این مقاله دربارهٔ فرقهٔ شیعه شامل همهٔ شاخه‌های آن است. برای شیعیان امامی که عمدهٔ شیعیان را تشکیل می‌دهند را ببینید. همچنین ببینید: و دومین بزرگ پیروان دین از نظر است. واژه شیعه شکل مختصر «شیعه علی» یعنی پیرو یا حزب ، نخستین ، است. شیعیان بین ۱۰ تا ۱۳ درصد از کل جمعیت جهان و ۳۸ درصد جمعیت مسلمانان را تشکیل می‌دهند. 
 در طول تاریخ شیعه به شاخه‌های متعدد تقسیم شد، اما امروزه تنها سه دسته اصلی ، و وجود دارد. امامیه یا بزرگترین شاخه شیعه است و اغلب اصطلاح شیعه به‌ آن اطلاق میشود. 
 شیعه مبتنی بر تفسیری از و محمد است که از طریق شیعه بیان و تعلیم شده‌است.
 عقیده مشترک همه شیعیان، باور به انتصاب برای ، و امامت پس از وی از سوی است. شیعیان معتقدند فقط خداست که می‌تواند شخصی را برای حفظ اسلام، تعلیم شریعت و رهبری به عنوان امام نصب نماید.
 در صورتیکه عقیده اهل سنت بر این است که محمد کسی را برای جانشینی خود انتخاب نکرده است، و قصد داشته است که جامعه در مورد رهبری بین خود تصمیم بگیرد. و انتخاب خلیفه به طور ایده آل یک انتخاب دموکراتیک است که توسط جامعه مسلمانان انجام می شود. 
 اکثر عقاید و مناسک امروزی شیعه توسط روحانی برجسته اخباری در عهد صفویه گردآوری و نظام‌بندی شده اند. 
 شیعه در لغت بر دو معنا اطلاق می‌شود، یکی توافق و هماهنگی دو یا چند نفر بر مطلبی، و دیگری، پیروی کردن فردی یا گروهی، از فرد یا گروهی دیگر. در زبان در اصل به معنای یک، دو یا گروهی از پیروان است. در این لفظ چندین بار به این معنا به کار رفته‌است. برای نمونه در آیه ۱۵ دربارهٔ یکی از پیروان از عنوان شیعه موسی و در جای دیگر از به عنوان شیعه یاد می‌کند. 
در تاریخ اسلام لفظ شیعه، به معنای اصلی و لغوی‌اش برای پیروان افراد مختلفی به کار می‌رفت. برای مثال، گاهی از شیعه و گاهی از شیعه نام برده شده. اما این لفظ به تدریج معنای اصطلاحی پیدا کرد و تنها بر پیروان که به او معتقدند اطلاق می‌شود. 
 پس از درگذشت ، کسانی که معتقد به اولویت برای خلافت بودند شیعه نامیده می‌شدند. تمایز این گروه از دیگر مسلمین تا زمان فقط در محبت به اهل بیت و اعتقاد به شایستگی انحصاری آن‌ها برای حکومت مسلمین بود. از زمان آن زمان به تدریج شیعه به عنوان یک مکتب مجزای فقهی حقوقی درآمد. در زمان با گسترش مباحث کلامی شیعیان (پیروان او) از نظر کلامی نیز در کنار معتزله و اشاعره مکتب ویژه خود را پایه‌گذاری کردند. 
 از زمان و به دلیل پرهیز او از تلاش برای دستیابی به قدرت سیاسی در سایه جدال بین امویان و عباسیان در بین غالب پیروان او اعتقاد چنین بود که تا زمان قیام قائم آل محمد (که شناخته شده نبود) تغییری در وضعیت سیاسی شیعیان ایجاد نخواهد شد و به همین دلیل شیعیان دوازده امامی تا سال‌ها بعد همواره از امامان بعدی در مورد اینکه قائم هستند یا نه پرس و جو می‌کردند. 
 اکنون «شیعه» در اصطلاح به آن عده از گفته می‌شود که به و بلافصل معتقدند، و بر این عقیده‌اند که و جانشین از طریق نصّ شرعی تعیین می‌شود، و امامت و دیگر نیز از طریق نص شرعی ثابت شده‌است. 
