با (منطقه ای تاریخی و بخشی از ) و (ایران) اشتباه نشود. Place یکی از استان‌های است. این استان در شرق واقع شده و مرکز آن، شهر است.
استان خراسان جنوبی،تا سال ۱۳۸۳ به همراه و ، را تشکیل می‌دادند و در آن سال با مصوبه و پس از ، در سال ۱۳۸۳ ایجاد شد.
 این استان۱۵۱٬۱۹۳ است که از این نظر سومین استان است. بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵، آن برابر با ۷۶۸٬۸۹۸ نفر می‌باشد و از این نظر ۲۸اُمین استان کشور به‌شمار می‌رود. 
 خراسان جنوبی شامل محدوده‌ای از خراسان بزرگ است که در سده‌های پیش نامیده می‌شده‌است. شهرهای مهم ایالت قهستان، تون ( امروزی) و بوده‌اند. نیز در سفرنامه خود، از این منطقه با نام تونوکاین (تون و قاین) یاد کرده‌است. 
 در سده‌های اخیر و به ویژه از دوران ، دو شهر و به دلیل حوادث طبیعی مختلف به تدریج موقعیت جمعیتی خود را از دست داده و مرکزیت و اهمیت بیشتری یافت.
 تشکیل استان خراسان جنوبی به مرکزیت از سال ۱۳۴۲ مطرح بوده‌است و در سال ۱۳۸۳ و پس از سال‌ها کشمکش سیاسی این استان تأسیس شد. مرکز این استان جدید شهر بیرجند تعیین گردید. در زمان تأسیس این استان شامل سه شهرستان بیرجند، نهبندان و سربیشه بود.
قاین در ابتدای تأسیس استان حاضر به پیوستن به خراسان جنوبی نشد و در محدوده خراسان رضوی باقی ماند.
 در سال ۱۳۸۳ و پس از مباحثی در مورد الحاق به خراسان جنوبی مطرح گردید و در نهایت در اواخر همان سال ۸۳ شهرستان قاین به استان خراسان جنوبی الحاق گردید.
 فردوس که در قضیه تقسیم خراسان بیشترین آسیب را دید نیز حاضر به پیوستن به استانی با مرکزیت بیرجند نشد. در چند راهپیمایی اعتراض آمیز که منجر به کشته و زخمی شدن چند شهروند فردوسی قبل از تقسیم خراسان شد مردم این شهرستان نشان دادند که در سهم بیشتری خواهان هستند، اگر چه نتیجه‌ای برای مردم در برنداشت.
 در مرحله اول تقسیم خراسان و شکل‌گیری استان خراسان جنوبی، تنها بخش سرایان شهرستان فردوس با پذیرش این امر که با پیوستن به خراسان جنوبی از بخش به شهرستان ارتقاء می‌یابد حاضر به جدایی از فردوس و خراسان رضوی شد و مدتی را به عنوان یکی از بخش‌های شهرستان بیرجند در خراسان جنوبی به سر برد تا اینکه در سال ۱۳۸۴ اولین ارتقاء در خراسان جنوبی با ارتقای بخش سرایان به شهرستان صورت گرفت. در همین سال با ارتقای بخش درمیان به مرکزیت شهر اسدیه (اسدآباد سابق) دومین شهرستان جدید استان خراسان جنوبی به وجود آمد.
 ادامه تلاش‌ها برای الحاق فردوس در سال ۱۳۸۶ به نتیجه رسید و این شهرستان هم علی‌رغم میل باطنی بسیاری از مردم، به خراسان جنوبی ملحق شد.
 در سال ۱۳۸۷ هم در جواب قبول الحاق به خراسان جنوبی توانست ارتقاء پیدا کند و هشتمین شهرستان استان تأسیس شد.
 در سال ۱۳۹۱ و در روزهای پایانی این سال از جدا و به خراسان جنوبی پیوست. این پیوستن واکنش‌هایی همچون امضای طومار را در پی داشت. همچنین فرمانداری این شهر نیز به فرمانداری ویژه و معاونت استانداری ارتقاء یافت.
 در اردیبهشت ۱۳۹۱ نهمین و دهمین شهرستان‌ها تأسیس گشتند. بخش زیر کوه قاین همراه با بخش زهان قاین و تبدیل دهستان شاسکوه این شهرستان به بخش با سه بخش به شهرستان زیر کوه ارتقاء یافت و حاجی‌آباد زیرکوه پس از حاجی‌آباد هرمزگان و حاجی‌آباد فارس (زرین دشت) سومین حاجی‌آباد کشور شد که به خود فرماندار می‌بیند. بخش خوسف بیرجند هم پس از تبدیل دهستان جلگه ماژان به بخش به شهرستان ارتقاء یافت و و با دو بخش و به جمع شهرستان‌های کشور پیوست. 
 این استان از شمال با ، از غرب با استان‌های ، و ، از شرق با کشور و از جنوب با استان‌های و هم‌مرز است.
 استان خراسان جنوبی، در مسیر محورهای ارتباطی استان‌های جنوبی ایران با قرار دارد. محور اصلی ارتباطی استان‌های ، ، و به مشهد، از و می‌گذرد ( تا دیهوک و سپس ادامه مسیر به سمت مشهد از طریق ). همچنین محور اصلی ارتباطی استان‌های و ، از و می‌گذرد ( ). محور ارتباطی استان به مشهد نیز از شهرهای ، ، و عبور می‌کند ( ). 
 
 مقالهٔ اصلی: مهم‌ترین شهرهای استان خراسان جنوبی، ، ، و هستند.
