در ، اولین آمریکایی است که در بر طبق اسناد موجود در تاریخ به ایران پای گذارد. از آن زمان تا کنون، روابط بین دو کشور پستی‌ها و بلندی‌هایی را طی کرده‌است.
 در سال ۱۸۵۰ به حاجی میرزا احمد خان مصلحت‌گذار ایران در دستور داد با جورج مارشال وزیر مختار در دربارهٔ انعقاد قراردادی بین دو دولت وارد مذاکره شود. این مذاکرات در ۱۹ اکتبر ۱۸۵۱ (۱۲۶۷ هجری قمری) منجر یه انعقاد عهدنامه مودت و کشتیرانی گردید. بر اساس این عهدنامه، روابط بازرگانی و کنسولی بین دو کشور و حق آزادی کشتیرانی در رودخانه‌های دو کشور برقرار شد. همچنین شرط میان دو کشور به رسمیت شناخته شد. عهدنامه جدیدی در ۱۳ دسامبر ۱۸۵۶ (۱۲۷۳ هجری قمری) و پس از عزل میان دو کشور منعقد شد. در آن زمان مانع گسترش روابط و بود.
 در سال ۱۸۷۰، اجازه تأسیس نخستین مرکز مسیونری مذهبی را به آمریکایی‌ها داد به این شرط که فعالیت‌های این مرکز تنها شامل و مسیحیان مقیم تهران شود. با اینحال این مسیونرها از سال‌ها قبل در نیز (در نزد مسیحیان آن منطقه) فعالیت‌های فرهنگی و مذهبی گسترده‌ای را پیاده نموده بودند. 
 در ژوئن ۱۸۸۳ (۱۳۰۰ هجری قمری) آمریکا اقدام به تأسیس کنسولگری در ایران کرد و دیپلمات ارشدی به نام به فرستاد. دولت ایران هم نخست در سال ۱۸۵۶ ، و سپس در اکتبر (۱۳۰۶ هجری قمری) ، فرزند را به عنوان نماینده رسمی به فرستاد. وی به نام در تاریخ ایران ماندگار شده‌است.
 روابط در حد سفیر بین دو کشور نهایتاً در سال ۱۹۴۴ برقرار شد. (Wallace Murray) که در سالهای دهه ۲۰ میلادی دیپلمات ارشد (Charge d'Affaires) آمریکا در ایران بود، از نخستین سفیران این کشور در ایران شد. اما در سالیان قبل از جنگ دوم جهانی، فرستادگان ارشد آمریکا به ایران به ترتیب عبارت بودند از:
 
 
 در دوران خدمت خود تنها به فعالیت در حمایت از میسیونرها مشغول بود. (Bayless W. Hanna) در ۱۸۸۵ به خدمت منصوب، اما دوره خدمتش در همان اول ناتمام ماند. وقایع مهم دوران اسپنسر پرات عبارت بودند از تأسیس دفتر نمایندگی ایران در ، تأسیس بیمارستانی در تهران ( ) توسط دکتر تورنس (W. W. Torrence)، و کشته شدن همسر یکی از مسیونرهای آمریکایی در ایران به نام J. N. Wright در ۲۳ مارس ۱۸۹۰. که فردی ادیب و ریاضیدان و ناشر در نیویورک بود.
 مقالهٔ اصلی: آمریکاییان در سال ۱۲۵۷ و در اقدام به تأسیس یک مؤسسه آموزش علوم پزشکی نوین نمودند. این مؤسسه که توسط دکتر آمریکایی تأسیس گشت، بین سالهای ۱۲۵۷ و ۱۲۸۸ مجموعاً ۲۶ فارغ‌التحصیل تحویل داد. خود سند فارغ‌التحصیلی برخی از دانش آموختگان را امضا نمود. 
 دکتر کاکرن و تقریباً تمامی کادر آمریکایی هیئت علمی این مؤسسه (از جمله دکتر رایت Wright، دکتر هولمز Homles، دکتر ون نوردن Van Norden، و دکتر میلر Miller) همگی در همان به خاک سپرده شدند و مؤسسه نهایتاً تبدیل به گردید. 
 در ۱۹۰۱ میلادی، جان تایلر (John Tyler)، از مسئولین آمریکایی در تهران، تعداد آمریکاییان در ارومیه را یکصد نفر تخمین زد. 
 نخستین حادثه ناگوار برای آمریکاییان در ایران قتل همسر یکی از مسیونرهای آمریکایی در ایران به نام J. N. Wright بود که در ۲۳ مارس ۱۸۹۰ کشته شد. با اینکه مجرم محکوم به حبس ابد شد، اما ویلیام وارتون (کفیل وزارت خارجه آمریکا) به پرات نوشت «عدالت ایران نمی‌تواند تنبیه مناسب قاتل را تضمین کند.» مجرم یک سال بعد فرار کرد و هرگز دیگر مورد پیگرد قانونی قرار نگرفت. وقتی دکتر رایت طبق حکم سلطنتی ملکی را خرید، مردم هم او و هم فروشنده را تهدید به مرگ کردند. 
