شهری باستانی است که در شمال شرق و در واقع شده است . این شهر یکی از کهن‌ترین و باستانی‌ترین شهرهای است که در مسیر رودخانهٔ شکل گرفته و در دورهٔ اولین پایتخت اشکانیان در ایران بود. نام قدیم آن و بوده‌است و دارای آثار باستانی فراوانی از جمله است. شهر دامغان در مسیر قرار گرفته‌است. همچین یکی از بزرگترین زلزله های تاریخ ایران و جهان با بزرگی ۷٫۹ در این شهر به وقوع پیوست . این زلزله کاملاً تمدن قومس را ویران ساخت و به دنبال آن ۲۰۰۰۰۰ هزار نفر از ساکنان این شهر جان باختند.
 نام دامغان از «ده» و «مغان» است. «ده» به معنای روستا است و «مغان» به معنای مگی است. این نام توسط داده شده که شامل پادشاهانی چون و از ایران باستان بود. 
 دامغان، زمانی با نام دولت بوده‌است. قدیمی‌ترین مسجد ایران به نام «چهل ستون» که ۱۳۰۰ سال قدمت دارد در این شهر قرار دارد. نام کهن دامغان «گومش یا قومش» در کتیبه سارگون دوم آشوری پات نانه آمده‌است یعنی شهری که ۹۹ نگهبان دروازه‌ها دارد. فاصله آن از هفت روز راه به‌شمار رفته‌است.
 دور شهر دامغان دیوارهای ستبری وجود داشته که دو درشکه از کنار هم بر روی دیوار رد می‌شدند. بازمانده‌های آن دیوار هم‌اکنون هم دیده می‌شود؛ و به نام دیوار بارو مشهور است. دامغان دو گونه آب‌وهوا دارد. از جنوب به و از شمال به دامنه‌های جنوبی رشته کوه البرز متصل است. به همین دلیل بیشتر گونه‌های میوه در این شهر می‌رویند.
 مقالهٔ اصلی: بر پایه در جمعیت این شهر ۵۹،۱۰۶ نفر (دارای۲۳۴۱۰ خانوار) بوده‌است. 
 زبان مردم شهرستان دامغان نیز گونه‌ای از است که با لهجه خراسانی پیوستگی دارد. این گویش در تمامی مناطق این شهرستان یکسان تکلم نمی‌شود. در مناطق شمالی شهرستان دامغان (به جز شهر دیباج)، به دلیل همجواری با استان مازندران با اندک تفاوت، مردم به لهجه مازندرانی سخن می‌گویند روستاهای جنوبی حاشیه کویر (به جز روستای کوه زر)، تحت تأثیر مناطق مرکزی ایران بوده و به فراوانی لغات و واژه‌های آن مناطق را در تکلم آنان می‌توان دید. زبان روستاهای شرقی دامغان به گویش شاهرودی نزدیک است. .دیباجی گویش مردم شهر دیباج است. پژوهشگران زبان‌شناس دیباجی را از گویش‌های حاشیه دریای خزر می‌دانند. گویش دیباجی علی‌رغم داشتن شباهت‌هایی با گویش‌های مجاور خود بویژه نواحی شمالی، تفاوت‌هایی نیز با آنها دارد. پژوهشگران زبان‌شناس با توجه به قرابت خاص گویش دیباجی با گونه‌های به لحاظ صرفی و نحوی، گویش دیباجی یکی را از گونه‌های می‌دانند. 
 به عنوان مرکز اتصال راه‌های ایران شناخته می‌شود، بدین جهت که جاده تهران مشهد که غرب و شرق ایران را به هم وصل می‌کند و همچنین کریدور جنوب - شمال که بخش‌های شمالی و جنوبی ایران را بهم متصل می‌کند، از دامغان می‌گذرد.
 شهر دامغان در مسیر جاده تهران مشهد قرار گرفته و از غرب به شهر و از سمت شرق به شهر منتهی می‌شود. همچنین دامغان به و به طول ۴۹۴ کیلومتر از راه‌های اصلی رفت‌وآمد به این شهر است.
 آب و هوای شهر دامغان به علت وزش بادهای شدید شمالی و بارندگی‌های ناشی از بادهای نواحی گرگان و مازندران زمستان‌های سرد و تابستان‌های معتدل دارد. 
 به صورت کلی آب و هوای شهرستان دامغان تنوع زیادی دارد و شاید شما در یک روز، هر4 فصل از سال را تجربه کنید. فصل بهار در شهرستان دامغان آب و هوای معتدل به همراه وزش باد است. بومیان شهرستان دامغان معتقدند که بادهای شهرستان دامغان باعث به ثمر رسیدن و مرغوبیت محصول پستۀ این شهرستان شده است.
 مهمترین سوغات شهر دامغان است. وجود آب و هوای مناسب و خاک حاصلخیز برای محصول پسته، دامغان را به مهمترین قطب تولید پسته در کشور تبدیل کرده است. سالانه حجم زیادی از محصول پسته در دامغان برداشت می‌شود و به نقاط مختلف کشور و کشورهای همسایه صادر می‌شود. انواع مختلف این محصول از جمله ، ، ، ، ، ، و می‌باشند که همگی در دامغان کشت و برداشت می‌شوند.
 مهم‌ترین تفریحگاه این شهر است در نزدیکی این چشمه یک اردوگاه به نام اردوگاه شهید صدوقی است. نیز یکی از آثار به جای مانده از روزگاران کهن است و حدود ۷۰۰۰ سال قدمت دارد و تا به حال کاوشهای باستانی در آن صورت گرفته که نشان می‌دهد شهری است که در اثر زلزله بر سر مردمانش خراب شده‌است.
 مردم دامغان به دلیل همجواری با منطقهٔ و وجود آثار تاریخی و فرهنگی بسیار در این منطقه از وارثین قابل اعتنای فرهنگ و ادب فارسی به حساب می‌آیند. فرهنگ این شهر آمیخته‌ای از فرهنگ اسلامی ایرانی کهنی است که از علل آن می‌توان به قرن‌ها حضور اسلام در این وادی و وجود اولین مسجد ایران، در این شهر اشاره نمود. اکثریت قریب به مطلق مردم دامغان پیروان شیعهٔ دوازده امامی بوده و وجود فرهنگ قدیمی و غنی عزاداری برای سالیانه بسیاری از مردم را به این شهر و دیار فرا می‌خواند. فرهنگ دامغان به دلیل همجواری با استان مازندران از آن دیار نیز تأثیر پذیرفته‌است و می‌توان در گفتار دامغانی کلماتی از پارسی قدیم و زبان پهلوی را شناسایی کرد. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
پیوند به بیرون
{"title": "دامغان", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%AF%D8%A7%D9%85%D8%BA%D8%A7%D9%86&oldid=35069086", "language": "fa"}