(به : ، Gujǎrātī Lipi)یکی از خطوط بود که به سامانه‌های نوشتاری مانسته است. این الفبا را برای زبان‌های و بکار بسته می‌شوند. گجراتی در اصل یک گونه و ورده‌ای از دبیره است که با کاهش ویژگی‌های افقی آن خط پدید آمده است. گجراتی دارای شیوه عددنویسی خاص خود است.
 گجراتی یکی از خطوط برگرفته از است و پاره‌ای از بشمار می‌رود. گجراتی از دگرگونی خط دیواناگری پدید آمده که در آغاز برای نوشتن زبان گجراتی بوده است. زبان و خط گجراتی در میان سده‌های دهم تا پانزدهم، پانزدهم تا هفدهم و هفدهم تا نوزدهم میلادی تکوین یافته‌اند. نخستین دوره‌ی تکوینی با کاربرد و و ورده‌هایشان همچون ، ، و نمایان دانسته می‌شود. دوره تکوینی دوم، خط بگستردگی از ۹۲-۱۵۹۱ میلادی بکارگرفته شده است. آغازین‌ترین اسناد شناخته شده در خط گجراتی کهن، دست‌نوشته است که دیرینگی‌اش میان ۹۲-۱۵۹۱ برمی‌گردد، و نخستین نسخه‌های چاپی در آگهی‌هایی به سال ۱۷۹۷ نمایان شده است. دوره تکوینی سوم، برای تندنویسی و آسان‌نویسی است. بکارگیری بویژه در نوشتار متروک شده است. تا سده نوزدهم این شیوه برای آمارداری و حسابرسی مقالات بکار گرفته می‌شدند زیرا خط دیواناگری برای نوشتارهای دانشگاهی و ادبی استفاده می‌شدند. این خطوط بانام‌های (śarāphī) به معنای صراف، (vāṇiāśāī) به معنای بازرگان یا (mahājanī) به معنای سوداگر شناخته می‌شوند. این سه خط امروزه پایه‌ها و شالوده‌ی خط نوین گجراتی هستند. 
 سامانه نوشتاری گجراتی، است که هر نویسه به همراه واکه‌ی پایه a [ə] می‌باشد. برای واکه‌های دیگر پساهمخوانی (postconsonantal )، بکار بسته بود در حالی که برای واکه‌های نا-پساهمخوانی (جایگاه‌های آغازی و پسا-واکی) دارند که نویسه‌های کامل شکل گرفته شده هستند .
 ، که جامعه‌ی زرتشتی را برای سالیان درازی در سراسر گیتی زنده نگاه داشته‌اند، اوستا را در خطوط برپایه براهمی از برگردانیده‌اند. نخستین برگردان‌ها و بهترست بگوییم ترانویسی‌ها در حدود سده‌ی دوازدهم بینجامیده است. این ترانویسی‌ها اکثراً بدست دین‌شناسان سنسکریت‌دان پارسی و نریوسنگ دهوال (Neryosang Dhaval) در آن روزگار نوشته شده‌اند. امروزه، در میان زرتشتیان اوستا بیشتر در خط گجراتی نوشته می‌شود. باری چون برخی حروف اوستایی برابری درست در گجراتی ندارند، زرتشتیان حروفی ترکیبی ساخته‌اند برای نمونه چون در گجراتی واج /z/ (مانند ) وجود ندارد از ترکیب حرف-واج /j/ به همراه نقطه‌ای در زیرش، حرفی درست کرده‌اند. 
 ( ) در تنظیم سنتی‌شان، به دو رده «کوتاه» ( ) و «بلند» ( ) و نیز هجاهای «سبک» ( ) و «سنگین» ( ) گروهبندی می‌شوند که در اشعار سنتی یاد شده‌اند. واکه‌های بلند تاریخی ئی و ئو هستند. 
 ર , જ and હ form the irregular forms of રૂ , જી and હૃ .
{"title": "خط گجراتی", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%AE%D8%B7_%DA%AF%D8%AC%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DB%8C&oldid=33842207", "language": "fa"}