(د ۲۳ ه‍.ق - ۶۴۴ م) که بیشتر با و همین‌طور به شناخته می‌شود، یکی از شخصیت‌های تاریخی در است که به سبب قتل به شهرت رسیده‌است. منابع او را برده‌ای گزارش کرده‌اند که در شیوه اسارتش به دست سربازان عرب، اختلاف‌هایی گزارش شده‌است. از زندگانی او اطلاعات چندانی در دست نیست. فیروز مورد ستایش و نکوهش است.
 با اینکه ورود غیر عرب به ممنوع بود، وی به صورت استثنایی اجازه ورود به این شهر را داشت. منابع اسلامی او را برده گزارش کرده‌اند که پس از تهدیدی علیه عمر بن خطاب، در سال ۶۴۴ میلادی مصادف با ۲۳ ه‍. ق، در ، عمر بن خطاب را با ضربات خنجر ترور کرد و گریخت. بنابر گزارشی، او پس از فرار از مسجد و بعد از زخمی کردن جمعی از دنبال‌کنندگانش، در نهایت دستگیر یا به نقلی قبل از دستگیری، خودکشی کرد. گزارش‌هایی از فرار و گریختن او به یا نقل شده‌است. گزارش‌هایی ادعا کرده‌اند که فیروز قبل از گریختن به سمت ایران، با دیداری داشته‌است. پس از قتل عمر، به انتقام از فیروز برآمد و علاوه بر فرزند و همسر فیروز، دو فرد دیگر را نیز به جرم همکاری با او به قتل رسانید.
 علاوه بر مسئله چگونگی و علت ترور عمر بن خطاب و فرار یا دستگیری او، منابع در دین و مذهب او نیز دچار اختلافند. برخی او را ، گروهی او را و به باور جمعی او بوده‌است. در منابع شیعه، به شیعه خالص بودن تأکید شده‌است. به باور برخی منابع متقدم، در شهر کاشان واقع است که سالیانی است در مراسم ، مورد توجه و اهتمام شیعیان کاشان قرار داشت.
 
 
 پس از درگذشت محمد در سال ده هجری قمری، گروهی از در جمع شدند تا را تعیین نمایند. ، را به عنوان جانشین در سقیفه نامزد کرد و بقیه حمایت خود را افزودند و ابوبکر به عنوان اولین خلیفه مسلمین انتخاب شد. در میان مهاجران عده‌ای نیز به رهبری علی و شامل ، ، ، ، ، و ، علی را وارث مشروع محمد می‌دانستند. این انتخاب باعث اختلاف بین هواداران ابوبکر و طرفداران علی شد. طرفداران علی قائل بودند که علی توسط شخص محمد به جانشینی منصوب شده‌است و بنابراین مقام خلافت باید از آن وی باشد. در سال ۱۳ ه‍. ق، ابوبکر از دنیا رفت و طی نامه‌ای، عمر را جانشین خود اعلام کرد. به این ترتیب دوران خلافت عمر آغاز شد. 
 که از ۶۰۲ تا ۶۲۸ به طول انجامید، زمینه‌ساز پیدایش خلافت اسلامی به عنوان یک امپراتوری جدید شد. این جنگ نظم سیاسی را که طی سه سده بر این منطقه حاکم بود، فروریخت و خلأ قدرتی را پدیدآورد، که در پی آن سپاهیان مسلمان عرب آن دو امپراتوری را شکست دادند و امپراتوری نوپدید خلافت را بنا نهادند. طی این جنگ، نخست سرزمین‌های و را تصرف کرد، ولی در پایان، ضدحمله منجر به شکست و عقب‌نشینی ساسانیان شد. در پی آن، خسروپرویز به قتل رسید و دوره‌ای چندساله از هرج و مرج سیاسی دربار ساسانیان را فراگرفت. نهایتاً، بر تخت نشست. هرچند، ، در جنگ آسیب چندانی ندیده بود و همچنین موانع طبیعی شامل رودخانه‌های و و نیز کوه‌های از سرزمین ایران در برابر مهاجمان دفاع می‌کرد، اما، شاهنشاهی ساسانی که به علت اختلافات سیاسی داخلی ضعیف شده‌بود، امکان مقاومت در برابر سپاه مصمم و تازه تأسیس مسلمانان را نداشت. به نوشته هاوارد و جانسون ساسانیان به علت زوال اقتصادی، مالیات‌های سنگین برای تأمین مالی لشگرکشی‌های خسروپرویز و قدرت‌گیری شاهان محلی در برابر پادشاه بیشتر تضعیف شدند. از سال ۶۳۳ میلادی (مصادف با ۱۱ هجری قمری) در زمان خلافت ، حملاتی به شاهنشاهی ساسانی شروع شد که در زمان به اوج خود رسید و در زمان منتهی به سقوط کامل دولت ساسانی در سال ۶۵۱ میلادی (مطابق با سال ۳۰ هجری قمری) و کشته شدن یزدگرد سوم، آخرین پادشاه ساسانیان، شد. این حملات همچنین باعث افزودن ایران به قلمرو گردید. فتح ایران، سرآغاز فرایند تدریجی بود که چند قرن طول کشید. در پی این حملات، اسیران ایرانی زیادی از سرزمین‌های مختلفی همچون عراق، سوریه و عربستان و حتی شمال آفریقا سر درآوردند. 
