(به : ) با نام قدیمی - ، با نماد و ۸۷ است که در گروه ( ) و دورهٔ هفتم قرار گرفته‌است. از دههٔ ۱۸۷۰، که شواهدی مبنیٰ بر وجود این عنصر ارائه شد، چندین تلاش ناموفق برای کشف عنصر، انجام شد؛ تا اینکه شیمی‌دان فرانسوی؛ برای اولین بار موفق شد تا این عنصر را ثبت کند. عنصر به افتخار زادگاه پری، و کشوری که عنصر در آن کشف شده‌بود، یعنی ؛ فرانسیم نام گرفت؛ که به آخرین عنصر کشف شده‌ای که در طبیعت به شکل آزاد وجود دارد؛ بدل شد.
 فرانسیم در طبیعت؛ در مقادیر بسیار ناچیز، در سنگ معدن و یافت می‌شود؛ به شکلی که فرانسیم پس از کمیاب‌ترین عنصر شناخته شده‌است و حتیٰ تخمین زده شده‌است، که در پوسته زمین؛ در هر زمان مشخص، به دلیل ناپایدار بودن آن، فقط حدود ۳۰ گرم فرانسیم وجود دارد. بیشتر فرانسیم به‌طور مصنوعی و در آزمایشگاه‌های اتمی ساخته می‌شوند. بیشترین مقدار فرانسیمی که تاکنون در یک آزمایش، سنتز شده؛ یک خوشه ۱۰٬۰۰۰ بوده‌است که از طریق در ، در سال ساخته شده‌است. فرانسیم پس از فروپاشی به ، و تبدیل می‌شود.
 فرانسیم، یک الکترون دارد و در میان همهٔ عناصر جدول تناوبی، دارای کمترین است. و فرانسیم به ترتیب ۲۷ و ۶۷۷ ، و شعاع اتمی آن ۲۷۰ است. تمامی ایزوتوپ‌های فرانسیم، ناپایدارند؛ به شکلی که — پایدارترین ایزوتوپ فرانسیم — حدود ۲۲ دقیقه دارد. با وجود نیمه‌عمر نسبتاً کوتاه این عنصر، امروزه دانشمندان کاربردهای زیادی برای این عنصر ، متصور می‌شوند؛ از جمله استفاده آن در (برای تشخیص ) و همچنین استفاده از آن در و تحقیقات هسته‌ای و کاربردهای بسیار زیاد دیگر.
 
 
 در حدود سال‌های دهه ۱۸۷۰ شیمی‌دان‌ها متوجه شدند که باید عنصری با ۸۷ در گروه زیر وجود داشته باشد. این عنصر با نام پیش‌بینی شد. گروه‌های پژوهشی تلاششان را برای یافتن و خالص‌سازی این عنصر ناشناخته آغاز کردند و پس از ۴ تلاش ناموفق، این عنصر ساخته شد.
 دوبرو سردوف شیمیدان روسی اولین شخصی بود که ادعای کشف عنصری به نام روسیم یا اکا سزیم را عنوان کرد.
در سال ۱۹۲۵ او متوجه وجود رادیواکتیویته ضعیفی در یک نمونه پتاسیم شده و و نتیجه گرفت که این نمونه ممکن است حاوی مقداری از همان عنصر ۸۷ باشد. سپس او رساله‌ای در مورد خواص این عنصر نوشت و بخاطر نام کشورش آنرا روسیم نام گذاری کرد. اندکی پس از آن دوبرو سردوف به تدریس در انستیتوی پلیمر پرداخت و تحقیقات بیشتری در زمینه این عنصر به عمل نیاورد. 
 سال بعد، شیمیدانان انگلیسی و عکس‌های را بررسی کردند. آنان در این مشاهده به خطوط طیفی برخورد کردند که گمان می‌بردند مربوط به اکا سزیم باشد. آنان این کشفیات را اعلام نموده و آنرا نامگذاری کردند. 
 در سال ۱۹۳۰ در مدعی شد که هنگام بررسی و با ماشین نور-مغناطیس عنصر ۸۷ را کشف کرده‌اند. آلیسون پیشنهاد کرد که بخاطر زادگاهش یعنی ایالت این عنصر ویرجینیم نامگذاری شود و نماد Vi یا Vm داشته باشد. البته در سال ۱۹۳۴ از این اکتشاف را رد کرد. 
