Place در مرکز است و با ولایت‌های ، ، ، ، ، ، و مرز مشترک دارد. مرکز این ولایت شهر است.
 مساحت آن به ۳۸٫۸ هزار کیلومتر مربع و جمعیت آن نظر به احصاییه که بعد از به وجود آمدن ادارهٔ موقت در افغانستان صورت گرفت حدود ۸۰۰٬۰۰۰ هزار نفر بالغ می‌گردد و پرنفوس ترین ولسوالی این ولایت است.
 غور که در چار چوب اداری ولایت هرات قرار داشت، در سال ۱۳۴۲ به عنوان ولایت جداگانه تشکیل و شهر چغچران به عنوان مرکز آن تعیین گردید و نظر به پیشنهاد فرهنگیان و جوانان ولایت غور و با همکاری ریاست اطلاعات و فرهنگ این ولایت به تاریخ ۱/۲/۱۳۹۳ خورشیدی جلسه شورای وزیران افغانستان تحت ریاست حامد کرزی رئیس‌جمهوری اسلامی افغانستان تغییر نام مرکز ولایت غور را از چغچران به فیروزکوه با در نظر داشت پیشینهٔ تاریخی شهر فیروزکوه که در سال‌های ۵۴۰–۵۴۴ ه‍.ق توسط سلاطین غوری ساخته شده و حدود صد سال مرکز حکمروایی دودمان بوده‌است، تصویب نمودند.
 مقالهٔ اصلی: نام غور در به‌صورت گایری (gairi)، در گیری (giri)، در گوارا (g´wrao)، در گار (gar)، در کوه (koh)، در گور (gur)، در غر (ghar) و در به عنوان گالاکا (ghalcca) آمده‌است که همهٔ آنها معنی کوه را می‌دهد.
 منهاج سراج جوزجانی در کتاب طبقات ناصری چنین مینویسد: 
 اطلاعات بیشتر: و ساکنان غور در دوران حکمرانی کاملاً مسلمان بودند. پیش از قرن ١٢ میلادی، این منطقه محل زندگی ، و تعداد کمی از بود. بقایای قدیمی ترین شهرک های کشف شده توسط بین سال ٢۰۰٧ و ٢۰۰٨ در غور شواهد زندگی و تمدن را در ٥۰۰۰ سال قبل از میلاد نشان میدهد. ویرانه های چند قلعه و سایر استحکامات دفاعی نیز در حومه کشف شد. صومعه های بودایی که در کنار به صورت دستی تراشیده شده است، نشان دهنده آنست که در قرن های اول و در دوران بودیسم ساخته شده اند. این غارهای مصنوعی شهادت زندگی روزمره راهبان بودایی را در منطقه غور نشان می دهد. 
 دانشمندان و مورخان مختلفی مانند جان مک لئود، مسلمان شدن غوریان را به دست می دانند که پس از فتح غور دین مبین اسلام را در آنجا اشاعه داد: مردمانی از مرکز افغانستان که توسط سلطان محمود غزنوی به اسلام گرویده بودند. 
 مورخان سنتی مسلمان مانند و نیز وجود مردمان غیر اسلامی غور را قبل از زمان سلطان محمود غزنوی گواهی می دهند که توسط وی مسلمان شده بودند.
 
در بین سالهای ١۰١١، ١۰١٥ و ١۰٢۰، هر دو و لشكركشی های را به غور انجام دادند و اسلام را به جای بت پرستی بومی بنیان نهادند. پس از این، غور به عنوان یک دولت دست نشانده از در نظر گرفته میشد. در زمان و طغرل غاصب، غور و خودمختاری شان را به دست آوردند. 
 غور در قرن ١٢ و ١٣ پایتخت بود. بقایای پایتخت آنها ، که در سال ١٢٢٢ توسط از بین رفته و تخریب شد، شامل که یکی از است میباشد.
