نام مجموعه رشته‌کوه‌های متصل به و مشرف به زنجیره کوهستان‌های ، ، و است و در میان بلندترین مناطق کرۀ زمین قرار دارد. از گذشته‌های دور این مناطق را با عنوان که اصطلاحی در زبان فارسی است، می‌شناسند.. 
 قسمت پهناور این سرزمین متعلق به و و مابقی‌اش جزء و می‌باشد. در خاور به دشت‌ها و ریگزارهای منتهی می‌شود و در شمال به و به باختر در درازای سیلاب‌های که از آن‌ها تشکیل می‌شود به پستی می‌گراید و در جنوب آن رشته‌کوه واقع است.
 کوه‌های پامیر در حدود ۷۰،۰۰۰ کیلومترمربع مساحت دارد. ارتفاع این سرزمین از سطح دریا در حدود ۴،۰۰۰ متر است که باعث سختی آب‌وهوای آن شده‌است؛ چنانکه زمستان در این منطقه هفت ماه طول می‌کشد و تنها در یک ماه (ماه ژوئیه) شبها شبنم نمی‌باشد و حرارت روزها گاه به ۷۰ درجه می‌رسد. پامیر هوایی خشک دارد و باران و برف در آن به ندرت می‌بارد. بادهای آن بسیار سرد است ولی شدید نیست لکن با خشکی آب‌وهوا دریاچه‌های بی‌شماری در آنجا هست که برخی وسیع می‌باشند؛ لیکن آب این دریاچه‌ها روبه نقصان است چنانکه بعضی به کلی از میان رفته‌است. از جمله دریاچه‌های آن با ۳،۰۰۰ مترمربع مساحت و با ۴،۲۶۷ مترمربع مساحت است.
 غالب رودهای پامیر به‌طرف باختر یعنی آمودریا که به می‌ریزد جاریست و بقیه به‌طرف خاور یعنی رود تاریم متوجه‌است.
 کوه مرتفع پامیر موسوم به تغارمه ۷،۸۹۹ متر ارتفاع دارد.
 ظاهراً سکنهٔ کنونی هند و ایران از این معبر گذشته و در این دو مملکت سکنی گزیده‌اند. از کوه‌های مهمی که از این عقدهٔ کوهستانی آغاز می‌شود در شمال، رشته‌کوه‌های است که از حوالی تا داخلهٔ امتداد دارد و در جنوب کوه‌های کوئن‌لُن و و که همه به‌موازات یکدیگر از شمال باختری به جنوب خاوری امتداد دارند و از دره‌های میان آن‌ها هر یک رودی جاری است. در جانب غربی این نجد دو رشته‌کوه از پامیر آغاز می‌شود یکی سلسلهٔ جبال یا و دنباله‌های آن یعنی و و و کوه‌های شمال خراسان. دیگر سلسلهٔ سلیمان که در امتداد رود به‌جهت جنوب روان می‌شود و به بلوچستان و سواحل می‌انجامد. راه‌های اصلی سرزمین‌های مجاور نجد پامیر یعنی افغانستان و و و و ایران همه از میان همین سلسله کوه‌هاست.
 منطقه حفاظت شده پامیر در می باشد که پناهگاه حیوانات مختلف وحشی مانند: ، ، ، ، ، ، ، ساج تبتی، زاغ لاشخوار، و ١٧ نوع حیوان دیگر است. 
 
نام سه عدد از بلندترین کوهستان‌های پامیر از این قرار است: با ۷۴۹۵ متر ارتفاع (نامهای دیگر آن از ۱۹۳۲–۱۹۶۲ قله ، از ۱۹۶۲–۱۹۹۸ قله )، با ۷۱۳۴ متر ارتفاع (به‌طور غیررسمی با نام قله شناخته می‌شود)، قله با ۷۱۰۵ متر ارتفاع. در قسمت شرقی قله چینی با ۷۶۴۹ متر بلندترین قله پامیر محسوب می‌شود.
{"title": "پامیر", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D9%BE%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1&oldid=34720166", "language": "fa"}