 در سال ۱۹۳۶ شیمیدان فرانسوی به همراه دوست فرانسوی‌اش پولوسیت را با استفاده از دستگاه اشعه ایکس با دقت بالا آنالیز کردند. آنان متوجه وجود چندین خطوط نشر ضعیف شدند که به عنصر ۸۷ نسبت دادند. این عنصر به افتخار که آزمایش‌ها در آنجا انجام شد مولداویم نام گرفت و نماد آن هم Ml تعیین گشت. در سال ۱۹۳۷ تحقیقات هولوبی بوسیلهٔ یک فیزیکدان آمریکایی بنام رد شد. هرش اطمینان داشت که اکا سزیم در طبیعت وجود ندارد و آنان به اشتباه خطوط نشر یا را مشاهده کرده‌اند. اگرچه هولوبی تأکید می‌کرد که دستگاه‌های او آنچنان دقیق اند که چنین اشتباهی را مرتکب نمی‌شوند. 
 به همین خاطر برندهٔ جایزه نوبل و استاد هولوبی به کمک مولداویم را به عنوان فرانسیم مورد تأیید قرار داد. 
 فرانسیم یکی از کمیاب‌ترین عناصری است که در یافت می‌شود؛ و گذشته از این، آن معادل تنها ۲۲ دقیقه دارد. از این رو، این ایزوتوپ را می‌توان تنها با ( فرانسیم-۲۲۳) مقایسه کرد. این ایزوتوپ استاتین، خود با نیمه‌عمری برابر با ۵۶ ثانیه، پایدارترین ایزوتوپ طبیعی است؛ هرچند که ایزوتوپ‌های سنتز شدهٔ استاتین مانند استاتین-۲۱۰ نیمه‌عمری به مراتب بیشتر، برابر با تقریباً ۸ ساعت، دارد. محصولات واپاشی فرانسیم عبارتند از استاتین، و . فرانسیم-۲۲۳ از پایدارترین ایزوتوپ، تمامی عناصر سبک‌تر و حتی عناصر سنگین‌تر تا (عنصری با ۱۰۵)؛ ناپایدارتر است! 
 به علت نایابی و ناپایداری امکان جدا کردن اتم‌های فرانسیم به حدی که قابل اندازه‌گیری باشند نیست به همین دلیل برای تعیین خواص آن بیشتر بر روی مکان آن در تکیه می‌کنند. فرانسیم با نام اکا- هم شناخته می‌شود؛ از این رو و موقعیت آن در جدول تناوبی امروز پیش‌بینی می‌شود که آن بسیار شبیه سزیم باشد. فرانسیم عنصری سنگین، با تنها یک است؛ که بیشترین وزن را میان تمام عناصر طبیعی را به این عنصر اختصاص می‌دهد. فرانسیم مایع -در صورت تشکیل- در تنش سطحی برابر ۰٫۰۵۰۹۲ بر خواهد داشت. فرانسیم، هرچند، به علت و آن، به‌طور دقیق مشخص نیست؛ ولی نزدیک به ۸ درجه تخمین‌زده شده‌است؛ هرچند ارقام دیگری هم برای دمای ذوبش مطرح شده؛ برای مثال، بر اساس روش ؛ دمای ذوب آن باید حدود ۱٫۵±۲۰ درجه باشد. آن نیز به‌طور دقیق مشخص نیست؛ تخمین‌های اولیه دما را نزدیک به ۶۲۰ درجه، پیش‌بینی می‌کردند؛ پیش‌بینی دیگری عدد ۵۹۸، را پیشنهاد می‌داد و بر اساس روش مندلیف، به عدد ۶۴۰ می‌رسید. فرانسیم، نزدیک به ۲٫۴۸ گرم بر سانتی‌متر مکعب می‌باشد. 
 به محاسبه مقدار الکترونگاتیوی فرانسیم باید با برابر و حدود ۰٫۷ باشد گرچه محاسبات جدیدتر مقدار آن را ۰٫۷۹ نشان می‌دهند اما این مقادیر به‌طور تجربی تأیید نشده‌اند. با محاسبات فعلی فرانسیم کمترین را در بین عناصری که تا به امروز می‌شناسیم دارد. همچنین امروزه پیش‌بینی می‌شود؛ که فرانسیم کمی از سزیم بیشتر باشد. 
 فرانسیم همچنین می‌تواند با بسیاری از نمک‌های سزیم مانند ، ، ، کلروپلاتینات و و همچنین واکنش دهد. همچنین با سیلیسیم‌تنگستات و کلروپلاتینات واکنش داده و به ترتیب تولید و می‌کند. نمک‌های فرانسیم عمدتاً هستند. 
