برای دیگر کاربردها را ببینید. یا (به : ) شاخه‌ای در علم می‌باشد که به بررسی ارتباط گروه‌های مختلف جاندران نظیر یا جمعیت‌ها می‌پردازد، که از داده‌های توالی‌یابی مولکولی و ماتریس‌های داده‌های به‌دست می‌آید.
 واژه فیلوژنتیک از ریشه یونانی فیل (φυλή/φῦλον) به معنی «تبار»، و ژنتیکوس (γενετικός) به معنی «مربوط به زایش» یا زایشی گرفته شده‌است. ، طبقه‌بندی، شناسایی و نام‌گذاری جانداران بسیار از فیلوژنتیک کمک گرفته‌اند، ولی همچنان از نظر روش‌شناسی و منطقی از آن مجزا هستند. 
 تبارزایی با علم سامانه‌شناسی فیلوژنتیک (اکثراً کلادگرایی یا خوانده می‌شود) وجوه اشتراک دارد، که در آن تنها درختان فیلوژنتیک برای محدود کردن آرایه و نمایش گروه‌های دودمانی وابسته استفاده می‌شوند. در ، تحلیل فیلوژنتیک به ابزاری ضروری برای پژوهش روی درخت فرگشتی حیات مبدل شده‌است.
 تکامل را می‌توان یک روند انشعاب دانست، روندی که به موجب آن جمعیت‌هایی از موجودات زنده با گذر زمان تغییر می‌کنند و در اثر تغییرات به شاخه‌های جداگانه‌ای می‌کنند، با هم درمی‌آمی‌زند ( می‌شوند)، یا به واسطه از میان می‌روند. این روند را می‌توان توسط یک درخت فیلوژنتیکی مجسم کرد.
 مشکل اساسی در فیلوژنتیک این است که اطلاعات فقط برای امروزی موجد هستند، و سوابق حاوی اطلاعات کم و شاخصه‌های ریخت‌شناختی مبهمتری هستند. یک درخت تبارشناسی نشان‌دهنده فرضیه‌ای است دربارهٔ روندی که طبق آن رویدادهای تکاملی فرض می‌شود که اتفاق افتاده‌اند.
 روش مرسوم برای استنباط درخت تبارشناسی است. معمول‌ترین روش‌های مورد استفاده برای استنباط فیلوژنی شامل (یا کمترین فرضیات)، ، و مبتنی بر MCMC هستند. ، روشی محبوب در اواسط قرن بیستم که در حال حاضر تا حد زیادی منسوخ شده، از روش استفاده می‌کند تا درختی ایجاد کند مبتنی بر تشابهات ، که تصور می‌شود تقریب خوبی از روابط تبارشناختی باشد. همه این روش‌ها وابسته به ضمنی یا صریحی هستند که تکامل شاخصه‌های مشاهده شده در گونه‌های مورد مطالعه را توضیح می‌دهند. این مدل‌ها معمولاً بر اساس داده‌های مولکولی ساخته می‌شوند، و شاخصه‌ها در این نوع مدل‌ها یا رشته‌های برخط شده هستند.
 گروه‌های تبارشناسی یا می‌توانند ، یا باشند. به عنوان نمونه شواهد نشان می‌دهد که همه و از یک نیای مشترک پدید آمده‌اند بنابراین با قرار دادن آن‌ها در یک دسته گروهی تشکیل می‌شود که هم نیای اصلی و هم همه نوادگان او را دربر می‌گیرد و بنابراین یک گروه فراگیر (زرد در شکل پایین) است. از آن‌جا که پرندگان تفاوتی عمده با خزندگان پیدا کرده‌اند زمانی که آن‌ها را از دسته خزندگان برداشته و حذف کنیم یک گروه نافراگیر (آبی متمایل به سبز در شکل) باقی می‌ماند. یک نوع دسته‌بندی دیگر در نظر گرفتن گروهی به نام جانوران خونگرم است که شامل تنها و پرندگان می‌شود (قرمز / نارنجی در شکل) به این دسته، گروه چندنیا گفته می‌شود زیرا اعضای آن به‌تازگی نیای مشترک نداشته‌اند.
