یک مقوله مباحثه در و است. 
 تنوع وسیعی از براهین له و علیه وجود خدا را می‌توان تحت عنوان ، ، تجربی، (subjective) یا دسته‌بندی کرد. در مناسبات فلسفی، سؤال وجود خدا زمینه‌های (طبیعت و گستره ) و (مطالعه طبیعت هستی، وجود، و واقعیت) و تئوری ارزش را (از آن جا که برخی تعاریف خدا شامل «کمال» (perfection) هستند) در بر می‌گیرد. 
 در باب وجود خدا با و آغاز می‌شود، کسانی که براهینی ساختند که حالا تحت عنوان دسته‌بندی می‌گردند. دیگر براهین برای وجود خدا توسط پیش‌نهاده شده‌ است، کسی که نخستین برهان هستی‌شناختی را فرمول‌بندی کرد؛ هم‌چنین توسط و ، کسانی که نسخه‌های خوشان از برهان کیهان‌شناختی (به ترتیب و ) را ارائه کردند؛ هم‌چنین توسط کسی که گفت وجود خدایی خیرخواه به لحاظ منطقی ضروری است، برای این که شواهد حواس معنا‌مند باشند. برای یک حس الوهیت (sensus divinitatis) استدلال کرد، که به هر انسان معرفت وجود خدا را می‌دهد. براهین له وجود خدا را ناکافی، در اشتباه، یا تحت ارجحیت براهین علیه وجود خدا می‌بینند، در حالی که برخی ادیان همچون امکان الهه‌ای خلق‌کننده را رد می‌کنند. فلاسفه‌ای که براهینی علیه وجود خدا ارائه داده‌اند، شامل ، ، ، ، ، ، ، ، و می‌شوند.
 مسئلهٔ وجود خداوند همواره به عنوان یکی از سرفصل‌های مهم کاوش‌های مطرح بوده‌است، و در طول تاریخ، فلاسفهٔ متعلق به مشرب‌های فکری مختلف، به بیان و سنجش استدلال‌هایی له یا علیه وجود خدا پرداخته‌اند. 
 می توان گفت که برهانی برای اثبات خدا وجود دارد یا برعکس برهانی برای رد وجود خدا وجود دارد و عده ای هم براین باورند که وجود خدا اثبات نشدنی است. معمولاً نظر متکلمان این بوده‌است که وجود بدیهی است، ولی از نظر بعضی از فلاسفهٔ خداباور همچون وجود خدا بدیهی نیست و نیاز به اثبات دارد و مسلماً از نظر و وجود خدا بدیهی نیست.از سویی دیگر، برخی از فلاسفه خداباور مانند و ضمن اذعان به بدیهی بودن وجود خدا، به دفاع از براهین اثبات وجود خدا پرداختند و آن را مایهٔ تنبه و توجه بیشتر دانستند.
 
 برهان‌های اثبات وجود خدا در مباحث دین و فلسفه مورد توجه بوده‌اند و در طول تاریخ برهان‌های زیادی در اثبات وجود خدا ارائه شده‌است. بیشتر این برهان‌ها کمابیش اشتراک هایی به یکدیگر داشته‌اند. می توان براهین را به دو گروه تقسیم کرد: برهانهایی که از خدا به مخلوقات می رسند که به آنها برهان های لِمی یا "a posteriori" می گویند و برهانهایی که از وجود مخلوقات به خدا می رسند که به آنها برهانهای اِنّی یا "a priori" می گویند. همچنین می توان براهینی مستقل از تجربه مشابه برهانهای ریاضی یا براهین تجربی آورد. 
 مقالهٔ اصلی: این برهان از راه اصل وجود داشتن و اینکه این حقیقت قابل انکار و تشکیک نیست، به اثبات خدا می پردازد. تقریر کامل تر و جامع تر آن را ارائه کرد و بعد آن فلاسفه ای مانند صورت های به خصوصی از آن شرح دادند.
 تقریر محمد حسین طباطبایی:۱.اصل وجود داشتن عدم‌ناپذیر است؛ 2.آنچه قابلیت عدم ندارد و عدم نمی‌پذیرد، واجب الوجود است؛ 3. اصل هستی، واجب الوجود است.
 مقالهٔ اصلی: از دیگر برهان های اثبات خداوند که کمتر مورد نظر فلاسفه ی اسلامی است برهان نظم است که می توانیم با مشاهده موارد نظم در طبیعت پی به وجود خدا و طراحی هوشمند ان پی ببریم.
 مقالهٔ اصلی: در برهان علیت هر پدیده ای علتی دارد و خود آن علت، علت دیگری دارد تا در نهایت به علت اول که خدا است می رسد. در جهان سلسله‌ای از روابط علّت و معلولی وجود دارد و چون دور و تسلسل محال است، باید این سلسله به علّت‌العلل ختم شود.
 مقالهٔ اصلی: برهان امکان و وجوب در میان فلاسفه جایگاه بلندی دارد. خلاصهٔ برهان "به تقریر طوسی":
«اگر موجود (که در تحقّق آن شک نیست) واجب‌الوجود بالذّات باشد، مطلوب ما ثابت است و اگر چنین نباشد، مستلزم وجودِ واجب بالذّات است، تا دور و تسلسل لازم نیاید.» 
 
