«گل سرخ» به اینجا تغییرمسیر دارد. برای دیگر کاربردها را ببینید. 
 ، ، ، ، یا ، (رده‌ای) از است که نزدیک به ۱۵۰ دارد. جای اصلی رویش رز خودرو در کرهٔ زمین است و تاکنون در رز خودرو دیده نشده‌است. گل رز در بسیاری از بخش‌های ایران به خوبی می‌روید همچنین در بیشتر بخش‌های ، و نیز به فراوانی یافت می‌شود. این گیاه برای مصارف صنعتی بیشتر در کشورهای ، و کشت می‌شود. در سال پژوهشگران در توافق کردند تا رزها در سه گروهِ ، رزهای باغی قدیمی و رزهای باغی جدید قرار گیرند همچنین رزهای انگلیسی نیز به مجموعه‌ای از گل‌های رز باغی قدیم و جدید گفته می‌شود که توسط پرورش دهندهٔ رز انگلیسی، به وجود آمده‌اند. تاکنون بیش از ۲۰٬۰۰۰ رز نامگذاری شده‌است و هر ساله صدها نوع جدید نیز به این مجموعه افزوده می‌شود. رز به عنوان آوازه دارد. پرورش رز تنها برای لذت بردن از زیبایی این گل نیست بلکه از این گل برای عطرسازی، فرآوری ، ، و بسیاری مواد خوراکی دیگر استفاده می‌شود. عطر رز آرامش بخش سامانه عصبی است و در راحت به خواب رفتن انسان کارایی دارد و به همین سبب در بکار برده می‌شود. گرانترین اسانس دنیا است و هر گرم آن معادل یک گرم طلا در بازار جهانی قیمت دارد. گل رز از نظر کثرت قرار گرفتن در جایگاه مقام نخست را در میان همه گل‌ها دارد و در ۱۰ کشورِ ، ، ، ، ، ، ، ، و بلغارستان به عنوان گل ملی انتخاب شده‌است.
 
 
 واژه‌ای است از که واژه‌ای دخیل از rhódo-n ( : wródo-n) است. ریشهٔ نهایی واژهٔ یونانی به صورت (حالت فونتیک: ) بازسازی شده‌است. واژهٔ یونانی مذکور احتمالاً مستقیماً از نیاهندواروپایی نیست بلکه از طریق وارد آن شده‌است. نظریهٔ دیگر این است که واژهٔ یونانی وام‌واژه‌ای از یک زبان (و آن هم برگرفته از نیاهندواروپایی) است، چون رز علاوه بر ایران در و نیز می‌روییده‌است. در این واژه varǝδā ثبت شده که قدیمی‌ترین حالت ثبت‌شدهٔ این واژه از بین است. این واژه از وارد هم شده‌است، از جمله wardā/wurdā ( )، (به : ) و wéreḏ، که همگی به معنی «رز» هستند. واژه vard به معنی «رز» نیز از است. در این واژه به شکل wār درآمده‌است (ard ایرانی باستان در پارتی به ār تبدیل می‌شود). 
 در و تا ۳–۲ سده اخیر به رز «گل» گفته می‌شد و «گلاب» به آبی که از آن به دست می‌آید (مقایسه کنید با gül که معنی «رز» را حفظ کرده‌است، که از gül و آن هم از فارسی کلاسیک است) بعدها این واژه لفظ عام‌تری یافت و به انواع گوناگون گل اطلاق شد. «گل» فارسی از gul است که ریشهٔ آن نهایتاً به همان فارسی باستان می‌رسد: بر پایه قواعد زبان‌های ایرانی، در حین تحول به ، خوشهٔ -rd- به -l- تبدیل می‌شود ( )، و مصوت‌های انتهایی حذف می‌شوند ( )، و (منظور از «V» یک مصوت است) به تبدیل می‌شود ( ).‏ 
 گل سرخ متعلق است به از گیاهان به نام ، به غیر از گونه‌های گل سرخ، گیاهانی از قبیل ، ، ، و نیز در این تیره جای می‌گیرند. گل‌های گیاهان تیره گل‌سرخ همه دارای پنج و سیزده و بسیار هستند. در مورد گل سرخ چون گونه‌های پیوندی و تربیت شده بر اثر پرورش حاصل شده‌اند، غالباً تعداد گلبرگ‌ها زیاد می‌شود. تیرهٔ گل‌سرخ به دو زیرتیره تقسیم می‌شود که یکی از آنها نام دارد. گلِ رز که شامل تمامی رزهای خودرو است از زیرتیرهٔ رزوئیده منشعب می‌شود. سردهٔ رز خود به ۴ تقسیم می‌شوند. یکی از این زیر سرده‌ها رز نامیده شده‌است و زیرسردهٔ رز نیز به ۱۰ تقسیم می‌شود. 
 
