یا نام نبردی است که توسط طرح‌ریزی شد و میان و پس از پذیرش توسط ایران و پایان ، در سال ۱۳۶۷ درگرفت. فرماندهی نیروهای ایرانی در این عملیات بر عهده و فرماندهی مجاهدین خلق در این ماجرا بود. پس از چند روز درگیری در نهایت نیروهای بر پیروز شدند. تعداد زیادی در این نبرد کشته شدند. این نبرد آخرین نبرد در جنگ ایران و عراق به شمار می‌رود. 
 در تیر ماه ۶۷ صدام حسین طی یک سخنرانی تلویزیونی اعلام کرد: «... بعد از مدتی خواهید دید که چگونه مجاهدین خلق به اعماق خاک خودشان نفوذ خواهند کرد و همین‌طور پیوستن مردم ایران به صفوف آن‌ها را خواهید دید.» به این ترتیب شش روز پس از قبول توسط ایران، نیروهای عراقی توافقات این قطعنامه را زیر پا گذاشته، دوباره در جنوب و حوالی حمله کردند تا راه نفوذ برای ارتش مجاهدین خلق باز شود و حتی توانستند تا آستانهٔ تصرف آن پیش روند. به این ترتیب نیروهای دفاعی ایران در جبهه‌های جنوبی مستقر شدند. در این زمان سازمان مجاهدین عملیاتی با نام فروغ جاویدان را از مرزهای غرب ایران آغاز کرد. اهداف مختلفی از جانب صدام حسین برای این تهاجم گفته می شود از جمله تغییر بند های قطعنامه، تغییر سرنوشت جنگ و رقم زدن پیروزی و براندازی نظام اسلامی ایران. 
 در شب آغاز عملیات گفت: «بر اساس تقسیمات انجام شده، ۴۸ ساعته به خواهیم رسید… کاری که ما می‌خواهیم انجام دهیم در حد توان و اشل یک ابرقدرت است؛ چون فقط یک ابرقدرت می‌تواند کشوری را ظرف این مدت تسخیر کند… از هم ترسی نداشته باشید؛ هر سه ساعت به سه ساعت دستور می‌دهم هواپیماهای عراقی بیایند و آنجا را بمباران کنند. را هم با هواپیما هر سه ساعت به سه ساعت مورد هدف قرار خواهیم داد… گذشته از آن، ضدهوایی و موشک سام ۷ هم که داریم… هوانیروز عراق تا به‌همراه ستون‌ها خواهد بود. از نظر هوایی ناراحت نباشید چون هواپیماهای عراقی پشتیبان ما هستند و تمام ماشین‌ها به صورت ستون حرکت می‌کنند.» 
 عملیات فروغ جاویدان در ساعت ۱۵ و سی دقیقه روز ۳ مرداد ماه سال ۶۷ آغاز شد. با حمایت کامل ارتش عراق در روز حمله و آغاز عملیات نیروهای نظامی وابسته به که با نام ارتش آزادیبخش نامگذاری شده بودند، فاصلهٔ مرز قصر شیرین تا منطقه در ۳۴ کیلومتری غرب را با سرعت خیلی زیاد طی کردند. شعار آنها «امروز مهران، فردا تهران» بود. آنها در نظر داشتند 33 ساعته خود را به تهران برسانند. 
 به دلیل هجوم ایذایی هم‌زمان ارتش عراق به جبهه جنوب بخش عمده‌ای از توان نظامی ایران در جبهه‌های جنوب غربی مشغول دفع تهاجم عراق بودند. به همین دلیل در برابر حرکت ستون‌های مجاهدین مقاومت کلاسیکی وجود نداشت و با پشتیبانی نیروهای عراقی، مجاهدین با سرعت زیاد در این جبهه پیشروی کردند. غیر از مقاومت محدودی که توسط ساکنان کرد منطقه وجود داشت، نیروهای مجاهدین بدون مانعی جدی تا عمق ۱۴۵ کیلومتری خاک ایران پیش رفتند. آنها با 7500 نفر متشکل از نیروهای مجاهدین خلق و عراقی و 1300 دستگاه تانک و خودرو نفربر وارد اسلام آباد شدند. مجاهدین پیش‌بینی نموده بودند با اشغال منطقه مردم به حمایت از آن‌ها خواهند پرداخت ولی بر خلاف انتظار، کردهای منطقه به مقاومت پرداختند که همین مقاومت محدود محلی سرعت پیشرفت ستون نظامی مجاهدین را محدود نمود. آن‌ها توانستند شهرهای ، ، و را اشغال و تخریب کرده و به سرعت از طریق جاده به سمت کرمانشاه پیش‌روی کنند. 
