(زاده ۱۲ فروردین ۱۲۹۹ – درگذشته ۱۰ شهریور ۱۳۹۷) بنیان‌گذار و سرویراستار ، بنیان‌گذار مرکز مطالعات و بازنشستهٔ مطالعات ایرانی در بود.
 او نخستین ایرانی است که پس از در به مرتبهٔ استادی رسید. از آغاز نزدیک به ۴۰ و ۳۰۰ نویسنده از سراسر آمریکا، و با یارشاطر همکاری داشته‌اند. یارشاطر سه مجلد از را هم بر عهده داشته و نویسندهٔ شانزده جلد کتاب است. 
 احسان یارشاطر دانش‌آموختهٔ دورهٔ در و نیز دانش‌آموختهٔ دورهٔ دکترا ایرانی در بود. او از شاگردان ایرانیِ و به‌شمار می‌آید. یارشاطر در سال ۲۰۱۵ را دریافت کرد.
 احسان یارشاطر در ۱۲ فروردین ۱۲۹۹ برابر با ۱ آوریل ۱۹۲۰ میلادی در یک خانوادهٔ اهل در زاده شد. پدرش «هاشم»، بود که به امور دنیوی توجه نداشت و حواسش مشغول بود. مادرش «روحانیه میثاقیه» در زمان خود زنی بود. می‌آموخت و با صدایی گیرا مناجات می‌خواند. به‌همین دلیل به گردهمایی‌های بهاییان دعوت می‌شد. در همدان او ابتدا به یهودیان فرانسوی و سپس به بهائیان رفت و تا کلاس دوم تحصیل کرد. در سال ۱۳۰۵ یا ۱۳۰۶ به دلیل شغل پدرش به رفتند. پس از دو سال و نیم از آنجا به رفتند. وضع مالی پدر او خوب نبود و اجاره‌نشین بودند. پدر او که از طرفداران بود کمی اسپرانتو به احسان آموخت. چنان‌که وقتی مادرش برای زیارت به سفر کرده‌بود به فارسی و اسپرانتو برایش نامه نوشت. در کلاس هفتم بود که مادرش به دلیل مرض و یک سال بعد پدرش به دلیل درگذشتند. یارشاطر خود در بزرگسالی هیچ پیوندی با آیین بهایی نداشت. 
 احسان یک خواهر (نورانیه) و دو برادر (اسماعیل و رضوان الله) داشت که پس از مرگ پدر و مادر، هرکدام از آنها به یکی از خویشان سپرده شدند. احسان دو سال نزد خود ( ) زندگی کرد. در همین زمان، به‌گفتهٔ خودش دو بار سعی کرد با خوردن خودکشی کند. اما دیگران به موضوع پی برده و مانع این کار شدند. همبازی‌های او در این دوره پسردایی‌هایش به نامهای و هدایت بودند. 
 
خواهر او نورانیه در سال ۱۳۶۰ در تهران کشته شد. 
یارشاطر در پانزده سالگی خانهٔ دایی را ترک کرد و با پشتوانهٔ مالی اندکی که برادر بزرگ‌ترش در اختیار او نهاده‌بود به رفت و از رئیس بازرسی آن‌جا درخواست مساعدت جهت ادامهٔ تحصیل کرد. او می‌گوید: «گفتم که می‌خواهم تحصیل کنم، ولی امکانات و وسایلش را ندارم. پدر و مادرم فوت کرده‌اند و کسی مسئول زندگی من نیست». از آنجا که «قانون تأسیس دانشسراهای مقدماتی» در همان سال تصویب شده بود و نخستین کلاس در همان محل مؤسسه بود، یارشاطر به دانشسرا معرفی شد. اما چون گواهی پایان کلاس نهم نداشت دانشسرا او را ثبت نام نکرد؛ ولی به درخواست یارشاطر به او شش ماه مهلت دادند و او توانست گواهی کلاس نهم را بگیرد. در نتیجه، به ادامهٔ تحصیل پرداخت و در نهایت، را در دبیرستان‌های تربیت و شرف و سپس، به پایان رسانید. پس از آن به خاطر امتیاز در امتحانات دانشسرای مقدماتی، گرفت و به دانشگاه تهران رفت. یارشاطر در رشتهٔ زبان و ادبیات فارسی ثبت نام کرد و در سال ۱۳۲۱ خورشیدی موفق به دریافت مدرک شد. سپس در دبیرستان علمیه تهران به آموزگاری پرداخت و یک سال بعد به دعوت به معاونت دانشسرای مقدماتی تهران منصوب شد. در همان سال ۱۳۲۱ در مقطع دکترا رشته ادبیات زبان فارسی نام‌نویسی کرد و رسالهٔ دکترای خود را با عنوان «شعر فارسی در نیمهٔ دوم قرن نهم» در سال ۱۳۲۶ با راهنمایی به پایان برد. پس از گرفتن درجهٔ دکترا در سال ۱۳۲۶ به دانشیاری زبان و ادبیات فارسی در برگزیده شد؛ ولی در همان سال بورس یک ساله‌ای از برای ادامهٔ مطالعه در رشتهٔ دریافت کرد و به رفت. پس از آشنایی با به‌جای آموزش و پرورش، به پژوهش در زمینهٔ زبان‌های باستانی ایران پرداخت. از استادان و از مشوقین وی برای مطالعهٔ ادبیات و زبان باستانی ایران بود. یارشاطر در ، نزد هنینگ و زبان‌های باستانی ایران را فراگرفت. در سال ۱۳۳۱ از دانشگاه لندن درجهٔ و در سال ۱۳۳۹ درجهٔ دکترا گرفت. موضوع رسالهٔ وی تحت عنوان «زبان جنوبی» دربارهٔ این بود که زبان زبان تاتی بوده‌است. دفاعیهٔ دکترا وی طبق قرار قبلی، در و همزمان با تشکیل کنگرهٔ خاورشناسی ۱۹۶۰ با شرکت هنینگ، و برگزار شد. 
