(به : ) یا ، ، یکی از بهترین نقاشان در بود. برداشت اشتباهی در وجود داشت که یان وان ایک را مبدع معرفی می‌کرد. در صورتی که رنگ روغن به عنوان روشی برای تندیس‌های و اشیا دیگر از خیلی پیش‌تر وجود داشته و تئوفلیس به‌طور آشکار دستور نقاشی‌های پایه روغنی را در رساله خود در ۱۱۲۵ (میلادی) ارائه داده است.
 البته این درست است که برادران وان آیک جزء نخستین نقاشان هلند بودند که از رنگ روغن در صفحات چوبی نقاشی استفاده می‌کردند؛ و همچنین به جلوه‌های چشمگیر تازه‌ای برای ، تکنیک خیس روی خیس، و تکنیک‌های دیگر دست یافتند؛ بنابراین به دلیل تسلط بر این تکنیک، به‌طور سنتی لقب پدر نقاشی با رنگ روغن را به او می‌دهند.
 یان وان آیک بیشتر به عنوان برادر و هم طراز هوبرت وان آیک شناخته می‌شود. با این تصور که هر دوی آن‌ها از شهر واقع در هلند (آن هنگام) به دنیا آمده‌اند.
 البته نام دیگری که در این میان به عنوان مبدع رنگ‌های بیس روغنی از او یاد می‌شود استاد شهر فلمال هنرمند برجستهٔ سرزمین فلاندر، است که در سدهٔ ۱۵ میلادی با ابداع رنگ روغن فصلی نو در تجسم عمیق در فضا و پیوستگی سایه روشن‌ها در نقاشی گشود.
 تاریخ دقیق تولد وان آیک مشخص نیست؛ تنها می‌دانیم ۱۳۹۵ یا کمی زودتر زاده شده‌است. نخستین نوشته‌ای که در مورد او وجود دارد از دربار در هلند است. در این نوشتار اشاره شده که وان آیک بین سال‌های ۱۴۲۲ تا ۱۴۲۴ خدمتکار دربار به عنوان نقاش بوده‌است که البته دو همکار دیگر، او را یاری می‌رساندند. بر اساس همین نوشتار است که تاریخ تولد وی ۱۳۹۵ میلادی حدس زده شده‌است. نقاشی‌های در کتاب تورین میلان آئورز (به : ) تنها آثار بر جای مانده از وی از همین دوران است. البته بیشتر این آثار در یک در سال از بین رفت و تنها عکس‌هایی از آن‌ها باقی مانده‌است.
 در پی مرگ دوک باواریا ( ) در ۱۴۲۵ وان آیک به خدمت درآمد. او یک سال در اقامت گزید و بعد به بروخه کوچ کرد و تا زمان مرگش در ۱۴۴۱ در آنجا زندگی کرد. در اسنادی منتشر شد که نشان گر فعالیت‌های او در دربار فیلیپ هستند.
 یان ون آیک علاوه بر آثارش در ، نقاشی‌هایی برای مشتری‌های خصوصی تهیه می‌کرد. برجسته‌ترین آن‌ها است که برای یودوک ویت و همسرش الیزابت بورلوت نقاشی شده‌است. نقاشی این اثر حدوداً پیش از ۱۴۲۶ آغاز شده و دستکم تا حدود ۱۴۳۱ کامل شده، این تصویر چند تخته‌ای، پیروزی نهایی واقعیت در شمال را بازنمایی می‌کند که از آثار سرشناس رنسانس اولیه در ایتالیا متمایز بوده‌است. این اثر در مکان اصلیش در کلیسای سنت باوو در (گنت) نگهداری می‌شود. قاب تزیینی محجرمذبح خنت، مراسم و پیکره‌های هیجان‌زدهٔ قدیس و قدیس یحیی انجیل‌نویس را نشان می‌دهد. هنر رنگ‌آمیزی بی‌مانند یان وان آیک در تابلوی عذرا با کشیش وان در پال که در سال ۱۴۳۶ آفریده شد آشکارا دیده می‌شود. انتشار رنگ درخشان، دقیقاً مُهر شده‌است تا شکل‌ها با همه جزئیاتشان آشکارا از یکدیگر قابل تشخیص باشند.
 اثر پرترهٔ آرنولفینی مربوط به جیووانی دی نیکولا آرنولفینی و همسرش است، گرچه به عنوان سند ازدواجشان تلقی نمی‌شود. برعکس آنچه اغلب پنداشته می‌شود همسر او نیست بلکه شکم برآمده نمادی خوش یمن و به نشانه جاودانگی نسل خانواده است.
 آرنولفینی عضوی از یک خانوادهٔ تاجر اهل لوکای بروخه بود. زوج در فضای داخلی مجهزی نشان داده شده‌اند. وان آیک با امضایی آراسته نوشته «یان وان آیک این‌جا بود ۱۴۳۴». تشابه با گرافیتی مدرن در اینجا تصادفی نیست. وان آیک بیشتر آثارش را با شوخ‌طبعی امضا می‌کرد. ، دو نفر را در چارچوب در منعکس می‌کند. امکان دارد یکی از آن‌ها خود وان آیک باشد. آرنولفینی دست راستش را شاید به نشانهٔ سلام کردن به طرف آن‌ها بلند کرده‌است.
 در این تابلو خبری از قدیسان نیست ولی فضای معنویت بر صحنه حاکم است. تقریباً هر شیئی که در تابلو مجسم شده، به گونه‌ای، نمادی از تقدس است.
