sentences:
{{Bêçavkanî|tarîx=adar 2024}}
{{Agahîdank mirov/wîkîdane
| sernavê_wêne       = 2011
| çînaser            = sînema
}}
'''Milton Teagle''' "'''Richard'''" '''Simmons''' (jdb. [[12ê tîrmehê]] [[1948]]an li [[New Orleans]], [[Louisiana]], [[Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê|DYA]]) aktor û mirovekî navdar ê [[şow]]ên televîzyonê û ''[[fitness]]''a amerîkî û medyayên sosyal e.

sentences:
{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Heustreu
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]
''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Bavyera]]
|awayê binebeş3=[[Regierungsbezirk|Navçeya îdarî]]
''({{Biçûk|Regierungsbezirk}})''
|navê binebeş3=[[Frankonyaya Jêrîn]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Rhön-Grabfeld]]
}}
'''Heustreu''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Rhön-Grabfeld]] li herêma [[Bavyera]] ya [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

sentences:
{{Agahîdank mirov/wîkîdane
| sernavê_wêne       = Eden Hazard li Bakuyê Beriya Fînala Lîga Ewropayê ya UEFA-yê 2019
}}

sentences:
{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Grünewald
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Brandenburg]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Oberspreewald-Lausitz]]
}}
'''Grünewald''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Oberspreewald-Lausitz]] li [[Brandenburg]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

sentences:
{{Îtalîk sernav}}
{{Ev gotar|li ser romana Tolkien e. Ji bo fîlman, ji kerema xwe re here [[The Hobbit (fîlm)]].}}
{{Agahîdanka giştî
}}

sentences:
{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Meiersberg
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Mecklenburg-Vorpommern]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Vorpommern-Greifswald]]
}}
'''Meiersberg''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Vorpommern-Greifswald]] li [[Mecklenburg-Vorpommern]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

sentences:
'''Dart'''  werzîşek pêşbaziyek e ku tê de du an bêtir lîstikvan destên xwe yên tazî bikar tînin da ku fuzeyên piçûk ên tûj ên ku wekî tîrêj têne zanîn bavêjin armancek dor ku wekî tabloya dartê tê zanîn.
== Dîrok ==
Dîroknas texmîn dikin ku belkî cara yekem ev werzîşê ku di dema xwe de wek şêweyek şahiyê dihat hesibandin, di serdema navîn de li Îngilîstanê dest pê kir, ji ber ku di derheqê wê de delîl û belgeyên rast tune ne, û ew hema hema gihîştine nîşanan ku nîşan didin. hin ji van Werzişan ji xwendekarên dibistana navîn re hatin hîn kirin da ku ew bi xurtkirina masûlkeyên dest û pêşiyên xwe bibin xwediyê armancek rasttir, ku ev yek di şeran de jî ji bo avêtina kevan û rîmanan pir bikêr bû.
Lê rastî ev e ku di heyamên şer ên sedsala 18-an de, şûşeyên alkolê yên vala û ji dûr ve avêtina kibrîtan di van şûşeyan de, yek ji şahiyên herî balkêş û xweş ên van leşkeran bû, yên ku piştre bi vê ramanê ketin. wan dikaribû demeke xweştir û xweştir derbas bikin û ji vê lîstikê jî pere qezenc bikin ku piştî demekê şûşe vediguherin tabloyeke xizmekî û bi perçeyek darê xêzkirî ve dibin perçeyên piçûk û tûj.

sentences: '''Halbinsel Tsugaru''' ([[Japonî]]:津軽半島, ''Tsugaru Hantō'') [[nîvgirav]]eke bakura girava [[Honşû]]yê di [[arşîpela Japon]] de ye.

sentences: '''Barûya Willis''', '''Birca Willis''' (bi îngilîzî: ''Willis Tower''), balexaniyekî ji hesin e ku di [[cîhan]]ê de mîna [[sembol]]a [[Chicago]]yê tê nasîn. Navê wê yê berê (1973-2009) ''Barûya Sears'' bû, pişt re di 16ê tîrmeha 2009an de nav ji aliyê Grûpa Willis ve hat guhertin bo Barûya Willis.

sentences:
{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Oberlauch
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br/>''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Rheinland-Pfalz]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Bitburg-Prüm]]
}}
'''Oberlauch''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya]] ''(Landkreis)'' [[Bitburg-Prüm]]ê li [[Rheinland-Pfalz]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

sentences:
{{Agahîdank mirov/wîkîdane}}{{Wergerîne|ar|bijartî=1}}
'''Celaledîn Mihemed Ekber''' ({{Bi-fa|ابو الفتح جلال الدين محمد اكبر}}) an '''Ekberê Mezin''' ({{Bi-fa|اکبر اعظم|Akbar-i-azam}}, jdb. {{Jidayikbûn|15|çiriya pêşîn|1542}}, m. {{mirin|15|çiriya pêşîn|1605}}) yek ji padîşahên [[Hindistan]]ê ku bi eslê xwe [[mongol]] bû.

sentences: '''Selefîtî li Kurdistanê''', dîroka tevgera [[selefîtî]] ya ku ji aliyê [[Kurd]] ve li [[Kurdistan]]<nowiki/>ê hatiye meşandin, vedibêje. Li gorî kîjan parçeyê Kurdistanê ye, dîrokek wê ya cuda heye.

sentences:
{{Agahîdank komên etnîkî
| nav                = '''Amerîkan, amerîkî'''
| navê rastî         = American
| wêne               = Flag of the United States.svg
 <!----------------Gelhe (kom)------------>| gelheKom           = ~320.000.000
| salKom             =
| çavkKom            = <!----------------Gelhe li gor herêman--->
| herêm7             =  {{Ala|USA}}
| gelhe7             = 312.000.000
| sal7               =
| çavk7              =
| herêm8             =  {{Ala|Meksîk}}
| gelhe8             = 738,100–1,000,000
| sal8               =
| çavk8              =
| herêm9             =  {{Ala|Kanada}}
| gelhe9             = 316,350–1,000,000
| sal9               =
| çavk9              =
| herêm10            =  {{Ala|Almanya}}
| gelhe10            = 324,000
| sal10              =
| çavk10             =
| herêm11            =  {{Ala|Fransa}}
| gelhe11            = 100,000
| sal11              =
| çavk11             = <!---------------- Ziman û ol------------>
| ziman              = Bi gelemperî; [[Îngilîzî]], û [[spanî]] jî
| ol                 = [[Xiristiyanî]], [[îslam]], [[cihûtî]], [[xwedênenasî]]
}}

sentences: '''Fîgûran''', ew kes e ku di fîlm, rêzefîlm an bernameyên televîzyonê de, di lîstikên şanoyê, bernameyê muzîkê û opera û baleyê de xuya dike, lêbelê qet napeyive an jî pir hindik dipeyive. Temaşevanên bernameyên televîzyonê, di fîlman de kesên amator ku li kûçe û kolanan in, an li cihê bûyerekê ne, hemû fîgûran in. Di fîlmên şer an lehengî de koma rêvebereriya fîlm gellek fîgûran bi kar tînin. Bi taybet jî di berhemên van demên dawî ku pir biha ne, bi hezaran fîgûran cih digrin.

sentences:
, [[Fransa]]]]
'''Kanal''' an jî '''kenal''', leqemeke ji bo avê ji aliyê mirov ve hat çêkirin. Ew bi gelemperî ji bo [[gol]], [[çem]], derya an [[okyanûs]]an bi hev gihînin tên çêkirin. Bi gelemperî kanal ji bo du sedeman tên çêkirin: yek ji bo avdanî û yek jî ji bo derbazbûna mirov û tiştan tên çêkirin.

sentences: '''Cakbini.com''' (yê rast ''Çakbînî.com'', lê ev nivîsandina di înternetê da ne tê pejirandin) malperek e ku di sala 2008ê de hate holê.

sentences: '''Jacinto Benavente y Martínez''' (jdb. [[12ê tebaxê]] [[1866]] li [[Madrîd]]; m. [[14ê tîrmehê]] [[1954]] li heman derê) dramatîker û rojnamevanekî [[Spanî]] bû.

sentences:
{{Agahîdank bajar
 | nav             = Pawe
 | navê_fermî      = Paveh
 | nexşeya_cihan   = Îran
 | koordînat       = {{Koord|35|02|37|N|46|21|20|E|display=inline, title}}
 | welat           = [[Rojhilatê Kurdistanê]]
 | dûgel           = [[Îran]]
 | parêzgeh        = [[Kirmaşan (parêzgeh)|Kirmaşan]]
 | şaristan        = [[Pawe (navçe)|Pawe]]
 | bexş            = [[Pawe (bexş)|Navend]]
 | gundistan       =
 | navê_nîştecihan =
 | gelhe           = 19.774
 | gelhe_sal       = [[2006]]
 | rûerd           =
 | bilindayî       = 1.535
 | wêneSer         = Pave,kurdistan,Iran2.jpg
 | wêneSer_sernav  =
 | malper          =
}}
'''Pawe''' yek ji bajaroken ku li bakurê [[Kirmanşan]]ê û navenda şaristana [[Pawe (navçe)|Paweyê]] û her wisa li navbera sinorê [[Başûrê Kurdistanê]] û [[Rojhilata Kurdistanê]] binecih e. Li derdora Paweyê bajarên [[Ciwanro]], [[Rewanser]] û [[Merîwan]] hene.

sentences:
, wekî ku bi çav tê dîtin.]]
'''Stêr''' (an ''stêrk'') ew e, ku ji hêza xwe wek goyekî ja gazê ronahî dide, di hundirê wê de reaksiyona atomî pêk tê û tîrêj jê peyda dibin. Bi gelemperî di hundirê wê de [[hîdrogen]] di bin pestan û zora reaksiyona atomî de dibe [[hêliyûm]].

sentences:
{{Agahîdanka giştî}}
'''Iron Dome''' (bi kurdî '''Qubeya Hesinî'''<ref>{{Jêder-malper |url=http://www.hawarnews.com/kr//haber/sral-li-dij-ran-di-beramberiya-vekir-de-ye-h12517.html |sernav=Îsraîl li dijî Îranê di beramberiya vekirî de ye |tarîx=2019-01-21 |malper=hawarnews.com }}</ref>, {{bi-he|כיפת ברזל|kippat barzel}}), pergaleke mobîl a parastina esmanî ku parçeyek ji sîwana parastina esmanî ya Îsraêlê pirtebeqe ye.

sentences:
'''Çim''', navê piyên ajalên weke [[mih]], [[bizin]], [[çêlek]], [[gamêş]] û [[hêştir]]an e.
{{Kontrola otorîteyê}}
{{Heywan-şitil}}

sentences:
{{Agahîdank mirov/wîkîdane2
| çînaser= nivîskar
}}
'''''Doña'' Inés de Asbaje y Ramírez de Santillana''' , ku bi navê '''Sor''' ( '''Keşejin ) Juana Inés de la Cruz'''  ([[12ê çiriya paşîn]] [[1648]] - [[17ê nîsanê|17ê nîsana]] [[1694|1695]]) tê naskirin,  nivîskar, fîlozof,  bestekar , helbestvana serdema [[barok]]ê û keşejineke hîromîtî bû . Merîqeta wê ya wekî hosteyek rastîn a serdema zêrîn a spanî navên "Mûzeya dehemîn " an " [[Teyrê Sîmir|Sîmîra]] Amerîkayê " jê re kir, <ref>{{Jêder-malper |url=http://www.gob.mx/segob/articulos/conoce-mas-acerca-de-sor-juana-ines-de-la-cruz?idiom=es |sernav=Conoce más acerca de Sor Juana Inés de la Cruz |paşnav=Gobernación |pêşnav=Secretaría de |malper=gob.mx |ziman=es |tarîxa-gihiştinê=2021-07-01 }}</ref> ji ber ku ew belkî nivîskara herî serketî ya tevahiya dîroka Amerîkaya spanî bû, û agirê ku ji nav axên "otorîterîzma olî" rabû.<ref>Murray, Stuart (2009). The Library: An Illustrated History. Chicago: Skyhorse Publishing. {{ISBN|978-0-8389-0991-1}}.</ref>

sentences: '''Alfonso García Robles''' (jdb. [[20ê adarê|20ê adara]] [[1911]] li [[Zamora]], [[Michoacán]] - m. [[2ê îlonê|2ê îlona]] [[1991]] li [[Meksîk]]ê) [[Dîplomasî|dîplomat]] û [[ramyar]]ekî [[meksîk]]î bû.

