به طور معمول صفت در با یکی از این دو معنی به کار می‌رود: «برای قیمت صفر» ( ) و «بدون محدودیت یا با محدودیت کم» ( ). این ابهام کلمهٔ می‌تواند در جاهایی که تمایز این دو معنی مهم است، باعث پدید آمدن مسائلی شود، چرا که این عبارات معمولاً در قوانین مرتبط با استفاده از اطلاعات مانند و به کار می‌رود.
 در به همان گستردگی ، اصطلاحات و برای طبقه‌بندی در حوزهٔ پروانه‌ها و محدودیت‌های قانونی آن‌ها، به طور خاص در مورد ، استفاده می‌شوند. برای مثال، اصطلاحات libre و gratis برای نمایش تمایز بین ( ) از (نرم‌افزار ) استفاده شوند.
 تفاوت را در شعار "به لغت free در فکر کنید نه در آبجوی رایگان" خلاصه می‌کند. 
 مفت در انگلیسی عبارت مصطلحیست که از و اقتباس شده که در نهایت از رافع جمع و حالت مفعولی از صرف اول grātia در به دست می‌آید. این به معنی «بدون هزینه» یا «با قیمت صفر» یا «مجانی» است، با این مفهوم که یک کالا یا خدمات اگر چه دارای ارزش باشد، بدون پرداخت هزینه تأمین شود.
 در انگلیسی از زبان‌های رومانیایی گوناگونی اقتباس می‌شود که در نهایت از کلمهٔ لاتین ; و ریشهٔ آن به نزدیک است و نشان‌دهندهٔ "وضعیت آزاد بودن"، آنطور که در "آزادی" است یا "داشتن آزادی" است. (OED) به به عنوان اصطلاحی که استفاده‌اش منسوخ شده، نگاه می‌کند، ولی کلمه به استفادهٔ محدودش بازگشته است. اگر چه هیچ صفت تک کلمه‌ای انگلیسی دیگری به جز وجود ندارد که منحصرا نشان‌دهنده "آزادی" باشد (بدون اینکه معنی "بدون هزینه اجباری" بدهد)، برخلاف واژهٔ واژهٔ در تعداد کمی از فرهنگ لغت‌های انگلیسی یافت می‌شود. 
 در توسعهٔ نرم‌افزار، رایج است وقتی هزینهٔ کم است، توسعه‌دهنده‌ها نرم‌افزار را بدون قیمت در دسترس بگذارند. به یکی از فرم‌های پایه‌ای و جدید این مدل می‌گویند. با رایگان‌افزار، نرم‌افزار برای استفاده‌های معمولی رایگان مجوزگذاری می‌شود: توسعه‌دهنده هیچ پولی برای جبران هزینه‌های آن دریافت نمی‌کند.
 با ظهور جنبش ، برای اعطای آزادی بیشتر به توسعه‌دهنده‌ها در حوزهٔ به اشتراک‌گذاری کد، طرح پروانه‌ای ساخته شد که به طور رایج به آن یا (FLOSS یا FOSS یا F/OSS) گفته می‌شود. از آنجاییکه صفت انگلیسی تمایز بین «برای قیمت صفر» با «آزادی» را مشخص نمی‌کند، جملات «free آنطور که در آبجوی رایگان است» (مفت، رایگان‌افزار) و «free آنطور که در آزادی بیان است» (آزاد، نرم‌افزار آزاد) اقتباس شدند. برای افراد بسیاری در جنبش نرم‌افزار آزاد، آزادی در استفاده از نرم‌افزار، ایجاد تغییرات در آن و ... به صورت یک آزادی تعبیر می‌شود چه آن نرم‌افزار یک نرم‌افزار قابل استفاده به طور رایگان باشد یا در ازای پول معاوضه شود، بنابراین این تمایز مهم است.
