(به : ) یا ریخته‌گری دقیق یا cire perdue (که از به وارد شده است) نوعی خاص از ریخته‌گری فلز مذاب است که فلز مذاب (معمولاً ، ، ، ) درون از جنس و توسط گچ ریخته‌گری احاطه شده‌اندو پس از تخلیه موم بواسطه گرما، تولید می‌گردند. مانند که توسط هنر ساخته می‌شود.
 قدیمی‌ترین نمونه‌ این روش یک طلسم 6000 ساله است که در تمدن دره سند کشف شده‌­است. نمونه دیگری را میتوان در بین‌­النهرین در صده­ سوم قبل از میلاد یافت. این روش تا قرن هجدهم میلادی در اروپا رواج داشت؛ قبل از آنکه فرایند قالب­‌گیری قطعه­‌ای رواج یابد. این فرایند در زمان کنونی و کارخانه‌های کنونی دگرگونی‌های زیادی نسبت به گذشته داشته‌است و برای ساخت مجسمه‌های برنزی کوچک مورد استفاده هستند. 
 گام­های ساخت یک مجسمه­ برنزی نسبتا استاندارد است، هرچند امروزه فرایند آن در ریخته‌گری­های مختلف، متفاوت است. (امروزه در صنایع به این روش INVESTMENT CASTING یا ریخته‌گری دقیق گفته می­شود.) از انواع مختلف این فرایند می‌توان موارد زیر را نام برد:
 از دست رفته : در این روش موادی غیر از هم می­توانند استفاده شوند (موادی همچون ، ، و ) 
 فرایند موم زائد (waste wax process یا ریخته‌گری قالب زائد): که در این روش برای استخراج قسمت قالب‌ریزی شده، قالب از بین می‌رود. 
 قالب­ها می­توانند از روی خود مدل مومی ساخته شوند (روش مستقیم) یا از روی یک کپی از مدل که لزومی ندارد مومی باشد. (روش غیرمستقیم) گام­های روش غیر مستقیم عبارتند از: (گام 7 به بعد برای دو روش یکسان است)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 پیش از بر قالب­‌های سیلیکایی، از قالب­هایی ضدآتش با جنس­های دیگر استفاده می­شد که رایج‌­ترین این مواد به همراه دوغاب و سفال بود. قبل از قالب­های رزینی از ژلاتین استفاده می‌شد.
 روش‌های مورد استفاده برای قطعات کوچک و تا حدی از آن‌هایی که برای مجسمه‌سازی استفاده می‌شوند متفاوت است. یک مدل مومی با تزریق به داخل یک قالب لاستیکی و یا با کنده‌کاری ساخته می‌شود. موم با پایه پلاستیکی ترکیب شده و یک پایه "sprue" نامیده می‌شوند. سپس یک فلاسک فلزی، که شبیه به لوله فولادی كوتاهی با ۳.۵ تا ۱۵ سانتی متر طول و عرض است، بر روی آن قرار داده می‌شود. بیشتر پایه‌ها دارای لبه‌ای دایره‌ای هستند که فلاسک با اندازه استاندارد را در بر می‌گیرد و آن را در جای خود نگه می‌دارد. گچ درون فلاسک ریخته می‌شود و آن را پر کرده و سخت می‌شود، سپس همانطور که در بالا ذکر شد، سوزانده می‌شود. ریخته‌گری معمولاً مستقیماً از کوره به روش یا انجام می‌شود.
 در دندان‌پزشکی، تاج دندان از جنس طلا، اینله و آنله (از روش‌های پر کردن دندانهای پوسیده) توسط ریخته‌گری لاست وکس ساخته می‌شوند. اولین بارtaggart  از این روش برای ساخت استفاده کرد. آلیاژ طلا معمولاً حدود ۶۰ درصد طلا، ۲۸ درصد نقره، به اضافه مس و دیگر فلزات است. توجه دقیق به آماده‌سازی دندان، استفاده از تکنیکهای آزمایشگاهی برای رسیدن به موفقیت لازم است. آزمایشگاه‌های دندان‌پزشکی موارد دیگری را نیز به اين روش می‌سازند.
