برای دیگر کاربردها را ببینید. دارای چند معنی و مفهوم گوناگون است. پارس یکی در معنی نام قومی در بوده‌است، و کاربرد دیگر آن نام ایالتی در جنوب غربی مرکز ایران و در مجاورت بوده‌است که آن را می‌نامیدند، و همچنین نام که نام داشت تا پیش از به‌کارگیری نام ایران بوده‌است، و دیگری کاربرد آن که گسترده‌تر است نام اقوام و ملت‌های دشت و بلندی‌های و شامل مرزهای شاهنشاهی پارس می‌شود بوده‌است.
 در بیشتر از ۷۲۰ بار نام ایران و ۳۵۰ بار نیز نام ایرانی و بکار رفته اما در دنیای غرب، در و به جای ایران نام را به کار می‌بردند و علت استفاده از این واژه این بود که یونانیان با اولین قوم ایرانی که آشنا شدند بودند، در حالی که پارس از نظر جغرافیایی تنها یک ایالت بوده‌است و در جغرافیای دوره اسلامی نیز به منطقه جنوب ایران گفته می‌شده‌است.
 سرزمین البته بارها بزرگ‌تر از استان کنونی بوده‌است و سراسر کرانهٔ خلیج فارس، ، ، بخشی از و بخشی از استان کنونی را نیز در بر می‌گرفته‌است. در قدیم همهٔ کرانهٔ و با نام یا شناخته می‌شده‌است.
 بر اساس آنچه در تقسیمات کتاب‌های دوره امپراتوری اسلامی ( و کتاب ابن حوقل، مقدسی، و جغرافی نویسان اسلامی قرون وسطی) آمده‌است، ایالت یا «اقلیم فارس جنوب» ایران و کرانهٔ خلیج فارس که در غرب آن ( ) و (پسراه) و آپالو (ابله) و در شرق آن مکران، کرمانیا و در شمال‌شرقی آن وجود داشت.
 عرب‌ها این منطقه را اقلیم فارس و مردم این منطقه را فارسی می‌نامیدند. اما اروپاییان در تمام دوره‌های تاریخی همه اقلیم‌های ایرانی را پارس و نامیده‌اند. پارس‌ها قومی از نژاد بودند که با و دام‌های خود در میان دشت‌ها و کوهستان‌های گرمسیری و سردسیری تردد می‌کردند. بر یکجانشینی این قوم تأثیر زیادی گذاشت.
 و پارس‌ها شیوه زندگی تقریباً یکسانی داشتند و بهترین اسب‌سواران زمان خود بودند. به همین دلیل اعراب پس از فتح ایران به بهترین اسب سواران و چابک سواران می‌گفتند. 
 یکی از معانی پارس، می‌باشد. ایرانیان باستان لقب افراد را بر پیشهٔ اسب خود شناسایی می‌کرده‌اند مانند سفید اسب، سه اسب پیر اسب زراسب و… در دربار هخامنشی اسب‌های تربیت یافته‌ای بوده‌است در سفرنامه نادرترین گونه اسب جهان نامیده شده‌اند که به آن‌ها پارسی می‌گفته‌اند.
 اروپایی‌ها که جنوب ایران را با نام پارس می‌شناختند همواره سرزمین ایران را با گونه‌های مختلف واژه‌هایی که از پرسیس یونانی مشتق شده می‌گفتند و این نام را البته بر همهٔ سرزمین و فلات ایران نیز اطلاق می‌کردند.
 مقالهٔ اصلی: یا (اسم خاص) منطقهٔ وسیعی است که قسمتی از جنوب و جنوب غربی کشور را فرا گرفته و تقریباً از یازده قرن پیش از میلاد مسیح محل سکنای رشیدترین طوایف ، بنام پارس بوده و به همین مناسبت به موسوم گردیده‌است.
 خرابه‌های ، ، ، ، ، از و خرابه‌های ، ، ، و آثار از ، مربوط به ، و از ساخته‌های و ابنیهٔ دیگر در حوالی از ، بازار و و ده‌ها بنای دیگر از ، و بناهای بزرگ دیگر از دوران ، آثار تمدن سه هزار سال در این سرزمین است.
