یکی از خاندان‌های معروف ایرانی در دوره ، ، و بود که از نسل روسای بودند. شاخه‌های این خانواده در ، ، و منطقه در نزدیکی زندگی می‌کردند. خوانین مقدم در مراغه و هشترود و زنجان از نسل آقاخان مقدم جوانشیر از سرداران شاه عباس دوم بودند. هرچند نسبت مقدم‌های تهران با سه خانواده دیگر به درستی معلوم نیست. به گفته مقدم‌های تهران از عموزادگان احمدخان مقدم (از فرماندهان جنگ‌های ایران و روسیه) بودند که در اوایل دوره قاجار به تهران آمدند.
 جد اعلای آنان، آقاخان مقدم جوانشیر، در زمان مراغه را به اقطاع دریافت کرد. پس از او پسرش غازی سلطان (آقاخان ثانی) جانشین وی شد. در زمان نادرشاه علی‌خان مقدم از این خانواده در فتح هندوستان شرکت داشت. به نوشته پسر علی‌خان، احمدخان مقدم است که از سرداران بود و از طرف شاه سمت بیگلربیگی و فرمانده افواج مراغه را دریافت کرد و در جنگهای ایران و روسیه شرکت داشت. او به دستور فتحعلی شاه دختر خود را به عقد درآورد. او در جنگ‌های ایران و روسیه رشادت‌های بسیار کرد و در نهایت هم در یکی از همین جنگ‌ها کشته شد. پسرانش جعفرقلی‌خان و حسین‌پاشاخان از افسران زبده سپاه بودند. جعفرقلی‌خان در کشته شد. برادرش حسین خان که با درجه یاوری وارد نظام شده بود، تمام مراحل نظامی را تا آجودان‌باشی کل ارتش ایران طی کرد. پسر او اسکندرخان مقدم در جنگ با در صحرای به قتل رسید و در استرآباد دفن شد. پسر او فتح‌الله‌خان مقدم که القاب «ظفرالدوله» و «سردار مؤید» داشت و فرمانده فوج سوم مراغه بود. پسر دیگر اسگندرخان بود که مدتی حاکم مراغه و چندی حاکم آذربایجان بود. او از مخالفان مشروطه بود و فرزندی نداشت. از پسران ظفرالدوله، اسکندرخان سردار ناصر در دوران رضاشاه نماینده مراغه در بود و پسر دیگرش از اعضای و در زمان استاندار بود. 
 به نوشته خان ملک ساسانی، یکی از عموزادگان احمدخان مقدم، به نام حسین‌خان در اوایل دوران قاجار به تهران آمد و شاخه خانواده مقدم را در تهران پدید آورد. اعضای این خانواده، برخلاف خانواده احمدخان که عموما نظامی بودند، در نظام دوره قاجار جایگاهی به دست آوردند. از نسل حسین‌خان، از دولتمردان اوایل سلطنت ناصرالدین‌شاه بود و معروف است که او فرمان قتل را در اجرا کرد. پسر بزرگ حاجب‌الدوله است که مدتی حاکم قم بود. او پدر و می‌باشد. ، پسر محمدباقر خان، مدتی فرماندار دزفول و سپس رئیس شهربانی تهران بود. احتساب‌الملک پدر (نویسنده و دیپلمات ایرانی) و (استاد دانشگاه تهران در رشته معماری و نقاشی) بود. 
 معروف‌ترین پسر حاجب‌الدوله است که وزیر انطباعات و از مترجمین و مولفین پرکار و شناخته شده دوره قاجار است.
 شاخه ای از خوانین مقدم به همراه بخشی از ایل مقدم مراغه در اواخر دوره زندیه یا اوایل دورهٔ قاجاریه در منطقه در نزدیکی زنجان ساکن شدند. نسل این شاخه از خوانین مقدم نیز به آقاخان مقدم می‌رسد. از اعضای معروف این خانواده می‌توان از (سفیر ایران در ) و حسن‌خان مقدم ناصرالدین‌شاه نام برد. فرد اخیر بانی است و موقوفه‌ای بزرگ نیز در آن محدوده از خود به جای گذاشته است. مصطفی‌قلی‌خان (پسر حسن خان میرشکار و مؤسس ) و پسرانِ حاج مصطفی قلی خان نصرالله‌خان، مصطفی خان و هوشنگ خان مقدم (ملقب به میرشکار) بودند و نیز قاسم‌خان از دیگر خوانین مقدم میرشکار بودند.
 شاخه‌ای از خوانین مقدمِ زنجان، خاندان مقدم سلیمی است. جد بزرگ این خانواده سلیم‌خان بوده است، پسر او فتحعلی‌خان نام داشته و نواده‌اش بوده است. حاجی خان که در حدود سال ۱۳۱۸ خورشیدی فوت کرده است، اولین نسل این خانواده است که به نام خانوادگی رسمی «مقدم سلیمی» نامیده شده است. از وی یک سفرنامهٔ حجاز به جای مانده است.
{"title": "خاندان مقدم", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%AE%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86_%D9%85%D9%82%D8%AF%D9%85&oldid=34514941", "language": "fa"}