، (به : ) به زنانه‌ای گفته می‌شود که پرستش آن‌ها در میان جوامع باورمند به ادیان کهن رواج داشته‌است. مردمان پیش از تاریخ، با هدف نزدیکی به سرچشمه‌های نیروی باروری یا برای به‌دست آوردن خوشنودی و همکاری ایزدبانوان، تندیس‌هایی از آنان ساخته‌اند و به نیایش‌گاه‌ها هدیه یا در کنار مردگانشان دفن کرده‌اند. این رسم در دوران تاریخی نیز با وجود پایه‌ریزی ادیان و آداب نو به گونه‌ای آراسته‌تر ادامه یافت. ایزدبانوان مورد پرستش در جهان باستان، بیشتر نگاهبان زمین و آب‌ها و در ارتباط با عشق، باروری و حاصل‌خیزی بوده‌اند. از تندیس‌ها یا نشانه‌های آنان در آیین‌های باروری زمین، دام و انسان، آیین‌های بلوغ، درمان‌بخشی زنان سترون و یاری بانوان به هنگام زایمان نیز استفاده می‌شده 
 بانوان در بسیاری از و مذاهب، به ویژه مذاهب وجود دارند. ، ، و ایزدبانوان مشهور باستان هستند. معروف‌ترین خدایان زن در ، و بودند که در هم مورد پرستش قرار می‌گرفتند. در ۴ الهه به نام‌های ، ، و اهمیت بیشتری داشتند. در پیش از ، ، و ایزدبانوان مورد پرستش مردم بودند. در بین هنوز پرستش خدایان مؤنث رواج دارد. خدایان زن در ، گاه برخوردار از روحیه زنانه، آرام و مهربان پنداشته می‌شوند؛ در موارد دیگر ایزدبانوان همچون نابودکنندگان ترسناکی ظاهر می‌شوند. در هندوگرایی خدایان جنگنجوی زن نیز فراوان‌اند. ، و مهم‌ترین ایزدبانوان هندوها هستند. 
 فرهنگ‌های ساکن فلات ایران از تا پایان به گونه‌های متفاوتی ایزدبانوان را ستوده و برای بر سر مهر نگاه‌داشتنشان نیایشگاه و تندیس ساخته‌اند. از مهم‌ترین ایزدبانوان باستانی ایران که در نوشتارهای اوستایی و پهلوی به آن‌ها اشاره شده می‌توان این چند نمونه را نام برد:
{"title": "ایزدبانو", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%A7%DB%8C%D8%B2%D8%AF%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88&oldid=34843056", "language": "fa"}