زبان در دوره‌های گوناگون بنا به تحولات به سه متفاوت نوشته شده‌است؛ ابتدا از (خود اقتباس‌شده از ) استفاده شد، سپس برای مدت کوتاهی از استفاده شد و در نهایت تا به امروز از استفاده می‌شود. در که در میان صحبت می‌شود به‌طور سنتی از استفاده می‌شد ولی امروزه آن نیز با یک نوع الفبای سیریلیک نوشته می‌شود. هر خطی که مشخصاً برای نوشتن زبان فارسی تاجیکی از آن استفاده‌شود را می‌گویند که در سیریلیک به‌صورت ، و در لاتین به‌صورت نوشته می‌شود.
 همانند بسیاری از تغییر در و بحث‌های مربوط به آن، با موضوعات سیاسی درهم‌آمیخته‌است. اگرچه استفاده از الفبای لاتین پس از رواج الفبای سیریلیک اندک بوده‌است، اما امروزه گروهی که خواستار نزدیکی بیش‌تر تاجیکستان به هستند، از استفادهٔ خط لاتین پشتیبانی می‌کنند و خواستار استفاده از هستند. استفاده از الفبای فارسی توسط و کسانی که خواستار نزدیکی بیش‌تر تاجیکستان با و میراث نیاکانی خود هستند تشویق می‌شود. به‌عنوان استاندارد الفبای سیریلیک به‌طور کلی توسط افرادی که خواستار وضع موجود هستند حمایت می‌شود و معتقدند که استفاده از آن باعث نزدیکی بیش‌تر به می‌شود.
 اطلاعات بیشتر: ، ، ، ، و در نتیجهٔ یکی از تأثیرات در منطقه، فارسی تاجیکی تا دههٔ ۱۹۲۰ میلادی با الفبای فارسی نوشته می‌شد. تا این زمان، فارسی تاجیکی زبانی جداگانه محسوب نمی‌شد و یکی از لهجه‌های فارسی در نظر گرفته می‌شد. در سال ۱۹۲۳ میلادی، پیش از استفاده از الفبای لاتین در سال ۱۹۲۷ میلادی، آغاز به ساده‌سازی الفبای فارسی کرد. اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی با هدف افزایش سوادآموزی در میان جوامع اسلامی که در آن عمدتاً بی‌سواد بودند، الفبای لاتین را جایگزین الفبای فارسی کرد. ملاحظات عملی نیز در این زمینه وجود داشت. الفبای فارسی یک الفبای است که حروف کافی برای نمایاندن تاجیکی را فراهم نمی‌کند. افزون بر این، یادگیری ابجد نسبت به لاتین دشوار بود. 
 در آوریل ۱۹۲۸ میلادی، تغییر خط به لاتین به قانون تبدیل شد. الفبای لاتین تاجیکی بر اساس کارهای پژوهشگران بر روی که خطی متحد برای پدیدآورد ساخته‌شد. این تغییر خط باعث شد که در دههٔ ۱۹۵۰ میلادی، میزان سواد به میانگین جهانی نزدیک شود.
 به‌عنوان بخشی از « » در ، الفبای سیریلیک در اواخر دههٔ ۱۹۳۰ میلادی معرفی شد. الفبا تا پایان دههٔ ۱۹۸۰ میلادی و با فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی همچنان به‌صورت سیریلیک باقی ماند. در سال ۱۹۸۹ میلادی، با رشد ملی‌گرایی قانونی تصویب شد که در طی آن فارسی تاجیکی به‌عنوان اعلام شد. افزون بر این، قانون، تاجیکی را معادل فارسی در نظر گرفت و خواستار بازگشت دوباره به الفبای فارسی شد. 
 الفبای فارسی در و زندگی روزانه مورد استفاده‌بود ولی ممنوعیت فعالیت در سال ۱۹۹۳ میلادی، استفاده از آن را به‌شدت کاهش داد. در سال ۱۹۹۹ میلادی، واژهٔ «فارسی» از عنوان رسمی زبان کشور تاجیکستان حذف شد و زبان رسمی این کشور «تاجیکی» نام گرفت. از سال ۲۰۰۴ میلادی استاندارد دفاکتو، استفاده از الفبای سیریلیک است، و تنها بخش اندکی از جامعه می‌توانند الفبای فارسی با بخوانند. 
 حروف اصلی الفبای تاجیکی در زیر به‌همراه ارزش‌های آوایی آن‌ها ارائه شده‌است. همچنین یک جدول مقایسه‌ای زیر وجود دارد.
 نوعی از الفبای فارسی برای نوشتن تاجیکی استفاده می‌شود. در گونهٔ تاجیکی، همانند سایر گونه‌های خط عربی، به غیر از ، حروف منحصر به‌فردی را نمایندگی نمی‌کنند، بلکه به‌صورت اختیاری با نشان داده می‌شوند.
 الفبای لاتین پس از از سال ۱۹۱۷ میلادی، به‌منظور ترویج افزایش سواد و گسترش زبان مرسوم شد. فقط حروف کوچک در اولین نسخه از نوع لاتین، بین سال‌های ۱۹۲۶ تا ۱۹۲۹ میلادی یافت شده‌اند. در که توسط یهودی‌ها تکلم می‌شود، ۳ نشانهٔ اضافی نیز وجود دارد: ، ، و . 
 کاراکتر غیرعادی برای حرف استفاده می‌شد و نشان‌دهندهٔ واج بود. از این الفبا برای همهٔ زبان‌های غیراسلاوی اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی استفاده می‌شد. هرچند که امروزه از این الفبا استفاده نمی‌شود، اما گروه‌های مشخصی از رواج دوبارهٔ آن حمایت می‌کنند. 
 
