Tình huống Hải Dương Gia đình tôi đã quen với việc tham gia giải cứu nông sản, năm nào cũng mua mua bán bán, có khi ớt đầy tủ lạnh, lúc thì dưa hấu xếp một góc bếp. Nhưng trên đường Hà Nội tuần này, thỉnh thoảng thấy những dòng chữ "nông sản Hải Dương", cà rốt 5.000 đồng mỗi ký, su hào 2.000 đồng một củ, súp lơ 3.500 đồng một cái, tôi chợt thấy buồn.Đại diện Sở Công thương Hải Dương cho biết, còn hàng nghìn hecta hành, cà rốt, cải bắp, su hào, súp lơ, rau lá, cá, gà, trứng... chưa tiêu thụ được vì "phụ thuộc vào các địa phương giáp ranh". "Chúng tôi chỉ có cách gọi điện nhờ giám đốc các sở công thương tham mưu lại cho tỉnh", Giám đốc sở Công thương Hải Dương Phạm Thanh Hải cho biết.Khi đi lại hay mua sắm, tôi thấy những người buôn bán nhỏ hay lái xe tặc lưỡi "cầu cho Covid hết thật nhanh". Khi chưa ráo không khí Giao thừa, nhiều gia đình Hải Dương phải vừa chịu phong tỏa, vừa chịu cảnh nông sản ứ đọng do tỉnh bạn từ chối hoặc làm khó việc vận chuyển. Hàng trăm tấn rau, củ, quả không bán được, mà kể cả xuất đi được thì xe vẫn không được vào địa bàn của đất cảng để đưa ra cảng. Bởi nhiều chốt chặn ở Hải Phòng đã không cho xe chở hàng của Hải Dương đi qua.Tôi thấy buồn bởi cái gọi là khó ấy có thực sự là khó khăn? Nhiều người lao động đã ăn cái Tết vội vàng để rồi quay lại đương đầu với miếng cơm manh áo. Nhưng bị khó khăn bởi chính đồng bào mình.Tôi nhớ tiếng thở dài của ba mẹ tôi nhiều năm trước.Có một cái Tết khi tôi còn nhỏ, gia đình 12 người gần như mất Tết bởi vụ bể hụi của bà Năm Ánh Sáng ở chợ Bình Dương. Tiền mẹ tôi buôn bán chắt bóp đóng hụi hàng tháng để cuối năm sắm Tết cho cả nhà hôm ấy trôi theo những lời gào khóc vỡ hụi của bà Năm. Mẹ tôi chỉ ngồi im, thở dài.Nhà tôi có hơn 10 anh em nên số tiền hốt hụi của mẹ, nếu có, mua thêm được cho mỗi đứa một bộ quần áo mới hay một ít thức ăn, làm nồi thịt kho thêm đầy đặn. "Coi như mất Tết!", tôi vẫn nhớ câu nói của ba khi ông lắc đầu.Và từ đó, nhiều năm thời niên thiếu, khi thấy gia đình hàng xóm có người thân qua đời hay vỡ nợ, khó khăn, ba tôi lặng lẽ mang ít gì cho nhà "bị mất Tết". Có khi là các túi nước đá để tiếp khách đến nhà viếng, hay ít đường, bột ngọt, thức ăn của mẹ tôi. Tôi không hỏi và ba cũng chưa bao giờ giải thích. Thế nhưng tôi hiểu và đến giờ vẫn nghĩ mình chọn lĩnh vực phát triển làm nghề nghiệp vì ảnh hưởng phần nào bởi việc làm lặng lẽ của ba.Phải chăng một số doanh nghiệp và người ở Hải Phòng vì quá lo lắng đã quên đi sự hào sảng của con người đất cảng, sẵn lòng giúp đỡ người khác trong cơn hoạn nạn? Chắc hẳn việc ngăn trở giao thương rồi sẽ yên thôi, nhưng tình đồng bào sẽ có gì đó kém vui.Giá mà chúng ta đừng vì chống dịch mà chống cả sinh kế của đồng bào mình. Dân tỉnh bạn thì nhu cầu có khác dân tỉnh mình không, hay các cơ quan, chính quyền tiên liệu được