 رز دارای ۱۵۰ گونهٔ نیمه سبز یا ، به صورت درختچهٔ چندساله و بالارونده‌است. این گیاه در طیف گسترده‌ای از جهان شامل قاره ، ، شمال و به‌طور طبیعی یافت می‌شود. 
 به‌طور کلی یک گیاه رز دارای اجزای زیر است:
 
 
 
 
 
 
 در سال پژوهشگران در توافق کردند تا رزها در سه گروهِ ، رزهای باغی قدیمی و رزهای باغی جدید قرار گیرند. 
 مقالهٔ اصلی: رزهای خودرو نمونه‌هایی هستند که از میلیون‌ها سال قبل بر روی کره زمین وجود داشته‌اند و رشد و نمو می‌کنند و پژوهشگران و سیاحان، آنها را به واسطه سفرها و جستجوهایشان کشف و معرفی کرده‌اند. تمامی رزهای خودرو گل‌هایشان ۵ گلبرگ دارد و تقریباً بیشتر آنها تنها در فصل بهار گلدهی دارند. در جهان نزدیک به ۱۵۰ گونه رز خودرو شناسایی شده‌است که از این میان تنها ۱۰ گونه برای ساخت رز استفاده شده‌است. این ۱۰ گونه عبارتند از: 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 بر پایه گزارشی که از یک پژوهش مشترک میان گیاهشناسان ایرانی و هلندی به چاپ رسیده‌است، در مجموع در ۲۸ استان ایران ۴۰ گونه گل رز وجود دارد. 
 مقالهٔ اصلی: رزهای باغی قدیمی به تمامی رزهایی اطلاق می‌شوند که به‌طور کل تا پیش از پیدایش نخستین رز جدید یعنی در سال ۱۸۶۷ پرورش می‌یافتند. از خصوصیات مهم رزهای باغی قدیمی، گرد بودن و زیاد بودن تعداد گلبرگ‌هاست. اشکال گل به صورت جامی شکل یا رُزت ربعی است. شاخه‌های آنان خاصیت انحناپذیری دارد. در صورتی‌که از گل محمدی یا گالیکا منشأ گرفته باشند، پر عطر هستند. زمان گلدهی بیشتر رزهای باغی قدیمی تنها در فصل بهار است. 
 اگرچه رزهای قدیمی از لحاظ عطر غنی‌تر از رزهای جدید باغی هستند اما به علت محدودیت رنگ گل‌ها و همچنین کوتاهی دمگل و در نتیجه عدم امکان تهیه شاخه گل بریده، هیچگاه از نظر محبوبیت به پای رزهای مدرن و جدید باغی نرسیده‌اند. در برخی از منابع رزهای قدیمی به‌طورکلی در ۴ گروه مختلف تقسیم‌بندی شده‌اند. این ۴ گروه عبارتند از: 
 
 
 
 مقالهٔ اصلی: رزهای باغی جدید به مجموعهٔ رزهایی اطلاق می‌شوند که از زمان پیدایش نخستین رز جدید یعنی رز لا فرانس در سال ۱۸۶۷، به بعد ایجاد شده‌اند. رز لا فرانس از پیوند و به وجود آمده‌است و هم خصوصیات چهار فصل بودن، شکل و رنگ رزهای چای و هم مقاوم بودن به سرما و بیماری که از ویژگی‌های رزهای دورگهٔ پرپچوال است را در خود جمع کرده‌است. رزهای باغی جدید رنگ‌های بسیار متنوعی دارند که به همراه ارتفاع مناسب دمگل برای تهیهٔ شاخه گل بریده بسیار مناسب هستند. رزهای باغی جدید معمولاً به گروه‌های زیر تقسیم می‌شود:
 
