یا (زادهٔ ۱۲۳۱ در  – درگذشتهٔ ۱۳۰۸ هجری قمری در )، نخستین معلم زبان فرانسه در عهد قاجاریه، که بسیاری از رجال نامدار ایران در عصر و ، را از وی آموخته‌اند و نام او بدلایل مختلف در تاریخ قاجاریه ذکر شده‌است.
 ژول ریشار در سال ۱۸۱۶ میلادی، برابر با ۱۲۳۱ هجری قمری، در پاریس به دنیا آمد. وی در سال ۱۸۴۸ میلادی برابر با ۱۲۶۰ قمری و در زمان پادشاهی محمد شاه قاجار، به ایران آمد و پس از قبول دین اسلام، نام خویش را تغییر داد و رضا گذاشت و به میرزا رضا خان شهرت یافت. در اواخر سال ۱۲۸۸ قمری، از طرف ناصرالدین شاه قاجار لقب خانی به او داده شد و از این تاریخ به بعد معروف به گردید وی پس از تأسیس دارالفنون به عنوان اولین معلم زبان فرانسه در این مدرسه مشغول به تدریس شد و تا آخر عمر خویش، معلم فرانسه دارالفنون بود. وی البته بعدها جزو کارمندان وزارت انطباعات و دارالترجمه دولتی نیز شد و در این وزارتخانه، مترجم زبان فرانسه، زبان انگلیسی و غیره بود. گفته می‌شود که او عکس‌هایی به صورت از محمدشاه قاجار و ولیعهدش ناصرالدین شاه انداخت که هیچ‌کدام از آن‌ها باقی نمانده‌است.
 ژول ریشار در سال ۱۸۷۱ میلادی (۱۲۸۸ خورشیدی) برای اولین بار را به ترجمه کرد. او گاتاها را از به فارسی برگرداند. هرچند که این ترجمه هرگز به چاپ نرسید، اما نسخۀ خطی این ترجمه در در موجود است. 
 در نمایشگاه پاریس ۱۸۸۹ موسیو ریشار مجموعه‌ای از صنایع دستی و تاریخی ایران را در غرفه ایران بنمایش گذاشت. به گفته ناصرالدین شاه در سفرنامه سوم خود موسیو ریشارد هزار تومان برای جمع‌آوری این اجناس صرف کرده بود و آن‌ها به سی هزار تومان برای موزه بفروش رفتند.
 وی سرانجام در سن ۷۷ سالگی، و در سال ۱۳۰۸ هجری قمری، مصادف با ۱۸۹۱ میلادی در تهران درگذشت و در گورستان خارج دروازهٔ شهرری، در محلی که موسوم به آب‌انبار قاسم خان بود، به خاک سپرده شد.
 از وی، یادداشت‌های خوبی راجع به اوضاع اجتماعی و سیاسی ایران باقی‌مانده که یک قسمت از آن را، ، در کتاب مقالات گوناگون نقل کرده‌است.
 پس از مرگ وی، پسرش، یا ، به جای او به دارالفنون رفت و برای سال‌ها به تدریس زبان فرانسه در این مدرسه پرداخت.
{"title": "ژول ریشار", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%DA%98%D9%88%D9%84_%D8%B1%DB%8C%D8%B4%D8%A7%D8%B1&oldid=26069359", "language": "fa"}