Cha khóc - cha cười Bên cạnh hình ảnh người cha, người mẹ hân hoan chìa mẩu giấy có dấu đỏ và dòng chữ "Chúc mừng bé đã trúng tuyển vào trường", cảnh đối nghịch là những gương mặt rầu rĩ của phụ huynh bốc phải lá phiếu "Bé đã không trúng tuyển".Phường Hoàng Liệt tính đến tháng 7/2022 có hơn 8.150 trẻ trong độ tuổi mầm non. Khu vực này tăng dân số nhanh, mỗi năm thêm khoảng 2.000 trẻ nhưng chỉ có một trường mầm non công lập duy nhất, đáp ứng được gần 20% số trẻ. Hơn 80% còn lại sẽ theo học tại các cơ sở giáo dục tư thục.Hơn một tháng trước, gia đình tôi cũng từng sống trong căng thẳng với một cuộc đua khác - vào lớp 10 công lập. Trong gần 129.000 học sinh tốt nghiệp trung học cơ sở, Hà Nội chỉ có thể cung cấp khoảng 77.000 suất học lớp 10 công lập (gần 60%). Hệ thống tư thục đáp ứng được 27.000 chỗ. Số còn lại sẽ theo học ở các trung tâm giáo dục thường xuyên hoặc học nghề.Trong khi mệt mỏi chờ con trước cổng trường thi, một phóng viên hỏi tôi về "tâm trạng", tôi đã chia sẻ, tâm trạng của tôi hay những phụ huynh cùng cảnh ngộ là điều rất dễ hình dung. Còn nguyện vọng của tôi là trong các năm tới, con cái chúng ta không phải trải qua những cuộc vật lộn tìm chỗ học như thế này nữa. Nhưng thực tế bày ra trước mắt tôi có thể còn tệ hơn: trẻ bước vào cuộc đua giành quyền đến trường công từ tuổi còn bú mớm.Bốc thăm công khai hay thi tuyển đều là những cách hợp lý để giải quyết vấn đề cung nhiều hơn cầu. Giáo dục mầm non (dưới 5 tuổi) không phải là giáo dục bắt buộc ở Việt Nam. Nhưng quyền học tập là một trong những quyền rất cơ bản của công dân, được Hiến pháp và pháp luật ghi nhận, đặc biệt là với trẻ em. Luật Trẻ em năm 2016 cũng quy định: Trẻ em được bình đẳng về cơ hội học tập và giáo dục.Với sự chênh lệch chi phí đào tạo giữa hệ thống giáo dục công lập và tư thục hiện nay, tình trạng thiếu trường công lập ở các cấp học rõ ràng ảnh hưởng lớn đến quyền bình đẳng học tập của những đứa trẻ sinh ra trong các gia đình hạn hẹp về điều kiện tài chính.Tôi đã nghe những cách giải thích, chẳng hạn: do lớp trẻ sinh vào năm Lợn Vàng 2007 tăng đột biến, dẫn đến quá tải và thiếu trường học cho lớp 10; hoặc đề nghị "cho trẻ mầm non vào học trường tư" (để đảm bảo quyền tiếp cận giáo dục). Nhưng đây là cách nhìn vấn đề ở phần ngọn, thậm chí đẩy trách nhiệm về phía người dân, trong khi nguyên nhân sâu xa của thực trạng này xuất phát từ những bất cập trong quy hoạch và quản lý đô thị.Nhiều năm trước, trong khi triển khai đề tài nghiên cứu "Xác định chỉ tiêu và tiêu chí quy hoạch kiến trúc, kiểm soát xây dựng phát triển đối với công trình cao tầng trong khu vực nội đô lịch sử", chúng tôi đã nhìn thấy nguy cơ lớn từ tình trạng "xen cấy" công trình cao tầng trong nội đô từ đường vành đai 2 trở vào, cũng như sự bùng nổ các công trình cao tầng ngoài vành đai 3, không theo đúng Đồ án quy hoạch chung thủ đô Hà Nội đến năm 2030 tầm nhìn 2050 và quyết định 1259 của Chính phủ.Với khu vực nội đô lịch sử - gồm 6 quận nội thành cũ là Ba Đình, Hoàn Kiếm, Hai Bà Trưng, Cầu Giấy, Đống Đa, Tây Hồ - tính tới năm 2017, có tới 117 cơ sở, xí nghiệp, nhà xưởng cũ... được lập kế hoạch chuyển đổi để tái xây dựng. Các khu đất này trong đồ án quy hoạch chung đều có chủ trương ưu tiên để xây dựng bổ sung công trình trường học các cấp. Tuy nhiên, đến năm 2019, đã có khoảng 70 trường hợp chuyển đổi và phần lớn được điều chỉnh cục bộ để xây dựng các công trình chung cư cao tầng theo kiểu "xen cấy" - tận dụng hạ tầng và công trình tiện