 برخی از قدیمی‌ترین نمونه‌های شناخته شده روش ریخته‌گری مومی اشیا کشف شده در گنجینه در جنوب است و متعلق به دوره (۴۵۰۰ تا ۳۵۰۰ سال قبل از میلاد) است. قدمت این اقلام را حدود ۳۷۰۰ سال قبل از میلاد مسیح تخمین می‌زند و این باعث می‌شود که آنها بیش از ۵۷۰۰ سال قدمت داشته باشند. 
 در ، از c. 3500–2750 قبل از میلاد، از تکنیک ریخته‌گری مومی برای مجسمه‌های مقیاس کوچک و بعداً مقیاس بزرگ و برنز استفاده شد. یکی از اولین ریخته‌گری‌های مومی که باقی مانده‌است، یک شیر کوچک از است. فلزکاران تقریباً از حدود ۳۵۰۰ تا ۳۲۰۰ سال قبل از میلاد مسیح ریخته‌گری را تمرین می‌کردند. نمونه‌های دیگر از شمال شرقی بین‌النهرین / شامل تومول بزرگ در (اواخر قرن ۸ قبل از میلاد) و همچنین انواع دیگر پیوست‌های است. 
 قدیمی‌ترین نمونه شناخته شده از روش ریخته‌گری مومی مربوط به یک مسی به شکل چرخ ۶۰۰۰ ساله (حدود ۴۰۰۰ سال قبل از میلاد) است که در پاکستان پیدا شده‌است. 
 ریخته‌گری فلزات توسط در حدود ۳۵۰۰ سال قبل از میلاد در منطقه آغاز شد، که یکی از اولین نمونه‌های شناخته شده ریخته‌گری مومی را ایجاد کرد، یک مجسمه برنز هند به نام «دختر رقصنده» که قدمت آن تقریباً ۵۰۰۰ سال قبل از دوره است. (حدود ۳۳۰۰–۱۳۰۰ سال قبل از میلاد)
 نمونه‌های دیگر شامل گاومیش، گاو نر و سگ یافت شده در موهن‌جودارو و هاراپا، دو مجمسه مسی در محل Harappan Lothal در منطقه احمدآباد گجرات و به احتمال زیاد یک گاری سرپوشیده با چرخ از دست رفته و یک گاری کامل با یک راننده در یافت شده‌است.
 در دوره پس از هاراپان، انبارهای لوازم مس و برنز ساخته شده توسط فرایند ریخته‌گری مومی از ، ، ، ، و شناسایی شده‌است. زیور آلات طلا و مس به ظاهر ، ساخته شده توسط این نوع ریخته‌گری در ویرانه‌های Sirkap پیدا شد.
 از اواسط هزاره سوم قبل از میلاد مسیح در حال تمرین بودند، که توسط دستبندها و جواهرات طلای مربوط به نشان داده شد. فواره‌های درج شده برای میش‌ها (ظروف آب مسی) از با روش ریخته‌گری مومی ساخته شده‌اند. ریخته‌گری‌های توخالی، مانند تندیس از یافته‌های در دوران ظاهر شد، و به دنبال آن تندیس‌های ریخته‌گری شدهٔ جامد مانند مادر شیرده در .
 ریخته‌گری توخالی مجسمه‌ها در پادشاهی جدید با مجسمه زانو زده ( ، ) و قطعه سر (موزه Fitzwilliam، کمبریج) نشان داده شده‌است. ریخته‌گری‌های توخالی با جزئیات بیشتری انجام می‌شوند و تا سلسله هجدهم ادامه می‌یابند، که توسط شکل زانو زده برنز سیاه توتانخامون (موزه دانشگاه پنسیلوانیا) نشان داده شده‌است. این نوع ریخته‌گری در در اواخر دوره تا زمان زمانی که چهره‌های برای عبادت شخصی و نذورات معبد نذری ریخته می‌شد، استفاده می‌شود. دسته‌های شبیه زنان برهنه بر روی آینه‌های برنزی توسط ریخته‌گری مومی پدید آمده‌اند.