 ، او را برده ایرانی به نام ابولولو گزارش کرده‌است. به گزارش ایرانیکا، منابع در ایرانی بودنش اتفاق نظر دارند و او را اهل نهاوند ایران دانسته‌اند. بیشتر منابع نام او را «فیروز» گزارش کرده‌اند با این حال مادلونگ نام کامل او را «ابولولو فیروز» عنوان کرده‌است. «فیروز نصرانی» از دیگر نام‌های گزارش شده برای اوست. نام او به احتمال زیاد به زبان «پیروز» بوده‌است که در منابع موجود به صورت تعریب شده «فیروز» درآمده‌است. با این حال، او به کنیه خود «ابولولو» (به : پدر مروارید) شناخته و معروف شده‌است. یکی از رسوم اعراب، نامگذاری بردگان به نام‌های سنگ‌های زینتی و اجناس نفیس همچون یاقوت، الماس، زبرجد عنوان شده‌است. از قرن شانزده و هفدهم به بعد، از او با لقب «باباشجاع‌الدین» در منابع یاد شده‌است. 
 در خصوص اصل و نسبش، نیز گزارش‌های متناقضی عنوان شده‌اند. ابن شادی در مجمل التواریخ و القصص، به نقل از مأخذی قدیمی‌تر، مدعی‌است که ابولولو از مردمان فین کاشان بوده‌است. ابن سعد در طبقات، مسعودی در مروج الذهب و طبری در تاریخش به نهاوندی بودن او تصریح کرده‌اند. دیدگاه دیگری را نیز بلعمی در تاریخنامه طبری گزارش می‌کند که بر اساس آن، ابولولو، حبشی بوده‌است. در گزارش دیگری در مجمل التواریخ، او از اهالی دهی به نام شهرآباد جرد در همدان گزارش شده‌است. 
 از زندگانی ابولولو اطلاعات چندانی در دست نیست و شهرت او تنها به سبب قتل عمر بن خطاب است. از اطلاعات زندگانی او پیش از عمر بن خطاب در منابع، تصریح به دانش و مهارت‌های او در زمینه‌های آهنگری، نقاشی، نجاری و آسیاب‌سازی است. 
 به گزارش دایرة المعارف بزرگ اسلامی و به نقل از ابن سعد، ابولولو از اهالی نهاوند بود که به دست اعراب در یکی از جنگ‌ها به اسارت درآمد. در اینکه ابولولو در کدام جنگ به اسارت درآمده‌است، تصریحی وجود ندارد ولی محتمل‌تر عنوان شده‌است. سیف بن عمیره نیز روایتی را گزارش می‌کند که ابولولو در جنگ بین اعراب و روم، به اسارت مسلمانان درآمد. کیانی در آورده‌است که نوشته‌هایی به متصل بر روی سنگ‌های مکعبی شکل بزرگ در حوالی کشف شده‌است که بر روی آنها کلمه «پیروز» وجود دارد. این کتیبه‌ها مربوط به اواخر دوره است و نشان‌دهنده حضور پیروز نهاوندی در اطراف نهاوند است و تأییدی بر اسارت او در جنگ ایران و اعراب می‌باشد. قنوات معتقد است که او به همراه همسر و کودک خردسالش اسیر اعراب شده‌است. او پس از اسارت، به بردگی — والی وقت بصره یا کوفه — درآمد. به گزارش ارل پلا در آن روزگاران، عمر بن خطاب ورود را به مدینه منع کرده بود با این حال به مغیره اجازه داده بود تا ابولولو را به جهت هنر و مهارت‌هایش در آهنگری به مدینه بیاورد. در این خصوص طبری و ابن سعد و دیگران گزارش کرده‌اند که مغیره به عمر بن خطاب نامه‌ای نوشت و درخواست کرد تا اجازه دهد برده ایرانی‌اش به مدینه وارد شود تا مردم بتوانند از او هنرهایی همچون نقاشی، نجاری و آهنگری بیاموزند یا بهره ببرند. عمر نیز با درخواست مغیره موافقت کرد. طبا این وجود از حضور هرمزان به عنوان یکی از اسیران ایرانی در مدینه نیز گزارش‌هایی در منابع وجود دارد. طبری در تاریخ الامم و ابن اثیر در الکامل گزارشی دیگر از ابولولو نقل می‌کنند که بر اساس آن، هنگامی که اسیران جنگ نهاوند را به مدینه وارد می‌کردند؛ ابولولو دست بر سر کودکان اسیر می‌کشید و می‌گفت: «عمر جگرم را خورد». 
