برای دیگر کاربردها را ببینید. است که از تا جنوب غربی کشیده شده‌است. این رشته‌کوه از کرانه‌های در جنوب شرقی آغاز شده و پس از گذشتن از استان‌های ، ، ، ، ، ، ، ، ، ، ، و تا استان‌های ، و ادامه می‌یابد. دامنهٔ این رشته‌کوه به شمال نیز امتداد دارد.
 آثار بر جای مانده از غارنشینی در کوه‌های زاگرس مربوط به حدود ۱۰۰٬۰۰۰ سال پیش، بیانگر سکونت انسان در این مناطق در و (۳۰۰٬۰۰۰ تا ۳۰٬۰۰۰ سال پیش) است. 
 نام باستانی رشته کوه زاگرس در اوستا یا است و شاید کُر یا کور است: بر طبق اسطوره‌شناسی سومری کور (کر) اساساً نام یک کوه یا کوه‌هایی بوده، و معمولاً به کوه‌های زاگرس واقع در شرق اطلاق می‌گردیده‌است.
 کور همچنین نام دیگر است که از سه هزار سال پیش و قبل از آن بر کل نواحی زاگرس گسترده شده بود. 
 بعضی معتقدند ریشه این نام است. در زبان اوستایی زاگر Za-G'R' به معنای است. اما نظری نیز هست این است که این کلمه از نام قبیله مهاجران پارسی ساکن در این منطقه معروف به گرفته شده. 
 نام قدیمی این رشته‌کوه در زبان «پاتاق» که نام رشته‌کوهی معروف در نیز هست بوده و پیش از آن «کوهستان» (در : «جبال») و «پهلو» یا «پهله» بود.
 واژهٔ «زاگرس» یا «زاگروس» از بیش از هشت دهه پیش و از اواخر دوره از طریق ترجمه آثار نویسندگان اروپایی (و بعضاً از ) وارد زبان فارسی شده و سپس بر روی نقشه ایران نیز گذاشته شد.
 ظاهراً اولین کسی است که واژهٔ زاگرس را در حاشیهٔ صفحهٔ ۲ کتاب خود بنام « » آورده‌است. او خود تأکید نموده که چنین (یعنی زاگرس) نامند.
 بعد از نوشتهٔ پیرنیا بارها به اشتباه از زاگرس به نام یا نام برده شد که برداشت نادرستی بوده‌است زیرا واژهٔ زاگرس بخش گسترده‌ای از شمال‌غربی تا جنوب شرقی ایران را با بیش از از ، ، ، و و و در استان‌های ، کردستان، ایلام، کرمانشاه، و و فارس و و و و بالاخره را شامل می‌شود.
 واژهٔ زاگرس در هیچ‌یک از کتاب‌های تاریخی و جغرافیایی یا و نوشته‌های دوره اسلامی نوشته نشده‌است.
در یا نیز نکته‌ای مهم و اساسی دربارهٔ ریشه و اصل واژه زاگرس بیان نشده‌است.
 در صفحهٔ ۴۸ از جلد ۵ کتاب خود می‌نویسد: «زاگرس نام یونانی سلسله جبال غربی ایران به خصوص منطقهٔ لرنشین در غرب است.»
 در از زاگرس به کوتاهی به‌عنوان نام دره‌ای که است ذکر شده‌است.
 در واژه نامهٔ یونانی به آلمانی که سال م۱۸۸۶ در به چاپ رسیده واژه Zagrio یا Zagros را به‌عنوان «کوهی در دوران » به نقل از نوشته‌های و آورده‌است.
 در لغت نامهٔ جغرافیایی در زیر واژه و عنوان «زاگرو» (زاگرس) آمده‌است:
 باستان‌شناس فرانسوی در کتابش زاگرس را نام قبیله‌ای دانسته و می‌نویسد:
 نیز در نوشته‌هایش در بخش معرفی قبایل پارسی از همین قبیله صحراگرد با نام « » یاد کرده و می‌نویسد:
 نیز در کتاب خود در شرح حملهٔ به و به استناد کتیبه‌های خوانده شده می‌نویسد:
 به استناد مطالب ذکر شده ریشهٔ واژهٔ زاگرس از زبان است و با افزودن ( ) به آخر آن این واژه را به شکل مبدل نمودند.
