با نام کامل (به : )، مهمترین سازمان سیاسی و نظامی است که در سال ۱۹۵۹ توسط و با هدف آزادی فلسطین از سیطره از طریق مبارزات بنیان‌گذاری شد.
 فتح، مهمترین و بزرگ‌ترین گروه در کنفدراسیون احزاب فلسطینی موسوم به (ساف) است؛ و رویکردی و تاحدی دارد. فتح برخلاف سازمان اسلام‌گرای از سوی هیچ دولتی به عنوان گروه شناخته نمی‌شود و خواهان نابودی کشور اسرائیل نیست.
 پس از مرگ عرفات در سال ۲۰۰۴، فاروق قدومی جانشین او در سمت رهبری این سازمان شد و عضو ارشد این سازمان نیز به ریاست‌جمهوری رسید.
 انتخابات ژانویه سال ۲۰۰۶ برای اولین بار اکثریت کرسی‌های این مجلس را از دست فتح خارج کرد و حماس را حزب حاکم پارلمان و تشکیل دهنده کابینه ساخت.
 «فتح» علاوه بر معنای ، معکوس حَرکة التَحریر الفلسطینی نیز هست. به همین جهت با به شکل نوشته می‌شود. سرواژه عادی نام سازمان نیز به معنای است. همچنین کاربرد کلمه فتح به‌طور مفرد معمولاً در اشاره به عصر فتوحات مسلمانان در سده‌های اولیه است که مفهومی مثبت در میان مسلمانان دارد.
 ایده بنیادین جنبش فتح که فلسطینیان بایستی خودشان امر آزادسازی سرزمین‌های فلسطینی‌نشین را به دست گیرند، به میانه دهه ۱۹۵۰ بازمی‌گردد. این تفکر نخست در میان مهاجران فلسطینی ساکن کشورهای منطقه خلیج فارس، آوارگان فلسطینی مقیم و دانشجویان فلسطینی در و شکل گرفت. بنیان‌گذاران و شکل‌دهندگان اولیه سازمان رئیس «اتحادیه فراگیر دانشجویان فلسطینی» در (از تا )، رئیس شعبه همین اتحادیه در بیروت (از تا )، و بودند.
 ایدئولوژی این سازمان مبنی بر آزادسازی فلسطین توسط مردم فلسطینی در مقابل تبلیغات آن هنگام به رهبری قرار داشت که بر اتحاد جهان عرب برای نیل به این هدف تأکید می‌کرد. از سوی دیگر دیدگاه‌های و تاحدی فتح نیز در تقابل با تفکر جنبش قرار می‌گرفت که با طرح بحث و مفهوم در به مسئله فلسطین می‌نگریست. این اختلاف دیدگاه از سال ۱۹۶۰ رقابت فتح و جنبش ( نیز در آن زمان در تصرف اردن بود) را در پی داشت که هر یک برای جذب جوانان فلسطینی به سوی سازمان خود می‌کوشیدند. 
 عرفات و یارانش فتح را در قاهره شکل داده و در ادامه دادند. آن‌ها در سال ۱۹۶۳ یک ساختار تکاوری منظم را در کرانه باختری رود اردن ایجاد کردند و در دسامبر ۱۹۶۴ نخستین عملیات نظامی خود را با انفجار یک کارخانه تصفیه آب در اسرائیل به انجام رساندند.
 چریک‌های فتح مهمترین هدف نیروهای اسرائیلی در تهاجم ۲۱ مارس ۱۹۶۸ به روستای کرامه در ، معروف به ، بودند. در این نبرد حدود ۳۰ سرباز اسرائیلی، ۱۰۰ تا ۲۰۰ چریک عضو و ۴۰ تا ۸۴ سرباز اردنی کشته شدند و درگیری با عقب‌نشینی سریع نیروهای اسرائیلی خاتمه یافت. به همین دلیل از این نبرد در جهان عرب به عنوان یک پیروزی درخشان یاد می‌شود که پس از شکست سنگین اعراب در ارزشی مضاعف می‌یافت. با وجود تلفات بیشتر اعراب، سازمان آزادی‌بخش فلسطین که جنبش فتح بزرگترین و مهمترین گروه عضو آن بود خود را فاتح می‌دانست، چرا که قوای اسرائیل به سرعت از منطقه عقب‌نشینی کردند. رویارویی نظامی فتح با آن‌هم پس از شکست خفت‌بار یک سال پیش ارتش‌های عرب در قدرت فتح را هم از نظر سیاسی و از نظر روانی افزایش داد. 
 به این ترتیب نبرد کرامه تبدیل به یک پیروزی اسطوره‌ای برای فلسطینیان شد که ادعاهای ملی آنان را به تثبیت می‌کرد. این نبرد برخلاف انتظار اسرائیل نه تنها فتح را تضعیف نکرد، بلکه قدرت مضاعفی به آن بخشید و توجه بین‌المللی را به مسئله فلسطین برانگیخت. به ادعای مقامات فتح فقط در ۴۸ ساعت اول پس از پایان جنگ ۵ هزار فلسطینی تقاضای عضویت در این سازمان را دادند. 
