Trong làn sóng thứ hai Thông tin này, chưa cần được xác nhận từ Bộ Y tế, đã tác động rất lớn đến xã hội. Tôi lại chứng kiến một hàng dài những người ôm thùng mì đứng chờ thanh toán với vẻ lo lắng.Có thể tạm coi một làn sóng mới trong chống dịch Covid-19 lại đến, sau khi Việt Nam thành công trong làn sóng thứ nhất khi chưa có người chết vì Covid-19, giữ được gần 100 ngày không có người lây nhiễm trong cộng đồng. Nhưng chỉ cần có một ca dương tính là mọi chu trình từ tích cực đến tiêu cực có vẻ lặp lại y nguyên giai đoạn cũ.Trong hoàn cảnh đó, một người bạn ở nước ngoài nhắn tin hỏi tôi về những bài học thành công của Việt Nam trong việc dập dịch Covid-19? Một câu hỏi rất khó có câu trả lời chính xác.Trang thông tin Marzahn-hellersdorf ở Berlin đã đăng tải một bài viết, trong đó cũng giải mã câu chuyện chống dịch thành công của Việt Nam với 3 yếu tố then chốt: Hành động sớm, truy dấu tiếp xúc và công tác tuyên truyền.Còn theo Giáo sư về các bệnh truyền nhiễm Guy Thwaites, Giám đốc Đơn vị nghiên cứu lâm sàng của Đại học Oxford tại Việt Nam, tốc độ phản ứng của Việt Nam là yếu tố chính dẫn đến thành công trong cuộc chiến chống Covid-19.Tôi thì cho rằng có 5 bài học từ làn sóng dịch bệnh thứ nhất: Ba nên và hai đặc biệt không nên.Một trong những bài học về sự thành công trong việc dập dịch Covid-19 giai đoạn một (sáu tháng đầu năm) là sự tham gia của tất cả các cơ quan hay nói một cách chính quy là "sự vào cuộc của cả hệ thống xã hội". Dịch Covid-19 được coi như một quốc nạn và câu nói "chống dịch như chống giặc" trở thành slogan của chiến dịch. Trong lịch sử, có lẽ chưa bao giờ, để đối phó với một dịch bệnh mà cấp hành chính cao nhất phải "ra tay" liên tục. Ngày nào cũng có một cuộc họp ở cấp Trung ương: Hôm thì Thường trực Chính phủ họp, hôm thì Ban chỉ đạo quốc gia. Những quyết sách liên bộ, ảnh hưởng tới nhiều địa phương được bàn và quyết ngay chứ không còn loanh quanh theo con đường hành chính thứ bậc.Bài học thành công tiếp theo là sự ủng hộ của người dân. Bạn tôi kể, ở nơi anh ở, rất nhiều người dân đã tự nguyện tham gia "trông chừng" những người phải cách ly tại nhà. Có cậu thanh niên, cuồng chân sau vài ngày cách ly đã định lẻn ra ngoài thì gặp mấy người hàng xóm đang uống trà trước cửa. "Thôi vào nhà đi cháu", một cựu chiến binh tay cầm điếu cày hút dở đề nghị với giọng kiên quyết.Tổ dân phố cắt cử người đi chợ, mua đồ hộ những gia đình phải cách ly. Sáng sáng, ăn gì, mua gì thì order qua tin nhắn cho đại diện tổ dân phố. Thức ăn, đồ dùng được đưa đến cửa nhà người bị cách ly. Người trong nhà chờ một lát rồi ra lấy vào.Thời đó, từng xã, từng phường, từng khu chung cư đều trở thành mặt trận. Các đoàn thể, tổ dân phố tự lập ra các "trạm kiểm soát". Như khu chung cư của tôi thì người ra, người vào đều được ghi sổ. Nếu là người lạ thì phải trình CMND, nói rõ đến nhà ai. Trong thời gian giãn cách (tháng 4/2020) thì việc người lạ lọt vào thang máy là điều không thể.Còn tại nhiều vùng nông thôn, ngay từ đầu mùa dịch, làng, xã đã đặt ra những vọng gác với yêu cầu "nội bất xuất, ngoại bất nhập". Nên anh bạn tôi muốn nhận đồ từ quê phải qua 3 chặng: Từ nhà ra cổng làng. Từ cổng làng đến đầu