معروف به نهادی دینی، روحانی، فرهنگی، سیاسی و اجتماعی است که با انگیزه‌ای دینی و با شعار حفظ دستاوردهای شکل گرفت.
 در سال‌های اخیر جامعهٔ روحانیت مبارز در کنار تشکل‌های همسوی خود (از جمله ، ، ، جامعهٔ اسلامی دانشگاهیان، و انجمن‌های اسلامی اصناف بازار تهران) و جبهه ، نقش مهمی در تحولات سیاسی ایران داشته‌است. نخستین دبیر جامعه روحانیت مبارز بود و طی سال‌های ۱۳۵۶ تا ۱۳۶۰ این مسئولیت را بر عهده داشت. پس از او (به جز دوره کوتاهی در سال ۱۳۷۵) تا سال ۱۳۹۳، دبیرکل جامعه روحانیت مبارز بود اما با درگذشت وی گزینه‌هایی همچون ، ، و برای دبیرکلی این نهاد مطرح شدند. در نهایت در جلسه‌ای که در تاریخ ۱۱ آذر ۱۳۹۳ با حضور اعضای جامعه برگزار شد، به اتفاق آراء دبیرکل جامعه روحانیت مبارز شد. 
 با شکست ۱۳۴۲، به این موضوع پی برده شد که علت شکست، عدم وجود تشکیلاتی منسجم بوده‌است. در سال ۱۳۵۶ خورشیدی، به تأکید و با حمایت از ، نخستین هستهٔ جامعهٔ روحانیت شکل گرفت و اساسنامه آن هم در سال ۱۳۵۷ خورشیدی تدوین شد. برنامه‌ریزی راهپیمایی‌ها، سخنرانی در مساجد، تهیهٔ شعارها و هماهنگی و سازماندهی مبارزه ضد حکومت پهلوی عمدتاً بر عهدهٔ جامعهٔ روحانیت مبارز بود. در آذر ۱۳۵۸ خورشیدی به توصیهٔ اساسنامهٔ جدیدی تنظیم و بسیاری از بندهای اساسنامهٔ پیشین حذف شد و نام آن به «جامعهٔ روحانیت مبارز تهران» تغییر یافت. در آخرین جلسه اعضای شورای مرکزی جامعه روحانیت مبارز در تاریخ ۲۰ آذر ۱۳۹۷ نام جامعه از جامعهٔ روحانیت مبارز استان تهران به «جامعهٔ روحانیت مبارز کشور» تغییر پیدا کرد. 
 جامعه روحانیت مبارز در نخستین انتخابات ریاست جمهوری ایران از جمله حامیان و بود. این حمایت تا مدتی نیز ادامه داشت، به نحوی که در جریان تصویب اعتبارنامه در ، ماجراهایی رخ داد. خلاصه ماجرا به این شرح بود که حسن آیت بر ضد بنی‌صدر سخنانی را گفته بود. نوار سخنان حسن آیت علیه بنی‌صدر منتشر شد. پس از انتشار نوار سخنان حسن آیت علیه بنی‌صدر، بعضی از نمایندگان روحانی مجلس اول با تصویب اعتبارنامه حسن آیت به عنوان نماینده مردم در مجلس، مخالفت کردند. رأی‌گیری علنی برای تصویب اعتبارنامه حسن آیت منجر به تقدیم استعفای دو تن از روحانیون نماینده مجلس اول، به نام‌های و شد. در این جلسه به ، دبیر وقت جامعه روحانیت مبارز اجازه صحبت نداد. 
 پس از ، جامعه روحانیت مبارز به یکی از تشکل‌های سیاسی بانفوذ در ایران تبدیل شد به‌طوری‌که کاندیداهای مورد حمایت این تشکل تا سال ۱۳۷۶ خورشیدی در شش دوره از انتخابات‌های ریاست‌جمهوری ایران پیروز شدند. در سال ۱۳۶۶ افزایش اختلافات درون‌گروهی باعث شد تا انشعابی تاریخ‌ساز در این تشکل انجام شود که تا سال‌ها صحنه سیاست ایران را تحت تأثیر خود داشت. گروهی از اعضای جامعه روحانیت مبارز با اجازه و تأیید روح‌الله خمینی، از آن خارج شده و را تأسیس کردند. در نیمه دوم دهه ۱۳۶۰ خورشیدی، روحانیت و روحانیون، معرف دو جناح راست و چپ در سپهر سیاسی ایران بودند و سایر گروه‌های سیاسی فعال در داخل نظام متحد یکی از این دو محسوب می‌شدند. 
 مؤسسین و اعضای شورای مرکزی جامعه روحانیت مبارز در ابتدای انقلاب عبارت بودند از: ، ، ، ، ، ، ، ، ، ، ، ، ، ، ، و . 
 در این گروه نتوانستند به انتخاب واحدی از میان نامزدهای معرفی شده برسند و در نتیجه با تقسیم‌بندی‌های داخل حزبی، اعضا به نامزدهای مختلف رای دادند. 
 در سال ۱۳۹۳ خورشیدی، دو تن از اعضای شورای مرکزی جامعه روحانیت و از دنیا رفتند.
 بر پایهٔ اساسنامهٔ جامعهٔ روحانیت مبارز، اهداف این جامعه چنین عنوان شده‌است: 
 
 
 
 
 
 
 
 
 ارکان این جامعه عبارتند از: 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 تاریخچهٔ جامعهٔ روحانیت مبارز]
{"title": "جامعه روحانیت مبارز", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87_%D8%B1%D9%88%D8%AD%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%AA_%D9%85%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B2&oldid=35074541", "language": "fa"}