 تکنیک ریخته‌گری مومی در در دوره ، به ویژه در قبل از میلاد شناخته شده بود. تقلیدهای مستقیم و مشتقات محلی مجسمه‌های شرقی، ، فلسطینی و در ی اواخرعصر برنزی، با تولید محلی مجسمه‌ها از قرن یازدهم تا دهم قبل از میلاد، یافت می‌شود. برخی از مکان‌های اواخرعصر برنزی در قبرس چهره‌های برنز ریخته‌گری شده از انسان و حیوانات تولید کرده‌اند. یک نمونه، شکل نر موجود در است. سه شی از قبرس (در در نگهداری می‌شود) با استفاده از روش ریخته‌گری مومی از قرن ۱۳ و ۱۲ قبل از میلاد ریخته شد، یعنی لبه ، سه‌پایه‌های میله‌ای و ریخته‌گری شده.
 گورهای سوخته (عمدتا قرن‌های ۸ تا ۷ قبل از میلاد، اما تا اوایل قرن چهارم ادامه داشت) از (کوه‌های آلپ شرقی ایتالیا) حاوی استخوان نازک‌نی، آویزها و سایر اشیا مبتنی بر مس بود که توسط فرایند ریخته‌گری مومی ساخته شده‌است. نمونه‌های ، مانند دستهٔ برنزی از مجموعه (موزه ملی باستان‌شناسی آدریا)، که قدمت آن به قرن‌های ۶ تا ۵ قبل از میلاد بازمی‌گردد، توسط این نوع ریخته‌گری ساخته شده‌اند. بیشتر دستگیره‌های مجموعه بوکی و همچنین برخی از ظروف برنزی موجود در ( ، ایتالیا) با استفاده از روش ریخته‌گری مومی ساخته شده‌اند.
 موارد معروف‌تری که این ریخته‌گری از جهان کلاسیک تولید می‌کند، شامل «پسر در حال دعا» می‌شود. ۳۰۰ سال قبل از میلاد (در موزه برلین)، مجسمه از ولسی، که مانند اکثر مجسمه‌ها، در چندین قسمت ریخته شده بود و سپس به هم متصل شدند. سایر نمونه‌های قبلی که این مجموعه از قطعات ریخته شده لاست وکس را نشان می‌دهد شامل سر برنز Chatsworth Apollo و سر برنز از از موزه بریتانیا است.
 در استفاده از روش لاست وکس در شرق آسیا تنوع زیادی وجود دارد. معمولاً روش ریخته‌گری برنز در زمان سلسله‌های و (حدود ۱۵۰۰ تا ۵۰۰ سال قبل از میلاد) فرض می‌شود که با استفاده از روش قالب از دست رفته باشد. تحقیقات بیشتر نشان داد که این مورد وجود ندارد زیرا واضح است که روش ریخته‌گری قالب قطعه اصلی‌ترین روش برای ساخت ظروف برنز در چین بود. تکنیک لاست وکس در شمال چین تا قرن ۶ قبل از میلاد ظاهر نشد. ریخته‌گری موم ازدست رفته در ژاپنی با نام rōgata شناخته می‌شود و قدمت آن به ، ج. ۲۰۰ سال قبل از میلاد. مشهورترین قطعه ساخته شده توسط این نوع ریخته‌گری، تصویر برنز بودا در معبد صومعه در است. این ماده در بخشهایی بین ۷۴۳ و ۷۴۹ ساخته شده‌است، ظاهراً از هفت تن موم استفاده شده‌است.
