(به یونانی: Ελληνικά) یک زبان مستقل، از خانوادهٔ زبان‌های است که در ، ، و سایر مناطق و بدان سخن گفته می‌شود. این زبان دارای طولانی‌ترین تاریخ مستند میان زبان‌های هندواروپایی زنده است که حداقل ۳۵۰۰ سال سابقهٔ نوشتاری را در بر می‌گیرد. سامانهٔ نوشتاری زبان یونانی نام دارد که از گرفته شده و مادر خطوط ، ، ، ، و چندین خط دیگر به‌شمار می‌رود.
 زبان یونانی دارای نقش برجسته‌ای در تاریخ و است. به علت برخورداری از هنوز دوستداران فراوانی دارد. عده زیادی از مردم جهان مایل هستند آثار ارزشمند ، و (آشیل) را به زبانی که این ادبیات در آن پدید آمده، مطالعه کنند. از یونانی همچنین برای واژه‌سازی علمی به ویژه در نجوم، و منطق و فلسفه استفاده می‌شود. ، مسیحیان، به نوشته شده و عمدتاً بر پایهٔ دو زبان یونانی و بنا شده‌است.
 در ، کاربرد یونانی به عنوان در حوزهٔ مدیترانه و بسیار رایج بود. در نهایت نیز یونانی در به صورت رسمی درآمد که این گونه از زبان به معروف است. که گونهٔ امروزی آن است در دو کشور یونان و قبرس رسمی است، در هفت کشور به عنوان زبان اقلیت شناخته می‌شود و یکی از به‌شمار می‌رود. این زبان امروزه توسط حداقل ۱۳٫۴ میلیون نفر در یونان، ، ، آلبانی، ترکیه و در جوامع دور از وطن یونانی صحبت می‌شود.
 نام یونان در از ، منطقه یونانی‌نشین ، گرفته شده‌است. این نام از زبان ریشه گرفته و هم‌اکنون علاوه بر فارسی در زبان‌های ، ، ، ، ، و به کار می‌رود.
 زبان یونانی حداقل از هزاره سوم پیش از میلاد در رایج بوده‌است. قدیمی‌ترین اثر مکتوب به یونانی مربوط به یک است که به سال ۱۴۵۰ تا ۱۳۵۰ پیش از میلاد بازمی‌گردد و باعث می‌شود یونانی قدیمی‌ترین زبان زندهٔ مکتوب لقب گیرد. در میان زبان‌های هندواروپایی، تاریخ نخستین اثر مکتوب یونانی فقط با زبان‌های منقرض‌شدهٔ مطابقت دارد.
 زبان یونانی معمولاً به دوره‌های زیر تقسیم می‌شود:
 
 
 
 
 
 مقالهٔ اصلی: در عصر حاضر، زبان یونانی وارد به نوعی شده‌است. این وضعیت نتیجه وجود همزمان دو گونهٔ نوشتاری عامیانه و رسمی این زبان است. چیزی که موجب پیش‌آمد شد. این پرسش به تضاد دو گونهٔ رقیب یعنی (گونهٔ عامیانه یونانی مدرن) و (به معنی پالایش‌یافته که ترکیبی از دموتیکی و یونانی باستان است و در اوایل قرن نوزدهم برای اهداف ادبی و رسمی در کشور تازه تأسیس یونان توسعه یافت) منجر شده‌است. در سال ۱۹۷۶، دموتیکی با گنجانیدن ویژگی‌هایی از کاتارووسا به عنوان زبان رسمی یونان درآمد که این کار منجر به زایش یونانی نوین معیار شد که امروزه برای اهداف رسمی و آموزش از آن استفاده می‌شود. 