 ایرانیکا گزارش می‌کند که ترور عمر بن خطاب در روز چهارشنبه مصادف با ۲۳ نوامبر ۶۴۴ میلادی اتفاق افتاده‌است. به گزارش در ، کسانی به عمر در خصوص نقشه‌های ترور او تذکرهایی داده بودند. بیشتر مورخان شیعه و سنی، تاریخ ترور و مرگ عمر بن خطاب را بیست و ششم تا بیست و نهم ذی‌الحجه گزارش کرده‌اند. از این میان می‌توان به ، ، ، ، ، و اشاره کرد. از دانشمندان قرن ششم ه‍. ق، معتقد است که تاریخ مورد اجماع مورخان در خصوص مرگ عمر بن خطاب، تاریخ بیست و ششم ذی‌الحجه است. او نظری که تاریخ مرگ عمر را نهم ربیع عنوان می‌کند، اشتباه می‌داند. ابن ادریس حلی نیز نظر برخی مبنی بر وقوع قتل عمر در نهم ربیع‌الاول را خطا می‌انگارد و تاریخ دقیق قتل عمر را بیست و نهم ذی‌الحجه می‌داند. با این وجود و به گزارش صادقی کاشانی، سخن از مرگ عمر بن خطاب در روز نهم ربیع‌الاول، از قرن ششم ه‍.ق در منابع وجود داشته‌است. این دیدگاه در دوران صفویه به شهرت رسید. در ، تاریخ مرگ عمر بن خطاب را روز نهم ربیع‌الاول گزارش می‌کند. افندی در به تحریف اهل سنت در خصوص تغییر تاریخ مرگ عمر بن خطاب از نهم ربیع‌الاول به بیست ششم ذی‌الحجه، مطالبی را مطرح می‌کند. 
 در خصوص انگیزه ابولولو برای به قتل رساندن عمر بن خطاب، اتفاق نظری وجود ندارد. به گزارش ، انگیزه او به جهت کینه‌ای بود که بر اثر بی اعتنایی خلیفه بر وضع خراج مولایش بر او صورت گرفته‌بود. بر این اساس، وقتی خراجی سنگین بر ابولولو از جانب مغیره وضع شد، ابولولو به عمر شکایت کرد و پس از بی‌اعتنایی عمر نسبت به درخواست ابولولو، کینه‌ای در دل ابولولو شکل گرفت که به این قتل انجامید. در ، این احتمال که او با ارباب سابقش توطئه قتل عمر بن خطاب را طراحی کرده بود یا آنکه او عامل دست چند تن از در اجرای قتل عمر بن خطاب بوده‌است، مطرح شده‌است. همچنین کینه ابولولو از فتح ایران به دست عمر، به عنوان یکی از انگیزه‌های این ترور عنوان شده‌است. افندی بر این باور است که کشتن عمر به جهت ظلم‌های او بر اهل بیت پیامبر صورت گرفته‌است. علاوه بر انگیزه ترور، شرایط و نوع ترور عمر بن خطاب به دست ابولولو نیز محل اختلاف منابع بوده‌است. بنابر یکی از این گزارش‌ها، ابولولو که خنجری دو لبه در زیر عبایش پنهان کرده‌بود، در گوشه‌ای از خمیده بود تا آنکه عمر به قصد نماز صبح وارد بر مسجد شد، او به ناگاه از جا پرید و با سه یا شش ضربه خنجر که یکی از آنها به زیر ناف او اصابت کرد، عمر را مجروح کرد و گریخت. عمر نیز بر اثر ضربه آخر که به زیر شکمش خورده بود کشته شد. بر اساس گزارشی دیگر، در نماز جماعت، ابولولو که در پشت سر عمر و از نمازگزاران بود، در حالی که عمر در حال نماز خواندن بود به او حمله کرد. منابع در اینکه عمر در مسجد النبی کشته شد یا آنکه چند روزی را در بستر بیماری افتاد، دچار اختلافند. گروهی او را تا سه روز بعد از اصابت ضربه، زنده گزارش کرده‌اند. زنده بودن سه روزه عمر را محتمل‌تر می‌داند. 
