Học phí và phụ phí Đây là một khoản "phụ thu" thuộc danh mục xã hội hóa, rất "nhạy cảm" nhưng phụ huynh đều đồng lòng nộp.Vấn đề chỉ nảy sinh khi 50% phụ huynh đồng tình với phương án mua điều hòa cũ; nửa còn lại muốn mua mới, với mức giá chênh lệch nhau rõ rệt. Cuộc tranh cãi giúp phụ huynh quên đi vấn đề đau đầu khác: bàn ghế của lớp đã quá cũ, không còn phù hợp với tầm vóc cao lớn của học sinh cấp 2.Nhưng thực ra, mua sắm bàn ghế nằm trong hạng mục "cơ sở vật chất" nhà trường, một trong những khoản bị cấm thu thêm. Vì vậy, mòn mỏi chờ kinh phí của cơ quan quản lý giáo dục để sửa chữa hoặc mua mới là chuyện khá phổ biến, không chỉ ở lớp cô Lan; mặc cho các em đang phải ngồi sai tư thế do bàn ghế thấp, ngày này sang ngày khác.Trong khi đó, mức học phí chính thức 155.000 đồng một tháng chưa bao giờ là vấn đề phụ huynh thấy cần phải bàn bạc.Vấn đề kinh phí dành cho giáo dục phức tạp hơn rất nhiều so với đề xuất miễn giảm học phí (cho học sinh THCS).Một mặt, đề xuất này rất nhân văn và tiến bộ, đáp ứng chủ trương của Đảng cũng như xu hướng giáo dục chung trên thế giới. Bộ Giáo dục và Đào tạo từng đề nghị miễn học phí bậc THCS (từ tháng 6/2017), nhưng Bộ Tài chính và Bộ Nội vụ không thông qua với lý do ngân sách nhà nước còn khó khăn.Số tiền được miễn với từng học sinh không quá lớn, nhưng vẫn là một khoản hỗ trợ ý nghĩa cho các gia đình thu nhập thấp, ở nhiều nơi khắp đất nước.Nhưng, quay lại lớp cô Lan cũng như các lớp thuộc khu vực có điều kiện kinh tế tốt, vấn đề không nằm ở học phí, mà nằm ở chỗ làm thế nào nhà trường và phụ huynh tìm ra cơ chế đóng góp phù hợp, dân chủ, minh bạch nhằm tăng thu nhập cho giáo viên, nâng cao chất lượng giáo dục và xây dựng cơ sở vật chất.Quy định hiện hành coi học phí như một nguồn thu bổ sung (ngân sách nhà nước là chủ đạo). 40% học phí sẽ dành tạo nguồn cải cách tiền lương cho giáo viên (chỉ được dùng khi có chính sách mới về tiền lương, phụ cấp). Trường được dùng 60% còn lại cho việc nâng cao chất lượng giáo dục, vào các hoạt động dạy học chuyên đề, phụ đạo, trải nghiệm, hướng nghiệp, giáo dục địa phương...Thực tế cho thấy 60% đó "thu không đủ chi" và nhà trường thường xuyên phải kêu gọi phụ huynh đóng góp thêm.Theo UNESCO, tại một số địa phương ở Việt Nam, do nguồn lực eo hẹp, khoảng 85-90% ngân sách thường xuyên được sử dụng vào việc chi lương và phụ cấp cho cán bộ, giáo viên, chỉ một phần nhỏ còn lại được chi cho hoạt động dạy và học.Tức là, việc nâng cao chất lượng dạy và học đang trông chờ hoàn toàn vào học phí.Từ đó, đề xuất miễn giảm học phí dẫn đến một mối lo tiềm tàng: tăng các khoản "phụ thu" khác để đảm bảo vận hành nhà trường.Việc này xảy ra phổ biến. Ngành giáo dục từng bỏ thu phí cơ sở vật chất trường học. Nhưng nhiều trường lại sinh ra các khoản thu khác, chẳng hạn quỹ phụ huynh để sửa chữa, mua sắm thiết bị.Ngay từ đề xuất năm 2016, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã lường trước nỗi lo này và trấn an bằng việc khẳng định sẽ kiểm soát chặt các