یا (به : ) به بررسی و مطالعهٔ حرکات وسیع‌مقیاس در (به انگلیسی: ) کُرهٔ می‌پردازد. این نظریه بر اساس نظریهٔ در نخستین دهه‌های قرن بیستم مطرح شد و پس از اثبات مفهوم در سال‌های ۱۹۵۰ تا ۱۹۶۰ م توسط بسیاری از زمین شناسان پذیرفته شد.
 بر اساس این نظریه، سنگ‌کُره (پوستهٔ کُرهٔ زمین) (به انگلیسی: ) زمین از صفحاتی (به انگلیسی: صفحات تکتونیکی) تشکیل می‌شود که در کل شامل ۷ یا ۸ صفحهٔ اصلی، که در مواردی خود از تعدادی صفحات کوچک تشکیل می‌شوند، ساخته شده‌است.
 این صفحات به‌صورت مداوم در حال حرکت هستند و بر اثر برخورد این صفحات پدیده‌هایی همچون گسل،شکستگی ها، تشکیل تشکیل و چین خوردگی و دیگر پدیده‌ها حاصل می‌شوند. میزان حرکت این صفحات از کمترین حد ۰ میلی‌متر در سال تا بیشترین حد ۱۰۰ میلی‌متر در سال، بسته به نوع، جایگاه و شرایط آن‌ها تخمین زده می‌شود.
 صفحات شکل‌دهندهٔ پوستهٔ زمین به‌طور کل از دو نوع و کلفت‌تر تشکیل می‌شوند که هر نوع پوسته‌های خاص خود را دارند.
 صفحات پوستهٔ زمین (به انگلیسی: تکتونیک) به این دلیل قابلیت حرکتی دارند که سنگ‌کُره‌های پوشانندهٔ سطح زمین دارای جِرم حجمی و نیروی بیشتری در مقایسه با لایه‌های زیرینِ خود به نام هستند.
 از این دانش برای مطالعهٔ نحوهٔ رخداد زلزله، و مطالعهٔ مخازن و استفاده می‌شود.
 مفهوم زمین‌ساخت همچنین برای گفتگو دربارهٔ حرکت آهستهٔ صفحه‌ها به‌کار می‌رود، که در آن مورد به آن بیشتر زمین‌ساخت صفحه‌ای یا گفته می‌شود. زمین‌ساخت همچنین به مباحث زلزله، صفحات قاره‌ای و پدیده‌هایی از این دست می‌پردازد.
 ۷ صفحه اصلی وجود دارد که لیست آن را به ترتیب وسعت در زیر مشاهده می‌کنید.
{"title": "زمین‌ساخت صفحه‌ای", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86%E2%80%8C%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA_%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C&oldid=33248611", "language": "fa"}