(به فنلاندی: suomen kieli، تلفظ: ) زبانی است که ۹۲ درصد و اقلیت‌های فنلاندی در بیرون از فنلاند بدان سخن می‌گویند. همچنین این زبان و زبان رسمی اقلیت‌های زبانی فنلاندی در و می‌باشد.
 فنلاندی از خانواده و از دید گونه‌شناسی میان زبان‌های و جای می‌گیرد. در این زبان ، ، ، و شمارگان وابسته به نقششان در جمله صرف شده و تغییر می‌پذیرند.
 چنین پنداشته می‌شود که از دل - که آن هم از در تا جداشده‌بود-بیرون آمده‌باشد. پنداشته می‌شود که زبان نیافینی سه گویش داشته‌است:شمالی، جنوبی و خاوری. زبان‌های بالتیک-فینی در جداشدند ولی به اثرگذاری بر هم دنباله دادند. از این‌رو گویش‌های از دید پیدایشی نیافینی خاوری با بسیاری از ویژگی‌های خاوری‌است و گویش‌های فنلاندی جنوب غربی اثرهایی یکدست از داراست.
 شیوه نوشتاری فنلاندی نخستین بار به دست فنلاندی در آفریده شد. وی پایه نویسه خود را بر ، و گذارد. درآینده بسیاری دیگر نیز در نویسه فنلاندی بازنگری نمودند. در سده شانزدهم ادب فنلاندی به کوشش کسانی چون ، و و آگریکولا به کامیابی‌هایی دست‌یافت. در در فنلاند کتاب‌هایی به زبان‌های فنلاندی، ، سوئدی، ، و آلمانی چاپ‌شد. با این‌همه در این زبان هنوز کتاب‌های ارزشمند به لاتین نوشته می‌شد و زبان‌های فنلاندی و سوئدی کم‌ارج دانسته می‌شدند.
 زبان فنلاندی دارای بزرگ‌ترین دسته از همخوان‌های بوده که امروز بسیاری از آن‌ها را از دست داده‌است. برای نمونه آوای /ɣ/(غ) از میان رفته و برای نمونه واژه parghutin به paruttiin دگرش یافته‌است.
 فنلاندی هموند گروه و از خانواده . از دیگر زبان‌های این خانواده می‌توان از و نام‌برد. فنلاندی و از گونه . اندکی آمیزش زبانی در میان فنلاندی‌زبانان دیده می‌شود. در این زبان صرف و دگرش‌ها در نام‌واژه‌ها و کارواژه‌ها وابسته به نقششان در جمله است.
 فنلاندی زبانی است از خانواده زبان‌های فین‌واوگری. برخی از نشانه‌های این وابستگی از این دستند:
 
 ویژگی‌هایی که سبب جدایش فنلاندی از می‌شود از این دستند:
 
 
 
