یا هـَئوروَتات. به معنی تمامیّت، کلیّت، رسایی و کمال است و مظهری از مفهوم نجات و رستگاری برای افراد بشر. آب را می‌پاید و در این جهان، شادابی گیاهان مظهر اوست. همکاران این امشاسپند ایزد تیشتر و باد و فروَهر پرهیزکاران هستند. در دوران تازش اهریمن آب را به یاری فروهرها می‌ستاند سپس به باد می‌سپارد و باد آن را با شتاب به سوی کشورها می‌برد و به وسیلهٔ ابر می‌باراند. دشمن او تریز نام دارد.نام این امشاسپند همیشه در کنار امشاسپند مرداد آورده می‌شود.این امشاسپند به کمک امشاسپند مرداد گوهر تن زرتشت را ساختند.
 در تاریخ اساطیری ایران شش وجود دارد ،که به آنها نیکوکار می گویند. نام‌های این امشاسپندان خصوصیات آن‌ها را نشان می دهد . این امشاسپندان آفریده‌ی هستند . تعداد در نوشته‌های شش و گاهی تا سی تا می رسد . شش امشاسپند بر تخت‌های زرین در قرار گرفتند. این شش امشاسپند اصل و منشا خود را از شخصیت‌های خدای باستان می دانند. 
 امشاسپند خرداد که در زبان ، و در ، به معنای تمامیت و کمال است . خرداد پنجمین است که نگهبان است. امشاسپند خرداد در کنار دست راست ایستاده است . این جنبه دارد ‌. امشاسپند خرداد در دنیای نماد کمال و پارسایی است .از ماه‌ها ماه سوم سال و از روزها روز ششم ماه به نام این امشاسپند است . را متولد روز خرداد از ماه می دانند. خرداد را سرور ماه‌ها ، روزها و سال‌ها نامیده‌اند. 
 امشاسپند خرداد جنبه زنانه دارد و ایزد ،باد و پرهیزکاران همیار او هستند و به او کمک می کنند . خرداد در دوران حمله اهریمن آب را به یاری می فرستد و به باد دستور می‌دهد آب را با سرعت به سوی کشورها برده ،هنگاهی که با دیو خشکی و خشکسالی نبرد می‌کند ، خرداد اب را به یاری می فرستد.
 از گُل‌ها ، گُل را به خرداد نسبت داده‌اند.
 جشن در روز و ماه این امشاسپند برگزار می شود.
 خرداد به همراه مرداد در جهان خدایان جنبه‌ی تولیدی دارند .هدایای امشاسپند خرداد به کمک مرداد ثروت ،رمه چهارپایان است ،این دو در کنار هم ارمان‌های نیرومندی ، سرچشمه‌ی زندگی و رویش هستند . 
 گوهر تن را خرداد و مرداد به کمک هم ساخته‌اند . آنان برای این کار مایه تن را در باران نشانده و با قطرات باران به زمین امد و در دل گیاه جای گرفته ، پدر به کمک و راهنمایی خرداد و مرداد شش گاو پرمایه را برداشت و به چراگاه برد و گاوان از گیاهانی که مایه تن در آن‌ها بود خوردند و مایه تن با شیر آنها آمیخت ، گاوان را به خانه برو و به سپرد و با گیاه که به کمک و به دست آورده بود نرم و با شیر گاوان درآمیختند و از آن خوردند ، به این ترتیب روان و مایه تن در وجود که زرتشت را داشت گرد آورد. 
 اهریمن اهریمنی است که مخصوصا خرداد قرار داده است. دیو فساد و تشنگی است . گیاهان و دامها را زهرآلود می‌کند .
 دیدی که حیله‌گری و ناپاکی می‌کند . این دیو تن مرده را مورد حمله قرار می‌دهد و آن را ناپاک می‌کند . نخستین عامل در مرگ انسان است و به بدن انسان در حال مرگ حمله می‌کند و بدن را فاسد و گندیده می کند . این دیو وقتی نام مخصوصا خرداد بر جسم مرده خوانده می‌شود از بین می‌رود .
{"title": "هیوروتات", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D9%87%DB%8C%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%AA%D8%A7%D8%AA&oldid=34641510", "language": "fa"}