، در کاربرد امروزی آن، موجود خیالی و است که هیکلی شبیه ولی بسیار تنومند و زشت و مهیب دارد. دیو دارای و پنداشته می‌شود، گرچه در گذشتۀ بسیار دور معنا و کاربرد سراسر جداگانه‌ای داشته است.
 واژهٔ «دیو» ریشه در واژهٔ کهنِ دَئِوَ دارد، اما معنی آن در فارسی نو متضاد معنی کهنِ آن است.
 واژهٔ «دیو» ریشه در واژهٔ کهن دئو به (-daēuua) و به پارسی باستان (-daiva) دارد. دیوها خدایان هندواروپایی بودند که پس از جدا شدن ایرانیان، نزد آنها اهریمن شناخته شدنذ و از دایرۀ خدایان خارج شدند. شرح دیوان در ادبیات فارسی در ادبیات بعدی و ژانرهای دیگر بازتاب دارد. به‌جز نمونه‌ای استعاری که فردوسی از واژۀ دیو برای «انسان‌های شرور» استفاده می‌کند؛ دیوان به‌طور کلی موجوداتی کاملاً مستقل و متفاوت از انسان به تصویر کشیده می‌شوند. حماسه‌ها از سرزمین‌هایی که دیوانی چون و در آن سکونت دارند، حکایت دارند؛ که مهم‌ترین آنها در شاهنامه، مازندران نامیده می‌شود (که نباید با استان کنونی در ایران اشتباه گرفته شود). 
 این بیت از کتاب در داستان اشاره به خلق‌وخو و رفتارهای دیوگونه دارد و نشان آنکه شاهنامه تنها کتابی که افسانه در آن نیست، بلکه کتابی است تاریخی و اسطوره‌ای که به اخلاقیات و مردم‌داری بارها بها داده‌است.
 تقریباً تمامی بر این اعتقادند که یا نامی اصیل از و است و ریشۀ ندارد و سپس به راه یافت. 
 در اسطورهٔ آفرینش آمده‌است پس از آنکه دست به آفرینش جهان مینوی و مادی زد و و و پدید آمدند، هم بیکار ننشست و دست به آفرینش جهان بدی زد و در برابر امشاسپندان، و در برابر ، دیوان را پدید آورد. به‌این‌ترتیب در برابر هر ایزدی دیوی به کار گمارده شد. تعداد و شمار دیوان را مانند ایزدان بسیار می‌نویسند. آنچه از نوشته‌های اوستایی و پهلوی برمی‌آید تعدادی از آنان معروف و وظیفهٔ آنان نیز معلوم است و برخی از آنان مانند ایزدان گمنام هستند. 
 بنابر نوشته‌های اوستائی و پهلوی نام و وظائف تعدادی از دیوان چنین است:
 تا کنون ده‌ها فیلم ساخته شده‌است که در آنها اشباحی به آزار و اذیت مردم پرداخته‌اند. در تعداد اندکی نیز اشباح موجودات بی‌آزاری جلوه داده شده‌اند؛
 
 
 
 در کتاب دربارۀ حیات دیوان در ایران می نویسد: هیولاهای خیالی و شبح‌گون، ازجمله دیو، که در الاهیات پیشااسلامی، نمایندگان یک دیگری تهدیدآمیز بودند، در دورۀ اسلامی در هیبتی تازه ظاهر و به پای ثابت روایت‌های ادبی دورۀ اسلامی و فرهنگ عامۀ مردم ایران تبدیل شدند. می‌توان گفت ادب دورۀ اسلامی و فرهنگ عامۀ مردم ایران دیو و پری و اژدها را صاحب پرسونای تازه‌ای کرد. تفاوت چهرۀ این موجودات وهمی، قبل و بعد از اسلام، در تفسیری که از این موجودات وهمی می‌کنند نهفته شده‌است. این تفسیر، پیش از اسلام جنبه‌های ایدئولوژیک و سیاسی داشت، اما پس از اسلام تمایل به زیبایی‌شناسانه کردن آن بر وجه ایدئولوژیک و سیاسی آنها برتری یافت. 
 
 
 
 
 08
{"title": "دیو", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%AF%DB%8C%D9%88&oldid=35038698", "language": "fa"}