(پیش‌تر: و سپس )، به نظام فدرالی خودمختار در مناطق شمال و شرق اطلاق می‌شود. این نظام در ۱۷ مارس ۲۰۱۶ در نشستی در رمیلان در به رهبری اعلام شد. منطقۀ یا روژاوا که بخشی از این سیستم حکومتی محسوب می‌شود، از سه کانتون ، و تشکیل شده که در سال ۲۰۱۴ مجموعاً جمعیتی نزدیک به ۴/۶ میلیون نفر داشته‌اند. علاوه بر کردها، عرب‌ها، آشوری‌ها، ارمنی‌ها، ترکمن‌ها و چرکس‌ها نیز در مناطق تحت حاکمیت ادارۀ‌مختار شمال و شرق سوریه زندگی می‌کنند. ادارۀ خودمختار قبلاً و سپس نام داشت، اما پس از پیروزی علیه داعش، نظام فدرالی روژاوا و شمال سوریه به مناطق تحت تصرف نیز تسری و گسترش پیدا کرد و تمامی مناطق شرق رودخانۀ فرات را در بر گرفت.
 در ابتدا شهر پایتخت و مرکز سیاسی فدراسیون به شمار می‌رفت، اما با افزایش خطر حملۀ ترکیه به مناطق مرزی، شهر از سال ۲۰۱۸ به عنوان پایتخت ادارۀ خودمختار شمال و شرق سوریه شناخته‌شد و مرکزیت اداری و سیاسی این فدراسیون بدانجا منتقل شد. 
 پیش از اعلام تأسیس سیستم فدرال شمال سوریه، سیستمی سیاسی با عنوان ، همزمان با آغاز جنگ داخلی در سوریه از سوی کردها که خود را به عنوان جبههٔ سوم در این جنگ تعریف کرده‌بودند بنیان نهاده شد. بزرگترین حزب کردها یعنی حزب اتحاد دمکراتیک (پ.ی. د) معتقد بود: که در برابر خط دولت-ملت ناسیونالیستی حامیان بشار اسد و خط اسلام سیاسی که از سوی مخالفین بشار اسد تبلیغ می‌شد، باید جبههٔ سومی را شکل داد که نه با دولت بشار اسد باشد و نه با ارتش آزاد و داعش و دیگر مخالفان مذهبی و ناسیونالیست دولت. 
 در پی حملات پیاپی در شهرهای بزرگ سوریه، نیروهای ارتش سوریه از شهرهای کردنشین مرزی خارج شدند و نیروهای کرد، با سازماندهی نیروهای خود، کنترل امور را در این مناطق در دست گرفتند و در این مناطق سیستم خودمدیریتی دموکراتیک اعلام کردند. در ادبیات سیاسی نیروهای هوادار پ.ی. د و پ.ک. ک از این تحولات و تغییرات اجتماعی و سیاسی مترتب بر آن به عنوان یا یاد می‌کنند و نظام سیاسی-اجتماعی برآمده از این رویدادها را می‌نامند. 
