نوعی هستند که با بخش کدکنندهٔ مربوط به یک عامل عفونی به درون ، باعث تحریک میزبان علیه آن می‌گردند. این واکسن‌ها متشکل از یک بوده که از طریق روش‌های ، طراحی و ساخته شده‌است. این پلاسمید، به‌طور مستقیم به درون سلول‌ها تزریق شده و آن سلول‌ها قادر به تولید آنتی‌ژن‌های عوامل عفونی مورد نظر، شامل ، و خواهند شد. واژه را برای این نوع از واکسن‌ها پیشنهاد کرده و آن را به عنوان سومین انقلاب در علم معرفی نموده‌است. چندین واکسن دی‌ان‌ای برای استفاده در ، مورد آزمایش قرار گرفته‌اند که تزریق برخی از آن‌ها منجر به ایجاد ایمنی در حیوانات مورد آزمایش شد و در برخی از موارد نیز، تأثیرات مثبتی مشاهده نشد. بررسی‌هایی برای ایجاد ایمنی در برابر و همچنین ایمنی در برابر ، در ، از طریق دی‌ان‌ای واکسن‌ها در حال انجام است. مقامات کشور ، طی ، در ماه اوت ۲۰۲۱، مجوزی اضطراری برای استفاده از واکسن صادر کردند. این واکسن، تولیدشده در شرکت ، نخستین دی‌ان‌ای واکسن تاییدشده برای مصرف انسانی است. 
 دی‌ان‌ای واکسن‌ها از جهاتی مشابه و می‌باشند. البته به دلیل این‌که دی‌ان‌ای واکسن‌ها در موجودات ایجاد نمی‌نمایند از واکسن‌های حاوی ویروس زنده متمایز می‌شوند. علاوه بر این، برخلاف دی‌ان‌ای واکسن‌ها، واکسن‌های حاوی ویروس زنده ممکن است باعث گردند، یا در اثر تضعیف شدن تا حدی در ایجاد ایمنی، کم‌اثر شده باشند. همچنین، ممکن است در زنان یا در افراد مبتلا به عوارضی ایجاد نمایند یا به دلیل آلودگی به موارد دیگر در طول فرایند تولید، مضر باشند. واکسن‌های اسید نوکلئیک به عنوان پنجمین نوع واکسن‌ها یا نسل سوم واکسن‌ها (پس از ، پروتئین‌های تخلیص شده پاتوژن‌ها، و )، مورد توجه خاصی قرار گرفته‌اند.
 حدود ۴۰ سال پیش مشاهده شد دی‌ان‌ای به تنهایی قادر به اِعمال تغییراتی در یاخته‌هاست. بدین ترتیب که اگر ویروس را استخراج و به‌طور مستقیم به تلقیح شود، موجب ایجاد می‌شود. حدود دو سال بعد آتاناسیو (Atanasiv) نشان داد که تلقیح دی‌ان‌ای نه تنها باعث تولید تومور در می‌گردد، بلکه باعث تولید ضد نیز می‌شود.
در سال ۱۹۹۰ ولف (Wolff) و همکاران به‌طور اتفاقی در طی آزمایش نوعی برای انتقال دی‌ان‌ای به درون یاخته‌ها، مشاهده کردند واجد یک در یاخته‌های موش باعث حامل خود گردید و این مشاهده، اولین پایه‌های کاربرد دی‌ان‌ای واکسن شد. در سال ۱۹۹۳ ژن نوکلئوپروتئین به‌عنوان نخستین برای تولید دی‌ان‌ای واکسن به‌کار گرفته شد.
 با حذف قسمت‌هایی از پلاسمید این امکان به وجود آم‌د که ژن‌های بزرگ‌تری را بتوان در درون پلاسمید، جاسازی کرد. پلاسمیدهای کوچک از بسیاری جهات واجد مزیت می‌باشند. به عنوان یک قاعده کلی کارایی به‌طور معکوس به اندازه پلاسمید وابسته‌است. وقتی اندازه پلاسمید از ۱۵۰۰۰ فراتر رود، به صورت یک عامل محدودکننده عمل می‌کند؛ بنابراین پلاسمیدهای کوچک‌تر که بتوانند ژن بزرگ‌تری را در خود جای دهند، مورد توجه بیشتری می‌باشند. علاوه بر این، پلاسمیدهای بزرگ‌تر از نظر تعیین نقشه آنزیمی و کار با محدودالاثر می‌توانند ایجاد اشکال نمایند و همچنین به تعداد کمتری تکثیر می‌شوند، بنابراین میزان تولید دی‌ان‌ای کمتر است.