 در سال ۱۳۳۲ پس از بازگشت به ایران به سمت « کرسی زبان اوستا و فارسی باستان» منصوب شد و تا سال ۱۳۳۷ در این سمت باقی ماند. پس از بازنشسته‌شدن ابراهیم پورداوود، جایگاه استادی او «فرهنگ ایران باستان» به یارشاطر واگذار شد. ضمناً به دعوت به همکاری با پرداخت و مدت کوتاهی در غیاب خانلری ادارهٔ قسمتی از سال پنجم آن را به عهده داشت. 
 مقالهٔ اصلی: 
یارشاطر پس از آنکه آگاه شد در ۶۰۰ اثر برگزیدهٔ ادبیات غربی و چاپ شده‌اند موسسه‌ای برای برگردان و نشر ادبیات غربی و جهان در ایران راه‌اندازی کرد. با توجه به کمبود برگردان‌های منظم و درخور اعتماد از آثار ادبی عمدهٔ جهان، با کمک که در آن زمان رئیس املاک و مستغلات پهلوی بود، در سال ۱۳۳۳ را بنیان نهاد. حوزهٔ فعالیت بنگاه به‌تدریج گسترش یافت و علاوه بر ادبیات خارجی، مجموعه نوشته‌های فارسی، ایران‌شناسی، آثار فلسفی، ادبیات برای جوانان، خواندنی‌های کودکان و آئینهٔ ایران و چند مجموعهٔ دیگر در آن بنگاه چاپ و منتشر شد. بنگاه برای نخستین‌بار اصول و ویراستاری را در برگردان‌ها معمول کرد. در مجموعهٔ نوشتارهای فارسی، متن انتقادی عده‌ای از آثار شعر و نثر فارسی به طبع رسید و در مجموعهٔ ایران‌شناسی، برگردان عدهٔ زیادی از آثار خاورشناسان غربی و نیز مورخان اسلامی دربارهٔ ایران به فارسی برگردان شدند و نخستین بار مجموعه‌های جداگانه‌ای برای دانش‌آموزان و کودکان منتشر شدند. او از همان ابتدا شرط عدم دخالت دربار در این بنگاه را با اسدالله علم در میان گذاشت. مقالهٔ اصلی: در سال ۱۳۴۷ به پیشنهاد یارشاطر و با بودجه ۲ میلیون دلاری ایران کار تدوین دانشنامه ایرانیکا آغاز شد. پس از انقلاب ۱۳۵۷ بودجه ایرانیکا قطع شد و با تلاش‌های یارشاطر انسانی آمریکا عهده‌دار هزینه‌های ایرانیکا شد. احسان یارشاطر برای تأمین هزینه‌های ایرانیکا بخشی از مجموعه آثار تاریخی خود را به ارزش ۳ میلیون به فروش رساند که بعضی از این آثار اکنون در هستند. 
 در نیویورک مرکز ایران‌شناسی را بنیاد نهاد. او کتابخانهٔ را خرید و همراه با کتابخانهٔ خودش به این مرکز بخشید. یارشاطر در آمریکا تلاش کرد تا آثار کلاسیک ادبیات ایران به زبان‌های غربی و برگردان شوند. 
 یارشاطر شنبه ۱۰ شهریور ۱۳۹۷ در کالیفرنیا درگذشت. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 .
 
 
 .
{"title": "احسان یارشاطر", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%A7%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D9%86_%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%B7%D8%B1&oldid=35029406", "language": "fa"}