برای دیگر کاربردها را ببینید. ( : ) یک فیلم به نویسندگی و کارگردانی است که در سال ۱۹۹۹ منتشر شد. در این فیلم بازیگرانی همچون ، ، ، ، و ایفای نقش می‌کنند. که اولین قسمت از است، آمیزه‌ای از اکشن، و دارای یک فیلم‌نامه چندلایه است که یک جامعه پادآرمان‌شهر در آینده را به تصویر می‌کشد، که در آن درک واقعیت توسط انسان‌ها در دنیایی ساختگی به نام «ماتریکس» رخ می‌دهد، که به دست ماشین آلات هوشمند برای غلبه بر جمعیت انسان‌ها، شبیه‌سازی شده‌است. این در حالی است که حرارت و فعالیت‌های الکتریکی بدن انسان‌ها به‌عنوان منبع انرژی برای ماشین آلات محسوب می‌شوند. در این بین یک برنامه‌نویس کامپیوتر به نام ، از این حقیقت آگاه شده و همراه با افراد دیگری که خود را از این دنیای رؤیایی رها کرده‌اند، به شورشی علیه ماشین‌ها برمی‌خیزند.
 فیلم به‌خاطر داشتن محتوای سنگین و ساختار پیچیده فلسفی شهرت دارد. این فیلم همچنین نمونه‌ای از سبک و علمی تخیلی به‌شمار رفته و شامل منابع متعددی از ایده‌ها و تفکرات فلسفی و مذهبی است. روشی که واچوفسکی‌ها در ساخت صحنه‌های اکشن این فیلم به‌کار گرفته‌اند تحت تأثیر ژاپنی و فیلمهای هنرهای رزمی بوده‌است. آنها همچنین از تکنیک‌های مبارزه نمایشی و وایر فو — نوعی تکنیک مبارزه با کمک هدایت افراد با سیم و مورد استفاده در فیلم‌های سینمایی اکشن سینمای — در ساخت این فیلم استفاده کرده‌اند.
 این فیلم موجب مشهور شدن جلوه بصری شد، تکنیکی که طی آن صحنه‌های اکشن فیلم به صورت به نمایش درمی‌آید اما حرکت دوربین به نحوی است که انگار با سرعت معمولی در حال جابه‌جا شدن است. این فیلم تأثیر زیادی بر فیلم‌های سبک ابرقهرمانی بعد از خود داشت. به‌طور ویژه به‌خاطر جلوه‌های ویژه، نوع اکشن استفاده شده، فیلم‌برداری و سرگرم‌کنندگی بالا مورد تحسین قرار گرفته‌است. این فیلم که از آن به‌عنوان یکی از بهترین فیلم‌های ژانر در تمام دوران یاد می‌شود، در سال ۲۰۱۲ به افزوده شد. 
 فیلم که نخستین قسمت از به‌شمار می‌رود، برنده ۴ در بخش‌های فنی و همچنین جوایز دیگری شامل و بوده‌است. فیلم در ۳۱ مارس ۱۹۹۹ در آمریکا اکران شد و توانست به فروشی جهانی معادل ۴۶۳ میلیون دلار دست یابد. اگرچه فیلم، به‌طور کلی نظرات مثبتی از منتقدین فیلم دریافت کرد و بعضی از منتقدین این فیلم را به‌خاطر اجرای موضوعات دشوار ستوده‌اند، با این‌حال، برخی دیگر معتقدند که مفاهیم عمیق فیلم، تحت تأثیر جلوه‌های ویژه آن قرار گرفته‌اند. که از آن به‌عنوان یکی از برترین فیلم‌های یاد می‌شود، در فهرست ۲۵۰ فیلم برتر ، در رتبه ۱۵ قرار دارد. 
 موفقیت این‌فیلم به‌قدری بود که سه دنباله برای آن به نام‌های (۲۰۰۳)، (۲۰۰۳) و (۲۰۲۱) ساخته شد. علاوه بر این، مجموعه تنها به فیلم محدود نماند و به دنیای ، بازی‌های ویدیویی و فیلم‌های کوتاه نیز راه پیدا کرد، که در این مسیر، واچوفسکی‌ها نقش مهمی به‌عهده داشتند.
 
