یا (به : ) است که بیرون از قرار دارد و به دور یک ستاره (غیر از ) در حال گردش است. نخستین شناسایی علمی وجود یک سیارهٔ فراخورشیدی در سال ۱۹۸۸ انجام شد با این حال، نخستین تأیید در سال ۱۹۹۲ صورت گرفت. از آن به بعد، و تا اول مهٔ ۲۰۱۷، شمار سیارگان فراخورشیدی شناسایی‌شده ۳٬۶۰۸ سیاره بوده که ۲٬۷۰۲ سیاره در ۶۱۰ سامانهٔ سیاره‌ای مختلف، تأیید شده‌اند و این تعداد روز به روز در حال افزایش است. 
مطالعهٔ سیاره‌های فراخورشیدی جزو موضوعات نوین در دانش اخترشناسی است و شامل دو شاخهٔ کلی کشف و شخصیت‌پردازی این‌گونه سیاره می‌شود. نخستین سیارهٔ فراخورشیدی در اوایل دههٔ ۹۰ میلادی کشف شد و از سال ۲۰۰۲ افزون‌بر کشف، بررسی شخصیت‌پردازی این سیاره‌ها نیز آغاز شد.
رصدهای زمینی و فضایی سیارات فراخورشیدی به دو دلیل عمده کار چندان آسانی نیست. نخست اینکه سیارات به‌طور کلی نسبت به ستارگان اندازه‌های بسیار کوچکی دارند و سیارات فراخورشیدی در فاصله‌های بسیار دوری از زمین واقع‌اند. دیگر اینکه سیارات با ستارهٔ میزبان‌شان فوق‌العاده زیادی دارند. وابسته به‌نوع ستاره، اندازه و دمای سیاره، ستاره می‌تواند از حدود ۱٬۰۰۰ تا یک میلیون برابر پرفروغ‌تر از سیاره‌های پیرامون خود باشد؛ بنابراین تفکیک نور بازتاب‌شده از سیاره از نور ستاره بسیار مشکل‌است. به عنوان یک تشبیه، رصد یک سیارهٔ غول‌پیکر مانند در مدار نزدیک‌ترین ستاره‌ها به خورشید، مانند این‌ست که در تهران بایستیم و بخواهیم سر یک مورچه، که در در حال راه رفتن در کنار یک نورافکن به شدت پرنور را مشاهده کنیم!
با وجود تمام این سختی‌ها، اخترشناسان توانسته‌اند روش‌ها و ابزارهایی برای آشکارسازی و مطالعهٔ خصوصیات سیارات فراخورشیدی ابداع کنند. تاکنون حدود شش روش آشکارسازی یافت شده که به‌استثنای یکی، در بقیه سیاره به‌روش غیرمستقیم بررسی می‌شود.
 ۶ روش کلی برای کشف سیارات فراخورشیدی وجود دارد:
 ۱. روش تصویربرداری مستقیم
 ۲. روش 
 ۳. روش 
 ۴. روش 
 ۵. روش ریز لنز گرانشی
 ۶. روش زمان‌سنجی 
 
روش تصویربرداری مستقیم، تنها روشی است که در آن سیاره به‌طور مستقیم رصد می‌شود.
این روش برای سیاره‌های جوان و داغی مناسب است که به‌اندازهٔ کافی از ستارهٔ میزبان خود دور هستند. تعداد سیاره‌هایی که با این روش کشف شده‌اند زیاد نیست. در حال حاضر با پیشرفت روش‌های استفاده از این روش در حال افزایش است.
 در باقی روش‌ها به‌طور مستقیم دیده نمی‌شود و تنها می‌توان با رصد ستارهٔ میزبان و مشاهدهٔ تأثیرات گرانشی یا تغییرات نوری‌ای که سیاره بر روی آن می‌گذارد، به‌طور غیرمستقیم، به‌وجود سیاره پی برد.
 
تاکنون سرعت شعاعی موفق‌ترین روش در کشف بوده‌است. حدود نیمی از آن‌ها با این روش کشف شده‌اند. در یک سیستم ستاره‌ای، این تنها سیاره نیست که در حال حرکت در مدارش است، بلکه ستاره و سیاره، هر دو به دور در حال گردش هستند. چون مرکز جرم این سیستم به مرکز ستاره بسیار نزدیک‌است، مدار ستاره بسیار کوچک است که موجب حرکت نوسانی ریزی در ستاره می‌شود. این حرکت نوسانی باعث ایجاد پدیدهٔ می‌شود و با اندازه‌گیری انتقال به سرخ در طیف ستاره قابل اندازه‌گیری‌است.
این روش برای سیاره‌های سنگین و بزرگی مناسب‌است که به ستارهٔ میزبان خود بسیار نزدیک هستند.
 
