به مناطق سردسیری که در سالانه خود به عنوان اقامتگاه بهاره و تابستانه انتخاب می‌کنند گفته می‌شود. در مقابل به مناطق گرمسیری که عشایر به عنوان اقامتگاه پاییزه و زمستانه خود انتخاب می‌کنند گفته می‌شود. بیشتر عشایر و ایلات به ییلاق و قشلاق می‌روند. 
 [یَ ی ° / یِ ی °] (ترکی، اِ مرکب) از یی [= یای] به معنی تابستان و لاق که پسوند مکان است، به معنی جایی که در تابستان سکنی گزینند. سردسیر. مقابل قشلاق، گرمسیر. جای تابستانی. تابستانگاه. مصیف: تقییظ؛ ییلاق رفتن. تصیف، اصطیاف؛ ییلاق کردن. (یادداشت مؤلف [دهخدا]). جای سرد و هوادار که به فصل تابستان در آن باشند. مقابل قشلاق که جای باش فصل زمستان است. (آنندراج). جای باش تابستان یعنی جای سرد و خوش هوایی که در مدت تابستان در آن توقف کنند. (ناظم الاطباء). چراگاه. میدان. (آنندراج). 
 در زبان فارسی یا به کوهپایه، جای سردسیر یا اقامتگاه تابستانی، جای خوش آب و هوا ییلاق نیز گفته می‌شود 
 تا پیش از جنگ اول جهانی بدنهٔ اصلی جامعه در مناطق کوهستانی ایران را تشکیل می‌دادند. برای مثال، در دورهٔ جنگ‌های روس-ایران بخش مهمی از مردم ارسباران، که بار اصلی جنگ را به دوش می‌کشیدند، زندگی داشتند. بنابراین طبیعی است که تنظیم سکونتگاه حافظان مرزها دغدغهٔ اساسی حکومت مرکزی بود. خودمختاری عشایر تا حد زیادی در حفاظت مراتع ییلاق‌ها مؤثر بود و دولت مرکزی دخالت چندانی در تخصیص چراگاه به ایلات متخاصم نداشت. مرکزگرایی افراطی دوران قواعد بین ایلی را مختل کرد ؛ به تدریج عشایر ساکن شدند و روستائیان ساکن مجاور ییلاق‌ها به تخریب مراتع پرداختند. فروپاشی اجتماعی ایل قشقایی در نتیجه تخریب مناسبات ارضی به مثابه نمونه‌ای تراژیک توسط محقق آمریکایی، لوئیس بک، به خوبی توصیف شده‌است. آنچه مسلم است تنظیمات مربوط به حدود ییلاق‌ها و قشلاق‌ها، و حقوق مالکیتی عشایر نقشی مؤثر در شکل‌گیری ایران نوین داشته‌است. 
 مقالهٔ اصلی: زندگی در ییلاق تنها در بخش محدودی از سال ادامه می‌یافت. در سرزنده‌ترین شرایط طبیعت وارد ییلاق می‌شدند، و آنجا را در حالت پژمردگی طبیعت ترک می‌کردند. این تضاد در چشم‌انداز الهام‌بخش ترانه‌ها و ادبیات فولکوریک است که تا حدودی تا زمان کنونی حفظ شده‌اند. در میان قبایل ترک‌زبان، که اکثریت را تشکیل می‌دهند، موسیقی گنجینه‌ای غنی از وصف تصویر ذهنی ییلاق است. در اینجا، برای مثال، ابیات آغازین یک ترانهٔ عاشیقی را می‌آوریم:
 دیدی گذرم باز به این خطه نیفتاد 
 ای قلهٔ مه گرفته بدرود، 
 ای آبفشان فلک و آب روانش، 
 وی گرمی تیر ماه بدرود!
{"title": "ییلاق", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%DB%8C%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%82&oldid=34983805", "language": "fa"}