Game ảo, tiền thật P2E không phải là mô hình kinh doanh mới. Võ lâm Truyền kỳ (một game đình đám mà gần như 8x, 9x nào cũng biết) từng gây chấn động dư luận khi có các vật phẩm quý được giao dịch với nhau trị giá hàng tỷ đồng.Hơn sáu năm trong ngành Fintech và Blockchain, từng tư vấn cho nhiều dự án trong và ngoài nước nhưng phải đến năm 2021, tôi mới được chứng kiến sự "điên rồ" thực sự của thị trường đầu tư cho các dự án blockchain, đặc biệt là GameFi.Trong game truyền thống, người chơi phải trả tiền để được tham gia và qua đó nhận lại niềm vui và các hoạt động gắn kết. Nhưng những giá trị ban đầu này từng bước thay đổi, khi các game xây dựng được những cộng đồng lớn, không chỉ trong trò chơi mà ở ngoài đời thực. Bộ sưu tập vật phẩm trong game, ảnh đại diện, trải nghiệm đều đáng giá với người chơi. Việc nhiều người sẵn sàng trả giá cao để có thứ họ cần ngày càng phổ biến.Nhiều nhà phát hành game sau đó đã hạn chế pay-to-win (trả tiền ngay khi vào game để có cấp độ cao và nhiều vật phẩm xịn), thực tế vẫn có các giao dịch giữa người chơi với nhau thông qua tiền thật. Game thủ có thể chơi cả ngày nhằm tìm kiếm các vật phẩm với cấp độ cao hơn và bán chúng cho người chơi cấp độ thấp.Đối với những game trước đây, toàn bộ số lượng vật phẩm, nhân vật trong game đều do nhà phát hành quyết định. Trong mô hình P2E, hầu hết vật phẩm, nhân vật được hình thành dưới dạng NFT do chính người dùng sở hữu và được mua bán, trao đổi bằng các loại token trên nền tảng blockchain, tạo ra mô hình "nền kinh tế sở hữu" mới. Điều này thúc đẩy làn sóng P2E phát triển thần kỳ trong đại dịch; kéo theo một hệ lụy là thay vì mục đích giải trí, các game P2E hình thành mô hình giao dịch, mọi thứ trong game đều có thể trao đổi bằng tiền thật. Kiếm token, chờ tăng giá để bán trở thành lý do chính để chơi game.Tình trạng này sẽ phát sinh vấn đề lớn khi mọi người chơi chuyển hướng từ giải trí sang kiếm tiền. Tính chất của trò chơi bị ảnh hưởng nghiêm trọng khi thay vì mua/ tìm kiếm vật phẩm, nhân vật để có trải nghiệm vui hơn; người tham gia phải nghĩ về việc sẽ phải bán thứ gì đó cho ai để kiếm tiền. Khi thiếu người mua, thị trường chỉ còn lại toàn người bán; không ai còn quan tâm tới việc chơi game nữa. Và nếu không có những người chơi mới, mô hình sẽ sụp đổ.Công nghệ blockchain và tài sản số đã tạo ra sự thay đổi lớn trong ngành công nghiệp game. Trong game truyền thống, chỉ một số ít giai đoạn trong chuỗi giá trị có thể tạo ra lợi nhuận lớn và hầu hết đều vào túi nhà phát hành (bán game bản quyền, phát hành vật phẩm mới, nhân vật mới...). Với blockchain game và tài sản số, họ có thể tạo lợi nhuận ở bất kỳ giai đoạn nào. Blockchain game thậm chí có thể kiếm lợi nhuận, gây quỹ cộng đồng trước khi game ra đời. Điểm này khiến P2E trở nên thú vị và thu hút sự chú ý.Người dùng cũng hưởng lợi rất nhiều từ mô hình blockchain game khi nó cho phép họ tham gia với nhiều vai trò: game thủ, người sưu tập, người môi giới và những người kiếm tiền. Người dùng không nhất thiết tham gia trò chơi, vẫn có thể đóng góp bằng nhiều hình thức khác nhau như cá cược, giao dịch, tham gia sự kiện, xem stream, sưu tập...Tuy nhiên, chính sự khắc nghiệt của thị trường game và sự dễ dãi của người dùng đã đẩy hầu hết game P2E vào thế khó, gần như không có lối thoát.