 
 در یک هتل متروکه در شهری بزرگ، یک زن که بعداً مشخص می‌شود نامش ترینیتی است، در تنگنای پلیس گیر افتاده‌است. با این‌حال، او با کمک توانایی‌های ابرقهرمانی خود، موفق به شکست آن‌ها و گریز از مهلکه می‌شود اما نیروی پلیس دست به تعقیب او می‌زند. علاوه‌بر نیروی پلیس، گروه دیگری از مأموران که دارای قابلیت‌های ابرقهرمانی خاصی هستند نیز به تعقیب او می‌پردازند. ترینیتی وارد کیوسک تلفن عمومی می‌شود و تلفنی که زنگ می‌خورد را برمی‌دارد. او تنها چند ثانیه قبل از این که کیوسک تلفن مورد اصابت کامیونی حامل مأموران قرار بگیرد، ناپدید می‌شود.
 برنامه‌نویس کامپیوتری به نام توماس اندرسون، با نام مستعار « » در جامعه هکرها، احساس می‌کند یک مشکلی وجود دارد، چرا که در محیط آنلاین دائماً با عبارت ماتریکس روبرو می‌شود. ترینیتی با او تماس می‌گیرد و می‌گوید پاسخ سوالات او نزد است. گروهی از مأموران به‌همراه نیروی پلیس به رهبری مأمور اسمیت، به محل کار نئو می‌رسند و سراغ او را می‌گیرند. با این‌که مورفئوس تلاش می‌کند به‌نحوی نئو را با کمک تماس تلفنی هدایت کند تا به دست مأمورین نیفتد او دستگیر شده و تحت بازجویی برای کمک به پیدا کردن محل اختفای مورفئوس قرار می‌گیرد. آن‌ها از مورفئوس یه عنوان یک تروریست یاد می‌کنند.
 نئو آزاد می‌شود و بعداً مورفئوس را ملاقات می‌کند. او به نئو نشان می‌دهد: قرمز برای پی‌بردن به حقیقت ماتریکس و آبی برای برگشتن به زندگی معمولی و روزمره همیشگی. پس از این‌که نئو قرص قرمز را می‌خورد، واقعیتی که با آن سروکار داشت درهم می‌شکند و زمانی که بیدار می‌شود، خود را در محفظه‌ای پر از مایعات می‌یابد، در محلی که تعداد بی‌شماری از این محفظه‌ها وجود دارد و همه آنها به صورت درهم‌تنیده‌ای با رشته کابل‌هایی به یک‌دیگر متصل هستند. در ادامه او توسط مورفئوس و افراد او پیدا شده و سوار سفینه‌ای به نام می‌شود.
 در حالی‌که نئو به‌خاطر یک عمر زندگی در حالتی بدون فعالیت و خوابیده در محفظه‌ای تنگ، نیاز به بازیابی توانایی فیزیکی خود است، مورفئوس واقعیت را برای او برملا می‌کند. در اوایل ، نبردی میان انسان‌ها و ماشین‌های هوشمند رخ می‌دهد. زمانی که انسان‌ها دسترسی ماشین‌ها به را قطع می‌کنند، ماشین از انسان‌ها به عنوان منبعی از انرژی بیوالکتریک استفاده می‌کنند. آنها انسان‌ها به صورتی ناهوشیار در محیطی به نام ماتریکس نگه داشته و واقعیتی شبیه‌سازی شده را به صورت جمعی برای آن‌ها به نمایش گذاشتند. واقعیتی که نمایش دهنده جهان در انتهای و قبل نبرد انسان‌ها و ماشین‌ها بود. ماشین‌ها تمام دنیا را فتح کرده‌اند و آخرین شهر و پناهگاه انسان‌های آزاد است. مورفئوس و خدمه‌اش عضو جنبشی هستند که با هک کردن ماتریکس، اقدام به آزاد کردن انسان‌ها می‌کنند.
 مورفئوس به نئو هشدار می‌دهد که مردن در محیط ماتریکس، موجب مرگ بدن فیزیکی افراد نیز می‌شود و مأمورانی که او آنها را قبلاً ملاقات کرده در واقع برنامه‌های نگهبان بسیار قدرتمند کامپیوتری هستند که تمامی تهدیدات متوجه سیستم را حذف می‌کنند. ماشین‌ها به سنتینل‌ها که نوعی ربات‌های نگهبان هستند، دستور داده‌اند که جنبش انسان‌های آزاد در دنیای واقعی را نابود کنند.
 مورفئوس در محیط شبیه‌سازی شده نحوه مبارزه کردن در دنیای ماتریکس را به نئو آموزش می‌دهد، با این تصور که او همان موعود است، شخصی که انسان‌ها را از ماتریکس آزاد می‌کند و جنگ را به پایان می‌رساند. گروه مورفئوس و نفراتش برای ملاقات پیشگو، وارد ماتریکس می‌شوند، پیش‌گویی که ظهور شخص برگزیده را پیش‌بینی کرده‌است. او می‌گوید که نئو شخص برگزیده نیست هرچند استعداد برگزیده شدن دارد ولی انگار منتظر چیزی هست شاید منتظر زندگی بعدیش. سپس هشدار می‌دهد که او مجبور خواهد شد بین زندگی خود و مورفئوس، یکی را انتخاب کند.
 گروه در کمین مأموران و گروه ویژه پلیس قرار می‌گیرند و این ماجرا به خاطر لو دادن موقعیت گروه توسط سایفر رخ می‌دهد. سایفر یکی از اعضای خدمه است که از وضعیت ناراضی است و می‌خواهد به زندگی راحت خود در ماتریکس بازگردد. مورفئوس با در معرض خطر قرار دادن خود، به فرار بقیه گروه کمک می‌کند و درنتیجه دستگیر می‌شود. سایفر از ماتریکس خارج می‌شود و بقیه اعضای گروه را که هنوز در دنیای ماتریکس بودند، به قتل می‌رساند. قبل از این که بتواند نئو را بکشد، توسط ، یکی از خدمه که او را قبلاً زخمی کرده بود، کشته می‌شود.
 در ماتریکس مأموران مشغول بازجویی و شکنجه مورفئوس برای پی‌بردن به کد دسترسی به رایانه اصلی شهر زایون هستند. تنک پیشنهاد می‌کند که آنها مورفئوس را قبل از این‌که اعتراف کند، بکشند، اما نئو پیشنهاد می‌کند آنها به ماتریکس بازگردند و مورفئوس را نجات دهند. ترینیتی اصرار می‌کند که او را همراهی کند. در زمان نجات مورفئوس، نئو به قابلیت‌های خودش پی می‌برد و متوجه توانایی خود در مبارزه برابر و حتی شکست مأموران می‌شود. مورفئوس و ترینیتی موفق به خروج از ماتریکس می‌شوند، اما نئو در کمین مأموران گرفتار می‌شود و کشته می‌شود. درحالی که موقعیت سفینه نیز لو رفته و ربات‌های نگهبان مشغول حمله به آن هستند، ترینیتی در گوش نئو که حالا مرده‌است، نجوا می‌کند که او نمرده‌است. او عاشق نئو است و این موضوع را قبلاً پیش‌گو به او گفته‌است که ترینیتی تنها عاشق شخص برگزیده می‌شود. او نئو را می‌بوسد و نئو ناگهان در دنیای ماتریکس به‌هوش می‌آید. او با نیروی جدیدی که به‌دست آورده، مأمور اسمیت را شکست می‌دهد و درست در زمان مناسب از ماتریکس خارج می‌شود تا خدمه بتوانند از بمب الکترومغناطیس برای دفع ربات‌های نگهبان استفاده کنند. پیش گویی محقق شده و نئو در زندگی جدید، همان موعود برگزیده است.
 
