Bệnh viện không quá tải Một bác cao tuổi rút thẻ thương binh la lối om sòm đòi ưu tiên siêu âm ngay lập tức. Trong phòng làm việc có 2 máy siêu âm chạy hết công suất, ngoài 2 bệnh nhân nằm trên giường, đứng chờ sẵn còn có một bà mẹ bế cháu bé khóc thét, một bà cụ già uể oải ôm bụng, một phụ nữ bơ phờ mệt mỏi đã mở sẵn khóa quần và cúc áo...Để bớt căng thẳng, cô nhân viên hành chính vận động tất cả bệnh nhân nhường cho bác thương binh. Thấy thẻ BHYT của bác trái tuyến, kết quả siêu âm lại bình thường nên tôi tò mò. Theo chân bác ra ngoài, tôi hỏi cách bác chuyển thẻ BHYT. Bác hào hứng kể: “Tôi bị tiểu đường và cao huyết áp, bác sĩ khẳng định chữa được nên giữ lại. Tôi làm um lên, dọa nếu bệnh tiểu đường và huyết áp của tôi mà không đỡ, thì anh ta mất việc. Thế là anh ta viết ngay giấy chuyển viện”…Cuộc gặp gỡ làm tôi suy nghĩ rất nhiều. Hầu hết bệnh viện tuyến cơ sở mà tôi từng biết được đầu tư khá tốt cho hạ tầng, trang thiết bị đạt chuẩn căn bản, đảm bảo tất cả người dân đều được chăm sóc y tế. Vậy tại sao bệnh nhân lại không sử dụng? Trả lời cho câu hỏi ấy chính là 7 học viên mà tôi đang hướng dẫn. Tất cả đều tốt nghiệp loại khá hệ đại học chính quy, đã có thâm niên công tác, nhưng khi hỏi đến kiến thức chuyên sâu theo đúng chuyên môn, thì cả 7 người đều bối rối. Nghề y học xong 6 năm đại học, mới chỉ đủ xóa mù kiến thức y khoa, chưa thể thực hành trên người bệnh. Vào bệnh viện, họ sẽ học kinh nghiệm từ các đàn anh đi trước để hành nghề. Với cách thức như thế, cùng chính sách phân tuyến điều trị kéo dài trong nhiều năm, thì dù có tốt nghiệp loại khá giỏi, nếu công tác ở bệnh viện huyện đến hết đời cũng chỉ mổ được viêm ruột thừa, bệnh viện tỉnh có khá hơn nhưng cũng vẫn chỉ dừng ở những kỹ thuật đơn giản. Y tế có một nguyên lý cơ bản: Bệnh nhân là tất cả. Sự phát triển của khoa học công nghệ đã tạo nên những phương pháp điều trị khác nhau. Người bệnh có quyền truy cập những cơ sở y tế có phương pháp điều trị tốt, họ cũng ngày càng hiểu biết nên càng có cơ hội kiểm soát những phương pháp điều trị. Con người khi mắc bệnh thì tiền sẽ không phải là vấn đề, nên họ sẽ tìm đến bệnh viện đang triển khai kỹ thuật tốt nhất để khám và điều trị.Mô hình y tế của chúng ta, do đang có khoảng cách chuyên môn quá xa giữa 3 tuyến (huyện - tỉnh - trung ương), nên bệnh nhân tự khắc tạo thành một dòng chảy, mà khởi đầu là y tế tuyến huyện, dồn qua tuyến tỉnh để về tuyến trung ương. Những điều bất cập và phi lý cũng theo cái dòng chảy một chiều ấy mà xuất hiện. Ở các quốc gia phát triển, dòng chảy bệnh nhân không theo một chiều như ở ta, mà được khơi thông để tỏa ra các hướng. Để một hệ thống y tế ở đâu cũng có những chuyên khoa sâu, ở bệnh viện nào cũng có chuyên gia giỏi, các nước quy định tất cả bác sĩ ra trường đều phải học nội trú thực hành từ 3 - 5 năm, ở các bệnh