برای دیگر کاربردها را ببینید. ، یا به معنی کسی است که به لحاظ زیبایی شهر را بیاشوبد و به عبارتی ترکیب وصفی است برای توصیف زیبارویان فتنه‌انگیز.
 در ادبیات غربی برای این معنی اصطلاح «فم فاتال» ( : ‎) به‌کار می‌رود و در فیلم و ادبیات داستانی غرب به زنی زیبا گفته می‌شود که با استفاده از زیبایی و جذابیت‌های خود مردان را افسون می‌کند. این شخصیت که معمولاً توانایی‌های فراانسانی نیز دارد، عاشقان خود را در میلی غیرقابل مقاومت فرو می‌برد و قربانیان خود را می‌کند و آنان را در موقعیت‌های خطرناک و مرگ‌آور فرو می‌برد. امروزه نیز گاه با توانایی‌های فرا انسانی، ، و مؤنث تصویر می‌شود.
 این مقوله پیوند نزدیکی با از ساحره‌ها و زن‌هراسی دارد. شخصیت‌پردازی در مقابل شخصیت قرار می‌گیرد. ادبیات داستانی هنگامی که تلاش کرده‌است به پرسش خود دربارهٔ هویت انسان از طریق جایگاه زن پاسخ دهد دو وجههٔ متضاد (موافق با امیال مرد) و (مخالف با امیال مرد) به زن داد، چرا که ادبیات اغلب توسط مردان نگارش می‌شد. این دو شخصیت پردازی جلوه‌های آرزوها و ناکامی‌های نویسندگان محسوب می‌شوند. هر چند که به عقیده برخی، «زن افسونگر» مثالی از استقلال زنان و تهدیدی برای سنتی زنانه بوده‌است. 
 نمونه‌هایی از زن فتانه در ادبیات عبارتند از: نانا ( )، لولو ( )، آناستازیا (در )، کارمن، اسمرالدا، زن لکاته (در )، هما (در )، لیلا ( )، گوهر ( ) و برخی روایات از . 
 اما شهرآشوب اصطلاحاً از انواع شعر (به لحاظ موضوع) است و به اشعاری اطلاق می‌شود که دربارهٔ پیشه‌وران و تعریف شغل و صنعت آنان سروده باشند. چنین اشعاری از نظر جامعه‌شناسی و نیز دربرداشتن لغات و اصطلاحات فنی و نام ابزارهای کار در حرفه‌ها و صنایع رایج در دوره‌های مختلف زندگی بشر اهمیت بسیار دارد.
 پیشه‌وران اعم از صنعتگران، فروشندگان کالاهای گوناگون و دیگر طبقات اجتماعی در شهرآشوب‌ها، زیبارویانی فتنه‌گرند و شهرآشوب‌سرایان، عشق و محبت به این اصناف را چاشنی شعر خود می‌کنند تا توصیف پیشه‌وران و صنعت و ابزارهای کارشان برای خوانندگان ملال‌آور نباشد. گونه‌ای از شهرآشوب نیز هست که شاعر در آن به ستایش یا نکوهش یک دیار و ساکنانش می‌پردازد.
 شهرآشوب قالب شعری خاصی ندارد و اغلب به صورت ، ، ، و سروده شده‌است؛ با این حال قالب رباعی بیشتر از دیگر انواع دیگر شعر، مورد استفاده شهرآشوب‌سرایان بوده‌است. «شهرانگیز» نام دیگر این نوع شعر است و بعضی از شاعران نیز به شهرآشوب‌های خود عناوین مبالغه‌آمیز همچون «دهرآشوب»، «عالم‌آشوب» و «فلک‌انگیز» داده‌اند.
 شهرآشوب در ادب فارسی اصطلاحاً به اشعاری اطلاق می‌شود که شاعر در آن، شهر، اهل شهر یا درباریان را ستوده یا نکوهیده یا به توصیف پیشه‌وران یک شهر و تعریف حرفه و صنعت آنان پرداخته باشد.
 در میان شعرا (به‌خصوص اعراب) این رسم رواج داشته که قطعاتی سروده، مردم دیاری خاص را مذمت کرده یا می‌ستوده‌اند. نمونه‌هایی از چنین اشعاری را می‌توان در کتب ادب و بلاغت همچون و یافت.
 در می‌توان از قطعه زیبای (ف‍. ۴۲۹) دربارهٔ یاد کرد با مطلع:
 همچنین باید از داستان هجو که به (شاعر قرن ششم) نسبتش دادند، یاد کرد. این شعر در اصل از شاعری به نام فتوحی بوده‌است. با این حال مردم خشمگین بلخ، انوری را وارونه بر خری سوار کرده، قصد گرداندن در شهر داشتند؛ اما قاضی مؤلف وساطت کرده، او را رهانید.
 چنین اشعاری را می‌توان منشأ شهرآشوب دانست. گر چه پس از رواج شهرآشوب، سرودن چنین اشعاری کماکان رایج بود.
 گیپ شرق‌شناس انگلیسی شعرای ترک (در قلمرو سلاطین عثمانی) همچون مسیحی ادرنه‌ای، محمد سلوکی، لامعی بروسوی و عاشق چلبی را به عنوان نخستین شهرآشوب‌سرایان معرفی کرده‌است؛ اما شعرای فارسی‌گو را مبدع شهرآشوب دانسته و اظهار داشته‌است که شعرای ترک از ایشان تقلید کرده‌اند.
 ظاهراً در ادب فارسی، (ف‍.۵۱۵) اولین شاعر شهرآشوب‌سراست که اشعاری در مدح و ذم برخی اشخاص سروده و شهرآشوبی در در وصف، مدح و نکوهش درباریان شیرزاد پسر غزنوی، عمله خلوت و اهل طرب دربار وی به نظم کشیده‌است.
 بعد از مسعود سعد باید از حکیم (ف‍.۵۲۹) نام برد. وی در مثنویی به نام ، گروهی از بزرگان غزنین، درباریان، شاهزادگان، غلامان خاصه، سران لشکر و شعرا را نکوهیده و گروهی را ستوده یا آنکه به هزل و مطایبه از ایشان سخن گفته‌است.
 شعرای دیگری که از این نوع شهرآشوب سروده‌اند:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 احمد گلچین معانی از ده شاعر نام برده و شهرآشوب‌هایشان را نقل کرده‌است:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 همچنین از دو شهرآشوب منثور یاد کرده که یکی نوشته ملاعطا اعجاز هراتی و دیگری اثر میرزامحمد شفیع (معاصر شاه‌سلطان حسین صفوی) است.
 در این میان متنوع‌ترین شهرآشوب‌ها را سیدای نسفی سروده و به حرفه‌ها و صنایعی اشاره کرده که در شعر دیگران نیامده است؛ گر چه سروده‌های وی از جنبه ادبی، مقامی فروتر از اشعار مسعود سعد، ، و دیگران دارد.
 صفت یار هندسی
 صفت یار کبوترباز
 نعلبند
 کفشگر
 فیلبان
 بریان‌گر
 مرده‌شوی
 
 مؤذن
 زرگر
 سرّاج (زین ساز)
 :
 : 
 :
 : 
 :
{"title": "شهرآشوب", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%A2%D8%B4%D9%88%D8%A8&oldid=34393370", "language": "fa"}