یا قلمروی باستانی در غرب رشته کوه زاگرس و پایتخت آن ، که در غرب آن ، در شمال شرقی آن سرزمین ، در شمال آن تمدن ، در جنوب آن تمدن و در نزدیکی شمال آن شاهراه بین و بود که از بستگان نزدیک عیلامیان بودند و بقایای اقوام و در شمال آن قرار داشتند. 
 این تمدن در تا گسترش یافت و براساس شواهد تاریخی این شهر بر اثر یک شاهراه تجاری در اطراف خود بسیار رونق یافت و در میان و پیش از میلاد تحت تسلط درآمد؛ و پادشاه آن، از سال به خراج پرداخت می‌کرد و پس از مرگ پادشاه « » پسرش « » از طرف پشتیبانی می‌شد.
 در ، سوتل پسر هوبو و پدر ، آخرین رئیس فوت کرد. رؤسای قبایل هم تصمیم گرفتند که بمدت سه سال خودشان ادارهٔ سرزمین را برعهده بگیرند، پس از یک سال عزاداری برای پدرش سوتل، خودش ریاست قبیلهٔ شان را بر عهده گرفت و بعد از یک سال، در شورای رؤسای قبایل الیپی، تصمیم گرفتند که حکومت را از کنفدراسیون متحد به پادشاهی منتخبی تغییر دهند، با این تفاوت که فقط اولین پادشاه را خودشان انتخاب کنند و پس از او، فرزندانش بر آن حکومت کنند، آن‌ها در طی مذاکراتشان، رئیس قبیلهٔ الیپی، را به عنوان پادشاه انتخاب کردند. در بهار سال بعد از آن، ، در تاجگذاری کرد و پس از ۱۳۹ سال به پادشاهی الیپی تغییر یافت. هرچند که دو پادشاه آن، فرزندان همان رؤسای کنفدراسیون الیپی بودند.
 از آنجا که این سرزمین بسیار آباد بود دارای جمعیت زیادی نیز بود. این کشور در اوایل دارای حدود ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ نفر جمعیت بوده.
 
 
 ، یا به‌طور خلاصه در سده‌های هشتم و نهم پیش از میلاد بود که متشکل از قبایلی بود که مجموعاً سرزمین الیپی را تشکیل می‌دادند.
 کنفدراسیون الیپی و در یک مکان قرار داشتند. سرزمین الیپی تقریباً مطابق با استان‌های: ، ، و : شمال ، جنوب ، غرب و شرق را در بر می‌گرفت.
 در سال سران تمام قبایل اعم از نیسابی ( )، هوباهنا و ماروبیشتی در شهر نیسابی ( ) جمع شدند و با یکدیگر مذاکراتی کردند. پس از آن مذاکرات آن‌ها رئیس قبیلهٔ الیپی را به عنوان نخستین الیپی برگزیدند.
 یا (متولد احتمالاً - متوفی ) نخستین الیپی و پدر دومین و آخرین الیپی بود.
 
او از نجبا و نجیب‌زادگان الیپی بود و خانواده اش هم از رؤسای مهم الیپی بودند. پدرش سوتل هم رئیس قبیلهٔ اصلی الیپی بود و حکومت قبیلهٔ آن‌ها به او رسیده بود. سوتل نسل چهارم از کوتل، اولین حکمران قبیله ای الیپی بود. به احتمال زیاد او در سال در به دنیا آمد. در آن هنگام پدرش سوتل در دههٔ چهارم زندگی اش به سر می‌برد و رئیس بود. در سالی که او ۴۴ ساله بود حکومت الی پی را در دست گرفت. او به مدت هشت سال ( تا ) پادشاه الیپی بود. در ابتدای حکومتش فرزندش را خود کرد. زیرا پسرش به سن کافی رسیده بود. در زمان حکومتش الی پی وضعیت خوبی نداشت و بسیار مورد حملهٔ آشور و شورش‌های داخلی قرار گرفت. در سال آشور به رهبری سارگون دوم به الی پی حمله کرد و تعدادی از شهرهایش را ضمیمهٔ خاک آشور کرد. البته او از سال تا ، یک رئیس‌جمهور موقت برای بود. همچنین آخرین رئیس‌جمهور . در سال تالتا برای کشور الیپی را خراجگزار اعلام کرد و هم حمایتش را در برابر الی پی اعلام کرد. از علل اصلی پادشاهی او خلق و خوی خوب، پاکدامنی و نجیب بودنش را یاد می‌کنند. هنگامی که او پادشاهی الی پی را در دست گرفت پسرش ۱۶ سال داشت. او هنگامی که هشتمین سال سلطنتش را پشت سر می‌گذراند به‌طور ناگهانی و به دلیلی نامعلوم در سن پنجاه و دو سالگی درگذشت. با مرگ او الی پی اندکی ضعیف شد و در همان سال مرگش به الیپی حمله کرد و شهر ماروبیشتی را ضمیمهٔ خاک خود کرد. 
 
 
 
 
 
 ۱. ملکه سوگ
 
 تنها فرزندان او که در کتاب‌ها و سنگ نبشته‌ها از آنان یاد شده، جانشینش فرزند (دالتا و سوگ) و پوجی است. از پوجی هیچ اطلاعاتی (بجز نامش) موجود نیست. شاید پسر ارشد او باشد که حکومت الیپی به او رسید. هنگامی که تالتا بیست و هشت ساله بود صاحب فرزند پسری بنام شد. از معنای نام پسرش و خودش چیزی در دسترس نیست.
 یا (متولد احتمالاً - متوفی احتمالاً ) فرزند اولین الیپی، او، دومین و آخرین الیپی بود.
 نیبه احتمالاً در سال هنگامی که ۲۸ ساله بود در مرکز ناحیهٔ الیپی به دنیا آمد. به احتمال زیاد او در سال هنگامی که به الیپی حمله کردند در سن پنجاه و سه سالگی کشته شد. با مرگ او پادشاهی الیپی نیز از صفحهٔ روزگار محو شد.
 در سال با حملهٔ به الی پی، وی نیز بعد از سی و چهار سال پادشاهی شد و پادشاهی الیپی هم از بین رفت.
 