 نیروهای مجاهدین خلق، پس از درهم شکستن مقاومت مردم در شهرهای مذکور، در یک اقدام عجولانه راهی باختران شده و قصد حرکت به سمت تهران نمودند. رادیو مجاهدین خلق "با ارسال پیام به مردم باختران از آن‌ها خواست که زمینه را برای ورود ارتش آزادی بخش مهیا سازند و آماده جذب در گردان‌ها و لشکر‌ها باشند". 
 مقالهٔ اصلی: چهار روز قبل از عملیات فروغ جاویدان از سوی سازمان مجاهدین خلق، ارتش عراق نیز در روز ۳۱ تیر ماه ۱۳۶۷ چندین روستای ایران در غرب استان کرمانشاه شامل روستاهای ، روستاهای ، و از توابع ، از توابع ، از توابع و روستای از توابع را با بمب‌های گاز خردل و گاز اعصاب بمباران کرد. این بمباران‌ها به مرگ صدها غیرنظامی و مجروحیت چندین هزار نفر از افراد غیرنظامی انجامید. دام‌ها و زمین‌های کشاورزی که محل معیشت مردم بود، نابود شده و تا مدت‌ها آلوده شد. بسیاری از مجروحان این روستا به دلیل آثار بمب‌های شیمیایی به بیماری‌های اعصاب، سرطان و… مبتلا شده و کودکانی با انواعی از مشکلات و بیماری‌های مادرزادی در این روستاها به دنیا آمدند. چند روز پس از این بمباران عملیات فروغ جاویدان اتفاق افتاد و جادۀ مواصلاتی مناطق غرب استان به مرکز استان کرمانشاه مسدود شد. به همین دلیل امکان اعزام مجروحان به بیمارستان بسیار محدود شد. برخی منابع این امر را در بالا رفتن تلفات حملات شیمیایی مؤثر می‌دانند؛ این در حالی است که درگیری میان سازمان مجاهدین خلق با نیروهای ایران پس از ۴ روز خاتمه یافت،‌ اما بسیاری از مجروحان شیمیایی این حملات تا سال‌ها شناسایی نشده و به دلیل نداشتن سابقۀ پزشکی تحت خدمات درمانی قرار نگرفتند. 
 عملیات مرصاد، پاتک نیروهای نظامی ایران در پاسخ به عملیات فروغ جاویدان است که سرانجام در پنجم مرداد ماه ۱۳۶۷، با رمز «یا علی» و در منطقه و کرند غرب در استان کرمانشاه، با فرماندهی علی صیاد شیرازی آغاز شد. 
 نیروهای نظامی ایران ابتدا مسیر ستون‌های زرهی مجاهدین خلق را سد کردند. سپس نیروها را پشت سر مجاهدین هلی برن کردند. آنگاه بالگردهای هوانیروز ارتش با سلاح‌های ضد تانک به ستون زرهی مجاهدین یورش بردند و هواپیماهای اف-۵ پایگاه ۴ شکاری نیروی هوایی پایگاه دزفول به فرماندهی حمید نجفی و علیرضا آیینی هم ستون زرهی مجاهدین را بمباران کردند. در انتها نیروهای زمینی سپاه به باقی‌مانده نیروهای مجاهدین حمله کردند. 
 برخی کارشناسان جنگ و فرماندهان نظامی در ایران، ترور فرمانده سابق نیروی زمینی ارتش را به دلیل تدابیر وی در عملیات مرصاد و شکست سنگین مجاهدین خلق در این عملیات تفسیر می‌کنند. 
 وقتی که ستون‌کشی مجاهدین خلق با سرعت زیاد به پیش می‌رفت به طوری که آن‌ها در جادۀ آسفالته با از مرز قصرشیرین به طرف کرمانشاه، همدان، قزوین، کرج و نهایتاً تهران در حرکت بودند. بعد از اسلام‌آباد غرب در منطقه ای در ۳۵ کیلومتری کرمانشاه که به دلیل جغرافیای خاص یک رشته‌کوه ایجاد یک تنگه بر جاده و دشت کرده‌بود، تنگه چهارزبر، یک نیروی معدود از سپاه و بسیج ایران، گردان قمربنی هاشم از تیپ ۱۲ قائم سمنان، به‌طور اتفاقی حضور داشت که بعد از اطلاع در نیمه‌شب با احداث تعدادی بر روی جاده در انتظار ستون مجاهدین راه را سد کردند و تا طلوع خورشید مقاومت سختی انجام دادند که ستون مجاهدین متوقف شده زمین‌گیر شد.
