«فره» به اینجا تغییرمسیر دارد. برای شاعر و موسیقیدان فرانسوی را ببینید. برای دیگر کاربردها را ببینید. یا ، مفهومی در است. فر موهبت یا فروغی ایزدی است که شخص با انجام خویشکاری‌های خود و رسیدن به درجه‌ای از کمال به دست می‌آورد. عضو هر می‌تواند فرّ مربوط به خود را بدارد. در ترکیب‌های فرّهِ ایزدی، فرّهِ شاهی، فرّهِ ایرانی، فرّهِ کیانی، فرّهِ موبدی و فرّهِ پهلوانی بیشتر از بقیه به کار رفته‌اند. مشروعیت شاهان وابسته به فرهمندی ایشان بود. شاه مشروع شاهی بود که دارای فرّه شاهی که گاه به صورت فرّه ایزدی هم ذکر می‌شود باشد. فر تنها متعلق به افراد/ایرانیان پاک است و با بدی کردن و غرور و امثال آن هم از دست تواند رفت. در اساطیر ایران مواردی هست که به سبب غرور یا خطاهای بزرگِ شاه فره از وی گسسته و مشروعیت از دست رفته‌است. دو مثال و قابل ذکرند.
 بارزترین جلوهٔ فر تابندگی آن است. کسی که دارای فرّه است رخساری تابنده می‌دارد. به تابندگی افراد فرهمند در اساطیر بسیار اشاره شده‌است. مثلاً در چون از بدی پالوده می‌گردد فره ایزدی از او تافتن می‌گیرد. معروف‌ترین این تابندگی‌ها راست چنان‌که جزء دوم نام وی به معنی درخشان است و نام اصلی وی است.
 فرّ هنگام گسستن از افراد یا پیوستن به ایشان نمودهای دیگری هم می‌یابد. برای نمونه فرّه از جمشید در هیئت مرغی (مرغ وارغنه) گسست یا در هیئت غُرمی (=میش کوهی) به تک در پی روان بود تا سرانجام به وی پیوست. فرّه در هیئت غرم روایتی‌است که در آمده‌است. در هم روایتی مشابه ذکر شده‌است که برّ‌ه‌ای از پس ایشان [اردشیر و کنیزکی که با وی گریخته بود] همی‌دوید. 
 در اوستا این کلمه به صورت یا آمده‌است. صورت آن و به معنی شکوه و خوشبختی‌است. در نوشته‌های این واژه به صورت آشناتر (با املای یا ) آمده‌است. در اواخر معنی فرّ تحول یافته و تبدیل به شده بود. این تحول را به خاطر شرایط و فشار طبقاتی ساسانیان می‌داند که به موجب آن ورزیدن درست خویشکاری‌ها (چنان‌که از مفهوم ابتدایی فر بر می‌آید) باعث به دست آوردن فرّه نمی‌شده‌است و نیز دست‌کشیدن از انجام خویشکاری‌ها موجب از دست دادن فرّه. 
 آذر فرنبغ در آتشکده کاریان، یکی از سه ایرانِ مزدایسنیِ دورانِ ساسانی است که در ستایش فر‌ِّ بَغانی افروزان نگاه داشته می شده و از آن دوران به جای مانده.
{"title": "فر", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D9%81%D8%B1&oldid=34926736", "language": "fa"}