با تکوین و رشد شهرنشینی، فرهنگ مردم دچار دگرگونی و تغییرات ساختاری شده‌است. بی‌شک، ویژگی‌های قومی‌و فرهنگی تعریف شده مشخص در میان اقوام و قابل رؤیت است. ، امروزه به فراموشی سپرده شده‌است. زندگی ساده هنوز ویژگی‌های سنتی را حفظ کرده‌است. یکی از استان‌هایی است که بالاترین جمعیت عشایری کشور را دارد. ایلات ، کهکیلویه، و... هنوز بخش قابل توجهی از جمعیت استان را تشکیل می‌دهند. 
 حدود ده هزار خانوار غیرساکن دارد که بیشترین تعداد آن‌ها را عشایر کوچنده منتسب به‌ایلات قشقایی، خمسه، کهگیلویه و ممسنی تشکیل می‌دهند. فضاهای کوچ و اتراق عشایر استان همراه با کنش‌های فرهنگی ویژه عشایری مشتمل بر نوع پوشش، مناسبات اجتماعی، نحوه ، مسیرهای ایل‌رو و... جاذبه‌های متنوع و جالب توجهی را پدید می‌آورند که در نوع خود برای ایرانگردان و جهانگردان جالب توجه است. عمده‌ترین زیست بوم‌های استان را ایل راه‌های عشایر منطقه تشکیل می‌دهند که عبارتند از: ، ، ، ، و .
 ییلاقات ایل قشقایی که در دامنه شمالی کوه‌های در امتداد شمال غربی به جنوب شرقی ادامه دارد، از شمالی‌ترین منطقه یعنی از نواحی طویله بند و گرمه شروع می‌شود و با عرض متفاوت از نود تا سی کیلومتر در دامنه شمالی کوه‌های دنا که حد فاصل بین ، و است تا منطقه امتداد می‌یابد.
 این منطقه از جنوب و جنوب غربی به ناحیه جاوید و ، دشت روم و در ، از غرب به فلارد و خانمیرزا و در ، از شمال به و در و دشت در و از شرق به‌ایلاقات ایل خمسه باصری یعنی به نواحی قنقری و ابرج محدود می‌شود. این نواحی پنج بخش بزرگ جمعیتی کاکان، بن رود، چهار دانگه، پادنا و سمیرم علیا را به‌طور کامل و قسمت‌هایی از حومه و را در بر می‌گیرند.
 ییلاقات در شرق ییلاقات ایل قشقایی قرار دارند و به ترتیب از جنوب به شمال نواحی ، ، ، ، قنقری و را در برمی‌گیرند. این ناحیه از شمال به ، از شرق به در ، از جنوب به و از غرب به‌ییلاقات محدود می‌شود.
 علاوه بر مناطق ییلاقی یادشده که خارج از مرز سیاسی قرار گرفته‌اند. ییلاقات داخلی نیز از زیست‌بوم‌های جالب توجه عشایری منطقه محسوب می‌شوند که‌ییلاقات کوهمره از مهم‌ترین آنهاست. کوهمره به ترتیب از شرق به غرب در امتداد کوه‌های در جنوب در فاصله سیاخ و به سه قسمت ، و تقسیم می‌شود.
 این ناحیه که به نام محل‌های یاد شده شناخته می‌شوند، فاصله زیادی بین و خود ندارند. در اوایل فروردین از دامنه کوه‌ها بالا رفته و را در دشت‌های مرتفع و دامنه‌های شمالی رشته کوه سکونت می‌گزینند و در اوایل شهریور ماه از این کوه‌ها پایین آمده و با طی مسافتی که از چهل تا هشتاد کیلومتر تجاوز نمی‌کند به مناطق قشلاقی خود در دامنه‌های جنوبی رشته‌کوه مذکور می‌رسند.
 مناطق قشلاقی عشایر فارس عموماً دشت‌های جنوب شرقی، جنوب غربی و گاهی نیز دشت‌های مرکزی استان را شامل می‌شوند و عموماً ارتفاع کم و هوای ملایم در زمستان و بسیار گرم در تابستان دارند قشلاق ایل قشقایی در دامنه جنوبی رشته‌کوه‌های زاگرس قرار دارد و گاهی نیز از این کوه‌ها فاصله زیادی گرفته و به سوی دشت‌های کم ارتفاع ساحلی و تا زمین‌های دشتستان و استان بوشهر و نوار ساحلی جنوب پیش می‌رود.
