یا قیام علیه بود که سرتاسر کشور از شمال تا جنوب را دربرگرفت. این قیام در پایان و که کلیه تحرکات هوایی حتی بالگردها را ممنوع کرد به وقوع پیوست و در نتیجه آن کنترل بخش اعظم کشور به دست نیروهای مردمی افتاد. طلیعه خیزشها از شهر بصره بود زمانی که پس از شکست صدام در جنگ کویت و خروج وی از آن کشور توسط ائتلاف نیروهای آمریکائی در اواخر سال ۱۹۹۰، در اول مارس ۱۹۹۱ یک تانک برگشته ارتش عراق به سوی پرتره صدام در بصره شلیک کرد و سپس همه شهر بصره به سرعت دچار خیزش و ناامنی شد و از آنجا به سایر مناطق عراق سرایت کرد. از هجده استان عراق، چهارده استان سقوط کرد و در این میان تنها استانهای شمالی و مرکزی شامل استانهای ، ، و در دست رژیم بعث باقی‌ماند. با همه اینها قیام توسط نیروی سنگین نظامی و وفادارانش در گارد ریاست جمهوری عراق به شدت سرکوب شد به ویژه نقاط مرکزی شهر که یکی از هسته‌های مقاومت مردمی بود به ویرانه تبدیل شد و حرم مورد اصابت چندین گلوله تانک گارد ریاست جمهوری صدام حسین قرار گرفت. در جریان این درگیری‌ها هزاران نفر کشته و نزدیک به دو میلیون نفر از عراق آواره شدند.
 نقش در کمک به نیروهای عراقی مطرح شده گرچه این سازمان انکار می‌کند. 
در مستند آیت الله ساخته سید مصطفی موسوی تبار برای اولین بار تصاویری از آرشیو انتفاضه شعبانیه به تصویر کشیده شده. در این مستند به نقش آیت الله خویی در انتفاضه پرداخته شده است.
 چون خیزش از مناطق شیعه‌نشین جنوبی عراق به ویژه بصره و کربلا در اول مارس ۱۹۹۱ شروع شده بود، کردها با توجه به ملاحظات مذهبی ابتدا نمی‌خواستند به شورش بپیوندند و رهبران کردستان به ویژه جلال طالبانی مخالف خیزش در منطقه کردستان بودند ولی بالأخره با توجه به گوشه بودن منطقه‌ی کردنشین عراق و چراغ سبز ایران به امید لطمه به صدام، در کردستان عراق نیز خیزش پس از قیام در سایر مناطق عراق شروع شد و چون نوجوانان کردستانی عراقی پیشرو این شورش بودند، گاهی در محافل کردی به آن "راپه‌رین هه‌رزه‌کاران" به معنی "شورش نوجوانان" نیز گفته‌ می‌شود. شهر رانیه پیشرو خیزش بود، زمانی که در ۶ مارس ۱۹۹۱ شروع شد و به همین دلیل در بین کوردها به "دروازه راپه‌رین" یا "دروازه شورش" لقب یافته‌است.پس از آن در سلیمانیه و اربیل هم از آن پیروی شد و سپس در بقیه شهرهای کردنشین عراق. در ۳ نوامبر ۱۹۹۱ ارتش عراق وارد عمل شد و خیزش را سرکوب کرد و شهرهای اصلی شمالی مانند کرکوک، اربیل و دهوک و حتی سلیمانیه را بوسیله توپخانه ویران کرد و آنها را بازپس گرفت. صدها هزار نفر از مردان و زنان و کودکان و سالخوردگان مجبور به ترک خانه‌هاشان و مهاجرت به مرزهای ترکیه با یا سوار بر الاغ یا کامیون شدند چرا که حکومت به ساکنین منطقه هشدار داده بود و از آن‌ها خواسته بود مناطق را ظرف ۲۴ ساعت ترک کنند در غیر این صورت سرنوشت حتمیشان مرگ خواهد بود. این جمعیت بعلاوه شیعیان عراق از بی‌ملاحظگی حکومت فرار کردند به ویژه بعد از سرکوب خیزش در جنوب عراق به ویژه کربلا.شهرها در این دوره شهر اشباح شده بود و به جز ساختمان‌های فروپاشیده کسی در آن باقی نمانده بود؛ و شمار کثیری از این مردم طی راه‌های دشوارشان کشته شدند به وسیله مسلسلهای هلیکوپترهای نظامی که تعمداً بر روی آن‌ها آتش می ریختند یا در زمین‌های مینگذاری شده که طی جنگ اول بین ایران و عراق کار گذاشته شده بودند؛ و هنگام ورودشان به مرزهای ترکیه و ایران بعد از پیمودن راه‌های کوهستانی دشوار و ناهموار و سرد برخی کشورها و سازمانهای بشردوستانه کمکهای غذایی چادر و درمان پزشکی ارائه می‌دادند. در میانه ماه مارس سال ۱۹۹۲ قطعنامه شماره ۶۸۸ را تصویب کرد به وضع منطقه امن برای کردها در شمال عراق تحت نام کردستان به ۳۶ و نیروهای ارتش عراق را از آن خارج کرد.
