống ế Tôi được phân phối 5 ký khoai lang tím tuần trước. Cơ quan tôi đã mua hai tấn để hưởng ứng kêu gọi giải phóng hơn 50.000 tấn khoai giúp bà con huyện Bình Tân, tỉnh Vĩnh Long.Những ngày sau đó, chúng tôi trực tiếp xuống tận ruộng của thủ phủ khoai lang tím để giúp bà con. Từ "vương quốc" khoai lang Vĩnh Long, vì không thuê được xe tải, chúng tôi chở khoai bằng xe gắn máy khoảng 30 km về Cần Thơ tập kết tại nhà người quen. Từ đây, chia nhỏ khoai giao cho khách trong nội đô và các quận, huyện ngoại thành.Thành phố Cần Thơ đã thiết lập 15 chốt kiểm dịch, tạm dừng xe khách từ Cần Thơ đến các địa phương có dịch. Trên hành trình, chúng tôi liên tục phải dừng lại ở các chốt, khai báo y tế bằng hình thức thủ công.Cứ mỗi trạm, tôi phải trình thẻ căn cước, khai báo điểm đi, điểm đến bằng trao đổi miệng. Các bạn là tình nguyện viên nghe xong, ghi vào sổ. Mỗi lần mất ít nhất vài ba phút. Vào giờ cao điểm, cảnh ùn tắc thường xuyên xảy ra ở các chốt, vừa mất thời gian, vừa không đảm bảo giãn cách.Cuối tháng tư, khi các cơ quan chức năng đưa ra cảnh báo về đợt dịch mới, tôi rất lo cho trận địa miền Tây. Lúc ấy, hai quốc gia chung đường biên là Lào và Camphuchia đang đứng trước nguy cơ vỡ trận.May thay, đến thời điểm này, về cơ bản miền Tây vẫn đang kiểm soát tốt thế trận phòng dịch. Bình quân số ca lây nhiễm Covid-19 trong cộng đồng ở mức thấp.Có lẽ, trong cái rủi là cái may. Cửa ngõ chính kết nối các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long với phía Nam về cơ bản chỉ có tuyến quốc lộ 1A và sân bay Cần Thơ. Nhược điểm về hạ tầng giao thông lại là một thuận lợi giúp các địa phương dễ giám sát luồng di chuyển giữa đồng bằng với bên ngoài.Vấn đề là, dù tạm yên, chúng ta chưa thể nói trước bất cứ điều gì về diễn biến bệnh dịch. Bên cạnh đó, miền Tây sắp sửa vào vụ thu hoạch lúa hè thu. Ở các thủ phủ khác về tôm, thủy, hải sản và cây ăn trái, người dân đang thấp thỏm, vừa lo dịch đến, vừa lo lắng lối ra cho nông phẩm.Vừa chống dịch, vừa phát triển kinh tế - mục tiêu kép của miền Tây dường như đang mơ hồ.Tháng trước, những chùm hành tím được chất thành đống tại gian hàng của cô Tư gần nhà tôi. Chủ nhân của đống hành là bà con của cô ở Vĩnh Châu, Sóc Trăng."Con gái chị bán qua Zalo nhưng cũng không được bao nhiêu vì có vài ký hành mà phải giao cho khách ở thành phố thì lỗ tiền xăng chú ơi" - người phụ nữ đáp khi tôi hỏi "sao chị không bán hành qua mạng?".Dù nhà vẫn còn hành tím từ trước Tết nhưng tôi cũng mua thêm mấy chùm để giúp chị với hy vọng "gỡ" được đồng nào hay đồng đó. Mùa hành tím này, người Vĩnh Châu quê chị xuống giống khoảng 6.500 hecta. Đầu vụ, hành tím có giá 15.000 đồng một ký nhưng hiện chỉ còn khoảng 5.000 mà không có người mua. Đó là lý do ông Trần Hoàng Thắng, Chủ tịch UBND thị xã Vĩnh Châu phải ký công văn vận động các cơ quan ủng hộ tiêu thụ khoảng 50.000 tấn hành tím tồn đọng.Cũng may, vì miền Tây đang tạm yên với dịch bệnh, nên khoai lang tím, hành tím vẫn còn lối ra, dù