یا (به : ) اصطلاحی است که برای توصیف کوچکتر از در به کار می‌رود. یا موسیقی میکروتونال (به : ) نوعی از موسیقی است که در آن از ریزپرده‌ها استفاده می‌شود.
 اندازهٔ ریزپرده‌ها در انواع مختلف موسیقی تفاوت دارد؛ همچنین در موسیقی نقاط مختلف دنیا از نام‌ها و نشانه‌های مختلفی برای نامیدن و نمایش ریزپرده‌ها استفاده می‌شود. و و از جمله رایج‌ترین انواع موسیقی ریزپرده‌ای هستند، اما کاربرد ریزپرده‌ها در موسیقی ، ، ، و موسیقی معاصر غرب نیز گزارش شده‌است.
 مفهوم ریزپرده در موسیقی با مفهوم ارتباطی تنگاتنگ دارد. در موسیقی مبتنی بر ، ریزپرده‌هایی که دقیقاً نصف یک نیم‌پرده باشند را می‌توان به درستی ربع پرده نامید. در تئوری معاصر موسیقی عربی، ریزپرده‌ها به صورت ربع پرده تعریف می‌شوند. برخی از نظریه‌پردازان تئوری موسیقی ایرانی هم اصطلاح ربع پرده را برای توصیف فواصل ریزپرده‌ای به کار می‌برند؛ اما برخی دیگر از صاحب‌نظران معتقدند از آنجا که فواصل ریزپرده‌ای در موسیقی ایرانی دقیقاً نصف یک نیم‌پرده نیستند و کوک سازهای ایرانی هم به روش انجام نمی‌شود، استفاده از لفظ برای توصیف این فواصل نامناسب است.
 
 
 اولین کاربرد واژهٔ «میکروتون» (مترادف ریزپرده ) به نسبت داده می‌شود؛ وی در سال در کتابش با نام «برخی از نطفه‌های هندی موسیقی» از لفظ «میکروتون» برای توصیف استفاده می‌کند و می‌نویسد که تعداد این میکروتون‌ها محل اختلاف نظر است در حالی که با رواج نزد ، این تعداد اهمیتش را از دست می‌دهد. تا پیش از آن، برای توصیف این فواصل از لفظ استفاده می‌شد که گمراه‌کننده بود چون هم ربع پرده‌ها دقیقاً نصف یک نیستند و هم از لفظ «ربع پرده» برای توصیف فواصل ریزپرده‌ای غیر از ربع پرده هم استفاده می‌شد. 
 در برای توصیف مفهوم ریزپرده از عبارت (به : ) به معنی «ریزفاصله» استفاده می‌شود. مفهوم ریزپرده و ریزفاصله گاهی مترادف و گاهی غیر مترادف دانسته می‌شود. برای مثال تعریف ریزپرده در چنین آمده‌است: «ریزپرده فاصله‌ای است کوچک‌تر از یک نیم‌پرده». این در حالی است که در همین کتاب در تعریف مفهوم از عبارت «ریزفاصله» استفاده شده ولی به ریزپرده بودن کماها اشاره‌ای نشده‌است. عبارت میکروتونالیته (به : ، ) نیز توسط برای توصیف خصوصیات ریزپرده‌ای «گام بلوز» به کار رفته‌است. 
 عبارت برای توصیف هر نوع موسیقی می‌تواند به کار برود که در آن فواصل ریزپرده‌ای به کار می‌روند و عموماً کوکشان با دوازده‌پرده‌ای که در موسیقی غربی رایج است تفاوت دارد. کوک‌بندی سنتی که مبتنی بر ۲۲ است، موسیقی محلی بسیار کشورها نظیر ، ، ، ، ، کشورهای ، و نیز هر موسیقی که با کوک‌هایی نظیر ، و سایر کوک‌بندی‌های غیر نواخته شود را می‌تواند «ریزپرده‌ای» دانست. همچنین و را هم به خاطر استفاده از فواصل ریزپرده‌ای می‌توان جزو موسیقی‌های ریزپرده‌ای دانست. ارتباط ریزپرده‌ها با موسیقی کشورهای خاورمیانه (که در دوران شکوفایی موسیقی عموماً تحت حکومت بوده‌اند) به حدی است که برخی ساخت سازهایی که قادر به نواختن موسیقی ریزپرده‌ای و غیر ریزپرده‌ای بودند را جزو خدمت‌های اسلام به دانش بشر قلمداد می‌کنند. 
