(درگذشته ۱۳۰۵ خورشیدی، تهران) معروف به و از بزرگان دوران قاجار، پسرعمه‌ی و نوه بود.
 فخرالملک در آغاز از پیشخدمتان بود و رفته رفته ترقی کرده و به مناصب مهم نظامی از جمله و سپس رسید. در دوران به حکومت منصوب شد. پس از آن مدتی وزیر تجارت بود. در دوران مشروطه از حامیان مشروطه بود. در کابینه بار دیگر به وزارت تجارت انتخاب شد. در باقی مانده دوران مدت کوتاهی حاکم بود. سپس ایران را ترک کرد. در دوران سلطنت به حکومت و رسید و دو مرتبه نیز حاکم شد.
 فخرالملک از نزدیکان مظفرالدین‌شاه و ناصرالدین‌شاه بوده است و نام او به کرات در روزنامه خاطرات ناصرالدین‌شاه آمده است.
 حاج فخرالملک پسر و بود. او در سال ۱۲۷۹ قمری در تهران زاده شد. از جانب پدر از - یکی از کهن‌ترین خاندان‌های - و از جانب مادر نوه بود. در کودکی از ناصرالدین‌شاه بود و بیشتر اوقات به جای زنان حرمسرا به خلوت نزد ناصرالدین شاه میرفت. پس از رسیدن به سن بلوغ، و شایعات زیاد ناصرالدین‌شاه شد. تحصیلات خود را در طی کرد و در چند زبان، از جمله ، مهارت یافت. در از همراهان او بود که در آنجا دست ناصرالدین شاه رو شد و در بسترش در حال جماع با فخرالملک بود . در بازگشت (۱۳۰۷ قمری) ملقب به فخرالملک شد تا شاه آبروی خود را حفظ کند. لقب فخرالملک پیش از او به پسرخاله‌اش تعلق داشت، ولی از آنجا که عبدالحسین خان از اقدامات ناصرالدین‌شاه و فساد درباریان او انتقاد می‌کرد، ناصرالدین‌شاه به قصد تحقیر و تنبیه، و جلوگیری از دامنه آبروریزی لقب فخرالملک را از او گرفته و به ابوالحسن‌خان واگذار کرد. فخرالملک با اینکه دارای فساد اخلاقی از بدو کودکی بود ولی تدریجاً پله‌های ترقی را طی کرد و به درجه و سپس رسید. ریاست فوج قم و سپس ریاست فوج افشار به او سپرده شد و در سال ۱۳۱۲ قمری ریاست فوج عرب و عجم نیز به مناصب پیشین او افزوده شد. در همین زمان به درجات دولتی از جمله شمشیر مرصع و نایل آمد و به منصب رسید. 
 در سال ۱۳۱۴ قمری به جای حاکم شد و در سال ۱۳۱۶ قمری به حکومت رسید. در سال ۱۳۱۹ قمری منصب امیرتومانی یافت و رئیس ایل دویرون و فرمانده فوج سواره این ایل شد. در سفر دوم به اروپا از همراهان او بود و مظفرالدین‌شاه را به خرید کارخانه فشنگ‌سازی تشویق کرد. فخرالملک در این سفر به عنوان دبیر مخصوص مظفرالدین‌شاه نیز خدمت می‌کرد و بخش زیادی از سفرنامه مظفرالدین‌شاه را شاه گفته و فخرالملک به رشته تحریر درآورده است. 
 پس از بازگشت در سال ۱۳۲۱ قمری وزیر تجارت شد و دو سال در آن مقام مشغول به کار بود. تا آنکه پس از مدتی با صدراعظم وقت، به مخالفت برخاست و به دنبال آن مظفرالدین‌شاه او را از وزارت عزل و از دربار تبعید کرد و به حکومت فرستاد. گفته می‌شود که در دوران وزارت فخرالملک به دلیل رشوه گیری تجار از او بسیار ناراضی بودند. 