زاگرس Zagreus ، در استوره های ارفه ای ، فرزند خدایگون ( به شکل یک مار ) و دخترش است .
لذا واژهٔ زاگرس (همانند واژه ) هم نام کوه و دژ و هم ایل، قوم، قبیله و محلی بوده‌است.
به باور فریدون جنیدی در کتاب « داستان ایران » نام اصلی زاگرس 
 در اوستا«اوپایِری سَئِنَ» ( بر فرازش آهن) است! «آسِن/آهِن» نام همگانی هر «فلز» بود و هنوز بسیاری از ایرانیان آن را با زیر «ه» بر زبان می آورند!
«اوپایری سَئِنَ» (در پهلوی «اَپورسِن»)، می باید امروز «اَبَرسِن» باشد؛ ولی اندهگنانه نام یونانی «زاگرس» جایگزین شده است!
 یک کمربند طولانی حدوداً ۱۸۰۰ کیلومتری (۱۱۰۰ مایل) از سنگهای پوسته‌ای تغییر شکل یافته‌است که در جبهه برخوردی بین صفحات و تشکیل شده‌است. 
 رشته کوه‌های زاگرس حاصل یک فعالیت تکتونیکی یعنی برخورد دو اوراسیا و عربستان هستند . این متوقف نشده و دگرگونی زمین در غرب ایران و منطقه زاگرس همچنان ادامه دارد. چین خوردگی‌های متعدد و وجود فراوان، زاگرس را به منطقه‌ای نفت خیز تبدیل کرده‌است.
 از نظر زمین‌شناسی، زاگرس به دو یا سه بخش مجزا قابل تفکیک است: زاگرس شمالی، زاگرس میانی و زاگرس جنوبی. تفاوت شمالی و جنوبی در نوع چین خوردگی‌ها و نیز در نحوهٔ قرارگیری چین‌ها بر روی گنبدهای نمکی است. استان‌های فارس و کهگیلویه بویر احمد، بخش‌های جنوبی استان‌های اصفهان و چهارمحال و بختیاری، ارتفاعات شرقی استان بوشهر و ارتفاعات شمالی استان هرمزگان همگی زاگرس جنوبی محسوب می‌شوند. بخش‌های غربی استان اصفهان، بخش بزرگی از چهارمحال و بختیاری، استان لرستان، ارتفاعات شمالی-شرقی استان ، بخش‌های جنوبی و از جمله مناطق زاگرس مرکزی محسوب می‌شوند. اما بخش‌های شمال غربی مناطق مذکور که شامل استان‌های ایلام، ، کردستان، بخش‌های جنوبی و غربی آذربایجان غربی، ارتفاعات زاگرس در شمال عراق هستند به عنوان زاگرس شمالی شناخته می‌شوند
در یک تقسیم‌بندی دیگر، کوه‌های زاگرس به دو بخش اصلی قابل تفکیک هستند: و .
 بر پایه تقسیم‌بندی‌های ساختمانی ، پهنه زاگرس مرتفع یا زاگرس بلند، با پهنای متوسط ۸۰ کیلومتر در میان دو پهنه زمین‌شناختی سنندج-سیرجان در شمال و پهنه زاگرس چین‌خورده در جنوب قرار دارد و بلندترین بخش‌های رشته‌کوه زاگرس را در خود جای داده‌است. مرز شمالی پهنه زاگرس بلند، یک بزرگ است که آن را می‌نامند. نیز مرز جنوبی پهنه زاگرس بلند محسوب می‌شود و این پهنه را از زاگرس چین‌خورده جدا می‌سازد. 
