(فارسی باستان: saka hauma vargā، : ) نام گروهی از قوم در دوران باستان بود. نام آنها به رهبرشان، هوم‌نوش (هوم‌ورگه، آمورگس یونانی) اشاره دارد. نام او نیز نوشیدن نوشابه مستی‌آوری که از گیاه تهیه می‌شده اشاره دارد.
سکاهای هوم‌نوش به یکی از گویش‌های سخن می‌گفتند و نزدیک‌ترین قبیله سکایی به سرزمین باستان و بودند. بیشتر پژوهشگران بر این باورند که قلمرو آن‌ها میان دریای خزر و کوه‌های پامیر، یا به طور محدودتر در منطقه فرغانه، بین تاشکند و شهر دوشنبه امروزی، قرار داشته است. 
 در برخی از سنگ‌نوشته‌های پارسی باستان سکاها به سه دسته تقسیم شده‌اند: یکم، (Sakā tigraxaudā)، دوم، سکاهای هوم‌نوش (Sakā haumavargā) و سوم، (Sakā tayai paradraya) یعنی سکاهای مقیم غرب . در یکی از سکاهای هوم‌نوش جزو سربازان نمادینی است که تختگاه شاهنشاه ایران را بر دست دارند.
 سکاهای هوم‌نوش (هائومه‌ورگا) را سنتاً با سکاهای آمیرگیوی (Amyrgioi Sákai) تاریخ هرودوت یکی دانسته‌اند. از آنها در پیوند با بسیج نیرو توسط در نام می‌برد.
به گفته ، سکاهای هوم‌نوش را شکست داد و رهبرشان هوم‌ورگه (هوم‌نوش) را زندانی کرد. زن هوم‌ورگه به نام (Sparethra، به معنی سپاه قهرمان) لشکری متشکل از ۳۰۰ هزار مرد و ۲۰۰ هزار زن گرد آورد و به جنگ کوروش رفت. او ، برادر امیتیس و سه پسر پارمیس را به بند کشید و آن‌ها را در قبال آزادی هوم‌ورگه آزاد کرد. رفتار نیک کوروش با هوم‌ورگه باعث شد سکاهای قبیله او تسلیم ایرانیان شوند. هوم‌ورگه (یا تامبراداس) با کوروش به رفت. سکاهای هوم‌نوش در در سال ۵۴۷ پیش از میلاد تحت فرماندهی کوروش جنگیدند.
{"title": "سکاهای هوم‌نوش", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%B3%DA%A9%D8%A7%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%87%D9%88%D9%85%E2%80%8C%D9%86%D9%88%D8%B4&oldid=30743457", "language": "fa"}