 چند اثر موسیقی از در یونان باستان باقی مانده‌است، از جمله . این آثار نشان می‌دهند که یونانیان باستان و موسیقی را با تجزیه و ترکیب تعریف می‌کردند و سه اصلی برای مدها می‌شناختند: همصدا یا ، رنگین یا کروماتیک ، و دیاتونیک . فواصل در اندازه‌های مختلفی داشتند که شامل انواع ریزپرده‌ای هم می‌شد. به‌طور خاص، گونهٔ همصدا شامل فواصلی می‌شد که مشخصاً ریزپرده‌ای بودند و برخی کمتر از ۵۰ اندازه داشتند (یعنی کمتر از نصف یک نیم‌پرده در موسیقی معاصر غربی که ۱۰۰ سنت اندازه دارد). در گونهٔ همصدا هر دانگ شامل فاصله‌ای نیم‌پرده‌ای می‌شد (نزدیک به ۱۰۰ سنت) که به دو قسمت مساوی تقسیم می‌شد که به هر کدام یک (به : ، ) گفته می‌شد. این فاصلهٔ نیم‌پرده‌ای، به همراه یک فاصلهٔ بزرگتر که حدوداً برابر ۴۰۰ سنت بود، با هم یک فاصلهٔ در (برابر با ۴۹۸ سنت یا نسبت ۴:۳) را تشکیل می‌دادند. 
 در ، فاصله‌های ریزپرده‌ای از پیش از میلاد در قالب به کار می‌رفته‌اند. در موسیقی نواحی خاورمیانه، نظیر ، و ، استفاده از فواصل ریزپرده‌ای از دیرباز رایج بوده‌است. اگر چه در موسیقی غربی، فواصل ریزپرده‌ای تا اوایل قرن بیستم متداول نبود، اما بعد از برخی آهنگسازان به آزمودن فواصل ریزپرده‌ای روی آوردند. در قرن شانزدهم، در نوشته‌ای با عنوان طراحی یک جدید که بتواند موسیقی ریزپرده‌ای اجرا کند را شرح داد. 
 در موسیقی‌هایی (مثل موسیقی رایج غربی) که فواصل ریزپرده‌ای جزئی عمده از موسیقی نیست، فواصل ریزپرده‌ای گاهی به صورت فواصل خارج از کوک یا غیر دلنشین احساس و توصیف می‌شوند. همچنین برخی از ایرانیان نیز موسیقی ایرانی را (که در آن استفاده از ریزپرده متداول است) در مقایسه با موسیقی غربی، غم‌انگیز توصیف می‌کنند. معتقد است که از آنجا که موسیقی‌دان‌های غربی معاصر به واسطهٔ نیم‌پرده‌ها گوششان چیزی جز دوازده نیم‌پردهٔ معمول در موسیقی کلاسیک را نشنیده، صدای ریزپرده‌ها را وحشی یا غم‌انگیز می‌یابند؛ اما کمال پورتراب این تصور که ریزپرده‌ها موسیقی را غم‌انگیز می‌کنند اشتباه می‌داند چرا که در موسیقی اروپایی (نظیر ) هم موسیقی غم‌انگیز وجود دارد. 
 انواع ریزپرده در سبک‌های مختلف موسیقی متفاوت هستند، هم از نظر و هم از نظر میزان که با دیگر نت‌ها دارند. در برخی متون این فواصل در مقایسه با انواع (از جمله و ) تعریف می‌شوند، و در برخی انواع موسیقی تعریف دقیقی از اندازهٔ ریزپرده‌ها موجود نیست. همچنین می‌توان اندازهٔ ریزپرده‌ها را بر حسب اندازه‌گیری و گزارش کرد.
