یک شخصیت داستانی خیالی است که توسط نویسنده انگلیسی خلق شد. هولمز با اشاره به خود به عنوان «کارآگاه مشاور» در داستان‌ها و مهارت‌های ویژه خود از جمله مشاهده دقیق، علم پزشکی قانونی، و استدلال منطقی مشهور است. شخصیت داستانی شرلوک هولمز نخستین بار در سال ۱۸۸۷ میلادی توسط سر ساخته و پرداخته شد و در کتاب‌ها مطرح شد شرلوک هلمز از شخصیت الهام گرفته شده‌است. در نهایت چهار رمان و ۵۶ از شرلوک هولمز باقی مانده.
 اگرچه شرلوک هولمز اولین کارآگاه تخیلی نیست اما بهترین کارآگاه تخیلی است او در کتاب به عنوان «شناخته شده‌ترین شخصیت خیالی» در تاریخ ثبت شده‌است. محبوبیت و شهرت هولمز به گونه‌ای است که بسیاری معتقدند او خیالی نیست بلکه فردی واقعی است. 
 نام او را در ترجمه‌های فارسی اغلب «شرلوک هولمز» یا «شرلوک هلمز» نوشته‌اند. ، مترجم برجسته و مترجم «ماجراهای شرلوک هولمز؛ کارآگاه خصوصی»، ضبط صحیح نام وی در را «شِرلاک هومز» ذکر کرده‌است. 
 معروف بودن هولمز به خاطر قدرت استثنایی او در مشاهده جزئیات و استنتاج منطقی بر اساس آن است، قدرتی که وی را بدون شک معروفترین کارآگاه تخیلی جهان و یکی از مشهورترین مخلوقات داستانی همه اعصار ساخته‌است و علاوه بر همراه همیشگی او « » و مأموران خواننده را نیز به حیرت وامی‌دارد. نام کامل او ویلیام شرلوک اسکات هولمز است. شرلوک هولمز در داستان‌های اصلی هیچگاه خود را کاراگاه خصوصی نخوانده، بلکه به عنوان کارگاه مشاور خود را می‌خواند و در نوع خود تک است.
 شرلوک هولمز، در روز ششم ژانویه ۱۸۵۴ در روستایی به نام مایکرافت (که اتفاقاً نام برادر بزرگ‌تر وی نیز هست) در ایالت یورکشایر به دنیا می‌آید. وقتی بزرگ می‌شود به می‌رود و اولین معمای جنایی خود را (به نام راز کشتی گلوریا اسکات) در ۲۰ سالگی حل می‌کند. وی پس از گذراندن تحصیلات دانشگاه و فارغ‌التحصیل شدن تصمیم می‌گیرد به عنوان یک کارآگاه خصوصی به کار بپردازد و خدمات خود را به مراجعینش ارائه دهد که همین مشغله اصلی و منبع تأمین معاش وی در بیست و سه سال بعد می‌گردد. شرلوک هولمز، در داستان « » با واتسن آشنا می‌شود و هر دو باهم، در خانه‌ای به شماره پلاک ۲۲۱ب واقع در خیابان «بیکر»، ساکن می‌شوند. بیشتر داستان‌های شرلوک هولمز، از زبان دکتر واتسن، بازگو می‌شوند و نویسنده از شیوه مقابله کردن هوش و ذکاوت تیز هولمز در برابر قوه هوش ضعیفتر واتسن، بهره جسته و به این طریق برتری فکری کارآگاه مشهور را بهتر نشان می‌دهد. 
 کارآگاه «لسترید (یا لستراد)» و «گرگسن» از اسکاتلندیارد، هرگاه راه اشتباهی را، در حل مسائل می‌روند به شرلوک هولمز مراجعه می‌کنند و او مسیر درست را به آنان نشان می‌دهد.
 بزرگ‌ترین دشمن او شریر بود که طی درگیری با شرلوک هولمز در آبشار رایشنباخ سوئیس کشته شد. 
