در ، (به : )، فرآیندی است که در آن موجودات زنده به سرعت از گونه‌های اجدادی به چندین شکل جدید تنوع می‌دهند، به‌ویژه زمانی که تغییر در محیط، منابع جدیدی را در دسترس قرار می‌دهد، تعاملات زیستی را تغییر می‌دهد یا جدیدی را باز می‌کند. این فرایند با آغاز یک نیای واحد، منجر به و سازگاری مجموعه‌ای از گونه‌ها می‌شود که ویژگی‌های و فیزیولوژیکی متفاوتی را نشان می‌دهند. نمونه اولیه واگرایش سازشی، گونه‌زایی سهره‌ها در گالاپاگوس (" ") است، اما نمونه‌هایی از آن در سراسر جهان شناخته شده‌است.
 برای شناسایی یک واگرایش سازشی می‌توان از چهار ویژگی استفاده کرد:
 
 
 
 پنداشته می‌شود که واگرایش سازشی توسط یک فرصت بوم‌شناختی یا یک منطقه سازگاری جدید ایجاد می‌شوند. منابع فرصت‌های زیست‌محیطی می‌تواند از دست دادن آنتاگونیست‌ها ( یا )، تکامل یک نوآوری کلیدی یا پراکندگی در یک محیط جدید باشد. هر یک از این فرصت‌های بوم‌شناختی این پتانسیل را دارد که منجر به افزایش اندازه جمعیت و انتخاب (محدودکننده) شود. از آنجایی که با اندازه جمعیت مثبت دارد، جمعیت گسترش‌یافته در مقایسه با جمعیت اجدادی آن تنوع ژنتیکی بیشتری خواهد داشت. با کاهش انتخاب تثبیت‌کننده، تنوع نیز می‌تواند افزایش یابد. علاوه بر این، رقابت درون‌گونه‌ای افزایش می‌یابد و گزینش واگرا را برای استفاده از طیف گسترده‌تری از منابع ترویج می‌کند. این انتشار بوم‌شناختی توانیی گونه‌زایی بوم‌شناختی و در نتیجه واگرایش سازشی را فراهم می‌کند. 
 اشغال یک محیط جدید ممکن است در شرایط زیر صورت گیرد: 
 
 
 سهره‌های داروین نمونه کتاب درسی پرکاربرد واگرایش سازشی هستند. امروزه سهره‌های داروین با تقریباً ۱۵ گونه نشان داده می‌شوند، بومی گالاپاگوس هستند که به داشتن رفتار تغذیه‌ای ویژه شناخته شده هستند (اگرچه یکی از گونه‌های آن، ، در گالاپاگوس یافت نمی‌شود، بلکه در در جنوب یافت می‌شود. سهره‌های داروین در واقع به معنای واقعی نیستند، بلکه اعضای خانواده هستند و از یک نیای جداگانه گرفته شده‌اند که شاید تنها ۳ میلیون سال پیش از سرزمین اصلی آمریکای جنوبی به گالاپاگوس وارد شده‌است. به استثنای سهره نارگیل، هر گونه از سهره‌های داروین به‌طور کلی در گالاپاگوس پراکنده‌است و در هر جزیره، همان کنام را پر می‌کند. این کنام برای سهره‌های زمینی، رژیمی از دانه است و دارای نوک کلفت برای مصرف این مواد سخت است. سهره‌های زمینی بیشتر برای خوردن دانه‌هایی با اندازه خاص ویژگی یافتند: بزرگترین گونه سهره داروین است و دارای کلفت‌ترین نوک برای شکستن سخت‌ترین دانه‌ها است، یک نوک کوچک برای خوردن دانه‌های کوچک‌تر و دارای نوکی با اندازه متوسط برای مصرف بهینه دانه‌های با اندازه متوسط (نسبت به و ) است. برخی از همپوشانی‌ها وجود دارد: برای نمونه، قوی‌ترین سهره‌های زمینی میان‌جثه می‌توانند نوکی بزرگ‌تر از کوچک‌ترین سهره‌های زمینی بزرگ داشته باشند. به دلیل این همپوشانی، شناسایی گونه‌ها با چشم دشوار است، اگرچه آهنگ‌های آنها متفاوت است. این سه گونه اغلب به صورت هم‌جای وجود دارند، و در طول فصل بارانی در گالاپاگوس که غذا فراوان است، تخصص کمی دارند و همان غذاهایی را می‌خورند که به راحتی در دسترس است. تا زمانی که پیتر و رزماری گرانت رفتار تغذیه آنها را در فصل خشک طولانی مطالعه کردند و متوجه شدند که وقتی غذا کمیاب است، سهره‌های زمینی از نوک تخصصی خود برای خوردن دانه‌هایی که بهترین هستند استفاده می‌کنند، به خوبی درک نمی‌شد که چرا نوک آن‌ها این اندازه سازگار و مناسب برای خوردن و در نتیجه اجتناب از گرسنگی است. 
 دیگر سهره‌ها در گالاپاگوس به‌طور مشابه و به‌طور ویژه برای جایگاه خاص خود سازگار شده‌اند. sp.) نوک‌های بلندتری نسبت به سهره‌های زمینی دارند که به آنها اجازه می‌دهد از شهد و گرده کاکتوس در حالی که این گیاهان گل می‌دهند تغذیه کنند، اما در دیگر روزهای سال از دانه‌ها تغذیه کنند. سهره‌ها ( sp.) دارای نوک کوتاه و تیز برای خوردن حشرات هستند. نوکی باریک دارد که از آن برای چیدن چوب در جستجوی حشرات استفاده می‌کند. همچنین از چوب‌های کوچک برای رسیدن به طعمه حشرات در داخل چوب استفاده می‌کند و آن را به یکی از معدود جانورانی تبدیل می‌کند که از ابزار استفاده می‌کنند. 
 سازوکاری که به وسیله آن سهره‌ها در ابتدا تنوع پیدا کردند، هنوز در حوزه پژوهش‌های فعال است. یک پیشنهاد این است که سهره‌ها توانستند یک رویداد گونه‌زایی غیرتطبیقی و در جزیره‌های جداگانه در این مجمع الجزایر داشته باشند، به طوری که وقتی در برخی جزیره‌ها دوباره همگرا شدند، توانستند انزوای تولیدمثلی را حفظ کنند. هنگامی که آنها در همجایی یافت شدند، تخصص ویژه مورد علاقه را نشان دادند تا گونه‌های مختلف کمتر به‌طور مستقیم برای منابع رقابت کنند. این دومین رویداد همجایی برای واگرایش سازشی بود.
{"title": "واگرایش سازشی", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D9%88%D8%A7%DA%AF%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B4_%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D8%B4%DB%8C&oldid=34916057", "language": "fa"}