Học kém "Em có hai chọn lựa: Hoặc em chứng minh rằng thầy giáo sai, hoặc chấp nhận điều thầy nói là đúng", tôi bảo em, "nếu em chọn cách thứ nhất, tôi sẽ giúp".Sau khi đánh giá kỹ năng của em, tôi cho học các môn phụ đạo để xây dựng lại nền tảng về toán học. Nhằm giúp em tự tin, tôi phân công vài nhiệm vụ mà cậu có thể tự làm và liên tục khuyến khích, công nhận.Cuối năm đó, em thu được kết quả khá hơn mong đợi. Bây giờ cậu đang làm việc tại Amazon và làm rất tốt.Có những học sinh, sinh viên không học tốt vì họ tin rằng mình không "đủ thông minh". Khi đối diện với điều gì khó, họ thường bỏ cuộc. Không có tác động thích hợp, những học sinh này sẽ phát triển thái độ "không làm được đâu" và để mọi thứ tiếp tục bê trễ thay vì biết cách giải quyết nó.Nếu nhìn kỹ vào tâm lý này, bạn có thể thấy phần lớn họ là nạn nhân của nhiều thất bại ở trường từ nhỏ nên cảm thấy bất lực trong việc học.Lý do là họ đã mất nền tảng cơ bản trước đây. Chẳng hạn, một số người không thích tính toán hay lượng giác vì không có nền tảng tốt trong số học cơ bản. Có thể trong những năm đầu vào trường, họ đã không học tốt các khái niệm toán học. Nếu họ không hiểu giá trị của hệ thống số và các phép cộng, trừ, nhân và chia, làm sao thầy cô có thể mong đợi họ đi xa hơn?Khi học sinh yếu một môn, họ mất tự tin học cả các môn khác và điều đó ảnh hưởng tới việc học chung. Chung cuộc, họ tụt lại sau cả lớp.Điều học sinh cần đầu tiên là phát triển tự tin trong bản thân. Do đó, nhiệm vụ của các thầy cô là làm sao để học sinh biết rằng, thầy cô luôn sẵn sàng giúp, bằng việc cho học sinh thấy luôn có giải pháp cho mọi vấn đề, học trò sẽ được nhận sự hỗ trợ.Một số thầy cô tin rằng việc làm của họ chỉ là truyền thụ tri thức, không tham gia vào việc học của học sinh. Nếu học sinh lười học, đó là vấn đề riêng của trò.Tuy nhiên, tôi lại nhìn việc dạy theo cách khác. Học sinh ngày nay có thể tìm ra gần như mọi kiến thức từ nhiều nguồn: sách giáo khoa, tài liệu trực tuyến, website và các khóa học mở. Việc của tôi là giúp hướng dẫn và hỗ trợ quá trình học của họ.Ngay cả khi có sẵn khóa học trực tuyến, sách giáo khoa và tài liệu tốt nhất, học trò vẫn sẽ không học nếu họ không được hướng dẫn và động viên đúng cách. Động cơ hay ham muốn học là yếu tố then chốt trong thành công của học sinh và nhà trường. Người dạy có thể đóng góp quan trọng vào việc này.Chúng ta đang sống trong thế giới số thức, đầy thông tin. Gần như mọi thứ ta cần đều sẵn có trực tuyến. Do đó, vai trò của thầy cô đã đổi từ truyền thụ tri thức sang hướng dẫn, giúp đỡ và truyền cảm hứng để các em học, bằng việc xác định rõ ràng các mục tiêu học tập cặn kẽ cho từng em, thầy cô sẽ giúp sự học thay đổi.Là thầy giáo, tôi luôn dùng ngày đầu tiên lên lớp để giải thích nội dung môn học, lý giải cặn kẽ tại sao cần học môn này, tại sao một số chủ điểm là quan trọng và động viên các em. Tôi cũng nói rõ vì sao môn học này quan trọng với tôi, vì sao tôi chọn dạy nó, kiểu phương pháp tôi sẽ dùng và mong đợi của tôi về các em.Hầu hết các trò đều hứng khởi khi tôi dành thời gian cho biết tại sao họ cần môn học này; họ sẽ có khả năng làm gì, phát triển kỹ năng nào và tại sao các kỹ năng đó quan trọng cho phần đời còn lại của họ.Tôi bao giờ cũng nói thêm: "Nếu các em học tốt, điểm tốt sẽ tới. Điểm có thể quan trọng với em bây giờ, nhưng việc học quan trọng hơn nhiều". Khi sinh viên tốt nghiệp, điểm mất đi, nhưng việc học sẽ ở lại cùng họ suốt cuộc đời.Một bí quyết khác để động viên người học là chia sẻ thật nhiệt tình. Khi lớp năng động và đầy hăng hái, nó trở thành môi