الفبای سیریلیک در اواخر دههٔ ۱۹۳۰ میلادی در رواج یافت و جایگزین الفبای لاتین شد که از استفاده شده‌بود. پس از سال ۱۹۳۹ میلادی، آثار منتشرشده به الفبای فارسی و زبان فارسی ممنوع شد. الفبای زیر با افزودن حروف Щ و Ы در سال ۱۹۵۲ میلادی تکمیل شد. علاوه بر این ۳۵ حرف، حروف ، ، و در استفاده می‌شوند، اگرچه این حروف رسماً در اصلاحات سال ۱۹۹۸ میلادی به‌همراه حرف ь برداشته شدند. همچنین در سال ۲۰۱۰ میلادی پیشنهاد شد که حروف نیز برداشته شوند. 
 حروف زیر، حروفی هستند که در وجود ندارند:
 استانداردهای حرف‌نویسی (نویسه‌گردانی) الفبای سیریلیک تاجیکی به الفبای لاتین مطابق جدول زیر است:
 
 توضیحات جدول بالا:
 
 
 
 
 
 الفبای عبری، مانند الفبای فارسی، ابجد است و برای نوشتن گویش بخارایی یهودی استفاده می‌شود که گویشوران آن عمدتاً در و زندگی می‌کنند. علاوه بر این، از سال ۱۹۴۰ میلادی، که مدارس یهودی در آسیای میانه بسته شدند، استفاده از الفبای عبری به‌غیر از آثار مذهبی یهودی‌ها، رو به ضعف نهاد و نشریات یهودی بخارا مانند کتاب‌ها و روزنامه‌ها از الفبای سیریلیک تاجیکی استفاده می‌کردند. امروزه بسیاری از یهودیان بخارایی که سن‌شان بالا است، و به مدارس تاجیک یا روسی در آسیای میانه می‌رفتند، در هنگام خواندن و نوشتن بخارایی و تاجیکی، فقط الفبای سیریلیک تاجیک را می‌دانند.
 متن نمونه:
 ‎ – 
 یک جدول مقایسه‌ای خطوط مختلف که برای الفبای تاجیکی استفاده می‌شود. لاتین در اینجا بر اساس استاندارد ۱۹۲۹ میلادی، سیریلیک در استاندارد بازنگری‌شدهٔ ۱۹۹۸ میلادی، و حروف فارسی در حالت جدا آمده‌اند.
{"title": "الفبای تاجیکی", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%A8%D8%A7%DB%8C_%D8%AA%D8%A7%D8%AC%DB%8C%DA%A9%DB%8C&oldid=34508502", "language": "fa"}