(به : ) معروف به یا (زاده ۸ اوت ۱۸۷۹ - درگذشته ۱۰ آوریل ۱۹۱۹)، یکی از رهبران برجستهٔ علیه حکومت دیکتاتوری بود.
 زاپاتا مدافع پیشرو انقلاب در زمینه کشاورزی و یکی از قهرمانان مشهور و اسطوره‌ای بود. وی تشکیل دهنده و رهبر یک نیروی مهم انقلابی بود که در طول با نام « » شناخته می‌شد و به دلیل نقش مؤثری که در جریان انقلاب داشت به یکی از قهرمانان ملی مکزیک بدل شد و به همین دلیل جنبش انقلابی‌ای را که در سال ۱۹۹۴ میلادی از ایالت آغاز شد به احترام او زاپاتیستا یا زاپاتیستاس می‌خوانند.
 عکس زاپاتا با یک کلاه لبه پهن بزرگ ، سبیل و نوار فشنگ سیاه و سفیدی که می‌پوشید در سراسر مکزیک تصویری نمادین بود. 
 امیلیانو زاپاتا سالاسار در هشتم اوت در ایالت مرکزی در روستایی به نام (که امروزه نام دارد) از گابریل زاپاتا و کلئوفاس سالازار به دنیا آمد. 
و در ۱۰ آوریل ۱۹۱۹ در یک کمین درگذشت. 
 در آن زمان رژیم دیکتاتوری بر حکومت می‌کرد که در سال به قدرت رسیده بود. زاپاتا از خانواده‌ای متوسطی می‌آمد که توانسته بود با مقاومت در برابر شرایط سخت اجتماعی استقلال خود را حفظ کند. خانواده زاپاتا از دیرباز یکی از خانواده‌های ممتاز بود، اما در دیکتاتوری زمین‌های خود را از دست داد. با شناختی که مردم از توانمندی‌های سازماندهانهٔ زاپاتا داشتند، در سال ۱۹۰۹ او را به رهبری خود انتخاب کردند. زمانی که مذاکرات قانونی با مالکان زمین‌ها به بن‌بست رسید، زاپاتا طرفدارانش را به تصرف زمین‌ها تشویق کرد. او به یک انقلابی مسلح تبدیل شد و پیروانش به عنوان زاپاتیستها شناخته شدند. 
 زاپاتا در سن ۳۰ سالگی فرمانده نیروهای دفاعی روستا شد و این امر او را به سخنگو و نمایندهٔ هم ولایتی‌هایش بدل کرد. وی خیلی زود برای به رسمیت شناختن حقوق بومی وارد بحث و جدل و در نهایت درگیری شد. 
 در سال ۱۹۱۶ ، با اینکه در طول انقلاب همرزم زاپاتا بود، « » را که ظالم‌ترین ژنرال‌ها بود به دنبال امیلیانو زاپاتا فرستاد تا به قول کار زاپاتا را یکسره کند. «پابلو گونزالس» به دنبال زاپاتا رفت و برای این کار شهرها و روستاهایی را که گمان داشت طرفدار زاپاتا هستند ویران کرد. با این حال زاپاتا موفق می‌شد فرار کند و دوباره به جنگ بازمی‌گشت.
 در سال ۱۹۱۹ میلادی، زاپاتا با اینکه ژنرال «پابلو گونزالس» و ستوان او، سرهنگ « » با دقت در کمین او بودند توانست از دست آنها فرار کند. برای به دام انداختن زاپاتا، « » از « » خواست وانمود کند که به دولت پشت کرده و می‌خواهد به نیروهای زاپاتا بپیوندد. « » این پیشنهاد را قبول کرد و برای این که این فرار از دولت واقعی به نظر آید با همکاری « » به یک پایگاه فدرال (دولتی) حمله‌ور شد و ۵۷ سرباز را در آنجا قتل‌عام کرد. زاپاتا پس از آگاه شدن این حادثه به «گواخاردو» باور آورد و از او خواست جلسه‌ای ترتیب دهد تا با او سخن بگوید. 
 در تاریخ ۱۰ آوریل ۱۹۱۹ میلادی، « » برای این جلسه زاپاتا را به اِسیندا دِ سَن خوان (Hacienda de San Juan) در شهر چینامِکا (Chinameca) دعوت کرد. وقتی زاپاتا وارد به مکان ملاقات شد، مردان در کمین نشستهٔ «گواخاردو» او را به گلوله بستند و کشتند. 
بدن بیجان زاپاتا به شهر کواوتلا (Cuautla) برده شد تا مرگش ثابت شود. گفته می‌شود که به مردانی که زاپاتا را کشتند تنها نیمی از آنچه به آنها وعده داده شده بود پرداخت شد.
 در سال ۱۹۵۲ فیلمی با عنوان به کارگردانی و با بازی و ، بر اساس سرگذشت وی تهیه شد. 
 
امیلیانو زاپاتا: اگر در کشور عدالتی وجود ندارد، تو هم اجازه نده ارامشی برای حکومت وجود داشته باشد
 مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. « ». در .
{"title": "امیلیانو زاپاتا", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%88_%D8%B2%D8%A7%D9%BE%D8%A7%D8%AA%D8%A7&oldid=32501942", "language": "fa"}