(به : ) که تحت عنوان (به : ) نیز شناخته می‌شود، گونه ای از خوردگی است که در آن مرز یا دانه‌های مواد بیشتر از قسمت‌های داخلی آنها مستعد خوردگی است.
 این وضعیت می‌تواند به طریقی دیگر در آلیاژهای مقاوم دربرابر خوردگی نیز رخ دهد، زمانیکه مرزدانه‌ها از برخی از مکانیزم‌های مهار کننده خوردگی مانند کروم تخلیه می‌شود که تحت عنوان تخریب مرزدانه‌ها نیز شناخته می‌شود. در آلیاژهای و فولادهای ضدزنگ آستینیتی، که برای مقاوم شدن در برابر خوردگی افزوده می‌شود، مکانیزم درگیر، رسوب در مرزدانه هاست که به تشکیل مناطق تخلیه شده از کروم مجاور مرز دانه‌ها منتج می‌شود. (به این فرایند حساس سازی می‌گویند. ). حداقل در حدود ۱۲٪ کروم برای اطمینان از انفعال مورد نیاز است، مکانیزمی که بوسیله آن یک لایه نامرئی فوق‌العاده نازک، معروف به ، بر روی سطح تشکیل می‌شود. این لایه نازک غیرفعال از فلز در برابر محیط‌های خورنده محافظت می‌کند. ویژگی خودترمیمی لایه نازک غیرفعال فولاد را زنگ نزن می‌کند. ( ) اغلب شامل مکانیزم‌های کاهش مرزدانه است.
 این نواحی همچنین نقش زوج های گالوانیک محلی را نیز دارند، که باعث می‌شوند. این شرایط زمانی رخ می‌دهد که ماده تا دمای حدود ۷۰۰ گرم می‌شود و تا مدت طولانی در این وضعیت می‌ماند و اغلب در هنگام یا یک نامناسب اتفاق می‌افتد. وقتی نواحی ای از این دست مواد به دلیل جوشکاری نامناسب تشکیل می‌شوند، خوردگی حاصل از آن خوردگی جوش (پوسیدگی جوش) نامیده می‌شود. فولادهای ضدزنگ می‌توانند با افزودن ، یا در برابر این رفتار مقاوم شوند که تشکیل ، یا (ترجیحاً کروم کاربید) با کاهش محتوای کربن در صورت جوشکاری و همچنین در آلیاژ پرکننده کمتر از ۰٫۰۲٪ یا با گرم کردن کل موضع به بیشتر از دمای ۱۰۰۰درجه سلسیوس و آن دهد، که منجر به انحلال در دانه‌ها شده و سپس از رسوبدهی و خوردگی آن جلوگیری می‌کند. راه ممکن دیگر هم به اندازه کافی نازک نگهداشتن قسمت جوشکاری شده‌است به طوری که در حین خنک شدن، فلز خیلی زود گرما از دست بدهد تا کروم کاربید رسوب کند. ASTM A923, ASTM A262 و دیگر تست‌های مشابه اغلب برای تعیین حساسیت فولادهای ضدزنگ نسبت به خوردگی بین دانه ای استفاده می‌شود. این آزمایشات نیاز به (etching) با ای دارد که وجود ذرات را نشان می‌دهد، گاهی اوقات آزمایشات با دهانه V-شکل (Charpy V-Notch) و دیگر تست های مکانیکی همراه است.
 نوع مرتبط دیگری از خوردگی بین دانه ای خوردگی نایف لاین (knifeline attack (KLA)) است. خوردگی نایف لاین، فولاد پایدارشده با نیوبیم را تحت تأثیر قرار می‌دهد. (مانند فولاد ضدزنگ ۳۴۷). تیتانیم، نیوبیم و آنها در فولاد در دماهای بسیار بالا حل می‌شوند. در برخی روش‌های خنک سازی (وابسته به سرعت خنک‌کنندگی)، نیوبیم کاربید رسوب نمی‌کند و سپس فولاد مثل فولاد پایدار نشده رفتار خواهد کرد و به جای آن کروم کاربید تشکیل می‌دهد. این وضعیت تنها یک ناحیه نازک به عرض چند میلی‌متر در نزدیکی محل جوش را تحت تأثیر قرار می‌دهد، در نتیجه تشخیص آن را دشوار کرده و سرعت خوردگی را افزایش خواهد داد. سازه‌های ساخته شده از چنین فولادهایی باید تا دمای ۱۰۶۵ درجه سلسیوس گرم شوند (معادل ۱۹۵۰ فارنهایت) تا نهایتاً کروم کاربید انحلال یافته و نیوبیم کاربید تشکیل شود. سرعت خنک سازی پس از این عملیات اهمیتی ندارد. 
