( – )، همچنین معروف به (نسب: زبیده بنت جعفر بن ) و همسر و مادر بود. وی در کنار خاله-مادرشوهر خود، خیزران، یکی از تواناترین و زیرک‌ترین زنان عصر خود بود. نامش «أمة العزیز» بود اما به «زبیده» مشهور شد. گویند پدربزرگش او را برای سفیدرویی، زیبائی و تابناکی که همچون خاله خود خیزران بود، «زبیده» نامید. به او منسوب است او بدستور خیزران به همسری پسر محبوبش هارون درآمد که دوست بچگی او بود. پس از مرگ هارون‌الرشید و قتل پسرش ، مردان او را آزار دادند، سپس زبیده به مأمون شکایت‌نامه‌ای نگاشت و مأمون او را اکرام کرد و در اسکان داد و جایگاه و مقام مادر خود را به او داد.
 زبیده بسیار به حجاج رسیدگی می‌کرد و بناهایی در راهِ بدستور او ساخته می‌شد. او را باتقوا، پرهیزکار و نیکوکار توصیف کرده‌اند. ۱۰۰ ندیمهٔ حافظ قرآن داشت. اخبار و حکایت‌های بسیاری از او در کتابهای ادبیات عربی و فارسی موجود است. نشست‌های حفظ و قرائت قرآن در نزد او برگزار می‌شد و نویسندگان و تاریخنگاران، زمزمهٔ کنیزان زبیده را که قرآن تلاوت می‌کردند، به صدای زنبورها تشبیه کرده‌اند.
{"title": "زبیده بنت جعفر", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%B2%D8%A8%DB%8C%D8%AF%D9%87_%D8%A8%D9%86%D8%AA_%D8%AC%D8%B9%D9%81%D8%B1&oldid=35153184", "language": "fa"}