یک شفاف، بی‌رنگ و با بوی بسیار تند از ( ) در آب است. یک بسیار و با استفاده‌های صنعتی زیاد است. هیدروکلریک اسید به‌طور طبیعی در یافت می‌شود. پی‌اچ (pH) این اسید بین ۰ تا ۲ می‌باشد.
 هیدروکلریک اسید از قدیم به نام‌های اسیدم سالیس، موریاتیک اسید و جوهر نمک معروف بوده و از (سولفوریک اسید) و به دست آمد. هیدروکلریک اسید آزاد ابتدا در قرن شانزدهم توسط رسماً معرفی شد. بعدتر، توسط شیمیدان‌هایی مثل ، و در تحقیقات علمی شان مورد استفاده قرار گرفت.
 با آغاز تولید گسترده در ، هیدروکلریک اسید در به عنوان یک در تولید مقیاس بزرگ برای پلاستیک ، و / برای مورد استفاده قرار گرفت. کاربری‌های زیادتری هم در مقیاس کوچک دارد که شامل ، ساخت و دیگر ، و می‌باشد. حدود ۲۰ میلیون از هیدروکلریک اسید سالانه در جهان تولید می‌شود.
 همچنین گفته می‌شود این اسید را کشف کرده‌است. از این اسید برای جرم‌گیری از سطوح مختلف استفاده می‌شود. هیدروکلریک اسید در معده نیز وجود دارد و به هضم غذا کمک می‌کند. تنفس بخار هیدروکلریک اسید خطرناک است و به دستگاه تنفسی آسیب می‌رساند و اگر قطره‌ای از آن بر روی پوست بدن بچکد تولید تاول و حتی جراحت‌های عمیق می‌کند و در چنین مواردی باید بلافاصله با محلول قلیایی رقیق مانند محلول سودا یا جوش شیرین اثر اسید را خنثی کرد.
 هیدروکلریک اسید برای کیمیاگران اروپایی با عنوان جوهر نمک یا اسیدم سالیس (نمک اسید) شناخته شده بود. هر دو نام هنوز هم رایج هستند به خصوص در زبان‌های غیر انگلیسی مثل : Salzsäure، : Zoutzuur، : Saltsyra و : kwas solny. HCl گازی هوای اسید دریایی نامیده می‌شد. نام قدیمی (قبل از ) موریاتیک اسید نیز ریشهٔ یکسانی دارد و بعضی اوقات به کار می‌رود (موریاتیک یعنی "مربوط به آب نمک یا نمک"). نام «هیدروکلریک اسید» توسط شیمیدان فرانسوی در ۱۸۱۴ ابداع شد. 
 ، مخلوطی از هیدروکلریک اسید و ، که با حل شدن در نیتریک اسید تهیه می‌شود، توسط (جابر بن حیان بدلی)، شیمیدان اروپایی قرن ۱۳ تشریح شد. دیگر مراجع اذعان دارند که اولین اشاره به تیزاب سلطانی در دست خط‌های موجود با تاریخ اواخر قرن سیزدهم یافت شده‌است. 
 هیدروکلریک اسید آزاد اولین بار به صورت رسمی در قرن ۱۶ توسط معرفی شده‌است که آن را با گرم کردن نمک در خاک رسی به دست آورد. دیگر نویسندگان ادعا می‌کنند که هیدروکلریک اسید خالص اولین بار توسط آلمانی در قرن ۱۵، با گرم کردن و کشف شده‌است. درحالیکه دیگران مدعی اند که هیچ مرجع قابل اعتمادی راجع به اینکه هیدروکلریک اسید خالص تا اواخر قرن شانزدهم به دست آمده باشد، وجود ندارد. 
 در قرن هفدهم، از از نمک و برای تهیهٔ در استفاده کرد که گاز آزاد می‌کرد. از انگلستان، هیدروژن کلرید خالص را در ۱۷۷۲ تهیه کرد، و در ۱۸۰۸ از انگلستان، ثابت کرده بود که ترکیب شیمیایی شامل و بوده‌است. 
