این مقاله دربارهٔ سرزمین‌های قطبی جنوب و قاره آن است. برای عرض جغرافیایی ۹۰ درجه جنوبی را ببینید. (به : ) در است. این قاره سردترین جای زمین است و کمابیش همه آن با پوشیده شده‌است. جنوبگان پنجمین قاره بزرگ زمین پس از ، ، و است؛ ولی با این وجود کمترین را میان همه قاره‌ها دارد. همچنین بلندترین میانگین ، کمترین میانگین و پایین‌ترین میانگین در میان همه قاره‌های جهان به این قاره تعلق دارد. همچنین بالغ بر ۸۰٪ از ذخایر کره زمین در جنوبگان قرار دارد. در این قاره، نزدیک به ۳۰ کشور نزدیک به ۷۰ دارند که ۴۰ پایگاه سالانه یا همیشگی و ۳۰ پایگاه تابستانی هستند.
 استاندارد بدون توجه به قلمرو ادعایی کشورها، به جنوبگان، را داده‌است. در جنوبگان هر پایگاه بسته به وابستگی به کشور خود از و ویژه خود استفاده می‌کند. دلار جنوبگان سوغاتی است که در پایگاه‌های و فروخته می‌شود اما پشتیبانی قانونی ندارد. 
 
		 
		 
		 
 باور به وجود سرزمینی جنوبگانی یعنی قاره‌ای بس بزرگ که در دورترین جای زمین قرار گرفته باشد تا بتواند توازن کره زمین را در برابر خشکی‌های بزرگ شمال آن حفظ کند از زمان در وجود داشته‌است. نظریه وجود این سرزمین منسوب به است و توسط بطلمیوس بسط یافته‌است. بطلمیوس معتقد بود مساحت زمین‌های شمالی و جنوبی زمین باید برابر باشد و به همین دلیل نتیجه می‌گرفت که سرزمینی ناشناخته در جنوب وجود دارد. ترسیم خشکی‌های بزرگی در جنوب زمین در کهن، مانند نقشه‌های معروف ، رایج بود.
 دور زدن و در قرن‌های ۱۵ و ۱۶ میلادی احتمال وجود سرزمینی در جنوب را افزایش داد. در سال ۱۶۰۶ جزیره‌ای بزرگ در جنوب توسط اروپاییان کشف شد که گمان می‌رفت بخشی از باشد و به همین دلیل استرالیا (به معنای «جنوبیه» در ) نام گرفت. به دنبال ایده برابری مساحت زمین‌های شمالی و جنوبی و کافی نبودن مساحت استرالیا برای تأمین این برابری، سفرهای اکتشافی متعددی در و در مدارهای نزدیک به انجام شد تا باقی‌مانده این سرزمین نیز کشف گردد.
 در سال ۱۷۷۳، و خدمه‌اش از گذشتند، اما در فاصله ۲۴۰ کیلومتری جنوبگان به جزیره‌ای رسیدند و سپس بازگشتند. در سال ۱۸۲۰، یک کاروان دریایی به فرماندهی و ، یک کاروان به سرکردگی و یک ملوان آمریکایی به نام مدعی شدند که جنوبگان را مشاهده کرده‌اند. نخستین فرود بر جنوبگان احتمالاً یک سال بعد توسط دریانورد آمریکایی اتفاق افتاده‌است. با سفرهای جستجوگرانه بسیاری که در آغاز انجام پذیرفتند، شکل گرفت. سرانجام در ۱۴ دسامبر ۱۹۱۱، توانست به جنوبگان برسد. انگلیسی در مدت زمان کوتاهی پس از وی به جنوبگان رسید اما دریافت که پیش از وی، کاروان دریایی نروژ به جنوبگان رسیده‌اند.
 هیچ در این قاره زندگی نمی‌کند.
 به دلیل تأثیر جنوبگان بر روی زمین، موقعیت منحصر به فرد آن در قطب جنوب، منابع بسیار زیست‌محیطی و و دست نخورده‌اش به کانون توجه جهانیان تبدیل شده‌است. به صورتی‌که می‌توان از آن به عنوان یک آزمایشگاه طبیعی برای علمی در بسیاری از شاخه‌های علوم بهره جست؛ زیرا این منطقه، ناحیه‌ای کلیدی و مهم برای فهم زمین و محیط زیست آن است. ویژگی‌های منحصر به فرد جنوبگان، در طی ۵۰ سال گذشته، امکان پژوهش بر روی خاستگاه خشکی‌ها، ، و زمین را برای دانشمندان فراهم آورده‌است. شاخص‌های مورد نیاز جهت پیش‌بینی مدل‌های و الگوی چرخش سامانه‌های اقیانوسی در اختیار پژوهش‌گران قرار می‌دهد. بدست آمده از این قاره به عنوان یک مخزن ارزشمند اطلاعات در خصوص اقلیم گذشته و تاریخ محیطی زمین محسوب می‌شوند. 
 جنوبگان منطقه‌ای مهم و است. اهمیت اقتصادی آن به دلیل وجود منابع طبیعی و است. اهمیت راهبردی آن به خاطر مسیر است که در زمان ، اهمیتی حیاتی برای آمریکا داشت؛ زیرا آمریکایی نمی‌توانند از عبور کنند. پس از اهمیت اقتصادی جنوبگان به خاطر منابع نفتی بر اهمیت راهبردی آن برتری یافته‌است. 
 امروزه هیچ‌گونه کنش اقتصادی در جنوبگان وجود ندارد و تنها در بیرون و در اندازه کوچک در ساحل جنوبگان دیده می‌شوند.
 اگرچه منابع ، ، ، ، ، ، ، ، و دیگر در جنوبگان یافت شده‌اند اما برای بهره‌برداری به اندازه کافی بزرگ نیستند. در تصویب هرگونه تلاش برای بهره‌برداری از ذخایر معدنی را از میان برد. در با تصویب توافقی، هر گونه امکان از میان رفت. بازنگری در مفاد این توافق، تنها در سال ممکن است و در صورت بازنگری محدودیت‌های بیشتری بر و بهره‌برداری در نظر گرفته خواهد شد. مهم‌ترین کنش اقتصادی در جنوبگان ماهی‌گیری است. در سال‌های ۲۰۰۰–۲۰۰۱ گزارش شد که ۱۱۲٬۹۳۴ تن ماهی گرفته شد. از ۱ ژوئیه ۱۹۹۸ (میلادی) تا ۳۰ ژوئن ۱۹۹۹ (میلادی) ۱۱۹٬۸۹۸ تن ماهی به صورت قانونی گرفته شد. 
 گردش‌گری اکتشافی در اندازه کوچک از وجود داشته و امروزه در و پروتکل حفاظت از محیط زیست جنوبگان گنجانده شده‌است. اما بر پایه به صورت خود تنظیم کار می‌کند. همه گردشگری، عضو اتحادیه بین‌المللی گردانندگان گردشگری جنوبگان نیستند اما اعضای این اتحادیه ۹۵٪ کنش‌های را انجام می‌دهند. بیشتر مسافرت‌ها با کشتی‌های کوچک یا متوسط اندازه و در چشم‌اندازهای زیبا و با جانوران بومی جنوبگان انجام می‌شوند. در تابستان سال‌های ۲۰۰۶–۲۰۰۷ نیم‌کره جنوبی، ۳۷٬۵۰۶ و در ۲۰۱۵–۲۰۱۶، ۳۸٬۴۷۸ گردشگر از جنوبگان دیدن کردند که بیشتر آنها سوار بر کشتی‌های تجاری بودند. 
 
