( : 
 ) رودخانه‌ای است که در کرمانشاه جریان دارد و از درون شهر می‌گذرد. این رود از در شمال‌غرب سرچشمه گرفته و پس از عبور از این شهر در منطقه فرامان به رود می‌پیوندد . 
 نظرات مختلفی دربارۀ‌ نام این رودخانه وجود دارد. گفته می‌شود که نام قره‌سو متشکل از دو واژۀ «قره» به معنای و «سو» به معنای است. همچنین واژۀ «قره» در زبان ترکی در نام‌های جغرافیایی به معنی «بزرگ» نیز استفاده شده و نام «قره‌سو» در زبان ترکی به معنی «رودخانۀ بزرگ و پرآب» است.
 در سفرنامۀ‌ خود که به سال ۱۸۳۶ مربوط می‌شود، واژۀ را با واژۀ مرتبط می‌داند و معتقد است که نام این رودخانه در نام شهر قرمسین که در امتداد ساحل آن قرار داشته، حفظ شده‌است. او همچنین معتقد است که قرمیسین نه نامی دیگر برای شهر کرمانشاه، بلکه شهری متمایز از آن است که شهر جدید کرمانشاه بر روی خرابه‌های آن شکل گرفته‌است. 
 به نقل از کتاب از نوشتۀ ضمن اشاره به فرض مشتق شدن این واژه از واژۀ و ، به سه نام قدیمی رودخانۀ قره‌سو در زمان‌های گذشته، یعنی ، و اشاره می‌کند. 
 مرحوم شاعر اهل کرمانشاه نیز این واژه را ترکیبی از دو واژۀ « » به معنای خورشید و « » نه به معنای آب بلکه به معنای سمت و جهت دانسته است. به گفتۀ‌ او چون آب و خورشید برای ایرانیان قدیم مقدس بوده و همچنین این رود در امتداد جهت طلوع و غروب خورشید حرکت داشته و مسیر جریان آن از غرب به شرق است، به این نام خوانده شده‌است. 
لیمویی در شعر بلندی که تحت عنوان سروده این احتمال را به زبان شعر مطرح کرده که واژۀ قره‌سو تحریفی از نام خوه‌ره‌سو و به معنای «به سوی خورشید» باشد. 
 خوره سو از به هم پیوستن چند رودخانه کوچک تشکیل می‌شود، اما می‌توان را مهمترین و اصلی‌ترین سرچشمه آن دانست. رودخانه تشکیل شده از بعد از طی کردن نزدیک به بیست کیلومتر در نزدیکی روستای شاه‌گدار به همراه چند رودخانهٔ دیگر به هم می‌پیوندند و تشکیل قره سو را می‌دهند.
 قره‌سو از واقع در ۵۰ شمال غرب سرچشمه می‌گیرد و با جهت شمال غربی به جنوب شرقی جریان پیدا می‌کند. در ۱۵ رازآور و شاخه‌های فرعی آن به قره‌سو می‌ریزد. سپس در سطح دشت جریان یافته و در نزدیکی رودخانهٔ مِرِگ نیز به آن متصل می‌شود. قره‌سو با یک شیب آرام از داخل شهر عبور کرده و در این محدوده دو رودخانه (یا کوڵه‌که‌و) و نیز بدان می‌ریزند و در نهایت پس از عبور از در نزدیکی به رودخانه می پیوندد، این دو تشکیل را می‌دهد. بعد از رسیدن به به دو قسمت تقسیم شده و نیمی به سمت در و نیم دیگر به سمت سرازیر شده و به آبهای سرازیر می‌شود. 
 که در دهۀ دوم قرن نوزدهم از کرمانشاه عبور و از رودخانۀ‌ قره‌سو دیدن کرده،‌ در کتاب « » عرض آن را ۵۰ یارد (۴۵/۷۲ متر) ثبت کرده‌است. 
 مسیو چریکف که در ۲۹ سپتامبر ۱۸۵۱ از قره‌سو دیدن کرده‌است، ضمن توصیف قلعه کهنه و روستای مجاور آن، گِل رودخانه را ماسه‌ای و عرض آن را ۱۵ ساجن (۳۲/۰۰۴ متر) ذکر کرده که در هنگام بالا آمدن آب به ۳۰ ساجن (۶۴/۰۰۸ متر) نیز می‌رسد. به گفتۀ وی آب رودخانۀ قره‌سو از آب شهر کرمانشاه و نیز آب بهتر بوده و به همین دلیل اهالی روستایی که در درون قلعه واقع بوده‌است در آن زمان مشغول بازسازی قلعه بوده‌اند. 
 رودخانۀ‌ قره‌سو به دلیل ورود فاضلاب شهری، نخاله‌های ساختمانی، آب غسالخانه، زباله‌های شهری و فاضلاب صنعتی بدان دچار آلودگی بسیار بالایی شده‌است ، ۱۰۰ درصد فاضلاب شهر کرمانشاه از ۹ نقطه به رودخانۀ قره‌سو وارد می‌شود و با راه‌اندازی شهرک صنعتی انواع آلودگی‌های صنعتی هم به آن اضافه شده است و از آن با نام یک رودخانهٔ مرده یاد می‌شود. از این رو بخار آب این رودخانه نیز باعث آلودگی محیط اطراف این رود شده و چرای احشام در اطراف این رودخانه می‌تواند باعث ایجاد بشود. این در حالی است که آب این رودخانه برای مصارف کشاورزی مورد استفاده قرار می‌گیرد. 
 در سال در حدود ۲۰۰۰ میلیارد تومان اعتبار برای رفع آلودگی این رودخانه تخمین زده شده که تنها ۳ میلیارد تومان به آن اختصاص یافته است.
{"title": "رود قره‌سو (کرمانشاه)", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D8%AF_%D9%82%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D8%B3%D9%88_(%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%87)&oldid=34711089", "language": "fa"}