(به سوئدی: ، تلفظ: ) یکی از از شاخهٔ است که در کشور و قسمت‌هایی از کشور به آن سخن می‌گویند. سوئدی زبان اصلی کشور و یکی از دو زبان رسمی فنلاند است. پیشینهٔ سوئدی به برمی‌گردد و دارای همانندی‌های فراوان با زبان دیگر کشورهای است. زبان سوئدی به ویژه به و شباهت بسیاری دارد، و با زبان تفاوت بیشتری دارد. 
 وظیفهٔ مراقبت از زبان سوئدی را از طریق تنظیم و انتشار منظم واژه‌نامهٔ این زبان به انجام می‌رساند.
 مقالهٔ اصلی: پیش از دوران اهالی منطقه نوردیک به تکلم می‌کردند. در دورهٔ وایکینگ‌ها و حدود سال ۷۰۰ میلادی شکل گرفت. در این دوره، سوئدی به صورت نوشتاری بر روی نگارش می‌شد. از سال ۱۲۲۵ تا ۱۵۲۶ میلادی، دوره زبان سوئدی قدیمی نام‌گذاری شده‌است. در این دوره، زبان سوئدی برای نخستین بار با الفبای لاتین نوشته شد. در سال ۱۵۲۶ میلادی به زبان سوئدی ترجمه شد و دوره سوئدی جدید (nysvenska) آغاز شد. در دههٔ ۱۹۰۰، و پس از اصلاحاتی چند در نوشتار، دوره سوئدی معاصر آغاز شد.
 اولین سند نوشتاری به زبان نیانورس مربوط به سدهٔ ۲۰۰ میلادی است. در سدهٔ ۷۰۰ میلادی وارد نیانورس شدند و تلفظ برخی مصوت‌ها را تغییر دادند. تغییر دیگر مربوط به این دوره تغییر تلفظ برخی مصوت‌ها به بود. تغییرات اوملات‌ها در دورهٔ نیانورس در سوئدی معاصر در جمع‌بستن برخی کلمه‌ها مانند hand-händer (به : دست، دست‌ها)، fot-fötter (به : پا، پاها) و bok-böcker (به : کتاب-کتاب‌ها) دیده می‌شود. تغییرات فوق در نیانورس موجب شکل‌گیری زبان نورس باستان شدند.
 در دورهٔ نورس باستان اولین اشتقاق بین زبان‌های منطقهٔ اسکاندیناوی به‌وجود آمد و سه «نورس شرقی باستان» (در و سوئد کنونی)، «نورس غربی باستان» (در و ) و «گوتنیک باستان» (در جزیرهٔ سوئد) شکل گرفتند. الفبای رونی نورس باستان ۸ حرف کمتر از الفبای نیانورس داشت. به این دلیل، از یک حرف برای نمایش چند استفاده می‌شد. برای مثال، واکهٔ برای نوشتن , ، و نیز به کار می‌رفت. برای رفع این مشکل به برخی حروف نقطه اضافه شد. همزمان با اسکاندیناوی، در سدهٔ ۱۰۰۰ میلادی کلمه‌هایی مانند (به : )، (به : ) و (به : ) به نورس باستان اضافه شدند. 
 در سدهٔ ۱۱۰۰ میلادی گویش‌های نورس باستان در دانمارک و سوئد کنونی از هم متفاوت شدند و دورهٔ «سوئدی باستان» آغاز شد. اصلی‌ترین تفاوت این بود که در «دانمارکی باستان»، واکهٔ مرکب به و واکه‌های مرکب و به واکهٔ ساده تبدیل شدند. در نوشتار، تفاوت کم‌تری میان سوئدی و دانمارکی باستان وجود داشت و حتی با وجود تفاوت در گفتار، واکه‌های مرکب در سوئدی باستان نوشته نمی‌شدند. تأسیس در این دوره بسیاری را از و وارد سوئدی باستان کرد. برای مثال، معادل کلمهٔ در سوئدی است که از واژهٔ لاتین آمده‌است (مقایسه کنید با معادل نروژی آن و انگلیسی ). روش پیچیدهٔ جمله‌بندی لاتین نیز بر نوشتار سوئدی اثرگذار بود. 
