جنوبی‌ترین شهرستان است. مرکزیت این شهرستان، شهر است. 
 دوازده بار در ، در بعضی نسخه‌ها کنابد، در بعضی جنابد و گنابد یاد شده بطوریکه و گناباد را محل جنگ‌های و ایران دانسته‌اند. به گفتهٔ شاهنامه، وزیر کاردان در گناباد به خاک سپرده شده و مدفن او هم‌اکنون در گناباد قرار دارد. از دیگر مواردی که می‌توان اشاره نمود، گذر از بخش کوهستانی و و کوهپایه‌های سلسله جبال که دارای درختان پسته کوهی فراوان بوده‌است و در سفرنامهٔ خود به آن اشاره نموده‌است. 
 در کتاب تاریخ ، خراسان در و به دوازده ولایت تقسیم گردیده‌است که گناباد، مرکز ولایت قهستان بوده‌است. سه رویداد تاریخی قبل از اسلام یعنی حادثه و فرار به گناباد و ساخت و ایوان درب صوفه (ناتمام ماندن آن در اثر کشته شدن یزدگرد سوم در زیبد و در نتیجه به پایان رسیدن ) و حرکت در گناباد روی داده و در جنگ‌های مهم تاریخی علیه بنام جنگ ملاحده در قلعه‌های اسماعیلی گناباد و قاین روی داده‌است. 
  وقفی  مالکیت دولتی  مالکیت خصوصی  مالکیت عمومی
{"title": "فهرست آثار ملی شهرستان گناباد", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA_%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1_%D9%85%D9%84%DB%8C_%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%DA%AF%D9%86%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AF&oldid=33945277", "language": "fa"}