، ، گُرزان، ویروچان یا نامی است به برای (گرجستان) که در دوره‌ای، تحت حکومت بوده است. این دوره تاریخی شامل حکومت مرزبانان (فرمانداران) منصوب‌شده توسط حکومت ساسانیان و بعد از آن حکومت است.
 پادشاهان گرجستان از سال سیزدهم میلادی بین ساسانیان و بیزانس مورد مناقشه بودند. بطوریکه در طول چند سده، حکومتهای بیزانس و ساسانی موفق به ایجاد در این مناطق شدند. در چند مورد نیز حکومتهای گرجی توانستند خودمختاری بدست آورند. شاهنشاهی ساسانی اولین بار در زمان سلطنت تأسیس شد. در سال ۲۸۴ میلادی با به قدرت رسیدن که فرزند و شاهزاده‌ای ساسانی بود، بر گرجستان امروزی دست یافتند. و به این ترتیب میریان سوم سرسلسله پادشاهی در ایبریا محسوب می‌شود؛ که حاکمان آن تا قرن ششم بر ایبریا حکومت کردند. در سال ۳۶۳، حکومت مرکزی ساسانی توسط ایبری را مورد تاخت‌و‌تاز قرار داد و اسپ‌گور دوم را به عنوان واسال بر حکومت ایبری نشاند.
 رقابت مداوم بین بیزانس و ایران ساسانیان برای برتری یافتن در قفقاز و قیام ناموفق گرجی‌ها به رهبری گورگن عواقب شدیدی برای ایبری داشت. پس از آن، پادشاه ایبریا تنها قدرت اسمی داشت، در حالی که کشور به‌طور عمده توسط ایرانیان اداره می‌شد. در زمان وژان بزمهر، پادشاهان قدرتی در حد بزرگ خاندان داشتند. هنگامی که بگور سوم درگذشت، سلطنت ایبری را لغو کرد و ایبریا به یکی از استان‌های ایران تبدیل شد که اداره آن توسط مرزبانهای منصوب شده توسط حکومت مرکزی انجام می‌شد. اشراف ایبری مقاومتی در مورد این تغییر نکردند، در حالی که وارثان خاندان سلطنتی به قلعه‌های خود بازگشتند و سلسله خسرویانی‌ها را در و در و ادامه دادند. حکومت ساسانی مالیات بیشتری می‌گرفت و با اینکه اکثریت مردم ایبری مسیحی بودند، دین زرتشتی را تبلیغ می‌کرد. هنگامی که در سال ۵۸۲ به ایران حمله کرد اشراف ایبری از وی کمک خواستند تا سلطنت خود را بازپس گیرند. موریس به این درخواست پاسخ مثبت داد و گوارام اول را تحت‌الحمایه خود به سلطنت ایبری گمارد. گوارام تاجگذاری نکرد و تنها به عنوان رئیس حکومت، حکمرانی کرد. پیمان صلح سال ۵۹۱ بین ایران و روم این شرایط را به رسمیت شناخت ولی شهر تفلیس در اختیار ایران قرار گرفت. در حالیکه متسخنا به بیزانس واگذار شد. 
 جانشین گوارام، استفان یکم، سیاست خود را در اتحاد با ایران قرار داد، هدفی که به قیمت از دست دادن جانش در حمله به در سال ۶۲۶ به سرانجام رسید، در جریان ، امپراتوری بیزانس اغلب مناطق ایبری را به دست گرفت در حالیکه تفلیس تا سقوط ساسانیان با تحت حاکمیت ایران قرار داشت.
{"title": "ویروزان", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2%D8%A7%D9%86&oldid=33920942", "language": "fa"}