 نا گفته نماند که زندگی شرلوک هلمز بی شباهت با زندگی یک کاراگاه واقعی به اسم جروم کامینادا نیست 
 از مجموعه داستان‌های شرلوک هولمز، ترجمه‌های متعددی به زبان فارسی انجام شده‌است. اولین بار در سال ۱۲۸۳ هجری شمسی، یک شاهزادهٔ قاجار به نام عبدالحسین میرزا مؤیدالدوله، رمان «پلیس لندن» که ترجمه‌ای وفادارانه از «اتود در قرمز لاکی» بود را منتشر کرد. با این حال تا به امروز شاخص‌ترین ترجمهٔ شناخته شده از داستان‌های هولمز به ترجمهٔ بوده که طی چهار جلد در مجموعهٔ از سوی منتشر شده‌است. 
 نیز داستان‌های بلند شرلوک هولمز شامل: ، ، ، ، و را ترجمه و توسط انتشارات کارآگاه وابسته به به چاپ رسانده‌است. 
 در بهار و تابستان ۱۳۹۴، رمان درنده باسکرویل به ترجمه و گرافیک نوید فرخی و میلاد روحی طی شش شماره در مجله سرنخ همشهری به چاپ رسید.
 
 
 
 
 داستان‌های کوتاه ابتدا در مجله‌ها چاپ شده بعداً جمع‌آوری شدند
 
 
 
 
 
 پس از مرگ سر آرتور کانن دویل، نویسندگان متعددی سعی کردند راه وی را ادامه دهند و داستان‌های شرلوک هولمز بنویسند. از جملهٔ این نویسندگان، پسر نویسندهٔ اصلی، یعنی بود که به همراه جان دیکسون کار (از نویسندگان شهیر ) مجموعه‌ای را تحت عنوان به چاپ رساند. این مجموعه به همراه آثار اقتباسی دیگری از توسط به فارسی ترجمه شده‌است. سپس آدریان کانن دویل شش داستان دیگر از شرلوک هلمز را به تنهایی تحت عنوان شاهکارهای شرلوک هلمز به چاپ رساند که آن را نیز دکتر رامین آذربهرام به فارسی ترجمه کرد
از نکات جالب اقتباس‌های آدریان این است که در هر داستان کوتاه نقل قولی از مجموعه اصلی شرلوک هلمز که اشاره به پرونده مورد بحث دارد را آورده‌است، به عبارت دیگر در مجموعه اصلی صرفاً به نام پرونده یا ماجرایی اشاره شده و آدریان آن ماجرا را به رشته تحریر درآورده است و بدین گونه نقشی در گسترش دنیای شرلوک هلمز ایفا کرده‌است.
کتاب «شرلوک هولمز » به عنوان اولین رمان اقتباسی شرلوک هولمز نوشتهٔ به ترجمهٔ در انتشارات ایران‌بان منتشر شده‌است. دومین رمان اقتباسی شرلوک هلمز از همین نویسنده نام داشت که همانند توسط ترجمه و در انتشارات ایران‌بان منتشر گردید. 
 همچنین کتاب نوشتهٔ به ترجمهٔ توسط انتشارات MX Publishing(ناشر داستان‌های اقتباسی شرلوک هولمز) به زبان فارسی ترجمه شده‌است. 
 در دی ۱۳۹۶ نیز مجموعهٔ «ادبیات پلیسی امروز جهان» را منتشر کرد که شامل چند زیرمجموعه است. «کتابخانهٔ شرلوک هولمز» یکی از این زیرمجموعه‌هاست و از پارودی‌ها (نقیضه‌ها) و پاستیش‌های (آثار تقلیدی وفادار به اصل) الهام گرفته شده از پرسوناژ محبوب و پرآوازهٔ آرتور کانن دایل و شخصیت‌های مثبت و منفی مرتبط با او را شامل می‌شود. از جمله آثار منتشرشده در این مجموعه رمان «شرلوک هولمز علیه دراکولا» و «دکتر جکیل و آقای هولمز» هر دو نوشتۂ لورن دی. استلمن و ترجمۂ نیما م. اشرفی است.