sentences:
'''Moda Doryan''' ew mod e ku ji navberên 1 tam, 1 nîvçe, 3 tam, 1 nîvçe, 1 tam pêk tê. Ji bo çêkirina vê modê pêwîst nake ku ev navber bêne jiberkirin. Dema ku em ji notaya 2yemîn a modeke iyonyan (gama major) dest pê bikin û bigihîjin oktava wê notayê, gamek derdikeve; ew gama derketî moda doryan e.
Dema ku em ji notaya Reyê heta oktava wê bêyî derketina rasthatiniyê tên, em moda doryan bi dest dixin.
Em dikarin moda doryan wekî li jêrê çêkin:
Dema ku em dengên 3yemîn û 7emîn ên gameke major nîv pes bikin, em gama doryan bi dest dixin. Li jêrê gama doryan a Doyê ku dengên 3yemîn û 7emîn ên gama major a Doyê bêyî peskirinê hatiye bidestxistin, tê nîşandan.

sentences: '''Hestpist''', an jî '''Hespist''' (bi tirkî: ''Yarbaşı''), [[gund]]ekî navçeya [[Hezex]]a bi ser [[Şirnex]]ê ve ye. Ev gund ji aliyê [[Dewleta Tirk]] ve hate valakirin û vêga mirovên vî gundî li [[Wargeha Mexmûr]]ê dijîn<sup>''[Rewşa îro (2014)?]''</sup>.

sentences: Wishmaster, albûma şeşem a [[Nightwish]] e. Li 'yê di 2000'an da albûm derket.

sentences: '''Maûna hindî''', '''dara nîm''', '''Margoz''' (''Azadirachta indica'', navên din: ''Melia azadirachta'' L., ''Antelaea azadirachta'' (L.) Adelb.) yek ji du [[cins]]ên ''Azadirachta'' ye ku ya din jî ''Azadirachta excelsa ye. Di [[famîleya maûnan]] (Meliaceae) de cih digire. Ji rûnê vê darê di bijîşkiya hindî de hin derman tên çêkirin. 15–20 m (heya 40 m jî) bilind dibin. Heya 200 salan dijî.

sentences:
{{Agahîdanka giştî}}
'''Festîvala Fîlman a Cabourgê''' ( {{ziman-fr|'''Festival du Film de Cabourg – Journées romantiques'''}} an jî bi tenê {{ziman|fr|'''Festival du Film de Cabourg'''}} ) mîhrîcanek fîlmê ya salane ye ku her hezîran li Cabourg, [[Fransa]]yê, tê li dar xistin. Festîval di sala 1983an de ji hêla nivîskar-rojnamevan Gonzague Saint Bris ve hat damezrandin, Festîval derbarî fîlmên romantî û wan cure filma ye. <ref>{{Jêder-malper |url=http://www.elle.fr/Loisirs/Cinema/News/Le-festival-du-film-de-Cabourg-le-romantisme-a-l-honneur-au-cinema-2855152 |sernav=Le festival du film de Cabourg : le romantisme à l'honneur au cinéma ! |malper=Elle }}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://www.google.com/search?client=ms-android-samsung&sxsrf=ALeKk00NZcLJP6X0HVXxEnCcR135sgeo3A:1603674875661&ei=-yKWX8rnJ4TisAenv5ewDg&q=movie+Cabourg+vistival&oq=movie+Cabourg+vistival&gs_lcp=ChNtb2JpbGUtZ3dzLXdpei1zZXJwEAMyBwghEAoQoAEyBwghEAoQoAE6BAgjECc6BwgjELACECc6BQghEKABOgQIIRAVUMghWLNGYIZJaABwAHgAgAH3AogBtxOSAQgwLjEzLjAuMZgBAKABAcABAQ&sclient=mobile-gws-wiz-serp |sernav=movie Cabourg vistival - گه‌ڕانی Google |malper=www.google.com |tarîxa-gihiştinê=2020-10-26 }}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=http://www.festival-cabourg.com/actus |sernav=Festival du Film de Cabourg {{!}} Actus |malper=Festival du Film de Cabourg |ziman=fr |tarîxa-gihiştinê=2020-10-26 }}</ref>

sentences:
{{Agahîdank jînenîgarî2}}
'''Çerkez Ethem''' (jdb'''.''' sala [[1885]] li [[Bandirma|Bandirmayê]], [[Împeratoriya Osmanî]] – m. {{Dîrok|7|10|1949}}, [[Emman]], [[Urdun]])<ref> Şener, Cemal (2007). Çerkes Ethem Olayı. Altın Kitaplar. ISBN 9789752108356.</ref> [[Şerê gerîlayî|gerîllayekî]] [[çerkez]] ê [[Împeratoriya Osmanî|osmanî]] bû. Ji gundê Emreköya Bandirmayê ji pênc kuran kurê herî biçûk ê Alî Beg bû.<ref> Çerkes Ethem [attributed] (2014). Hatıralarım (Çerkes trajedisinin 150. yılında) [My Memoirs] (in Turkish). Istanbul: Bizim Kitaplar. ISBN 9786055476465.</ref><ref> Gareth Jenkins: Political Islam in Turkey, Palgrave Macmillan, 2008, S. 88.
</ref> Birayên wî yên mezin İlyas û Nurî, şerê bi [[Rûm (kes)|rûman]] re hatine kuştin.<ref> Uğurlu, Nurer (2007). Kuvayı Seyyare. Örgün Yayınevi. p. 357. ISBN 9789757651574.</ref> Birayên wî yên din Reşet û Tevfîq jî di salên [[1901|1901ê]] û [[1902]]an de, dibistana Herbiyê qedandin û bibûn serbaz. Birayê wî Reşîd, di gelek bereyan de tevlî gelek cengan bibû. Dûre weke parlementerê bajarê ku niha navê wê [[Manisa|Manîsa]] ye bû û ji wir tevlî [[Meclîsa Mezin a Neteweyî ya Tirkiyeyê|Meclîsa Mezin a Tirkan]] bû.<ref> Türksoy, Turgut (2014). Çerkes Ethem: Apoletsiz General [Ethem the Circassian: General without Epaulette] (bi tirkî). Istanbul: Büyülüdağ. ISBN 9786056217135.</ref>

sentences: {{Agahîdank fîlm/wîkîdane|nav=Eladîn|wêne=Aladdin-logo.svg|derameta nesafî=504.050.219 Dolara DYAyê<ref name="boxoffice">{{Jêder-malper |url=https://boxofficemojo.com/movies/?id=aladdin.htm |sernav=Aladdin box office info |malper=[[Box Office Mojo]] |roja-gihiştinê=17 adar 2009 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20090215092824/http://boxofficemojo.com/movies/?id=aladdin.htm |roja-arşîvê=15 sibat 2009 |rewşa-urlyê=zindî }}</ref>}}

sentences:
{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|wdneyîne=Beşa îdarî
|nav=Adelsdorf
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]
|navê binebeş2 = [[Bavyera]]
|awayê binebeş3 = [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş3 = [[Erlangen-Höchstadt]]
}}
'''Adelsdorf''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Erlangen-Höchstadt]] li herêma [[Bavyera]] ya [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

sentences: '''Kelûn Abdû''' navê zaravayeke kurdî li [[Kurdên Farsê|Farsê]] ye. Gorî zimannasê alman [[Oskar Mann]] ev zarava yek ji zaravayên [[kurdî]] ye, a ku pirr di têsîra [[Zimanê farisî|farisî]] de maye. Kesên bi ve zaravaye diaxivin li gundê Abdû di navbera [[Kazerun]] û [[Şîraz]]ê de rûdinên. Bi texmînî vana [[kurd]]ên ku ji aliyê [[Sefewiyan]] ve ji [[Kurdistan]]ê hatine mişextkirin in.

sentences:
'''Ûral''' an jî '''çiyayên Ûralê''' (bi [[rûsî]]: Ура́льские го́ры, ''Uralskiye gori'') rêzeçiyayeke li rojavaya [[Rûsya]] ya ku ji bakûr ve heta başûr hatiye kişandin û sinorê navbera [[Asya]] û [[Ewropa]]yê pêk aniye. Dirêjahiya çiyayên Ûralê nêzî 2.500 [[km]] e. Bilindtirîn çiya di vê rêzeçiyayê de, [[Narodnaya]] ye ku 1895 [[m]] ji [[asta deryayê]] bilindtir e.
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Rêzeçiya]]

sentences: '''Greenpeace''' anko '''Aştiya Kesk''' rêkxistiyeka jîngehparêz a navneteweyî ye ko li sala 1971ê li [[Venkûver]] a [[Kolumbiyaya Brîtanyayê]] li [[Kanada]]yê hat damezirandin.

sentences:
{{Agahîdank hunermend
| paşbingeh        = solo    <!-- Ji bo stranbêjan: solo; koman: kom; enstrumantalîstan: enst  -->
| nav              =
| pênasê_pêşîn     =
| navê_rastî       =
| zimanê_navê_rastî =
| pênasê_paşîn     =
| wêne             =
| bergeh           = <!-- Ji bo ku wêne wek landscape mode xuya bike -->
| mezinahiya_wêne  =
| sernavê_wêne     =
| navê_jidayikbûnê =
| bernav           =
| roja_jidayikbûnê = {{Roja bûyînê |1970|01|23}}
| cihê_jidayikbûnê = [[Erxenî]] , [[Diyarbekir]]
| jêder            = <!-- Herî pêşî ev kom yan hunermend ji kû derketiye? Heke ji |cihê_jidayikbûnê cuda be -->
| roja_mirinê      = {{Mirin|16|02|2020|}}
| cihê_mirinê      =
| netewe           = [[Kurd]]
| pîşe             = [[Stranbêj]]
| amûr             =
| salên_çalak      =
| şirketa_muzîkê   = <!-- herwiha wek etîket tê nasîn, kîjan şirket albûmê difiroşe? -->
| çalakiyên_têkildar =
| malper           =
| endamên_niha     =
| endamên_berê     =
| modul            =
| modul2           =
| modul3           =
| cureyê_muzîkê    =
}}

sentences:
{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
| mapframe           = na
| wargeh             = Tengav
}}
'''Tengava Cîbraltarê''' yan '''Tengava Gîbraltarê''' yan jî '''Tengava Cebelîtariqê''' ({{bi-ar|مضيق جبل طارق}}; {{Ziman-es|Estrecho de Gibraltar}}, {{Ziman-en|Straits of Gibralter}}) [[tengav]]ek e ku [[Deryaya Navîn]] û [[Okyanûsa Atlantîk]] digehîne hev û [[Afrîka]] û [[Ewropa]] ji hev vediqetîne. Li bakura tengavê [[Spanya]] û [[kolonî|koloniya]] [[Brîtanya]]yê [[Cîbraltar]], li başûr jî [[Maroko]] û bajarê [[Sebta]] ([[Ceuta]]) ya Spanyayê hene. Firehiya wê 14 km de heta 44 [[km]] ye û dirêjiya wê nêzî 60 km ye. Kûrahiya wê jî heta 286 [[m]] dadikeve.

sentences: û tazîtîxwazên ciwan ên Florîdayê (DYA)]]

sentences: '''Nerd''' an '''textenerd''' an jî '''tewle''' kevintirîn lîstika cîhanê ye. Ji [[kurd]] û [[îran]]yan belav bûye. Di lîstika nerdê de him stratejî heye, him jî lîstik hinekê li ser şansê ye. Ango lîstik li ser herdu hîman ava ye. Kurdên [[YKSS]]ê jê re ''nardî'' dibêjin.

