(به : ) (به : ) جنبشی فکری و فلسفی در تاریخ بود که از میانه‌های ابتدا در انگلستان و سپس در فرانسه، آغاز شد و تا پایان ادامه داشت. این جنبش های عظیمی را در و به وجود آورد که در نهایت باعث از میان‌رفتن کامل شد. اهداف اصلی متفکران روشنگری، ، ، ، ، و پایان دادن به سوء استفاده از (منظور ) و بود. در ، اساس آموزه‌های ، (Lumières) و ، در تقابل با و ثابت روم بود. روشنگری با افزایش ، دقت علمی و ، همراه با افزایش بازجویی از مشخص شده بود. 
 ، ، ، ، و از عصر روشنگری‌اند.
 روشنگری، اشاره به حرکت تاریخی روشنفکری است که دنباله‌رو و مدافع به عنوان مبنای سیستم معتبر، ، و بوده و به فیلسوفان اجازه می‌دهد که قابل مشاهده را در جهان به دست آورند. 
 عصر روشنگری دوران است. البته این آزاداندیشی هنوز به معنای تحقق عملی آزادی و کسب حقوق شهروندی نیست، بلکه دوران پاشیدن بذر اندیشه و معرفت و دوران آمادگی برای رهایی خویشتن از طریق معرفت و شناخت است.
سه اصل بنیادین روشنگری عبارتند از: و 
 عصر روشن‌گری دوره‌ای پرشور و هیجان در تاریخ غرب بود که به صورت تقریبی از ۱۶۵۰ تا ۱۷۸۹ میلادی به طول انجامید. از اهداف مهم آن تابانیدن نور فهم و ادراک بر تاریکیِ نادانی بود. گهواره عصر روشنگری و سرزمین بالندگیِ روشنگری بود، تا در نهایت این جنبش به دیگر کشورها از جمله نیز گسترش یافت. 
 روشن اندیشی در واقع واکنشی است در برابر شیوهٔ تفکر دیگری که پیش از آن در رایج بود. در اوایل که زمینهٔ اروپا فراهم می‌شد دو مرجع مقتدر بر فضای فرهنگی اروپای غربی حکومت می‌کردند. اول احکام متون ، که کلیسای خود را نگهبان و آن می‌دانست. کلیسا حتی ، ، و بسیاری از پدیده‌ها و را بر اساس تبیین می‌نمود و به هیچ شخص یا مقام دیگری اجازه اظهارنظر نمی‌داد. بدین ترتیب هرگونه نظریه برخاسته از مشاهده علمی و تجربی که مخالف با آموزه‌های کلیسا بود، می‌گردید. از آن جمله می‌توان به برخورد قاطع کلیسا با اشاره کرد. دوم ، آثار نویسندگان و ، که در جنبش (نوزایی فرهنگ) از نو کشف شده بود و گروه انسان گرایان( ) خوانندگان و ستایندگان آن بودند. این دو از بسیاری جهات معارض هم بودند و میان پیروانشان نبرد سختی جریان داشت، ولی هردو در یک موضوع با هم مشابهت داشتند، و آن نوعی برداشت تاریخی بدبینانه بود، به این معنی که هردو تاریخ تمدن بشری را نوعی سیر نزولی و انحطاطی تصور می‌کردند، سیری که از گذشتهٔ دور طلایی آغاز می‌شد و به وضع نابهنجار و بد کنونی می‌رسید. انسان گراها با استفاده از ادبیات و فرهنگ روم و یونان باستان به اتکای فر و شکوه دوران سپری شده به کاتولیک حمله می‌کردند و کلیسای کاتولیک نیز از یاری می‌جست و به مصاف انسان گراها می‌رفت که هردو میراث باستان بود.
