سلسلهٔ فرمانروا در سرزمین چین که از ۲۰۶ قبل از میلاد تا ۲۲۰ میلادی، حدود ۴۰۰ سال، برقرار بود. این دوره یکی از مهم‌ترین دوره‌های بود و تا آشوب و دوره ادامه پیدا کرد.
 اکثر مردم چین، اکنون خود را از می‌دانند؛ به علت حکومت طولانی این سلسله این قومیت اکثریت مطلق را پیدا کرد. 
 یا نیمهٔ نخست دورهٔ دودمان هان بود. نخستین در چین، بود. تمام را با غلبه بر آن‌ها متحد ساخت و حکومت یکپارچهٔ چین را به وجود آورد، اما پس از مرگ نخستین امپراتور آن، ناپایدار و بی‌ثبات گشت.
 ظرف چهار سال، قدرت با شورش‌های متعدد رو به زوال گذاشت. دو رهبر شورشی سابق، شیانگ یو (متوفای ۲۰۲ پ. م) از چو و (متوفای ۱۹۵ پ. م) از با یکدیگر نزاع کردند؛ در نبرد گایشیا (۲۰۲ پ. م) در بر شیانگ یو غلبه کرد و امپراتور سراسر چین شد. 
 یا ، اولین امپراتور سلسلهٔ هان بود. او بر ، آخرین امپراتور ، غلبه کرد و به پادشاهی رسید. سلسله‌ای که او تأسیس کرد، نام گرفت. در دوران او چین همچنان یکپارچه ماند. او همچنین آیین را، به عنوان آیین رسمی کشور، برگزید. گائوزو در سال ۱۹۵ پیش از میلاد، پس از هفت سال سلطنت، درگذشت.
 پس از مرگ ، پسرش، لیو یینگ با حمایت مادرش امپراتریس لو به سلطنت رسید و نام را برای خود انتخاب کرد ولی عمرش وفا نکرد و در ۲۲ سالگی درگذشت؛ در این عمر هم کوتاه قدرت هیچ وقت در دست او نبود بلکه در دست مادرش امپراتریس لو بود. پس از مرگ او پسرش لیو گونگ با نام در ۵ سالگی با فرمان مادر بزرگ قدرتمندش امپراتریس اعظم دواگر لو به سلطنت رسید. هر چند او هرگز اعمال قدرت نداشت و در حقیقت به تخت نرسید زیرا امپراتریس دواگر لو اول او را حبس خانگی کرد و بعد او را به طور غیر مستقیم امپراتور خواند. او پس از ۴ سال که اسماً امپراتور بود به دستور مادربزرگ خود از حکومت برکنار و برادرش لیو هونگ را با نام بر تخت نشاندند هر چند او هم هرگز امپراتور نبود و او را هم پس از ۴ سال از حکومت برکنار کردند. پس از امپراتور هئوشائو پسر چهارم با نام بر تخت نشانده شد در این مدت ۱۵ ساله حکومت واقعی در دست امپراتریس لو بود و بجای امپراتوران دست نشانده حکومت کرد مخصوصا نوه های خود و که هرگز امپراتور نبودن و همیشه حبس خانگی در بیرون از پایتخت بودند به همین خاطر امپراتریس لو بر حق خود به طور رسمی حکومت کرد.
 در سال ۱۴۱ پیش از میلاد، نتیجه ون دی بر تخت سلطنت نشست و به نام امپراتور وو دی یکی از ارجمندترین فرمانروایان چین شد. او با قبایل کوچگر ساکن مرزها جنگید و آنان را شکست داد. سپس راه ابریشم را به وجود آورد. اقدامات او، هان را به اوج قدرت و عظمت رساند.
 وو دی صاحب فرزندانی از دو ملکه بود. هنگامی که وو دی درگذشت، صدراعظمش هوئوگوانگ نایب السلطنه لیوفو-لینگ پسر وو دی شد. لیوفو-لینگ، که نام گرفت، مدت زیادی حکومت نکرد و در ۲۲ سالگی درگذشت. امپراتور بعدی کم‌تر از یک ماه دوام آورد و به سبب ناشایستگی برکنار شد. پس از او نوبت به ، نواده یکی از ملکه‌های وو دی رسیدو شوان دی هجده ساله بود که امپراتور شد و تا آن زمان یک همسر و پسر داشت. شوان دی ۲۵ سال با لیاقت بر امپراتوری فرمانروایی کرد. پسرش، یوان دی، در اقدامات خود ناموفق ماند و پس از درگذشتش در ۳۳ پیش از میلاد، کشمکش بر سر جانشینی سلطنت دوباره آغاز گشت. در این میان، ، وزیر مقتدر دربار سلطنتی، در سال نهم پس از میلاد سلطنت را غضب کرد.
 یا رسماً در تاریخ ۵ اوت ۲۵ میلادی، هنگامی که لیو شیو با نام تاجگذاری کرد، آغاز به کار کرد.
 اشراف که با اقدامات مخالف بودند، او را گردن زدند و لیو شیو از خاندان قدیمی هان را بر تخت سلطنت نشاندند. او در سال ۲۵ میلادی، تمام مخالفان خود را سرکوب کرد و به مدت ۳۲ سال بر امپراتوری فرمان راند.
 لیوشیو خود را گوانگ وو دی نامید و لقب امپراتور اختیار کرد. سپس پایتختش را از به انتقال داد. در دوران او، سیستم کشوری دوباره شد.
 تحت سلطهٔ (۱۶۸ تا ۱۸۹ میلادی) خواجه‌ها ممنوعیت‌های حزبی را تمدید و افزایش دادند.
 در این دوره، شورش‌های بسیاری در سراسر چین اتفاق افتاد. نظیر شورش گروه‌های ابروسرخ‌ها، زرددستاران و پنج پیمانه برنج.
 در سال ۱۸۴، زرددستاران با یک نیروی سیصد هزار نفری شورش‌های گسترده‌ای را در چندین ناحیه اطراف پایتخت برپا کردند. سرانجام نیروهای امپراتوری، شورشیان را پس از ماه‌ها نبرد شکست دادند. در سال ۲۲۰ میلادی، آخرین امپراتور هان، ، از سلطنت کناره‌گرفت و امپراتوری به سه پادشاهی تقسیم شد که هرکدام مدعی تاج و تخت هان بودند. تا چهارصد سال بعد، امپراتوری یکپارچه‌ای پدید نیامد.
 در سال ۲۲۰ میلادی، از دودمان هان شرقی توسط کائو پی مجبور به استعفاء و خلع مقام شد و با این کار دودمان هان پسین منحل گشت و دورهٔ سه پادشاهی با سه امپراتوری ، و آغاز به کار کرد.
{"title": "دودمان هان", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%AF%D9%88%D8%AF%D9%85%D8%A7%D9%86_%D9%87%D8%A7%D9%86&oldid=34781841", "language": "fa"}