sentences:
{{Agahîdank mirov/wîkîdane
| çînaser            = zanyar}}

sentences:
{{Agahîdank gund
| nav                = Sitsufî
| navê_din           =
| navê_fermî         =
| wêne               =
| mezinahiya_wêne    =
| sernavê_wêne       =
| welat              = [[Başûrê Kurdistanê]]
| dewlet             = [[Herêma Kurdistanê]], [[Îraq]]
| etîketa_binebeşê   = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê      = <!--- Kargêriyiya din --->
| etîketa_binebeşê1  = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê1     = <!--- Kargêriyiya din --->
| parêzgeh           = [[Silêmanî (parêzgeh)|Silêmanî]] (2018)
| şaristan           = <!--- Gundê Îranê --->
| bexş               = <!--- Navçe (Îran) --->
| navçe              = [[Xaneqîn]] (2018)
| nahiye             = [[Meydan]] (1957)
| gund               = <!--- Ji bo mezreyan --->
| gundistan          = <!--- Gundê Îranê --->
| hejmara_mezrayan   =
| mezra1             =
| mezra2             =
| mezra3             =
| mezra4             =
| demonîm            = Xelkê Sitsufî
| nifûs              =
| sala_nifûsê        =
| çavkaniyên_nifûsê  =
| eşîr               =
| hejmara_mêran      =
| hejmara_jinan      =
| berbelaviya_nifûsê_km2 =
| temamiya_qadê_km2  =
| bilindahî_m        =
| koda_postayê       =
| koda_telefonê      =
| nexşeya_reptiyeyê  =
| nexşeya_topografî  = na <!-- "Nexşeya topografî" dernadikeve -->
| koordînat          =
}}
'''Sitsufî''', gundekî bi ser [[Meydan]]a navçeya [[Xaneqîn]]ê ya [[Silêmanî (parêzgeh)|parêzgeha Silêmaniyê]] ([[Başûrê Kurdistanê]]) ve ye<ref>Dr Abdulla Ghafor (2001). Index of Kurdistan Villages. Vol. 2. (Index of villages in Southern Kurdistan in the Iraqi Population Census 1957). Stockholm.</ref>.

sentences:
{{Agahîdank gund
| nav                = Senterî Hidud
| navê_din           = Senterî Ḧidud
| navê_fermî         =
| wêne               =
| mezinahiya_wêne    =
| sernavê_wêne       =
| welat              = [[Başûrê Kurdistanê]]
| dewlet             = [[Herêma Kurdistanê]], [[Îraq]]
| etîketa_binebeşê   = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê      = <!--- Kargêriyiya din --->
| etîketa_binebeşê1  = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê1     = <!--- Kargêriyiya din --->
| parêzgeh           = [[Silêmanî (parêzgeh)|Silêmanî]] (2018)
| şaristan           = <!--- Gundê Îranê --->
| bexş               = <!--- Navçe (Îran) --->
| navçe              = [[Xaneqîn]] (1957)
| nahiye             = [[Qoretû]] (1957)
| gund               = <!--- Ji bo mezreyan --->
| gundistan          = <!--- Gundê Îranê --->
| hejmara_mezrayan   =
| mezra1             =
| mezra2             =
| mezra3             =
| mezra4             =
| demonîm            = Xelkê Senterî Hidud
| nifûs              =
| sala_nifûsê        =
| çavkaniyên_nifûsê  =
| eşîr               =
| hejmara_mêran      =
| hejmara_jinan      =
| berbelaviya_nifûsê_km2 =
| temamiya_qadê_km2  =
| bilindahî_m        =
| koda_postayê       =
| koda_telefonê      =
| nexşeya_reptiyeyê  =
| nexşeya_topografî  = na <!-- "Nexşeya topografî" dernadikeve -->
| koordînat          =
}}
'''Senterî Hidud''', '''Senterî Ḧidud''', gundekî bi ser [[Qoretû]]ya navçeya [[Xaneqîn]]ê ya [[Silêmanî (parêzgeh)|parêzgeha Silêmaniyê]] ([[Başûrê Kurdistanê]]) ve ye<ref>Ebdulła Ẍefur (2001). Pêřistî gundekanî Kurdistan: Bergî duwem (Pêřistî gundekanî başûrî Kurdistan leser jimêrî sałî 1957da), Stockholm.</ref>.

sentences:
{{Orphan|date=îlon 2021}}
{{Agahîdank mirov/wîkîdane2
}}
'''David Olatukunbo Alaba''' (jdb. [[24ê hezîranê|24ê hezîrana]] [[1992]]an, [[Viyana]]) [[Futbol|lîstikvanekî futbolê]] yê [[Awistirya|awistiryayî]] ye.
Alaba beşdarî Polgargymnasium li Viyana bû. û Wî perwerdehiya xwe ya futbolê li FK Austria Wien qedand, jiberku ew berê dema di 15-salî de di tîmê Bundesliga de bû. Di 16 saliya xwe de ew ji bo [[FC Bayern München|yana Bayern Munichê]] berv Elmanyaya ve çu, heta di zivistana sala 2009/10 ew li tîmê Profesyonel bû.
Alaba di 2012/13 de bi tîma Bayern re ji Lîga (Championsampiyonan) qezenc kir û bû şampiyonê Almaniya, xelata kûpa DFB ya werzîşvanê Superkupê yê Ewropî û şampiyona cîhanî ya klûb bi dest ve îna.<ref>[http://sport.orf.at/stories/2184004/2184003/ ''Solider Auftritt mit Chance auf Siegestor''] ORF.at, 26. Mai 2013, abgerufen am 26. Mai 2013.</ref>

sentences:
{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Schöneck
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Hessen]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Main-Kinzig-Kreis]]
}}
'''Schöneck''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Main-Kinzig-Kreis]] li [[Hessen]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

sentences:
{{Taxobox
| name = Sinc
| image = Elaeagnus commutata USDA.jpg
| image_width = 240px
| image_caption = ''Elaeagnus commutata''
| regnum = [[Riwek|Plantae]]
| divisio = [[Riwekên kulîlkdar|Magnoliophyta]]
| classis = [[Magnoliopsida]]
| ordo = [[Rosales]]
| familia = [[Elaeagnaceae]]
| genus = '''''Elaeagnus'''''
| genus_authority = [[Carolus Linnaeus|L.]]
| subdivision_ranks =
| subdivision =
}}
'''Sinc''' dareke bi [[histrî]] ye. Ji pelçên evê bîhna xweş tê. [[Fêkî|Fêkiya]] wê bi mezinbûyînê ya mîna [[zeytûn|zeytûnan]] e. Rengî fêkiyê yê wek [[surengî]] ye.
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Dar]]

sentences: [[Ariyan]] ji bilî [[tîpên bizmarî]] elfabeyeke din a bi navê "'''Alfabeya Avestayî'''" jî hebûne. Ew alfabeya ku 53 {{small|(16 bideng û 37 bêdeng)}} [[tîp]]ên wê hebûn ji aliyê rastê ve bo aliyê çepê dihate nivîsîn.

sentences:
{{Maneyên din|În (cudakirin)}}
'''În''' an '''înî''' yan '''cume''', (bi soranî ''heynî'', zazakî ''îne'') [[roj]]eke ji heft [[rojên hefteyê]] ye. Roja înê anegorî [[Îslam]]ê roja heftem a hefteyê ye; lê li gorî Rêxistina Navneteweyî ji bo Standardkirinê ([[ISO]]) û [[salnameya Gregorî]] în roja pêncem a hefteyê ye.

sentences: '''.pe''' [[navê navperê asta bilind]] e, ku ji bo bikaranîna [[înternet|înternetê]] ya [[koda welat]] [[Perû]] ye. ([[ccTLD]])

sentences:
{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Ventschow
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Mecklenburg-Vorpommern]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Nordwestmecklenburg]]
}}
'''Ventschow''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Nordwestmecklenburg]] li [[Mecklenburg-Vorpommern]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

sentences:
{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|wdneyîne=Beşa îdarî
|nav=Loiching
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]
|navê binebeş2 = [[Bavyera]]
|awayê binebeş3 = [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş3 = [[Dingolfing-Landau]]
}}
'''Loiching''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Dingolfing-Landau]] li herêma [[Bavyera]] ya [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

sentences:
{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Niersbach
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br/>''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Rheinland-Pfalz]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Bernkastel-Wittlich]]
}}
'''Niersbach''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya]] ''(Landkreis)'' [[Bernkastel-Wittlich]]ê li [[Rheinland-Pfalz]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

sentences:
{{Agahîdank mirov
 | nav              = Suleyman Nazif
 | sernavê_wêne      = Suleyman Nazif
 | roja_jidayikbûnê = 1869
 | roja_mirinê      = 1927
 | netewe         = [[Kurd]]
 | pîşe             = [[Nivîskar]] û [[Helbestvan]]
}}
'''Silêman Nazîf''' (z. [[1869]] – m. [[1927]]), yek ji [[nivîskar]] û [[helbestvan]]ên [[Amed]]ê ye.

sentences:
{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Gielert
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br/>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Rheinland-Pfalz]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Bernkastel-Wittlich]]
}}
'''Gielert''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya]] ''(Landkreis)'' [[Bernkastel-Wittlich]]ê li [[Rheinland-Pfalz]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

sentences:
{{Îslam}}
]]
'''Salnameya koçî''' an jî '''teqwîma hîcrî''', salnameyeke demê ye. Ji bo bi gelemperî gorî hîve tê hejmertin [[salnameya heyvê]] jî tê navkirin. Ew bi koçkirina [[Muhemmed]] pêxember a ji [[Meke]]yê bo [[Medîne]]yê dest pê dike. Muhemmed pêxember ji bo koç bike 27'ê [[sefer]]ê de ji Mekeyê de derket, di [[20'ê rezberê]] de gehîşte [[Quba]] û [[24'ê rezberê]] [[622]]an de jî, hîcrî 12 Rebî el-ewel de, gehîşte [[Medîne]]yê.

sentences:
ê (2014)]]
a [[Yewnanistan]]ê (2015). ]]
'''Penaber''' kesên ji ber raman, bawerî, aîdiyeta xwe bi komekê re, ol û tercihên xwe yên zayendî, ji aliyê dûgel an hêzên bi rêxistinî jiyana wan ketiye xetereyê, di bin gefxwarin û biryara [[êşkence]] û [[cezayê mirinê]] (dardekirin, berdarî, îdam, xenaq) de ne yan jiyana xwe di xetereyê de dibînin û ji ber wan sedeman [[herêm]] an welatê xwe diterikînin, re tê gotin. Penaberî mafeke mirovî ye û di [[Danezana Gerdûnî ya Mafên Mirovan]] de jî cih digire.

sentences:
{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|wdneyîne=Beşa îdarî
|nav=Oder-Spree
|wargeh=[[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
{{biçûk|''(Landkreis)''}}
|awayê binebeş2=[[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]
''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2=[[Brandenburg]]
}}
'''Oder-Spree''', yek ji [[Navçeyên Almanyayê|navçeyên (''Landkreis)'']] herêma [[Brandenburg]], [[Almanya]]yê ye.

sentences:
{{Agahîdanka giştî
| wêne =
| sernavê_wêne =
}}
'''Komîteya Ewropeyî ya Pêşîgirtina li Îşkenceyê''' (bi inglîzî: ''Committee for the prevention of torture and inhuman or degrading treatment or punishment'') an jî '''CPT''', saziya [[Konseya Ewropayê]] ya li hemberî îşkence di sekinî ye.