 
 
 
		 
		 
		 
		 
		 
 
 
 
 
 
 
 
 
 در سال ۱۹۹۴، واچوفسکی‌ها فیلم‌نامه‌ای برای فیلم به کمپانی تحویل دادند. بعد از این‌که رئیس وقت کمپانی فیلم‌نامه را مطالعه کرد، تصمیم گرفت تا طی قراردادی حقوق قانونی مربوط به این فیلم به اضافه دو فیلم دیگر یعنی و ماتریکس را از آنها خریداری کند. اولین فیلمی بود که واچوفسکی‌ها کارگردانی آن را به‌عهده گرفتند. این فیلم با تحسین منتقدین روبرو شد. با این دستاورد، آنها درخواست کردند که کارگردانی ماتریکس را هم خودشان به‌عهده بگیرند. 
 در سال ۱۹۹۶، واچوفسکی‌ها نقش نئو را به ویل اسمیت پیشنهاد دادند. اسمیت در کانال یوتیوب خودش اشاره کرده‌است که قرار براین بوده که او نقش نئو و وال کیلمر نقش مورفئوس را به‌عهده داشته باشند. او بعداً گفته‌است که به درستی متوجه فیلم‌نامه نشده‌است و برهمین اساس بازی در فیلم وحشی را ترجیح داده‌است.
 یعنی به سرعت انتخاب و به مجموعه پیوست. اگرچه حامیان مالی پروژه مانند سیلور و حامیان قدرت‌مندی بودند با این‌حال پروژه ۶۰ میلیون دلاری ماتریکس با فیلم‌نامه‌ای پیچیده و فلسفی و جلوه‌های ویژه دشوار، هنوز برای کمپانی یک سرمایه‌گذاری عظیمی به‌حساب می‌آمد. واچوفسکی‌ها، جف دارو و استیو اسکروس، هنرمندان را استخدام کردند تا تمام داستان فیلم را به صورت نمابه‌نما در ۶۰۰ صفحه طراحی کنند. مجموعه طراحی شده موفق به گرفتن تأیید استودیو شد و تصمیم بر ساخت فیلم در استرالیا گرفته شد. به‌زودی، ماتریکس تبدیل به یک همکاری مشترک بین کمپانی و شد. 
 یکی از اولین مواردی که بازیگران باید به آن مسلط می‌شدند، فهم کامل فیلم‌نامه ماتریکس و توانایی توضیح دادن آن بود. برای این منظور، خواندن از فیلسوف فرانسوی برای اغلب بازیگران اصلی و دست‌اندرکاران تولید مجموعه، ضروری بود. اعلام کرد که علاوه بر این کتاب، واچوفسکی‌ها او را ترغیب به خواندن کتاب‌های از و همچنین از دیلان اوانس کرده بودند. گفته دوران سختی را برای تکمیل این موارد گذرانده‌است. 
 واچوفسکی‌ها از دیرباز از تحسین‌کنندگان سینمای هنگ‌کنگ بوده‌اند و برهمین اساس تصمیم گرفتند تا طراح و کارگردان فیلم‌های رزمی نمایشی را استخدام کنند تا به آن‌ها در تولید صحنه‌های مبارزه کمک کند. آماده کردن بازیگران برای اجرای حرکات اکشن با کمک سیم، به ماه‌ها زمان نیاز داشت. واچوفسکی‌ها ابتدا چهار ماه را برای این منظور در نظر گرفتند و یوئن وو-پینگ نیز در ابتدا خوش‌بین بود اما وقتی متوجه ناآمادگی بازیگران شد، نگرانی او آغاز شد. او برای افزایش قدرت بدنی بازیگران وقت زیادی گذاشت. او همچنین تمرین‌های ویژه‌ای را برای برخی بازیگران اصلی مهیا کرد. به‌عنوان مثال به‌طور ویژه با برای افزایش استقامت، برای افزایش انعطاف، برای افزایش دقت و برای افزایش ظرافت زنانه تمرین کرد. 
 قبل از پیش‌تولید، به‌خاطر بیرون‌زدگی مهره گردنی مجبور به انجام یک عمل جراحی شده بود و در زمان پیش‌تولید عملاً در دوران بهبودی خود به‌سر می‌برد. با این‌حال او به انجام شدید تمرینات خود حتی در روزهای تعطیل اصرار داشت و به‌همین خاطر یوئن وو-پینگ تمرینات سبک و مشت‌زنی را برای او در نظر گرفت. به‌خاطر این‌که در طول فرایند پیش‌تولید، ریوز هنوز در دوره بهبود خود به‌سر می‌برد و این دوره حدود دو ماه از چهار ماه تمرین برای فیلم را به خود اختصاص داد، او نتوانست به‌خوبی لگدزنی را تمرین کند و در نتیجه در طول فیلم‌برداری نیز خیلی از پاهای خود برای لگد زدن استفاده نکرد. ویوینگ هم به‌خاطر آسیب‌دیدگی در طول تمرینات، مجبور به انجام عمل جراحی لگن شد. 
 در طول فیلم، محیط ماتریکس با کدهای سبز رنگی که به‌صورت عمودی و به سمت پایین در جریان بودند، نمایش داده شد. این کدها که مرکب از تصاویر آیینه‌ای حروف (خط ژاپنی) و اعداد لاتین بودند، توسط سیمون وایتلی طراحی شده بود و او برای این‌کار دست به تولید یک رابط اختصاصی زد. در سال ۲۰۱۷، او در یک مصاحبه با سی‌نت گفت که همسر ژاپنی او در طراحی این خطوط به او کمک کرده‌است و اضافه کرد که این خطوط درواقع تهیه شده از دستور تهیه سوشی ژاپنی هستند. 
