، (به : ) بخشی از است که را از یا تولید می‌کند. البته برخی از ترکیبات شیمیایی ساخته‌شده از نفت و گاز از سایر سوخت‌های فسیلی مانند ز یا منابع تجدیدپذیر مانند ذرت، میوه خرما یا نیشکر نیز به‌دست می‌آیند.
 امروزه فراورده‌های نفتی علاوه بر مصرف در زمینه سوخت وسایل نقلیه، روغن موتور و غیره در تهیه بسیاری از قطعات مورد نیاز ساخت وسائل نقلیه، نقش ارزنده‌ای دارد. فراورده‌های نفتی در تهیه سوخت هدایت کننده، و ماهواره‌ها و حتی در ساخت بسیاری از قطعات داخلی آن‌ها کاربرد اساسی دارد. مادهٔ اولیهٔ بیشتر داروها و حتی از ترکیبات نفتی مشتق می‌شود.
 دید کلی صنایع پتروشیمی، بخشی از صنایع شیمیایی است که فراورده‌های شیمیایی را از مواد خام حاصل از نفت یا گاز طبیعی تولید می‌کند. تا پیش از وارد شدن نفت به مفهوم امروزی در زندگی انسان، مورد نیاز، بر اثر تغییر و تبدیل صنایع گیاهی و جانوری به‌دست می‌آمد. اما در اوایل قرن بیستم و به عنوان ماده اولیه برای تهیه بسیاری از ترکیبات مورد نیاز انسان، اهمیت حیاتی و روزافزونی پیدا کرده‌است.
 اقوام متمدن دوران باستان، به ویژه و و ، در حدود چهار هزار و پانصد سال پیش در سرزمین (محل کنونی) با برخی از مواد که در دریاچه بدست می‌آمد، آشنایی داشتند. آنان از خود به عنوان ماده غیرقابل نفوذ، استفاده می‌کردند. و نیز مواد قیری را برای غیرقابل نفوذ کردن بدنه به کار می‌بردند. همچنین برای روشنایی و گرم کردن نیز از آن بهره می‌جستند.
 با توسعه و پیشرفت تکنولوژی در اواسط قرن نوزدهم و تکنولوژی و در اواخر قرن نوزدهم و استفاده از آن در موارد غیر سوختی، جهش حیرت‌آوری به وجود آمد. به طوری که امروزه صنایع پتروشیمی نقش اساسی و بنیادی در رفع نیاز عمومی جامعه به عهده دارد.
 نفت و مشتقات آن نه تنها در برآوردن نیازهای انسان در زمینه ، و نقشی بنیادی دارد، بلکه پیدایش و تکامل صنایع گوناگون مهمی را موجب شد که به پاره‌ای از آن‌ها اشاره می‌شود.
 
 
 
 اتم‌های و به‌طور حیرت‌آوری می‌توانند ضمن ترکیب شدن با یکدیگر، تعداد فوق‌العاده زیادی از ترکیبات هیدروکربنی زنجیری و حلقوی آروماتیکی را به وجود آورند، به طوری که تا کنون هیدروکربنی که در ساختار مولکولی آن ۶۰ اتم کربن شرکت داشته باشد، ردیابی شده‌است. از طرفی با افزایش تعداد اتم‌های کربن بر تعداد ایزومرهای هیدروکربنی نیز افزوده می‌شود.
 به‌طور مثال هیدروکربنی که ۳۰ اتم کربن داشته باشد، می‌تواند بیش از چهار میلیارد ترکیب هیدروکربنی ایزومر تشکیل دهد. علاوه بر این، با توجه به اینکه در ، ترکیبات هیدروکربنی سیر شده نیز فراوانند، تعداد ترکیب‌های موجود در آن، فوق‌العاده زیاد و گوناگون است. این گوناگونی با شرکت اتم‌های دیگر مانند ، و در زنجیر هیدروکربن‌ها به مراتب بیشتر می‌شود.
 ترکیبات عمده موجود در نفت خام عبارتند از: هیدروکربن‌های سیر شده زنجیری به فرمول کلی CnH2n+2، هیدروکربن‌های سیر شده حلقوی به فرمول عمومی CnH2n که اصطلاحاً آن را گویند و هیدروکربن‌های سیرنشده زنجیری و . هر چه درصد تشکیل دهنده‌های نفت در دماهای پایین بیشتر باشد، مرغوبیت آن بیشتر است.
گازهای طبیعی، بخش گازی شکل مواد نفتی است که همراه با نفت خام در مخازن زیرزمینی وجود دارد یا از تقطیر نفت خام در پایین‌تر از 200C بدست می‌آید. گازهای طبیعی، مخلوطی طبیعی از گازهای (قسمت عمده حدود ۸۵ درصد) ، ، و (گاز سنتز) همراه با مقداری دوده‌است.
 مصرف عمده آن در کشورهای غیر صنعتی به عنوان یک ماده سوختی است؛ ولی در کشورهای صنعتی از آن در تهیه بسیاری از فراورده‌های شیمیایی و صنعتی بسیار مفید و ضروری استفاده می‌کنند.
 محصولات عمده‌ای که توسط واحدهای صنایع پتروشیمی ایران تولید می‌شوند عمدتاً عبارتند از:
 ، ، ، کودهای مخلوط ، مواد اولیه ، و ، مواد شیمیایی نظیر ، ، ، ، و…
 با این حال، این محصولات در مقایسه با ده‌ها هزار مشتقی که از و طبیعی به کمک تکنولوژی پیشرفته پتروشیمیایی بدست می‌آید، بسیار اندک بوده، نشان می‌دهد که همت و تلاش بیشتری در این زمینه باید بکار برد تا به واقعیت نزدیکتر شد.
 (به انگلیسی: Petrochemical Refinery) است كه نسل جدیدی از پالایشگاه‌ها به حساب می آیند و بر يكپارچگي بين مجتمع هاي پالايش و پتروشيمي تأكيد دارد. در واقع در مجتمع هاي پتروپالایشگاهی، هدف تنها تولید سوخت از جمله گاز مایع( )، ، ، و نیست، بلكه در كنار چنين محصولاتي فراورده هاي ويژه و خوراك هاي مورد نياز مجتمع هاي پليمري و شيميايي نيز توليد و عرضه ميشود. در مجتمع هاي پتروپالايش، به عنوان خوراك وارد واحدهاي فرايندي متعددي ميشود تا تركيبي از محصولات سوختي و پايه پتروشيمي توليد شود. اين موضوع سبب شده‌است كه مجتمع هاي پتروپالايش به دلیل توليد همزمان سوخت و ساير محصولات پايه پتروشيمي نيازمند به كارگيري واحدهاي فرايندي خاصي باشند.
{"title": "صنعت پتروشیمی", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%B5%D9%86%D8%B9%D8%AA_%D9%BE%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C&oldid=35165701", "language": "fa"}