یا (به : ) نام یک و درخشان‌ترین است.
شباهنگ کمابیش از همهٔ نقاط مسکونی دیده می‌شود و در به عنوان یک رأس شناخته می‌شود. شباهنگ با ۸٫۶ یکی از نزدیکترین ستاره‌ها به است. جرم شباهنگ ۲٫۴ برابر جرم ، و آن منفی ۱٫۴۷ است، یعنی تقریباً دو برابر پر نورتر از دومین ستارهٔ پر نور آسمان، است. چیزی که با چشم بدون ابزار فقط یک ستاره دیده می‌شود، یک ستاره‌ای است که شامل یک ستارهٔ سفید به نام Sirius A و یک به نام Sirius B می‌شود. فاصلهٔ Sirius A از همدمش بین ۸٫۲ تا ۳۱٫۵ متغیر است.
 شباهنگ هم به دلیل ذاتی آن و هم به‌خاطر نزدیکی به زمین، پرنور دیده می‌شود. این ستاره به آرامی به نزدیک می‌شود، بنابراین در ۶۰ هزار سال آینده، کمی درخشان‌تر دیده خواهد شد. بعد از آن فاصله‌اش از منظومهٔ ما بیش‌تر خواهد شد و بنابراین کم‌نورتر می‌شود. با این حال در ۲۱۰ هزار سال آینده، همچنان پرنورترین ستارهٔ آسمان شب زمین خواهد بود. 
 جرم شباهنگ حدود دو برابر خورشید است و آن ۱٫۴۲ است. این مقدار، ۲۵ برابر است اما نسبت به دیگر ستاره‌های پرنور آسمان، مثل سهیل یا درخشندگی بسیار کمتری است. سن این سامانه بین ۲۰۰ تا ۳۰۰ میلیون سال است. این سامانه در اصل از دو ستارهٔ پرنور آبی‌فام تشکیل شده بود. ستارهٔ سنگین‌تر، Sirius B، منابع خود را مصرف کرد و به یک تبدیل شد. بعد لایه‌های بیرونی خود را بیرون افکند و با رُمبش به درون خود در حدود ۱۲۰ میلیون سال پیش، به حالت کنونی یعنی کوتولهٔ سفید تغییر کرد. 
 این ستاره در قرار دارد به همین دلیل در زبان انگلیسی به آن Dog Star هم می‌گویند. نام آن در سامانهٔ «آلفا سگ بزرگ» (به : ) است. شباهنگ نشانه‌ای از شروع طغیان در مصر باستان و همچنین در یونان باستان بود. همچنین در منطقهٔ خور و بیابانک (جندق و بیابانک) همزمان با کنار روزی شباهنگ، جشن شلغم برگزار می‌شود. حال آنکه در و برای همین ستاره، نشانهٔ زمستان بود و مرجع مهمی برای جهت‌یابی در به حساب می‌آمد.
 مقالهٔ اصلی: در و زرتشتی، ستارهٔ شباهنگ، ، یا تیر (با سیارهٔ تیر یا اشتباه نشود) نامیده می‌شود، و نماد ، ایزد و و باروری خاک شناخته می‌شود. تیشتر ایزدی نیرومند است که به صورت مردی شکوهمند بر گردونهٔ خود آشکار می‌شود که هزار تیر و هزار کمان زرّین و هزار نیزه و هزار خنجر و هزار فلزین دارد و زمانی به شکل گاوی بزرگ درمی‌آید و گاهی، به شکل اسبی سفید با سم‌های بلند و بر ، دیو خشکی می‌تازد. ستارهٔ نماد اپوش‌دیو، است که درخشان‌ترین ستارهٔ صورت‌فلکی است. 
 همچنین در فرهنگ عرب پیش از اسلام این ستاره مورد ستایش بوده‌است، در ، آیهٔ ۴۹ این باور را تخطئه کرده‌است: «و اوست (خداوند یکتا) پروردگار ستارهٔ شِعری (شباهنگ)» یعنی باید آفرینندهٔ ستاره را پرستید نه ستاره را. 