 مقالهٔ اصلی: به گفته ، نه در و نه در به جایگاه برتری داده نشده و میثاق مدینه هم نحوه جانشینی را مشخص نکرده‌است. با این وجود، شیوه کلی انتقال ارث در تشریح شده و در قرآن، هم به صورت ارثی منتقل می‌شود. فردِ درگذشته می‌توانست برای خود یک «وصیت» بنویسد و یک «وصی» را مسئول اجرای آن کند. محمد تا پنج سال آخر عمر هنوز امیدش به داشتن وارثی مذکر را از دست نداده بود و سه سال بعد کنیز قبطی‌اش پسری به نام زایید اما این پسر خیلی زود مرد. با در نظر گرفتن تمام شرایط، تنها وارث اصلی محمد و جانشین مشروع او بود. ادعای شیعیان مبنی بر اینکه محمد را وصی — اجرا کننده وصیت — خود کرد قابل تأیید نیست زیرا محمد وصیتی به جا نگذاشت. در واقع تمام روایات می‌گویند محمد قصد داشته وصیتی بنویسد و بیشتر آن‌ها تأیید می‌کنند که مانع او شد. شیعیان اعتقاد دارند او قصد داشته علی را به عنوان وصی خود منصوب کند اما مادلونگ می‌گوید بدیهی است اگر محمد چنین قصدی داشت، می‌توانست در دوره مریضی‌اش به جای ، علی را به عنوان امامِ نماز جماعت انتخاب کند. احتمالاً عمر بعد از مخالفتش با وصی‌شدن علی را ابراز کرده و محمد به درستی دریافته عمر خودش را برای جانشینی پیشنهاد داده‌است. شواهد نشان می‌دهد با آغاز مریضی محمد، عمر تلاش کرده قدرت را در دست بگیرد اما محمد، را پیشنهاد داده؛ ابوبکر طرفداران زیادی نداشت اما محبوب بود و در صورت وصی‌شدن ابوبکر، محمد می‌توانست امیدوار باشد که از حقوق وارثانش دفاع خواهد کرد. با این وجود، روایات می‌گویند محمد کماکان قصد داشته در لحظه مرگ وصی خود را مشخص کند، اما مانعش شدند. نظر این است که ابوبکر و علی به یک اندازه شانس وصی‌شدن داشتند. 
 محمد ده سال پس از هجرت، و چند ماه پس از بازگشت از ، بیمار شد و ظهر روز دوشنبه در سال مصادف با سال در خانهٔ همسرش در شهر در حالی که ۶۳ سال داشت درگذشت. گروهی از مردم به رفتند تا در مورد جانشینی محمد گفتگو کنند. این امر درحالی بود که، علی به همراه و و جمعی از خویشان و محمد، مشغول خاکسپاری‌اش بودند، نتیجه گردهمایی مسلمانان در ، انتخاب به‌عنوان جانشین محمد بود. گروهی از در از حمایت می‌کردند، اما این را نپذیرفته و خود را از لحاظ خویشاوندی نزدیک‌تر به محمد می‌دانستند. در میان مهاجران عده‌ای نیز به رهبری علی و شامل زبیر، طلحه، ، ، ، و ، علی را وارث مشروع محمد می‌دانستند. معتقد است تاریخ‌نگاران مسلمان اتفاق نظر دارند که بحران موجود در این برهه، توسط سه تن از مهاجران مشهور به نام‌های و و برطرف گردید. آنان انصار را جمع کرده و به آن‌ها ابوبکر را تحمیل کردند. حسادت بین دو قبیلهٔ مهم انصار به نام و و عدم فعالیت در تبلیغ نظرشان، موفقیت این سه تن را تسهیل نمود. 
 این انتخاب باعث اختلاف بین هواداران ابوبکر و طرفداران علی شد. طرفداران علی قائل بودند که او توسط شخص محمد به جانشینی منصوب شده‌است و خلافت باید از آن وی باشد. در تاریخ خود نقل کرده‌است که گروهی از مخالفان ابوبکر از جمله زبیر در خانهٔ فاطمه گرد آمدند و عمر با تهدید به آتش زدن خانه، آن‌ها را بیرون کرد. علی بعداً گفت که اگر چهل یار داشت قیام می‌کرد. به نوشته پوناوالا علی و بنی‌هاشم تا قبل از مرگ فاطمه (حدود شش ماه) از بیعت با ابوبکر سر باز زدند. علی بر روی حقش پافشاری ننمود، چرا که تمایل نداشت امت نوپای اسلام دچار کشمکش گردد. بدین ترتیب به تدریج نهاد پدید آمد که در خارج از جهان اسلام معادلی ندارد. خلیفه از منزلت رهبری و حق گزینش زمامداران برخوردار بود. انتصاب به خلافت نوعی قرارداد بود که تعهدات متقابلی را بین خلیفه و پدیدمی‌آورد. 
 همه شیعیان معتقد به انتخاب امامت توسط خدا و ابلاغ آن توسط پیامبر هستند و بنابراین بر اساس حدیث غدیر (و آیاتی چون و و احادیث متواتر دیگر، همچون حدیث منزلت و حدیث ثقلین) را امام بر حق می‌دانند، اما به شورا اعتقاد دارند.
