از شهرستان‌های تابع است. مرکز این شهرستان، شهر است. نام این شهرستان از گرفته شده و میراث‌دار است که این اثر در زلزله ویران شد. مدتی بعد تربت جام کنونی در کنار کهن‌شهر بوزگان پدیدآمد و تا دورانی از رشد و شکوفایی را تجربه نمود. 
 تربت جام در سده‌های ۷ و ۸ هـ. ق، هم‌زمان با و آسیب زیادی دید. تربت جام در اواخر ودر زمان آخرین شاه صفوی (۱۱۰۵–۱۱۳۵ هـ. ق) موردهجوم و به مرزهای شرقی ایران گردیدکه از جمله به ناحیه تربت جام، دست اندازی کردند. سرانجام سرداری از شرق ایران، به نام برخاست و افغان‌ها را از ایران راند و خود در هـ. ق، شد. در زمان ، ایران بار دیگر توانمند شد و نه تنها مرزهای شرقی آن، از یورش ازبک‌ها، افغان‌ها و در امان ماند، بلکه به سال ۱۱۵۳ هـ. ق / ۱۷۴۰ م، آن سوی یا و قلمرو ازبک‌ها، یعنی و هم مطیع نادر شاه و حکومت ایران شد. با درگذشت نادر شاه در سال ۱۱۶۰ هـ. ق، بار دیگر نا آرامی در خراسان آغاز گشت و تا اوایل سده ۱۳ هـ. ق، ادامه یافت. ، که در بر ایران حکومت می‌کرد، به احترام نادر شاه افشار، خراسان را هم چنان در دست فرزندان نادرشاه باقی گذاشت. بعدها خراسان، از جمله تربت جام را، در ۱۲۱۰ هـ. ق گشود. (۱۲۱۲–۱۲۵۰ هـ. ق) حقوق متحدان نخستین خویش، یعنی ترکمن‌ها که برای دستیابی به حکومت ایران، به کمک کرده بودند، نادیده گرفت و در نتیجه سرکشی ترکمان‌ها آغاز شد و در دوران (۱۲۶۴ – ۱۳۱۳ هـ. ق) شدت یافت و یکی از شوم‌ترین دوران‌های تاریخی را برای مردم خراسان، از جمله ناحیه تربت جام و دیگر شهرهای خراسان شرقی، پدیدآورد. 
  وقفی  مالکیت دولتی  مالکیت خصوصی  مالکیت عمومی
{"title": "فهرست آثار ملی شهرستان تربت جام", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA_%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1_%D9%85%D9%84%DB%8C_%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%D8%AA%D8%B1%D8%A8%D8%AA_%D8%AC%D8%A7%D9%85&oldid=33945248", "language": "fa"}