ích sẵn có mà không bổ sung, đồng thời còn xây thêm nhiều khu chức năng tập trung đông người như trung tâm thương mại dịch vụ, rạp chiếu phim...Khu vực ngoài đường vành đai 3, tại quận Thanh Xuân, Hoàng Mai, Bắc Từ Liêm, Nam Từ Liêm, các khu đô thị mới với hàng loạt chung cư cao tầng (phần lớn 15- 45 tầng) khánh thành hàng năm. Trong số này, Thanh tra Bộ Xây dựng vừa công bố năm 2022, khoảng 31 công trình xây dựng sai phép hoặc được điều chỉnh tăng vượt số tầng cao, phá vỡ cấu trúc tổng thể đô thị so với các chỉ tiêu về dân số (đến năm 2050 tối đa khoảng 10,8 triệu người).Dân số Hà Nội được dự báo tiếp tục tăng nhanh, sớm đạt mốc 10 triệu người vào năm 2030 (thay vì năm 2050 như chỉ tiêu) khiến tình hình quá tải và thiếu công trình tiện ích, hạ tầng đô thị sẽ trở nên nghiêm trọng hơn.Vấn đề vì vậy phải được giải quyết từ gốc, với nhiều giải pháp đồng bộ như: giám sát chặt chẽ việc phát triển nhà cao tầng; hạn chế điều chỉnh cục bộ - xây dựng trái phép làm gia tăng khối tích chiều cao các công trình; hạn chế chuyển đổi xây dựng xen cấy nhà khu vực nội đô; triển khai gia tăng đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị và công trình tiện ích như trường học, bệnh viện; đặc biệt là hạn chế xây dựng các đô thị "phòng ngủ" - chỉ gồm các tòa chung cư mà không có công trình tạo công ăn việc làm, cũng như tiện ích công cộng để hạn chế tình trạng người dân dịch chuyển giao thông kiểu "con lắc" từ nơi ở bên ngoài vào nội đô và ngược lại.Không thể để phụ huynh, đặc biệt là những đứa trẻ vừa cai sữa, gánh chịu hậu quả từ sự yếu kém trong khả năng quy hoạch và sự buông lỏng quản lý đô thị của nhà chức trách.Phạm Hoàng Phương Sao không lấy tiền xây nhà hát opera ở Quảng An mà xây hàng chục trường học cho các cháu? Nhà hát opera chắc chắn một năm may ra chỉ diễn được vài buổi opera thôi vì có ai dựng opera đâu, dàn dựng opera tốn kém, không có khách xem, chỉ mấy ông có giấy mời mới đi chứ bỏ bạc triệu mua vé thì hơi khó đấy! "Luật Trẻ em năm 2016 cũng quy định: Trẻ em được bình đẳng về cơ hội học tập và giáo dục."Muốn quốc gia phát triển và có nhiều nhân tài nhưng không muốn ươm mầm gây giống... Ước mơ nhiều hơn hành động, chỉ có nói, hic... Nói nhiều rồi, nhiều người nói rồi, vẫn thế. Những công trình đồ sộ đắp chiếu hàng trăm, hàng nghìn tỷ. Những công trình vô bổ, chưa vội, được duyệt ngân sách cả chục nghìn tỷ, trong khi đó có trường học sinh phải tự mua bàn ghế. Trẻ đến tuổi phải được đi học, không thể trì hoãn, không thể để trẻ lớn tuổi học và sinh hoạt cùng trẻ nhỏ tuổi. Hãy xem lại và thực hiện Luật phổ cập giáo dục. Ở các nước, trẻ đến tuổi mà bố mẹ không đăng ký cho con đi học, chưa hết tuổi mà không học hết lớp theo Luật phổ cập giáo dục là bố mẹ no đòn với pháp luật. Trượt đại học...xưa rồi. Giờ trượt mầm non luôn. Sợ thật. Hình như không phải do yếu kém khả năng quy hoạch đâu bạn. Đứng là goc nhìn. Nhưng đốii với tôi, việc này nó vẫn đang xảy ra hàng loạt với tất cả các ngành của VN, ko kể ngành giáo dục. Những người chạy bữa từng bữa ăn hàng ngày, khi lánh nạn vào các Tp. VN sẽ cân nhắc việc ăn việc học, có ai thấu chăng. Tôi vẫn ko có cảm giác ai giúp bạn tôi ...Một người bạn tôi đã bỏ học cho con 2 năm, khi kéo gia đình vào SG, nhưng lo cái ăn chưa giám lo cái học... ai thấu ko... Mong muốn của nhân dân là có đủ trường học cho các cháu học từ lớp một đến lớp 12 khỏi phải thi tuyển xét tuyển bốc thăm gì hết . Một phường có hơn 8 ngàn trẻ trong độ tuổi mầm non mà chỉ có