 شیعیان بر این باورند که محمد در زمان حیاتش، جانشین پس از خود را تعیین کرد و پسر عمو و دامادش را به عنوان و پس از خود اعلام نمود. شیعیان بر این باورند که اساس و خاستگاه شیعه، دفاع از و و است. آنها واقعه غدیرخم را بر حرف خود استناد می‌کنند. 
 هم چنین شیعیان در اثبات حقانیت خود به روایاتی از در منابع اهل سنت استناد می‌کنند، که در آن‌ها به «شیعه » اشاره شده‌است. از جمله سیوطی سنی مذهب روایت می‌کند زمانی رو به کرد و گفت: «سوگند به آن که جانم به دست اوست این شخص - - و کسانی که شیعه و پیرو اویند در رستگارند.» از علمای شیعه‌است که از محبوبیت خاصی در میان شیعیان برخوردار است. وی تمامی روایات دربارهٔ واقعه را از کتب اهل سنت جمع‌آوری نموده و در چهل مجلد منتشر نمود.
 برخی، تشیع را به فردی به نام نسبت می‌دهند. اگرچه برخی از تواریخ و «کتب ملل و نحل»، وی را از شیعه و مؤسس فرقه می‌دانند که قائل به الوهیت علی بوده‌است و به همین دلیل مورد لعن و تکفیر علی بن ابیطالب واقع شده‌است و حتی برخی اخباری نقل می‌کنند که وی و پیروانش، به دستور علی در آتش سوزانده شده‌اند. مرتضی عسکری در کتاب خود و هم چنین برخی از خاورشناسان و حتی علمای سنی در قرون اخیر، عبدالله بن سبا فردی خیالی و ساخته و پرداخته مخالفان شیعه می‌دانند. 
 برخی از اهل سنت، نظیر ، اعظم معتقدند که تقلید از فقه مذهب جعفری، نظیر اهل سنت معتبر است. 
 اکثر عقاید و مناسک شیعه امروزی توسط روحانی برجسته در قرن هفدهم میلادی گردآوری و نظام‌بندی شده اند. مجلسی که برخی او را پدر تشیع ایرانی می‌دانند، مؤمنان را تشویق می‌کرد که تصورات خیال‌انگیز را به عنوان بخشی از ایمان خود بپذیرند و رهبران خود را به‌عنوان مافوق بشر تجلیل کنند. 
 مقالهٔ اصلی: شیعیان بر مبنای تفسیرِ خاصی از و موضوع ، خویش از «اسلام واقعی» را مبتنی بر برداشتِ متمایز از مرجعیت دینی که به پیامبر واگذار شده بود، ارائه دادند. بعد از ، شیعیان بر آن شدند که «اهل بیت» را دقیق‌تر تعریف کنند تا تنها فاطمی — هم حسنی و هم حسینی — را دربرگیرد. تا پیش از انقلاب عباسی، تشیع در دو شاخه یا جریانِ اصلیِ و توسعه یافت که هر کدام تقسیماتِ درونیِ خود را دارند؛ و سپس‌تر، جنبشِ شیعیِ دیگری به بنیان‌گذاریِ منجر شد. شیعه و نظریه‌پردازانِ شخصی با گروه‌های کوچکِ پیروان نیز بودند، که در میانه یا حاشیهٔ جوامعِ مهمِ شیعه وجود داشتند. شاخه یا جناحِ اصلیِ امامیه که بعدها به این نام نامگذاری شد، مانندِ سایرِ شیعیانِ دورهٔ در مستقر بودند، و درحالی‌که سیاستی خاموش در حوزهٔ سیاسی اتخاذ کرده بود، بااین‌حال بر بعضی از دیدگاه‌های کیسانیه از جمله محکومیتِ سه خلیفهٔ پیش از صحّه می‌گذاشت. در این شرایطْ امامیه، امامت را از طریقِ تنها پسرِ بازماندهٔ ، دنبال کرد. پیروزیِ عباسیان — که با شعار «الرضا من آل محمد» به میدان آمده بودند — سببِ سرخوردگیِ شیعیان شد که همه انتظار داشتند تا یک علوی به‌جای یک عباسی موفق به خلافت شود. دشمنی میانِ عباسیان و علویان هنگامی برجسته شد که عباسیان بلافاصله پس از به قدرت رسیدن‌شان، شروع به آزار و اذیتِ بسیاری از حامیانِ سابقِ شیعه و علوی‌شان کردند و متعاقباً، سخنگویانِ تفسیری از اسلام شدند. عهدشکنیِ عباسیان با ریشه‌های شیعیِ خود، سرانجام هنگامی تکمیل شد که خلیفهٔ سوم، ، اعلام کرد که پیامبر عملاً عمویش، را به جای علی بن ابی‌طالب به‌عنوانِ جانشین