Vay dễ, trả khó Những cuộc gọi cho tôi để đòi nợ réo liên tục, bất kể ngày đêm. Hơn thế, ảnh của tôi và Nhân - kèm theo đơn tố giác chúng tôi đang tham gia vào một tổ chức lừa đảo, quỵt nợ và xù hụi - cũng xuất hiện trên mạng xã hội, với yêu cầu nếu thấy chúng tôi ở đâu, "vui lòng thông báo cho cơ quan công an để bắt giữ".Nhân là một đồng nghiệp thân thiết cũ. Hỏi Nhân, tôi mới rõ ngọn ngành.Em ruột Nhân là sinh viên, do túng thiếu một khoản nhỏ, ngại phiền người thân, đã vay tín dụng đen qua app. Giờ lãi mẹ đẻ lãi con, em không còn khả năng trả nợ nên không chỉ chúng tôi mà hầu hết thành viên trong gia đình Nhân đều nhận được điện thoại, tin nhắn và tố cáo tương tự. Nhân ghi âm cuộc gọi, tố giác đến cơ quan công an, nhưng chủ nợ thay đổi số liên tục để quấy rối.Cờ bạc, lô đề rồi đổ nợ; làm ăn thua lỗ, thất nghiệp; xui rủi gặp tai ương, dịch bệnh... có hàng triệu lý do đẩy con người vào túng quẫn, phải vay mượn để sinh tồn.Ngân hàng và các tổ chức tín dụng hợp pháp đáng lẽ là địa chỉ cần tìm đến của những người túng thiếu. Nhưng các tổ chức này có yêu cầu phức tạp về hồ sơ, tài sản thế chấp, và thủ tục để giải ngân.Vì thế, khi cần khoản vay nhỏ cho những mục đích gấp gáp, ít ai chọn vay ngân hàng; trong khi các app, tờ rơi quảng cáo dịch vụ tín dụng đen đập vào mắt họ mọi nơi. Chúng lại rất tiện lợi. Người vay chỉ cần chụp ảnh chứng minh thư hoặc căn cước công dân, sau đó dùng danh bạ điện thoại làm tài sản thế chấp, gửi qua app.Số điện thoại của tôi đã trở thành một phần tài sản thế chấp của em ruột Nhân theo cách như vậy.Cấp tín dụng cho cá nhân là một nghiệp vụ được quy định tại khoản 13 Điều 3 Luật Các tổ chức tín dụng 2010. Các app này cũng công bố lãi suất, còn công khai hơn cả ngân hàng, càng làm cho khách hàng tin tưởng vào tính minh bạch của nó.Theo điều 468 Bộ luật Dân sự 2015, "lãi suất vay do các bên thỏa thuận" tuy vậy các bên không được phép thỏa thuận vượt mức 20% một năm của khoản tiền vay. Vượt qua mức này sẽ trở thành hoạt động cho vay nặng lãi và có thể bị phạt tiền hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.Các tổ chức tín dụng đen thường khéo léo cho vay số tiền nhỏ, tất toán nhanh với mức thu lợi nhỏ hơn quy định của pháp luật. Tiếp sau đó các app yêu cầu khách hàng ký kết hợp đồng mới, gộp các khoản lãi hình thành dư nợ gốc mới.Người em của Nhân cũng vậy, ban đầu chỉ là khoản tiền nhỏ cho vay tính lãi theo ngày. Sau vài ngày không có tiền trả nợ, sẽ phải tất toán khoản vay, hủy hợp đồng cũ để ký hợp đồng mới với khoản vay mới là tổng số tiền còn nợ gốc cộng với lãi suất.Từ cách làm này, người đi vay nhanh chóng mất khả năng thanh toán và bộ phận đòi nợ, với những biện pháp khủng bố tinh thần, xuất hiện.Doanh nghiệp cung cấp dịch vụ thông tin và các cơ quan thực thi pháp luật nếu làm tròn trách nhiệm của mình sẽ là chỗ dựa tốt hơn cho những người yếu thế. Nhưng đến nay, tôi vẫn chỉ có thể tự đi thanh minh với những người thân quen rằng tôi không lừa đảo, quỵt nợ, xù hụi ai. Tôi không biết mình sẽ trở nên thế nào trong mắt những người mà vì nhiều lý do, tôi không thể giải thích cho họ.Tôi cũng buộc lòng phải tắt điện thoại vào giờ đêm (dù luôn lo sợ sẽ bỏ lỡ những cuộc gọi quan trọng) khi các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ thông tin bất lực trước việc chặn những số điện thoại khủng bố, những tin nhắn quảng cáo cho tín dụng đen...Báo cáo vào 4/2018 của World Bank cho thấy, tỷ lệ vay hoặc sử dụng dịch vụ tín dụng tiêu dùng qua ngân hàng tại Việt Nam đang ở mức 21,7%. Vay từ người thân và bạn bè là 29,5%, và vay từ nguồn không chính thức lên đến 49%.Chưa có báo cáo mới nhất, nhưng tôi tin rằng, ba năm đại dịch vừa qua thậm chí