 بنابر گزارش ایرانیکا، ابولولو در هنگام فرار از مسجد النبی، توانست ده‌ها تن دیگر را با چاقو مضروب سازد که شش یا هفت نفر از آنان کشته شدند. آورده‌اند که در تعقیب و گریزش، یک، شش، یا به قولی ۹ نفر کشته و شش نفر نیز زحمی شدند. براساس یک روایت، ابولولو پس از ترور، اسیر و کشته شد. بر اساس روایتی که ابن سعد، ابن شبه و طبری گزارش کرده‌اند، ابولولو پس از فرار و پیش از اسارت، خودکشی کرد. پس از قتل عمر، و به نقلی ، مدعی شد که قتل عمر، توطئه مشترک ابولولو و دو تن دیگر به نام‌های و بوده‌است. پس از آن، به خونخواهی پدر، هرمزان و جفیفه و کودک خردسال ابولولو را به قتل رسانید که این قتل‌ها بعدها به جهت بی‌اعتنایی عثمان به آنها، به یک چالش کلامی منجر گردید. کسانی که به خونخواهی عمر توسط عبیدالله بن عمبر کشته شدند، عبارتند از: «همسر و دختر خردسال ابولولو، جفینه از اهالی حیره و دو فرزند او و هرمزان فرماندار سابق خوزستان». آورزمانی گزارش می‌کند که پس از مرگ عمر، شخصیت ابولولو به عنوان یک موجود افسانه‌ای در فرهنگ برخی سرزمین‌های اسلامی قرار گرفت. به این ترتیب زنان عرب برای ترساندن فرزندانشان، از آمدن موجودی ترسناک به نام «ابولولو» خبر می‌دادند یا در سرزمین‌های غربی ایران، از موجودی افسانه‌ای به نام «لولو» برای ترساندن بچه‌ها استفاده می‌کردند. 
 عمادالدین طبری در کامل بهایی گزارشی را نقل می‌کند که بر اساس آن، ابولولو پس از قتل عمر، موفق به فرار شد و خود را به خانه رساند. علی نیز او را پناه داد و تدارک رهایی او از عمال حکومتی را فراهم کرد. در این نقل، ابولولو به فرستاده شد تا از خطر دستگیری در امان باشد. کامل بهایی پس از نقل این داستان، آن را با عبارت «این روایت صحتی ندارد» تضعیف می‌کند. کمی بعد و در قرن‌های اخیر؛ در برخی از جزئیات ماجرا تغییراتی صورت گرفته و شهر قم به مبدل شده‌است و در باقی آثار شیعه گزارش شده‌است. اولین بار در تاریخ حبیب السیر در سال ۹۳۰ ه‍. ق، مسئله فرار ابولولو از مدینه و رساندن خود به کاشان؛ به دیدگاه شیعه در این خصوص نسبت داده شده‌است و قول به کشته شدن ابولولو در مدینه، به اهل سنت منسوب شده‌است. افندی در گزارشی، پس از نقل داستان آمدن ابولولو به کاشان، به مسئله شیعه شدن اهالی کاشان به دست او رواج تشیع در منطقه می‌پردازد. در مجموع با گذشت زمان، در بین منابع در خصوص نام قاتل، مذهب او، زادگاه و سرانجامش اختلاف‌هایی شکل گرفت. 
 یکی از مسائلی که در تاریخ زندگانی ابولولو مورد اشاره منابع قرار گرفته‌است، مرگ اوست. بیشتر منابع تاریخی، مرگ او را به دست خودش و کمی بعد از ترور عمر بن خطاب دانسته‌اند. ابن سعد، ابن اثیر، مسعودی، ابن خلکان، عمادالدین طبری و ابن کثیر، گزارش می‌کنند که ابولولو هنگامی که از مسجد می‌گریخت؛ شخصی به رویش پارچه‌ای سنگین انداخت و او که مرگ خویش را حتمی می‌دید، اقدام به خودکشی کرد. با این وجود طبری در تاریخش، قتل ابولولو را به دست مردی تمیمی و یعقوبی قاتل او را، عبدالله بن عمر دانسته‌است. آن دسته از منابعی که به فرار کردن ابولولو از مدینه باور پیدا کرده‌اند، مرگ او را بر اثر عارضه بخصوصی عنوان نکرده‌اند. 