تیم تولید برای ایجاد تفاوت میان دنیای واقعی و ماتریکس سعی کردند تکنیک‌هایی را برای این منظور استفاده کنند. یکی از این تکنیک‌ها این بود که کدهای ماتریکس در زمان‌هایی که صحنه‌های فیلم مربوط به دنیای ماتریکس بود با رنگ سبز کاملاً آشکاری نمایش داده شود و زمانی که صحنه‌ها مربوط به دنیای واقعی بود، تغییر رنگ به آبی رخ دهد. از موارد دیگر در این زمینه این بود که در دنیای واقعی و خارج از ماتریکس، بازیگران دارای موهایی نامرتب‌تر و لباس‌هایی با بافت پارچه‌ای واضح‌تر بودند و همچنین در زمان فیلم‌برداری از لنزهای بزرگ‌تری برای نرم کردن پس زمینه و تأکید بیش‌تر روی بازیگران استفاده شد. 
 سفینه بخت نصر، طوری طراحی شده بود که به‌جای یک سفینه کاملاً سالم و تمیز به‌صورت یک سفینه سرهم‌بندی شده و مستعمل به‌نظر برسد. کابل‌ها به صورت عمدی در معرض دید قرار داشتند و قطعات سازنده آن نیز کاملاً با دقت قرار داده شده بودند تا از این طریق با نمایش قطعات داخلی سفینه، رابطه میان انسان و ماشین را جدایی‌ناپذیرتر نشان دهند. 
در صحنه‌ای که نئو در محفظه خواب متصل به شبکه ماتریکس بیدار شد، محفظه عمداً طوری طراحی شده بود که کثیف، مستعمل و ترسناک به‌نظر برسد. در طول مرحله تست تنفسی در محفظه، فرد ی که در محفظه قرار داشت، در کمتر از هشت دقیقه دچار افت دمای بدن و سرمازدگی شد، به‌طوری که دست‌اندرکاران مجبور شدند برای استفاده‌های بعدی، محفظه را گرم کنند. 
 کیم بارت، فیلم، گفته که لباس بازیگران را براساس شخصیت و محیطی که هر بازیگر در زمان فیلم‌برداری در آن حضور داشته، تعریف کرده‌است. به‌عنوان مثال، زمانی که توماس اندرسون (کیانو ریوز) در دفتر کارش حضور داشت، لباسی طراحی شد که ناخوشایند، ژولیده و نامرتب بود. بارت در برخی موارد سه نوع الیاف برای ساخت هر لباس استفاده کرد و همچنین مجبور بوده که به‌خاطر شرایط خاص فیلم‌برداری و صحنه‌های متفاوت مانند صحنه‌های اکشن، نیاز به پرش و آویزان شدن، میزان کارایی آن لباس برای بازی را هم در نظر بگیرد. بارت برای لباس ترینیتی چندین نوع پارچه را بررسی کرد تا بفهمد هریک از آنها چه مقدار جذب و انعکاس نور دارند. او در نهایت لباسی با جلایی جیوه‌ای و براق را برای ترینیتی انتخاب کرد. برای مأمورین، طراحی به نحوی انجام شد که لباس‌ها همانند فیلم‌های و ، نمایان‌گر سرویس مخفی و نظارت مخفیانه باشند. ساخت عینک‌های دودی مورد استفاده در فیلم، به ریچارد واکر، طراح شرکت بلایند دیزاین محول شد. 
 به‌جز چند صحنه تقریباً تمامی صحنه‌های مربوط به فیلم در استودیو فاکس و در خود شهر سیدنی در استرالیا ضبط شد. تصویربرداری طوری صورت پذیرفت که بناهای و موقعیت‌های جغرافیایی آشکار در تصویر قرار نگیرند تا فضای آمریکایی فیلم حفظ شود. فیلم‌برداری از مارس ۱۹۹۸ آغاز شد و در ماه اوت ۱۹۹۸ به اتمام رسید. فیلم‌برداری اصلی فیلم مجموعاً ۱۱۸ روز طول کشید. 
 به‌خاطر این‌که کیانو ریوز هم‌چنان در حال بهبودی ناشی از جراحی گردن خود بود، تاریخ فیلم‌برداری برخی از صحنه‌ها به زمانی موکول شد که ریوز به بهبودی کامل دست پیدا کند. در نتیجه فیلم‌برداری یا صحنه‌هایی شرع شد که نیازی به مهارت‌های فیزیکی و اکشن نداشت مانند دفتر کار توماس اندرسون، اتاق بازجویی و صحنه‌ای که نئو با ماشین به سراغ اوراکل می‌رود. صحنه معروف مربوط به جاخالی دادن گلوله‌ها توسط نئو، بر روی پشت بام شرکت سیمنتک در خیابان کنت ضبط شد. 
 موس اغلب صحنه‌های شاخص در طول فیلم‌برداری را خود و بدون استفاده از بازیگر بدلکار به انجام رساند. موس در حین تمرین صحنه‌ای که ترینیتی به سمت دیوار می‌دود، دچار آسیب دیدگی شد و نتوانست صحنه مربوط را در یک نما به اتمام برساند. 
 سازندگان فیلم قصد داشتند صحنه مربوط به ایستگاه مترو را در یک ایستگاه واقعی ضبط کنند، اما پیچیدگی صحنه‌های مبارزه و نیاز به کابل‌های لازم برای تصویربرداری مبارزات، موجب شد که تصویربرداری در محلی ساختگی انجام شود. مکان ساخته شده برای تصویربرداری در نزدیکی یک انبار تجهیزات خطوط ریلی قرار داشت.
 مبارزات مربوط به صحنه‌ای که نئو، مأمور اسمیت را به سمت سقف پرتاب کرد، به قدری دشوار بود که در زمان فیلم‌برداری، بدلکار نقش نئو، دچار چندین جراحت در نواحی مختلف از جمله شکستگی دنده، زانو و دررفتن شانه شد. 
 که در صحنه بازپرسی مورفئوس به نمایش درآمد، یک مدل با اندازه واقعی و وزنی بسیار سبک بود که با کمک کابل در حالت معلق نگه داشته شده بود. با این‌حال تیربار روی بالگرد، واقعی بود و سرعت چرخش آن روی ۵۰ درصد حالت واقعی تنظیم شده بود. 
 
