به فاصلهٔ بین سال‌های ۱۸۰۱ تا ۱۹۰۰ در گفته می‌شود.
 گاهی اوقات مورخین از «سدهٔ نوزدهم میلادی» برای اشاره به بین سال‌های ۱۸۱۵ ( ) تا ۱۹۱۴ (۱۲۹۲) (آغاز ) استفاده می‌کنند. نیز اصطلاحی به نام « » برای اشاره به سال‌های بین ۱۷۸۹ تا ۱۹۱۴ ساخته است.
 در این سده ، و نابود شدند و و نیز به پایان رسیدند.
 پس از ، در حالیکه یک ربع از جمعیت جهان و یک سوم زمین‌ها را در اختیار داشت تبدیل به بزرگ‌ترین این سده شد. این امر باعث تقویت یک ، پیشبرد تجارت و مبارزه با فراگیر شد.
 میزان در کل جهان بسیار کمتر شد. پس از ، بریتانیا را که به دزدی و برده‌گیری اروپاییان می‌پرداختند مجبور به تسلیم شدن کرد و به نیروی دریایی خود ابلاغ کرد تا هر گونه . برده‌داری سپس در ، و ممنوع اعلام شد. (مراجعه کنید به )
 ، و موجبات را که کشورهایی چون ، و را تبدیل به امپراتوری‌های زمان کرد فراهم آوردند. با اینحال و در نتوانستند همراه با این انقلاب گام بردارند و در نتیجه آشوب‌های اجتماعی وسیعی در این دو امپراتوری به وجود آمد.
 در سال ۱۸۰۱ رای به اتحاد با داد و در نتیجه به وجود آمد. تا سال ۱۹۲۲ (۱۳۰۰) زیر نظر بریتانیا بود ولی پس از اینکه اکثریت شهرستان‌های ایرلندی‌نشین و اکثریت جمعیت ایرلندی‌ها خواستار جدایی از انگلیس شدند، به وجود آمد. شهرستان‌های شمالی همچنان به بریتانیا وفادار ماندند و تا به امروز تحت عنوان از کشور ایرلند جدا هستند.
 در ۱۷ مه ۱۸۱۴، از کنترل خارج شد و استقلال خود را اعلام کرد. هر چند این کشور مجبور به ادامهٔ یک اتحاد خصوصی با سوئد شد ولی قانون اساسی آزاد خود را حفظ کرد. روند افزایش نروژی آن قدر در طول این سده ادامه یافت تا بالاخره نروژ توانست در سال ۱۹۰۵ (۱۲۸۳) استقلال خود را به دست آورد.
 آغاز سدهٔ ۱۹ میلادی با شروع کشمکش‌هایی بین و و متحدانشان بر سر کنترل اروپا و جهان هم‌زمان بود. جنگ‌هایی را که در این زمینه به وقوع پیوستند می‌گویند که در پایان آنها، در سال ۱۸۱۵ (۱۱۹۳) در شکست خورد.
 همچنین در سال ۱۸۱۵ به‌طور رسمی از کنترل خارج شد و زیر نظر رفت.
 یونان در سال ۱۸۲۱ استقلال خود از را اعلام کرد ولی نتوانست در جنگ‌های پس از آن تا سال ۱۸۲۹ پیروز شود.
 دورهٔ ویکتوریایی در بریتانیای کبیر اوج دوران بریتانیا و شاخصهٔ به‌شمار می‌رود. این دوره را غالباً بین سال‌های ۱۸۳۷ تا ۱۹۰۱ زمان سلطنت می‌دانند. انقلاب موجب گسترش راه‌آهن به کل کشور و پیشرفت‌های مهم در مهندسی شد. افتتاح شد و لامپ‌های الکتریکی پرنور در خیابان‌های این شهر نصب شدند.
 در سال ۱۸۴۸ انقلاب‌های زیادی با تأثیرگیری از در اروپا اتفاق افتادند. همچنین مفهومی به نام بر دورهٔ پایانی این سده مسلط شد. امپریالیسم نو به معنای تملک سریع مستعمرات جدید در سطح جهان توسط اروپا بود. در این میان قابل توجه است.
 در بسیاری از به ویژه انقلاب صنعتی به وجود آمد. این انقلاب تا پایان این سده با ساخت کارخانجات و راه‌آهن در تمامی سطح قاره گسترش پیدا کرد.
