دانشگاه‌هایی هستند که در آن‌ها رشته‌های گروه تدریس می‌شود و زیر نظر فعالیت می‌کنند. این دانشگاه‌ها علاوه بر وظیفهٔ اصلی خود که آموزش و تربیت در رده‌های مختلف گروه پزشکی است، متولی و در منطقهٔ تحت پوشش خود هستند و بر امور مؤسسات درمانی تابعه از جمله ، مراکز بهداشتی درمانی شهری و روستایی، و پایگاه‌های نظارت می‌کنند. 
 سابقهٔ به زمان تأسیس در سال ۱۲۳۰ خورشیدی بازمی‌گردد. رشتهٔ پزشکی یکی از رشته‌های اولیهٔ این مؤسسه بود. در سال ۱۲۹۷، بخش‌هایی از دارالفنون که مرتبط به پزشکی بود از آن جدا شد و «مدرسهٔ طب» نام گرفت. در همین دوره، به‌خصوص از سال ۱۳۰۷، آموزش پزشکی نظم و قوام بیشتری پیدا کرد و به دوره‌های آموزشی «علوم پایه» و «بالینی» تقسیم شد. مدرسهٔ طب در نهایت در سال ۱۳۱۳ با تأسیس در آن ادغام شد. دانشکده‌های پزشکی ، و در سال ۱۳۲۵ تأسیس شدند و در سال ۱۳۲۸ نیز دانشکده پزشکی شروع به کار کرد. دانشکده‌های علوم پزشکی ( فعلی)، ، ، ( فعلی)، ، ، ، ، ، و تا پیش از وقوع تأسیس شدند. 
 پس از و تغییر در بافت وزارتخانه‌ها در ایران، در سال ۱۳۶۵، تشکیلات آموزش رشته‌های علوم پزشکی از منفک شد و با آن زمان ادغام گردید. این مجموعهٔ جدید تحت عنوان به کار خود ادامه داد. دانشگاه‌های جامع کشور نیز به تبع آن به تدریج به دو مؤسسهٔ مستقل با مدیریت جداگانه منفک شدند که یکی از آن‌ها که مربوط به حوزه‌های بود، «دانشگاه علوم پزشکی» نام گرفت. فرآیند تأسیس دانشکده‌های که با وقوع متوقف شده بود، در سال ۱۳۶۱ با تأسیس دانشکده‌های علوم پزشکی در و از سر گرفته شد و عمدهٔ دانشکده‌های علوم پزشکی کشور از همان سال تا پایان دههٔ ۱۳۶۰ تأسیس شدند. 
 در حال حاضر ۵۱ دانشگاه و ۱۶ دانشکدهٔ علوم پزشکی دولتی و ۹۶ واحد مجری علوم پزشکی دانشگاه آزاد اسلامی واحد در کشور فعال هستند. بر اساس آماری در سال ۱۳۹۵، حدود ۲۵۰ هزار دانشجوی علوم پزشکی تحصیل می‌کنند. 
 
 
 دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور و زیرمجموعه‌های در حوزهٔ سلامت به لحاظ شاخص‌هایی مانند نیروی انسانی و تجهیزات به ۱۰ کلان‌منطقه طبقه‌بندی شده‌اند. همچنین وظایف دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور در این بازنگری در چهار لایهٔ فراملی، ملی، استانی و منطقه‌ای تقسیم‌بندی شده‌است.
 ۱۰ کلان منطقه حوزهٔ آموزش سلامت در کشور به شرح ذیل تقسیم‌بندی شده‌اند:
{"title": "فهرست دانشگاه‌های علوم پزشکی ایران", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA_%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%B9%D9%84%D9%88%D9%85_%D9%BE%D8%B2%D8%B4%DA%A9%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&oldid=34328763", "language": "fa"}