برای دیگر کاربردها را ببینید. شهری است در جنوب که در فاصله ۲۷۰ کیلومتری و ۱۱۰ کیلومتری  می‌باشد. این شهر مرکز است. خنج بر اساس آمار سرشماری نفوس و مسکن ۱۳۹۵ دارای ۱۹٬۲۱۷ تن جمعیت گزارش شده است.   که از این نظر  و به شمار می رود. 
 خنج در ارتفاع ۶۷۰ در منطقه رشته کوه های واقع شده است. خنج در دشت خنج از شمال و جنوب به وسیلهٔ کوه‌ ها محصور شده‌است.آب و هوای خنج به طور کلی در ها هوا معتدل و در ها هوا بسیار گرم است و ناحیه نیمه خشک استان را دربر می گیرد. 
 بنا بر احتمال بنای ابتدایی شهر خنج در اطراف که بر روی شکل گرفته است تشکیل شده است. این که در قسمت شمالی شهر است حکایت از وجود آبادی سه هزار ساله و پیش از آن دارد. بر این قلعه حکام نیمه مختار فرمان می راندند. اکنون نیز از قلعه توانگر آثاری باقی است از جمله ، ، ، و... این منطقه اکنون استحفاظی است. 
 مردم خنج بوده و زبان رایج ایشان نیز است خنج پس از دومین شهر شاخص اچمی ها است. . شهر خنج با دارا بودن بیش از 20 اثر تاریخی از دوره‌های مختلف که در به ثبت رسیده‌اند، یکی از شاخص ترین شهر های تاریخی محسوب می‌شود.
 
