، یک زبان جنوب غربی ایرانی و گویش قدیمی و غالب مردم شهر در جنوب شرق استان خوزستان می‌باشد. این گویش از گویش‌های رایج در و می‌باشد، همچنین بسیار شبیه به (گویش هرمزگانی) و (گویش استان ) می‌باشد. این گویش از بازماندگان و شاخه‌ای از گویشهای اجدادی در فلات می‌باشد و همچنین با گویش‌های و نیز شباهت‌ها و اشتراکات زیادی دارد، به نحوی که تا حدود زیادی برای یکدیگر قابل فهم هستند.
 به‌طور کلی محدوده تاریخی استان‌های و به دلیل قدمت زیست و کهن، واقع بودن در منطقه ( )، و ، آمیزه‌ای از گروه‌های نژادی و قومی مختلف هستند که از چند هزار سال قبل تا کنون در این منطقه رفت و آمد یا سکنی داشته‌اند و بر روی ، و همدیگر و منطقه تأثیرگذار بوده‌اند…
این اقوام شامل؛ اولیه، ،
 ، ، ، ، ، ، ، ، ، ، ، هندی‌ها، مغول‌ها، افغان‌ها، گرجی‌ها، آفریقای‌ها، پرتقالی‌ها، انگلیسی‌ها، آلمانی‌ها و… می‌باشند.
 ویژگی اصلی و متمایز کنندهٔ این گویش از سایر گویش‌های منطقه ویژگی اسپلیت ارگاتیو آن است که از به آن رسیده‌است. 
 لازم یا متعدی بودن افعال در زمان‌های حال و گذشته دو الگوی متفاوت دستوری برای صرف افعال به لحاظ مطابقه به دست می‌دهد. الگوی اول (فاعلی-مفعولی) شامل افعال لازم (زمان حال و گذشته) و متعدی (زمان حال) می‌شود که از الگوی دستوری مشترکی پیروی می‌کنند. نظام مطابقه در این انگاره از نوع فاعلی -مفعولی است. به عبارتی فاعل از طریق شناسه‌های فعلی در ستاک فعل نمود می‌یابد، اما مفعول با شناسه فعلی مطابقه ندارد و فقط به صورت گروه اسمی یا مطابقه غیر فاعلی یعنی به صورت واژه بست مفعولی ظاهر می‌شود. الگوی دوم (غیرفاعلی-مفعولی) شامل افعال متعدی در ساخت گذشته می‌شود. بر خلاف الگوی اول در صرف این افعال از شناسه‌ها یا پسوندهای مطابقه مفعولی، واژه بست‌های غیرفاعلی استفاده می‌شود. به عبارتی واژه بست‌های غیر فاعلی که نقش فاعل منطفی را ایفا می‌کنند، وظیفه مطابقه را صورت می‌دهند. واژه بست به سازه اول جمله اضافه می‌شود. ازطرفی چنانچه مفعول به صورت اسم یا ضمیر جدا بازنمایی نشود، می‌تواند با استفاده از شناسه‌ها یا پسوندهای مطابقه مفعولی در ستاک گذشته فعل متعدی ظاهر شود. این حالت را کٌنایی-مطلق می‌خوانند. همچنین در الگوی دوم یا الگوی غیرفاعلی-مفعولی، فاعل و مفعول می‌توانند هر دو به صورت واژه بست ظاهر شوند. این حالت را مطابقه غیرفاعلی-غیرفاعلی(oblique-oblique) می‌نامند. به‌طور خلاصه می‌توان گفت که در الگوی دوم مطابقه سه نوع رده مطابقه مشاهده می‌شود: سه بخشی(tripartite)، کٌنایی-مطلق(ergative-absolutive) و غیرفاعلی-غیرفاعلی(oblique-oblique)
 الف. الگوی اول- نظام فاعلی-مفعولی
مطابقه با فاعل از طریق شناسه‌های فعلی صورت می‌گیرد.
 مثال:
 1. me mi-y-am
 من می‌آیم
 2. me doter-ay me-bin-am
 من دخترک را می‌بینم
 3. me-t gol mi-d-am
 من به تو گل می‌دهم
 ب. الگوی دوم یا الگوی غیرفاعلی-مفعولی
 -رده سه بخشی، فاعل فعل لازم به صورت شناسه یا پسوند مطابقه با فعل ظاهر می‌شود. فاعل فعل متعدی در زمان گذشته به صورت واژه بست و مفعول فعل متعدی به صورت ضمیر جدا یا اسم نمود می‌یابد.
 مثال:
 1. me mi-y-am
 من می‌آیم
 2. mard-eku=sh qazaa xa
 آن مرد غذا خورد
 مثال سوم: (نظام ارگتیو-مطلق)
در نظام ارگتیو یا کٌنایی -مطلق، مفعول جمله به صورت شناسه در ستاک فعل و فاعل جمله به صورت واژه بست ظاهر می‌شود.
 1 gofte=m bid-a
 من به تو گفته بودم
 در تلفظ‌ها نیز تفاوت‌هایی وجود دارد. برخی از کلمات کوتاه و خلاصه بیان می‌شوند و برخی دیگر هنوز شکل پارسی میانه خود را دارند. بجز بهبهانی‌ها اهالی روستاهای دیل و مارین و منطقهٔ دشتک در شهرستان استان کهگیلویه و بویراحمد نیز به این گویش تکلم می‌کنند. تا اندازه‌ای در شهر و مناطق میانکوه و خوزستان نیز رایج است.
 برخی از کلمات شکل پهلوی خود را تا امروز نیز حفظ کرده‌اند و در گویش بهبهانی کاربرد دارند مانند:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 در افعال با چندان تفاوتی ندارد و چند مورد مصدر بومی در این گویش دیده می‌شود:
 
 
 
 
 
 
 
 در این گویش برای رفتن از مصدر شدن استفاده می‌شود:
 برای اطلاعات بیشتر در خصوص صرف افعال. شناسه‌ها و وندها پیوند زیر کلیک کنید.
 
