برای دیگر کاربردها را ببینید. «بشر» به اینجا تغییرمسیر دارد. برای دیگر کاربردها را ببینید. 
 با نام علمی " " (هومو ساپیِنس) به‌معنای « » یک از نوع و از خانوادهٔ است. انسان‌ها بسیار باهوش و اجتماعی هستند.
 مدارک به‌دست‌آمده از انسان نشان می‌دهد که انسان خردمند، حدود ۲۰۰٬۰۰۰ سال پیش، از سرچشمه گرفته‌است، در حدود ۵۰٬۰۰۰ سال پیش، تغییرات بسیاری در رفتار او پدید آمد و در همان زمان، مهاجرت را آغاز کرد. انسان خردمند با دیگر انسان‌تباران، ‌دار شده‌اند و این باعث شد که پس از انقراض سه گونه دیگر، انسان‌تباران، دی ان ای آن‌ها همچنان در انسان خردمند، موجود باشد. انسان خردمند، حامل دی ان ای ، انسان و گونه‌ای دیگر که هنوز شناسایی نشده می‌باشد. افرادی که دارای‌تبار غیرآفریقایی هستند، بین ۲ تا ۴ درصد دی ان ای نئاندرتال‌ها را دارا هستند، ۳ تا ۴ درصد دی ان ای بومیان ، متعلق به انسان‌تبار دنیسووا است، و دی ان ای گروهی از آفریقایی، متعلق به گونه‌ای است که هنوز شناسایی نشده‌است. این انسان‌ها بالا، توانایی تجزیه و تحلیل، سخن گفتن، و داشتند. این استعدادها همراه با یک بدنِ راست‌قامت با توانایی راه رفتن و بازوان آزاد برای گرفتن اشیاء، انسان‌ها را به رفتن سفرهای طولانی (مانند مهاجرت) و استفاده از ابزارها توانا ساخت. این انسان‌ها با مهاجرت تقریباً در تمامی نقاط جهان به جز نواحی غیرقابل سکونت (مانند ) ساکن شده‌اند. اما از قرن بیستم میلادی وسعت سکونت انسان‌ها به جنوبگان (توسط پایگاه‌های دائمی)، دریاها (توسط سکوها) و مدار زمین (توسط ایستگاه فضایی بین‌المللی) افزایش یافته‌است.
 جمعیت انسان‌ها در زمین در سال به ۷ میلیارد و ۷۶۶ میلیون نفر رسید و هم‌اکنون نیز در حال افزایش است. 
 انسان‌ها موجوداتی اجتماعی هستند و نمی‌توانند تنها زندگی کنند.
 «انسان» یک است که پس از وارد شد.
در اینکه انسان به چه معناست، دو قول مطرح است:
۱. عده ای می‌گویند انسان، از نَسِیَ (به معنای نسیان) است؛ به این بیان که وقتی انسان، قولی که به خدایش داده بود (که کسی غیر او را نپرستد) را فراموش کرد (و بت‌پرست شد) این نام بر او گذاشته شد. (تاج العروس ج۴ ص۱۰۲)
 پیش از اسلام، برابر این واژه در ، واژه‌های مَرتْ، مَرث، مَردْ یا بود که واژه‌های مردم، مردمان و دیگرها از آن ساخته شدند، همانند که واژه مَرد (Man) برحسب جمله و کاربرد، معنای «بشر» نیز می‌دهد.
 در برخی منابع، یا (از فرانسوی: Humain) گفته می‌شود.
 واژهٔ «آدم» دارای ریشه عبری و «بشر» نیز دارای ریشهٔ عربی است. 
 مقالهٔ اصلی: نوع انسان‌ها اساساً متغیر است. اگر چه اندازه بدن انسان‌ها عمدتاً به مسائل و از آن گذشته به عادت‌های غذایی و بستگی دارد. میانگین قد یک تقریباً ۱٫۵ تا ۱٫۸ (۵ تا ۶ ) است، هر چند در مناطق مختلف این متفاوت است. برای یک انسان ۷۶ تا ۸۳ (۱۶۸ – ۱۸۳ پوند) برای و ۵۴ تا ۶۴ کیلوگرم (۱۲۰ – ۱۴۰ پوند) برای می‌باشد، شایان ذکر است که وزن بر اساس می‌تواند تغییر کند. (علاوه بر این‌ها به: و نیز بستگی دارد)
 بر خلاف بیشتر پستانداران، انسان توانایی راه رفتن بر روی دو را دارد. بدین ترتیب زندگی با بازوان آزاد و کنترل اشیاء به وسیلهٔ فراهم است.