 حاج فخرالملک را از طرفداران مشروطه دانسته‌اند. او با ، صدراعظم روشنفکر و اصلاح‌طلب مظفرالدین‌شاه ارتباط داشت. به نوشته روزنامه چهره‌نما:
 پس از درگذشت مظفرالدین‌شاه، فخرالملک را به تهران فراخواند و در تشکیل کابینه ، باردیگر وزارت تجارت را به او سپرد. در این کابینه، که عمری کوتاه داشت، وزیر عدلیه، وزیر مالیه، وزیر امورخارجه، وزیرکشور، وزیرعلوم، وزیرلشکر و وزیر طرق و شوارع بودند. فخرالملک در این دوره جزء وزرای مسئول به عضویت درآمد. 
 اما چندی نگذشت که محمدعلی‌شاه به مشروطه‌خواهی فخرالملک و دو جانبه گرایی با روس ها و اانگلیسی ها پی‌برده و او را وزارت برکنار کرد و به منظور دور کردن او از تهران، وی را به حکومت (زنجان) فرستاد. در این زمان زنجان تحت تسلط قرار داشت و دامنه قدرت او تا جایی بود که هیچ یک از حاکمان در عمل نمی‌توانستند کاری از پیش ببرند. پس از ، حکومت استبداد حکم عزل فخرالملک را نیز صادر کرد و او را به تهران فراخواند. فخرالملک که اوضاع سیاسی را دگرگون می‌دید و احتمال می‌داد مخالفینش قصد آسیب رساندن به او را داشته باشند، همانند چندتن از رجال دیگر، ایران را ترک کرد و از راه به قصد به جا آوردن حج به مکه و مدینه و سپس از آنجا به عتبات رفت. پس از پیروزی دوباره مشروطه‌خواهان به تهران بازگشت و به حکومت منصوب شد و به دایر کردن پرداخت. 
 او در خرداد سال ۱۲۹۰ خورشیدی به جای به حکومت یزد منصوب شد. در این زمان ، شاعر معروف مشروطه‌خواه، که به انتقاد از ضیغم‌الدوله برخاسته بود، به دستور ضیغم‌الدوله در زندان بود. ضیغم‌الدوله فرمان داده بود تا لبان فرخی را به هم بدوزند. چون فخرالملک به حکومت رسید، فرخی را از زندان رهایی داد. درباره آزادی فرخی می‌نویسد:
 حکومت فخرالملک در یزد همزمان شد با لشکرکشی محمدعلی‌شاه به ایران که به پشتیبانی روس‌ها قصد پس گرفتن تاج و تخت را داشت. مستبدین یزد و در راس ایشان مشیرالممالک فرصت را مغتنم شمردند و از ضعف حکومت استفاده کرده و یکی از اشرار به نام استاد محمد بنا را تحریک کرده تا علیه حاکم سر به شورش بردارد و شهر را دستخوش آشوب سازد. استاد محمد با همراهی سید کلانتر تفتی و فرد دیگری به نام حاجی آقا و جمعی از مردمان، در پرچمی برافراشت و ادارات دولتی را خراب کردند و آتش زدند و در آخر به قلعه حکومتی هجوم آوردند. فخرالملک و همراهانش از بیم جان قلعه را تخلیه کرده و گریختند. استادمحمد خود را محمدشاه نامیده، به دستور او توپی بر بالای سردر قلعه قرار دادند و نقاره‌چیان نقاره زدند و به این ترتیب سلطنت خود را اعلام کرد. فخرالملک نیز از شهر خارج شده و اداره شهر به طور کامل به دست اشرار افتاد و تا دوماه باردیگر بساط استبداد برقرار شد. سرانجام اهالی یزد دست به دامان حاکم جدید کرمان شدند که به مقر حکومت خود می‌رفت. با آمدن امیراعظم، بساط اشرار برچیده شد و استادمحمد با جمعی از همراهانش به گریختند. 
