Nhìn thẳng vào đường tránh Thoạt nghe, sự kiện đó giống như tiếng chuông báo tin vui. Nhưng khi tiếng chuông ngừng reo, cái còn lại là một nỗi buồn không tên nhưng sâu thẳm.Vì không muốn để quốc lộ hoặc tỉnh lộ chạy xuyên tâm các đô thị gây ảnh hưởng đến chất lượng sống của dân cư, Chính phủ đã buộc phải chọn giải pháp làm đường tránh và việc này đang được triển khai rầm rộ ở hầu hết các thành phố, thị xã, thậm chí thị trấn trong toàn quốc có quốc lộ chạy xuyên tâm.Kinh phí đầu tư xây dựng các đường tránh là không nhỏ. Chỉ riêng dự án đường tránh thành phố Phủ Lý dài 23 km đã ngốn hết trên 2.000 tỷ đồng. Nếu không ngắt từ chiếc bánh ngân sách mà sử dụng vốn vay ODA hoặc bất kỳ nguồn vốn nào khác thì cuối cùng người dân (hoặc hiện tại hoặc con cháu họ trong tương lai) cũng phải gánh chịu.Nguyên nhân dẫn đến "mốt đường tránh" có cả từ phía người dân lẫn các nhà quản lý.Có lẽ, không đâu trên thế gian này người dân lại thích và muốn được “chòi” ra mặt đường để sinh sống như ở Việt Nam. Mọi chuyện từ làm ăn đến sinh hoạt và cả những hỉ, nộ, ái, ố… hầu như đều được bày ra mặt đường như một niềm tự hào. “Văn hóa mặt đường” đã ăn sâu vào tâm thức người dân khiến bất cứ nơi nào có đường là nơi đó hầu như có nhà cửa bám sát.Tuy nhiên, không thể trách người dân. Nguyên nhân chính của di chứng đường tránh ngày nay bắt nguồn từ việc thiếu tầm nhìn xa cũng như yếu kém trong năng lực quy hoạch, quản lý của các nhà quản lý. Dường như rất nhiều nhà quản lý ở ta không nhận thức được việc cần thiết phải xây dựng hoặc phát triển các thành phố, đô thị nằm cách xa các trục đường chính (các quốc lộ chẳng hạn). Từ đó dẫn đến việc hoặc chính quyền chủ động xây dựng, phát triển đô thị ôm ghì lấy trục đường giao thông huyết mạch như nhái bén ôm cây; hoặc bị động chạy theo sở thích của người dân. Hệ quả là phần lớn các đô thị ngày nay có hoặc từng có đường quốc lộ, tỉnh lộ với lưu lượng xe cộ đông đúc chạy xuyên tâm.Điều đó không chỉ xảy ra trong quá khứ xa xôi mà ngay cả với hiện tại. Không ít thành phố, thị xã, thị trấn được xây dựng hoàn toàn mới trong thời gian gần đây, thậm chí mới bắt đầu triển khai cũng lấy quốc lộ, tỉnh lộ làm trục đường chính xuyên tâm đô thị. Thị xã Lai Châu (tỉnh Lai Châu) là một ví dụ điển hình. Được xây dựng mới với khoảng mươi năm trở lại đây, thị xã này có trục đường chính xuyên tâm là Quốc lộ 4D (đoạn trong nội đô thị xã mang tên đường Điện Biên Phủ). Đây là con đường sầm uất nhất của thị xã hiện nay và cũng là con đường có hầu hết các cơ quan công quyền của tỉnh trú đóng. Tại Đồng Nai, một số huyện mới tách, các thị trấn xây mới hoàn toàn cũng có đường chính là tỉnh lộ chạy xuyên tâm, chẳng hạn như thị trấn thủ phủ huyện mới Cẩm Mỹ. Triển vọng về việc phải làm đường tránh các thị xã, thị trấn này trong tương lai là điều khó tránh khỏi.Có ý kiến lập luận rằng, việc làm thêm đường sá, hạ tầng giao thông, trong đó có đường tránh là điều tất yếu khi đô thị phát triển. Qủa không sai, nhưng nếu chỉ nghĩ giản đơn như thế thì rất nguy hiểm. Vì rằng, điều đó không những bộc lộ sự hạn chế lớn tầm nhìn về tương lai đô thị mà còn cho thấy thiếu hẳn một nền tảng văn hóa, triết lý về không gian sống, không gian đô thị… Chính vì thiếu những điều cơ bản này nên các đô thị ở ta hết sức lộn xộn, chắp vá, thiếu văn minh đô thị đúng nghĩa. Chủ động đầu tư, phát triển hạ tầng, không gian sống đô thị là việc hoàn toàn khác với các giải pháp chữa cháy theo kiểu làm đường tránh. Nếu có tầm nhìn trong quy hoạch cộng với quản lý tốt thì không những tạo ra những đô thị văn minh với môi trường sống tốt mà còn giúp tiết kiệm được rất nhiều ngân sách cũng như các nguồn lực khác của quốc gia.Khôi hài nhất là không ít nơi sau khi làm đường tránh, chính quyền lại để người dân đua nhau xây dựng nhà cửa, phát triển cơ sở sản xuất kinh doanh ôm dính đường tránh, trong đó có cả những cơ quan hành chính nhà nước bề thế của địa phương. Đường tránh Đông thành phố Quảng Ngãi (tỉnh Quảng Ngãi) là một ví dụ. Chức năng của đường tránh với mục đích tránh khu dân cư đông đúc trở nên mất hết tác dụng lẫn ý nghĩa khi nó đã hoặc đang trong xu thế bị cưỡng bức trở thành đường nội đô.Thẳng thắn nhìn nhận, chung quy vẫn do tầm nhìn và năng lực hạn chế của các nhà quản lý. Tầm nhìn và năng lực quản lý thế nào, đường tránh thế ấy.