 
 
 
 
 
 
 
 در سال هنگامی که پدرش به دلیل نامعلومی کرد، وی که الیپی بود در بیست و هشت سالگی جانشین شد و بر تخت پادشاهی الیپی تکیه زد.
 بعد از نیبه فرزندانش شهگی و وفجی به ترتیب ریاست قبیلهٔ الیپی را بر عهده داشتند و پس از آن دو فرزندان وفجی بر آن قبیله حاکمیت داشتند.
 ه زد.
 بودند.
 کشتند
 
 نکردند.
 
 در ، دو سال پس از ، به الیپی حمله کرد. دلیل این جنگ نامعلوم است ولی احتمال می‌رود که جزو جنگ‌های آشور برای کشورگشایی باشد. از قوای طرفین هم اطلاعاتی نیست، از علل مهم که از این جنگ اطلاعاتی نیست می‌توان قدیمی بودن این جنگ را گفت، البته این نبرد اهمیت چندانی نداشت جز این که علت اصلی بود. پرداختن خراج به را تأیید کرد، اما به دلیل اوضاع بد الیپی، تصمیم بر این شد که پرداختن خراج از سال بعد از جنگ صورت بگیرد. همچنین حمایت اش را نسبت به و پادشاهی الیپی اعلام کرد.
 در ، پس از جنگ یکم الیپی و آشور، ، حاکم شهر هوباهنا به همراه پنج استان دیگر شورش کرد و را اخراج کرد. همچنین به هم باجی نپرداخت. هم به حمایت از به حمله کرد و هوباهنا را تسخیر کرد. هم دوباره بر تخت پادشاهی الیپی تکیه زد.
 این جنگ در پنج استان شورشی رخ داد که در شمالغرب و غرب پادشاهی الیپی بودند.
 و جنگ اصلی که با فرار سرداران شورشی همراه بود در شهر هوباهنا صورت گرفت. پس از این جنگ، یک گردان را فرمان داد که آن‌ها را تعقیب کرده و در آخر سرکردگان شورش را بجز بکشند تا را اسیر کنند. آن‌ها هم سرداران را تعقیب و سپس به رسیدند. آن گردان به کاخ بزرگ نیسابی رفتند و سرکردگان شورش را کشتند اما تا خواستند که را اسیر کنند، او کرد.
 هنگامی که قرار بود اولین خراج به آشور پرداخته شود، یک سال پس از جنگ یکم الیپی و آشور، پنج استان به مرکزیت شهر هوباهنا و به رهبری لنین، در شورش کردند و را نپذیرفتند، همچنین به خراجی نپرداختند. به همین دلیل به این پنج استان حمله کرد و آن‌ها را شکست داد. او در این نبرد شهر هوباهنا را ضمیمهٔ خاک کرد و دوباره پادشاه شد. پس از این جنگ اولین خراج الیپی به آشور پرداخته شد.
 ، پسر ویپ بود که پس از فوت پدرش در به ریاست قبیلهٔ هوباهنا رسید. پدرش ویپ از سال تا ، به عنوان ششمین رئیس‌جمهور و تنها رئیس‌جمهور شورایی ، حکومت کرد. او در به همراه عده ای دیگر از رؤسای قبایل پنج استان غربی الیپی، با حملهٔ برای رفع شورش، درگذشت.
 
 در سال پنج اعم از هوباهنا به رهبری لنین شورش کردند، پادشاه را اخراج کردند و خراجی به پرداخت نکردند.
 به شورشی‌های الیپی حمله کرد و شهر هوباهنا را تسخیر کرد. او همچنین ۳۳٬۶۰۰ نفر را کرد و ۶۰۰ و را غنیمت گرفت. همچنین تالتا دوباره به حکومت رسید.
 هنگام درگذشت ، پسرش به سلطنت رسید و در کشور هرج و مرج شد. مقدار این هرج و مرج‌ها در شهر ماروبیشتی بیشتر از بقیهٔ شهرها بود. در این هنگام به‌طور ناگهانی به الیپی حمله کرد و شهر ماروبیشتی را به تصرف خود درآورد.
 این جنگ در سال رخ داد و در طی آن حکومت الیپی تضعیف شد زیرا از سه شهر مهم آن دو شهر (ماروبیشتی و هوباهنا) را از دست داده بود و فقط شهر مرکزی زیر حکومت الیپی بود.
 از الی‌پی بار اول مشروحاً در منابع آشوری، ذیل وقایع سال شانزدهم سلطنت یاد شده، ولی در درپوش نیمه خراب دروازهٔ در ایگمور- انلیل نیز از شهر الی‌پی یاد شده‌است. 
 با حملهٔ در سال به سرپرستی که در همان سال به آشور حمله کرده بود، پسر جان خود را از دست داد و پادشاهی الیپی سقوط کرد اما ضمیمهٔ خاک نشد. پس از این پادشاهی کم‌کم این سرزمین تجزیه شد و بدست دیگر کشورها افتاد. ریاست قبیلهٔ الیپی تا در دست نوادگان بود.
{"title": "الیپی", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%A7%D9%84%DB%8C%D9%BE%DB%8C&oldid=34013842", "language": "fa"}