những kịch bản "ngăn sông cấm chợ" có thể xảy tới để đưa ra hướng dẫn cụ thể về di chuyển, cách ly, vận chuyển hàng hóa...Thay vì mỗi tỉnh một chính sách, tại sao các bộ ngành, các cấp chính quyền lại chưa thể cùng nhau đồng bộ về cách thức cách ly, chống dịch, thông thương để doanh nghiệp, người dân không cảm thấy hoang mang hay bị kỳ thị.Năm 2021 có thể không khó khăn với tất cả mọi người, nhưng vẫn sẽ là một năm rất thách thức với những người lao động, đặc biệt là nông dân, bởi dịch Covid đã phần nào bào mòn tích lũy của hầu hết gia đình có thu nhập thấp và trung bình, cả cơ hội làm ăn của họ. Năm Covid thứ hai này, các biện pháp kích cầu của chính phủ hay các gói cứu trợ chắc chắn cũng cần được khảo sát lại, thiết kế lại để đến đúng người đúng việc hơn.Cụm từ "ngăn sông cấm chợ" được một số người nói ra làm tôi nhớ lại không khí ngột ngạt thời bao cấp. Dù nông sản và nông dân sẽ được cứu phần nào, nhưng tư duy ấy nếu tồn tại trong trong kinh doanh, trong chống dịch sẽ luôn là rào cản cho kinh tế và con người phục hồi.Một trong những nguyên nhân của câu chuyện, theo tôi là do các địa phương, bộ ngành đã bị động về các kịch bản chống dịch. Các kịch bản từ tốt đến xấu nhất đã không gắn với kịch bản duy trì sinh kế và phục hồi kinh tế.Chúng ta đã duy trì thói quen: khi có sự việc, cơ sở báo cáo lên tỉnh và các tỉnh ra quyết định riêng rẽ, với ý chí đầu tiên để tỉnh mình "cố thủ" được an toàn nhất. Ông Phạm Thanh Hải giải thích, nông sản Hải Dương khó được giải thoát là vì "vướng mắc với chính sách của các sở ban khác (của tỉnh bạn), ví dụ như sở giao thông".Còn nếu làm theo cách khác: các tỉnh gửi công văn cho nhau đề nghị hỗ trợ trong phương án chống dịch, duy trì giao thương (cách ly, phong tỏa, thậm chí cả phương án tiêu thụ hàng hóa) của doanh nghiệp và dân chúng; hoặc nếu cần thì báo cáo các bộ, ngành để có hướng dẫn chỉ đạo chung. Quá trình này hiển nhiên mất thời gian và công sức của các chính quyền địa phương hơn.Nhưng, cái tiện cho chính quyền, trong nhiều trường hợp, là bất tiện và bất lợi cho dân, doanh nghiệp. Duy trì cái tiện cho cơ quan chức năng, thì dân chúng sẽ đặt dấu hỏi về tính hiệu quả của bộ máy.Ở đây, tôi có hai ý tưởng.Thứ nhất, tình huống ở Hải Dương bây giờ là cơ hội để các địa phương và chính quyền trung ương xây dựng phương án tổng thể nếu nó tái hiện ở một nơi khác trong tương lai. Các giải pháp ứng phó của khu vực, sự liên kết giữa các tỉnh trong tình thế không mong muốn với sự điều phối của trung ương sẽ còn cần thiết trong nhiều năm tới.Thứ hai, khi chúng tôi cùng với các nhóm nông dân bàn giải pháp để hỗ trợ các hợp tác xã ứng phó với Covid, nhiều người đề xuất rằng: họ có thể không cần mua giúp ít su hào, bắp cải vụ này, mà cần hơn các giải pháp để nâng cao chuỗi giá trị nông phẩm, thúc đẩy quảng bá, tiếp