یا به پیروان گفته می‌شود که به‌طور عمده در دو کشور و زندگی می‌کنند. دین یاری دینی است با که تاریخ دقیق شکل‌گیری آن مشخص نیست، ولی پیروان آن به ازلی و ابدی بودن آیین خود باور دارند. این دین در دوره‌های مختلف تاریخی مراحل مختلفی را پشت سر گذاشته‌است. اگرچه قدمت قدیمی‌ترین متون مذهبی دین یاری تا و قدمت برخی از آن به پیش از اسلام نیز می‌رسد، اما ساختار کنونی آن از و توسط بنیان نهاده شده‌است که در اعتقادات مردم یارسان بالاترین جایگاه را در نظم هستی دارد. 
 اگرچه مجموعه‌ای از اعتقادات خاص در میان اهل حق مشترک است، اما بسته به اینکه سرسپردهٔ کدام یک از خاندان‌های ۱۱ گانه باشند، آداب و رسوم و باورهای متفاوتی در میان آن‌ها وجود دارد. دین یاری نشانه‌هایی از تأثیر آموزه‌های ادیان مختلف را نشان می‌دهد و شباهت‌هایی با دین‌های دیگر همچون: ، ، ، و … در این دین به چشم می‌خورد؛ همچنین، دین است. 
 همچنین ببینید: 
 مردم اهل حق با نام‌های مختلفی شناخته می‌شوند. اگرچه در متون دینی بیش از هر نامی از نام و استفاده شده و پیروان این دین نیز خود را با نام می‌شناسند، اما در مناطق مختلف نام‌های مختلفی مانند اهل حق، ، ، طایفه، طایفه‌سان، گوران، ، قزلباش، نیازی، اهل نیاز، اهل سر، سرطالبی، شاملو، خواجه‌وند، غلات، علی‌اللّهی و … از جانب غیریارسانیان بر روی آن‌ها گذاشته شده‌است. بیشتر این نام‌ها نه به خود دین، بلکه به پیروان آن اشاره دارد و برخی از آن‌ها مانند شیطان‌پرست، خروس‌کشان یا چراغ سیندرن نام‌هایی مغرضانه و بعضاً حتی توهین‌آمیز محسوب می‌شوند.
 در آذربایجان ایران پیروان یارسان را گاه گوران و گاه شاملو می‌نامند. شاملوها مردمی بودند که توسط از به کوچانده‌شدند و در زمان به دین یارسان گرویدند. در آذربایجان همچنین مردم یارسان را قره‌قویونلو، گورنلر (به معنای بینندگان) و در ارومیه ابدال بنی نیز می‌نامند. همچنین در و نیز در به پیروان یارسان قزلباش گفته می‌شود، چرا که پیروان یارسان در آن منطقه در شرکت کردند. در قزوین پیروان یارسان را کاکاوند و در مازندران می‌نامند که هر دو نام ایل است و نه نام دین. در زنجان پیروان یارسان را سر طالبی به معنای طالب اسرار می‌نامند. 
 همچنین بسیاری از غیر اهل حق پیروان این دین را به اشتباه علی‌اللهی می‌نامند که این نام در واقع به فرقه‌ای گفته می‌شد که در زمان توسط تأسیس شد و پیروانش به الوهیت علی اعتقاد داشتند. این نام به سبب وجود بینش انسان‌خدایی در دین یارسان توسط اعراب و مسلمانان به پیروان یارسان به اشتباه اطلاق شده‌است. 
 در عراق به پیروان یارسان کاکه‌ای یا صارلی گفته می‌شد. صارلی‌ها که گروهی از یارسانیان ساکن موصل هستند، از شارزور به آنجا آمده و خان موصل از استرداد آن‌ها جلوگیری کرده و آن‌ها را صارلی یعنی از آن خود خطاب کرده‌است. 
 علاوه بر این لفظ اهل حق نیز که توسط غیریارسانیان به پیروان این دین اطلاق می‌شود، در واقع از واژگان است و به کسی اطلاق می‌شود که از مراحل و و معرفت گذر کرده و به بالاترین مرحلهٔ سلوک یعنی حقیقت رسیده‌است. در واقع اهل حق عنوانی است که صوفیه به یارسان داده و منظور از آن قرار داشتن پیروان یارسان در مرحلهٔ حقیقت است. به‌طور کلی تمام این نام‌ها به پیروان این دین اطلاق می‌شود و نام خود دین یا دین است.
 همچنین ببینید: 
 