 با اینکه انسان در مقابل بسیاری از پستانداران بی است، ولی در عوض، رشد موی انسان‌ها عمدتاً در قسمت‌های بالای ، و دور می‌باشد. انسان‌ها نسبت به شامپانزه‌ها دارای پیازهای موی بیشتری در بدن خود چه در زنان و چه در مردان هستند، اما دیدن آن‌ها مشکل است.
 رنگ مو و انسان‌ها به وجود بستگی دارد. رنگ پوست انسان‌ها می‌تواند قهوه‌ای خیلی تیره یا صورتی کمرنگ بسته به تعداد رنگ‌دانه‌ها باشد، محدوده رنگ موی انسان‌ها از بور تا قهوه‌ای، قرمز ولی به‌طور عادی مشکی می‌باشد.
 چرخه زندگی انسان همانند بسیاری از است. درون زن، یک جنین را ایجاد می‌کند. زمانی که یک دوره سی و هشت هفته‌ای (معادل ۹ ماه) از گذشت و جنین به‌طور کامل رشد کرد طی فرایند زایمان از بدن خارج می‌شود و به‌طور مستقل برای اولین بار به عنوان یک کودک نفس می‌کشد. در جوامع نوین به عنوان یک شخص به‌طور کامل مورد حمایت است.
 در مقایسه با گونه‌های دیگر، انسان‌ها خطرناک است. این عمل دردناک در برخی موارد بعد از بیست و چهار ساعت یا بیشتر که غیرطبیعی نیست منجر به مرگ مادر یا کودک شده‌است.
 در کشورهای توسعه یافته به‌طور میانگین ۳ تا ۴ (۶ تا ۹ ) وزن دارند و آن‌ها نیز بین ۵۰ تا ۶۰ سانتی‌متر (۲۰ یا ۲۴ اینچ) در زمان تولد می‌باشد. وزن کم کودکان در زمان تولد در رایج است و همین مسئله سبب سطح بالایی از مرگ و میر کودکان در این مناطق می‌شود.
 بعد از تولد رشد انسان تا زمان رسیدن به در ۱۲ تا ۱۵ سالگی ادامه دارد، رشد فیزیکی در زنان تا نزدیکی ۱۸ سالگی و برای مردان این رشد تا ۲۱ سالگی ادامه دارد. مراحل زندگی انسان‌ها متفاوت است ولی به ترتیب مرحله به: ، ، ، ، ، و تقسیم می‌شود.
 در مقایسه با دیگر پستانداران، انسان تنها موجودی است که در دوره ۲۵٪ از رشد خود را با سرعت انجام می‌دهد، برای مثال در این مقدار ۱۴٪ است.
 در انسان‌ها یک تفاوت مهم در آن‌ها در نقاط مختلف جهان وجود دارد. به‌طور کلی در کشورهای عقب مانده میانگین سنی ۵۶ سال می‌باشد. در کشورهای در حال توسعه یا کمتر توسعه یافته میانگین سنی ۶۵ سال است. عمر متوسط در و ژاپن به عنوان دونرخ بسیار بالا، ۸۲ سال است. در صورتی که در بخاطر بیماری میانگین امید به زندگی ۴۵٫۸ سال است.
 تعداد افراد صد ساله در جهان توسط (در سال ۲۰۰۲) ۲۱۰٬۰۰۰ نفر اعلام شده‌است.
بر طبق کتاب زیست‌شناسی تکوینی، نوشته اسکات گیلبرت جلد دوم صفحه ۶۴۴، حداکثر عمر گونه انسان ۱۲۱ سال است.
 انسان‌ها، جانوران هستند که قادرند هم فراورده‌های گیاهی و هم جانوری را مصرف کنند. پس از دوران ، انسان‌ها می‌خواستند تا پرورش گیاهان و حیوانات را تحت کنترل خود بگیرند تا بدین وسیله خود را ایمن سازند. این مسئله منجر به پیدایش کشاورزی شد و شیوه‌ای که غذا طی آن به دست می‌آمد را تغییر داد.
