در اصطلاح (ترازشناسی شعر) به هریک از میزان‌ها یا افاعیل، یا می‌گویند؛ مانند فَعولُن، مَفاعیلُن، فاعِلاتُن، مُستَفعِلُن، مَفاعِلَتُن.
 پایهٔ عروضی، مجموعی از چند هجا (حداکثر ۴ و به‌ندرت ۵ هجا) است.
 دو گونهٔ اصلیِ پایه عبارت است از:
 
 در علم ، اساس وزن بر سه حرفِ «ف» و «ع» و «ل» قرار دارد، و واژگان بر اساس هجایی که دارند، به سه دسته تقسیم می‌شوند به نام‌های (۱) سبب، (۲) وَتَد، (۳) فاصله. این طبقه‌بندی افاعیل را مدار اوزان می‌نامند.
 
 عروضیان، نشانه‌هایی را نیز برای هجاها در نظر گرفته‌اند؛ مثلاً سبب خفیف که دارای ۱ حرف متحرک و ۱ ساکن است، شبیه عدد ۱۰، و برای سبب ثقیل که ۲ حرف متوالی دارد، شبیه عدد دو صفر قرار داده‌اند. برای وتد مقرون نشانه‌ای شبیه عدد ۱۰۰ و برای وتد مفروق (که متحرک + ساکن + متحرک است) علامتی شبیه عدد ۰۱۰ در نظر گرفته‌اند. همچنین برای فاصلهٔ صغری (که ۳ متحرک + ۱ ساکن است) نشانه‌ای شبیه عدد ۱۰۰۰، و برای فاصلهٔ کبری (۴ متحرک و ۱ ساکن) نشانه‌ای شبیه عدد ۱۰۰۰۰ را وضع کرده‌اند.
 با توجه به نشانه‌های انحصاری، پایه‌ها (ارکان) یادشده عبارتند از:
 
 
 
 
 
 
 
 اجزای سازندهٔ ارکان:
{"title": "پایه (عروض)", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D9%87_(%D8%B9%D8%B1%D9%88%D8%B6)&oldid=24359962", "language": "fa"}