اساس این روش مانند مطالعهٔ ستاره‌های دوتایی گرفتی است. در برخی موارد، هنگامی که زاویهٔ مدار نزدیک به ۹۰ درجه است. پدیدهٔ روی می‌دهد که در آن سیاره از دید ما از روی دیسک ستارهٔ میزبان عبور می‌کند. در نتیجهٔ این گذر مقداری از نور ستاره مسدود می‌شود و روشنایی ظاهری ستاره اندکی تغییر می‌کند. اگر در اندازه‌گیری‌های ، تغییر نوری در ستاره ایجاد شود، می‌تواند مدرکی از وجود یک سیاره در اطراف آن باشد. هرچند برای تأیید قطعی کشف سیاره، به رصدهای پشتیبان نیازاست. روش گذر دومین روش موفق در کشف سیارات فراخورشیدی و نیز نخستین متد موفق در شخصیت‌پردازی سیارات است.
 بسیاری از آن‌ها بزرگ‌تر از سیارهٔ هستند. در سال‌های اخیر با بهبود فناوری رصدی، ۱۳ سیارهٔ فراخورشیدی هم‌اندازه با کرهٔ نیز کشف شده‌است. 
 در میان سیاره‌های فراخورشیدی نمونه‌های شگرفی دیده می‌شوند، برای نمونه سیاره‌ای مشابه به سیاره (COROT-7b) در ۲۶۰ از وجود دارد که سرعت گردش آن به دور ستارهٔ مادر چنان بالاست که هر در این سیاره تنها سه روز به درازا می‌کشد. 
 دانشمندان بر این باورند که سیاره‌های بیشماری بوده یا هستند که توسط ستارهٔ خود فرو بلعیده شده یا از مدار و منظومه خود به بیرون پرت شده و در فضای خالی سرگردان گشته‌اند. 
 پژوهشگران و اعلام کردند که در به ازای هر دست کم یک موجود است. این مؤسسه تعداد سیاره‌های فراخورشیدی را ۱۰۰ تا ۴۰۰ میلیارد عدد، برآورد کرده‌است. پژوهش بر روی سیاره‌های ستارهٔ نشان می‌دهد که ممکن است الگو و قاعده‌ای برای ستاره‌های به‌شمار بروند. 
 در در گزارش خود اعلام کردند دست کم ۱۷ میلیارد سیاره فراخورشیدی در مستقر می‌باشد. 
 ستاره‌شناسان می‌گویند سیاره‌ای فراخورشیدی همانند زمین موجود است که در منطقه ستارهٔ خود قراردارد. دانشمندان می‌گویند این سیاره که به اسم نامیده شده همانند سیاره‌های در مداری ویژه پیرامون ستاره‌ای می‌چرخد. این سیارهٔ فراخورشیدی احتمالاً نخستین سیاره‌ای‌است که در آن وجود دارد. 
 در سال ۱۹۹۲ یک به نام ، نخستین سیارهٔ فراخورشیدی را در پیرامون کشف کرد. این کشف سریعاً مورد تأیید قرار گرفت و به عنوان نخستین کشف سیارهٔ فراخورشیدی تأیید شده، شناخته شد. سیارهٔ بعدی در ۶ اکتبر ۱۹۹۵ توسط تیمی به سرپرستی از ، به دور ستارهٔ رشته اصلی، صورت گرفت.
 حروف کوچک b بعد از نام ستاره، برای نامگذاری اولین سیارهٔ آن سیستم است مانند (۵۱ Pegasi b). برای نامگذاری دومین سیارهٔ کشف شده در یک سیستم، از حرف کوچک (c) استفاده می‌شود، مانند، (۵۱pegasi c)و سومین سیارهٔ کشف شده آن سیستم (۵۱pegasi d) و به همین ترتیب. از حرف a استفاده نمی‌شود زیرا به خود ستاره بر می‌گردد.
ترتیب حروف کوچک … ,a,b,c به ترتیب زمان کشف، بر روی سیارات یک سیستم گذاشته می‌شود نه به ترتیب نزدیکی به ستاره. به‌طور مثال در سیستم Gliese 876 نزدیکترین سیاره به آن Gliese 876 d می‌باشد. قبل از کشف ۵۱pegasi b سیارگان فراخورشیدی به ترتیب نزدیکی به ستارهٔ مادر نامگذاری می‌شدند: برای مثال PSR1257+12 c و PSR1257+12 b :کشف شدند PSR۱۲۵۷+۱۲ اولین سیاره‌هایی که اطراف تپ اختر بودند. سیارهٔ نزدیکتری که بعداً کشف شد، PSR1257+12 a نام گرفت نه PSR1257+12 d. بعضی از سیاره‌های فراخورشیدی نیز اسم‌های مستعار دارند. به‌طور مثال HD 209458 b، اوزیریس و 51 Pegasi b، بلروفون نام دارند.
{"title": "سیاره فراخورشیدی", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D9%87_%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%AE%D9%88%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%AF%DB%8C&oldid=34999054", "language": "fa"}