یا (به :易經)، کتاب مقدس است و کهن‌ترین متن به‌جامانده از چین باستان. در این کتاب مقدس، که بیش از چهار هزار سال قدمت دارد همراه با تفسیر آن آورده شده‌است.
 هدف ئی چینگ بیان تغییراتی است که در سطح کیهان رخ می‌دهند و امواج و حلقه‌های بخت را تشکیل می‌دهند. انسان به وسیله ئی چینگ نیروهای بخت را رهبری می‌کند و از رویدادهای درون زندگی باخبر می‌شود و در مواقع مورد نیاز می‌تواند جریان زندگی را به سود خود تغییر دهد. ئی چینگ نمی‌گوید که چه چیزی در آینده رخ می‌دهد اما توضیح می‌دهد که چرا وقایع بدین گونه هستند و روشی را که آدمی باید در آینده اتخاذ کند پیشنهاد می‌دهد.
 بنابر نظریه‌ای ریشه‌های علائم یی‌چینگ از خطوط پشت اقتباس شده‌است و افسانه‌ها کشف به امپراتور چین نسبت می‌دهند.
 مرحله بعدی پیشرفت ئی چینگ در حدود ۱۱۵۰ سال قبل از میلاد در اواخر رخ داد در آن زمان آخرین امپراتور این سلسله، ، دستور دستگیری را داد و او را در پایتخت خود زندان کرد. امیر ون با مطالعه بر روی سه‌خطی‌ها، به دست آورد.
 بعد از اینکه دولت مرکزی به دست طرفداران -پسر امیر ون- منحل شد و امیر چو به عنوان امپراتور جدید شناخته شد، وی با مطالعه در آثار پدر، تفسیر خود در مورد هر خط از شش‌خطی‌ها را به کتاب افزود که شامل ۳۸۴ قطعه شد. بعدها این کتاب به «کتاب چویی» معروف شد.
 در اوایل سدهٔ پنجم پیش از میلاد، «چویی» را مطالعه کرد و به احتمال زیاد بعضی از تفسیرهای ئی چینگ را او یا شاگردانش نوشته باشند. در اواخر قرن سوم میلادی عارفی جوان به نام با مطالعه ئی چینگ آن را شمرد. ئی چینگی که اکنون در دسترس است را همان روایت وانگ پی می‌دانند که به تدوین شده‌است.
{"title": "یی‌چینگ", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%DB%8C%DB%8C%E2%80%8C%DA%86%DB%8C%D9%86%DA%AF&oldid=33429698", "language": "fa"}