Cỏ bên kia đồi luôn xanh Một vài phụ huynh không giấu nổi ngạc nhiên, vì sự hàm ơn thông thường chỉ có một chiều từ phía người nhận học bổng. Học bổng này là một phần của chương trình "10.000 nhân tài" được tài trợ bởi chính phủ trung ương và chính quyền các địa phương, cấp cho học sinh quốc tế. Nhờ đó, các bé được hưởng nền giáo dục hàng đầu thế giới của Phần Lan, và được chu cấp toàn bộ học phí, các bữa ăn trưa tại trường và nhiều quyền lợi khác giống như học sinh bản địa. Trong tương lai, các bé sẽ được tiếp tục miễn phí đại học, mở rộng cơ hội kiếm tìm công việc hay khởi nghiệp tại đất nước hạnh phúc nhất thế giới.Dành ra hơn 10 năm nay nghiên cứu về nền giáo dục của các quốc gia phát triển, để cùng con tìm cơ hội du học, tôi biết ơn sự hào phóng hiếm có của chính phủ cùng người đóng thuế Phần Lan. Tôi cũng biết nỗ lực không mệt mỏi của Peter nhiều năm qua, để có được sự đồng thuận trong chương trình học bổng sáng giá này. Anh phải chứng minh được hiệu quả của những đồng tiền đầu tư hôm nay để có một tương lai tốt hơn cho đất nước. Mà, tương lai vốn bất định và mơ hồ, còn chi phí thì rất thật và không hề nhỏ.Tôi ghi nhận và biết ơn về những điều tốt đẹp đến với con. Nhưng là người cha, tôi cũng hiểu được giá trị của con trai mình, và những gì cháu có thể làm để đáp ứng kỳ vọng từ Peter cũng như đất nước Phần Lan. Hơn 16 năm có con trên đời để làm bạn, tôi hiểu được những nỗ lực của con mỗi ngày trên giảng đường, những giọt mồ hôi rơi trên sân bóng."Cám ơn bạn, tôi rất biết ơn vì món quà đặc biệt này", Peter trả lời tôi, trong sự ngỡ ngàng của đông đảo phụ huynh. Tôi biết đó là lời cám ơn chân thành.Cũng giống như các quốc gia phát triển khác, nhân lực và tài năng sẽ trở thành vấn đề quan trọng nhất cho tương lai, cho nền kinh tế tri thức. Theo Viện nghiên cứu Korn Ferry, tới năm 2030 - thời điểm con tôi dự kiến tốt nghiệp đại học, thế giới sẽ thiếu hụt khoảng 85,2 triệu chuyên gia, dẫn tới mất 8.500 tỷ USD cho nền kinh tế. Riêng ngành công nghệ thông tin, vốn là nền kinh tế mũi nhọn của Phần Lan, con số tương ứng là 4,3 triệu người và 445 tỷ USD trên toàn cầu. Theo chiều ngược lại, những công nhân có trình độ thấp sẽ trở nên dư thừa khi công việc chân tay dần được thay thế bởi robot. Giải pháp tối ưu khuyến nghị cho mọi chính phủ và doanh nghiệp, theo Korn Ferry, không có gì khác ngoài việc thu hút, đào tạo, và giữ chân nhân tài từ hôm nay.Là doanh nhân thành đạt được biết tới như người đứng sau thành công của games Angry Bird cũng như nhà đầu tư của dự án đường hầm dưới biển trị giá 25 tỷ USD, nối liền Phần Lan và Estonia, với tham vọng thu hút nhân tài khắp nơi, tạo ra Silicon valley trong lòng châu Âu, hơn ai hết Peter hiểu được giá trị của nguồn nhân lực hiện tại và tương lai. Từ chính nhu cầu của doanh nghiệp, cộng với sức ảnh hưởng cá nhân toàn cầu, anh được chính phủ Phần Lan ủy quyền trong chương trình trao tặng học bổng này. Điều đó đủ để anh thực lòng cám ơn những học sinh Việt Nam, trong đó có con tôi, như những hạt giống được ươm mầm.Có cả hai cậu con trai đều được hưởng tuổi thơ đúng nghĩa, luôn