khoản thu trái quy định. Tuy vậy, đến nay, dù học phí vẫn thu đủ, các khoản "phụ thu" vẫn ngày một phình ra, khó kiểm soát.Nỗi lo khác liên quan đến khoản 40% học phí dành cho việc cải thiện thu nhập của giáo viên, giờ chuyển sang phụ thuộc vào ngân sách. Nếu ngân sách chậm giải ngân như thường thấy, đời sống giáo viên cả nước sẽ ra sao?Vì vậy, vấn đề không phải là miễn giảm học phí, mà Bộ Giáo dục và Đào tạo cần phải tính toán kỹ lưỡng bậc học đó cần bao nhiêu chi phí để bảo đảm mọi hoạt động, trong mối quan hệ với đặc thù giáo dục của từng địa phương (xét theo điều kiện kinh tế) cũng như xem xét thêm khả năng xã hội hóa.Hướng giải quyết không có gì mới. Ngay từ Nghị quyết 90/CP-1997, một nghị quyết đi trước thời đại về phương hướng và chủ trương xã hội hóa các hoạt động giáo dục, y tế, văn hóa, Chính phủ đã chỉ rõ: Điều chỉnh mức học phí ở các trường phổ thông tại các địa bàn thành phố, thị xã, thị trấn và vùng có thu nhập bình quân cao (trên mức thu nhập bình quân cả nước); thu học phí thấp hơn đối với vùng có thu nhập bình quân thấp (dưới mức thu nhập bình quân cả nước); miễn học phí đối với vùng sâu, vùng xa; nâng mức học phí ở các trường dạy nghề, trung học chuyên nghiệp, cao đẳng và đại học.Quan điểm trên nhấn mạnh việc điều chỉnh học phí từng vùng sao cho người dân có thể tham gia chia sẻ gánh nặng kinh phí giáo dục cùng Nhà nước dựa trên cơ sở đảm bảo công bằng xã hội (thay vì cào bằng miễn giảm toàn bộ).Sự phân hóa nội bộ phụ huynh ở lớp cô Lan đã rất phức tạp, và tổng thể phụ huynh Việt Nam còn phức tạp hơn thế. Bởi vậy, cần một chính sách có độ phân hóa cao, cũng như trao quyền nhất định cho các địa phương để tìm hướng đi phù hợp (như thành phố Hải Phòng đã chủ động miễn giảm học phí cho khối THCS, hoặc TP HCM đã sớm đề xuất miễn giảm từ trước).Nghị quyết cũng nhấn mạnh huy động thêm sự đóng góp của cha mẹ học sinh và của các tổ chức sản xuất, kinh doanh. Sự đóng góp ở đây đơn giản có thể hiểu là tài chính. Như lớp cô Lan, phụ huynh đã giải quyết vấn đề mua điều hòa bằng việc một nhóm nhỏ phụ huynh có điều kiện kinh tế tốt hơn đã góp 40% số tiền, để phần đông còn lại góp 60%.Điều quan trọng là cơ chế đóng góp cho vận hành giáo dục phải đảm bảo công bằng xã hội, minh bạch trong thu chi và dân chủ trong tham gia, chứ không phải là một chính sách cào bằng.Lang Minh Có lẽ chúng ta đang bắt chước một số nước Châu Âu khi có những đề xuất miễn giảm học phí ở nhưng ta phải nhìn lại tình trạng của đất nước ta. Thứ nhất là lương giáo viên của ta với các nước phương Tây. Thứ hai là, điều kiện kinh tế, dân số giữa ta và họ. Tất cả đều chênh lệch một trời một vực. Họ làm được không có nghĩa là hiện tại ta có thể làm được.Nhưng ta có thể coi việc miễn giảm học phí là một ý tưởng đi trước thời đại. Một ý tưởng mà đôi khi các nước phát triển như Mỹ, Anh còn chưa áp dụng. Nhưng để đạt được điều này, Việt Nam cần sự chuẩn bị và cải thiện rất nhiều. Trước hết là lương của giáo viên. Vì lương đã không đủ mà còn muốn miễn học