یا (به : ) (زادهٔ -مرگ / ) و پژوهشگر دینی، ، اصلاح‌طلب دینی و از بود. وی شاگرد بود.
 او منتقد گروه‌های سنت‌گرا در جامعهٔ پارسیان هندوستان بود. او سرسختانه با بسیاری از آیین‌های سنتی پارسیان ازجمله در دخمه‌گذاری مردگان مخالفت می‌ورزید. او همچنین نسبت به عدم پذیرش نازرتشتی‌زادگان به این آیین، ازسوی سنتی‌ها موضعی نکوهنده داشت.
 او در هندوستان در خانواده‌ای از موبدان زاده شد. هنگامی که سه سالش بود به‌همراه پدرش نوشیروان‌جی دالا به برده شد. در ۱۵سالگی به کارآموزی موبدی پرداخت، ولی اندکی پس از آن، به‌دلیل درآمدِ اندکِ خانواده‌اش به‌ناچار دست از آموختن کشید. در ۱۸۹۴ او ویراستار مجلهٔ شد. دو سال پس از آن او توانست صاحب‌امتیاز مجله شود، ولی کمی پس از آن بدهی‌های مجله او را ناچار به بستنش کرد.
 در ۲۰ سالگی او آموزش‌های موبدی را به پایان رساند و نخستین سخنرانیش را در زمینهٔ انجام داد. در سه سال پس از آن او شش کتابچه درزمینهٔ دین مزدیسنا و به به چاپ رساند. در ۲۱ سپتامبر ۱۹۰۰ او نخستین سخنرانی عمومیش را در ۲۵سالگی در یک تور در به انجام رساند. این سخنرانی‌ها او را در جامعهٔ زرتشتیان هند نام‌آور گرداند.
 در ۱۹۰۱ او در آموزه‌های و در در پذیرفته شد وزیر دید استاد زبان‌های ایران باستان دورهٔ پنج‌سالهٔ این آموزشکده را سه ساله به پایان برد.
 سپس با پشتیبانی جامعهٔ پارسیان هندوستان به رفت و در با شاگردی استاد و آموزشش را پی گرفت. در آمریکا هرگز جامهٔ فرنگی نپوشید. در سه سال پس از آن و سانسکریت را با نگرش به زبان‌شناسی و فلسفه آموخت. در مه ۱۹۰۸ به درجهٔ دکترا رسید. تجربه‌هایش در آمریکا به جهان‌بینی نوینی در او انجامید، دشمنیش با فرهنگ غربی در او جایش را به دوستی داد، پایهٔ دین را اخلاقیات دانشت و بر دین عرفی خرده گرفتن آغازید. همچنین به گرایید. پس از چاپ نخستین کتابش او با سرپرستی جکسون یک سری سخنرانی‌ها را با عنوان فرهنگ خاور آغازید. در بازگشت به هندوستان او دستور بزرگ ایالت سند وبلوچستان هند شد.
 در ۱۹۲۱ به همراه همسر و پسرش نریمان به آمریکا بازگشت و کتاب را به چاپ رساند. در مسیر آمریکا خانوادهٔ دالا چند ماهی را در و ماندند و او یک سری سخنرانی‌ها در این کشورها به انجام رساند. سپس او و خانواده‌اش به کراچی رفتند و در بازگشت از شهرهای ، ، ، ، ، و گذشتند و اثرات جنگی را که سه سال از آن گذشته بود دیدند. پنج هفته در بمبئی ماندند و سپس ژوئیه ۱۹۲۲ به کراچی رسیدند.
 در ۱۹۲۹ او به آمریکا بازگشت تا در جشن ۱۷۵سالگی دانشگاه کلمبیا همراهی جوید. در آنجا بدو دکترای افتخاری ادبیات اعطا شد. پس از آن را را نوشت و باز یک رشته سخنرانی به انجام رساند. در بازگشت این بار از راه آسیا رهسپار کراچی شد و از دیدار کرد.
 در ژوئن ۱۹۳۵ بدو داد. در ژانویه ۱۹۳۸ او دوباره به بازگشت و اثر بزرگ خود را به چاپ رساند.
 در ۲۴ ژوئن ۱۹۴۲ همسرش کووربای در ۶۵ سالگی بر اثر ناراحتی معده درگذشت. دالا تا سال ۱۹۵۴ به نویسندگی و ایراد سخنرانی‌ها ادامه‌داد. سرانجام در ۱۹۵۶ در ۷۹ سالگی او نیز مرد.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 به این فهرست باید زندگی‌نامه‌ای را خودش نوشته و نیز سخنرانی‌ها و مقالاتی را که برای نگاشت را نیز افزود.
{"title": "مانک‌جی نوشیروان‌جی دهالا", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D9%85%D8%A7%D9%86%DA%A9%E2%80%8C%D8%AC%DB%8C_%D9%86%D9%88%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D8%AC%DB%8C_%D8%AF%D9%87%D8%A7%D9%84%D8%A7&oldid=31432396", "language": "fa"}