همچنین ببینید: نخستین سلسلهٔ پادشاهان در و می‌باشد. معادل (Pēš-dād)، (Para-dāta)، به معنای مقدم است. پیش به معنای مقدم و داد به معنای قانون‌گذاری است. این نام طبعاً نام یک خاندان نبود، بلکه نامی است که بعدها بر این گروه نهاده‌اند. زیرا این گروه را از نظر قانون‌گذاری مقدم بر دیگران شمرده‌اند. پیشدادیان بیشتر از اینکه در تاریخ اساطیری قابل درک باشند، در تاریخ‌نگاری اندیشه اهمیت دارند. 
 واژه به معنی «نخستین کسی که قانون آورده‌است» می‌باشد. که این دودمان فرمانروایی را بنیاد گذاشت، در شاهنامه نخستین فرمانروا و در نوشته‌های نخستین کسی بوده‌است که از فرمان پیروی کرده و اهورامزدا همهٔ تباران آریایی را از او آفریده‌است. اما برخی از تاریخ‌نگاران که از نوشته‌های بهره برده‌اند، را نخستین انسان و را نخستین فرمانروا می‌دانند. در اساطیر ایران از (گئومرتن، به معنای نخستین انسان) به عنوان نخستین انسان یاد شده، و کمتر بر پادشاهی او تکیه می‌شود. اما در شاهنامه او نیز جزو دودمان پیشدادی به حساب می‌آید. در متون ، کسی است که دارای لقب پیشداد می‌باشد؛ و چنین گمان می‌رود که او را نخستین پادشاهی می‌دانسته‌اند که بر جهان فرمان رانده‌است. پایان پیشدادیان با پادشاهی یا است و سپس شروع سلطنت است.
 در ابتدای این دوره، پادشاهان با سلطنت می‌کنند. در این مرحله به مرور شاهد پیشرفت‌های مردم در جهات مختلف زندگی، از جمله کشف آتش، چگونگی یادگیری ساختمان‌سازی و… هستیم. مهم‌ترین شخصیت این دوره، است که در نهایت، بی‌فرّه و فریب‌خوردهٔ پادشاهی را از او می‌ستاند. در تمام مدت هزارسالهٔ پادشاهی ضحاک، بدی جهان را فرا می‌گیرد. بر او چیره می‌شود و دوباره پادشاهانِ با فرّه به سلطنت می‌رسند، و نبردهای ایران و آغاز می‌شود. 
 کیومرث پسری به نام داشت که در جنگ با دیوان کشته شد. (پسر سیامک) انتقام خون پدرش را از دیوان ستاند و پس از مرگ کیومرث پادشاه شد. او چهل سال فرمانروایی کرد و و را کشف کرد و را بنیاد گذاشت و ساختن پوشاک از پوست حیوانات را به مردم آموخت. پس از او، بر تخت نشست و در برانداختن رنج بسیار برد و برخی از چهارپایان را رام کرد و آیین‌های نیکو آورد. 
 پس از طهمورث، فرزندش پادشاه شد و به ساختن ابزار رزم و خود و زره و آب کردن آهن پرداخت. او گوهرها را از سنگ‌ها بیرون آورد و بوی‌های خوش پدیدآورد و به مردم کشتی‌رانی و رشتن و بافتن و دوختن جامه را آموخت. مردم در روزگار او به چهار گروه آتشبان‌ها، جنگجویان، کشاورزان و دست‌ورزان دسته‌بندی می‌شدند. او تختی ساخت و در روز هرمزد از ماه فروردین بر آن تخت نشست و مردم آن روز را خواندند. او با این نیکی‌ها و پرستش خدا و درستی سیصد سال فرمانروایی کرد. اما پس از چندی خودبین شد و خود را خدای جهان دانست و کیانی از او دور شد. سرانجام، سپاهی از ایران به سوی ضحاک رفت و او را به پادشاهی ایران برگزید و او به ایران آمد و از جهانیان سپاهی گردآورد و بر جمشید تاخت و جمشید گریخت و صد سال پنهان شد. اما او روزی در کنار دریای چین پدیدار شد و ضحاک او را به دو نیم کرد و دخترانش و را به زنی گرفت. 
