نام خانوادگی ایرانی است که نسب آنها از دانسته می‌شود. این اسم قبلاً غِفاری (با کسرِ غین و بی‌تشدید) به‌کار می‌رفت. «غِفار» اسم جد تبار ابوذر غفاری بود؛ اما با تغییرات تلفظ، امروز بیشتر غَفّاری به‌کار می‌رود. معروف‌ترین شاخهٔ این خاندان در اقامت داشت. اما شاخه‌های دیگری در ناحیه‌های متفاوت مانند و وجود دارند.
 
 غفاریان از نخستین خاندان‌های بودند که به گرویدند. با آغاز عصر مسند قضاوت در امور شرعی شهر کاشان به عهدهٔ علمای این خاندان گذاشته شد و تا پایان دورهٔ افراد برجستهٔ خاندان، پیوسته به شغل قضاوت اشتغال داشتند. مانند قاضی ضیاءالدین، قاضی رفیع‌الدین، قاضی جلال‌الدین و غیره. در دورهٔ سلطنت ، میرزا ضیاءالدین، فرزند قاضی رفیع‌الدین به هند رفت و از جملهٔ نزدیکان درآمد و مدتی بعد به سمت ایلچی‌گری هندوستان به فرستاده شد. در سال ۱۱۴۸ قاضی عبدالمطلب غفاری به نمایندگی کاشان به شورای رفت و سواد و بلاغت او در بیان، مورد پسند واقع شد. در دورهٔ و اغلب حکومت کاشان به افراد این خاندان تفویض می‌شد. قاضی معزالدین غفاری نوادهٔ قاضی عبدالمطلب، تا اواسط دورهٔ حکومت کاشان را داشت (و بعد از او داماد وی عبدالرزاق خان کاشی) و با کفایت خود توانست مردم شهر را از هرج و مرج‌ها و اوضاع نابسامان آن دوره حفظ کند. سال‌ها پس از مرگ قاضی معزالدین، صاحب تذکرهٔ ، معزالدین را چنین مدح می‌کند: 
 در دورهٔ قاجار تعدادی از رجال این خاندان به راه یافتند و داخل مشاغل مهم دولتی شدند، از جمله امین‌الدوله ، اقبال‌الدوله، صاحب‌اختیار، اعتبارالممالک و غیره. در چند قرن اخیر، نقاشان معروفی نیز از میان غفاریان برخاسته‌اند. نخستین نقاش شناخته‌شدهٔ این خاندان (ابوالحسن اول) در دورهٔ می‌زیسته و در فن چیره‌دست بوده‌است. میرزا محمدحسن، برادرزادهٔ ابوالحسن اول، معاصر اوایل قاجار بوده و از شاگردان به‌شمار می‌رفته‌است. پسران او، ، میرزا علیرضا و (ابوالحسن ثانی) نیز نقاش بوده‌اند. پسر است. 
 بنا به نوشتار قاضی علی بن ضیاءالدین غفاری و ، که در کتاب «خاندان غفاری کاشان» نیر نقل شده‌است، نسب معزالدین محمد غفاری به شرح زیر است:
 بن قاضی احمد بن قاضی عبدالمطلب بن قاضی بدیع‌الزمان بن قاضی جمال‌الدین بن قاضی احمد بن قاضی نظام‌الدین بن قاضی جلال‌الدین بن قاضی رفیع‌الدین حیدر بن قاضی علی بن قاضی ضیاءالدین محمد بن یحیی بن فتح‌الله بن یحیی بن حسن بن فخرالدین الامیدوار بن فضل‌الله بن اسحق بن فضل‌الله بن محمد بن ابی‌المکارم بن احمد بن علی بن ابی‌علاء بن احمد بن ابی‌الغنائم محمود بن احمد بن ابی‌الفضائل محمد بن افضل بن هاشم بن فاضل بن مفضل بن یحیی بن عقیل بن یحیی بن ذر بن . 
 معزالدین حاکم ، ، و بود. از او سه پسر به‌نام‌های ابوالحسن، عبدالمطلب و احمد باقی‌ماند. پسران ده‌گانهٔ قاضی احمد، ده‌شاخهٔ اصلی خاندان غفاری را تشکیل می‌دهند.البته آنها همان بودند که در دربار خلفای عباسی خدمت میکردند و به سبب بخشندگی و مهربانی که داشتند در میان مسلمانان به غفاری ها شهرت یافتند، و به همین سبب به ابوذر غفاری نسبت داده شدند اما در اصل آنها جز یکی از خاندان های نیرومند ساسانی که زردشتی بودند.
{"title": "غفاری", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%BA%D9%81%D8%A7%D8%B1%DB%8C&oldid=34873562", "language": "fa"}