 
 دربارهٔ دین یارسان بین پژوهشگران اختلاف دیدگاه وجود دارد.
دین باستانی و ایرانی یارسان با دین هم‌ریشه بوده و در عین حال، جدای از است. 
 در این باره در می‌نویسد: بنا به ، این مسلک از روز ازل پی‌ریزی شده‌است. ولی از اسناد خطی چنین برداشت می‌شود که این مسلک در قرن دوم هجری توسط (مادی) و یارانش با استفاده از عقاید و ذخایر معنوی ایران مانند؛ آیین و و بهره‌گیری از دین و آیین و و افکار فرقه‌های پس از اسلام پی‌ریزی شده‌است؛ ولی صفی‌زاده خود معتقد است پیدایش مسلک اهل حق نوعی ایستادگی در برابر اعراب مسلمان بوده‌است. 
 مکری، مسلک اهل حق را یکی از رشته‌های انشعابی مذهب می‌داند. او معتقد است این مسلک، مجموعه‌ای است از عقاید و آرای خاصی که از دوران گذشته وجود داشته و بعدها با ذخائر معنوی و اساطیر ایران قدیم و افکار -که در مناطق غرب ایران پراکنده بوده‌اند-در هم آمیخته شده و در تعامل یا تقابل با رخدادها، در زمان‌های مختلف، شکل‌های گوناگونی به خود گرفته‌است. بنا به ادعای وی این طریقه دنبالهٔ نوعی احساس دینی است که سینه به سینه از سلف به خلف رسیده‌است. 
نورعلی الهی (پسر مکری) در کتاب برهان‌الحق، مسلک اهل حق را وابسته به مذهب می‌داند. 
 مسلک اهل حق را مشتق شده از مذهب می‌داند که سرانجام منجر به تشکیل یک سیستم مذهبی مجزا شده و در اساس آن افراط‌گرایی شیعه قابل مشاهده‌است. 
 خواجه‌الدین ریشهٔ مسلک اهل حق را نامشخص دانسته و می‌نویسد: در کتب قدیمه مربوط به ادیان، مانند الفرق بین الفرق و ملل و نحل شهرستانی که از آثار قرن پنجم و ششم می‌باشند، نامی از این فرقه برده نشده‌است. همچنین پیروان این فرقه سعی می‌کردند اسرار خود را فاش نکنند و این امر سبب گردیده کسی از تاریخ پیدایش مرام اهل حق اطلاعی نداشته باشد. او معتقد است برخی از اعتقادات پیروان اهل حق که پایه و اساس مرام اهل حق را تشکیل می‌دهند، از نظر اسلام مطرود است و معتقد بودن به این گونه عقاید سبب جدایی مسلک اهل حق از اسلام گردیده‌است. او در ادامه می‌گوید: ولی پیروان اهل حق پیدایش مسلک خود را از عالم می‌دانند. 