Để làm ra được một game truyền thống chất lượng, nhà phát hành cần vài tháng thậm chí vài năm với số lượng nhân sự đông đảo hoặc ít nhất cần một sự may mắn nhất định.Đối với game P2E, nhà phát hành chỉ cần lấy lại một vài game cũ, gắn mô hình kiếm tiền vào là đã có thể gọi vốn vài triệu thậm chí vài chục triệu đô. Người chơi trở thành những "nhà đầu tư bất đắc dĩ".Các dự án kêu gọi thành công hàng triệu USD chỉ trong vỏn vẹn vài tuần; thậm chí đội ngũ các dự án đấy còn không ra mặt hoặc không có trụ sở ở bất kỳ đâu, nhưng nhà đầu tư sẵn sàng bỏ ra hàng trăm nghìn USD với mong muốn thu về còn số gấp năm gấp mười.Nhưng khủng hoảng tài chính lan rộng sau đại dịch Covid-19 kéo theo sự điều chỉnh lớn của thị trường tài sản số và các game P2E cũng không ngoại lệ. Nhưng đợt điều chỉnh này như một sự "thanh lọc" giúp người chơi, nhà đầu tư nhận biết được những game chất lượng, tập trung vào trải nghiệm người dùng.Tôi tin rằng trong thời gian sắp tới với sự phát triển của blockchain và tài sản số, game P2E vẫn còn rất nhiều cơ hội nhưng sẽ phải thay đổi mô hình; tập trung vào "Free-to-play" (Chơi miễn phí) và "Play and Earn" (Chơi và kiếm tiền). Đó mới chính là động lực giúp các game phát triển trong tương lai.Xa hơn, một thế hệ game mới sẽ ra đời với sự ứng dụng sâu hơn của blockchain, NFT và nền kinh tế sở hữu phi tập trung thay vì chỉ thêm các phương tiện thanh toán bằng tài sản số như hiện tại. Đối với các nhà phát triển game, tôi tin đây vẫn là một "đại dương mở" chờ đón họ khám phá.Trần Dinh MIẾNG ngon đã hết từ lâuPHO kinh quý giá khó vào chùa hoangMÁT xa ít chỗ đàng hoàngTRONG hang đâu thể dễ dàng đếm cuaBẪY này quá cũ quá xưaCHUỘT tham miếng mỡ te tua với mèo. "Play and Earn" (Chơi và kiếm tiền) không bao giờ bền. Mọi thứ muốn bền thì phải đi vào mục đích chính còn những cái khác là phụ, còn game theo hình thức kiếm tiền thì không bền nổi.Mua ổ bánh mì là để ăn ổ bánh mì, mua bài nhạc là để giải trí tinh thần, mua vé xem bóng đá để thoải mái đầu óc. Còn giữa quá trình đó không thiếu "phe vé", mua bán lại để kiếm lời, tuy nhiên đó chỉ là số ít, số người mua để xem/ hưởng thụ vẫn chiếm đại đa số, đó mới là động lực cho một thị trường phát triển.Võ Lâm Truyền Kỳ rất đông người chơi, người buôn bán chỉ là thiểu số. Và quan trọng người mua cuối cùng cảm thấy thỏa mãn với thứ mình bỏ tiền ra. Người được vui, người được tiền.Gamefi bây giờ ngay từ đầu đã nhắm đến tiền, không ai yêu thích hay say mê game đó, không có tác dụng giải trí. Ai cũng nhăm nhăm mua để bán lại, vậy khác gì lan đột biến?Người mua lan không phải để xem hoa mà mua để bán lại, rồi người cuối cùng mua lại bị hớ vì bản thân họ không yêu gì hoa lan, mua để bán mà giờ đu đỉnh rồi chết?Gamefi nói cho sang chứ đâu khác gì? Nếu không bán lại được ngay lập tức lượng người chơi bằng 0, thị trường tan vỡ!Vì bản chất không có người mê gamefi, nên động lực thị trường này hoàn toàn giả tạo, chỉ cần giá đồng token giảm thì đảm bảo nhà nhà rút quân ngay! Vâng, tôi là người chơi game để giải trí và trải nghiệm, tôi không chơi game có nft gì trong đó. Kiếm tiền thì tôi đi làm. Bản thân tôi không tin rằng hình thức game P2E có cơ hội tồn tại trong tương lai, bởi vì nó khó có thể tồn tại đủ lâu.Bản chất của việc kiếm tiền thông qua game