 در ، و ، هر به نه شکسته می‌شود. این تعریف از کما، مطابق با است و با تعاریف رایج کما در موسیقی غربی (نظیر و ) تفاوت دارد. مطابق این تعریف از کما، هر پرده شامل یک (۴ کما) و یک (۵ کما) است.
 همچنین ببینید: در متون قدیمی مربوط به از چندین نام برای توصیف فواصل ریزپرده‌ای استفاده می‌شده‌است، از جمله: «طنینی»، «مُجنّب» و «بقیه». به جز این‌ها، نام‌های دیگری هم برای توصیف فواصل بین نت‌ها به کار می‌رفته، از جمله «زائد» (دارای مقادیر متفاوت)، «سبابه» (نواخته شدن با )، «وسطا» (نواخته شدن با )، «بِنصِر» (نواخته شده با )، و «خِنصِر» (نواخته شده با )، اما این نام‌های معرف یک مشخص نبوده‌اند و متناسب با انگشتان دست نوازنده تعریف می‌شده‌اند. تحقیقات حاکی از آن است که سبابه به فاصلهٔ ، بنصر به و خنصر به اشاره داشته که هیچ‌کدام ریزپرده‌ای نیستند. برکشلی زائد را معادل فاصلهٔ (با ) دانسته، اما آن را معادل می‌داند که همان فاصلهٔ مجنب است. 
 در شکل رایج ایرانی فرض می‌شود که علامت (♯) برای افزودن به اندازهٔ نیم‌پردهٔ دیاتونیک (۵ کما) و علامت (♭) برای کاستن آن به اندازهٔ نیم‌پردهٔ دیاتونیک (۵ کما) به کار می‌رود. در این روش و (که دو نت هستند) برهم منطبق نیستند (یک کما با هم فاصله دارند). در روش رایج نت‌نویسی موسیقی ایرانی در دوران معاصر که توسط تعریف شد، از تقسیم یک نیم‌پرده به دو قسمت مساوی، دو به دست می‌آید و برای نشان دادن این که نتی باید یک ربع پرده زیرتر شود از علامت ( ) استفاده می‌شود و برای نشان دادن این که نتی باید یک ربع پرده بمتر نواخته شود از علامت ( ) استفاده می‌گردد. شکل و نام این را ابداع کرد. 
 از آنجا که هیچ‌کدام از تغییرات ریزپرده‌ای در موسیقی ایرانی (تا پیش از به‌کارگیری ) معادل نصف یک نیم‌پرده (چه کروماتیک و چه دیاتونیک) نبودند، برخی معاصر معتقدند که استفاده از نام برای علامت‌های عرضی و اشتباه است. به عنوان نمونه، سری و کرن را به عنوان علایمی تعریف می‌کند که «نت بدون علامت را کمتر از نیم‌پرده» بالا یا پایین می‌برند. هم میزان تغییر نت در اثر علامت سری یا کرن را «تقریباً یک ربع پرده» توصیف می‌کند، و مقدار آن را در محاسباتش برابر ۴۰ یا ۸۰ در نظر می‌گیرد؛ اما طلایی در مبحث اعتدال فواصل، به این نکته اشاره می‌کند که می‌توان در یک ۲۴ پرده‌ای، ربع پرده‌ها را برابر ۵۰ سنت در نظر گرفت تا دانگ‌ها بیشتر با هم تلاقی کنند، گو این که این اعتدال به زعم او «موسیقی‌دانان خوب و حساس را ناخشنود می‌کند». این روش که متأثر از تئوری در موسیقی غربی است، توسط پژوهشگران معاصر هم استفاده شده‌است. 
 اندازهٔ فواصل ریزپرده‌ای در موسیقی ایرانی موضوع تحقیقات مختلف بوده‌است. برخی بررسی‌ها نشان می‌دهد که اندازهٔ تغییری که توسط یک علامت عرضی ریزپرده‌ای ایجاد می‌شود ثابت نیست: مثلاً نت « کرن» در مقام به « » نزدیک‌تر است در حالی که در مقام ِ « » یا در ِ «می کرن»، «سی کرن» به «دو» نزدیک‌تر است تا به «لا». 