 
 
 
 رزهای انگلیسی به مجموعه‌ای از گل‌های رز گفته می‌شود که توسط پرورش دهندهٔ رزِ انگلیسی، به وجود آمده‌اند. رزهای انگلیسی از تلاقی و آمیزش بین بعضی از انواع رزهای قدیمی و و رزهای ایجاد شده‌اند و به همین خاطر ترکیبی از ویژگی‌های عطر و بو و ظاهر رزهای قدیم و توانایی و استعداد تکرار گلدهی در سرتاسر فصلِ رزهای جدید را دارا شده‌اند. دیوید اوستین هدف خود را در مورد به وجود آوردن رزهای انگلیسی به این صورت بیان کرده‌است، «می‌خواهم رزهای ممتازی را به وجود بیاورم که زیبایی و انحناپذیری شاخه و معطری رزهای باغی قدیمی و چهارفصلی و تنوع رنگ گل رزهای باغی جدید را یکجا در خود داشته باشند.» نخستین رز از نوع رزهای انگلیسی نامیده شد و در سال ۱۹۶۱ به وجود آمد. تنها در یک فصل قدرت گلدهی داشت. نخستین رزهای چهار فصل انگلیسی و بودند که در سال ۱۹۸۳ به دنیا معرفی شدند و مورد توجه جهانیان قرار گرفتند. از سال ۲۰۰۰ رزهای انگلیسی به وجود آمده از نظر مقاومت به بیماری پیشرفت چشمگیری داشته‌اند. 
 تاکنون بیش از ۲۰٬۰۰۰ رقم رز نامگذاری شده‌است و هر ساله صدها گونه تازه نیز به این مجموعه اضافه می‌شود. 
 
 
 پرورش رز تنها برای لذت بردن از زیبایی این گل نیست بلکه از این گل برای عطرسازی تهیهٔ ، ، و بسیاری مواد خوراکی دیگر استفاده می‌شود. عطر رز آرامش‌بخش سیستم عصبی است و در راحت به خواب رفتن انسان تأثیر دارد و به همین سبب در بکار برده می‌شود. 
 یا چون گرانترین دنیا است، به عنوان ملکهٔ اسانس‌ها شهرت دارد. از هر ۱۰۰ کیلو گل رز تنها ۸–۳ گرم اسانس استخراج می‌شود. اسانس رز تحریک‌کنندهٔ جریان خون است. احساسات منفی مانند بدبینی، غم، حسادت و نفرت را تعدیل کرده باعث به وجود آمدن آرامش روانی می‌شود. مصرف آن در زنان باعث کم شدن شده همچنین در نظم و ثبات دادن به دورهٔ قاعدگی تأثیر دارد اما از آنجائیکه این اسانس تسریع‌کنندهٔ قاعدگی است بهتر از مصرف آن در بارداری خودداری شود. این ماده از طریق جذب از راه پوست از به وجود آمدن چین‌وچروک و همچنین لکه‌های پوستی جلوگیری کرده و همچنین التهاب پوست و جوش صورت را بهبود می‌بخشد. اسانس گل رز در دمای کم خاصیت جامد شدن را داراست و با گرمای دست دوباره به حالت مایع برمی گردد به همین سبب اگر ماده‌ای که به نام اسانس خریداری شده حتی در یخچال نیز به حالت جامد در نیاید به احتمال قوی اسانسی اصل و خالص نبوده و با مواد دیگر مخلوط شده‌است. هر گرم اسانس گل رز به‌طور تقریبی معادل یک گرم طلا دربازار جهانی قیمت دارد. 
 از نوعی رز به نام «گل‌سرخ محمدی» با نام علمی که به «طلای معطر» نیز شهرت دارد، تهیه می‌شود. تاریخ آغاز ساخت گلاب در ایران مشخص نیست اما به دوران‌های بسیار کهن و پیش از حکمرانی پارسیان در ایران برمی‌گردد. بر پایه مدارکی که در موجود است، در سال ۸۱۰ میلادی ایالت فارس سالیانه ۳۰٬۰۰۰ بطری گلاب به عنوان باج به خزانه‌داری بغداد پرداخت می‌کرده‌است. صنعت گلاب‌گیری در سده دهم میلادی توسط اعراب به اروپا برده شد و نخستین کشوری که این صنعت در آن رواج یافت بود. تاریخ کشت گل سرخ محمدی در منطقهٔ سابقهٔ دیرینه دارد و از درون قبرهای سده یکم و دوم هجری در قمصر، گلاب‌پاش‌هایی گِلین به دست آمده‌است. در زمان یکی از اتابکان ، تعدادی بوته گل‌سرخ محمدی را با خود از قمصر به شهر که در آن زمان «داماسکوس» خوانده می‌شد، برد و در این شهر پرورش داد. به همین علت نام علمی این گیاه نامگذاری شده‌است. 
 در ایران گلبرگ‌های رز برای تهیهٔ مربای خانگی بکار می‌روند همچنین گلاب به‌طور معمول در برخی از خوراک‌های ایرانی به عنوان یکی از مواد داخل و به‌خصوص در شیرینی‌جات و بکار برده می‌شود. ، ، ، ، و از جمله دسرهای ایرانی هستند که گلاب یکی از مواد آن را تشکیل می‌دهد. میوهٔ گل‌سرخ در طول به عنوان منبعی برای تهیهٔ مورد توجهٔ مردم انگلستان قرار گرفت و درست کردن شربت از میوهٔ گل‌سرخ در هنگام این جنگ در انگلستان رواج پیدا کرد. شربت میوهٔ گل‌سرخ علاوه بر اینکه ۲۰ برابر بیشتر از حاوی ویتامین سی است دارای نیز هست. چای گل‌سرخ به دو روش بکار بردن میوه یا گلبرگ‌های خشک شده تهیهٔ می‌شود. در جنوب کشور چین استفاده از گلبرگ‌های خشک شده در تهیهٔ چای از دوران باستان رواج داشته‌است. یکی از سوغاتی‌های استان که در جنوب چین واقع شده، غنچه‌های خشک شدهٔ گل‌سرخ است که برای درست کردن چای بفروش می‌رسد. 
 گل رز بر پایه عطر به ۷ گروه تقسیم می‌شود:
 
