(به :Orbital eccentricity )پارامتری‌است که توسط آن مقدار تفاوت مدار یک جرم به دور جرمی دیگر از نظر انحراف از یک دایرهٔ کامل بودن را تعیین می‌کند. مقدار صفر این پارامتر دایرهٔ کامل بودن یک مدار را نشان می‌دهد، مقادیر بین صفر و ۱ یک مدار بیضی شکل، و مقدار ۱ نمایان‌گر یک فرار است و همچنین مقادیر بیشتر از ۱ یک مدار است.
 در و طبق مدار سیارات دایره نیست و بیضی است که خورشید به عنوان عامل گرانشی در یکی از آن قرار گرفته؛ برای تمایز از یکدیگر از کمیتی استفاده می‌شود که به آن ( : eccentricity) می‌گویند که با علامت ( ) نشان داده می‌شود:
 
 
 
 خروج از مرکز را می‌توان از رابطه زیر به دست آورد:
 که:
 برای مدارها می‌توان از فرمول زیر و با استفاده از فواصل و مداری:
 که:
 
 البته دو اخیر را نباید با نیم محور کوچک و نیم‌محور بزرگ اشتباه گرفت که نسبت به مرکز بیضی تعریف می‌شوند، حال آنکه نقاط اوج و حضیض مداری نسبت به کانون بیضی یا محل قرارگیری تقریبی خورشید تعریف می‌شوند دراین خصوص لطفاً به شکل مقابل مراجعه کنید.
البته می‌توان خروج از مرکز هر بیضی را هم با کمک این کمیتها و روابط زیر محاسبه کرد:
 که در آن نیم‌محور بزرگ، نیم‌محور کوچک و فاصلهٔ هر کانون بیضی از مرکز بیضی است. روابط زیر ارتباط بین فواصل اوج و حضیض مداری و اندازهٔ نیم محور بزرگ را در بیضی نشان می‌دهند:
 رابطه زیر نشان می‌دهد که چگونه با در دست داشتن خروج ار مرکز مداری می‌توان مسیر مدار هر سیاره را مشخص کرد:
 این رابطه با توجه به توضیحی که در بخش قبل داده شد می‌تواند بسته به مقدار خروج از مرکز مدارهایی به شکل یک مقطع مخروطی را توصیف کند، در این رابطه پارامتر زاویهٔ موسوم به که رأس آن کانون یا محل قرارگیری جرم مرکزی است و دو انتهای آن بین نقطهٔ حضیض مداری و نقطه‌ای از مدار است که سیاره (ماهواره) در آنجا قرار می‌گیرد. (شکل مقابل)
 در مبتنی بر موسوم به برای برهم کنش اجسام از طریق نیرو مسیرهای مشخص و قابل پیش‌بینی محاسبه می‌شود. ازجمله مسائل مکانیک کلاسیک برهم کنش اجرام در میدان‌های گرانشی است که به ویژه برای یک جرم مرکزی و در حال گردش بدور آن به مسئلهٔ معروف است و بسته به مجموع و ذخیره شده در میدان برای دو جرم می‌توان با کمک ریاضیات پیشرفته و علم را به صورت یک مقطع مخروطی محاسبه کرد.
 با توضیح بالا ارتباط بین خروج از مرکز به عنوان کمیت تعیین‌کننده شکل مداری و کمیتهای فیزیکی در رابطهٔ زیر توصیف می‌شود:
 که در آن کمیتهای فیزیکی زیر بکار رفته‌اند:
 
 
 اکنون با توجه به اینکه برای هر سامانه دو جرمی مقدار تکانه زاویه‌ای بدون خارجی بنا بر اصل ثابت می‌مامند، خروج از مرکز تنها پیرو و حالتهای زیر را می‌توان پیش‌بینی کرد:
 
 
 
 خروج از مرکز زمین در حال حاضر ۰٬۰۱۶۷است که به علت اثرات گرانشی دیگر سیارات به ویژه به‌طور گردشی تغییر می‌کند (به نموداری که بر اساس داده‌های سال ۱۹۹۱ میلادی رسم شده در پانویس این مطلب نگاه کنید ). تحقیقات جامع جدیدتری از که در سال ۲۰۱۱ میلادی منتشر گردید، نشان می‌دهد که خروج از مرکز مدار زمین با تقریبی ۴۱۳۰۰۰ سال بین ۰٬۰۰۰۰۵۵ تا ۰٬۰۶۷۹ همزمان با شکل مداری بسیار نزدیک به دایره تا کمی بیضی تغییر می‌کند. این پدیده همراه با دیگر پدیده‌های مشابه آن تأثیراتی روی زمین دارند که بنام معروفند.
 که حد فاصل سیارات است خروج از مرکزی معادل ۰٫۲۴۹ دارد و سیارهٔ که نزدیکترین سیاره به خورشید است، خروج از مرکزی معادل ۰٫۲۰۶ دارد. جدول زیر خروج از مرکز را نشان می‌دهد.
 هم خروج از مرکز ۰٫۰۵۵۴ دارد. کمترین خروج از مرکز در سامانه خورشیدی برای قمر معادل صفراست، یعنی مدار آن با تقریب بسیار خوبی یک دایرهٔ کامل را بدور نپتون می‌زند؛ البته چند قمر دیگر کیوان مانند هم دارای مداری تقریباً دایره‌ای هستند. 
 برای بیش از ۶۴۵۰۰۰ سیارک شناخته شده در موسوم به کمربند اصلی که مدار گردش آن‌ها بین و مشتری است، مقدار خروج از مرکز به‌طور متوسط ۰٬۱۳۵ است. 
در میان بیش از ۴۶۰۰ شناخته شده تا کنون لااقل حدود ۲۳۰ تا دارای خروج از مرکزی کمتر یا معادل با ۰٬۵ هستند و در بین آن‌ها ستاره دنباله‌دار معروف که هر ۷۶ سال یکبار از نزدیک زمین عبور می‌کند، خروج از مرکزی معادل ۰٬۱۴۴ دارد.
{"title": "خروج از مرکز مداری", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%AE%D8%B1%D9%88%D8%AC_%D8%A7%D8%B2_%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2_%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C&oldid=34317246", "language": "fa"}