thị online. Đó là cách giúp nông dân số hóa kênh bán nông phẩm, không chỉ tiếp cận được khách hàng trong nước mà ra toàn cầu.Các nền tảng công nghệ giúp nông dân bán hàng, kinh doanh trực tuyến không khó. Chỉ cần có một cơ quan chủ trì và thậm chí chỉ cần làm như những gì Thái Lan đã làm, chúng ta cũng đã nói.Tháo gỡ cho từng chuyến xe đầu tiên ở việc tháo dỡ tư duy "ngăn sông cấm chợ" cả trên bộ và trên mạng. Đó là giải pháp chính quyền có thể "giải thoát" không chỉ nông sản Hải Dương mà cả nền nông sản hậu Covid.Trần Ban Hùng Mình từng nói trên diễn đàn về vấn đề ách tắc nông sản Hải Dương : "Nếu muốn, chúng ta sẽ làm được !", nếu để nông sản trở thành rác thì đó là một sự lãng phí và làm mất đi một lượng tiền khổng lồ , đẩy một lượng lớn người dân vào cảnh khốn cùng và xa hơn là sự sụt giảm nghiêm trọng của cả nền kinh tế quốc gia. Kỳ tích chống dịch chỉ có giá trị khi không phải trả giá bằng cả khối tài sản của xã hội , để chống dịch lâu dài phải nuôi dưỡng sức mạnh kinh tế từ trong dân, không ai biết trước được dịch bao giờ mới dứt , bởi nó có thể thay bằng một loại dịch khác hoặc một thảm họa khác, đó có thể sẽ là : "bình thường mới" và cần phải có những giải pháp vĩ mô, căn cơ, phù hợp và lâu dài... để nền kinh tế quốc gia không phải đánh đu trên ngọn tre ! Đang trực tiếp hỗ trợ bà con tiêu thụ nông sản do ảnh hưởng của dịch Covid-19, đọc bài này, tôi thấy sống mũi cay cay.Xung kích, bản lĩnh là điều cần phát huy mạnh lúc này của những người trẻ. Con đường hỗ trợ bà con cả nước, trước là Hải Dương, được cả hệ thống Đoàn vào cuộc, sao cho vừa "giải cứu" phù hợp vừa chống dịch hiệu quả.Những ngày này, món rau củ quả hãy dành một vị trí ưu tiên cho su hào, bắp cải... đến từ những nơi đang bị "ngăn sông cấm chợ" chưa kịp tháo gỡ, thông thương. Hãy đặt các trạm tại các đầu mối giao thông ra vào Hải Dương. Xe rau quả đến đó khử khuẩn và đổi tài xế sau đó vận chuyển đi các tỉnh khác! Cảm ơn tác giả vì bài viết thấu tình đạt lý! Cảm ơn anh đã nói lên tâm tư của người nông dân. Cảng HP là trọng điểm kinh tế của cả khu vực miền bắc. Nếu không chặt chẽ để dịch bùng phát thì cả nền kinh tế phía bắc nguy khốn đấy, cũng cần phải hiểu rộng hơn. Tôi là người làm trong lĩnh vực logistics nên muốn nói lời công bằng phần nào cho Hải Phòng. Nếu Hải Phòng quá dễ dãi trong phòng dịch thì thiệt hại còn nghiêm trọng hơn vì các hãng tàu quốc tế sẽ không ghé cảng HP một khi HP bị bùng dịch cho đến khi dịch qua đi. Lúc đó, không chỉ Hải Dương và toàn bộ các tỉnh phía Bắc sẽ bị ảnh hưởng với lượng hàng lớn không xuất không nhập được. Đó là lý do cho dù HP có làm khó thì các bộ ngành cao hơn cũng khó có thể can thiệp. Cầu mong cho Hải Dương có thể nhanh vượt qua đợt dịch lần này để người dân sớm quay lại cuộc sống ổn định! Nếu HP quá lỏng lẻo khi cảng bị phong