Đại Dương "Có lẽ, không đâu trên thế gian này người dân lại thích và muốn được “chòi” ra mặt đường để sinh sống như ở Việt Nam".Rất rất đúng. Chỉ nên phát triển Đường tránh cho đường cao tốc. Còn nếu phát triển đường tránh cho các loại đường giao thông khác chính là đang làm một việc ngớ ngẩn. Vì thành phố hay khu dân cư có sầm uất và làm ăn tốt hay không thì phải có người đi tới đi lui đi qua đi lại để giao dịch chứ đâu phải là tránh nó.Hiện nay người ta lạm dụng làm đường tránh để được nhiều thứ cho nhóm người có chức năng quy hoạch là:1. Kiếm được rất nhiều tiền từ bán đất mặt tiền2. Nhập nhằng để kiếm lợi trong kinh phí giải tỏa đền bù3. Kiếm lợi bôi trơn từ nhà thầu thi công làm đườngDo vậy đường tránh đang là một món mồi béo bở nhất Những bài viết như thế này rất đúng. Không đầu tư làm sao tiêu tiền ngân sách?? Rất đúng. Thái bình quê tôi đất đã chật người đã đông nhưng dạo này có quá nhiều đường tránh tránh từ thị trán tránh lên. Mất rất nhiều ruộng đất mà toàn những đất các cụ nói là đất bờ xôi ruộng mật... Toàn quốc chắc cũng như thế. Đường tránh không quản lý tốt cứ để cho người dân, chính quyền xây dựng cơ sở, nhà cửa dọc 2 bên thì sẽ bị nội ô hóa rồi sau đó lại phải làm thêm một con đường tránh nữaa để tránh đường tránh. Thật buồn! "Mốt đường tránh" này còn lâu lắm mới lỗi thời. Đây là vấn đề đặc biệt nghiêm trọng của Việt Nam hiện nay. Góp phần rất lớn gây ra tai nạn giao thông khi nhiều phương tiện cùng lưu thông với mật độ cao. Làm giảm tốc độ xe lưu thông. Hiện nay tình trạng đô thị hoá hai bên các quốc lộ vẫn rất nhiều. Tuy nhiên, tôi mong rằng quý báo hãy có nhiều kỳ để bạn đọc nhận thức và thảo luận về vấn đề này. Rất bức thiết! Xin chân thành cám ơn! Đường tránh! Cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng. Xin góp ý là đường QL-1 xưa nay vốn dĩ yên bình tổng cộng mỗi bên hai làn xe, sau khi người ta nâng đường lên và chắn con lươn bê tông hóa khiến đường thêm hẹp và hay gây tai nạn giao thông, vì con lươn quá dài và bít chỗ nên người ta cho xe chạy ngược chiều mà giới hữu trách biết chưa nhỉ. Có thuê mướn người tài giỏi làm quy hoạch đâu, toàn là kỹ sư và tiến sĩ mua bằng. Rồi đến lúc chúng ta lại làm đường tránh để tránh đường tránh (vì khi đó đường tránh cũ đã thành đô thị). Ha ha ha... Việt Nam vốn dĩ chẳng có quy hoạch nào có tầm và đúng đắn để thực hiện cả: các bạn cứ thấy nào từ thủy điện (thi nhau làm theo quy hoạch bây giờ phá bỏ), nhà máy mía đường, cảng biển, sân bay... nên nói thật là chẳng có cái gì ra ngô ra khoai cả. Quốc lộ, tỉnh lộ là trục đường có tốc độ cao > 60km/h. Nhưng các địa phương cứ để người dân "bám" vào đường với tư duy và tầm nhìn ngắn hạn chỉ vì lợi ích trước mắt thì cơ sở hạ tầng khó mà hoàn thiện, đáp ứng tối đa tốc độ cung cấp của đường. Chẳng hạn đường đang đi có thiết kế 80km / h nhưng gặp biển thị trấn là giảm còn 40 - 50km nhưng thực tế chỉ đi được 25km ở những nơi đó. Đồng cảm với tác giả cái gọi là "văn hóa mặt đường"!Ở Sài Gòn thì có những con đường như Âu Cơ hay CMT8 mà quả thực là cực chẳng đã mới đành phải chui vào!?! Nếu nhìn theo góc cạnh giãn dân và mở mang rộng thành phố, thì con đường "tránh" này là một phương cách rất hữu hiệu và các nhà hoạch định có tầm nhìn xa. Vì phương tiện di chuyển hiện nay và còn một thời gian khá dài của người Việt là xe máy. Cho nên người dân "bám" sát những trục lộ giao thông sẽ tiết kiệm cho họ nhiều hơn.