 اهریمن که با آدمیان و آسودگی آنان دشمن بود، می‌خواست از این راه همه مردم را به کشتن دهد و تخمهٔ آدمیان را براندازد. در روزگار ضحاک آیین فرزانگان پنهان و کام دیوان آشکار شد و هر روز مغز دو مرد جوان را برای خورش به مارهای روی شانه‌های ضحاک می‌دادند، اما دو تن به نام‌های و هر روز جان یکی از جوان‌ها را رهایی می‌بخشیدند. وقتی که چهل سال از پادشاهی ضحاک مانده‌بود، در شبی سه نفر را که فر کیانی داشتند، در خواب دید. خواب‌گزاران او را از پیدایش آگاه کردند و هنگامی که او در جستجوی فریدون بود، بر او به پا خاست و فریدون را به پادشاهی برگزید و او را به جنگ با ضحاک برانگیخت و فریدون او را در در غاری آویخت. فردوسی بارها ضحاک را اژدها یاد کرده‌است: 
 فریدون از جمشید و فرزند و بود. او گسترهٔ فرمانروایی خود را به سه پاره کرد و هر پاره را به یکی از پسران خود سپرد. او پادشاهی به ، به و را به داد. تور و سلم، ایرج را کشتند و فریدون به دست به خونخواهی ایرج به پا خاست. منوچهر نیز که نوادهٔ فریدون و پسر بود، تور و سلم را به یاری پهلوانانی مانند و کشت. پس از آن منوچهر نزد فریدون آمد و فریدون او را به پادشاهی برگزید و خود درگذشت. 
 در شاهنامه، پادشاهی این دودمان با درگذشت یا و بر تخت نشستن به پایان می‌رسد.
 در شاهنامه مقر و مسکن پادشاهان پیشدادی را تا زمان فریدون مشخص نمی‌کند. ادیب و فرهنگشناس بنابر ابیات شاهنامه نخستین پایتخت پیشدادیان و پایتخت را در شهر باستانی در دانسته‌است.
 بنابر پژوهش‌های ، یکی از شهرهای باستانی ایران در بوده که موقعیت جغرافیایی آن در امروزی قرار داشته‌است و تا شهر که نیز از شهرهای بود امتداد داشت که پس از یورش‌های پیاپی و و ویران شد و از شهر نیز پس از ویرانی دو روستای کوچک در شهرستان نور مازندران امروزی به نام‌های و بر جای مانده‌است. از گفتار فردوسی پیدا است که جایگاه «کوس» را در زمان فردوسی نمی‌دانسته‌اند، اما پیش از اسلام بر ایرانیان روشن بوده‌است.
چنانچه رفتن خسرو انوشیروان به گرگان در شاهنامه آمده‌است:
 بدین سان شهر باستانی در نخستین جایگاه فرمانروایی در ایران بوده‌است . پایتخت منوچهر را در دانسته و چنین می‌افزاید: پس از نیز به هنگام فرمانروایی منوچهر (نژاد مانوش) باشندگان کوهستان‌های پیرامون پایتخت، اندکی از جایگاه خویش که در زمان فریدون در واقع بود بسوی خراسان به پیش می‌رود و در شهر پای می‌گیرد! آنجا که برای نبرد با خدای بسوی ، سپه می‌راند، فرزندش بپذیره او می‌رود و در میان سخنان می‌گوید:
 و در نامه ای که به می‌نویسد، از این داستان چنین یاد می‌کند:
 و این گفتار چنان می‌نماید که بدان هنگام پایتخت بوده‌است .
بنای تمیشه را به نسبت داده‌اند. تمیشه را تختگاه دوم خوانده‌است. به نقل از آورده‌است: « پس از پیروزی بر تمیشه را پایتخت کرد». آورده‌است: «چون پیر شد، مقام خود در بساخت و این تمیشه … اکنون خرابه است و می‌خوانند و هنوز اطلال و دمن آن در موضعی که می‌خوانند، ظاهر است. واژه در منطقه به معنی انباشته، انباشته شده و روی هم قرار گرفته می‌باشد. منظور از «تمیشه کوتی» بنظر می‌رسد که خرابه‌های انباشته شده شهر بوده‌است. پژوهشگران در ارتباط با نام «بانصران» (یا بانسرا یا بانوسرا) که امروزه منطقه‌ای مشتمل بر زمین‌های مسطح و کشاورزی است، معتقدند که این واژه شکل محلی واژه «بانوسرای» است که احتمالاً باید نام یکی از کاخ‌هایی باشد که برای یکی از زنان خود ساخته بود . آورده‌است: « ایرانی در حمله‌ای به سرزمین‌های شرقی، فغفور چین (پادشاه چین) را با هشتاد پادشاه دیگر توسط به نزد فرستاده بود» .
در نیز دربارهٔ پایتخت آمده‌است: «پس به گرگان ببود، اول به زمین بنشست، پس به بساخت و ».
{"title": "پیشدادیان", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D9%BE%DB%8C%D8%B4%D8%AF%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86&oldid=35038115", "language": "fa"}