منصوب کرده‌است. در آغاز خلافت عباسی، اکثر پیروانِ در ابتدا فرزندِ ارشدش، را به‌عنوانِ جانشینش شناخته بودند. پس از درگذشتِ عبدالله، آن‌ها به برادرِ کوچک‌ترش، روی آوردند. این شیعیانِ امامی که عبدالله را به‌عنوانِ امامِ برحق پیش از موسی کاظم به‌رسمیت می‌شناختند، به شناخته شدند. موسی کاظم، که بعدها به‌عنوانِ هفتمین امامِ شیعیان در نظر گرفته شد، به‌زودی با بیعتِ اکثریتِ شیعیانِ امامی از جمله برجسته‌ترین دانشمندان از اصحابِ جعفر صادق مواجه شد. پس از قتلِ او، بسیاری از هوادارانش او را امامِ هفتم و آخرِ خود دانستند که به‌عنوانِ باز خواهد گشت. این گروه از شیعیانِ امامی که فرقهٔ قابل‌توجهی دیگر در کوفه تشکیل دادند، به‌نامِ شناخته شدند. بااین‌حال، گروه دیگری از پیروانِ موسی کاظم، پسرش علی بن موسی الرّضا، را به‌عنوانِ امام جدیدشان تصدیق کردند که پس از آن، به‌عنوانِ هشتمین امامِ شیعیان در نظر گرفته شد. شیعیانِ علی بن موسی الرّضا، خطِّ امامت را در سه نسلِ دیگر در فرزندانش تا امام یازدهم‌شان، با اختلافاتِ جزئی دنبال کردند. این امامان نیز به بغداد یا برده شدند و از نزدیک، تحتِ مراقبتِ عباسیان بودند. 
 بر پایه باور شیعه،
 پنجگانه‌است و علاوه بر سه اصل دین ، و به دو اصل دیگر یعنی و نیز باور دارند. 
 شیعیان به معاد جسمانی اعتقاد دارند گرچه برخی شبهه‌ها دربارهٔ روحانی بودن معاد مطرح شده‌است، اما اکثر علمای شیعه از جمله شیخ طوسی، خواجه نصیرالدین طوسی و امام محمد غزالی بر جسمانی بودن معاد تأکید دارند. 
 شیعیان قرآن را لوح محفوظ می‌دانند و همه آن‌ها مدعی پیروی از قرآن و سنت محمد هستند و بخاطر پیروی از سنت پیامبر اسلام و دستور خداوند- شیعه تعیین جانشین پیامبر را تنها ویژه خدا و پیامبر می‌داند.
 باور به یا بازگشت منجی (نجات دهنده) و موعود در اکثر فرق اسلامی و همچنین دیگر ادیان روشن و غیرقابل کتمان است، آنچنانکه یهودیان چشم به راه پادشاه بنی‌اسرائیل‌اند و مسیحیان به بازگشت عیسی باور دارند، در باورهای زرتشتیان، بودیسم و برخی دیگر ادیان نیز می‌توان گونه‌های مشابه این باور را یافت، در فرق اسلامی، مخصوصاً فرق شیعه، در قرون پس از اسلام، این باور بسیار رایج و مشهود بوده‌است. قائم را فرزند دیگر علی بن ابیطالب می‌دانند، اسماعیلیه نیز قائم را اسماعیل فرزند ارشد می‌دانند. اما باور شیعیان ، این است که منجی آخرالزمان از است و او را یا می‌نامند و معتقدند او آخرین و دوازدهم شیعیان، است.
 اعتقاد به به معنای زنده شدن بعضی از مردگان در این دنیا و در هنگام ظهور ، از دیگر باورهای شیعه‌است، برخی از علمای شیعه، رجعت را از ضروریات شیعه نمی‌دانند، اما هیچ‌یک به دلیل ادله عقلی و نقلی و قرآنی آن را انکار نمی‌کنند. 
اگرچه برخی ادیان و حتی فرق اسلامی به گونه‌هایی از بازگشت به زندگی پس از مرگ در اشکال مختلفی چون بازگشت روح در بدنی دیگر یا به یا به شکل باور دارند، اما دیدگاه به خصوص شیعه در ، یکی از بزرگ‌ترین تفاوت‌های شیعه با دیگران است، بدین معنی که شیعیان نه تنها به معاد جسمانی باوری عمیق دارند، بلکه معتقدند که در آخر زمان و پس از ظهور قائم آل محمد، برخی از انبیاء مانند عیسی مسیح و مانند و برخی از امامان شیعیان و همچنین برخی از و بدکاران دورانهای بشری رجعت نموده، به دنیا بازمی‌گردند. بدین ترتیب در آخرالزمان، نیکوکاران بر دنیا حکم رانی نموده و بدکاران به مجازات خواهند رسید. 