 مناطق قشلاقی قشقائیان به‌طور مشخص در جنوب شرقی از ناحیه هرم و خنج شروع می‌شود و نواحی قیر و کارزین، افزراربعه، سیمکان، میمند، فیروزآباد خواجه‌ای، فراشبند، بوشگان، قسمتی از جره و سپس در ناحیه جنوب غربی استان فارس نواحی شاپور ماهور در استان کهگیلویه و بویراحمد اطراف دو گنبدان و در استان بوشهر لیراوی را دربرمی‌گیرند. 
 مناطق قشلاقی ابلات خمسه نیز عمدتاً در لارستان قرار دارد و از هرم و کاریان آغاز می‌شود و تمامی نواحی شرقی این منطقه را تا قسمت‌هایی از شمال هرمزگان در بر می‌گیرد. 
 با نام « »، «چنگیان» و «ساربانان» درآمیخته و در این میان موسیقی از جایگاه والایی برخوردار است، موسیقی کهن و گسترده است و با شعر فولک درآمیخته است عاشیق‌ها برای رویدادهای غمناک و شاد نوایی در سینه دارند. در هنر حماسه جایگاه ارزنده‌ای دارد و در شعر آن نیز عرفان مقامی‌شایسته. حضور این هنرمندان را نه تنها در فارس، بلکه در آذربایجان و بیرون از مرزهای این سرزمین نیز می‌توان پی گرفت. از خلال روایات قومی‌می‌توان دریافت که در اصل از مناطقی همانند ، و شکی به فارس مهاجرت کرده‌اند و وجوه اشتراک قابل توجهی بین و آذربایجانی به ویژه در زمینه بیان شجاعت و مردانگی افسانه‌وار «کوراوغلو» وجود دارد، ولی از نظر شیوه اجرا تفاوت‌هایی نیز با همدیگر دارند.
آهنگ‌هایی همچون «کرمی»، «معصوم»، «محمود» و... را با کمی‌اختلاف عیناً در اجرای می‌توان ملاحظه کرد.‌سازی که عاشیق می‌نوازد شبیه و دارای ۹ سیم است که عموماً آن را با مضراب یا پنجه می‌نوازند، ولی در دهه‌های اخیر کاربرد تار، کمانچه و دیگر آلات موسیقی نیز جایگاهی در میان موسیقی یافته‌اند که عمدتاً مورد استفاده هنرمندان جوان قرار می‌گیرد از آهنگ‌های قدیمی‌و امروزی قشقایی می‌توان از «سحرآوازی»، «جنگ‌نامه»، «محمدطاهر بیک»، «معصوم»، «صمصام»، «کوراوغلو»، «محمود و صنم»، «محمود و نگار»، «باش خسرو»، «هلیله خسرو»، «بیستون»، «حیدری، «گرایلی»، «باش گرایلی»، «باسماگرایلی»، «کرمی» و... نام برد که برخی از آن‌ها همراه با داستانی که عمدتاً مایه مهر و محبت و دلدادگی دارند، خوانده می‌شود.
 هر کدام از آهنگ‌های مذکور با پیشینه قومی‌و تاریخی قوم و دیگر اقوام ترک زبان ارتباط جدایی‌ناپذیر یافته‌اند قشقایی معمولاً همراه عشایر کوچ می‌کنند. از معروف‌ترین معاصر ایل قشقایی می‌توان به « صیاد» و « اسماعیل» اشاره کرد گذشته از ، در میان ایل قشقایی هنرمندان دیگری نیز هستند که به «چنگیان» معروفند. این هنرمندان «کرنا» و «نقاره» می‌نوازند و پیشة اصلی آن‌ها نوازندگی است. اغلب مردم ایل، این گروه را چندان حرمت نمی‌نهند و آن‌ها را گروهی پست می‌شمارند و حتی از وصلت با آن‌ها خودداری می‌کنند که نمی‌توانند تنها از راه هنرمندی به زندگیشان ادامه دهند، به کارهایی مانند اصلاح سر و صورت، کشیدن دندان، کودکان و... می‌پردازند.
