قیامی بود که پس از استعفای محمد مصدق از نخست‌وزیری و در زمان نخست‌وزیری و با حکم جهاد در سراسر ایران رخ داد.
 یک سال پس از این رویداد به دستور محمد مصدق روز ۳۰ تیر تعطیل رسمی اعلام شد. 
 انتخابات به دلیل دخالت‌های ارتشیان و دربار به درگیری کشید و کار به جایی رسید که پس از انتخاب ۸۰ نماینده، مصدق دستور توقف انتخابات حوزه‌های باقی‌مانده را صادر کرد.
 محمد مصدق برای جلوگیری از کارشکنی‌های و دربار، درخواست انتقال وزارت جنگ به دولت را از نمود. مصدق استدلال نمود که طبق وزیران در برابر مجلس شورای ملی مسٔولیت مشترک دارند و تعیین هم باید بر عهده او (نخست‌وزیر) باشد نه شاه، تا نخست‌وزیر بتواند مستقیماً بر اعمال وزیر نظارت کند. پس از سه روز مذاکره، شاه درخواست مصدق را نپذیرفت و مصدق در ۱۳۳۱ از نخست‌وزیری استعفا داد. مجلس، احمد قوام را به نخست‌وزیری انتخاب و محمدرضاشاه فرمان نخست‌وزیری را به نام قوام صادر کرد و او با صدور بیانیهٔ تهدیدآمیزی با عنوان «کشتی‌بان را سیاستی دیگر آمد» نخست‌وزیری خود را اعلام نمود.
 شمار کشته‌شدگان درگیری‌ها در تهران را ۲۱ تن اعلام کرد حال آن که در اسنادی دیگر شمار کشته‌ها تا ۶۳ تن هم اعلام شده‌است. با این همه، از کشته‌شدگان آمار دقیقی در دست نیست. بیشتر آنان در در تهران به خاک سپرده شدند. مصدق نیز هنگامی که در سال ۱۳۴۵ درگذشت وصیت کرد که در کنار آنان به خاک سپرده شود ولی با مخالفت محمدرضاشاه این کار انجام نشد. پس از قیام ۳۰ تیر ۱۳۳۱ و با بازیابی قدرت از سوی دولت مصدق، مجلس شورای ملی عنوان «شهید راه وطن» را برای کشته‌شدگان تصویب کرد و برای آن‌ها در گورستان ابن بابویهٔ تهران محوطهٔ ویژه را در نظر گرفت که هم‌اکنون در این محوطه ۲۵ آرامگاه وجود دارد.
 پس از در یادبود کشته‌شدگان این روز خیابان قوام‌السلطنه در تهران به نام نامگذاری شد.
{"title": "قیام ۳۰ تیر", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D9%82%DB%8C%D8%A7%D9%85_%DB%B3%DB%B0_%D8%AA%DB%8C%D8%B1&oldid=34824532", "language": "fa"}