viện có chức năng đào tạo chuyên sâu, dưới sự hướng dẫn trực tiếp bởi những người thầy có tay nghề cao. Với thời gian học thực hành như vậy, đảm bảo một bác sĩ ngoại khoa ra trường có thể vững vàng thực hiện một ca đại phẫu, nên họ tỏa đi bất cứ nơi đâu làm việc, thì bệnh nhân vẫn luôn tin tưởng.Mới đây, vấn đề giảm tải bệnh viện lại được đặt ra sau khi Bộ trưởng Y tế thị sát bệnh viện K. Theo tôi, coi "quá tải" như tình trạng chung của hệ thống y tế ở ta là chưa đầy đủ, bởi hàng loạt bệnh viện ở địa phương đang phải đối mặt với thực trạng không có bệnh nhân, không đủ chi phí để tự tồn tại.Cả nước hiện có 1180 bệnh viện, nhưng chỉ 39 bệnh viện tuyến trung ương bị quá tải, chiếm tỷ lệ 3%. Với 382 bệnh viện lớn thuộc tuyến cuối của 63 tỉnh thành, chỉ vài bệnh viện quá tải, số còn lại giữ được bệnh nhân để lấp đầy số giường theo chỉ tiêu đã là việc khó khăn, nói gì đến chuyện quá tải. Còn lại 759 bệnh viện khác, cảnh đìu hiu vắng vẻ là không thể tránh khỏi.Nhưng suốt hai thập kỷ qua, nỗi ám ảnh nằm ghép của 3% số bệnh viện, đã tạo nên tình trạng quá tải “giả tạo” của cả hệ thống chăm sóc sức khỏe, nó đủ che lấp 97% số bệnh viện đang phải tìm cách thu hút bệnh nhân. Giải pháp là gì? Nhiều ý kiến đã được đưa ra, nhiều nội dung đã được triển khai, nhưng là một bác sĩ, tôi cho rằng những cách làm ấy chưa giải quyết được vấn đề gốc rễ.Ví dụ, để khắc phục tình trạng yếu kém chuyên môn của bệnh viện tuyến dưới, ngành y tế đã điều các bác sĩ giỏi về làm việc tăng cường vài tháng. Nó giống như việc nâng cấp chiếc máy bay kém chất lượng, bằng cách gắn thêm cho nó cái động cơ. Ban đầu chiếc máy bay đó có thể bay cao hơn một chút, nhưng ngay sau đó nó tụt xuống nhanh chóng, kéo theo cái động cơ tăng cường kia cũng trở nên rệu rã. Tình trạng quá tải bệnh viện, theo tôi là “không tồn tại”, mà chỉ tồn tại hiện tượng quá tải “giả tạo”. Với những bệnh nhân không có khả năng chạy lên tuyến trên như bác thương binh, họ sẽ phải chấp nhận phó thác sức khỏe của mình cho sự may rủi. Đấy mới là vấn đề mà các nhà hoạch định chính sách y tế cần phải suy nghĩ.Trần Văn Phúc Bác Phúc nói rât chính xác. Xưa nay họ hò hét kêu la chuyện quá tải Giả tạo rồi vẽ ra 1 vài giải pháp xử lý, nhưng đấy chỉ là cái ngọn nhỏ xíu (3%). Còn 97% không giả tạo, đầy ắp khắp nơi thì hầu như không ai nhìn thấy, hoặc nhìn thấy nhưng làm lơ vì bất lực vì chúng ta vận hành ngành Y tế "theo kiểu Việt nam", tương tự như ngành Giáo dục vậy (40 năm Cải cách giáo dục, càng ngày càng tệ, khổ cho con trẻ và cha mẹ chúng). Bác sỹ phân tích rất chính xác . Tôi biết ở quê tôiCó chị kia lúc hóc với tôi thi vào cấp 3 không đỗSau đó đi học vừa học vừa làm rồi có chế độ conCán bộ y tế cho học y tá từ từ tại chức lên bác sỹGiờ giữ chức vụ trạm trưởng y tế tôi hỏi mọi ngườiCó ai giám khám chữa bệnh ở đó không . Cứ có nện người