 غور مرکز فرمانروایی و از زیبایی‌های آن زمان بوده‌است.
 اطلاعات بیشتر: در تمام این ولایت تنها دو فرودگاه وجود دارد، فرودگاه فیروز کوه و فرودگاه ولسوالی لعل و سرجنگل
 
 از سپتامبر ٢۰١۴ بدینسو، واقع در مرکز ولایت غور، پروازهای منظمی را به کابل و هرات انجام می دهد. ولایت غور در مقایسه با سایر ولایات تعداد قابل توجهی راننده زن دارد. از سال ٢۰١٣ نیز جاده های این ولایت تا حد زیادی توسعه یافته، آسفالت شده و اغلب بالای رودخانه های آن پل ساخته شده است. 
 اطلاعات بیشتر: زراعت و دامداری عمده ترین فعالیت های اقتصادی ولایت غور است. در غور معادن سرب، ، نمک و همچنین آهن، زاک، زمج و طلا وجود دارد. تعداد گوسفندان حدود سه میلیون رأس برآورد می‌شود و فرآوردهٔ گندم بیشتر از ۶۰ درصد نیازهای مردم را رفع نمی‌نماید. 
 طبق اعلام سازمان ملل، بسیاری از جوانان مجبور به ترک ولایت برای یافتن کار در هرات یا ایران شدند و درصد کمی از مردم معلمان، مقامات دولتی، قالیبافان، نجاران و خیاطان بودند. بیش از نیمی از مردم با سطح درآمد خود نمی توانستند نیازهای اساسی خود را تأمین کنند. 
 در پی عزیمت طالبان، به دلیل تلاش افراد محلی برای افزایش درآمد خود شروع به تولید محصول پردرآمد تریاک نمودند که از نظر اقتصادی برایشان سود سرشار داشت. 
 زنان غور در دوختن لباس های محلی مانند پیراهن، چپن، چادر و کلاه زنانه و مردانه مهارت خاصی دارد. علاوه بر این قالیچه‌هایی که در ولسوالی تولک بافته می‌شود به دلیل اینکه تصاویر سلاطین غور و منار جام بر روی آن نقش بسته است، شهرت جهانی پیدا کرده‌اند. 
 اطلاعات بیشتر: وقتی از به سوی جنوب براه افتاد در یک منزلی بیرجند بود که ارتباط جلوداران قشون وی با او قطع شد. او خود می‌گوید که میدانستم اتفاقی برای طلایه من افتاده که نتوانستند گزارش دهند، به همین سبب گروهی را مامور کشف واقعه نمودم و آنها گزارش دادند تمام سربازان طلایه به قتل رسیدند و هر چه داشتند به یغما رفته است. طلایه من بهترین سربازان تعلیم دیده بودند و قتل تمامی شان، خبر از دشمن خطرناک را می‌داد؛ دستور دادم اردو بزنند.
 تیمور امر کرد حاکم بیرجند را نزد او بیاورند و وی از او درباره قاتلان سربازان‌اش پرسید. حاکم بیرجند در پاسخ گفت کسی جرئت حمله به سربازان تو در این حدود را ندارد و احتمالا خارجی می‌باشند، اجازه بده به قتلگاه روم تا بگویم قاتلان کیستند. پس از مراجعت حاکم بیرجند به تیمور گفت سربازان تو را پادشاه کشور غور به قتل رسانیده و او معروف به ابدال کلزائی می‌باشد. تیمور می‌گوید: پرسیدم غور کجاست، گفت مملکت وسیع بین و است. 
 از وی پرسیدم احتمالا کلزایی‌ها از یک راه نزدیک به اینجا آمده‌اند و اگر من بخواهم به هرات و سپس غور بروم راهم طولانی خواهد شد، راه نزدیکتر کدام است؟ حاکم بیرجند گفت تو میتوانی از اینجا به اسکندر ( ) و سپس به غور بروی. اما از این سفر صرف‌نظر کن چون غوریان مردان متهور و بی‌باک هستند و با تلوار می‌جنگند و کرسی شان شهر است که پدران ابدال کلزایی آنرا ساخته‌اند و اگر تو ده سال تمام آنرا محاصره نمایی قادر به تصرف آن نخواهی شد. 
