( : ؛ زاده ۱۵ فوریه ۱۹۲۳ – درگذشته ۱۸ ژوئن ۲۰۱۱) ارمنی‌تبار اهل و همسر و دگراندیش سرشناس بود. او مدیر بنیاد ساخاروف بود و در سال‌های پایانی زندگی‌اش در زندگی می‌کرد. او پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی نیز از منتقدان نظام جدید روسیه، بویژه نخست وزیر روسیه بود. 
 یلنا بونر با نام کوچک اصلی در خانواده‌ای از فعالان حزب کمونیست در زاده شد. پدر واقعی وی (به : ) نام داشت. پدرخوانده وی در دوران سرکوب در سال ۱۹۳۷ توسط بازداشت و در اعدام شد و مادرش که یهودی بود به مدت هشت در سال نزدیکی زندانی بود.
 او در طول زمانی که ۱۸ ساله بود، به عنوان پرستار ارتش شوروی خدمت کرد و دو بار زخمی شد. سپس در سال ۱۹۴۶ به عنوان یک کهنه‌سرباز معلول خدمتش را به طور افتخاری به پایان رساند. پس از جنگ از دانشگاه پزشکی لنینگراد دانش‌آموخته شد. بونر در سال ۱۹۵۵ به پیوست. او در سال ۱۹۷۲ پس از جدایی از حزب کمونیست، فعالیت در دفاع از حقوق بشر را آغاز کرد. در همان سال با فیزیکدان هسته‌ای و فعال حقوق بشر ازدواج کرد. 
 بونر پیشتر با ایوان سمیونوف ازدواج کرده بود و از او دارای دو فرزند بود.
 هنگامی که ساخاروف در سال ۱۹۷۵ برنده جایزه صلح نوبل شد، به دلیل ممنوعیت خروج از کشور، بونر که در به سر می‌برد، به نمایندگی از سوی همسرش در مراسم دریافت جایزه صلح نوبل در شرکت و جایزه را دریافت کرد. بونر در همان سال صندوقی را برای حمایت از فرزندان در اتحاد شوروی تشکیل داد. 
 بونر سال ۱۹۷۶ به‌عنوان یکی از اعضای مؤسس گروه «مسکو–هلسینکی» بیانیه آن را امضا کرد. هنگامی که ساخاروف در سال ۱۹۸۰ به شهری که به روی خارجیان بسته بود، تبعید شد، بونر ضمن نکوهش علنی این اقدام، با رفت‌وآمد به آن شهر و خارج کردن نوشته‌های ساخاروف، ارتباط او را با دنیای خارج حفظ کرد. در سال ۱۹۸۴ به اتهام تهدید نظام شوروی محکوم به پنج سال تبعید به گورکی شد. اما در دسامبر ۱۹۸۶ هر دوی آنها اجازه خروج و سفر به ایالات متحده را گرفتند. ساخاروف در سال ۱۹۸۹ درگذشت اما بونر به فعالیت‌های خود ادامه داد و بارها از نظام سیاسی روسیه انتقاد کرد. بونر در سال ۱۹۹۴ به عضویت ریاست درآمد اما بعدها در اعتراض به جنگ چچن از این کمیسیون استعفا داد. 
 یلنا بونر روز هجدهم ژوئن ۲۰۱۱ در سن ۸۸ سالگی در منزل خود در بر اثر درگذشت. پس از پایان مراسم ترحیم در ایالات متحده آمریکا، پیکر بونر بنا به وصیت او سوزانده شد و خاکسترش در در گورستان «وستریا کوفسکوی» در کنار مزار همسر، مادر و برادرش پراکنده شود.
{"title": "یلنا بونر", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%DB%8C%D9%84%D9%86%D8%A7_%D8%A8%D9%88%D9%86%D8%B1&oldid=34268995", "language": "fa"}