( : ؛ زاده ۱۹ مارس ۱۸۳۲ با نام اصلی – درگذشته ۱۵ سپتامبر ۱۹۱۳) و بود. وامبری را به عنوان مبلغ سرسخت سیاست انگلیس در شرق و علیه روسیه می‌شناسند. وامبری توسط وزارت امور خارجه بریتانیا به عنوان استخدام شد تا علیه تلاش‌های روسیه در افزایش نفوذ خود در و به خطر انداختن مواضع بریتانیا در مبارزه نماید. 
 وامبری در خانوادهٔ یهودی فقیری در به دنیا آمد. او تا سن دوازده سالگی به مدرسه روستائی در زادگاه‌اش می‌رفت، و استعداد قابل توجهی در یادگیری زبان از خود نشان داد. او که به دلیل یک نارسائی مادر زادی مجبور به استفاده از عصای زیر بغل بود و لنگان راه می‌رفت، سرانجام به دلیل شرایط سخت مالی وادار به ترک مدرسه گردید. او پس از آن که آموزش پسر صاحب مسافرخانه روستا را به عهده گرفت، با کمک دوستان‌اش توانست به وارد شود. وامبری در سن ۱۶ سالگی، به خوبی با زبان‌های ، ، ، و آشنا شده بود. او همچنین به سرعت ، زبان‌های ، ، و دیگر زبان‌های را فرا می‌گرفت. او در سال ۱۸۴۶ به ( امروزی) رفت و سه سال در آن جا ماند و سپس در و به تحصیلات خود ادامه داد. 
 وامبری به عنوان زبان‌شناس و شناخته می‌شود، با این حال او و را عمیقاً نمی‌شناخت. این را می‌توان از ترجمه‌های اشتباه او از مکان‌های جغرافیایی و اشعاری که نقل کرده، بررسی کرد. همکاران او در زمان خودش و در دورهٔ معاصر انتقادهای بسیار جدی مبنی بر اینکه اعتبار علمی را خدشه‌دار کرده، مطرح کرده‌اند. 
 روزنامه سفرهایی که او از مردم و فرهنگ‌های مختلف نقل می‌کند بی‌تردید محبوبیت زیادی برای او کسب کرده‌است. وامبری در تمامی دوران مسافرت چند ساله خود از نام‌های مستعار چون یا استفاده کرد و خود را در لباس مبدل: ، ، ، ، یا معرفی کرد. این نخستین سفر از این دست، توسط یک فرد از بود.
 وامبری به‌طور اخص مجذوب ادبیات و فرهنگ شده بود. وامبری در سن بیست سالگی، آن قدر به زبان ترکی آشنایی داشت، که او را قادر ساخت به عنوان دستیار ، به رفته، و خود را به عنوان آموزگار خصوصی زبان‌های اروپائی جا بیندازد. پس از صرف یک سال در قسطنطنیه، در سال ۱۸۵۸ یک ترکی - آلمانی را در کنار دیگر آثار منتشر نمود. او همچنین بیست زبان و گویش دیگر را که در سرزمین‌های امپراتوری عثمانی صحبت می‌شدند، فرا گرفت.