 همزمان با قدرت‌گرفتن و شناخته‌شدن آن به عنوان یک اقتصادی، سیاسی و نظامی در سده‌های ۱۲۰۰ و ۱۳۰۰ میلادی، تعداد زیادی مهاجر آلمانی‌زبان به عنوان تاجر به شهرهای سوئد مهاجرت کردند. این امر نه تنها موجب رواج وام‌واژه‌هایی از در حوزه‌های جنگ‌آوری، تجارت، صنعت و شد بلکه تغییراتی در و سوئدی ایجاد کرد. پسوندهای , و در سوئدی معاصر از پسوندهای , و در آلمانی سفلی آمده‌اند. با توجه به هم‌ریشه‌بودن سوئدی و آلمانی سفلی و شباهت‌هایی از قبیل نبود «تبدیل » (با «تبدیل صامت آلمانی» در اشتباه نشود) در هر دو زبان، تاثیرپذیری سوئدی از آلمانی سفلی بسیار زیاد بود. ماهیت وام‌واژه‌های آلمانی سفلی متفاوت از دیگر زبان‌ها بود. برای مثال، واژهٔ سوئدی (به : شهرنشین) وام‌واژه‌ای از آلمانی سفلی است درحالی‌که کلمهٔ از نورس باستان آمده‌است. واژهٔ سوئدی (به : منع‌کردن) از آلمانی سفلی وام گرفته شده‌است در حالی که اجزای سازندهٔ آن و قبلاً از سوئدی به آلمانی سفلی وام داده شده بودند. 
 با تلاش‌های ، پس از به قدرت رسیدن در سال دستور داد کتاب مقدس لوتر از آلمانی زبان سوئدی ترجمه شود. کار ترجمهٔ در و ترجمهٔ کامل کتاب مقدس در کامل شد. مترجمین کتاب مقدس واسا راه میانه‌ای بین زبان محاوره‌ای و فرم نوشتاری پیچیدهٔ سوئدی باستان برگزیدند و کوشیدند از ساختارهای پیچیدهٔ لاتین و وام‌واژه‌های دانمارکی و آلمانی بپرهیزند تا استقلال زبان سوئدی حفظ شود. تأثیر این ترجمه بر زبان سوئدی چنان زیاد بود که آغازگر دورهٔ سوئدی جدید شد. بر اساس ترجمهٔ کتاب مقدس، استفاده از مصوت‌های ، و در سوئدی ازین دوره شروع شده و جایگزین پس از مصوت کوتاه شد. برای مثال «و» (به : ) که در سوئدی باستان به صورت نوشته می‌شد به تبدیل شد. 
 کتاب مقدس واسا تأثیر زیادی بر سوئدی گذاشت و به آن پایایی بخشید. با این حال تا انتهای سدهٔ ۱۵۰۰ میلادی، دستور خط سوئدی هنوز یکپارچه نبود. در سدهٔ ۱۶۰۰ میلادی سوئدی برای نخستین بار نوشته شد و املای درست کلمات به بحث گذارده شد. در دورهٔ پیمانی بین حکومت و کلیسا بسته شد که نقش مهمی در گستردگی دانش زبان نوشتاری در سوئد داشت. بر اساس این پیمان، مردم عوام به یادگیری جملات مهم کتاب مقدس و مارتین لوتر ملزم شدند که باعث گستردگی خواندن در سوئد شد. در نیمهٔ دوم سدهٔ ۱۶۰۰ میلادی به دستور و کشیشان و ملزم به استفاده از زبان سوئدی به صورت «تمیز و واضح» شدند. 
 در سدهٔ ۱۷۰۰ میلادی و همزمان با و علاقهٔ مردم به ، کلمه‌های بسیاری از وارد سوئدی شد. در این عصر اولین روزنامه‌ها از جمله چاپ شدند و که مخاطبین این روزنامه‌ها بودند به وجود آمد. چاپ روزنامه‌ها باعث به‌وجود آمدن «لحن روزنامه‌ای» در نوشتار سوئدی شد. با انتشار آثار دانشمندان سوئدی مانند و در این دوره «زبان علمی سوئدی» ایجاد شد. کتاب قانون سوئد در این دوره با زبان جدید منتشر شد و تأثیراتی بر دستور زبان سوئدی گذاشت. در سال با هدف «گسترش تمیزی، قدرت و والایی زبان سوئدی» تأسیس شد. در سدهٔ ۱۸۰۰ میلادی کلماتی در حوزه‌های ورزش، سفر و به‌وجود آمدند و وام‌واژه‌های فراوانی از وارد سوئدی شد. 