đứng ngoài cuộc đua điểm số và chưa từng là những con "mọt sách", nhưng đều giành được học bổng du học từ cấp ba, tôi thường được bạn bè tham vấn cách làm bạn cùng con. Tôi thực sự ngạc nhiên về hiệu ứng "con nhà người ta" trong phần đông bậc cha mẹ. Cỏ bên kia đồi luôn xanh, và họ luôn tìm thấy điều tốt đẹp chỉ ở con nhà hàng xóm. Mỗi đứa trẻ, với tôi, đều là duy nhất, và luôn mang trong mình những điểm mạnh vượt trội riêng có. Điểm số hay thành tích học tập tuy đáng quý, nhưng hoàn toàn không phản ánh năng lực hiện thời và khả năng thành công trong tương lai.Truyền thống khoa bảng của Việt Nam được cộng hưởng với những hiệu ứng của mạng xã hội, của truyền thông vô hình trung đẩy cha mẹ vào một cuộc đua thành tích học tập của con. Cái giá phải trả, là thời gian, sức lực và tuổi thơ của đứa trẻ, còn những tấm huy chương gắn lên ngực cha mẹ. Sự sáng tạo cá nhân luôn được đánh giá cao nhất trong nền kinh tế tri thức lại bị bào mòn bởi sự cưỡng ép theo khuôn mẫu.Sẽ không có hình mẫu chung nào đảm bảo sự thành công cho một đứa trẻ. Nhưng chắc chắn, để con cái tự tin bước chân ra thế giới, cha mẹ phải là người đầu tiên chấp nhận con mình như nó vốn có, kiếm tìm điểm mạnh để phát huy, và hướng con theo những giá trị mà thế giới hiện đại đang kiếm tìm. Khi đó, mỗi đứa trẻ sẽ trở thành một vốn quý thực sự, và có quyền lựa chọn những cơ hội đang mở ra trước mắt, mà suất học bổng chẳng hạn, chỉ là một bước chân đầu tiên trên con đường dài.Ngô Trọng Thanh Không chỉ nhiều người ở nước ta, mà nhiều người trên thế giới luôn hướng về nước Mỹ và đạt câu hỏi: tại sao nước Mỹ lại giàu có như vậy. Nhiều năm trên đất Mỹ tôi thấy nhiều người Mỹ trong công việc chưa chắc đã nhanh nhẹn tháo vát như người Việt Nam!Nhưng rồi câu trả lời được khá nhiều người đồng ý rằng: Hệ thống giáo dục Mỹ đã đào tạo và thu phục được rất nhiều người tài năng! Và cơ chế vận hành của xã hội Mỹ đã tạo ra môi trường lý tưởng để họ phát huy tối đa tài năng ấy. Thực tế mà nói đây là một trong những cách thu hút và đào tạo nhân tài mà rất nhiều nước giàu trên thế giới đã làm từ hàng trăm năm nay. Những nước như Mỹ Anh Úc Đức, Phần Lan... là những nước như vậy, và họ hưởng lợi rất nhiều từ những nhân tài ưu tú của các nước khác. Họ chỉ bỏ vốn và tạo môi trường làm việc đủ hấp dẫn, phần còn lại kết quả họ hưởng. Cứ nhìn số quán quân Olympia đi du học Úc mấy ai về VN làm việc là thấy rõ thôi.Nước chảy chỗ trũng, đất lành chim đậu... luôn đúng ở mọi thời... Cảm ơn Anh đã chia sẻ, rất mong được Anh chia sẻ thêm cách làm bạn với Con, cũng như cách đạt được học bổng du học. Thân. Tôi trao tặng con trai chúng tôi, tài sản lớn nhất của gia đình, cho đất nước bạn. Bạn sẽ biết ơn vì điều này.Không quá xa hoa thừa thãi đâu anh ạ... Và tôi với anh cùng một bậc cha mẹ có hai con trai, các anh và chúng tôi đã làm y như anh thõ lộ và các con tôi đã ra trường sớm khi mới ngoài đôi mươi, kỷ thuật công nghệ cao...Chúc anh và gia đình, đặc biệt hai con trai, được hạnh thông như ý nguyện... Mỗi cá nhân là một sinh thể đặc biệt có một không hai và hãy để họ là họ, tôi thích điều này nhất và rất trân trọng... Chấp nhận con như con người vốn có của cháu,đáng ngạc nhiên,lại là điều ko dễ dàng với nhiều bậc cha mẹ VN.Có một sự ngộ nhận về sự phát triển cho con em mình trong những người làm cha làm mẹ như việc coi con là 1 thực thể duy nhất mà cứ xem sao cháu nó ko được như con nhà người ta.