یا (تولد ۵۸۶ قمری/۱۱۹۰ میلادی - درگذشت ۶۴۹ قمری/۱۲۵۱ میلادی) از شاگردان بلاواسطه معروف به بوده است. چهره سرشناس تصوف ایرانی که او را می‌توان بحقه پدر تطبیق ادیان نامید، از شاگردان او می‌باشد.
 سعدالدین حموی برای تکمیل سلوک خود مدتی را در جبل قاسیون (دمشق) گذراند و سپس در خراسان در در محل تولد خویش اقامت گزید. از آثار او کتاب «المصباح فی التصوف» با تصحیح در به چاپ رسیده‌است. او به حکمت اعداد (علم الفبای فلسفی) و فن جدول‌سازی رمزی مشغول بود. بیشتر آثار او به می‌باشد.
 چون سعدالدین مدتی در حمام یکی از شهرهای یا جبل قاسیون اقامت داشته به همین جهت به حموی معروف شده‌است.
 در بین ادبا اتفاق نظر در زاد روز مرگ وی وجود ندارد اما اجما کلی سال ۵۸۶ را زادروز حموی و سال ۶۴۹ ه. ق سال وفاتش ذکر کرده‌اند.
 به نقل از یک مجموعه خطی که در دانشگاه تهران نگهداری می‌شده است منقول از خط برادرش نسبت وی را به معروف به ذکر کرده‌است: [[محمدبن الموید بن ابی بکر جمال ابن عبدا... بن احسین علی بن ابن عبدا... محمدبن حمویه عثمان بن سعدالدین او سعدبن نصرا... بن محمدبن الشیخ ابی اسمعیل عبدا... انصاری]]. بر این اساس شیخ سعدالدین حموی جوینی از عرفای قرن ۶ و ۷ ه. ق است که در بحرآباد متولد شد، تحصیلات اولیه‌اش را در سبزوار و نیشابور گذراند و به منظور کسب فیض از محضر اساتید و مشاهیر وقت به مدت ۲۵ سال از محضر اساتیدی چون خواجه نجم الدین کبری، صدرالدین قونوی و شهاب الدین خیوفی مستفیض و مفیض به شاگردانی چون شمس الدین طبری و ... گردید، وی را رائض به معنی رام‌کننده میدان دری و تازی و خسروایوان حقیقی و مجازی سیر و سلوک از عین به یقین گفته‌اند.
حموی سعدالدین بعد از مرگ معین الدین جاجرمی مدرس مدرسه شد و آورده‌اند که بعد از نیشابور به خوارزم رفت و به صحبت شیخ نجم الدین کبری پیوست و از او اجازه ارشاد یافت، سپس به موطن خود بحرآباد جوین بازگشت و خلعت‌های شاهانه را فروخت و با پول آن خانقاه خود را تعمیر کرد وی در روز عید قربان سال ۶۵۰ ه. ق درگذشت. 
 یکی از شاگردانش قطعه شعری در ماده تاریخ وفات وی به شرح زیر سروده است:
 صاحب کتاب ریاض العارفین از کرامات وی این چنین نام برده است:
گویند وقتی مدت سیزده روز از بدن وی منسلخ شده بود و وی به مانند قالبی بی جان افتاده بود پس از مدتی مذکور به خویش آمد سوگند خورد که از این کیفیت خبری ندارم، غرض فرید زمان و وحید بود.
 به نقل استاد محمّدی در کتاب نجم کبری، (انتشارات طرح نو، سال ۱۳۸۰) صفحات ۲۱۵ و ۲۱۶ سعدالدین حموی از سوی شیخ نجم الدین کبری اجازه‌ی مکتوب طریقتی دارد و این جزو اوّلین اجارات سلوکی و طریقتی در تاریخ عرفان و تصوّف است.
 از آثار سعدالدین حموی می‌توان به کتب زیر اشاره کرد:
 
 
 
 
 
 وی در نظم و نثر فارسی و عربی مهارت داشته از جمله اشعار وی است:
{"title": "سعدالدین حموی", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%B3%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86_%D8%AD%D9%85%D9%88%DB%8C&oldid=34272845", "language": "fa"}