( : ؛ ‏ ۶ مه ۱۹۱۵ – ۱۰ اکتبر ۱۹۸۵) ، ، و ، ، و آمریکایی بود. او نخستین بار با اثر در ۳۰ اکتبر ۱۹۳۸ بود که به شهرت رسید. آن هم به این دلیل که عده‌ای از شنوندگان به تصور اینکه با یک خبر واقعی (از حملهٔ بیگانگان فضایی از ) مواجه شده‌اند، وحشت کرده بودند. 
 در اواسط دههٔ ۱۹۳۰ دو اقتباس تئاتری او به نام‌های و در شهرت یافتند. وی در سال ۱۹۴۱ کارگردانی، تهیه‌کنندگی و بازیگری در فیلم را به عهده گرفت و ضمناً به عنوان نیز در آن همکاری داشت. همشهری کین در بیشتر لیست‌های سایت‌های نقد فیلم، جزو ۱۰۰ فیلم برتر محسوب می‌شود. 
 بقیهٔ دوران کاری او به دلایل گوناگونی مانند کمبود بودجه، دخالت بی‌جای استودیوها، چه در و چه در بازگشت کوتاه مدت او به زیاد با موفقیت روبرو نبود. با همهٔ این مشکلات برندهٔ ۱۹۵۷ گردید و نیز به جایزهٔ برتر جشنوارهٔ جهانی نائل آمد. از دید خود ولز دو فیلم و بهترین فیلم‌هایش بودند. اگرچه ولز توسط استودیوهای بزرگ به حاشیه رانده می‌شد، اما او در واقع یک بازیگر پول‌ساز بود.
 در سال‌های واپسین زندگی، ولز در حالیکه فقط به وسیلهٔ بازیگری، تبلیغات و صداگذاری امرار معاش می‌کرد، با یک استودیوی هالیوودی به علت سرمایه‌گذاری نکردن بر روی پروژه‌های وارد منازعه شد. در سال ۱۹۷۵ او سومین نفری بود که پس از و ، جایزهٔ یک عمر فعالیت را از (اِی اِف آی) دریافت می‌کرد. بیشتر منتقدان پس از مرگ وی به‌طور عمومی از او تمجید کرده‌اند. او هم‌اکنون به عنوان یکی از مهم‌ترین هنرمندان شناخته می‌شود. او در سال ۲۰۰۲ در نظرسنجی (بی اف آی) که در مورد ده کارگردان برتر سینما انجام شده بود عنوان بهترین کارگردان تمام تاریخ را کسب کرد. 
 اورسن ولز در در ایالت متولد شد. وی پسر دوم خانواده بود و پدرش «ریچارد هِد ولز» تولیدکنندهٔ چراغ خودرو و مادرش «بئاتریس ایوز» یک کنسرت بود. او مشکلاتی در کودکی‌اش داشت. در سال ۱۹۱۹ والدینش از یکدیگر جدا شدند و او به ، کوچید. در آنجا پدرش تبدیل به یک شده بود و دیگر کار نمی‌کرد. در ۱۰ مه ۱۹۲۴ مادرش چهار روز بعد از جشن تولد نه سالگی او، به علت بیماری فوت کرد. ریچارد ولز نیز در پانزده سالگی اورسن دار فانی را وداع گفت. اورسن در آن زمان تازه از مدرسهٔ پسرانهٔ تاد در ایالت دانش‌آموخته شده بود. ولز بعدها در مصاحبه‌هایش اعلام داشت که احساس می‌کند که به پدرش خیانت کرده‌است و او را نادیده گرفته‌است.
 پس از مرگ پدر موریس برنشتاین قیم او گردید. در تاریخ مسائلی مطرح است که در مورد درست بودن قیم بودن وی جای سؤال باقی می‌گذارد. برنشتاین در متولد شده‌بود و در سال ۱۸۹۰ به ، آمده‌بود و درس خوانده و پزشک موفقی نیز شده‌بود. در طی چندین سال او چندین همسر از جمله خواننده مشهور شیکاگو، ادیث میسِن اختیار کرده بود. ادیث از همسر قبلی خود جورجیو پولاچو که صاحب کارخانه بود جدا شده بود تا با موریس ازدواج کند. هر چند بعدها آن‌ها از هم جدا شدند و ادیث دوباره با جورجیو ازدواج کرد. در سال ۱۹۳۰ موری در هایلندپارک زندگی می‌کرد و یک همسر و فرزند داشت. وی ادعا می‌کرد در ایالت متولد شده و والدینش بوده‌اند. در مدرسه تاد، ولز تحت تأثیرات مثبت از طرف راجر هیل قرار گرفت.
راجر معلمی بود که بعدها مدیر تاد شد. 
 در این سال اولین کار رادیویی اورسن ولز به نام «پیشرفت زمان» از شبکهٔ پخش شد. یک سال بعد ولز سرپرستی پروژهٔ تئاتر نگرو در نیویورک را بر عهده گرفت. در همین سال‌ها سریال «سایه» و آثار اقتباسی وی از آثار ادبی با نام «اول شخص مفرد» از رادیو پخش شدند.
در یک روز قبل از سال ۱۹۳۸ نمایش رادیویی اورسن ولز از هاوارد کاچ بر اساس رمان نوشته باعث وحشت زده شدن مردم زیادی در شد؛ زیرا مردم فکر کرده بودند که با یک خبر زنده روبرو هستند و نه یک . خبرهای دیگری هم که در حین اجرای نمایش به عنوان هدیه هالووین خوانده می‌شدند، قطعی بودن خبر را تأیید می‌کردند. اما بی‌شک این اجرای طبیعی ولز بود که مردم را به اشتباه انداخته‌بود. ولز همان شب از مردم به علت این هدیه وحشتناک معذرت‌خواهی کرد.
 اورسن ولز وقتی ۲۵ سال بیشتر نداشت، این شانس را پیدا کرد که بتواند اطمینان مدیر کمپانی فیلم‌سازی را به‌دست‌آورد و نخستین خود را بسازد. شافر پیشنهادی به ولز داد که عموماً به عنوان بزرگ‌ترین پیشنهادی که به یک فیلم‌ساز ناآزموده داده‌شده شناخته می‌شود: «کنترل کامل هنرمندان». و این فیلم بود که در ۱۹۴۱ ساخته شد و ازآن پس به عنوان یکی از بهترین فیلم‌های سینما از آن یاد می‌شود. 
 مقالهٔ اصلی: ولز را در سال ۱۹۴۱ با ایده‌هایی نو برای روایت داستان در بازنویسی کرد. این فیلم پر از ابتکارات تازه در و بود. حتی ولز که به‌طور متقاعدکننده‌ای سنش را چندین دهه بیشتر نشان می‌داد، انقلابی محسوب می‌شد. ولز در نقش «چارلز فاسترکین» تهیه‌کنندگی و کارگردانی فیلم را نیز به عهده داشت. این فیلم کلاسیک برای نه نامزد شده‌بود که چهار تا از آن‌ها که به ولز ارتباط داشت عبارتند از: بهترین بازیگر، بهترین کارگردان، بهترین فیلم‌نامه و بهترین فیلم. اما فیلم تنها برنده یک جایزه اسکار برای بهترین شد. نکته حائز اهمیت این است که اورسن ولز در هنگام ساخت همشهری کین تنها ۲۵ سال داشته‌است.
{"title": "اورسن ولز", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B3%D9%86_%D9%88%D9%84%D8%B2&oldid=34425828", "language": "fa"}