در (به : )، عنوان گردیده‌است. این دیدگاه یکی از تفاسیر است.
 در این نظریه، بر نقش داشتن (به : ) به‌عنوان ناظر (observer) در فروریزش (به : ) تأکید شده است. لذا در این از ، نظارت نظاره‌گر (به : ) نه تنها نقش مستقیمی در فروریزش دارد، بلکه نظاره‌گر کسی یا چیزی غیر از صاحب «آگاهی» نیست. 
 برخی این نظریه را تلاشی برای حل دانسته، و اذعان می‌دارند که فروریزش تابع موج در زمان نظارت نخستین ناظر واقع می‌گردد. این را نباید با (به : ) اشتباه گرفت.
 بنیان‌گذاران مکانیک کوانتومی بر پیوند بین «آگاهی» و مفاهیم نظریهٔ خود واقف بودند. به نوشتهٔ :
 برنارد دسپانات، فیزیکدان فرانسوی، همین ایده را مجدداً بازگو کرد:
 اما با انتشار اثر مهم در تاریخ فیزیک به‌نام ، وی نخستین شخصی بود که به این مسئله اشاره نمود که ممکن است مکانیک کوانتمی نقش فعالی به «آگاهی» در فرایند خلق جهان حقیقی داده باشد. دیگران همچون ، ، و نظریهٔ فون نویمان را از این هم فراتر برده و مدعی شدند که جهان نه تنها توسط «آگاهی» در هر لحظه خلق می‌گردد، بلکه این نتیجهٔ غیرقابل گریز تفسیر فون نویمان است. ویگنر در این باب صراحتاً اعلان داشت که ذهن است که بر ماده تاثیرگذار است. 
 در این بین، حتی معتقد بود که نه تنها «آگاهی» باعث فروریزش تابع موج می‌شود، بلکه برای وجود جهان هستی شرطی لازم و است. به گفتۀ وی، «آگاهی از ارکان خلق جهان است. حتی در زمان گذشته». 
 و معتقدند که فروریزش تابع موج در نورون‌ها به‌وقوع می‌پیوندند. به این نظریه، نظریهٔ می‌گویند.
{"title": "خودآگاهی باعث فروریزش تابع موج", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%AE%D9%88%D8%AF%D8%A2%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C_%D8%A8%D8%A7%D8%B9%D8%AB_%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B2%D8%B4_%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D8%B9_%D9%85%D9%88%D8%AC&oldid=32419864", "language": "fa"}