(به : ) سخنگوی در است.
وی همچنین نویسنده، شاعر سیاسی و مخالف سرسخت ، و است.
از این معروف، در ادبیات سیاسی به عنوان نو و پسامدرن یاد می‌شود. او در مکزیک از محبوبیت بسیار بالایی برخوردار است.
 ارتش رهایی‌بخش ملی زاپاتیستا (ELZN) گروه انقلابی مسلحی است که در یکی از فقیرترین ایالت‌های مکزیک پا گرفت. پایگاه اجتماعی انقلابیان زاپاتیستا عمدتاً بومی می‌باشد- سرخ پوستان ساکن نواحی جنوب مکزیک- اما بخش مدنی مرتبط با جنبش نیز موفق به جلب حامیان داخلی و بین‌المللی بسیاری از راه شبکه ارتباطات جهانی شده است.
 فرمانده مارکوس رهبر شورشی و سخنگوی ارتش رهایی‌بخش ملی زاپاتیستا در مکزیک است که تقریباً تمام نوشته‌ها، بیانیه‌ها و اعلامیه‌های جنبش به قلم اوست. فرمانده مارکوس اسم مستعار مردی است که به سنت سرخ‌پوستان دوران پیش از کشف آمریکا به دست نقاب بر چهره می‌زند و در نوشته‌هایش مدام به افسانه‌های سرخ‌پوستی و ارجاع می‌دهد و از آنها الهام می‌گیرد. این چریک سابق که مقامات اطلاعاتی مکزیک، او را به عنوان استاد سابق دانشگاه با نام «رافائل سباستین گوئلین وینسنت» شناسایی کرده‌اند بیشتر علاقه‌مند به ایجاد تحولی در وضعیت سیاسی کشور است. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 فرمانده مارکوس نویسنده و شاعر است و یکی از آثار وی کتابی به‌نام «زنان شجاع» است که در ایران توسط هما احمدزاده ترجمه شده است.
اثر دیگر او 《مرده‌های بی‌قرار》 است که انتشارات ناهید با ترجمه افسانه قربان‌زاده منتشر کرده است. 
 
 ۴- مانوئل کاستلز، «عصر اطلاعات: اقتصاد، جامعه و فرهنگ، جلد دوم: قدرت هویت» ترجمه حسن چاووشیان، طرح نو، ۱۳۸۰.
{"title": "فرمانده مارکوس", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87_%D9%85%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D9%88%D8%B3&oldid=33882590", "language": "fa"}