 همزمان با در اروپا، تقاضا برای مواد افزایش یافت. فرایند جدیدی توسط ( ، فرانسه) تولید ارزان قیمت و گستردهٔ (جوش شیرین) را ممکن کرد. در این ، نمک طعام با استفاده از سولفوریک اسید، سنگ آهک و زغال‌سنگ ضمن آزاد کردن هیدروژن کلرید به عنوان فراوردهٔ جانبی، به جوش شیرین تبدیل می‌شود. تا زمان در برتانیا و قوانین مشابه در دیگر کشورها، HCl اضافی وارد هوا می‌شد. بعد از قانون‌گذاری، تولیدکنندگان جوش شیرین مجبور به انتقال گاز اتلافی به آب و جذب آن در آب شدند تا هیدروکلریک اسید در مقیاس صنعتی تولید کنند. 
 در قرن بیستم، فرایند لبلانک جای خود را به که فراوردهٔ جانبی هیدروکلریک اسید تولید نمی‌کرد و مؤثرتر بود، داد. به خاطر آن که هیدروکلریک اسید همچنان به عنوان یک ماده شیمیایی مهم در کاربردهای متعدد شناخته می‌شد، میل تجاری روش‌های تولید دیگری را نیز موجب شد که برخی همچنان به کار گرفته می‌شوند. بعد از سال ۲۰۰۰، هیدروکلریک اسید بیشتر با جذب هیدروژن کلرید اضافی از تولید ترکیبات آلی صنعتی تولید می‌گردد. 
 از ۱۹۸۸، هیدروکلریک اسید با عنوان پیشرو در جدول دوم در سال ۱۹۸۸ به علت استفاده از آن در تولید و ساخت ، و ذکر شده‌است. 
 هیدروژن کلرید (HCl) است، به این معنی که می‌تواند فقط یک بار شود (مثلاً یونیزه) تا یک یون H (یک تنها) آزاد کند. در هیدروکلریک اسید آبی، H به یک مولکول آب می‌پیوندد تا یک یون ، H O تشکیل دهد: 
 دیگر یون تشکیل شده Cl ، است؛ بنابراین هیدروکلریک اسید می‌تواند برای تهیه نمک‌های کلرید، مثل به کار رود. هیدروکلریک اسید یک است چون در اصل به‌طور کامل در آب تفکیک می‌شود.
 اسیدهای تک پروتون دار یک ، ، دارد که نشانگر میزان تفکیک در آب است. برای یک اسید قوی مثل HCl، مقدار بزرگ است. تلاش‌های نظری برای اختصاص یک به HCl انجام پذیرفته‌اند. وقتی نمک‌های کلرید مثل NaCl به HCl آبی اضافه می‌شوند، عملاً تأثیری بر ندارند، این یعنی که Cl یک بسیار ضعیف است و HCl کاملاً در محلول آبی تفکیک شده‌است. برای محلول‌های متوسط تا قوی هیدروکلریک اسید، فرض اینکه H (یک یکای ) دقیقاً برابر با مولاریتهٔ HCl است، با توجه به چهار رقم معنی دار درست است.
 از بین قوی از در شیمی، هیدروکلریک اسید، یک پروتون دارد و کمترین تمایل را به شرکت در یک واکنش دارد. برخلاف اسیدی بودن آن، یکی از کم خطرترین اسیدها برای استفاده است زیرا شامل یون کلرید واکنش ناپذیر و غیر سمی است. محلول‌های نسبتاً قوی هیدروکلریک اسید ضمن نگهداری شان کاملاً پایدار هستند و غلظت آن‌ها در زمان ثابت می‌ماند. این ویژگی‌ها به علاوهٔ این که به عنوان یک خالص در دسترس است، هیدروکلریک را به یک واکنش گر اسیدی عالی مبدل می‌سازد.