 این اصطلاحات برای کپسوله‌سازی این تمایز در آزاد و گرایش‌های قانون کامپیوتر به صورت و رایج شدند. این تمایز به تمایزی که در بین و به وجود آمده، شبیه است. مشابه «آبجوی رایگان»، آزادی مثبت دسترسی یکسان توسط همه بدون هزینه یا بدون توجه به درآمد را برای کالای داده شده تضمین می‌کند (با این فرض که کالا وجود دارد) و مشابه «آزادی بیان» آزادی بد، حق استفاده از چیزی را، (در این مثال، سخن) بدون توجه به اینکه در هر مورد آیا هزینه‌ای وجود دارد برای این استفاده یا نه (شما همچنان آزادی بیان دارید حتی اگر این برایتان هزینه‌بر باشد که یک روزنامه را به دست آورید) پادمان می‌کند.
 تمایز مفت/آزاد در اصل متوجه نرم‌افزار (کد) است به این معنی که کاربرها دو نوع کار می‌توانند بکنند: ( ) و ( ) . «مفت» به این مربوط است که استفاده و دسترسی به کد، بدون نیاز به هزینه و «آزاد» مرتبط با اینست که ویرایش و بازمصرف کد بدون نیاز به اجازه . هدف در جنبش ، نرم‌افزار نیست بلکه متون منتشر شدهٔ مقالات نشریات تحقیقاتی است.
 برای مطالب تحقیقاتی منتشر شده، در دسترس گذاشتن متن به صورت رایگان برای همه به صورت آنلاین (مفت) حتی قوی‌تر از این مفهوم برای کد نرم‌افزار است زیرا در مورد نرم‌افزار برخی ممکن است بخواهند کدشان را بفروشند و برخی توسعه‌دهنده‌ها ممکن است بخواهند که کدشان را به صورت رایگان منتشر کنند درحالیکه در مورد متن مقالات علمی منتشر شده، نویسندگان آن‌ها، بدون استثناء، به صورت رایگان منتشر می‌کنند: و هیچ‌کدام دنبال گرفتن وفاداری یا هزینه برای فروشش نیستند. در نقطهٔ مقابل، هر دسترسی که به کاربران بالقوه محدود شود به معنی هدر رفتن تأثیر بالقوهٔ علم‌سنجی تحقیق (دانلود، ارجاع‌ها) برای نویسندگان است و استخدام، حقوق و ارتقأ شغلی و بودجه مالی تخصیص داده شده به محققین وابسته به تحقیقشان است. برای همین اگرچه تمام توسعه‌دهندگان نرم‌افزار نمی‌خواهند که نرم‌افزارشان به صورت مفت، در دسترس باشد تمام محققان می‌خواهند مقالاتشان به صورت مفت در دسترس باشد.
 برای مطالب تحقیقاتی منتشر شده، اجازهٔ متن به مراتب ضعیف‌تر از این اجازه برای کد نرم‌افزار است چونکه برخلاف نرم‌افزار، مطالب تحقیقاتی برای ویرایش و بازمصرف در نظر گرفته نشده. (از سوی مقابل، مطالب تحقیقاتی همیشه برای بازمصرف و ویرایش در نظر گرفته می‌شود و این شیوهٔ پیشرفت تحقیقات است) وقتی ایده‌ها و یافته‌های نویسنده منتشر می‌شوند هیچ مانع کپی‌رایتی برای ویرایش، توسعه، ایجاد و بازمصرف آن‌ها تا زمانیکه به نویسنده و مرجع منتشرکننده ارجاع داده می‌شود، وجود ندارد اما ویرایش‌های صورت گرفته به متن منتشر شده مسئلهٔ دیگریست. به دور از کلمه به کلمه، نویسندگان متون علمی در حالت کلی علاقه‌ای به دادن اجازه به دیگران برای ساخت « » از متونشان را ندارند. محققان-نویسندگان همگی خوشحالند که متنشان را برای و برای و به همان اندازه برای ، در دسترس بگذارند ولی برای در حالت تغییر یافته (بدون اجازهٔ مؤلف) علاقه‌ای به اعطای این اجازه ندارند.
 رسمی و تعمیم تمایز مفت/آزاد، از به ایجاد شده است.
{"title": "رایگان در برابر آزاد", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%86_%D8%AF%D8%B1_%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D8%A8%D8%B1_%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF&oldid=34862225", "language": "fa"}