 کتاب «Sherlock Holmes is like» سال ۲۰۱۸ به کوشش انتشارات wildsidepress در آمریکا منتشر شد. این اثر به معرفی ۶۰ کاراکتر ادبی که از منظر شخصیتی به هولمز شباهت دارند می‌پردازد. در این کتاب، صادق ممقلی داروغه اصفهان هم به عنوان شرلوکِ ایرانی معرفی شده‌است. مقالهٔ صادق ممقلی در این کتاب را نوید فرخی، از مترجمان شرلوک هولمز به فارسی نوشته‌است. 
 دیگر اقتباس‌ها به شرح زیر هستند:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 مجموعه سریال های کوتاه (به روسی: Приключения Шерлока Холмса и доктора Ватсона) ساخت کشور روسیه است که در ۵ فصل (۲ الی ۳ قسمتی) و مجموعاً ۱۱ قسمت در سال های ۱۹۷۹ تا ۱۹۸6 پخش شد. در این مجموعه در نقش شرلوک هولمز و در نقش دکتر واتسن به ایفای نقش پرداختند. این مجموعه همچنین اولین اقتباس تلویزیونی از شرلوک هولمز به بود. 
 سریال (به انگلیسی: The Adventures of Sherlock Holmes) سریال بریتانیایی ساخت شبکه گرانادا است که در ۷ فصل و مجموعاً ۴۱ اپیزود در سال‌های ۱۹۸۴ تا ۱۹۹۴ پخش شد. در این سریال در نقش شرلوک، (در فصل اول) و در نقش جان واتسن، در نقش آیرین آدلر و در نقش مایکرافت هولمز به ایفای نقش پرداختند. 
از اوایل دهه ۷۰ شمسی شبکه‌های مختلف صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران اقدام به پخش مجموعه‌های شرلوک هولمز تولید تلویزیون گرانادا کرده‌اند. در این مجموعه بازیگر انگلیسی در نقش هولمز و و به ترتیب در نقش دکتر واتسن ایفای نقش کرده‌اند (دیوید برک فقط در سری اول حضور دارد). تهیه‌کنندگی این مجموعه‌ها را عمدتاً انجام داده‌است. این مجموعه‌ها به صورت متناوب از تلویزیون پخش شده‌است و یکی از علل اصلی آشنایی توده مردم ایران با شخصیت شرلوک هولمز و دکتر واتسن بوده‌است. حتی افرادی که کتاب‌های او را نخوانده‌اند و نمی‌دانند نویسنده داستان‌های شرلوک هولمز چه کسی بوده‌است و چه بسا اصلاً اطلاع نداشته باشند که شرلوک هولمز یک شخصیت داستانی است، به دلیل پخش این مجموعه‌ها با وی و کارهایش آشنایی پیدا کرده‌اند؛ و گرایش عام مردم ایران به سمت رسانه‌های شفاهی تا خواندن کتاب نیز در این امر (شناخت وی از طریق سریال‌هایش) بی تأثیر نبوده‌است. بسیاری معتقدند که جرمی برت بهترین بازیگر در نقش شرلوک هلمز بوده‌است.
 اولین اقتباس مدرن از شرلوک هلمز، (به انگلیسی: Sherlock) ساخت در سال‌های ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۷ و در ۴ فصل و ۱۵ اپیزود با هنرنمایی و در نقش‌های شرلوک هولمز دکتر جان واتسن بوده‌است. 
 سریال (به انگلیسی:Elementary) سریال آمریکایی ساخت از دیگر اقتباس‌های مدرن از شرلوک هولمز است که در ۷ فصل و ۱۵۴ اپیزود در سال‌های ۲۰۱۲ الی ۲۰۱۹ از این شبکه پخش شد. در این سریال در نقش شرلوک، در نقش جوآن ، آیدین کویین در نقش کاپیتان گرگسن و در نقش به ایفای نقش پرداختند. گفتنی است در این سریال برای اولین بار در اقتباس‌های مختلف یک زن در نقش واتسن، دوست و همراه همیشگی شرلوک ظاهر شد. جیمز موریارتی دشمن اصلی شرلوک نیز برای اولین بار در قامت یک زن نمایش داده شد که در عین حال یادآور شخصیت در مجموعه‌های شرلوک هولمز نیز بود. 