lối đi cũng gập ghềnh.Thế nên, ngay lúc này, nếu không chủ động dự báo cũng như xây dựng các phương án chống dịch kèm thu mua và vận chuyển nông, hải sản cho miền Tây, e rằng năm nay sẽ lại là một năm thất thủ của đồng bằng. Trong đại dịch, điệp khúc đó hứa hẹn nhiều chua chát. Chưa kể, còn có những người mua đang lợi dụng dịch để "dìm giá" bà con.Nhỡ mà dịch đến, miền Tây xoay xở thế nào?Nhìn đống khoai tím, hành tím trong bếp, tôi nhớ lãnh đạo ngành nông nghiệp Vĩnh Long mới giải thích, "do dịch bệnh phức tạp nên việc vận chuyển khoang lang tím để xuất khẩu sang Trung Quốc, Lào, Campuchia gặp khó". Như vậy, sự bị động trong khâu dự báo, kết nối và nhất là "chia lửa" giữa các địa phương, thiếu đồng bộ phối hợp giữa các ngành nông nghiệp, công thương, giao thông, vẫn như cũ trong tình hình dịch mới.Để chấm dứt bài ca kinh điển này, tôi cho rằng thiết lập càng sớm càng tốt một diễn đàn gồm lãnh đạo các tỉnh miền Tây. Rút kinh nghiệm bài học giữa các địa phương với TP HCM, một diễn đàn online lãnh đạo vùng sẽ giúp các tư lệnh địa phương được cập nhật, trao đổi mỗi ngày và đưa ra hành động chung cho khu vực.Thậm chí, sẽ tốt hơn nếu chúng ta có một vị tư lệnh vùng giỏi cho miền Tây trong tình huống này.Riêng việc vận chuyển hàng hóa, một chủ cơ sở vận tải cho tôi biết, hoàn toàn có thể ứng dụng công nghệ khai báo một lần qua app cho hàng hóa của doanh nghiệp và tài xế. Sau đó, "dán nhãn" người và xe để có thể thông thương nhanh chóng qua các chốt kiểm dịch, tương tự cách làm của các trạm thu phí BOT tự động.Việc này đã có sẵn công nghệ, chỉ còn thiếu sự phối hợp và phân loại giữa các sở nông nghiệp, công thương, y tế các tỉnh.TP HCM - "đầu tàu kinh tế" đang vất vả chống dịch, còn miền Tây - "vựa lương thực" dường như chưa có kịch bản cụ thể nào. TP HCM đóng góp 23%, miền Tây đóng góp 20% GDP của cả nước.Nếu chúng ta không giữ vững trận địa miền Tây thì những khó khăn kéo dài về kinh tế và an sinh xã hội cho năm nay và năm sau sau là nguy cơ hiển hiện.Giữ vững trận địa miền Tây chỉ có thể bằng hai mũi tấn công: kịch bản phòng dịch khoa học và thiết lập mạng lưới thông thương hàng hóa tối ưu. Chống dịch và chống ế nông sản - "mục tiêu kép" nói đâu xa, chỉ là như vậy.Dân gian có câu "cái khó bó cái khôn", nhưng dân gian cũng đúc kết "cái khó ló cái khôn". "Bó" hay "ló" là ở tài thao lược của người đứng đầu các tỉnh.Nguyễn Trọng Bình Cám ơn bài viết rất ý nghĩa của tác giả. Em cũng mong có sự phối hợp ăn ý hơn nữa của toàn bộ hệ thống, cấp ngành, người dân ( kiên quyết như chống dịch) để xây dựng hệ thống tiêu thụ nông sản của Việt Nam (không chỉ của miền Tây) một cách bền vững, xứng đáng với công sức làm việc vất vả của người nông dân. Em thấy vẫn có sự mất cân bằng rất lớn giữa giá nông dân bán ra và giá người tiêu dùng cuối cùng như em mua. Các đơn vị giải cứu thì làm bằng tất cả cái tâm và tầm của người làm thiện nguyện, sao bằng cả một hệ thống đất nước vào cuộc để nghĩ cách cùng nông dân tiêu thụ các