یا (به : χάρισμα؛ تلفظ: «خاریسما») در لغت به معنی جذابیت غیرعادی و دارا بودن صفت‌های ویژه و ممتاز و منحصربه‌فردی است که مورد پسند و ستایش تعداد زیادی از دیگر انسان‌هاست. جاذبه‌ای انفرادی (فردی) که اثری اجتماعی (جمعی) دارد.
 از اواسط و در ادبیات سیاسی و اجتماعی، واژه به تعبیر غالبی در توصیف چهره‌های سیاسی برجسته بدل شد، چهره‌های مثبت یا منفی که جذابیت مقاومت‌ناپذیری برای داشته، توان اثرگذاری بی‌مانندی بر آن‌ها یافته بودند. 
 واژه نیز برای توصیف بکار می‌رود که فراتر از اراده و اختیار مردم، آنان را تحت تأثیر قرار می‌دهد و هیچ‌کس یارای مقاومت در برابر او یا حق انتخاب و انتقاد ندارد. 
 واژه برگرفته از ی یونانی به معنای است که خود از به معنای متانت، جذابیت، برکت، و موهبت می‌آمد. خاریسما در دوره باستان و پیش از کاربرد محدودی داشت و در دو معنا بکار نمی‌رود: در معنای اول به جاذبه‌های ظاهری یک نفر اطلاق می‌شد که خصلتی دنیوی و داشت، و در معنای دوم از فرهمندی الوهی یا برخورداری از موهبتی آسمانی حکایت می‌کرد و امری اساطیری یا الاهیاتی بود. این کاربرد در فرهنگ و و فارسی نزدیک به یا است.
 گسترش کاربرد واژه و از میانه قرن بیستم آغاز شد و پیش از آن کاربرد آن‌ها به شاخه خاصی از محدود می‌شد. (حقوقدان، سیاستمدار، تاریخدان و جامعه‌شناس آلمانی) با طرح باعث گسترش کاربرد این واژه شد. کاربرد کاریزما تا زمان وبر آن‌چنان کمیاب بود که (جامعه‌شناس آمریکایی و مترجم و مفسر آثار وبر به ) به اشتباه آن را ساخته و پرداخته وبر دانسته بود. 
کاریزما بیشتر یر اثر تبلیغات بوجود می آید
 واژه کاریزما در رسالات پولس رسول کاربرد تازه‌ای در گفتگوی سیاسی - الهی مسیحیت پیدا کرد. کاریزما را مجموع مواهبی می‌شمرد که به لطف الاهی یا به یمن به افرادی اعطا شده، آنان را شایسته رهبری و سروری می‌سازد. کاریزمای مسیحی هم مصادیق معدودی داشت و در چهره‌های مقدس مسیحیت متجلی می‌شد. استفاده پولس از «کاریزما» برجسته‌کننده وجهی از این اصطلاح شد که امروزه هم از وجوه معرف آن به‌شمار می‌رود: جاذبه‌ای انفرادی (فردی) که اثری اجتماعی (جمعی) دارد. 
 با برگردان آثار وبر به انگلیسی و گسترش آرای او، و در اواسط قرن بیستم به تعابیر غالبی در توصیف چهره‌های سیاسی برجسته بدل شد، چهره‌هایی – چه مثبت چه منفی – که جذابیت مقاومت‌ناپذیری برای توده‌ها داشته، توان اثرگذاری بی‌مانندی بر آن‌ها یافته بودند. رهبر کاریزماتیک ابرمردی بود که فراتر از اراده و اختیار مردم آنان را تحت تأثیر قرار می‌داد و هیچ‌کس یارای مقاومت در برابر او، یا حق انتخاب و انتقاد نداشت. در عین حال، چنین برداشتی، فارغ از این که تا چه حد وبری بوده، به زودی مورد تردید و مداقه انتقادی قرار گرفت. 
 فرهمندی یکی از ویژگی‌های شخصیتی و از راه‌های فرد یا است؛ و از راه‌های کسب قدرت اجتماعی به‌شمار می‌رود. اشخاص فرهمند توانایی جذب توده‌های مردم را به سوی خود دارند و می‌توانند آن‌ها را به انجام کاری وادار کنند، بدون این که مردم آن را بی‌عدالتی تلقی نمایند. شخص فرهمند همچنین جاذبه و محبوبیت بسیاری بین مردم دارد؛ و حتی اگر سِمت رسمی در اختیار نداشته باشد، می‌تواند بر رفتار دیگران تأثیر بگذارد. در جوامع سنّتی، فرهمندی یا کاریزما را به عنایات ویژهٔ ماورایی یا خصایل غیرعادی مربوط می‌کنند در حالی که بسیاری از جامعه‌شناسان امروز معتقدند که کسب شخصیت فرهمند (کاریزماتیک) ممکن است؛ و می‌توان ویژگی‌های شخصیت فرهمند را شناخت و آموزش داد.
{"title": "کاریزما", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%B2%D9%85%D8%A7&oldid=34944714", "language": "fa"}