در دورهٔ ، از الفبای و ساخته شد و بدان نوشته شد. این الفبا را و (خط دینی) نامیده‌اند که به معنای خطِ دینِ و کتاب است. این خط که جنبهٔ آوایی یا فونتیک دارد، هم برای نوشتن متن اوستا، و هم تلفظ متون فارسی میانه که به نوشته می‌شد یا در مواردی برای نوشتن ، نوشتارهایی به ، که اساساً توضیحات زند بر متن اوستا بود، استفاده می‌شد.
 ایجاد الفبای اوستایی به دلیل نیاز به درست نوشتن متون اوستایی بود که تا آن زمان توسط افراد از بر می‌شد و سینه به سینه به نسلهای بعد منتقل می‌گشت. مجموعه متونی که امروزه زرتشت را تشکیل می‌دهند نتیجه گردآوری آن در سده چهارم میلادی، شاید در دوران شاپور دوم ساسانی (۳۰۹ تا ۳۷۹ میلادی)، است. این احتمال می‌رود که زبان اوستایی تنها یک کار تک منظوره برای گردآوری اوستا به وسیلهٔ ساسانیان بوده باشد.
این کار، که نمایانگر نوآفرینی (revival) آیین مزدا و بنیان نهادن راست دینی (orthodoxy) سختگیرانه مرتبط با قدرت سیاسی است، احتمالاً در اثر تمایل به عرض اندام بیشتر در برابر بوداییان، مسیحیان، و مانویان اجرا شد که دین و آیینشان بر پایهٔ کتاب بود . در مقابل، روحانیت زرتشتی قرنها بود که به از برکردن کتاب مقدس از طریق گوش دادن به یک آموزگار روحانی خو گرفته بود که این آموزگار سخنان را برای شاگرد آنقدر می‌خواند تا شاگرد با تکرار و همخوانی با وی، سخنان و نواخت (ریتم چگونگی خواندن (صرف)) را از بر شود. سپس این کار را همین شاگردان بعدها برای شاگردان دیگر تکرار می‌نمودند و به همین روش برای نسل‌ها خواندن و نگهداشتن کتاب مقدس انجام می‌پذیرفت. این کار ضروری بود چرا که روحانیت زرتشتی اداکردن درست و دقیق و نواخت (cadence) نماز را یک پیش شرط لازم‌الاجرا می‌دانست. افزون بر این، ضرورت ازبرخوانی نیایش (liturgy) همراه با مناسک و تشریفات مذهبی جایی برای نوشتن چیزی باقی نمی‌گذاشت.
 با این وجود، توانمندی برای درست نوشتن اوستا یک سود داشت: در دوران ساسانی واژه‌های زبان اوستایی تقریباً برای مردم نامفهوم گشته بود که همین منجر به آماده کردن متون زند گردید (برگرفته از واژه اوستایی "زینتی" (zainti) به معنای "فهمیدن"). زند، تفسیر و ترجمه نوشته‌های مقدس است. توسعه الفبای اوستایی این امکان را فراهم آورد تا یادداشتها و تفسیرهای مرتبط با متن در میان نوشته‌های کتاب افزوده شود. پیامد مستقیم این کار یک تفسیر همگون و استاندارد از نسک اوستا بود که تا به امروز باقی‌مانده‌است. از دیدگاه پژوهشی، این متنها بغایت ارزشمند هستند چرا که اگر نمی‌بودند نوشته‌ها به ندرت حفظ می‌شدند. 
 متون زرتشتی سده‌های نهم تا دوازدهم میلادی پیشنهاد می‌کند که در زمانی مجموعه بسیار بزرگتر از ادبیات زرتشتی وجود داشته اما این متون، در صورت وجود، تاکنون از میان رفته‌اند و بنابراین خطی که برای نوشتن آن‌ها بکار رفته ناشناخته‌است. این پرسش که آیا چیزی مشابه با نمونه ساسانی در دوران اشکانی نیز وجود داشته‌است یا نه در تمام مینوخرد پژوهشگران را مشغول به خود کرد. حقیقت اوستای اشکانی هر چه که باشد، شواهد زبان شناختی نشان می‌دهد که چنانچه حتی چنین چیزی وجود هم می‌داشته از آنجاییکه هیچ شکل زبان شناختی در نسخه‌های قدیمی که بتوان با قاطعیت آن را نتیجه نادرست‌نویسی دانست و همچنین اینکه موارد شک‌برانگیز دیگر بسیار کمیابند و در واقع به‌طور پیوسته‌ای رو به کاهش، نمی‌توانسته‌است آنچنان تأثیر عملی دربرداشته باشد . اگرچه وجود یک کهن الگوی (Archetype)اشکانی ناممکن نیست نقش نداشتن آن در خط اوستایی به اثبات رسیده‌است.
 خط پهلوی که خط اوستایی بر آن استوار است، خط رایج برای نوشتن زبانهای گوناگون ایرانی میانه بود، ولی برای نوشتن که نیازمند دقت فراوان بود بسنده نبود چرا که پهلوی یک ابجد ساده شده هجایی با ۲۲ نماد (حرف) بود که بیشتر آن‌ها مبهم بودند (بدین معنا که دارای بیش از یک صدا بودند). در مقابل، اوستایی یک خط کامل با نویسه‌های (کاراکتر) روشن و رسا برای صداها بود و اجازهٔ ابهام‌زدایی آوایی چندصدایی‌ها (allophone) را می‌داد. این الفبا شامل شماری از نویسه‌های بر گرفته از پهلوی شکسته (a, i, k, t, p, b, m, n, r, s, z, š, x ) است؛ حال آنکه برخی از نویسه‌ها (ā, Y) تنها در اوستایی موجود اند (در پهلوی شکسته y , k دارای نویسه یکسان هستند) . به نظر می‌رسد که برخی از آواها مانند /ə/ از حروف کوچک یونانی گرفته شده باشد. /o/ اوستایی شکلی ویژه از l پهلوی است که تنها در نشانه‌های آرامی موجود است. برخی از حروف (مانند: ŋ́, ṇ, ẏ, v) نوآورانه هستند.
 این الفبا برای هر یک از آواهای اوستایی یک نشانه دارد. نشانه‌های الفبایی جدا از هم نوشته می‌شده و در هر جای کلمه که می‌آمده یک صورت داشته‌است.
 خط اوستایی در برای نوشتن ابداع شد. این خط، از خط پهلوی برگرفته شده ولی از آن کامل‌تر است و دارای ۵۳ نویسه است و از راست‌به‌چپ نوشته می‌شود. این خط بسیار کامل است و نه مانند کنونی در نوشتن واج‌های صدادار بی‌تفاوت است و نه مانند برای نوشتن برخی از واج‌ها مانند و در انگلیسی یا در آلمانی نیاز به کنارهم‌چینی چند واژه دارد.
کسروی می‌گوید الفبای تا آنجا که ما می‌دانیم وسیع‌ترین الفباست که صداها را با اندک فرقی از هم جدا می‌سازد. 
 در این خط حرفها به هم چسبیده نیستند و (انواع استاندارد عبارتند از: sk, šc, št, ša) کمیاب بوده و خاستگاه ثانویه دارند. فاسی روی‌هم‌رفته ۱۶ سرهم‌نویسه را فهرست می‌کند ولی بیشتر آن‌ها در پی تلاش برای زیبانویسی (کشیدن دم حروف) ایجاد شده‌اند. 
 امروزه برخی از پژوهشگران بر این باورند که باید خط فارسی کنونی را که برگرفته از است، با خط اوستایی ایرانی جایگزین نمود. از آن دسته است. ایشان در بخش «دین‌دبیره» از کتاب «اوستا» چنین می‌نویسند:
 