còn khiến cho nhu cầu sử dụng các khoản vay tăng mạnh hơn. Và nếu tỷ lệ trên vẫn giữ nguyên, tôi kinh hãi khi nghĩ đến chuyện những kẻ đòi nợ sẽ làm điêu đứng cuộc sống của những người nằm trong số 49% kia.Thị trường cung cầu các gói tín dụng vi mô là có. Tuy vậy, những tổ chức tín dụng, những doanh nghiệp lớn dường như chưa quan tâm đầu tư, nên khoảng trống này là cơ hội để các app tín dụng phát triển và nở rộ.Vậy ai là những người có nhu cầu vay các khoản tín dụng nhỏ này? Và giải pháp nào cho họ.Thành công của Muhammad Yunus - nhà kinh tế học người Bangladesh - là bài học có thể tham khảo. Ông Yunus đã phát triển ngân hàng Grameen để cung cấp gói tín dụng vi mô. Ngân hàng cho những người nghèo vay các khoản rất nhỏ đồng thời hỗ trợ họ kiến thức quản lý kinh tế và giúp họ sử dụng hiệu quả nguồn vốn vay; từ đó ông giúp rất nhiều người thoát nghèo và tỷ lệ mất vốn của ngân hàng cũng rất thấp.Một thống kê năm 2004 cho thấy, trong gần 30 năm thành lập, Grameen đã cho người nghèo vay số tiền tương đương 4,4 tỷ USD, với tỷ lệ hoàn vốn trên 98%. Năm 2006, Muhammad Yunus và Grameen Bank được trao giải Nobel Hòa bình "vì nỗ lực tạo ra sự phát triển kinh tế và xã hội".Mô hình tín dụng vi mô về sau được ứng dụng tại nhiều quốc gia, góp phần thực hiện mục tiêu xóa đói giảm nghèo. Việt Nam cũng từng có nhiều quỹ tín dụng nhân dân hay những mô hình tổ hợp tác giúp nhau vốn liếng làm ăn với tính chất tương tự. Tôi nghĩ sau đại dịch là lúc cần có cơ chế hỗ trợ phát triển mạnh hình thức tài chính vi mô nhằm thu hẹp đất sống của các tổ chức tín dụng xấu.Bên cạnh đó, việc hình thành những câu lạc bộ của các hội phụ nữ, đoàn thanh niên... để chia sẻ nguồn vốn, giúp đỡ những người khó khăn tiếp cận các gói tín dụng vi mô là một giải pháp.Ngoài quỹ bảo hiểm xã hội, các quỹ an sinh xã hội do nhà nước thành lập với trách nhiệm đóng góp cho xã hội của các mạnh thường quân, sẽ là một ý tưởng khả thi hỗ trợ người gặp khó khăn đột xuất.Không ai đáng bị đẩy vào chỗ chết chỉ vì một tính toán sai lầm về tài chính. Khi một người khốn cùng chỉ còn biết bấu víu vào tín dụng đen, "vòi bạch tuộc" của nó có thể sẽ cuốn cuộc đời nhiều người khác vào bi kịch.Vũ Ngọc Bảo Nói thì đơn giản, chứ thực hiện đâu có đơn giảnNgân hàng và các tổ chức tín dụng người ta kinh doanh, buộc phải bảo toàn vốn, nên người ta yêu cầu chặt chẽ về thủ tục hoặc tài sản đảm bảo là điều hiển nhiênMặc dù không có thống kê chính thức, nhưng tin chắc phần lớn những người vay tín dụng đen qua app là sử dụng cho mục đích không chính đáng, chỉ với số tiền 1 vài triệu mà anh em, bạn bè, đồng nghiệp lẫn họ hàng đều không ai dám cho vay là đủ hiểuThử hỏi với những người đó, nếu ngân hàng rót vốn, thì cơ hội thu hồi vốn là mấy phần trăm? Cần phải loại bỏ các app tính dụng đen càng sớm càng tốt. Đây là tệ nạn thật kinh khủng. Tín dụng đen hay không đen gì thì vay người ta là phải trả.Đa số là bí quá rồi cứ liều mình vay đại, tới đâu thì tới.Cuối cùng là không có tiền trả nên phiền phức sinh ra. Bình thường vay tiền của ai thì cũng phải lo mà trả, không thể ì ra được, làm được như vậy thì sẽ không phát sinh mọi chuyện phức tạp. Mong là nhiều ý kiến quan tâm đến giải pháp ngăn chặn khủng bố tinh thần của những tổ chức đòi nợ thuê.Mong là ai khi bước chân vào đời cũng phải tránh ăn chơi hoang phí, cờ bạc vay mượn bừa bãi. Tự ý đem người khác bảo lãnh nợ cho mình một cách vô trách nhiệm. Cái khó nữa là không biết trả thế nào cho hết nợ. Tôi có đứa em họ vay 1 khoản nhỏ nhưng trả hoài cũng không hết. Hỏi em còn nợ bao nhiêu để gia đình biết mà hỗ trợ nhưng em cũng không rõ còn nợ bao nhiêu, vì trả cho thằng này thằng khác lại gọi đòi tiếp. Hy vọng các cơ quan