کتابی از فقیه و فیلسوف ایرانی است که در آن نظریه خود مبنی بر اشتقاق از را تحلیل و تئوری معروف به را بیان می‌کند. او در این کتاب با نقدی درون‌مذهبی بر و نظریه از نظریه وکالی بودن حکومت و مشروعیت دمکراتیک دولت جانبداری می‌کند. بر اساس نظریه حائری افراد جامعه نسبت به کشور خود نوعی دارند و اداره آن را به وکالت از خود به شخص حاکم واگذار کرده‌اند.
 یکی از نتایج برآمدن واژه حکومت از واژه حکمت که در این کتاب تشریح می‌شود این است که حکومت به معنی تدبیر و رایزنی خردمندانه در امور کشور است و هرگز به معنای امر کردن و فرمان دادن به زیردستان نیست. 
 حائری یزدی در کتاب حکمت و حکومت نخستین محققی است که به رد نظریه ولایت فقیه می‌پردازد. از جایگاه این کتاب در حوزه فلسفه اسلامی به زبان فارسی با عبارت « نو یا تالی مدینه فاضله » یاد می‌کند. 
 این کتاب هرگز در ایران اجازه انتشار نیافته‌اما به‌طور گسترده‌ای توزیع شده و مورد نقدها و بررسی‌های فراوانی قرار گرفته‌است. یکسال پس از انتشار این کتاب در اولین شماره فصلنامه حکومت اسلامی متعلق به دبیرخانه مقاله‌ای از با عنوان منتشر شد که متضمن نقدهایی بر کتاب حکمت و حکومت بود. در شماره بعدی این فصلنامه پاسخی از سوی حائری یزدی به این مقاله و جوابی از سوی جوادی آملی منتشر شد.
از دیگر نقدهایی که بر این کتاب شده می‌توان به عضو مجلس خبرگان رهبری در کتاب «حکومت حکیمانه: نقد نظریه حکمت و حکومت» و آیت‌الله سید عباس حسینی قائم مقامی در کتاب «قدرت و مشروعیت» اشاره کرد.
یکی از بهترین نقدهایی که در مورد این کتاب نوشته شده یک سری دو جلدی بنام (حکمت حکومت) است که توسط رئیس فرهنگستان علوم اسلامی، سید محمدمهدی میرباقری است.
{"title": "حکمت و حکومت", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%AD%DA%A9%D9%85%D8%AA_%D9%88_%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%85%D8%AA&oldid=29846150", "language": "fa"}