 
 
 
 
 
 مرکز کشت رز در جهان برای مصرف در عطرسازی به دو گروه بزرگ تقسیم می‌شود. یک گروه و هستند که محصول عمدهٔ آنهاست و گروه دیگر را دو کشورِ و تشکیل می‌دهند که به‌طور عمده گل‌گلاب و ارقام آن را برای عطرسازی کشت می‌کنند. در این میان به‌خصوص در بلغارستان به عنوان یکی از بزرگترین مناطق تولیدکنندهٔ گل رز و از مراکز عمدهٔ تولید اسانس و عطر گل رز شهرت جهانی دارد. 
 گیاه گل رز به سبب اثرات آرام‌بخش، ضد تشنج و ضد درد از دیرباز در ایران و بیشتر کشورها جایگاه خاصی داشته‌است. این گیاه با توجه به داشتن ، و ترکیبات آلی همواره در برای کاهش فشارهای عصبی، درمان ، مزمن، آرام‌بخشی، و ترمیم‌کنندگی پوست مورد استفاده قرار گرفته‌است. عصارهٔ گل رز از گلبرگ و کاسبرگ این گل استخراج می‌شود و از راه پوست و مخاط نیز قابل جذب است. عصارهٔ آن به رنگ زرد روشن با طعم کمی شیرین و عطری نافذ است و مواد عمده و مؤثر آن شامل ۳۰ تا ۴۰ درصد و ۲۰ تا ۳۰ درصد ، ۴۰ تا ۶۰ درصد است. این عصاره کاهش دهندهٔ فعالیت و تقویت‌کنندهٔ است. 
 گل‌های شاخه بریدهٔ رز به ۴ دستهٔ اصلی تقسیم می‌شود:
 
 
 
 در حال حاضر گل رز یکی از محبوبترین گل‌های جهان است و از لحاظ میزان تولید در صدر قرار دارد. کشورهای عمدهٔ تولیدکننده رز عبارتند از: ، ، ، ، ، ، و . در سال ۱۳۹۱ خورشیدی بیشترین گل شاخه بریدهٔ صادراتی ایران گل رز بوده‌است و و رتبه‌های دوم و سوم را به خود اختصاص داده‌اند. 
 محل مناسب برای کاشت جایی است که هوا در آن به خوبی جریان داشته باشد و هر روز بیش از ۵ ساعت در معرض نور خورشید باشد. تکثیر رز از طریق کاشتن بذر، و قلمه‌گیری انجام می‌شود. 
 
