(۱۳۳۶–۱۲۶۲ ه‍. ق)، ، مدرس، از علمای برجسته قرن سیزدهم ؛ و پدر (۱۳۰۹–۱۳۸۶ ه‍. ق) از مراجع تقلید قرن چهاردهم ه‍. ق؛ و (۱۳۶۲ – ۱۳۰۵ ه‍. ق) از علمای برجسته در قرن چهاردهم می‌باشد 
 میرزا موسی، از شاگردان مبرّز (۱۳۱۲ – ۱۲۳۰ق)؛ و نخستین مدرّس و مجتهدی است که کتاب را در ، معرفی، و خود شروع به تدریس کرد. 
 وی، معروف به علامه میرزا موسی فقیه سبزواری ، میرزا موسی حسینی سبزواری، میرزا موسی مجتهد سبزواری و میرزا موسی سبزواری، فرزند میرزا محمدعلی در سال ۱۲۶۲ قمری برابر با ۱۲۲۴ شمسی، در روستای در شش کیلومتری زاده شد. 
 ، هنگام عزیمت به در ، با دونفر از عالم، به نام‌های میرزا محمد و میرزا عبدالحسین آشنا شد و آن دو را همراه خود آورد. میرزا عبدالحسین به درخواست مردم در ماند. وی پنجم میرزا موسی است. نسبت میرزا موسی با بیست و نه واسطه، به شاهزاده حسین اصغر یکی از فرزندان (امام چهارم شیعیان)، منتهی می‌شود. 
 میرزا موسی، در چهارده سالگی در سال ۱۲۳۸ هجری شمسی، با کسب اجازه از پدر خود میرزا محمدعلی که از دهقانان و سادات بوده، عازم شده و در ، معروف به ، در که ، صاحب درس می‌خوانده، ساکن می‌شود و در طول چهار سال، به مراتبی بالا نائل می‌شود. 
 در سال ۱۲۸۰ قمری (۱۲۴۲ش) در سن ۱۸ سالگی از حرکت و به وارد می‌شود. پس از ورود به ، به مدرسه که در خیابان سفلی واقع است، وارد و مشغول تحصیل می‌شود.
 با استعداد عجیب و فوق‌العاده خود، در طول ۱۸ سال تحصیل علوم مختلف رایج زمان، مورد توجه و عنایات اساتید خود در قرار می‌گیرد، اما به امر پدر، به سال ۱۲۹۸ قمری (۱۲۵۹ش) را ترک و به وطن و خود بازمی‌گردد 
 پس از بازگشت از ، تصمیم به تشکیل خانواده گرفته و با یکی از خانواده‌های دهقان زادگان آن دوره که در شش فرسنگی ؛ و محلی به نام " " زندگی می‌کردند، ازدواج می‌کند. این ازدواج ایجاب می‌کند که مدت دو سال در بماند و همین اقامت اجباری، باعث ایجاد ارتباط بین ایشان و گروهی از سبزواری ها شد. 
 در سال ۱۳۰۰ ق، به قصد زیارت و ادامه تحصیلات، عازم و پس از زیارت ، جهت تلمّذ از محضر عازم می‌شود.
 ۱۲ سال از محضر استفاده می‌کند و مورد توجه قرار می‌گیرد. پس از فوت ، به می‌رود و از اصحاب خاص می‌شود.
 تا سال ۱۳۲۲ق در و در محضر می‌ماند؛ و از ، دریافت می‌کند.
 اهالی درخواست مراجعت میرزا موسی از به را به ارسال می‌کنند و به امر ، به بازمی‌گردد. 
 ، معروف به میرزای اول، سید محمد طباطبایی اصفهانی، ، ، معروف به ، و ، معروف ‌ترین اساتید میرزا موسی فقیه سبزواری، در سبزوار، و بودند. 
