(به انگلیسی: Andronovo culture) (به : ) مجموعه‌ای از فرهنگی‌های بومی همانند مربوط به بود که از پیرامون ۲۳۰۰ تا ۱۰۰۰ پیش از میلاد در منطقهٔ غربی و باختر وجود داشت.
 این فرهنگ نام خود را وام‌دار روستایی به نام آندرونوو، واقع در دره‌ی رود Enisei (جنوب سیبری) است که در ۱۹۱۴ میلادی در آن چندین گورگاه حاوی اسکلت‌هایی در حالت خم شده و سفالینه‌هایی با آرایه‌های بسیار جالب یافته شد. باستان شناسان نام «آندرونوو» را به فرهنگ مختص عصر برنز، که غالباً در هزاره‌ی دوم پیش از میلاد تاریخ‌گذاری شده، داده‌اند. به این فرهنگ سینتاشتا-پتروفکا هم می‌گویند.
 فرهنگ آندرونوو در فهم و بازشناسی تاریخ کهنِ زبان، اهمیت کلانی دارد. تعبیر زبانی این فرهنگ، همچون خاستگاه و گاه‌شماری آن مورد بحث وگفتگوست. فرهنگ یا خانواده‌ی فرهنگی آندرونوو با تنوع وسیعی از ماندگاه‌ها و گورگاه‌ها نمودار می‌شود. 
 فرهنگ آندرونوو چهار وابستهٔ برجسته داشته‌است که به سوی جنوب و خاور گسترده‌شده‌بودند:
 
 
 احتمال داده می‌شود که دورهٔ فرهنگ آندرونوو زمان شکل گرفتن اسطوره‌های نخستین باشد.
 
به دلیل گستردگی فرهنگ آندرونوو مرزبندی دقیقی برای آن دشوار است. این فرهنگ در باختر با در منطقه برخورد داشته‌است و در خاور با کهنتر اشتراکاتی دارد. همچنین در جنوب سکونت‌گاه‌هایی به صورت پراکنده –مانند در ترکمنستان کنونی، و - بدین فرهنگ وابسته‌اند. حدود شمالی این فرهنگ به درستی مربوط نیست و به احتمال تا محدودهٔ پوشش گیاهی امتداد داشته‌است. فرهنگ آندرونوو در میانهٔ هزارهٔ دوم پیش از میلاد به سوی خاور گسترش یافت و همچنین
باشندگان این فرهنگ در به استخراج دست یازیدند. در آیین خاک‌سپاری نیز از چارچوب‌های چوبی یا سنگی بهره بردند. گورها از جای زندگی فاصله‌ای داشته‌است. گواهی‌هایی بر وجود آیین قربانی بر گورها به دست آمده‌است. در برخی گورها نشانه‌هایی از مرده‌سوزی و به خاک سپردن خاکستر مردگان به دست آمده‌است.
 باشندگان این فرهنگ یکجانشین بودند. قرارگاه‌های آنان دربرگیرندهٔ ده تا چهل خانهٔ بزرگ می‌شده‌است که این خانه‌ها فرورفته در درون زمین بودند. درون خانه‌ها تخت خواب‌های چوبی‌ای بوده که در کنار دیوارها جای داشته‌اند. ظروف سفالی یافت‌شده گواهی‌است بر ایشان چه که سفال با زندگی کوچ‌نشینی همخوانی ندارد. همچنین آتشدان‌ها و قفسه‌هایی برای نگهداری توشه داشته‌آند. آنان از جنگ‌افزار و ابزار فلزی هم بهره می‌بردند.
 اقتصاد این فرهنگ از راه چوپانی و با تمرکز بر روی گله‌های و و در درجه‌ای کمتر و و فراهم می‌آمد. همچنین برمی‌آید که باشندگان فرهنگ آندرونوو کشاورزی هم می‌کرده‌اند. آنان در گستره‌ای محدود و می‌کاشته‌اند.
 این فرهنگ جزئی از فرهنگ پیش از خود، با عنوان « /Pit grave» بوده و باستان شناسان آن ها را از اقوام می دانند. در پیرامون دو هزار پیش از میلاد این مردمان به اختراع گردونه‌ها دست زده‌اند. در در کنار دیگر پیشکش‌های در گور نهاده اثر گردونه‌هایی هم به چشم می‌خورد. بازمانده‌هایی از و نیز پیکر اسپان در این گورها به دست آمده‌است. پنداشته می‌شود که زبان مردمان اینجا بوده‌باشد. البته پژوهشگران احتمال‌های دیگری هم دربارهٔ زبان این مردمان می‌دهند، برای نمونه زبان آنها زبانی هم‌خانواده با بوده‌باشد که در زمانی نزدیک به این فرهنگ در کنونی بدان سخن رانده‌می‌شد.
 بررسی بازماندهٔ پیکر مردان یافت شده در حوزهٔ این فرهنگ نشان از این دارد که کمتر از ۶۰ درصد باشندگان این فرهنگ چشمان و موی روشن داشته‌اند و خاستگاه ۹۰ درصدشان باختری بوده‌است.
 در آینده میان سال‌های ۱۵۰۰ تا ۸۰۰ پیش از میلاد در جنوب سیبری و در قزاقستان کنونی جانشین فرهنگ آندرونوو شد. تبار باشندگان این فرهنگ محل اختلاف است و حتی برخی چنین فرضی را پیش نهاده‌اند که آنها نیز نبوده‌اند. در باختر به همراه برداشت‌هایی از جایگزین آندرونوو گردید. در نوشته‌های پیرامون از یاد شده‌است. می‌نماید که مردمان ایرانی در روزگاری نزدیک به این زمان از گذر کرده و پای به نهاده‌باشند. همچنین تیره‌هایی همچون نیز با حرکت به سوی غرب به گام نهاده‌باشند که از نوشته‌های و هم چنین برمی‌آید.
{"title": "فرهنگ آندرونوو", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF_%D8%A2%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%88%D9%86%D9%88%D9%88&oldid=34322677", "language": "fa"}