یا (زاده: ۸۱۲ در ، درگذشت: ۸۹۰ قمری)، پزشک ایرانی قرن پانزده میلادی از بود. وی که معروف به طبیب نفیس یا حکیم نفیس (نفیس کرمانی) نیز بوده و گاه برهان نفیس هم خوانده شده، از ، و مشهور ایران در قرن نهم هجری و از بزرگترین و نامدارترین مولفین کتابهای پزشکی در ایران محسوب می‌شود. نفیس بن عوض از اطبای دربار تیموری و از استادان طبّ در مدرسهٔ الغ بیگ بود و کتابهای طبی متعددی را از خود به یادگار گذاشت، که از مشهورترین آنها شرح الاسباب و العلامات و شرح موجز ابن سینا می‌باشد.
وی همچنین جدّ اعلای خاندان نفیسی است که بسیاری از آنان در طی قرنهای نهم تا چهاردهم هجری از اطبای بزرگ ایران بوده‌اند که از آن جمله ( )، قابل ذکر است.
 نفیس بن عوض کرمانی در حدود سال ۸۱۲ قمری در شهر متولد شد. خاندان و پدران او (لااقل تا چهار نسل قبل از او)، همگی از کرمان بودند و به و در کرمان شهرت داشتند و از جمله پدر و پدربزرگش، هر دو از حکیمان و طبیبان مشهور کرمان به حساب می‌آمدند.
 نفیس بن عوض در کرمان تحصیلات طبی خود را به پایان رسانید و در همین شهر به طبابت مشغول شد. مهارت و حذاقت وی در طب به زودی شهره خاص و عام گردید. در نهایت شهرت این طبیب حاذق کرمانی آن قدر عالم‌گیر شد که « »، پادشاه نامدار تیموری، وی را از کرمان به سمرقند فراخواند و او به عنوان پزشک مخصوص در دربار الغ بیگ به کار مشغول شد. 
وی در دوران اقامت خویش در سمرقند بنا به درخواستِ الغ بیگ گورکانی، به تدوین چند رساله و از جمله رسالهٔ مشهور خود «شرح الاسباب و العلامات» و نیز مجموعهٔ موجزالقانون (خلاصه قانون ابن سینا) مشغول شد که تألیف برخی از آنها سالها بعد از قتل الغ بیگ و هنگامی که حکیم نفیس به کرمان بازگشته بود، در این شهر تکمیل شدند.
 وی پس از مرگ الغ بیگ به کرمان بازگشت و تا پایان عمر خویش در کرمان ماند و به تدریس طب به شاگردانی که برخی از آنها فرزندان او بودند و نیز به تألیف کتابهای پزشکی مشغول بود.
 وفات او به‌طور دقیق مشخص نیست، اما برخی مرگ او را در ۸۹۰ هجری قمری ثبت کرده‌اند.
 
 
 به گفتهٔ ، برخی آثار نفیس بن عوض تا پنجاه سال پیش [یعنی تا اوایل قرن پانزدهم هجری] در حوزه‌های علمیهٔ تدریس می‌شد در سرزمین‌های اسلامی و بخصوص در ، ، و مورد رجوع و استفاده بود.
رساله‌های پزشکی نفیس بن عوض نه فقط در ایران بلکه به قول علامه در و پاکستان به عنوان یک کتاب مختصر یا هندبوک مورد استفاده قرار می‌گرفته است.
 حاجی خلیفه در کتاب کشف الظنون او را خوانده، یعنی کسی که ادعای طبابت دارد. حال آن که خود دربارهٔ کتاب شرح الاسباب و العلامات وی می‌نویسد:
«این کتاب شرحی است لطیف و در آن به خوبی تحقیق نموده و مطالب را واضح ساخته است» 
 دکتر مجید ملک محمدی در تشریح انتساب متطبّب به حکیم نفیس بن عوض شرح داده است:
 « عموم اطباء قدیم خود را برای مقام طبابت لایق نمی‌دانستند و نام طبیب بر خود نمی‌گذارند چرا که این مقام را خیلی بالا و والا می‌دانستند و عموماً خود را "متطبب" می‌نامیدند. چنانکه رازی و ابن سینا و عده زیادی در تمدن اسلامی خود را "متطبب" می‌گفتند . بعضی پا را فراتر نهاده کلمه "طبیب" و "حکیم" مطلق را برای ذات باری عزاسمه می‌دانستند و بس؛ و اگر کسی خود را به نام طبیب می‌خواند آن را نامتناسب می‌دانستند 
 وی همچنین درباره برهان الدین نفیس بن عوض کرمانی می‌نویسد:
 
 در کتاب تاریخ طب و طبابت در ایران نیز درباره او آمده است:
 
 او اولین بار ، را در به صورت ترکیبی از "حرکت قوی و متسع کنندة قفسة سینه" ( معادل تنفس مصنوعی) و "فشردن طرف چپ قفسة سینه" (معادل ماساژ قلب) ، تعریف کرد.
{"title": "برهان‌الدین کرمانی", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%A8%D8%B1%D9%87%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86_%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C&oldid=33841306", "language": "fa"}