 سریال (به روسی: Шерлок Холмс) سریال ساخت کشور روسیه است که در ۱ فصل و ۸ اپیزود در سال ۲۰۱۳ پخش شد. در این سریال در نقش شرلوک و در نقش واتسن به ایفای نقش پرداختند. در این اقتباس برخلاف داستان اصلی و اقتباس‌های رایج، شرلوک هولمز از مهارت نوازندگی و مبارزهٔ خوبی برخوردار نیست. همچنین مایکرافت هولمز نیز برادر دوقلوی شرلوک است که خود ایگور پترنکو نقش او را بازی کرده‌است. 
 سریال (به ژاپنی: ミス・シャーロック Miss Sherlock) سریال ژاپنی محصول مشترک و است که در ۱ فصل و ۸ اپیزود در سال ۲۰۱۸ پخش شد. در این سریال در نقش شرلوک و در نقش واتو به ایفای نقش پرداختند. این اولین بار در اقتباس‌های مختلف بود که یک زن به عنوان شخصیت شرلوک ظاهر می‌شد. واتسن و پروفسور موریارتی نیز در این سریال زن هستند. 
 در هالیوود تاکنون فیلم‌های متعددی از شخصیت خیالی شرلوک هولمز ساخته شده‌است. 
 در سال های ۱۹۳۹ تا ۱۹۴۶ مجموعه فیلم هایی از شرلوک هولمز ساخته شد. این مجموعه فیلم ها با بازی در نقش شرلوک هولمز، با استقبال زیادی مواجه شد به طوری که بسیاری قبل از جرمی برت وی را بهترین شرلوک هولمز و شبیه ترین فرد به شخصیت ارائه شده در کتب می‌دانند. در این مجموعه فیلم ها همچنین در نقش دکتر واتسن و در نقش پروفسور موریارتی به ایفای نقش پرداختند. 
 در سال ۱۹۷۶ فیلم سینمایی «راه حل هفت درصدی» (به انگلیسی: The Seven-Per-Cent Solution) با اقتباس از کتابی به همین نام نوشته (منتشر شده در سال ۱۹۷۴) ساخته شد. در این فیلم در نقش شرلوک هولمز، در نقش دکتر واتسن، در نقش و در نقش پروفسور موریارتی به ایفای نقش پرداختند. 
 در دو فیلمی که به کارگردانی در سال ۲۰۰۹ و ۲۰۱۱ ساخته شده، در نقش شرلوک هلمز و در نقش دکتر واتسن نقش آفرینی کرده‌اند. 
 در سال ۲۰۱۵، فیلم سینمایی « » به کارگردانی ساخته شد. در این اقتباس متفاوت از آثار شرلوک هولمز، در نقش کاراگاه افسانه‌ای بازی می‌کند. 
 در سال ۲۰۱۸، فیلم سینمایی کمدی-معمایی (به انگلیسی: Holmes & Watson) به کارگردانی ساخته شد که در واقع پارودی بر داستان شرلوک هولمز سر آرتور کانن دویل بود. در این فیلم در نقش شرلوک، در نقش واتسن و در نقش پروفسور موریارتی به ایفای نقش پرداختند. این فیلم در برنده چهار جایزه از جمله بدترین کارگردانی، بدترین فیلم، بدترین بازیگر مکمل مرد و بدترین پیش‌درآمد، دنباله یا بازسازی شد. 
 در سال ۲۰۲۰، فیلمی با محوریت خواهر کوچک شرلوک هولمز تحت عنوان (به انگلیسی: Enola Holmes) به کارگردانی هری بردبایر ساخته شد که در آن در نقش انولا، در نقش شرلوک هولمز، در نقش و در نقش یودوریا هولمز ایفای نقش کردند. 
 از جمله انیمیشن‌هایی که بر اساس شخصیت و داستان‌های شرلوک هولمز ساخته شده یا از این شخصیت در آنها استفاده شده‌است، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
{"title": "شرلوک هولمز", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%B4%D8%B1%D9%84%D9%88%DA%A9_%D9%87%D9%88%D9%84%D9%85%D8%B2&oldid=35102459", "language": "fa"}