، یا (به : ) (به : ) بودند که در دوران کهن به شکل جانوران ساخته می‌شدند. تکوک معمولاً بود زرین یا آهنین به صورت گاو یا ماهی. 
 تکوک واژه‌ای است از که امروزه به جز فارسی در زبان‌های ارمنی و گرجی هم به‌جا مانده‌است. به آن ریتون گفته و آن را نامیده‌اند. در اعصار پیش و پس از تاریخ به جز در مراسم مذهبی و درباری، کاربرد دیگری نداشته و وسیله‌ای تجملی بوده‌است. 
 ریتون‌ها بر حسب شکل ظاهری خود به سه دسته اصلی تقسیم می‌شوند: 
 
 
 
 تکوک یا ریتون زرین هخامنشی، ، بخش 
 سابقه هنر ریتون‌سازی به هزاره چهارم قبل از میلاد یعنی به حدود ۶۰۰۰ سال قبل بازمی‌گردد. از هزاره چهارم پیش از میلاد تا قرن‌های هفتم و هشتم پیش از میلاد (۲۸۰۰ سال قبل) تعداد ناچیزی ریتون کشف شده‌است. در طول دوران حکومت ، هنر ریتون‌سازی پیشرفت بسیار کرد. این هنر در دوران به اوج خود رسید. 
 پس از پیروزی در جنگی با ایران، شمار بسیار زیادی از ظرف‌های زرین و سیمین ایران، از جمله تکوک‌های زیادی را با خود به غنیمت بردند. در ، ناگهان پس از جنگ با ایران تکوک‌های ایرانی بسیاری دیده می‌شود. ساخت این تکوک‌ها از سوی یونانیان تقلید شد و به یونانی ریتون نام گرفت. 
 تکوک‌های بسیاری در ایران از دوران مادها، هخامنشی، ، و اسلامی به‌جا مانده‌است که در موزه‌های سراسر جهان موجودند. یکی از مهم‌ترین تکوک‌های در موزه‌ها، تکوکی است از یک زرتشتی به نام روزبه پسر افریدون پسر بزرین که در سال ۶۰۳ قمری ساخته شده‌است. 
 اغلب ریتون‌های کشف شده که می‌توان با تقریب خوبی آن‌ها را به مادها نسبت داد، از نوع ریتون‌های گروه سوم هستند. در میان این ریتون‌ها، ریتون سفالی یافت شده در ، اهمیت خاصی دارد. در این ریتون بخش ساغر از بدنه مجسمه جدا نبوده و مجسمه توخالی ساغر را نیز تشکیل می‌دهد. 
 ریتون‌ها در میان آثار هنری دوره هخامنشی، جایگاه خاصی دارند. ظرافت این ظروف در دوره هخامنشی، اوج هنر و در حقیقت نوعی افراط گرایی و تجمل پرستی را تداعی می‌کند. ریتون‌های هخامنشی عمدتاً ریشه در هنر ریتون‌سازی مادها داشته و کمتر از ریتون‌های ، و اثر گرفته‌اند. ریتون هخامنشی اوج صنعت فلزکاری باستانی است و نمونه‌های آن در بسیاری از موزه‌های معتبر جهان یافت می‌شود. 
 با آنکه اوج هنر تکوک‌سازی در ایران متعلق به دوران مادها و هخامنشیان است، اما پس از آنان نیز این هنر به حیات خود ادامه داد و حتی استفاده از تکوک تا قرن‌ها پس از دوام یافت.
{"title": "تکوک", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%AA%DA%A9%D9%88%DA%A9&oldid=34651264", "language": "fa"}