یا یا که از آن با نام نیز یاد‌می‌شود، بود که در سال ۱۳۷۱ در جریان ، بر سر کنترل محلهٔ و مناطق مشرف بر آن رخ‌داد. این واقعه از شامگاه ۲۱ (بهمن) ۱۳۷۱ شروع‌شد و تا شام ۲۲ دلو (بهمن) ادامه‌داشت.
 این عملیات، توسط نیروهای به فرماندهی و به همراه متحد آن‌ها، شبه‌نظامیان به رهبری ، علیه نیروهای به رهبری و شبه‌نظامیان به رهبری در منطقهٔ افشار، یکی از مناطق پُرجمعیت در غرب ، صورت‌گرفت. پیش از این عملیات، و حزب وحدت، به همراه و حزب اسلامی، مرتباً اقدام به پرتاب از مواضع خود در منطقهٔ افشار، به‌سوی مناطق پرجمعیت در شمال کابل می‌کردند. این اقدام آن‌ها باعث کشتار هزاران شده بود. این عملیات، برای اشغال مواضع و دستگیری رهبران آن‌ها برنامه‌ریزی شده‌بود. طبق گزارش‌ها، نیروهای سیاف، دارای عقاید و تحت حمایت بودند. آن‌ها با همراهی برخی از نیروهای دولتی، اقدام به کشتار، تجاوز و شکنجهٔ مردم و تخریب و آتش زدن منازل در افشار کرده‌اند. نیروهای جبههٔ مخالف نیز متقابلاً دست به چنین اعمالی زده‌اند. حداقل دو تن از ۹ فرمانده میدانی نیروهای دولت اسلامی در آن عملیات، به‌نام‌های (که بعداً به پیوست) و ، مستقیماً در این اعمال وحشیانه دست داشته‌اند. گزارش شده که نیروهای سیاف، با شلیک و پرتاب بی‌رویهٔ ، در غارت، سلاخی و قتل هزاران غیرنظامی ، دست داشته‌اند. گزارش شده که در یک رویداد، نیروهای دولتی، به سوی غیرنظامیان در حال فرار، آتش گشوده‌اند. در رویدادی دیگر، نیروهای دولتی، یک غیرنظامی زخمی را نجات داده و به محل امن برده‌اند. هم‌چنین گزارش شد که برخی از فرماندهان میدانی نیروهای دولتی نیز در حال تلاش برای توقف اقدامات خشونت‌آمیز بوده‌اند.
 دولت اسلامی، احمد شاه مسعود، در روز دوم، دستور توقف درگیری‌ها را صادر کرد، اما خشونت‌ها، به ویژه اقداماتی چون تخریب منازل و غارت اموال، ادامه‌داشت. مسعود سپس برای دادن آرامش و اطمینان به ، یک فرماندهٔ شیعه با نام را منصوب کرد. مسعود تمامی طرفین درگیری را به آرامش و توقف خشونت فرا خواند و پس از آن، کمیته‌ای با حضور مردم افشار برای بررسی و تحقیق در مورد انجام شده تشکیل داد. این کمیته، دریافت که تعداد زیادی زن طی درگیری‌ها ربوده شده‌اند اما تعداد کمی از خانواده‌ها این موضوع را اعلام کرده‌اند. 
 در این عملیات، عده زیادی از شیعه از و از ، کشته، بی‌خانمان و آواره شده‌اند، اما آمار دقیقی از تعداد کشته‌ها منتشر نشده‌است . این واقعه از مهم‌ترین و بزرگ‌ترین وقایع مرتبط با در تاریخ معاصر افغانستان است. 
 هر ساله در سالگرد این کشتار، بازماندگان خواستار محاکمه عاملان می‌شوند؛ اما پاسخ مشخصی از دولت و مقامات قضائی نمی‌یابند. 