 آلیاژهای پایه ، اگر لایه‌هایی از موادی بعنوان در بین بلورهای غنی از آلومینیم حضور یابند، ممکن است به خوردگی بین دانه ای حساس شوند. آلیاژهای آلومینیم با مقاومت بالا، مخصوصاً زمانیکه اکسترود (روزن رانی) شده یا در معرض دماهای بالا در حین عملیات قرار بگیرند می‌توانند تحت خوردگی پوسته ای ( ) در جایی که محصولات خوردگی، بین دانه‌های صاف و تطویل شده تشکیل می‌شود و آنها را جدا می‌کند، قرار گرفته، که سبب اثر مدل کشی یا لایه کاری می‌شود و معمولاً از لبه‌ها تا کل ساختار منتشر می‌شود. خوردگی بین دانه ای مخصوصاً برای آلیاژهایی که درصد بالای دارند نگران کننده است.
 سایر آلیاژها نیز می‌توانند تحت لایه لایه شدن قرارگیرند. حساسیت آلیاژ مس نیکل ( ) و میزان نیکل با هم افزایش می‌یابند. اصطلاح جامع تر برای این کلاس از خوردگی، خوردگی لایه ای یا پوسته ای است. آلیاژهای زمانیکه حجم حدود هفت برابر بیشتر از حجم فلز اصلی باشد، حساس به خوردگی لایه ای هستند که سبب ایجاد داخلی و پارگی ماده می‌گردد. آثار مشابه سبب تشکیل لایه‌هایی در فولاد ضدزنگ، بواسطه اختلاف بین اکسیدها و فلزات، می‌شود. 
 آلیاژهای پایه مس زمانیکه مقدار مس در مرزدانه‌ها کاهش یافته و تهی می‌گردد، حساس می‌شوند. آلیاژهای ناهمسانگرد ( ) وقتی در شرایط یا کار سنگین واقع می‌شوند، سبب ایجاد دانه‌های بلند و تخت می‌گردد که مخصوصاً مستعد خوردگی بین دانه ای می‌شوند. 
 خوردگی بین دانه ای بوسیله فشارها و تنش‌های محیطی فعال می‌گردد که اصطلاحاً به آن می‌گویند. خوردگی بین دانه ای می‌تواند با متدهای فراصوت و شناسایی شود.
 حساس سازی به ته‌نشینی کاربیدها در مرزدانه‌های فولاد ضدزنگ یا آلیاژهای آن اشاره دارد که باعث می‌شود فولاد یا آلیاژ به خوردگی بین دانه ای یا ترک خوردگی بین دانه ای ناشی از تنش مستعد شود. آلیاژهای خاص زمانیکه در معرض دماهایی که به آن دمای حساس کننده می‌گویند قرار بگیرند بیشتر در معرض خوردگی بین دانه ای هستند. در یک محیط خورنده، رابط دانه‌های اینگونه آلیاژهای حساس سازی شده، بسیار واکنشی گردیده و نتیجتاً خوردگی بین دانه ای در آنها اتفاق می‌افتد. این موضوع با عنوان یک حمله موضعی درون و مجاور شناخته می‌شود که رابطه کمی با در خود دانه ها دارد. آلیاژ متلاشی شده ممکن است مقاومتش را از دست بدهد.
