(به : ) (زاده ۱۰ خرداد ۱۳۲۳ در روستای ایردموسی - درگذشته ۸ دی ۱۳۹۴ در ) ولی‌الله مؤمنی، گوینده و بازیگر سینمای ایران، فعالیت هنری‌اش را با تئاتر آغاز کرد و در سال ۱۳۴۷ به صورت حرفه‌ای گویندگی فیلم را تجربه کرد. او تاکنون در فیلم‌ها و کارتون‌های بسیاری گویندگی کرده‌است. از جمله نقش‌های ماندگار این هنرمند در دوبله می‌توان به گویندگی در فیلم‌های و و مجموعهٔ اشاره کرد.
 مؤمنی علاوه بر دوبله در چند فیلم سینمایی به عنوان بازیگر نقش اصلی حضور یافته‌است. وی با حضور در فیلم‌های (۱۳۶۲) و (۱۳۶۲) نقشی ماندگار در سینمای ایران ایفا کرد. او همچنین در فیلم‌های (۱۳۶۰)، (۱۳۶۰)، (۱۳۶۹)، (۱۳۷۱)، (۱۳۷۲)، (۱۳۷۳)، (۱۳۷۴) و (۱۳۸۳) بازی کرده‌است.
 از مجموعه‌هایی که مؤمنی در آن به نقش‌آفرینی پرداخته‌است می‌توان به (۱۳۸۸)، (۱۳۸۹) و (۱۳۹۳) اشاره کرد.
مؤمنی کلاس‌های تئاتر را در تروپ اسکار با مدیریت منوچهر قاسمی گذراند. پس از آن وارد تئاتر لاله زار شد. از سال ۱۳۴۲ به غیر از بازیگری در زمینه‌های تئاتر، به عنوان مدیر صحنه و گوینده نیز به فعالیت خود ادامه داد. پس از آن در سال ۱۳۴۷ با پیشنهاد دوستان و آشنایان از جمله در زمینه دوبله فیلم مشغول به کار شد و فعالیت خود را در این زمینه تا پایان عمر ادامه داد. او بازی‌هایی ماندگار در فیلم‌های سال‌های حادثه در نقش ، در نقش ، در نقش ، سریال کلانتر ۱ و در سریال نقش را داشته‌است.
 ولی‌الله مؤمنی در دهم خردادماه سال۱۳۲۳ در به دنیا آمد. وی در کلاس چهارم ابتدایی تحصیل می‌کرد که همراه خانواده از اردبیل به تهران نقل مکان کرد.
مؤمنی به خاطرعلاقه‌ای که به هنر داشت از سال ۱۳۴۳ به بازی در تئاتر روی آورد و ازسال ۱۳۴۵ نیز با بازی درفیلم «دو انسان» ساخته وارد سینما شد. وی در این فیلم با و هم بازی شد.
 ولی‌الله مؤمنی یک سال بعد در سال ۱۳۴۶ فعالیت در گویندگی را آغاز و از سال ۱۳۴۷ وارد حرفه دوبله شد و گویندگان معاصری همچون ، ، و بودند. مؤمنی در همان سال با بازی در مجموعه سریال «پهلوان نایب» به عنوان بازیگر وارد تلویزیون شد. وی هم‌زمان فعالیت در سینما، تلویزیون و دوبلاژ را ادامه داد و تا پیروزی انقلاب اسلامی ایران دربیش از ۱۰ فیلم سینمایی و مجموعه سریال تلویزیونی ایفای نقش کرد و در فیلم‌های زیادی نیز به جای بازیگران خارجی وایرانی گویندگی کرد که از جمله آن‌ها می‌توان به اشاره کرد که بیشتر در نقش‌های منفی سینما ظاهر می‌شد. مؤمنی پس از انقلاب فعالیت بازیگری خود را با فیلم ساخته آغاز کرد. وی در سال۱۳۶۰ به دلیل علاقه‌ای که به هنرخوشنویسی داشت به کلاس‌های (خط نستعلیق) و استاد کابلی (شکسته نستعلیق) رفت و موفق به اخذ مدرک عالی خوشنویسی شد. مؤمنی بازیگر نقش اصلی در فیلمی به همین نام بود. او علاوه بر هنر هفتم در هنر خوشنویسی نیز دارای ذوق و مهارت فراوان بود؛ ولی‌الله مؤمنی دربارهٔ چگونگی انتخاب شدنش برای ایفای نقش می‌گوید:
«آن زمان حدود هشت سال از ورود من به عرصه می‌گذشت. سازندگان فیلم به دنبال فردی بودند که از نظر ظاهری شبیه میرزا باشد. زمانی که مرا برای ایفای این نقش در نظر گرفتند، پیشنهاد کردند که مو و ریش‌هایم را بلند کنم. پس از مدتی مرا نزد شادروان (وزیر فرهنگ میرزا کوچک‌خان و نویسنده کتاب سردار جنگل) بردند. فخرایی زمانی که مرا دید، جاخورد، گریه کرد و من را بوسید و گفت که کپی میرزا کوچک خان شده‌ام.»
مؤمنی در سال ۱۳۷۵ با بازی در مجموعه سریال «آفتاب و زمین» در نقش پدر نیز دوباره توانایی خود را به تصویر کشید.
وی از جمله معدود بازیگرانی است که در تمام ژانرهای منفی و مثبت ایفای نقش می‌کند. بازی تأثیرگذار او در نقش بسیار منفی « » در سریال و در نقش مثبت «امیر بخارا» در سریال فراموش نشدنی است.
مؤمنی در سال ۱۳۹۰ نیز در فیلم «سال‌های حادثه» در نقش ایفای نقش کرد که این فیلم بنا به دلایلی ناتمام ماند. مؤمنی در حالی در هشتم دیماه ۱۳۹۴ در تهران درگذشت که آخرین کارش در حال پخش از تلویزیون است.
 او در عصر روز سه شنبه هشتم دی ماه ۱۳۹۴، در بیمارستان رجایی در حصارک کرج بر اثر عارضه قلبی درگذشت.
{"title": "ولی‌الله مؤمنی", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D9%88%D9%84%DB%8C%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D9%85%D8%A4%D9%85%D9%86%DB%8C&oldid=35009953", "language": "fa"}