 شیعه معتقد است و برای حقیقی کافی نیست و یک مسلمان برای شناخت وظیفه خود و سلوک به سوی خدا در هر زمان نیازمند پیشوایی است، که راه‌شناس و درستکار باشد و او را به سوی خدا راهنمایی کند. این پیشوا است که توسط خدا انتخاب و توسط پیامبر و امامان پیشین به مسلمانان معرفی می‌گردد؛ بنابراین مفهومی بسیار بنیادی است و ویژگی‌ها و مسئولیت‌های متعددی از جمله تبیین و تفسیر دین و هدایت مردم دارد. پایین مرتبه‌ترین سطح وظایف امام است و تنها وقتی امام به خلافت دست می‌یابد که مسلمانان او را بخواهند و یاری نمایند. چنان‌که علی در زمان خلافت می‌گوید: 
 «اگر نبود حضور حاضران و اقامه حجت به واسطه یاران و اگر نبود عهدی که خدا از آگاهان گرفته‌است تا بر ستمگری ظالم و ستم بر مظلوم آرام نگیرند، افسار شتر خلافت را وامی‌نهادم. (خلافت را نمی‌پذیرفتم)» 
 در بین اکثریت علما و عامه شیعه چنین پنداشته می‌شود که امامان نایبان پیامبر در حکومت و معتبرترین مفسران قرآن و سنت پیامبر محسوب می‌شوند. امامان به دلیل دارا بودن مقام قرب و بندگی خدا منشأ برکات الهی دانسته می‌شوند اما اعتقاد به نیابت آن‌ها در خلقت، تقسیم رزق و تشریع را به عنوان غلو یا زیاده روی می‌دانند. در تمام ادوار حتی در زمان حیات امامان شیعه افراد و گروه‌هایی معتقد به وجود کاملاً فراطبیعی برای امامان بودند. این گروه‌ها به صورت رسمی همواره در اقلیت بودند اما برخی از اعتقادات و روایات آن‌ها پس از دوره غیبت وارد اعتقادات عامه شیعیان شد. 
 مقالهٔ اصلی: از نظر شیعه، حکومت تنها از آن خداست و هر حاکمی که از جانب خداوند حکم نکند و فرمانش حق نباشد، لزوماً به باطل حکم کرده و طاغوت است. (چرا که بعد از حق چیزی جز باطل نیست ) و دروغ‌زن به خدا و پیامبر او و غاصب ولایت آن‌ها خواهد بود و مخالفت با آن واجب است، مگر از باب . بنابراین، شیعیان معتقدند که خداوند را از جانب خود تعیین و مشخص نموده‌است و تنها آنان شایستگی تشکیل حکومت و قرار گرفتن در رأس آن را دارند و اطاعت از هر حاکمی غیر از آن‌ها، شرک تلقی شده و موجب جاودانگی در آتش خواهد شد. 
 در نگاه شیعیان خداوند در تمامی زمان‌ها یک نفر را به عنوان امام یعنی سرپرست الهی قرار داده‌است و زمین هرگز از «حجت» خالی نیست اما این راهبران الهی، همان گونه که در بالا گفته شد، تنها زمانی دست به تشکیل حکومت می‌زنند که اقبال و خواست عمومی برای این امر وجود داشته باشد. شیعیان علت عدم و تشکیل حکومت -که وی را می‌خوانند- را نیز عدم خواست واقعی مردم برای تشکیل حکومت الهی می‌دانند. در فقه شیعی، نظریه‌ای وجود دارد که دایره اختیارات فقیه جامع‌الشرایط را در حد حاکمیت می‌داند و اگر چه در دایره اختیارات فقیه اختلاف نظر وجود دارد اما کسانی که قائل به گستردگی اختیارات ولی فقیه هستند معتقدند او حق حاکمیت دارد و دستورها او به لحاظ حاکمیتی نافذ است. 
 در واقع ولایت فقیه، نظریه‌ای در شیعه است که نظام سیاسی مشروع در دوران را بیان می‌کند. نظام بر اساس این نظریه تأسیس شده‌است.
 ولایت محدود فقیه از جمله حق قضاوت، صدور در مسائل شرعی، اخذ و رسیدگی به از دیرباز در مطرح و مورد بحث بوده و در ارتباط نزدیک با نهاد است. اما در نظریهٔ ولایت سیاسی فقیه که بیش از همه توسط مطرح و تشریح شده، این ولایت اساس نظم سیاسی دورهٔ غیبت را تشکیل می‌دهد و فقیهان جانشین در اجرای سیاست‌ها و مسائل حکومتی و سایر امور مربوط به امام معصوم (به جز جهاد ابتدایی) محسوب می‌شوند. 