 هیدروکلریک اسید یک اسید مطلوب در برای تعیین مقدار است. تیترانت‌های اسید قوی نتایج دقیق تری به خاطر نقطه پایانی متمایزشان می‌دهند. یا (محلول نقطه جوش ثابت) هیدروکلریک اسید (تقریباً ۲۰٫۲٪) را می‌توان به عنوان در به کار برد اگرچه، غلظت دقیق آن به که در آن تهیه شده‌است، بستگی دارد. 
 استفاده از هیدروکلریک اسید در برای تهیه محلول‌ها (ی "ساده") جهت تجزیه بسیار رایج است. هیدروکلریک اسید غلیظ گاز هیدروژن، کلریدهای فلز اکسید شده و فلزهای زیادی را در خود حل می‌کند و با ترکیب‌های بازی مثل یا واکنش داده و کلریدهای حل شده‌ای را ترکیب می‌کند که قابل تحلیل هستند.
 هیدروکلریک اسید، مثل و ، و بستگی به یا HCl در محلول آبی دارند که از خواص آب در غلظت‌های نزدیک به ۰٪ اسید تا مقادیر بخاری هیدروکلریک اسید در بیش از 40% HCl متغیر هستند. 
 هیدروکلریک اسید به عنوان مخلوط دوتایی (دو جزئی) از HCl و H O نقطه جوش ثابتی در 20.2% HCl و ۱۰۸٫۶ ˚F (227 ˚F) دارد. چهار نقطه ثابت برای هیدروکلریک اسید، بین شکل‌های HCl•H O (68% HCl), HCl•2H O (51% HCl), HCl•3H O (۴۱٪)، HCl•6H O (25% HCl) و یخ (0% HCl) وجود دارد. هم چنین نقطه ثابت اوتکتیک در ۲۴٫۸٪ بین یخ و بلور HCl•3H O موجود است.
 هیدروکلریک اسید با حل شدن در آب تهیه می‌شود. هیدروژن کلرید را می‌توان با روش‌های گوناگونی تولید کرد و این یعنی راه‌های زیادی برای ساخت هیدروکلریک اسید موجودند. تولید مقیاس بزرگ هیدروکلریک تقریباً همیشه با دیگر مواد شیمیایی انجام می‌پذیرد.
 هیدروکلریک اسید در محلول‌های تا ۳۸٪ از HCl (مقدار غلیظ) تهیه می‌شود. غلظت‌های بیشتر فقط تا ۴۰٪ از نظر شیمیایی قابل تولید هستند، اما نرخ از آن به بعد به قدری بالا است که نگهداری و استفاده از آن نیازمند ملاحظات اضافی تری است مثل دمای پایین و فشار بالا. پس میزان عمدهٔ صنعتی آن ۳۰٪ تا ۳۴٪ است که با توجه به حمل و نقل مناسب و اتلاف مادهٔ محدود به علت HCl بهینه شده‌است. غلظت‌های بیشتر را به جهت کنترل اتلاف از طریق تبخیر باید فشرده و سرد نمود. در ایالات متحده، محلول‌های بین ۲۰٪ تا ۳۲٪ با نام اسید موریاتیک فروخته می‌شوند. محلول‌های مورد استفاده اغلب برای نظافت خانه‌ها در ایالات متحده، معمولاً ۱۰٪ تا ۱۲٪ هستند که هشدارهای جدی برای رقیق‌تر کردن شان قبل از استفاده دارند. در بریتانیا، که با نام «جوهر نمک» برای نظافت خانگی فروخته می‌شود، قدرت اسید برابر همان مقدار در ایالات متحده است.
 تولیدکنندگان بزرگ جهانی شامل ۲ میلیون تن در سال از HCl گازی، ، ، و بین ۰٫۵ تا ۱٫۵ میلیون تن در سال تولید دارند. تولید کل جهان، که برای استفاده‌های آماری بر اساس میزان HCl توصیف شده‌است، حدود ۲۰ میلیون تن در سال تخمین زده می‌شود که ۳ میلیون تن از طریق تولید مستقیم و مابقی از طریق استفاده از ترکیب‌های آلی و مشابه و تولید فراوردهٔ ثانوی تأمین می‌گردند. تا کنون، غالب هیدروکلریک اسید منحصراً توسط تولیدکننده مصرف می‌شود. میزان آن در بازار آزاد جهانی ۵ میلیون تن در سال تخمین زده می‌شود.
