( : ) (مشهور به ، و ) یک از می‌باشد که در محدودهٔ به نوشته شده‌است. محلی بر این باورند که این متعلق به سوم ، ، و قدیمی‌ترین قرآن جهان است. این هم‌اکنون در کتابخانه «خاست امام» در نگهداری‌می‌شود.
 بر اساس مطالعات و ، این نسخه خطی مربوط به قرن دوم (قرن هشتم میلادی) یا به احتمالی مربوط به آغاز قرن نهم است. تاریخ گذاری با احتمال ۹۵/۴٪ تاریخ‌گذاری بین ۵۹۵ تا ۸۵۵ میلادی را نشان‌می‌دهد. 
 احادیث اشاره دارند که یکی از کارهایی بود که توسط خلیفه سوم، انجام شد، هر چند این ادعا پرسش‌برانگیز شد، با این حال هیچ مدرکی ارائه نشد. در سال ۶۵۱ یعنی ۱۹ سال پس از درگذشت ، ، کمیته‌ای برای جمع‌آوری یک را تشکیل داد. پنج نسخه از این قرآن رسمی به شهرهای بزرگ در آن دوران فرستاده شد و عثمان یکی را برای استفاده خودش در نگه داشت. هر چند به احتمال قوی یکی از آن کپی‌ها نیست. گمان می‌رفت نسخه‌ای باشد که در در نگهداری می‌شود، اما مطالعات نشان داده‌اند که نسخه خطی توپقاپی نیز از قرن ششم میلادی نبوده و بسیار جدیدتراست. 
 پس از عثمان به خلافت رسید، کسی که قرآن عثمان را به که امروزه در واقع است برد. سرگذشت تاریخی این نسخه از قرآن، فقط از افسانه‌ها شناخته شده‌است. طبق یکی از آنها، وقتی آن سرزمین را ویران کرد، قرآن را به عنوان گنجی از غنائم جنگی به پایتخت خود، ، برد. طبق حکایتی دیگر، قرآن توسط ، بزرگ پس از اینکه خلیفه را درمان کرد به عنوان یک هدیه از خلافت رم به سمرقند آمد. با این وجود، دانشمندان بر سر اینکه این مصحف متعلق به عثمان باشد اختلاف‌نظر دارند. 
 این قرآن در مسجد خواجه احرار برای چهار قرن باقی ماند تا ۱۸۶۹، وقتی که ژنرال روسی آبراموو آن را از مسجد خرید و به ، استاندار ، داد کسی که آن را به کتابخانه امپراطوری در (امروزه همان ) فرستاد. کتاب مورد توجه قرار گرفت و در پایان در سال ۱۹۰۵ یک نسخه کپی دقیق از آن در تهیه‌شد. ۵۰ کپی به سرعت کمیاب شد. اولین شرح و تاریخ‌گذاری جامع نسخه خطی توسط روسی شبونین در ۱۸۹۱ انجام‌شد.
 بعد از ، ، در یک حرکت برای حسن نیت نسبت به مسلمانان روسیه، قرآن را به مردم در داد. پس از درخواست‌های مکرر مردم جمهوری سوسیالیستی شوروی ترکستان مستقل، قرآن در سال ۱۹۲۴ به به تاشکند برگردانده شد و هم‌اکنون در آنجاست. 
 نسخه خطی هم‌اکنون در کتابخانه مسجد «تلیاشایاخ»، در منطقه قدیمی «خاست امام» (خضرتی امام) نزدیک مقبره قرن دهم قفال ششی در تاشکند نگهداری‌می‌شود.
 نسخه خطی ناقص است: این مصحف از میان آیه ۷ سوره دوم شروع شده و در پایان سوره ۴۳ آیه ۱۰ تمام‌می‌شود. نسخه خطی در هر صفحه بین ۸ تا ۱۲ خط دارد که قدمت آن را نشان می‌دهد و متن بدون هیچ گونه می‌باشد.
{"title": "قرآن کوفی سمرقند", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86_%DA%A9%D9%88%D9%81%DB%8C_%D8%B3%D9%85%D8%B1%D9%82%D9%86%D8%AF&oldid=35041731", "language": "fa"}