(به : ) (زاده ۱۸ سپتامبر ۱۹۰۸ - درگذشته ۱۲ اوت ۱۹۹۶) از دانشمندان بود. او یکی از بنیان‌گذاران نظری به‌شمار می‌آید.
 او در زمینه فیزیک ستاره‌ها و سحابی‌ها، اخترشناسی ستاره‌ای، سامانه‌های ستاره‌ای، و کیهان‌زایی ستاره‌ها و کهکشان‌ها پژوهش می‌کرد.
 هامبارتسومیان را در سال ۱۹۴۶ بنیانگذاری نمود. He was the second and longest-serving president of the
 هامبارتسومیان در سال ۱۹۰۸ میلادی در (تبیلیسی) در یک خانواده به دنیا آمد. پدر وی و هامازاسپ آساتورویچ هامبارتسومیان (Hamazasp Asaturovich Ambartsumian), مترجم به بود.
 هامبارتسومیان در سال ۱۹۲۴ در بخش فیزیک - ریاضی در مؤسسه دولتی آموزش و پرورش مشغول به تحصیل شد. فرزند وی «روبن هامبارتسومیان» یا «روبن آمبارتسومیان» ریاضی‌دان (گرایش و فرایندهای تصادفی) مشهور ارمنستان می‌باشد.
 در سال ۱۹۳۲ مقاله‌ای از ؛ «در مورد تعادل شعاعی یک سحابی سیاره‌ای»؛ که امروز به عنوان سنگ بنای نظریهٔ مدرن سحابی‌های گازی شناخته می‌شود، منتشر شد. در یک سری از مقاله‌های پژوهشی، این موضوع را گسترش بیشتری داد. در یکی از این مقاله‌ها (همراه با ) برای نخستین‌بار موفق به ارزیابی و تخمین مقدار لایه‌های گاز فوران شده توسط شد. روش‌هایی که توسط توسعه داده شدند در بررسی لایه‌های گازی مورد استفاده قرار گرفت. اهمیت روش تخمین مقدارها در پیدا کردن پاسخ به مشکلات ، آشکار شدند. در واقع، آن‌ها منجر به شناسایی علائم دگرگونی‌های قابل پیش‌بینی، در زندگی یک ستاره شدند. پایه و اساس تئوری (ستارهٔ خمپاره نوری مانند) و و توضیح بسیاری از ویژگی‌های طیف آن‌ها را بنا کرد.
 در سال ۱۹۳۶، یک راه حل جالبی برای یک مشکل ریاضی که توسط دانشمند بریتانیایی مطرح شده‌بود؛ تعیین توزیع سرعت فضایی ستارگان براساس توزیع آن‌ها، ارائه داد. این راه حل با پیشنهاد خود آرتور ادینگتون در «اطلاعیه‌های ماهانه» منتشر شد. در نهایت در سال ۱۹۷۹ همان مبحث ریاضی با پزشکی «برای توسعه توموگرافی کامپیوتری» در نهایت رقم خورد. تحقیق انجام شده توسط در آمار و پویایی سیستم‌های ستاره‌ای، پایه‌های سیستم ستارهای را به وجود آورد. در سال ۱۹۹۵ با جایزه ایالت فدراسیون روسیه جایزهٔ ویژه‌ای را از آن خود کرد.
 در سال ۱۹۳۵–۱۹۳۵ با جیمز جینز، دانشمند بریتانیایی، در بارهٔ طول سن ، در بحث و گفتگو قرار گرفت و ثابت کرد که کهکشان راه شیری حداقل ۱۰۰۰ بار جوانتر از برآورد جینز است.
 مجموعه‌ای از مقاله‌های به تحقیق در مورد ماده درون ستاره در کهکشان اختصاص داده شده‌اند. در این باره مفهوم کاملاً تازه‌ای را ارائه می‌دهد؛ که در کهکشان ناشی از وجود رقم بی‌شماری سحابی گرد و غباری یا ابرهای «جذب کننده» در فضای بین ستاره‌ای است. بر پایهٔ این مفهوم ساختاری (پر و خالی) بودن لکه‌های مادهٔ جاذب بین ستاره‌ای، نظریهٔ نوسانات توسعه یافت که خود به بخش تازه‌ای در اخترشناسی تبدیل شد.
 در طول جنگ جهانی دوم، تئوری جدیدی از نظریهٔ واپخشی نور در رسانه‌های کدر ارائه داد، که بر پایهٔ نوعی اختراعی خود او استوار بود. با استفاده از این ابزار ریاضی تعدادی از مشکلات را حل کرد. این اصول انحرافی با تغییرات مختلفی که در آن داده شده در حال حاضر به‌طور گسترده‌ای؛ از جمله برای حل مشکلات بسیار پیچیده در اخترفیزیک، و نظری، ، ، و دیگر زمینه‌های علم مورد استفاده قرار می‌گیرد. این مشکلات و دستگاه‌های ریاضی مرتبط با آن به‌طور مداوم پیچیده‌تر می‌شود، اما مبنا همان اصل «invariance» است. در کتاب خود؛ (Invariant Imbedding)، ، رابرت ای کالابا و ام سی پرستروود می‌نویسند: «در نتیجهٔ این کار پیشگامانه، روش‌های کاربردی جدید تحلیلی در دسترس قرار گرفت و راه‌حل‌های محاسباتی را ساده‌تر کرد. این ایده‌ها توسط در سال ۱۹۵۰ در کتابش و در یک سری مقالات اساسی توسعه یافت و گسترده‌تر شد؛ که با نبودن این‌ها بسیاری از مشکلات غیرقابل حل پنهان می‌ماندند، و پیشرفت‌های بزرگی حاصل شد.» 