phí thì thật vô lý. Thứ hai là điều kiện kinh tế và dân số. Dân số thuộc hàng đông dân nhất trên thế giới nhưng lại không thu đồng nào về giáo dục ở các bậc THCS, tiểu học, mầm non thì rõ ràng là ta quá "hào phóng". Kinh tế thì ngược lại, đất nước ta chưa thực sự giàu có. Vậy mà chúng ta lại đang đòi làm cái điều mà các nước "rủng rỉnh" về tiền bạc còn chẳng dám nghĩ tới. Có phải ta quá tự tin chăng?Ta vẫn có thể thực hiện quá trình miễn giảm học phí một cách từ từ. Bộ Giáo Dục có thể giao mục tiêu ấy lại cho từng địa phương giải quyết. Khi đó từng địa phương sẽ có chính sách thu học phí phù hợp hơn với họ: Hợp lý và hiệu quả hơn.Sau cùng thì miễn giảm học phí là một ý tưởng tốt. Nhưng việc đó không "cân sức" với tình trạng hiện tại của ta. Bé nhà e mấy năm trước học ở 1 trường mầm non có tiếng trên 1 Quận ở TP Hà Nội. Hơn 2 tuổi mà đóng gần 2 triệu quỹ lớp 1 năm, không thể hiểu nổi. Bố mẹ đưa con đến trường bị thu phí gửi xe khi vào trường gần trăm nghìn 1 tháng. Những khoản giải trình nghe vô lý núp bóng hội phụ huynh nhưng ko ai ý kiến vì các con mới có 2,3 tuổi. Có lần mẹ ý kiến cô việc chung ở lớp, sau như thế nào mà nó sợ đến mức sáng ra đưa con đi học bé  tiểu cả ra nhà xe, bế nó lên xe nó lại nhảy xuống nói con sợ đi học lắm, ở nhà với bà hàng xóm. Chưa kể cô gợi ý hôm nào không kịp cho ăn sáng thì đến cô cho ăn giúp, buổi chiều 5h mới hết h cô kêu 4h30 hết h vì lớp mẫu giáo đón sau h đấy là muộn cô trông giúp đến 5h, mẹ tưởng cô thiện tình nên đồng ý sau cô bảo chỉ lấy rẻ 500k 1 tháng. Mẹ lương công chức thấp nên muốn con học trường công cho tiết kiệm chi phí thì bao nhiêu khoản phát sinh. Sau đó e phải chuyển con sang trường khác cũng là trường công nhưng nhẹ nhàng hơn nhiều. Vậy mới thấy những mức thu vô lý là do tự các trường đặt ra, phụ huynh bức xúc thì lại sợ ý kiến ảnh hưởng con. Học phí chẳng đáng là bao mà sợ nhất là các khoản đóng tự nguyện mà các nhà trường kêu gọi .vì thực tế mỗi năm các trường nghĩ ra cách làm cái này sửa cái kia .mà tính thực tế rất thấp thậm chí ông khác đến thay lại phá cái cũ làm mới. Đồng ý với ý kiến của tác giả, hiện nay học phí rất thấp với gia đình bình thường, nếu có miễn thì tăng số lượng miễn với gia đình học sinh có hoàn cảnh khó khăn, học sinh vùng sâu, vùng xa. Hiện nay đất nước đã thoát khỏi là nước nghèo nhưng cơ sở vật chất trường học, sĩ số lớp vẫn chưa cải thiện, lương giáo viên chưa đủ sống. Thay vì miễn học phí, hãy quan tâm đến nâng cao chất lượng cơ sở vật chất, nhà vệ sinh trường học được xây dựng mới và có người thu dọn sạch sẽ, tách lớp, mỗi lớp chỉ nên tối đa 40 học sinh, lương giáo viên phải từ 7 đến 20 triệu mới xứng đáng công sức và chất xám bỏ ra. Ở địa phương chúng tôi học phí mầm non cũng vẫn đang thu mà sao đã đề xuất miễn học phí THCS. Có quá sức không? Ngay cả Mầm non đang đóng học phí mà cũng rất nhiều các khoản phát sinh của xã hội hóa, rất nhiều thứ tiền, Phụ huynh chúng tôi không cần phải miễn giảm học phí chỉ mong sao có sự minh bạch trong