 هر چند که تأثیر تا حدود زیادی در قابل مشاهده بود ولی در میانهٔ این سده با مخالفت‌های جدی مواجه شد: بسیاری از اکتشافات علمی مثل و نظرات فیلسوف فرانسوی که تا حدودی از انقلاب صنعتی تأثیر گرفته بودند، باعث قدرت‌گیری ( ) که شاخصهٔ ادبی آن می‌باشد گردید. نظریهٔ آن، که تأثیر زیادی از و گرفته بود، بر روی اهمیت محیط در شکل‌دهی انسان و رمان‌های فرانسوی جدید تأکید داشت. همان‌طور که در هنر نمایندهٔ چنین دیدگاهی است.
 جمهوری در ۱۷ مارس ۱۸۶۱ تشکیل شد. شاه توانست استان‌های ایتالیایی شبه جزیره را تحت یک ملت با هم متحد سازد. و نقش مهمی در طرح‌ریزی این اتحاد داشتند. شهر تا سال ۱۸۷۰ تحت کنترل پاپ بود. در این سال ارتش ایتالیا از طریق راه پورتا پیا به وارد شدند. رم به ایتالیا ضمیمه شد ولی پاپ از امضای پیمان سر باز زد و به دژ گاندولفو پناه برد. از آنجا نیز حکمی اعلام کرد که طبق آن هرگونه مشارکت کاتولیک‌های ایتالیایی در زندگی سیاسی معادل ارتداد به‌شمار می‌رفت. و در سدهٔ بعدی و پس از سال ۱۹۱۸ به خاک ایتالیا ضمیمه شدند. این چنین شد که روند متحدسازی ایتالیا که توسط ویکتور امانوئل دوم در طرح‌ریزی شده بود به سر انجام رسید.
 در سال ۱۸۷۱ با اتحاد و توسط به وجود آمد. این کشور قدرتمند تا سال ۱۹۱۸ ادامه یافت و با عنوان مشهور شد. بیسمارک توانست استان‌های جدید زیادی را طی جنگ‌های مبتکرانهٔ کوتاه و دیپلماتیک به دست آورد. او با هم پیمان شد تا را شکست دهد و ناحیهٔ را تصرف کند. او (آسترو-پروسیان) را آغاز کرد و پیروز شد اما اینکار فقط برای این بود که طرف آلمان را بگیرد. سپس پروس وارد (فرانکو-پروسین) (۷۱-۱۸۷۰) شد و توانست شکست کاملی به فرانسه وارد سازد. به عنوان آخرین توهین به فرانسوی‌ها در در قلب فرانسه به عنوان امپراتور آلمان سوگند خورد. امپراتوری آلمان تا پایان یعنی زمانی که فرانسه توانست در تلافی بکند در اوج خود بود.
 در سال ۱۸۷۸ به کشورهای ، و استقلال داد. نیز پادشاهی خودمختار به دست آورد. تمامی این رویدادها با شکست توسط در (۷۸-۱۸۷۷) ممکن شد. که در همان سال برگزار گردید باعث قدرت‌گیری مجدد مسلمانان در منطقه و کم شدن ارزش پیروزی روسیه شد.
 ایالات متحده گسترش خود به سوی شمال قارهٔ آمریکا را با در سال ۱۸۰۳ آغاز کرد. این گسترش به عنوان هدف نهایی کشور تلقی شد. این کار با انقیاد و پراکنده‌سازی آمریکایی‌های بومی همراه بود. گسترش ایالات متحده با ساخت و جذب مهاجران جدید افزایش یافت. در تاریخ ۲۴ ژانویه ۱۸۴۸ در طلا کشف شد. با این کشف، در طول سده افراد زیادی برای یافتن طلا و نقره به آنجا سرازیر شدند. میلیون‌ها نفر از مردم به معادن و شهرهای مناطق غربی آمریکا هجوم آوردند و این امر باعث توسعهٔ مناطق غربی در آن زمان شد. چینی‌های زیادی به کالیفرنیا آمدند و جذب فرهنگ جدید شدند. کالیفرنیا در تاریخ ۹ سپتامبر ۱۸۵۰ به عنوان ایالت جدید پذیرفته شد. این گسترش به تدریج کشور را مجبور به مقابله با مسئلهٔ برده‌داری قانونی در ایالت‌های غربی کرد زیرا این مشکل باعث به هم خوردن تعادل بین «ایالت‌های آزاد» و «ایالت‌های برده‌دار» می‌شد.