 وان آیک شدیداً به تأثیر علاقه داشت و رنگ روغن اجازهٔ ظریف تصویر کردن را به او می‌داد.
 در مرکز تصویر وجود دارد که توسط ۱۴ احاطه شده‌است و در جلو آن‌ها که سرچشمه است به رودخانه کوچکی می‌ریزد. از سمت بالا در حال تقدیس «بره» است که در واقع همان می‌باشد. به‌طور کلی ۴ گروه از مردمان در چهارگوشه تصویر جمع شده‌اند. در گوشه پایین سمت چپ فیلسوف‌ها و نویسنده‌های پیش از و نیز هستند که البته در بین ۴ گروه فقط بعضی از افراد این گروه زانو زده‌اند در حالی که کتاب مقدس را در دست گرفته‌اند. از جزئیات لباس‌های این گروه می‌توان فهمید که از قسمت‌های مختلف دنیا آمده‌اند.
 در گوشه پایین سمت راست پرهیزکاران مسیحی هستند که در پیشاپیش آن‌ها ایستاده‌است. در بالا هر دو سمت تصویر شهدای مسیحیت دیده می‌شود با این تفاوت که در سمت چپ تابلو و در سمت راست تابلو هستند. مردان مشخصا با لباس‌های مقدس ترسیم شده‌اند و زنان با شاخه‌ای از که نشانهٔ شهادت است ترسیم شده‌اند. نمادپردازی نیز همانند رنگ، در سراسر تابلو گسترده و مهار شده‌است، و این لار نیز دور کامل حکایت و نجات آدم را مجسم می‌سازد. دسته تای تخت مریم عذرا و سرستون‌های روایتی شبه ستون‌های پشت او اشاره‌ای به پیش‌بینی بازگشت مسیح در عهد عتیق هستند.
 به‌طور خلاصه، در مورد جزئیات قاب دور نقاشی اصلی باید بگوییم در بالا و وسط، عیسی همانند پادشاهان نشسته‌است و در کنار او یحیی تعمید دهنده و مریم باکره دیده می‌شود. پس از آن فرشته‌هایی در حال نواختن دیده می‌شوند و سپس و به صورت برهنه دیده می‌شوند درحالی که حوا پرآوازه خود را به دست گرفته‌است.
 در تلألو ملایم نور، همه چیز را از پوشش فوقانی بام گرفته تا پرتو درخشان جواهر فرشته، نورانی می‌کند. این حضور درخشان جدا از درخشندگیش نوری معنوی هم هست که جانشین خدایی است که هر آنچه را آفریده دوست می‌دارد.
 نمادگرایی حتی عمیق‌تر است: قسمت بالا کلیسا تاریک است و تک پنجره، خدا را به تصویر می‌کشد. اما در پایین ۳ پنجرهٔ روشن که ما را به یاد می‌اندازد وجود دارد و این که چگونه مسیح نور جهان است. این نور مقدس از همه جا می‌تابد.
 آثار دیگر وان آیک شامل دو تختهٔ یادبود، مریم عذرا با رولین در و مریم عذرا با کشیش وان در موپال بروخه، موزه گرونینگ و در کنار دیگر آثار دینی بشارت قرار دارد. شماری پرترهٔ فراموش نشدنی از همسرش مارگارتا بروخه موزهٔ گرونینگ و پرتره‌ای که احتمال می‌رود خودنگارهٔ خودش باشد، پرترهٔ مرد که به اشتباه پرترهٔ مرد با عمامهٔ قرمز لقب داده می‌شود. در حالی که مرد دستار به سر دارد. بر سر بقیهٔ آثار اختلاف وجود دارد و احتمال می‌رود که به دست دستیاران یا دنبال‌کنندگانش کشیده شده باشند.
 تابلوهای وان آیک از چنان رسمیت سنگینی برخوردارند که هرگونه حرکت و عمل در آن‌ها مقید می‌شود. برای نمونه، گروه‌بندی‌های متقارن وی از سکوت و رسمیت نمادین مراسم قداس برخوردارند. هر شخص و شیئی در جای مشخصی واقع شده و چنان‌که شایستهٔ این مراسم مقدس باشد تزئین شده‌است. در سنت دیرینهٔ تذهیب‌کاری و نسخه‌های خطی، پذیرفته شده بود که باید ارزشی برابر کلمات خود داشته باشد؛ یان وان آیک که خود یک مینیاتورساز و تذهیب‌کار بود به گونه‌ای غریزی، یک سبک غنی تزئینی برای اعلام پیام خوش‌بینانهٔ خویش، دائر بر نجات انسان ابداع کرد.
 وان آیک، موضوعات و پرتره‌هایی دینی نقاشی می‌کرد که در بی‌نظیر بودن تکنیکی و پیچیدگی ذهنی و غنی بودن نمادگردایی، بی‌همتایند.
 به‌طور قطع نقاشی‌های تخته‌ای هنرمند اهل که اخیراً اهمیت او در تاریخ هنر فلاندر ثابت شده، در شکل‌گیری هنر وان ایک تأثیر داشته؛ و به نظر می‌رسد که از طریق هنر کمپین رئالیسم بی‌پروا، نمادگردایی مبدل، و احتمالاً تکنیک روغنی درخشان (که به عنوان مشخصهٔ ویژهٔ خودش به کار می‌رود) را فرا گرفته‌است.
{"title": "یان وان آیک", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%DB%8C%D8%A7%D9%86_%D9%88%D8%A7%D9%86_%D8%A2%DB%8C%DA%A9&oldid=34917375", "language": "fa"}