sentences:
{{Agahîdank welat2
| navê rastî         = Sadaqiyan
| wêneyê nexşe       = Sadakiyans.jpg
| nexşe sernûçe      = Sadakiyan di sedsala 8an
| paytext            = [[Urmiye]]
| zimanên fermî      = [[Zimanê kurdî|Kurdî]]
| zimanên naskirin   = [[Zimanê erebî|Erebî]]
| dîn                = [[Îslam]]
| bajarê mezin       = Urmiye, [[Mûsil]], [[Hewlêr]], [[Tewrêz]]
| avakirin           = 770
| komên etnîkî       = [[Kurd]], [[Yewnan]] û [[Ereb]]
| girêdana siyasetê  = [[Keyîtî]]
}}

sentences: '''Oremarî''', navê [[eşîr]]eke Kurdan e. Eşîra Oremarî li herêma [[Oremar]], li derdorê gundê [[Oramar]], [[Geverê ya Colemêrgê ]] dijîn

sentences:
{{Agahîdank gund
| nav                = Mela Omer
| navê_din           = Komelgeha Mela Omer
| navê_fermî         =
| wêne               =
| mezinahiya_wêne    =
| sernavê_wêne       =
| welat              = [[Başûrê Kurdistanê]]
| dewlet             = [[Herêma Kurdistanê]], [[Îraq]]
| etîketa_binebeşê   = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê      = <!--- Kargêriyiya din --->
| etîketa_binebeşê1  = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê1     = <!--- Kargêriyiya din --->
| parêzgeh           =
| şaristan           = <!--- Gundê Îranê --->
| bexş               = <!--- Navçe (Îran) --->
| navçe              =
| nahiye             =
| gund               = <!--- Ji bo mezreyan --->
| gundistan          = <!--- Gundê Îranê --->
| hejmara_mezrayan   =
| mezra1             =
| mezra2             =
| mezra3             =
| mezra4             =
| demonîm            =
| nifûs              = 4.587
| sala_nifûsê        = 1979
| çavkaniyên_nifûsê  =
| eşîr               =
| hejmara_mêran      =
| hejmara_jinan      =
| berbelaviya_nifûsê_km2 =
| temamiya_qadê_km2  =
| bilindahî_m        =
| koda_postayê       =
| koda_telefonê      =
| nexşeya_reptiyeyê  = Başûrê Kurdistanê
| nexşeya_topografî  = na <!-- "Nexşeya topografî" dernadikeve -->
| koordînat          =
}}
'''Mela Omer''' (bi guhêziya latînî ji alfabeya erebî: ''Mala Omer''), [[komelgeh]]eke [[Hewlêr]]ê ([[Başûrê Kurdistanê]]) ye ku di sala 1979an de hatiye avakirin.

sentences:
{{Agahîdanka giştî
| sernavê_wêne = Avahiya ku tê de Muzeya Hunera Profesyonel a Minyatûran a Henryk Jan Dominiak li Tychy ye.
}}
'''Muzeya Hunera Profesyonel a Minyatûran a Henryk Jan Dominiak li Tychy''' (bi [[polonî]]: ''Muzeum Miniaturowej Sztuki Profesjonalnej Henryk Jan Dominiak w Tychach''), muzeyeke nûjen a [[huner]]a [[minyatûr]]an e li bajarê [[Tychy]]<ref>[https://www.gov.pl/web/bip/muzeum-miniaturowej-sztuki-profesjonalnej-henryk-jan-dominiak-w-tychach Biuletyn Informacji Publicznej, BIP - gov.pl]</ref> ([[Polonya]]). [[Muzexane]] di 16ê nîsana 2013an de ji aliyê [[Henryk Jan Dominiak]] ve hate damezrandin û yek ji muzexaneyên herî biçûk ên dinyayê ye (6,15 m²). Muzexane di bin çavdêriya Wezareta Çand û Mîrata Neteweyî de ye.<ref>[https://www.gov.pl/web/bip/spis-podmiotow Wyszukiwarka podmiotów – Spis podmiotów, gov.pl]</ref>

sentences:
{{Agahîdank mirov/wîkîdane
}}
'''Necatî Ebdulla''' (''Necatî Ebdullah'') li sala 1966ê li [[Hewlêr]]ê hate dinyaye. [[Dîrok|Dîroknas]] û [[nivîskar]]ekê [[kurd]] e. Dibistana sereke û ya navendî li Hewlêrê qedand. Paşî xwendina xwe li Fransayê berdewam kir. Li [[Fransa]]yê di zaningeha Politierê de di beşa dîrokê de mastera xwe xelas kir. Doktoraya xwe jî li heman welatî di zaningeha Xê de li ser dîroka nûdem qedand. Li [[Başûrê Kurdistanê]] gelek pirtûkên wî hatine bi Soranî hatine weşandin.

sentences: '''Oryon''', an '''Termê Mêzîn'''<ref>Ahmed Subaşı, "Di Çanda Kevnare de Stêrknasiya Gel", Kovara Laser, h.1, 2015, r.12</ref> an jî '''Termê Mezin'''<ref>http://www.zazaki.net/file/vate-12.pdf</ref> [[komstêr]]eke dikevê ser [[ekwatora ezmên]] û li tevahiya dinê xwiya dibe. Ew yek ji komstêrên herî zelal û balkêş a di ezmana şevê de ye. Navê wê ji navê nêçîrvanekî mîtolojiya yewnan, Orion, tê.

sentences:
[[File:Duhok, Mangêšk.jpg|thumb|Rê nêzîkî [[Mangêşkê]], parêzgeha [[Dihok]]ê]]
[[File:Chaussée Romaine. (3).jpg|thumb|Riyeke romayî li Fransayê]]
{{Wîkîferheng}}
'''Rê''' yan jî '''rêk''' cihê hişk û taybet e ku li ser çûnûhatin tê pêkanîn. Ew dibe ku ji ber sedemên xwezayî pêk tê an jî bi destên mirovan ve hatî amadekirin. Alîkariya [[mirov]]<nowiki/>an, [[ajal]]<nowiki/>an û [[wesayît]]<nowiki/>an dike ku pêşveçûnek zû, bi hêsanî û bi ewlehî pêşve bibin.
<br />

sentences:
{{Taxobox
| name = Pîvaz
| image = Onions.jpg
| image_width = 240px
| image_caption = Pîvaz
| regnum = [[Riwek|Plantae]]
| divisio = [[Magnoliophyta]]
| classis = [[Liliopsida]]
| ordo = [[Asparagales]]
| familia = [[Alliaceae]]
| genus = ''[[Allium]]''
| species = '''''A. cepa'''''
| binomial = ''Allium cepa''
| binomial_authority = [[Carl von Linné|L.]]
}}
'''Pîvaz''' ([[latînî]]: ''Allium cepa'') [[sebze]]yek ji çîna [[Allium]] e. Di [[famîleya sîr û pîvazan]] de cih digire. Ev famîle jî binekomeke [[Alliaceae]] ye.

sentences: Ev lîsteya ferhengên [[zimanê lazî]] ye.

sentences:
{| width="40%" border="2" cellspacing="0" cellpadding="4" rules="all" class="hintergrundfarbe1 rahmenfarbe1" style="float:right; clear:right; margin:1em 0 1em 1em; border-style: solid; border-width: 1px; border-collapse:collapse; font-size:95%; empty-cells:show; "
|- style="background-color:#ffdead;"
! colspan="2" | Şeklê wê
|- style="background-color:#ffffff;"
| colspan="2" align="center" |
|- style="background-color:#ffdead;"
! colspan="2" | Bi tevayî
|-
| Nav || Bafûnsulfat
|-
| Navên din || -
|-
| [[Direfş]] || Al2(SO4)3
|- style="background-color:#ffdead;"
! colspan="2" | Sincî
|-
| [[Mol]] || 342,1 <math> \frac {g}{mol}</math><ref name="Paetec">''Formeln und Tabellen für die Sekundarstufe I und II'', Duden Paetec, Berlin / Frankfurt am Main, derxistinê 14'ê, ISBN 978-3-89517-253-3</ref>
|-
| [[Tîrbûn]] || 2,7 <math> \frac {kg}{m^3}</math><ref name="Paetec"/>
|-
| Rewşa di germiya odê de || hişk
|-
| [[Xala helînê]] || 770 [[Grad Selzîyus|°C]] (ji hev dere)<ref name="alfa">{{Jêder |sernav=Sicherheitsdatenblatt (alfa-aesar); alfa-chemcat.com |url=http://www.alfa-chemcat.com/daten_msds/D/44573_-_Aluminum_sulfate_(D).pdf |roja-gihiştinê=2007-06-14 |roja-arşîvê=2007-09-30 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20070930030348/http://www.alfa-chemcat.com/daten_msds/D/44573_-_Aluminum_sulfate_(D).pdf |rewşa-urlyê=mirî }}</ref>
|-
| [[Xala kelînê]] || -
|- style="background-color:#FFDEAD;"
! colspan="2" | [[Nîşanên xeterê]]
|-
| colspan="2" align="center"|
|-
| colspan="2" align="center"|'''Xn'''<ref name="alfa"/>
|}
'''Bafûnsulfat''' bestinekî vê reng e. Bafûnsulfat baş kane di avê da bihele.

sentences:
{{Gotara bêçavkanî}}
{{Agahîdanka giştî
}}
'''Qeyrana Suezê''' yan '''Krîza Suezê''' ({{bi-en|Suez Crisis}}; {{bi-ar|أزمة السويس - العدوان الثلاثي}}; {{bi-fr|Crise du canal de Suez}}; {{bi-he|מבצע קדש}}) navê qeyrana li ser [[Kanala Siwês|Kanala Suezê]] (herwekî bi tirkî: Suweyş) derketiye ye. Ev pevçûneke navneteweyî bû di cotmeha 1956an de di navbera Misirê û welatên Brîtanya, Fransa û Îsraêlê.

sentences: '''Kulav''', ferenc ji çêkirina [[cîrax]], [[binrax]], kulavîn, cilûberg ûêd ku ji hiriyên (herwiha mû jî) tên çêkirin re dibêjin. Kulav navê tişta xam a vê karê ye, qumaşa ji dakutandina hiriyê (kêm be mû jî) tê amadekirin e. Pirranî hiriya [[pez]], [[hêştir]]ê tê çêkirin. Li derveyî [[Kurdistan]]ê ji ya [[lama]] û [[kêrguh]]an jî amade dikin.

sentences:
{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Kinderbeuern
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br/>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Rheinland-Pfalz]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Bernkastel-Wittlich]]
}}
'''Kinderbeuern''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya]] ''(Landkreis)'' [[Bernkastel-Wittlich]]ê li [[Rheinland-Pfalz]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

sentences: '''Pira Tengavê''' ({{bi-tr|Boğaz Köprüsü}}) ew pira li ser [[Tengava Bosforê]] ya ku [[Deryaya Reş]] û [[Deryaya Marmara]]yê hatiye çêkirin. [[Anatoliya]] û [[Ewropa]]yê li hev girê dide. Yekem pira Stenbolê ye. Ji ber wê yekê gel nava xwe de pirê re dibêje "pira yekê". [[20'ê reşemiyê|20'ê reşemiya]] [[1970]]'an de temelê wê hate avêtin. [[30'ê kewçêrê|30'ê cotmeha]] [[1973]]'an de jî çêkirina wê qediya û bikaranîna wê dest pê kir. Gava çêkirina pirê, 4'emîn pira herî mezin ya cîhanê bû lê îro ketiye rêza 18'an de.

sentences:
{{Agahîdank gund
| nav                = Zazê
| navê_din           =
| navê_fermî         = İzbırak
| wêne               = Zazê.jpg
| sernavê_wêne       = Dêra [[Mordînot]] a gundê Zazê
| welat              = [[Bakurê Kurdistanê]]
| dewlet             = [[Tirkiye]]
| parêzgeh           = [[Mêrdîn (parêzgeh)|Mêrdîn]]
| navçe              = [[Midyad]]
| nahiye             = Midyad (navend)
| hejmara_mezrayan   =
| nifûs              = 49<ref>[http://rapor.tuik.gov.tr/reports/rwservlet?adnksdb2&ENVID=adnksdb2Env&report=wa_idari_yapi_10sonrasi.RDF&p_il1=47&p_yil=2012&p_dil=1&desformat=html tuik, 2012]</ref>
| sala_nifûsê        = [[2012]]
| hejmara_mêran      =
| hejmara_jinan      =
| berbelaviya_nifûsê_km2 =
| temamiya_qadê_km2  =
| bilindahî_m        = 975
| koda_postayê       = 47800
| koda_telefonê      = (+90) 482
| nexşeya_reptiyeyê  = Tirkiye
| koordînat          = {{Koord|37|30|49|N|41|32|11|E|display=inline, title}}
}}

sentences: '''Ferhad Brahîm Seyder''', '''Ferhad İbrahim'''; * Di sala [[1950]] de li [[Amûdê]] jî dayik bû ye, [[siyasetmedar]]ekî [[alman]] ê bi eslê xwe [[Kurd]] e.

sentences: '''Hewa''' an '''keş''', [[gaz]]ên [[atmosfer]]a [[Erd]]ê ye. Hewa ji du gazên sereke [[nîtrojen]] 78% û [[oksîjen]] 20,9%, [[karbondîoksît]] 0,039% û [[argon]] 0,93% û hin gazên din pêk tê. Ew bê reng û bêhn û çêj e. Keş gelek girîng e bo henaseya jîneweran, ji ber ku oksîjen têde ye.

