یا (از یونانی πέδον pedon «خاک» یا «زمین» و σφαίρα sfaíra «حوزه، فلک، سپهر») خارجی‌ترین لایهٔ زمین است که از تشکیل‌شده و به فرایندهای تشکیل خاک مربوط است. خاک سپهر در ارتباط با ، ، و است. مجموع کلی تمام موجودات زنده، خاک و آب و هوا به عنوان خاک‌سپهر نامیده می‌شوند؛ خاک‌سپهر پوست کرهٔ زمین است و تنها زمانی توسعه پیدا می‌کند که تعاملی پویا بین جو (هوا در خاک و بالای آن)، زیست‌کره (موجودات زنده)، سنگ‌کره (ناسنگپوش و سنگ بستر) و آب‌کره (آب موجود در داخل، زیر و روی خاک) وجود داشته باشد. خاک‌سپهر پایه و اساس زندگی روی سیارهٔ زمین است.
 مقالهٔ اصلی: به متلاشی‌شدن سنگ‌های به وسیله تماس مستقیم سطح زمین با هواکره، می‌گویند. فرایند تشکیل خاک تحت تأثیر هوازدگی شیمیایی مواد معدنی سیلیکات قرار دارد که با کمک فراورده‌های اسیدی گیاهان و موجودات زنده و همچنین اسید کربونیک جو امکان‌پذیر است. در اتمسفر و لایه‌های خاک طریق واکنش کربوناسیون تشکیل می‌شود.
 این فرم غالب هوازدگی شیمیایی است و در تجزیهٔ مواد معدنی کربنات مانند کلسیت و دولومیت و مواد معدنی سیلیکات مانند فلدسپار کمک می‌کند. تجزیهٔ توسط اسید کربنیک برای تشکیل خاک به شرح زیر است:
 
 نتایج این واکنش در این زمینه سطح بالای ، یونهای سدیم و سیلیس در آب خواهد بود. تجزیهٔ مواد معدنی کربنات:
{"title": "خاک‌سپهر", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%AE%D8%A7%DA%A9%E2%80%8C%D8%B3%D9%BE%D9%87%D8%B1&oldid=33495504", "language": "fa"}