Sợ Tết Nhưng nghĩ lại, có lẽ không phải ngẫu nhiên mà người ta đi hỏi nhau câu đó. Tuần trước, khi được hỏi Tết thế nào, cô bạn thân của tôi chỉ bảo năm nay lại ăn Tết nhà chồng với khuôn mặt không hề mong đợi. Bạn nói rằng Tết đã không còn là một kì nghỉ, dịp vui chơi. Từ khi bạn lấy chồng Tết chỉ gói gọn trong những hoạt động kiểu nấu ăn và dọn dẹp cho một đại gia đình.Thế hệ chúng tôi lớn lên với kí ức Tết là có được bộ quần áo mới, có được bữa ăn ngon hơn bình thường. Còn nhớ, khi đất nước mới mở cửa, nỗi lo của thế hệ bố mẹ tôi là sắm đủ đồ ăn để cả nhà có thể "no 3 ngày Tết"  như lời các cụ.Kinh tế đã khá lên, cùng với sự đầy đủ về vật chất là tâm lý sợ tết ở nhiều thế hệ. Người giàu cũng khổ. Nỗi khổ của "phú quý sinh lễ nghĩa". Những danh sách báo ơn đền nghĩa dài vô tận, có người đến 30 Tết vẫn còn chưa gặp gỡ, tặng quà đủ những người trong danh sách lập trong đầu. Những người thu nhập trung bình thì đau đầu chạy đua với thời gian để kiếm tìm những món quà giá cả phải chăng, hợp người, hợp cảnh, hợp Tết trong điều kiện tài chính hạn hẹp.Những nỗi lo vật chất như vậy không chỉ xảy ra ở Việt Nam. Một nghiên cứu của một giáo sư tại Đại học Cork (UCC) cho thấy, những người được hỏi cũng mệt mỏi hệt người Việt. Công bố trên Tạp chí Hạnh phúc nhấn mạnh rằng: Hoạt động gia đình và tinh thần vào Giáng sinh khiến mọi người hài lòng hơn, trong khi các khía cạnh vật chất liên quan đến lễ Giáng sinh (chi tiền và tặng quà) làm suy yếu phúc lợi (một cách nói sách vở của từ "viêm màng túi"). Vậy mà gần một nửa các đối tượng (44%) cho rằng, mặc dù hài lòng, họ đã có một Giáng sinh căng thẳng. Nghiên cứu này cũng cho thấy những người già được khảo sát cho thấy họ hạnh phúc vào dịp Giáng sinh lớn hơn những người trẻ tuổi, nam giới thì chịu ít căng thẳng hơn nữ giới trong dịp lễ tết cuối năm.Còn một số nghiên cứu năm 2018 ở Hàn Quốc cho thấy số phụ nữ Hàn Quốc bị viêm bàng quang tăng đáng kể trong kỳ nghỉ Tết do căng thẳng và hệ thống miễn dịch yếu. Theo dữ liệu từ Dịch vụ Đánh giá & Kiểm định Bảo hiểm Y tế của nước này, trong số 5.268 người được chẩn đoán bị viêm bàng quang vào dịp Tết âm lịch thì có 4.787 phụ nữ. Theo khảo sát của một trang tìm kiếm việc làm tại địa phương, hơn 60% các bà nội trợ cảm thấy căng thẳng gấp 3 lần khi đến thăm gia đình chồng so với khi đến thăm cha mẹ của họ. Gần một phần ba cho biết rõ hơn là căng thẳng này bắt nguồn từ việc nấu ăn và dọn dẹp.Phụ nữ châu Á nhìn chung sẽ tất bật hơn với công việc gia đình. Nhưng đối với một số người - đặc biệt là phụ nữ đã kết hôn, Tết được coi là thời gian làm việc nhiều hơn dù họ được nghỉ việc cơ quan. Năm ngoái ở Việt Nam bức ảnh cô con dâu với đống bát đĩa đã từng gây bão cộng đồng mạng.Không nặng nề về tài chính, những người trẻ thì dễ rơi vào chứng rối loạn lo âu xã hội - "Social anxiety disorder" khi phải đối mặt với những phán xét xã hội mỗi dịp Tết về, phải tương tác, gặp gỡ với họ hàng và những người thân quen nhiều hơn. Đây là một rối loạn lo âu phổ biến được đặc trưng bởi nỗi sợ hãi dai dẳng trong các tình huống xã hội nơi các cá nhân phải đối mặt với sự giám sát hoặc phán xét của người khác. Những người mắc chứng rối loạn lo âu xã hội lo sợ rằng họ sẽ hành động theo cách mà họ không muốn hoặc sẽ bị người khác đánh giá tiêu cực.Cuối năm 2017, trong một cuộc khảo sát ở Trung Quốc dành cho những người ở độ tuổi 20, 30 đã đưa ra hiện tượng nỗi ám ảnh trở về nhà - "returning phobia". Đây là nỗi ám ảnh khi người trẻ trở về đoàn tụ gia đình phải đối mặt với những câu hỏi của cha mẹ và họ hàng như khi nào có người yêu, bao giờ lấy chồng/vợ, năm vừa rồi kiếm được bao nhiêu tiền. Thanh niên Trung Quốc sợ hỏi chuyện riêng bởi những người cả năm không tương tác.Nhưng cứ gần Tết, người Trung Quốc, phần đông là người trẻ lại trở về quê. Cuộc di cư hàng năm lớn nhất thế giới - Xuân vận với khoảng hơn 3 tỷ chuyến đi và hàng tỷ nỗi lo, sự phiền phức đang bắt đầu ở nước láng giềng.Ở Việt Nam, nỗi lo Tết có lẽ bắt đầu sớm hơn và các cuộc trường chinh mang tên "về quê ăn Tết" đang bắt đầu. Ngập mạng xã hội là những ý kiến "sợ Tết" rồi những đề nghị bỏ Tết, gộp Tết... Nhiều bạn trẻ đã lập kế hoạch đi chơi trong suốt những ngày Tết như bỏ trốn khỏi những nỗi lo "quá khổ".Nhưng tôi vẫn nhớ bản thân mình và những bạn tha hương khác trong 5 cái Tết xa Việt Nam. Năm nào chúng tôi cũng nghe bài "Xuân này con không về". Có người bật khóc, có người day dứt nhớ cảm giác được chạm vào người thân, chúc một câu bằng tiếng Việt. Chính nỗi nhớ đó có thể là động lực giúp chúng tôi - những người xa xứ vượt qua được cực nhọc nơi xứ người, cái lạnh của tuyết, sự xa lạ về ngôn ngữ, phong tục để có một ngày có một cái Tết sum họp.Khi sinh ra chúng ta đã có những nỗi sợ nhất định và càng trưởng thành nỗi sợ càng được "bổ sung" nhưng điều đó không thể làm cho những kết nối con người và khoảng khắc ý nghĩa mất đi. Chúng ta nên chỉ bắt đầu với câu hỏi làm gì cho mình và người thân  hạnh phúc và ý nghĩa trong 9 ngày nghỉ. Để ngày Tết không còn bị chi phối bởi chủ nghĩa vật chất và hủ tục nữaPhạm Hải Chung Tết! Tại sao phải sợ tết?Trả lời: Tết là một dịp thiêng liêng trong 1 năm, để mọi người nghĩ ngơi, nhìn lại 1 năm công việc, tình cảm gia đình.Tết: là dịp để mọi người vấn an, xiết chặn tình thân cha mẹ, bạn bè, thầy cô.Tết: là để tận hưởng sự giao thoa của đất trời không khí trong lành, tươi mới của cỏ cây, hoa lá mùa Xuân.Vậy sao bạn sợ tết?Vì chúng ta dùng nó sai mục đích:Quà cáp, biếu xén, tiệc tùng...người ta lợi dụng tết để tăng mối quan hệ làm ăn, lấy lòng sếp, lấy lòng thầy cô,...để thăng quan, để con cái họ được nâng đỡ.Họ lợi dụng tết chơi bời xa đọa, đua xe, cờ bạc....Họ lợi dụng tết để tăng giá, kiếm lời, chặt chém...Vẫn còn rất nhiều cài nhức nhối của ngày tết...Với tôi: Tết là 1 dịp đặc biệt là 1 đặc ân của thiên nhiên. Tết đơn giản là hãy thả lỏng bản thân, là để lấy lại sinh lực cho một năm mới.Tết vẫn rất thiêng liêng và là món ăn ý nghĩa trong đời sống văn hóa tinh thần.Hãy đón tến bằng tấm lòng, bằng sự chân thực. Khi chúng ta không lấy Tết làm