یا (به Awan، به سومری: 𒈗𒂊𒉈𒀀𒉿𒀭𒆠 , ) اولین دودمان‌ در بین سال‌های ۲۷۰۰ تا ۱۶۰۰ پیش از میلاد و یک دولت-شهر در غرب بود که امروزه اطلاعات کمی از آن شناخته شده است. مکان این شهر ناشناخته است.
 
 در فهرست شاهان که در حدود سدهٔ بیستم پیش از میلاد گردآوری شده است، یک خاندان با سه پادشاه با عنوان شاهان اوان گنجانده شده است که نام آنان حتی در همان زمان هم از بین رفته بوده است و فقط قسمتی از نام سومین شاه به دست ما رسیده است. مدت حکومت این سه شاه در مجموع در حدود ۳۶۰ سال ثبت شده که نمی‌تواند درست باشد. حاکمیت این سه شاه باید دست کم یک نسل به طول انجامیده باشد و این دوره به احتمال فراوان پیامد پیروزی ایلامیان بر خاندان نخست و برافتادن این خاندان بوده است که باید در حدود سال ۲۵۸۰پ. م بوده باشد. 
اما به نظر می‌رسد که با ظهور خاندان دوم شاهان و خاندان دوم شاهان سلطهٔ ایلامیان بر میانرودان از بین رفته باشد. به همین خاطر می‌بینیم که در حدود سال ۲۵۴۰پ. م، اورننشه شاه توانسته ایلامیان را شکست دهد و عده‌ای از مردم کوهستان را به اسارت ببرد. 
 این سلسله تا حدی با سلسلهٔ اکدی (۲۳۳۴ تا ۲۲۷۹ پیش از میلاد) هم‌زمان بود. در این مرحله اطلاعات راجع به ایلام در منابع میان‌رودان بسیار واضح و روشن می‌شوند، زیرا توجه میان‌رودانی‌ها به ثروت‌های طبیعی فلات ایران (مانند چوب، سنگ و فلزات) که خود فاقد آن بودند، جذب شده‌بود. گزارش لشکرکشی‌های ایشان اطلاعات مهمی برای بازسازی تاریخ و جغرافیای ایلام به‌دست می‌دهد. دربارهٔ هفت پادشاه نخستین مندرج در فهرست شاهان شوش هیچ‌چیز نمی‌دانیم، اما هشتمین شاه یعنی لوه ایشَن پسر هیشپ راتپ یکم و پسرش هیشپ راتپ دوم، در گزارش لشکرکشی‌های سارگن و پسرش ذکر شده‌اند. هدف اصلی این لشکرکشی‌های اکدی بهره‌برداری اقتصادی از سرزمین ایلام شامل مرخشی (بلوچستان) بود. اما به‌نظر می‌رسد که این لشکرکشی‌ها در حد تاخت‌وتاز برای کسب غنیمت بود نه فتح واقعی آن قلمرو پهناور. ، شاه اکدی، به جنگ در جنوب ادامه داد و یک پیروزی در در ساحل خلیج فارس به دست آورد، سپس برای مطیع‌کردن اتحادیه‌ای از سی و دو شهر در ساحل عربی خلیج فارس از دریا عبور کرد. در دوران حکومت اکدی، یک معاهده بین حاکم تابع شاه اوان، شاید ، منعقد شد. این قدیمی‌ترین متن شناخته‌شدهٔ ایلامی‌ست که با نشانه‌های خط میخی نوشته‌شده اما ترجمه و تفسیر آن سخت است. پس از برافتادن خاندان شاهان ، سراسر میانرودان به دست گشوده شد. این زمان از فرمانروایان اوان نیز بی خبریم. شاید اوان و ایلام نیز چیرگی کوتیان را پذیرفته بوده‌اند.
 
 آخرین پادشاه فهرست شاهان اوان. (به اکدی: پوزور اینشوشینک)، ابتدا شوش و سپس انشان را فتح کرد و به نظر می‌رسد که با مطیع‌کردن پادشاه سیماشکی توانست وحدت کوتاه‌مدتی در فدراسیون ایلامی به‌وجود آورد؛ اما جانشینان او نتوانستند که شوش را در قلمرو ایلام نگه‌دارند. کوتیک این شوشینک چندین کتیبه با نام خود در شوش باقی گذاشته‌است. برخی از آنان به اکدی نوشته‌شده‌اند و بقیه به ایلامیِ خطی؛ ایلامی خطی یک نظام نگارشی است که تنها معدودی از نشانه‌های آن با قطعیت رمزگشایی شده‌اند. شاید نشانه‌های ایلامی خطی از ایلامی ابتدایی گرفته شده باشند. اما سلطهٔ پادشاهان ایلام بر شوش دیری نپایید، چند سال بعد ، پادشاه اور (۲۰۹۴ تا ۲۰۴۷ پیش از میلاد)، این شهر و نواحی اطراف آن را دوباره تصرف کرد، و بار دیگر شهر شوش بخش تابع امپراتوری میان‌رودان شد و تا فروپاشی آن امپراتوری به همین شکل باقی ماند. 
 مکان دولت-شهر اَوان روشن نیست و پژوهشگران نظرهای گوناگونی در مورد جایگاه این دولت-شهر مطرح کرده‌اند.
پوبل و گوتز، اَوان را در (منظورشان است) و نه چندان دور از می‌دانند. گمان می‌برد اَوان در اطراف کنونی واقع بوده و محمدزمان خدایی اَوان را در موضع شهر می‌داند. هانسمن، با فرض ارتباط معنادار میان ارجاعات به اَوان و ، اَوان را منطقه‌ای می‌داند که پایتخت آن شهر انشان بود. وی محل انشان را در در می‌داند. والات حدس می‌زند که منطقه اَوان در کوههای در ، یا شاید در بوده است.
{"title": "پادشاهی اوان", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D9%BE%D8%A7%D8%AF%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C_%D8%A7%D9%88%D8%A7%D9%86&oldid=34881078", "language": "fa"}