 از منسوب به گروه چنگیان می‌توان از «گنجی» و «فرامرز» نام برد که بیشتر اوقات همراه می‌کنند. فرامرز در اجرای کرنا شیوه و سبک خاص دارد ساربانان گروهی دیگر از خادمان موسیقی هستند که صرفاً براساس ذوق و علاقه شخصی به کار کشانده شده‌اند. آنان آهنگ‌های قومی‌ایل قشقایی را با « » می‌نوازند. نی در میان قشقایی‌ها قدیمی و شناخته شده‌است که هنوز از محبوبیت و اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. از آهنگ‌های مخصوص ساربانان «گدان دارغا» را می‌توان نام برد که در وصف شترهای در حال حرکت است ترانه‌های عاشیق‌ها و چنگیان به زبان ترکی قشقایی است، ولی ساربانان با زبانی غیر از آواز می‌خوانند که در اصطلاح محلی به نام «کوروشی» مشهور است. جای شگفتی است که ساربانان با آنکه دارای فرهنگ ایل قشقایی هستند با زبانی شبیه سخن می‌گویند. در حال حاضر به دلیل تعداد اندک این قبیل افراد، زبان آن‌ها نیز در حال از بین رفتن است، تا جایی که حتی فرزندان آن‌ها نیز رغبتی به تکلم با این زبان ندارند. 
 پیشینه مکتوب شعر و ادبیات در میان ایل قشقایی به بیش از ۲۵۰ سال پیش می‌رسد. اشعار گمنام سینه به سینه نقل می‌شود و به گنجینه فولکلوریک قشقایی‌ها غنا می‌بخشد. اشعار مالامال از سوزوگداز زندگی، هجر و فراق است شعر عشایری از جدایی‌ها، از جور روزگار، از عشق و از عاطفه سخن می‌گوید. از ویژگی‌های عمده شهر قشقایی نقش بسیار پراهمیت طبیعت در لطافت بخشیدن به‌این گونه اشعار است. کمتر شعری از شاعران قشقایی می‌توان پیدا کرد که در آن یادی از ، ، ، و نشده باشد از سوی دیگر تحت تأثیر صاحب مقام و مرتبه‌ای خالص است را به دلیل دل کندن از سرزمینی به سرزمین دیگر، جدا شدن از یارانی که درراه کوچ می‌میرند یا آنانی که اسکان را می‌پذیرند سرزنش کرده‌اند.
 را همه جا می‌خوانند در در به هنگام شادی و غم. شعر عروسی‌ها همراه پایکوبی و شعر عزا همراه با حزن و اندوه خوانده می‌شود متأسفانه بیشتر سرایندگان شعر ناشناخته‌اند اما به نام چند تن از شاعران معاصر ایل که با سروده‌های خویش در میان ایل زندگی کرده‌اند ازآن جمله به شاعر مشهور ایل قشقایی محزون و به عبارتی دیگر ماذون و همچنین یوسف علی بیک می‌توان اشاره کرد که نام و یادشان همیشه در نزد قشقایی‌ها زنده و جاوید خواهد ماند از شاعران تقریباً آشنای ایل می‌باید به عیسی قاسم نیز اشاره شود وی هم‌زمان با محزون زندگی می‌کرد و تنها یک قطعه شعر از او باقی‌مانده‌است که به مناظره او با محزون مربوط است بعد از وی باید به حسین صمصام اشاره کرد وی از نزدیکان خوانین قشقایی بود از اشعار این شاعر هم ادبیات بسیار اندکی باقی‌مانده‌است. 
 از شرح حال و روزگار محزون این شاعر بلندپایه چندان اطلاعات مستندی در دست نیست. آنچه دربارهٔ او بر سر زبان‌هاست حکایت از آن دارد که محزون در حدود ۲۵۰ سال پیش می‌زیسته و هم‌زمان با ایلخان قشقایی زندگی می‌کرده‌است. محزون شاید تنها شاعر ایل قشقایی است که نامش بی ذکر هیچ نمونه شعری در کتاب شرح احوال آمده‌است وی در طول زندگی همواره با فقر و تنگدستی مواجه بوده که دراشعارش نیز منعکس شده‌است.
 از ویژگی‌های دیگر زندگی محزون آوارگی و بی سامانی اوست، تا آنجا که هرگز ساکن در نشده‌است و هر روز جایی و هرزمان مکانی تازه می‌جسته است محزون مدتی را نیز برای کسب معلومات بیشتر در شهر گذرانده و در این شهر موفق به دیدار بسیاری از شاعران و ادیبان شیرازی و کسب فیض از محضر آنان شده‌است. سال مرگ محزون و چگونگی مرگ آن مشخص نیست، قبر این شاعر دلسوخته در جوار است. 