chức năng thành lập luôn Ban chuyên án để xóa sổ tín dụng đen, app tín dụng đen. "Có vay thì phải có trả" đó là nguyên tắc.Tín dụng đen, app vay, "vay dễ" phải bị dẹp bỏ. Khi những tổ chức này cho "vay dễ" họ đã xác định là người vay không cần phải là người trả. Họ sẽ tự áp món nợ đó lên trên những người thân, người quen hay thậm chí là những người chỉ biết đến đối tượng. Đó là tệ nạn.Ai vay thì người đó trả, nếu không trả được thì đừng vay. Mình thấy nên có vài tiết học về tài chính, nhất là quản lý tài chính cá nhân cho học sinh cấp 3 Họ hàng,bạn bè lúc cần nhờ giúp đỡ.mình sẵn sàng giúp.giúp xong rồi có thấy trả đâu,đòi còn hơn đi xin,chán chả buồn đòi nữa.sau thì nghỉ ko cho vay.chầy bửa vậy mới ko ai cho vay,phải tìm đến app tự gây hậu quả thì tự chịu thôi. Mô hình của ông Muhammat Yunus phát triển ngân hàng Grameen để cung cấp gói tín dụng vi mô cho người nghèo là rất hiệu quả. Nhưng cũng phải lưu ý rằng gói tín dụng này nhằm để cho người nghèo làm ăn phát triển kinh tế cho nên ông thường cho lập nhóm vay để những người cùng vay giám sát lẫn nhau và đánh giá được khoản vay có đúng mục đích hay không. Ở ta chưa làm được điều này vì những người cần vay gấp thường rơi vào trường hợp như cờ bạc, lô đề, cá độ hoặc mua sắm vô độ dẫn đến không thể vay ở các quỹ tín dụng nhân nhân được mà chỉ có thể vay xã hội đen, dẫn đến nhiều hệ luỵ .Theo tôi cho dù có một quỹ nào đó thì cũng không thể cho vay những đối tượng như vậy được. Chính vì thế tín dụng đen vẫn có đất để phát triển. Một điều nữa là một số thành phần chỉ thích vay mà không thích trả cho dù đang có tiền cũng làm mất lòng tin của tổ chức tín dụng dẫn tới những người chân chính muốn vay tiền cũng không được. Ngân hàng họ rất chặt chẽ là phải có tài sản thế chấp, hoặc phải có lương cơ bản thì họ mới cho vay tín chấp tức họ phải nắm đằng chuôi chứ không con nợ chây ì họ cũng tiêu. Tín dụng đen (TDĐ) thì ai cũng biết, khiếp sợ và lên án chúng một cách gay gắt, chỉ muốn xã hội, các cơ quan chức năng phải làm sao loại bỏ hoàn toàn chúng đi! Tuy vậy, có 2 điểm mà tôi muốn trao đổi thêm là: (i) Chỉ một số nhỏ thôi là nạn nhân thực sự, còn phần lớn những người vướng vào TDĐ thì cũng chẳng phải "ngon lành" gì đâu. Số này có một đặc điểm chung là "rất thiếu trách nhiệm về mặt tài chính", cứ nghĩ làm sao có được tiền để tiêu, hậu quả tính sau!?! Đây chính là nguyên cớ tốt nhất để TDĐ trường tồn. (ii) Ai là người cuối cùng gánh chịu hậu quả của TDĐ? Mọi người biết đấy, mặc dù chưa có một cuộc điều tra cụ thể nào, nhưng theo phân tích đánh giá chủ quan, có thể không đến 100%, nhưng chắc chắn cũng phải hơn 90% là không phải do chính nạn nhân gánh chịu, mà là những thân nhân của nạn nhân (cha, mẹ, vợ, chồng, anh em... của họ). Nói chung đây là những người làm ăn lương thiện, phải chắt chiu dành dụm từng đồng tiết kiệm, thậm chí bán cả các tài sản quí giá nhất (nhà cửa chẳng hạn...) để cứu người thân. Tóm lại, có thể khái quat: Những kẻ "rất thiếu trách nhiệm về mặt tài chính" dính vào TDĐ để đẩy những người tốt, chân chính vào cùng cực! có vay thì có trả là lẽ đương nhiên. người nào vay thì đòi người đó, sao đi bôi nhọ danh dự người khác chỉ vì người quen nợ, cái này phải trị thật nghiêm. Tôi là nạn nhân của tín dụng đen, không vay nhưng lại bị truy nã, làm phiền, bôi nhọ danh dự lên mạng xã hội. Không biết việc này có sớm được các ban ngành xử lý không? tại sao chỉ có vài triệu không vay được của người thân mà lại phải vay tín dụng đen, vay không trả họ phải tự chịu nhưng đừng có làm phiền người thân của họ. Vay trả sòng phẳng thì chả có chuyện gì xảy ra. Vay thoả thuận, chả ai ép người vay cả. Trách người vay trước, vay xong muốn quỵt.