 مقالهٔ اصلی: واژه «عصمت» در لغت عربی به معنای نگاه داشتن، حفاظت و ممانعت است. اما این کلمه در اصطلاح علم کلام، به معنای مصونیت از گناه یا لغزش برای برخی از انسان‌ها مانند پیامبران و امامان آمده‌است.
نظریه عصمت در مورد امامان شیعه نخستین بار توسط هشام ابن حکم از متکلمان مهم شیعه و از اصحاب امام ششم شیعیان پیشنهاد شد. 
دانشمندان علم کلام اسلامی مانند خواجه نصیر الدین طوسی در کتاب تجرید الاعتقاد و علامه حلی در شرح تجرید، به این نکته اشاره کرده‌اند که بحث عصمت در سه سطح مطرح می‌گردد:
 سطح اول: عصمت به معنای باز دارندگی از اشتباه در ابلاغ رسالت. در این زمینه دانشمندان علم کلام اعم از اهل تشیع و اهل تسنن، عصمت به معنای یادشده را در مورد پیامبر اسلام تأیید می‌کنند؛ زیرا آیه سوم از سوره نجم با صراحت این امر را بیان کرده‌است که هرگز پیامبر از روی هوا و هوس سخن نمی‌گوید و سخن او چیزی جز وحی الهی نیست. 
 سطح دوم: عصمت به معنای باز دارندگی از گناه و معصیت. در این زمینه عموم علمای علم کلام شیعه، معتقد به عصمت پیامبران و امامان و فاطمه زهرا هستند. 
 سطح سوم: عصمت به معنای باز دارندگی از هرگونه لغزش و اشتباه. در این زمینه میان دانشمندان علم کلام شیعه اتفاق نظر نیست، اما از نظر اکثریت آنان، پیامبر اسلام، دخترش فاطمه زهرا و ائمه شیعیان در مرتبه‌ای قرار دارند که از هر گونه خطا و اشتباه مبری هستند. از این رو به آنان معصوم گفته می‌شود. در مقابل اکثریت یادشده، برخی از دانشمندان شیعه مانند در مبحث «سهو النبی»، صدور لغزش‌های کوچک در قضایای شخصی و غیر مبحث ابلاغ و حی و رسالت را محال نمی‌شمارند. 
 اعتقاد بر این است که تسلیحات و اقلام مقدسه همه انبیا از جمله پیامبر اسلام مسلسل به ائمه رسیده است. جعفر صادق، امام ششم شیعیان، در می‌گوید: «سلاح رسول خدا نزد من است».
 علاوه بر این ادعا می کند که شمشیر رسول خدا، نشان، لمام و کلاه و پرچمش نزد اوست. عصای موسی و انگشتر سلیمان پسر داوود و سینی که موسی بر آن هدایای خود را تقدیم می کرد نزد اوست. چیزی که هرگاه رسول خدا آن را بین مسلمانان و مشرکان قرار می داد، تیری از مشرکان به مسلمانان نمی رسید و همان شیئی است که ملائکه آوردند.[44]
 وی نقل کرده است که به ارث رسیدن سلاح پیامبر مترادف با اخذ مقام امامت است، مانند آنچه که وارث شدن اریکه عهد در بنی اسرائیل به اخذ مقام نبوت اشاره می کرد.امام رضا گفت: اگر سلاح از میان ما برود علم نیز به دنبالش می‌رود و هرگز سلاح‌ از اهل علم (امامت) دور نمی‌شود. 
 به شهادتین شیعه علاوه بر اشهد ان لااله الا الله و اشهد ان محمدا رسول الله جمله اشهد ان علی ولی الله نیز اضافه شده است 
 تکه‌ای گِل شکل داده شده‌است که مسلمانان شیعه هنگام بر آن سجده می‌کنند. اهل سنت استفاده از تربت را به عنوان بدعت رد می کنند. 
 از نظر اهل سنت، مالیات تنها به غنائم جنگی تعلق میگیرد. در بین شیعه خمس به: غنیمت ، اشیاء به دست آمده از دریا ،گنج ، منابع معدنی ، درآمدهای سودآور ، حلالی که با حرام مخلوط شده است و زمینی که از مسلمان به ذمی منتقل می شود تعلق میگیرد. دریافت کنندگان خمس از اولاد محمد و روحانیون اسلامی هستند. 