 بر اساس تحقیقات ، در سه نظام کوک مختلف برای موسیقی مطرح شد که از نظر اندازهٔ پرده‌ها و ریزپرده‌ها با هم متفاوتند. روش اول در دههٔ ۱۹۲۰ میلادی توسط علینقی وزیری مطرح شد و هر گام را متشکل از ۲۴ نیم‌پردهٔ مساوی می‌دانست (معادل در موسیقی غربی)؛ روش دوم حدود بیست سال بعد توسط مطرح شد و هر گام را متشکل از ۲۲ نت می‌دانست که فواصل را با ترکیب (۲۴ ) و (۹۰ سنت) تعریف می‌کرد؛ روش سوم توسط خود فرهت پیشنهاد شده بود و مبتنی بر گام نبود بلکه ساختار موسیقی ایرانی را بر اساس پنج فاصلهٔ اصلی تعریف می‌کرد. مبسوط‌ترین تحقیقات در زمینهٔ اندازهٔ فواصل ریزپرده‌ای را هم خود هرمز فرهت انجام داد که با ضبط صدای چند و انجام شد نشان داد که اگر چه طول پرده و نیم‌پرده در موسیقی ایرانی نسبتاً ثابت است، اما این طول با نظام کوک موسیقی غربی سازگار نیست؛ او اندازهٔ پرده در موسیقی ایرانی حدود ۲۰۴ (۲٪ بزرگتر از موسیقی غربی) و اندازهٔ نیم‌پرده را ۹۰ سنت (۱۰٪ کوچکتر از آنچه در موسیقی غربی معاصر بر اساس به کار می‌رود) به دست آورد، و گزارش کرد که گاهی طول نیم‌پرده تا ۸۰ سنت هم کوچک می‌شود. فرهت همچنین پرده‌هایی «میانی» در فاصلهٔ بین نیم‌پرده و یک پرده پیدا کرد و نهایتاً از تحلیل‌های خود نتیجه گرفت که کوک پرده‌های سازهای ایرانی با «گام ۱۷ پرده‌ای » بیشتر مطابقت دارد تا با ؛ او تمام را از چهار نوع دانست: 
 
 
 
 همچنین ببینید: در نیز فرض می‌شود که هر پرده از نه کما تشکیل شده‌است و فواصل نیم‌پرده‌ای با استفاده از علامت‌های دیز و بمل نشان داده می‌شوند. در تئوری مدرن موسیقی ترکی که اولین بار توسط در سال مطرح شد، علایم دیز و بمل هر دو زیرایی نت را به اندازهٔ ۵ تغییر می‌دهند و نت‌های همصدای دو دیز و ر بمل برهم منطبق نیستند. در کنار دیز و بمل، دست کم شش دیگر هم در نت‌نویسی رایج موسیقی ترکی برای ریزپرده‌ها به کار گرفته می‌شود: 
 
 
 
 
 
 بخشی از این علایم توسط ابداع شدند و اولین بار در مقاله‌ای که به نام «موسیقی ترکی» به زبان فرانسوی در اثر نوشت استفاده شدند. روش نت‌نویسی یکتا در دههٔ ۱۹۲۰ و ۱۹۳۰ در انتشارات رسمی استانبول به کار گرفته می‌شد. همکاری رئوف یکتا با و منجر به شکل‌گیری تئوری مدرن موسیقی ترکی شد که در آن بقیهٔ علایم بالا نیز تعریف شدند. 
 رئوف یکتا در توصیف این ریزپرده‌ها از لفظ «پردهٔ کوچک» و در توصیف فواصل ریزپرده‌ای از لفظ «فاصلهٔ همسایه» استفاده کرد. او همچنین به نام‌های قدیمی برخی از این فواصل نظیر طنینی، مجنب، مجنب کبیر، و مجنب صغیر اشاره کرد. 
 برخی منابع معتقدند که در موسیقی ترکی تا پیش از دوران حکومت از همان گام هفده‌نتی با ریزپرده‌های به اندازهٔ یک با طول ۲٫۵ سنت استفاده می‌شده ( را ببینید)، و از این زمان به بعد است که ریزپرده‌هایی با طول ۱ کما نیز به موسیقی ترکی وارد شده‌است. 