 در طوزخورماتو خیزش بین روزهای دهم و دوازدهم ماه مارس شروع شد و خیزش‌کنندگان با پیش مرگها همکاری می‌کردند و نیروهای دولتی بدون هیچ مقاومتی فرار کردند. با این وجود نیروهای زیادی از بعثیها و افراد پلیس در حمله به مقر حزب کشته شدند و کنترل خیزش‌کنندگان بر شهر سه روز ادامه داشت تا این که نیروهای دولتی از سه جهت به شهر نزدیک شدند و از فاصله یک کیلومتری به آن حمله کردند. هلیکوپترها بر مقاومت کنندگان بمبهای آتشزا و فسفری شلیک می‌کردند و از منطقه تکریت هم برای پرتاب موشک بر روی منطقه استفاده می‌کردند. نزدیک ۳۰۶ نفر از نیروهای پیشمرگ و هموطنان کشته شدند بعد از کنترل ۱۱ روزه طوزخورماتو توسط پیشمرگها. دفاع از این ناحیه بوسیله پیشمرگها به خاطر اهمیت لجستیکیش بود چرا که در راه بغداد کرکوک واقع شده‌است.
 گرچه سازمان مجاهدین خلق انکار می‌کند اما نویسندگانی این سازمان را در سرکوب‌های صورت گرفته توسط صدام شریک می‌دانند. الیزابت روبین در مقاله‌ای در با عنوان « » به نقش این سازمان در سرکوبها اشاره دارد. در گزارش خود پیرامون این سازمان به نقش آن در سرکوبها می‌پردازد.
 یکی دیگر از ابزارهای صدام در سرکوب شیعیان و کردهای عراق استفاده از فلسطینی‌های وفادار به دولت بعثی عراق بود که وفاداری و حمایت خودشان را در طول جنگ با ایران ثابت کرده بودند ،صدام حسین در تمام طول زمامداری به‌شکل عمدتاً مالی و تبلیغاتی از گروه‌هایی از فلسطینی‌ها حمایت می کرد و از حامیان اصلی یاسر عرفات ،رهبر سازمان آزادیبخش فلسطین ساف بود 
 وبگاه ایرانی دیدبان این سازمان را متهم می‌کند که با حمایت توپخانه‌ای به شهرهای خالص، ، و حمله کرده‌است و طی عملیاتی موسوم به مرواید در سرکوب نقش مستقیم داشته. 
 در مقاله‌ای پیرامون فراریان از سازمان مجاهدین خلق که در ژورنال Melbourne Journal of International Law منتشر توسط ارائه شده‌است نیز به نقش این سازمان توجه شده‌است. در این مقاله با ۷ تن از اعضای جدا شده از این سازمان مصاحبه شده که همگی درگیری نظامی را تأیید کرده‌اند اما اغلب مدعی اند که این موضوع به عنوان دفاع صورت گرفته‌است. (مقر اصلی این سازمان در عراق) در میان مسیر دست یابی مخالفان صدام به قرار داشت. 
 Eric Goldstein در کتاب خود پس از ذکر گزارش‌ها کردهای عراق از مشاهدات خود از سرکوبها گرچه این گزارش‌ها را به دلیل احتمال اثر گزاری میزبانی ایران از کردهای آواره عراق تضعیف می‌کند اما می‌نویسد که شواهد قوی از نقش داشتن گروه‌های نظامی مورد حمایت در سرکوب‌ها حکایت دارد.
{"title": "خیزش شعبانیه", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%AE%DB%8C%D8%B2%D8%B4_%D8%B4%D8%B9%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%87&oldid=34618262", "language": "fa"}