 مقالهٔ اصلی: ارتباط تکاملی بین موجودات به وسیله درخت تبارشناسی نمایش داده می‌شود. از آنجا که تکامل در طول دوره‌های زمانی طولانی که به‌طور مستقیم قابل مشاهده نیست اتفاق می‌افتد، زیست‌شناسان مجبورند فیلوژنی‌ها را با استنباط روابط تکاملی میان جانداران امروزی بازسازی کنند. سنگواره‌ها می‌توانند به بازسازی فیلوژنی‌ها کمک کنند؛ اما، رکوردهای فسیلی اغلب بیش از حد کمیاب هستند و کمک خوبی نیستند؛ بنابراین، زیست‌شناسان معمولاً به تجزیه و تحلیل موجودات امروزی برای شناسایی روابط تکاملی آن‌ها محدود هستند. روابط تبارزایی در گذشته از روی ویژگی‌های ، که اغلب شاخصه‌های می‌باشند، بازسازی می‌شدند. امروزه، داده‌های مولکولی، شامل و رشته‌های ، برای ساخت درخت‌های فیلوژنتیک استفاده می‌شوند. 
 هدف کلی از پروژهٔ ساخت درخت زندگی (AToL) که آن را راه انداخته، آنست که روابط تکاملی گروه‌های زیادی از موجودات در طول تاریخ حیات را کشف کند. این پژوهش‌ها اغلب شامل تیم‌های بزرگی می‌شود که در موسسات و رشته‌های متنوع کار می‌کنند.
 در اواخر قرن ۱۹ میلادی نظریه تکرار رشد و نمو هکل، یا قانون زیستی به‌طور گسترده پذیرفته شد. این نظریه اغلب به عنوان "ontogeny recapitulates phylogeny" شناخته می‌شود. یعنی پیشرفت و تکامل یک موجود دقیقاً بازتاب پیشرفت وتکامل ان گونه‌است. 
( را ببینید)
 به‌طور معمول به دو طریق می‌توانند را به ارث ببرند: و . انتقال افقی ژن شامل انتقال ژن از والد به فرزندان است. انتقال غمودی ژن یا وقتی اتفاق می‌افتد که ژن بین دو ارگانیسم بدون ارتباط کند. این یک پدیده معمولاً در است. یک مثال خوب از این نوع ساخت مقاوم به عنوان نتیجه تبادل ژن بین بعضی از و MDR است.
 انتقال عمودی ژن، امر مشخص‌سازی ساختار نژادی یک گونه را دشوار می‌کند؛ و بر حسب اینکه چه ژنی در ساخت درخت تکاملی به کار گرفته شده باشد، ناهماهنگی‌هایی در ساختار ژنی در بین گونه‌های خاص از موجودات گزارش شده‌است.
 کارل وز، با تئوری سه بعدی حیات (eubacteria, archaea and eukaryota) شناخته می‌شود.
این نظریه بر پایه کشف خود او که ژن‌هایی که داخل (rRNA) را می‌کنند از قدیم داخل ارگانیسم‌ها بوده و در کل شکل حیات توزیع شده‌اند؛ و انتقال عمودی ژن یا بر روی آن‌ها تأثیر نگذاشته یا کمترین تأثیر را گذاشته‌است. بنابراین می‌توان از به عنوان یک ساعت مولکولی برای تشکیل ساختار ژنی استفاده کرد. این به‌طور خاص برای ساختارشناسی می‌کرو جانداران مفید است.
 به علت توسعه تکنیک‌های پیشرفته استخراج توالی در بایولوژی مولکولی امکان جمع‌آوری مقدار زیادی اطلاعات جهت استنتاج فیلوژنی فراهم شده‌است. به عنوان مثال پیدا کردن مقالاتی در مورد (با حدود ۱۶۰۰۰ در اکثر ) که بر پایه کاراکتر هستند ساده‌است.