 برای فاصله‌های ریزپرده‌ای در موسیقی ترکی نام‌هایی نیز به کار گرفته می‌شده‌است: 
 سیر تحولات در از نظر تاریخی با موسیقی ترکی و موسیقی ایران تفاوت دارد. تئوری قدیم موسیقی عربی، به مانند موسیقی ایرانی، بر آثار استوار بود که هر اکتاو را به ۱۷ بخش تقسیم می‌کرد و برای تعریف فواصل از و استفاده می‌کرد. در این روش ریزپرده‌ها دقیقاً نصف یک نیم‌پرده نبودند. این روش با تحولاتی که منجر به شکل‌گیری تئوری معاصر موسیقی عربی شد، عمدتاً کنار گذاشته شد، اگر چه در برخی مناطق نظیر گاهی همان روش قدیمی برای تعریف ریزپرده‌ها به کار می‌رود که هر پرده را متشکل از نه می‌داند. 
 در تئوری معاصر موسیقی عربی که از حدود میلادی شکل گرفت، هر به ۲۴ تقسیم می‌شود. قدیمی‌ترین اشاره به این تقسیم‌بندی در کتاب اثر دیده می‌شود که در سال ۱۷۸۰ منتشر شد، و اولین اشاره به آن به عربی، در آثار دیده می‌شود که حدود ۱۸۳۰ تا ۱۸۴۰ منتشر کرده بود. در تئوری معاصر موسیقی عربی یک گام هم پایه برای موسیقی عربی تعریف می‌شود که در آن نت‌های سوم و هفتم گام، هر کدام یک ربع پرده پایین‌تر از غربی هستند؛ به این نت‌ها اصطلاحاً «نیم بمل» (به : ، به : ) گفته می‌شود. تئوری عربی ابتدا در رواج یافت و بعداً به مناطق دیگر نظیر نیز راه یافت. 
 در موسیقی عربی امروز، از نشان‌های (با نام «نصف بیمول» به معنای نیم ) و (با نام «نصف دیاز» به معنای نیم ) برای نشان دادن این فواصل ربع‌پرده‌ای استفاده می‌شود. برخی منابع ابداع این نشان‌ها را به ، موسیقی‌دان نسبت می‌دهند که در سال در کتابی این دو نشان را پیشنهاد کرده بود، اما برخی منابع دیگر نشان می‌دهد که ریشهٔ حقیقی این نشان‌ها در متون فرانسوی یا ترکی باشد. 
 در مقام‌های موسیقی عربی، نت‌های متوالی به جز فاصله‌های پرده و نیم‌پرده، فواصل دیگری نیز می‌توانند داشته باشند. عموم نظریه‌پردازان معتقدند که تنها فواصلی که بین درجات متوالی مقام‌ها به کار می‌روند، فواصلی هستند که طولشان ۲، ۳، ۴، یا ۶ ربع پرده‌است؛ اما عده‌ای محدود فواصل ۱ و ۵ ربع پرده‌ای را هم جزو فواصل مقام‌های موسیقی عربی برمی‌شمردند. نظریه‌پردازانی که فاصلهٔ یک ربع پرده را در مقام‌ها بلا استفاده می‌دانند، معتقدند که کوچکترین فاصله بین نت‌های متوالی در موسیقی عربی، همان است. در مقابل، کسانی که فاصلهٔ ۱ و ۵ ربع پرده‌ای را در موسیقی عربی دارای استفاده می‌دانند، معمولاً به استفاده از آن در در مقام‌هایی مثل و هزام اشاره می‌کنند. 
 در مکتب سوریه‌ای که به استفاده از برای تعریف ریزپرده‌ها استوار است، فاصلهٔ یک پرده ۹ دانسته می‌شود. بر این اساس فاصلهٔ بین نت ر تا می نیم بمل در برابر ۷ کما، و فاصلهٔ می نیم بمل تا فا برابر ۶ کما دانسته می‌شود. 