 این شهر بر اساس آمار سرشماری نفوس و مسکن ۱۳۹۵ دارای ۱۹٬۲۱۷ تن جمعیت است. ارتفاع خنج از سطح دریا ۶۷۰ متر است. فاصله‌اش با ۱۱۰ کیلومتر و با ۲۷۰ کیلومتر می‌باشد.
 در مورد ریشه نام احتمالات زیادی داده شده است که دو دیدگاه نسبت به باقی دیدگاه ها شاخص تر است.
 صورت اولیه آن «هُنگ» از واژه و است اما به مرور به «هُنج»، «خُنگ» و خنج تبدیل یافته است.که این خود نشان دهنده پیشینه بسیار کهن این سرزمین است. 
 همچنین معنای و برای خنج با واقع شدن آن در مجاورت روستای« » در پنج کیلومتری شمال خنج مطابقت دارد، چرا که از جمله جشن های در محل این روستا برگزار می شده و احتمال دارد که نام خنج نیز به این منظور به کار رفته باشد. 
 در روایتی دیگر پس از ورود اسلام به فارس وسقوط و ، بسیاری از دانایان و پیشوایان به خنج عزیمت نموده و در جوار بزرگان و علمای تربیت شدند، از این رو خنج به «کُنج اولیاء» معروف شد، اصطلاحی که امروزه نیز بین عامه مردم رواج دارد. 
 در تذکره های قدیمی تعبیر «کُنج =خُنج» به کار رفته است و در زبان محلی رایج در منطقه لارستان ، کنج به معنای زاویه و به کار برده می شود. از این رو به دلیل رواج و ها و زاویه های متعدد در خنج پس از قرن ششم هجری، خنج به معنای گوشه نشینی و زاویه نیز در نظر گرفته شده است. 
 قديمي ‌ترین متون تاریخی نام این شهر را «هُنگ» ضبط کرده‌اند. بعدها به اشکال گوناگون: «هونج»، «خُنگ»، «خوانج»، و «خُنج» درآمده‌است. با توجه به شواهد تاریخی که از این پس مورد بررسی قرار خواهد گرفت، نام اولیه این شهر نمایانگر نوعی بافت فرهنگی و معنوی بوده که از طریق ایجاد «خانقاه» و «زاویه» های گوناگون، به ویژه پس از قرن ششم هجری، خود را نشان داده‌است. با این تعبیر ساختار اصلی شهر بر بنیاد فرهنگی و معنوی پایه‌گذاری شده و به همین جهت آن را «هنگ» که به معنای عمومی جایگاه گوشه نشینان و عبّاد و زهّاد است، نامیده‌اند. در محدودهٔ فرهنگی لارستانِ کنونی دو روستا یکی در منطقه «گوده» واقع در بخش بستک با نام «ده هُنگ» و دیگری در چند کیلومتری «خنج» با نام «هُنگ نو» وجود دارد که وجه تسمیهٔ اولی به خاطر استقرار یکی از روحانیان معروف تیرهٔ «قتالی» و ایجاد خانقاه و زاویه در آن دیار به این نام معروف شده نام اصلی این شهر در طول تاریخ دگرگون شده و شکل کنونی «خنج» را یافته‌است. تعبیر «کنج خنج» که در تذکره‌های قدیمی به کار رفته‌است، خود دلیل دیگری بر وجه تسمیه آن می‌باشد. اصولاً در زبان محلی رایج در منطقه کنج، به معنای «زاویه» و «خانقاه» به کار برده می‌شود. هم‌اکنون روستایی در منطقه «گوده» با نام «کُنجی» وجود دارد که بنیان‌گذار آن یکی از سادات معروف «قتالی» است که حدود یک صد و اندی سال پیش، از مقر اصلی خانوادگی اش در «چاه بُنارد» به این محل کوچ نموده و در آن جا به عبادت و ریاضت مشغول می‌گردد و مردم آن دیار به همین دلیل آن جا را «کنچی» به معنای زاویه و خانقاه نامیده‌اند و سادات «کنچی» در لارستان معروف می‌باشند و هم‌اکنون نیز روزانه زوّار بسیاری جهت ادای نذر و نیاز و حاجات خویش به آن دیار دور افتاده سفر می‌نمایند با این شواهد می‌توان پی برد که اساس و بنیان شهری «خنج» بر مبنای استقرار «خانقاه» و «زاویه» مشایخ طریقت بوده و به همین دلیل «هنگ» نامگذاری گردیده‌است و احتمالاً قبل از استقرار مجامع فرهنگی اسلامی، به نام دیگری مشهور بوده‌است. هنوز هم در روایات محلی نام قدیم «خنج» را «کوشک» می‌دانند که احتمالاً متعلق به دوره‌ای پیش از رونق فرهنگی آن، طی قرون اولیهٔ اسلامی تا قرن چهارم می‌باشد.
 به عنوان یکی از شهرهای تاریخی‌در جنوب استان فارس در طول قرون متمادی همواره دستخوش تغییر و تحولات بوده است. موقعیت خاص جغرافیایی این منطقه باعث شکل گیری یکسری مناسبات با دیگرمناطق همجوار خود شد که نتیجه آن به وجود آمدن راه های تجاری برایارتباط با دیگر مناطق بوده است. از مهمترین این مناطق سیراف میباشد که به عنوان اصلی ترین بندر تجاری درمسیر دریایی ابریشم نقش ایفا می کرد. مسیر دریایی ابریشم به مسیری گفته می شود که ازبنادر جنوب چین به و از آنجا به ختم می شد که به نیز معروف است این مسیر پس از رسیدن به مناطق شمالی خلیج فارس از جمله به جاده ابریشم متصل و به داخل ایران می‌رفت. یکی از مسیرهایی که سیراف را به داخل فلات ایران مرتبط می ساخت مسیری بود که از طریق  مناطقی مانند « »، « » و «فال» می گذشت و به خنج می رسیدو از آنجا به و در نهایت به فلات ایران ختم می شد.. نقش همانند دیگر مناطق پس کرانه ای نقشی کلیدی و تعیین کننده است چرا که پس از آن که در قرون سوم و چهارم در اثر مبادلات تجاری با به شکوفایی اقتصادی می رسد حتی پس از افول نیزجایگاه خود را حفظ می کند و در قرون بعدی به خصوص در قرن هشتم هجری، در اوج مناسبات فکری وفرهنگی با دیگرمناطق به سر می برد که وجود تعداد زیادی متعلق به این دوره در خنج گواه براین مطلب است. این مسئله تا قرن دهم ادامه پیدا می کند. 
