یا یا (زاده: ۸۴۶ قبل از میلاد، درگذشت: ۷۷۷ قبل از میلاد)، شاعر و سرایندهٔ مشهورترین منظومهٔ « » بود. وی که پس از ، محبوبترین شاعر محسوب می‌شود از اهالی واقع در بود و در قرن هشتم قبل از میلاد می‌زیست. خانوادهٔ ، اهل کومه در بودند. 
 او احتمالاً تحت تأثیر اندیشه مشرق زمین قرار گرفته بود و به همین دلیل، تاریخ آفرینش جهان و تبار خدایان را برای منظومه‌ای حماسی و تربیتی برگزید. دانشمندان امروزی از او به عنوان منبع اصلی ، اصول کشاورزی، اندیشه‌های اولیه ، کهن یونانی، و یاد می‌کنند.
 بر طبق یک روایت تاریخی، در سال ۸۴۶ قبل از میلاد متولد شده و در سال ۷۷۷ قبل از میلاد درگذشته‌است، اما برخی از دانشمندان و تاریخ نویسان تولد او را به ۶۵۰ق.م هم رسانیده‌اند، ولی وی به احتمال قوی، صد سال قبل از تاریخ اخیر زندگی می‌کرده‌است. 
 وی در شهر (کیمه) از بلاد (ایولیس) واقع در به دنیا آمد. پدرش در این شهر دچار فقر شد و به ناچار به مهاجرت نمود. هزیود از کودکی به شبانی پرداخت و در مزارع کار کرد و در پی گله‌های خود، در دامنهٔ کوهستان خرامید. در همین زمان بود که طبع شعر در وی به وجود آمد و انگار که در کالبد او، دمیدند. پس به خواندن و سرودن شعر روی آورد و ضمن شرکت در مسابقات شعر و موسیقی، موفق به دریافت جوایز متعدد گردید. بنا به گفته عده‌ای، وی برخی از این جوایز را از دست دریافت کرده‌است. 
 به اعتبار همین دلبستگی به شعر و موسیقی، وی را نامیده‌است.
 مانند سایر ، به و داستان‌های شگفت‌آور کهن علاقه بسیار داشت و همین علاقه او را به نگارش نسب نامه یا تبارنامه‌ای برای خدایان واداشت. 
 در دورانی از زندگی، به ، قابل توجهی رسید، اما برادر او، با فریبکاری بخشی از این میراث را، به نفع خود ضبط کرد که همین باعث شد که منظومهٔ استواری خطاب به برادرش بسراید و در آن او را اندرز دهد.
 دربارهٔ مرگ در تاریخ به صراحت مطلبی درج نشده‌است، امّا بنابر برخی روایات، هسیود وقتی که به سن ۸۰ سالگی رسیده بود، دختری به نام را اغفال کرد و با او نزدیکی کرد. برادر کلومنه، وقتی که از ماجرا آگاه شد، هسیود را کشت و جسدش را به درون دریا انداخت. هرچند که کلومنه باردار شده بود و چندی بعد، در جزیره پسری به دنیا آورد. این پسر، که فرزند هسیود محسوب می‌شد، همچون پدر شاعر نامداری شد و او ، شاعر بزمی معروف است. 
 معروفترین اثر ، نسب نامه یا تبارنامه‌ای است که وی برای خدایان عصر خویش نوشته و با عنوان معروف است. این نسب نامه که بخش‌هایی از آن هم‌اکنون نیز موجود است، نام دارد.
 اثر دیگر او، منظومهٔ است که شعری استوار در وصف زندگی کشاورزان است و حکم اندرزنامه‌ای را دارد که خطاب به که برادر بی وفای هسیود بود، سروده شده‌است.
 در تاریخ و فرهنگ و ادبیات از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است و او را پس از محبوبترین شاعر کلاسیک یونان دانسته‌اند.
 از جمله مفاهیم پیشنهادی خاص او، مفهوم است. خائوس یا آشفتگی ازلی، مادهٔ بی‌نظام و بی تعیّنی بود که به نظر هزیود، جهان از آن ساخته شده بود. برخی از محققین مفهوم خائوس را به مفهوم قرآنی « » نزدیک دانسته‌اند. 
 او نیز همچون دیگران از مشاهده بی‌عدالتی در دنیا به ستوه آمده است و دنیا را از دید خود به پنج عصر تقسیم می‌کند: نخست، عصر خدایان، و سپس اعصار پهلوانان و فرزندان خدایان مطرح می‌شود، بعد از آن نوبت به عصر طلایی می‌رسد و به دنبال خود عصر نقره‌ای را به ارمغان می‌آورد و بالأخره عصر حاضر یا که ما آن را می‌نامیم فرا می‌رسد در حالیکه عصر طلایی را نیز عصر ایده‌آل می‌دانیم.
{"title": "هزیود", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D9%87%D8%B2%DB%8C%D9%88%D8%AF&oldid=32739409", "language": "fa"}