 پرسیدم غوریان چگونه مردمی هستند؟ پاسخ داد: آنها در وقت جنگ تا آخرین نفر از سربازان حریف را به قتل می رسانند، همانطور که جلوداران قشون تورا تا آخرین نفر به قتل رسانیدند. آنها بلند قامت و قدرتمند هستند و پدران شان در گذشته حتی بر دست می‌انداختند.
 من به قتلگاه رفتم و دیدم ۲۵۰ سرباز طلایه من طوری به قتل رسیده‌اند که نشان میداد غافلگیر شده‌اند و این موضوع حایز اهمیت است چون طلایه را به جلو می‌فرستند تا دشمن را شناسایی کند و خود غافلگیر نشود و اگر طلایه من غافلگیر شده‌است معلوم می‌گردد که خصم هوشیار و زرنگ است و میداند چگونه یک قشون را بدام بیندازد. 
 مردم این ولایت ۹۹٪ شامل ، هزاره ها و ایماق ها هستند، تاجیک‌ها که اکثریت نفوس این ولایت را تشکیل میدهند عمدتاً در ،تولک، تیوره،شهرک، ساغر و پسابند زنده گی می‌کنند. همچنان گروه‌های کوچکی از و نیز در ولسوالی های تولک و ساغر زندگی می‌کنند. 
 اطلاعات بیشتر: درصد خانوارهای دارای آب آشامیدنی پاک از ٪١۴ در ۲۰۰۵ به ٪٩ در ٢۰١١ کاهش یافته‌است. درصد تولدی که مادر در آن حضور داشته است از ٩ درصد در سال ۲۰۰۵ به ٣ درصد در سال ٢۰١١ رسیده‌است. 
 در سال ١٣٩۰ ولایت غور دارای چهار شفاخانه و ۱۵۰ بستر می‌باشد: شفاخانهٔ ولایتی غور با ٨۰ بستر در موقعیت مرکز شهر فیروزکوه؛ شفاخانهٔ ۱۰ بستر تداوی معتادان در مركز شهر فیروزکوه، شفاخانهٔ ٣۰ بستر ولسوالی لعل و سر جنگل، شفاخانهٔ ولسوالی تیوره با ٢۰ بستر که در مرکز آن ولسوالی موقعیت دارد و کلینیک جامع ولسوالی شهرک با ٢۰ بستر که در آن امکانات و تسهیلات جراحی صغیره وجود دارد.
 بیشتر ولایت غور را کوه‌ها تشکیل می‌دهد و در بسیاری از مناطق آب و هوای سرد حاکم است به طوری که در بعضی از مناطق با شروع فصل خزان و زمستان و بارش سنگین برف راه‌های مواصلاتی برای چندین ماه بسته می‌باشد.
 مناطقی با آب و هوای معتدل و گرم نیز در بعضی از نقاط این ولایت وجود دارد. وجود سه رودخانه هریرود، فراه رود و مرغاب در ولایت غور بر زیبایی این ولایت افزوده است.
 اطلاعات بیشتر: میزان سواد کلی (۶+ سال) از ۱۹٪ در ۲۰۰۵ به ۲۵٪ در ۲۰۱۱ افزایش یافته است. نرخ کلی ثبت‌نام خالص (۶ تا ۱۳ سال) از ۲۸ درصد در سال ۲۰۰۵ به ۴۷ درصد در سال ۲۰۱۱ افزایش یافته‌است. 