نگرانی‌هایی دربارهٔ تأثیر احتمالی گردشگران بر محیط زیست و اکوسیستم وجود دارد. برخی کنش‌گران محیط زیست و دانشمندان برای وضع محدودیت بیشتر بر قوانین سختگیرانه‌تر برای کشتی‌ها و سهمیه گردشگران، فراخوان دادند. مهم‌ترین واکنش‌های کشورهای عضو سیستم پیمان جنوبگان، گسترش و عضویت در اتحادیه بین‌المللی گردانندگان گردشگری جنوبگان، راهنمای استفاده از سایت گردشگری، وضع محدودیت‌های جای کناره‌گیری کشتی و فرود ، و بستن یا کم کردن بازدید از جاهای پر بازدید بود. تا پیش از سقوط در استرالیا و پروازهای گردشگری بدون فرود به جنوبگان داشتند. از میانه شرکت بار دیگر این پروازها را از سر گرفت. مقالهٔ اصلی: بر پایه ، سراسر این قاره تنها منطقه‌ای برای پژوهش علمی است و هر گونه و ادعای مالکیت در آن ممنوع است. 
 تا کنون ۷ کشور بر بیشتر نقاط جنوبگان ادعای مالکیت داشته‌اند. یک منطقه نیز مورد ادعا قرار نگرفته‌است.
 استرالیا با ادعای مالکیت نزدیک به ۴۰٪ از جنوبگان، سرمایه‌گذاری چشمگیری روی پروژه‌های پژوهشی در این قاره انجام داده‌است. بر پایه برنامه راهبردی ۱۰ ساله پژوهشی این کشور در جنوبگان، استرالیا تمرکز ویژه‌ای بر پژوهش‌ها در این بخش دارد. یکی از دلایل اصلی این پژوهش‌ها، ارتباط تنگاتنگ جنوبگان و استرالیا است. این کشور، چهار ایستگاه پژوهشی در جنوبگان دارد و به‌طور میانگین ۸۰ تا ۹۰ نفر از دو کشور استرالیا و نیوزیلند در آن‌ها زندگی می‌کنند. 
 مقالهٔ اصلی: سازمان ایران در صدد ایجاد کلبه پژوهشی در قطب جنوب است. در اسفند ۱۳۹۱ ، رئیس ستاد کل گفت که ایران به دلیل امکان دسترسی از طریق به قطب جنوب و حایل نبودن هیچ سرزمینی در این میان می‌تواند «بر طبق در بخشی از قطب جنوب ادعای حاکمیت کند.» منطقه مورد نظر حدفاصل مختصات ۵۹٫۵۰ تا ۶۳٫۱۴ شرقی از سواحل ایران (۳٫۶۴ درجه ) یک به طول تقریبی ۳۰۰۰ کیلومتر و عرض ۴۰۵ کیلومتر و مساحت تقریبی ۲۰۰ تا ۲۵۰ هزار کیلومتر مربع است که با هم پوشانی دارد. شرقی‌ترین نقطه ایران در با مختصات جغرافیایی ۶۳٫۱۴ شرقی است. شرقی‌ترین نقطه عمان واقع در منطقه با مختصات ۵۹٫۵۰ شرقی قرار دارد. 
 از است که تنها در این قاره زندگی می‌کند.
{"title": "جنوبگان", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%AC%D9%86%D9%88%D8%A8%DA%AF%D8%A7%D9%86&oldid=34705404", "language": "fa"}