در اوایل سدهٔ چهاردهم توسط تألیف گشت. این فرهنگ به و نیز معروف است.
فرهنگ ناظم‌الاطبا نخستین فرهنگ فارسی است که از برای نشان‌دادن کلمات ( ) استفاده کرده‌است.
 این کتاب شامل چهار جلد بزرگ و مشتمل بر ۲۶ هزار لغت و است. از ویژگی‌های این کتاب این است که بسیاری از واژگانی که در متداول است - اعم از ، ، ، و زبان‌های دیگر و همچنین اعلام تاریخی و جغرافیایی در این فرهنگ گرد آورده شده‌است.
 در هنگام تألیف این فرهنگ، ناظم الاطباء که تا آن زمان به مسلط بود، احساس کرد که یادگیری نیز برای مراجعه به منابع و مراجع مناسب لازم است. لذا در سن پنجاه و پنج سالگی با همه مشاغل و گرفتاری‌های روزمره‌ای که داشت به فراگیری انگلیسی پرداخت و پس از مدتی در این مهم توفیق یافت. گرچه این لغت‌نامه یکی از سیزده اثری است که در زمینه‌های پزشکی و غیرپزشکی از ناظم الاطباء کرمانی به جای مانده‌است، اما برای تدوین آن بیش از سایر آثار خود زحمت کشیده و حتی تا آخرین ساعات حیات خود در تألیف آن همت گماشته‌است.
 از این اثر که به نیز معروف است، از زمان تألیف آن تا بیست سال بعد، یک نسخه منحصر به فرد به خط مؤلف باقی‌مانده بود. به کوشش فرزند ، نماینده بلوچستان، طرحی به تصویب مجلس شورای ملی رساند که فرهنگ ناظم‌الاطبا را چاپخانه مجلس چاپ کند. این چاپخانه یکی از بزرگترین چاپخانه‌های ایران در آن زمان بود. در مقدمه این فرهنگ نوشته‌است:
 نسخه اصل کتاب شامل چهار مجلد بزرگ به قطع رحلی است، و به جز ۱۸۳ صحیفه آن را که کاتب (خوشنویس) نوشته، بازمانده آن به خط مؤلف است و در ۳۳۱۷ صحیفه نوشته شده‌است. این نسخه شامل ۹۹٬۵۵۲ واژهٔ و ۵۸٬۸۷۹ لغت است. یعنی روی هم رفته ۱۵۸٬۴۳۱ واژه دارد.
 این فرهنگ افزون بر دربرگرفتن بیشتر واژگان به‌کار رفته در فارسی، برای بسیاری از واژگان خلاصه‌ای از علوم به ترتیب آورده شده و بسیاری از نام‌های تاریخی و جغرافیایی و و کشورهای دیگر را نیز دربردارد.
 ناظم‌الاطبا برای تألیف فرهنگ خود از چندین واژه‌نامهٔ فارسی مانند ، ، ، و استفاده کرده‌است. برای واژه‌های عربی، او از بسیاری از لغت‌نامه‌های عربی از جمله ، ، ، ، و بهره جسته است. تعدادی از فرهنگ‌های فارسی به انگلیسی‌ای که ناظم‌الاطبا به آن‌ها رجوع کرده نیز از این قرارند: ، ، و .
{"title": "فرهنگ ناظم‌الاطبا", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF_%D9%86%D8%A7%D8%B8%D9%85%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B7%D8%A8%D8%A7&oldid=30932094", "language": "fa"}