برای سبوتاژ را ببینید. یا یا (به : ) به معنای تخریب کنترل نشدهٔ اشیاء و آثار فرهنگی باارزش یا است که یک به حساب می‌آید و دلایل متعددی برای آن عنوان می‌کنند. وندالیسم را در زمرهٔ انحرافات و بزه‌کاری‌های جوامع جدید دسته‌بندی می‌کنند و آن را عکس‌العملی خصمانه و واکنشی کینه‌توزانه نسبت به برخی از فشارها، تحمیلات، ناملایمات، اجحاف‌ها و شکست‌ها تحلیل می‌کنند. 
 یکی از نابهنجاری‌ها گرایش جوانان به تخریب است، که در نوع خود می‌تواند شامل تخریب ، فضای سبز، جاده‌ها، فروشگاه‌ها، دیوارها، … باشد. کسی را که دست به چنین کارهایی می‌زند در اصطلاح جامعه‌شناسان «وَندال» می‌گویند، و گرایش به این‌گونه تخریب‌ها وندالیسم نامیده می‌شود. تخریب اموال عمومی از سوی جوانان و نوجوانان دارای عوارض و پیامدهای مادی و معنوی است.
اما در نگاه دقیق‌تر به این قضیه، می‌توان ابعاد عوارض انسانی را بسیار فراتر دید؛ بنابراین، با توجه به اینکه اکنون به دفعات شاهد تخریب اموال عمومی هستیم، تخریب اموالی مانند کیوسک‌های تلفن، اتوبوس‌ها، کندن جاده‌ها، خراب‌کردن دیوارها، شکستن شیشه‌های مغازه‌ها و به‌هم‌ریختن ها از سوی جوانان و نوجوانان در زمرهٔ وندالیسم به‌شمار می‌روند. 
 دلیل نام گذاری این آسیب اجتماعی، رفتار مشابهی است که از سوی قوم « » (Vandals)، در دوران باستان صورت پذیرفته بود. وندال‌ها یکی از زیرمجموعه‌های قوم ژرمن بوده‌اند که در قرون اول تا پنجم میلادی، در دوران سقوط به تاخت و تازهای گسترده‌ای در قاره دست زدند و مهمترین اقدام آنان، غارت و ویرانی در سال ۴۵۵ میلادی بود. در این تاخت و تاز، بسیاری از بناهای تاریخی و فرهنگی رم، توسط وندال‌ها از میان رفت و آنان بدون توجه به قدمت و ارزش آثار ، این آثار را بی‌دلیل، نابود کردند. آن‌ها به رهبری شخصی به نام بودند. 
 هنگام از وندالیسم به عنوان تخریب گران اموال عمومی مخصوصاً آثار هنری یاد می‌شود. 
 وندالیسم اینترنتی یا ، به تخریب کنترل‌نشدهٔ محیط می‌گویند که صدمات و ضربات جبران‌ناپذیری به صاحبان ، مراکز و وارد می‌کند و تا حد زیادی آنها را زیر سؤال می‌بَرد.
{"title": "وندالیسم", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D9%88%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%B3%D9%85&oldid=34911725", "language": "fa"}