این مقاله دربارهٔ تکنولوژی فریت است. برای دیگر کاربردها را ببینید. (به انگلیسی Ferrite Magnets)، هستند که از ترکیب و فلزهای دو ظرفیتی مانند ، ، ، ، و … ساخته می‌شوند. فریت‌ها جزء مواد هستند. آن‌ها سخت و شکننده‌اند و رنگشان خاکستری یا سیاه است. آهنربای طبیعی یا همان با فرمول ، نمونه‌ای از یک آهنربای فریت است که از قرن‌ها پیش برای ساخت به کار می‌رفته‌است.
 فریت‌ها آهنرباهای چندان قوی‌ای نیستند اما به دلیل‌های مختلف از جمله قیمت ارزانشان، کاربردهای وسیعی در صنایع گوناگون دارند.
 فرمول کلی فریت‌ها را می‌توان به صورت نوشت که در آن M یک فلز دو ظرفیتی مانند ، ، ، ، و … است. از نظر ساختار ماده، فریت‌ها جز مواد هستند. به این معنی که از تعداد زیادی بلورهای ریز با جهت‌گیری‌های مختلف تشکیل شده‌اند. از لحاظ فریت‌ها انواع مختلفی دارند مانند فریت‌های ، ، و (شش وجهی). برای ساخت آهنرباها از سه خانوادهٔ اصلی فریت‌ها استفاده می‌شود که عبارتند از: ، و .
 فرمول کلی آن‌ها به صورت است که در آن M معمولاً ، یا است. ساختار بلوری آن‌ها به صورت منشور شش وجهی یا هگزاگونال با یک محور عمودی است. مغناطیس ماده در راستای این محور عمودی آسان‌تر از سایر محورها انجام می‌شود. به همین دلیل این فریت‌ها از لحاظ مغناطیسی جزء محسوب می‌شوند. یعنی اندازه یا جهت میدان مغناطیسی آن‌ها به راحتی تغییر نمی‌کند و از این رو برای ساخت آهنرباهای دائمی مناسب‌اند. این خانواده را « » نیز می‌نامند. هگزافریت‌ها مواد اصلی ساخت آهنرباهای فریت دائمی هستند. «باریم هگزافریت» ( ) با نام تجاری «فروکسدور» (Ferroxdure) نمونه‌ای از هگزافریت‌ها است.
 فرمول کلی آن‌ها به صورت است که در آن M یکی از فلزهای ، ، ، ، یا است. ساختار بلوری آن‌ها همریخت بلور کانی ( ) و مکعبی شکل است. جهت‌گیری بلوری تأثیری در مگنیشن ماده ندارد و به همین دلیل جزء محسوب می‌شوند. یعنی اندازه یا جهت میدان مغناطیسی آن‌ها به آسانی تغییر می‌کند. از این رو برای ساخت آهنرباهای موقت مناسب‌اند. «نیکل فریت» ( ) و «منگنز فریت» ( ) نمونه‌هایی از فریت‌های اسپینل هستند.
 فرمول کلی آن‌ها به صورت است که در آن M فلز (Y) یا یک دیگر است. ساختار بلوری آن مشابه کانی ( ) و مکعبی شکل است. اما پیچیدگی بیشتری نسبت به دارد و مگنیشن این ماده در جهت‌های مختلف نتایج متفاوتی دارد. این مواد نیز جزء محسوب می‌شوند. «ایتریم آهن گارنت» (YIG) با فرمول 
نمونه‌ای از فریت‌های گارنت است که در تجهیزات به کار می‌رود. 
 آهنرباهای فریت از دستهٔ مواد فری‌مغناطیسی هستند. در این مواد جهت گشتاورهای مغناطیسی اتم‌ها مخالف هم است اما چون اندازه‌شان برابر نیست یکدیگر را به‌طور کامل خنثی نمی‌کنند و خالصی در ماده باقی می‌ماند. هنگامی که این مواد در یک میدان مغناطیسی خارجی قرار می‌گیرند، تمام این گشتاورهای باقی‌مانده هم‌جهت می‌شوند و ماده خاصیت مغناطیسی پیدا می‌کند. بیشتر این گشتاورها پس از حذف میدان خارجی نیز تقریباً هم‌جهت می‌مانند و ماده را به یک آهنربای دائمی تبدیل می‌کنند.
 یکی از نمونه‌های معروف آهنرباهای فریت، یکی از اکسیدهای آهن به نام با فرمول است که آن را به عنوان «آهنربای طبیعی» نیز می‌شناسند. این ماده دو یون آهن سه ظرفیتی و یک یون آهن دو ظرفیتی دارد. جهت‌گیری گشتاور مغناطیسی دو یون آهن سه ظرفیتی مخالف هم است و یکدیگر را خنثی می‌کنند. اما گشتاور مغناطیسی یون‌های آهن دو ظرفیتی خنثی نشده باقی می‌ماند و در ماده خاصیت مغناطیسی ایجاد می‌کنند. 