 در سال ۱۳۵۷ تعداد مکاتب در این ولایت به ۱۴۱ باب می‌رسید که در شش باب آن دختران آموزش می‌دیدند. تعداد آموزگاران و کارمندان آموزش و پرورش در غور به ۶۸۹ نفر می‌رسید (شمار تمام آموزگاران و مأموران دولتی در ولایت غور از ۱٬۰۷۰ نفر در نمی‌گذشت) و مکاتب، حدود ۲۰۰ نفر آموزگار کمبود داشتند. شمار شاگردان همهٔ مکاتب در غور به حدود ۱۶ هزار نفر می‌رسید و درصد باسوادان این منطقه به رقم پنج بالغ می‌گردید.
 که ابتدا به عنوان مؤسسهٔ آموزش عالی غور تأسیس شده‌بود و سپس به دانشگاه غور ارتقا یافت، حدود ۵۰۰ دانشجو با تعداد قابل توجهی دانشجویان دختر دارد. همچنین تعدادی مؤسسه‌های تربیت معلم در ولسوالی‌های، و وجود دارد. در ١۰ سال گذشته تعداد مکتب‌ها افزایش یافته و حضور در امتحانات ورودی دانشگاه ( ) از صدها دانش‌آموز به هزاران دانش‌آموز افزایش یافته‌است. چندین مدرسهٔ کشاورزی و مکانیک نیز تأسیس شده‌است. فقط یک مدرسهٔ پرستاری وجود دارد که زنان جوان فارغ‌التحصیل مکتب را برای قابلگی و پرستاری آموزش می‌دهد که بخشی از است و توسط یک سازمان غیردولتی با همکاری شفاخانهٔ ولایتی غور اداره می‌شود.
 زبان مردم ولایت غور با گویش محلی است. در زمینهٔ گویش فارسی‌دری غور تاکنون هیچ پژوهشی انجام نشده‌است. می‌توان میان ویژگی‌های گفتاری تحصیل‌کردگان که زبان کتاب و مکتب در آن‌ها نفوذ نموده و مردم عادی و محروم از سواد، تا جایی فرق قائل شد، لیکن به‌طور کلی، لهجهٔ غور فرق‌های فاحشی با کشور و گویش دارد.
 نخستین آثار تاریخی که بلافاصله بعد از شنیدن ولایت غور به ذهن هر شنونده‌ای خطور می‌کند، منارهای جام می‌باشد که بازتاب‌کنندهٔ تاریخی‌بودن این ولایت می‌باشد.
 منار جام در ۶۰ کیلومتری شمال‌‌شرق ولسوالی شهرک در قریهٔ موسوم به جام موقعيت دارد. منار جام در زمان سلطنت غياث‌الدين غورى در سال ١٢٠٢ ميلادى (دورهٔ غوریان) بنا يافته‌است که بعد از منار قطب دهلى (هندوستان)، دومين منار از لحاظ بزرگى و معمارى قديمی بوده و از جمله شاهکارهاى نادر جهان محسوب می‌شود.
 حفره‌ای عمیق است که در ولسوالی لعل و سرجنگل قرار دارد و سالانه تعداد زیادی بازدیدکننده دارد.
 .
 این منطقه باستانی در ولسوالی دولت‌یار قرار دارد که بازتاب‌دهندهٔ دورهٔ بودایی‌ها می‌باشد.
 قلعهٔ ضحاک
 
این قلعه در حومهٔ شهر فیروزکوه موقعیت دارد که قدمت آن به هفت هزار سال قبل برمی‌گردد.
 ولایت غور دارای یازده واحد اداری به نام‌های: فیروزکوه، مرغاب، پسابند، تولک، تیوره، ساغر، دولت یار، چارسده و شهرک می‌باشد.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 نوشتار: لهجه فارسی ، غلام حیدر یگانه - کارشناس ارشد زبان و ادبیات بلغاری و استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه صوفیه
 
 لعل میدیا
{"title": "ولایت غور", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D9%88%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%AA_%D8%BA%D9%88%D8%B1&oldid=35093036", "language": "fa"}