که روس‌ها بدان می‌گویند، نیمه جنوبی سرزمین است. قفقاز ناحیه‌ای میان و است که به دو بخش قفقاز جنوبی (ماورای قفقاز) و تقسیم می‌شود.
 قفقاز جنوبی شامل کشورهای ، ، و بخشهایی از شمال باختری و شمال خاوری کلاً به مساحتی حدود ۳۵۰،۰۰۰ کیلومترمربع و جمعیتی حدود ۳۰،۰۰۰،۰۰۰ نفر است.
 قفقاز جنوبی در طول تاریخ حکومت‌های گوناگونی را به خود دیده‌است. در اوایل قرن نوزدهم میلادی بر سر حکومت بر این منطقه درگرفت. در این جنگ‌ها به پیروزی رسید. با پیروزی امپراتوری روسیه، سرزمین‌های این ناحیه، ضمیه خاک امپراتوری روسیه شد. پس از و تشکیل ، این سرزمین‌ها به صورت جمهوری‌های شوروی درآمد.
پس از ، سه کشور ، و بر این ناحیه حکومت می‌کنند.
 این منطقه که در حاشیه ، و واقع شده‌است، قرن‌ها عرصه رقابت‌های سیاسی، نظامی، مذهبی و فرهنگی و توسعه طلبی بوده‌است. قفقاز جنوبی در طول تاریخ خود تحت کنترل امپراتوری‌های مختلفی از جمله امپراتوری هخامنشی، نوآشوری، اشکانی، رومی، ساسانی، بیزانسی، مغول، عثمانی، صفوی، افشاری، قاجار و روسیه بوده‌است. امپراتوری‌هایی که همگی اعتقادات و فرهنگ‌های خود را معرفی کردند. در طول تاریخ، بیشتر قفقاز جنوبی معمولاً تحت سلطه مستقیم امپراتوری‌های مختلف مستقر در ایران بوده است. در طول قرن نوزدهم، ایران قاجار مجبور شد این منطقه (در کنار قلمروهای خود در داغستان، قفقاز شمالی) را در نتیجه در آن قرن به‌طور غیرقابل برگشت به روسیه امپراتوری واگذار کند.
 پادشاهی‌های باستانی منطقه شامل ، ، ، ارمنستان و و غیره بودند. این پادشاهی‌ها بعداً در امپراتوری‌های مختلف ایرانی از جمله امپراتوری هخامنشی، امپراتوری اشکانی و ساسانی گنجانده شدند که طی آن‌ها دین به دین غالب در منطقه تبدیل شد. با این حال، پس از ظهور مسیحیت و تبدیل پادشاهی‌های قفقاز به دین جدید، دین زرتشتی رواج خود را از دست داد و تنها به دلیل قدرت و نفوذ ایران در منطقه باقی ماند؛ بنابراین، قفقاز جنوبی نه تنها به منطقه همگرایی نظامی، بلکه مذهبی نیز تبدیل شد که اغلب به درگیری‌هایی با امپراتوری‌های متوالی ایرانی (و بعداً امپراتوری‌های تحت حکومت مسلمانان) از یک طرف و (و بعداً ) منجر شد.
{"title": "قفقاز جنوبی", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D9%82%D9%81%D9%82%D8%A7%D8%B2_%D8%AC%D9%86%D9%88%D8%A8%DB%8C&oldid=34953410", "language": "fa"}