( : ) حکومتی بود که مابین سال‌های ۹۰۸ تا ۱۰۲۱ میلادی همزمان با حکومت در با تمدنی در اطراف و شهر حکمرانی می‌کردند. ، یا حاکم وقت منطقهٔ واسپوراکان، بود. 
 پس از استقلال ارمنستان، در اواخر سده نهم میلادی، چندین مرکز قدرت در کشور به وجود آمد که در ابتدا با حکومت مرکزی در کشمکش بودند اما در نهایت حکومتی فدرال تشکیل دادند. یکی از این مراکز قدرت، که در ابتدا خواستار جدایی از حکومت مرکزی و تشکیل پادشاهی مستقل بود، حکومت ، در منطقهٔ ، بود.
 از منطقه بخشی از بود. در آن بخشی از قلمرو و ساتراپ‌نشین ارمنستان شد.
 از واسپوراکان یکی از ایالت‌های ارمنستان کبیر شد. سپس آن منطقه بخشی از شد. پس از تقسیم ارمنستان در سال ۳۸۷ میلادی به دو بخش غربی و شرقی، به تبع آن واسپوراکان هم به بخش شرقی یعنی پیوست.
 در سده هشتم تحت کنترل اعراب قرار گرفت ولی در سال ۸۸۴ میلادی با ظهور ارمنستان توانست از زیر سلطه اعراب رهایی پیدا کند.
 در سال ۹۰۸ میلادی، گاگیک آرزرونی، یا گاگیک یکم واسپوراکان حاکم وقت منطقهٔ واسپوراکان، در شمال ، استقلال منطقهٔ تحت تسلط خود را اعلام کرد و مدعی پادشاهی بر کل ارمنستان شد. این اتفاق سبب آغاز کشمکش با حکومت مرکزی شد که تا سال ۹۴۳ میلادی ادامه یافت. گاگیک متعاقب اعلام استقلال، را به منزلهٔ مرکز حکومت خود برگزید و به مانوئل، معمار معروف ارمنی، دستور بنای مجموعه‌هایی از کاخ‌ها را داد.
وی، که قصد داشت رهبری مذهبی ارمنستان را به جزیرهٔ آختامار منتقل سازد، به معمار خود دستور داد تا در کنار کاخ‌ها کلیسایی نیز بنا کند.
 پس از فتح آن منطقه توسط ، توسط تسخیر شد و چندین بار توسط و دست به دست شد تا این که در سده سیزدهم تحت کنترل قرار گرفت.
 بعدها واسپوراکان مورد تاخت و تاز قرار گرفت، تا این که توسط اشغال شد.
{"title": "پادشاهی واسپوراکان", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D9%BE%D8%A7%D8%AF%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C_%D9%88%D8%A7%D8%B3%D9%BE%D9%88%D8%B1%D8%A7%DA%A9%D8%A7%D9%86&oldid=35080405", "language": "fa"}