( : )که در زبان به صورت «بزرگان» شناخته می‌شود، سومین از مجموعه چهار یا پنج طبقهٔ اجتماعی بود که در جامعهٔ اشرافی وجود داشت. پس از سقوط کردن امپراتوری ساسانی، آنها دوباره خود را تحت سلسله نشان دادند.
 این واژه، شکل جمع کلمهٔ wuzurg (به معنای بزرگ) است که از کلمهٔ vazarka در مشتق شده است، که خود این واژه هم از کلمهٔ *weg'- گرفته شده است و به معنای تازه، دلشاد و بیدار ماندن است.
 وزرگان اولین بار در اوایل در سنگ‌نبشته در مورد اشاره قرار گرفته‌اند. آنها نقشی مهم و برجسته در امور سیاست ساسانیان داشتند و به نظر می‌رسد که نفوذ زیادی داشته‌اند. اعضای عالی‌مقام وزرگان در مراسم تاجگذاری حضور می‌یافتند. هر بار که اختلافی بر سر تعیین پادشاه وجود داشت، این وظیفهٔ وزرگان بود که شاهی را انتخاب کنند. پس از مرگ در سال ۳۰۹ میلادی، وزرگان، فرزند او را به عنوان پادشاه انتخاب کردند، که در آن هنگام هنوز در رحم مادرش بود. با مرگ شاپور در سال ۳۷۹، یک دوره تنش ۱۲۵ ساله بین بزرگان و شاهان ساسانی آغاز شد که هر کدام تلاش می‌کردند بر ایران چیره شوند.
 در دوره سلطنت ، با وزرگان به طور ناخوشایندی برخورد شد، و پس از مرگ او در سال ۴۲۰، وزرگان برای خلع کردن همهٔ پسران او کوشیدند و برادرزادهٔ او، را به عنوان پادشاه برگزیدند. با این وجود، آنها بعدها توافقی با ، فرزند یزگرد صورت دادند و او را به عنوان پادشاه به رسمیت شناختند. پس از لشگرکشی فاجعه‌بار بر ضد ، که باعث مرگ او و مرگ بسیاری از بزرگان شد، برادر او، ، به عنوان شاه انتخاب شد. با این حال، در واقعیت، این ، نجیب‌زادهٔ ایرانی از بود که قدرت شاهنشاهی را در دست داشت. حتی وزرگان هم تحت کنترل او بودند. با این حال، سلطنت بلاش در نهایت مصیبت‌بار از آب درآمد و او با فرزند ، جایگزین شد.
 ،
در طول دورهٔ سلطنتش، به روی آورد که همان آیین زرتشتی، با یکسری تغییرات و همچنین با تأثیراتی از بود. در نتیجه وزرگان به طرفداری از روحانیون زرتشتی پرداختند و او را در سال ۴۹۶ میلادی به زندان افکندند. و برادرش را جانشین او کردند. گشنسپ‌داد، که امپراتوری ساسانی بود، بعدها وزرگان و دیگر طبقات اشرافی را واداشت تا را اعدام کنند، اما آنها از این کار خودداری کردند. نوهٔ قباد نخست، ، به خاطر رفتار بدش با بزرگان و دیگر خانواده‌های طبقهٔ اشراف، در سال ۵۹۰ توسط کودتایی از طرف دوتا از برادران ، یکی و دیگری ، عزل شد و باعث شد تا پادشاه امپراتوری ساسانی شود. با این حال، وزرگان و دیگر خانواده‌های اشرافی در نهایت از خسرو دوم رنجیده شدند و در سال ۶۲۸ میلادی، او را عزل کرده و فرزندش (شیرویه) را جانشین او کردند. پس از مرگ قباد دوم، وزرگان فرزند او را به عنوان پادشاه انخاب کردند که تنها یک کودک بود. در طول دورهٔ سلطنت او، وزیر او مه‌آذر‌گشنسپ، که از طبقهٔ وزرگان بود، در واقع اداره‌کنندهٔ امپراتوری ساسانی بود. در طول ، یکی از سرداران ساسانی به نام ، که رئیس ارتشی بود که ۳۰٬۰۰۰ تن از وزرگان عضو آن بودند، حملهٔ اعراب در را در سال ۶۳۴ را دفع کرد. با این وجود، اعراب موفق شدند در چندین جنگ ساسانیان را شکست دهند و در سال ۶۵۱ کنترل کل ایران را بدست آوردند. بعدها در طی سلطنت خورشید از سلسلهٔ ، از بزرگان نام برده شده و اینطور در مورد آنها گفته شده که آنها، در کنار مردم محلی ، از سردار خورشید، کارن، رنجیده بودند. پس از سقوط سلسلهٔ گاوبارگان در سال ۷۶۰، نام وزرگان دیگر در هیچ منبعی ذکر نشد.
{"title": "وزرگان", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D9%88%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%86&oldid=33468377", "language": "fa"}