یا (به عبری: עִבְרִית با تلفظ ) یکی از و زبان بومی در است که بیش از ۹ میلیون گویشور دارد. به‌طور تاریخی، این زبان به‌عنوان زبان ، و نوادگان آن‌ها در نظر گرفته می‌شود؛ هرچند که در به آن اشاره نشده‌است. کهن‌ترین نمونه‌ها از نگارش عبری به به سدهٔ دهم پیش از میلاد بازمی‌گردد. 
 عبری به شاخهٔ از خانوادهٔ تعلق دارد و تنها زبان باقی‌مانده از و تنها نمونهٔ واقعاً موفق احیای یک است. عبری همچنین در کنار که بیشتر توسط ، و برخی از یهودیان خاور نزدیک گویش می‌شود، یکی از دو زبان زنده شاخهٔ سامی شمال‌غربی است. 
 سخن گفتن به عبری به‌عنوان زبان روزمره، در حدود سال‌های ۲۰۰ و ۴۰۰ میلادی، در پی ، متوقف شد. از آن پس یهودیان، به‌ویژه فرهیختگان و مهاجران آن‌ها، به و به میزانی کمتری ، که زبان‌های بین‌المللی آن دوران بودند، گفتگو می‌کردند. با این حال، زبان عبری برای ، ادبیات دینی، تبادلات تجاری میان یهودیان و شعرهای یهودی استفاده می‌شد تا اینکه در سدهٔ ۱۹ میلادی به‌عنوان و ادبیاتی . سپس به یهودیان فلسطین تبدیل شد و در نهایت با بنیان‌گذاری به‌عنوان زبان رسمی این کشور پذیرفته شد. برپایهٔ اطلاعات ، در سال ۱۹۹۸ میلادی، زبان ۵ میلیون نفر در سراسر جهان عبری بود. پس از اسرائیل، دارای بزرگ‌ترین جمعیت گویشور عبری است و ۲۲۰٫۰۰۰ نفر در این کشور زبان مادری‌شان عبری است. 
 ، تنها در اسرائیل است، در حالی که برای امور دینی و مطالعهٔ جوامع یهودی مورد استفاده قرار می‌گیرد. نیز به‌عنوان زبان دینی استفاده می‌شود، درحالی که زبان محاوره‌ای آن‌ها عبری نوین و عربی است. عبری به‌عنوان زبانی خارجی، اغلب توسط یهودیان و پژوهندگان اسرائیل و یهودیت، باستان‌شناسان، متخصصان در و دین‌شناسان تاریخ مسیحت مطالعه می‌شود.
 (۵ کتاب نخستین)، و بخش‌های زیادی از دیگر بخش‌های ، به نوشته شده‌اند، که بخش اعظم آن با لهجه‌ای نوشته شده که پژوهشگران اعتقاد دارند در حدود سدهٔ ششم پیش از میلاد، در حدود زمانی استفاده می‌شد. به همین دلیل، یهودیان از زمان‌های بسیار دور، از زبان عبری به عنوان (לשון הקודש)، «زبان مقدس» یاد می‌کنند. در یکی از بخش‌های نیز از عبری به نام یاد شده که به معنای است. 
 عبری در فارسی از واژه (ibrāy) ریشه گرفته که خود از واژه (Ivri، עברי) در می‌آید و یکی از نام‌های یا (یهودیان و سامری‌ها) است. به نظر می‌رسد این نام از ریشه سامی ع-ب-ر به معنای «فراتر»، «سمت دیگر»، «آن سمت» آمده‌است. اصطلاح «عبری» به‌طور کلی معنی «از آن طرف [رودخانه/صحرا]» می‌دهد و یک برای ساکنان از طرف ، و است که رودهای ، ، یا شاید شمال را میان خود و آن‌ها در نظر می‌گرفتند و عبرانیان را بدین صورت «اهل آن طرف» می‌نامیدند. 
 طبق نظر پژوهشگران عبری در دوران پادشاهی‌های و میان سال‌های ۱۲۰۰ تا ۵۸۶ پیش از میلاد زبانی گفتاری بوده‌است. پژوهشگران در مورد میزانی که عبری در زمان و رواج به عنوان زبان میانجی منطقه، زبانی محاوره‌ای بود، مباحثه دارند.
