(Jātaka) مجموعه‌ای بزرگ از ادبیات بومی که موضوعات آن مربوط به زاده شدن‌های قبلی در قالب انسان و حیوان است. جاتکه‌ها داستان‌های تولدهای پیشین بوداست که در ترکیب با قصه‌ها و افسانه‌های عامیانه، به صورت داستان‌هایی پندآموز در ادبیات بودایی برای آموزش اصول اعتقادی آیین بودا به عامه مردم شکل گرفت. یکی از این داستان‌ها به نام به یکی از زبان‌های ایرانی به نام که در قسمتی از شمال و شرق ایران بزرگ رایج بوده، باقی مانده‌است.
 در ، جاتکه‌ها یک زیرگروه از به‌شمار می‌آیند که در از گنجانده شده‌است. اصطلاح ممکن است به تفسیر سنتی این کتاب نیز اشاره داشته باشد. تاریخ این داستان‌ها بین ۳۰۰ سال قبل از میلاد تا ۴۰۰ بعد از میلاد است. 
 فرقه‌های مهاسامگیکا سایتیکا از منطقه ، جاتکه‌ها را به عنوان ادبیات متعارف در نظر گرفتند. 
 به گفته‌ای‌کی واردر، جاتکه‌ها پیش‌درآمدهای مختلف زندگی‌نامه‌های افسانه ای بودا هستند که در تاریخ‌های بعدی ساخته شده‌اند. اگرچه بسیاری از جاتکه‌ها از دوره‌های اولیه نوشته شده‌اند که زندگی‌های قبلی بودا را توصیف می‌کنند، مطالب زندگی‌نامه ای بسیار کمی در مورد زندگی خود گوتاما ثبت شده‌است. 
 جاتکه-مالای آریا سورا به زبان سانسکریت ۳۴ داستان جاتکه را ارائه می‌دهد. در ، صحنه‌های جاتکه با نقل‌قول‌هایی از آریا شورا، با خط‌نویسی قرن ششم حک شده‌است. این متن قبلاً در سال ۴۳۴ پس از میلاد به چینی ترجمه شده بود. شامل تصاویری از تمام ۳۴ جاتکه از جاتکه مالا است. 
 در این داستان‌ها بودای آینده ممکن است به عنوان یک پادشاه، یک طرد شده، یک خدا، یک فیل ظاهر شود – اما، به هر شکلی که باشد، فضیلتی را به نمایش می‌گذارد که داستان سعی در القای آن دارد. غالباً، داستان‌های جاتکه شامل گروه گسترده‌ای از شخصیت‌ها می‌شود که با یکدیگر تعامل می‌کنند و به مشکلات مختلفی دچار می‌شوند - در نتیجه شخصیت بودا برای حل همه مشکلات مداخله می‌کند و را رقم می‌زند.
 داستان‌های جاتکه به عنوان بخشی از سوتاپیتاکای ، داستان‌هایی از زندگی گذشته بودا است، زمانی که او یک بود و تلاش می‌کرد تا پارامیتاها (ویژگی‌های شخصیتی) را کامل کند. در این داستان‌ها بوداسف گاهی حیوان بود، گاهی انسان و گاهی خدا. در برخی از داستان‌های جاتکه، بوداسف سطح اولیه اخلاقیات پنج دستور را زیر پا می‌گذارد. با این حال، او هرگز دستور پرهیز از دروغ گفتن را زیر پا نمی‌گذارد. برخی از این داستان‌ها بسیار قدیمی هستند و حتی به دوران پیش از بودایی بازمی‌گردند، اما برخی دیگر نسبتاً متاخرند و پس از مرگ بودا یا پارینیبانا نوشته شده‌اند. ترکیب کنونی متن‌ها مربوط به بازه بین قرن سوم قبل از میلاد و قرن دوم میلادی است. ۵۴۷ داستان جاتکه وجود دارد و ۱۰ جاتکهٔ آخر در نقاشی‌های دیواری به تصویر کشیده شده‌است.
 جاتکهٔ تراوادا شامل ۵۴۷ شعر است که کمابیش با تعداد فزاینده ای از بیت‌ها مرتب شده‌اند. به گفته پروفسور فون هینوبر، تنها ۵۰ مورد آخر گونه‌ای نوشته شده بود که به تنهایی و بدون تفسیر قابل فهم باشند. بسیاری از داستان‌ها و مایه‌های داستانی موجود در جاتکه، مانند داستان شاجاتکه (داستان‌های جاتکه: شماره ۳۱۶)، در بسیاری از زبان‌ها و رسانه‌های دیگر یافت می‌شوند. برای مثال، میمون و تمساح؛ لاک‌پشتی که نمی‌توانست دست از صحبت کردن بردارد و خرچنگ و درنا که در ( ) هندو نیز آمده همه بر ادبیات جهان تأثیر گذاشته و مشهورند. بسیاری از داستان‌ها ترجمه‌هایی از پالی هستند، اما برخی دیگر از سنت‌های شفاهی بومی قبل از آثار پالی گرفته شده‌اند.
{"title": "داستان‌های جاتکه", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AC%D8%A7%D8%AA%DA%A9%D9%87&oldid=34055736", "language": "fa"}