 گروه دیگری از نویسندگان معتقدند گرچه اهل حق خود را مسلمان و شیعه می‌داند و مانند شیعیان به ائمه هدی اعتقاد دارند، ولی اساس مذهب آن‌ها صرفاً اسلامی نیست بلکه مجموعه‌ای است از عقاید و تعالیمی که تحت تأثیر افکار ، ، و بوده‌است. آن‌ها نشانهٔ بارز تشیع در این مسلک را اعتقاد به وجود می‌دانند، ولی معتقدند ایمان و اعتقاد پیروان اهل حق دربارهٔ علی ابن ابی‌طالب از حد متعارف خارج شده و به درجه غلو رسیده‌است. 
 همچنین ببینید: 
 یارسان از فرقه‌های اسلامی نیست. از دیدگاه برخی مراجع شیعه مانند پیروان آیین یارسان کافر و نجس می‌باشند. از دیدگاه برخی دیگر از مراجع مانند و این فرقه در هر حال «ضاله» هستند. برخی دیگر نیز مانند آنان را در صورتی پاک می‌داند که به و باور داشته باشند.
 بخش زیادی از کردهای ایران تا اواخر سدهٔ نوزدهم میلادی پیروی دین یارسان بودند. سیاح فرانسوی که در اواخر قرن نوزدهم از دیدن کرده‌است، در سفرنامهٔ خود با عنوان « » که در سال ۱۸۸۷ به چاپ رسیده‌است دین غالب مردم را یارسان می‌داند. او در بازدید از شهر می‌نویسد:
 او همچنین در بازدید از شهر می‌نویسد:
 که در ۱۸۳۶ از دیدن کرده، اغلب ایلات پشتکوه را «علی‌اللهی» معرفی می‌کند که به پیروان دین یارسان گفته می‌شود. 
 بر طبق (کتاب مقدس اهل حق)، این مسلک آیین از روز ازل وجود داشته و تعلیماتش به صورت سِر نزد انبیا و اولیا بوده و در هر دوران به گروه معدودی از یاران محرم منتقل شده‌است. تا اینکه در قرن هفتم هجری، آن اسرار ازلی را به صورت قانون به یارانش ابلاغ کرد، از این رو، بنیان‌گذار این مسلک محسوب می‌شود. 
 : یاران سلطان سهاک به گروه‌های زیر تقسیم شده‌اند:
هفتن، هفتوانه، هفت نفر اهل قول طاس، هفت هفتوان، چهل تن، چهل چهل تنان، هفتاد و دو پیر، نود و نه پیر شاهو، شصت و شش غلام کمربند زرین، هزار و یک غلام خواجه صفت، بیور هزار غلام و بی ون غلام. 
 : مخفف هفت تن است، که از یاران طبقهٔ اول سلطان سهاک محسوب می‌شوند. آن‌ها برای هدایت مردم، در هر دورانی در قالب انبیا و خاصان ظاهر می‌شوند. 
 هفتن دارای مقام هفت مقرب‌اند و نام آن‌ها به شرح زیر است:
 