 در اوایل سدهٔ ششم پیش از میلاد، ، را تسخیر، بیشتر را تخریب و مردمش را به تبعید کرد. در دوران ، بیشتر آرامی را آموختند و برای دورهٔ چشمگیری نخبگان تحت تأثیر آرامی بودند. پس از فتح بابل به دست ، او به یهودیان اجازه بازگشت به اورشلیم را داد و در نتیجهٔ آن، گونه‌ای از آرامی در کنار عبری در اسرائیل آن دوران گویش می‌شد. با آغاز ، آرامی کاملاً جای عبری را گرفته و به زبان اولیهٔ گفتاری در میان یهودیان ، و تبدیل شده بود و یهودیان غربی و روشنفکران آن‌ها نیز به سخن می‌گفتند. البته گونه‌ای گفتاری از عبری به نام تا حدود سدهٔ سوم میلادی در یهودا رایج بود اما هیچ شکی نیست که در یک زمان خاص عبری دیگر در گفتار روزمره یهودیان کاربرد نداشت و جای آن را آرامی و سپس یونانی گرفته بودند.
 پس از سرکوب در سدهٔ دوم میلادی، یهودیان به اجبار پراکنده شدند و بسیاری از آن‌ها به جلیل نقل مکان کردند، بنابراین بیشتر گویشورانِ بومی زبان عبری در آخرین مرحله در شمال یافت می‌شدند اما رفته‌رفته همین گونهٔ گفتاری نیز از بین رفت. مسیحیت دارای جای‌نام‌ها و نقل‌قول‌های سامی است. این زبان سامی (و به‌طور کلی زبانی که یهودیان در صحنه‌های عهد جدید صحبت می‌کنند) اغلب در متن به عنوان «عبری» ذکر شده‌است؛ اگرچه تفسیر این اصطلاح به زبان آرامی اشاره دارد.
 به گویشی از عبری اشاره دارد که در کاربرد دارد (به جز نقل‌قول‌هایی از عبری توراتی) و نخستین نمونه‌های آن در بخش نخست تلمود به نام در سدهٔ دوم میلادی منتشر شده‌اند. این گویش در برخی نیز دیده می‌شود. عبری میشنایی یکی از گویش‌های عبری کلاسیک است و حدود یک سده پس از انتشار میشنا، استفاده از عبری میشنایی به عنوان زبان گفتاری کم شد و بیشتر به عنوان یک زبان مذهبی و ادبی زنده ماند.
 پس از تلمود، گویش‌های مختلف ادبی منطقه‌ای عبری در تکامل یافتند. مهم‌ترین آن بود که گویش محلی در به‌شمار می‌رفت و به عنوان گونهٔ معیار عبری در درآمد و بنابراین بر سایر گویش‌های عبری نیز تأثیر گذاشت. این عبری گاه به نام عبری تنخی شناخته می‌شود.
 نیاز برای بیان مفاهیم علمی و فلسفی از و عربی کلاسیک، عبری قرون وسطایی را تحریک کرد تا اصطلاحات و دستور زبان را از این زبان‌ها وام گیرد یا اصطلاحات معادل آن را از ریشه‌های عبری موجود ایجاد کند و باعث ایجاد یک سبک متمایز از عبری فلسفی شود. عبری در طول اعصار به عنوان زبان اصلی برای اهداف مکتوب تمام جوامع یهودی در سراسر جهان برای طیف وسیعی از کاربردها — نه تنها مراسم مذهبی، بلکه شعر، فلسفه، علوم و پزشکی، تجارت، مکاتبات روزانه و قراردادها کاربری داشت.
 با آغاز ، عبری به عنوان یک زبان گفتاری منقرض شد اما همچنان به عنوان یک زبان ادبی و زبان مذهبی یهودیت مورد استفاده قرار می‌گرفت.
 مقالهٔ اصلی: عبری چندین بار به عنوان یک زبان ادبی احیا شده‌است، که بارزترین تلاش‌ها توسط جنبش (روشنگری) در اوایل و اواسط سدهٔ ۱۹ در آلمان رخ داد. در اوایل سدهٔ نوزدهم، نوعی عبری در بازارهای اورشلیم بین یهودیان برای تجارت ظاهر شد. این گویش عبری تا حدی بود. در پایان همین سده کنشگر یهودی، ، با داشتن ایدئولوژی (שיבת ציון، Shivat Tziyon، بعداً ) آغاز به احیای عبری به عنوان زبانی گفتاری کرد. آن عبری سرانجام، در نتیجهٔ جنبش محلی که او ایجاد کرد و همچنین حضور گروه‌های جدید مهاجر، جایگزین زبان‌های یهودیان آن زمان ( (یا لادینو)، و ) یا زبان‌های محل سکونت یهودیان ( ، و ) شد.
