(۱۷۶۷–۱۸۴۲) برادر بزرگتر دیپلمات معروف (۱۷۷۰–۱۸۴۴) است. وی عضو انجمن آسیایی و انجمن‌های سلطنتی و و بود. ویلیام اوزلی نویسنده‌ای پرکار و مجموعه داری آزمند و شرق‌شناسی خبره بود. وی در خلال سالهای ۱۷۹۷ و ۱۸۰۱ گزیده‌ای از تاریخچه صفوی جهان آرا قاضی (متوفی ۱۵۶۷) که ترجمه فارسی توصیفات دنیای وسیله جغرافی‌دان مسلمان (متوفی بعد۳۹۷) است را به چاپ رساند. ترجمه فرانسوی جغرافیای ابن حوقل را در به سال ۱۸۰۲ مهیا کرد. ترجمه بختیار نامه، داستانی ایرانی به سبک ، با اقبال مخاطبین انگلیسی مواجه می‌شود و چندین بار در قرن نوزده تجدید چاپ می‌شود. مقالات علمی ویلیام اوزلی در مجموعه‌های شرقی در سه جلد بین سالهای ۱۸۰۰–۱۷۹۷ در لندن به چاپ رسید. سر ویلیام اوزلی گزیده‌ای از آثار جغرافیایی (حدوداً ۱۶۰۹–۱۶۵۰) و همین‌طور ترجمه مثل‌های عربی که وسیله خاورشناس و مسافر سوییسی ، برکهارت (1784-1817) جمع‌آوری شده بود را به چاپ می‌سپارد.
 ویلیام اوزلی به سال ۱۸۱۰ به عنوان منشی خصوصی برادرش سر گور اوزلی به ایران سفر می‌کند. برای آماده شدن برای مأموریتش به مدت ۱۰ ماه در منزل سفیر ایران در لندن، ، زندگی کرده بود و در همان‌جا هم فارسی را فرا می‌گیرد. وی شرح سفرهایش به ممالک مختلف خصوصاً ایران را در سفرنامه‌اش در سه جلد (۱۸۱۹–۱۸۲۳) به چاپ می‌رساند. در سفرش به ایران تعداد زیادی از نسخه‌های خطی با ارزش را جمع‌آوری می‌کند. وی در دهه سوم قرن نوزده نسخه‌های خطی ای که طبق فهرستی که در ذیل می‌آید و بالغ بر ۷۲۵ نسخه می‌شده و عمدتاً هم فارسی است را فروخت. در آگهی فروش دیگری که یک سال پیش از آن منتشر ساخته بود از قصدش برای فروش صدها مدال و جواهر (شامل استوانه بابلی)، تعداد زیادی مجسمه‌های مرمر از خرابه‌های ، آجرهایی با نقوش بابلی، نوشته‌های مصری بر پاپیروس، و آثاری جالب از دوران باستان؛ علاوه بر تفنگ‌ها، آلات موسیقی، بت‌ها، تصاویر خارق‌العاده، انواع کانی‌های جالب، و اقلام غیرعادی که وسیله وی در سفرهایش جمع‌آوری شده خبر می‌دهد. همین‌طور از فروش ۱۳۰۰ کتاب چاپی، به یونانی، لاتین، عبری، ایتالیایی، فرانسه، انگلیسی، عربی، فارسی و غیره در تاریخ، جغرافیا، فلسفه، زبان‌شناسی تطبیقی و سکه‌شناسی و غیره. آن گونه که خود در مقدمه فهرست ذیل آورده در نظر داشته تا نه تنها نسخه‌های نفیس و قدیمی بلکه چندین نسخه از هر کتاب را جمع‌آوری کرده تا با مقابلهٔ آن‌ها متنی دقیق بدست آید. که در دائرةالمعارف ایرانیکا شرح حال ویلیام اوزلی را نوشته از پراکنده شدن مجموعه نسخه‌های خطی ویلیام اوزلی سخن می‌گوید.
{"title": "ویلیام اوزلی", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D9%88%DB%8C%D9%84%DB%8C%D8%A7%D9%85_%D8%A7%D9%88%D8%B2%D9%84%DB%8C&oldid=33239821", "language": "fa"}