(نیز اِفِسُس) (به : ) یکی از شهرهای در ( ) باستان بود که امروز ویرانه‌های آن به عنوان مرکز گردشگری و در سه کیلومتری جنوب شهر استان کشور قرار دارد.
ویرانه‌های افسوس یکی از بزرگترین مجموعه‌های بر جای مانده از تمدن یونانیان در شرقی است.
 جاذبه‌های گردشگری این شهر، همه ساله جهانگردان بسیاری را به این منطقه جذب می‌کند. «افسوس» میزبان یکی از در کتاب « » در « » بوده‌است و شاید در این محل به رشته تحریر درآمده باشد. همچنین بسیاری بر این باورند که « » (در : )، که آن‌ها را مقدس می‌دانند، در این شهر زندگی می‌کردند و در غاری نزدیک به آن، سال‌های بسیار به خواب رفته‌اند. کشف بسیاری از اسناد مربوط به مسیحیت و مذاهب پیشین، «افسوس» را در زمره مهم‌ترین بقایای تاریخی قرار داده‌است.
 تخمین زده می‌شود که شهر افسوس در زمان رومیان بین ۳۳۶۰۰ تا ۵۶۰۰۰ نفر جمعیت داشته‌است؛ و سومین شهر بزرگ بعد از شهرهای و اسکندریه ترواس بوده‌است. 
 اِفِسوس یک واژه باستانی و به معنای شهر « مادر» است. این مکان نام خویش را از واژه باستانی گرفته‌است. از آنجا که یونانیها حرف «ش» را در زبان خود نداشتند و از این رو این نام در زبان ایشان از به مبدل گشت. اِفِسوس در زبان ترکی استانبولی «اِفِس» تلفظ می‌شود.
 آپاشام یا اِفِسوس یکی از مراکز تجمع و تمدن میکنه‌ای بود و یکی از مهم‌ترین شهرهای آسیای کوچک بشمار می‌رفته که تاریخچه آن به ۵۰۰۰ سال پیش از میلاد مسیح می‌رسد. اولین بار در سال ۲۹۶ پ.م. محل این شهر توسط به مکان امروز منتقل گشته و به صورت بندری مهم متعلق به کشور گردید.
 تاریخچه در شهر افسوس به سال ۱۸۶۳ میلادی بازمی‌گردد. در آن زمان باستان‌شناسی به نام ، از سوی مسوولیت کاوش در را به عهده گرفت. در سال ۱۸۶۹ او موفق به کشف پیاده‌رویی از معبد شد. در سال ۱۸۷۴ اکتشافات متوقف گردید و بار دیگر توسط که یک آلمانی بود در سال ۱۸۹۵ از سر گرفته شد.
 باستان شناسان تخمین می‌زنند که تنها ۱۵ درصد از شهر باستانی افسوس کشف شده‌است و از زیر خاک بیرون آورده شده‌است.
{"title": "افسوس (شهر)", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%A7%D9%81%D8%B3%D9%88%D8%B3_(%D8%B4%D9%87%D8%B1)&oldid=34623864", "language": "fa"}