مسیر حرکت ظاهری سالانهٔ خورشید نسبت به زمین، بر روی است.
 دائرةالبروج دایره‌ای فرضی در آسمان است که ظاهراً (از دید ساکنان کرهٔ زمین) به نظر می‌آید که در مدت یک سال آن دایره را طی می‌کند.
 این دایره در حقیقت مدار را به دور کرهٔ خورشید مشخص می‌کند و در واقع طرح مدار زمین بر کرهٔ آسمان است یعنی دایره‌ای است که از تلاقی سطح مدار حرکت انتقالی زمین با کرهٔ آسمان که آن را اصطلاحاً فلک ثوابت نامیده‌اند پیدا می‌شود.
 دایرةالبروج نیز همراه با منطقةالبروج به وسیله بروج دوازدهگانه تقسیم می‌شود.
 بین صفحه دایرةالبروج و صفحه زاویه‌ای به اندازهٔ '۳۰ °۲۳ وجود دارد که در حقیقت همان زاویه بین محور چرخش با عمود بر صفحه حرکت انتقالی به دور خورشید است.
 دو نقطهٔ تلاقی بین دایرةالبروج و استوای سماوی، و نامیده شده‌اند. وقتی خورشید در نقطهٔ (زاویهٔ صفر) قرار می‌گیرد، فصل بهار در نیمکرهٔ شمالی (و فصل پائیز در نیمکرهٔ جنوبی) آغاز می‌شود و وقتی خورشید در نقطهٔ (زاویهٔ ۱۸۰ درجه) قرار می‌گیرد، فصل پائیز در نیمکرهٔ شمالی (و فصل بهار در نیمکرهٔ جنوبی) آغاز می‌شود.
 از سوی دیگر خورشید بر روی دایرةالبروج از دو نقطه مقابل هم عبور می‌کند که بیشترین انحراف زاویه‌ای از استوای سماوی را دارند: ابتدا در نیمه شمالی آسمان و سپس در نیمه جنوبی آسمان. این دو نقطه به ترتیب، نقطه و نقطه نامیده شده‌اند.
 شمالی‌ترین نقطهٔ دایرةالبروج را نقطهٔ انقلاب تیر و جنوبی‌ترین نقطهٔ آن را انقلاب دی می‌گویند که خورشید به ترتیب حدود ۲۲ ژوئن مطابق ۳۱ خرداد و ۲۲ دسامبر مطابق ۳۰ آذر به این نقاط می‌رسد.
 دایرةالبروج نیز همراه با تقسیم به ۱۲ بخش مساوی (هر بخش یک برج، معادل ۳۰ درجه یا دوبعد ساعتی) تقسیم می‌شود. در دو هزار سال قبل از میان ۱۲ عبور می‌کرده و برج‌ها به وسیله آن‌ها نامگذاری شده‌است که امروزه بعلت حرکت تقدیمی زمین با پیوستن (مارافسای) که در میان دو و و در گذر قرار دارد عملاً دائرةالبروج از ۱۳ صورت فلکی عبور می‌کند؛ اما این به معنی افزوده شدن بر برج‌های دوازده‌گانه نیست. هر بخش از دائرةالبروج نماینده یک است. حرکت انتقالی زمین به دور خورشید موجب می‌شود که در هر ماه از سال خورشیدی، خورشید ظاهراً درون یکی از این برج‌های دوازده‌گانه قرار بگیرد. در حقیقت از تقسیمات است که دائرةالبروج در مرکز منطقةالبروج و میزان این تقسیم‌بندی است.
 تاریخ ورود خورشید به بر روی دایرةالبروج: (۳۰ فروردین)، (۲۴ اردیبهشت)، (۱ تیر)، (۳۰ تیر)، (۲۰ مرداد)، (۲۶ شهریور)، (۹ آبان)، (۳ آذر)، (۹ آذر)، (۲۷ آذر)، (۳۰ دی)، (۲۸ بهمن)، (۲۲ اسفند).
 در زیر نام ۱۲ برج دایرةالبروج آورده شده‌است. این نام‌ها در اصل از ۱۲ صورت فلکی گرفته شده‌است. باید دانست که این نامگذاری بیش از دو هزار سال قدمت دارد و در حال حاضر به دلیل پدیده‌ای به نام ، ۱۲ صورت فلکی منطقةالبروج نسبت به ۱۲ برج هم‌نام آن‌ها در آسمان جابه جا شده و تقریباً هر صورت فلکی به اندازهٔ یک برج (معادل ۳۰ درجه) به سمت شرق آسمان حرکت کرده‌است.
 در بعضی نوشته‌های فارسی (قدیم) برج (آبام)، دایرةالبروج (آبامگرد)، منطقةالبروج (آبامگاه)، سیاره (گویال) نام گرفته‌اند.
 نام برج‌های دوازده‌گانهٔ دایرةالبروج با (معانی) و دیگر اسامی آن‌ها عبارت است از:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 در جدول زیر نام برج‌ها به همراه ماه معادل در سال خورشیدی آمده است. ستون تاریخهای نجومی، روزهایی را مشخص می‌کند که خورشید به‌طور میانگین در داخل هر برج قرار می‌گیرد.
 در قدیم گاه به جای واژهٔ از معادل عربی آن یعنی استفاده می‌شده‌است. به همین دلیل هنوز هم چنین استفاده‌ای از کلمهٔ صورت می‌گیرد.
 اما باید به اختلاف این دو واژه توجه شود: به مجموعهٔ چند ستاره که شکلی خاص را در ذهن بیننده القاء می‌کنند گفته می‌شود، در حالی که به هر یک از تقسیمات دوازده‌گانهٔ دایرةالبروج اطلاق می‌گردد.
معادل روزهای ماه‌های میلادی نسبت به ماه‌های هجری خورشیدی بعلت تعدیل و تطبیق کبیسه‌های گاهشماری‌ها در بعضی سال‌ها به ندرت به اندازه یک روز متفاوت می‌باشد.
{"title": "دایرةالبروج", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%AF%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A9%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B1%D9%88%D8%AC&oldid=34153032", "language": "fa"}