 تا پیش از تلاش‌های الیزر بن-یهودا، چنان واژگان عبری برای امور روزمره اندک بود که افراد الفاظ کافی برای بر طرف کردن نیازهای روزانه خود پیدا نمی‌کردند. نقل است که روزی الیزر از همسرش می‌خواست که چای آماده کند، اما به جهت کمبود الفاظ عبری به همسرش گفت: «این را بگیر و این را انجام بده». او سرانجام با همکاری اهل ادب و لغت عبری، جمعیت زبان عبری را در تشکیل داد و شروع به نوشتن فرهنگ‌نامه‌ای کرد که تمام واژگان عبری در طول تاریخ در آن جمع‌آوری شده بود، البته او تا قبل از مرگش توانست پنج جلد را تکمیل کند و بعد از مرگ او همفکرانش تا سال ۱۹۵۹ بقیه فرهنگ‌نامه را تکمیل کردند. الیزر نخستین کسی بود که نظریهٔ احیای زبان عبری را مطرح و مقالات مختلفی را در روزنامه‌ها و جراید در این باره منتشر کرد. او در پی احیای واژگان فراموش شده بود و برای معانی جدیدی که زبان عبری کلمه‌ای برای آن‌ها نداشت، با ترکیب واژگان مختلف با یکدیگر، استفاده از الفاظ قدیمی عبری با تغییر معنای آن‌ها و وام گرفتن از دیگر زبان‌ها معادل‌سازی می‌کرد.
 نتیجهٔ اصلی کار ادبی روشنفکران عبری در طول قرن نوزدهم نوسازی واژگانی عبری بود. کلمات و اصطلاحات جدیدی به عنوان از مجموعهٔ بزرگ نوشته‌های عبری از زمان تنخ یا از عربی، آرامی باستان و لاتین اقتباس شدند. واژگان جدید بسیاری نیز یا از زبان‌های اروپایی به ویژه انگلیسی، روسی، آلمانی و فرانسوی گرفته شدند یا بعد از آن‌ها ساخته شده‌اند. عبری نوین در سال ۱۹۲۱ به زبان رسمی در فلسطین تحت حاکمیت انگلیس (همراه با انگلیسی و عربی) تبدیل شد و سپس در سال ۱۹۴۸ به زبان رسمی کشور تازه‌تأسیس اسرائیل معرفی شد و امروزه رایج‌ترین زبان در این کشور است.
 زبان نخست و رسمی اسرائیل است. تا سال ۲۰۱۳ حدود ۹ میلیون گویشور عبری در جهان وجود داشت که ۷ میلیون از آن‌ها عبری را روان صحبت می‌کردند. 
 امروزه ۹۰٪ از یهودیان اسرائیل کاملاً به زبان عبری مسلطند و ۷۰٪ مهارت بسیاری در آن دارند. حدود ۶۰٪ از اعراب اسرائیلی نیز کاملاً به عبری مسلطند و ۳۰٪ گزارش داده‌اند که عبری را بیش از عربی بلدند. در کل حدود ۵۳٪ از جمعیت اسرائیل به عبری به عنوان یک زبان بومی سخن می‌گویند و بیشتر سایرین می‌توانند آن را به روانی صحبت کنند. گرچه در سال ۲۰۱۳ عبری فقط زبان بومی ۴۹٪ از اسرائیلی‌های بالای ۲۰ بود و ، ، ، ، و نیز از گسترده‌ترین زبان‌های بومی سایرین بودند. حدود ۲۶٪ از و ۱۲٪ از عرب‌ها گزارش کرده‌اند که توانایی کمی در عبری دارند یا اصلاً آن را بلد نیستند. 
 برای حفظ زبان عبری به عنوان زبان اصلی کاربردی و جلوگیری از ادغام گستردهٔ واژگان انگلیسی در آن، اقداماتی انجام شده‌است. از سالانه حدود ۲٫۰۰۰ واژه برای واژگان نوین پیشنهاد می‌کند.
 عبری یکی از چندین زبانی است که مورد احترام قانون اساسی برای استفاده در اهداف مذهبی است. همچنین از ۶ ژانویهٔ ۲۰۰۵، عبری زبان اقلیت رسمی در است. 