 مقالهٔ اصلی: گل رز از نظر آسیب دیدن در اثر بیماری و همچنین آفات بسیار مساعد است. اما با فراهم کردن محیط مناسب و همچنین سمپاشی مناسب و زود هنگام می‌توان با این عوامل مقابله کرد. 
 برخی از انواع بیماری‌های شایع گل رز عبارتند از:
 
 
 
 
 آفت‌ها را بر پایه نحوه تغذیه و اندام گیاهی مورد تغذیه به چهار گروه می‌توان تقسیم کرد:
 
 
 ۴. گروه آفات چوب خوار: این گروه بر روی ساقه، ریشه و شاخه‌های گل رز فعال هستند. حشرهٔ نمونه، . 
 بر پایه نظریه‌ها رز نزدیک به ۷۰ میلیون سال قدمت دارد. قدیمی‌ترین رز نزدیک به ۷۰–۳۵ میلیون سال قدمت دارد و در ایالت در کشف شده‌است. کاشت رز در کشورهای برای مصارف دارویی و همین‌طور به برای مصرف عطر آغاز شد سپس کاشت آن در و نیز گسترش یافت. 
 به نظر می‌رسد که در دوران تنها ۴ گروه رز قدیمی به نام‌های داماسک، گالیکا، آلبا و سنتیفولیا (رز کلمی) در اروپا موجود بوده‌است. در سده هیجدهم در فرانسه نیز تحت تأثیر انگلستان باغبانی در بین طبقات اشراف رواج پیدا کرده بود. در این دوران کاشت رز جای و را گرفته بود و رز بود که گلی اشرافی دانسته می‌شد. به‌خصوص در کشور در زمان سلطنت (۱۸۲۱–۱۷۶۹) تب علاقه به رز بالا گرفت. همسر او (۱۸۱۴–۱۷۶۳) علاقه بسیاری به جمع‌آوری گیاهان نادر و رز داشت. ژوزفین ابتدا ۲۵۰ نوع رز را از کشورهای گوناگون اروپایی و غیراروپایی مانند چین و ژاپن در باغ رز جمع‌آوری کرد. سپس بهترین باغبانان و گیاه‌شناسان را در این باغ به کار گمارد و آنها در سال ۱۸۰۴ برای نخستین بار موفق شدند توسط لقاح مصنوعی گونه‌های تازه‌ای از رز را ایجاد کنند. شمار گونه‌های جدید ایجاد شده در این باغ در میانه سده نوزدهم از ۲۵۶۲ نوع فراتر رفت. او همچنین از نقاش معروف گیاهان خواست گل‌های رز باغ مالمزون را برای مصور ساختن اطلس رز به تصویر بکشد. به علت خدمات بسیار ژوزفین در رونق بخشیدن به کاشت و شناساندن گل رز به او لقب اهدا شده‌است. 
 نخستین یعنی در سال ۱۸۶۷ به وجود آمد و با وجود امتیازات فراوانی که داشت فاقد قدرت میوه‌دهندگی بود. نخستین رز دورگهٔ چای که توانایی باروری و میوه‌دهندگی را داشت نام دارد. این رز در سال ۱۸۸۲ و در کشور انگلستان به وجود آمد. 
 رز زرد رنگ از انواعی است که یافت نوع خودروی آن تنها به خاورمیانه و چین منحصر شده‌است به همین سبب تا سده نوزدهم با وجود به‌کارگیری انواع گوناگون رز در صنعت باغبانی هنوز از به‌کارگیری رز زرد خودرو اثری دیده نمی‌شود. یکی از والدهای رزهای زرد رنگ امروزی یکی از گونه‌های رز به نام است که در کشورهای ایران و عراق یافت می‌شود. یک پرورش دهندهٔ رز فرانسوی به نام (۱۹۲۸–۱۸۵۹) نخستین رز زرد رنگ دورگهٔ چای را در سال ۱۹۰۰ میلادی به نام به جهان معرفی کرد البته رنگ هنوز با رنگ زرد خالص تفاوت داشت. بالاخره در سال ۱۹۲۰ میلادی، پس از ۴۷ سال پژوهش ژوزف پرنت-داچر توانست رز دورگهٔ چایِ چهارفصلی به نام را به وجود بیاورد که از نظر رنگ شباهت زیادی با رز زرد ایرانی دارد. 
 گل رز از نظر کثرت قرار گرفتن در جایگاه گل ملی مقام نخست را دارد و در ۱۰ کشور ، ، ، ، ، ، ، ، ، به عنوان انتخاب شده‌است. 