 یکپارچگی تاریخی و هویت مداوم بین مراحل مختلف زبان یونانی اغلب مورد تأکید است. اگرچه یونانی دستخوش تغییرات ریخت‌شناسی و واجی بسیاری نسبت به مواردی که در سایر زبان‌ها دیده می‌شود شده‌است، اما تاحدودی سنن فرهنگی، ادبی و املایی آن از زمان باستان جدا نشده‌اند به حدی که می‌توان از زبان در حال ظهور است صحبت کرد. متکلمان یونانی امروزه هنوز هم تمایل دارند آثار ادبی یونان باستان را بخشی از خودشان بدانند نه یک زبان خارجی. همچنین اغلب بیان می‌شود که تغییرات تاریخی در مقایسه با برخی از زبان‌های دیگر نسبتاً اندک بوده‌است. طبق یک تخمین، یونانی هومر احتمالاً به یونانی دموتیکی نزدیک تر از قرن ۱۲ به است.
 مقالهٔ اصلی: یونانی امروزه بین ۱۳ میلیون نفر جمعیت در و همراه با جمعیتی قابل توجه در در مرز یونان و آلبانی رایج است. بخش قابل توجهی از جمعیت آلبانی بر یونانی تسلط نسبی دارند که بخشی از آن به دلیل موج مهاجرت آلبانی به یونان در دهه ۱۹۸۰ و ۹۰ است. پیش از و تبادل جمعیت در سال ۱۹۲۳، جمعیت بسیاری بزرگی از موجود بود که امروزه شمار اندکی از آن‌ها باقی مانده‌است. جمعیت کوچکی از یونانی‌ها در نیز در حاشیه مرز با یونان زندگی می‌کنند. یونانی همچنین توسط جوامع دور از وطن یونانی در ایالات متحده، استرالیا، کانادا، آفریقای جنوبی، شیلی، برزیل، آرژانتین، روسیه، اوکراین و در اتحادیه اروپا به ویژه در و رایج است.
 در طول تاریخ، جوامع و مناطق قابل توجه یونانی‌زبان در سراسر مناطق که امروزه ، ، قبرس، ، ، ، و را در بر می‌گیرد، همچنین در ناحیه که امروزه شامل ، ، ، ، ، و می‌شود و نیز به میزان کمتری در مناطق غربی در اطراف یافت می‌شدند.
 یونانی در یونان است و توسط تقریباً همه جمعیت سخن گفته می‌شود. یونانی همچنین در قبرس در کنار رسمی است. به دلیل عضویت یونان و قبرس در ، یونانی یکی از است. یونانی همچنین زبان رسمی دو شهر در آلبانی و زبان اقلیت به رسمیت شناخته‌شده در کل کشور است. در بخش‌هایی از ، ، و نیز یونانی زبان محلی یا اقلیت شناخته می‌شود. یونانی‌ها در نیز یک گروه قومی به رسمیت شناخته‌شده هستند. 
 ساختار هجایی یونانی در طول تاریخ خود، تغییر چندانی نداشته‌است: یونانی یک ساختار هجایی مختلط را داراست که اجازه می‌دهد مجموعه‌های هجایی پیچیده اما کدهای بسیار محدود وجود داشته باشد. این زبان فقط واکه‌های دهانی و یک مجموعه نسبتاً پایدار از همخوان‌ها دارد. عمده تغییرات آواشناسی در دوره هلنیستی و رومی رخ داده‌است.
 ریخت‌شناسی یونانی در تمام مراحل خود، مجموعه گسترده‌ای از ضمایر اشتقاقی سازنده، یک سامانه ترکیب محدود اما مولد و یک سامانه عطفی غنی را نشان می‌دهد. اگرچه رده‌های ریخت‌شناختی یونانی در طول زمان نسبتاً پایدار بوده‌است، تغییرات آن در همه جا، به ویژه در سامانه‌های اسمی و فعلی، وجود دارند. بیشتر تغییر در ریخت‌شناسی اسمی از مرحله یونانی کلاسیک، عدم استفاده از است. سامانه فعلی نیز مصدرها، فعل‌های آینده به صورت ترکیبی و زمان‌های نقلی و حالت اختیاری را از دست داده‌است که البته جای بسیاری از آنها را اشکال حاشیه‌ای (تحلیلی) گرفته‌است.