 یک موجودی همخوانی متعارف سامی داشت که به مرور زمان تغییراتی کرده‌است. تلفظ‌های عبری نوین آمیزه‌ای از شیوه‌های مختلف یهودی است که عموماً به ساده‌سازی گرایش دارد. در تلفظ ، همخوان‌های تأکیدی با همتایان معمولی خود جایگزین شده‌اند، مثلاً /w/ به /v/ و همچنین سه همخوان [ɣ ɣ θ] در آن وجود ندارند. امروزه بیشتر اسرائیلی‌ها به دلیل تأثیرات عبری اشکنازی همخوان‌های /tʃ/ و /dʒ/ به دلیل وجود وام‌واژه‌های فراوان تبدیل به شده‌اند و /w/ نیز به همین ترتیب دوباره معرفی شده‌است.
 عبری دارای پنج واکه به دو شکل کوتاه و بلند است. این واکه‌ها در نمودار روبه‌رو نمایش داده شده‌اند:
 همخوان‌های عبری همراه با نمونه‌هایی در جدول زیر آمده‌اند
 عبری زبانی است و حالت‌هایی همچون ، و را با استفاده از به جای بیان می‌کند. گرچه، عطف نقش تعیین‌کننده‌ای در شکل‌گیری فعل و اسم دارد. برای نمون، اسم‌ها حالتی ساختاری به نام «سمیخوت» دارند که رابطه «تعلق به» را نشان می‌دهد و این برعکس ساختار در بیشتر زبان‌های دیگر است. واژگان در سمیخوت بیشتر با ترکیب می‌شوند. در گفتار نوین این ساختار را گاه می‌توان با حرف اضافه «شِل» به معنای «از» جایگزین کرد. با این حال، موارد زیادی وجود دارد که گونه‌های کاهش‌یافته باستانی حفظ می‌شوند (به ویژه در اصطلاحات و مانند آن) و «شخص»- به‌طور گسترده‌ای برای «کاهش» حروف اضافه استفاده می‌شوند.
 ترتیب واژگان در جملات در عبری به صورت است گرچه در مواردی هر نوع ترکیبی قابل قبول و بامعنا است. جملات منفی و پرسشی ترتیبی مشابه با جملات خبری دارند. پرسشی که پاسخ آن به صورت بله/خیر است با "האם" (هایم، گونه پرسشی «اگر») آغاز می‌شود، اما در گفتارهای غیررسمی تا حد زیادی حذف می‌شود.
 در عبری وجود ندارد. نیازی به حضورت فعل در همهٔ جملات عبری نیست و در حذف می‌شود؛ برای نمونه، جمله «من اینجا هستم» (אני פה ani po) فقط دو واژه دارد؛ یکی من (אני) و یکی اینجا (פה). در عبری همچنین حرف اضافه‌ای خاص به نام «اِت» (את et) برای مفعول مستقیم وجود دارد که برابر با «را» در فارسی است و مانند آن قابل حذف.
 مقالهٔ اصلی: عبری به و از نوشته می‌شود. الفبای عبری نوعی و متشکل از ۲۲ حرف است. شبیه به الفباهای و است. حروف الفبای عبری به شرح زیر است:
 عبری همیشه به عنوان زبان دینی و علمی مورد استفاده قرار گرفته‌است و در آن سامانه‌های تلفظی زیر یافت می‌شود.
 
 
 این تلفظ‌ها هنوز در آیین‌های کنیسه‌ها و پژوهش‌های مذهبی در اسرائیل و جاهای دیگر، بیشتر توسط افرادی که گویشور بومی زبان عبری نیستند، مورد استفاده قرار می‌گیرد. با این حال، برخی از اسرائیلی‌های سنت‌گرا از عبارات دینی در نماز استفاده می‌کنند.
 بسیاری از کنیسه‌های موجود در سایر کشورها، حتی اگر بر اساس آیین‌ها یا ترکیب قومی اشکنازی باشد، برای احترام به عبری اسرائیلی تلفظ «سفاردی» را پذیرفته‌اند. با این حال، در بسیاری از مدارس یهودی و کنیسه‌ها در انگلیس و آمریکا، این تلفظ چندین عنصر از زیرلایه اشکنازی خود را حفظ می‌کند.
{"title": "زبان عبری", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D8%B9%D8%A8%D8%B1%DB%8C&oldid=34794250", "language": "fa"}