 یکی از مهم‌ترین استفاده‌های هیدروکلریک اسید در فولاد است تا زنگ یا را از روی آهن یا فولاد قبل از ورود آن‌ها به واکنش‌های بعدی مثل ، ، و دیگر تکنیک‌ها، بزداید. HCl در کیفیت فنی با غلظت معمولاً ۱۸٪ رایج‌ترین عامل اسیدشویی برای اسیدشویی است.
 استفادهٔ بسیاری در محلول‌های (هم چنین معروف به فررو کلرید) دارد اما مقادیر بالای در مایع اسیدشویی این عملیات را با مشکل مواجه کرده‌است.
 صنعت اسیدشویی فولاد فرایندهای را بهبود بخشیده‌است، مثل فرایند بازسازی HCl سرخ‌کنندهٔ اسپری یا بستر سیال که بازیافت HCl را از مایع اسیدشویی مصرف شده ممکن می‌سازد. رایج‌ترین فرایند بازسازی فرایند پیروهیدرولیز طی واکنش زیر است:
 با بهبودی اسید مصرف شده یک حلقه اسیدی بسته ساخته می‌شود. فراوردهٔ جانبی از واکنش بازسازی باارزش است چون در بسیاری از صنایع ثانوی به کار می‌رود.
 دیگر استفاده مهم هیدروکلریک اسید در تولید ، مثل و برای (PVC) است. معمول این کار یک استفادهٔ غیرآزاد است زیرا مصرف محلی هیدروکلریک اسید تولید شده در واقع به بازار آزاد نمی‌رسد. دیگر ترکیبات تولید شونده توسط هیدروکلریک اسید عبارتند از برای ، و مثل تولیدات متعدد .
 چوب + HCl + حرارت ← کربن فعال ( )
 محصولات زیادی توسط هیدروکلریک اسید طی یک طبیعی منجر به تولید می‌شوند و هم چنین مواد شیمیایی درگیر با آب مثل و .
 کلرید آهن (III) و PAC هر دو به عنوان عوامل و انعقاد در ، تولید و تولید کاغذ به کار می‌روند. دیگر ترکیبات معدنی تولید شونده با هیدروکلریک اسید شامل ، نمک پخش در جاده، برای و برای صنعت و تولید هستند.
 هیدروکلریک اسید هم چنین برای تنظیم ( ) محلول‌ها به کار می‌رود.
 در خلوص مورد نیاز صنایع (غذایی، دارویی، آب آشامیدنی)، هیدروکلریک اسید با کیفیت برای تنظیم pH فرایند جریان‌های آبی مورد استفاده قرار می‌گیرد. در صنایع کم‌تقاضا، هیدروکلریک اسید با کیفیت فنی برای جریان‌های اتلافی و مراقبت از استخر شنا به کار گرفته می‌شود.
 هیدروکلریک اسید پر کیفیت در بازسازی یک به کار گرفته می‌شود. به‌طور گسترده برای حذف مثل Na و Ca از در تولید مورد استفاده قرار می‌گیرد. اسید برای شستن کاتیون‌ها از رزین‌ها به کار می‌رود. Na با H و Ca با 2Hجایگزین می‌شود.
 مبادله می‌شوند. مبدل‌های یونی و آب معدنی در تمام صنایع شیمیایی، تولید آب آشامیدنی و اکثر صنایع غذایی مورد استفاده قرار می‌گیرند.
 هیدروکلریک اسید در تعداد زیادی از کاربری‌های مقیاس کوچک مثل فرایند چرم سازی، خالص سازی نمک طعام، نظافت و خانه‌داری، و بنای ساختمان‌ها به کار می‌رود. را می‌توان با تزریق هیدروکلریک اسید در بستر صخره‌ای یک ، حل کردن یک بخش از صخره و ساختن یک منفذ بزرگ تحریک کرد. اسیدزنی چاه نفت یک فرایند معمول در صنعت تولید است.
