Lý tưởng hay hành động Dép không rẻ, vì bây giờ nghệ nhân Quang bán như một thứ đồ thủ công sắp không còn ai chế tác nữa. Tôi mua vì tính tuềnh toàng, màu đen dễ đi, mà kiểu dáng của đôi dép cũng thanh nhã. Thế rồi đến khi dùng nó đi khắp nơi, mới biết rằng đôi dép lốp có một ý nghĩa biểu tượng.Ở bản Đông, Sê Pôn, Nam Lào, một người già bỗng nhiên chỉ vào đôi dép của tôi và reo lên: “Bộ đội”. Ông không nói được tiếng Việt, chỉ biết hai tiếng ấy. Mảnh đất này, dù trên nước bạn, là một phần lịch sử không thể tách rời của chúng ta: Sê Pôn là một trong những mảnh đất bị ném bom nhiều nhất trong chiến tranh Việt Nam, trên các bản đồ tác chiến cũ của Mỹ còn được đánh dấu bằng bút dạ đỏ, là nơi diễn ra trận Đường 9 Nam Lào lịch sử. Người đàn ông ấy đã chứng kiến tất cả.Ở Svay Rieng, Campuchia, một người phụ nữ lớn tuổi khác, bán hàng rong trên vỉa hè đối diện khách sạn của tôi, cũng lại thích thú chỉ vào đôi dép. “Hà Nội” - bà thốt lên. Người phụ nữ cũng không biết nói tiếng Việt. Hai tiếng ấy và hình ảnh đôi dép tôi đi bằng cách nào đó đã được gieo vào đầu bà từ nửa thế kỷ trước. Svay Rieng cũng là nơi những trái bom B52 đầu tiên rơi xuống trên đất Campuchia. Những người nông dân ấy mang ý niệm về “cách mạng” rất đơn giản, chỉ là một đôi dép. Một lão nông Campuchia bảo tôi, đi theo bộ đội chẳng phải vì lợi ích gì, chỉ vì chịu bất công thì “ăn bát cơm cũng không ngon, nước mắt nước mũi cứ chảy ra”. Ông không biết chữ, chỉ biết trồng sắn. Vì thấy ăn cơm không ngon, nên cầm súng theo bộ đội Việt Nam.Lịch sử của chúng ta đã ghi nhận không biết bao nhiêu con người như thế. Trên mặt báo Pháp thập kỷ 30 thế kỷ trước, nhiều ký giả “mẫu quốc” đã rất ngạc nhiên khi thấy những người nhà-quê đứng lên tấn công họ. Những "người nhà quê" đâu có nhận thức chính trị gì?Đất nước cũng đã được lập nên và giữ vững nhờ những tình cảm đơn giản. Bởi những người nông dân chỉ nhận biết cách mạng qua đôi dép lốp của những người đến với họ, chứ không bằng luận cương, bằng chủ thuyết.Đến hôm nay, 71 năm sau ngày lập nước, khi cuộc sống đã đủ đầy hơn rất nhiều, tôi vẫn gặp những người quyết định hành động bằng động cơ giản đơn về ý nghĩa cuộc sống, chứ không phải vì một chủ thuyết chính trị nào.Một người đàn ông đã dành hơn một thập kỷ qua để đem sách về nông thôn Việt Nam. Anh đang làm chuyên viên, có tiền đồ, vợ con đề huề, thì quyết định bỏ tất cả và đi lang thang, xông vào phòng giáo dục các huyện nói như một “người thần kinh” (theo thú nhận của chính lãnh đạo huyện sau này), rằng phải xây dựng thư viện cho trẻ em. Tuần này, anh sang Pháp nhận một giải thưởng cao quý của UNESCO, vì đã mang sách đến cho hàng chục nghìn em nhỏ.Có hai người trẻ khác, bỏ nhà bỏ cửa, cứ lang bạt trên rừng núi Lạng Sơn để tìm cách khai thác các giống cây thuốc Nam. Họ sợ bà con người Dao sẽ phá rừng, đào cây thuốc bán cho Trung Quốc hết, mất vốn quý của dân tộc.Có một vị hàm thứ trưởng bỏ ghế bây giờ đi quyên góp tiền để mong bữa cơm của các cháu học sinh miền núi có thêm miếng thịt. Có một cậu trí thức mới ngoài 20 tuổi xin lên miền núi làm cán bộ, nhà ở quê có điều kiện, bố mẹ mua xe cho đi làm. Nhưng cậu sợ đồng bào suy nghĩ, lấy xe máy cọc cạch đi leo đồi để học tiếng đồng bào.Thời đại bây giờ, với các luồng tri thức mới, với Internet và mạng xã hội, bàn về “chủ thuyết” thì chín người