 زاگرس مرتفع بخش شمال شرقی رشته کوه‌های زاگرس و در واقع اولین ردیف از کوه‌های زاگرس را تشکیل می‌دهند و به صورت دیواره‌ای بلند اما با پهنای نسبتاً کم (حداکثر ۸۰ کیلومتر) از شمال غربی به جنوب شرقی کشیده شده‌اند. میزان ارتفاع و بارش برف و باران در این بخش از زاگرس زیاد می‌باشد. مرتفع‌ترین قلل زاگرس شامل ، ، ، و در زاگرس مرتفع قرار دارند. 
 بخش غربی و جنوبی رشته کوه‌های زاگرس، با طولی حدود ۱۳۷۵ کیلومتر و عرضی بین ۱۲۰ تا ۲۵۰ کیلومتر، زاگرس چین خورده نامیده می‌شود. این بخش از زاگرس، همراستا با زاگرس مرتفع، تا خلیج فارس و تنگه هرمز ادامه می‌یابد. تاقدیس‌های بزرگ و کشیده از مشخصه‌های زاگرس چین خورده هستند. 
 مرز شمالی پهنه زاگرس چین‌خورده محسوب می‌شود و این پهنه را از زاگرس بلند جدا می‌سازد.
 بلندترین قله‌های این رشته کوه به ترتیب، (۴۴۰۹ متر) به عنوان بلندترین قله زاگرس جنوبی، (۴۲۲۱ متر) به عنوان بلندترین قله زاگرس مرکزی، (۴۱۰۰ متر) به عنوان بلندترین قله زاگرس شمالی، (۴۱۰۰ متر)، (۳۹۴۳ متر) و (۳۷۱۰ متر) هستند.
 با ارتفاع ۴۴۰۹ متر بلندترین ارتفاعات زاگرس می‌باشد و از ۴۴ قله مرتفع بالای ۴۰۰۰ متر تشکیل شده‌است و بیش از ۸۰ کیلومتر طول دارد. از لحاظ موقعیت جغرافیایی، بخش اعظم آن در قرار دارد. در تمام سال پوشیده از برف بوده و یکی از کم نظیرترین منابع انواع و اقسام گیاهان دارویی در دنیاست. این کوه یکی از سرچشمه‌ی رود است.
 با ارتفاع ۴۲۲۱ متر دومین قله بلند زاگرس و بلندترین قله زاگرس مرکزی در از توابع استان قرار دارد. زردکوه بختیاری در تمام طول سال پوشیده از برف بوده و سرچشمهٔ اصلی رودخانه‌های ، و ، و می‌باشد.
 با ارتفاع ۴۱۰۰ متر در استان جای گرفته که دارای هشت قلهٔ بلند و به هم پیوسته‌است که در تمام طول سال پوشیده از برف است. در این رشته کوه قرار گرفته‌است.
 در جنوب قرار دارد نیز با ارتفاع۴۱۰۰ متر جز قله‌های بلند زاگرس محسوب می‌شود. رودخانه دز از این کوه سرچشمه می گیرد . نیز در این ناحیه از رشته کوه زاگرس قرار دارد. منطقه قالی کوه پناهگاه حیوانات وحشی بسیاری است.
 با ۴۰۴۰ متر ارتفاع، بلندترین قلهٔ و از کوه‌های بلند زاگرس است که در ۲۰ کیلومتری جنوب غرب واقع گردیده‌است. از دره وهرگان در ۴۰ کیلومتری باختر شمالی شروع شده و رو به سوی جنوب خاوری تا دره آب میدانک، ۲۵ کیلومتری جنوب باختری به طول حدود ۴۳ کیلومتر و عرض متوسط آن ۱۰ کیلومتر می‌باشد. میزان بارندگی سالانه این رشته کوه بین ۸۰۰ تا یک هزار میلی‌متر و میانگین دمای سالیانهٔ آن بین ۵ تا ۱۰ درجه سانتی گراد است. رودخانهٔ خدنگستان، آب ترزه، آب سه پستان و آب سرداب می‌باشد و در شمال این رشته کوه قرار دارد. 
 کوه کِینو باارتفاع ۳۷۱۰ متر در شمال خوزستان (شهرستان اندیکا) و هم‌مرز با چهارمحال و بختیاری و لرستان قرار دارد و در بیشتر ماه‌های سال پوشیده از برف است. این کوه منبع اصلی تغذیه تالاب زیبای شیرین بهار خوزستان است.