sentences:
{{Agahîdank mirov/wîkîdane
| çînaser            = nivîskar
}}

sentences:
'''IP telefonî''' tê wateyê yek li ser xeta [[internet]] dan û stendinê telefone dike, IP telefonî ji bo maldara buha bû, lê niha ji bo mala jî çareserîye erzan curbecûr hesanî te peydekirin. Tu cîhazek telefone ku bi IP telefonî helvhatîye dikere, û bi ruter an jî switchekê girêdide, hesabekî ji bo IP telefon serrast dike, IP telefonî vek telefona adetî erzantir bikartîne.
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Teknolojî]]

sentences:
{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Böbingen an der Rems
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
}}
'''Böbingen an der Rems''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Ostalbkreis]] li herêma [[Baden-Württemberg]] a [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

sentences:
{{Agahîdanka giştî
| wêne =
| sernavê_wêne =
}}

sentences:
{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Utscheid
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br/>''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Rheinland-Pfalz]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Bitburg-Prüm]]
}}
'''Utscheid''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya]] ''(Landkreis)'' [[Bitburg-Prüm]]ê li [[Rheinland-Pfalz]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

sentences:
{{Agahîdank gund
| nav                = Se'dawa
| navê_din           =
| navê_fermî         =
| wêne               =
| mezinahiya_wêne    =
| sernavê_wêne       =
| welat              = [[Başûrê Kurdistanê]]
| dewlet             = [[Herêma Kurdistanê]], [[Îraq]]
| etîketa_binebeşê   = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê      = <!--- Kargêriyiya din --->
| etîketa_binebeşê1  = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê1     = <!--- Kargêriyiya din --->
| parêzgeh           = [[Silêmanî (parêzgeh)|Silêmanî]] (2018)
| şaristan           = <!--- Gundê Îranê --->
| bexş               = <!--- Navçe (Îran) --->
| navçe              = [[Xaneqîn]] (2018)
| nahiye             = [[Bemo]] (2018)
| gund               = <!--- Ji bo mezreyan --->
| gundistan          = <!--- Gundê Îranê --->
| hejmara_mezrayan   =
| mezra1             =
| mezra2             =
| mezra3             =
| mezra4             =
| demonîm            = [[Se'dawayî]], xelkê Se'dawayê
| nifûs              =
| sala_nifûsê        =
| çavkaniyên_nifûsê  =
| eşîr               =
| hejmara_mêran      =
| hejmara_jinan      =
| berbelaviya_nifûsê_km2 =
| temamiya_qadê_km2  =
| bilindahî_m        =
| koda_postayê       =
| koda_telefonê      =
| nexşeya_reptiyeyê  =
| nexşeya_topografî  = na <!-- "Nexşeya topografî" dernadikeve -->
| koordînat          =
}}
''' Se'dawa ''', gundekî bi ser [[Bemo]]ya navçeya [[Xaneqîn]]ê ya [[Silêmanî (parêzgeh)|parêzgeha Silêmaniyê]] ([[Başûrê Kurdistanê]]) ve ye<ref>http://krso.net</ref>.

sentences: '''Nînok''', '''neynok''' an jî '''neynûk''' yek ji endamên poşerekoendama (bi îngilîzî: ''integumentary system'') mirov e<ref name="Human Biology.">Starr, C., & McMillan, B. (2010). Human Biology (8th ed.). Pacific Grove, CA: Brooks/Cole Publishing Company.</ref>.

sentences:
'''Ebdulrehmanê Mizûrî''' di sala an de, li gundê Êtotê, li bajarê [[Duhok]]ê, ji dayîk bûye.<ref>https://www.dengeamerika.com/a/duhok-mizouri/4269073.html</ref>
Xwendina xwe li Duhokê dest pê kiriye û di sala 1969-an de zanîngeha Bexdayê bi dawî aniye. Yekem helbesta xwe di sala 1967-an de, di rojnameya "[[Birayetî]]" de belav kiriye, lê ew dibêje: "Sala 1970-ê, destpêka rast ya helbestvehandinê ye li cem min."

sentences:
{{Google Werger}}
{{Agahîdanka giştî
| wêne               = Stückelberg Sappho 1897.jpg
| sernavê_wêne       = Li gorî efsaneyê, helbestvana yewnan Sapfo ji ber hezkirina bêbersiv a ferîbotvan Faon xwe ji zinarekî xiste xwarê. Tabloya Ernst Stückelberg, 1897.
}}

sentences:
{| align=right class="toccolours" style="margin-left: 15px;"
|align=center bgcolor=lightgreen|'''[[Cureyên dengan]]'''
|-
|'''Dengê jinan'''
:[[Soprano]]
:[[Mezosoprano]]
:[[Kontralto]]
'''Dengê mêran'''
:[[Kontratenor]]
:[[Tenor]]
:[[Barîton]]
:[[Bas (deng)|Bas]]
|}<noinclude>

sentences:
''
| navê hevbeş        =
| wêneyê ala         = Flag of Qatar.svg
| sernav ala         =
| wêneyê mertal      =
| sernav mertal      =
| dirûşma netewî     =
| dirûşma bi kurdî   =
| sirûda netewî      = {{Ziman|ar|السلام الأميري}}
''As-Salām al-ʾAmīrī''{{nbsp|2}}

| wêneyê nexşe       = QAT orthographic.svg
| nexşe mezinî       = 250px
| nexşe sernav       =
| nexşe sernûçe      =
| paytext            = [[Doha]]
| bajarê mezin       = [[Doha]]
| zimanên fermî      = [[Erebî]]
| komên etnîkî       =
| komên etnîkî sal   =
| dîn                =
| demonîm            =
| awayê rêveberiyê   =
| sernav rêber1      = [[Tamim bin Hamad es-Sani]]
| navê rêber1        =
| sernav rêber2      = [[Halid bin Halife bin Abdülaziz El Sani]]
| navê rêber2        =
| sernav rêber3      =
| navê rêber3        =
| sernav rêber4      =
| navê rêber4        =
| sernav rêber5      =
| navê rêber5        =
| pêşvebirî          = 1915
| meclîsa jorîn      =
| meclîsa jêrîn      =
| awayê serxwebûnê   =
| nota serxwebûnê    =
| bûyera avakirinê1  =
| dema avakirinê1    =
| bûyera avakirinê2  =
| dema avakirinê2    =
| bûyera avakirinê3  =
| dema avakirinê3    =
| bûyera avakirinê4  =
| dema avakirinê4    =
| bûyera avakirinê5  =
| dema avakirinê5    =
| rûerd km2          = 11.586
| rûerd magnitude    =
| av                 =
| gelhe giştî        =
| gelhe giştî sal    =
| gelhe tîrbûn km2   =
| TBH PHK            =
| TBH PHK sal        =
| TBH PHK her kesekî =
| TBH nomînal        =
| TBH nomînal sal    =
| TBH nomînal her kesekî =
| Gini               = 41.1
| Gini sal           = 2007
| Gini çavk          =
| PPM                =
| PPM sal            =
| PPM çavk           =
| dirav              =
| dirav kod          =
| demjimêr           =
| utc offset         =
| celebê dîrokê      =
| hatûçûn            =
| koda telefonê      =
| koda înternetê     =
| iso3166kod         =
}}

sentences:
{{Agahîdank wargeh/wîkîdane|wargeh=[[Bajar]]| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr}}
'''Anklam''', bajarekî [[Almanya]]yê ye û yek ji bajarên herêma [[Mecklenburg-Vorpommern]]ê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de|Anklam}}</ref>

sentences: '''Hemîd Kerzeî''' (bi [[paşto]]: {{Nivîsa erebî|حامد كرزي}} ''Hāmid Karzai'') (jdb. [[24ê kanûna pêşîn]] [[1956]] li [[Kerz]], nêzîkî [[Kandahar]] li [[Efxanistan|Efxanistanê]] ) ji sala [[2001]]´î ve serokê Efxanistanê ye.

sentences: '''Star TV''' yekemîn televîzyona sîvîl a [[Tirkiye]]yê ye. Di sala[[ 1989'î]] de dest bi weşanê kiriye.

sentences: '''Darûziyafe''' navê cureyekê [[kufte]]yê ye. Ji ber ku bi pelhevîrkê tê pêçandin, hinek wê wekî [[kutilk]]ê (dolmehê) didin nasandin. Ev jî rast e. Darûziyafe ji xwarinên [[ereb]]an e, derbasê [[pêjgeha kurd]] jî bûye.

sentences: '''Dîsakarîd''' ji du [[monosakarîd]]ên hevgirtî pêk tê. Monosakarîd bi dehîdrasyonê navbera hevdu de bendê kovalend ava dikin û molekula dîsakarîd (cotşekir) çêdibe. Bendê kîmyayî yê navbera her du monomerên dîsakarîdê wekî bendê glîkozîdî bi nav dibe. Dema çêbûna dîsakarîdê molekulek av ji karlêkê (reaksîyon) derdikeve.

sentences: '''Hunera Mezopotamyayê''', hunereke civakên pêşî yên nêçîrvan-berhevkar (hezarsala 8an ê {{bz}}ê) heta çandên [[Serdema bronzî|Serdema Bronz]] ên împeratoriyên [[Sumer]], [[Akadî|Akad]], [[Babîl (dewlet)|Babîl]] û [[Suryanî|Asûrî]] yan e ku di tomaran de hebûna xwe parastiye. Ev împeratorî paşê di [[Serdema hesinî|Serdema Hesinî]] de bi împeratoriyên Neo-Asûrî û Neo-Babîlî hatine guhertin. [[Mezopotamya]] ku bi berfirehî wekî dergûşa şaristaniyê tê hesibandin, pêşketinên çandî yên girîng bi xwe re aniye ku di nav de mînakên herî kevn ên nivîsandinê hene.

sentences:
{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Oberstaufen
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]
''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Bavyera]]
|awayê binebeş3=[[Regierungsbezirk|Navçeya îdarî]]
''({{biçûk|Regierungsbezirk}})''
|navê binebeş3=[[Swabya (Bavyera)]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Oberallgäu]]
}}
'''Oberstaufen''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Oberallgäu]] li herêma [[Bavyera]] ya [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

sentences:
{{Agahîdank mirov/wîkîdane
| roja_jidayikbûnê   = {{Jidayikbûn|4|11|1967|temen=erê}}
| zarok              = 2
| malper             = {{URL|http://www.yilmazerdogan.com}}
| çînaser            = sînema
}}

sentences: '''Lazên Tirkiyeyê''', (bi [[Zimanê tirkî|tirkî]]: ''Türkiye Lazları'', [[Zimanê lazî|bi lazî]]: ლაზეფე თურქონაშე ''Lazepe Turkonaşe'') hevwelatiyê [[Tirkiye|Tirkiyeyê]] yên ku bi eslê xwe [[laz]] in. Laz komeke etnîkî wekî xwecih li rojhilatê peravên [[Deryaya Reş]] a Tirkiyeyê û başûrê rojavayê [[Gurcistan|Gurcistanê]] ye. Lazên Tirkiyeyê bi piranî di parêzgehên [[Rize]] û [[Artvîn|Artvînê]] dijîn.

sentences:
== Stranên herî Baş ==
= Di Zîrveya Heftê de herî serketî =

sentences: '''Şevket Baysanoğlu''' (jdb. [[1920]] - m. [[2002]]) yek ji nivîskarên [[Amed]]î ye.

sentences:
{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Müllenbach
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br/>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Rheinland-Pfalz]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Cochem-Zell]]
}}
'''Müllenbach''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya]] ''(Landkreis)'' [[Cochem-Zell]]ê li [[Rheinland-Pfalz]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

sentences:
{{Agahîdank fîlm/wîkîdane|nav=Hoodwinked!|dom/mawe=80 Deqîqe<ref name="Chang">{{Jêder-nûçe |paşnav=Chang |pêşnav=Justin |sernav=Hoodwinked! | url =https://www.variety.com/review/VE1117929119?refcatid=31 |xebat=[[Variety]] |tarîx=15 kanûna pêşîn 2005 |roja-gihiştinê=17 adar 2012 }}</ref>}}
'''''Hoodwinked!''''' fîlmekî anîmasyonî yê di sala 2005ê de ji aliyê [[Cory Edwards]] ve hatiye hênandin. Tê de [[Anne Hathaway]], [[Glenn Close]], [[Jim Belushi]], [[Patrick Warburton]], [[Anthony Anderson]], [[David Ogden Stiers]], [[Xzibit]], [[Chazz Palminteri]] û [[Andy Dick]] xwedî rolên sereke ne.