tỉnh. Và từ đầu tỉnh lên Hà Nội.Sự ủng hộ của người dân còn thông qua việc ủng hộ cho công tác phòng chống dịch, Ở Trung ương và địa phương, tổng số tiền hệ thống Mặt trận tiếp nhận ủng hộ cho công tác phòng, chống dịch Covid-19 là gần 2.000 tỷ đồng.Bài học nữa là sự tự giác của người dân. Trong suốt đợt dịch, nhất là khi có lệnh giãn cách xã hội, phần lớn người dân chấp hành, không ra khỏi nơi cư trú. Ở yên tại chỗ, đeo khẩu trang, rửa tay thường xuyên, không tụ tập đông người trở thành khẩu quyết suốt những ngày "giãn cách xã hội" nói riêng và thời gian dịch bệnh. Chính tôi trong suốt những ngày giãn cách không bước ra khỏi khu chung cư dù với chiếc thẻ nhà báo tôi có thể dễ dàng đi lại.Có người bạn tôi còn bỏ tiền mua nhiều thùng khẩu trang y tế để phát cho đồng nghiệp, hàng xóm. Ai vào phòng làm việc của anh này mà không đeo khẩu trang thì được phát một chiếc, xong mới làm gì thì làm.Nhưng trong thời kỳ cũng có những điều chúng ta làm chưa tốt. Có những bài học rất cần được học để không nên lặp lại.Đầu tiên là tin giả (fake news). Ngay những ngày đầu tiên có các ca nhiễm nCoV, trên nhiều trang mạng cá nhân đã lan truyền những thông tin thất thiệt về số ca dương tính, các khu phố bị phong tỏa, cách ly vì nghi có người nhiễm bệnh; thậm chí nhiều tài khoản facebook còn lan truyền các trường hợp tử vong do nhiễm nCoV với nhận định, chính phủ Việt Nam giấu dịch.Mà fake news không chỉ tác động đến những người ít hiểu biết. Thông tin dịch bệnh bùng phát, hàng hóa khan hiếm đã khiến nhiều người Hà Nội đổ xô ra siêu thị mua mì tôm vào đêm 6, sáng 7/3 sau khi công bố bệnh nhân số 17.Điều thứ hai, là bản thân mỗi người dân – dù chung tay chống dịch – cũng vẫn còn dấu hiệu chủ quan và thiếu kế hoạch. Hai điểm yếu sắp trở thành "thương hiệu" người Việt Nam là nhanh quên và chủ quan. Làn sóng thứ nhất chưa qua thì nhiều người đã quên cách phòng dịch. Quán bia hơi lại đông nghẹt người. Và cảnh hành khách cãi nhau với tiếp viên vì chuyện bắt buộc đeo khẩu trang trên máy bay liên tục "lên sóng". Còn anh bạn tôi, tối qua tìm không ra một cái khẩu trang nào. Anh này đã "chỉ đạo" vợ bỏ hết khẩu trang vì mấy chục ngày có ca lây nhiễm nào đâu. Cuống cuồng hỏi mua thì mỗi hộp khẩu trang đã lên vài giá.Vậy nếu làn sóng thứ 2 qua đi thì tinh thần cảnh giác nên ở lại. Cảnh giác, hiểu biết để không bị động cũng như bị gian thương ép giá.Những điều tôi kể trên có lẽ không xa lạ với phần lớn độc giả. Có thể bạn sẽ nói, biết rồi, khổ lắm nói mãi.Và tất nhiên, cũng có thể còn những bài học khác mà tôi đã bỏ qua (vì có thể chính tôi cũng là một người Việt Nam chủ quan và hay quên). Độc giả của VnExpress có thể nhắc nhớ lại điều tôi đã quên trong phần bình luận ở dưới bài viết này, theo đúng tinh thần của "bài học tốt" từ làn sóng thứ nhất: mỗi người dân là chiến binh chống dịch ở cấp độ quốc gia, chứ không chỉ trong gia đình hay tổ dân phố.Trần Anh Tú cách viết của chú rất hay ạ, con người ta hay có tâm lý chủ quan khi mọi thứ đã đâu lại vào đấy , chính cháu cũng vậy thôi , thử hỏi ai không muốn trở lại như bình thường để làm ăn hay buôn bán đung không chú? Đọc bài của chú cháu mới thấy , cuộc chiến còn dài , con