یا یا ؛ یکی از ولایت‌های ؛ که در منابع مختلف از فرهادجرد یا ، به عنوان قصبه یا شهر مرکزی این ولایت، یاد شده‌است. این ولایت در مسیر راه به قرار داشته‌است. ولایت اسفند را در جغرافیای امروز، به در و حدی از نواحی پیرامون آن، مطابقت داده‌اند.
 اسفند؛ یکی از ولایت‌های ؛ ؛ در «الاعلاق‌النفسیه»، نام این ولایت به صورت اشبند ؛ در « »، أَسْفَنْد در « »، أَشْفَنْد ثبت شده‌است. در ترجمه محمد حسین خلیفه نیشابوری بر کتاب تاریخ ، نام این ولایت به صورت ازقند آمده‌است. اما ، گونه درست این واژه را اَزْفَنْد دانسته که تغییر شکل یافته یا گونه دیگر اَسْفَنْد، اَسْپَنْد، اَسْبَنْد و اَشْفَنْد است. 
 اسفند؛ از ولایت‌های دوازده‌گانه ؛ بنا به گفته ، کوره (ناحیه) بزرگی است از نواحی و مرز آن از مرج‌الفضاء (مرج‌الخطباء) تا حدود و بوده و هشتاد و سه قریه دارد. او در ادامه می‌گوید که ، لشکر خویش را در همین منطقه فرود آورد و از آن روی که سرما بر آنها فشار آورد به بازگشتند. اسفند، در تاریخ ، ولایتی آباد که در آن مرغزاهایی است توصیف شده و آن را رستاقی کوچک و کم‌میوه معرفی می‌نماید که جاده از میان آن می‌گذرد. در «الانساب» ، ابوطلحه سرکت از اهالی اسفند، معرفی شده‌است. 
 یاقوت حموی، را قصبه (شهر مرکز) ولایت اسفند معرفی کرده و سمعانی نیز فرهادجرد را از آبادی‌های ولایت اسفند نیشابور دانسته‌است و فرهادجرد یکی از قریه‌های هفتگانه قدیمی است که دارای قهندز (کهندژ) بوده‌است. فرهادگرد (فرهادجرد)، در جغرافیای امروز، یکی از روستاهای فریمان در خراسان است. یکی از راویان حدیث، به نام ابوالفضل صالح بن نوح فرهادجردی نیشابوری به این قریه، منسوب است.
{"title": "اسفند (ولایت)", "link": "https://fa.wikipedia.org//w/index.php?title=%D8%A7%D8%B3%D9%81%D9%86%D8%AF_(%D9%88%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%AA)&oldid=34577505", "language": "fa"}