( : ) - است که برای نوشتن حداقل پانزده زبان استفاده می‌شده است. این خط از اوایل تا ابتدای پیوسته استفاده می‌شده است. (نامگذاری آن در انگلیسی به خاطر نشان‌های ( : ) است که آن را تشکیل می‌دهند.) خط میخی در اصل برای نگارش در جنوب ( امروزی) شکل گرفت. همراه با یکی از نخستین است. 
 خط میخی انواع گوناگونی دارد که برای نوشتن در زبان‌های مختلف به کار می‌روند. از گونه‌های خط میخی می‌توان به میخی ، و در ابعاد کهن تر و قدیمی تر به ، ، ، ، و اشاره کرد.
 همه خطوط میخی که تاکنون رمزگشایی شده‌اند از چپ به راست نوشته می‌شوند. این نوع که برخی باور دارند پایهٔ اندیشه‌نگار دارد، در همه کشورهای به کار می‌رفته‌است. پژوهشگران، را مبدع خط میخی می‌دانند. 
 که دارای ۵۰ نشانه‌است، جدیدترین گونهٔ خطِ میخی است که در سدهٔ ششم پیش از میلاد مسیح ساخته شده‌است. این خط برای نوشتن کتیبه‌های هخامنشی به کار رفته‌است. خطِ میخیِ هَخامنشی، خطی نیمه الفبایی، نیمه هجایی است افزون بر ۸ نشانه (ایدئوگرام) که برای واژگان پر کاربرد مانند شاه، کشور و اهورامزدا به کار می‌روند. این خط ساده‌ترین نوع خطوطِ میخی پس از خط میخی اوگاریتی است. و تماماً الفبایی است. این خط هم‌اکنون در استاندارد (Unicode (۴٫۱ پذیرفته شده و بازه‌ای به آن اختصاص داده شده‌است. 
 روش نگارش خط میخی طی چندین مرحله توسعه و بهینه‌سازی از قرن ۳۱ قبل از میلاد تا قرن دوم پس از میلاد، بیش از سه هزار سال مورد استفاده قرار گرفته‌است. در نهایت در دوران روم باستان با سیستم نوشتاری الفبایی جایگزین می‌شود. رمزگشایی خط میخی در قرن ۱۹ میلادی به سال انجام شد.
شکل زیر روند تغییرات چشمگیر کلمه SAĜ به معنای « » در خط میخی طی دو هزار سال را نمایش می‌دهد.
 
 
 
 
 
 
 مقالهٔ اصلی: میخی سومری را غالب پژوهشگران نخستین گونهٔ خط و نوشته در غرب آسیا کونونی می‌شمارند. سومریان (حدود ۵۰۰۰ تا ۱۵۰۰ سال قبل از میلاد) با ابداع خط میخی دوره‌ای را آغاز کردند که به عنوان آغاز خط‌نویسی و تاریخ‌نگاری شهرت دارد و همچنین اولین مدارک نگارشی بشر که به شکل کتیبه های (کتاب یا دفترچه یادداشت) گلی یا سنگی بر جای مانده متعلق به تمدن‌های آریایی‌ها، مادها، پارت‌ها است.
 به تازگی برخی همچون دکتر اینکه سومریان مخترع خط در این منطقه بوده‌اند را زیر سؤال برده‌اند. این گروه برای این نظریه دو دلیل می‌آورد، یکی این که برخی نام‌های شهرهای سومری به گونهٔ هرزوارد هستند که نشان می‌دهد که از زبان و خط دیگری گرفته شده و دلیل دیگر پیدا شدن اسنادی در و در شرق ایران که به هم نامیده می‌شود و در یکی از ایالتها یا استانی به نام خط میخی آغاز شده‌است که کهن تر از خط سومری یا ایلامی هستند.
تا آنجا که دانشمندان، باستان شناسان، محققان، پژوهشگران و استادان ادبیات جهان اولین و و حتی اولین جهان و اولین بازی، را در این شهر پیدا کرده و پس از تحقیقات آن را به ۵۰۰۰سال پیش وصل یا نسبت داده‌اند.
 مقالهٔ اصلی: ، بود که در سال ۲۳۵۹ پیش از میلاد، از ، گرفته و سازگار شد. در همان زمان، بسیاری از واژه‌های سومری به زبان اکدی راه یافتند و سومری، در هر دو زبان و خوانده می‌شدند. این زبان دارای ۲۰۰ تا ۴۰۰ نشانه یا حتی بیشتر است، که بسیاری از آن‌ها دارای چند تلفظ می‌باشند. این دبیره برای نوشتن که یکی از در (عراق، سوریه و ایران امروزی) بوده، در میان سال‌های ۲۸۰۰ پیش از میلاد تا سال ۵۰۰ میلادی به کار می‌رفته‌است.
 مقالهٔ اصلی: ، است که از ۲۵۰۰ پ.م. تا ۳۳۱ میلادی به کار می‌رفته‌است. این دبیره از به دست آمده‌است. دبیرهٔ میخی ایلامی از ۱۳۰ نشانه ساخته شده‌است، که این تعداد بسیار کمتر از دیگر است.
 مقالهٔ اصلی: میخی اوگاریتی، دبیره‌ای میخی و است، که از ۱۵۰۰ پ.م. برای نوشتن به کار می‌رفته‌است. در سال ۱۹۲۸ در ( امروزی) در ، کتیبه‌ای به یافت شد که ۳۱ حرف داشت.
 لوح‌های گلی که به نوشته شده‌اند، دیرینه‌ترین گواهی چیدمان الفبایی و است .
این دبیره، از چپ به راست نوشته می‌شود.
 مقالهٔ اصلی: خط میخی هخامنشی به احتمال زیاد توسط ایجاد شده‌است. این نوع خط میخی که متشکل از ۳۶ علامت است. آخرین نوع خط میخی‌است که ابداع شده‌است (در ). این خط برای نوشتن کتیبه‌های هخامنشی به کار رفته‌است. خط میخی هخامنشی خطی نیمه الفبایی نیمه هجایی است به علاوهٔ ۸ که برای لغات پر استفاده مثل شاه، کشور و اهورامزدا به کار می‌روند. این خط از ساده‌ترین خطوط میخی است. تنها خط میخی اوگاریتی است که از آن ساده‌تر است و صد در صد الفبایی است. این خط همگنون در استاندارد یونیکد (۴٫۱) پذیرفته شده و بازه‌ای به آن اختصاص داده شده‌است.
 مقالهٔ اصلی: دبیره میخی بابلی گونه‌ای خط میخی است که در رواج داشته‌است. این خط همانند دیگر خطوط میخی از علامت‌های ای شکل تشکیل شده بود. اعداد دبیره میخی بابلی تا شصت از یک شیوه پیروی کرده و از عدد شصت به بعد تغییر می‌کند.
{"title": "خط میخی", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%AE%D8%B7_%D9%85%DB%8C%D8%AE%DB%8C&oldid=34074631", "language": "fa"}