 از سال ۱۸۶۱ تا ۱۸۶۵ طول کشید. در طول جنگ رئیس‌جمهور بود. امروزه او را به عنوان یکی از بزرگ‌ترین رهبران جهان غرب تلقی می‌کنند. در همین زمان، آمدن نیروی بخار در کنار رو به رشد، گسترش شدیدی در کارخانجات صنعتی ایجاد کرد. در سال ۱۸۷۸ لامپ برق جدید خود را به نمایش گذاشت و در طول یک دهه سیستم توزیع برق بزرگی را در تمام کشور راه‌اندازی کرد. تأثیر اقتصادی به تدریج به خارج از ایالات متحده و به سمت و گسترش پیدا کرد.
 در تاریخ ۲ اکتبر ۱۸۳۵ با اعلام استقلال استان مکزیک از دولت مکزیک به وقوع پیوست. استقلال را با انتصاب خود به سمت دیکتاتور جمهوری مکزیک اعلام کرد. پس از ، ژنرال توانست در نبرد شکست بزرگی به مکزیکی‌ها وارد سازد و سانتا آنا را شخصاً دستگیر کند. جمهوری تکزاس همچنان در خطر فروپاشی و اشغال توسط مکزیکی‌ها بود تا اینکه در سال ۱۸۴۵ به ایالات متحده ضمیمه شد.
 درست پس از آغاز سده، مستعمره‌های و به تبع ایالات متحده شروع به انقلاب و اعلام استقلال کردند. این انقلاب‌ها موفق بودند و حاصل آن‌ها تشکیل کشورهای مستقلی همچون (۱۸۲۱) در آمریکای شمالی و شیلی در آمریکای جنوبی (۱۸۱۸) بود. در تاریخ ۷ سپتامبر ۱۸۲۲ نیز استقلال خود از پرتغال را اعلام کرد. اما این کشورهای لاتین در طول سدهٔ نوزدهم بر خلاف ایالات متحد آمریکا دارای دولت‌های باثباتی نبودند. این مسئله موجب دخالت قدرت‌های اروپایی به ویژه در امور داخلی این کشورها شد. در پایان سدهٔ نوزدهم ایالات متحده نیز وارد این میدان شد. چهار مستعمرهٔ پیشین اروپایی با نام‌های ، ، و از سال ۱۸۶۴ تا ۱۸۷۰ وارد خونین‌ترین جنگ تاریخ آمریکای لاتین به نام شدند.
 آن بخش از قارهٔ آمریکا که هنوز در دست بود به آرامی ولی با اطمینان توسعه پیدا کرد. این توسعه باعث به وجود آمدن حکومتی در در سال ۱۸۶۷ شد.
 در دیگر مناطق جهان کمتر جایی وجود داشت که به شکلی اعم از ، یا تحت تأثیر غرب قرار نگرفته باشد. قدرت‌های اروپایی در آن مناطقی که قدرت در ضعیف شده بود نفوذ کردند. چند جنگ بین دول اروپایی و چین درگرفت که از این میان و و (سینو-فرنچ) را می‌توان نام برد. که با زور دروازه‌های خود را به سوی تجارت با غرب باز کرده بود وارد دوران صنعتی‌سازی شد.
 گسترش خود به سوی را آغاز کرد. در این میان روسیه مجبور به مقابله با بود زیرا بریتانیایی‌ها از حملهٔ روس‌ها به بیم داشتند. این کش و قوس‌ها به معروف شد.
 نواحی تحت کنترل شروع به کاهش پیدا کرد و کشورهایی همچون و از کنترل آن خارج شدند. بریتانیا و فرانسه در با جنگیدند. دلیل آن تا حدودی به خاطر این بود که آن‌ها نسبت به توان مقابلهٔ عثمانی با روسیه تردید داشتند.