 
 
 این فیلم شهرت زیادی را به‌خاطر جلوه ویژه معروف خود موسوم به کسب کرده‌است، فرایندی که طی آن دوربین ظاهراً با حرکتی با سرعت معمولی در حال ضبط صحنه‌ها به‌صورت صحنه آهسته است. تکنیکی که برای تولید این جلوه ویژه استفاده شد، در واقع نسخه‌ای توسعه داده شده از تکنیکی قدیمی در فیلم‌برداری، موسوم به تصویربرداری برش زمانی است. تکنیکی که طی آن مجموعه‌ای از دوربین‌ها در اطراف هدف قرار می‌گیرد و تصویربرداری به‌صورت همزمان انجام می‌شود. هر دوربین یک تصویر ثابت می‌گیرد و زمانی که تمامی این تصاویر به صورت یک فیلم در کنار یک‌دیگر قرار داده شوند، جلوه حرکت مجازی دوربین شکل می‌گیرد. توهم بصری ایجاد شده موجب می‌شود که مخاطب تصور کند دوربین حول هدف می‌چرخد و زمان متوقف شده‌است. 
 تکنیک تأخیر گلوله شبیه تکنیک تصویربرداری برش زمانی است اما پیچیدگی آن بیشتر است به‌طوری که حرکات می‌تواند با سرعت آهسته یا متغیر ضبط شود. با کمک این تکنیک می‌توان با حرکت دادن آهسته دوربین، مانع از این شد که زمان کاملاً متوقف شده به‌نظر برسد. برای ضبط این صحنه، قبل از شروع فیلم‌برداری، موقعیت دوربین‌ها و نحوه فیلم‌برداری از قبل با کمک مدل‌سازی سه‌بعدی، شبیه‌سازی شده بود. به‌جای آن‌که همه دوربین‌ها همزمان شروع به فیلم‌برداری کنند، تیم فیلم‌برداری دوربین‌ها به صورت نوبتی و برای کسری از ثانیه روشن کردند تا هر کدام تصویر کوچکی که به زاویه خودشان مرتبط است را ضبط کنند. این تکنیک موجب تولید فیلمی با سرعت فوق‌العاده آهسته شد، به‌طوری که وقتی تمامی فریم‌های به‌دست آمده در کنار یک‌دیگر قرار داده شد، فیلمی با ۱۲۰۰۰ فریم در ثانیه تولید شد. چون دوربین‌ها به صورت دایره‌ای استفاده شدند، نیاز به حذف دوربین‌های مقابل در هر فریم بود که این کار با کمک به انجام رسید. 
 دین دیویس مسئولیت جلوه‌های صوتی فیلم را برعده داشت. جلوه صوتی مربوط صحنه‌های مبارزه و صداهایی مانند مشت‌های رد و بدل شده با کمک یک میله فلزی نازک تهیه، ضبط و ویرایش شد. صدای مربوط به محفظه نگهداری انسان‌ها در ماتریکس، از ترکیب ۵۰ صدا تهیه شد. ساخت موزیک فیلم به‌عهده بود. او اشاره کرده‌است که استفاده از انعکاس تصاویر در فیلم زیاد دیده می‌شود، از انعکاس تصویر قرص‌های قرمز و آبی در عینک مورفئوس تا انعکاس تصویر بالگرد روی ساختمان محل نگهداری مورفئوس. دیویس در زمان ساخت به این لحظات توجه داشته و سعی کرده موسیقی متناسبی با فضای آن‌ها بسازد. 
 در زیر، فهرست ۱۰ موسیقی اصلی فیلم که برروی دی‌وی‌دی در تاریخ ۲۱ سپتامبر ۱۹۹۹ منتشر شد، قرار گرفته‌است. 
 