mười ý. Ở khắp nơi tôi vẫn thấy bạn bè mình tranh luận về các con đường vĩ mô. Tôi không dám lạm bàn về những cuộc luận chiến đầy căng thẳng giữa các trí thức thành thị này. Nhưng vẫn còn có những người quyết định hành động bằng những động cơ giản đơn.Vẫn còn rất nhiều người, mà động cơ của họ không phải là một chủ thuyết chính trị nào, không phải là một tư tưởng lớn nào. Họ làm nhiều điều phi lý bằng một động lực không cần giải thích - như những người nông dân tôi đã gặp đâu đó dọc Trường Sơn Tây.Ngày 2/9 năm nay, tôi rất muốn tin rằng những con người như thế vẫn còn nhiều trong xã hội. Những người không trình bày nhiều về lý tưởng, chỉ âm thầm bù đắp cho đất nước mình.Tôi rất muốn hỏi, rằng giữa  một cuộc tranh luận để chọn ra lý tưởng lớn, và một hành động vì ý tưởng nhỏ, thì bạn sẽ quyết định chọn điều gì?Đức Hoàng Anh Đức Hoàng ạ,tôi nghĩ tôi hiểu thông điệp của anh anh về chuyện lý thuyết suông và hành động cụ thể. Nhưng tôi xin bàn thêm một chút về cách anh truyền đạt thông điệp như sau. Tôi nghĩ thế này 1- Chủ thuyết với lý tưởng không phải là một khái niệm. Anh đưa vào dùng chung để diễn đạt một cùng một quan niệm thì chưa hợp lý. Những ví dụ anh nêu thì tôi thấy ai cũng có lý tưởng cả. Còn họ theo chủ thuyết nào hay không thì chúng ta không biết nên khó mà bàn được. 2- Hành động mà không có lý tưởng thì cũng dễ sai lầm lắm ạ. Anh đưa ví dụ về những người nông dân đi theo con đường đúng. Nhưng cũng có không ít những ví dụ về những người đã bị dụ dỗ theo con đường lầm lạc - họ cũng hành động theo cảm tính mà không nghĩ nhiều. 3- Theo tôi nghĩ, cần phải khai sáng cho người dân mọi tầng lớp bằng tri thức, , chỉ có điều là dùng cách tiếp cận thế nào cho hiệu quả thôi. Nếu người dân hiểu biết và có lý tưởng, thì họ sẽ có niềm tin có cơ sở chứ không phải chỉ là đi theo, nghe theo ai đó, và cơ hội để họ hành động tích cực, đúng đắn sẽ cao hơn nhiều và họ sẽ ít bị dụ dỗ, lung lạc. Về câu hỏi cuối bài của anh, xin trả lời rằng cá nhân tôi đã chọn cho mình lý tưởng và tôi hành động trên nền tảng lý tưởng ấy, đồng nghĩa với việc là tôi không hành động nếu nó là mâu thuẫn với lý tưởng của tôi. Cuối cùng, cảm ơn anh về bài viết. Hi ĐH, "một hành động vì ý tưởng nhỏ". Mình không đủ tài để làm những việc vĩ mô, hãy nhắc con, em, cháu chắt mình hàng ngày xây dựng nơi mình sống ngày một đẹp hơn: Ko vứt rác, ko đậu xe bừa bãi, ko đi ngược chiều, ko vượt đèn đỏ, không khạc nhổ trong cầu thang máy... mỗi người một chút nhỏ sẽ có một đất nước lớn! Một bài viết rất hay về dịp lễ 2/9 mà rất lâu rồi đến tận hôm nay tôi mới thấy. Cảm ơn Đức Hoàng đã cho tôi một cảm nhận rất tốt đẹp về cuộc sống. Không khuôn sáo, không đao to búa lớn, không "tròn vành rõ chữ" như những điều ta vẫn thấy trong cuộc sống hằng ngày. Ý nghĩa nhất là câu kết thúc bài viết của bạn quá tuyệt vời !! Biết ăn, biết nói rồi mới biết làm Đức Hoàng ơi. Cái anh nêu lên thoảng nghe thì nó vi mô, nhưng là cái vĩ mô đấy. Vĩ mô vì nó thật theo nghĩa đen, thật như anh vừa viết bài và tôi đang ngồi gõ những chữ này.Cái vi mô nhất chính là bản thân mình. Mỗi cá nhân lo cho bản thân, cho gia đình sống tốt, sống không vi phạm pháp luật, vi phạm đạo đức thì đương nhiên cả xã hội sẽ tốt. Cứ mỗi người sống tốt, mỗi gia đình sống tốt thì tỉ lệ % ấy lại cao lên. Đừng nghĩ đến bù đắp điều gì cho ai