 در برخی متون قرن بیستم از نمادهایی برای مشخص کردن فواصل ریزپرده‌ای مختلف در نت‌نویسی استفاده می‌شود. کمانی که سمت محدب آن به سوی بالا است برای نشان دادن یک پرده (چهار ربع پرده) به کار می‌رود، کمانی که سمت مقعر آن به سوی بالا است برای نشان دادن فاصلهٔ سه ربع پرده، نشان شبیه عدد ۷ یا حرف انگلیسی V برای نمایش فاصلهٔ نیم‌پرده (دو ربع پرده)، و خطی که از دو جا زاویه دارد (شبیه مستطیلی که فقط سه سمت دارد) برای نمایش فاصله سه ربع پرده. 
 همچنین ببینید: چنان‌که گفته شد، تئوری غالب در موسیقی عربی، مبتنی بر اعتدال مساوی ۲۴ پرده‌ای است. با این حال تحقیقات مارکوس نشان داد که فواصل ریزپرده‌ای دیگری خارج از این اعتدال ۲۴ پرده‌ای نیز توسط برخی نوازندگان به کار می‌روند.
 یک نوع از این ریزپرده‌ها، ناشی از پایین‌تر (بم‌تر) اجرا کردن نت‌ها به اندازه‌ای اندک است. این اندازهٔ اندک را نوازندگان غالباً یک (به : ) می‌نامند اما مقدار دقیق آن را مشخص نمی‌کنند. نتی که به اندازهٔ یک کما بم‌تر اجرا شود را با عبارت توصیف می‌کنند و رایج‌ترین مثال آن نت «می بمل» است. این نت که در حالت عادی کُرد نامیده می‌شود، در کمی بمتر از معمول اجرا می‌شود و در این مقام به نت «نهاوند» می‌گویند تا تفاوتش با نت کرد مشخص باشد. مثال دیگر آن نت‌های فا دیز و سل بمل هستند که در این تئوری، با هم یک کاما فاصله دارند؛ نت «حجاز» نامیده می‌شود و نت (که یک کاما بمتر است) «صبا» نام می‌گیرد. مقدار دقیق کما بسیار نزدیک است به تفاوت فاصلهٔ در و ، یعنی حدود ۲۱٫۵ ؛ در متون معاصر به این فاصله یا کمای عربی گفته می‌شود.
 همچنین گروهی از نظریه‌پردازان معتقدند که موقعیت نیم بمل و نیم دیز در مقام‌های مختلف دقیقاً یکسان نیست؛ مثلاً به اعتقاد ایشان نت «می نیم بمل» در مقام راست کمی زیرتر است و در مقام بیاتی کمی بمتر. بین این نظریه‌پردازان در مورد این که کدام فواصل ریزپرده‌ای متغیر هستند و به چه اندازه، اتفاق نظر وجود ندارد. برخی برای توصیف این دو ریزپرده از دو نام مختلف استفاده کرده‌اند: برای شکلی که در مقام‌های بیاتی، عراق، هُزام، صبا و شوری به کار می‌رود، و برای شکلی که در مقام‌های سوزناک، سکاه و راست به کار می‌رود. برخی نیز از علایم بیشتری (نظیر علامت بمل با دو خط روی آن به شکل ) برای تمییز این ریزپرده‌ها استفاده می‌کنند، و فاصلهٔ این دو نیم بمل را در حد یک تعریف می‌کنند اما استفاده از این علایم و تعاریف رایج نیست. بسیاری از نوازندگان موسیقی عربی معتقدند که ریزپرده‌ها همیشه موقعیتی ثابت دارند و بسیار پیش می‌آید که چند نوازنده که در این مورد دیدگاه متفاوتی دارند، با هم همنوازی کنند. 
