تصرف و پس‌گیری جزیره هرمز که به مدت ۱۱۶ سال طی از سال ۱۵۰۷ (زمان پادشاهی ) در تصرف بود در سال ۱۶۲۲ توسط امام قلی خان که با کمک و کلانتران شمال هرمزگان، فارغانات، و تارم صورت گرفت. پرتغالی‌ها نخستین بار در سال ۱۵۰۶ میلادی (۸۸۵ خورشیدی) به سرپرستی ناخدا دریانورد مشهور پرتغالی وارد شدند و پس از مدتی ، و ( فعلی) را کاملاً تصرف کردند. در این باز پس‌گیری امام قلی خان باکمک خوانین ایل قشقایی با کمک اجداد رئیس غریب شاه بزرگ (فارغانات) پارتیزان وتفنگچی گرفتند از و توپخانه آنها نیز استفاده شد. کاپیتان بلایت فرمانده قوای بریتانیایی در این رزم بود. به همین مناسبت سالروز اخراج پرتغالی‌ها دهم اردیبهشت در تقویم ایران، به عنوان روز ملی خلیج فارس نام گذاری شده‌است.
 شاه در آن زمان قصد مبارزه با آنان را نداشت و همکاری مشترک با این سردار پرتغالی را در دستور کار خود قرار داد. این سیاست شاه اسماعیل یکم باعث شد رفته رفته پرتغالی‌ها در آن نواحی قدرت گرفته و با ساختن یک پایگاه بزرگ دیگری در مسقط (عمان امروزی) کاملاً بر منطقه مسلط شوند؛ بنابراین شاهان دیگر صفوی قادر نشدند آنان را از آن ناحیه بتارانند و این در حالی بود که قوای پرتغالی با حکام ایرانی به شکلی تحقیرآمیز رفتار می‌کردند. سرانجام در سال ۱۶۲۱ میلادی (۱۰۰۰ خورشیدی) برابر با عهدنامه بین و ، قرار شد تا ایران با کمک به شیوه‌ای متحد بر ضد پرتقالی‌های وارد عمل شوند.
 حاکم فارس و از سرداران صفوی، در آغاز بندر گمبرون (بندر عباس کنونی) را تصرف کرد و بعد از آن یک دسته از کشتی‌های انگلیسی برای انتقال نیرو به قشم به خدمت او درآمدند. 
 پس از تصرف قشم کشتی‌های با تجدید قوا در بندر گمبرون در حالی که ده‌ها هزار سرباز ایرانی بر قایق‌ها سوار بودند، حمله اصلی را به که در تصرف پرتغالی‌ها بود آغاز کردند. نیروهای ایرانی به فرماندهی امام‌قلی خان در جزیره هرمز پیاده شدند و نبرد سختی با پرتغالی‌ها و متحدان محلی آغاز کردند. نیروی دریایی بریتانیا نیز در دریا کشتی‌های پرتغالی را به توپ بستند و بزرگترین کشتی پرتغال‌ها با نام را به آتش کشیدند. کشتی‌های دیگر نیز یکی پس از دیگری به توپ بسته شدند. نبرد فتح قلعه ۷۲ ساعت طول کشید. در طی این نبردها به خاطر شلیک پرتغالی‌ها کشته شد و در پایان ساعت‌ها جنگ سخت مدافعان باقی‌مانده پرتغالی همگی تسلیم شده و قلعه به دست ایرانیان افتاد.
 هم تاریخ نویسان اروپایی از جمله پرسی سایکس و هم تاریخ نگاران ایرانی واقعه فتح را شرح داده‌اند.
در کتاب تاریخ چنین آمده‌است:
 اهمیت این واقعه و اثر گذاری آن بر تحولات منطقه و اثر آن بر افول امپراتوری پرتغال آنقدر مهم بوده که ایران این روز را نام گذاری کرده‌است.
{"title": "بازپس‌گیری هرمز", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D9%BE%D8%B3%E2%80%8C%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C_%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2&oldid=35155077", "language": "fa"}