(۱۲۳۷–۱۳۰۱ ) شاهزادهٔ ، هفتمین ‍پسر نایب السلطنه قاجار است و در سال ۱۲۰۱ خورشیدی (۱۸۲۲ میلادی، ۱۲۳۷ قمری) به دنیا آمده‌است.
 پس از قتل در بهمن ماه ۱۲۰۷ خورشیدی در تهران که چندی پس از پایان و انعقاد اتفاق افتاد، هیاتی دیپلماتیک به سرپرستی خسرومیرزا به سفر کرد تا پیام عذرخواهی و دوستی شاه ایران را به امپراتور روسیه تسلیم کرده و از بروز خصومت و جنگی تازه جلوگیری نماید. این هیئت در بهار سال ۱۲۰۸ خورشیدی به روسیه رسید و به گرمی مورد استقبال قرار گرفت و ماموریتش چیزی قریب یک سال به طول انجامید. در این مدت اعضای هیئت دیپلماتیک ایرانی که دو تن از اولین تحصیل‌کردگان ایرانی، و ، در نیز در بین آنان بودند در شهرهای مختلف از موسسات آموزشی و کارگاه‌های صنعتی روسیه بازدید کردند. ماحصل این سفر برای ایرانیان سفرنامه‌ای دیپلماتیک بود به نام که به قلم منشی هیئت نوشته شده‌است. در این سفرنامه علاوه بر جزئیات بازدیدها و ملاقات‌ها، پیشرفت‌های کشور روسیه و سیستم آموزشی و مدارس آن نیز شرح داده شده و لزوم ایجاد موسسات مشابه در ایران بحث شده‌است. طرفه آنکه ۲۲ ساله که بعدها به نام شناخته شد در این سفر در مقام منشی حضور داشت و بیست سال بعد زمانیکه به مقام صدارت اعظم رسید طرح مدرسه نظامی جدید یعنی را مشابه آنچه در این سفرنامه پیشنهاد شده بود عملی کرد. سفر روسیه را از نقاط آغازین شکل‌گیری ایده اصلاحات امیرکبیر می‌دانند. ، الماسی گران‌بها که از غنائم حمله به بود در این سفر به تزار روسیه پیشکش شد. 
 هنگامی که عباس میرزا - نایب‌السلطنه و والی آذربایجان- مأمور سامان دادن امور خراسان نیز شد، خسرو میرزا در اداره امور خراسان و جنگ با حاکم مشارکت داشت. با مرگ زودهنگام عباس میرزا و ولیعهد شدن ، مربی و وزیر محمدمیرزا به خسرو میرزا بدگمان شد و دستور به دستگیری و حبس او در قلعه‌ای در اردبیل داد. پس از مرگ فتحعلیشاه در سال ۱۲۱۳ خورشیدی (۱۸۳۴ میلادی، ۱۲۵۰ قمری) و پیش از رهسپار شدن محمدمیرزا به تهران به قصد تاجگذاری، قائم مقام دستور به کور کردن خسرو میرزا و برادر دیگرش داد. خسرو میرزا ادامه عمر را در تویسرکان و تهران گذراند. خسرو میرزا در سال ۱۲۶۲ خورشیدی (۱۸۸۳ میلادی، ۱۳۰۱ قمری) درگذشت. 
 داستان عذرخواهی خسرو میرزا از تزار روسیه در بخشی از فیلم به تصویر کشیده شده‌است.
{"title": "خسرو میرزا قاجار", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%AE%D8%B3%D8%B1%D9%88_%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%B2%D8%A7_%D9%82%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D8%B1&oldid=34249634", "language": "fa"}