 هیدروکلریک اسید برای حل کردن کلسیم کربنات نیز به کار می‌رود به عنوان مثال برای پوسته پوسته کردن کتری‌ها و برای پاک کردن ملات از آجرکاری‌ها. البته یک مایع خطرناک است که باید با دقت کافی از آن استفاده کرد. ضمن استفاده روی یک آجرکاری، واکنش آن با ملات تا جایی که کل اسید تبدیل شود ادامه می‌یابد و ، و آب را به همراه دارد:
 
2HCl + CaCO → CaCl + CO + H O
 اکثر واکنش‌های شیمیایی هیدروکلریک اسید در تولید غذا، مواد تشکیل دهنده غذا و به کار گرفته می‌شوند. محصولات رایج عبارتند از ، ، ، ، به عنوان مقوی غذایی، و در تولید . هیدروکلریک اسید مورد استفاده در صنایع غذایی (خیلی خالص) را می‌توان موقع نیاز برای محصول نهایی به کار برد.
 در سیاره زهره ابرهایی از هیدروکلریک اسید با غلظت کم وجود دارد.
 یکی از ترشحات اصلی معده است و به‌طور عمده شامل هیدروکلریک اسید بوده و محتوای معده را طوری اسیدی می‌کند که پی اچ بین ۱ و ۲ داشته باشد. 
 یون‌های کلرید (Cl ) و هیدروژن (H ) در ناحیهٔ بالایی توسط از ترشح می‌شوند و به سمت یک شبکهٔ ترشحی به نام قبل از اینکه وارد حفره پایینی معده شوند، هدایت می‌شوند. 
 اسید معده مانند یک سد مقابل برای جلوگیری از عفونت‌ها ظاهر می‌شود و برای هضم غذا اهمیت زیادی دارد. پی اچ پایین آن را می‌کند و در نتیجه آن‌ها را برای تخریب توسط مثل حساس می‌کند. پی اچ پایین هم چنین آنزیم پیشروی را فعال و تبدیل به آنزیم فعال پپسین (با خودشکافی) می‌کند. بعد از ترک معده، هیدروکلریک اسید توسط در خنثی می‌شود.
 خود معده با لایهٔ ضخیم ، و با ناشی از محلول بافر در مقابل این اسید قوی از خود محافظت می‌کند. یا وقتی این مکانیزم‌ها دچار مشکل شوند، رخ می‌دهند. داروهای و دسته‌های می‌توانند تولید اسید در معده را مهار کنند، و نیز برای خنثی تر کردن اسید موجود مورد استفاده قرار می‌گیرند. 
 هیدروکلریک اسید غلیظ (هیدروکلریک اسید بخار) مه‌های اسیدی تشکیل می‌دهد. مه و محلول هر دو تأثیر خورنده بازگشت‌ناپذیری بر بافت انسان با قابلیت تخریب اندام‌های تنفسی، چشم‌ها، پوست و روده‌ها دارند. پس از اختلاط هیدروکلریک اسید با مثل (سفیدکننده، سدیم هیپوکلریت NaClO) یا (KMnO )، گاز سمی تولید می‌شود.
 مثل دستکش‌های لاستیکی یا PVC، عینک‌های ایمنی محافظ چشم و کفش‌ها و لباس‌های مقاوم در برابر مواد شیمیایی برای به حداقل رساندن خطرات استفاده از هیدروکلریک اسید به کار می‌روند. هیدروکلریک اسید را یک مادهٔ معرفی کرده و مقررات آن را تنظیم می‌نماید. 
 یا شمارهٔ (DOT) آن ۱۷۸۹ است. این شماره روی یک پلاکارد بر روی محفظه نمایش داده می‌شود.
{"title": "هیدروکلریک اسید", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D9%87%DB%8C%D8%AF%D8%B1%D9%88%DA%A9%D9%84%D8%B1%DB%8C%DA%A9_%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%AF&oldid=34970526", "language": "fa"}