 
 
 
 
 
 با توجه به عقاید آیین اهل حق و براساس آموزه‌های دین اسلام، این آیین کافر شناخته شده و رسمیت ندارد از این رو در انجام امور مربوط به مذهب و مرام خویش یا تبلیغ عقاید و اعتقادات خود آزادی ندارد و بسیاری از حقوق و امتیازاتی که در مورد سایر ادیان رسمی وجود دارد در مورد این دین وجود ندارد؛ به عنوان نمونه نمی‌توانند دفاتر ازدواج و طلاق براساس تعالیم خودشان داشته باشند یا قواعد ارثی را غیر از قواعد رسمی کشور اجرا کنند یا مدرسه تأسیس نمایند و همچنین براساس ماده ۱۴ قانون استخدام کشوری، از استخدام پیروان این دین و امثال آن در دستگاه‌های دولتی جلوگیری می‌شود. حال آن که در این قبیل امور و احوال شخصیه و در تعلمیات دینی، ادیان رسمی آزاد هستند 
پیروان این کیش آداب و آیین‌های خود را در خفا به جا می‌آوردند. در طول تاریخ از فعالیت در امور سیاسی پرهیز کرده‌اند با این حال، طی قرن‌ها شاهد موارد زیادی از فشار و آزار و اذیت اکثراً از جانب مسلمانان یا حکومت‌ها بوده‌اند.
آن‌ها می‌گویند پس از ، فشار بر جامعه یارسان افزایش یافته و پیروان این کیش دچار محرومیت‌ها و تبعیض‌های زیادی شده‌اند. 
 تاکنون آماری رسمی از کشته‌شدگان و جانبازان جامعهٔ یارسان در جنگ ایران و عراق اعلام نشده‌است. اما مشاور عالی استاندار کرمانشاه در سال ۱۳۹۴ اعلام کرد که ۷۸۸ تن از پیروان یارسان در در طول جنگ ایران و عراق کشته شده‌اند که حکومت جمهوری اسلامی آن‌ها را به عنوان شهید معرفی کرده‌است. وی همچنین اعلام کرد که ۱۵۹۸ تن از مردم یارسان نیز دارای عنوان «جانباز» و ۱۳۴ نفر نیز دارای عنوان «آزاده» هستند. این آمار پیروان یارسان در استان‌های دیگر را در بر نمی‌گیرد.
 در ماه خرداد سال ۱۳۹۲ هجری خورشیدی، سبیل یک زندانی یارسانی به نام کیومرث در زندان همدان به زور تراشیده شد که این اقدام، توهین به آداب و رسوم پیروان این کیش به‌شمار می‌رود. پس از این واقعه، یکی از جوانان یارسانی همدان به نام حسن رضوی، به نشانه اعتراض در مقابل فرمانداری همدان اقدام به خودسوزی کرد و در بیمارستان درگذشت. 
 در بامداد چهاردهم خرداد (چهارم ژوئن) همان سال، یکی دیگر از پیروان یارسان به نام نیکمرد طاهری در برابر دوربین، خود را آتش زد و ساعتی بعد جان باخت. 
 در پی این خودسوزی‌ها و رفتارهای توهین‌آمیز عده‌ای از پیروان آیین یارسان تجمع اعتراضی برگزار کردند که البته در سخنان‌شان تأکید کردند که خواسته‌هایشان سیاسی نیست و تنها خواهان ملاقات با مسئولان برای مذاکره در جهت جلوگیری از رفتارهای توهین‌آمیز با پیروان یارسان و نقض حقوق‌شان‌اند. 
 در بامداد شنبه پنجم مرداد (۲۷ ژوئیه) همان سال، یکی دیگر از پیروان کیش یارسان در نزدیکی مجلس شورای اسلامی ایران اقدام به خودسوزی کرد. 
 به گفتهٔ ، در آغاز ایجاد مسلک اهل حق پیروان آن وحدت عقیده داشته‌اند. با گستردگی جماعت اهل حق و مهاجرت ایلات به دیگر مناطق به تدریج اختلافات میان اهل حق شروع شد و پیروان آن به گروه‌های مختلفی تقسیم شدند. علت این اختلاف‌ها عبارتند از: نقل سینه به سینه کلام‌ها، دسترسی نداشتن پیروان به کلام‌های مؤثق، سودجویی برخی از پیشوایان محلی، تفاوت زبان، ملیت، رسوم قومی و اجتماعی پیروان و بی‌سوادی اکثریت پیروان. 
