(متولد ۱۷۶ در و درگذشته در )، موسیقی‌دان ایرانی‌تبار بود. شهرت وی به خاطر ابداع پرده‌ای در کوک سازهای موسیقی ایرانی است که به «وسطای زلزل» معروف است.
 زلزل در سال ۱۷۶ قمری در کوفه به دنیا آمد. وی نوازندهٔ (عود) بود و آواز نمی‌خواند. 
 منصور زلزل برادر زن ، موسیقی‌دان شهیر ایرانی بود که در دربار به جایگاه والایی رسید. زلزل زمانی که موصلی آواز می‌خواند با ساز او را همراهی می‌کرد. او را مخترع بربط‌های شبوط‌مانند می‌دانند (شبوط نام عربی ماهی است، و منظور از بربط‌های شبوط‌مانند بربط‌هایی است که کاسه یا شکم بزرگی دارند). او در این سازها از پرده‌ای جدید استفاده می‌کرد که به «وسطای زلزل» معروف شد. 
 زلزل از جوانمردان بود و از پول‌هایی که به دست می‌آورد به نیازمندان کمک می‌کرد. آب‌انبار زلزل ( ) در بغداد نیز از موقوفات او بوده‌است. 
 زمانی که به خلافت رسید، بر زلزل خشم گرفت و او را ده سال به زندان انداخت. زمانی که زلزل از زندان آزاد شد موهایش سپید و خودش فرتوت شده بود و چند سال بعد در بغداد درگذشت. 
 مقالهٔ اصلی: در آن زمان، نام‌هایی برای توصیف فواصل بین نت‌ها به کار می‌رفته، از جمله «زائد» (دارای مقادیر متفاوت)، «سبابه» (نواخته شدن با )، «وسطا» (نواخته شدن با )، «بِنصِر» (نواخته شده با )، و «خِنصِر» (نواخته شده با )، اما این نام‌های معرف یک مشخص نبوده‌اند و متناسب با انگشتان دست نوازنده تعریف می‌شده‌اند. تحقیقات حاکی از آن است که سبابه به فاصلهٔ ، بنصر به و خنصر به اشاره داشته که هیچ‌کدام ریزپرده‌ای نیستند. زائد نیز به فاصلهٔ (با ) اشاره داشته که همان فاصلهٔ «مجنب» است. اما وسطا به یک فاصلهٔ ریزپرده‌ای اشاره می‌کرده‌است.
 تا پیش از زلزل، در مورد موقعیت دقیق «وسطا» اختلاف بود؛ برخی به «وسطای قدیم» (با نسبت بسامد ۳۲:۲۷ یا همان ، تقریباً معادل ۲۹۴ از سیم آزاد یا «مطلق») را به کار می‌بردند و برخی «وسطای فارسی» (با نسبت بسامد ۸۱:۶۸ تقریباً معادل ۳۰۳ سنت، یعنی نزدیک به ). زلزل، اندازهٔ جدیدی برای فاصلهٔ وسطا معرفی کرد که مطابق متون تعریفی که در آورده، نسبت بسامد ۲۷:۲۲ را دارد (یعنی فاصلهٔ آن با مطلق تقریباً برابر با ۳۵۵ سنت است، معادل ). فاصلهٔ دیگری را برای وسطای زلزل مناسب می‌دانست (نسبت بسامد ۳۹:۳۲، تقریباً برابر با ۳۴۳ سنت). 
 زلزل یک قرن و نیم پیش از فارابی می‌زیست و اولین اثر مکتوبی که وسطای زلزل را شرح می‌دهد، فارابی است. با این حال، برکشلی معقتد است که استفاده از فواصل ریزپرده‌ای (نظیر ) دست کم از پنج قرن پیش از فارابی مرسوم بوده‌است و وسطای زلزل اولین نمونه از این دست نبوده‌است.
{"title": "منصور زلزل", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D9%85%D9%86%D8%B5%D9%88%D8%B1_%D8%B2%D9%84%D8%B2%D9%84&oldid=33803581", "language": "fa"}