 ساکنان از سال ۱۲۰۰ و قبل از میلاد مسیح تا سال ۲۰۰ میلادی با استفاده از روش لاست وکس برای ساخت برنز می‌ریختند. النگوهای ساخته شده توسط فرایند لاست وکس از ویژگی‌های شمال شرقی است. برخی از النگوهای موجود در Ban Na Di ماده ای خاکستری تیره را بین هسته رسی مرکزی و فلز نشان می‌دهد که با تجزیه و تحلیل به عنوان یک نوع تصفیه نشده موم حشرات مشخص شد. احتمالاً وسایل تزئینی مانند و انگشترها توسط این نوع ریخته‌گری در و ساخته شده‌اند. در مورد روش ریخته‌گری مومی، توازن‌های فنی و مادی بین شمال شرقی تایلند و ویتنام وجود دارد. سایتهایی که آثار ساخته شده توسط فرایند ریخته‌گری مومی در ویتنام را نمایش می‌دهند، مانند یا یک داس و شکل یک فرد نشسته از Go Mun (در نزدیکی فونگ نگوین، منطقه باک بو).
 دیده شده‌است که که قلاب‌های (1050-910 قبل از میلاد) و (1000-701 قبل از میلاد) با استفاده از یک فرایند ریخته‌گری لاست وکس ساخته می‌شوند. به خصوص برای ساخت قلاب تتفورد از روش‌های کاملاً مبتکرانه استفاده می‌شده. شمعدان پیچیده (1104–1113 میلادی) به عنوان یک مدل مومی یک تکه ساخته شد، سپس قبل از قرارگیری در قالب، وارد سیستم پیچیده‌ای از دروازه‌ها و دریچه‌ها شد.
 برنزهای ریخته‌گری در آفریقا توسط قرن میلادی در Igboland (Igbo-Ukwu) در ، قرن ۱۲ میلادی در Yorubaland ( ) و قرن ۱۵ میلادی در پادشاهی تولید شده‌است. برخی از سرهای پرتره باقی مانده‌است. بنین در قرن شانزدهم به برنز تسلط یافت، با استفاده از فرایند واکس از دست رفته، در این فلز پرتره و نقش برجسته تولید کرد.
 سنت ریخته‌گری لاست وکس توسط مردم ، ، ، ، شمال غربی ، آمریکای آند و بخش غربی گسترش یافت. ریخته‌گری لاست وکس برخی از سیمهای طلای معمولی و تزئینات ظریف سیم منطقه، مانند تزئینات ظریف گوش را تولید کرد. این فرایند در در مناطق فرهنگی کلمبیا Muisca و Sinú به کار گرفته شد. دو قالب ریخته‌گری مومی، یکی کامل و یکی تا حدی خراب، در مقبره ای در وردای پوئبلو تاپادو در ( ) پیدا شد که قدمت آنها تقریباً به دوره قبل از کلمبیا برمی گردد. روش ریخته‌گری مومی در مکزیک تا قرن دهم ظاهر نشد و پس از آن در مکزیک غربی برای ایجاد طیف گسترده‌ای از اشکال زنگ استفاده شد.
 برخی از آثار قدیمی ادبی اشاره به ریخته گری مومی دارند. ، نویسنده قرن اول میلادی، به پردازش موم از در De Re Rustica (به احتمال زیاد برای ریخته گری) اشاره می‌کند و همچنین ، جزئیات روش پیچیده ساخت موم پونیک را ذکر می‌کند. یک به پرداخت هزینه صنعتگران برای کارشان در در (408/7– 407/6 قبل از میلاد) اشاره دارد. مدل سازهای سفالی ممکن است از قالبهای سفالی برای ساختن نگاتیو برای ریخته گری یا تولید محصولات مومی استفاده کنند. پلینی، Zenodorus را به عنوان یک هنرمند مشهور باستانی در تولید مجسمه های برنزی به تصویر می‌کشد و لیسیستراتوس از سیکون را توصیف می‌کند، که از چهره های زنده گچ می گیرد تا با استفاده از فرآیند غیرمستقیم موم ایجاد کند.
