کتابی پژوهشی از است از سالِ ۱۳۸۲. بیضایی در این پژوهش همانندیِ داستانِ بنیادینِ ( ) و داستانِ « » را بررسیده و با سنجشِ عناصرِ داستان‌ها به سرچشمهٔ مشترکشان اشاره و دگرگونیِ داستانی را تفسیر کرده است. 
 کتاب سالِ ۱۳۸۲، پس از نمایشِ ، نوشته شد و اردیبهشتِ سالِ بعد توسّطِ منتشر شد. سالِ ۱۳۸۴ نسخهٔ اوّلیهٔ همچون «پیوست‌های همان کتاب» نوشته شد.
 بیضایی در پیشگفتارِ کتاب توضیح داده که اندیشهٔ همانندیِ داستانِ بنیادینِ با داستانِ « » با خواندنِ دیباچهٔ بر در در ذهنش پیدا شده بوده است.
 «بیضایی در این کتاب کوشیده است تا با جستجو در اسطوره‌های هندوایرانی، و و را با و و (اژیدَهاک) تطبیق دهد.» با بررسی ریشه کتاب هزار و یک شب با ذکر شواهد و دلایل و مقایسهٔ نقل و ترجمه‌های موجود می‌نویسد: 
«داستان مادر (یا بنیادین) هزار و یک شب − اگر بدفهمی‌های احتمالی گزارشگران قرن چهارم ه‍.ق را ندیده بگیریم − عیناً همان داستان مادر کتاب نابود شدهٔ «هزار افسان» است که به نظر می‌رسد − اگرنه زودتر، نهایتاً − در قرن سوم هجری از پهلوی (یا فارسی) با نام «الف لیله و لیله» به عربی ترجمه شده بوده (است).»
 بعداً هم نظری مشابهِ نظرِ بیضایی دربارهٔ یکسانی ریشه‌های داستان ضحاک و داستان شهرزاد و شهریار داد.
{"title": "ریشه‌یابی درخت کهن", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%B1%DB%8C%D8%B4%D9%87%E2%80%8C%DB%8C%D8%A7%D8%A8%DB%8C_%D8%AF%D8%B1%D8%AE%D8%AA_%DA%A9%D9%87%D9%86&oldid=34748904", "language": "fa"}