 انسان اگرچه از گروه همه‌چیزخواران است اما از آن دسته پستاندارانی نیست که بتواند بدون مشکل خام را بگوارد و تا زمانی که توانست ارتباطی بین آتش و غذای خام بیابد گیاهخوار و دانه‌خوار ماند. دوره‌هایی از و درندگی را گذراند تا حدود یک‌میلیون سال پیش که انسان‌ها در شروع به پخت‌وپز کردند، خام‌خوار بود. 
 مقالهٔ اصلی: در انسان به عنوان مرکز ، نقش اصلی کنترل سیستم عصبی خارجی را بر عهده دارد. مغز کنترل‌کننده فعالیت‌های سطح پایین و غیرارادی بدن مانند و است و از طرفی وظیفه کنترل فعالیت‌های سطح بالا و مانند و را نیز بر عهده دارد. این فعالیت‌های شناختی مغز و همچنین نتایج رفتاری آن‌ها مبنای تحقیقات در علم روان‌شناسی را تشکیل می‌دهد.
 با توجه به قابلیت‌های بالای مغز انسان در فعالیت‌های پیچیده و سطح بالا، مغز انسان به عنوان هوشمندترین مرکز عصبی در بین تمامی گونه‌های حیوانی شناخته می‌شود. در حالی که بسیاری از حیوانات قادر به ساختن ساختارها و استفاده از ابزارهای ساده –بیشتر با استفاده از یا تقلید- هستند مغز انسان قادر به پدیدآوردن ساختارهای بسیار پیچیده و وسیع است و این قابلیت به‌طور واضحی در طول زمان روشن شده‌است. حتی و ساخته شده به وسیله انسان‌های اولیه هم بسیار پیشرفته‌تر از هر ابزار یا بنایی بودند که به وسیله حیوانات ساخته شده یا می‌شوند.
 با وجود قابلیت‌های شناختی پیشرفته در انسان، می‌توان بسیاری از این قابلیت‌ها را به‌طور ابتدایی در بقیه گونه‌های حیوانات یافت. مدرن در تلاش اثبات این موضوع است که «توانایی‌های موجود در مغز انسان در مقایسه با حیوانات سطح بالا، گذشته از سطح بالایشان یک سطح از هستند و نه یک گونه جدید.» 
 انسان موجودی است دارای قدرت حل مسئله، که بر همین اساس می‌تواند در مواجهه با مسائل، معماها و فرمول‌های بسته به نوع (دشواری و آسانی مسئله) به حل آن‌ها بپردازد. در طول زمان مسائل و مشکلات زیادی برای بشر پیش آمده و هر کدام درگیری‌های ذهنی را ایجاد کرده‌اند ولی انسان از بی‌جواب گذاشتن این مسائل و مشکلات کوتاه نیامده و با تلاش جدی در پی پاسخی برای آن کوشیده‌است. انسان با تدبیر و تلاش خود کوشیده تا هر روز بهتری نسبت به گذشته خود داشته باشد، بدین معنی که همواره پیشرفته تری را ایجاد نموده و سهولت بیشتری فراهم نماید. پس ماشین‌های دست‌سازی که بشر ساخته‌است کارهای او را انجام می‌دهد و خود به استراحت و آسایش بیشتر می‌پردازد.
 برای در طول ادوار گوناگون و محققین نظرات گوناگونی ارائه کرده‌اند. تا قبل از قرن گذشته و قبل از تحقیقات علمی و شاید بتوان دو نحله مختلف فکری را عنوان کرد نخست عرفاً که عشق را ودیعه‌ای الهی و بند اتصال انسان و هستی به خداوند می‌پنداشتند که در این راه شعراء اشعار و نویسندگان آثار بسیاری پدیدآورده‌اند؛ و اما گروه دوم فلاسفه بودند که هر کدام حسب جهان بینی و نگرش خود به گونه‌ای سعی در توصیف آن نموده‌اند. از جمله می‌توان به فیلسوف تأثیرگذار قرن ۱۹ اشاره نمود که عشق را نمودی از اراده بقا در انسان و هستی می‌شناسد.
