(زاده در حدود سال / در – درگذشتهٔ ۲۸ دی /ذی‌القعده ) رجل سیاسی، و پزشک آخر سدهٔ هفتم خورشیدی بود که کتاب را به دستور به رشته تحریر درآورد و در دوران وزارت خود بناهای فراوانی همچون ساخت.
 ، تاریخ‌نگار، او را برجسته‌ترین چهرهٔ در دورهٔ برمی‌شمارد. 
 در حدود سال ۶۴۸ قمری/۶۲۹ خورشیدی در [همدان] در یک خانوادهٔ متولد گردید. بزرگ او «موفق‌الدوله علی» یک یهودی بود و به همراه در مهمان اجباری بود و پس از یورش به آنجا به خدمت وی درآمد. از آن هنگام به بعد او و خاندانش شهرت یافتند و این اشتهار تا پایان عمر غیاث‌الدین محمد وزیر امتداد داشت. به این ترتیب بزرگان این خاندان با تمام دورهٔ ایلخانان مغول همزمان و در قسمتی از آن دوره صاحب قدرت و تصرف تام در امور بوده‌اند. 
 تاریخ ولادت خواجه صریحاً معلوم نیست و بنابر آنچه او خود در کتاب گفته، تاریخ تولدش هجری بوده‌است. پدرش عمادالدوله ابوالخیر پزشک بود و رشیدالدین جوانی را در تحصیل فنون مختلف خاصه علم طب گذرانید و از عمر ایلخانی به عنوان وارد دستگاه ایلخانی شد به تدریج در امور اداری و دیوانی نفوذ و دخالت یافت. تا آنکه در سال ۶۹۷ هجری، بعد از آن که معروف به صدر جهان به اتهام تصرف در اموال از وزارت معزول و بعداً در همان سال کشته شد، سعدالدین محمد مسکونی ساوجی به حکم به صاحب دیوانی و رشیدالدین به نیابت او منصوب گردید که به همراهی یکدیگر ممالک ایلخان را اداره کنند. این دو تا پایان سلطنت غازان خان همچنان با هم در ادارهٔ امور کشور سهیم بودند و تا ۸ سال از آغاز سلطنت نیز وضع به همان منوال گذشت تا در سال ۷۱۱ هجری، خواجه رشیدالدین به‌عنوان وزیر ایلخانان منصوب گردید. 
 رشیدالدین به دلیل بودن نخست «رشیدالدوله» خوانده می‌شد و پس از شدن، نامش به رشیدالدین تغییر یافت. 
 رشیدالدین فضل‌الله همدانی در زمان چیرگی (سلسلهٔ ) زندگی می‌کرد. در زمان پادشاهی ، پزشک مخصوص او بود و در نزد او احترام و نفوذی به‌دست‌آورد. در زمان و نیز گام‌های پیشرفت را سپری کرد.
 در سال / به سلطنت رسید و سه سال بعد ( ) خود -خواجه صدرالدین زنجانی- را به قتل رساند و به جای او رشیدالدین فضل‌الله همدانی و را به همراه هم وزیران خود کرد. همچنین در همین هنگام فضل‌الله همدانی ریاست موقوفات را برعهده گرفت.
 در سال / به لشکر کشید و رشیدالدین فضل‌الله نیز همراه او بود و در کنار رشیدالدین، مؤلف را به نزد غازان برد تا کتاب او را از نظر پادشاه بگذراند. در همین سال غازان درگذشت.
 پس از درگذشت غازان خان، برادرش برجای او نشست و رشیدالدین فضل‌الله همچنان وزیر و مورد احترام او بود. رقیب رشیدالدین فضل‌الله در سال . / . به دستور سلطان اولجایتو از وزارت عزل و مانند وزیران پیشین دربار مغولان به قتل رسید. برانگیزانندهٔ این کار بود که جانشین وزیر کشته شده -سعدالدین ساوجی- شد و پس از مدتی توطئه‌ای علیه خواجه رشیدالدین ترتیب داد که به نتیجه‌ای نرسید.
 در سال ۷۱۵ ق. /۶۹۴ خ. اختلاف شدیدی میان خواجه رشیدالدین و روی داد، به خاطر اینکه خزانهٔ پادشاه از وجوه دیوانی و لشکری خالی مانده بود و تعیین مقصر آن باعث این درگیری شده بود. اولجایتو برای هر یک از ممالک و را میان دو وزیر تقسیم کرد؛ ولی باز هم اختلاف و دشمنی میان این دو ادامه داشت.
 پس از درگذشت (۷۱۷ ق. /۶۹۶ خ)، به پادشاهی رسید. در زمان ابوسعید اختلاف میان دو وزیر او یعنی خواجه رشیدالدین و شدت گرفت و این امر باعث اختلال در امور کشور شد.
 عده‌ای که از این وضعیت به ستوه آمده بودند ابتدا به نزد خواجه رشیدالدین رفتند و از او خواستند که با ترتیب دادن توطئه‌ای کار وزیر دیگر را بسازند، ولی خواجه رشیدالدین این خواسته را نپذیرفت. سپس آنان پیش خواجه علیشاه رفتند و همین خواسته را مطرح کردند و با موافقت او در نهایت خواجه رشیدالدین در سال ۷۱۷ ق. / خ. از وزارت عزل شد و از سلطانیه به تبریز رفت و انزوا را اختیار کرد. اما پس از چندی (امیرالامرای لشکر مغول) او را به خدمت دعوت کرد.
 اما دشمنان همچنان به تحریکات خود ادامه دادند و بالاخره در حدود ۶۹۶ خ. /ذی‌القعده ۷۱۷ قمری خواجه رشیدالدین و پسر شانزده ساله‌اش (که اولجایتو بود) را به تهمت مسموم کردن در به قتل رساندند. نسب یهودی او در دادگاه وی بارها مورد اشاره قرار گرفت. سر او توسط مردم تا چند روز در شهر حمل می‌شد و مردم می‌گفتند: «این سر یهودی ای است که از نام خدا سوء استفاده کرد. خدا او را لعنت کند.». وی در زمان مرگ ۷۱ سال داشت و پس از مرگ او، به رسم زمان مغول بستگان وی هم مقتول و غارت شدند و بنای مورد غارت و تاراج قرارگرفت. یک قرن بعد -پسر - در حالت دیوانگی دستور داد که استخوان‌های خواجه رشیدالدین را از قبرش درآورند و در یهودیان به خاک بسپارند. 
 رشید الدین فضل‌الله، یک میهن‌پرست و همچنین ستایش‌گر سنت‌های بود. نام «ایران» در وی ذکر شده‌است و او نسبت به (که از آن‌ها به عنوان یاد می‌کند) بیزاری نشان داده‌است. 
 رشیدالدین فضل‌الله همدانی تألیفات بسیاری دارد که برخی از آن‌ها تصحیح و چاپ شده‌است و برخی دیگر هم به حالت باقی‌مانده‌است. از جمله این تألیفات عبارتند از:
 