mục đích tư lợi thì cái tết nào cũng là mùa xuân dân tộc. Nếu hỏi phụ nữ Việt Nam câu này, đa số sẽ trả lời là có. Tác giả nói đúng, Tết là kỳ nghỉ nhưng phụ nữ lại phải làm việc nhiều hơn, thật đáng buồn! Hãy mua sắm những gì mình cần. Đừng mua những gì người khác có.Hãy làm những gì mình có thể. Đừng cố làm những gì người khác làm.Hãy đến với nhau bằng tâm tình trân trọng thì tết sẽ vui , nhẹ nhàng và ý nghĩa. Tôi lại muốn 10 năm có một cái tết. Từ ngày có chồng là không thấy tết. Tết đáng sợ đối với phụ nữ vì quá nhiều trách nhiệm. Nếu được san sẻ chắc các chị em sẽ không sợ tết nữa. Nghĩ đến cái cảnh Tết đến phải lau dọn nhà cửa, gặp gỡ với những người họ hàng cả năm không tương tác, đường phố thì tắc nghẽn, là tôi đã thấy sợ Tết rồi. Tôi ghét Tết! Tết đến là tôi rất sợ, đủ thứ trên đời, giá cả, đi lại, chúc Tết v.v... , lương thì không tăng, giá cả thì leo thang, khi nào ở VN mới kiểm soát được tình hình giá cả trong, và sau Tết Tết là thiêng liêng, là dịp để gia đình, người thân có dịp xum họp, là những người xa nhau nhớ đến nhau nhiều hơn. Cảm nhận tết của mỗi người, mỗi hoàn cảnh đều khác nhau, người già muốn con cháu về đông đủ, người trẻ muốn đi du lịch đến những nơi xa lạ, người giầu có muốn thể hiện mình bằng những đồ vật sang trọng đắt tiền, ngươi kinh tế eo hẹp muốn bằng chị, bằng em vân và vân vân. Nhiều người sợ tết nhưng lại mong đến tết vì nó thiêng liêng không dễ gì bỏ được nhất là người cao tuổi, lúc trẻ thì thích bay nhảy, thích ược mơ, lúc già thì muốn tĩnh tâm và vui cùng con cháu nhất là vào dịp tết. Đón Tết như thế nào phụ thuộc vào nhận thức, điều kiện và hoàn cảnh của từng người, từng gia đình nhưng Tết vẫn là dịp để sum họp gia đình v..v, bây giờ nhiều người đã chuẩn bị Tết nhẹ phần ăn, nặng phần chơi, và vẫn có những người coi Tết là dịp để trả ơn và lợi dụng nhau... Có những người sợ tết, nhưng phần đông là háo hức với tết. Ngoài ý nghĩa mừng năm mới âm lịch, đoàn viên và vui chơi là hai điều khiến cho tết mãi mãi là nỗi mong chờ hàng năm. Dù ai đó hoàn cảnh còn khó khăn, một chút chi tiêu cho tết nhất vẫn xứng đáng để đánh đổi niềm hạnh phúc được thư giãn năm bảy ngày bên gia đình, thân quyến, bạn bè, làng xóm...mà có khi hàng năm trời mới được dịp tao ngộ. Là đàn ông tôi cũng đang thấy sợ tết vô cùng. Mất cả tuần thu dọn, trang trí nhà cửa vì không chỉ một nơi mà rất nhiều (cơ quan; nhà thờ; nhà mình; nhà ông bà, bố mẹ). Đi chúc tết, tặng quà, chạy xô từ 3 - 5 ngày, có khi còn không kịp ăn gì. Dồn cả nửa năm lương để lo đi chúc tết rồi còn phải đấu tranh tư tưởng xem chỗ này bao nhiêu, chỗ kia bằng nào? Chỉ muốn đừng bao giờ đến tết. Chỉ những người xa quê xa xứ như đoạn cuối tác giả đề cập tới mới hiểu hết được ý nghĩa của từ "đoàn viên". Khi càng già thì có lẽ những dịp như Tết càng ý nghĩa. tết là lãng phí, hồi còn trẻ sao mong tới tết, bây giờ lớn lên mình lại thấy tết là ám ảnh, lãng phí một người công nhân làm lụng quanh năm lại phải về quê tốn kém, quà cáp , tàu xe, lương thì 3 cọc một đồng, ăn nhậu bê tha.....