 
 درباره جایگاه و خاستگاه زبان فین‌واوگری نگره‌های گوناگونی هست. برپایه نگره‌های تازه از جدایش میان زبان فنلاندی و ۶۰۰۰ سال می‌گذرد.
 برخی پژوهش‌ها می‌رساند که نیاکان فنلاندی‌ها ۳هزار سال پیش در فنلاند کنونی جاگیر شده‌اند. زبان فنلاندی بسیاری از و دیگر ستانده‌است.
 نزدیک به ۶میلیون تن که بیشترشان در فنلاند زندگی میکنند به زبان فنلاندی سخن می‌گویند. همچنین اقلیت‌های فنلاندی‌زبان در کشورهای ، ، و زندگی می کنند. چندصدهزار فنلاندی‌زبان در سوئد زندگی می کنند. اینان در که بیکاری در فنلاند گسترش یافته و سوئد نیز پررونق گشته‌بود به سوئد کوچ کردند. در ، و همچنین و نیز دسته‌هایی فنلاندی‌زبان زندگی می‌کنند.
 کوچ به فنلاند در سال‌های پیش رو اگرچه عنصرهایی از زبان کوچندگان را به فنلاندی درآورده‌است، ولی بر شمار فنلاندی‌زبانان نیز می‌افزاید.
 فنلاندی در کنار سوئدی یکی از دو زبان رسمی کشور فنلاند می‌باشد. همچنین فنلاندی در کشور سوئد نیز زبان رسمی اقلیت است. فنلاندی یکی از زبان‌های رسمی نیز می‌باشد.
 درگذار از سده‌ها زبان فنلاندی وام‌واژه‌هایی بسیاری از زبان‌های بسیار و به ویژه از زبان‌های همسایه خود وام گرفته‌است. آنچنان که واژگان زنده با ریشه فین‌واوگری را در فنلاندی تنها ۳۰۰ واژه می‌دانند. اگرچه به دلیل ساختار آوایی و دستوری و آواآرایی ویژه فنلاندی این وام‌واژه‌ها سیمایی بومی‌شده به خود گرفته‌اند و در زبان فنلاندی حل شده‌اند.
 در بنیاد نخستین وام‌واژه‌های گرفته شده از سوی زبان‌های فین‌واوگری از زبان‌های آغازین هندواروپایی بوده‌است و آنگاه از ، ، ، و بوده‌است. از این گذشته برخی واژگان در زبان فنلاندی می‌باشند که نه در دیگر زبان‌های فین‌واوگری یافت می‌شوند و نه وابسته به هیچ زبانی از گروه‌های زبانی یادشده هستند. بدین واژگان به چشم واژگان به‌جامانده از - که پیش از ورود نیاکان فنلاندی‌زبانان در فنلاند و اسکاندیناوی بدان سخن گفته می شد-نگریسته و توجه می‌شود. از این دسته می‌توان از واژگان musta(سیاه)،mäki (تپه)،saari(جزیره)، suo(مرداب) نام‌برد. همچنین جاینام‌هایی چون Päijänne و Imatra که پنداشته‌می‌شود پیش از آمدن نیاکان فنلاندی‌ها بدین نام‌ها خوانده می‌شده‌اند.
 از زبان‌های ژرمنی می‌توان واژه‌های kuningas(شاه) و ruhtinas(شاهزاده) از ریشه *kuningaz و *druhtinaz را نام برد.
 نمونه برای وام‌واژه‌های کهن هندوایرانی واژه vasara به معنای چکُش که شده‌است vadžra یا vajra، و orja به معنای برده از واژه arya,airya به معنای انسان.(برخی این واژه پسین را از در بسیاری از زبان‌های اروپایی می‌دانند.)
 در سال‌های نزدیکتر زبان سوئدی آبشخور باروری برای واگیری زبان فنلاندی از آن شده‌است. از این در گذر سوئدی کار صافی برای درونشُد دیگر وام‌واژه‌ها به فنلاندی را نیز انجام می‌دهد. فنلاند از بخشی از پادشاهی سوئد بوده‌است و در به چنگ افتاد و پس از آن به خودمختاری رسید. این‌همه سبب شد تا سوئدی زبان نخستین فنلاند باشد و روسی هم نتواند جای آن را بگیرد. حتا هنگامی که فنلاندی زبان رسمی شد تنها توانست در کنار سوئدی و موازی با آن جای بگیرد و این شیوه دوزبانه همچنان هم پایدار است. امروزه ۶درصد از فنلاندیان سوئدی‌زبان سوئدی‌است. 
 امروزه به جای برخی وام‌واژه‌ها در فنلاندی واژه‌هایی ساخته شده‌است؛ برای نمونه:
 
 
 
 
 رسانه‌ها و دفتر طراحی در آفرینش واژه‌های تازه پویایند و به گونه‌ای گسترده این واژگان را در زبان فنلاندی می‌پذیرند. ولی برخی واژگانی که در این زبان کاربردی دیرینه‌تر دارند یا بومی می‌شوند را نیز در زبان می‌پذیرند.
 فنلاندی بیست و نه حرف دارد: A, B, C, D, E, F, G, H, I, J, K, L, M, N, O, P, Q, R, S, T, U, V, W, X, Y, Z, Å, Ä, Ö
 Å از سوئدی گرفته شده و ویژه نامها و جاینام‌های سوئدی است.
{"title": "زبان فنلاندی", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D9%81%D9%86%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8C&oldid=34971613", "language": "fa"}