جزء قدیمی‌ترین حوزه‌های علمیه ویژه می‌باشد که از قرن پنجم آغاز و تاکنون دایر می‌باشد.
 قدیمی‌ترین حوزه علمیه سبزوار می‌باشد که قدمت بیش از ۱۱۰۰ ساله دارد و کهن‌ترین مدرسه ایران به‌شمار می‌آید. 
 اولین دوره حوزه علمیه سبزوار از آغاز و تا قرن هشتم ادامه می‌یابد. از فرزانگان است. در شمار فرزانگان شیعی به نه تن می‌رسد. و در هر یک از دو و تنها از یک عالم شیعی یاد شده‌است. با یورش حوزه‌های علمیه نیز همچون دیگر حوزه‌های علمیه به رکود علمی رسید.
 مؤلف کتاب تاریخ مدارس ایران، در این دوره به مدارس زیر اشاره کرده‌است:
 
 
 
 این دوره از آغاز و تا هم‌اکنون ادامه دارد. در قرن نهم، از سه تن از عالمان سبزواری به نام‌های و و یاد می‌کند، که در قرن دهم شمار آنان به شش تن و در قرن یازدهم به پانزده نفر می‌رسد و در قرن دوازدهم از بیست فرزانه تجاوز می‌کند.
 بدین ترتیب باید گفت در دوره نخست از حوزه علمیه سبزوار موجب شده تا در قرون بعد، حوزه علمیه قوی تر شده و دانشمندان بیشتری تربیت کند. 
 سبزوار تا زمان قبل از حکیم سبزواری جزء حوزه‌های علمیه مشهور در کشور بود، ولی پس از حاج ملا هادی سبزواری این شهرت به سرتاسر جهان کشیده شد و طلابی از نقاط مختلف جهان به سبزوار می‌آمدند و از دروس حاجی سبزواری استفاده می‌بردند.
 در هشتم آذرماه ۱۳۹۸ شمسی مدیر جدیدی برای حوزه علمیه اهل بیت (علیهم السلام) (که از فعال‌ترین حوزه‌های است) انتخاب شد. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 به برخی از علمای مشهور سبزوار که برخاسته از حوزه‌های علمیه سبزوار می‌باشند، تا سال ۱۳۶۰ اشاره می‌کنیم:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 به برخی از علمای کنونی سبزوار اشاره می‌کنیم:
{"title": "حوزه علمیه سبزوار", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%AD%D9%88%D8%B2%D9%87_%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C%D9%87_%D8%B3%D8%A8%D8%B2%D9%88%D8%A7%D8%B1&oldid=33344176", "language": "fa"}