sentences:
{{Agahîdanka giştî
}}
{{Nexşeya cihan |Îran
| lat_deg = 34 | lat_min = 23 | lat_sec = 26 | lat_dir = N
| lon_deg = 47 | lon_min = 26 | lon_sec = 9 | lon_dir = E
| position   = left
| width      = 220
| caption    = Nivîskên Bêstûnê
| relief  = 1
}}

sentences:
{{Agahîdank hunermend
| nav                 = Alkilados
| paşbingeh           = group_or_band
 | cihê_jidayikbûnê =  [[Pereira]], [[Risaralda]],
{{COL}}
| netewe            = [[Kolombiya]]n
| cure                = [[Reggîton]], [[pop]], [[reggî]]
| pîşe                = [[Hunermend]], [[Helbestvan]]
| salên_çalak         = 2010- heta niha
| şirketa_muzîkê = [[AK2 (strandêr)|AK2]]
| çalakiyên_têkildar = [[Mike Bahía]], [[Nicky Jam]], [[J Alvarez]], [[Dálmata]], [[El Roockie]], [[Farruko]], [[Pasabordo]], [[Ñejo & Dálmata]], [[J Balvin]]
| endamên_berê        = Juan ([[Ukelele]] û [[Deng]])
 Luis ([[Klavye]])
}}

sentences:
{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Osterzell
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]
''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Bavyera]]
|awayê binebeş3=[[Regierungsbezirk|Navçeya îdarî]]
''({{biçûk|Regierungsbezirk}})''
|navê binebeş3=[[Swabya (Bavyera)]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Ostallgäu]]
}}
'''Osterzell''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Ostallgäu]] li herêma [[Bavyera]] ya [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

sentences:
{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Pintesfeld
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br/>''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Rheinland-Pfalz]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Bitburg-Prüm]]
}}
'''Pintesfeld''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya]] ''(Landkreis)'' [[Bitburg-Prüm]]ê li [[Rheinland-Pfalz]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

sentences:
{{Ev gotar|li ser yekê [[dagirtina karebayî]] ye. Ji fîzîkvanê frensî ra li [[Charles Augustin de Coulomb]] seke.}}
Di [[Sîstema Navneteweyî ya Yekînan]] da, '''Kûlomb''' [[yekîn]]a [[barê karebayî]] ye. Kurtenavê wê ''C'' ye. Ev nav jibo rêzgirtina [[fîzîk|fîzîkzanistvanê]] navdar [[Charles Augustin de Coulomb]] ye.

sentences:
{{Bêçavkanî}}
{{Agahîdank bajar
 | nav           = Wuhan
 | navê_fermî    = 武汉
 | nexşeya_cihan = Çîn
 | nc_relief     = na
 | nc_firehî     =
 | koordînat     = {{Koord|30|35|14|N|114|17|17|E|display=inline, title}}
 | mertal        =
 | welat         = {{ala|Çîn}}
 | herêm         =
 | parêzgeh      = [[Hubei]]
 | parêzgar      =
 | şaredar       =
 | rûerd         =
 | gelhe         =  19 milyon kes (2010)
 | berbelavî     =
 | dem           = UTC+8
 | bilindayî     =
 | koda_postayê  = '''4300'''00–'''4304'''00
 | koda_telefonê = (+86) 27
 | wêneSer       =
 | wêneSer_sernav= Galeriya Wuhanê
 | wêne2         =
 | wêne2_sernav  =
 | malper        =
}}
'''Wuhan''' (bi çîniya hêsankirî: 武汉; çîniya kevneşop: 武漢; pinyin: Wǔhàn) serbajarê herêma [[Hubei]] ya [[Komara Gel a Çînê]] ye. Ev bajar dikeve ser perê çemên [[Yangtze]] û [[Hanshui]] û li ser deşta [[Jianghan]] xwe belav dike. Di sala 1927'an de ji yekbûna sê bajarên mezin ên bi navê [[Wuchang]], [[Hankou]] û [[Hanyang]] pêk hat. Li Wuhana îro zêdeyî neh milyon kes akincî ne û di warê aborî, çandî û siyasî de navendeke girîng e.

sentences:
{{Agahîdank komên etnîkî|nav=English people|wêne=|wêne firehî=|ravek=<!----------------Gelhe (kom)------------>|gelheKom=|salKom=|çavkKom=<!----------------Gelhe li gor herêman--->|herêm1=|gelhe1=|sal1=|çavk1=|herêm2=|gelhe2=|sal2=|çavk2=|herêm3=|gelhe3=|sal3=|çavk3=…
…|herêm31=|gelhe31=|sal31=|çavk31=<!---------------- Ziman û ol------------>|ziman=[[Zimanê inglîzî]]|ol=|nîşan=|nîşanSernav=<!---------------- Gelên têkildar ------------------>|têkildar=<!---------------- Cih ------------------>|nexşe=|nîşe=|nexşeyaCihan=|nexşeSernav=|nexşeyaCihanNav=|hêlîpan=|hêlîlar=}}'''Îngilîz''' [[Koma etnîk|komek etnîkî]] û neteweyek xwecihê [[Înglistan|Îngilistanê]] ye, ku bi zimanê Îngilîzî, zimanekî [[Zimanên germanî yên rojava|Germaniya rojavayî]] diaxivin û dîrok û çandek hevpar parve dikin.<ref>{{Jêder-kitêb |url=https://books.google.com/books?id=Wlth0GRi0N0C&q=english+ethnic&pg=PA117 |sernav=Ethnic Groups of Europe: An Encyclopedia |paşnav=Cole |pêşnav=Jeffrey |tarîx=2011 |weşanger=ABC-CLIO |isbn=978-1-59884-302-6 |ziman=en |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20210815112238/https://books.google.com/books?id=Wlth0GRi0N0C&q=english+ethnic&pg=PA117 |tarîxa-arşîvê=2021-08-15 }}</ref> Nasnameya Îngilîzî bi eslê xwe [[Anglo-Saksonî]] ye, dema ku ew di [[Ingilîziya kevn]]  wekî Angelcynn  ('nijad an hoza Anglûsan') dihatin nasîn. Etnonîmiya wan ji Anglûsan , gelek [[german]] ye ku li dora sedsala 5an a PZ koçî Brîtanyayê kiriye.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.etymonline.com/index.php?term=English |sernav=Online Etymology Dictionary |weşanger=Etymonline.com |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20120420193621/http://www.etymonline.com/index.php?term=English |tarîxa-arşîvê=2012-04-20 |tarîxa-gihiştinê=2022-10-09 }}</ref>

sentences:
{{Agahîdanka giştî
}}
'''La casa de papel''' (bi kurdî: ''Mala ji pereya kaxiz'', bi îngilîzî: ''Money Heist'') rêzefîlmek televîzyonê ya drama sûcê dizî ya spanî ye ku ji hêla Álex Pina ve hatî afirandin.

sentences:
| gelhe1             = 3.224.600
| sal1               = 2022
| çavk1              = <ref>Census data of National Statistics Office of Georgia</ref>
| herêm2             = {{ala|Rûsya}}
| gelhe2             = 157.803-900.000 (binerê; [[Gurcî li Rûsyayê]])
| sal2               = 2020
| çavk2              = <ref> ქართულ დიასპორათა განსახლება რუსეთის ფედერაციაში 27 Aralık 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. State Ministry on Diaspora Issues of Georgia</ref><ref>  Тома официальной публикации итогов Всероссийской переписи населения 2010 года 25 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.</ref>
| herêm3             = {{ala|Tirkiye}}
| gelhe3             = 91.500 - 1.500.000 (binerê; [[Gurcî li Tirkiyeyê]])
| sal3               = 2020
| çavk3              = <ref>"Ethnic groups in Turkey: Georgians".</ref><ref> "Ethnologue: Georgian".</ref>
| herêm4             = {{ala|Îran}}
| gelhe4             = 100.000
| sal4               = 2022
| çavk4              = <ref> Rezvani, Babak (Kış 2009). "The Fereydani Georgian Representation". Anthropology of the Middle East. 4 (2): 52-74. doi:10.3167/ame.2009.040205.</ref>
| herêm5             = {{ala|DYA}}
| gelhe5             = 100.000
| sal5               =
| çavk5              =
| herêm6             = {{ala|Yewnanistan}}
| gelhe6             = 43.159 - 300.000
| sal6               = 2001
| çavk6              = <ref>  "2001 Greek census" (PDF)</ref>
| herêm7             = {{ala|Ûkrayna}}
| gelhe7             = 34.199
| sal7               = 2001
| çavk7              = <ref>  "Ukrainian Census 2001".</ref>
| herêm8             = {{ala|Brezîl}}
| gelhe8             = 20.750
| sal8               =
| çavk               = <ref>Brazil census 2017</ref>
| herêm9             = {{ala|Japon}}
| gelhe9             = 14.000
| sal9               =
| çavk9              =
| herêm10            = {{ala|Îtalya}}
| gelhe10            = 12.670
| sal10              =
| çavk10             =
| herêm11            = {{ala|Keyaniya Yekbûyî}}
| gelhe11            = 12.000
| sal11              =
| çavk11             = <ref> ქართული დიასპორა დიდ ბრიტანეთში State Ministry on Diaspora Issues of Georgia</ref>
| herêm12            = {{ala|Fransa}}
| gelhe12            = 10.000
| sal12              =
| çavk12             =
| herêm13            = {{ala|Kurdistan}}
| gelhe13            = 3.616 - 8.000
| sal13              =
| çavk13             = <ref> "Iraq: As Third-Largest Contingent, Georgia Hopes To Show Its Worth".</ref>
| têkildar           =
| ziman              = [[Zimanê gurcî]], [[Zimanê tirkî]]
| ol                 = [[Xristiyan]], [[Islam]]
| nîşan              =
| nîşanSernav        = <!---------------- Cih ------------------>
| nexşe              =
| nîşe               =
| nexşeyaCihan       =
| nexşeSernav        =
| nexşeyaCihanNav    =
| hêlîpan            =
| hêlîlar            =
}}
'''Gurcî''', yan jî '''Kartvelî''' (bi [[Zimanê gurcî|gurcî]]: ქართველები), gelê neteweyên kartvelî ye ku li welatê [[Gurcistan]]ê ne û bi [[Zimanê gurcî]] diaxivin. Gurcî xwedî dîrokek ku ji 4000 salan zêdetir tê hesab kirin. Her çend heya sedsala 11an [[Gurcistan]] a yekgirtî be jî, gelê gurcî ji sedsala 3ê berî zayînê ve hene ku li ser herêma nêzîkê ku îro wekî Gurcistanê tê zanîn hikum dikin. Gurciyan baweriya [[Xiristiyanî]] yê zû pejirand (Gurcistan, an jî wekî ku jê re digotin [[Padîşahiya Iberia]], duyemîn welatê yekem ê cîhanê bû ku Xirîstiyantî wekî olek fermî bû dema ku di sala 327 PZ de wekî dînê dewletê hate ragihandin). [[King David IV]] Avaker di sedsala 11an de Serdema Zêrîn a Gurcistanê vekir.

sentences:
{{Bnr|Destan}}
'''Destan''', berhemên ku kirinên awarte yên lehengan bi coş, şêweyekî dêlindêz tîne zimên û bi piranî ji gelek beşan pêk tên û [[helbest]]î ne. Wekî [[Cureyên wêjeyî|cureyekî]] herî kevin ê [[wêje]]yî tê zanîn. Bi bêhtirên zimanên Ewropî, gotina "epos" tê bikaranîn, "epos" bi koka xwe ji zimanê Yewnanî hatîye. Destan, [[hêman]]ên [[mîtolojî]], gotegot ([[efsane]]), zargotin ([[folklor]]) û dîrokî jî di nav xwe de dihewîne. Destan û [[çîrok]]ên destanî, [[teşe]]yên wêjeyî ne ku ji [[çerx]]ên herî kevin ve li her aliyê dinê ji bo [[kevneşopî]] ji [[nifş]]ên nû re bête hilanîn, bi hevkarî (kolektif) hatine afirandin.

