یا سیستم اکستراپیرامیدال (به : ) به قسمت‌هایی از گفته می‌شود که در عمل نقش دارند ولی به‌طور مستقیم جزو یا پیرامیدال (راه کورتیکواسپینال و راه کورتیکوبولبار) نیستند.
 سیستم اکستراپیرامیدال شامل بخش‌هایی از ، و راه‌های خارج هرمی است. دستگاه خارج هرمی وظیفه تنظیم حرکات غیرارادی را برعهده دارد. امروزه این سیستم به میزان زیادی درارتباط با به کار می‌رود.
 راه‌های حرکتی نزولی شامل دو راه می‌باشند:
 
 راههای خارج هرمی که به طناب نخاعی ختم می‌شوند شامل شش راه می‌باشند.راه هرمی به علت نقش مهمی که در فرایند کنترل حرکت دارد ازنظر بالینی حائز اهمیت است.به همین ترتیب راه قشری بصل الطناب نخاعی که در ارتباط با مربوطه می‌باشد در بیماری‌های نورولوژی مهم است.
 مهمترین بخش‌ها و راه‌های سیستم خارج هرمی عبارتنداز:
 
 
 
 
 ضایعه سیستم اکستراپیرامیدال در ناحیه عقده‌های قاعده‌ای منجربه اختلالات حرکتی به صورت کاهش یا افزایش تون عضلانی (مثلاً که نوعی سفتی عضلانی است) و همچنین حرکات اضافی به صورت لرزش، ، ، و همی بالیسم می گردد.عوارض خارج هرمی که اصولاً اختلالات حرکات عضلانی هستند در اثر مصرف زیاد برخی داروها مانند و داروهای آنتی سایکوتیک نیز دیده می‌شود. خصوصاً و (Akathisia) (ناتوانی در بیحرکت ماندن) ، (ناتوانی در شروع حرکت) و انقباض عضلات گردن.
{"title": "دستگاه خارج هرمی", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%AF%D8%B3%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D9%87_%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC_%D9%87%D8%B1%D9%85%DB%8C&oldid=31279339", "language": "fa"}