(به : ) و تک‌سرنشین ساخت شرکت فرانسوی داسو است که به عنوان جایگزینی برای جنگنده‌های خانواده تولید شد. حدود ۷۴۰ فروند از این هواپیما بین سال‌های ۱۹۶۶ تا ۱۹۸۳ تولید گردید و از اوایل دهه ۱۹۷۰ در ارتش فرانسه و چندین کشور دیگر دنیا به عنوان یک به کار گرفته شد.
 میراژ اف۱ از یک موتور SNECMA Atar با ۴۹ کیلو نیوتن در حالت خشک و بیش از ۷۰ کیلو نیوتن با ، نیرو می‌گرفت که این هواپیما را به سرعت ۲٫۲ ماخ (۲۳۳۸ ) در ارتفاع ۱۲ هزار متری می‌رساند. شعاع عملیاتی این هواپیما با ۱۴ بمب ۲۵۰ کیلویی در پرواز مرتفع-پست-مرتفع به ۴۲۵ کیلومتر می‌رسید ضمن اینکه از قابلیت و حمل سوخت اضافی هم برخوردار بود و برخی مدل‌های آن حتی توانایی سوخت‌رسانی به یکدیگر را هم داشتند. میراژ اف۱ در مأموریت‌های گشت هوایی جنگی با دو موشک و سوخت اضافی در حدود دو ساعت و ۱۵ دقیقه مداومت پروازی داشت و خدمتی آن ۲۰ هزار متر بود. این هواپیما در ارتفاع بالا ۲۴۳ بود. میراژ اف۱ به دو تیربار ۳۰ میلی‌متری DEFA مسلح می‌شد که هر یک ۱۵۰ گلوله داشتند و قادر بود تا انواع مختلف موشک‌های هوابه‌هوا، هوابه‌سطح، راکت و بمب و تجهیزات شناسایی را با خود حمل کند.
 جستجوی برای طراحی جایگزینی تواناتر برای میراژ ۳ از دهه ۱۹۶۰ یعنی زمانی که هنوز میراژ ۳ در بود، آغاز شد. ایده‌های اولیه قابلیت و داشتن بال‌های متحرک را شامل می‌شد. ابتدا میراژ۳ که جنگنده‌ای نسبتاً بزرگ با بال‌های دلتای متغیر بود طراحی شد. بال‌های متغیر به هواپیما اجازه می‌داد که با توجه به نوع پرواز درجه خمیدگی بال خود را انتخاب کند. اما در جریان پروازهای آزمایشی مشخص شد که پرواز در ارتفاع پایین با بال‌های مثلثی بسیار دشوار است. سپس هواپیمای دیگری که برای پرواز بهتر در ارتفاع پایین طراحی شده بود نظر نیروی هوایی فرانسه را به خود جلب کرد. این هواپیما که میراژ اف۲ نام گرفته بود، بدنه پروازی میراژ را داشت اما از بال‌ها و دم متعارف‌تری استفاده می‌کرد. اما همچنان داسو معتقد بود که هواپیمای کوچکتر برای ایفای نقش جنگنده مناسبتر است. در نتیجه مدل کوچک‌شده‌ای از با موتور ارتقایافته Atar ساخته شد. 
 بازگشت داسو از بال مثلثی به بال ذوذنقه‌ای با پیشرفت‌های فنی ممکن شد که تولید بال‌های فوق‌العاده نازک و در عین حال مستحکم را امکان‌پذیر می‌کرد و هواپیما را قادر می‌ساخت که در پروازهای نیز در حد و اندازه هواپیمایی با بال دلتا ظاهر شود. یکپارچگی بدنه پروازی هم این اجازه را به هواپیما می‌داد که سوخت بیشتری با خود حمل کند. اولین پیش‌نمونه این هواپیما که در نامگذاری شده بود در دسامبر ۱۹۶۶ به پرواز درآمد و طرح‌های بزرگتر و پرهزینه‌تر و کنار گذاشته شدند. میراژ اف۱ بالاخره در سال ۱۹۷۳ به ارتش فرانسه پیوست و در سال‌های بعد به یازده کشور دنیا صادر شد. میراژ اف-۱ تا سال ۱۹۸۴ جنگنده استاندارد نیروی هوایی فرانسه محسوب می‌شد. در این سال که بازگشت دوباره شرکت داسو به بال دلتا بود، به ارتش فرانسه پیوست و جایگزینی تدریجی میراژهای اف-۱ با میراژ ۲۰۰۰ آغاز شد. 
 مدل ساده شدهٔ میراژ اف۱ که برخی تجهیزات آن حذف شده و جای بیشتری برای حمل سوخت داشت. Cyrano از این مدل برداشته شده و دماغه هواپیما مخروطی‌تر شده بود. اف-۱آ یک هواپیمای حمله به زمین بود که فقط در طول روشنایی روز توانایی انجام عملیات را داشت. در این هواپیما از یک دید لیزری بهره می‌برد و می‌توانست از فاصله ۵ کیلومتری هدفی را برای دنبال کردن و رهاسازی اتوماتیک بمب تعیین کند.