 در ایران در نشستی که در ۲۲ آبان ۱۳۷۴ خورشیدی با حضور ریاست انجمن باغبانی ایران و شماری از استادان دانشگاه‌های ایران برگزار شد به عنوان گل ملی کشور تأیید و برگزیده شد. 
 در دوره‌هایی از زمان برخی از گل‌ها به علت اینکه مورد علاقهٔ شاه یا خاندان سلطنتی یک کشور بودند به عنوان گل ملی انتخاب شدند. از جملهٔ این گل‌ها انتخاب رز نماد خاندان سلطنتی کنونی انگستان است. انتخاب این گل به عنوان گل ملی به زمان جنگ‌های داخلی انگلستان به نام برمی‌گردد. جنگ رزها در نیمهٔ دوم سدهٔ پانزدهم در فاصلهٔ سال‌های ۱۴۵۵ تا ۱۴۸۵ بین دو خاندان قدرتمند لانکاستر با نشان «گل سرخ» و یورک با نشان «رز سفید» و طرفدارانشان در انگلستان درگرفت. سرانجام خاندان لانکاستر در ۱۴۸۵ موفق به شکست دادن خاندان یورک شدند. رز هم‌اکنون نیز گل ملی کشور انگلستان به‌شمار می‌آیند. 
 از شاعران سده هفتم پیش از میلاد در شعری رز را به عنوان ملکهٔ گل‌ها توصیف کرده‌است. به نظر می‌رسد که در عهد باستان بیشتر به منظور لذت بردن از عطر گل این گیاه پرورش داده می‌شده‌است. گفته شده‌است که آخرین فرعونِ ، ملکه (۳۰–۶۹ پیش از میلاد) به رز بسیار علاقه‌مند بوده و از این گل به عنوان عطر استفاده می‌کرده‌است. در اساطیر آمده‌است که گل رز در ابتدا سفید بوده‌است اما روزی بر اثر شنیدن خبر جراحت دوست قدیم خود به کمک او شتافت و در راه خاری به پای او فرورفت و خون از پای او جاری شد و گل‌های رز به رنگ سرخ درآمد. همچنان آمده‌است که به تعداد قطرات خونی که از آفرودیت جاری شد آدونیس اشک ریخت و از هر قطره اشک او یک گل سرخ به وجود آمد. امپراتور روم (زمان فرمانروایی ۵۴ تا ۶۸ میلادی) به گل رز علاقه بسیاری داشته‌است و در ضیافت‌های خود دستور می‌داده‌است که از سقف گلبرگ‌های رز یا آب با عطر گل را به روی مهمانان بپاشند. گفته می‌شود که هزینهٔ مصرف رز در طول یک ضیافت به نرخ کنونی به ۱۰۰٬۰۰۰ دلار بالغ می‌شده‌است. در این زمان رز سمبل تجمل بوده‌است. در اروپای قرون وسطا و از زمان از بین رفتن در سال ۴۷۶ میلادی تا پیش از دوران (آغاز دوران حدود ۱۳۰۰ میلادی) عطر رز توسط کلیسا از نظر مذهبی ناپسند قلمداد شد و کشت این گل بجز به هدف مصرف دارویی ممنوع بوده‌است. گل رز در هنگام (بین سال‌های ۱۰۹۵ تا ۱۲۹۱) توسط ارتش صلیبی از خاورمیانه به اروپا برده شد. 
 در کشورهای شرقی همواره کشت رز و استفاده از عطر آن بسیار مورد علاقه مردم بوده‌است. در گاه‌شمار ایران باستان، روز نوزدهم هر ماه فروردین نام داشته‌است. در روز فروردین از ماه جشنی در ایران برگزار می‌شده‌است به نام که مردمان در این روز به دشت و دمن، به ویژه کنار رودها و چشمه‌ها رفته و طی مراسمی عطر و در آب‌ها می‌افشاندند. در از جشن دیگری به نام جشن گل‌افشانی یاد شده‌است که ظاهراً در روز بخصوصی برگزار می‌شده‌است و مردم در فصل گل سرخ بر سر یکدیگر گل می‌افشاندند. امروزه از رسم‌های باقی‌مانده در ارتباط با گل سرخ یکی است که در مناطق مختلف شهرستان در نخستین بهار از زندگی نوزاد برگزار می‌شود. زمان انجام این آیین از هنگام تولد تا یک سالگی نوزاد است و در باور و عقاید اهالی منطقه غلتانیدن بدن نوزاد در میان برگ‌های گل محمدی سبب حفظ طراوت و شادابی او و دور ماندن از بیماری‌های مختلف می‌شود. آئین سنتی گل غلتان در فهرست آثار معنوی (ناملموس) کشور ثبت شده‌است. 