dân phải đến bệnh viện trung ương thôi chứ không thểLàm vật thí nghiệm cho BS không đậu nổi cấp 3 như vậy Bài viết đúng thực trạng, tôi làm ở bệnh viện huyện nên tôi hiểu. Cám ơn tác giả, đề nghị bộ xem lại chính sách. Có một câu chuyện, em gái ruột tôi, trong một buổi tối đau bụng, phải cấp cứu trong bệnh viện tỉnh. Bác sĩ tại đó kết luận em tôi cần phải mổ ruột thừa. Mẹ tôi gọi điện về Hà Nội hỏi lại dì là bác sĩ và sau đó không đồng ý cho bác sĩ mổ vì các triệu chứng không đúng. Tới sáng hôm sau thì em tôi lại bình thường, thật may vì đêm qua không mổ ruột thừa. Đó là một trong rất nhiều câu chuyện giải thích tại sao người dân cứ phải chạy về trung ương chữa bệnh. Bác sỹ giỏi không muốn làm việc "tuyến dưới" thì chuyện người dân vượt tuyến "lên thăm" họ cũng là chuyện bình thường. Do đó cần có sự tổ chức đào tạo lại bác sỹ tuyến dưới để nâng cấp trình độ của bác sỹ ở tuyến này. Có như vậy mới giảm tải tuyến trên. Tuy nhiên, cũng cần luân chuyển bác sỹ giỏi từ tuyến trên về tuyến dưới và có đãi ngộ xứng đáng. Ví dụ: bác sỹ giỏi từ tuyến trung ương về tuyến tỉnh lương gấp 2-3 lần, về tuyến huyện gấp 3-4 lần... Bỏ hẳn hình thức bác sỹ đào tạo cử tuyển nhằm loại bỏ trình độ yếu vẫn đi học bác sỹ. Những người muốn thay đổi thì đâu có quyền, còn những người có quyền thì nói vòng vo ! Ý kiến quá hay và có sức thuyết phục đối với tôi. Nếu tôi là người có thể tác động làm thay đổi điều này thì tôi sẽ bắt tay nghiên cứu thay đổi ngay. Phải có một chiến lược và làm từng bước để đạt được điều mà nhiều nước khác đã làm. Mong người lãnh đạo quan tâm điều này quá. Cảm ơn bác sĩ Trần Văn Phúc. Quá đúng Quá hay, quá đúng Quá đúng! Nhà gần như vùng sâu vùng xa khi xưa, cách nay khoảng 8 năm. Má tôi, khi đó là 68 tuổi. Má bị đau bụng và sốt. Các anh tôi phải chở Má ra bệnh viện huyện (Cách nhà 14 km) bằng vỏ máy, vì lúc đó chưa có xe 4 bánh từ thiện hoặc xe 4 bánh dịch vụ cho thuê như bây giờ. Cả nhà sốt sắn theo Má tôi. Ra đến bệnh viện huyện, 2 người trực (lúc đó khoảng 9 giờ tối) dửng dưng nói:"Bà cụ không sao, tại bả ăn không tiêu, uống viên thuốc tiêu này là khỏe à". Má uống vô thấy không khỏe, Anh em tôi xin nhập viện họ không cho, kêu"về đi, Bà cụ kg tiêu chứ có gì đâu mà nhập viện. Lúc đó thấy Má không ổn, anh em tôi đưa Má ra bệnh viện tỉnh, vô cấp cứu. Sáng hôm sau BS làm xét nghiệm các thứ, đến tối họ đưa Má tôi vô phỏng mổ, BA nói má tôi viêm ruột thừa. Mổ xong nằm viện cả 10 ngày Má tôi mới xuất viện về nhà và khỏe hẳn. Từ đó về sau nhà tôi nhất là Ba, Má khi bệnh là ra bệnh viện tỉnh hoặc lên thành phố. Con chị em tôi khi sinh đẻ cũng ra bệnh viện tỉnh, chứ không dám nằm ở huyện chứ nói gì đến Trạm y tế xã. Nói như thế có thể có người nói. Vậy mấy người nằm ở huyện hoặc xả chết hết à. Nhưng như BS Phúc nói khi bệnh thì chẳng tiết gì tiền bạc nữa nên cố