 گروهی از اهل حق معتقدند دین آن‌ها دین یاری است و «در آن دوران» اسرار الهی را به صورت قوانین و ارکان اهل حق به یاران ابلاغ نمود. از این رو ارتباطی با دیگر ادیان ندارند.
 به گفتهٔ ، گروهی دیگر در اثر آمیزش با فرق دیگر، عقاید خود را با اعتقادات آن‌ها یکی دانسته‌اند، گر چه خود را یارسان می‌نامند، ولی عملاً از نظر اعتقادی، گروهی از آن‌ها علی‌اللهی و گروهی دیگر شیطان‌پرست هستند. 
 به گفتهٔ ، گروهی دیگر خود را تابع مذهب می‌دانند و معتقدند آئین حقیقت، دین نیست و مسلک اهل حق تابع مذهب اثنی عشری جعفری است. 
 به گفتهٔ ، پیروان اهل حق به نام‌های مختلف اهل حق، یارسان، ، ، و معروف‌اند. اما پیروان این آئین می‌گویند آن‌ها یارسان یا اهل حق هستند و گروهی، به اشتباه آنان را علی‌اللهی یا شیطان‌پرست می‌خوانند. 
 بر اساس نگاهی به تاریخ و فلسفه اهل حق نام بومی و ایرانی پیروان دین اهل حق یا همان است. پیروان کیش یارسان که فارس زبانان آن‌ها را بیشتر به نام علی‌اللهی می‌شناسند بیشتر ساکن بخش باختری هستند. کیش یارسان آمیزه‌ای است از دین‌های و و اسلام. آن‌ها مانند به باور دارند یعنی بر این باورند که ما پس از مرگ در پیکر دیگری دوباره زاییده می‌شویم. مناطق و مرکز اصلی پیدایش آئین یارسان یا اهل حق است. 
 پیشینه پیروان این مسلک در با قومیت و می‌باشد ولی اقلیتی را از بین اقوام ، و تشکیل می‌دهند. 
جمعیت پیروان اهل حق در ایران در حدود یک و نیم میلیون برآورد می‌شود. گسترش مسلک یارسان در ایران به شرح زیر است: 
 حدود سیزده درصد از جمعیت این استان بر مرام اهل حق استوارند
شهرستان و روستاهای ، روستاهای منطقه و ، برخی از روستاهای توابع ، و روستاهای منطقه به نام‌های: ، ، . بیشتر روستاهای کوزران سنجابی که حدود۱۳۵ روستا می‌باشد و اکثریت قریب به اتفاق ساکنان خود پیرو مرام اهل حق می‌باشند.
 و ، چُنگُر، خسروآباد
 شهرستان و توابع آن از عمده‌ترین مراکز اهل حق است. علاوه بر شهر ساکنان قریب به ۱۲۰ روستای تابع به جز چند روستا که پیرو مذهب می‌باشند، اهل حق هستند.
از روستاهای معروف منطقه کرند: حریر، ، ، بیامد، بروند، قلعه زنجیر، گردکان گور، گورا جوبو توت شامی را می‌توان نام برد. جمعیت اهل حق در منطقه کرند حدود۵۰ هزار نفر تخمین زده می‌شود. علاوه بر این روستاهای (بیونیژ) در حدود ۱۵ روستا همگی اهل حق هستند که جزو کرند می‌باشند.
 بخشی از سکنه این شهرستان پیرو مسلک اهل حق می‌باشند و حداقل ۲۳ روستا از حومه آن نیز همین مسلک را دارند. از روستاهای معروف: رشید عباس دول الیاس، ، بَلَوان و روستاهای قَرَه بُلاغ و روستاهای تابع دهستان را می‌توان نام برد. روستاهای حومه شهر در شعاع مساحت ده کیلومتری شهر قرار دارند ولی روستاهای دهستان (پشت تنگ) بیش از چهل کیلومتر از شهر فاصله دارند.