 در داستان و همین‌طور (نزدیک به ۱۱۰۰ سال پیش) از این گل یاد شده‌است. در لفظ گل منحصراً به گل سرخ تعلق دارد و برگ گل نیز به معنای برگ گل سرخ یا گلبرگ گل سرخ یا خود گل سرخ است و بدین ترتیب آمدن لفظ برگ پیش از نام گل‌های دیگر نیز به معنای گلبرگ آن گل یا خود آن گل است. در بیت نخست شعر زیر، برگ گل به معنای گل سرخ و در بیت دوم برگ گلنار به معنای گلِ انار است. 
 رز در فرهنگ‌های گوناگون تاریخچهٔ مدیدی از نمادگرایی و مفهوم دارد. در رز به پیشکش شده‌است. در یونان و روم رز را با الههٔ عشق و برابر می‌داشتند و بخاطر ارتباط با الههٔ آفرودیت و معمولاً مقدس دانسته می‌شد. در روم باستان بر روی درِ اتاقی که موضوعات محرمانه مورد بحث قرار می‌گرفت، عبارت «Sub rosa» را قرار می‌دادند. امروزه Subrosa در به معنای است که سابقهٔ آن به همین عمل رومیان بازمی‌گردد. بعدها در اروپای قرون وسطی رز به نمادی از عشق شهوانی تبدیل شد. این گل در دوران رنسانس بار دیگر مورد علاقه و و توجه اروپائیان قرار گرفت. مسیحیان رز قرمز شکفته شده را به نشانهٔ مادر و رز سفید را به نشانهٔ بکارت و پاکی می‌دانستند به همین سبب این سمبل‌ها به پیوند داده شد و مسیحیان او را با لقب یا می‌خواندند. امروزه در رز بر پایه رنگ دارای معانی متفاوتی است. رز قرمز به معنای عشق، رز زرد به معنای حسادت، رز صورتی به معنی رضایت همچنین احساس عمیق و فراموش نشدنی و رز سفید به معنی پاکی، خلوص، طهارت همچنین به معنای این است که من برای تو مناسب هستم. 
 در کشورهای اسلامی رز یکی از گل‌های بهشت و گلی مقدس به‌شمار می‌آید. هر ساله در شهر ، یکبار اول و بار دیگر هم اول با گلاب مخصوص که هر ساله از ایران تهیه می‌شود، همراه با شسته داده می‌شود. 
 در فرهنگ ایرانی گل رز ارزش بسیاری داشته‌است. در فرهنگ ایرانی-اسلامی نیز چنان ارجمند است که نوعی قداست مذهبی پیدا کرده‌است. «می‌گویند هرگاه پیامبر اسلام گل سرخی می‌دیدند، آن را می‌بوسیدند و بر چشمان خود می‌نهادند و می‌فرمودند: این گل نشانه‌ای از جمال الهی است.» گل سرخ در ادبیات نیز مقام بسیار بالایی دارد. صوفیه به گل سرخ رنگ تقدس زده‌است و آن را نماد کامل جمالِ الهی می‌داند. 
 گل به معنای ورد یا گل سرخ در شعرهای به عنوان پیام‌آور بهار و نماد خرمی و نشاط، نماد خداوند و کمال مطلق و همچنین از نظر حکمت نمودی از ناپایداری انسان در گسترهٔ خاک است. اردات و عشق سعدی به گل سرخ تا بدان حد است که نام کتاب ارزشمند خود را، از گل گرفته‌است. ارزش گل نزد سعدی به‌خصوص در شعری نمایان است که در آن گِل که نماد فرو مایگی است در اثر هم‌نشینی با گُل قدر و تعالی پیدا می‌کند. در این شعر شاعر از نماد گِل و گُل بهره برده و تلاشش بر این است انسان را به انتخاب هم‌نشین نیک ترغیب نماید.
 