در حدیثی از با این تقریر آمده: سپس با اثبات محال بودن تسلسل علل، سلسله باید به واجب‌الوجودی ختم شود که از واجب‌الوجود بودن آن، سایر صفات اثبات شوند.
 از برهان های دیگر اثبات وجود خداوند می تواند به ، ، ، و اشاره کرد.
 
 گروهی از این براهین درصددند وجود خدا را با مشاهدات ما از جهان ناهمخوان نشان دهند؛ برخی نیز خدا را موجودی خود-متناقض می‌خوانند. 
 
 مقاله‌های اصلی: ، ، ، و براهین خدا‌ناباورانه یا یا براهین (به : )(ترجمه نادرست: )؛ درصددند وجود خدا را با مشاهدات ما از جهان ناهمخوان نشان دهند. یکی از قدیمی‌ترین براهین اقامه شده در باب رد خدا، است که نخستین صورت فلسفی آن را مطرح نمود، و بعدها کسانی چون ، و ، به بسط و تدقیق آن همت گماشتند. از برهان شر غالباً به عنوان یاد می‌شود. از موارد مشابه می‌توان را نام برد. دو برهان یادشده به ترتیب مسئله شر و مسئلهٔ اختفای الهی را در تضاد با وجود خدای قادر مطلق، عادل و خیرخواه می‌دانند و این پرسش را مطرح می‌کنند که آیا میان این مشاهدات ما از جهان و فرضیهٔ خدا می‌توان جمع بست؟
 موارد دیگری را نیز می‌توان کم و بیش در این حوزه دانست، همچون و .
 مقاله‌های اصلی: ، ، و اما در دورهٔ معاصر، برخی فلاسفه خداناباور چون ارائه برهان در اثبات عدم وجود خدا را اصولاً ناممکن دانستند، و اشیای موهومی را مثال آوردند که رد کردنشان ممکن نیست، اما این ردناپذیری باعث نمی‌شود که باور به وجودشان موجه باشد. راسل در مقام تمثیل از اصطلاح بهره جست. با استقبال از مفهوم قوری آسمانی، اژدها در گاراژ من توسط ، و به وسیله مطرح شدند.
 اما گروهی که از یک سو نظر راسل را مطلوبشان دیدند، و از سوی دیگر بی‌علاقه به ارائهٔ برهان برای بی‌خدایی هم نبودند، درصدد جمع این دو خواسته برآمدند؛ و به این ترتیب نظریه زاده شد. اسبی که هرچند موهومی است، و بی‌اعتقادی به آن دلیل و برهان نیاز ندارد، اما به دلیل خود-متناقض بودن، قابل رد است. بر این اساس پلی میان تمثیل راسل و براهین منطقی اثبات عدم وجود خدا زده شد.
 براهین اثبات عدم وجود خدا (به : )؛ (ترجمه نادرست: )، خدا را موجودی خود-متناقض می‌خوانند و بنابراین خدا ممتنع الوجود خواهد بود.
 براهینی همچون ، ، و اشکال امتناع قرارگیری خدا در یک رابطه علّی در این گروه قرار می‌گیرند.
 همچنین ، مجموعه‌ای از براهین اثبات عدم وجود خدا هستند که همگی جزئی از براهین قیاسی می‌باشند.
{"title": "وجود خدا", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%AF_%D8%AE%D8%AF%D8%A7&oldid=34971678", "language": "fa"}