«ایرانیکا» به اینجا تغییرمسیر دارد. برای دیگر کاربردها را ببینید. (به : ) یک پروژهٔ گروهیِ بین‌المللی و بزرگ‌ترین و جامع‌ترینِ پروژهٔ است که در در ، ، در حال انتشار است. از ابتدای فعالیت این دانشنامه سردبیر این دانشنامه بود ولی از ابتدای سال ۲۰۱۷ میلادی، به سردبیری این دانشنامه منصوب شده‌است. شورای ویراستاران متشکل از ۳۸ پژوهشگر برجستهٔ بین‌المللی از دانشگاه‌ها و مراکز علمی مختلف است که در زمینهٔ خاصی از مطالعات ایرانی صاحب‌نظرند و وظیفهٔ آن‌ها کمک به سردبیر برای انتخاب عنوان مدخل‌ها، گزینش نویسندگان هر مدخل و تهیهٔ اصول کلی برای نوشتن مدخل‌ها در زمینهٔ مورد تخصص‌شان است. 
 این دانشنامه به بررسی تاریخ و تمدن ایران در ، ، و می‌پردازد و همهٔ جنبه‌های تاریخ و فرهنگ ایران از جمله ادبیات و زبان‌های ایرانی را پوشش می‌دهد. 
 مقاله‌های اصلی: ، ، و هنگامی که ویرایش دوم منتشر شد، احسان یارشاطر از (یکی از ویراستاران ویرایش دوم ) پرسیده بود که «چرا مدخل‌های در رابطه با ایران (مثل مدخل ) این قدر کم محتوا است؟» و لوئیس پاسخ داد که با نظر یارشاطر موافق بوده و علت آن‌ها مخالفت با ایران‌شناسی نیست بلکه کمبود پژوهشگر در زمینهٔ موضوعات ایران‌شناسی است. یارشاطر می‌گوید به همین خاطر ایدهٔ نوشتن دانشنامه‌ای برای خود ایرانی‌ها به ذهنش خطور کرد تا مطالبی که برای خود ایرانی‌ها مهم است، در این دانشنامه ثبت گردد. 
 یارشاطر در سال ۱۹۶۹ میلادی کوشید تا به ترجمه شود ولی به‌دلیل آنکه در مورد بسیاری از موضوعات مربوط به ایران، اطلاعات این دانشنامه را ناکافی می‌دانست، در سال ۱۹۷۵ میلادی دانشنامه‌ای جدید را که ترجمه‌ای از به‌همراه مدخل‌هایی تألیفی بود تحت عنوان منتشر کرد که تا فعالیت آن تا جلد دهم ادامه یافت ولی با پیروزی ادامهٔ کار متوقف شد و آخرین جلد آن را در سال ۱۹۸۰ میلادی منتشر کرد.
 یارشاطر پیش‌تر در سال ۱۹۷۲ میلادی تصمیم گرفته‌بود تا دانشنامه‌ای دربارهٔ ایران و به منتشر کند و به همین منظور با اختصاص ۲ میلیون دلار بودجه توسط ، نخست‌وزیر وقت ایران، کار دانشنامه را آغاز کرد و آن را نام نهاد که پس از پیروزی انقلاب اسلامی، ادامهٔ تدوین آن در ایالات متحده آمریکا دنبال گردید. 
 به دنبال رد پیشنهاد همکاری بنیاد دانشنامهٔ ایرانیکا با مسئولین جمهوری اسلامی، صدا و سیمای جمهوری اسلامی و رسانه‌های حکومتی با توسل به افتراهای مختلف همانند «فراماسونری»، «صهیونیست»، «بهایی» و «مزدور CIA» به و بنیاد ایرانیکا حمله کردند که و که بعداً در جریان توسط جمهوری اسلامی ترور شدند به مقابله با مسئولین جمهوری اسلامی برخاستند. 
 در سال ۱۳۴۷ به پیشنهاد یارشاطر و با بودجه ۲ میلیون دلاری کار تدوین آغاز شد. پس از انقلاب ۱۳۵۷ بودجهٔ دانشنامه قطع شد و با تلاش‌های یارشاطر بنیاد ملی علوم انسانی آمریکا عهده‌دار هزینه‌های ایرانیکا شد. احسان یارشاطر برای تأمین هزینه‌های ایرانیکا بخشی از مجموعهٔ آثار تاریخی خود را به ارزش ۳ میلیون به فروش رساند که بعضی از این آثار اکنون در نگهداری می‌شوند. 
 تا پایان سال ۲۰۱۷ میلادی سرویراستار ایرانیکا بود ولی اکنون جانشین وی شده‌است. هیئت ویراستاران و بیش از ۴۰ ویراستار و ۱۶۵۰ پژوهنده، در تکمیل این دانشنامهٔ بزرگ مشارکت دارند. 
 نخستین دفتر از دانشنامه در سال ۱۹۸۲ میلادی منتشر شد و نخستین جلد آن شامل ۸ دفتر در سال ۱۹۸۵ انتشار یافت. ۱۶ جلد تا سال ۲۰۱۲ منتشر شد. ۵ جلدِ اولِ دانشنامه هرکدام دارای ۸ دفتر بودند، ولی از جلد ۶ به‌بعد، هر جلد دارای ۶ دفتر است که هر ۴ ماه یک دفتر و هر ۱۸ ماه یک جلد از دانشنامه انتشار می‌یابد. همهٔ مدخل‌های چاپ‌شده به‌صورت آنلاین از طریق وبگاه www.iranicaonline.org در دسترس‌اند و افزون بر آن، حدود ۹۰۰ مدخلِ چاپ‌نشده -که در جلدهای بعدیِ دانشنامه چاپ خواهند شد- نیز به‌صورت آنلاین قابل دریافت‌اند. 
 ، با هدف بیشترین دسترسی برای خوانندگان در سطح جهانی، به زبان انگلیسی منتشر می‌شود و احتمالاً تا زمانی که دانشنامه به پایان حرف Z برسد، تعداد جلدهای آن ۴۵ جلد خواهد بود. 
 در اوت ۲۰۱۹، در یک دعوای حقوقی در دادگاه فدرال خواهان آن شد که مالکیت برای دانشگاه کلمبیا به رسمیت شناخته شود و نه برای . بنیاد دانشنامهٔ ایرانیکا که توسط یارشاطر تأسیس شده پس از مرگ او تلاش به اعمال حق مالکیت تکثیر خود بر این دانشنامه را کرد که با شکایت دانشگاه کلمبیا مواجه شد. این دانشگاه در شکایت خود ادعای این بنیاد نسبت به حق تکثیر ایرانیکا را دروغین خواند. بنیاد دانشنامهٔ ایرانیکا هم در سپتامبر ۲۰۱۹ شکایتی علیه التون دنیل رئیس مرکز ایرانشناسی احسان یارشاطر در دانشگاه کلمبیا و انتشارات بریل به دادگاه تقدیم کرد. این بنیاد دانشگاه را متهم به محروم کردن آن از دسترسی به اسناد و دارایی‌های آن که در محدودهٔ این دانشگاه قرار دارد کرده‌است.
{"title": "دانشنامه ایرانیکا", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%DA%A9%D8%A7&oldid=34947152", "language": "fa"}