 از لحاظ خواص مغناطیسی، فریت‌ها به دو دستهٔ «سخت» (آهنرباهای دائمی) و «نرم» (آهنرباهای موقت) تقسیم می‌شوند:
 
این مواد از یک سو بالایی دارند و با قرار گرفتن در یک میدان مغناطیسی خارجی به راحتی خاصیت مغناطیسی پیدا می‌کنند و میدان را تقویت می‌کنند. از سوی دیگر پایینی دارند و با حذف میدان خارجی، خاصیت مغناطیسی خود را از دست می‌دهند. به عبارت دیگر مگنیشن و دی مگنیشن این فریت‌ها به آسانی انجام می‌شود. از این فریت‌ها در تجهیزاتی استفاده می‌شود که میدان‌های مغناطیسی متناوب ایجاد می‌کنند مانند هستهٔ و دستگاه‌های مخابراتی و میکروالکترونیک. یک مزیت مهم فریت‌های نرم نسبت به مواد مغناطیسی نرم فلزی و رسانا این است که عایق الکتریسیته هستند. چرا که با تغییر اندازه یا جهت میدان مغناطیسی، در مواد رسانا جریان‌های الکتریکی القا می‌شود و این امر منجر به تولید گرما و اتلاف انرژی می‌شود. به این پدیده ایجاد « » (Eddy Current) گفته می‌شود. عایق بودن فریت‌ها از ایجاد جریان گردابی و اتلاف انرژی جلوگیری می‌کنند. 
 فریت‌های سخت برای ساخت به کار می‌روند. در این مواد نیروی وادارندگی زیاد است و پس از مغناطیسی شدن، به راحتی نمی‌توان جهت یا اندازهٔ میدان مغناطیسی آن‌ها را تغییر داد. از این رو برای ساخت آهنربای در یخچال‌ها، بلندگوها و میکروفون ها، جداکننده‌های مواد معدنی و … استفاده می‌شوند. برای ساخت فریت‌های سخت از خانواده‌ای از فریت‌ها موسوم به «هگزافریت‌ها» استفاده می‌شود.
 اولین آهنربای فریت توسط دو محقق ژاپنی به نام‌های «یوگورو کاتو» (Yogoro Kato) و «تاکشی تاکِی» (Takeshi Takei) از مؤسسهٔ فناوری توکیو در ۱۹۳۰ ساخته شد. حدود بیست سال بعد در ۱۹۵۰ باریم هگزافریت ( ) در آزمایشگاه فیزیک شرکت هلندی کشف شد. این کشف به صورت اتفاقی رخ داد. قرار بود نمونه‌ای از مادهٔ لانتانیم فریت ساخته شود تا در مورد خواص نیم‌رسانایی آن تحقیق شود. در اثر اشتباه یک دستیار آزمایشگاه مادهٔ باریم هگزافریت ساخته شد. وقتی که متوجه شدند این ماده خاصی مغناطیسی دارد و ساختارش را با مشخص کردند، آن را به بخش پژوهش‌های مغناطیس فرستادند. از آنجا که این ماده هم ارزان بود و هم بالایی داشت ( )، شرکت فیلیپس در ۱۹۵۲ آن را به رساند و با نام تجاری «فروکسدور» (Ferroxdure) به بازار عرضه کرد. قیمت پایین و عملکرد مناسب آن باعث توسعهٔ سریع استفاده از آهنرباها در صنایع مختلف شد. همین شرکت در ۱۹۶۰ آهنربای «استرانسیم هگزافریت» ( ) را عرضه کرد که توانمندتر از باریم هگزافریت بود. این دو ماده با تکیه بر عملکرد خوب و قیمت پایینشان تا دههٔ ۱۹۸۰ بخش عمدهٔ بازار آهنرباها را در اختیار داشتند. در دههٔ ۱۹۸۰ فریت و در ۱۹۹۱ فریت ارائه شدند که عملکردی بهتر از فریت‌های قبلی داشتند. 
 فریت‌ها چندان بالا نیست و حداکثر به ۳۰ کیلوژول بر متر مکعب می‌رسد. از این رو ایجاد میدان‌های مغناطیسی قوی به وسیلهٔ فریت‌ها به معنای استفاده از مقادیر زیادی آهنرباست؛ بنابراین در مواردی که حجم یا وزن آهنرباها باید کم باشد، نمی‌توان از آن‌ها استفاده کرد. اما برخی ویژگی‌های خاص آن‌ها باعث شده در مواردی دیگر کاربردهای وسیعی داشته باشند. فریت‌ها ارزان هستند، مواد اولیه‌شان فراوان است و بالایی دارند. (Curie Point) آن‌ها بالا و در حدود ۴۷۵–۴۲۰ درجهٔ سلسیوس است و علاوه بر آن آن‌ها با افزایش دما نه تنها کم نمی‌شود بلکه افزایش می‌یابد. از همین رو در جاهایی که نیاز به دماهای بالا هست، می‌توان از آن‌ها استفاده کرد.