 در همین حال نیروهای برآمده از این تحولات و نیز حزب اتحاد دموکراتیک اعلام کردند که قصد جدایی از سوریه و تشکیل یک دولت-ملت کردی را ندارد و در عوض خواهان دموکراتیزه شدن سوریه بر اساس خط خودمدیریتی دموکراتیک و گذار از دولت-ملت در هر شکل آن (عربی یا کردی) هستند. همچنین قصد ایجاد سیستمی تک حزبی را نیز ندارند و هر حزب و سازمان اجتماعی می‌تواند در مسائل سیاسی شرکت داشته و به کنگرهٔ خلق بپیوندد. از ابتدای تحولات در کردستان سوریه، نیروهای افراطی به‌خصوص و برای مقابله با قدرت گرفتن کُردها، به شهرها و روستاها و مردم غیرنظامی حمله‌ور شدند. اغلب گروه‌های مزبور هنوز هم به طور پراکنده و در برخی مناطق به صورت متمرکز به حملات خود علیه کردها ادامه می‌دهند. همچنین نیروهای کرد موفق شده‌اند در درگیری‌هایی که با گروه‌های تکفیری داشتند، بخش‌های زیاد دیگری از مناطق شمالی سوریه را نیز به کنترل خود درآورند. ۴۷ گروه افراطی به کردهای سوریه حمله کرده‌اند. حزب اتحاد دموکراتیک لیست کامل ۴۷ گروه افراطی را که به شهرها و روستاهای کُردنشین سوریه حمله‌ور شده‌اند منتشر کرده‌است: 
 ۱- داعش ۲- جبهه‌النصره ۳- تیپ احفاد الرسول ۴- تیپ النصیر ۵- گردان فتح‌الله ۶- تیپ لا اله الا الله ۷- ابن تیمیه ۸- گردان علی بن ابی طالب ۹- گردان الجزیره ۱۰- گردان میرگرد ۱۱- شاخهٔ امنیتی رقه ۱۲- الشام ۱۳- گردان العادیات ۱۴- گردان محمدیه ۱۵- گردان الابرار ۱۶- گردان شداده ۱۷- گردان احرار الخویران ۱۸- گردان جندالحرمین ۱۹- گردان شمال ۲۰- گردان جندالله ۲۱- جوانمردان جربوی ۲۲- گردان احرارالطوافی ۲۳- گردان سرّین ۲۴- گردان اهل‌السنه ۲۵- گردان مارعی ۲۶- گردان عایشه ۲۷- گردان احرارالشام ۲۸- گردان احرار ابو راسن ۲۹- گردان احرار الحرب ۳۰- تیپ انقلابیون رقه ۳۱- گردان اسامه بن زیاد ۳۲- گردان القارعه ۳۳- گردان الموحدین ۳۴- گردان طائفه‌المنصوره ۳۵- گردان الله‌اکبر ۳۶- تیپ الضلال ۳۷- گردان المدینه‌المنوره ۳۸- فداییان انقلاب ۳۹- گردان شهدای الظاهریه ۴۰- گردان شهید حسن الخلف ۴۱- واحدهای ابن القین ۴۲- گردان ملی ۴۳- گردان شهید ابو لطیف ابوالخطاب ۴۴- مجلس نظامی رقه ۴۵- گردان احرارالشدادی ۴۶- گردان انورالحق ۴۷- گردان احرار جبال عبدالعزیز». 
 بر اساس تقسیم‌بندی جغرافیایی، کردستان سوریه به سه کانتون با مرزهایی غیر ملی و غیر قومی به نام‌های ، و تقسیم می‌شد که اداره هر یک از این کانتون‌ها بر عهده یک شورای محلی ویژه موسوم به شورای خلق کانتون بود که در سطح بالاتر را شکل می‌دادند. مأموریت نهادهای خودمدیریتی دموکراتیک، تدوین قوانین انتخابات محلی و فراهم سازی مقدمات برای برگزاری انتخابات سراسری و تدوین قرارداد اجتماعی (به عنوان بدیلی برای قانون اساسی) بود. همچنین ادارهٔ مسائل سیاسی، نظامی، امنیتی و اقتصادی کردستان سوریه نیز از دیگر وظایف خودمدیریتی دموکراتیک غرب کردستان بود. 
 در ۱۷ مارس ۲۰۱۶، مقامات کرد اهل سوریه به همراه نمایندگانی از نیروهای ، و شمال سوریه که به همراه یکدیگر علیه به مبارزه پرداخته‌اند، در کنفرانسی در در تأسیس نظام فدرال را در شمال سوریه و در مناطق تحت کنترل با عنوان اعلام کردند. کنفرانس رمیلان با انتشار یک متن، روند ایجاد سیستم دموکراتیک در شمال سوریه را تشریح کرده و فدراسیون شمال سوریه را متشکل از سه کانتون ، و اعلام کرد. 
 در کنفرانس رمیلان که در ۱۷ مارس ۲۰۱۶ برگزار شد مجلس مؤسسان یک کمیتۀ نظارتی ۳۱ نفره را انتخاب کرد که وظیفۀ تدوین قانون اساسی را برای سیستم سیاسی فدرالی بر عهده داشتند. در جلسات کمیتۀ نظارتی سه نام برای سیستم فدرالی پیشنهاد شد: ، ، . اعضای کمیتۀ نظارتی پس از مشورت نام را انتخاب کردند. این نام بعداً به تغییر یافت.
