(نماد : ) که از نظر سبکی در میان انواع سومین است، نوعی است. کوارک شگفت را می‌توان درون یافت که متشکل از کوارک هستند. نمونه‌هایی از هادرون‌هایی که شامل کوارک شگفت هستند، عبارت‌اند از : ( )، ( ) و ( )
 این کوارک به همراه ، دوم ماده را تشکیل می‌دهند و آن e- و جرمی برابر دارد.
 
مانند سایر کوارک‌ها، کوارک شگفت یک است و با هر ۴ برهم‌کنش دارد. آن نامیده می‌شود (گاهی به آن یا فقط هم گفته می‌شود) که تنها تفاوتش با کوارک شگفت در این است که برخی از ویژگیهای آن مقدار برابر با علامت مخالف با کوارک شگفت دارد.
 نخستین ذره حاوی کوارک شگفت در سال ۱۹۴۷ کشف شد (کائون)، اما وجود کوارک شگفت (به همراه و ) در سال ۱۹۶۴ توسط و برای توضیح روش طبقه‌بندی پیشنهاد شد. این کوارک نخستین بار به صورت تجربی در سال ۱۹۶۸ در و در آزمایش کشف شد.
 کوارک شگفت سازنده زیر است:
 
 
 
 
 
 
 در اوایل دوران پیدایش (در نیمه اول قرن بیستم)، چنین پنداشته می‌شد که مانند ، و هستند. اما با کشف هادرون‌های جدید، از چند ذره در اوایل دهه ۱۹۳۰ و ۱۹۴۰، در دهه ۱۹۵۰ به چند دوجین ذره گسترش یافت. رابطه میان هریک از این ذرات تا سال ۱۹۶۱ نامشخص بود تا اینکه در این سال 
 
و 
 
(هر یک به‌طور جداگانه) روش یا به عبارت فنی‌تر، را برای طبقه‌بندی ذرات پیشنهاد دادند.
 این طرح طبقه‌بندی هادرون‌ها را به چندقلوهای تقسیم می‌نمود اما پایه فیزیکی پشت این طبقه‌بندی، مشخص نبود. در سال ۱۹۶۴، 
 
و 
 
(مستقل از یکدیگر)، راپیشنهاد دادند که در آن زمان تنها از کوارک بالا، و شگفت تشکیل می‌شد.
 
اما با اینکه مدل کوارک راه هشت‌گانه را توضیح می‌داد، هیچ‌گونه شواهد تجربی مبنی بر وجود آن در دست نبود تا اینکه در سال ۱۹۶۸ در آزمایشگاه ملی شتاب‌دهنده اسلاک، این اتفاق افتاد.
 
آزمایش‌های نشان داد که پروتون زیرساختاری دارد و از سه ذره بنیادی دیگر تشکیل شده‌است و مدل کوارک را تأیید نمود.
 
ابتدا افراد در پذیرش این سه ذره به عنوان کوارک بی‌میل بودند و توصیف پارتون را ترجیح می‌دادند،
 
اما با گذشت زمان نظریه کوارک مورد پذیرش قرار گرفت.
{"title": "کوارک شگفت", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%DA%A9%D9%88%D8%A7%D8%B1%DA%A9_%D8%B4%DA%AF%D9%81%D8%AA&oldid=35058307", "language": "fa"}