برای دیگر کاربردها را ببینید. به صورت عمومی به ماده‌ای گفته می‌شود که بر روی جسمی مالیده شود به‌طور مثال واکس کفش ماده‌ای است که روی برای ایجاد لایه‌ای و محافظت از نخ‌های آن مالیده می‌شود.
 انواع مختلفی از واکس برای مصارف مختلف وجود دارد:
 واکس برای براق کردن سطوح چرمی، واکس بدنه برای براق کردن بدنه خودرو، برای حالت دادن و براق کردن موی سر و غیره...
 معمولاً واکس ماده‌ای کرم مانند است که برای براق کردن سطح مواد مختلف استفاده می‌شود.
امروزه جهت ایجاد رفاه دستگاه‌هایی جهت واکس کفش ایجاد شده‌است که به آن دستگاه براق‌کننده کفش می‌گویند که به وسیله یک یا دو برس که به صورت افق قرار دارند رویه و کناره‌های کفش را تمیز می‌نماید.
 	
 کارنوبا 10 کیلو -	موم زرد 3 کیلو-
استارین 1 کیلو	 - 1 کیلو-
روغن 45 کیلو	- مرکب عاج(عاج سیاه) 4 کیلو-
رنگ مشکی قابل حل در روغن 5/0 کیلو
 موم کارنوبا، موم زرد و استارین را ذوب کنید. رنگ مشکی را با اسید اولئیک مخلوط و به تدریج تربانتین و عاج سیاه را اضافه نمایید، سپس دو قسمت را مخلوط کنید.
 	
موم زرد 18 کیلو - 	روغن تربانتین 40 کیلو-
صابون 2 کیلو-	 آب 40 لیتر-
رنگ مشکی یا قهوه‌ای قابل حل در روغن به مقدار کافی
 ابتدا موم را با حرارت ملایم ذوب و روغن تربانتین را به آن اضافه کنید. سپس محلول داغ آب و صابون را در مقادیر کم به محلول وارد نموده و مرتباً بهم بزنید و در پایان رنگ مورد نظر را بیفزایید.
 
«واکس بدون رنگ برای نگهداری چرم»
 موم کارنوبا 100 گرم - 	موم زرد 400 گرم-
روغن تربانتین 4 لیتر- 	 75 گرم-آب جوش 600 گرم	
 مومها را ذوب نموده و به محلول جوشان کربنات پتاسیم اضافه کنید، بهم بزنید و از روی آتش برداری، سپس هموزن آن آب جوش اضافه نموده، مرتباً بهم بزنید، آنگاه به تدریج روغن تربانتین را در محلول وارد کنید.
 	
موم زرد 2 کیلو -	تربانتین 4 لیتر-
آب 12 لیتر - 	کربنات پتاسیم 60 گرم-
رنگ قهوه‌ای 60 گرم - پودر صابون 2 کیلو
 آب، صابون، کربنات پتاسیم و رنگ را توأماً به جوش برسانید و روی موم مذاب بریزید و مجموع را در حرارت 90 در تربانتین اضافه کنید و خوب بهم بزنید.
 برای تهیه واکس کفش ابتدا باید حلال مناسب انتخاب شود. سابقاً از حلال برای این منظور استفاده می‌شد اما به علت تأثیر نامطلوبی که بر روی چرم به جا می‌گذارد استعمال آن بعدها متروک گردید. امروزه از روغن تربانتین به عنوان حلال استفاده می‌شود ، اما در بعضی موارد به علت گرانی این روغن به جای آن مایع یا نفت به کار می‌برند که البته از مرغوبیت واکس خواهد کاست. در انتخاب ماده حلال باید شرایط زیر رعایت شود:
1- درجه جوش آن باید نزدیک به درجه جوش تربانتین باشد.
2- قابلیت تبخیر آن چنانچه زیاد باشد با چند بار باز و بسته شدن سرپوش قوطی واکس، محتوای آن خشک و غیرقابل استفاده می‌شود و چنانچه قابلیت تبخیر آن کم باشد به هنگام واکس زدن موجب تأخیر عمل شده و از براق شدن چرم جلوگیری می‌کند. بنابراین قابلیت تبخیر این ماده باید متناسب با زمان لازم باشد به طوری که عیبهای فوق ظاهر نشود.
3- قابلیت حل آن برای سایر مواد لازم در ساخت واکس و حفظ این مواد در درجات حرارت مختلف
4- علاوه بر مواد فوق باید روغن مناسبی در واکسها به کار رود که جایگزین چربی طبیعی چرم باشد و در حفظ آن عمل نماید. برای این منظور معمولاً از استارین، اولئین، لانولین و پاره‌ای روغنهای نباتی به مقدار مناسب استفاده می‌کنند.
{"title": "واکس", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D9%88%D8%A7%DA%A9%D8%B3&oldid=33406503", "language": "fa"}