یا (به : ) یکی از چهار است. در ابتدای این دوران منطقه وسیعی از زمین را شامل می‌شدند؛ اما در اواخر این دوران، مناطقی از زمین و قاره بزرگ از زیر اقیانوس‌ها بیرون آمدند و رشته‌کوه‌هایی نیز تشکیل شد. در طول این دوران، با وفور جانوران بی‌مهره، روبه‌رو هستیم؛ به طوری که گاهی این دوران را به نام دوران می‌شناسند. وجود دریای کم‌عمق و گرم در دوره که بیشتر سطح زمین را می‌پوشاند، یکی از دلایل عمده بزرگترین تحولات جانداران و فراوانی بی‌مهرگان آبزی و صدف‌دار مانند سه‌بندی‌ها ( ) که از گروه بودند و بدنشان شامل سر و سینه و دم بود و دارای پوست سخت نیز بودند. اندازه این موجودات از چند یا حتی چند دسیمتر تجاوز نمی‌کرد. تریلوبیت‌ها مانند حال حاضر بودند و در مناطق کم عمق اقیانوس‌ها زندگی می‌کردند. در واقع تریلوبیت‌ها از سنگواره‌های راهنمای این دوران محسوب می‌شوند. این موجودات در سرتاسر دوران دیرینه‌زیستی زندگی می‌کردند.
 شامل اولین در دوره ظاهر شدند. و چون بدن آنها پوشیده شده از صفحات استخوانی بود ٬به آنها زره‌دار می‌گویند. 
اولین گیاهان نیز در دوره ظاهر شدند که ، و نداشتند و به جای این اندام‌ها ساختاری قابل انعطاف داشتند و با می‌کردند. 
 در دوره بعدی یعنی اولین و اولین درختان از نهان‌زادگان آوندی که با دانه تولید مثل می‌کردند، به‌وجود آمدند. همچنین در دوره انواع گیاهان خشکی زی گسترش یافتند. گرمی هوا باعث توسعه جنگل‌های انبوه گردید که بخش بزرگی از را دربر گرفت. موجود در بخش‌هایی از و از مدفون شدن این گیاهان تشکیل شده‌است. در دریاهای این دوره نیز گروهی از بی‌مهرگان به نام زیست می‌کردند که دارای دو صدف بالایی و پایینی بودند. که از آن جمله می‌توان به بازوپایان اسپی‌ریفر اشاره نمود. 
در دوره کربونیفر اولین خزنده که شبیه سوسمار بود ظاهر شد. این خزنده بر خلاف دوزیستان قادر به تخم‌گذاری در خشکی بود. در دوره تعداد این نوع خزندگان زیاد شد و تعدادی از جانداران گذشته مانند تریلوبیت‌ها منقرض شدند.
دسته‌بندی زمان‌های زمین‌شناختی به دوران‌های گوناگون به کارهای در سده ۱۸ میلادی برمی‌گردد.
 دوران دیرینه‌زیستی زیرمجموعه‌ای است از یک (ائون) به نام :
دوران دیرینه‌زیستی که از حدود ۵۹۰ میلیون سال پیش آغاز و در ۲۲۵ میلیون سال پیش پایان یافت، خود شامل شش دوره است:
 
 
  منبع این برابر فارسی: عطری، مرتضی، واژه‌نامه علوم زیستی، دوجلدی، همدان: اداره انتشارات دانشگاه بوعلی‌سینا، ۱۳۸۴.
{"title": "دیرینه‌زیستی", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C&oldid=33762388", "language": "fa"}