 در پیش از طرح نظریهٔ جدید، کرهٔ مرکز جهان تصور می‌شد. با آن که قاره‌ها کم و بیش معلوم شده‌اند و مرزهای بیرونی با نقشهٔ جغرافیا مطابقت می‌کند، اما تصور از دیگران در این مرزها تغییر نکرده‌است. آنچه از دیگر ملت‌ها گفته و شنیده می‌شود غالباً خیال و افسانه است. از تمدن‌های کهن ایران، مصر، هند و چین اطلاعی در دست نیست، اگر هم به دست می‌آید این‌طور تعبیر می‌شود که این است نمونه وضع و حالی که محروم ماندگان از فیض و رحمت خدای مسیحیت دچارش می‌شوند. انسان گراها هم تمدن‌های یونان و روم باستان را تنها سرمشق زندگی می‌شناسند و بیرون از این دایره معیاری برای سنجش تمدن و فرهنگ در دست ندارند.
 ساختار اجتماعی هم بازماندهٔ سنت‌های کهن است. جامعه به سه مرتبهٔ سَروران دینی یا ، و یا تقسیم می‌شود. در رأس این سلسله مراتب مقام سلطنت قرار دارد که ساختار اجتماعی را برپا نگه می‌دارد. ارادهٔ نمایندهٔ مقولات اساسی حق و و است، و لذا مقید به هیچ شرطی نیست. حق حاکمیت نه از جانب جامعه بلکه برحسب ارادهٔ الهی در شخص پادشاه تجسم یافته‌است.
 در عرصهٔ امور قضایی و حقوقی تا اواخر قرن هفدهم کمابیش همان راه و رسم قرون وسطی برقرار است. غرض از تعقیب و محاکمهٔ مجرم مجازات است، نه دفاع از بقا و نظم جامعه؛ به همین دلیل شدت مجازات بیش از حتمیت آن منظور می‌شود. محیط زندان‌ها هولناک و شکنجه دادن متهم درگرفتن اعتراف امری است عادی؛ صِرف اعتراف هم دلیل جرم شناخته می‌شود. اعلام اتهام اجباری نیست، اختیارات قضات نامعین و نامحدود است، در احکام آنها تناقض به چشم می‌خورد، نفوذ و قدرت صاحبان مقامات دولتی و کلیسایی در تخفیف و تشدید مجازات تأثیر کلی دارد.
مأموران و ضابطان قانون میان متهم و مجرم فرقی نمی‌گذارند. مجازات اعدام برای نه تنها جرائم عمده بلکه برای بعضی جرائم جزئی معمول است.
 و را نشانهٔ تسلیم شدن به تلقینات یا دچار آمدن به می‌شناسند؛ و دیوانگان و روانیان را مستوجب مجازات می‌دانند.
 مقدمات ریزش این با به وجود آمدن در فراهم شد. رنسانس گرچه دربرداشت تغییری به وجود نیاورد، اما در شکستن و ترویج مؤثر بود، آنها در مجادلات خویش با اهل کلیسا غالباً از شیوه و باستان کمک می‌گرفتند، که می‌گفتند در امر کسب ، به ویژه امور بشری، هرگز به مطلق نمی‌توان رسید، چنان‌که در همه جا و همه زمان‌ها معتبر باشد. این مجادلات وحدت آهنین کلیسای کاتولیک را در هم شکست و بسیاری از استعدادهای برجسته را که پیش از آن جذب کلیسا می‌شدند به زمینهٔ تازهٔ سوق داد. 
 قرن ریزش بنای تاریک جهان بینی قدیم و روشن شدن فضای طبیعت است. منبع این روشنایی تازه انسانی است. شیوه استدلال عقلی و قرار دادن عقل به عنوان یکی از منابع مشروعیت و تعیین قانون که از سوی مطرح شده بود، بنای مستحکم و استبدادی و را در قرون بعد فروریخت و تغییر دیدگاه نسبت به که به جای الاهیات و آموزه‌های کلیسا را مبنای تحلیل قرار داد هم یکی دیگر از دست‌آوردهای بود که نقشی تعیین‌کننده در دوران و در ادامهٔ آن عصر روشنگری داشت. 