người ta phải đối mặt với nhiều thứ, đôi khi muốn quên nó đi, xem đây là 1 cơn ác mộng. Cảm ơn Anh Tú đã nhắc lại kẻo mọi người lại quên Có lẽ bạn đã nói đủ rồi vì tôi cũng là người VN...tôi cũng đã quên những điều bạn...không nhớ Bài học là kiểm soát tốt biên giới và không vội vã mở đường bay với TQ. Bài viết rất chuẩn. Việt Nam! Ta đã làm rất tốt và đúng là lơi lỏng chủ quan chút thôi là dính liền. Làm sao việc chống dịch phải trở thành thói quen tự phòng vệ chứ ko phải để đối phó, là tốt nhất Hành động phát khẩu trang cho đồng nghiệp nó thực sự không thiết thực. Phát thì đeo không phát thì không đeo. nghe nó không có tinh thần trách nhiệm với bản thân và người xung quanh cho lắm. Nếu nói cho đúng thì đừng thái quá chỉ việc đeo khẩu trang mới chống bệnh là sai. Thực tế cho thấy, nhiều người Việt đeo khẩu trang cứ kéo lên kéo xuống, mở ra đeo vào... tay thì chạm, cầm nắm rồi đưa lên mặt... Cái quan trọng là ý thưc tự giác của mỗi người. Ví như những ai đã từng đến vùng dịch thì vui lòng khai báo y tế và đến cơ quan y tế gần nhất để kiểm tra, cách ly nếu mắc bệnh. Phong trào đeo khẩu trang nhưng ko đúng cách chỉ làm giàu cho nhà buôn thôi. Đồng tình với nhận định của tác giả. Trong thời khắc này, nhắc nhớ như vậy là đủ để chung tay cùng vượt qua dịch bệnh. Không thừa, không thiếu hay mang tính chủ quan. Cảm ơn tác giả! Trong những ngày gần đây, liên tiếp phát hiện những vụ việc đưa người Trung Quốc nhập cảnh lậu, đều liên quan đến các thành phần người Việt tiếp tay, thậm chí có đường dây tổ chức. Đó cũng là sự chủ quan như ý thứ 2 của tác giả. Khi xảy ra hậu quả rồi thì ta gọi là chủ quan, còn nếu nó không xảy ra thì chúng ta phải tập trung vào việc khác chứ không lẽ cứ cẩn thẫn mãi thì có vẻ chắc nhưng tốn kém, thiệt hại. Theo tôi nghĩ : Nếu qua làn sóng hai này thì toàn dân ta không được ỷ lại mà phải đeo khẩu trang , rửa tay, thắt chặt đường biên giới , cho tới khi cả thế giới hết dịch . Lúc đó mới gọi là hết dịch chính xác, bài viết của anh rất hay. Nhờ có bạn covid này mà tôi thấy sự đoàn kết của dân tộc ta rất lớn, và một tinh thần tương thân tương ái của người Việt Nam ta. Tất nhiên trong xã hội thì đâu đó cũng còn một số bộ phận còn chưa tốt. Hi vọng toàn dân đoàn kết, tránh tư tưởng chủ quan nhưng cũng không hoang mang quá mức. Ai cũng ý thức ở nhà, tránh tụ tập, mỗi người vì mọi người thì không kẻ thù nào chúng ta không đánh được bài viết rất thực tế thời dịch tiếp theo.NGUY HIỂM RẤT CAO . MỖI NGƯỜI DÂN Ý THỨC NGAY NHÉ Làn sóng Covid-19 thứ hai này thực sự là khó khăn lại chồng chất lên khó khăn, mọi khó khăn của dịch bệnh trên các lĩnh vực đang phơi bày ngổn ngang chưa kịp ổn định thì làn sóng thứ hai lại ập đến. Khó khăn lần này đòi hỏi chúng ta phải kiên kỳ nhẫn nại hơn, đặc biệt không để một sơ suất chủ quan nào gây ra tác hại xấu hơn, mọi khó khăn gian khổ đang thử thách tinh thần Việt Nam một lần nữa. Tác giả viết rất bình dị, dễ hiểu, cũng là nhắc nhở bà con ta cùng chống dịch, là đóng góp vào việc tuyên truyền. Cảm ơn. Đúng là chính vì chủ quan,lơ là mà chúng ta lại đang phải đối mặt với làn sóng dịch mới, mong rằng mọi việc sẽ ổn, mọi nhà bình an đi qua mùa dịch này!