Điều này ko hẳn do lỗi quan niệm của cha mẹ mà nó còn được cộng hưởng từ nhiều điều bên ngoài.Tỉnh táo trong giáo dục để tìm ra con đường cho con mới chỉ là những trường đơn lẻ.Mong rằng giá trị bản thân các cháu sẽ được cha mẹ và xã hội công nhận mạnh mẽ hơn.Điều đó giúp xã hội nhân văn hơn và kinh tế cũng được tốt lên khi công nhận đúng giá trị của con người đóng góp cho xã hội ,một xã hội nhân văn,công bằngĐiều đó nhất định sẽ xảy ra vì xã hội ngày càng tiến lên sẽ phải cần tất cả những nguồn lực từ những con người đặc sắc như chính bản thân họ để xã hội phát triển trong cạnh tranh phát triển của các nước.Sớm hơn hay muộn hơn mà thôi. Tôi có một người em họ. Anh ta ép con trai học ĐH ngành tài chính ngân hàng, và cậu bé - mặc dù không thích - vẫn chiều theo ý bố. Sau buổi lễ tốt nghiệp, cậu bé trao tấm bằng cho bố và vừa nói vừa cười: Đây là tấm bằng bố thích, còn bây giờ con sẽ đi học thứ con thích. Rồi cậu bé đi học một chương trình đào tạo đầu bếp, công việc cậu ta mơ ước từ lâu.Đừng nghĩ rằng cái gì mình cho là tốt thì cũng tốt cho người khác, mà đó chỉ là sự áp đặt, cho dù với động cơ tốt đẹp. Còn nhớ chục năm trước tôi xin gia đình cho học thiết kế 3D game, nhưng nhà không cho, còn nói những lời lẽ rất năng nề: " Học cái đó ra làm ở đâu, xung quanh đây có ai học cái đó đâu, ra làm lương 10 triệu không mà đòi học". Rồi tôi cũng chấp nhận học ngành cơ khí với suy nghĩ là ra trường dễ xin việc, rồi mình sẽ chuyển sang nghề mình thích sau. Mặc dù tôi có tự học 3D song song với học cơ khí, nhưng thời gian khá ít nên chuyên môn chưa đủ để xin việc được. Nên mất thời gian khá lâu để tôi có thể chuyển nghề được. Hiện giờ tôi làm cty game lẫn tự do với mức thu nhập khá cao, cao hơn 10 triệu nhiều. Thực sự là khi con cái muốn làm cái gì thì phụ huynh sẽ không cấm nổi, vì ra ngoài xã hội thì phụ huynh có làm việc thay con được đâu. Cha mẹ cũng lo sợ con mình không có bằng cấp cao thì không xong được việc, nhưnhg học mà không có năng lực thì cái bằng cũng vô giá trị, thế nên mới có chuyện học ĐH xong thất nghiệp cả năm trời. Cảm ơn anh về bài viết rất có chiều sâu. Dù con em vẫn nhỏ nhưng em cũng như anh chưa bao giờ muốn con cái có một áp lực của sự kỳ vọng nào mà cha mẹ đặt trên vai chúng, em bỏ những công việc không quan trọng để dành thời gian bên con cái, cố gắng để cho con cái có một tuổi thơ đúng nghĩa. Thời gian dành cho gia đình là thứ quý giá nhất trong cuộc đời mà em nghĩ rằng ai cũng nên trân trọng từng phút giây. Tôi thì lại thấy lo lắng, vì bọn trẻ dường như đang lười hơn đúng nghĩa. Lười vận động, lười làm việc, lười suy nghĩ. Được sinh ra trong gia đình có cha mẹ thấu hiểu con,luôn yêu thương dạy dỗ con bằng sự bao dung của người làm cha,làm mẹ là niềm hạnh phúc không gì sánh bằng của những người