 ، محمد بن عبدالله، اهل در ، از علمای معروف مذهب (از مذاهب چهارگانه بزرگ )و معروف به جهان اسلام و تاریخ نویس در سال ۷۴۸ هجری قمری عبور نموده‌است و به «خنج» رفته‌است. وی شرح این رحله در سفرنامه خود که به زبان عربی نوشته شده‌است و به معروف است چنین بیان نموده‌است: در این بیابان رهسپردیم تا به رسیدیم به (فتح کاف، واو و را) و آن شهری است کوچک، در آن جوی‌ها و بستان‌ها وجود دارد و بسیار گرم است، سپس از آنجا گذشته و سه روز در بیابان رهسپردیم و به رسیدیم که آخرش (ر) است. از لار به شهر (خنج بال) مسافرت کردیم وضبط نام آن به ضم خاء معجم است. گاهی به جای خاء، ها گویند و (هنج بال) بانون ساکن وجیم است و باالف ولام بسته‌است.در این سفر با قطب اولیا وقت یعنی ، مباحثه داشته و بخشی از آن بدین شرح است:((... در اسال 733 ه. به خنج وارد شدیم. شنیدیم که در همان خنج باز زاویه دیگری هست(غیر از زاویه شیخ ابودلف که مقصود به شیخ عبدالسلام بود) که جمعی از صلحا و عباد به سر می بردند. شب به سراغ آنان رفتم مردمی بودند بزرگوار که آثار عبادت بر وجناتشان هویدا بود و رنگ های زرد و بدن های نحیف و چشمان اشکبار داشتند. من که وارد زاویه آنان زاویه آنان شدم طعام آوردند و پیر آن قوم( ) بانگ بر زد که (پسرم محمد را بگویید بیاید). محمد در گوشه ای نشسته بود و وقتی پیش آمد از ضعف عبادت چنان می نمود که گویی از گور برخاسته، سلام کرد و نشست. پیر گفت:((پسرم، با این مهمانان در غذا موافقت کن تا از برکات آنان برخوردار گردی)). پسر که روزه دار بود با ما به طعام نشست و افطار کرد. این جمع همه مذهب (یکی از مذاهب بزرگ اربعه ) و پس از طعام مراسم دعا انجام گرفت و به منزل خود مراجعت نمودم.)) 
 مجموعه‌ای از معماری و آثار تاریخی متعلق به سدهٔ هشتم هجری است. گفته می‌شود مسجد جامع قدیم خنج مانند است. مربوط به سدهٔ ۷ تا ۸ است و در کنار مسجد جامع سلجوقی واقع شده است و این اثر در تاریخ ۲۳ فروردین ۱۳۷۸ با شمارهٔ ثبت ۲۳۱۶ به‌عنوان یکی از به ثبت رسیده است. 
 برکه میرشریف مربوط به دوره است بزرگترین برکه (آب انبار) سر پوشیده در خنج و حومه است که توسط میرشریف یکی از حکام فارس ساخته شده است باشماره 12707 به ثبث رسیده است. 
 این حمام که از آثار دوران است همانند دیگر حمام های تاریخی شامل رختکن، تُن و گرمخانه و خزینه می باشد. این اثر در سال 1354 به ثبت رسیده است.
 این قلعه در دامنه کوه قلاتو قرار دارد،قلعه شاه نشین در بلند ترین قله ارتفاعات قلاتو بین خنج و سده واقع شده است. اکنون آثاری از های و و حوض و در سراسر این رشته قلات مشهود است.این بنا مربود یه عصر بوده است. 
 این برکه که در مرکز شهر و در کنار یکی از شریان های اصلی شهر قرار دارد متعلق به دوره است و در سال 1384 باشماره 12696 به عنوان یکی از به ثبت رسیره است. 
 با توجه به اهمیت که از مسیر به و می رفته است.این مسیر در زمان شاه اُزیر (اُزیروس) قسمت هایی از این راه معروف با و فرش شده که هنوز آثاری از آن مشهود است. 
 مجموعه دانیالیه که شامل است. از بناهاي تاريخي و جاذبه‌ هاي گردشگري و متعلق به قرن هشتم هجري است كه به دستور سلطان قطب‌ الدين تهمتن ‌بن سلغور حاكم كه از مريدان شيخ دانیال بود ساخته شده است. محوطه شیخ دانیال خنج مجموعه ای از معماری قرن هفتم و هشتم هجری همزمان با زمامداری مغول در ایران است. این اثر در تاریخ ۱ مرداد ۱۳۵۳ با شمارهٔ ثبت ۹۷۵ به‌ عنوان یکی از به ثبت رسیده است. 
 گورستان سلاطین که قبرهای چندتن از پادشاهان در آن وجود دارد،با شماره 12689 در فهرست ثبت شده است. 
 مقبره شاه ، از ابنیه باستانی و مذهبی دیرینه شهر خنج است که قدمت این بنا به درستی مشخص نیست اما تعمیرات انجام شده در این بقعه در دوره نشان از اهمیت این مکان مقدس در ادوار مختلف تاریخی دارد.مدفن شیخ عبدالسلام از بناهای ارزنده در نوع خود محسوب می‌شود که باتوجه به ارزش‌های تاریخی، فرهنگی توسط اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری فارس در تاریخ دي‌ماه 1352 با شماره 962 شده است. 
 آرامگاه شیخ ابونجم خنج، از بناهای دوران اسلامی(قرن هشتم)، می باشد. این بنا با مصالح لاشه سنگ و ملاط گچ احداث شده است. وجود این بقعه به مسجد جامع خنج و سردر معروف آن نیز اعتبار خاصی بخشیده است . بقعه شیخ ابونجم خنج در محله حاج شیخ محمد ابونجم واقع است.تبدیل پلان مربع به دایره و سپس گنبد بوسیله فیلپوش از ویژگیهای این بنا است. این اثر در تاریخ ۱۳۷۸/۰۱/۲۳ به شماره ۲۳۱۷ در فهرست ثبت شده است. 
 این بنا که مدفن یکی از نامی خنج است دارای معماری است.تزئینات این بقعه از ارزش بسیار زیادی برخوردار است که در سایر بناهای نتبرکه فارس نظیر آن دیده نمی شود.این اثر به شماره 21323 در فهرست به ثبت رسیده است. 
 
