(به : ) یا یک روش تغذیه و زندگی است که هدف آن حذف هر نوع فرآورده جانوری چه در غذا و چه در مواد مصرفی است؛ به عبارت بهتر، آنان تنها محصولاتی را می‌خورند که در زمین برویند و سبز شوند و از خوردن محصولاتی همچون ، ، ، و غیره که در زمین سبز نمی‌شوند، خودداری می‌کنند. مهم‌ترین دلایل وگان (گیاه‌خوار مطلق) شدن افراد (کسانی که به وگانیسم اعتقاد دارند) مسائل اخلاقی یا رعایت ، حفاظت از و حفظ است. گرچه برخی از افراد به دلیل تفکرات معنوی رو به گیاه‌خواری کامل می‌آورند، اما پایه و هدف اصلی وگان‌ها مبارزه با مفهوم در محصولات صنعتی است که در روند تولید آن‌ها به جانوران و محیط زیست و در نهایت به صورت غیرمستقیم به دیگر انسان‌ها آسیب وارد می‌کند. بسیاری از افراد وگان با پرورش صنعتی جانوران و مخالفت می‌کنند.
روش تغذیهٔ وگان زیرمجموعه‌ای از است.
 واژه وگان (Vegan) اولین بار در سال توسط « » ابداع شد. این کلمه از سه حرف اول و دو حرف آخر واژه گیاهخوار (Vegetarian) تشکیل شده‌است. 
از سال ، اول نامگذاری شد و همه ساله در این روز به تبلیغ و ترویج می‌پردازند. 
 از مهم‌ترین فرآورده‌های جانوری که وگان‌ها از مصرفشان خودداری می‌کنند می‌توان (گوشت قرمز، مرغ، آبزیان و…)، لبنیات، تخم‌مرغ، عسل، ابریشم، چرم، خز و محصولاتی که در آن‌ها از فرآورده‌های جانوری (مانند ژلاتین) استفاده شده‌است را نام برد.
 مطالع‌ ای که از روانشناسان کانادایی انجام شده‌است نشان می‌دهد که وگان به عنوان سایر گروه‌های اقلیت رتبه منفی کسب می‌کنند. افرادی که به دلیل سلامتی وگان می‌شوند نسبت به افرادی که به دلیل اخلاقی یا به دلیل حقوق جانوران وگان می‌شود رتبه بهتری کسب می‌کنند. 
 یک مطالعه با حضور ۳۰۰ شرکت کننده بررسی کرد که چه اتفاقی می‌افتد اگر شخصی به کسانی که گوشت می‌خورند یادآوری کند که گوشت از جانوران به دست می‌آید. این مطالعه نشان داد که این باعث افزایش ناراحتی هنگام خوردن گوشت می‌شود و همچنین منجر به قضاوت منفی کمتری در مورد گیاهخواران می‌شود.
 این یافته‌ها با وگان‌هایی که احساس می‌کنند توسط افرادی که گوشت می‌خورند مورد تبعیض قرار می‌گیرند سازگار است. گوشتخوارانی نیز وجود دارند که به رژیم وگان روی نمی‌آورند زیرا هنگام وگان شدن می‌ترسند که به آنها انگ زده شود.
 این تعصب‌های منفی در مورد گیاهخواران گاهی نامیده می‌شود. احساسات مثبت در مورد گیاهخواران نیز وجود دارد: به دلیل رژیم غذایی، ممکن است به آنها فضیلت بیشتری داده شود. 
 پرسش اساسی این است: آیا انسان حق کشتار و استفاده از جانوران را دارد؟ افرادی که به دلایل اخلاقی روش زندگی وگان را انتخاب می‌کنند پاسخشان به این پرسش منفی است. همچنین افرادی چون «تام رگان» یا «گری فرانسیون» مخالف بهره‌کشی و کشتار جانوران هستند. 
 بر طبق گفتهٔ «انجمن تغذیهٔ آمریکا» ( ) می‌توان با یک رژیم صحیح وگان در تمامی دوران زندگی سالم بود و از آن در پیشگیری و درمان بیماری‌های خاص کمک جست؛ ولی پیشنهاد می‌شود افراد وگان در تأمین ، ، ، ، و و به بدن خود دقت کافی داشته باشند. ضمناً منبع کلسیم کلم پیچ، لوبیا چشم بلبلی، شلغم، و و منابع آهن لوبیای سفید، عدس، نخود، زردآلو، جعفری، و مهم‌ترین راه تأمین ویتامین D بدن نور خورشید است.
آلاینده‌های هوا آسم، بیماری و خطر دیابت را افزایش می‌دهد. سالانه حدود ۷ میلیون نفر را می‌کشد. داشتن رژیم غذاهای وگان حاوی اسفناج و و و دانه کتان و ساده‌ترین راه برای کنترل اثرات بیولوژیکی آلودگی هوا است.
 
 در حال حاضر نزدیک به یک انسان در جهان گرسنه هستند. این در حالی است که انسان برای تولید ، مقدار زیادی از گیاهان را به مصرف غذای دام می‌رساند و این غذا صرف رشد و حرکت و… دام‌ها می‌شود. به عنوان نمونه برای تولید یک کیلوگرم گوشت به ۱۶ کیلوگرم نیاز است. 
 طبق گزارش «اتحادیه دانشمندان دغدغه‌مند» (Union of Concerned Scientists) خوردن گوشت بعد از وسایل نقلیه و سوخت‌های فسیلی، به عنوان بزرگترین خطر محیط زیست به‌شمار می‌رود. همچنین در سال گزارشی با عنوان « » توسط (سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد) به‌طور گسترده پخش گردید. این گزارش تخمین زد که پرورش دام‌ها (گاو، بوفالو، گوسفند، بز، خوک، و ماکیان) جهت استفادهٔ بشر، عامل ایجاد ۱۸٪ از آلاینده‌ها و است، در حالی که مصرف توسط تمام وسایل نقلیه ۱۳٪ است، بر اساس پژوهشی که در سال توسط مؤسسهٔ «ورلد واچ» انتشار یافت مشخص شد که حداقل ۵۱٪ از چهارپایان (در بررسی تغییرات آب و هوایی) توسط دامداری‌ها تولید می‌شود.
{"title": "وگانیسم", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D9%88%DA%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%B3%D9%85&oldid=35073345", "language": "fa"}