 «دسته گردانی و سینه زنی و نوحه خوانی در زمان رایج شده و توسعه پیدا کرده بود… در زمان با آداب و تشریفات و تجمل بسیار برگزار می‌شد. دسته‌های روز با نقاره و موزیک جدید و علم و بیرق و کتل، و دسته‌های شب با طبقهای چراغ زنبوری و حجله و مشعل به راه می‌افتاد و در فواصل دسته سینه‌زنها با آهنگ موزون سینه می‌زدند.…» 
 در بین شیعیان اثنی عشری شبیه به همان روشی که مسیحیان قرنها انجام داده اند انجام میشود. 
 یا مورد اختلاف میان علمای شیعه است . قمه‌زنی را از شعائر و مستحسن می‌داند. خمینی آن را در صورتی که موجب ضرر نباشد، بدون مانع می‌دانست . ، ، ، ، و قمه زنی را جایز نمی‌دانند. سیستانی تا به حال نظری اعلام نکرده‌است. 
 یا صیغه نوعی ازدواج در مذهب شیعه است که در آن عقد ازدواج برای مدت معین و محدودی با مهریه ای معلوم، بین زن و مرد بسته می‌شود و با پایان آن رابطهٔ زوجیت خود به‌ خود منقضی می‌شود. ، و آن را حرام و شیعیان امامیه آن را مشروع و صحیح می‌دانند. 
 در اسلام شیعه مورد تاکید قرار گرفته است که به موجب آن پیروان اجازه دارند مذهب خود را در صورت تهدید به آزار و اذیت یا اجبار پنهان کنند. این عمل در اسلام اهل سنت مردود است. 
 شاه اسماعیل در جریان ، فرمان داد که خطیبان و را در اذان و اقامه وارد کنند 
 بارها تأکید می‌کرد که در اسلام به جای روحانی، عالم دینی وجود دارد، وی اعتقاد داشت که روحانی چیزی مقتبس از تعالیم مسیحی قرون وسطی بوده که با ظهور سلطنت صفوی در قبای ملا و آخوند بر اسلام تحمیل شده‌است وی میگوید:
 «[در اسلام] سازمانی به نام (Clerge) نیست و کسی روحانی حرفه‌ای نمی‌شود. در اسلام میان مردم و خدا واسطه نیست، هر کسی مستقیما با او در تماس است.» «در اسلام روحانی نداریم، عالم داریم. رابطه آنان با مردم رابطه عالم و عامی و متخصص و غیرمتخصص است نه مقدس و غیر مقدس، متبرک و غیرمتبرک، روحانی و مادی، مرید و مراد.» «روحانی بارها گفته‌ام، که هم مفهومش و هم مصداقش و هم لفظش از فرنگ آمده خیلی هم تازه! همراه فکل و کراوات و دیگر مظاهر غربزدگی» 
 دین اسلام در اصل دارای یک مذهب و یک مرام بوده‌است. اما این دین به مرور زمان به زیر شاخه‌های بسیار دسته‌بندی گردید. شیعیان نیز از سده دوم هجری به بعد به چندین زیرگروه منشعب شده‌اند. امروز بیشتر شیعیان را «شیعیان دوازده امامی (اثناعشری)» تشکیل می‌دهند. مهم‌ترین مذاهب دیگری که از شیعه منشعب شده‌اند، عبارت‌اند از ، ، ، ، و . تمام این مذاهب علی‌رغم تفاوت‌های آشکار اعتقادی و فقهی در مسئله ضرورت « » اشتراک نظر دارند. البته تفسیر هر یک از و مصداق آن منحصر به فرد است.
 شیعیان را به شش زیرگروه بخش می‌کند، معتقد به دوازده امام، (پیروان )، (پیروان غلام علی بن ابیطالب)، (منسوب به آل )، ، و . وی امامیه را به ۷ تیره تقسیم می‌کند، (منسوب به )، (منسوب به )، (که وفات را تأیید کرده‌اند)، (منسوب به )، (که در امامت متوقف شده‌اند و وی را زنده می‌دانند)، ، و (منسوب به که وی را امام هشتم خود می‌دانند). در کتاب فرهنگ فرق اسلامی از دکتر زیرشاخه‌های بیشتری برای شیعه ذکر شده‌است.
 شیعه دوازده امامی در ابتدای قرن بیست و یکم، بزرگ‌ترین شاخه از فرق شیعه است. 
 مقالهٔ اصلی: اکثریت شیعه را، شیعه یا (دوازده امامی) تشکیل می‌دهد، از آن جا که آنان جانشینان را ۱۲ نفر می‌دانند، اثنا عشریه (دوازده امامی) نامیده شده‌اند. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 دسته‌های مختلف شیعیان در خصوص شرایط امامت، اشخاصی که به عنوان امام منصوب شده‌اند و مأموریت امام اختلاف نظر دارند و بر اساس تفاوت دیدگاهشان در موضوع امامت شاخه‌های شیعه از هم متمایز می‌شوند. برای مثال زیدیه قیام به شمشیر را از ویژگی‌های امام می‌دانند در حالی که اسماعیلیه و امامیه بر و امام تأکید دارند. اکثر قریب به اتفاق شیعه، جز معدودی از فرقه‌ها نظیر ، امام را مردی از فرزندان می‌دانند.