 از جمله پدیده‌های ساختاری می‌توان به گسله‌های اساسی در سامانه گسیختگی‌های گستره نامبرده که در زیر به آن‌ها اشاره می‌کنیم.
 این پهنه گسلی با روندی نزدیک به ۷۰ درجه شمالی باختری دامنه شمالی کوه قره قزلی را متأثر ساخته و پس از شهر خنج دردشت خنج و دامنه جنوبی این دشت ادامه می‌یابد.
این پهنه گسلی شامل دسته‌ای از گسل‌های باراستای نزدیک به ۷۰ درجه شمال باختر است که بخش‌های شمالی شهر خنج را دربرمی گیرد. چنان‌که دربرش ساختاری زیرنقشه نمود دارد این پهنة گسلی درگروه گسله‌های طولی با مولفة اصلی راندگی همراه با حرکات راست بر قرارگرفته‌است. شیب سطح گسله‌های این پهنه گسلی بگونه‌ای معمول روبه شمال خاور است.
 این دسته گسلی دارای خمش‌های ناگهانی درراستای خود می‌باشند، بگونه‌ای که بخش‌هایی از آن دارای روند ۷۰ درجه شمال خاوری، بخش‌هایی دارای روند خاوری – باختری و بخش‌هایی ۵۵ درجه شمال باختری می‌باشد. گسل هفت وان جنوب تاقدیس کوه سیاه و بخش‌هایی جنوبی تر آن را متأثر ساخته‌است.
دسته گسلی محمله: این گسیختگی‌ها باسازوکار راستالغز تا مورب لغز درگروه گسله‌های مایل تاقدیس کوه تنگ خور را متأثر ساخته‌است. درشمار بهم ریختگی‌های ساختاری و تغییرات پی آمده از جنبش این گسیختگی درتاقدیس کوه تنگ خور می‌توان به انحراف و جابجائی افقی همراه با حرکات راست بر درمحور تاقدیس یادشده اشاره کرد.
پایان‌نامه زمین‌شناسی خنج- یزد تابستان ۱۳۸۹-مهندس فردین شهریاری کارشناسی ارشد پترولوژی
 دوران معاصر:
 
