در ، به یک پروتئینی گفته می‌شود که بر سطح یا در عرض یا درون جاسازی شده‌است تا نشانه‌های مولکولی متحرک (لیگاند) به آن‌ها بچسبند. مولکولی که به گیرنده می‌چسبد نام دارد و ممکن است یک ، ، یک یا یک باشد و وقتی که اتصال انجام شود و گیرنده با آن تطبیق کند، گیرنده تغییر شکل داده و باعث شروع یک زنجیره پاسخ‌ها توسط سلول می‌شود.
 گیرنده‌ها پیام‌های خارج سلولی را دریافت کرده و اثر این پیام‌ها یا خود پیام را به درون سلول منتقل می‌کنند ضمن اینکه به صورت اختصاصی عمل می‌کنند به این معنا که هر لیگاند، گیرندهٔ مخصوص به خود را دارد.
 
 
 بعبارت دیگر، اگر در رابطه بالا نماینده لیگاند و نماینده گیرنده باشد، رابطه به‌صورت
 
تعریف می‌شود.
 نگرش و مطالعه اثر گیرنده‌های سلولی و ترکیب آن‌ها با لیگاندها از آنجا که برای دانش دارو شناسی( ) در شناخت اثر داروها مهم می‌نمود، با روش‌های ، لیزری و همچنین به اجرا درآمد.
 گیرنده‌ها بسته به کارشان در جاهای مختلف سلول قرار دارند، مثلاً نوعی از آن‌ها بر سطح سلول و غشای آن قرار دارند ولی هیچ ارتباطی با درون سلول ندارند (گیرنده‌های پیرامونی یا پریفرال) و برخی از گیرنده‌ها درون یاخته‌ای و درون هسته‌ای هستند. بنابر اثری که در ترکیب با لیگاندها ایجاد می‌کنند و جای قرار گرفتن آنها، به گروه‌های زیر تقسیم می‌گردند:
 
 
 یک گیرنده سلولی در پیوند با لیگاندهای مختلف، ممکن است پاسخ یکسانی ارائه ندهد. پاسخ گیرنده به لیگاند به نوع لیگاند بستگی دارد.
 
 اولین مرحله برای شروع اثر هورمون، اتصال به گیرنده‌های اختصاصی در سلول هدف است. سلول‌هایی که چنین گیرنده‌هایی ندارند به هورمون پاسخ نمی‌دهند به همین دلیل است که هورمونها اختصاصی عمل می‌کنند. گیرنده‌های هورمون‌ها در غشاء سلول هدف، در سیتوپلاسم یا در هسته قرار دارند. پس از اتصال هورمون به گیرنده خود، معمولاً زنجیره‌ای از واکنش‌ها درسلول آغاز می‌شود که هر مرحله آن، از مرحله قبلی قوی تر است. در نتیجه مقدار بسیار کمی از هورمون می‌تواند تأثیر بسزایی در سلول‌های متعدد داشته باشد.
 موقعیت انواع گیرنده‌های هورمونی عبارت است از:
 گیرنده در سطح یا غشاء سلولی: این نوع گیرنده‌ها مخصوص هورمون‌های پپتیدی و هستند.
 گیرنده در داخل سیتوپلاسم: گیرنده‌های مربوط به هورمون‌های استروئیدی اغلب در سیتوپلاسم قرار دارند.
 گیرنده در داخل هسته: گیرنده‌های مربوط به هورمونهای تیروئید در هسته قرار دارند.
 البته این را هم باید بدانیم که تعداد گیرنده‌ها و نیز حساسیت آن‌ها به هورمون نیز بسیار مهم است. برخی از هورمون‌ها موجب افزایش و برخی سبب کاهش تعداد گیرنده می‌شوند.
{"title": "گیرنده (بیوشیمی)", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%DA%AF%DB%8C%D8%B1%D9%86%D8%AF%D9%87_(%D8%A8%DB%8C%D9%88%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C)&oldid=32857645", "language": "fa"}