 فخرالملک در تیرماه سال ۱۲۹۴ به حکومت منصوب شد که با مخالفت کنسول روسیه مواجه گشت. از طرفی امیراعظم که با کنسول روابط دوستانه داشت، به دنبال گرفتن حکومت استرآباد بود و فخرالملک به این ملاحظه به سمت مقر حکومت حرکت نمی‌کرد و در صدد استعفا برآمد. پس از چندماه امیراعظم در نزدیکی دامغان به قتل رسید و فخرالملک عازم استرآباد شد. دوران حکومت او که سه ماه بیشتر طول نکشید، بسیار متزلزل بود. کنسول روسیه در باطن موافق وی نبود و مردم نیز از حکومت انتظار داشتند تا در برابر دخالت روس‌ها قدرت بیشتری نشان دهد. در نهایت براثر تلگراف‌هایی که از بی‌کفایتی فخرالملک و رشوه‌گیری اطرافیان او به رئیس‌الوزارء، ، مخابره شد، فخرالملک معزول و دولت را که حاکم بود، بجای او به استرآباد فرستاد. 
 فخرالملک باردیگر در مهرماه ۱۲۹۶ پس از عزل ، حاکم استرآباد شد. در این دوره سردار رفیع به همراهی خوانین استرآباد و برخی تجار و طرفداران علیه فخرالملک فعالیت می‌کردند. سردار رفیع و خوانین به عناوین گوناگون سعی در کارشکنی و ایجاد آشوب داشتند. در این میان فرقه دموکرات به دو دسته تقسیم شده، جمعی به وزارت داخله تلگراف فرستاده و خواهان عزل او بودند و جمعی دیگر در مقابله با گروه اول، تلگراف‌هایی در حمایت از فخرالملک ارسال می‌کردند. یکی از مسائلی که در این میان به اختلاف بین سردار و فخرالملک دامن زد، موضوع استرداد تفنگ‎هایی بود که سردار رفیع در دوران تصدی خود از مردم جمع‌آوری کرده و می‌بایست به وزارت جنگ تحویل می‌داد اما با گرفتن مبلغی رشوه باردیگر تفنگ‌ها را به صاحبانشان پس داد بود. فخرالملک که از طرف دولت دستور داشت این اسلحه‌ها را از سردار بازگرفته و به تهران ارسال کند، مامورینی به خانه سردار فرستاد تا او را تا زمان استرداد تفنگ‌ها در منزلش زندانی کنند. اما اطرافیان سردار مامورین را ضرب و شتم کرده و راندند. خوانین استرآباد به همراه سایر مخالفین فخرالملک در خانه مجتهد شهر تجمع کرده و باردیگرخواهان عزل حاکم شدند. فخرالملک که ادامه کار را ممکن نمی‌دید، استعفای خود را در اسفندماه همان سال تسلیم وزارت داخله کرد که مورد قبول واقع نشد و در پاسخ وزارت داخله تلگراف و نامه‌ای به این شرح فرستاد:«استعفای شما پذیرفته نیست، مشغول انتظام امور سرحدی بوده باشید.». این دوره از حکومت فخرالملک نیز در فروردین ۱۲۹۷ با اعزام به حکومت استرآباد پایان یافت. 
 او در سال ۱۳۰۵ خورشیدی در ۶۶ سالگی در تهران درگذشت.
 عین‌السلطنه، برادرزن فخرالملک، در کتاب «روزنامه خاطرات عین‌السلطنه» درباره او چنین نوشته است:
 حسینقلی مقصودلو، که از نزدیک شاهد دوران حکمرانی فخرالملک در استرآباد بوده است، در گزارش‌های خود چنین می‌نویسد:
 فخرالملک از دوستان بود و فرزندان او، از جمله عزالممالک اردلان، زیرنظر کمال‌الملک تعلیم نقاشی می‌دیدند. 
 باغ فخرالملک در دزاشیب امروز به تعلق دارد. خانه تاریخی فخرالملک نیز در محله قرار گرفته است و همچنان یکی کوچه‌های عودلاجان «فخرالملک» نام دارد. این کوچه در واقع شده است.
 فخرالملک به دستور ناصرالدین‌شاه واژه‌نامه‌ای برای زبان کردی تالیف کرده است. از او همچنین سفرنامه‌ای به برجای مانده است که در سال ۱۳۷۲ توسط به چاپ رسید.
{"title": "فخرالملک اردلان", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D9%81%D8%AE%D8%B1%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%DA%A9_%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%86&oldid=29214843", "language": "fa"}