 در ۱۸۹۴، اموال یک مسیونر آمریکایی در ایران مورد غارت قرار گرفت. این بار نیز مکدونالد نوشت:
 تایگرن ج. مالکوم (Tigranes J. Malcolm)، نماینده آمریکا در نیز گزارش داد که جانش توسط «مردم سرکش» به خطر افتاده است. برطبق اسناد آمریکاییان، در این بین، مأمورین انگلیس در این ماجراها بی‌تقصیر نبودند.
 در ۸ مارس ۱۹۰۴، بنجامین لاباری (B.W. Labaree)، همکار ، در شمال ایران به طرز فجیعی به قتل رسید و جسدش چندین کیلومتر توسط قاتلین بر زمین کشیده شد. وی در و توسط شورشیان محلی با ۱۳ ضربه چاقو به قتل رسید. سردسته شورشیان شخصی بنام میرغفار بود که دستگیری‌اش به دلیل سید بودن وی برای حکومت ایران مشکلاتی ایجاد کرد. به نوشته ریچموند پیرسون، «انگیزه قتل مسائل مذهبی و خصومت قومی بود». مسئولین ایران هیچ اقدامی برای تنبیه مجرمین انجام ندادند، و حتی شاه ایران از اعدام وی «به دلیل شجره مقدسش» طفره رفت. مسئله تنها به غرامت نقدی برای بیوه دکتر لاباری ختم گردید، و مجرمین به متواری شدند. 
 در ۱۸۹۴، در جریان ناآرامی‌های ضدیهودی در ، ایران از دادن اجازه به آمریکاییان برای تأسیس یک مدرسه تحت سرپرستی جیمز هاوکس (James Hawkes) برای مسیحیان و یهودیان خودداری ورزید، و هنگامی که یک گروه افراطی مذهبی مسلمان افراطی درشهر به جرج هولمز (George W. Holmes) حمله‌ور شدند، مکدونالد، کنسولگر آمریکا در ایران، نتوانست کاری از پیش برد. با اینحال، هر چند آمریکاییان نیز در این ماجراها درگیر بودند، اما این آزار و اذیت‌ها بیشتر متوجه ۳۰۰۰ یهودی ساکن آن شهر بود. 
 در تبریز بود که یک آمریکایی به نام در دفاع از مردم شهر جان خود را از دست داد و «شهید» لقب گرفت. داتی، کنسولگر آمریکا گزارش داد که ۳۰۰۰ نفر در مراسم تشییع جنازه وی شرکت داشتند. 
 از سوی دیگر، نخستین ایرانی که رسماً تابعیت را پذیرفت بود که بعدها در نیز شرکت داشت.
 نیز از پیروزی انقلاب مشروطیت در ایران اظهار مسرت کرد. 
 در سال ۱۹۱۰ و در جریان تشدید رقابت‌های استعماری میان و ، دولت وقت ایران، و ۴ مستشار آمریکایی را برای دارایی و خزانه داری کشور استخدام کرد. وی در ۱۰ مه ۱۹۱۱ وارد تهران شد و اصلاحات گسترده مالی را به مرحله اجرا گذاشت. نخستین اقدام شوستر گذراندن قانونی برای تمرکز درآمد گمرکات بود. بر اساس این اصلاحات، عواید گمرکات ایران ابتدا به خزانه دولت ریخته می‌شد و سپس سهم و از عواید گمرکات شمال و جنوب پرداخت می‌شد، درحالیکه پیش از آن عکس این رویه بود.
 اقدام شوستر موجب خشم روس‌ها شد و دولت روسیه در ۲۹ نوامبر ۱۹۱۱ به ایران اولتیماتوم داد ظرف ۴۸ شوستر را برکنار و از ایران اخراج کند. در ۲۴ دسامبر ۱۹۱۱ ، تن به رای عزل وی داد. شوستر در بازگشت از ایران کتاب « » را نوشت.
 مردم آمریکا چنان از اقدام روسیه در تعیین سرنوشت ایران به خشم آمدند که هنری کابوت لاج (Henry Cabot Lodge) سناتور در تنها دوازده مرتبه از تقاضا کرد که «به منظور نجات ایران از دست همسایگان طماعش» اقدام کند. روزنامه‌های آمریکا متفقاً اقدامات شوستر را تمجید کرده و ستوده، و اقدامات و جنایات روسیه در ایران را محکوم کردند. نشریه ایندپندنت نوشت: 
 در جریان برپایی ، هیئت نمایندگی آمریکا از حضور نمایندگان ایران در کنفرانس حمایت کرد اما این درخواست با مخالفت شدید بریتانیا مواجه شد. همچنین آمریکا از تلاش‌های ایران برای تأسیس یک دولت دموکراتیک برخاسته از آراء مردم در خلال سال‌های ۱۹۰۵ تا ۱۹۱۱ حمایت کرد. این کشور همچنین پس از انتشار خبر عقد – ساکس، اعتراض شدید خود را از نقض حاکمیت ملی ایران ابراز داشت. این نخستین بار بود که آمریکا از سیاست انزواطلبی خود در مسئله خاورمیانه عدول کرد.