همهٔ ترانه‌ها توسط نوشته شده‌است. فیلم موفق شد در مجموع حدود ۴۶۳ میلیون دلار کسب کند که از این میان حدود ۱۷۱ میلیون دلار (۳۷٪ از کل فروش) در سهم فروش آمریکا و و حدود ۲۹۲ میلیون دلار (۶۳٪ از کل فروش) سهم فروش در سایر کشورها بود. به لحاظ میزان فروش، این فیلم به پنجمین فیلم دارای بیش‌ترین فروش و اولین فیلم با دارای بیش‌ترین فروش در در سال ۱۹۹۹ تبدیل شد. 
 با وجود این‌که در زمینه کسب جوایز با روبرو بود، موفق شد در هر چهار زمینه‌ای که در اسکار نامزد بود، موفق به کسب جایزه شود. برخی از جوایزی که فیلم موفق به دریافت آن‌ها شده‌است عبارت‌اند از: اسکار بهترین تدوین، اسکار بهترین جلوه‌های تصویری، اسکار بهترین تدوین صدا، اسکار بهترین میکس صدا، برای بهترین جلوه‌های صوتی، برای بهترین صدابرداری، برای بهترین جلوه‌های تصویری و برای بهترین کارگردان. لیست کامل وضعیت نامزدی و کسب جایزه این فیلم در جدول زیر آمده‌است.
 
 
 
 
 