 بسیاری از جنبه‌های یونانی ثابت مانده‌است: فعل‌ها فقط با نهاد خود همراهی می‌کنند، استفاده از حالت‌های باقی‌مانده عمدتاً ثابت مانده‌است، حروف مقدم بر اسم هستند، تا حد زیادی پیشین هستند، عبارت‌های نسبی از اسمی که تغییر می‌دهند پیروی می‌کنند و ضمایر نسبی از جمله‌های اولیه هستند. با این حال، تغییرات ریخت‌شناسی نیز در نحو اثر گذاشته‌اند و این گونه بین نحو زبان باستان و شکل نوین آن تفاوت‌های چشمگیری وجود دارد. یونانی باستان از ساختارهای وابسته به وجه صرفی و سازه‌های مصدر بسیار استفاده می‌کرد و گونه نوین آن کاملاً فاقد مصدر است و از وجه صرفی بیشتر استفاده می‌کند. از دست دادن حالت برایی منجر به افزایش حروف غیرمستقیم اضافه نیز شد. همچنین یونانی باستان تمایل به وجود فعل در پایان جمله دارد، اما ترتیب جملات خبری در زبان نوین فعل-نهاد-مفعول یا نهاد-فعل-مفعول است.
 یونانی نوین بیشتر واژگان خود را از یونانی باستان به ارث برده‌است، که به نوبه خود یک زبان هندواروپایی است، ولی همچنین شامل تعدادی از از ، زبان مردمی که پیش از ورود نیایونانیان در یونان زندگی می‌کردند، است. امروزه بیشتر وام‌واژه‌ها در یونانی از ، و هستند. وام‌واژه‌های وارد شده به یونانی در دوره‌های قدیمی، عطف‌های یونانی را به دست آوردند و بنابراین فقط ریشه آن‌ها خارجی باقی مانده‌است. وام‌واژه‌های امروزی (از قرن بیستم تاکنون) که به ویژه از و هستند، عمدتاً عطفی نشده‌اند. ( / ) و ( و ) دیگر منابع وام‌واژگان یونانی هستند.
 یونانی در یک خانواده مستقل از قرار می‌گیرد. ممکن است زبان نیز با یونانی در ارتباط بوده‌باشد اما بیشتر پژوهشگران آن را به صورت از یونانی در نظر می‌گیرند. به جز مقدونیه‌ای، برخی از پژوهشگران را هم‌خانوادهٔ یونانی می‌دانند چرا که هردو دارای ویژگی‌های مشترکی هستند که در سایر زبان‌های هندواروپایی یافت نمی‌شود. در میان زبان‌های زنده، یونانی بیشتر به و (به صورت ) نزدیک است اما شواهد کمی برای افزودن آن به این خانواده‌ها وجود دارد. نیز توسط برخی زبان‌شناسان به گونه‌ای در ارتباط با یونانی و ارمنی در نظر گرفته شده‌است.
 مقالهٔ اصلی: زبان یونانی از سده نهم پیش از میلاد به الفبای یونانی نگاشته می‌شده‌است. این الفبا دارای ۲۴ حروف می‌باشد و یکی از کاملترین سامانه‌های الفبایی و نیز کهن‌ترین الفبایی است که هنوز نیز کاربرد دارد. در گذشته برای نشان دادن شمارگان نیز از این الفبا سود برده می‌شد ولی امروزه یونانیان از نمادهای ریاضی برای نشان دادن شماره‌ها بهره می‌برند. حروف الفبای یونانی در زیر از مرتب گردیده‌اند:
 تلفظ حروف به شکل زیر است:
 یونانی گاهی به نوشته می‌شود. این مورد بیشتر در بین مناطق یونانی‌نشین و یونانی‌های رایج است. اصطلاح (به یونانی: Φραγκολεβαντίνικα) وقتی از خط لاتین برای نوشتن یونانی در محیط‌های کاتولیک استفاده می‌شود کاربرد دارد. امروزه کاربرد الفبای لاتین برای زبان یونانی در جوامع یونانی‌زبان است.
 گویش زبان یونانی توسط یهودیان به نوشته می‌شده‌است. 
 برخی از مسلمانان و از برای نوشتار گونه‌های یونانی خود استفاده می‌کردند.
{"title": "زبان یونانی", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%DB%8C%D9%88%D9%86%D8%A7%D9%86%DB%8C&oldid=35144077", "language": "fa"}