در ،   است که دارای اتم   محدود به یک (مانند گروه ) و یا (مانند گروه  ) است. به‌طور کلی هر گونه حلال که حاوی H   باشید حلال پروتونی نام دارد. مولکول‌های این قبیل حلال‌ها به آسانی پروتون ( H) به می‌دهند. در مقابل،  نمی‌توانند هیدروژن بدهند.
 از حلال‌های پروتونی قطبی عموماً برای حل کردن نمک‌ها استفاده می‌شود. در کل این حلال‌ها  و  بالایی دارند.
 ویژگی‌های معمول حلال‌های پروتونی :
 
 
 
 
 مثال‌های حلال‌های پروتونی قطبی شامل ، بیشتر ،  ،  و  است. حلال‌های پروتونی قطبی برای واکنش‌های  و حلال‌های غیرپروتونی قطبی برای واکنش‌های  مناسب هستند.
 حلال‌های غیرپروتونی قطبی حلال‌هایی هستند که فاقد هیدروژن اسیدی‌اند. در نتیجه‌ی این ویژگی، این حلال‌ها نمی‌توانند   بدهند. این حلال‌ها عموماً و قطبیت بالایی دارند. اگرچه استفاده از اصطلاح " غیر پروتونی قطبی" منع شده‌است، IUPAC این حلال‌ها را به عنوان حلال‌هایی با گذردهی نسبی و قطبیت بالا معرفی می‌کند. حلال‌هایی که با تعریف IUPAC تطابق دارند عبارتند از  ، و . 
 ویژگی‌های حلال‌های غیرپروتونی قطبی:
 
 
 معیارهای یاد شده نسبی و بسیار کیفی هستند. طیف وسیعی از اسیدی بودن برای حلال‌های غیرپروتونی شناخته شده‌است. توانایی آن‌ها برای حل کردن نمک به شدت وابسته به طبیعت خود نمک است.
 حلال‌های غیرپروتونی قطبی به‌طور کلی با بازهای قوی مانند Grignard یا n-butyllithiumناسازگار هستند. این واکنش‌دهنده نیاز به استر دارند و به نیتریل‌ها، آمیدها، سولفوکسیدها و غیره نیازی ندارند.
 حلال‌ها به صورت کیفی به غیرقطبی، غیرپروتونی قطبی و پروتونی قطبی تقسیم‌بندی شده و براساس ثابت   رتبه‌بندی می‌شوند.
 
 Loudon, G. Mark. Organic Chemistry 4th ed. New York: Oxford University Press. 2002. pg 317.
{"title": "حلال پروتونی", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%AD%D9%84%D8%A7%D9%84_%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%AA%D9%88%D9%86%DB%8C&oldid=32998088", "language": "fa"}