 در نگرش سعدی رگه‌هایی از اندیشهٔ بچشم می‌خورد و در شعرهای او نیز بین انسان و گیاه و خاک ارتباط ناگسستنی دیده می‌شود. سعدی تداوم حیات زیبارویان را در گل سرخ می‌جوید. او مفهوم گیاه‌زایی را آگاهانه و با توجه به داستان و روییدن گیاه به جای خون به ناحق ریخته او چنین در شعرش بازگو می‌کند:
 
 در بسیاری از داستان‌ها و غزل‌های شاعران ایران وصف گل‌وبلبل به چشم می‌خورد و تحت تأثیر همین نغمه‌سرایی‌ها برخی از خارجیان ایران را کشور گل و بلبل خوانده‌اند. در ادبیات فارسی گل‌وبلبل همتراز معشوق و عاشق هستند، گل رز زیبا، مغرور، و اغلب بی‌رحم (به سبب داشتن خار) است و بلبل بی‌وقفه آواز می‌خواند و از اشتیاق و ارادت خود نسبت به گل می‌گویند. در شعر عرفانی، حسرت بلبل نسبت به گل رز به عنوان یک استعاره حکایت از اشتیاق روح برای پیوستن به خدا را دارد. 
 یکی از طرح‌های قالی ایران به نام نامیده می‌شود. طرح گل فرنگ ترکیبی است از طرح‌های اصیل ایرانی و گل‌های طبیعی به ویژه طرح گل سرخ. در این طرح از رنگ‌های روشن و تندی به ویژه از رنگ‌های زرد و آبی و سرخ استفاده می‌شود. انواع طرح‌های گل فرنگ عبارتند از گل سرخی (لچک ترنج)، گل فرنگ بیجار، گل فرنگ مستوفی، گل فرنگ ترنج‌دار، گل فرنگ دسته گل، گل فرنگ گل‌وبلبل و گل فرنگ افشان. 
 طرح گل رز و بلبل، در دوران صفوی (۱۷۲۲–۱۵۰۱) و قاجار (۱۹۲۵–۱۷۸۵) موضوع اصلی بکار رفته در مجموعه‌های تزئینی است و از این طرح برای زیباسازی انواع گوناگون اشیاء، مانند ، چوب، لباس‌های فاخر شاهانه و نسخه‌های خطی استفاده شده‌است. 
 تقاش پس از انقلاب فرانسه به خواست ژوزفین همسر ناپلئون بناپارت، کار تهیهٔ اطلس رز را آغازکرد. ژوزفین پیش از به پایان رسیدن اطلس در سال ۱۸۱۴ درگذشت و پیر جوزف ردوته پس از مرگ او چندین سال به خرج شخصی خود کار به پایان رساندن اطلس رز را ادامه داد. در این اطلس ۱۶۹ نوع رز توسط این نقاش به تصویر کشیده شده‌است. این اطلس که برای نخستین بار در ۳۰ قسمت بین سال‌های ۱۸۱۷ تا ۱۸۲۱ به چاپ رسیده‌است تا امروز به عنوان برجسته‌ترین اثر در تاریخ هنر گیاهی شهرت دارد. 
 از نقاشی‌های مشهوری که در آن رز به تصویر درآمده‌است، اثر نقاش اهل است. این نقاشی در دوران و در سال ۱۴۸۴ میلادی کشیده شده‌است. همچنین نقاش فرانسوی، از نقاشانی است که گل رز را به عنوان سوژهٔ برخی از نقاشی‌های خود برگزیده‌است.
{"title": "رز", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%B1%D8%B2&oldid=35135329", "language": "fa"}