 از دیگر ارتفاعات مهم می‌توان به رشته کوه (۳۶۰۰ متر) در حد فاصل استان‌های لرستان و همدان اشاره کرد. بیشتر مساحت این رشته کوه در محدوده و در جنوب غربی تا شمال غربی شهر قرار گرفته‌است، اما با این وجود، گرین با طول بیش از ۱۸۰ کیلومتر، بخش اعظم مساحت شهرستان‌های بروجرد، و در استان لرستان، در استان همدان و نیز بخش‌هایی از استان کرمانشاهان را فرا گرفته‌است. قله‌های ، ، ، و از بلندترین ارتفاعات رشته کوه گرین هستند. 
 بلندی‌های زاگرس حوضه آبخیز رودخانه‌های ، ، ، و را تشکیل می‌دهد و با توجه به حجم بارش و پایین بودن سطح تبخیر و موقعیت نسبتاً مناسب سازندهای زمین‌شناختی بخش اعظم آب‌های زمینی و کشور به میزان ۴۵ تا ۵۰ درصد را تأمین می‌کند. در جنوبی‌ترین نقطه زاگرس قله کوهٔ به بلندی۳۲۶۰ متر زیستگاه تشگرد وکوه فارغان هست تغییرات ارتفاعی و وجود کوه‌های مرتفع و ایجاد میکرو کلیماهای متفاوت همچنین قرار گرفتن این منطقه در بین دو ناحیه رویشی ایران و تورانی و صحارا – سندی دارای فلور خاصی است. به طوریکه عناصر گیاهی ایران و تورانی و صحارا – سندی با هم در این منطقه دیده می‌شوند. علاوه بر این عناصر نفوذی مدیترانه ای اروپا – سیبری سینو ژاپنی و نیز در این منطقه حضور دارند.
نوع زیستگاه
۱- مناطق کوهستانی از ارتفاع ۳۲۶۰ متر (شیبهای صخره ای و سنگی، شکاف صخره‌ها)
 
 از دیگر قله‌های بلند آن می‌توان به در شهرستان ، در ، در اشاره کرد.
هفده قله مرتفع زاگرس عبارتند از: 
 به‌طور کلی در هزاره سوم، دوم و اول قبل از میلاد، دامنه‌های شرقی و غربی زاگرس و زاویه جنوب غربی ایران یکی از مراکز مهم تجمع اقوام گوناگون در جهان بوده‌است که دارای نژادی مشترک، فرهنگ و تمدنی مشابه با حکومت‌های تقریباً مهم بوده‌اند که در رأس آن‌ها ایلام قرار داشت. نیمهٔ شمالی رشته کوه زاگرس در دورهٔ محل زندگی بوده‌است. 
 نتیجهٔ تحقیقات بر روی استخوان‌های کشاورزان نخستین در منطقهٔ زاگرس ایران نشان می‌دهد دی‌ان‌ای کشاورزان باستان اهل زاگرس بیش از همه به زرتشتی‌های ایران و ساکنان امروز افغانستان، پاکستان و ایران شباهت دارد و خیلی متفاوت از مردمانی است که زراعت را از ترکیه به اروپا بردند. تفاوت شگفت‌انگیز ژن کشاورزان اولیه ساکنان شرق و غرب که تا پیش از این تصور می‌شد از یک نژاد هستند به عنوان دستاورد این پژوهش توسط یک تیم بین‌المللی در نشریه ساینس منعکس شده‌است. 
 بیشتر جمعیت رشته کوه زاگرس را اقوام ، و تشکیل می دهند که از دیرباز در این رشته کوه زندگی کرده‌اند. 
 دارای بسیار غنی می‌باشد و گونه‌های گیاهی و جانوری کمیاب و بعضاً در حال انقراض را در خود جای داده‌است.
{"title": "زاگرس", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%B2%D8%A7%DA%AF%D8%B1%D8%B3&oldid=35150978", "language": "fa"}