، ، ، (به : ) یا (به : Testicule) است که در همه ی پستانداران مذکر وجود دارد همانند اندام خود یعنی دارای دو وظیفه یعنی ساخت و تولید (گامت مذکر) و ترشح (اندوکرین) به ویژه است.دو هورمون دیگر بیضه نیز به نامهای دی هیدروتستوسترون و اندرستن دیون میباشد. هر دو عمل یادشده به وسیله تحریک و کنترل صورت می‌پذیرد. (LH) باعث تولید تستوسترون شده و (FSH) برای ساخت اسپرم (اسپرماتوجنز) لازم است.زمانی که در ازمایشات هورمونی مقدار LH و FsH بالاتر از نرمال باشد به معنی نارسایی بیضه میباشد که در غالب موارد قابل درمان نیست. این اندام دارای لوله‌های پیچ خوردهٔ فراوانی است که نام دارند و اسپرم‌سازی درون این لوله‌ها انجام می‌شود. سپس اسپرم‌های تولید شده به لوله دیگری در پشت بیضه که نام دارند منتقل و در آنجا ذخیره می‌شوند.اپی دیدیم به صورت هلالی و در پشت بیضه ها قرار دارد.
 بیضه‌ها زیر آلت جنسی قرار دارند.
 دمای بیضه‌ها در حدود ۳ درجه از دمای عمومی بدن(۳۷) پایین‌تر است. در روی قرار دارند که به صورت غیرارادی عمل می‌کنند و هنگامی که دمای بیضه‌ها از حد معمول پایین‌تر برود، منقبض می‌شوند و باعث می‌شوند تا بیضه‌ها به زیر شکم نزدیک شوند و گرم‌تر شوند. وقتی هم که دمای بیضه‌ها از حد معمول بالاتر برود، این منبسط می‌شوند و بیضه‌ها از شکم فاصله می‌گیرند تا خنک‌تر شوند و شرایط برای مهیا شود. 
 بیضه بخش عمده‌ای از مردانه مانند را نیز ترشح می‌کند. 
 هر بیضه حاوی لوله‌های سمینیفر است که اسپرم می‌سازند. اسپرم در اپیدیدیم (یک لوله پیچ‌درپیچ که پشت هر بیضه قرار دارد)، نگهداری می‌شود. یک لوله دیگر به نام وازدفران، هر اپیدیدیم را به یک مجرای انزالی وصل می‌کند که این مجرا خود به وصل می‌شود.
 سه غده (یک جفت غده ساخت منی و غده پروستات)، مایعاتی را ترشح می‌کنند که وظیفه انتقال و تغذیه اسپرم را بر عهده دارند؛ این ترشحات همراه اسپرم، مایعی به نام مایع منی را تشکیل می‌دهند. در طول ، بافت نعوظی آلت تناسلی، پر خون شده، را دراز و سفت می‌کند. در هنگام ارگاسم، انقباضات عضلانی مایع منی را از طریق وازدفران به طرف پیشابراه و خارج از آلت تناسلی می‌رانند. 
  بیضه واژه‌ای عربی است، خایه واژه‌ای از ریشهٔ ایرانی است و هر دو کلاً به معنی تخم است. خایه از پارسی میانه (به : ، ) است که از ریشهٔ پیش-ایرانی- هندی به معنای «تخم ماکیان» یا «خایه آدمی» است (همریشه با در کردی (به : )؛ در زازاکی 
(به : ) در کردی کلهری، لکی و لری (به : ، )(به : ، ) ؛ در بلوچی
(به : ، )؛ در آسی 
(به : ، )؛ در اوستایی (به : ، )؛ (به : ، ) به معنای خایه آدمی یا در پشتو (به : ، ) به معنای تخم ماکیان). همین ریشه در پیش-هندو-اروپایی (PIE) به گونه (همریشه با در ارمنی (به : ، ) در انگلیسی(به : )؛ در ایتالیایی (به : )؛ در لاتین (به : ) ؛ در یونانی باستان 
(به : ، ) و در روسی (به : ، ) ) دیده می‌شود. واژه مذکور خایه در فارسی به صورت وام‌واژه در زبان‌های پیرامونش بکارگرفته می‌شود مانند زبان‌های ترکی آذری جمهوری آذربایجان که آن را (به : ) و در ترکی استانبولی ترکیه آن را (به : ) می‌گویند.
{"title": "بیضه", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%A8%DB%8C%D8%B6%D9%87&oldid=34921154", "language": "fa"}