trường học tập đích thực, nơi trò học từ các thầy nhưng thầy cũng học từ trò nữa. Khi biết thầy cô chăm nom cho họ, trò sẽ chăm chỉ hơn, bởi họ không muốn làm thất vọng người mình kính trọng.Những ngày này, trong bối cảnh Covid-19, tại Việt Nam và nhiều nước trên thế giới, thầy và trò đang bị chia cách bởi mô hình học trực tuyến. Không gặp mặt, tương tác không trực tiếp, những ô màn hình nhỏ sẽ cản trở đáng kể nhiệt huyết và sự say mê dạy và học. Nhiều thầy cô chia sẻ, họ cảm thấy lạc lõng, mất phương hướng trong những giờ dạy như độc thoại.Sau hàng chục năm giảng dạy, tôi nhận ra: Khi thầy cô hăng hái dạy, học sinh cũng sẽ hăng hái học. Trong bối cảnh chia cách của dịch bệnh, điều trên hết thầy cô không thể đánh mất, là sợi dây liên hệ gần gũi, sôi động với học trò - những người bạn đồng hành của họ.John Vũ Nếu tất cả các giáo viên đều như Thầy thì phước cho đất nước biết bao nhiêu! Thành thật cám ơn Thầy! trách nhiệm cha mẹ rất lớn vì không tạo đủ môi trường học tập cho trẻ: yên tĩnh, trong lành, dinh dưỡng, kỷ luật giờ giấc sinh hoạt...Tôi thường đọc lịch sử khoa học thì thấy các nhà khoa học lỗi lạc đều có một nơi sinh sống rất yên tĩnh trong lành.Trong khi nhiều gia đình thì sau giờ cơm tối là thả rông cho quậy phá, ngày cuối tuần còn ghê hơn, thức đến 1,2 giờ sáng thay vì nghỉ ngơi bù cho các ngày kia. Trên lớp, 1 thầy phụ trách 2-40 HS, bao quát 100% kể cũng khó, nhưng hoàn toàn đồng ý với tác giả "Lý do là họ đã mất nền tảng cơ bản trước đây", mình xin bổ sung là gia đình nên có sự hỗ trợ, kinh nghiệm của mình xin chia sẻ, lúc con mình học lớp 5, cứ nghĩ con học tốt, khi tới thăm cô, nghe trách khéo, em học giỏi, sao hôm rồi có bài toán dễ lại không làm được, về nhà hỏi con, con thích môn nào nhất, câu trả lời không phải là môn toán, mình kêu con làm lại 200 bài trong sách bài tập (học kỳ 1), bài nào khó bỏ ba sẽ chỉ sau, xong làm lại lần 2, bài nào khó mở sách bài học xem lại rồi giải, rốt cuộc con tự làm được hết, mình không phải chỉ bài nào cả, sau 1 tháng hỏi lại, con thích môn nào nhất, câu trả lời là môn toán (mình không cho con đi học thêm), phương pháp rất quan trọng, khi khoảng trống kiến thức cơ bản không còn, HS sẽ tự tin và học tốt. "Sau hàng chục năm giảng dạy, tôi nhận ra: Khi thầy cô hăng hái dạy, học sinh cũng sẽ hăng hái học", điều này không thuyết phục thưa thầy. Thầy cô đa số hăng hái dạy cả nhưng số học sinh hăng hái học trong lớp thường là số ít, nhất là phát biểu bài thì quanh quẩn vài gương mặt quen thuộc. Còn việc giáo viên chê học trò là dốt thì phụ huynh học sinh có thể khởi kiện xúc phạm cá nhân chứ không nhất thiết phải chứng minh thầy sai. Cám ơn tác giả. Em có thể cảm nhận được tâm huyết của thầy. Thầy giáo mới tôi lên trường, thông báo, con tôi học dốt môn của thầy, yêu cầu tôi phải đôn đốc, dạy dỗ cháu thêm ở nhà. Tôi hỏi lại thầy: môn này thầy dạy cháu hay tôi dạy cháu? Thầy dạy cháu thế nào mà cháu học dốt môn của thầy? Phụ huynh đâu có học phương pháp sư phạm để biết cách dạy cháu môn học này, phụ huynh chỉ nhắc nhỡ cháu học bài và làm bài tập, cháu không biết làm bài là do thầy dạy cháu không hiểu bài, hoặc phương pháp dạy của thầy nhàm chán quá, cháu không tập trung đó là lỗi ở thầy. Tôi nghĩ hôm này thầy mời tôi đến xin lỗi tôi vì thầy dạy cháu dốt, trái lại thầy đỗ lỗi do tôi làm là sao!Hôm đó có nhiều phụ huynh có con học dốt như con tôi, không ai ý kiến gì với thầy, ai cũng dạ dạ dạ dạ! Mọi người nhìn tôi với thái độ như là tôi bị ...khùng! Học và dạy học bây giờ, hầu như là thế, sản xuất ra sản phẩm bị lỗi là do