thu chi của nhà trường. Đã là xã hội hóa thì phải đúng bản chất là phụ huynh đóng, theo dõi và giám sát hoặc ít nhất là cũng cần được biết. Đằng này chúng tôi chỉ biết đóng vào còn tiền đó đi đâu về đâu như thế nào thì phụ huynh cũng chưa bao giờ được biết. Ngay cả quỹ lớp của học sinh cũng như vậy nhất là bậc mầm non chưa bao giờ có một sự minh bạch. Không phải vì phụ huynh tiếc tiền mà vì thấy phụ huynh chưa được tôn trọng. Rất cần các nhà hoạch địch chính sách cân nhắc để đưa ra chính sách cho phù hợp. Bàn ghế quá nhỏ so với hơn nửa số hs trong lớp. Đó là cái mà trong 10 năm nữa cũng ko thay đổi đc. người dân cần là miễn các thứ linh tinh khác chứ học phí chưa bao giờ là thứ họ quan tâm. núp dưới danh nghĩa xã hội hóa đến cục phấn, khăn lau bảng cũng bắt học sinh đóng tiền. giống như ông kinh doanh vận tải mà bắt hành khách phải đóng tiền cho ông mua xe, sửa xe...... Nói miễn học phí thì mừng trước đó, nhưng sau thì cả đống thứ phụ thu còn gấp 10-20 lần học phí. Miễn giảm học phí cũng tốt - Nhưng vấn đề chính yếu là PHỤ THU NHIỀU HƠN RẤT NHIỀU, tôi cũng không phản đối phụ thu & chỉ có mỗi yêu cầu: TẤT CẢ CÁC KHOẢN THU ĐỀU PHẢI CÓ BIÊN LAI THU TIỀN (thu tiền rác có mấy chục ngàn vẫn có phiếu thu). Thật lạ lùng khi hàng năm đều phải nộp tiền thay máy điều hòa trong khi ở gia đình máy điều hòa sử dụng hàng chục năm vẫn tốt. Chính xác! Có những khoản làm giảm chất lượng ngành giáo dục. Học phí chưa bao giờ là 1 gánh nặng, cái phụ phí và cái đóng góp vô tội vạ nó mới kinh khủng. Lớp học thời đại này cần trang bị bàn ghế đủ tiêu chuẩn theo từng lứa tuổi, điều hòa/quạt mát. Còn lại là tiền để chăm sóc khuôn viên cây xanh. Bất cập việc thu tiền xây dựng trường hằng năm nhưng học 3-4 năm thâm chí sau 10 năm thấy cơ sở vật chất trường không có gì thay đổi chỉ xuống cấp hơn là cớ làm sao ? Theo tôi nghĩ không cần thiết phải miễn học phí vì học phí đâu có cao. Hiện nay chi phí mà học sinh phải chịu nhiều nhất là phải đi học thêm nhiều: Học thêm ở trường (tăng tiết), học thêm tại nhà thầy cô...Vì nếu không học thêm thì không thể học giỏi được. Chi phí học thêm có thể cao gấp hàng chục lần học phí. Vấn đề hiện nay là cần phải nâng cao chất lượng dạy và học chính khoá hiện đang rất yếu kém tại các trường để học sinh bớt phải đi học thêm. Vấn đề xã hội hóa thực tế là khá tốt nhưng vì sao nhiều phụ huynh phản đối bởi vì sự bất hợp lý, lãng phí của nó, tôi có con học ở trường Tiểu học thuộc Q12, Tp. HCM, học lớp 1 thì hội phụ huynh thống nhất là lắp máy lạnh, bảng tương tác, điện và mua trang thiết bị cho lớp học, qua lớp 2 thì cũng phải mua nhưng qua lớp 3, 4 tiếp tục có các khoản này, trong khi toàn trường tỉ lệ đồng ý mua rất cao lên tới 100%, nên chỉ 1-2 năm là trường đã trang bị đủ hết ở các lớp, nhưng không hiểu sao năm nào cũng phải đóng để mua, dẫn tới nhiều người bức xúc vì không biết các thiết bị đó đã đi đâu? nếu khấu hao hỏng hóc thì cũng không thể hỏng 100% như vậy Cái hội phụ huynh nên dừng là vừa chẳng làm được gì.