con... Nếu con của anh không giỏi giang mà ham chơi, lười học thì anh sẽ nghĩ khác đấy! 4. Mặt trái của học bổng Phần Lanchúng ta hiểu rằng, không có Utopia (miền đất thiên đàng) trên trái đất, và đằng sau mỗi quốc gia luôn có những mặt trái của nó. Sau đây là những điều tôi đã tìm hiểu:- buồn: không sôi động như Mỹ, Anh,... Phần Lan khá buồn. Họ chỉ có 5.5 triệu dân cho đất nước rộng bằng Vietnam :). Điều này sẽ trở ngại với các bé rụt rè, và chưa quen tự lập.- học bằng tiếng Phần: các bé sẽ học tiếng Phần 6 tháng, đạt mức B1.1 mới được xét tuyển vào các trường Phần Lan. Đây là thách thức lớn. Tuy nhiên, thực tế các bé đều vượt qua thử thách này. Khóa 2021, các bé thành thạo tiếng Phần sau 1 năm học bên đó, và điểm đạt tuyệt đối ở hầu hết các môn, làm giáo viên Phần Lan sửng sốt vì lũ trẻ nhà mình giỏi quá (tôi nghĩ vì các bé nhà mình chăm hơn học sinh bản xứ) Giáo dục Phần Lan thì rất tuyệt. Học sinh của họ đứng đầu thế giới về tiêu chí 'kỹ năng cho tương lai', và điểm thi PISA (cuộc thi cho lứa tuổi học sinh 15 tuổi trên toàn thế giới, qua kỹ năng đọc hiểu- toán- khoa học, giống như SAT vậy), Phần Lan luôn trong top đầu các nước phát triển, vượt xa học sinh Anh hoặc Mỹ.người Phần Lan tự hào nói về đất nước của họ 'being born in Finland is like you are lottery winner- sinh ra ở Phần Lan, bạn may mắn như trúng số vậy' "Cỏ bên kia đồi luôn xanh hơn" - đó là cuộc đua xuyên suốt cả một cuộc đời.Đọc những dòng chia sẻ về các bạn học sinh đang hoang mang, tôi nhớ lại về quãng đời tuổi thơ của mình, cũng là những cuộc đua "con nhà người ta" và nó kéo dài cho đến tận độ tuổi ngấp nghé 30 của mình.Lúc nhỏ tôi luôn bị mẹ so sánh với "con người ta" - một nhân vật đôi lúc là 1 học sinh nào đó xuất hiện trên TV vừa đạt được học bổng nước ngoài, đôi lúc là con của 1 vị giám đốc công ty vừa đỗ đại học y dược, đôi lúc là 1 nhân vật ko rõ lai lịch, chỉ biết "con cô chú nào đó".Lớn thêm một chút, thời điểm vừa tốt nghiệp đại học, "con nhà người ta" là một người anh em xa cũng vừa ra trường với mức lương mơ ước, có lúc là con của đồng nghiệp đi học bậc thạc sĩ ở nước ngoài sau khi học xong đại học.Gần đây hơn, "con người ta" là con người bạn vừa lập gia đình, con đàn cháu đống.Có những lúc tôi cũng nhắc đến "mẹ người ta" - người mẹ có nhiều tiền bạc, nhiều thời gian quan tâm đến con cái, nhiều sự cảm thông và thấu hiểu, đừng can thiệp sâu vào cuộc sống của con cái nhưng cái nhận được là "mẹ mày mà mày chê" - cũng như thái độ của tôi khi mẹ nhắc đến "con nhà người ta."Cỏ bên kia đồi sẽ luôn xanh hơn" - luôn là vậy. 1. Cách làm bạn với con:với tôi, trẻ em không phải là người lớn thu nhỏ, và tôi tin rằng các bé luôn có góc nhìn hợp lý (theo suy nghĩ và logic của tuổi các bé). Thật may mắn, tôi có 2 cậu con trai, và để hiểu các bé, tôi luôn tưởng tượng tôi đã suy nghĩ thế nào ở tuổi các cháu (và +một vài tuổi gì đó, vì các cháu giờ trưởng thành hơn thế hệ 6x đời cuối như tôi)Trên hết, các cháu luôn cần được tôn trọng từ người lớn trong gia đình, điều này là nền tảng của sự tự tin và tự tin sẽ mang lại hạnh phúc thực sự của mỗi người.