 شباهنگ، پهلوی یا ، ایزدی است که یشت هشتم از آنِ او است؛ بنابراین یشت، تیشتر ستاره‌ای است سپید، درخشنده و دورپیدا. او سرشت آب دارد، توانا است و نژادش از آپم نپات است. او سَرور همهٔ ستاره‌ها است. در شایستهٔ ستایش و نیایش بودن، همسنگ هرمزد آفریده شده‌است. اگر چنین نمی‌بود، پری خشکسالی همه‌جا را از میان می‌برد. اگر او را بستایند، دشمن و گردونه‌ها و درفش‌های ایشان به سرزمین‌های آریایی وارد نخواهد شد و بیماری‌ها وارد نخواهند شد. 
 طلوع او همزمان با تازش دوبارهٔ چشمه‌های آب است. برای برآمدن و طلوع او باید گوسپندی یکرنگ را قربانی و بریان کرد؛ آنگاه او طلوع خواهد کرد. در ده شب نخستین به پیکر مردی جوان و پانزده ساله در آسمان خواهد درخشید. در ده شب دوم به پیکر گاوی زرین‌شاخ خواهد درخشید. در ده شب سوم به پیکر اسبی سپید با گوش‌های زرین و لگام زرین خواهد درخشید و آنگاه به دریای فراخکرد خواهد رفت، با اپوش‌دیو خواهد جنگید و نخست از او شکست خواهد خورد و سپس به یاری هرمز بر او پیروز خواهد شد. آنگاه دریا را به موج، جنبش، خروش و طغیان در خواهد آورد و ابر از دریا برخواهد خاست و باد آن ابر را به بوم‌ها خواهد راند و باران خواهد بارید. 
 در منطقه خور و بیابانک (جندق و بیابانک) همزمان با (طلوع سالانه) شباهنگ، جشن شلغم برگزار می‌شد.
 در میانه ایران کشاورزان قدیمی با این ستاره به خوبی آشنا هستند و چون طلوع آن همزمان است با عبور از نیمه تابستان و کاهش و خنک شدن نسبی هوا و اصطلاح ستاره خنک را بر آن نهاده‌اند.
 در و تمدن مایاها و اینکاها، اعتقاد شدیدی به ستاره‌شناسی وجود داشته‌است به طوری که خورشید، ماه و ستاره شعرا، اصلی‌ترین منابع انرژی بودند که مورد تقدیس قرار می‌گرفتند. 
 شباهنگ به عنوان پرنورترین ستارهٔ آسمان شب در نخستین سوابق رصدی، ثبت شده‌است. شباهنگ از قطب جنوب تا نهایتاً مدار ۷۳ درجه شمالی قابل مشاهده بوده و در ۱۱ دیماه (۱ ژانویه) نسبت به همه این عرضهای جغرافیایی به (اوج نیمه شبی) می‌رسد.
 این ستاره برای اهمیت ویژه داشته و آن را به عنوان باعث حاصلخیزی زمین‌های‌شان می‌شد. آن در نیمه تابستان، مبدأ سال مصری و همزمان با طغیان رود نیل بوده‌است. از افق شمال مصر و میانه ایران در بیشتر شبها آشکار بوده، آن نیمه خرداد (پیش از غروب خورشید) بوده و پس از حدود دو ماه ناپیدایی، آن نیمه مرداد (پیش از طلوع خورشید) می‌باشد. 
 این ستاره در پارسی با نام‌های کاروان‌کش، وَراهَنگ، ، شب‌کش، شباهنگ، خُنُک، تیر و نیز نامیده می‌شود. زبان‌های اروپایی نیز (به انگلیسی: ) خوانده می‌شود، ستارهٔ آلفای صورت فلکی سگ بزرگ، کلب اکبر است.
{"title": "شباهنگ (ستاره)", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%B4%D8%A8%D8%A7%D9%87%D9%86%DA%AF_(%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%87)&oldid=34805571", "language": "fa"}