برای مدرک تحصیلی را ببینید. یا یا (به : )، مجموعه یا گردایهٔ نوشتاریِ جامع و فشرده‌ای است که شامل دربارهٔ همهٔ شاخه‌های یا شاخهٔ مشخصی از دانش است. واژهٔ دانشنامه در زبان فارسی تاریخ کهنی دارد و دانشنامه‌های کهنی نیز به زبان فارسی نوشته شده‌اند و واژهٔ دائرةالمعارف نیز برابرنهادهٔ اصطلاح Encyclopaedia است که خود برگرفته از اصطلاح Enkyklios Paideia به‌معنای آموزش فراگیر است، و در اصل بر مباحثی چون ، معانی و بیان، ، ، ، ، و دلالت دارد. این مفهوم به پیدایش ‌ی گردآوری مواد آموزشی پیشرفته در اثری واحد انجامید که در آن روابط و درونمایهٔ هنرها و علوم گوناگون تشریح می‌شود. در گذشته‌ای دور، تلاش‌هایی برای تهیهٔ آثاری از این نوع به عمل‌آمد و در زبان انگلیسی سِر (به : ) این اصطلاح را برای نخستین بار در سال در اثری موسوم به حاکم (به : )، رساله‌ای دربارهٔ ، به‌کار برد. دانشنامه نباید با اشتباه شود: درحالی‌که لغت‌نامه‌ها به‌معنی هر یک از سرمدخل‌هایشان که معمولاً یک واژه اند، می‌پردازند. دائرةالمعارف‌ها حاوی اطلاعاتی دربارهٔ سرمدخل‌هایشان اند. البته در مواردی مرز این دو روشن نیست.
 وب سایتی که هم‌اکنون در آن هستید هم خود نمونه‌ای از دانشنامه است، که به شکل اینترنتی و همگانی و آزاد تألیف و ویرایش می‌گردد. به این گونه دانشنامه‌ها « » گفته می‌شود. از نمونه‌های دیگر ویکی به زبان فارسی می‌توان به و اشاره کرد.
 
 نخستین دانشنامه‌ها به قصد مطالعه و بررسی مستمر و توسط فردی واحد تهیه می‌شد و به گونه‌ای فراهم می‌آمد که جنبهٔ متن درسی داشته باشد، و بدین سبب با دانشنامه امروزی، که عمدتاً به‌عنوان مرجع به کار می‌رود و حاصل کار گروهی است، متفاوت بود. اگرچه گاه به به منزلهٔ «پدر دانشنامه» اشاره می‌شود، ظاهراً نخستین دانشنامه به همت سپئوسیپوس (۳۳۸ ق. م)، فیلسوف یونانی و شاگرد ، در سده چهارم پیش از میلاد گردآوری شد، که فقط قطعاتی از آن بازمانده‌است. نخستین دانشنامه‌نویس رومی، دانشمند سدهٔ اول، مارکوس ترنتیوس‌وارو بود که دانشنامه ای در با عنوان آثار عتیق ربانی و انسانی، شامل دستور زبان، جدل، فن بیان و بلاغت، هندسه، حساب، اخترشناسی، موسیقی، پزشکی، و معماری گرد آورد. این اثر نیز باقی نمانده‌است.
 احتمالاً نخستین کسی که کوشید دانش بشر را در کتابی جمع کند، (در کتاب ۳۷جلدی ) یا بود. پس از آن‌ها، هم در جهان غرب و هم در مشرق‌زمین تلاش‌هایی برای این کار صورت گرفت که از جمله اولینِ آنها می‌توان از کتاب در و کتاب نام برد. همچنین از دیگر دانشنامه‌های دوران گذشته، را می‌توان نام برد که دانشنامه‌ای است تألیف به در پنج علمِ منطق، طبیعیات (علم زیرین)، هیئت، موسیقی و علم آنچه بیرون طبیعت است (علم برین). در این دانشنامه، ابن سینا تلاش کرده‌است تا آنجا که می‌تواند، واژه‌های فارسی به‌کار بَرَد و همچنین که به فارسی و به شعر سروده شده‌است.
 در سال ۱۹۹۵ نوع جدیدی از دانشنامه با امکان ویرایش آزاد و مطالعه اینترنتی توسط و به نام ساخته شد. سایتهای دیگری که بر این پایه توسعه یافتند را می‌نامند. ویکی در زبان هاوایی به معنی سریع می‌باشد. 
 اطلاعات بیشتر: بزرگترین دانشنامه‌ها نیمه نخست سال ۲۰۲۰، ۱۶ میلیون مقاله، بایکه. کام ۱۳ میلیون، ویکی‌پدیا انگلیسی ۶ میلیون، کل این دانشنامه‌ها اینترنتی اند.
{"title": "دانشنامه", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87&oldid=34725659", "language": "fa"}