 
او در بازگشت به در ۱۸۶۱، هزار از پاداش گرفت و در پاییز همان سال در چهره یک درویش سنی و تحت نام روانه شد. او از طریق در کنار به رفت، در طول راه با گروهی از زائران که از بازمی‌گشتند چندین ماه را در شهرهای مرکزی ایران ( ، و ) گذراند و سپس از طریق به رفت و در ژوئن ۱۸۶۳ به شهر در رسید. او که تا این زمان توانسته بود شخصیت جعلی خود را با نام رشید افندی حفظ نماید، در ملاقات با خان خیوه هم ظاهر خود را نگه داشت. سپس به همراه گروه هم‌سفرهایش از طریق به رسید. آن جا سوء ظن حاکم را برانگیخت اما توانست حاکم را قانع نماید و او را با کوله باری پر از هدایا ترک گفت. او از طریق و به و از آن جا با گذر از و در مارس ۱۸۶۴ دوباره به قسطنطنیه بازگشت. وامبری پس از آن به رفت که در آن جا به دلیل سفرهای متهورانه و دانشش در زمینه زبان‌شناسی، همچون یک ستاره استقبال شد. همان سال سفرنامه خود تحت عنوان را منتشر کرد و در بازگشت از لندن، در سال ۱۸۶۵ به عنوان استاد زبان‌های شرقی در منصوب شد و تا زمان بازنشستگی در سال ۱۹۰۵ در آن شغل ماند. همچنین ببینید: اندیشه یعنی یکی کردن همه سرزمین‌هایی که ساکنان آن به یکی از زبان‌هایی که ریشه آن‌ها به می‌رسد نخستین بار از سوی آرمینیوس وامبری در دهه ۱۸۶۰ ساخته و مطرح گشت. وامبری رایزن سلطان شده بود ولی در نهان برای و دفتر امور خارجه کار می‌کرد. ساختن و مطرح کردن این اندیشه از سوی وامبری و بریتانیا در اصل به منظور ایجاد یک کمربند از آلتایی زبان‌ها در جنوب بود تا مانعی شود برای گسترش و رخنه روس‌ها به مستعمرات در . بعدها نویسندگان دیگری کار وامبری را ادامه دادند، از آن جمله نویسنده فرانسوی بنام لئون کوهن در کتاب خود مقدمه‌ای بر تاریخ آسیا به شکل‌دهی و تبلیغ پان‌ترکیسم پرداخت. آرتور لوملی دیوید ، یکی دیگر از شرق‌شناسانی بود که نوشته‌های وی دربارهٔ شکوه و عظمت تاریخ باستانی ترکان و ویژگی‌های زبان ترکی، فکر برپایی ملت بزرگ ترک را در ذهن روشنفکران عثمانی پروراند و مواد و مصالح لازم موردنظر را برای شکل‌گیری اندیشه پان‌ترکیسم را فراهم ساخت.
 وامبری در سال ۱۸۹۰ با نویسندهٔ ایرلندی آشنا گشته و او را با افسانه‌هایی دربارهٔ شاهزاده اهل « دراکولا» آشنا کرد. این امر زمینه برای نوشتن کتاب داستان به قلم برام استوکر گشت که در سال ۱۸۹۷ منتشر شد.
 (قسطنطنیه، ۱۸۵۸)
 (بوداپست، ۱۸۶۱)
 (لایپزیگ، ۱۸۶۵)
 (لایپزیگ، ۱۸۶۷) (شامل رئوس مطالب دستوری، کرستوماتی و فرهنگ لغت)
 (۱۸۶۷)، ترجمهٔ 
 (۱۸۶۸)
 (اینسبروک، ۱۸۷۰)
 (بوداپست، ۱۸۷۰)
 (۲ جلد، اشتوتگارت، ۱۸۷۲)
 (لایپزیگ، ۱۸۷۵)
 (برلین، ۱۸۷۶)
 (لایپزیگ، ۱۸۷۸)
 (۱۸۷۹)
 (۱۸۸۲)
 (۱۸۸۵)
 (بوداپست، ۱۸۸۵)
 (لندن، ۱۸۸۷)
 (بوداپست، ۱۸۹۵)
 
 (لیدن، ۱۹۰۱)
 (۱۹۰۶)
 (لایپزیگ، ۱۸۷۱)
 (۱۸۷۳)
 (لندن، ۱۸۸۵)
 (۱۸۸۳)
 (۱۹۰۴)
{"title": "آرمین وامبری", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%A2%D8%B1%D9%85%DB%8C%D9%86_%D9%88%D8%A7%D9%85%D8%A8%D8%B1%DB%8C&oldid=35081953", "language": "fa"}