 مدل شبانه‌روزی در تمامی شرایط جوی با رادار کنترل آتش Thomson-CSF Cyrano IV و نمایشگر HUD که تمامی اطلاعات پروازی را در محدوده دید خلبان قرار می‌داد.
 مدل تقویت‌شدهٔ میراژ اف۱ث با رادارهای ارتقایافته سیرانو. قابلیت‌های اضافه شده به این مدل شامل نقشه‌برداری هوایی زمینی و تجهیزاتی برای پیگیری مستمر اهداف و یک سامانهٔ پیشرفتهٔ ناوبری گرانشی می‌شد. تجهیزات انتخابی برای این مدل هم شامل رادار ناوبری داپلر و می‌شد.
 مدل بهینه‌سازی‌شده میراژ اف۱ث برای حمله به زمین و . این بهینه‌سازی از سال ۱۹۹۲ آغاز شد.
 مدل مخصوص عملیات‌های میراژ اف۱ با رادارها، دوربین‌ها و سنسورهای مخصوص تصویربرداری.
 عراق در در مجموع ۹۳ فروند از این جنگنده‌ها از فرانسه خریداری کرد و به‌طور گسترده از آن‌ها برای عملیات‌های شناسایی، حمله به اهداف زمینی و حمله به کشتی‌ها استفاده کرد. 
 اولین پیروزی یک جنگنده عراقی در با در این جنگ در پائیز ۱۳۶۰ به دست آمد که با چندین پیروزی دیگر در ماه‌های بعدی همراه شد و تأثیر بسیاری در بازگرداندن روحیه خلبانان داشت که تنها در ۶ ماهه اول جنگ ۵۰ هواپیمای خود را در جنگ هوایی با اف-۱۴های ایرانی از دست داده بودند. در سال ۱۹۸۷ هم یک اف-۱ عراقی با دو موشک‌انداز آمریکایی را در مورد هدف قرار داد که باعث آسیب دیدن این کشتی شد. در سال ۱۹۹۱ در جریان چندین فروند هواپیمای میراژ اف ۱ از عراق به ایران گریختند و از سال ۱۹۹۲ در خدمت قرار گرفتند. ایران در مجموع ۲۴ فروند F1EQ و F1BQ دارد.
 در طول دست کم ۳۳ فروند میراژ اف-۱ به وسیلهٔ اف-۱۴های ایرانی سرنگون گردید که این آمار به وسیله منابع ایرانی، غربی و عراقی مورد تأیید قرار گرفته‌است. دو فروند نیز به وسیلهٔ فانتوم سرنگون شد.
 در مجموع ۷۲۰ فروند میراژ اف-۱ تولید شده و در اختیار ۱۳ کشور دنیا قرار گرفت. از این تعداد ۵ کشور در خاورمیانه، ۴ کشور در آفریقا، ۳ کشور در اروپا و ۱ کشور در قرار دارند.
 این هواپیما‌ها در حالی وارد ایران شدند که نه تنها هیچ کتاب راهنما و دفترچه فنی به همراه نداشتند، بلکه همه آن‌ها فاقد جایگاه‌های حمل جنگ‌افزار بودند. قطعات یدکی نیز برای این هواپیما موجود نبود و این در حالی بود که سطح فناوری‌های میراژ اجازه نمی‌داد از آن صرف نظر شود؛ بنابراین با تصمیم ، فرمانده متخصصان ایرانی دست به کار شدند و برای عملیاتی کردن این هواپیما بدون مراجعه به کشور سازنده اقدام نمودند. با راه‌اندازی و این هواپیما‌ها، یک فروند هواپیمای میراژ اف۱ در تابستان ۱۳۷۲ در پایگاه همدان آماده پرواز شد. با توجه به این‌که جنگنده میراژ اف۱ هواپیمای سازمانی نیروی هوایی محسوب نمی‌شد و هیچ کتاب آموزشی، تجهیزات زمینی یا برخی ملزومات اساسی برای پرواز میراژ در دسترس نبود، باید خلبانی باتجربه، ریسک پرواز با این جنگنده‌ ناآشنا را برعهده می‌گرفت. در این میان سرهنگ بهروز نقدی‌بیک با اتکا به تجربیاتش از هواپیمای فانتوم، داوطلب اولین پرواز با میراژ شد. سرهنگ خلبان بهروز نقدی‌بیک ۲۴ مهر ۱۳۷۲ نخستین پرواز با این جنگنده را در در حضور فرمانده نیروی هوایی ارتش با موفقیت انجام داد که این اتفاق، سرآغاز به خدمت‌گیری این جنگنده در ناوگان عملیاتی نیروی هوایی ایران شد.
{"title": "داسو میراژ اف۱", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D9%88_%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%A7%DA%98_%D8%A7%D9%81%DB%B1&oldid=34936391", "language": "fa"}