(یا انعقاد خون یا دَلَمه شدن خون ) (به : ) فرایندی است که موجب لخته‌شدن خون می‌شود. این فرایند از دو مسیر داخلی وخارجی موجب تبدیل به ، فعال شدن فاکتورهای انعقادی و تجمع می‌شود. انعقاد خون هر چند با لخته شدن خون موجب توقف خون‌ریزی می‌شود و نقص این فرایند در بیماری‌هایی مانند کشنده است ولی انعقاد نابجای خون در ایجاد ( ) و و نیز دخیل است.
 (Intrinsic pathway)
در اثر صدمات بافتی و صدمه به سلول‌های پوششی (اندوتلیال) عروقی، بافت زیر این رگ‌ها در معرض دسترسی پلاکت‌ها و قرار می‌گیرد که موجب فعالیت آن‌ها می‌گردد. در ابتدای این مسیر فاکتور XI توسط فاکتور XIIa برانگیخته می‌شود، فاکتورهای XI و XII به عنوان فاکتورهای تماسی معروفند.
 سپس توسط فاکتور XIa در حضور یون به فاکتور IXa تبدیل می‌شود. در ادامه این مسیر کمپلکسی از فاکتورهای VIII و IX در ارتباط با ca++ و پلاکتی سرانجام باعث فعال شدن فاکتور x می‌گردد.
 aPTT تست انتخابی برای ارزیابی این مسیر و فاکتورهای I, II, V, VIII, IX, X, XI و XII می‌باشد. در فعال شدن فاکتور XII مشارکت یون کلسیم ضرورت ندارد.
 (Extrinsic pathway)
در اثر صدمات جدار عروق، وارد دستگاه عروقی می‌شود و در حضور یون کلسیم را فعال می‌کند که در نهایت کمپلکس این دو فاکتور موجب فعال شدن فاکتور X می‌گردد. (PT) تست انتخابی برای ارزیابی این مرحله و فاکتورهای I,II,V.VII.X می‌باشد.
 
پس از تبدیل به فاکتور Xa هر دو مسیر در یک مسیر مشترک قرار می‌گیرند. در ادامه فاکتورXa به کمک کوفاکتور Xa در حضور یون ca++ ,PF3 باعث تبدیل به ترومبین و ترومبین باعث تبدیل به فیبرین می‌گردد. ترومبین مستقیماً قطعات پپتیدی را از زنجیره‌های آلفا و بتا فیبرینوژن می‌شکند و ایجاد منومرهای فیبرینی می‌کند که متعاقباً به صورت یک لخته فیبرینی پلی‌مریک بسیار منظم درمی‌آیند. به علاوه به عنوان یک محرک فیزیولوژیک بسیار قوی برای فعال شدن پلاکت‌ها عمل می‌کند.
 رشته‌های موجب تشکیل لخته خون می‌شود که در اینجا موجب استحکام لخته فیبرین می‌شود.
 پایدار شدن نهایی لخته خون با فعال شدن فاکتور XIII یا همان فاکتور پایدارکننده فیبرین صورت می‌گیرد که شامل ایجاد پیوند کووالانسی ما بین اسید آمینه‌های با بین زنجیره‌های آلفا و Y مجاور هم در مولکول‌های فیبرین می‌باشد. فاکتور XIII همچنین می‌تواند یک مهارکننده فیزیولوژیک فیبرینولیز را به لخته فیبرین با متصل کند و در نتیجه لخته مربوطه در مقابل اثر لیزکنندگی پلاسمین مقاومتر خواهد بود. چنانچه در هنگام تشکیل لخته، پلاکت حضور داشته باشد، لخته ایجاد شده کاملاً جمع یا منقبض می‌شود و علت آن انقباض یک پروتئین پلاکتی است.
 : با ترومبین به صورت یک به یک جمع شده و آن را از فعالیت بازمی‌دارد.
 TFPI: مهارکننده فاکتور Xa و کمپلسِ فاکتور VIIa و فاکتور بافتی (TF)
 : این نیز به عنوان مهارکننده می‌باشد، کمبود ارثی این مولکول می‌تواند موجب ترومبوز شود.
 : از جنس است و ترومبین را از فعالیت بازمی‌دارد.
 : وجودش نیاز به ویتامین K دارد که به وسیلهٔ ترومبین فعال شده و موجب انعقاد می‌شود.
 : به عنوان کوفاکتور همراه پروتئین C عمل می‌کند و برای وجودش، نیاز به است.
 پروتئین Z و مربوط به پروتئین Z نیز وجود دارند. و (tPA) موجب حل شدن لخته تشکیل شده می‌شوند.
 تشکیل لخته باعث قطع خون‌ریزی از عروق صدمه دیده و مجروح می‌شود اما نهایتاً باید برای برقراری مجدد جریان خون، لخته ایجاد شده از سر راه برداشته شود. این عمل با حل شدن لخته به وسیلهٔ سیستم فیبرینولیتیک انجام می‌شود. پروتئولیتیک به نام به‌طور متوالی برخی پیوندها را در مولکول فیبرین شکسته و باعث آزاد شدن محصولات پپتیدی و د ر نتیجه حل شدن لخته می‌شود.
سازوکارهای چندی می‌توانند در ایجاد پلاسمین فعال دخیل باشند که در همه آن‌ها فاکتورهای خاص انعقاد موجب تبدیل این پروتئین از شکل غیرفعال یعنی به فعال یعنی می‌شود. اینکار توسط مولکولهایی مانند (tPA)، ، و انعقاد خون انجام می‌شود.
 مقالهٔ اصلی: عوامل لختگی خون گروهی از هستند که وجودشان برای انعقاد ضروری است و نبود آن‌ها انعقاد خون را با مشکل مواجه می‌کند.
این عامل‌ها شامل: 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 چون لخته شدن خون در عروق منشأ برخی از بیماری‌ها مانند (قلبی یا مغزی) و است داروهای ضدانعقاد مانند ، و گاه برای پیشگیری از این بیماری‌ها به کار می‌روند. داروهای حل‌کننده لخته خون مانند و و نیز گاه در درمان اورژانس چنین بیماری‌هایی کاربرد دارند. داروهای گروه دوم اصولاً با فعال کردن سیستم فیبرینولیتیک بدن موجب حل شدن لخته خون می‌شوند.
 اوروکیناز به‌طور مستقیم سبب شکسته شدن پیوندپپتیدی می‌شود، درحالیکه استرپتوکیناز به‌طور غیرمستقیم اثر نموده و از طریق ترکیب با پلاسمینوژن و تشکیل کمپلکس‌استرپتوکیناز ـ پلاسمینوژن (که در نهایت به کمپلکس استرپتوکیناز ـ پلاسمین تبدیل‌می‌شود) تشکیل پلاسمین را افزایش می‌دهد. این دو کمپلکس باقی‌مانده پلاسمینوژن را به‌پلاسمین تبدیل می‌کنند.
{"title": "لخته شدن خون", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D9%84%D8%AE%D8%AA%D9%87_%D8%B4%D8%AF%D9%86_%D8%AE%D9%88%D9%86&oldid=34745866", "language": "fa"}