( : ؛ زاده ۴ فوریه ۱۸۷۸ - ۱۹۴۳) استاد ، و اهل عثمانی بود.
 با نام اصلی در شب جمعه ۴ فوریه ۱۸۷۸ در "محله سیلیهدار"، شهر در اوج به دنیا آمد. تحصیل اولیه را در " " انجام داد وی در سال ۱۸۹۵ به نقل مکان نمود جایی که وی "ادبیات و فلسفه" را در تحصیل نمود. با "الهام از جنبش " و "احیای ادبیات ارمنی در گویش " او شروع به نگارش به صورت نویسنده‌ای حرفه‌ای نمود.
 در سال ۱۸۹۵ نخستین شعر خویش را با نام "Night Song"در گاهنامه "تساقیک" (گل) به چاپ رسید. پس از "انقلاب ترک‌های جوان" در سال ۱۹۰۸، زابل یسایان به بازگشت. در سال ۱۹۰۹ وی به رفت و مجموعه مقالاتی در ارتباط با به چاپ رسانید. همچنین سرنوشت غم انگیز ارامنه در کیلیکیه موضوع کتاب "در میان خرابه ها" (Among the Ruins کنستانتینوپل ۱۹۱۱)، "The Curse" (۱۹۱۱) و داستان‌های کوتاه "Safieh" (۱۹۱۱), و "The New Bride" (۱۹۱۱) وی شد.
 یسایان تنها زن در فهرست توسط دولت عثمانی در ۲۴ آوریل ۱۹۱۵ بود. او توانست از بازداشت طفره برود و به و پس از آن به قفقاز فرار کند جایی که وی با پناهجویان برای مستندسازی شواهد جنایت‌هایی که در حین صورت گرفته بود همکاری نمود
 او در سال ۱۹۱۸ در خاورمیانه برای جابجایی پناهندگان و یتیمان سازمانی بنیان نمود. رمان‌های کوتاه "آخرین فنجان" The Last Cup و "روح من در تبعید" (۱۹۱۹ My Soul in Exile) مربوط به این دوره می‌باشد جایی که معرض بسیاری از بی عدالتی‌ها را مشاهده نمود. وی عمیقاً از حمایت می‌نمود و در رمان "Retreating Forces" (۱۹۲۳) وی شرایط سیاسی و اجتماعی زمان خویش را در آن توصیف نمود.
 در سال ۱۹۲۶ وی از دیدن نمود و مدت کوتاهی پس از آن در سال ۱۹۲۸ برداشت خویش از «پرومته در زنجیر» (Prometheus Unchained) را در مارسی منتشر نمود. در سال ۱۹۳۳ وی تصمیم گرفت که به همراه فرزندانش در ساکن شود. وی در و فرانسه تدریس می‌نمود و به نگارش ادامه دهد. رمان کوتاه «پیراهن آتش» (Shirt of Fire ایروان ۱۹۳۴) و کتاب خودزندگی‌نامه «باغ‌های سیلیهدار» (The Gardens of Silihdar ایروان ۱۹۳۵) مربوط به این دوره می‌باشد.
 در دوران ، در سال ۱۹۳۷ وی متهم به و دستگیر شد. او در شرایط نامعلوم درگذشت. گمانه زنی‌هایی وجود دارد که او در احتمالاً در حدود سال ۱۹۴۳ در سیبری غرق شده و درگذشته‌است
 «لارا آهارونیان» بنیانگذار «مرکز منابع زنان ارمنستان» و «تالین سوسیان» خبرنگار بخش ایروان روزنامه ارمنی-ترکی آگوس (Agos) فیلم مستندی درباره وی با عنوان «یافتن زابل یسایان» تهیه نموده‌اند که اولین بار در ۷ مارس ۲۰۰۹ به نمایش عمومی درآمد.
{"title": "زابل یسایان", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%B2%D8%A7%D8%A8%D9%84_%DB%8C%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86&oldid=35120536", "language": "fa"}