(به سومالیایی: Af-Soomaali) یکی از زبان‌های شاخهٔ شرقی از خانوادهٔ است. سومالیایی در میان زبان‌های کوشی ثبت شده‌ترین زبان از سوی زبان‌شناسان است و سابقهٔ تحقیقات علمی دربارهٔ آن به پیش از قرن بیستم می‌رسد. سومالیایی با داشتن بیش از شانزده میلیون گویشور، زبان رسمی ، و ، زبان کاری در و زبان اقلیتی در است.
 زبان سومالیایی عمدتاً توسط مردمان نژاد سومالیایی در کشورهای ، ، ، و استفاده می‌شود. از سال ۱۹۷۲ این زبان به عنوان زبان رسمی کشور سومالی برگزیده شده‌است و از برای نوشتن آن استفاده می‌شود. پس از سقوط دولت مرکزی سومالی در دهه هفتاد شمسی در جریان ، این زبان همچنان عملاً به عنوان زبان رسمی دولت‌های منطقه‌ای حکمران در این کشور باقی‌مانده‌است.
 این زبان دارای ۲۲ (واج بی‌صدا یا صامت) است و پنج (واج صدادار یا مصوت) دارد. هر یک از این واکه‌ها می‌توانند به صورت پسین یا پیشین و همچنین به صورت کوتاه یا بلند تلفظ شوند و به این ترتیب ۲۰ واکهٔ مختلف در این زبان وجود دارند.
 سومالیایی محسوب می‌شود (مانند و دیگر ). از تفاوت‌های جدی میان زبان سومالیایی و می‌توان به وجود چند صورت برای بیشتر ضمایر شخصی، استفاده از کلمات برای نشان دادن بخش‌های مورد تأکید در جملات، و استفادهٔ گسترده از برای تعیین صیغه، شمار و جنسیت در این زبان اشاره کرد.
 در سومالیایی ترتیب واژگان در جمله به صورت است. در این زبان فاعل برای نشانه می‌گیرد و مفعول برای آن نشانه‌ای ندارد که از این نظر سومالیایی در زبان‌های جهان غیرمعمول است. 
 بیشتر وام‌واژه‌های این زبان از یک زبان آفروآسیایی مهم دیگر، یعنی آمده‌اند. این امر ناشی از ارتباطات گستردهٔ اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی، و مذهبی‌ای بوده که بین مردم سومالی و مردمان نزدیک در شبه جزیرهٔ عربستان وجود داشته. علاوه بر این، در دوران استعمار واژگانی از و نیز به این زبان وارد شده‌اند.
 رسماً در سال ۱۹۷۲ پذیرفته شد و پرکاربردترین سامانه نوشتاری سومالیایی به‌شمار می‌رود. این خط توسط شماری از پژوهشگران سومالیایی با استفاده از حروف الفبای انگلیسی و با حذف حروف , و ایجاد شد. هیچ یا نویسه خاصی در این خط به جز آپاستروف برای نشان دادن وجود ندارد. سه در این خط وجود دارد: DH, KH و SH. نواخت نشان داده نمی‌شود و واکه‌های جلو و پشت قابل تشخیص نیستند.
 دیگر الفباهای مورد استفاده برای سومالیایی (گونه‌ای از )، ، و هستند که امروزه کاربرد چندانی ندارند. سه گونه الفبای سومالیایی به شرح زیرند: 
 
 مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، « »، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد. (بازیابی در ۲۰ نوامبر ۲۰۱۲).
{"title": "زبان سومالیایی", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D8%B3%D9%88%D9%85%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C&oldid=33638742", "language": "fa"}