 گر چه هنوز همه سکنه شهرستان قصر شیرین مورد تحقیق قرار نگرفته‌است ولی به نظر می‌رسد گروهی از مردم آن بر مرام اهل حق می‌باشند
 اکثریت مردم صحنه پیرو مذهب اهل حق هستند و بسیاری از روستاهای حومه آن همین مرام را دارند. جمعیت اهل حق در بخش دینور نیز قابل توجه‌است.
 جمعیت اهل حق در روستاهایی از کنگاور و اسدآباد نیز قابل توجه‌است..
 در قسمت‌هایی از نواحی تابعه استان لرستان نیز فرقه اهل حق به‌طور پراکنده سکونت دارند. از جمله این مناطق روستای از توابع که همگی اهل حق از تیره آتش بگی هستند واقع در جاده ، و نیز حومه و روستاهایی از توابع نورآباد و ، قسمت‌هایی از و بخشی از طایفه اهل حق هستند.
 در بخش از قصبات معروف تبریز (شهری کنار دریاچه ارومیه) و همچنین شهر از توابع شبستر عده‌ای از طرفداران «فرقه اهل حق» سکونت دارند.
طبق تحقیقات به عمل آمده اهل حق‌های این ناحیه معروف به هستندکه به نظر می‌رسد از منطقه گوران به مرکزیت گهواره (کرند غرب) در استان کرمانشاه در گذشته‌های دور به این سمت مهاجرت کرده باشند. همچنین یکی از روستاهای نزدیک نیز از گوران (جوران)ها هستند.
 در ، ، و خود ، ساوجبلاغ و همچنین روستاهای محمودآباد، فیلستان و گلزار که هر سه از روستاهای شهرستان پاکدشت هستند… جمعیت زیادی از پیروان یارسان زندگی می‌کنند.
 بخشی از مردم ، ، شهر و روستای از توابع بخش کجور، یارسان هستند.
 در شهرستان‌های ، ، و قسمت‌هایی از توابع و حد فاصل همدان و کم و بیش جمعیت اهل حق به صورت پراکنده سکونت دارند.
 در استان کرمان، در و گروه‌هایی از پیروان یارسان زندگی می‌کنند. منسجمترین گروه باقی‌مانده از یارسانی‌ها در این ناحیه در روستای زندگی می‌کند. همچنین مکان‌های مقدسی مانند در یا بقعهٔ سه تن یا (پیر جارسوز) در این ناحیه زیارتگاه پیروان یارسان است. 
 ر استان فارس جمعیتی از پیروان یارسان زندگی می‌کنند. در شهر و در محلهٔ این شهر، جمعیتی از کردهای پیروی یارسان زندگی می‌کنند که در زمان به این شهر کوچانده شده و به زندگی در شیراز ادامه داده‌اند. که در سال ۱۸۸۲ به شیراز آمده‌است، دربارهٔ مردم تلخداشک می‌نویسد:
 در سراسر به ویژه در استان‌های و و شهر پیروان کیش یارسان با نام وجود دارند. با عناوین مختلف، علاوه بر فرقه اهل حق فرقه‌های دیگر نیز در این نواحی موجود بوده که ریشه در فرهنگ یارسانی دارند. جمعیتی بالغ بر ۳۰۰٬۰۰۰ نفر در تخمین زده شده‌است.
 در کشور سوریه جمعیت قابل توجهی وجود دارند که تحت عناوین ، علویین، نصیریه و معروف هستند و عمدتاً در و در شمال و شمال غرب سوریه و در استان‌های ساحلی سوریه ( و ) سکونت دارند.
 طبق دستور دین یارسان هر یک از پیروان مکلف به داشتن پیر و دلیل برای سرسپردن می‌باشند. در زمان ، سمت پیری و سمت دلیلی بر همهٔ پیروان یارسان داشتند؛ ولی به دلیل متأهل نبودن و نداشتن فرزند، سلطان سهاک هفت خاندان یا دوده به نام خاندان‌های حقیقت دائر نمود تا نسل‌های آیندهٔ پیروان یارسان، در هر زمان پیر و دلیل داشته باشند. 
 نام خاندان‌ها (دوده‌ها) عبارت‌است از:
 