 بسیاری از مجسمه های برنزی یا قسمت هایی از مجسمه ها در دوران باستان با استفاده از فرآیند لاست وکس ریخته می شدند. تئودوروس ساموس معمولاً با ریخته گری برنز در ارتباط است. پلینی همچنین به استفاده از اشاره دارد که برای کمک به جریان برنز مذاب در تمام مناطق و قسمتهای قالبهای پیچیده معروف است. ریخته گری مجسمه ها را در قطعاتی که قالب آنها ممکن است توسط فرآیند لاست وکس تولید شده باشد، مستند می‌کند. صحنه های مربوط به اوایل قرن پنجم قبل از میلاد جام ریخته گری برلین ایجاد مجسمه سازی برنز را (احتمالاً با روش غیرمستقیم ریخته گری لاست وکس) نشان می‌دهد.
 روش ریخته گری لاست وکس در منابع ادبی هند باستان به خوبی ثبت شده است. Shilpa Shastras متنی از (حدود 320-550 میلادی)، شامل اطلاعات دقیق در مورد ریخته گری تصاویر در فلز است. قرن پنجم میلادی ، پیوست متن ، مستقیماً به مدل سازی موم برای ساخت اشیا فلزی در فصل 14 اشاره دارد: "اگر تصویری از فلز ساخته شود، ابتدا باید از موم ساخته شود." فصل 68 متن سانسکریت باستان جزئیات ریختن را در موم عنوان می‌کند و عنوانش Maduchchhista Vidhānam یا "روش ریخته گری مومی " است. متن قرن 12 Mānasollāsa، که گفته می شود توسط پادشاه سومشوارا سوم امپراتوری چالوکیای غربی نوشته شده است، همچنین جزئیاتی درباره موم از دست رفته و سایر فرآیندهای ریخته گری را ارائه می دهد. در رساله ای از قرن شانزدهم، نوشته شده توسط ، آیات 32 تا 52 فصل 2 ("Linga Lakshanam")، دستورالعمل های مفصلی در مورد ساخت ریخته گری توخالی ارائه می دهد.
 یک نویسنده قدیمی قرون وسطایی ، که اعتقادش بر این است که راهب و فلزکار راجر هلمرشاوزن است، در اوایل تا اواسط قرن دوازدهم رساله ای نوشت  که شامل کارهای اصلی است و اطلاعات کپی شده از منابع دیگر مانند Mappae، clavicula and Eraclius، De dolorous et artibus Romanorum است که شامل روش گام به گام برای ساخت مقالات مختلف است و در برخی از آنها طریق ریخته گری لاست وکس را بیان می‌کند: "قفسه سینه باد مس و هدایت کننده آن" (فصل 84) ؛ "Tin Cruets" (فصل 88) و "Casting Bells" (فصل 85)، که خواستار استفاده از "پیه" به جای موم است. و "بخور دادن قالب" در فصل 86 و 87 تئوفیلوس جزئیات نحوه تقسیم موم را به های مختلف قبل از قالب گیری و ریخته گری برای دستیابی به های موزیکال کوچک تنظیم شده جزئیات داده است. ، مجسمه ساز فلورنتیایی قرن شانزدهم، هنگامی که "پرزئوس سر مدوزا" را می‌ساخت، از نوشته های تئوفیلوس استفاده کرده است.
 گزارش مختصری از سال 1596 م توسط نویسنده اسپانیایی، رلهیگ، به ریخته گری اشاره دارد.
{"title": "ریخته‌گری لاست واکس", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%B1%DB%8C%D8%AE%D8%AA%D9%87%E2%80%8C%DA%AF%D8%B1%DB%8C_%D9%84%D8%A7%D8%B3%D8%AA_%D9%88%D8%A7%DA%A9%D8%B3&oldid=34943945", "language": "fa"}