یا (به انگلیسی: Khanaqin) از شهرهای پرجمعیت در در نزدیکی مرز است، اکثریت مردم خانقین کرد هستند و به کردی کلهری تکلم می‌کنند تعدادی خانوار ترکمن و عرب نیز هم در این شهر ساکن هستند. این شهر پیوندهای عمیقی از نظر فرهنگی و گویش با شهرهای مرزی استان (همچون ، ، ، ) و استان مانند ، و دارد. بسیاری از مردم این شهرها دارای نسبت خویشاوندی با یکدیگر هستند.
 نام شهر خانقین در گویش مردم بومی خانَقی (خانه‌قی) گفته می‌شود. محمد محمدی ملایری بر این باور است که نام خانقین در فارسی میانه دوخانَگ (دوخانه) بوده که پس از اسلام به آن شکل عربی داده و به‌جای واژه فارسی دو، پسوند عربی ین را به آن افزودند. 
 شهر خانقین در ۱۵۵ کیلومتری شمال شرقی ، مرکز واقع شده‌است و در گذشته به راه معروف بود. خانقین در در دوران و راه بازرگانی دولت بوده و از آنجا به عنوان محلی برای استراحت بازرگانان ایرانی و هندی استفاده می‌شد که رهسپار آنجا می‌شدند. همچنین پس از گذر از کرمانشاه و قصرشیرین از این شهر نیز می‌گذشته‌است.
 حمداله مستوفی در تاریخ ۷۴۰ ه۰ق خانقین را همراه با قصرشیرین و حلوان از بلاد عرب ذکر می‌کند شهر خانقین امروزه به عنوان یکی از مناطق مورد بحث و جدال میان دولت مرکزی عراق و دولت سرزمین به‌شمار می‌آید و ادارات دولتی این شهر بعد از سقوط رژیم سابق عراق در سال ۲۰۰۳ توسط دولت اداره می‌شود. 
 در زمان صدام حسین و در پی او، شمار زیادی از مردم خانقین و روستاهای آن به جنوب عراق منتقل شدند و محله‌هایی عرب‌نشین از کوچیدگان عرب در خانقین درست شد. برای نمونه: محله «شعله» در ، « » در ، الاشتراکیة در ، « » در عالی‌آبه، کویخا زوراب و «التآمیم» در توله‌فروش. در هر محله ۱۰۰ تا ۱۵۰ خانوار عرب مستقر شدند. 
 در حال حاضر دو مرکز آموزش عالی در خانقین فعالیت می‌کند:
 
 پل الون در مرکز شهر خانقین و بر روی واقع است که از کوه‌های در کرمانشاه سرچشمه گرفته و پس از گذر از سرپل ذهاب و قصرشیرین وارد استان دیاله در بخش کردنشین عراق می‌شود و نام به خود می‌گیرد.
 در آن دوران به علت سیلاب‌های شدید این پل را که از ۲۴ پایه تشکیل شده‌است بنیاد کردند و تا دوران نیز این پل پابرجا بوده‌است.
این پل در دوران ساسانی‌ها بدین شیوه کنونی نبوده، بلکه پهنای این پل ۱۵۰ متر و ارتفاع آن از سطح زمین ۶ متر بوده‌است.
 بر پایهٔ منابع تاریخی برای نخستین بار پل اَلوَن ۱۶۰۰ سال پیش در شهر خانقین ساخته شد و بعد از تخریب آن بار دیگر در سال ۱۸۶۰ توسط خواهر ، والی سابق کرمانشاه مرمت و بازسازی شد. وی در سال برای زیارت اماکن مقدس شیعیان در و راهی خانقین شد، اما در آن سال با سیلاب سختی مواجه شده و تصمیم می‌گیرد هزینه سفر خود را به علاوهٔ هزینه‌ای بیشتر برای ساخت پلی در خانقین صرف کند. وی شماری معمار اصفهانی را با خود به خانقین آورد و با استفاده از چوب واردشده از این پل ساخته شد.
{"title": "خانقین", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%82%DB%8C%D9%86&oldid=34768648", "language": "fa"}