یا کاریف، یک اقلیت است که در روستاهای مردمان گاریفونا در بخش غربی سواحل شمالی رایج است. زبان گاریفونا عضوی از خانوادهٔ است، اما عضو غیرعادی این خانواده است، زیرا خارج از منطقه زبانی آراواک، که محدود به مناطق شمالی است؛ به این زبان صحبت می‌شود. دیگر ویژگی خاص گاریفونا، داشتن شمار زیاد و تعداد بالای غیرعادی از و شماری از است که علت آن، گذشته‌ای پرحادثه با رویدادهای نظیر جنگ، مهاجرت و استعمار بوده‌است.
 زبان گاریفونا زمانی محدود به جزیره و بود، اما گویشوران آن، مردمان گاریفونا، از سوی در سال ۱۷۹۷ به سواحل شمالی رانده شدند. زبان گاریفونا و گویشوران آن از سواحل شمالی هندوراس، در امتداد ساحل جنوبی و شمال و گسترده شدند.
 بخشی از واژگان گاریفونا بین گفتار مردان و زنان جداست و بیان برخی مفاهیم دارای دو واژه است، یکی برای به کار بردن از سوی مردان و دیگری برای کاربرد در گفتار زنان. همچنین، اصطلاحاتی که مردان به کار می‌برند، معمولاً وام‌واژه‌هایی از زبان کاریب هستند، اما لغات مورد استفاده زنان، آراواک می‌باشند.
 زبان گاریفونا در سال ۲۰۰۸ همراه موسیقی و رقص گاریفونا به عنوان اعلام شد.
{"title": "زبان گاریفونا", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%81%D9%88%D9%86%D8%A7&oldid=33926798", "language": "fa"}