به پاسداشت و ارج نهادن به شهر تاریخی گفته می‌شود. این روز برابر با ، روزی که رشت در ۴۵۷ سال پیش به عنوان مرکز سیاسی، فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی استان گیلان انتخاب گردید، است. مناسبت این نامگذاری ورود سلطان محمود نماینده در روز ۱۲ دی ۹۳۶ شمسی به رشت است. 
 این روز در زمستان سال ۱۳۹۴ خورشیدی پس از هم‌اندیشی کارگروه تخصصی روز رشت با برگزاری نشست‌های مختلف با متخصصان و انتشار فراخوان عمومی، دریافت نظرات شهروندان و تهیه تقویم مشخص از تمامی مناسبت‌ها، نسبت به انتخاب روزی مناسب برای شهر رشت اقدام نمودند و سرانجام با بررسی‌های لازم ۱۲ دی ماه را به عنوان روز رشت در نظر گرفتند.
 ( ) 
(به : ) در طول تاریخ همواره به شهر نخستین‌های ایران شهرت داشت که همینک یکی از کلان‌شهرهای کشور، مرکز استان گیلان در شمال ایران، مرکز شهرستان رشت که در ۴۹درجه و ۳۶ دقیقه طول شرقی و ۳۷ درجه و ۱۶ دقیقه عرض شمالی از نصف النهار گرینویچ قرار دارد و مساحت آن ۱۸۰ کیلومتر مربع می‌باشد این شهر از شمال به شهرستان خمام از جنوب به بخش سنگر از غرب به صومعه سرا و از شرق به بخش کوچصفهان محدود است رشت جزء کوچکی از جلگه گیلان و دشت‌های جنوبی دریای کاسپین است که این جلگه در دو حد جنوبی و شمالی خود بین کوه‌های البرز و نوار ساحلی واقع شده و استان گیلان و بخش‌هایی از استان‌های همجوار است. 
 بزرگترین و پرجمعیت‌ترین شهر شمال ایران، بزرگترین و پرجمعیت‌ترین شهر گیلک‌نشین جهان و بزرگترین سکونت گاه سواحل جنوبی محسوب می‌شود. این شهر در پذیرش گردشگر و میهمان، رتبه سوم را در بین تمام شهرهای کشور داراست. چنان‌که جمعیت این شهر در تعطیلات و ماه‌های گردشگری سال بالغ بر دوملیون نفر، یعنی بیش از دو برابر جمعیت ثابت است. رشت فشرده‌ترین شهر ایران به لحاظ نسبت جمعیت به وسعت است و ازلحاظ نسبت جمعیت در روز و شب نیز رتبه نخست کشور را دارد. 
 همچنین شهر رشت دارای رتبهٔ نخست است که از این‌رو، به آن نیز گفته می‌شود. بر اساس آمارهای منتشر شده از سوی سازمان هواشناسی متوسط روزهای بارندگی ۱۳۵ روز و میزان متوسط باران سالیانه آن ۱۳۵۹ میلی‌متر و متوسط کمینه مطلق دمای شهر رشت ۶/۳ و متوسط بیشینه مطلق آن ۲۹/۸ درجه سانتی گراد می‌باشد.
 رشت بیش از ۴٬۵ قرن پیش مرکز گیلان شد و در گذشته، مرکز ایران بوده‌است. همچنین این شهر نقشی کلیدی در بزنگاه‌های مانند ، ، ، و… داشت و با توجه به سطح بالای ، سواد و بینش آزاد مردم آن و قرار گرفتنش در راه از دیرباز شناخته شده و همواره از آن به عنوان دروازه تمدن مدرن در ایران یاد می‌شود. و بنا بر همین موقعیت مکانی یاد شده، دارای پیشینه‌ای درخشان در عرصه مبادلات خارجی بوده‌است. 
 در آغاز سال ۱۳۰۴ خورشیدی که هنوز اهمیت موسسات اقتصادی و عوامل بازرگانی در شئون اداری و زندگی اجتماعی ایران احساس نمی‌شد، ایجاد نخستین مؤسسه بانکی کشور طرح‌ریزی شد و مأمورین اجرای این فرمان با تشکیل شورایی از افراد بینا و آگاه موفق شدند در چند مغازه واقع در نخستین بانک ایرانی را در اردیبهشت سال ۱۳۰۴ افتتاح نمایند.
