یا یا تئوری برخاسته از داده‌ها یا تئوری بنیادی یک روش تحقیقی عام، و تفسیری است که در سال ۱۹۶۷ توسط و به وجود آمد. 
 «نظریه‌ی برپایه»، روش تحقیقی برآمده از سنت‌های علوم اجتماعی در دانشگاه‌های کلمبیا و شیکاگو طی اوایل نیمه دوم سده بیستم است. دوران پیدایی و برآمدن این روش تحقیق، زمانه نقد اثبات‌گرایی و مابعد اثبات‌گرایی است. دورانی که عقلانیت انتقادی در برابر عقلانیت ابزاری اهمیت یافته است. 
 تئوری داده‌بنیاد این امکان را برای پژوهشگران در حوزه‌های موضوعی گوناگون فراهم می‌آورد تا به جای تکیه بر نظریه‌های موجود، خود تئوری و گزاره را تدوین کنند. این تئوری‌ها و گزاره‌ها به گونه‌ای سیستماتیک و بر پایه داده‌های واقعی پرداخته می‌شود. هر تئوری و گزاره‌ای که بر اساس این روش تدوین می‌شود بر زمینه‌ای مستند از داده‌های واقعی بنیاد نهاده شده‌است. 
 در واقع تئوری داده بنیاد روشی است برای دستیابی به شناخت پیرامون موضوع مورد مطالعه و موضوع یا موضوعاتی که پیش از این در مورد آن‌ها تحقیق جامعی نشده‌است و دانش ما در آن زمینه محدود است. 
 روایی هر تئوری داده‌بنیاد به سنجش با سنجه‌های گوناگون از جمله بستگی دارد.
{"title": "نظریه زمینه‌ای", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D9%86%D8%B8%D8%B1%DB%8C%D9%87_%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C&oldid=32785406", "language": "fa"}