معروف به (درگذشته ۲۲۵ یا ۲۲۶، ) از فرماندهان نظامی برجسته و و از شاعران عرب‌زبان است که تألیفاتی نیز در این زمینه دارد. وی که را برای خود برگزیده بوده، سرسلسله سلاطین است و داستان او با در بسیار معروف است. 
 خاندان ابودلف از تیره اعراب -شاخه‌ای از - بوده‌اند که در در کنار بر سپاه پیروز شده‌اند. اینان را از مسیحیان دانسته که البته تناقضات زیادی دارد. اینان در روستاهای می‌زیسته‌اند. در تاریخ‌نگاری‌ها دربارهٔ جد ابودلف، نظرهایی گوناگونی داده شده برخی او را عطار و مال فروش، برخی راهزن و برخی نیز عامل معرفی کرده‌اند که پس از دست یازیدن بر ولایت عراق او و برادرش ادریس به همین دلیل به زندان کوفه افتادند. دربارهٔ پدر ابودلف، عیسی اما اطلاعات زیادی در تاریخ‌نگاری‌ها نیامده‌است. 
 بنا به برخی از روایات در خدمت این خاندان می‌زیسته و در دوران زندانی شدن در زندان کوفه بوده که با آشنا شده و پس از آزادی به ایشان پیوسته. برخی دیگر نیز او را از بندگان این خاندان می‌دانند که به همراه فرزندان ایشان به مکتب رفته و رشد یافته و زمانی که را به کوفه می‌بردند ابومسلم را به نیابت از خود بر املاک گماشت و ابومسلم پس از برداشت محصول و جمع مال به کوفه می‌رود آنجا با داعیان عباسی آشنا می‌شود. حتی گویند که ابومسلم نام و کنیه خود را از که در املاک بنی عجل به معلمی مشغول بوده گرفته‌است. 
 دربارهٔ کودکی ابودلف اطلاعاتی در دست نیست. زمانی که ابودلف بسیار جوان بوده از سوی خلیفه به امارت برگزیده می‌شود. در نزاع میان و ابودلف جانب امین را می‌گیرد و به سپاهیان می‌پیوند و به جنگ می‌رود. طاهر اما ابودلف را به بیعت با می‌خواند و ابودلف که در بیعت بوده نمی‌پذیرد و تنها اعلام بی طرفی می‌کند. از این پس تا زمان آمدن مأمون به مطلبی دربارهٔ ابودلف در تاریخ‌نگاری‌ها نیامده. در این زمان مأمون او را به ری فرا می‌خواند. که از جان او بیمناک هستند به پشتیبانی او بر می‌آیند اما وی به نزد مأمون می‌رود امان می‌یابد و دوباره به امارت منصوب می‌شود. 
 بخش عمده شهرت ابودلف به خاطر شهری است به نام کره یا کرج که وی آبادش ساخت و به نام وی نامیده شد. به همین سبب است که وی را کرجی می‌خوانند. گویند این شهر را بنا نهاد، توسعه اش داد و ابودلف آن را به کمال رساند. 
 ابودلف نبردهای بسیاری با انجام داد. این نبردها در روزگار نیز ادامه پیدا کرد. او دژهای دیلمیان را می‌گشود و بر ایشان خراج می‌بست. وی از فرماندهان سپاه در نبرد با بود. نبردی که در آخر به شکست بابک و اعدامش توسط معتصم انجامید. گویند در طول همین نبردها بود که افشین بر شجاعت و فضل ابودلف رشک ورزید و در صدد قتلش برآمد. 
 پس از دفع و بازگشت به دربار خلیفه ، در پی فرصتی بود تا به بودلف دست یابد. در این باره دو روایت موجود است. روایتی که آورده که افشین به نحوی بر ابودلف دست یافت و قصد جانش را کرد. خلیفه که این جریان را فهمید را به نزدش فرستاد و وی با تهدید، ابودلف را رهانید و به نزد خلیفه آورد. روایت دیگر که بسیار معروف تر است در کتاب آمده که علت معروف بودنش بی شک زیبایی روایت بیهقی و تصویرگری‌ها، توصیفات و صحنه آرایی‌های دقیق اوست. بیهقی اینگونه روایت کرده که افشین به پاس خدمتی که در شکست دادن بابک به معتصم کرده بوده از او در مستی می‌خواهد که دستش را بر ابودلف گشاده کند. خلیفه نیز می‌پذیرد لیک پس از هوشیاری اندیشه مند و می‌شود از کار خود پشیمان پس را فرا می‌خواند و از او می‌خواهد که به هر حیله شده به گونه‌ای که خلیفه نامی از خلیفه برده نشود و سخنش نشکند ابودلف را از دست افشین خلاص کند. ابن ابی داود نیز نزد افشین می‌رود و هرچه تضرع می‌کند افشین وقعی نمی‌نهد و از تصمیم خود برنمی‌گردد ناچار برخلاف خواست خلیفه از او نام می‌برد و ابودلف را خلاص می‌کند. افشین نیز از خلیفه گله مند می‌شود و به او شکایت می‌برد اما خلیفه سمت ابن ابی داود را می‌گیرد و افشین را شماتت می‌کند؛ و البته این زمینه‌ای می‌شود برای ناراحتی خلیفه از افشین و قتل او. 
 دو سال پس از ماجرای و بودلف، وی در نتیجه بیماری شدیدی در درگذشت. در این دو سال برخی از امارت وی بر یاد کرده‌اند. گویند یک بار بر او خشم می‌گیرد و قصد مصادره اموالش را می‌کند، اما به میانجی‌گری از این کار چشم پوشیده و ولایت را به او می‌دهد. 
 ابودلف در کنار جنگاوری، شاعر و موسیقی دانی برجسته نیز بود. در زمان او به مرکز شعر عربی تبدیل شده بود. او به ستایشگرانش صله‌های کلان می‌داد و حتی در این زمینه با مأمون نیز رقابت می‌کرد. شاعرانی همچون ، و دربارهٔ او سروده‌اند و نام او را در شمار بخشندگان بزرگ عرب ثبت کرده‌اند. کتاب‌هایی از جمله «سیاست الملوک» و «البزاه و الصید» به او منصوب است که البته نشانی از اینها باقی نمانده. گویند عنوان آن کتاب‌ها حاکی از تربیت اشرافی تا حدی متضمن است. 
 می‌گوید که ابودلف و بوده‌است. همچنین مسعودی آورده که او از طرفداران سرسخت و بوده و هنگامی که یکی از فرزندانش در اینباره با او مخالفت کرد او را از خود راند.
{"title": "ابودلف عجلی", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%AF%D9%84%D9%81_%D8%B9%D8%AC%D9%84%DB%8C&oldid=34105668", "language": "fa"}