nông sản Việt Nam một cách bền vững ở các kênh bán lẻ hiện đại, truyền thống, các kênh xuất khẩu của VN. Tôi cũng vừa vận động anh chị em mua ủng hộ được 440kg khoai lang ( nhìn lại thấy quá ít). Giá giao về đến Bình Dương có 6.000đ 1kg. Tính ra nhà tôi chi phí ăn uống thiết yếu 1 ngày ít nhất = 1 tạ khoai lang của bà con ( giá gốc chắc 3.000-4.000 1kg). Thấy mà thương. Giá như các chủ doanh nghiệp lúc này mà ngó xuống được mua tặng mỗi người lao động 5kg như cơ quan của tác giả , thì làm từ thiện được hai đầu. Từ thiện thiết thực đúng đối tượng luôn và ko tốn kém quá nhiều tiền, lại giúp được bà con giải quyết vấn đề. Chỉ cần 10% chủ doanh nghiệp làm được vậy thì việc tiêu thụ khoai cho bà con Vĩnh Long vèo cái hết. Chúng ta có rất nhiều phong trào tự phát để " giải cứu" mà chủ yếu vẫn là vận động dựa vào lòng hảo tâm . Nhưng sự hảo tâm mà " đến" dồn dập thì người tiêu dùng cũng khó mà kham nổi . Còn người trồng ra nó thì cũng đau đầu với bài toán được mùa mất giá . Ế mà tôi ra chợ đầu mối bình điền giá đẩy lên 15 nghìn 1 kg Xử lý tốt thông tin về điểm thu hoạch, tạm thời phải quay lại thời "bao cấp phân phối" một khoảng thời gian giúp bà con thôi. Con người linh hoạt, quyền biến là quan trọng nhất. Cứu làm gì, cứ để quy chế thị trường tự sinh tự diệt. muôn đời nay, không ai khổ bằng nông dân!! Ở miền bắc chẳng thấy bán hành tím với khoai lang tím để mua. Đùm bọc nhau trong để vượt qua khó khăn này, mong dịch bệnh qua nhanh. Trời ơi, vận chuyển ra Hà Nội đi , ở Hà Nội, khoai lang tím củ to, đẹp giá 20k, củ bé xấu nhất Trái Đất cũng hơn 10k mà khó mua , tôi là đệ của khoai lang tím vì mầu đẹp và các tác dụng, khoai này khí bảo quản nên nếu mua nhiều thì sơ chế cho tủ lạnh, nếu có dk mà bà con chế biến thành khoai sấy chứ ai lại 2k 1kg thế hả giời???? Buồn ! Chỗ không có mà ăn, chỗ thì ngang với đổ đi , biết bao giờ bà con và thị trường mới không còn nghịch lý này , xót xa quá ! Đang dịch, vận chuyển khó khăn. Thiết nghĩ giải pháp là sơ chế và chế biến nông sản tại chỗ thành sản phẩm khác có hạn sử dụng lâu hơn bên cạnh việc tiêu thụ thủ công. Trái cây thì sấy khô, hành tím thì muối chua, v.v dân gian không thiếu phương pháp bảo quản thực phẩm kéo dài thời gian sử dụng TÔI KO TIN VÀO 1 SỐ THÀNH PHẦN LỢI DỤNG GIẢI CỨU,HÔM KIA ÔI CŨNG GHÉ TẠT NGANG BÀ CHỊ BÁN DƯA LƯỚI,NÓI GIẢI CỨU CHỨ EM KO PHẢI DÂN BUÔN,THẤY BẢNG ĐỂ 30K,GHÉ MUA NÓI 40K LÀ ĐÃ GHÉT RỒI,THÊM DƯA THÌ NON,CÚNG ÔNG ĐỊA THẦN TAI 1 NGÀY LỘ RA 2 ,3 CHỖ THÚI,CHÁN CHẢ MUỐN NÓI Dịch giã, biết sao giờ. Cố gắng động viên nhau cố chia sẻ với nhau sống cho qua thời gian khổ này đây. Nông sản tươi khó bán thì chuyển sang chế biến (phơi sấy ép ...) thì sẽ tiện bảo quản được lâu hơn đối với cả người bán và người mua. Không biết có ai nghiên cứu tính kinh tế của giải pháp này chưa nhỉ? Khoai lang mà đem đi sấy khô trộn với mít sấy và đóng gối ăn cũng ngon lắm hoặc chế biến thành nhiều món mới lạ, mà mít cũng đang trong đợt hạ giá mạnh như khoai lang.