 از جمله فیلم‌هایی است که به‌ویژه برای صحنه‌های اکشن فوق‌العاده و جلوه‌های ویژه پیشگامانه آن، تحسین منتقدین و فیلم‌سازان و نویسندگان حوزه علمی تخیلی را در پی‌داشت. برخی از به‌عنوان بهترین فیلم علمی تخیلی تمام دوران یاد می‌کنند. انترتینمنت ویکلی، را تاثیرگذارترین فیلم اکشن در دوران خود یاد می‌کند. فیلم موفق شد با ۱۵۲ در وبگاه راتن تومیتوز، نمره ۸۸ درصد را به‌دست‌آورد. در وب‌سایت متاکریتیک، موفق شد نمره ۷۳ درصد که حاصل از ۳۵ بازبینی بود را کسب کند. تماشاگران در دامنه نمره (+A) تا (F)، به این فیلم، نمره (-A) داده‌اند. 
 به فیلم سه از چهار ستاره داد و طرح فیلم و جلوه‌های ویژه را ستود. با این‌حال نظرش در مورد فیلم منفی بود و ابزار کرد «تفریحی ساده‌انگارانه برای حدوداً یک‌ساعت اول، تا موقعی که فیلم غرق در ارجاعات زیادش می‌شود … طنز به‌کار رفته به اندازه مناسب نیست و در نهایت تبدیل به اغراقی بیش از اندازه، خشک و بی‌روح و خسته کننده می‌شود.» 
 فیلم‌سازان و سازندگان مجموعه‌های علمی تخیلی به‌طور مشابهی واکنشی مثبت نسبت به فیلم واکنش نشان‌دادند. که چهره‌ای شاخص در فیلم‌های سایبر پانک است فیلم را «یک لذت پاک توصیف کرد» و ابزار داشت که «مدت زیادی بود که چنین چیزی را تجربه نکرده بودم.» او همچنین گفت که نئو شخصیت مطلق مورد علاقه من درتمامی فیلم‌ها و مجموعه‌های علمی تخیلی در تمام دوران‌ها است. فیلم را «فیلم شماره یک خود» نامید و شیوه روایی فیلم، ساختار و عمق را ستود و اعلام کرد که «این فیلم در هر سطحی که به آن نگاه کنید، موفق است»." 
 در مورد فیلم بیان کرد «من از بیرون رفتم… در حالی که مشغول فکر کردن بودم که در حال حاضر انسان‌ها می‌توانند چه نوع فیلم علمی تخیلی بسازند؟ واچوفسکی‌ها تمامی ایده‌های موجود در مورد فیلم‌های علمی تخیلی را جمع کردند و آن را به‌شکل یک ساندویچ خوشمزه همه پسند درآوردند، ساندویچی که هرکسی روی زمین مایل به بلعیدنش است». 
 واچوفسکی‌ها را برای ساخت این فیلم تحسین کرد و ابراز کرد «فارغ از این‌که در مورد چطور فکر می‌کنید، هر نمایی که آنجا است به خاطر شوق و علاقه آنها است! می‌توانید متوجه شوید که بر روی ساخت آن‌ها کاملاً فکر شده‌است». 
 گفت که « هیجان‌انگیز و اقناع کننده بود، چیزی که از انجام آن ناتوان بود. از نظر من تازه و داشتنی و از لحاظ بصری حیرت‌انگیز بود. استفاده هوشمندانه از تصاویر شبیه‌سازی شده با کامپیوتر و تعادل کامل میان واقعیت و ماورای‌واقعیت آن را شگفت‌انگیز کرد.» 
 را به‌عنوان یکی از بیست فیلم مورد علاقه‌اش بین سال‌های ۱۹۹۲ تا ۲۰۰۹ نامید. آن را یکی از عمیق‌ترین فیلم‌های علمی تخیلی ساخته شده در تمام دوران‌ها نامید. فیلم را «یک پدیده تأثیرگذار فوق‌العاده قابل لمس نامید که مخاطبین را به این فکر فرو می‌برد که هی، چی میشه اگه واقعیت این نباشه؟» 
 در ۲۱ سپتامبر سال ۱۹۹۹ و با ۲٫۳۵:۱ بر روی دیسک لیزری برای نمایش خانگی، توسط در آمریکا عرضه شد. نسخه فیلم در هر دو قالب تمام صفحه و در تاریخ ۷ سپتامبر ۱۹۹۹ عرضه شد. بعد از انتشار دی‌وی‌دی، فیلم به محصولی تبدیل شد که موفق به فروش بیش از یک میلیون نسخه در آمریکا شد و در ادامه رکورد فروش بیش از ۳ میلیون نسخه را نیز به‌دست‌آورد. نسخه نهایی مجموعه سه‌گانه بر روی در ۲۲ مه ۲۰۰۷ و بر روی در ۴ اکتبر ۲۰۰۸ عرضه شد. همچنین نسخه اولترا اچ‌دی بلوری نیز در ۲۲ مه ۲۰۱۸ در دسترس علاقه‌مندان قرار گرفت. 
 در ساخت فیلم از مضامین، مفاهیم و کارهای ادبی و سینمایی متعددی استفاده شد از اسطوره‌شناسی گرفته تا فلسفه و مذاهبی مانند ، ، ، و . 
 محفظه‌های خواب به‌نمایش گذاشته در فیلم با تصاویر به‌نمایش گذاشته در فیلم در سال ۱۹۲۷ و کارهای گرافیست هلندی مقایسه شده‌اند. واچوفسکی‌ها از به‌عنوان منبعی مهم برای ساخت ، یاد کرده‌اند. صحنه‌های اکشن فیلم به‌صورت زیادی وام‌دار فیلم‌های اکشن به کارگردانی بوده‌است. هنرهای رزمی نمایشی مورد استفاده در فیلم الهام گرفته از فیلم مشت افسانه با بازی و محصول سال ۱۹۹۵ است. صحنه‌های رزمی این فیلم باعث شد که واچوفسکی‌ها، وو را برای طرحی صحنه‌های مبارزه استخدام کنند. گفته‌است که واچوفسکی‌ها در ابتدا سعی کردند ایده خودشان در مورد را با نشان دادن انیمه به او منتقل کنند و بعد به او گفتند که ما می‌خواهیم چنین چیزی را در عمل تولید کنیم. 
 در فیلم یک نسخه از کتاب شباهت و شبیه‌سازی از ، فیلسوف فرانسوی که در سال ۱۹۸۱ چاپ شده‌است، دیده می‌شود. علاوه‌براین مورفئوس نقل قول «بیابان واقعیت» از این کتاب در دیالوگ‌های خود استفاده می‌کند. همچنین بازیگران ملزم شده بودند که پیش از شروع فیلم‌برداری، برای فهم بهتر فیلم، این کتاب را مطالعه کنند. با این‌حال معتقد است که فیلم ایده و کار او را با کژتابی نمایش داده و در فهم ایده‌های او دچار بدفهمی شده‌است. علاوه‌بر این کتاب، خواندن دو کتاب دیگر به‌نام‌های خارج از کنترل: زیست‌شناسی جدید ماشین‌ها، سیستم‌های اجتماعی و جهان اقتصادی از کوین کلی و همچنین از دیلان اوانس به بازیگران توصیه شده بود. 
 فیلم چندین بار به کتاب اثر اشاره داشت. فیلم در ژانر قرار دارد و از همین رو سازندگان آن از کارهای انجام شده در این زمینه الهام گرفته‌اند. به‌عنوان مثال واژه «ماتریکس» خود برگرفته از رمان نوشته شده توسط است. 