tỏa thì không chỉ riêng Hải Dương mà có thể nhiều tỉnh khác cũng rơi vào hoàn cảnh giống Hải Dương bây giờ. Tác giả chỉ nêu bất cập nhưng cũng chưa có giải pháp thấu đáo vẹn toàn. Nếu thông thương qua các tỉnh khác dễ dàng thì sẽ tạo kẽ hở cho kẻ lợi dụng trốn phong tỏa. Nếu phun chất khử khuẩn toàn bộ hàng hóa, liệu người dân tỉnh khác có dám dùng? Các tỉnh kế bên làm hơi chậm, nhưng xuất phát từ việc tự bảo vệ là đúng trong tình huống chưa rõ ràng, chưa có hướng dẫn. Trách nhiệm ở đây không phải chỉ có tiêu thụ nông sản, chính quyền địa phương còn phải chịu trách nhiệm cho sức khỏe người dân trong địa bàn của mình nữa. đúng là có 1 số nơi chỉ biết " mình", thật buồn. Đồng ý là một số địa phương đang có phản ứng thái quá. Tuy nhiên, trong lúc chưa có giải pháp gì hay hơn thì đó là giải pháp tình thế ngăn chặn dịch lây lan. Cả thế giới đang chống dịch chứ không riêng gì nước ta, ai cũng muốn vừa phát triển kinh tế vừa kiểm soát tốt được dịch bệnh. Nhưng không đơn giản muốn là được, giải pháp gì còn chưa ai nghĩ ra. Vấn đề nữa là không phải chỉ năm nay mà nhiều năm qua nông sản ở Hải Dương nói riêng, và các vùng sản xuất rau nói chung cũng có tình trạng ùn ứ, cần giải cứu. Vậy phải chăng việc vin cớ do dịch bệnh mà người ta quên hết đi tất cả là do việc qui hoạch, cơ cấu, sản xuất chưa hợp lý. Cứ nghĩ là trồng được thì sẽ bán được, nhưng không tìm hiểu đánh giá thị trường, thực trạng này nhiều năm rồi chứ không chỉ là năm nay đâu ạ. Chẳng phải vì dịch mà rau ở Hải Dương không đi được, mà thực tế các nơi khác cũng rất rẻ, họ không có nhu cầu, hoặc rất ít nhu cầu. Cách làm quá cứng nhắc, có nhiều biện pháp linh hoạt mà vẫn đảm bảo phòng dịch mà. Sáng đọc bài này thấy rưng rưng!Làm tôi nhớ như in câu ca dao này lúc tôi 6 tuổi mà ông nội tôi dạy:"Nhiễu điều phủ lấy giá gươngNgười trong một nước, phải thương nhau cùng"! Đợt dịch lần này lây nhiễm rất nhanh, ý thức người dân cách ly không được tốt hết. Thử hỏi nếu một trong chuyến xe đó mang mầm bệnh lây ở Cảng thì dịch lại bùng phát trên khắp cả nước. Chưa kể bây giờ địa phương nào để bùng dịch thì người lãnh đạo ĐP đó phải chịu trách nhiệm. Tôi chỉ mong nhanh chóng dập dịch để người Hải Dương và cả nước quay lại cuộc sống bt . Đúng là chưa thấy Hải Dương công bố rộng rãi qui trình xử lý, vận chuyển an toàn rau quả gì cả. Cứ kêu gọi giải cứu như vậy không khác gì đánh trống bỏ dùi. Còn nhớ đợt dịch bùng phát ở Bắc Kinh, Trung Quốc lần trước cũng xuất phát từ cái chợ, rồi họ còn nói xuất hiện vi rút trên cá hồi nhập khẩu từ Na Uy. Hải Phòng chỉ đồng ý khi Hải Dương có kế hoạch rõ ràng, có cơ sở vật chất đảm bảo an toàn và trung chuyển, điều đó hoàn toàn chính đáng. Một thành phố cảng chịu ảnh hưởng nặng của covid sẽ ảnh hưởng đến toàn bộ chuỗi xuất nhập khẩu phía Bắc thì thiệt hại sẽ rất lớn.