 
 
 دوران کهن:
 
 خنج، مرکز شهر ستان خنج در890/27 درجه عرض شرقی و 437/53 درجه شمالی قرار دارد. که از جنوب به شهرستان های و و از شمال به شهرستان قیر و کارزین و و از شمال شرق به و از شرق به شهرستان محدود می شود. خنج در ابتدای دشتی وسیع در کوهپایه های قرار دارد . فاصله آن تا خلیج فارس ۹۰ کیلومتر. ارتفاع آن ۱۰۴۴ متر می باشد. 
 خنج در بیشتر روزهای سال با آب و هوای گرم مواجه است. اما در عین حال جزو مناطق پر بارش استان فارس است. پس از بارش باران و آب گیری دریاچه فصلی خنج میزبان پرندگان مهاجر در فصل های پر بارش به خصوص زمستان می باشد. 
 
 یک بیمارستان دولتی که توسط مردم محلی ساخته شده است. تعداد تخت مصوب بیمارستان 113 تخت است. سرویس های تخصصی این بیمارستان شامل : ، ، داخلی، اطفال و نوزادان، چشم، ، ، ، NICU ،Icu، و روان، و است. خدمات پاراکلینیک موجود عبارتند از: ، ، ، ، ، ، ، نوار عصب و عضله و   ، CT  OPG، و تغذیه و رژیم درمانی و کلینیک و )نقش مهمی در حفظ و ارتقاء سلامت مراجعین محترم دارد . 
 این کتابخانه در مرکز شهر قرار دارد و دهه 50 ساخته شد. این کتابخانه برای چندین دهه کتابخانه اصلی شهر است.. 
 کتابخانهٔ صابرین نیز بودجه شخصی یک خیر محلی ساخته شده‌است.این کتابخانه شامل مخزن کتاب با گنجایش بیش از چند هزار جلد، سالن‌های مطالعهٔ آقایان و
 خانم‌ها است. این کتابخانه در تاریخ1380 به مساحت240 مترمربع تاسیس شد. 
 بناهای زیر از جمله بناهای ثبت شده در آثار باستانی استان فارس می‌باشد که قدمت آن‌ها به قرن هفتم هجری می‌رسد (بیش از۷۰۰سال)
 
 
 
 
 
 
 
 
 در مقبره شیخ حاجی محمد سنگهایی قدمتی در ابعاد مختلف وجود دارد که بر روی آن‌ها آیاتی از قرآن با خطی که با خط امروزی متفاوت و به راحتی قابل خواندن نیست اما بسیار مرتب، حک شده‌است.
{"title": "خنج", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%AE%D9%86%D8%AC&oldid=35155399", "language": "fa"}