 
 
 فرماندهی این عملیات بر عهده سرتیپ بود. وی در سال ۱۳۷۸ توسط ترور شد. واژه عربی «مرصاد» به معنی است. به خاطر کمین برنامه‌ریزی شده‌ای است که انجام داده بود این نام برای این عملیات در نظر گرفته شد. 
 در این مورد گفت «جنگ و صحنه به گونه‌ای درست شده بود که اینها توی کیسه آمدند و ما در کیسه را بستیم. تدارک منافقین خیلی وسیع بود و ضربه وارده بر آن‌ها خیلی عمیق است. ۱۲۰ تانک زرهی دجله، ۶۰ نفربر و ۶۰۰ خودرو دیگر، حدود ۵۰۰۰ پیکارجو و همین تعداد پشتیبانی و تدارکاتچی و طرح رسیدن به تهران، خیلی احمقانه و ساده‌لوحانه و هفتاد درصد انهدام» 
 نیروهای که سازمانی با ایدئولوژی شیعه و متشکل از اتباع شیعۀ عراق است نیز در عملیات مرصاد شرکت کردند. این نیروها توسط رهبری می‌شدند و به وی و وفادار بودند. ۱۰۸ نفر از اعضای سپاه بدر عراق در این عملیات کشته شدند که از این تعداد ۱۰۵ نفر تبعۀ کشور عراق، ۲ تن تبعۀ بحرین و یک نفر تبعۀ فرانسه بودند. از این تعداد ۴۵ نفر در «گردان شهید صدر» عضویت داشتند. همچنین ۷۰ نفر از نیروهای این گردان نیز در عملیات مرصاد زخمی شدند. 
 در عملیات مرصاد بیش از 438 دستگاه نفربر و تانک و خودرو و بیش از 1200 قبضه تجهیزات نظامی از جبهه مجاهدین خلق از بین رفت و 531 دستگاه تانک، نفربر و خودرو و مقادیر زیادی تجهیزات و سلاح‌های انفرادی به غنیمت نیروهای ایران در آمد. همچنین بیش از 2506 نفر از اعضای مجاهدین خلق کشته و 531 تن به اسارت درآمدند. در میان کشته‌شدگان و اسرا تعداد زیادی از کادرهای ارشد سازمان و فرمانده‌های تیپ‌ها نیز وجود داشت. پس از پایان عملیات، تنگه چهارزبر، یا کمینگاه نام گرفت. 
 
 این رخداد در ۴ مرداد ۱۳۶۷ و پس از پذیرش قطعنامه ۵۹۸ توسط ایران و حمله سازمان مجاهدین خلق به خاک ایران و پس از اشغال شهر توسط سازمان مجاهدین خلق روی داد. نیروی‌های این سازمان، مجروحان (به گفته برخی منابع همچنین کارکنان) مستقر در بیمارستان را قتل‌عام کرده و اجساد آنان را در محوطه بیمارستان به آتش کشیدند. پیش از آن، کشتار در جریان تصرف شهر نیز روی داده بود. یکی از فرماندهان ایرانی نیز معتقد است که مریم رجوی با خودروی ضد گلوله و هلیکوپتر در منطقه حضور داشته و دستور حمله و کشتار بیمارستان توسط شخص وی صادر شده‌است. 
 با تصرف بیمارستان و شهر مدارک پزشکی برخی مجروحان شیمیایی روستاهای اطراف از جمله نیز نابود شد که روند درمان آنان را سال‌ها مختل کرد. 
 مقالهٔ اصلی: به دنبال حمله نیروهای با حمایت ارتش در غرب ایران در تاریخ۴ مرداد ماه ۱۳۶۷ و به فاصله شش روز بعد از که به نام عملیات عملیات مرصاد نام‌گذاری شد، رهبر انقلاب طی حکمی افرادی را مأمور کرد تا با بررسی مجدد پرونده زندانیان سیاسی، برای افرادی که هم‌چنان بر سر موضع خود مبنی بر حمایت از سازمان مجاهدین خلق باقی مانده بودند، حکم اعدام صادر کنند.
{"title": "عملیات مرصاد", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%B9%D9%85%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%AA_%D9%85%D8%B1%D8%B5%D8%A7%D8%AF&oldid=35141070", "language": "fa"}