فضایی است و معمولاً شکل هشت‌گوش دارد. در خانه مرتفع‌ترین و زیباترین آن و در خانه و و دو نمونه دیگر آن دیده می‌شود. معمولا در نواحی گرم و خشک ایران در داخل ساختمان فضایی سرپوشیده و مرتفع در نظر میگرفتند با حوض آبی در مرکز، وبادگیرهایی که باد را به این فضا هدایت میکردند از این رو مکانی مناسب برای روزهای گرم تابستان به شمار میرفت که به آن تابستان نشین نیز میگفتند .از ویژگیهای دیگر این فضا ارتباط کارآمد آن با دیگر فضاهای ساختمان است. 
 علاوه بر کاربردهای یاد شده نقش مهمی در طراحی کلی فضاها ایفا می‌کرده، در خانه حوضخانه ان بخش‌های و را به هم پیوند داده‌است. حوضخانه نیز چند حیاط آن را به نحوی زیبا به هم پیوند داده‌است.
{"title": "حوض‌خانه", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%AD%D9%88%D8%B6%E2%80%8C%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87&oldid=32776215", "language": "fa"}