 نبرد کرامه در ابتدا موجب اتحاد پادشاهی هاشمی اردن و فلسطینیان شد اما خیلی زود با قدرت گرفتن چریک‌های فلسطینی در این سرزمین به درگیری خونین دولت و فتح در سپتامبر ۱۹۷۰ انجامید. 
 نبرد سپتامبر ۱۹۷۰ از سرفصل‌های مهم در تاریخ حیات این جنبش است. فتح پس از موفقیت جنگ کرامه قدرت بسیاری یافته‌بود و نظامیان پرشمار گروه‌های مقاومت فلسطینی مناطق حساس کشور را به کنترل خود درآورده بودند، آشکارا پلیس را تحقیر می‌کردند، خیابان‌ها را می‌بستند، از مردم باج می‌گرفتند و به زنان تعرض می‌کردند؛ و یاسر عرفات نیز شکایت از این رفتارها را یا رد می‌کرد یا اعضای خاطی را می‌بخشید. این وضعیت که به پیدایش یک انجامیده بود، نهایتاً به واکنش شدید دولت اردن انجامید.
 دولت اردن در ۲۴ سپتامبر نیروهای خود را در مواضع حساس کشور مستقر کرد، پست‌های کلیدی را به تصرف خود دراورد و فردای آن روز به فرمان برقرار شد. جنگ چریک‌های فلسطینی و نظامیان اردنی پس از ۲ روز با توافق ملک حسین و عرفات بر سر پایان یافت. تا ژوئیه ۱۹۷۱ که پادشاه اردن دستور اخراج تمام اعضای فتح و از کشور اردن صادر کرد و آن‌ها را به زور به داخل خاک روانه ساخت، تلفات و خسارات عظیمی بر فلسطینیان وارد آمد. فقط حدود ۳۵۰۰ فلسطینی که بسیاری غیرنظامی بودند، کشته شدند و این واقعه در بین آنان به سپتامبر سیاه معروف شد.
 در همین دوران (نوامبر ۱۹۷۱) بود که یک گروه نظامی افراطی به نام « » در فتح ایجاد شد. این گروه مدتی بعد با در توجه جهانیان را به خود برانگیخت.
 سوریه با وارد شدن فلسطینی‌ها به خاک خود آن‌ها را به فرستاد و اعضای فتح در جنوب لبنان مستقر و ساختار خود را دوباره شکل دادند.
 در پی حادثه سپتامبر سیاه در اردن و کشتار فلسطینی‌ها در آن کشور، جمعیت قابل ملاحظه‌ای از مردم
فلسطین به پناهنده شدند. با این مهاجرت، دولت لبنان از کنترل فلسطینی‌های مهاجر عاجز ماند. الفتح به سرعت در خاک این کشور موقعیت خود را در میان گروه‌های سیاسی پیدا و عملاً بر قسمت‌هایی از خاک لبنان سلطه سیاسی، نظامی و امنیتی پیدا کرد. به‌طور ی که این بخش‌ها که عمدتاً در
جنوب لبنان بودند، در عمل از حاکمیت دولت مارونی خارج گردید و در اختیار فتح قرار گرفت.
از طرفی اسرائیل به منظور سرکوب فلسطینی‌ها به کشتار مردم و تخریب اماکن مسکونی در جنوب لبنان می‌پرداخت. حضور هفت صد هزار فلسطینی در خاک لبنان امنیت این کشور را تحت‌الشعاع قرار داده بود.
مسلمانان و برخی از کشورهای عربی به عنوان حامیان مردم فلسطین با ارسال کمک‌های مالی به دولت لبنان اجازه نمی‌دادند با الفتح برخوردی صورت گیرد.
 پیر جمیل رهبر فالانژها نظر خود و حزبش را در این مورد چنین بیان داشت: «فلسطینی‌ها و سوری‌ها مشکلاتی برای مسیحیان لبنان فراهم کرده‌اند، این مسیحیان هستند که به لبنان چهره خاصی می‌دهند که در دیگر کشورهای خاورمیانه یافت نمی‌شود. شمارش معکوس برای آزادی کشور شروع شده و به پایان اشغال توسط بیگانگان چند صباحی باقی نمانده‌است. حضور الفتح در لبنان سبب شده‌است که این کشور حاکمیت خود را از دست بدهد».
 پس جنگ داخلی لبنان شروع شد . اما بعد از ناکامی در سرکوبی الفتح که با همکاری هم بود ، فلسطینیها مقاومت سرسختانه‌ای را در مقابل فالانژها (حزب کتائب) تشکیل دادند، نهایتاً اسرائیل خواستار حضور مستقیم در لبنان جهت نابودی فتح شد. 
در بین آموزش دیدگان الفتح، نیروهای ایرانی معارض رژیم پهلوی حضور داشتند که از اروپا و با اخذ
پاسپورت لبنانی به این کشور وارد شده و در اردوگاه‌های فتح و تعدادی هم در آموزش می‌دیدند. 
 
 
 
 ، سید علی، و تأثیر آن برپیدایش جنبش امل، تهران، نشر سنا، ۱۳۸۸
{"title": "فتح (سازمان)", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D9%81%D8%AA%D8%AD_(%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86)&oldid=35111766", "language": "fa"}