(۴ بهمن ۱۳۱۳ – ۲ فروردین ۱۳۹۷) ، ، و ایرانی بود که آثار او به دو زبان فارسی و فرانسوی موجود است. بیشتر نوشته‌های شایگان به و در حوزهٔ فلسفهٔ تطبیقی است. نوشته‌های فرانسوی وی در کتاب‌های درسی چاپ می‌شود. 
 داریوش شایگان در ۴ بهمن ۱۳۱۳ در تهران زاده شد. پدرش و تبریزی و مادرش و از اهالی بود. مادر و شایگان به و پدر و مادر شایگان به با یکدیگر صحبت می‌کردند. شایگان بوده و با او به حرف می‌زد. پدر شایگان اصرار داشت که با پسرش فارسی سخن بگوید. همچنین شایگان در ، زبان فرانسوی آموخت. وی در این مدرسه با ، و هم آشنا شد. این مدرسه از سوی کشیشان لازاری اداره می‌شد.
 وی در سال ۱۳۲۹ در نخستین سفر خود، به و سپس رفت و سرانجام رهسپار شد. پس از این سفر، شایگان، بدون به پایان رساندن در ایران، و در پانزده سالگی رهسپار شد. سپس پس از چهار سال به رفت تا پزشکی بخواند. اما پس از یک ترم انصراف داد و به شناخت بیشتر ، و پرداخت.
 وی به وسیلهٔ ژان هربر با استادان آشنا شد و سپس به مدت دو سال، به کلاس‌های رفت. در بازگشت به تهران با ، استاد زبان سانسکریت ، آشنا شد. او دو سال و نیم نزد او زبان سانسکریت و خواند. با تلاش برهمن ایندوشکر، زمانی که می‌خواست ایران را ترک کند، شایگان تدریس سانسکریت در دانشگاه تهران را در ۲۵ سالگی آغاز کرد. در همان زمان به واسطهٔ با آشنا شد و پژوهش گسترده‌ای دربارهٔ آغاز کرد که در سال ۱۳۴۶ در قالب کتابی دوجلدی با عنوان منتشر کرد. او پیش از انتشار این کتاب یک دوره «استغراق و » را پس از اقامت در ژنو در ایران گذرانده بود. شایگان از سال ۱۳۳۹ تا ۱۳۴۵ پژوهش‌های خود را دربارهٔ فلسفهٔ هند آغاز و با پژوهش تطبیقی دربارهٔ اسلام و هند به پایان رساند. 
 شایگان از سال ۱۳۴۶ به خاطر تحصیل در مقطع در سالی چند بار به سفر می‌کرد. او پس از انقلاب ۱۳۵۷، در ایران و فرانسه زندگی می‌کرد. 
 وی در طول سال‌های پژوهش خود با روحانیون سرشناسی همچون ، ، و مراوده داشته‌است. اما باعث تغییر اساسی در اندیشه‌اش شد. پیش از انقلاب نزدیکی او به بزرگانِ اسلام سنتی باعث شده بود که او بیشتر با سویهٔ غیرسیاسی و آرام اسلام آشنا شود و هیچ‌گاه پایبند مرامی سیاسی نبود. پس از انقلاب او به پژوهش گسترده در آثار هواداران پرداخت و متوجه تفاوت بنیادین آرای آن‌ها با مانندان آشتیانی و طباطبایی شد. همچنین رابطه نزدیکی با اندیشمندان دیگر مانند و داشت. 
 شایگان در سال‌های پایانی عمر به شناساندن شاعران ایرانی به فرانسوی‌زبانان و شاعران و نویسندگان فرانسوی پرداخت. آخرین کتابی که از او در فرانسه منتشر شد، کتاب «پنج اقلیم حضور» است که شاعرانگی ایرانی را در شعر پنج شاعر بزرگ ایرانی، ، ، ، و بررسی کرده‌است. آخرین کتاب‌های شایگان که به فارسی نیز موجودند، دربارهٔ ، شاعر بزرگ قرن نوزدهم فرانسه و ، نویسندهٔ بزرگ اوایل سده بیستم فرانسه هستند. وی پیش از آن، مقالات خود دربارهٔ هنر را در کتابی با عنوان «در جست‌وجوی فضاهای گمشده» منتشر کرده بود. 
 خواهر وی «یگانه شایگان» زاده ۱۳۱۶ استاد فلسفه بود که در ۱۷ خرداد ۱۳۸۶ درگذشت. 
 پسرش، « »، فارغ‌التحصیل دکتری از ، و است. رحیم شایگان، رئیس گروه ایران‌شناسی در و همچنین مدیر مرکز پورداود برای پژوهش دربارهٔ است. 
 جریان تحت تأثیر شایگان، از ۱۹۶۰ میلادی یک جریان مسلط و چیره بوده‌است. او در کتاب به تلاشی جدی در برابر چالش فلسفی و فرهنگی به مقابله با غرب می‌پردازد. در این اثر وی مفهوم را گسترش داد و فهمی عمیق از مسائلی را ارائه کرد که مواجههٔ انسان‌های با هژمونی فرهنگ غربی را در بر می‌گرفت. او می‌گفت: «غرب‌زدگی، نه فقط جهل نسبت به غرب و ناآگاهی به تقدیر تاریخی خودمان است، بلکه همراه با بیگانگی از خودمان نیز هست.» بنا به گفته (دوست دوران نوجوانی شایگان)، مطالعات شرق‌شناسی گسترده او باعث شده بود که ضمن آگاهی از وجوه مختلف فرهنگ غرب، غرب‌زده نباشد. 
 عبدالله نصری در می‌نویسد:
 نصری در جای دیگر می‌نویسد:
 شایگان در فصل نخست کتاب و در گفتگو با پس از بازگویی سرخوردگی ناشی از شکست دولت ملی، از خود می‌پرسد: «… آیا بخش مهمی از مسئولیت این بدبختی بر عهدهٔ نبود؟ آیا او خود مسبب و محرک سقوطش نبود؟ او که خود را در بن‌بستی نهاده بود که برون‌شدی از آن وجود نداشت، به یک معنا سرنوشت شهید سیاسی را برای خود رقم زده بود.» او در ادامهٔ انتقاد از محمد مصدق، تن ندادن وی به مصالحه، به افتادن در دام گفتهٔ خود پرداخته و گم کردن واقعیت‌انگاری مصدق را در عدم توانایی و شجاعت در تسلیم شدن به واقعیت می‌بیند. شایگان می‌افزاید: «مصدق مردی حقوق‌دان بود که هرگز نتوانست بازی نفتی و نقش خردکننده را در عرصهٔ شطرنج بین‌المللی دریابد». 
 شایگان در کتاب ، علل شاعرانگی ایرانیان را بررسی می‌کند. اینکه به گفتهٔ او چرا عنصر شعر این‌گونه در جهان‌بینی و اخلاقیات و حتی اندیشه‌ورزی ایرانیان تأثیرگذار است، پدیده‌ای است که در دیگر کشورها و فرهنگ‌های کهن نظیر ندارد. اما در متن اثر فقط به توصیف تمجیدآمیز از پنج شاعر بزرگ ایرانی ( ، ، ، و ) پرداخته و هیچ رهیافتی به کشف ماهیت این ویژگی شاخص در فرهنگ ایرانیان اشاره نمی‌کند. در پایان کتاب نیز، حافظ را عارفی کامل تصویر می‌کند. اما به سویه‌های اجتماعی، سیاسی و تاریخی شعر حافظ هم وقعی نمی‌نهد. 
 یکی از مهم‌ترین نظرات وی، دربارهٔ تحلیل و شناساندن مفهوم است. وی در کتاب نشان می‌دهد که نمی‌توان دین و فلسفه را اموری ایدئولوژیک دانست. شایگان به جد معتقد بود که فلسفه و دین، دو هماورد جدی ایدئولوژی هستند و در جامعه‌ای که سنت‌هایِ تقدیس‌یافته ضعیف شوند و استدلال‌های فلسفی نابود گردند، ایدئولوژی فرصت ظهور پیدا می‌کند. وی ایدئولوژی را همانند اسطوره می‌دانست. چراکه هم دارای بار عاطفی است و هم دارای دستگاهی منطقی‌عقلانی است. 
 