một trường mầm non công lập ! Không thể nào hiểu nổi. Thế bây giờ mua đất trong khu vực trung tâm để xây trường thì phụ huynh có góp tiền hay không? Bây giờ xây trường ở khu ngoại thành thì phụ huynh có cho con ra tận đó học hay không? Đất thành phố thì chỉ có thế, người thì mỗi năm tăng lên hàng chục nghìn, làm sao không thiếu? Người lớn chiếm hết đất rồi thì chỗ đâu xây trường cho trẻ con, trong khi một cái trường rộng ít nhất cả ngàn m2? Còn bảo muốn "bình đẳng về cơ hội học tập và giáo dục" à? Tiền nào của nấy thôi. Đời làm gì có chuyện vừa ngon vừa bổ lại còn đòi rẻ? Không đủ tài chính học trường tư TP thì cho con về quê học đi. Ở quê đâu có thiếu trường, chẳng qua các vị chê cơ sở vật chất kém, giáo viên dở, điều kiện giáo dục thua xa thành phố thôi. ĐỌC XONG, TÂM TƯ TRONG LÒNG NGỔN NGANG MÀ KHÔNG BIẾT BÀY TỎ SAO ĐÂY. TẦM NHÌN RẤT XA NHƯNG LÀM KHÔNG THEO TẦM NHÌN. Cháu mình sinh năm 2016 và 2018 vào học ở trường mầm non này dễ dàng, dù chung cư lúc đó chưa có sổ đỏ, chỉ là đăng ký tạm trú. Năm nay có tình trạng này, mình nghĩ 1 phần do 2019 là năm lợn vàng, nhiều người đẻ quá nên trẻ trong độ tuổi này rất đông. Năm 2015 dê vàng vào lớp 1, thấy lớp nào cũng đông. Con mình 2016, không phải năm vàng, mình cũng chuẩn bị trước tâm lý, nhưng thật bất ngờ là lớp nào cũng dưới chỉ tiêu so với trường đề ra. Nên cha mẹ của các bạn lợn vàng nên chuẩn bị tâm lý còn vào lớp 1 nữa đấy ạ. Chúng ta Xã hội hoá rồi,phải chấp nhận thực tế thôi,không phải cái gì cũng trông chờ NN,rồi ngồi trách nọ trách kia...dân số đổ xô từ quê lên phố,tăng theo cấp số nhân,áp lực quá lớn cho quản lý đô thị...thứ nữa nên từ bỏ sự phân biệt công,tư,tự làm khó cho mình... Anh cũng là cha, tôi cũng chaAnh rất thương con, tôi cũng màẤy sao anh cười, còn tôi khóc?Khóc thương con cháu, khóc thương nhà Chấp nhận thôi.Mọi lĩnh vực khác đều thế.Đất nước chậm phát triển mà.Tất cả mọi nguồn lực đều dồn cho các đo thị lớn.Thì tất nhiên là dân cũng sẽ tập trung về.Cái gì chả quá tải. Thời gian gần đây mấy vấn đề thiết yếu đang được quan tâm đặc biệt như giá nhà đất tăng cao đột biến. Lương của hai ngành quan trọng bậc nhất là giáo dục và y tế công quá thấp chưa xứng với những đóng góp của họ cho xã hội.Chuyện quá tải bệnh viện công và trường học công ở mọi cấp học. Thực ra những vấn đề này đã âm ỉ từ lâu kể từ khi người dân đổ vào các thành phố lớn mỗi năm một tăng. Ban đầu thì thành phố còn gánh nổi một phần, nhưng từ khi cơ sở hạ tầng được nhà nước đầu tư nhiều hơn thì các chủ đầu tư cũng đua nhau xây nhà cao tầng trên những con đường mới mở đáp ứng nhu cầu nhà ở. Trường học tư và bệnh viện tư cũng có nhưng cư dân ở đó lại không đủ tiền để vào học và chữa bệnh và tất cả lại dồn về các cơ sở công lập. Còn hệ thống công lập thì cũng không đủ nguồn lực để đầu tư nên phải chủ trương là xã hội hoá từ từ. Việc quá tải này không thể giảm ngay được vì xây bệnh viện công, trường công và vận hành nó là rất tốn kém. Mọi người đổ dồn vào 2 thành phố lớn là HN và tp.HCM vì họ có thể tìm được việc làm "thượng vàng hạ cám" ở đây. Việc làm chính là nguyên nhân vì ở các vùng quê kể cả các thành phố tỉnh lẻ rất thiếu việc làm. Mùa covid gần 3 triệu người đã rời tp HCM ùn ùn về quê là bức tranh đáng nhớ. Vì thế ở tp.HCM hiện nay các bệnh viện công hầu như giảm tải hẳn so với trước. người bán vỉa hè, ve chai, vé số cũng giảm nhiều.Vấn đề là các tỉnh phải tạo nhiều khu công nghiệp, tăng cường XKLD để kéo dân về thì thành phố lớn mới hết quá tải.