داستانی کودکانه نوشتهٔ است که سالِ ۱۳۵۱ با نقّاشی‌های رنگیِ منتشر شد. 
 پسرکی، از پسِ عروسی در دِه و بازیِ مطربان، بنا می‌کند که با دوستانش نمایشی بسازد و بازی دربیاورد. القصّه کار به اینجا می‌کشد که بازی چقدر حقیقی است. پسرک در جستجوی «حقیقت» به تکاپو می‌افتد و از پدر و آموزگار و دیگران می‌پرسد. سرانجام نزدِ پیرمردی دانا بالای تپّه می‌رود. پیرمرد چیزکی می‌گوید و سراغِ مردِ دانا را به پسرک می‌دهد. پسرک به جستجوی مردِ دانا می‌رود و سال‌ها بر او می‌گذرد و از آبادی‌ها و شهر گذر می‌کند و ماجراهایی از سر می‌گذراند و کارها می‌کند و چیزها می‌آموزد؛ ولی مردِ دانا را نمی‌یابد. چون به خانه بازمی‌گردد، مردِ کاملی شده‌است که پدر و مادرش نمی‌شناسند و می‌رانند. پس به صحرا برمی‌گردد و از راهزنی کتابی و قلمی می‌خرد و خانه‌ای بر فرازِ تپّه‌ای می‌سازد و پیرانه‌سر در آنجا روزگار می‌گذراند و می‌داند که حقیقت همان چیزهاست که در کارِ مردمان و در گردشِ طبیعت دیده و آموخته. روزی کودکی خود را به فرازِ تپّه می‌رساند و از او سراغِ «حقیقت» را می‌گیرد. او، که اکنون پیر شده، می‌گوید که کسی هست که از او بسیار داناتر است و «پس از این می‌آید». و چون پسرک می‌پرسد که او را چگونه بشناسد، می‌گوید: «. . . او – اینک – پسرکی‌ست، در سن و سال تو. او، دریای پرسش است و می‌خواهد، بداند.» 
 نقّاشی‌های کتاب، که رنگی چاپ شده، کارِ است. این‌ها در جلدِ دوّمِ (۱۳۹۹) نیز آمده است. از ویژگی‌هایش، که در کارِ ممیّز بارها تکرار شده، رنگ‌های یکدست و کلاژِ کاغذ رنگی است. 
 نگارشِ به سالِ ۱۳۴۹ برمی‌گردد که از بعضی نویسندگان و شاعران درخواست تا کتابی مناسبِ کودکان بنویسند تا به توسّطِ منتشر شود. این روایت سپس‌تر در آبانِ ۱۳۵۱ در سلسلهٔ کتاب‌های کودکِ همان ناشر چاپ شد. این کتاب چاپ دوّمی نیز به ۲۵۳۵ (۱۳۵۵ هجری خورشیدی) دارد. کانون پرورش فکری، پس از سال‌ها که کتاب نایاب بود و جز به صورتِ فایلِ غیررسمی در دسترس نبود، باز در تابستانِ ۱۳۹۶ منتشرش کرد. 
 سندی از سالِ ۱۳۵۱ دربارهٔ سانسورِ در آرشیوِ ملّیِ ایران هست. 
 در سالِ ۱۳۵۲ شد و همین مؤسّسه سالِ بعد، در ۱۹۷۴ میلادی، در حوزهٔ نگارش به معرّفیش کرد و شد نخستین داستانِ فارسیِ برندهٔ دیپلم افتخارِ دفتر بین‌المللی کتاب برای نسل جوان و نخستین کتابِ فارسی در فهرستِ افتخارش. با این همه، این داستانِ «فلسفی» توجّهِ کودکان را چندان برنینگیخت. پژوهشی در سالِ ۱۳۸۹ نشان داد که از میانِ ۱۲۵ داستان برای کودکانِ ِ ج از ۱۳۴۲ تا ۱۳۸۵ که در فهرستِ شورای کتابِ کودک بوده «بیشترین انطباق را با مؤلفه‌های تفکر انتقادی» داشته است. 
 یک ترجمهٔ کردی به قلمِ سید قادر هدایتی نیز دارد که سالِ ۱۴۰۰ در منتشر شده است. 
 سالِ ۱۳۵۳ نمایشی به این نام بر صحنه برد. علی بیگدلی نیز نمایشنامه‌ای به نامِ (۱۳۹۹) نوشته، «با نگاهی» به این داستان.
{"title": "حقیقت و مرد دانا", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%AD%D9%82%DB%8C%D9%82%D8%AA_%D9%88_%D9%85%D8%B1%D8%AF_%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%A7&oldid=35053208", "language": "fa"}