یا دارالحکمه کتابخانه و مرکز علمی در بغداد بود که از ۷۶۲ تا ۱۲۵۸ میلادی بمدت ۵ قرن مرکز تجمع دانشمندان از سراسر جهان بود که به وارد کردن علوم شرق و غرب توسط ترجمه و تصحیح متون و فعالیت علمی اقدام می‌کردند و از نتایج آن است. 
 خلیفه منصور در سال ۷۶۲ میلادی شهر بغداد را بعنوان پایتخت خلافت بنا نهاد. در ابتدا بسیاری از اصول دیوانی از ساسانیان اقتباس شد و به فارسی بود. بتدریج تفاوت زبان روزمره و دیوانی آنها را مجبور کرد شروع به ترجمه آثار به عربی کنند و این به آثار یونانی و سریانی و سانسکریت و زبانهای دیگر کشیده شد.
 اهمیت دادن خلفا مخصوصاً منصور و هارون الرشید و مأمون به علم و همچنین مرکزیت و رونق بغداد باعث می‌شد تمامی دانشمندان سراسر جهان از آنجا دیدار کرده و علوم به این شکل تبادل می‌شدند و این باعث گسترش بیش از پیش کتابخانه و مرکز علمی می‌شد.
 این مرکز از زمان منصور شروع به رشد کرد به هارون الرشید رسید سپس در زمان مأمون به اوج خود رسید و در دوران معتصم و واثق که اعتزالی بودند پشتیبانی می‌شد. خلیفه که بعداز واثق آمد اشاعری و سنت گرا بود برای همین از روش علمی کمتر پشتیبانی می‌کرد که باعث ضعف علمی مرکز شد. 
 بیت‌الحکمه در اوج خود بزرگترین کتابخانه جهان بود که دانش‌های ریاضیات، ستاره‌شناسی، پزشکی، شیمی، جغرافیا، فلسفه، ادبیات، هنر، و کیمیاگری را در بر می‌گرفت.
 مهمترین تأثیر آن بر ریاضیات و پیدایش مفاهیم ریاضی مانند و دستگاه است که امروز در سراسر جهان استفاده می‌شود. 
 پس از تحصیل در این دانشگاه به بازگشت و با انتشار کتاب لیبراآباکی (کتاب محاسبات) با معرفی دستگاه عددنویسی هندی-عربی را به اروپایی‌ها و پیشنهاد کرد که این دستگاه، جایگزین دستگاه شود. 
 به فرایند انتقال علم از تمدنهای ایرانی و یونانی و رومی به تمدن اسلامی از طریق ترجمه و انتشار آثار علمی اطلاق می‌شود که از زمان منصور عباسی (قرن هشتم میلادی) در دارلحکمه بغداد شروع شد و در زمان مأمون به اوج رسید تا اینکه در ۱۲۵۸ میلادی با یورش مغول و تخریب دارلحکمه بپایان رسید
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 کتابخانه بیت الحکمه مملو از نویسندگان و مترجمین و کتابهایی از تمدنهای یونانی، ایرانی و هندی بود.
 روش کار بسیار دقیق بود. بسته به رشته کتاب در حال ترجمه، شخص یا گروهی مسئول این ترجمه‌ها می‌شدند.
 به عنوان مثال،
 آثار مهندسی و ریاضی: محمد بن موسی ابن شاکر (بنو موسی)
 فلسفه و نجوم: و الکندی
 پزشکی: ابن اسحاق الحرانی و 
 مترجمان از هر گروه فرهنگی، مذهبی و قومی بودند. در بین آنها زردشتی، یهودی مسیحی و مسلمانان بودند، که تلاش گروهی می‌کردند.
 این ترجمه‌ها برای فردی با دست خط بسیار دقیق و ماهر ارسال می‌شدند. پس از اتمام نگارش، جلد شده و تزئین و فهرست بندی می‌شدند و در بخش خاصی از کتابخانه قرار می‌گرفتند. معمولاً چندین نسخه از کتاب نیز برای توزیع در سراسر خلافت نوشته می‌شد.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 در زمان وزارت خود در دربار هارون الرشید علاوه بر دعوت از دانشمندان، بانی ، گردآوری، و ترجمهٔ کتاب‌های خطی از ، و به بودند. حضور آنها باعث ارتباط بیشتری با ایرانیان شد.
 بدلایل زیر بسیاری از دانشمندان دارلحکمه ایرانیان بودند:
 
 
 
 ایرانیان بهمراه دانشمندانی از مصر و سوریه و اسپانیا و مراکش و یمن و عربستان در آنجا کار علمی می‌کردند.
 این کتابخانه در جریان سقوط بغداد به دست لشکریان در سال ۶۵۶ق ۱۲۵۸ م ویران شده و هیچ اثری از آن وجود ندارد. 
 مغولان مرکز را خراب کرده کتابها را در رود دجله انداختند و تعداد کتب به حدی بود که رود دجله در آنروز از مرکب آنها سیاه شد 
 این کتابخانه بقدری بزرگ بود که فقط موفق شد قبل از سقوط شهر چهارصد هزار رساله را به مراغه منتقل کند 
 بیت‌الحکمه جدید در سال ۱۹۹۵ میلادی با الهام از بیت الحکمه اصلی در بغداد ایجاد شد.
بررسی و پژوهش در حوزه‌هایی چون تاریخ عراق، تمدن عربی ـ اسلامی، میراث عربی ـ اسلامی، گفت‌وگوی بین تمدن‌ها و ادیان، رصد تحولات سیاسی و اقتصادی، انجام پژوهش‌های ویژه در مورد مشکلات و پدیده‌های اجتماعی، حقوق بشر و آزادی‌های بنیادین و ارائه توصیه‌های ویژه در فرایند تصمیم‌گیری به سیاست‌گذاران و مسئولان حکومتی، از جمله اهداف آن هستند.
 بیت‌الحکمه جدید از هشت گروه مطالعاتی تاریخی، فلسفه، ادیان و مذاهب، اقتصادی، اجتماعی، حقوقی، ترجمه و سیاسی تشکیل شده‌است.
{"title": "بیت‌الحکمه", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%A8%DB%8C%D8%AA%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%AD%DA%A9%D9%85%D9%87&oldid=34994940", "language": "fa"}