blockchain P2E là lấy tiền người chơi mới, trả cho người chơi cũ. Dễ thấy, game P2E không thực sự tạo ra bất kì giá trị nào; cách duy nhất để kiếm tiền là bán các vật phẩm cho người chơi mới. Người chơi mới sử dụng vật phẩm mua được để tăng cấp, kiếm các vật phẩm rồi lại bán cho người chơi mới hơn. Đến một lúc nào đó, hết người chơi mới đồng nghĩa với hết nguồn tiền, game P2E đó sẽ phải đóng cửa.Ngoài ra, tôi cũng từng thấy một vài mô hình ở nước ngoài, chia sẻ lợi nhuận quảng cáo với người chơi. Thế nhưng rõ ràng là số tiền người chơi thu được là không nhiều. Mình thế hệ đầu 9x, đối với mình chơi game để giải trí, Mua bán trong game cũng có nhưng nó dùng để nâng cao thêm tính giải trí của game đang chơi. Vậy để game tồn tại được thì người chơi phải là người chiếm tỉ trọng lớn (trên 90%). Khi tỉ trọng người chơi để giải trí giảm, tỉ trọng người chơi để kiếm tiền tăng thì game đó chắc chắn sụp đổ. Tóm lại, game để giải trí, kiếm tiền thì đi làm. Mô hình GameFi, Play To Earn là không bền vữngLàm ra game hay đã tốn kém, giờ lại còn mong trả tiền cho người chơi thì lấy đâu ra nguồn cung? Chỉ có cách là đa cấp, lấy của người trước trả cho người sau. Và mô hình này như thế nào thì nhìn Axie Infinity thì rõ: 100 người chơi thì 100 người chỉ vào để kiếm tiền, nội dung game này không giá trị.Câu chuyện mặt bất cập của Pay to win, nhà phát hành kiểm soát, thiếu minh bạch và thu lợi lớn chỉ xảy ra khi nhà phát hành đạo đức kém, không đáng tin cậy. Tôi cũng không hi vọng các nhà phát hành này có khả năng làm được một sản phẩm game hay ho, và tự họ sẽ phải đào thải.Hiện giờ không thiếu các game truyền thống chất lượng tuyệt vời, vận hành bền vững, từ các nhà phát hành quan tâm đến chất lượng game và người chơi. Tại sao game thủ phải chơi các game rác từ GameFi?Game, mục đích cốt lõi nhất là giải trí. Tất cả các mô hình GameFi chỉ thu hút được nhà đầu tư, và người muốn kiếm tiền; không thu hút được người chơi muốn game thực sự. Và chỉ người muốn chơi game để giải trí họ mới chịu bỏ tiền. Cung cầu thế nào nhìn là thấy.Hữu xạ tự nhiên hương, Game muốn thu hút người chơi thì phải hay. Đừng nghĩ NFT hay blockchain làm cho game hay ho hơn. Thực ra mô hình nào cũng vậy, đều bị chi phối bởi quy luật cung cầu. GameFi hiện tại bên cung quá nhiều còn bên cầu gần như không có. Game ảo, tiền cũng ảo. Chỉ có thời gian, công sức, sự mất mát về tài chính là có thậtCác game block chain phần lớn sử dụng tiền số. Axie Infinity là một ví dụ khi game quy định các đồng tiền số như SLP, AXS dùng để trao đổi các vật phẩm. Điều này đã khiến hai đồng coin trở thành một hiện tượng, giá trị của nó tăng phi mã, có lúc lên tận 74.45 USD.Nhưng cái gì xảy ra càng nhanh thì kết thúc cũng càng nhanh. Xây dựng dựa trên nền tảng "Chơi để kiếm tiền" thì khi thị trường game đã đạt một mức độ bão hòa và đến giới hạn của nó. Những người chơi nhỏ lẻ cảm thấy quá khó khăn để thực hiện các giao dịch khi giá trị của vật phẩm quá cao, họ tự động rút khỏi cuộc chơi này. Do đó Axie Infinity đã phát triển bùng nổ nhưng sau đó cũng đã lụi tàn.Hơn nữa, Game block chain chưa thực sự chỉn chu. Khi mà những đồng tiền số không thể đảm bảo tính bảo mật của nó. Hacker có thể dễ dàng lấy đi vài triệu USD của hệ thống trong một lần. Và chẳng có cơ quan pháp luật