 منابع در خصوص دین و مذهب او دچار اختلاف هستند. در این میان گروهی به بودن او معتقدند و برخی او را می‌دانند و نامش را فیروز نصرانی گزارش کرده‌اند. از میان منابع کهن‌تر همچون ابن حبیب در الاسماء المغتالین و ابن شبه در تاریخ المدینه المنوره و همین‌طور مسعودی در تاریخش، مذهب او را گزارش کرده‌اند. در مقابل طبری، گزارش را عنوان می‌کند که بر اساس آن، ابولولو ابتدا به اسارت رومیان درآمده‌است و پس از آن به اسارت اعراب درآمده که به همین جهت، مذهبش از جانب طبری، مسیحی عنوان شده‌است. در این گزارش طبری از سیف بن عمر، نه چندان قابل اعتماد توصیف شده‌است. کیانی معتقد است که اتهام مجوسی بودن از جانب مخالفان او و طرفداران خلیفه دور از انتظار نیست. بلعمی که او را حبشی می‌داند، مذهبش را ترسا عنوان کرده‌است. با این وجود، مشکانی بر این باور است که اعلان مذهب و دین ابولولو توسط منابع، تحت تأثیر زادگاه و محل زندگی سابق او بوده‌است. یکی دیگر از اقوال در مذهب ابولولو، مسلمان و حتی شیعه بودن اوست. در این جهت، محدث قمی در ، به استناد به دو روایت و یک نقل از افندی، مذهب ابولولو را تشیع عنوان کرده‌است. این مدعا توسط مشکانی در کتاب به نقد و بررسی گذاشته شده‌است. عصیری نیز به نقل از صنعانی، دین ابولولو را اسلام گزارش می‌کند. در زیارت‌نامه‌ای که در آرامگاه منسوب به او در کاشان نصب شده‌است، او به عنوان صحابه پیامبر اسلام، مسلمانی مجاهد و شیعه علی عنوان گرفته‌است. کیانی نیز با تأکید بر مسلمان بودن او، ورود او به مسجد با وجود منع غیر مسلمانان از وارد شدن بر مسجد را گواهی بر این مدعا دانسته‌است. 
 منابع اسلامی گزارش کرده‌اند که پس از مرگ عمر بن خطاب، فرزندش عبیدالله، کینه ایرانیان را به دل گرفت و در ابتدا، زن و دختر ابولولو را به قتل رسانید. او سوگند یاد کرد که هیچ ایرانی در مدینه را زنده نگذارد. منابع نام دخترش را به اعتبار لقب او، لولو به معنای مروارید عنوان کرده‌اند. 
 مقالهٔ اصلی: «عمرکشان»، «فرحةالزهرا»، «عیدالزهرا»، «روز رفع القلم» و «غدیر دوم» معروف‌ترین عنوان‌ها یاد شده برای مراسمی است که شیعیان در روز نهم ربیع‌الاول به جهت قتل عمر بن خطاب برگزار می‌کنند. این آئین یکی از سنت‌های مرسوم شیعیان امامیه است که پس از عصر صفوی مورد اهتمام قرار گرفت و به عنوان بخشی از فرهنگ جامعه شیعی محسوب شد. آخوندمحمد آرانی کاشانی در توصیفی دقیق از مراسم عمرکشان کاشانی‌ها به سال ۱۳۱۶ ه‍. ق، این عید را بی‌مانند توصیف می‌کند و از عروسک‌هایی به نشانه عمر یاد می‌کند که به دست کودکان بوده‌است و از این عروسک‌ها در آن مراسم به فروش می‌رسیده‌است. شعرخوانی، تصنیف‌گویی، آتش‌بازی و مشغول به عیش و نوش شدن در چند روز متوالی، از سنت‌های این مراسم در کاشان یاد شده‌است. در این توصیف آمده‌است که سازنده هیکل بزرگی که به نشانه عمر در روز عمرکشان به آتش کشیده می‌شود، به عزایی ساختگی می‌رود و مردمان برای به درآوردن او از عزا، با استخوان‌ها و فضولات حیوانات، به استقبال او می‌روند. افندی مطلبی را در کتاب ، به نقل از کتاب میرزا مخدوم شریفی، گزارش می‌کند که بر اساس آن شیعیان کاشان، در روز بیست و ششم ذی‌الحجه، بر مزار ابولولوء جمع می‌شوند و مراسم عمرکشان می‌گیرند. پس از پیروزی جمهوری اسلامی در ایران، برگزاری مراسم عمرکشان از جانب حکومت، ممنوع اعلام شد. حکم ممنوعیت این مراسم از جانب ، رهبر وقت جمهوری اسلامی صادر شد و - وزیر وقت کشور - با برگزاری این مراسم به شدت برخورد کرد. در سال ۱۳۸۷ و در پی تذکر مجمع تقریب مذاهب به مسئولان، ورود افراد به این مقبره ممنوع اعلام شد و این بنا به «پایگاه نیروی انتظامی معاونت اجتماعی و ارشاد» تغییر کاربری داده شد. امروزه در ایران، این مراسم به صورت مخفیانه در خانه‌ها برگزاری می‌گردد. مخالفان برگزاری مراسم عمرکشان، به مسئله ایجاد اختلاف میان شیعه و سنی پرداخته‌اند و این مراسم را مخالف سیاست‌های وحدت محور شیعه و سنی می‌دانند. 