 
 به نظر او ( ) یک نگاه جدید به دنیا داشت، یک نگاه خیلی خاص که تا به حال در سینما مطرح نشده بود. او می‌گوید: به نظر من نه فقط نگاهی جدید به سینما داشت و نه فقط چشم‌انداز سینمای جهان را دگرگون کرد، بلکه مسائل اساسی انسان را خیلی با ظرافت مطرح کرد. مسائلی چون مرگ و زندگی، موقعیت ما در دنیا، سیر و سلوک و مبحث عبور از هزارتوی پیچیدهٔ گرفتاری‌ها و دالان‌های پرپیچ و خم تلاش‌ها و موانعی که همواره با آن‌ها مواجه هستیم، چیزی که خیلی آدم‌ها آن را حس می‌کنند اما آن را نمی‌بینند. 
 آنچه که به آن می‌گویند، الزاماً دینی خاص نیست. معنویت حضوری در دنیاست که از عمق وجود انسان نشئت می‌گیرد و تا دنیا دنیاست، این ساحت انسان وجود خواهد داشت. 
 در جُستار، نویسنده آزادتر است و می‌تواند یک مسئله را بیان و آن مسئله را جزئی جدایی‌ناپذیر از جهان‌بینی خودش کند؛ یعنی در جستار نوعی آفرینش صورت می‌گیرد. 
 تمدن‌های آسیایی خواه ناخواه مقهور نیروی نابودکننده‌ای هستند که در صدور و تکوین آن، کوچک‌ترین دخالتی نداشته‌اند. علت این که این جریان یعنی در متن متحقق گشت به تدریج قوت یافت و سرانجام جهان‌گیر شد، تصادفی نیست؛ زیرا نطفهٔ این دگرگونی از همان آغاز طلوع این تفکر در دوگانگی مضمر در ساخت بنیادی‌اش نهفته بوده‌است. آگاهی یا ناآگاهی تمدن‌های آسیایی از ماهیت تفکری که بر آنان تسلط یافته‌است در سرنوشتشان مؤثر است. حتی اگر معتقد باشیم نیهیلیسم مصنوع ذهن متفکران خیال‌پرداز است، بازمطرح کردن آن برای ما ضروری است. 
 داریوش شایگان ساعت ۴ عصر پنجشنبه ۵ بهمن ۱۳۹۶ دچار شدید شد. او صبح پنجشنبه، ۲ فروردین ۱۳۹۷ در بخش مراقبت‌های ویژهٔ تهران در ۸۳ سالگی درگذشت. مراسم تشییع پیکر داریوش شایگان در صبح دوشنبه ۶ فروردین ماه، آغاز شد و در پایان این مراسم پس از اقامه توسط ، در به خاک سپرده شد. 
 
 
 
 
 کتاب‌های داریوش شایگان: 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 دفتر شعر از کران تا کران از دریا تا دریا
{"title": "داریوش شایگان", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%88%D8%B4_%D8%B4%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%86&oldid=35150127", "language": "fa"}