 
 
 
 
 
 
 از مهم‌ترین اقدامات وی بنای ، شهرکی علمی و آموزشی در بود که با بسیاری مراکز علمی زمان خود همچون قابل قیاس بود که پس از مرگش خراب و غارت شد. در ربع رشیدی کتابخانه‌ای دارای کتابهای قیمتی و ارزشمند وجود داشت که بنا به‌گفتهٔ تنها برای استنتاخ و صحافی نقشه‌ها و تصاویر کتب ارزشمند خود کمتر از شصت هزار دینار خرج کرده بود.
 غیاث‌الدین بن همام‌الدین، معروف به ، در کتاب ، دربارهٔ زندگی رشیدالدین فضل‌الله همدانی شرحی نوشته‌است که ابتدای آن چنین است:
 به فَطنتِ ارسطو و حکمتِ افلاطون اتّصاف داشت و در اواخر عمر به تکمیل اقسام علوم موفق گشته، دقائقِ فنونِ عقلی و نقلی را بر لوحِ خاطر نگاشت، و چنان‌که:
 یکی از خیابانهای اصلی شهر همدان که اول داخل شهر را تشکیل می‌دهد به نام خواجه رشید نامگذاری شده‌است. این خیابان میدان را به چهارراه خواجه رشید وصل می‌کند. خیابانی در منطقه تهران به یادبود او نامگذاری شده‌است.
{"title": "رشیدالدین فضل‌الله همدانی", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86_%D9%81%D8%B6%D9%84%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D9%87%D9%85%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C&oldid=35155945", "language": "fa"}