 در سال اصلاحات فراوانی در نوشتار سوئدی انجام شد و حرف جایگزین , و شد. این تغییر موجب تفاوت بیشتر سوئدی نوشتاری با زبان‌های نروژی و دانمارکی شد. چاپ کتاب (به : سوئدی واقعی) در سال باعث شد مرجعی برای درست‌نویسی زبان سوئدی در دسترس همگان قرار گیرد. «اریک والندر» مؤلف این کتاب در سال به عضویت نخستین «شورای نگهبانی از زبان سوئدی» برگزیده شد. 
 زبان سوئدی به زیرگروه از گروه تعلق دارد و یکی از است. سوئدی به همراه در زیرگروه زبان‌های اسکاندیناوی شرقی قرار گرفته و زبان‌های ، ، و در زیرگروه زبان‌های اسکاندیناوی غربی قرار می‌گیرند. با این حال، دسته‌بندی‌های جدیدتر زبان‌های ژرمنی شمالی را به دو گروه «زبان‌های اسکاندیناوی قاره‌ای» شامل سوئدی، نروژی، و دانمارکی و «زبان‌های اسکاندیناوی جزیره‌ای» شامل ایسلندی و فاروئی تقسیم‌بندی می‌کنند. علت این دسته‌بندی جدید، فهم متقابل بین گویش‌گران این زبان‌ها و تأثیر فراوان زبان دانمارکی بر زبان نروژی در سدهٔ اخیر است که باعث شده‌است زبان نروژی از ایسلندی و فاروئی فاصله بگیرد. علاوه بر این، در دورهٔ بر سه زبان نروژی، سوئدی، و دانمارکی اثرگذار بوده‌است که باعث شبیه‌تر شدن این سه زبان به یکدیگر شده‌است. 
 زبان سوئدی زبان اصلی کشور سوئد و یکی از دو زبان رسمی در کشور فنلاند است. سوئدی، زبان مادری ۹٫۲ میلیون نفر در سوئد و ۲۹۱ هزار نفر در فنلاند است. 
حدود ۳۰ هزار نفر در و ۱۱ هزار نفر در به زبان سوئدی صحبت می‌کنند. بر اساس سرشماری سال ۲۰۰۴ در و سال ۲۰۰۱ در ، ۶۷۰۰۰ نفر در ایالات متحده و ۱۷۰۰۰ نفر در کانادا به زبان سوئدی تکلم می‌کنند. با این حال، اطلاعاتی در مورد این که سطح تسلط این افراد به سوئدی چقدر است در دست نیست. 
 زبان سوئدی یکی از دو زبان رسمی کشور فنلاند است اما زبان رسمی کشور سوئد نیست. تلاش‌هایی در پارلمان سوئد برای شناختن سوئدی به عنوان زبان رسمی کشور انجام شد اما در نهایت این پیشنهاد در ۷ دسامبر ۲۰۰۵ با ۱۴۷ رای مخالف در مقابل ۱۴۵ رای موافق رد شد که با انتقاد شدید مواجه شد. 
بر اساس قانونی که در ۱ ژوئیه ۲۰۰۹ تصویب شد، زبان سوئدی به‌عنوان زبان اصلی کشور سوئد انتخاب شد. این قانون جایگاه زبان رسمی را به زبان سوئدی اعطا نمی‌کند بلکه بدین معنا است که تمامی ساکنین سوئد باید بتوانند در تمام بخش‌های جامعه از زبان سوئدی استفاده کنند و به اطلاعات مورد نیاز خود به زبان سوئدی دسترسی داشته باشند.
{"title": "زبان سوئدی", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D8%B3%D9%88%D8%A6%D8%AF%DB%8C&oldid=34840761", "language": "fa"}