کشوری است با دره‌های فراوان و پهن در جهان؛ با نگاهی به نقشهٔ افغانستان، این کشور را مملو از کوه‌هایی می‌یابیم که نیمی از آن‌ها برای بیش از ۹ ماه پوشیده از هستند. ارتفاع برف در زمستان در کوه‌های و در بیشتر مناطق به ۲ متر نیز می‌رسد. از آب حاصل از ذوب شدن این برف‌ها هزاران و ده‌ها منشأ می‌گیرد. این دریاچه‌ها و دریاها در طی میلیون‌ها سال دره‌های طبیعی مملو از درختان گل‌ها و سبزه را تشکیل داده‌اند. در این دره‌ها با آب شفاف و صحی جریان دارند. دمای هوا در این دره‌ها در ۲۵ درجه سانتی گراد در روز و ۵–۱۰ درجه سانتی گراد در شب می‌باشد.
 بیشتر این دره‌ها در قسمت‌های شمال شرقی، مرکزی، جنوبی و جنوب شرقی افغانستان قرار دارند. قسمت‌های جنوبی و جنوب شرقی به دلیل بارش هند داری بارندگی در تابستان بوده که این ساحات داری غلو و درختان بلند از قبیل سرو، ارچه، نشتر، بلوط، صنوبر، کاج، خنجک، بادام تلخ و جلغوزه می‌باشند. افغانستان دارای طبیعت خاص می‌باشند.
 کوه‌های هندوکش در صفحات شمال شرقی و سطوح مرتفع مرکزی قرار دارند. این کوه‌ها دارای شاخ‌ها و کوب‌چه‌ها می‌باشد که دره‌های متعدد را تشکیل داده‌است. صفحات واخان و مرکزی بسیاری از این دره‌ها به دلیل هوای سرد خالی از سکنه می‌باشد.
 دره‌های ، ، ، ، جرم، ، ، ، ، ، ، ، ، ، ، ، ، می‌باشد.
 ، ، کرم، پنجدره نجراب، باندول، اشپی، اسکین، دره هزاره پاران ده، ششل، شمالی، اشاوه، کپچاق، چهارده، سیغان، کهمرد. شکاری، دره سالنگ جنوبی، درزاب، ، (رخه، عنابه، بازارک، خنج)، و غیره می‌باشد.
 دره‌های کوه بابا درقسمت مرکزی افغانستان قرار دارند و عبارتند از دره‌های ، ، ، ، و غیره.
 
دره مرغاب یکی از دره‌های بزرگ و پرنفوس افغانستان است که در شمال فیروزکوه (مرکز ولایت غور) واقع است. در سرسبزی و شادابی این دره افزوده‌است. مردم مرغاب در داخل دره مرغاب زنده گی می‌کنند. ساحات پرنفوس دره مرغاب عبارت از شورابه و می‌باشد. تصویر دره اسبرف ولایت غور.
 ، نازیان شینوار، ده بالا، پچیدواگام، وزیری، اچین، دره جاجی، خوگیانی، کجه، ماما، خیل، نکروخیل، شتوا، آشیان حصارک، غلزائی، تیزین، سروبی، چهار آسیا، موسئلی، سرخاک، التمور، چرخ، تنگی وردک، شنز، ناوه گی، جلگه غزنی، شلگر، آب‌بند، دله، ازخواه، تیرا، کرم، جاجی، رقبان، حسن خیل، مچل غور، ورد احمد زائی، زرمست، طوطا خیل، میدان خوله دره مین، شمل، نکه، مست توی بیرکوتی و غیره می‌باشد.
 یکی از مشاهیر به نام دره ترکمن شیخ محمد یاسین ترکمانی است. او در علم وتقوش شهره عام و خاص است و اخلاق را در محضر استاد رحمانی آموخته‌است.
 این کوه که از شاخه بشمار می‌رود دره‌های بیشماری را ساخته‌است؛ که عبارتند از دره سرخ پارسا، دره جات بهسود، سوخته وادی، میر سبز، ناهور، مالستان، دایه فولاد، غاب و ایماقستان، یکاولنگ، دایزنگی، جاغوری، اجرستان، می‌باشد. به طرف شرق و جنوب این کوه شکردره، گل دره، استالف، غازه، ، پشه‌ای، جلگه میدان، جلریز، نرخ، بیک سمند، دایمراد، خوات، ترمی، ، ، ، ، ، زرسنگ، ، زرد الو، ، رسنه، ، دی چوپان، خاک افغان، ، و غیره.
 دره مرگ در ، دره پیچ در ، دره سنگین در وادی ، دره صوف در ، دره آجر در ، دره کیهان ، چهارکنت ولایت ، سیاد در ، اسمار در کنرهار یا در و غیره دره‌های کم جمعیت و بدون جمعیت می‌باشند.
{"title": "فهرست دره‌های افغانستان", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA_%D8%AF%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&oldid=34641302", "language": "fa"}