 با الهام از انقلاب در فیزیک که با آغاز شد، متفکران روشنگری استدلال داشتند که تفکر روشمند مشابه آن می‌تواند در همهٔ شکل‌های فعالیت‌های بشر به کار بسته شود. از این رو عصر روشنگری به پیوند یافته‌است. برای هردو، حرکت تجربه‌گرایی، خرد، علم و عقلانیت اهمیت داشت.
 سردستگان روشنگران باور داشتند که آنها جهان را که سال‌ها در زیر سنت‌های مشکوک، نابخردی، موهوم‌پرستی و عصر تاریکی ( ) بوده‌است به پیشرفت سوق خواهند داد.
حرکت روشنگری به ظهور چهارچوب روشنفکرانه و ، حرکت استقلال طلبانهٔ کشورهای و قانون اساسی مشروطه ۳ ماه مه ۱۷۹۱ کمک کرد و منجر به ترقی کلاسیک، و شد.
 عصر روشنگری هم‌زمان است با بالندگی و در و دورهٔ کلاسیک جدید در هنر، که توجه امروزی به عنوان یکی از سرمشق‌های جنبش‌های در عصر مدرن را می‌طلبید.
 این پرسشی است که یک کشیش در شماره دسامبر ۱۷۸۳ میلادی ( ) در مخالفت با و دفاع از تزویج کلیسایی (= شرعی) مطرح ساخت. وی در پانوشت مقاله اش این پرسش چالشگرانه را پیش کشیده‌است که: «به راستی روشن‌نگری چیست؟»
 به این پرسش مهم که در تاریخ فلسفه نتایجی ثمربخش و ژرف بر جای نهاد تاکنون پاسخ‌های زیادی داده شده‌است. نخستین کسی که به این پرسش پاسخ می‌دهد بود که در شماره سپتامبر ۱۷۸۴ میلادی در مقاله‌ای زیر عنوان «معنای روشن‌نگر ساختن چیست؟» به آن مقاله پاسخ می‌گوید.
 هم‌زمان نیز با تعریفی مشهور در شمارهٔ دسامبر همان نشریه، بی اینکه بداند مندلسزون نیز به آن پرسش پاسخ گفته، مقاله مشهور خویش را با عنوان « » منتشر می‌نماید.
 مقاله خویش را با این جمله مشهور آغاز می‌نماید: این شعار چکیدهٔ خوش بینیِ بنیادینی بود که مشوق بیشترِ متفکرانِ روشنگری بود. 
 امانوئل کانت معتقد بود مشخصهٔ مهم عصر او اشتیاق به دانستن حقیقت است. او در پاسخ به این پرسش خودش که «آیا ما اکنون در عصر روشن‌نگر زندگی می‌کنیم؟» پاسخ گفت: «خیر، بلکه ما در عصر روشنگری زندگی می‌کنیم». 
 ، انرژی زیادی را صرف پراکندن و انتشار اندیشه‌هایشان در میان مردان و زنان تحصیل کرده در کردند. آن‌ها از انجامگاه‌های زیادی بهره جستند، که برخیشان بسیار جدید بودند.
 افزایش مصرف مطالب و چیزهای خواندنی از هر نوع، یکی از ویژگی‌های کلیدی روشنگری «اجتماعی» بود.
 مقالهٔ اصلی: ژانری که به لحاظ اهمیت بسیار ارتقا یافت مربوط به متون علمی بود. بالاخص تاریخی طبیعی در میان طبقات بالاتر به‌طور فزاینده ای محبوب شد.
 اولین ژورنال‌های علمی و ادبی در طی به وجود آمدند. اولین ژورنال، از پاریس، در ۱۶۶۵ میلادی ظهور کرد.
 اگرچه وجود و از دوران کهن سابقه داشته‌است، لکن در قرن ۱۸ میلادی، متن‌ها از صرفاً تعریف واژگان در فهرست‌هایی پر طول و دراز، به بحث‌هایی پر جزئیات تر از آن واژگان، تغییر کرد.
 الف:
{"title": "عصر روشنگری", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%B9%D8%B5%D8%B1_%D8%B1%D9%88%D8%B4%D9%86%DA%AF%D8%B1%DB%8C&oldid=34894258", "language": "fa"}