 بعد از تسلط بر ایران نام کلمه پارس به فارس ترجمه شد و نام این استان در کتب قدیم نیز گفته‌اند. 
 مقالهٔ اصلی: ( ) در نتیجهٔ اصلاحات اداری و از ۴ (بخش بزرگ) تشکیل شده بود: (شرق یا شمال‌شرق: شامل ، ، ، ، )، (غرب یا جنوب‌غرب: شامل ، ، ، ، ، )، (جنوب یا جنوب‌شرق: شامل ، ، پارس، ، ، بنادر و جزایر و ، ، ) و (شمال یا شمال‌غرب: شامل ، ، ، ، ، ، ، ). کوست‌ها گاهی نام سرزمین عمدهٔ خود را می‌گرفتند؛ از همین‌روی کوست شمالی «آدوربادگان» نام گرفت و کوست نیمروز هم گاهی «پارس» خوانده می‌شد. 
 واژه ی فارس و پارس به سراسر خاک نیز گفته شده‌ است. برداشتی از این واژه را که در از ریشه گرفته‌اند در زبان انگلیسی به جای واژه ی به کار می‌برند و چون این برداشت یعنی (به : ) در زمان در ایران نیز بکار می‌رفت دستوری در بکار نگرفتن این واژه صادر شد و قرار بر آن گردید در همایش های جهانی ، سازمان های جهانی و دستگاه دیپلماسی دیگر کشورها ، همچنین کتاب‌ها و نوشته‌های ایرانی همه جا واژهٔ به جای پرشیا برای نامیدن این کشور به کار رود.
 منابع یونانی قبیله‌های پارسی را به ده طایفه شهرنشین و بدوی تقسیم می‌کند که اسامی آن به این شرح است. (pasargadae)، مرفیان (maraphies)، ماسپیان (maspes)، پانتالیان (panthialee)، دروسیان (derousie)، گرمانیان (germanie) و چادرنشین‌ها را با این اسامی اشاره کرده‌است. دائی‌ها (daens)، (mardes)، (dropiques)، (sagarties). 
 در پارسی باستان (کتیبه‌های هخامنشی) نام یکی از مقیم است که مقر ایشان را نیز پارس نامیده‌اند.
 از قوم پارس دو خاندان بزرگ، به شاهنشاهی رسیده‌اند:
 مُعرب آن فارس است. 
 دانشمندان زبان پارسی باستان را خویشاوند می‌دانند و این امر موجب این فرضیه شده که اجداد ایرانیان در جوار سقلابیان می‌زیسته‌اند و امروزی را واسطهٔ بین و می‌دانند.
 در نیمهٔ اول از هزارهٔ اول سه قدرت بزرگ در نواحی شمال و با هم رقابت داشتند که از میان آن‌ها ایرانیان توانستند بر دو رقیب دیگر یعنی (آرارات) و چیره شوند و شاهنشاهی وسیعی به وجود آورند.
 نام این قوم برای اولین بار در سالنامه‌های پادشاهان در شرح لشکرکشی آنان به حدود جبال به میان آمده‌است. آشوریان این قوم را در ۸۴۴ ق.م. شناخته‌اند. با این دلایل قوم پارسی قبلاً در شمال غربی ایران کنونی در مغرب و جنوب غربی دریاچهٔ مستقر بوده و سپس به تدریج به جنوب متمایل شده و این انتقال در نتیجهٔ فشار و بوده‌است. این قوم به احتمال قوی در حدود سال ۷۰۰ ق.م. در مغرب جبال بختیاری جایگزین شدند و مرکز حکومت آن‌ها مطابق نوشتهٔ آشوریان (که اکنون خوانده می‌شود) نامیده شد.
 پارسیان پس از ورود به این سرزمین تحت قیادت حکومت کوچک خود را تشکیل دادند. پس از مرگ هخامنش پسرش پادشاه شهر نامیده شد و رسماً در قلمرو وسیعتری به فرمانروایی پرداخت و ایالت تازه‌ای را که پارسه نامیده شد (فارس کنونی) به دیگر متصرفات خود پیوست. 