khi thân lo chẳng xong. Lại một bài viết đầy lay động của Đức Hoàng, nhà báo tôi vô cùng trân trọng.Cảm ơn anh về những nghĩ suy trong ngày Quốc khánh lần thứ 71. "Vẫn còn rất nhiều người, mà động cơ của họ không phải là một chủ thuyết chính trị nào, không phải là một tư tưởng lớn nào. Họ làm nhiều điều phi lý bằng một động lực không cần giải thích - như những người nông dân tôi đã gặp đâu đó dọc Trường Sơn Tây". Vâng, anh Đức Hoàng đã trả lời hộ cho chị Tạ Bích Loan về cái "động cơ ". Lý tưởng lớn mà không làm đến nơi thì chẳng mang lại điều gì. Nhiều lý tưởng nhỏ được làm tốt sẽ có tác động lan tỏa rất lớn. Nhưng ai cũng có việc của mình. Đức Hoàng đang làm rất tốt. Tôi chọn cả hai đó đức hoàng ạ.Hành động nhỏ giúp nuôi dưởng lý tưởng lớn Câu hỏi không chính xác. Ai có việc của người nấy, không thể so sánh được ( về tầm quan trọng). Mình đã chọn được hành động nhỏ bé là hàng ngày đi chợ xách theo 4-5 cái hộp để đựng tôm, cá, thịt, và một cái BigC Giữ xanh môi trường. Mình mua những thứ cần bỏ hộp trước, tiếp đó mua củ quả xếp lên trên, cuối cùng là các loại rau (để không bị hộp, củ quả làm nát). Từ khi làm như thế, trung bình mỗi ngày mình đã không thải ra môi trường từ 5-10 túi bóng tiện lợi. Rác nhà mình trước đây ngày một giỏ, giờ 3-4 ngày mới một giỏ. Mình rất muốn tất cả các bà mẹ trên đất nước Việt Nam làm như thế để giảm thiểu rác thải túi bóng khó phân hủy và gây ô nhiễm môi trường đất, nước, không khí (khi đốt) này. ( Biết là Comment không ăn nhập với bài viết lắm - nhưng vì lo cho môi trường quá nên cứ viết) Nếu mười ý tưởng nhỏ mà thiết thực thì sẽ hơn cái lý tưởng lớn kia. Bây giờ người ta không thích làm việc nhỏ cái gì cũng muốn nhất , dụ án phải ngàn tỷ. Còn việc quần áo mới hay bữa cơm có thịt thì làm cũng chả có ... iếng. Bai viet y nghia, hay qua di. Mình rất đồng ý với tác gỉa bài viết. Mình cũng từng là một người nói nhiều hơn hành động, và trả gía cho tính bốc đồng đó. Vì thế mà mình đã học được điều này mà bây giờ mình vẫn còn học là, để bắt đầu làm một việc gì đó thì đầu tiên phải ngừng nói!!!! cách tốt nhất để hành động là hành động.! Nói qúa nhiều, tự tin qúa đều rất nguy hiểm. Đồng ý với tác giả, khi từng người chúng ta cùng hành động để thay đổi tính xấu của người Việt, thay đổi các tư duy cổ hủ, làm việc có ích cho gia đình và cộng đồng, thì một cách tự nhiên là tầm văn minh xã hội sẽ được nâng lên, sức mạnh dân tộc cũng sẽ từ đó mà ra. Dân bao giờ cũng là gốc, dân văn minh sẽ sinh ra các thế hệ lãnh đạo từ chủ tịch phường, bí thư huyện, .... tốt hơn. Chứ không phải chỉ biết hô hào ăn to nói lớn mà ra đường giao thông vẫn vô tổ chức, rác thải vẫn xả bừa bãi, vẫn nhậu nhẹt bù khú, vẫn lừa lọc đầu độc nhau. Như thế thì không tài nào thay đổi nổi, vì chỉ nghĩ đến cái lớn mà không thay đổi từng cái nhỏ thì cuối cùng cái lớn cũng sẽ khó tiến bộ. Tất nhiên là làm được cả hai cùng một lúc thì quá tốt, là điều tối ưu. Tuy nhiên cái gốc bao giờ cũng nên được chú ý hơn cái ngọn, khi cái gốc được thay đổi thì cái ngọn sẽ thay đổi theo một cách tự nhiên và cây mới sống khỏe được. Những ý tưởng lớn sẽ làm thay đổi xã hội, tất nhiên cũng rất cần những con người hành động. Nhưng chỉ vài hành động đơn lẻ không thể làm xã hội tốt đẹp lên được, ảnh hưởng lớn lên xã hội chính là các quyết sách của những người có quyền bạn ah