 فرانسیم به علت ناپایداری و کمیاب بودن، کاربرد تجاری ندارد؛ ولی فرانسیم امروزه، برای تحقیقات دربارهٔ خواص شیمیایی و ساختار اتمی، استفاده می‌شود. این آزمایش‌ها به کشف اطلاعات دقیقی دربارهٔ ، و انجامیده‌است. با توجه به روند سنتز شدن فرانسیم و ساختار اتمی ساده‌ای که دارد؛ امروزه از آن در آزمایش‌های نیز استفاده می‌شود. امروزه به نظر می‌رسد که می‌توان از فرانسیم در و نیز برای تحقیقات استفاده کرد. 
 پژوهش‌هایی دربارهٔ استفاده از فرانسیم برای تشخیص انجام شده‌است، ولی انجام این عمل، حتی با امکانات فعلی و امروزی، هنوز ناممکن به نظر می‌رسد. مطالعات بر روی نور گسیل شده توسط یون‌های به دام‌انداخته شده توسط لیزر، داده‌های دقیقی راجع به گذارهای بین ترازهای انرژی اتمی در اختیار گذاشته‌اند که شباهت زیادی به نتایج پیش‌بینی شدهٔ دارد. 
 فرانسیم ۲۲۳ نتیجه است که در سنگ معدن و یافت می‌شود. در مقدار مشخصی از اورانیم، گمان می‌رود که به ازای یکصد میلیون اتم اورانیم یک اتم فرانسیم یافت شود. همچنین تخمین زده می‌شود که در تمام پوسته زمین حدود ۳۰ فرانسیم موجود باشد. بنابراین فرانسیم بعد از کمیاب‌ترین عنصر در روی زمین است. 
 فرانسیم می‌تواند از واکنش هسته‌ای (۱۹۷) + (۱۸) → Fr(۲۱۰) + ۵ بدست آید و از این طریق توانست مقدار زیادی از فرانسیم-۲۰۹، ۲۱۰ و ۲۱۱ فرانسیم را تهیه کند. که روش مشتق شدهٔ است. بجز این، روش‌های بمباران رادیم با نوترون و بمباران با ، و یون‌های در سنتز فرانسیم بکار می‌رود. فرانسیم از سال ۲۰۰۸ تاکنون در مقادیر قابل توجه سنتز نشده‌است. در روش اتم‌های فرانسیم از طریق میدان مغناطیسی ایجاد شده توسط جدا شده و توسط لیزر به دام انداخته می‌شوند. 
 مقالهٔ اصلی: تاکنون ۳۴ ایزوتوپ فرانسیم از عدد جرمی ۱۹۹ تا ۲۳۲ کشف یا سنتز شده‌اند. که در این میان، هفت نیز تا به امروز کشف شده‌اند. دو ایزوتوپ فرانسیم-۲۲۳ و ۲۲۱ تنها هستند که در طبیعت یافت می‌شوند، ولی فراوانی فرانسیم-۲۲۱ به مراتب بیشتر از فرانسیم-۲۲۳ می‌باشد. 
 فرانسیم-۲۲۳ پایدارترین ایزوتوپ فرانسیم با ۲۱٫۸ دقیقه‌است. فرانسیم-۲۲۳ پنجمین محصول فروپاشی آکتینیم-۲۲۷ می‌باشد. سپس با به (با انرژی واپاشی ۱۱۴۹ ) تبدیل می‌شود؛ در این بین درصدی جزئی از آن (۰٫۰۰۶٪) با به آستاتین-۲۱۹ تبدیل می‌شود. بعد از فرانسیم-۲۲۳، فرانسیم-۲۱۲ با نیمه‌عمر ۲۰ دقیقه پایدارترین ایزوتوپ می‌باشد فرانسیم-۲۲۱ نیمه‌عمری حدود ۴٫۸ دقیقه دارد و نهمین محصول فروپاشی آکتینیم-۲۲۵ است. سپس خود با فروپاشی آلفا به -۲۱۷ تبدیل می‌شود (با انرژی واپاشی ۶٫۴۵۷ مگاالکترون ولت). فرانسیم-۲۱۸ نیز به‌طور تخمینی نیمه‌عمری نزدیک به ۵‎×۱۰ ثانیه دارد و با و با انرژی ۷٫۸۵ مگا به تبدیل می‌شود. ناپایدارترین ایزوتوپ فرانسیم، در ، فرانسیم-۲۱۵ با نیمه‌عمر ۰٫۱۲ میکروثانیه‌است (انرژی واپاشی ۹٫۵۴ کیلوالکترون ولت). و ایزومر ناپایدارتر آن، فرانسیم-۲۱۵m نیمه‌عمری برابر با ۳٫۵ نانو ثانیه می‌باشد.
{"title": "فرانسیم", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%DB%8C%D9%85&oldid=34868973", "language": "fa"}