در حال حاضر علم این پدیده را جزوی از ساختار می‌داند.
 مهارت‌های فکری بشریت یک عامل کلیدی در پیشرفت بی‌سابقهٔ این گونه و برتری‌یافتن بر سایر گونه‌ها بشمار میرود. اگر انسان‌سانان منقرض‌شده را کنار بگذاریم، انسان‌ها تنها حیواناتی هستند که توانائی آموزش اطلاعات کلی و جامع به یکدیگر را دارند. علاوه بر این، انسان‌ها به‌طور غریزی می‌توانند مفاهیم پیچیده را ادراک و به هم‌نوعانشان انتقال دهند، و با کمک  یکدیگر (فیزیک جمعی) برای طراحی و ساخت ابزار مورد نیاز یا پختن غذا در وحش اقدام کنند. از دیگر ویژگی‌های منحصر به انسان می‌توان افروختن آتش، گفتار، تقلید صدا و یادگیری آوازی را نام برد. 
 مقالهٔ اصلی: توانایی انسان برای انتقال مفاهیم، ایده‌ها و اندیشه‌ها از طریق سخن گفتن یا نوشتن یکی از توانایی‌های بی‌همتای انسان نسبت به گونه‌های دیگر است. بر خلاف روش‌های دیگر که محدود است، انسان‌ها بسیار گسترده و آزاد بوده و استفاده‌های گوناگونی در موقعیت‌های مختلف دارد.
 یا یکی از نشانه‌های بروز در انسان می‌باشد و هرچه انسان‌ها متمدن تر از گذشته می‌گردند لباس‌های مدرن تری بر تن دارند به گونه‌ای که لباس را می‌توان نشانه تمدن یک برشمرد.
هر گروه، یا از انسان‌ها بسته به مکان زندگی، آداب و سنن، سن و خود لباس‌های متفاوتی بر تن دارند.
لباس‌ها همچنین در مختلف به آن‌ها افزوده و باعث ایجاد شور و نشاط در انسان‌ها می‌گردد.
 وجود آثار هنری از گذشته‌های دور در آثار هنری تا آثار هنری عصر جدید با بشریت همراه بوده‌است. هنر یک نمود غیر جاندار از رفتار انسان‌ها و یک خصوصیت کلیدی متمایزکننده انسان از گونه‌ها دیگر است. هنر قدمت تاریخی نزدیک به ۳۵٫۰۰۰ سال پیش را دارد، درست زمانی که بشر توانست را آغاز کند.
 مقالهٔ اصلی: انسان‌ها معمولاً خود را با توجه به نژاد خود دسته‌بندی می‌کنند و این در حالی است که اعتبار نژاد به عنوان یک دسته‌بندی معتبر بیولوژیکی زیر سؤال است. دسته‌بندی‌های نژادی انسان‌ها معمولاً بر پایه تبار و به ویژه رنگ پوست و خصوصیات چهره است. این دسته‌بندی‌ها ممکن است حاوی برخی از اطلاعات مربوط به خصوصیات غیر مشهود انسانی مانند امکان ابتلاء به برخی از و خاص نیز باشد. امروزه مدارک و شواهد به دست آمده در علم و گواه بر واحد بودن منشأ انسان‌های اولیه در دارد. تحقیقات اخیر ژنتیکی نشان داده‌است که انسان‌های ساکن در دارای بیشترین گوناگونی نژادی نسبت به مناطق دیگر جهان هستند. با این حال در مقایسه با بسیاری از تسلسل نژادی در انسان‌ها بسیار به هم شبیه است.
 وجود نژادهای مختلف در جهان همچنین می‌تواند موجب رفتارهای مغایر و برخوردهای نژادپرستانه در بین گروه‌ها و ملیت‌های مختلف شود. 
 تلاش و کوشش انتهاناپذیر بشری به‌منظور دسترسی به آزادی‌های بیشتر و بسط و توسعه دنیای آدمی، و منظور خود از «دنیای آدمی» آن چیزی است که اختلاف انسان را از حیوان متمایز می‌سازد. 
 حوالی ۲۰۰٫۰۰۰ سال پیش در شرق یافته‌است.
{"title": "انسان", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%A7%D9%86&oldid=35052051", "language": "fa"}