gắng hết sức có thể thôi. Nút thắt ở đâu thì giải quyết ở đó. Theo tác giả, nguyên nhân gốc rễ là bác sĩ ra trường chỉ có kiến thức cơ bản. Ở bệnh viện tôi, nếu nhận tất cả bác sĩ về nội trú là điều không thể, mỗi khóa chỉ có thể nhận một vài bạn thi đủ điểm. Lâm sàng đúng là người thầy thực tế kinh nghiệm nhất. Không thể bắt các chuyên gia, giáo sư đầu ngành phải chia sẻ tất cả những gì họ biết hoặc họ muốn chia sẻ cũng không có thời gian và thực tế cho học viên xem. Vậy phải làm thế nào?? Chỉ có cách đào tạo sao cho khi ra trường bác sĩ đạt được trình độ đủ để làm việc luôn, học định hướng, chuyên sâu ngay trong trường chứ không trông chờ vào đi nội trú (mà nội trú xong 100% họ ở lại làm cho bệnh viện luôn). "để khắc phục tình trạng yếu kém chuyên môn của bệnh viện tuyến dưới, ngành y tế đã điều các bác sĩ giỏi về làm việc tăng cường vài tháng. Nó giống như việc nâng cấp chiếc máy bay kém chất lượng, bằng cách gắn thêm cho nó cái động cơ. Ban đầu chiếc máy bay đó có thể bay cao hơn một chút, nhưng ngay sau đó nó tụt xuống nhanh chóng, kéo theo cái động cơ tăng cường kia cũng trở nên rệu rã"Tôi cũng là bác sĩ nên tôi hoàn toàn đồng ý với nhận định này của bs Phúc. Đề án 1816 tăng cường bác sĩ cho tuyến cơ sở không hiệu quả mà lại tốn kém tiền của nhân lực, mong BT nghĩ lại. Trạm xá phường nơi tôi sống có các cán bộ y bác sỹ làm việc theo đúng kiểu "sáng cắp ô đi, chiều cắp ô về". Họ nhàn hạ riết quen đến độ có lần tôi đau bụng quá tính vào khám cho gần thì nhận được những ánh mắt tỏ rõ sự ngỡ ngàng như tôi từ trên trời rời xuống (có lẽ nào giờ có ai đến đây khám bệnh như tôi đâu). Sau khi hỏi hang qua loa thì họ bảo tôi đi ra bệnh viện quận để khám đi. Như vậy đó, bệnh viện các tuyến dưới luôn muốn đẩy bệnh nhân lên tuyến trên cho rảnh, bệnh viện tuyến trên lại hở cái cũng chuyển lên trên nữa hình thành hình kim tự tháp dồn lên đỉnh. Như thế bảo sao các bệnh viện từ tuyến tỉnh trở lại lại không quá tải! Bai viet cua Bac si rat dung, nhung giai phap de giam qua tai BV can phai co su thay doi nhieu, voi su tham gia cua nhieu cap khac nhau.Vdu:Tai sao ko de cac co so yte ban dau chi thuc hien cong viec phong benh, nhu tiem chung, phong chong SDD, benh hoc duong.,benh roi nhieu tam tri ..v.vcach su dung thuoc nam ,rau sach ...khong bat ho phai co chi tieu giuong benh/nam, vi phong benh tot cung da giam tai Bn roi..roi viec nang cao chat luong kham chua benh, dac biet chu trong viec tu van cho benh nhan, nang cao su hieu biet cua Bn ve cac benh , cach phong chong...va toi dong y voi viec co phan hoa cac Bv, do la hinh thuc buoc phai nang cao chat luong kham benh, tuy vay phai co qua trinh quan ly va kiem tra chat che ..Toi rat mong co nhieu y kien cua cac nhan vien yte ve van de qua tai de giam bot ganh nang cho nhan vien yte noi chung o cac Bv tuyen tren.