 یکی از اقوام هستند. قبلاً زبان این قوم و بود و هم‌اکنون به و گویش‌های آن صحبت می‌کنند. در زبان پارسی باستان و پارسی میانه قوم نام یک از قوم ایرانی اهل ایران است. از این قوم دو خاندان بزرگ و به شاهنشاهی ایران رسیده‌اند. پس از تشکیل نخستین حکومت پارس هخامنشی این قوم سرزمین‌های تحت حاکمیت خود را با نام قومی یعنی پارسَ نامیدند. از این رو هم در و هم در زبان‌های غربی پارس یا پارسَ در کنار کاربر قومی خود به جنوب غربی ایران نخستین محل سکونت پارس‌ها ( یا ) و همچنین به سرزمین ( ) و حکومت‌های ایرانی آینده اطلاق می‌شود.
 واژهٔ پارسَ ( : 𐎱𐎠𐎼𐎿, Pārsa) واژه‌ای است از زبان پارسی باستان که به قوم پارس و سرزمین‌های تحت حاکمیت این قوم گفته می‌شد. این واژه با ورود به زبان پارسی میانه ( : Pʾlsy ,𐭯𐭠𐭫𐭮𐭩 و Pʾʿsy 𐭯𐭠𐭥𐭮𐭩‎) به شکل پارس درآمد و به همان شکل به زبان ( : Pārs) وارد شد. 
 نام قوم پارس برای اولین بار در سالنامه‌های شاه آشور در شرح لشکرکشی‌اش به حدود کوه‌های به میان آمده‌است. آشوریان این قوم را در ۸۴۴ پ.م. شناخته‌اند. قوم پارس قبلاً در شمال غربی ایران کنونی در مغرب و جنوب غربی مستقر بوده و سپس به تدریج به جنوب متمایل شده و این انتقال در نتیجهٔ فشار دولت‌های و بوده‌است. این قوم به احتمال قوی در حدود سال ۷۰۰ پ.م. در مغرب کوهستان زاگرس جایگزین شدند و مرکز حکومت آن‌ها مطابق نوشتهٔ آشوریان نامیده شد. کاوش‌های جدید نشان می‌دهد که پارسیان ابتدا در پارس ساکن شده و سپس انشان را تصرف نمودند. پارسیان پس از ورود به این سرزمین تحت ریاست حکومت کوچک خود را تشکیل دادند. پس از مرگ هخامنش پسرش پادشاه نامیده شد و با تصرف را که به تازگی از قلمروی تصرف شده بود، رسماً در قلمروی وسیعتری به فرمانروایی پرداخت. 
این شخص همان پدر و است که حکومت را میان دو فرزند خود تقسیم کرد و دو شاخه از خاندان هخامنش به وجود آورد. پادشاهی را به پسرش آریارمنه داد که شاخهٔ آریارمنه به ترتیب پسرش ، نوه‌اش و پسر ویشتاسپ یعنی بودند و پادشاهی را که به تازگی از قلمروی تصرف شده بود را به پسرش کوروش یکم داد. شاخهٔ دوم یعنی نسل از این شاخه به ترتیب کوروش، پسرش ، پسر کمبوجیه و معروف به کوروش بزرگ و فاتح بودند. در زمان شاه بزرگ و فاتح ، آریارمنه از پادشاهی پارس برکنار و پادشاهی پارس و انشان همزمان به کمبوجیه یکم رسید. 
 قوم پارس همچنان در این سرزمین زیست می‌کرد، و در حدود بعد از سقوط امپراتوری هخامنشی خاندان دیگری که خود را از نسل و بازماندهٔ خاندان هخامنشی می‌شمرد در پارس نیرو گرفت و دومین شاهنشاهی بزرگ قوم پارس را به وجود آورد.
 جد این سلسله در در معبد آناهیتا (ناهید) مقامی ارجمند داشت. پسر او با دختر یکی از امرای محلی ازدواج کرد و به وسیلهٔ کودتایی قدرت را از دست او گرفت و بعدها مؤسس سلسلهٔ شناخته شد و جلوس او(۲۰۸ م) مبدأ تاریخ جدیدی به‌شمار رفت.
{"title": "پارس", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D8%B3&oldid=34471321", "language": "fa"}