sentences:
{{Agahîdank hunermend
| nav              = Hozan Canê
| wêne             = Hozan Canê (cropped).jpg
| sernavê_wêne     = Hozan Canê
| navê_jidayikbûnê = Saîde Înaç<ref name="dengeamerika" />
| paşbingeh        = solo_singer
| roja_jidayikbûnê = {{Jidayikbûn sal|1969}}
| cihê_jidayikbûnê = [[Qereyazî]], [[Erzîrom]]
| cure             = [[Muzîka Kurdî]]
| pîşe             = [[Stranbêj]]
| malper           = [http://www.hozancane.com/ www.hozancane.com]
}}
'''Hozan Canê''' ({{Jidayikbûn|1969|z=1}} li [[Qereyazî|Qereyaziyê]]), hunermedeke [[kurd]] e.<ref name=dengeamerika>{{Jêder-malper |url=https://www.dengeamerika.com/a/hozan_canê/5088792.html |sernav=Dadgeheke Tirk 1 Sal û 5 Meh Cezayê Zindanê li Hozan Canê Birî |malper=VOA |ziman=ku |tarîxa-gihiştinê=2020-12-22 }}</ref>

sentences: '''Hestê bêhnkirinê''', koendama hestê ya bêhnkirinê ye û ji nasîna molekûlên kîmyayî pêk tê<ref name="OpenStax, Anatomy & Physiology">Betts, J., Desaix, P., Johnson, E., Johnson, J., Korol, O., & Kruse, D. et al. (2017). Anatomy & physiology. Houston, Texas: OpenStax College, Rice University,</ref>.

sentences: '''Çiya''' cihên bilind (û bi gelemperî bi [[kevir]]) in. Çiya bi berbîhevhatina du girseyên erdê çêdibe. Navê vê tevgera berbîhevhatinê tevgera [[orojenez]] e.

sentences: '''Tas''' (Firax) tişta ku mirov ji bo xwarinê bikar tineye, tê de xarin dixwe.

sentences: '''Keledoş''', keldoş xwarineke [[pêjgeha kurd]] e. Li herêmên [[Serhed]], [[Botan]]ê pirr tê xwarin.

sentences:
{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Prislich
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Mecklenburg-Vorpommern]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Ludwigslust-Parchim]]
}}
'''Prislich''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Ludwigslust-Parchim]] li [[Mecklenburg-Vorpommern]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

sentences:
{{Maneyên din|Meydan}}
{{Agahîdank bajarok
| Nav                = Meydan
| Navê din           =
| Navê fermî         =
| Wêne               =
| Wêne firehî        =
| Wêne sernav        =
| Welat              = [[Başûrê Kurdistanê]]
| Dûgel              = [[Herêma Kurdistanê]], [[Îraq]]
| Parêzgeh           = [[Silêmanî (parêzgeh)|Silêmanî]]
| Navçe              = [[Xaneqîn (navçe)|Xaneqîn]]
| Nahiye             = [[Meydan]] (2018)
| Gund               = <!--- Ji bo mezreyan --->
| Hejmara mezran     =
| mezre1             =
| mezre2             =
| mezre3             =
| mezre4             =
| Navê nîştecihan    = [[Meydanî]], xelkê Meydanê
| Gelhe              =
| Gelhe sal          =
| Gelhe çavkanî      =
| Eşîr               =
| Hejmara_Mêran      =
| Hejmara_Jinan      =
| Berbelavî          =
| Rûerd              =
| Bilindayî          =
| Koda postayê       =
| Koda telefonê      =
| nexşeya_cihan      = Başûrê Kurdistanê
| nc_relief          = na <!-- "Nexşeya topografî" dernadikeve -->
| koordînat          = {{Koord|34.9188|N|45.6206|E|display=inline, title}}
}}
'''Meydan''' (bi tîpguhêziya latînî ji alfabeya erebî: ''Maydan''), nahiye û bajarokekî bi ser navçeya [[Xaneqîn (navçe)|Xaneqîn]] ya [[Silêmanî (parêzgeh)|parêzgeha Silêmaniyê]] ([[Başûrê Kurdistanê]]) ve ye<ref>http://krso.net</ref>.

sentences:
{{Agahîdank gund
| nav                = Qeremezre
| navê_din           =
| navê_fermî         = Karaotlak
| wêne               = Qeremezre2008.JPG
| sernavê_wêne       =
| welat              = [[Bakurê Kurdistanê]]
| dewlet             = [[Tirkiye]]
| parêzgeh           = [[Riha (parêzgeh)|Riha]]
| navçe              = [[Xelfetî]]
| nahiye             = Xelfetî (navend)
| hejmara_mezrayan   =
| Navê nîştecihên    =
| nifûs              = 1.000
| sala_nifûsê        = [[2005]]
| berbelaviya_nifûsê_km2 =
| temamiya_qadê_km2  =
| bilindahî_m        = 655
| koda_postayê       = 63950
| koda_telefonê      = 0414
| nexşeya_reptiyeyê  = Tirkiye
| koordînat          = {{Koord|37|13|58|N|37|56|42|E|display=inline, title}}
}}
'''Qeremezre''' (1928: قاره مزره عه / ''Karamézréa''; 1946: ''Karamezrea''; {{bi-tr|Karaotlak}}) gundekî [[Xelfetî]]yê li herêma [[Riha]]yê ye.

sentences:
{{Agahîdank mirov/wîkîdane
| çînaser            = zanyar
| pênasê_pêşîn       = Sir
| nav                = Isaac Newton
| pênasê_paşîn       = PRS
| wêne               = Sir Isaac Newton by Sir Godfrey Kneller, Bt.jpg
| sernavê_wêne       =
| roja_jidayikbûnê   = {{jdb|25|12|1642}}
| cihê_jidayikbûnê   = {{ill|Woolsthorpe Manor|en}}, {{ill|Woolsthorpe-by-Colsterworth|en}}, [[Lincolnshire]]
| roja_mirinê        = {{Mirin|31|3|1727|25|12|1642|temen=erê}}
| cihê_mirinê        = {{ill|Kensington|en}}, [[Middlesex]]
| cihê_goristanê     = {{ill|Westminster Abbey|en}}, [[London]]
| hevwelatî          =  {{sembola alayê|Îngilistan}} Înglîz<br/>{{Ala|Brîtanî|1707–1800}} {{small|(ji 1707)}}
| serdem             = Sedsala 17an û 18an
| pîşe               = [[fizîk]]nas, [[matematîk|matematiknas]], [[stêrnas]], [[fîlozof]] û Xwedazanî
| xebatên_navdar     = [[Rakêş]]ê dît
}}
{{Wergerîne|ar|bijartî=1|ziman2=en}}
'''Isaac Newton''', [[President of the Royal Society|PRS]] (jdb. [[25ê kanûna pêşîn]] [[1642]] − m. [[20ê adarê]] [[1727]]) [[fîzîk]]nas [[matematîk|matematiknas]], [[stêrnas]], [[fîlozof]] Xwedazanî û derînerê navdar ê [[Brîtanya]]yî bû.

sentences: '''Girbîş''', [[komelgeh]]eke [[wilayet]]a [[Dihok]]ê ([[Badînan]], [[Başûrê Kurdistanê]]) ye ku di sala 1986an de hatiye avakirin. Di sala 1998an de hijmara şêniyên komelgehê gihaye 301 kesan<ref>Gareth R.V. Stensfield (2003). Iraqi Kurdistan: Political development and emergent democracy. RoutledgeCurzon, London.</ref>.

sentences:
{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Amt Neuburg
|wêne sernûçe=Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Mecklenburg-Vorpommern]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Nordwestmecklenburg]]
}}
'''Amt Neuburg''' şaredariyeke kolektîv ''([[Amt (dabeşkirina îdarî)|Amt]])'' a [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Nordwestmecklenburg]] li [[Mecklenburg-Vorpommern]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

sentences: Lîstika '''şîşê''' lîstikeke zayendê nêr e. Hejamara lîskevanan di vê lîstikê de 5 kes in, û naverokên wê, kêl û tope ne. Kêl ji pênc keviran an jî libatan tê çêkirin, her pênc libat li ser hev tên danîn û navenda lîstikê jî ev kêla ye. Amûra din jî tope ye, tope ji bo avêjtina kêlê û rûxandina libatan tê bikar anîn.

sentences:
{{Ev rupel ninav hevdû nexin [[Klasîkên kurmancî]]}}
Anjî dibê gerek bibin yek

sentences:
'''Berahî''' an '''realîte''', rewşa ku ji mirov û ji hizira mirov azad he ye û li gorî dibêtiyên xwe dilibite. ''[[Rastî]]'' bi mirov û hizir û nirxên mirov ve girêdayî ye û guherbar e lê ''berahî'' ji mirov û nirxên mirov azad e. Mînak ''"Her êvar roj diçe ava û her sibeh ji nû ve dizê."'' gotinek rast lê ne bera ye. Lewra roj ne dizê ne jî diçe ava.
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Felsefe]]
[[Kategorî:Empîrîzm]]
[[Kategorî:Teoriyên epîstemolojiyê]]
[[Kategorî:Teoriyên metafizîkê]]
[[Kategorî:Metafizîka hişî]]
[[Kategorî:Ontolojî]]
[[Kategorî:Mantiqa felsefî]]
[[Kategorî:Felsefeya dîn]]
[[Kategorî:Dîn]]
[[Kategorî:Raman]]
[[Kategorî:Realîzm]]
[[Kategorî:Realîte]]

sentences:
{{Agahîdank gund
| nav                = Konk
| navê_din           =
| navê_fermî         = Yenikapı
| wêne               =
| mezinahiya_wêne    =
| sernavê_wêne       =
| welat              = Bakurê Kurdistanê
| dewlet             = Tirkiye
| etîketa_binebeşê   = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê      = <!--- Kargêriyiya din --->
| etîketa_binebeşê1  = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê1     = <!--- Kargêriyiya din --->
| parêzgeh           = [[Xarpêt (parêzgeh)|Xarpêt]] (Elezîz)
| navçe              = [[Xarpêt (navçe)|Xarpêt]]
| nahiye             = [[Melakendî]]
| gund               = <!--- Ji bo mezreyan --->
| hejmara_mezrayan   =
| mezra1             =
| mezra2             =
| mezra3             =
| mezra4             =
| demonîm            = [[Konkî]], xelkê Konkê
| nifûs              =
| sala_nifûsê        =
| çavkaniyên_nifûsê  =
| eşîr               =
| hejmara_mêran      =
| hejmara_jinan      =
| berbelaviya_nifûsê_km2 =
| temamiya_qadê_km2  =
| bilindahî_m        =
| koda_postayê       =
| koda_telefonê      =
| nexşeya_reptiyeyê  = Tirkiye
| nexşeya_topografî  = na <!-- "Nexşeya topografî" dernadikeve -->
| koordînat          =
}}
'''Konk''' (bi ermenî: Գոնք, ''Konk'', {{1928| كونك, "Keunk" (Könk)}}, {{1946|Könk}}, {{bi-tr|Yenikapı}}), gundekî bi ser nahiya [[Melakendî|Melakendiyê]] ya [[navçe]]ya [[Xarpêt]]ê ve ye li parêzgeha [[Xarpêt (parêzgeh)|Xarpêtê]] ([[Elezîz]]).

sentences:
{{Kêm}}
{{Bêçavkanî|tarîx=adar 2024}}
'''Yezdanîtî''', anku ayîna yezdanî, ayîneke kevn e kurdan e<ref name="atil.ovh.org">{{Çavkanî hewce ye|tarîx=adar 2024}} http://atil.ovh.org/noosphere/yazdanisme.php {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120428094402/http://atil.ovh.org/noosphere/yazdanisme.php |date=2012-04-28 }} (li gora malpera "noosphere", malperek li ser ol û bawerî ne, Li gora vê malper Yezdanîtî, oleke kevn kurdan e û ev ol/dîn bi ayîneke jo bo melekan bû/e)</ref><ref>http://i-cias.com/e.o/yazdanism.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120619024926/http://i-cias.com/e.o/yazdanism.htm |date=2012-06-19 }} (li gora malpera "looklex ancyclopeadia", Yazdanism, ola kurdan e)</ref>. Yezdanîtî ola melekan e <ref name="atil.ovh.org"/>.