 ویلیام ارواین پیشنهاد کرده‌است که ایده ماتریکس –واقعیت ساخته شده توسط ماشین‌های شرور– نوعی تلمیح و گوشه چشمی به اثر از و ایده او در باب یک است. طرح مشابهی را می‌توان در سناریو پیشنهاد شده توسط مشاهده کرد. همچنین گفته می‌شود که ارتباطاتی میان فیلم و تمثیل غار از وجود دارد. ادعا می‌شود که فلسفه نیز بر فیلم مؤثر بوده‌است، به‌طوری که این تأثیر از نوع برخورد شخصیت‌ها با یک‌دیگر در درون ماتریکس، قابل مشاهده است. کانت در کتاب بیان می‌کند که شناخت انسان در محیط پیرامون از طریق ابزاری ساختگی همچون زبان صورت می‌پذیرد و این علتی است که تمیز دادن واقعیت از آنچه به اشتباه درک شده‌است را دشوار می‌کند. این به این معنی است که انسان‌ها خود عامل گمراهی خود هستند و برای این که به حقیقت دست بیابند بایستی به میل خود و به‌طور آزادانه انتخاب کنند که به‌دنبال حقیقت باشند. این ایده را می‌توان در مأمور اسمیت در مورد ماتریکس مشاهده کرد، او می‌گوید که هدف از ایجاد ماتریکس، ساخت آرمان‌شهری بی‌عیب، بدون رنج و سختی و پر از شادی، برای انسان‌ها بوده‌است. 
 اندرو گودوسکی مواردی مانند تولد نئو به صورت باکره، شک نئو به خودش و پیش‌گویی‌هایی که از آمدنش خبر می‌دهند را اشاره‌هایی به مسیح می‌داند. در میان اشارات احتمالی، پیشنهاد شده‌است که شخصیت ترینیتی با توجه به نوشتار یکسانش، اشاره به موضوع در مسیحیت دارد. همچنین به‌خاطر این جملاتی که مورفئوس به نئو می‌گوید: آیا تا به‌حال رؤیایی دیده‌ای که نتوانی به واقعی بودن یا نبودنش پی‌ببری؟ چه اتفاقی خواهد افتاد اگر نتوانی از رؤیایی که در حال دیدن آن هستی، بیدار شوی؟ چطور قادر خواهی بود میان دنیای واقعی و دنیایی که در رؤیا می‌بینی، تفاوتی قائل شوی؟، بیان می‌شود که شخصیت مورفئوس برگرفته از فیلسوفی چینی به‌نام است. 
 فیلم اثری انکار نشدنی بر گذاشت. استفاده از تکنیک وایر فو و هنرهای رزمی نمایشی روش جاری و متداول در صحنه‌های رزمی فیلم‌های هالیوودی را تحت تأثیر قرار داد، به‌طوری که آن‌ها را بیشتر به سمت هنرهای رزمی شرقی کشاند. این موفقیت باعث که سایر فیلم‌ها نیز ترغیب به استفاده از این تکنیک مبارزه شوند، که ، و از جمله آن‌ها بودند.
 تکنیک تأخیر گلوله استفاده شده در به عنوان ایده محوری و همچنین در بازی سوپرهات و دنباله‌های آن مورد استفاده قرار گرفت.
 در سال ۲۰۰۱، فیلم در رتبه ۶۶ در لیست قرار گرفت. در سال ۲۰۰۷ توسط به‌عنوان بهترین فیلم علمی تخیلی ۲۵ سال گذشته انتخاب شد. در سال ۲۰۰۹، این فیلم توسط امپایر ریدر در رتبه ۳۹ در لیست قرار گرفت. 
 فیلم در سال ۲۰۱۲، توسط به‌عنوان فیلمی ، وارد شد. 
 به دنیای سینما محدود نماند و پس از موفقیت قسمت اول از سه‌گانه ، ایده آن به دنیای کتاب‌های کمیک، بازی‌های ویدئویی و انیمیشن نیز راه پیدا کرد. واچوفسکی‌ها سعی کردند با توسعه دنیای به حوزه‌های دیگر، امکان کار بیشتر بر روی شخصیت‌های دنیای و ارائه اطلاعات و جزئیات بیشتر در مورد آن‌ها را فراهم کنند.
 ، یک به سبک اکشن ماجرایی و کارگردانی است که توسط شرکت ، همزمان با دو قسمت دیگر مجموع ساخته و در ماه مه سال ۲۰۰۳ عرضه شد. داستان این بازی که اولین اسپین‌آف از مجموعه محسوب می‌شود، همزمان با خط داستانی قسمت دوم مجموعه است و واچوفسکی‌ها برای آن بیش از یک ساعت فیلم اختصاصی تولید کرده‌اند. ، موفق شد در هجده روز اول انتشارش، یک میلیون نسخه به فروش برساند، که این فروش پس از شش هفته، به ۲٫۵ میلیون نسخه و در انتها توانست به فروش ۵ میلیون نسخه‌ای دست یابد. 
 ، یک بازی ویدئویی در سبک بازی نقش آفرینی بر خط گسترده‌است که ابتدا توسط توسعه یافت و سپس به‌دست و در سال ۲۰۰۵ منتشر شد. کارگردانی این بازی به عهده واچوفسکی‌ها بود اما وظیفه نویسندگی را برعهده گرفت. 
 ، یک بازی ویدئویی در سبک تیراندازی سوم شخص، به نویسندگی و کارگردانی واچوفسکی‌ها و سومین اسپین‌آف از مجموعه است که توسط شرکت شاینی انترتینمنت تولید و با کمک در نوامبر ۲۰۰۵ توزیع شد. 
 ، یک چند قسمتی آمریکایی-ژاپنی به تهیه‌کنندگی واچوفسکی‌ها است که در سال ۲۰۰۳ و بر پایه مجموعه ساخته شد. این مجموعه انیمیشن کوتاه شامل ۹ قسمت است که واچوفسکی‌ها نویسندگی چهار قسمت آن را به‌عهده داشتند. این مجموعه به قبل از اتفاقات رخ داده در دنیای به‌تصویر کشیده شده در سه‌گانه می‌پردازد، زمانی‌که آغاز جنگ میان انسان‌ها و ماشین‌ها، منجر به شکل‌گیری ماتریکس شد. 
 کتاب‌های کمیک، یکی دیگر از حوزه‌هایی بودند که در آن، توسعه و ارائه اطلاعات بیشتر در مورد شخصیت‌های دنیای به‌وقوع پیوست. در ادامه لیست برخی از کتاب‌های کمیک منتشر شده قرار گرفته‌است:
 
 
 پس از ساخت اولین قسمت از مجموعه ، واچوفسکی‌ها دو قسمت دیگر از این مجموعه به نام‌های و (هردو ۲۰۰۳) را تولید کردند تا مجموعه سه‌گانه را تکمیل نمایند. اگرچه واچوفسکی‌ها بعد از ساخت ، اعلام کردند که قصد ساخت دنباله بیش‌تر برای مجموع را ندارند اما در نهایت شرکت با همکاری ، تصمیم به ساخت از این مجموعه گرفت. کارگردانی این قسمت که هنوز عنوان آن اعلام و به‌علت دچار تعویق در فیلم‌برداری نیز شده‌است به‌عهده است و مطابق آخرین اعلام قرار است در ۱ آوریل ۲۰۲۲ اکران شود. 
 در مارس ۲۰۱۷، گزارش کرد که مشغول تهیه مراحل اولیه برای تولید مجموعه تلویزیونی است. تا اکتبر ۲۰۱۹، تأیید کرده‌است که فیلمنامه‌ای که او برای این مجموعه نوشته، مربوط به دوران قبل از اتفاقات است.
{"title": "ماتریکس", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D9%85%D8%A7%D8%AA%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%B3&oldid=34661986", "language": "fa"}