 ، خود، به توجه ویژه داشت و همیشه آن را یکی از موفق‌ترین و دوست‌داشتنی‌ترین ساختهٔ خود می‌دانست. در سال ۱۹۴۶ هامبارتسومیان برای ایجاد نظریهٔ (غیر شفاف)، نخستین خود را دریافت کرد.
 تحلیل نظری که بر اساس موارد مشهود در سیستم‌های ستاره‌ای در کهکشان ما نتیجه‌گیری شده‌بود، منجر به پیدایی مدل تازه‌ای از شد. این سیستم‌های در حال گسترش و با انرژی مثبتی که او آن را ناشی از «انجمن‌های ستاره‌ای» می‌نامید، و این گردهم‌آیی را نشان این که آن‌ها دوران نسبتاً جوانی خود را می‌گذرانند می‌دانست. این تحلیل یک بنای انقلابی در ستاره‌ای بود، زیرا این بدان معناست که روند شکل‌گیری ستاره در کهکشان حتی امروز نیز ادامه دارد و ستارگان در گروه‌ها متولد می‌شوند. در سال ۱۹۵۰ به‌خاطر این کشف و تحقیق در مورد نوع جدید سیستم‌های ستاره‌ای، دومین جایزهٔ استالین به او اهدا شد.
 با این حال «مفهوم همبستگی ستاره‌ای» بلافاصله از سوی جامعهٔ اخترشناسی پذیرفته نشد. سال‌ها بعد، نوشت: «من شک و تردید اولیه نسبت به این کشف توسط جامعهٔ اخترشناسان را به خاطر می‌آورم؛ هنگامی که من برای اولین بار گزارشی از نوشتهٔ ( ) را در کنفرانس در اواخر ۱۹۵۰ ارائه دادم.» 
 مشاهدات گسترش (همان‌گونه که پیش‌بینی کرد) در برخی از انجمن‌ها، به عنوان مثال: گزارش شده‌است. توسط A. Blaauw برای Perseus II، و غیره گزارش شده‌است.
 بخش بزرگی از بررسی‌های خود را وقف بررسی تکامل کهکشان‌ها کرده و به آن اختصاص داده‌است - سیستم‌های ستاره‌ای سترگی مانند کهکشان خودمان. او نگارندهٔ مفهوم جدید «فعالیت هسته‌های کهکشانی»؛ (هسته‌ها، مرکزی)، همان که می‌تواند (باید) نقش تعیین‌کننده‌ای در پیدایش و تکامل کهکشان‌ها و سیستم‌های آن‌ها داشته‌باشد. در سایهٔ توجه به این دیدگاه، مطالعهٔ پدیده‌های بزرگِ غیر ثابت در مقیاس گسترده؛ که در کهکشان‌ها مشاهده می‌شود، موضوع اصلی اخترشناسی فراکهکشانی شد. یک تحقیق مهم و پیروانش بیرون زدن‌های آبی رنگی که از هسته‌های کهکشان‌های غول‌پیکر، سیستم‌های کهکشانی نوع جدید، کهکشان‌های به اصطلاح فشرده و غیره، اختصاص داده شده‌است. اولین سخنرانی در ، که در سال ۱۹۵۸ در مورد انفجار هستهٔ کهکشان‌ها ایراد شد، بسیار زمینه‌گشا بوده‌است. آن سخنرانی؛ باوجود انتقادها، پیشرفتی را که با آن آغاز شد توسط در مقاله خود: "یادآور دوره‌های انقلاب در کیهان‌شناسی" توصیف شده‌است. همان‌گونه که نیمن یادآوری کرد، علی‌رغم شک و تردید اولیه، "استدلال‌های و مستندات چند جانبه باعث شد تا دانشمندان کنونی در این زمینه فکر کنند و چندین تحول مهم بین‌المللی در پی آن رخ داد …" نیمن نتیجه می‌گیرد: "شواهد به نفع فرضیهٔ اکنون پررنگ است. تبریک می‌گویم پروفسور ، انقلابی کپرنیکی …! " 
 
 جایزه ویکتور هامبارتسومیان Վիկտոր Համբարձումյան Victor Ambartsumian که همه ساله به دانشمندان و پژوهشگران در حوزه‌های اخترشناسی و اخترفیزیک اهدا می‌شود یکی از مهمترین جوایز بین‌المللی علمی در کشور ارمنستان است. جایزه به افتخار ویکتور آمبارتسومیان نامگذاری شده‌است. این دانشمند ارمنی که متولد شهر تفلیس بود بنیان‌گذار مؤسسه علوم ارمنستان است که رصدخانه بیوراکان یا بوراکان بخشی از آن می‌باشد. بنیاد این جایزه با حمایت رئیس‌جمهور ارمنستان ایجاد گردید و نخستین جایزه در سال ۲۰۱۰ اهداء گردید. مبلغ آن ۵۰۰ هزار دلار آمریکا است و حداکثر سه نامزد برنده می‌شوند. اگر بیش از یکنفر برنده اعلام شود مبلغ جایزه بین آنها تقسیم می‌گردد.
 ADVERTISING
{"title": "ویکتور هامبارتسومیان", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%A9%D8%AA%D9%88%D8%B1_%D9%87%D8%A7%D9%85%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D8%B3%D9%88%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86&oldid=35120586", "language": "fa"}