 در موسیقی عربی فاصلهٔ موسیقی «بُعد» یا نامیده می‌شود. در تئوری موسیقی قدیم عربی، که با موسیقی ایرانی و ترکی مشترک است، برای مختلف از جمله فواصل ریزپرده‌ای، از نام‌هایی نظیر «طنینی» و «مجنب» استفاده می‌شد. در طی تحولاتی که در تئوری موسیقی عربی در قرن هجدهم و نوزدهم میلادی رخ داد، استفاده از نام برای فواصل مرسوم نبود. اما در قرن بیستم مجدداً نام‌هایی برای فواصل استفاده شد که برخی (مانند «طنینی») از تئوری قدیمی موسیقی عربی وام گرفته شده هستند، برخی مانند « » (به معنی ) ترجمه‌ای تحت‌اللفظی از عبارات مرسوم در موسیقی غربی هستند، و برخی مانند « » (فاصلهٔ سه ربع پرده‌ای) و « » واژه‌هایی نو هستند. 
 در ، گام‌ها بر اساس فواصلی تعریف می‌شوند که به آن‌ها گفته می‌شود؛ شروتی در لغت به معنای چیزی است که شنیده می‌شود، و در عمل به معنی حداقل فاصله‌های به کار می‌رفته‌است. ، هندی که تئوری موسیقی هندی را متحول کرد، برای اولین بار شروتی‌ها را با ریزپرده‌ها مترادف نامید. 
 متون قدیمی هندی بیش از آن که بر فاصلهٔ شروتی‌ها تمرکز کنند، بر تعدادشان تمرکز کرده‌اند. در یک تقسیم‌بندی که توسط بهارتا در کتاب ناتیاشاسترا (تاریخ احتمالی بین سده ۲ پیش از میلاد و سده ۲ میلادی) ارائه شد، هر اکتاو به ۲۲ شروتی تقسیم شده‌است که شامل هفت نت اصلی (با نام‌های شادجا، ریشاب، گاندارا، مادیاما، پانچام، دیاواتا، و نیشاد) بوده که باقی شروتی‌ها در فاصلهٔ آن‌ها قرار می‌گرفته‌اند. فاصلهٔ میان این هفت نت اصلی – که غالباً به اختصار با نام‌های سا، ری، گا، ما، پا، دا و نی یاد می‌شوند – برابر نبوده‌است، و به ترتیب فاصلهٔ میان هر نت با بعد برابر با ۴، ۳، ۲، ۴، ۴، ۳ و ۲ شروتی بوده‌است. 
 در مورد اندازه و تعداد شروتی‌ها بین منابع مختلف توافق وجود ندارد. در سیستمی که هر اکتاو را به ۲۲ شروتی تقسیم می‌کند، دو (پردهٔ بزرگ و پردهٔ کوچک) و یک نوع نیم‌پرده تعریف می‌شود و سه نوع شروتی اصلی به دست می‌آید: پرامانا حاصل تفاوت فاصلهٔ بزرگ و کوچک است و ۲۲ اندازه دارد، شروتی دوم حاصل تفاوت پردهٔ کوچک و نیم‌پرده است و ۷۰ سنت اندازه دارد، و شروتی سوم حاصل تفاوت بین نیم‌پرده و پرامانا است و ۹۰ سنت طول دارد. از این میان، پرامانا با نسبت ۸۱:۸۰ در واقع برابر با در تئوری موسیقی غربی است، و شروتی سوم نیز با نسبت ۲۵۶:۲۴۳ معادل است. 
 تا اوایل قرن بیستم در غربی استفاده از ریزپرده‌ها رایج نبوده‌است. 
با این حال استفاده از ریزپرده‌ها در موسیقی یونان باستان سابقه داشته‌است. در موسیقی یونان باستان یک پرده به دو نیم‌پردهٔ نامساوی (نیم‌پردهٔ دیاتونیک و نیم‌پردهٔ کروماتیک) تقسیم می‌شده که گاه طولی کمتر از ۵۰ (معادل نصف نیم‌پردهٔ امروزی در ) داشتند و از همین رو می‌توانند ریزپرده دانسته شوند.
