(به : ) یک مقام بالا در سیستم سیاسی بوده‌است که معمولاً به ، یا دیگر اشخاص بزرگ داده می‌شد.
 برطبق ( اسمِ پاشا از کلمه «باش» به معنی «سر، رئیس» مشتق شده‌است که خود از ترکیب واژگان «پتی» در زبان ، به معنیِ «ارباب» و «سرور» و کلمه «شاه» ساخته شده‌است. براساس استفاده از لقبِ «پاشا» به قرن هفدهم میلادی برمی‌گردد و در زبات فارسی پهلوی از ادغام دو کلمه «پاتی» و «شاه» حاصل شده‌است. و ، محققانِ تاریخ اسلام و مسائل مربوط به قرون وسطی معتقدند که به احتمال زیاد «پاشا» شکلِ کوتاه‌شده واژه پارسیِ است. ، نویسنده و پژوهشگرِ بریتانیائی نیز همین نظر را دارد. ، روزنامه‌نگار و سفرنامه‌نویس ارمنی‌تبار اهل ترکیه، معتقد است که پاشا مشتق کلمه بچه ( در ترکی به معنای «پسر» و «شاه‌زاده» است که در پارسی هم معنای مشابهی دارد. به این علت که در حرف «پ» وجود‍ ندارد این واژه از ابتدای قرنِ سیزدهم میلادی و در زمان حکومت با تغییر حرف «پ» به حرف «ب» و به‌صورت «باشا» تلفظ می‌شده‌است. همچنین در موارد ابتدائی این واژه در متونِ اروپائی این کلمه با املاهای , , نگارش می‌شده‌است. در حال حاضر فرانسوی‌زبان‌ها هم اسم پاشا را با هر دو املای Pasha و Pacha می‌نگارند.
 لقبِ پاشا اولین بار در قرن هشتم هجری برای سلیمان، فرزندِ ارشد ، پسر و نوه ، دومین حاکم ، به‌کار رفته‌است.
 در امپراتوری ، تنها سلطان حق اعطای عنوان پاشا را داشت. ، توده‌شناس و جهان‌گردِ قرن نوزدهم، طی زندگی و سفرهای متعددی که در شهرها و روستاهای ترکیه داشت، در سال ۱۹۰۴ مقاله‌ای نوشت که و در آن به این نکته اشاره کرد که این «تنها لقبِ ترکی‌ست که با خود رتبه و اولویت مشخصی را به همراه دارد.»
 به همین طریق در هم، که توسط حکومت در سال ۱۵۱۷ تصرف شده بود، لقبِ «باشا» مورد استفاده قرار گرفت.
 به نظر می‌رسد که لقبِ «پاشا» در ابتدا منحصراً به فرماندهانِ نظامی و خانواده بلندپایه سلاطین اطلاق شده‌است، اما متعاقباً برای هر مقام عالی‌رتبه و همچنین افرادِ غیررسمی که دربار می‌خواست از آنها به نوعی تجلیل کند هم مورد استفاده قرار گرفته‌است.
 همچنین از پاشا بعنوان لقب رسمی برای (دریاسالار بزرگ ناوگان عثمانی) استفاده شده‌است. بالاتر از ‌ها و ها، اما پایین‌تر از و قرار داشتند.
 در آن حکومت‌ها سه درجه از پاشا وجود داشت که با تعدادِ دمِ اسب (به ترتیب سه، دو و یک)، به‌عنوان نمادِ ، یا تعداد دم طاووس روی البسه نظامیِ پیک‌ها نمایش داده می‌شد. این‌ها به‌عنوان نمادی از اقتدار نظامی روی البسه به نمایش گذاشته می‌شدند تا مرتبه شخص را نشان دهند. در نظام حکومت عثمانی فقط خودِ مستحق چهار دم به عنوان بود.
 درجات نظامی زیر به دارنده لقب پاشا تعلق می‌گرفت و درجات پائین‌تر از پاشا صرفاً یا خطاب می‌شدند:
 
 
 
 
 
 اگر یک پاشا بر قلمروی استانی حکومت می‌کرد، می‌شد از از آن ایالت با اصطلاحِ «پاشالوک» یا «پاشالیک» بعد از عنوانِ نظامی پاشایِ آن ایالت، استفاده می‌شد. ایالت، ولایت/ولایت. هر دو بیلربی (فرمانداران) و ولیس/والی‌ها (متداول‌ترین نوع فرماندار) به سبک پاشا (معمولاً با دو دم) تعلق داشتند. کلمه پاشالیک به هر استان یا سایر حوزه‌های قضایی یک پاشا مانند پاشا یا باشاو طرابلس اشاره می‌کند. به عنوان مثال یا پاشالیکی بود که توسط ای مختلف اداره می‌شد.
 مقامات عثمانی و مصری این عنوان را هم به مسلمانان و هم به مسیحیان بدون برتریِ خاصی اعطا کردند. آنها همچنین این لقب را به خارجی‌های در خدمتِ امپراتوری عثمانی یا (که بعدها به سلطنت مصر و پادشاهی مصر تغییر کرد) هم می‌دادند. به عنوان مثال: که یک دریاسالارِ انگلیسی‌زاده عثمانی بود.
 در تاریخِ مصر، به دلیل داشتن بیشترین افراد از طبقه اشرافِ زیر سلطه به عنوان «خانواده ا» شناخته می‌شدند. آن‌ها گرچه در هیچ‌کدام حاکم یا رئیس‌جمهور نبودند، ولی به عقیده بسیاری از رسانه‌های مصری خانواده‌ای بودند که مصر آن زمان را اداره می‌کردند. همچنین از این خانواده به عنوان قدیمی‌ترین دودمانِ عضو پارلمانِ مصر یاد می‌شود.
{"title": "پاشا", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D9%BE%D8%A7%D8%B4%D8%A7&oldid=34120049", "language": "fa"}