به هر حال افزایش taxaها خیلی اهمیت دارد زیرا افزایش taxaها به معنی افزایش دقت و در نتیجه ایجاد مقاوم تر است.
در فیلوژنتیک ما انتظار دنباله‌های نسبتاً طولانی را داریم و این یک دلیل محکم برای این است که در فیلوژنتیک، داده‌های بدست آمده از سنگواره‌ها را هر جا که ممکن باشد، استفاده می‌کنیم.
البته داده‌های تبارزایی بیشتر شامل اطلاعات است تا اطلاعات مربوط به .
 و با استفاده از نشان دادند، افزایش نمونه‌های در فیلوژنتیک تأثیر مثبتی دارد و دقت آنالیز فیلوژنتیک را افزایش می‌دهد. 
 عامل دیگری که در دقت درخت ساخته شده مؤثر است این است که آیا داده‌های آنالیز شده، شاما اطلاعات سودمند فیلوژنتیک بوده‌اند یا نه. این عامل به عنوان یک ضابطه عادی برای تشخیص اینکه دو ارگانیشم شبیه به هم آیا دنباله فیلوژنتیک مشابه به هم نیز دارند، استفاده می‌شود. 
 در نهایت هیچ راهی وجود ندارد که دقت یک خاص فیلوژنتیک را بررسی کند. مگر اینکه ارتباط دقیق با استفاده از آزمایش بررسی شده باشد. بهترین نتیجه برای یک دسته‌بندی تجربی، می‌تواند یک درخت با انشعاب‌هایی باشد که برای شواهد موجود خوب عمل می‌کند.
 حالت عادی اگر داده بیشتری هنگام ساخت درخت فیلوژنی داشته باشیم، نتیجتاً درخت با دقت و ارتباط بالا خواهیم داشت.
زیان داده‌های گم شده کم‌تر از داشتن داده کم نیست. اگر چه موقعی که داده‌های گم شده مربوط به تعداد کمی از taxaها باشد زیان کمتر است.
متمرکز کردن داده‌های گم شده در بین تعداد کمی از taxaها باعث تولید درخت مقاوم تر می‌شود. 
 به دلیل اینکه بسیاری از شاخه‌های شامل یا است، که نمی‌توانند سنگواره شوند و تفسیر قسیل بسیار گیج‌کننده تر از رده زنده‌است، در برخی موارد بسیار مشکل است که داده‌های فسیلی را برای فیلوژنتیک هماهنگ کرد.
با وجود این محودودیت‌ها اهمیت فسیل غیرقابل انکار است. زیرا آن‌ها می‌توانند اطلاعات مهمی در مورد فضاهای اسپارس در درختان فراهم کنند و انشعابات طولانی را بشکنند و به عنوان راس میانی قرار گیرند. بنابراین فسیل‌ها به همان اندازه که taxaهای جدید اهمیت دارند، مهم هستند. 
 می‌تواند نرخ تنوع را مشخص کند. اما برای فهمیدن دنباله ایجاد و گونه‌ها و شناخت الگوها در تنوع ارگانیسم‌ها، داده‌های فسیلی باید استفاده شوند. تکنیک‌های مولکولی یک نرخ ثابت تنوع فرض می‌کنند، که به ندرت با واقعیت سازگار است، اما در مورد داده‌های فسیلی این‌گونه نیست.
 بعضی از کاراکترهای مشخص با احتمال زیاد به همگرایی منجر می‌شوند. منطقا این کتراکترها باسد وزن کمتری در ساخت درخت داشته باشند. متأسفانه تنها راه مشخص کردن همگرایی ساخت درخت است. وزن دار کردن کاراکترهای متشابه جانوری، به درخت با ساختار بهتر منجر می‌شود.
{"title": "تبارزایی", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D8%A7%DB%8C%DB%8C&oldid=34758692", "language": "fa"}