سرمایه اولیه بانک ۳٬۸۸۳٬۹۵۰ ریال از محل موجودی صندوق بازنشستگی درجه داران قشون بود و بدین جهت فعالیت یک سال نخست این بانک به افسران ارتش اختصاص داشت، که با پرداخت وام‌های تقسیطی به رفع نیازمندی‌های آنان کمک مؤثر می‌نمود و چون پیوسته به وسعت دامنه عملیات خود می‌افزود دوایر بانک به جای وسیع‌تری که در اول از ابنیه قورخانه آماده شده بود، انتقال یافت و در ۲۴ اسفند ۱۳۰۴ اولین شعبه این بانک در شهر رشت افتتاح شد که علاوه بر معاملات درجه‌داران قشون، به خرید و فروش برات و گشایش اعتبار برای بازرگانان و فعالیت‌های بیشتری در امور بانکی و معاملات بازرگانی آغاز گردید. 
 فکر تأسیس این کتابخانه ملی در سال ۱۳۰۶ توسط ، رئیس اداره فرهنگ گیلان، در زمین اهدایی به این اداره مطرح شد. در روز ۱۶ آذر سال ۱۳۰۶ جمعیتی به نام نشر معارف گیلان که هدف آن ساخت کتابخانه ملی بود تشکیل شد و سرانجام در روز پنجشنبه ۱۹ مهر ۱۳۱۳ هم‌زمان با کتابخانهٔ یاد شده، گشایش یافت. این کتابخانه اولین کتابخانه‌ای است که لفظ " "برای آن استفاده گردید و بنای آن هم‌زمان با یک سلسله ابنیه اداری و عام‌المنفعه در شمال و دورهٔ پهلوی اول انجام گرفت. نوع معماری آن تقلیدی از معماری شرق می‌باشد. (کتابخانه ملی رشت واقع در میدان شهرداری) 
 نخستین اتوبوس در ایران توسط یک بازرگان بلژیکی در شهر رشت به کار گرفته شد، اما به مرور زمان و با توجه به میزان کرایه، سودآوری و زیر ساخت‌های حمل و نقل توجیه اقتصادی آن رد شد و به همین دلیل اتوبوس به کار گرفته شده به یک تاجر ایرانی به نام (معین التجار) فروخته شد. 
 
 
 این شهر در سال ۲۰۱۵ به شبکه شهرهای خلاق جهان به عنوان زیر نظر پیوست. 
 براساس استانداردهای یونسکو شهر خلاق، شهری است که از نوآوری و توانمندی‌های شهروندان در شهری استفاده می‌کند. رشت تنها شهر ایران به همراه ۱۸ شهر دیگر جهان است که در زمینه خوراک‌شناسی در یونسکو ثبت شد. 
امروزه شهر رشت یکی از قطب‌های کشاورزی و گردشگری در سطح کشور محسوب می‌شود. رشت یکی از قطب‌های تولید برنج ایران، تولید کنندهٔ بزرگ فولادو قطب تولید نانو داروهای ضد سرطان کشور یکی از مهم‌ترین شهرهای ایران است.
 در زمستان سال ۱۳۹۴ خورشیدی، پس از مدت‌ها همفکری اعضای کارگروه تخصصی روز رشت با برگزاری نشست‌های مختلف با اساتید، دانشگاهیان، مفاخر، نخبگان و انتشار فراخوان عمومی، دریافت نظرات شهروندان به طرق مختلف و تهیه تقویم مشخص از تمامی مناسبت‌ها نسبت به انتخاب روزی مناسب برای شهر رشت اقدام نمودند و سرانجام با بررسی‌های لازم، ماه به عنوان روز رشت انتخاب گردید، روزی که رشت در ۴۵۷ سال پیشتر به عنوان مرکز سیاسی، فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی استان گیلان انتخاب شده بود.
{"title": "روز رشت", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D8%B2_%D8%B1%D8%B4%D8%AA&oldid=33853020", "language": "fa"}