اشاره به دوران پیش از بنیانگذاری شاهنشاهی دودمان دارد. این دودمان در ، و را زیر فرمان خود داشتند و برای حدود دو سده بر آن حکومت کردند. پس از آن، با ظهور و جانشینانش و فتح (ایران و میانرودان شمالی)، و ، ، ، و ، پادشاهی هخامنشی تبدیل به یک شاهنشاهی بزرگ شد که تقریباً تمام جهان متمدن آن روزگار را شامل می‌شد.
 نخستین شاه این دودمان نام داشت که نام خود را بر روی این سلسله به یادگار گذاشت. بر اساس تاریخ‌نگاری سنتی هخامنشیان، ، فرزند او، به جای پدرش بر تخت نشست. چیش‌پیش پادشاهی خود را به دو بخش پارس و انشان تقسیم کرد که پارس سهم شد و تاج پادشاهی انشان را بر سر گذاشت.
 کوروش بزرگ، در استوانه خود، خود را یکی از نوادگان چیش‌پیش معرفی می‌کند. با این حال در این نبشته، اشاره‌ای به هخامنش دیده نمی‌شود: 
 با این حال، در سنگ‌نبشته بیستون، داریوش یکم هخامنش را پدر چیش‌پیش معرفی می‌کند.
 داریوش می‌گوید هشت هخامنشی پیش از او شاه بوده‌اند:
 ، ساتراپ بود. با این حساب، احتمالاً این هشت‌تن را باید اینگونه برشمرد: هخامنش، چیش‌پیش، آریارمنه، کوروش یکم، ، ، کوروش دوم، .
 هخامنش برای نیز شناخته شده بود. ، فیلسوف معروف یونانی، او را پسر [که یونانیان عقیده داشتند نیای ایرانیان است] و نوه ، خدای بزرگ یونانیان، معرفی می‌کند. نام شاهان دوران کلاسیک هخامنشیان در نیز دیده می‌شود: داریوش، ویشتاسپ، آرشام، آریارمنه و چیش‌پیش از شاخه نخست، و کوروش، کمبوجیه، چیش‌پیش و هخامنش از شاخه دوم. 
 مشخص نیست که نخستین عضو این سلسله، ، یک شخصیت اسطوره‌ای یا یک پادشاه واقعی بوده‌است. با این‌حال چه تاریخی و چه اسطوره‌ای، او را پدر می‌شناختند. ظاهراً پادشاهی هخامنشی را چیش پیش بین پسرانش، و تقسیم کرد. از آن پس این سلسله دو قسمت داشت، فرزندان آریارمنه پادشاهان پارس بودند و فرزندان کوروش یکم پادشاهان انشان بودند.
 ، پسر کوروش یکم و پدر ، با خراج‌گذاری برای ، پادشاه ، سلطنت کرد و با ، دختر ایشتوویگو ازدواج کرد. اما به زودی کمبوجیه علیه ایشتوویگو شورش کرد. با این‌حال کمبوجیه در شورش کشته شد و ادامه شورش را پسرش، کوروش بزرگ، با فتح قلمرو پدربزرگش و خیزش علیه ماد و تأسیس را ادامه داد.
 دودمان هخامنشی که روزگاری یک پادشاهی محلی در پارس بود، مقدر بود تا پیش از دو قرن بر تقریباً همه جهان متمدن آن دوران فرمان براند. این پادشاهی با فتوحات ، و ، به بزرگ‌ترین شاهنشاهی تاریخ تا به آن روز تبدیل شد.
{"title": "پادشاهی هخامنشی", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D9%BE%D8%A7%D8%AF%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C_%D9%87%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D8%B4%DB%8C&oldid=34651017", "language": "fa"}