 
 
 
 
 
 از ویژگی‌های دیگر این زبان داشتن ابتدا به ساکن است به گونه‌ای که دو صامت در ابتدای کلمه می‌آیند که صامت نخستین ساکن است و بدون قلب تلفظ می‌شود. بیان سریع نیز در این گویش گاهی دیده می‌شود که موجب تخفیف کلمه می‌شود. مثلا:
 
 
 
 
 
 
 
 در این گویش آوای (a) عمدتاً به صورت (O) تلفظ می‌شود؛ و آوایی (U) نیز بگونهٔ (I) تبدیل می‌گردد. ترکیب AB نیز به صورت OW بیان می‌گردد.
 
 
 نکته: در این گویش مخرج تولید صامت‌های (ج ج) در تمام بافت‌های آوایی، " دندانی-لثوی "
 می‌باشد.
 برای اطلاعات بیشتر در مورد قواعد این گویش، ساختار جملات این گویش و نحوه صرف افعال می‌توان به کتاب «گویش بهبهانی» نوشته «امین راستی بهبهانی» که اولین کتاب موجود در این زمینه است، رجوع کرد.
 در این نوشتار از نمادهای زیر برای آوانویسی استفاده شده‌است.
 â = تلفظ حرف آ در واژهٔ آبادان
 a = تلفظ حرف ا در واژه احمد
 ٍe = تلفظ حرف ا در واژه ابراهیم
 C = چ
 i = تلفظ حروف ای در واژه ایران
 š = ش
 Q = غ یا ق
 O = تلفظ حرف ا در واژهٔ امید
 U = تلفظ حرف و در واژهٔ کوچه
 X = خ
 Ž = ژ
 (بخشی از دو بیتی‌های استاد تقی آصفی)
 
شعری از استاد عباس سلطانی:
 امده حیف که دیرت که
 
امده حیف که دیرت که و
سختم بی تو
می پرخشکِ دم لخچه اوختم
بی تو
 
لو، مبادا بخنه، بسم و دختم بی تو
اَ همه غیر خیال تو، گرُختم بی
تو
 
بُر نمی که دگه چشمام که سیلت بکنم
یا بگه ،حال خشی مونده که 
میل ت بکنم
 
به خیالت که خیالت اَ خیالم
می شو؟
گلِ بی مثل جمالت ،اَ خیالم
می شو؟
 
ری مونی اِینه زلالت اَ خیالم
می شو
زلفِ شورنگِ شلالت اَ خیالم
می شو
 
دل تو کافرِگبری و جفا پیشه ی رن
دل تو ، آهِن و سنگی ،دل ما
شیشه ی رن
 
امده ، حیف باهاری که باهاری بونی
کاروباری که سرِقول و قراری
بونی
 
ته رفیقا، دلِ صافی که بکاری
بونی
حال و بالی ،که بگم خوب و
تیاری بونی
 
نیمده، موسم گلگشت و جوونیم سِررَه
دلِ سیوسه اَدسِ تو ، اَدسم
دِر رَه
 
توسفر رهته و غربت تِه دل ما
جاکه
غمتِ ی ملّه و تنگاره ی دل
پاسا که
 
تانگه، درس زمونه ی کُرکو اسا
که
ته کُتوخونه ی عشقت دلمم
مُلاکه
 
گلکو، یاد ِ کلو بسه ی زنجیریت نی
غمِ دنیا، سریه ی قدِ غم دیریت نی
 
امده حیف که دیرت که ، دلم
سیوسه
بلگِ. مشمیکِ دل آبودی ما
ریتسه
 
بِرنکرده، جومن مرحمتیت
پیسسه
کار و بار مه و دِنیا اَ ته یه ی
پیتسه
 
امده سیل سروریشِ سفیدم
بکنه؟ 
امده پرسِ خشی حالِ نبیدم
بکنه ؟
 
ای.خدا ، بارِسفر بسه نخوبن
بخدا
حال و بالِ دلِ اشکسه نخوبن
بخدا
 
غربت او که ته تو شسه نخوبن
بخدا
چشم اره شسه دلِ خسه نخو
بن بخدا
 
شسه بیدم که بیه رخت دلم نو بکنه
پرس حالِ دل اشکسه تو هر رو
بکنه
 
نه امیدی اَ صبا هه که صبابهز
یه بو
اُور ِغم وا بروچی ، او و هوا بهزِ
یه بو
 
اونه ها بهزِیه ها بو و یه ها بهزِ
یه بو
نه سه ما، ما خو گذشتیم سه شما ، بهزیه بو
 
سال ادبار پلشتی که ته سالا
گُم ُبو
نوم نحسِ ی اَ ته سالا کم ُبو
جنم ُبو
 
 
 7. 
 8. 
 9.
{"title": "گویش بهبهانی", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%DA%AF%D9%88%DB%8C%D8%B4_%D8%A8%D9%87%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C&oldid=34711736", "language": "fa"}