 شامگاه ۲۱ دلو (بهمن) ۱۳۷۱ نیروهای دولت اسلامی افغانستان به رهبری و به فرماندهی راکت پراکنی گسترده را بر روی منطقه افشار شروع کردند. این آتشباری تا صبح روز ۲۲ دلو ادامه یافت. صبح روز ۲۲ دلو یورش نیروهای زمینی به محله افشار شروع شد و این عملیات تبدیل به گردید. گزارش‌هایی مبنی بر وقوع جنایات بی‌شمار جنگی در طی عملیات روز ۲۲ دلو گزارش شده‌‌است. تحقیق و گزارش مستقلی از چگونگی این حادثه و عوامل آن منتشر نشده‌‌است.
 در منطقۀ افشار صدها تن از ساکنان شیعه توسط نیروهای دولت اسلامی و نیروهای سیاف به قتل رسیدند. ناحیه افشار در دامنه کوه‌های افشار قرار دارد و بخش وسیعی از غرب کابل را در برمی‌گیرد. و مؤسسهْ علوم اجتماعی، که توسط رهبری حزب وحدت پس از ورود به شهر به عنوان پایگاه فرماندهی انتخاب‌شد، نیز در این منطقه قرار دارد که کافر کوه افشار سپر حفاظتی آن به‌ شمار می‌آید. ساعت یک بامداد ۱۱ فوریه ، مؤسسهْ علوم اجتماعی از سه طرف مورد حمله قرارگرفت؛ از غرب توسط نیروهای اتحاد اسلامی سیاف، از شمال و جنوب توسط نیروهای «دولتی» (به کمک خیانت‌کارانی در حزب که قبلاً خریداری شده بودند) منطقه را مورد هجوم قرار دادند. آنان تا ۲۴ ساعت بعد به قتل و کشتار، تجاوز و آتش زدن خانه‌ها پرداخته و دختران و پسران جوان را اسیر کردند. خبر این اعمال در همان زمان در کابل و در روزهای بعد در سطح دنیا پخش‌شد. در این جریان بر اساس برآوردها حدود ۷۰۰ نفر به قتل رسیده یا ناپدید‌شدند. یک سال بعد که حزب وحدت این ناحیه را بازپس گرفت، چندین گور دسته‌جمعی کشف کرد که در آن‌ها ۵۸ جسد یافت‌شد. این قتل‌عام توسط کشورهای همسایه و سازمان‌های بین‌المللی حقوق بشر محکوم گردید؛ اما عاملان آن هیچ وقت محاکمه یا دست‌گیر نشدند. اگرچه شخصاً ربانی قتل‌عام را به عنوان یکی از اشتباهات حکومتش محکوم کرد، حادثه به گردن سربازانش انداخته‌شد. آنروز، افشار به یک منطقه ارواح شباهت داشت و تمام ساکنان آن پس از قتل‌عام از آنجا گریختند. اما خاطرات تلخ آن در مغزها و قلب‌های مردم به یادگار باقی‌مانده و به تشدید اختلافات قومی – مذهبی دامن زده‌است. 
 فاجعه با کشتن و فراری دادن و اسیر‌کردن مردم آغازشد. 
 در مرحله دوم اموال مردم تاراج شد (برای این تاراج اصطلاح غنیمت به کار برده‌می‌شد). 
 در مرحله سوم تخریب تمامی خانه‌ها و اماکن مذهبی شیعیان (اکثراً توسط اسرا-ملکی) به اجرا گذاشته‌شد. 
 در مرحله چهارم جعل اسناد املاک مردم، غصب و فروش برای افراد ثالث با پروسه‌های خاصی صورت می‌گرفت. تا به امروز، هنوز تعدای از مردم افشار درگیر آن جعل اسناد املاک خود هستند. غاصبان، با نفوذی که در حلقه‌های قدرت دارند به غصب خود ادامه‌می‌دهند. 
 تعدای از اسرایی که توسط افراد عبدالرب سیاف زندانی بودند با مرگ تدریجی جان دادند و تعدای هم با معامله پولی، به شکل نیمه جان آزادشدند. 
 عبدالرب سیاف مشارکت نیروهای خود در حادثه افشار را همیشه رد کرده‌است.
{"title": "حادثه افشار", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%AD%D8%A7%D8%AF%D8%AB%D9%87_%D8%A7%D9%81%D8%B4%D8%A7%D8%B1&oldid=35000086", "language": "fa"}