جمعیت سری و است که در در و توسط تشکیل شد 
و دائرةالمعارف را نوشتند.
اساس مسلک و مرام آنان این بود که بین اسلامی و هیچ‌گونه تضاد و تعارض وجود ندارد و شخص می‌تواند شریعت اسلامی و حکمت یونانی را به‌طور متحد چراغ راه خویش سازد. هدف این گروه ترویج صلح و صفا بین مردم و رفع اختلاف فکری و مذهبی از طریق گسترش حکومت و تلفیق بین و و ایجاد یک گونه بوده‌است. 
 آن‌ها شروع به نوشتن مقالاتی بدون گوشزد نام نمودند و خود را نامیدند. آن‌ها گرچه در پژوهش به روش مانند و بودند، ولی پژوهش‌ها و نظریات آن‌ها در زمینهٔ حل مسئله‌های مربوط به صوت از پیشتر رفت. به گفتهٔ عقاید آن‌ها توفیقی در کشف نظام موسیقایی داشته‌است. در رساله پنجم، بخش ، در باب سخن رفته‌است. 
 جماعت اخوان‌الصفا با یکدیگر بسیار دوستانه و برادرانه زندگی می‌کردند و می‌کوشیدند از هر نوع هواپرستی و فریب و نفاق برکنار باشند.
 آنان خود به کیمیاگری و علوم خفیه روی آوردند٬ در حالی که در رسائل خویش٬ نخست٬ مطالعهٔ علوم طبیعی را می‌آموختند. این امر در گیاهشناسی٬ آنان را به بررسی شکل و ساختمان گیاهان و چگونگی رشد آن‌ها سوق داد. سپس آنان به بحث در کنایات عددی اندام‌های گوناگون گیاهان و جایگاهشان در نظام کیهانی پرداختند و مطالعاتشان در رشد و ریخت‌شناسی گیاهان به حال علم سودمند افتاد. 
 اخوان الصفا احتمالاً ایرانی نسب، و به گمان قوی، شیعی مذهب بوده‌اند. شاهد نکته نخست آن است که آنان گاه به برابر نهادِ فارسی واژه‌ها اشاره می‌کنند و گاه برای بیان مقصود خود، اساساً جز واژه ای عجمی نمی‌یابند. در برخی نسخه‌های رسائل، اشعاری فارسی نیز آمده‌است که به احتمال ـ همچون اشعار عربی ـ از افزوده‌های ناسخان است.
 دلایل تشیع اخوان فراوان است. آنان ضمن تجلیل از خمسه طیبه، اهل بیت پیامبر را وارث علوم نبوی و بهره‌مند از ولایت خاص الهی می‌خوانند و غصب حقوق آنان را زمینه‌ساز فاجعه کربلا می‌دانند. 
 باور برخی تاریخ‌نگاران بر این است که اعضای اخوان‌الصفا بودند. هرچند این انجمن به صورت سری طی حیات می‌کرد، لکن نام چند تن از جمعیت آن، از طریق آثار و دیگران شناخته شده‌است: 
 
 
 
 
 جماعت اخوان‌الصفا بر ظهور حلقه‌های فتوت و به طبع آن مؤثر بودند. اخوان علاوه بر سیر و سلوک فکری دارای سیر و سلوک عملی نیز بودند و بر همین اساس نظامی از تعلیم و تربیت استاد-شاگردی و دستگاهی منظم با سطوح مختلف نوآموزان و مرشدان ساخته بودند. به همین دلیل می‌توان اخوان را از مهم‌ترین عوامل تأثیرگذار در ظهور حلقه‌های اتصال میان حکمت و صناعت و فن و فتوت در تاریخ تمدن اسلامی دانست. مراتب ارشاد و تعلیم نوآموزان جمعیت اخوان بیانگر این نکته است. 
 افراد بر پایه تفاوت مراتب سیر معنوی درجات چهارگانه داشته‌اند: 
 
 
 
 اخوان بر برابری و برادری اعتقاد داشتند. اینان شیعیانی بودند در اطراف بغداد که از روش مخفیکاری و فرستادن داعیان به اطراف همانند قرمطیان و اسماعیلیان استفاده می‌کردند. جمعیت سرّی آن‌ها از اوایل قرن چهارم به وجود آمد. اخوان الصفا را جمعیتی آرمانی به شیوه فیثاغورثی نیز گفته‌اند که اعتقاد به تطبیق علوم پایه با دین داشته‌اند. 
 یکی از عقاید جمعیت که در رسائل اخوان‌الصفا آمده‌است، این بود که به همان معنا که پیامبرانی چون و و ابراهیم و موسی منشأ هدایت و مصدر راهنماییی مردم بوده‌اند، پیغمبر ایرانی و فیلسوف یونانی می‌توانند مردم را به طریق حقیقت و راه نجات هدایت نمایند. در نظر جماعت اخوان‌الصفا، خدای پیغمبران همان خدایی است که اشوزردشت آن را می‌خواند. اهورامزدای زردشت نیز همان مبدئی است که افلاطون یونانی تحت عنوان خیر اعلی از آن سخن می‌گوید.
 مقالهٔ اصلی: اخوان الصفا ۵۴ عدد رسالۀ برجای گذاشته‌اند: ۱۴ در ، ۱۷ رساله در ، ۱۰ رساله در ، ۱۱ رساله در و ، یک رساله به عنوان مقدمه و یک رساله به عنوان چکیده مندرجات. 
 دائرةالمعارفی بزرگ شامل ۵۲ نوشتهٔ اخوان الصفا است. مؤلفان اثر، هویت خود را عمداً پنهان نگه داشته‌اند و تاریخ دقیق پدیدآمدن اثر نیز نامعلوم است (احتمالاً حدود نیمهٔ دوم سدهٔ ۱۰ام مطابق قرن ۴ و ه). رسائل شامل چهار بخش عمده است و هر بخش چندین رساله و هر رساله چندین فصل است. اثر پیرامون موضوعات مختلف از دین و هندسه و موسیقی و جغرافیا و علم حساب تا اخلاق و شکل گرفته‌است، که همگی با یک هدف اساسی نوشته شده‌اند که مکرراً توسط نویسندگان اثر تأکید شده‌است، که علم‌آموزی ریاضتی است برای نفس که آن را برای زندگی در عالم پس از مرگ آماده می‌کند. خلاصهٔ مهمی از کل اثر در یکی از رساله‌ها و تحت عنوان آمده‌است. 
 
 
 
 دانشنامهٔ اسلام (به انگلیسی).
{"title": "اخوان الصفا", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%A7%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%84%D8%B5%D9%81%D8%A7&oldid=34510330", "language": "fa"}