(زاده ۲۴ سپتامبر م/ ق در - درگذشت ۵ اکتبر / ق در )، معروف به یا متخلص به « » شاعر پارسی‌گوی هند بود. شیخ فیضی در به دربار امپراتور بزرگ راه یافت و به مرتبهٔ امیری و ملک‌الشعرایی رسید و بعد از ملک الشعرای دربار او شد. او پس از و در صف اول شاعران هند است. برخی او را موجب تجدیدنظرهایی که اکبرشاه در طریقهٔ شریعت قایل شد و ایجاد ، دانستند و وی را به و نسبت کردند. 
 وی پسر «شیخ مبارک ناگوری» ( - ق/ - م) و برادر بزرگ مورخ و ادیب صاحب‌نام بود. اکبر به نبوغ او باور داشت و او را به عنوان معلم فرزندان خود برگزید و مناصب مهمی به او داد و تا زمانی که یکی از بود قصری در اختیارش بود. «نه تن» در دیوان اکبر شاه رجال ممتاز تلقی می‌شدند که به‌زبان محلی آن‌ها را «نورتن» یا «ناواراتان» به معنی «نه جواهر» گفته‌اند و فیضی یکی از آن‌ها بوده‌است.
 پشت پنجم فیضی «شیخ موسی» از بزرگان منطقه بود. پدر بزرگ او «شیخ خضر» در منطقه‌ای در مستقر شد و پدرش «شیخ مبارک» در همان‌جا متولد شد. در ابتدا شیخ مبارک در ناگور نزد «خواجه احرار» تحت تعلیم قرار گرفت سپس به رفت و نزد «شیخ ابوالفضل»، «شیخ عمر» و «شیخ یوسف» آموزش یافت. سرانجام او به رفت جایی که ابوالفیض و برادر کوچکترش ابوالفضل به دنیا آمدند. شیخ مبارک، محققی در فلسفه و ادبیات یونان و نیز در الهیات اسلامی بود و فیضی عمدتاً نزد پدر آموزش دید. اکبر شاه در ق/ م او را به معلمی پسرانش شاهزادگان ، و گماشت. در ق/ م او به عنوان «صدر» ، و منصوب شد. در ق / م به عنوان سفیر گورکانیان به و فرستاده شد. چند سال پس از بازگشت از ، در ق / م، فیضی مبتلا به شد و در تاریخ ۱۰ صفر ق/۵ اکتبر م در لاهور درگذشت. در ابتدا وی را در اگرا به خاک سپردند اما بعدها جسد او را به مقبره خانوادگی آن‌ها در نزدیکی منتقل کردند. 
 فیضی از سرآمدان سخن فارسی در هندوستان و در قصیده و غزل و مثنوی صاحب مقامی شامخ است و به شعر خود می‌بالید. او به تقلید از مثنوی‌هایی بنام «سلیمان و بلقیس» و «نل و دمن» و «هفت کشور» و «مرکز ادوار» و نیز داستان «گیتا» را به نظم کشیده‌است. شیخ فیضی همچنین در علوم ادبی و دینی مطلع و صاحب تفسیری بنام «سواطع الالهام» بود. 
 وی هم در و هم در به مقام بزرگی رسید و سبک قدما را در مواردی به بهترین نحو تقلید کرد. او نه تنها در هند موجب گسترش زبان فارسی بود و از شعرای ایران که به هند می‌رفتند حمایت می‌کرد بلکه از آنجایی که در نیز آثار او مورد اقبال بود، نفوذ او موجب انتشار ادبیات ایران در آن منطقه گردید. 
 برخی منابع او را ازجمله خط نام برده‌اند.
{"title": "فیضی دکنی", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D9%81%DB%8C%D8%B6%DB%8C_%D8%AF%DA%A9%D9%86%DB%8C&oldid=34590271", "language": "fa"}