(ISO/DIS ۶۳۹–۳)، زبانی مخصوص و عضوی از شاخهٔ شمال‌غربی، غربی و است که خود شاخه‌ای از و آن نیز به نوبه خود شاخه‌ای از است (در برخی منابع زبان سنگسری مستقلاً عضوی از شاخهٔ شمال‌غربی قرار گرفته‌است ). این زبان از جنس (طبری) است و با ، و نزدیکی و شباهت خاصی دارد. همچنین زبان سنگسری در موارد عدیده مشابهت به دارد برای مثال در «نو سال» همان است که در تقویم قدیم به نام و در تقویم آن روزگار به نام «ناوسارجی» خوانده می‌شده‌است. 
 این زبان بیشتر توسط مردم شهر سنگسر و چند منطقه در اطراف آن استفاده می‌شود. همچنین شماری از گویشوران این زبان در در نیز، حضور دارند. تقریباً تعداد ۱۰۰٫۰۰۰ نفر در سراسر جهان به این زبان سخن می‌گویند.
 رزم‌آرا در کتاب فرهنگ جغرافیایی ایران دربارهٔ زبان سنگسری می‌نویسد: 
 
 
 زبان‌شناسان تحول زبان فارسی را به سه مرحلهٔ ، و تقسیم می‌کنند. در این میان ارتباط فارسی میانه و فارسی نو و تحولی که در این فاصله پیش آمده کاملاً آشکار است اما دانشمندان معتقدند که فارسی باستان ارتباط مستقیمی با فارسی میانه ندارد و در فارسی باستان و نام‌ها از نظر جنسیت «تذکیر، تأنیث و حالت خنثی» دارای شناسه‌های خاصی می‌باشد و تصریف افعال با توجه به آن، گونه‌های مختلف به خود می‌گیرد و حال آنکه در فارسی میانه هیچ اثری از آن نیست و باید در فاصلهٔ این دو دورهٔ تحول زبان، زبان دیگری وجود داشته باشد که تا حدی از جهات مذکور با فارسی باستان مشابهت داشته باشد. این شباهت در زبان سنگسری موجود است به این معنی که هنوز زبان سنگسری حالات تذکیر و تأنیث اسم‌ها را حفظ کرده‌است مثلاً کلیه جانوران مذکر یا مؤنث، از نظر دستور زبان سنگسری مؤنث به‌شمار می‌آیند و کلیه موجودات غیر آنها را مذکر می‌دانند و سوم شخص مفرد از نظر تذکیر و تأنیث متفاوت است و تمام اینها بر تصریف افعال تأثیر می‌گذارند. به هر حال زبان سنگسری گرچه از نظر تصریف نام‌ها و افعال وسعت فارسی باستان را ندارد، اما مانند فارسی میانه کاملاً خالی از آنها نیست و به عبارت دیگر فاصلهٔ موجود در تحول زبان فارسی باستان و فارسی میانه را پر می‌نماید یعنی از فارسی میانه به مراتب کهن‌تر است.
 پس از بررسی زبان‌های این منطقه، می‌گوید: 
 در زبان سنگسری واژه‌های بسیاری وجود دارد که با واژه‌های همانند می‌باشد که به‌طور مثال چند واژهٔ زیر ذکر می‌گردد:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 بسیاری از واژه‌های همانند یا مشابه واژه‌های سنگسری است. مثلاً:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 از دلایل ساکن شدن در سنگسر وجود واژه‌های فراوان در زبان سنگسری است. مثلاً واژه‌های:
 
 
 همچنین پاره‌ای از واژه‌های سنگسری حکایت از اعتقادات و اعمال در قدیم دارد. از جمله:
{"title": "زبان سنگسری", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D8%B3%D9%86%DA%AF%D8%B3%D8%B1%DB%8C&oldid=34848038", "language": "fa"}