(به : ) ادعا می‌کند که مانند یک ، دارای است. این فرضیه در سال ۱۹۶۵ توسط دانشمند انگلیسی مطرح شد.
 فرضیهٔ گایا در واقع مجموعه‌ای از فرضیه‌هاست. نخستین آن‌ها می‌گوید که حیات بر زمین آثار عمده‌ای می‌گذارد. فرضیهٔ گایا در سطح بعد تأکید می‌کند که آثار حیات در جهت بهبود محیط برای خود حیات است. مورد سوم می‌گوید که گایا به‌طور عمده و آگاهانه کنترل محیط‌زیست کرهٔ زمین را در اختیار می‌گیرد؛ بنابراین به نظر می‌رسد که وجود پس خورهای مثبت و منفی که در و عمل می‌کنند برای توجیه سازوکارهایی که حیات اثر خود را از طریق آن بر محیط می‌گذارد کافی باشد. 
 گایا زمین را به عنوان یک ابر معرفی نموده‌است. حاصل از خاک و که بر اثر جویبارها و به جریان می‌افتد را به گردش خون در بدن جانوران تشبیه می‌کند. در این تشبیه رودخانه‌ها در حکم ، در حکم و به مثابهٔ زمین است. 
برطبق همین نظریه تمام موجودات زنده دارای یک می‌باشند. کرهٔ زمین نیز دارای چنین سیستم عصبی می‌باشد که به آن شبکهٔ مغناطیسی می‌گویند که هم از درون خود و هم از طریق دائماً شارژ می‌گردد. خاک زمین که دارای خاصیت حاصل از گازها، ، معدنی و می‌باشد، دائماً شبیه به یک شارژ و دشارژ می‌گردد. به‌طور طبیعی هادی جریان هستند. این کریستال‌های معدنی حرکات آب و گردش آن را در زیر و روی زمین به وجود می‌آورد. باران، امواج دریاها، و رودخانه‌ها و … در در زیر و روی زمین حرکت می‌کنند. 
 تا پیش از مطرح شدن فرضیه گایا، دیدگاه متعارف زیست شناسان (به عنوان طبیعت شناسان عصر جدید) برای تبیین فرایند شکل‌گیری و تحول حیات در سیاره ما، مبتنی بر ای بود که ریشه در داشت، یعنی . بر اساس این نظریه که توسط ، طبیعت‌شناس مشهور انگلیسی مطرح شده بود، حیات و موجودات زنده، خود را با شرایط محیطی سیاره‌ای که در آن بسر می‌برند، تطبیق می‌دهند. به عبارت دیگر، در این دیدگاه، موجودات زنده، در تعامل با سیاره خود، صرفاً تأثیرپذیر هستند. اما گایا، دیدگاه کاملاً جدید و گسترده‌تری را مطرح نمود.
بر اساس گایا، موجودات زنده فقط جزئی از یک فرایند کلی تر «حیات» در ما هستند. به عبارتی، این «کل سیاره زمین» است که زنده محسوب می‌شود و هریک از موجودات، در واقع همانند این موجود زنده هستند. بدین ترتیب، نه تنها موجودات از محیط سیاره خود تأثیر می‌پذیرند (نظریه ) بلکه بر این محیط نیز به گونه‌ای تأثیر می‌گذارند.
 لاولاک اولین نظریاتش را در مورد «سیاره زنده» در ۱۹۶۵ منتشر نمود و سعی کرد تا بر مبنای نظریه گایا، ترکیبات اتمسفری موجود زمین و علت عدم ازبین رفتن آزاد در جو را (که برای استمرار حیات زمین ضروری است) توضیح دهد. وی بر همین مبنا، حتی طرحی را برای جستجوی حیات در سایر سیارات ارائه نمود.
در ۱۹۷۰ بود که لاولاک، همکاری خود را با به نام آغاز نمود. مارگولیس که از محققان بود به نظریه گایا علاقه‌مند شده بود. وی معتقد بود که احتمالاً نظیر ، در طی میلیون‌ها سال گذشته، نقش مهمی در تعامل حیات با سیاره ما ایفا کرده‌اند و بنابراین، مطالعه بر روی آنها، شواهد بیشتری را برای تأیید صحت نظریه گایا بدست خواهد داد.
 بر مبنای همین مطالعه بود که لاولاک توانست اولین پیش‌بینی خود را بر اساس نظریه گایا مطرح کند. این پیش‌بینی مربوط به ترکیبات ( ) بود که عنصری حیاتی برای ارگانیزم‌های زنده محسوب می‌شود. در آن زمان همه می‌دانستند که ترکیبات ( ) توسط از خاک شسته شده و در اقیانوس‌ها جمع می‌شود. اما بر اساس گایا، باید سیاره ما به گونه‌ای عمل کند که با بازگرداندن این عنصر مهم به خاک، استمرار حیات را تضمین نماید. لاولاک معتقد بود که این عمل باید توسط باکتری‌هایی انجام شود که در اقیانوس‌ها زندگی می‌کنند.
بدین ترتیب، لاولاک برای اثبات صحت پیش‌بینی خود، یک سفر دریایی تحقیقاتی را آغاز نمود و همین سفر بود که منجر به دیدگاه جدید علم نسبت به « » در زمین شد. لاولاک کشف کرد که تجزیه دریایی توسط باکتری‌ها در اقیانوس‌ها منجر به آزاد شدن گازی به نام « » می‌گردد.
این گاز، نقش مهمی را در شکل‌گیری ابرها در آسمان ایفا می‌کند. بدین ترتیب و با بارش ابرها، دوباره به خاک بازمی‌گردد تا موجودات خشکی بتوانند از آن استفاده کنند. از سوی دیگر، همین بارش، منجر به شستن مواد معدنی از خاک و انتقال آن به اقیانوس‌ها نیز می‌شود که این خود، جلبک‌های دریایی را تأمین می‌کند. این کشف، در واقع تأیید محکمی بود بر صحت نظریه گایا و به خوبی نشان داد که موجودات زنده در زمین، تنها تحت تأثیر محیط پیرامون خود نیستند بلکه بر محیط نیز تأثیر می‌گذارند.
 این تلاش‌ها نهایتاً از اواخر دهه، ۱۹۷۰ جای نظریه گایا را به عنوان یک نظریه علمی در میان دانشمندان کرد.
{"title": "فرضیه گایا", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D9%81%D8%B1%D8%B6%DB%8C%D9%87_%DA%AF%D8%A7%DB%8C%D8%A7&oldid=34829616", "language": "fa"}