 با پیروزی بار دیگر توجه دولت وقت ایران به استخدام کارشناسان مالی آمریکایی جلب شد. این بار به عنوان رئیس مالیه استخدام شد. وی در سال ۱۳۰۱ خورشیدی در راس یک هیئت کارشناسی وارد شد و تا سال ۱۳۰۶ (۱۹۲۷) در راس اداره مالیه ایفای وظیفه نمود. اما از آنجا که اصلاحات مدنظر وی با منافع برخی از افراد متنفذ مغایرت داشت سرانجام به کناره‌گیری وی و ترک ایران انجامید.
 آمریکا در آستانه جنگ جهانی اول، و در سال ۱۹۱۷ با ترکیه قطع رابطه نمود، و مسیونرها با وخیم‌تر شدن شرایط، پس از ۵۰ سال و اندی مجبور به ترک آذربایجان شدند. رابرت لاباری، فرزند پدر مقتولش، از کشتار مسیحیان توسط ترکیه در این سال‌ها گزارش‌های هولناکی نوشته است. و قشون ترکیه حتی دو مسیونر آمریکایی را به نامهای Jessup و Vanneman در ۱۹۱۸ دستگیر نمود.
 آمریکاییان در این میان نیز برای کمک به مردم جنگ‌زده ایران اقدام به تأسیس نمودند.
 در سال ۱۳۰۳ در پی وقوع مرگ (Robert W. Imbrie) کنسولیار سفارت آمریکا در تهران، اوضاع باز وخیم شد. در این جریان که به مشهور شد و در خیابان شیخ هادی اتفاق افتاد، به ملین سیمور (Melin Seymour) نیز جراحات عمیقی وارد گردید. آن‌ها که مشغول عکس برداری از مراسم تجمع مردم تهران بودند به بهانه بودن و توهین به مقدسات زخمی و کشته شدند. 
 دولت ایران در پی این حادثه از واشینگتن عذرخواهی و ضمن پرداخت غرامت، ۳ تن از قاتلین را اعدام کرد.
 تا شهریور ۲۰ و اشغال خاک ایران توسط نیروهای مناسبات و در حد روابط فرهنگی و اقتصادی باقی ماند. آمریکایی‌ها که از مدت‌ها قبل به توسعه منابع نفتی ایران علاقه‌مند شده بودند در زمان نخست وزیری مذاکره با تهران را برای عقد قراردادی آغاز کردند. در آبان سال ۱۳۰۰ (۱۹۲۱) آمریکا با دولت ایران قرارداد بست که به موجب آن امتیاز بهره‌برداری از معادن نفت ۵ استان مرکزی ایران به مدت ۵۰ سال به این شرکت واگذار می‌شد. اما اعتراض شدید دو دولت روسیه و بریتانیا موجب انصراف تهران از معامله با آمریکایی‌ها شد.
 در سال ۱۳۱۱ ( ) توسط دانشگاه ایالتی نیویورک رسماً پروانه تأیید (charter) یافتند. از کسانی که در توسعه و پیشرفت مؤسسه پیش دانشگاهی کالج آمریکایی‌ها زحمات فراوانی کشیدند دکتر آمریکایی بود که برخی وی را «پدر آموزش نوین ایران» خوانده‌اند. 
 در زمان سلطنت ، یک حادثه کوچک رانندگی توسط وزیر مختار ایران در واشینگتن به قطع روابط دیپلماتیک میان دو کشور منجر شد. گویا غفار جلال علا (جلال السلطنه) در سال ۱۳۱۴ به دلیل عدم رعایت قوانین رانندگی در آمریکا بازداشت شد، اما پس از پی بردن آمریکایی‌ها به هویت نامبرده وزیر مختار ایران بلافاصله آزاد گردید. که منتظر عذرخواهی آمریکایی‌ها بود پس از اجابت نشدن این خواسته دستور احضار وزیر مختار و تعطیلی سفارت ایران را صادر کرد، لیکن دولت آمریکا از تعطیلی سفارت خود در تهران خودداری کرد. این ماجرا سرانجام با اعزام نماینده ویژه در سال ۱۳۱۷ (۱۹۳۹) و عذرخواهی رسمی آمریکایی‌ها خاتمه یافت. پس از آن سفارت ایران در واشینگتن بازگشایی شد.
{"title": "روابط ایران و آمریکا از قرن نوزدهم تا جنگ جهانی دوم", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%A8%D8%B7_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D9%88_%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7_%D8%A7%D8%B2_%D9%82%D8%B1%D9%86_%D9%86%D9%88%D8%B2%D8%AF%D9%87%D9%85_%D8%AA%D8%A7_%D8%AC%D9%86%DA%AF_%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D8%AF%D9%88%D9%85&oldid=33791282", "language": "fa"}