 که در ابتدای سدهٔ نوزدهم تقریباً به‌طور کامل از استعمار اروپاییان جان سالم به در برده بود، در پایان این سده به‌طور کامل تحت تسلط آن‌ها درآمد. هجوم به سمت آفریقا در دهه‌های تا آغاز شد.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 و که در ابتدای سدهٔ ۱۹ وجود داشت موجب به وجود آمدن و در سال‌های پایانی این سده شد. به عنوان پایتخت هنری جهان آن روزگار شناخته می‌شد. نقاشان مشهور این سده عبارت‌اند از:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 در عصر کلاسیک به کمال رسید و به صورت فرم غالب ترکیبات سازها در سدهٔ نوزدهم درآمد. امروزه بیشتر موسیقی‌های سدهٔ نوزدهم را در قالب سبک قلمداد می‌کنند. بسیاری از بزرگ‌ترین موسیقی‌دانان جهان همچون ، ، و در این عصر زندگی می‌کردند. دیگران عبارت‌اند از:
 
 
 
 
 
 
 
 
 ادبیات سدهٔ نوزدهم با آغاز شد. رمانتیسم که جنبشی علیه عقل‌گرایی حاکم بر سدهٔ ۱۸ بود توانست در سراسر اروپا پخش شود. این جنبش کمابیش همراه با انقلاب صنعتی به پیش می‌رفت و سعی داشت تا با تغییرات بنیادینی که این انقلاب به‌وسیلهٔ و در طبیعت به وجود می‌آورد مقابله کند. و بنیانگذاران این مکتب در بودند. در اروپا نیز جنبش آلمانی Sturm und Drang با پخش شدن در سطح این قاره از گرفته تا را تحت تأثیر خود قرار داد.
 گانکورت‌ها و در و در برخی از بهترین رمان‌های ناتورالیست را تولید کردند. رمان‌های ناتورالیست ایتالیا از آن جهت اهمیت دارند که توانستند نقشه‌ای اجتماعی از یک ایتالیای متحد که تا پیش از آن از گوناگونی نژادی و فرهنگی آن بی‌خبر بودند به مردم ارائه دهند. در ۲۱ فوریه ۱۸۴۸ و را منتشر کردند.
 در سدهٔ نوزدهم میلادی نویسندگان زیادی با آثار فراوان به وجود آمدند. برخی از بزرگ‌ترین نویسندگان این سده عبارت‌اند از ، و از ؛ ، ، و از ؛ و از و ، و از . دیگر نویسندگان مشهور این سده عبارت‌اند از:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 سدهٔ ۱۹ میلادی شاهد تولد علم به عنوان یک شغل بود؛ واژهٔ Scientist (ساینتیست یا ) اولین بار در سال ۱۸۳۳ توسط ساخته شد. از میان تأثیرگذارترین نظریه‌های سدهٔ ۱۹ میلادی می‌توان به نطریهٔ که در سال ۱۸۵۹ در کتاب منتشر شد اشاره کرد. این نظریه مبنی بر مبتنی بر بود. توانست اولین را بسازد. او همچنین توانست اکتشافات مختلفی در شیمی از جمله را انجام دهد. توانست با اختراع به جهان نور ببخشد. و تعدادی از ریاضی‌دانان توانستند آنالیز را مبتنی بر حساب کنند. برخی دیگر از دانشمندان مهم سدهٔ نوزدهم عبارت‌اند از:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 جنبش روز پایانی مقدس در سدهٔ ۱۹ توسط و معرفی شد که بعدها نظریات، تکالیف و فرهنگ آن به شهرت یافت. در سال ۱۸۴۴ بازرگانی جوان در ایران ادعا کرد که (که در عربی به معنای «دروازه» می‌باشد) است و کیش را بنیان گذاشت. او ادعا کرد که نایب شخصی است که «خدا به او رسالت خواهد داد». در سال ۱۸۶۳ که خود یکی از پیروان باب بود، خود را به عنوان موعودی که تمامی ادیان مژدهٔ آمدنش را داده‌اند اعلام کرد. او بنیانگذار می‌باشد. رهبری مذهبی بود که را به معرفی کرد. دیگر شخصیت‌های مذهبی و فلسفی این سده عبارت‌اند از:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 تحقیق در دانشگاه‌های تحقیقاتی نظیر و آزمایشگاه‌های ثبت‌شده همچون ادیسون صنعتی شده و باعث رشد سرعت اکتشافات و نوآوری‌ها می‌شود.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
‎
{"title": "سده نوزدهم میلادی", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%B3%D8%AF%D9%87_%D9%86%D9%88%D8%B2%D8%AF%D9%87%D9%85_%D9%85%DB%8C%D9%84%D8%A7%D8%AF%DB%8C&oldid=34926524", "language": "fa"}