 در سراسر ، مراسم و اعیاد ملی برگزار می‌شود. از میان این مراسم، جشن‌های ملی ، ، ، ، ، ، ، ، روز تولد ائمه اطهار و... با شور و شوقی زایدالوصف برگزار می‌شود. و مراسم مربوط به آن نیز، با شور و شعف وصف‌ناپذیر برگزار می‌شود و شیوه برگزاری این مراسم در استان فارس نیز مانند سایر نقاط است. 
 مقالهٔ اصلی: شهر در بین سال‌های ۱۳۴۷ تا ۱۳۵۷ محل برگزاری بود. این جشنواره در زمان خود بزرگترین رویداد فرهنگی در نوع خود در سطح جهان بود. این رویداد با هدف تشویق هنرهای سنتی و بالا بردن استانداردهای فرهنگی ایران تشکیل شده‌بود. همچنین این رویداد محلی بود برای گرد آمدن بزرگترین هنرمندان سنتی و مدرن ایران و سراسر دنیا در رشته‌های مختلف هنری. 
 مقالهٔ اصلی: به مناسبت دوهزار و پانصد سال تاریخ مدون شاهنشاهی و در زمان سلطنت از تاریخ تا (برابر با تا ۱۳۵۰) در برگزار شد. در این جشن‌ها، سران حکومتی و پادشاهان ۶۹ کشور جهان شرکت کردند و تمدن و تاریخ کهن ایران را ارج نهادند. 
 در سطح و به ویژه در میان و سایر ایلات کوچرو فارس مراسم ویژه‌ای برگزار می‌شود. یکی از مهم‌ترین و جالب‌ترین این نوع مراسم در ایل قشقایی «کوساگلین» نام دارد و معمولاً در مواقعی که باران نبارد به اجرا گذاشته می‌شود. 
 ، همواره‌یکی از صنایع مهم دستی بوده‌است در میان هنوز زیباترین هنر دستی، است که آمیزه‌ای است از کار و تلاش و هنر که با دست‌های سخت کوش زنان بافته می‌شود در میان این بافته‌هانوعی فرش به نام گبه بافته می‌شود گبه تجلی زیبایی، طراوت و شادی زندگی عشایری است که مانند پیراهن‌های رنگ به رنگ زنان قشقایی موجی از رنگ‌ها ی شاد طبیعت را درخود جای داده است زمینه اصلی این فرش، دشت‌های سرسبزی است که عشایر در آن‌ها زندگی می‌کنند. انگار تمامی‌زیبایی‌های طبیعت در زمان به دست دختران و زنان هنرمند بر این فرش‌ها ی کوچک نقش بسته است. 
 در گذشته در شهرهای و پارچه‌های ابریشمی‌نخی و پشمی‌بافته می‌شد و شهرت بسیار زیادی را دارا بود. 
 بافی و در رواج دارد و بهترین نوع بوریا متعلق به شهر است. سبد بافی از منظر شکل و نقش بسیار جالب است. 
 در انواع ظروف سفالی ساده و لعابدار و انواع کاشی‌های هنری تولید می‌شود بهترین ظروف کاشی در تولید می‌شود. 
 ظروف و از جمله صنایع مهم می‌باشد و نیز شهره خاص و عام می‌باشد. 
 مهمترین صنعت دستی ، است و بهترین نوع نیز در این شهر تولید می‌شود. منبت کاری نیز در رواج زیادی دارد. همچنین و شهرتی بسزا دارد. در صنایع دیگری مانند ، ، ، ، ، و نیز رایج است. 
 رقص‌های محلی و بومی قشقایی‌ها عمدتاً به صورت گروهی اجرا می‌شود. در این میان « » به لحاظ شیوه اجرا و حرکات ریتمیک و ماهرانه اجراکنندگان آن، از جذابیت خاصی برخوردار است. به ویژه آنکه‌این نوع رقص با «جنگ‌نامه» توأم است و در مراسم جشن و سرور اجرامی‌شود رقص چوب توسط دو نفر اجرا می‌شود. 
 از غذاها و خوارکی‌ها استان فارس می‌توان به ، صبحانه، شیرازی، ، ، ، ، عدس و اشاره نمود. 
همچنین ، ، ، ، ، ، ، ، ، ، ، ، ، ، ، ، و نیز از غذاهای مخصوص شهر هستند.
{"title": "فرهنگ در استان فارس", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3&oldid=32966322", "language": "fa"}