nào đứng ra giải quyết được.Blockchain-mảnh đất màu mỡ này cũng mảnh đất tai ương nhất. Các nhà phát triển game cũng nên cân nhắc khi tham gia vào thị trường cực kỳ rủi ro và biến động này. Ngành công nghiệp game từ khi xuất hiện vào những năm 70 đã phát triển qua thời gian một cách mạnh mẽ, các nhà phát triển game luôn tìm cách đổi mới, cải thiện chất lượng cho những đứa con của mình từ cốt truyện, gameplay, đồ hoạ... Đó là những sự cố gắng không ngừng nghỉ của cả cộng đồng game trên toàn thế giới để mang đến sự GIẢI TRÍ toàn diện cả về phần nghe, phần nhìn và đặc biệt là cảm xúc của người chơi.Đúng vậy, cái cốt lõi mà GAME mang lại hoàn toàn là GIẢI TRÍ.Những tựa game Play To Earn đến hiện tại mà tôi thấy đều là những tựa game với đồ hoạ chẳng có gì nổi trội (nói thẳng ra là nó sơ sài tới mức những cậu sinh viên học thiết kế 3D vẫn làm được dễ dàng), gameplay thì quá đơn giản và nghèo nàn, cốt truyện thì tôi không bàn tới vì làm gì có mà bàn. Phần lớn chúng được tạo ra để "lùa" người chơi với cái mác là Play To Earn, mà tôi tin chắc 99% người gia nhập vì mục đích Earn chứ chả có Play gì cả. Ứng dụng của blockchain lại là tiền ảo và game. Không phản đối tiền ảo và game, chỉ phản đối lợi dụng "blockchain có vô số loại ứng dụng khác trong cuộc sống" cho việc kinh doanh. Chính vì sự lợi dụng này mà đến hôm nay rất nhiều người vẫn tưởng ứng dụng của blockchain ngoài game và tiền ảo, còn rất nhiều ứng dụng hữu ích khác. Không, tất cả vẫn chỉ là lý thuyết, chưa có cái nào thực sự hữu dụng Xin hỏi tác giả: giả sử 1 cái game có 10000 người chơi mà ai cũng chơi để kiếm tiền. Vậy tiền ở đâu ra để kiếm ? Đa phần cộng đồng game thủ không thích NFT trong game và rất vui mừng trước sự đi xuống của xu hướng này. Chúng tôi chơi để trải nghiệm những câu chuyện và sự sáng tạo, có khoảng thời gian vui vẻ, hoặc là một mình, hoặc là với bạn bè,.. chính sự xuất hiện của NFT trong game đã làm biến chất rất nhiều ngành công nghiệp game, vì game không còn là game nữa; nhiều nhà phát hành, nhà phát triển đưa các yếu tố tiền ảo, NFT vào game, những cái mà chẳng gamer nào yêu cầu, chẳng gamer nào muốn, thay vì thực sự quan tâm trau chuốt các tựa game "thực sự" của họ và làm ra các sản phẩm để đời. những thứ to earn hiện tại thực sự không bền vì không đủ tầm khiến người chơi trở nên say mê mà chỉ có mục đích là để kiếm tiền. Move-to-earn ra đời vì mục đích tốt, nhưng không đủ tầm cũng đang biến tướng thành trò chơi kiếm tiền rồi. Không biết sau này những trend mới ra như listen-to-earn hay sleep-to-earn ra sao, nhưng chắc chắn chỉ có work-to-earn là bền vững nhất. Tôi nghĩ nên cấm game online ăn tiền trên mạng, thế hệ trẻ bây giờ vùi đầu vào game từ sáng tới tối không học tập hoặc làm việc được Play to earn hay người sau trả tiền nhiều hơn người đi trước.Tôi không hiểu mà không muốn vào 1 game mà ban đầu mình phải bỏ ra tới hàng chục triệu chỉ để tham gia game như 1 quân tốt. Rồi khi thị trường đi xuống thì có thể 80 usd đó trở thành 10-15 usd và thậm chí còn sâu hơn. Vài nhà đầu tư thì tặc lưỡi ừ thôi có chơi có chịu, mất có vài chục, vài trăm usd thôi mà. Nhưng với số lượng lớn người chơi, những người oằn mình chơi mà vẫn mất tiền thì đó ko phải là vài trăm usd, là hàng chục triệu, hàng trăm triệu usd đã bị sang tay.