 
 
 
 
 
 بعد از سلطان سهاک در قرون یازدهم و دوازدهم و سیزدهم هجری چهار خاندان دیگر نیز به اسامی زیر دائر گردید. 
 
 
 
 همچنین خاندان دیگری به نام از نسل سید درویش وجود داشته‌است که پیشتر بخشی از خاندان یادگاری بوده‌است و اکنون پیروان آن سیادت خاندان خاموشی را پذیرفته‌اند و بخشی از این خاندان شده‌اند. 
 این خاندان‌ها به جانشینی از که پیر ازلی یارسان بوده‌است انجام وظیفه می‌کنند. جانشینی ، دلیل ازلی را نیز فرزندان بر عهده دارند. اما در مواردی به پیر اختیاری برای انتخاب دلیل داده شده‌است و بنابراین یاران برخی خاندان‌ها با اجازهٔ صاحب خاندان نسل بعدی می‌تواند به سمت دلیل مریدان آن خاندان انتخاب شود. اما جایگاه خود را به کسی تفویض ننمود. 
 : بر طبق کلام هر فرد یارسان (ذکور و اناث) مکلف است به پیر و دلیل سرسپرده شود، و در غیر این‌صورت یارسان محسوب نمی‌شود. افراد سرسپرده به دو گروه چکیده و چسبیده تقسیم می‌شوند. چکیده شامل کسانی است که نسل اندر نسل یارسان بوده‌اند. چسبیده شامل گروهی است که بر اثر بیداری باطن و از روی علاقه به مسلک یارسان گرویده‌اند. 
 : طبق کلام سرانجام، یکی از مقدسات آیین یارسان است و بر مردان پیروی یارسان واجب است سبیل خود را نتراشیده و مُهر (دست نخورده) نگاهداری کنند. شرط ورود به مراسم جم و نشستن در حلقهٔ جم داشتن سبیل دست نخورده‌است. تراشیدن سبیل موجب خروج از دین و باطل شدن سرسپردگی به دین یاری می‌شود. در سرانجام از زبان آمده‌است:
 سبیل پیروی آیین یاری بلند است و روی لب‌ها را می‌پوشاند، تا یار، خودی را از بیگانه بازبشناسد. 
 : عبارت است از آداب و رسوم مسلکی و عبادات اهل حق که توسط و یارانش بیان و نسل به نسل منتقل شده‌است. در قرون اولیهٔ تأسیس مسلک اهل حق، انتقال این متون توسط کلام‌خوان‌ها صورت می‌گرفت، ولی بعدها ثبت آن‌ها آغاز شد. این کلام‌ها به تدریج به سبب سهل‌انگاری بعضی از کلام خوان‌ها، فراموشی و همچنین سروده شدن کلام‌هایی به زبان‌های کردی، ترکی توسط بزرگان اهل حق با یکدیگر تفاوت‌هایی پیدا کردند که این عوامل سبب جدایی برخی از جماعت‌های اهل حق شد و امروزه نمی‌توان کلام‌هایی که در بین اهل حق یافت می‌شود را همگی معتبر محسوب کرد. 
 : محلی است که اهل حق برای اجرای مراسم خاص خود در آنجا جمع می‌شوند. از این‌رو در بین پیروان اهل حق از اهمیت خاصی برخوردار است. از نظر اهل حق شرکت در جم به جای عبادات دائمی، کافی است. معتقد است در میان پیروان اهل حق عبادت فردی کمتر مورد توجه قرار گرفته به‌طوری‌که آن‌ها اهمیت فراوانی برای اجتماع کردن (جم) قایل‌اند، زیرا در نزد آن‌ها جم گشایندهٔ مشکل‌ها است. جم در وقت ثابتی تشکیل می‌شود و در جم خانه به هنگام عبادت کلام‌ها همراه با تنبور و با صدای بلند خوانده می‌شود. مراسمی مانند سرسپردن، ازدواج و نام‌گذاری کودک و… نیز در جم‌خانه انجام می‌شود. 
 : آنچه در جم‌خانه به عنوان نذر و بر طبق قانون اهل حق دعا داده شود را نذر گویند. نذر و نیاز از واجبات یارسان است و در نزد اهل حق از اهمیت و احترام ویژه‌ای برخوردار است. 
 : هر اهل حق موظف است سه روز در سال روزه دار باشد. پیروان اهل حق غالباً، آن را در زمستان به جای می‌آورند و به آن «روزه مرنوی» گویند. با این حال در مورد تاریخ و نام این سه روز بین تمامی گروه‌های اهل حق وحدت عقیده وجود ندارد. حتی گروه‌هایی از اهل حق از جمله آتش بگی روزه مرنوی را بر خود حرام می‌دانند و آن را به‌جای نمی‌آورند. 
 یارسانیان اعتقاد دارند که جهان را در دو مرحله آفرید: آفرینش جهان معنوی و آفرینش جهان مادی.
آنان می‌گویند که «در آنگاه اراده خداوند به آفرینش موجودات تعلق گرفت، و نخستین مخلوق پیر بنیامین را از زیر بغل خود خلق کرد، و نام او را جبرائیل گذاشت. پس از خلقت جبرائیل خداوند او را در پهنای دریای محیط رها کرد، هزاران سال گذشت تا به درخواست جبرائیل، شش تن دیگر از بطن در پیدا شدند، که با جبرائیل هفت تن شدند: جبرائیل (پیربنیامین) - اسرافیل (پیر داوود) - میکائیل (پیر موسی) - عزرائیل (مصطفی داوودان) - حور العین (رزباریا رمزبار) - عقیق (شاه ابراهیم) - یقین (شاه یادگار یا )» 
 اهل حق به کسی گفته می‌شود که مراحل و و را طی نماید تا به مقام برسد. بدین ترتیب:
 
