که با نام هم شناخته می‌شود ایدئولوژی بود که توسط یک فرد مجارستانی ساخته و پرداخته شد. این ایدئولوژی به منظور مقابله با ایدئولوژی‌های دیگر کشورهای اروپایی (مثل و ) هم‌زمان با شکل‌گیری و رشد فزاینده ایدئولوژی‌های ناسیونالیستی اروپایی، به منظور یارگیری مجارستانی‌ها و اتحاد آنها با کشورهای ترک‌زبان مثل عثمانی و برخی قومیت‌های زیر سایه امپراتوری تزار ساخته شد و هدف آن‌ها یارگیری سیاسی برای مقابله با همدیگر بود. ریشه اصلی کلمه پان تورانیسم به کتاب فردوسی بر می‌گردد که سرزمین افسانه ای توران بر می‌گردد. ایده پان تورانیسم ۵۰ سال پیش از شعله‌ور شدن جنگ جهانی اول شکل گرفت. 
 در اوایل برخی از اندیشمندان و سیاستمداران و در تعریف آن را تبدیل به وسیله‌ای برای توجیه قرار دادند و این منطقه اساطیری را «همه مناطق و کشورهایی که در آن به ترکی سخن گفته می­شود» تعریف نمودند. این موضوعی است که در ادبیات سیاسی هنوز هم کم و بیش مطرح است. طبق این ادبیات سیاسی، پان تورانیسم به اندیشه متحد کردن همه ترکان جهان و سرزمین‌های آنان گفته می­شود. در اوایل ، بعضی روشنفکران و سیاست پردازان مانند و از اندیشه اتحاد ترکان دفاع کردند. حتی که از فرماندهان مشهور ارتش عثمانی بود، بعد از شکست در و قطع کمک ، در سال برای تحقق خیال متحد کردن ترکان به آنجا رفته و در زد و خوردهایی که در کنونی با رخ داد، جان خود را از دست داد. همچنین، اندیشمند معروف پان ترک، در کتاب «اصول پان ترکیسم» و در تعریف «تورانیسم» نوشت که ، ، و ترکان مشمول پان تورانیسم می­شوند اما «این اندیشه شامل ، ، و نیست.» 
 نوشته‌است که ایده پان تورانیسم دست کم به ۱۸۳۹ میلادی در می‌رسد. نخستین بار مجارها بودند که دربارهٔ توران و تورانیان به‌طور جدی پژوهش کردند؛ در حدود نیم قرن پیش از آغاز جنگ جهانی اول، دولتمردان مجار در جستجوی متحدانی بر ضد جنبش پان اسلاویسم بودند و از آنجا که ترکی نیز از زبانهای تورانی است، اگر چه از شاخهٔ فین (اویغوری)، اندیشهٔ اثبات خویشاوندی ترکها، برای اتفاق مجار ـ ترک بر ضد اسلاوها، مطرح شد. پیشرفت خاورشناسی و بویژه ترک‌شناسی را یکی از مهمترین عوامل فرهنگی زمینه‌ساز پیدایش، اشاعه و توسعهٔ دانسته‌اند. ترک‌شناسی شاخه ای از دانش خاورشناسی است که ضمن داشتن سابقهٔ چندین قرنی، در قرن نوزدهم میلادی عمق و وسعت روزافزون یافت. پژوهشهای خاورشناسانی چون دوگینی، کائن و دیویدز دربارهٔ تاریخ، زبان، ادبیات و مردم‌شناسی قوم ترک، به آگاهی از تاریخ و تمدن پیش از عثمانی ترکها افزود. با رخنهٔ این آگاهیها به میان ترکهای ساکن و امپراتوری عثمانی، پان ترکیسم در ذهن و زبان و قلم نخبگان آنان بتدریج شکل گرفت. 
 مقاله‌های اصلی: و تفاوت اصلی بین (در افسانه‌های زرتشتی و همچنین شاهنامه فردوسی) و منطقه تاریخی توران (که در کتب مورخین اسلامی ذکر گردید) وجود دارد. در زمان ساسانیان به اشتباه ترک‌ها را تورانیان پنداشتند، حال آنکه منطقه ای در خانات امروزی است که مرکز آن شهر قضدار است. این اشتباه ساسانیان در کتاب‌های ایرانی‌هایی که پس از حمله اعراب به ایرانشهر، را روایت کردند هم وجود دارد و باعث سردرگمی شرق شناسان گردید.
 مقالهٔ اصلی: گرچه ایدئولوژی پان تورانیسم (در ابعاد عمومی تر) تحقق نیافت، ولی منجر به رشد اندیشه اندیشه پان ترکیسم (که نسبت به اندیشه قبلی جزئی تر بود) شد. تئوریسین‌های مورج اندیشه پان ترکیسم، اکثراً ترک‌زبان‌هایی بودند که زیر ستم امپراتوری تزار بودند و در پی آن بودند تا با ترویج ناسیونالیسمی فرامرزی ناسیونالیسم ترکی، مردم ترک‌زبان عثمانی را با تمامی اقوام و ملیت‌های ترک‌زبان جهان (به خصوص ترک‌های ساکن امپراتوری تزار روس) متحد کنند. یکی از عوامل اتحاد آنها یکی بودن زبان، دیگر یکی بودن مذهب (در مقابل مذهب تزارها که مسیحی بودند و مسلمانان تسلط آنها بر خود را نامشروع می‌دانستند) بود. این تفکر به ترویج و تحریک مردم ترک‌زبان عثمانی و مقابله با اندیشه پان اسلامیسم (که سلاطین عثمانی خود را خلیقه وقت جهان اسلام اعلام کرده بودند) انجامید.
 مقاله‌های اصلی: و در مورد جعل پان ترک‌ها برای هویت سازی خودشان و مصادره کشورهای دیگر جهان چنین گفته‌است: «هر جا که پرسش حل نشده‌ای در زمینه فرهنگ قوم‌های شرق باستان پدید آید ترکان بی درنگ دست خود را همان‌جا دراز می‌کنند»
{"title": "پان‌تورانیسم", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D9%BE%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D8%AA%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%B3%D9%85&oldid=34572482", "language": "fa"}