Place ( : ، : ) با نام پیشین یکی از ایالت‌های کشور است. خیبر پختونخوا در شمال غرب پاکستان واقع شده‌است و مرکز این ایالت شهر است.
 قسمت شمالی خیبر پختونخوا از مناطق سرسبز و پردرخت و گردشگری است. بیشتر ساکنان این ایالت هستند. قسمت جنوبی آن شامل شهرهایی است که بسیاری از مؤسسات و صنایع پاکستان در آن واقع شده‌اند.
 در زبان اردو بیشتر، این ایالت را سرحد می‌نامند و مردم پشتون از آن با نام (به معنی ناحیهٔ پشتون) یاد می‌کنند.
 جمعیت خیبر پختونخوا ۲۱ میلیون نفر تخمین زده می‌شود. بزرگترین گروه قومی پشتون‌ها هستند که جمعیت آنها تقریباً ۶۶٪ از کل جمعیت ایالت است. رایج‌ترین زبان در منطقه زبان غالب در مرزهای شمال غربی و جنوبی است و همچنین زبان اصلی بسیاری از شهرها و از جمله پیشاور و گلگت است. نواحی کوچک غربی بین ایالت خیبر پختونخوا و کشمیری آزاد تحت کنترل پاکستان کشمیری زبان هستند با لهجه هندکو زبان هستند، مانند بخش که این قبلاً بخش جزو کشمیر آزاد بود این زبان به‌ویژه در شهرهای ابوت‌آباد و هریپور رایج است. البته در ابوت آباد به زبان پشتو هم گویش دارند چون عمده ای زیادی از پشتون‌ها در آنجا زندگی می‌کنند. گویشوران در شمالی‌ترین منطقه از جمله خیبر پختونخوا و گلگت تا جنوب شرق ایالت به‌ویژه در زندگی می‌کنند و بخش کوچک شمالی ایالت بلوچستان که قبلاً جزو منطقه فدرالی پشتون‌ها بود که فعلاً موقتا زیر اداره این ایالت هست که همه آنها مردم پشتون هستند.
 بسیاری از قبایل پشتون در خیبر پختونخوا و مناطق روستایی جنوب ایالت ساکنند ازجمله بنگش، میان‌خیل، یوسفزی، تنولی، دلازاک، ختک، مروت، شهید، ، ، ، ، که از قبایل شاخه بنوسی یا وزیری به‌شمار می‌آیند.
 در سمت شمال در گلگت سلیمان‌خیل، ترین، جدون و مشوانی بیشترین و عمده‌ترین قبایل پشتون هستند. همچنین بسیاری از قبایل بسیار کوچک غیر پشتون مانند مهاجرین اعوان، که در اصل عرب هستند در منطقه زندگی می‌کنند. مردم این قبیله با بقیه پشتون‌ها و غیر پشتون‌ها تفاوت زیادی ندارند. و زبان ارتباطی آنها پښتو است. در ناحیه چترال در تعداد بسیار کمی گروه‌های قومی کوچک مانند کوهستانی، کالاشا و کلامی نشیمن دارند.
 علاوه بر این، ۱٫۵ میلیون پناهنده افغان در خیبر پختونخوا زندگی می‌کنند، که اکثر آنها افغان‌های هستند. که از جنگ پناه آورده‌اند به این خیبر پختونخوا هستند. بیشتر جمعیت خیبر پختونخوا مسلمان‌اند، اما تعداد بسیار کمی از سیک‌ها نیز در این ناحیه سکونت دارند.
 خیبر پختونخوا دارای مساحت ۲۸٬۷۷۳ مایل مربع یا ۷۴٬۵۲۱ کیلومتر مربع است. خیبر پختونخوا در یک منطقه حساس از لحاظ زمین‌شناختی واقع شده‌است و به همین دلیل در گذشته زمین‌لرزه‌های بسیاری در اینجا مانند زمین‌لرزه کشمیر رخ داده‌است.
 پیشاور بزرگترین شهر خیبر پختونخوا و همچنین مرکز استان است. سایر شهرهای بزرگ شامل ، مردان، ، ، ایوبیه، نتهیا گلی و است. دیره اسماعیل خان، ، کوهستان بالا، بنون، پیشاور، ابوت‌آباد و مانسره مناطق اصلی هستند.
 ایالت خیبر پختونخوا از مناطق صخره‌ای خشک در جنوب و دشت‌های سبز در شمال تشکیل شده‌است. آب و هوای آن بری یعنی دارای زمستان‌های سرد و تابستان‌های گرم است. با وجود هوای بری، کشاورزی در آن رایج است.
 براساس سرشماری سال ۱۹۹۸، خیبر پختونخوا ۱۷ میلیون نفر جمعیت داشت که از این تعداد ۵۲ درصد مرد و ۴۸ درصد زن بودند. تراکم جمعیت ۱۸۷ نفر در هر کیلومتر است.
 از نظر جغرافیایی، استان خیبر پختونخوا می‌توان به دو منطقه تقسیم شود: منطقه شمالی و منطقه جنوبی. منطقه شمالی از رشته‌کوه‌های هندوکش در پیشاور آغاز می‌شود. منطقه شمالی در زمستان سردتر و بارانی‌تر است، در حالی که تابستانش مطبوع است جز در پیشاور، جایی که تابستان‌ها شدید و زمستان‌ها سرد است. منطقه جنوبی خشک است و تابستان‌های بسیار گرم و زمستان‌های سرد دارد و کم‌باران است.
 رودخانه‌های خیبر پختونخوا شامل رودخانه کابل، رود سوات، رود چیترال، رودخانه پنجگوره، رودخانه بارا، رود کرام، رودخانه گومال و رودخانه ژوب است.
 خیبر پختونخوا از مناطق چهارفصل پاکستان است. دیره اسماعیل خان یکی از گرمترین مناطق در پاکستان است که در قسمت جنوبی خیبر پختونخوا قرار دارد و در مقابل، مناطقی مانند سوات، دیر وچیترال جزو مناطق سردسیر این کشور به‌شمار می‌روند.
 کشاورزی نقش مهمی در اقتصاد خیبر پختونخوا ایفا می‌کند. عمده تولیدات آن گندم، ذرت، برنج، نیشکر و میوه است. برخی از سرمایه‌گذاری‌های صنعتی و پیشرفته در پیشاور کمک زیادی به ایجاد درآمد برای مردم منطقه کرده‌است. ساکنان این ایالت با تمامی مناطق دیگر پاکستان دادوستد دارند.
 شهرستان‌های (به اردو: اضلاع) این ایالت عبارتند از:
{"title": "خیبر پختونخوا", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%AE%DB%8C%D8%A8%D8%B1_%D9%BE%D8%AE%D8%AA%D9%88%D9%86%D8%AE%D9%88%D8%A7&oldid=34999841", "language": "fa"}