sản phẩm đó lỗi - không phải do lỗi ở người làm ra sản phẩm đó! Thầy cô giáo không dám nhận trách nhiệm chính mình làm cho học sinh dốt thì đừng mong học sinh trung thực hoặc khá hơn được! tôi có nghe ở đâu đó rằng cuộc đời thành công hơn nếu may mắn gặp được : 1 người thầy tốt ( khi học) ; 2. người hướng dẫn ( định hướng) tốt khi làm việc; 3 người vợ tốt khi có gđ.và đây chính là người thầy tốt số 1 ( tôi linh cảm dc điều đó, tiếc là ko dc học thầy)cám ơn thầy rất nhiều!!! Với tôi, tất cả những gì tác giả viết cô đọng trong bài đều là "khuôn vàng thứớc ngọc" cho những thày cô giúp học trò chăm chỉ. Trân trọng. Năm ngoái tôi đi họp phụ huy đầu năm thì có trường hợp như thế này: Lớp (lớp 4) con tôi có 1 bạn (học kém nhất lớp) đầu năm vào lấy đồ dùng học tập của các bạn, chặn đường lấy tiền của các bé lớp dưới, vứt cặp/balo của các bạn lên trên ngọn cây(đứng trên lầu 4 ném qua cây)... Khi đi họp lớp thì ông bố tuyên bố 1 câu xanh ngắt: "Nhà trường chỉ được dạy kiến thức thôi, thầy cô không ai được làm gì con tôi. Nếu nó có gì tôi sẽ kiện trường, cho thầy cô biết tay". Đấy theo các bạn phải làm sao để dạy một đứa trẻ nên người khi mà Cha mẹ bé như vậy. Trách nhiệm của gia đình trong vấn đề học của con cái là rất lớn, không thể đổ hết trách nhiệm cho thầy cô nhà trường được. Bố mẹ không ngồi tâm sự, chia sẻ, tỉ tê.... định hướng cho con thì trường nào cũng chịu thua thôi. Tôi đã và đang là một giáo viên tâm huyết và yêu nghề. tôi thường xuyên động viên, giúp đỡ học sinh gặp khó khăn trong học tập nhưng thu lại kết quả hầu như rất ít. sau khi trưởng thành, chỉ vài em công nhận với tôi rằng cô đã giúp các em vượt qua khó khăn, nhưng hiện tại, còn rất nhiều học sinh kiểu không biết gì mà cũng không cố gắng. Tôi trăn trở vô cùng tác giả John Vũ ơi. cảm ơn, Bác Vũ nói rất đúng, mình vốn dốt Toán nên từ lúc con còn nhỏ luôn động viên con học toán, khen ngợi chúng, lắng nghe con kể những bài toán hay mặc dù chẳng hiểu gì, ....giờ các con đều giỏi toán, máy tính mừng ghê. Cảm ơn anh John Vũ - tác giả của nhiều cuốn sách mà tôi rất yêu thích!Bài viết của anh rất sát thực với tình hình học hiện nay khi mà một số học sinh có tính tự học cao sẽ tiến lên còn một số em không có động lực hoặc bị xao nhãng sẽ càng ngày càng lùi lại (nhất là các em học sinh). Khoảng cách học lực trong lớp càng ngày càng xa ra thì đó cũng là một khó khăn càng lớn của giáo viên.Khi tiếp cận với công nghệ thông tin chúng ta hay bị cuốn vào thế giới ảo, việc học bây giờ của các em nếu không nhìn nhận & có phương hướng đúng đắn thì sẽ dẫn đến học ảo. Học sinh thật may mắn khi đc gặp thầy cô giáo tâm huyết với nghề dạy học và yêu trò. Thầy nói đúng: Nếu một giáo viên không tin tưởng vào điều mình đang nói thì học trò cũng thế. Ngoài nghiệp vụ chuyên môn, nếu người gv hiểu học trò thì sẽ quản lý bầu không khí lớp học tốt hơn, từ đó truyền động lực học một cách tự nhiên, học sinh tham gia vào hoạt động trải nghiệm, khám phá, tìm tòi, giác ngộ kiến thức chủ động, có niềm tin ước mơ hoài bão vươn xa hơn... Tôi hi vọng rằng những thầy cô giáo khác cũng có cách giảng dạy như thầy John Vũ. Hướng dẫn và hỗ trợ cho học sinh học tốt hơn, kèm cặp học sinh mất căn bản để có thể theo kịp chương trình là quá tuyệt vời. Điều đó nói lên sự tận tụy của thầy. Rất đồng tình với ý kiến của tác giả. Tôi chỉ muốn bổ sung thêm là nếu được thì các thầy cô nên dạy học sinh cách kỹ năng tự học hiệu quả. Vì khi ra trường, kiến thức đã học chưa chắc sẽ dùng tới nhưng việc tự học luôn luôn có ích vì thông tin khá phổ biến trên internet.