( : ) که همچنین با نام و و نیز شناخته می‌شود، دولتی بود که در قرون و بر بخش‌هایی از و فرمان راند. شاهنشاهی آخرین امپراتوری و دومین امپراتوری در نیمهٔ دوم قرن هجده بود که حدود قلمرو آن را از تا و از تا دربر می‌گرفت. 
 این امپراتوری که شامل کشورهای امروزی و می‌شد و همچنین بر قسمت‌های کوچکی از کشورهای امروزی ، و نیز برای مدتی حکومت کرد، توسط بنیان نهاده شد. 
 امروزه در برخی منابع از تأسیس امپراتوری درانی به عنوان آغاز شکل‌گیری کشور افغانستان یاد می‌شود و احمدشاه درانی نیز بین پشتون‌ها به‌عنوان است. 
 پس از مرگ ، شاه ایران، در ۱۱۲۶ش/۱۷۴۷ میلادی، یکی از سرداران او، یعنی احمدشاه ابدالی، بر منطقه چیره شد و پس از مدت کوتاهی و را نیز فتح کرد. دو سال بعد، او را مجبور کرد تا از سرزمینی که امروزه با نام پاکستان شناخته می‌شود عقب‌نشینی کنند و این مناطق را به امپراتوری خود ضمیمه کرد. احمدشاه سپس رو به غرب نهاد و بر و که در اختیار بود، چیره شد. او سپس ارتشی را به سمت شمال ، مناطق و فرستاد و در مدت کوتاهی، بیشتر قبایل آن منطقه وفاداری خود را به وی اعلام کردند. احمدشاه چهار مرتبه به هند حمله کرد و و را فتح نمود. او در سال ۱۷۵۷ وارد شد و آن را غارت کرد. وی به گورکانیان هند اجازه داد که تا زمانی که ادعایی پنجاب، سند و کشمیر نداشته باشند، به حکومت بر قلمروی باقی‌مانده‌شان ادامه دهند. پس از مرگ احمدشاه در ۱۱۵۱ش/۱۷۷۲م، ، پسر او، کابل را به پایتخت جدید دولت خود تبدیل نمود، درحالی که به پایتخت زمستانی بدل شد. 
 پسر دوم و جانشین احمدشاه، یعنی ، پایتخت خود را از قندهار به کابل انتقال داد و مدت بیست سال از ( ( )- ( )) بر قلمرو وسیع اما نا مطمئن حکم می‌راند. تیمور شاه بیست و سه پسر داشت اما نتوانست برای خویش جانشین تعین کند. 
 طی بیست و پنج سال فرزندان تیمورشاه مشغول توطئه و تحریک برای دست یافتن به حکومت کابل بودند و قلمرو این حکومت هم به مرور زمان از هم می‌پاشید. در این مدت از میان پسران تیمور شاه، زمان، محمود و شجاع، هر کدام برای چند صباحی و یکی از ایشان دو بار به حکومت رسیدند، و هریک از اینان نیز بزودی قربانی توطئه‌های خانوادگی گردیدند. 
 بعد از اینکه این برادران رئیس طایفه‌ای محمدزایی را به قتل رساندند و پسر بزرگ وی (وزیر فتح خان) را کور کردند، این طایفه علیه سدوزایی‌ها شورش کرد، و در سال ( ) ، جوانترین پسر رئیس طایفه محمد زایی، حاکم سدوزایی را در حوالی کابل شکست داد.
دراین روزها از قلمرو وسیع سدوزایی چیز چندانی باقی نمانده بود. دعوی استقلال می‌کرد، و به تصرف درآمده بود، والی ایالت نیز اعلان حکومت نمود. انگلیس‌ها بر دست انداخته بودند و نیز در مقابل حکومت افغان‌ها تمکین نمی‌کرد.
{"title": "امپراتوری درانی", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%A7%D9%85%D9%BE%D8%B1%D8%A7%D8%AA%D9%88%D8%B1%DB%8C_%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C&oldid=34617311", "language": "fa"}