 به لحاظ تاریخی شیعه در سده نخست به عنوان یک گروه از مسلمانان شکل گرفت. برخی این شکل‌گیری را در زمان حیات پیامبر و عده‌ای پس از وفات وی در اختلاف بر سر جانشین او می‌دانند. از زمان علی بن ابیطالب، شیعه علی به عنوان یک اجتماع متشکل ایجاد شد و به‌خصوص پس از واقعه عاشورا دسته‌های متعدد شیعه نظیر ، ، و ظهور کردند و در اواخر سده نخست و اوائل سده دوم به صورت مذهب فقهی و کلامی صورتبندی شدند.
 شیعیان حدود ۱۶٪ تا ۳۰٪ از کل جمعیت مسلمانان را تشکیل می‌دهند. بیشتر شیعیان دوازده‌امامی در ، ، ، ، ، ، و کشورهای حاشیه مانند و زندگی می‌کنند. بر اساس آمار سیا ورلد فکت‌بوک ۸۹ درصد ۶۰ تا ۶۵ درصد مردم عراق، ۸۵ درصد مردم و ۳۰ درصد مردم و ۲۰ تا ۳۰ درصد مردم و ۱۶ درصد مردم شیعه دوازده‌امامی هستند. از شیعیان ، ، و آمار دقیقی در دست نیست. همچنین بنابر آمار ۲۰٪ مردم شیعه هستند که بخشی از آن‌ها به‌خصوص در ، هستند. ، عمدتاً از هستند، اما از آنان نیز آمار دقیقی در دست نیست. همچنین ۲۰ درصد از مردم شیعه موسوم به و شیعیان نیز هستند.
 کشورهای دارای اکثریت شیعه ، ، ، و هستند. همچنین شیعیان بزرگترین گروه مذهبی در لبنان هستند. شیعیان ۳۶٫۳٪ از کل جمعیت و ۳۸٫۶٪ از جمعیت مسلمان خاورمیانه هستند. 
 همچنین ببینید: به عقیده منابعی، شیعه کردن ایران بدون خون‌ریزی صورت نگرفت و چندین هزار تن از سنی‌های ایرانی در جریان آن کشته شدند یا به سرزمین‌های سنی‌نشین پناه بردند. گرویدن ایرانیان به شیعه توسط صفویان، فرآیندی از گرویدن اجباری بود صفویان با اقدامات خود در سال ۱۵۰۱ میلادی ایران را به عنوان یک کشور مستقل متحد کردند و تشیع دوازده امامی را به عنوان مذهب رسمی امپراتوری خود تأسیس کردند و یکی از مهمترین نقاط عطف تاریخ اسلام را رقم زدند. در نتیجه ایران کنونی و آذربایجان به شیعه گرویدند. هر دو کشور هنوز اکثریت شیعه بوده و درصد شیعیان آذربایجان پس از ایران در رتبه دوم قرار دارد. شاه اسماعیل افزون بر ارتش خود، از روحانیان و مبلغان شیعه کمال استفاده را برد تا مذهب شیعه را در سرتاسر قلمرو خود بگستراند. روحانیان شیعه در دربار شاهان صفوی از ارج و منزلت بالایی برخوردار بودند. این شد که از بزرگان علمای شیعه در سن ۱۳ سالگی به همراه پدرش از به کوچ کرد. پدرش هنگامی که او ۱۷ سال بیش نداشت از سوی به شیخ‌الاسلامی و خودش در ۴۳ سالگی به شیخ‌الاسلامی منصوب شد. بدین ترتیب ریشه ارتباط تنگاتنگ شیعیان ایران و لبنان به قرن ۱۶ میلادی بازمی‌گردد. معروف است که شاهان صفوی در کنار ارتش مجهز خود همواره (لقب مبلغان شیعه) را همراه می‌بردند. برخی تاریخ نویسان سنی این روش را با طعن و کنایه تبشیر (به مثابه گروه‌های تبشیری مسیحی) نام نهاده‌اند. منابع شیعی دلایل دیگری را نیز برای فرایند شیعه شدن ایران در نظر گرفته‌اند که برخی از آنها عبارتند از:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 مقالهٔ اصلی: مقالهٔ اصلی: از مراجع تقلید مهم در شیعه می‌توان به این موارد اشاره کرد:
 
 
 
 مقالهٔ اصلی:
{"title": "شیعه", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%B4%DB%8C%D8%B9%D9%87&oldid=35070817", "language": "fa"}