 یکی از قدیمی‌ترین جاذبه‌های گردشگری ثبت شده در استان خراسان جنوبی سنگ نگاره کال جنگال در ۵ کیلومتری جنوب شهر خوسف و متعلق به دوره اشکانی است که در بررسی‌های جدید ۱۴ سنگ نگاره در نزدیکی آن شناسایی شده‌است. 
 دیگر جاذبه‌های گردشگری استان عبارت اند از:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 استان خراسان جنوبی رتبهٔ اول تولید محصولات باغی و و رتبه دوم تولید و را در سطح ایران داراست. همچنین این استان، ششمین تولیدکنندهٔ در بین استان‌های ایران است و شهرستان فردوس پس از شهرستان‌های و ، سومین تولیدکنندهٔ انار در ایران است. ، ، ، ، ، ، ، ، ، ، ، ، ، و از دیگر محصولات باغی این استان است.
 در بخش محصولات زراعی، این استان در تولید ، رتبه هشتم کشور را داشته و همچنین ، ، ، حبوبات، محصولات جالیزی و گیاهان علوفه‌ای در این استان کشت می‌شوند. 
 در بخش دامپروری، پرورش مرغ گوشتی و تخم‌گذار، گاو شیری و گوشتی، گوسفند، بز و شتر به صورت سنتی و صنعتی انجام می‌پذیرد.
 شرکت های سهامی زراعی خضری و اسلام آباد در بخش نیمبلوک از توابع شهرستان قاینات، جزء قطب های کشاورزی صنعتی در کشور محسوب می شوند.
 میانگین بارندگی سالانه استان خراسان جنوبی، ۱۳۴ میلی‌متر و میانگین دمای سالانه، ۱۷٫۵ درجه سلسیوس است. ۹۵ درصد وسعت این استان را عرصه‌های طبیعی در بر می‌گیرد که از این میزان، ۲۲٫۷ درصد بیابانی، ۶۳٫۳ درصد مراتع بیابانی، ۷٫۲ درصد مراتع خوب و متوسط و ۶٫۸ درصد جنگلی است. ۸۸۰٬۳۳۴ هکتار از مساحت این استان، جزء کانون‌های بحرانی فرسایش بادی است که با ۲۴۲٬۴۷۲ هکتار مساحت کانون‌های بحرانی، دارای بیشترین سطح و با ۲۷٬۷۸۷ هکتار، دارای کمترین سطح کانون بحران فرسایش بادی است. 
 پس از الحاق به این استان، با توجه به وسعت زیاد بیابان‌های طبس، خراسان جنوبی از ششمین استان بیابانی ایران، به دومین استان بیابانی تبدیل شد. 
 طی پژوهشی که به سفارش شورای فرهنگ عمومی در سال ۱۳۸۹ انجام شد و براساس یک بررسی میدانی و یک جامعه آماری از میان ساکنان ۲۸۸ شهر و حدود ۱۴۰۰ روستای سراسر کشور، درصد اقوامی که در این نظر سنجی نمونه‌گیری شد در این استان به قرار زیر بود:
 
 
 از جمله خصوصیات استان می‌توان به مراسم کاکل و شکر گزاری در کشاورزی، جشن قوج گذاری و کوچ در امر دامداری ، مراسم برات و مراسم ماه محرم از قبیل نخل برداری ، تعزیه خوانی ، علم بندان ، علم گردانی ، بیل زنی ، مشعل گردانی ، هفت منبر ، سنگ زنی ، کفچلزی و همچنین مراسم استثنایی روستای اشاره کرد.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 کارخانه‌ها و کارگاه‌های تولید ماشین‌آلات و تجهیزات، وسایل نقلیهٔ موتوری، محصولات فلزی، تجهیزات حمل و نقل، ، محصولات لاستیکی و پلاستیک، ماشین‌آلات و دستگاه‌های برقی، محصولات کانی غیرفلزی، کاغذ و محصولات کاغذی، ابزار پزشکی و اپتیکی، ساعت، رادیو و تلویزیون، فلزات اساسی، چوب و محصولات چوبی، ، مبلمان و صنایع غذایی و آشامیدنی در سطح استان و نیز در ۵ در ، ، ، و مشغول فعالیت می‌باشند. همچنین به تازگی خبر از افتتاح کارخانه شمش منیزیم در شهرستان فردوس و کارخانه فولاد قاینات به گوش می‌رسد. (صدا و سیمای خراسان جنوبی)
 ، ، ، آهنگری، مسگری، ، سبدبافی، نمدمالی، ، پارچه بافی، داری، ریسندگی، گلیم بافی، ، زرگری، و سوزن‌دوزی، از جمله صنایع دستی استان خراسان جنوبی هستند.
 این استان دارای پتانسیل بالایی در بخش معادن می‌باشد به‌طوری‌که دارای تنها ذخایر ایران ( و )، بزرگ‌ترین ذخیره و تنها معدن ایران (معدن حاجات ) بوده و ذخایر و معادن مهم در (شهرستان )، ( ، )، ( و )، ( )، ( ) در خراسان جنوبی مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرد. یکی دیگر از مهم‌ترین معادن این استان، معدن قلعه زری واقع در جنوب غرب این استان ( ) است که به علت عیار طلای بالای آن در سطح جهان شناخته شده‌است .
 معادن ، ، ، ، ، ، ، ، ، ، ، و از دیگر معادنی هستند که در این استان در حال بهره‌برداری هستند.
{"title": "استان خراسان جنوبی", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%D8%AE%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86_%D8%AC%D9%86%D9%88%D8%A8%DB%8C&oldid=34992980", "language": "fa"}