مقالهٔ اصلی: یا اشاره به یعنی کلمات غیر دارد که منشأ آن‌ها به زبان‌های دیگر نظیر ، ، و چند زبان دیگر برمی‌گردد و در به کار رفته‌است. بسیاری از این وام واژه‌ها شده‌اند.
 از سدهٔ دوم هجری، بین از که را می‌دانستند و در نتیجه نمی‌توانستند وجود الفاظ دخیل را بپذیرند و دیگر مسلمانان، اعم از و و دیگران که چنین باوری نداشتند، نزاع بروز کرد. اما، آنچه روشن است، وجود الفاظ دخیل فراوان در است. 
 وام‌واژگان قرآنی از گسترهٔ وسیعی از زبان‌ها که قوم در طی حدود ۲۰۰۰ هزار سال با آن‌ها مجاورت داشته‌است، اخذ شده که از
 تا (بیزانس) را شامل می‌شود. این زبان‌ها شامل زبان‌های ، ، ، ، (حبشی)، ، ، ، و می‌شود. در خصوص (همهٔ موارد جز سه مورد آخر) به دلیل اشتراک ریشهٔ زبانی، تشخیص وام‌واژه بودن قدری دشوار است. به نوشتهٔ ریپین، بیش از ۳۰۰ لغت در ، از زبان‌های عبری، سُریانی، آرامی و نَبَطی، فارسی، قبطی، لاتین و یونانی باستان و اتوپیایی وام گرفته شده‌است. 
 زبان اتیوپیایی یا حبشی قرابت زیادی با زبان عربی دارد و هر دو جزو زبان‌های سامی جنوبی هستند. به علاوه، در دوره ، حبشیان مدتی بر عربستان جنوبی مسلط بودند. همچنین بردگان و مزدوران حبشی در میان قبایل عرب وجود داشتند. همه این عوامل سبب می‌شود که تبادل واژگانی زیادی بین عربی و حبشی در آن دوره رخ داده باشد. 
 هرچند در زمان گسترهٔ این امپراتوری شامل سرزمین‌های و نیز می‌شود، اما نشانه‌ای در دست نیست که کلماتی مستقیماً از به یا راه یافته باشد. اگر موردی هم باشد، از طریق ، که آن امپراتوری بوده‌است، می‌باشد. اما در دورهٔ شاهنشاهی از سدهٔ پنجم میلادی، به دلیل ارتباط نزدیک سیاسی بین ساسانیان و دولت عرب دست‌نشاندهٔ آنها، یعنی مستقر در ، واژگانی منتقل شده‌است. همچنین، و در سدهٔ ششم میلادی تحت سلطهٔ ساسانیان بوده‌است و خاندان‌های ایرانی در آن می‌زیسته‌اند. به این ترتیب، وام‌واژگانی از به وارد شده‌است. 
 می گوید ارتباط کمی با زبان عربی کلاسیک داشته‌است و در سده هفتم میلادی، عرب‌ها با زبان در ناحیه شام در ارتباط بوده اند، که جایگاه ویژه‌ای در برقراری این ارتباط داشته‌اند. علی‌رغم این تماس، در قرآن واژگان یونانی جز مواردی که از طریق زبان سریانی منتقل شده، یافت نمی شود. 
 زبان سریانی مهم‌ترین منشأ اخذ وام واژگان قرآنی بوده‌است. این زبان در سده هفتم، زبان رایج جوامع مسیحی در شام بوده‌است. هرچند که زبان ادبی آن‌ها یونانی بیزانس بوده‌است. اما این زبان در رواج بیشتری داشته، به‌طوری‌که هم زبان محاوره و هم زبان ادبی بوده‌است. سریانی از طریق مسیحیان حیره و مناطق اطرافش بیشترین تأثیر را بر عربی گذاشته است. همچنین بسیاری از شعرای عرب پیش از اسلام از این ناحیه یا مرتبط با آن بوده و از مسیحیت یا (Monophysitism) رایج در این ناحیه متأثر بوده‌اند. بدین ترتیب واژگان فراوانی از این منطقه به عربی وارد شده‌است. علاوه برآن، شام و عراق از مسیرهای اصلی تجاری بوده‌است که قوم عرب را با جهان خارج از مرتبط می‌کرده‌است. همچنین این منطقه، در سده‌های اول و دوم هجری، منشأ شکل‌گیری ( ) و نظام نگارش حروف مصوت بر پایه رسم الخط سریانی می‌شود. 
 از یک سو نخستین مفسران و نیز نحویون مسلمان بر وجود وام واژگان برگرفته از زبان‌های غیرعربی در قرآن تصریح کرده و مواردی از آن را برشمرده‌اند. از سوی دیگر، در میان مسلمانان از سده دوم هجری نزاعی در خصوص و بودن قرآن درگرفت. طرفداران نظریه قدیم بودن قرآن معتقد بودند که هیچ کلمه غیرعربی نیم تواند در قرآن وجود داشته باشد، چراکه قرآن بمثابه کلام خدا پیش از تشکیل جهان بوده‌است. در این صورت، چطور ممکن است در بردارندهٔ کلمه‌ای باشد که در زمان و مکان معین از قوم دیگری به عرب رسیده باشد. از جمله ، ، ، و طرفدار عدم وجود کلمات غیرعربی در قرآن مجید بوده‌اند و به استناد می‌کرده‌اند که قرآن به زبان عربی (عربی مبین) است. (یوسف، ۲؛ نحل ۱۰۳؛ شعراء، ۱۹۵؛ فصلت، ۴۴) در مقابل، گروهی از جمله معتقد بودند که قرآن قدیم نیست و برخورداری از چند کلمه غیرعربی آن را از عربی بودن نمی‌اندازد. بلکه خداوند قرآن را برطبق زبان رایج قوم عرب ساکن در سده هفتم میلادی با همه اسباب و لوازم آن از جمله ساختار ، ، معنایی، واژگانی، ادبی و نازل کرده‌است. 