 در قرن شانزدهم، طراحی یک جدید که بتواند موسیقی ریزپرده‌ای اجرا کند را شرح داد. این ساز که در هر اکتاو ۳۶ کلید داشت، با نام شناخته می‌شد. او همچنین چند قطعه موسیقی نوشت که در آن از فواصل ریزپرده‌ای، به خصوص از فاصلهٔ استفاده می‌کرد که حالتی بین فواصل گام‌های و را ایجاد می‌کرد. پیدایش این ساز شروعی بود برای آزمایش‌های مختلف آهنگسازان غربی در استفاده از فواصل ریزپرده‌ای. مواجههٔ موسیقی‌دان‌ها و آهنگسازهای غربی با موسیقی‌های ریزپرده‌ای سایر کشورها (از جمله ) نیز به این امر دامن زد. در نیمهٔ اول قرن بیستم، این کار معمولاً از طریق حفظ اصول و با افزودن ریزپرده‌های جدید در بین دوازده‌گانهٔ موسیقی غربی انجام می‌شد؛ اما در نیمهٔ دوم قرن بیستم آهنگسازان به تغییر کوک سازها به شکلی که باشد روی آوردند و از این طریق قطعاتی آفریدند که شامل فواصلی ناسازگار با اعتدال مساوی است و به گوش شنوندگان این عصر، ریزپرده‌ای شنیده می‌شود. از جملهٔ این قبیل آثار می‌توان به آثار نظیر ، نظیر و نظیر اشاره کرد.
 در موسیقی الکترونیک امکان هر گونه وجود دارد، در نتیجه امکان اجرای موسیقی ریزپرده‌ای نیز وجود دارد. از جمله آثار موسیقی الکترونیک که فواصل ریزپرده‌ای دارند می‌توان به تجربیات در آلبوم اشاره کرد که در آن کوک‌های مختلف از جمله را می‌آزماید. از جمله آهنگسازانی که موسیقی الکترونیک حاوی ریزپرده ساخته‌اند می‌توان به اشاره کرد که در اثری از او به نام «شور» می‌توان اول را شنید. 
 در و پیش از آن در ، نوعی ریزپرده که به نام شناخته می‌شود نقشی اساسی ایفا می‌کند. نت آبی روی فواصل سوم، پنجم و هفتم یک بزرگ و با کاهش آن نت‌ها در حد ریزپرده‌ای اجرا می‌شود. همچنین برخی از نظریه‌پردازان کاربرد و تکنیک‌های مشابه در موسیقی را نوعی از کاربرد ریزپرده‌ها در موسیقی معاصر غربی می‌دانند. گروه موسیقی نیز در قطعهٔ «چگونه کاملاً ناپدید شویم» از فواصل ریزپرده‌ای استفاده کرده‌است. 
 گونه‌های دیگر موسیقی نیز از ریزپرده استفاده می‌کنند.
 برای نمونه، آنیرود پاتل به دو نوع ریزپرده‌ای که در موسیقی (در ) به کار می‌رود اشاره می‌کند. در موسیقی سنتی گاهی یک نت در میانهٔ راه به سمت بالا کشیده می‌شود و وارد حدود ریزپرده‌ای می‌شود. در موسیقی ، انحراف‌های ریزپرده‌ای جزئی از سبک خاص نواختن محسوب می‌شود. 
 در سازهایی که کوک آزاد دارند (نظیر ) و نیز در آواز، نواختن ریزپرده تنها نیازمند آشنایی تکنیکی نوازنده یا خواننده است. در سازهایی مثل پیانو که کوک ثابت دارند، برای نواختن ریزپرده باید کوک ساز تغییر کند. در سازهای زهی که یا دارند هم، برای نواختن ریزپرده یا باید پرده‌های ساز در کوک مناسب تعبیه شده باشند (نظیر کوک متداول ) یا برای تغییر کوک ساز باید محل این پرده‌ها یا خرک‌ها را تغییر داد؛ جابه‌جا کردن خرک برای تغییر کوک امری رایج است.
 موسیقی‌دان‌های معاصر روش‌های نوینی برای نواختن ریزپرده توسط سازهای کلاسیک ابداع کرده‌اند. از جمله که با کمک یک در ، به پرده‌های کوچکی موسوم به فرتلت اضافه کرد تا بتواند با این ساز ریزپرده‌ها را هم اجرا کند.
{"title": "ریزپرده", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%B1%DB%8C%D8%B2%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D9%87&oldid=33130832", "language": "fa"}