 محمدمحسن ، مؤلّف دو مجموعه بزرگ و که هم‌دوره میرزا موسی فقیه سبزواری بوده‌است، در معرفی میرزا موسی می‌نویسد:
 
 
 
 میرزا موسی سبزواری از علماء طراز اول عصر خود و از بزرگان و رجال معروف قرن سیزدهم هجری قمری می‌باشد. ، مؤسس ، در مقام تجلیل از علم و زهد میرزا موسی فقیه سبزواری، در که به داده، نوشته‌است:
 «الاقا میرزا حسین دامت افاضاته نجل المرحوم المبرور قدس‌سره الشریف» 
 میرزا موسی فقیه سبزواری، تا زمان رحلت، زعامت حوزه و مرجعیت امور مردم را بعهده داشته، صاحب زهد و کرامت؛ و مورد علاقه شدید مردم بوده‌است. او با تشکیل حلقه‌های درس در سطوح عالی، موفق به تربیت شاگردان نامدار بسیار شده‌است.
 نخستین عالمی‌که کتاب مرحوم را به حوزویان معرفی؛ و خود تدریس می‌کرد، میرزا موسی فقیه سبزواری بوده‌است.
 وی صاحب بوده که در کتب مرتبط با علمای برجسته ، ثبت شده‌است. 
 اواخر قرن سیزدهم ، در دهه چهارم قرن چهاردهم ، بیماری در سراسر ایران؛ من جمله در ، گسترش پیدا کرد.
 وحشت و اضطراب، زندگی مردم را بسیار سخت کرده بود. آمار تلفات، هر روز، بیش از روز قبل، گزارش می‌شد و همه راه‌ها، برای رهایی از این بلای فراگیر، بسته بود جز یک راه.
 از آن جا که " میرزا موسی "، پارسا و مورد احترام همگان بود؛ و مردم برای حلّ همه مشکلات خود به او مراجعه می‌کردند، برای نجات از بیماری نیز، به او پناه بردند.
 جمعیت اطراف او را گرفتند و خواهش کردند به مصلّای بروند و برای نجات مردم از ی کشنده، نماز خواندند و دست به دعا بردند.
 میرزا موسی پذیرفت و پس از پایان مراسم نماز و نیایش، ظرف آبی خواست، آن را متبرّک کرد و دستورداد بقیه آب ظرف را در شهر ریختند.
 گفته‌اند از آن پس، هرکس از آن آب، به قصد تیمّن و تبرّک می‌نوشید، سلامت از دست رفته را بازمی‌یافت و برای همیشه، از بیماری ، در امان بود 
 میرزا موسی، سه دختر و دو پسر داشت که هردو پسران وی، از عالمان دینی و دارای رتبه بودند. (۱۳۶۲–۱۳۰۵ ه‍. ق) از و مدرّسان ساکن ؛ و (۱۳۸۶–۱۳۰۹ ه‍. ق)، ، ساکن بود.
 میرزا موسی فقیه سبزواری، در سال ۱۳۳۶ ه‍.ق از دنیا می‌رود. پس از درگذشت میرزا موسی، هوا تیره و تار می‌شود و ساکنان اطراف ، از دگرگونی هوا، باخبر می‌شوند که میرزا موسی درگذشته است، پیکرش را با شکوه بسیار تشییع می‌کنند و در کنار شرق شهر به خاک می‌سپارند؛ و ازآن پس، زیارتگاه خاص و عام می‌شود. 
 در ، از آثار ملی ثبت شده ایران؛ و مربوط به اواخر است که توسط ، فرزند میرزا موسی در سال ۱۳۳۶ ه‍. ق، برابر با ۱۲۹۷ ه‍. ش، ساخته شده‌است. 
 این اثر در تاریخ ۲۴ تیر ماه ۱۳۸۲ با شمارهٔ ثبت ۹۲۳۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران، به نشانی ، میدان کارگر، خیابان افسر، کوچه بیمه اجتماعی، به ثبت رسیده‌است 
 (سبزوار) و ، هردو از ساخته‌های ، فرزند میرزا موسی در است که به وسیله ، ، تبدیل به ؛ و ، تبدیل به کتابخانه عمومی شده‌است.
{"title": "موسی فقیه سبزواری", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C_%D9%81%D9%82%DB%8C%D9%87_%D8%B3%D8%A8%D8%B2%D9%88%D8%A7%D8%B1%DB%8C&oldid=34626700", "language": "fa"}