رودی است که از دامنه‌های جنوبی رشته‌کوه در شرق سرچشمه می‌گیرد پس از ورود به کشور از میان شهرهای بزرگی چون بغداد و موصل عبور کرده به و سرانجام هر دو به می‌پیوندد که را تشکیل می‌دهند و در پایان به خلیج فارس سرازیر می‌شوند. این رود با ۱۸۵۰ کیلومتر طول، شصت و هشتمین رود جهان از این حیث می‌باشد.
بر اساس یکی از نظریه‌های تاریخی، یکی از قدیمی‌ترین، یا شاید قدیمی‌ترین، تمدن جهان بین دو رود دجله و فرات پدید آمد و به همین سبب تمدن نام گرفت.
 این رود مرز تاریخی فلات ایران است که همواره چون مرزی طبیعی میان ایران و سرزمین‌های غرب فلات ایران روان بوده‌است. با هجوم اعراب و گذر آن‌ها از این رود، پایتخت در کناره این رود به تسخیر اعراب مسلمان درآمد.
 دجله رود پرآب و بزرگی است، به گونه‌ای که میان و کشتی‌هایی در آن حرکت می‌کنند که از نظر بازرگانی اهمیت بسیار دارد.
 شکل قدیمی کلمه در یونان باستان به فرم Tigris به معنی ببر (tiger) از کلمه Tigrā در فارسی باستان اقتباس شده که خود آن نیز از کلمه ایلامی Tigra گرفته شده و آن نیز از کلمه سومری Idigna اقتباس شده‌است. کلمه سومری اصلی Idigna یا Idigina احتمالاً از id (i)gina به معنی «آب روان» گرفته شده‌است؛ که معنی آن در مقایسه با همسایه اش، فرات، که حرکت آرام آن منجر به ته‌نشین شدن بیشتر گل و لای و بالاتر بودن بستر آن نسبت به دجله می‌شود، می‌تواند به عنوان «رودخانه سریع» تفسیر شود. در زبان هخامنشی نام این رود «تیگره»(= آب تند و تیز) بود که پس از تازش عرب‌ها به تیزپن ( )، پایتخت ساسانیان و تصرف به دلیل نبودن صدای «گ» در زبان عربی، واژه پارسی «تیگره» به ریخت «دجله» به کار رفت. این در حالی است که در زبان انگلیسی همچنان این رود را با نام اصلی آن یعنی Tigris می‌شناسند و واژهٔ tiger در زبان انگلیسی نیز هم ریشه با همین نام است. 
در زمان به این رود اَروَند نیز گفته می‌شده که همان معنی تیزرو را می‌دهد. در آمده‌است که:
در شاهنامه 11 بار واژه اروند رود بکار رفته است از جمله در شعر زیر
{"title": "دجله", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%AF%D8%AC%D9%84%D9%87&oldid=33574882", "language": "fa"}