 از فریت‌ها در ساخت موتورهای الکتریکی کوچک استفاده می‌شود که کاربردهای بسیاری در قطعات خودروها و ابزارهای بدون سیم مانند و برقی و شارژی دارند. آهنرباهای و و نیز درِ نیز از فریت‌ها هستند.
 یک خاصیت مهم فریت‌ها این است که عایق الکتریسیته هستند. این ویژگی برای استفاده از آن‌ها در کاربردهایی مانند هستهٔ و بسیار مفید است. چرا که در جاهایی که میدان‌های مغناطیسی متغیر وجود دارد، تغییر میدان مغناطیسی موجب القای در مواد رسانا و فلزها شده که این به نوبهٔ خود باعث ایجاد گرما و اتلاف انرژی می‌شود. این پدیده را ایجاد « » (Eddy Current) می‌نامند. به همین دلیل در چنین مواردی نمی‌توان از آهنرباهای فلزی استفاده کرد. اما آهنرباهای فریت به دلیل عایق بودن، جریان گردابی را به شدت کاهش می‌دهند و از اتلاف انرژی به صورت گرما جلوگیری می‌کنند.
 فریت‌ها بالاست و به همین دلیل برای ساخت تجهیزاتی مانند به کار می‌روند.
 برخی از فریت‌ها انرژی را فقط در یک جهت جذب می‌کنند و از این رو برای ساخت مایکروویو استفاده می‌شوند.
 یکی از خاص‌ترین کاربردهای فریت ها، تولید امواج الکترومغناطیسی می‌باشد که برای اولین بار در دنیا پروفسور دنیل استفانینی در سال 1992 روش جدید رسوب زدایی با استفاده از فریت‌ها را ابداع و آن را نمود و تاکنون بدون افشاء نحوه عملکرد ، شکت هیدروپت است که در دنیا دانش فنی فرآوری آب ، با تکنولوژی فریت را در اختیار دارد. رسوب زدایی با تکنولوژی فریت در مدل‌های خانگی ،تجاری و صنعتی در 8 مدل اصلی در انگلستان تولید می گردند. فریت‌ها ترکیبات سرامیکی می‌باشند که از اکسید آهن ، مولیبدن ، باریم و استرانسیوم در شرایط خاص ساخته می‌شود به نحوی که یونهای آهن در مرکز کریستال‌ها قرار می‌گیرند که با مولیبدن ، باریم و استرانسیوم احاطه شده‌است . دلیل خاص بودن فریت‌های شرکت هیدروپت که آن را غیرقابل کپی برداری می نماید ، آنالیز مواد تشکیل دهنده آن نیست بلکه زمان و مقدار تزریق مولیبدن و استرانسیوم و توالی تزریق در فرکانس‌های خاص می‌باشد . فریت‌ها در رسوب زدای هیدروفلو نقش هسته ترانسفورماتور با را بازی می‌کنند و از آلیاژ بسیار خاص و پیچیده ساخته می‌شوند که قادر هستند سیگنال‌های ارسالی را تا کیلومترها با حداقل توان دستگاه القاء نمایند. تکنولوژی فریت به هیچ عنوان از مغناطیس یا آنتن الکترومغناطیسی یا هر وسیله ای میدان‌های مغناطیسی دائم یا متغیر دارد استفاده نمی‌نماید و مبانی طراحی کاملاً منحصر بفرد دارد و از اصول ترانسفورماتور استفاده می نماید. اهمیت تکنولوژی فریت در کاربردهایی مثل چاه‌های عمیق ،چاه‌های نفت و گاز و خطوط انتقال سیال نمایانگر می باشد.
 یکی از ویژگی‌های منحصر به فرد فریت‌ها این است که امواج الکترومغناطیسی با طول موج‌های بلند را جذب می‌کنند. در حالی که فلزها آنان را منعکس می‌کنند و مواد عایق آن‌ها را از خود عبور می‌دهند. از این ویژگی برای جذب امواج رادار و پنهان‌کاری هواپیماها استفاده می‌شود. برای این کار هواپیماها را با رنگ‌های خاصی که از فریت‌ها ساخته می‌شوند رنگ‌آمیزی می‌کنند.
{"title": "فریت (آهن‌ربا)", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D9%81%D8%B1%DB%8C%D8%AA_(%D8%A2%D9%87%D9%86%E2%80%8C%D8%B1%D8%A8%D8%A7)&oldid=34452838", "language": "fa"}