یا (به انگلیسی: Pit Grave) که هم نامیده می‌شود از فرهنگ‌های اواخر عصر مس و اوایل عصر برنز در منطقه بوگ جنوبی، و اورال بود که از سده‌های ۳۶ تا ۲۳ پیش از میلاد ادامه داشت.
 نام یامنا (Ямна) از زبان‌های روسی و اوکراینی گرفته شده که به معنای چال است.
 فرهنگ گورچالی غالباً فرهنگی بود اما شماری از آن‌ها در نزدیکی رودها و حصارهای تپه‌ای به کشاورزی هم روی آورده بودند. 
 فرهنگ گورچالی به عنوان فرهنگی از مردمان اولیه در دوران متاخر خود یعنی پیش از جدا و پراکنده شدن هندواروپاییان دانسته می‌شود. محدوده حضور فرهنگ گورچالی نیز به عنوان یکی از نامزدها برای شناسایی یا سرزمین اصلی هندواروپاییان به شمار می‌آید. 
 در عصر برنز از این فرهنگ، دو فرهنگ بزرگ دیگر با عنوان‌های « /Timber Grave» یا «سِرُبناجا/Srubnaja» و « /Andronovo» رشد پیدا نمود. 
 ویژگی اصلی فرهنگ گورچالی عبارتست از خاک‌سپاری مردگان در چاله‌هایی در ( ) در حالت طاق‌باز با زانوهای خمیده. بدن مردگان نیز با پوشانده می‌شد.
 در این فرهنگ، دام، خوک، گوسفند، بز و اسب در آیین‌های خاکسپاری رواج داشت. این ویژگی را با (و از جمله هندوایرانی باستان) مرتبط دانسته‌اند. 
 مربوط به اوایل عصر برنز و واقع در یکی از مهم‌ترین کاندیدها برای سرزمین اولیه هندواروپاییان می‌باشد . در بررسی‌های Haak و همکاران (۲۰۱۵) از ۱۰ نمونهٔ مذکر بررسی شده مربوط به شرق یامنا، ۹ نفر حامل R1b (خصوصاً سابکلاد L23) بودند. برخلاف پیش‌بینی ها، هیچ یک از نمونه‌های یامنا تا به حال حامل تک گروه R1a نبوده اند، اما در بررسی‌های آینده از سایر مناطق یامنا احتمال یافتن این هاپلوگروپ بالاست. از نظر ظاهری، مردمان این فرهنگ دارای چشم و موی تیره، قد بلند و پوستی روشن (اما کمی تیره تر از اروپاییان امروزی) بوده‌اند. در بررسی‌های Autosomal مشخص شد که مردمان یامنا 56 درصد تبارشان از و مابقی از شکارچی-گردآورنده‌های بوده‌است.
{"title": "فرهنگ گورچالی", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF_%DA%AF%D9%88%D8%B1%DA%86%D8%A7%D9%84%DB%8C&oldid=34798908", "language": "fa"}