 مقالهٔ اصلی: در منابع متاخر، آرامگاهی به ابولولو در شهر کاشان منسوب است. فریدون آورزمانی گزارش می‌کند که ابولولو در مدینه کشته و دفن شد؛ اما بعدها و پس از سلطه شیعه بر منطقه، طرفداران او، بقایای جسدش را به کاشان که یکی از مراکز شیعه بشمار می‌آمد منتقل کردند و در آنجا برایش آرامگاهی ساختند. قنوات نیز شبیه به این ادعا را گزارش می‌کند؛ او می‌نویسد: «روایتی دیگر - که نگارنده به صورت شفاهی شنیده‌است - بعد از به خلافت رسیدن امام علی (ع)، کاشانی‌ها کسانی را به مدینه فرستادند و از آن حضرت خواستند جنازه ابولولو را به کاشان بفرستد و آن حضرت چنین کردند.» نقات تأکید می‌کند که این گزارش به هیچ منبع معتبری مستند نیست. 
 در تاریخچه این بنا آورده‌اند که سنگی بر روی این مقبره وجود داشت که بر روی آن نوشته شده بود: «هذا قبر عبد من عبادالله الصالحین حشره الله مع من کان یتولاه بتاریخ ۷۷۷». با این وجود، مقبره مربوط به قرن هشتم ه‍.ق است و بنابر کتیبه نصب شده بر این بارگاه، متعلق به دوره ایلخانی-صفوی است. این احتمال که این مقبره یکی از صوفیان باشد نیز مطرح شده‌است. این بنا مرکب از صحن، ایوان، رواق و گنبدی هرمی شکل به صورت دوازده‌ضلعی است. این گنبد با کاشی فیروزه‌ای تزئین شده‌است. گچ‌بری درب ورودی این بقعه، به سال ۱۲۱۰ ه‍.ق به دست حسینقلی‌خان برادر فتحعلی شاه قاجار صورت گرفته‌است. علاوه بر مقبره منسوب به ابولولو در کاشان، یک مقبره دیگر در تربت حیدریه نیز به او منسوب است. آخرین بازسازی این بنا، مرمت گنبد توسط سازمان میراث فرهنگی در سال ۱۳۵۴ ه‍.ش بوده‌است و پس از آن با شماره ثبتی ۱۰۹۱ در فهرست آثار تاریخی کشور ثبت گردید. آورزمانی از سنگی بر روی مقبره گزارش می‌کند که مربوط به دوره صفوی و سلطنت شاه طهماسب اول بوده‌است. سال ساخت سنگ بر روی آن، سال ۹۳۰ ه‍.ق حک شده و صاحب مقبره، پهلوان شجاع‌الدین عنوان شده‌است. این سنگ بعدها به سرقت رفته‌است. 
 از زندگانی او اطلاعات چندانی در منابع پوشش داده نشده‌است و منابع متاخر نیز تنها به آنچه در منابع متقدم گزارش شده‌است بسنده کرده و اطلاعات جدیدی دربارهٔ زندگی او نداده‌اند.
{"title": "ابولؤلؤ", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D9%84%D8%A4%D9%84%D8%A4&oldid=35159844", "language": "fa"}