شاهزاده و فرزند از بود.
 ولی‌عهد فتحعلی‌شاه قاجار در ابتدا بود. او در دوران ولایت‌عهد در یکی از عهدنامه‌هایی که با به امضا رساند، مسئله موروثی شدن سلطنت در میان فرزندانش را به‌عنوان یکی از بندهای عهدنامه گنجاند. از آنجا که او یک سال پیش از مرگ فتحعلی‌شاه (مهرماه ۱۲۱۳ خورشیدی) درگذشته بود، فتحعلی‌شاه برای اجرای مفاد عهدنامه، برخلاف مرسوم، فرزند عباس میرزا یعنی نوه خودش را به ولایت‌عهد منصوب کرد و وی را به والی‌گری فرستاد. با مرگ فتحعلی‌شاه، بزرگ‌ترین پسر باقی‌مانده‌اش، حسین‌علی میرزا فرمان‌فرما که والی فارس بود و به‌لحاظ مرمت بارگاه ، محبوبیتی نیز کسب کرده بود، داعیه پادشاهی نمود. ، برادر کوچک‌تر (۱۷ساله‌اش) را به مقابله با قوای عمویش فرستاد که در این نبرد، قوای حسین‌علی میرزا فرمانفرما شکست خورد و پایه‌های سلطنت محمدشاه ۱۷ ساله تحکیم گردید. 
 روایت خاوری شیرازی در کتاب تاریخ ذوالقرنین مربوط به ولادت فرمانفرما: «معزی الیه نیز درسنه یکهزار و دویست و سه در قصبه نوا از بطن صبیّه مرضیُه محمدجعفر خان عامری حاکم بسطام که بر افق سپهر اخضر برآید، به عالم شهود جلوه گر شد. چهری داشت که مهر منیر از تابش در تاب و ماه عالمگیر از التهابش در اضطراب بود. دایه روزگار از شیر لطافتش پرورش داده، مادر عهد در مهد طراوتش به استراحت نهاد. بیشابیه اغراق، مردم دیده در اول نظر بر جمال فرشته مثالش چون نجوم ثابته بر چرخ حیران شدی و از کثرت حیرانی چون گل میخ بر باب حربا در آفتاب و جوان در خواب بر جای خود خشک آمدی.» 
 اسامی فرزندان حسینعلی میرزا فرمانفرما به قرار ذیل می‌باشد: 
 قصیده ای در ستایش حسینعلی میرزا فرمانفرما و برادرش
{"title": "حسین‌علی میرزا فرمانفرما", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86%E2%80%8C%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%B2%D8%A7_%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7&oldid=34940313", "language": "fa"}