اصطلاح اشاره به گونه‌ای از شمایل‌نگاری آزمایشی در سکه‌های دوره ، پنجمین است که برای مدت کوتاهی میان سال‌های ۷۲ تا ۷۷ هجری قمری (۶۹۲ تا ۶۹۷ میلادی) کاربرد داشت. از این سکه‌ها به‌عنوان قدیمی‌ترین سکه‌های حقیقی اسلامی یاد می‌کنند؛ چراکه تا پیش از این تاریخ، مسلمانان از سکه‌های نقره ( ) و سکه‌های طلا و مس برای رفع نیازهای اقتصادی خود استفاده می‌کردند. سکه‌های خلیفه ایستاده و تعدادی سکه دیگر که عناصری از سکه‌های بیزانسی دارند را با نام نیز می‌شناسند. 
 گفته می‌شود که ضرب تصویر خلیفه ایستاده بر سکه‌ها در پاسخ به ضرب سکه جدیدی از سوی امپراتور صورت گرفت. سکه‌ای که بر یک سوی آن نقشی از و در سوی دیگرش نقشی از امپراتور همراه با صلیبی در دست قرار داشت. این سکه خود ممکن است در پاسخ به ضرب یک نسخه اصلاحی از بیزانسی توسط خلیفه اموی که مزین به بود صورت گرفته باشد. 
 تنها چند سال پس انتشار نخستین سری از سکه‌های خلیفه ایستاده، تولید این سکه‌ها به نفع گونه جدیدی از سکه‌های اسلامی که بدون نقش و تنها دارای کتیبه‌هایی به بودند متوقف شد. حذف نقوش احتمالاً با مسئله ناپسندی مرتبط بود. 
 مشخصه بارز سکه‌های خلیفه ایستاده، وجود نقشی از یک مرد ریش‌دار با پوششی شامل و است که همراه خود و شمشیری غلاف‌دار دارد. بیشتر پژوهشگران باور دارند که این نقش، شمایلی از خلیفه اموی است؛ ولی برخی نیز آن را تصویری نمادین از می‌دانند. تا اواخر سده هفتم، سکه‌ها در سرزمین‌های سابق امپراتوری بیزانس از همان سکه‌های بیزانسی کپی و اقتباس می‌شدند. ضرب تصویر خلیفه ایستاده بر سکه‌های طلا و مس، گامی در جهت سکه‌های عربی-بیزانسی آغازین بود. 
 پشت بیشتر این سکه‌ها، نقش چند ردیف پله قرار دارد که به میله‌ای با یک گوی در انتهای میله ختم می‌شوند. این نماد را می‌توان نسخه اصلاحی نقش صلیب در سکه‌های بیزانسی و همچنین نشانه تأکید بر دربرابر دانست. 
 نوشته‌های عربی به در این سکه‌ها، شامل شعارهای دینی مانند «لا اله الا الله محمد رسول‌الله» می‌شدند. برخی نیز به‌مانند «العبدالله عبدالملک »، جایگاه و اقتدار دینی خلیفه را می‌رساندند. 
 در ویژه‌ای که ترکیب عناصر عربی، ساسانی و بیزانسی است، در روی سکه نیم‌تنه قرار دارد، درحالی‌که در این سکه با خط کوفی جایگزین شده‌است. پشت سکه، نقش خلیفه ایستاده جایگزین نقش آتشدان شده و عنوان‌های «امیرالمؤمنین» و «خلیفه‌الله» در کنار پیکر وی حک شده‌است. 
 هفده مکان به‌عنوان ضرابخانه‌های این سکه‌ها شناسایی شده‌است. سکه‌های طلا بدون نشان یا نام محل ضرب هستند، ولی ضرب آن‌ها احتمالاً تنها در صورت می‌گرفت. ضرابخانه‌های سکه‌های مس نیز در شهرهایی چون دمشق، ، ، ، ، و ایلیا ( ) قرار داشتند. 
 دینارهای طلای این سری حدود ۴ تا ۴٫۵ گرم وزن داشتند. پس تغییر استاندارد دینار طلا به نمونه کتیبه‌ای، وزن سکه‌ها به ۴٫۲۵ گرم تقلیل یافت و برای قرن‌ها به‌عنوان استاندارد سکه‌های طلای اسلامی ثابت ماند. میانگین وزنی سکه‌های مس حدود ۳ گرم بود.
{"title": "خلیفه ایستاده (سکه)", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%AE%D9%84%DB%8C%D9%81%D9%87_%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF%D9%87_(%D8%B3%DA%A9%D9%87)&oldid=35006370", "language": "fa"}