 تصاویر، میکرو ساختار یک فولاد ضدزنگ ۳۰۴ نرمال شده (حساس سازی نشده) معمولی و یک نمونه بسیار حساس شده را نشان می‌دهند. نمونه‌ها پیش از ، صیقلی و اچ زده، شده‌اند. نواحی حساس سازی شده بصورت خط‌های تیره و طویلی که مایع اچ باعث خوردگی در آنها شده را نشان داده شده‌اند. خطوط تیره شامل کاربیدها و محصولات خوردگی هستند. خوردگی بین دانه ای بطور کلی به دلیل تفکیک ناخالصی‌ها در مرزدانه یا بخاطر غنی سازی یا تخلیه یکی از عناصر آلیاژی در مرزدانه‌ها، شناخته می‌شود. . بنابراین در آلیاژهای خاص آلومینیوم نشان داده شده‌است که مقدار کمی آهن در مرز دانه‌ها تفکیک شده و باعث خوردگی بین دانه ای می‌شود. همچنین نشان داده شده‌است که نوعی (Zinc) که دارای مقدار بیشتری (Brass) در معرض خوردگی بیشتری است. آلیاژهای با مقاومت بالای آلومینیم مانند آلیاژهای از نوع دورالومین ( ) که برای مقاوم‌سازی به فازهای رسوبی وابسته اند، در نتیجه حساس سازی در دمای ۱۲۰ درجه سلسیوس در برابر خوردگی بین دانه ای مستعد تر می‌شوند. آلیاژهای غنی از مانند 600 (Inconel) و اینکولوی 800 (Incoloy) هم این حساسیت و استعداد را نشان می‌دهند. آلیاژهای روی ریخته‌گری شده تحت فشار که دارای آلومینیم هستند به خاطر وجود در محیط‌های ساحلی و دریایی دچار خوردگی بین دانه ای می‌شوند.
 فولادهای کروم- و کروم-منگنز-نیکل (Cr-Mn & Cr-Mn-Ni Steels) در نتیجه حساس سازی شدن در دمای بین ۴۲۰ تا ۸۵۰ درجه سلسیوس نیز مستعد خوردگی بین دانه ای هستند. فولاد ضدزنگ آستنیت هم زمانیکه در دمای بین ۵۲۰ تا ۸۰۰ درجه سلسیوس گرما داده شود، تخلیه کروم در ناحیه مرزدانه‌ها اتفاق افتاده و به خوردگی حساس می‌شود. اینگونه حساس سازی‌ها در فولاد ضدزنگ آستنیت به راحتی می‌تواند به خاطر برخی الزامات سرویس‌های گرمایی مانند مولد بخار یا حتی مجدد یک ساختار شکل گرفته اتفاق بیفتد.
 روش‌های بسیاری برای کنترل یا به حداقل رساندن خوردگی بین دانه ای در آلیاژهای حساس و مستعد، مورد استفاده قرار گرفته‌اند. به ویژه برای فولاد ضدزنگ آستنیت. برای مثال، یک محلول در دمای بالا برای ، که معمولاً محلول تابکاری، فرونشاندن تابکاری یا فرونشاندن محلولی عنوان می‌شود، مورد استفاده قرارگرفته اند. آلیاژ تا دمای حدود ۱۰۶۰ تا ۱۱۲۰ درجه سلسیوس گرما داده می‌شود و سپس آبداده می‌شود. این روش به‌طور کلی برای عملیات در مجموعه‌های بزرگ مناسب نیست؛ و همچنین در جاهایی که برای تعمیر یا چسباندن قطعات دیگر، جوشکاری انجام شده بی تأثیر است.
 تکنیک کنترلی دیگری که برای پیشگیری از خوردگی بین دانه ای استفاده شده‌اند شامل تشکیل دهندگان قوی کاربیدها یا عناصر تثبیت کننده هستند. مانند یا در فولاد ضدزنگ. اینگونه عناصر دارای میل بیشتری به نسبت به هستند. تشکیل کاربید با این عناصر باعث کاهش کربن موجود در آلیاژ برای تشکیل کاربیدهای کروم می‌شود. مثل یک فولاد ضدزنگ تثبیت شده آستنیتی کروم-نیکل-مس حاوی تیتانیوم که در U.S. Pat. No. 3,562,781 موجود است. فولاد ضدزنگ ممکن است در ابتدا در مقدار کربن، به کمتر از ۰٫۰۳ درصد نیز برسد که این کمبود کربن برای تشکیل کربید فراهم شده. این تکنیک‌ها بسیار گران هستند و تا اندازه ای موثرند. فولادها با درصد کمتر کربن در دمای بالا اغلب مقاومت کمتری از خود نشان می‌دهند.
 شکست مرزدانه ای ( )
{"title": "خوردگی بین‌دانه‌ای", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%AE%D9%88%D8%B1%D8%AF%DA%AF%DB%8C_%D8%A8%DB%8C%D9%86%E2%80%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C&oldid=30530035", "language": "fa"}