 
 
 در مسلک اهل حق اصول عقاید بر این نهج می‌باشد. علاوه بر پنج اصل اصول دین و مذهب شیعه، یعنی ، ، ، و ، نکته‌های زیر نیز باید رعایت گردد:
 
 
 
 
 دین یاری دارای چهار اصل است: پاکی، راستی، نیستی و ردا. 
 
 
 
 مقالهٔ اصلی: مظهر در اصطلاح اهل حق یعنی روحی که در نتیجه سیرکمال صیقل پیدا کرده و نور ذات الهی را منعکس می‌کند. 
 اعتقاد به مظهریت در مسلک اهل حق از اهمیت خاصی برخوردار است. در مورد مظهریت برخی می‌گویند دین یاری مبتنی بر اصل وحدت وجود است. برخی نیز می‌گویند اهل حق برکسی اطلاق می‌شود که در جستجوی جلوه ذات حق در انسان باشد؛ زیرا مظهریت آینه‌ای است که منعکس‌کننده خداست. 
 انسان با گردش در جامه‌های مختلف نتایج اعمال زندگی قبلی خود را می‌بیند و در انتها با عوض کردن هزار و یک قالب، روحش به ابدیت ملحق می‌شود. 
 خواجه‌الدین می‌گوید: پیروان اهل حق به و معتقدند و این اعتقاد آن‌ها را از اسلام جدا کرده‌است. در این مورد میان پیروان اهل حق اختلاف نظر است. گروهی از آن‌ها به حلول روح اعتقاد دارند نه به تناسخ. 
 گروهی به سیرکمال و معاد و بازگشت روح در قالب زندگی‌های متوالی با تعداد معین و زمان محدود برای طی مسیر کمال معتقدند، و از نظر آن‌ها تناسخ و حلول روح مردود است. 
 برای آگاهی از این بخش را ببینید. دین یارسان از سوی به رسمیت شناخته نمی‌شود و حقوق انسانی (با اینکه بزرگ‌ترین اقلیت دینی ایران هستند) نیز به دلیل نبودن پایمال می‌شود. به گونه‌ای که برخی‌شان به نشانه اعتراض به نقض حقوقشان خود را آتش زده و جان می‌بازند.
{"title": "اهل حق", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%A7%D9%87%D9%84_%D8%AD%D9%82&oldid=34844274", "language": "fa"}