 اعلام نظام سیاسی فدرال به سرعت با واکنش منفی حکومت سوریه، اپوزیسیون و نیروهای منطقه مواجه شد. جان کربی، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در واکنش به این مسئله گفت: «از مناطق خودگردان یا نیمه خودمختار در داخل سوریه حمایت نمی‌کنیم.» پس از اعلام نظام فدرالی در شمال سوریه، نظامیان ارتش سوریه در منطقۀ قامیشلی با درگیر شده و به مواضع حمله کردند. جریان‌های کرد سوری نزدیک به نیز که در قالب متحد شده‌اند نیز با این اقدام به مخالفت برخاستند. و از اعضای شورای مرکزی این انجمن در گفتگو با ترکیه اعلام کردند که «فدرالیسم باید در چارچوب قانون اساسی سوریه طراحی شود و از طرف گروه‌های ملی در کشور مورد توافق قرار گیرد» و «ادعای این چنینی PYD در خصوص فدرالیسم مشروع نیست.» رئیس‌جمهور سوریه نیز در دیدار با نماینده فدرالیسم را ایده ای اشتباه و کردها را اقلیتی دانست که تشکیل دهنده تنها ۳۰ درصد جمعیت شمال سوریه هستند و حتی در صورت اعلام فدرالیسم نیز در اقلیت خواهند بود. 
 ، معاون رئیس در گفتگو با اعلام کرد که فدرالیسمی که اعلام شده تنها مختص به ملت خاصی در سوریه نبوده و شامل تمام ملت های شمال سوریه خواهد بود. با ایجاد فدرالیسم سیستم کانتون ها از شمال سوریه برداشته خواهد شد. وی همچنین در پاسخ به کسانی که این حرکت را در راستای تشکیل کشوری به نام کردستان توسط پ.ی.د دانسته‌اند اعلام کرد که ما قصد تجزیه سوریه را نداریم و حتی نام فدرالیسمی که تعیین کرده‌ایم نیز کردستان نبوده، بلکه کنفدراسیون شمال سوریه است. در این فدرالیسم تنها کردها حضور ندارند و تمام ملت شمال سوریه حاضر هستند. همچنین صالح مسلم رئیس مشترک (PYD) نیز در گفتگو با روزنامۀ اعلام کرد که سیستم فدرالی در برای ایجاد هماهنگی میان جریان‌های موجود در آن منطقه تأسیس شده و کردهای سوریه قصد ندارند تجربه و آزمون اقلیم کردستان عراق را تکرار کنند. رئیس مشترک نیز در گفتگو با مدل فدرالیسم دمکراتیک را راهکاری از سوی عموم تنوعات شمال سوریه برای رفع معضل کنونی عنوان کرد. وی دولت را حامی جریان‌های و در جنگ داخلی سوریه دانست که به خاطر پروژه خود نظام فدرال را نظامی ملی متعلق به کردها جلوه می‌دهد تا عرب‌های سنی را علیه کردها تحریک کند و جبهه اسلامگرا تشکیل دهد. الهام احمد پروژه مجلس سوریه دموکراتیک را تأسیس نظامی غیرمرکزگرا و دموکراتیک در سوریه عنوان کرد. 
 در روز ۲۰ اکتبر ۲۰۲۱ پارلمان منطقۀ خودمختار کاتالونیا در اسپانیا به صورت رسمی ادارۀ خودمختار شمال و شرق سوریه را به رسمیت شناخت.
{"title": "اداره خودمختار شمال و شرق سوریه", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%87_%D8%AE%D9%88%D8%AF%D9%85%D8%AE%D8%AA%D8%A7%D8%B1_%D8%B4%D9%85%D8%A7%D9%84_%D9%88_%D8%B4%D8%B1%D9%82_%D8%B3%D9%88%D8%B1%DB%8C%D9%87&oldid=33805382", "language": "fa"}