یا ، که به نام‌های و هم شناخته می‌شود، یک جنبش و نظریه سیاسی و اجتماعی و است. به عنوان یک سیستم نظری، اولین بار در دههٔ ۱۹۶۰ میلادی، در ایتالیا و در میان جنبش عمل‌گرایان ، این مکتب ظهور کرد. بعدها گرایش‌های و با الهام از ، این دیدگاه را ترویج نمودند، که در نتیجه شکست جنبش‌های ایتالیا در دههٔ ۱۹۷۰ و ظهور تعدادی از نظریه‌پردازان مهم از جمله ، ، و شد.
 جورج کاتسیافیکاس به‌طور خلاصه اشکال جنبش‌های خودمختارگرا را این گونه بیان می‌کند که «برخلاف تصمیمات متمرکز و ساختارهای اقتدار نهادهای مدرن، جنبش‌های اجتماعی خودمختار مردم را مستقیماً در تصمیماتی که زندگی روزمره آن‌ها را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد، درگیر می‌کنند و به دنبال گسترش دموکراسی و کمک به افراد برای رهایی از ساختارهای سیاسی و الگوهای رفتاری تحمیل شده از خارج هستند» این خواستار استقلال جنبش‌های اجتماعی از احزاب سیاسی، یک دیدگاه انقلابی است که می‌کوشد گزینه‌ای سیاسی عملی برای یا حکومتی و معاصر ایجاد کند. 
 خودمختارگرایی بر جنبش آلمان و هلند و همچنین جهانی تأثیرگذار بود و امروزه در ایتالیا، فرانسه و تا حدودی در کشورهای انگلیسی‌زبان تأثیرگذار است. اغلب کسانی که خود را خودمختارگرا توصیف می‌کنند، اکنون از مارکسیست به آنارشیست تغییر جبهه داده‌اند. 
 اصطلاح یا ( ) از دو کلمه یونانی تشکیل شده‌است (αὐτο-، "خود"؛ νόμος ، "قانون")، از این رو در ترکیب به معنی "کسی که خودش را می‌سازد" معنی می‌شود. در اینجا لزوماً به این معنای نیست. در حالی که استقلال به نوعی زندگی و جدا از اشاره دارد، خودمختاری به زندگی در جامعه اشاره دارد، اما طبق قانون و معیارِ خودِ فرد است. گرچه مفهوم برای یونانیان باستان بیگانه بود، مفهوم آن به‌طور غیرمستقیم توسط تأیید می‌شود، وی اظهار داشت که فقط جانوران یا خدایان می‌توانند مستقل باشند و جدا از ("اجتماع") زندگی کنند. نیز را با خودمختاری تعریف کرده و از عبارت معروف ("جرئت اندیشیدن") برای بیان این کانسپت استفاده می‌کند.
 برخلاف سایر اشکال ، مارکسیسمِ خودمختارگرا بر توانایی برای اعمال تحول در سیستم ، مستقل از ، یا ، تأکید دارد. اتونومیست‌ها کمتر از سایر مارکسیست‌ها به فکر سازمان دادن حزب‌های سیاسی هستند و در عوض به فعالیت سازمان یافتهٔ خود، خارج از ساختارهای سازمانی سنتی، توجه دارند. بنابرین مارکسیسم خودمختارگرا یک نظریه «از پایین به بالا» است: یعنی توجهات را به فعالیت‌هایی جلب می‌کند که مقاومت طبقهٔ کارگر خودمختارگرایان می‌تواند در برابر سرمایه‌داری بروز دهد، مانند غیبت در محل کار، گردهمایی در محل کار، و سایر فعالیت‌های براندازانه.
 مانند دیگر مارکسیست‌ها، خودمختارگرایان به اهمیت اساسی می‌دهند. با این حال، تعریف اتونومیست‌ها از طبقه کارگر نسبت به سایر مارکسیست‌ها تعریف گسترده‌تری دارد و شامل کارگران مزدبگیر ( و ) افراد بدون مزد (دانش آموزان، بیکاران، خانه داران و غیره) را شامل می‌شود.
 نظریه‌پردازان اولیه مانند ، ، و مفهوم «غیرمادی» و «کار اجتماعی» را توسعه دادند که مفهوم مارکسیستی کار را به تمام جامعه گسترش داد. آن‌ها اظهار داشتند که ثروت جامعه مدرن توسط کار غیر پاسخگو تأمین می‌شود و فقط اندکی از این کار به صورت دستمزد به کارگران داده می‌شود. دیگر خودمختارگرایان ایتالیایی - به ویژه فمینیست‌ها، مانند و - بر اهمیت و ارزش کار زنان بدون حقوق، برای جامعه سرمایه‌داری تأکید کردند.
 اتونومیستی مارکسیستی و اتونومن آلمانی جنبش‌هایی برای برخی از انقلابیون در کشورهای انگلیسی‌زبان الهام‌بخش بود. به ویژه توسط آنارشیست‌ها، که بسیاری از آن‌ها تاکتیک اتونومیستی چپ اتخاذ کرده‌اند، به کار رفته. جنبش ایتالیایی بر دانشگاهیان مارکسیست مانند هری کلیور، جان هالووی، استیو رایت و نیک دایر-ویتفورد نیز تأثیر گذاشت. در دانمارک و سوئد، این کلمه به عنوان یک عبارت جذاب برای آنارشیست‌ها و به‌طور کلی چپ‌های خارج از پارلمان استفاده می‌شود.
{"title": "خودمختارگرایی", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%AE%D9%88%D8%AF%D9%85%D8%AE%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C&oldid=34714466", "language": "fa"}