 ( ۱۴۴۵- ۱۵۰۵ میلادی)، شرحی از مواضع هر دو گروه ارائه کرده‌است و خود فهرستی از بیش از 150 وام واژه و منشأ احتمالی آن‌ها را برشمرده است. پژوهش وی کاملترین اثری است که توسط مسلمانان پیش از دوره معاصر در این عرصه تألیف شده‌است. 
 نظیر و بخصوص با رویکرد به کوشیدند نشان دهند که قرآن برگرفته از آرا و اندیشه‌های یهودی مسیحی مجاور عربستان در سده هفتم است. به نوشته ، این مستشرقان، عمدتا راهبان و ربیان مسیحی و یهودی بودند یا آنکه بر اساس سنت پرورش یافته بودند. آن‌ها قرآن را به عنوان متنی تاریخی در بافت مقایسه‌های میان مذهبی می دیدند. ایده، نخست توسط در 1833 طرح شد و سپس توسط تئودور نلدکه در 1860 پرورش یافت. سپس، افرادی دیگر نظیر و آن را بسط دادند. 
 آرتور جفری در کتاب «واژگان‌ دخیل‌ در قرآن‌» (1938)، از موضوع وام واژگان قرآن در راستای تثبیت ادعای تأثیر فرهنگ و ادیان پیشین بر شکل‌گیری قرآن بهره گرفت. در واقع، این رویکرد این وام واژگان را صرفا کلماتی برگرفته از اقوام و زبان‌های همسایه با زبان عربی که در هر متنی از آن زمان ممکن است وارد شود نمی داند، بلکه تلاشی بناچار عامدانه از سوی محمد برای تولید متنی دینی برپایه اصلاح معارف دینی یهودی-مسیحی می‌داند. چرا که هم وی را متأثر از آن آموزه‌ها می‌داند و هم زبان عربی وقت را ناکارآمد برای بیان آن دیدگاه ها. با توجه به جامعیت نسبی کتاب جفری، این اثر تا سال‌ها بر مطالعات قرآن پژوهی در این حوزه حاکم بوده‌است و تا مدت‌ها هیچ پژوهش جدیدی در این حوزه انجام نشده‌است. 
 در دهه‌های اخیر رویکرد مستشرقان و بخصوص جفری در این حوزه از دو جهت نقادی شده‌است. نخست، برخی همچون کاترین پناکیو بوده‌اند. یک جهت این نقد، اعمال یافته‌های زبان‌شناسی جدید بخصوص دربارهٔ و سنگ نوشته‌های به زبان عربی شمالی و جنوبی بوده‌است. وجه دیگر آن، قرار دادن مسائل زبان شناختی در زمینه تاریخی فرهنگی-اجتماعی بر اساس دانش امروز می‌باشد. گروه دیگر مسلمانان نظیر و بوده‌اند که از منظری دینی و با فرض اصالت اسلام و قرآن، رویکرد مستشرقان در خصوص منشأ یهودی-مسیحی قرآن را نقد کرده‌اند. 
 ، و آن را برگرفته از فارسی می‌دانند. به نظر جفری و ادی شیر معرب «آبریز» است و آن را معرب «آبریغ» می‌داند. 
 لغت جزیه (قرآن، ۹:۲۹) به احتمال بالا عربی از گَزیتَک است که ساسانیان از طبقه پائین جامعه می‌گرفتند که طبقه اشراف زاده، روحانیون، دبیران و املاک داران (دهقان) از دادن آن معاف بودند. 
 مجوس برگرفته از مگوش، اکدی مگوشو، سریانی مگوشا، یونانی μάϒος است که به اختصاص دارد. به نوشته ، کلمه مجوس برگرفته از فارسی باستان maguš، فارسی میانه muv، mug و در نهایت از طریق کلمه سریانی mgwš وام گرفته‌است. 
 فردوس برگرفته از پَیرَیدَئیزَ که به و بیشتر زبانهای خاورمیانه رفته و به احتمال زیاد از طریق وارد شده‌است. 
 در قرآن سوره ۱۰۵، آیه ۳ ابابیل جمع «اَبله مرغان» است. 
 کلمه رزق، از طریق زبان سریانی، از ریشه فارسی میانه rōzīg برگرفته شده‌است. 
 کلمه عربی استبرق (۱۸:۳۱ و ۴۴:۵۳)، برگرفته از فارسی به معنی حریر است. 
 نماریق عربی (قرآن ۸۸:۱۵)، برگرفته از فارسی است. 
 جبت عربی (قرآن ۴:۵۱) وام‌واژه فارسی است. 
 رحیق عربی (قرآن ۸۳:۲۵) وام‌واژه فارسی است. 
 زنجبیل عربی (قرآن ۷۶:۱۷) وام‌واژه فارسی است.
{"title": "وام‌واژه‌های قرآن", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D9%88%D8%A7%D9%85%E2%80%8C%D9%88%D8%A7%DA%98%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86&oldid=26477040", "language": "fa"}