 به سه روش استنشاقی، و داخل جلدی می‌تواند تزیق شود. برخی مطالعات نشان داده‌اند که ناحیه تزریق می‌تواند در نوع پاسخ القا شده مؤثر باشد. به عنوان مثال در تجربه‌ای نشان داده شد هنگامی که یک نوع دی‌ان‌ای واکسن از راه استفاده می‌شود پاسخ Th۱ را القا می‌کند اما هنگامی که همین واکسن از راه داخل جلدی تزریق گردید پاسخ ایمنی به سمت Th۲ متمایل گردید.
 مطالعات نشان داده‌اند که میان دوز تزریقی دی‌ان‌ای واکسن با ایمنی القا شده رابطه مستقیمی وجود ندارد و کاربرد مقادیر بیش از حد دی‌ان‌ای واکسن در هر نوبت تزریق نه تنها کارایی بیشتر آن را به همراه ندارد بلکه باعث کاهش تحریک سیستم ایمنی نیز می‌گردد؛ بنابراین تعیین دوز بهینهٔ دی‌ان‌ای واکسن‌ها از اهمیت بالایی برخوردار می‌باشد.
 تولید توسط سلول‌های در واقع بعضی از جنبه‌های را تقلید می‌کنند بدون این‌که خطر تکثیر پاتوژن بیماری‌زا وجود داشته باشد. عدم نیاز به که هزینه پایین نگه‌داری و تولید آن را به همراه دارد و نیز تحریک هر دو بازوی سیستم ایمنی به وسیله عرضه ژن حامل هم از طریق و هم با استفاده از از مزایای این نوع واکسن‌هاست. دی‌ان‌ای واکسن‌ها را می‌توان از محسوب کرد زیرا تنها یک یا بخشی از یک را بیان می‌کنند. البته بر خلاف آن واکسن‌ها، دی‌ان‌ای واکسن‌ها به مراحل تولید در فرمانتور و تخلیص پروتئین نیازی ندارند. در طی مراحل خالص‌سازی شکل طبیعی پروتئین به راحتی می‌تواند دچار تغییر گردد و آنتی‌بادی‌هایی که علیه این پروتئین تغییر شکل یافته تولید می‌شود قادر به خنثی کردن پاتوژن اصلی نباشد. همچنین واکسن‌های ساب‌یونیت تنها توسط مجموعه سازگاری بافتی اصلی کلاس دو ابراز می‌شوند، در حالی که دی‌ان‌ای واکسن‌ها توسط هر دو کلاس ارائه می‌گردند. دی‌ان‌ای واکسن‌ها در دماهای بالا و پایین پایدار هستند و به صورت خشک یا محلول می‌توانند نگهداری شوند، بنابراین به زنجیره سرد که برای بسیاری از واکسن‌ها ۸۰٪ از هزینه‌های واکسیناسیون را به خود اختصاص می‌دهد نیاز ندارند. همچنین با توجه به یکسان بودن نوع واکسن برای کلیه آنتی‌ژن‌ها به راحتی می‌توان چندین واکسن را به همراه یکدیگر تزریق نمود. از طرفی به‌کارگیری روش واحد برای تولید کلیه واکسن‌ها مراحل تولید آن‌ها را ساده‌تر می‌کند. تولید سریع دی‌ان‌ای نسبت به پروتئین یا پاتوژن و تخلیص ساده‌تر از مزایای دیگر این واکسن‌هاست.
 
 
 ۴- آنتی‌بادی‌های ضد دی‌ان‌ای: القای آنتی‌بادی ضد پلاسمید یکی دیگر از نکاتی است که در دی‌ان‌ای واکسن‌ها مورد بحث است. آنتی‌بادی علیه دی‌ان‌ای در بیماری‌های مثل تولید می‌شود. در مورد پلاسمیدها احتمال تولید چنین آنتی‌بادی‌هایی کمتر است زیرا احتمالاً دی‌ان‌ای دو رشته‌ای خالص شده به راحتی قادر به تحریک و تولید آنتی‌بادی نیست. هر چند از نظر تئوری احتمال بروز هر یک از موارد فوق وجود دارد ولی تاکنون از هیچ‌یک از آن‌ها گزارشی نشده‌است [۳].
{"title": "واکسن دی‌ان‌ای", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D9%88%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D9%86_%D8%AF%DB%8C%E2%80%8C%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C&oldid=33988772", "language": "fa"}