 در کل، این خط ـ بدون احتساب نویسه‌های دوگانه ـ ۳۷ همخوان و ۱۶ واکه دارد. به‌طور کلی، دو نوع شیوهٔ اصلی برای خط اوستایی وجود دارد: شیوهٔ نوی آن از که از سال ۱۹۹۶ میلادی است و شیوهٔ قدیمی‌تر آن از .
 همچنین پس از آنکه از این سامانهٔ نوشتاری در نوشتن به زبان فارسی میانه (به عنوان مثال )، همخوانِ 𐬮 به این فهرست برای نشان دادن واج لام /l/ که پیشتر در زبان اوستایی وجود نداشت، اضافه شد.
 چهار رایج در دست‌نوشته‌های اوستایی :
 
 
 
 U+200C ZERO WIDTH NON-JOINER می‌تواند برای بستن دلخواه بکار گرفته شود. برای نمونه: بسجنید (U+10B31 10B00) با (U+10B31 200C 10B00).
فاسی (Fossey) ۱۶ سرهم‌نویسه را فهرست‌بندی کرده ولیکن بیشترشان در پی اندرکنش پایانه‌ها و دبیره‌های صدادار دیسانیده می‌شود.
 اعداد و شماره‌ها را می‌توانید از در بخش «الفبا» ببینید. 
 واژه‌ها و بخش نخستین ترکیبها به وسیلهٔ نقطه جدا می‌شوند. گذشته از این‌ها، در دست‌نوشته‌ها ضعیف بوده یا اصلاً وجود ندارد، و از این رو در دهه ۱۸۸۰ یک روش نشانه‌گذاری استاندارد را برای نوشتن درست کرد. در این شیوه، که او بر اساس یافته‌های خود آن را توسعه داد، سه نقطه به شکل یک مثلث، که با توجه به اندازهٔ نقطه‌ها و نحوه‌ی چینش آن‌ها (یک نقطه بالا دو نقطه پایین، یا دو نقطه بالا یک نقطه پایین) نقشش تعیین می‌شود و نقش دونقطه، نقطه‌ویرگول، نقطهٔ پایان جمله، و پایان بخش (section) ایجاد می‌کند. دو نقطه بالا و یک نقطه پایین، با افزایش اندازهْ نقطه، نشان دهندهٔ دو نقطه، نقطه‌ویرگول، نقطهٔ پایان جمله و پایان بخش می‌باشد. یک نقطه در بالا و دو نقطه در پایین به معنای پایان جمله و پایان بخش نوشته می‌شود. 
 
 الفبای اوستایی به یونیکد استاندارد در اکتبر ۲۰۰۹ با انتشار نسخه ۵٫۲ رونمایی شد.
{"title": "خط اوستایی", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%AE%D8%B7_%D8%A7%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%DB%8C%DB%8C&oldid=34430408", "language": "fa"}