sentences:
{{Agahîdank navçe
 | Nav                = Navçeya Qabilcewzê
 | Navê_din           =
 | Navê_fermî         = Sason
 | Wêne               = Sason 3 2012.JPG
 | Wêne_sernav        = Bajarê Sasonê, 2012
 | Welat              = [[Bakurê Kurdistanê]]   <!--- KARGÊRIYÎ -------------->
 | Dûgel              = [[Tirkiye]]
 | Parêzgeh           = [[Batman (parêzgeh)]]
 | Serbajar           = Sason (Qabilcewz)
 | Qeymeqam           =
 | Hejmara_nahiyan    =  <!--- BINEBEŞ ---------------->
 | Hejmara_bajarokan  = 2
 | Hejmara_taxan      =
 | Hejmara_gundan     = 47
 | Hejmara_mezran     =
 | Gelhê_navçeyê      = 33.295<ref>[http://report.tuik.gov.tr/reports/rwservlet?adnksdb2=&report=idari_yapi_2008.RDF&p_il1=72&p_yil=2008&p_dil=1&desformat=html&ENVID=adnksdb2Env tuik, 2008]</ref>    <!--- GELHE û ERDNÎGAR ------->
 | Gelhê_navçeyê_sal  = [[2008]]
 | Gelhê_bajaran      =
 | Gelhê_gundan       =
 | Rûerd_navçe        = 732<ref>www.turkstat.gov.tr/PreIstatistikTablo.do?istab_id=220</ref>
 | Berbelavî_navçe    = 45,5
 | Gelhe_serbajar     = 11.363  <!--- BAJARÊ NAVENDÎ --------->
 | Gelhê_serbajarê_sal= 2008
 | Rûerd_serbajar     =
 | Bilindayî_serbajar = 885
 | Koda_postayê       = 72500
 | Koda_telefonê      = (+90) 488
 | nexşeya_cihan      = Tirkiye
 | koordînat          = {{Koord|38|20|1|N|41|25|13|E|display=inline, title}}
}}

sentences:
<nowiki/>î yên girîng ên ji [[Sed Dibistanen Raman|sed dibistanen raman]] yên di dema [[xanedana Zhou]] yê. ]]
{{Dîroka Çîn}}
'''Sed Dibistanen Raman''' ([[Zimanê çînî|çînî]]: 諸子百家; pinyin: zhūzǐ bǎijiā) [[dibistan]]<nowiki/>ên [[felsefe]] û ramanin ku dî navbera [[sedsala 6an]] ([[Berî zayînê|B.Z.]])-221an(B.Z.) de li [[Çîn]] a kevnar derketine holê.

sentences: {{Agahîdank fîlm/wîkîdane|nav=The Bad Guys}}

sentences:
heye ku vekêşanê vedike û digire û hindiktir hewayê nav cîhê dike.]]
'''Germkirin, Hewakirin û Basarkirin''' ('''GHB'''), ({{bi-en|''Heating, ventilation, and air conditioning''}}) an jî bi kurte: ''HVAC''<ref>{{Jêder-ensîklopedî |sernav=Merriam–Webster Dictionary |url=http://www.merriam-webster.com/dictionary/hvac }}</ref> bikaranîna teknolojiyên cihêreng e, ku ji bo kontrolkirina [[Germahî (fizîk)|germahî]], [[Baran|şilbûn]] û paqijiya hewayê li cîhek dorpêçkirî ye. Armanca wê [[Rehetiya termal|peydakirina rehetiya germî]] û [[Kalîteya hewaya hundurîn|qalîteya hewaya hundurîn]] a pejirandî ye. Sêwirana pergala GHKê binavdeka [[endezyariya mekanîk]]î ye, ku li ser bingeha prensîbên [[Termodînamîk|thermodînamîk]], [[Mekanîka Şilavê|mekanîka şilavê]], û [[veguheztina germê]] ye. "[[Sarkirin]]" carinan bi îngilîzî wekî '''HVAC&R''' an '''HVACR''' li kurtenivîsan an jî "hewadarkirin" tê avêtin, wekî di '''HACR''' de (wek binavkirina qutkerên tîrêjê yên [[Şikên çivane|HACR]]) tê zêdekirin.

sentences: '''Zimannasiya dîrokî''' xwendina guheraniyên zimanan e. Ew bi 5 tiştan zêde mijul dibe :

sentences: '''Kurdistanclub''' [[malper]]eke folklorî ji herêma [[Efrîn]]ê ye.

sentences:
{{Agahîdank nivîskar
| nav = Kemal Mezher Ehmed
| wêne = کەمال مەزهەر .jpg
| pîşe = Dîroknas,  nivîskar
| roja_jidayikbûnê = 1937
| cihê_jidayikbûnê = Gundê [[Axceler]], [[Kerkûk]]
| roja_mirinê = 2021 (84 Salî)
| cihê_mirinê = [[Bonn]], [[Almanya]]
| ziman = Kurdî
| tevger =
| berhem =
*1. ''Çend Rûpel Ji Dîroka Gelê Kurd Cild I-II'', 2016.
*2. ''Kurd û Kurdistan Di Belgeyen Nehênî yên Britanyayê de'', 2012.
}}

sentences: '''Yek''' an jî '''êk''' ('''1''') [[hejmarên xwezayî|hejmarêk xwezayî]] ye. Ew li pêşiyê [[2]] û li pişt [[0]] ye. [[Hejmarên romî|Hejmarê romî]] ji yek ra " I "e. Li [[ziman|zimanê]] [[erebî]] hejmarê yek " ۱ "e.

sentences:
{{Taxobox
| name = Balaban
| image = Falco cherrug 1 (Bohuš Číčel).jpg
| image_width = 240px
| status = EN
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = <ref>{{IUCN|id=106003619 |title=''Falco cherrug'' |assessors=[[BirdLife International]] |version=2012.1 |year=2012 |accessdate=16 July 2012}}</ref>
| regnum = [[Animal]]ia
| phylum = [[Chordata]]
| classis = [[Aves]]
| ordo = [[Falconiformes]]
| familia = [[Falconidae]]
| genus = ''[[Falco]]''
| subgenus = (''[[Hierofalco]]'')
| species = '''''F. cherrug'''''
| binomial = ''Falco cherrug''
| binomial_authority = [[John Edward Gray|Gray]], 1834
| range_map = Falco cherrug distr.png
| range_map_width = 240px
| range_map_caption = Belavbûna balabanan
| synonyms =
''Falco altaicus'' ([[Mikhail Aleksandrovich Menzbier|Menzbier]], 1891)

''Hierofalco altaicus'' Menzbier, 1891
}}
'''Balaban''' (''Falco cherrug'') û (bi îngilîzî: Saker falcon), [[cure]]yekî [[şimqar]]an (''[[Falco]]'') e.

sentences:
{{Agahîdank mirov
 | nav              = Nadiye Murad
 | wêne             = File:Nadia Murad ahuman rights activist and survivor, delivers remarks (42733243785).jpg
 | roja_jidayikbûnê = 1993
 | cihê_jidayikbûnê = gundê Koço, Şingal
 | hevwelatî        = Iraqî
 | dîn              = Êzdîtî
 | xelat            = Nobel
}}
'''Nadiye Murad Besê Taha''', wekî '''Nadia Murad Basee Taha'''<ref>{{Jêder |sernav=Kopîkirina arşîvê |url=http://evronews.net/ku/%D9%86%D8%A7%D8%AF%D9%8A%D8%A7-%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%A7%D8%AF-%D8%AE%D9%87%E2%80%8C%D9%84%D8%A7%D8%AA%DB%8E-%D9%86%DB%86%D8%A8%D9%84-%D9%8A%DB%8E-%D8%A6%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D9%8A%DB%8E-%D9%88%D9%87/128232/ |tarîxa-gihiştinê=2021-07-17 |tarîxa-arşîvê=2018-10-07 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20181007015543/http://evronews.net/ku/%D9%86%D8%A7%D8%AF%D9%8A%D8%A7-%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%A7%D8%AF-%D8%AE%D9%87%E2%80%8C%D9%84%D8%A7%D8%AA%DB%8E-%D9%86%DB%86%D8%A8%D9%84-%D9%8A%DB%8E-%D8%A6%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D9%8A%DB%8E-%D9%88%D9%87/128232/ |rewşa-urlyê=mirî }}</ref> an bi tenê '''Nadia Murad''' jî tê naskirin (z. 1993 li gundê [[Koço, Şingal|Koço]], [[Şingal]], [[Başûrê Irakê]]), keçekê [[êzîdî]] ye. Piştî ku ji destê [[DAIŞ]]ê hate xilaskirin, ji wir û pê ve ji bo parastina mafên mirovan kar dike.<ref>{{Jêder-malper |url=https://en.m.wikipedia.org/wiki/Nadia_Murad |sernav=ji wikipediya Engilîzî }}</ref>

sentences:
{{Îtalîk sernav}}
'''Rêbera Rastnivîsînê''' pirtûka pêşîn a [[Komxebata Kurmancîyê]] ya [[Weqfa Mezopotamyayê]] ([[Amed]], [[Bakurê Kurdistanê]]) ye. Rêbera Rastnivîsînê di sala 2019an de derket û pêşniyara Weqfa Mezopoyamyayê ya standardkirina kurdiya kurmancî bi latînî ye<ref>http://infowelat.com/rebera-rastnivisine-hat-wesandin.html</ref>.

sentences: '''Şerê navxweyî yê Goktirkan''' di navbera 583 û 603-an de di [[Împeratoriya Goktirkan]] de şerê navxweyî bû, ku di encamê de împeratorî li [[Împeratoriya Goktirkan a rojava|rojava]] û [[Împeratoriya Goktirkan a rojhilat|rojhilat]] parçe bû. Piştî ku rêber mir û rojhilat û rojava ji bo cîgirekî cuda dixwazin, ji ber neyartiyê dest pê kir.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.youtube.com/watch?v=BChpoa_IuQs |sernav=Gokturk Empire - Nomadic Civilizations Documentary |nivîskar=Matt Hollis, Ilkin Gambar, Officially Devin, Nolan Karimov, András Szente-Dzsida |tarîx=31 çiriya pêşîn 2019 |xebat=Kings and Generals |weşanger=YouTube |roja-gihiştinê=6 çiriya paşîn 2019 }}</ref>

sentences:
{{Agahîdank hunermend
| nav                = Aramê Dîkran (Aramê Tîgran)
| navê_rastî         = Aram Melîkyan
| wêne               =
| sernavê_wêne       = Peykerê Aramê Tîgran li [[Farqîn]]ê, 2012
| paşbingeh          = solo_singer
| roja_jidayikbûnê   = {{Jidayikbûn|15|01|1934}}
| cihê_jidayikbûnê   = [[Qamişlo]]
| roja_mirinê        = {{Mirin|8|08|2009|15|01|1934|temen=erê}}
| cihê_mirinê        = [[Atîna]]
| cure               = Muzîka gel a kurdî
| pîşe               = Solîst
| amûr               = Cimbiş
}}
'''Aramê Dîkran''' (wekî '''Aramê Tîgran''' jî tê naskirin; navê wî yê [[ermenî]]: ''Aram Melîkyan''), [[hunermend]]ekî ku bi [[kurdî]] û [[ermenî]] distrî bû.

sentences: '''Govend''', '''Dîlan''', '''Hełperkê''', '''Hełperîn''', '''Çopî''', '''Çûpî''', '''Bazî''', '''Sema''', '''Şayî''' [[dans]]a zargotinekî an xwemalî ya kurdî ye.

sentences: '''Pûpa'''<ref>Zana Farqîn (2004). Ferhenga kurdî-tirkî. Enstîtuya Kurdî ya Stembolê.</ref>, '''popa'''{{Çavk}} (ji zimanê îtalî: ''poppa''), navê deryavaniyê yê [[qûna keştiyê]] ye.

sentences:
ên [[Amed]]ê ve hatine girtin.]]
'''Şelebala''' cureyekî masiyên Dîcleyê ye.
{{Kontrola otorîteyê}}
{{kurt}}
[[Kategorî:Masî]]

sentences: {{Agahîdank wargeh/wîkîdane|}}'''Nû Gîne''' an jî '''Gîneya Nû''' giraveke li bakurê [[Awistralya]] ye û li gorî rûerdê (785.753 km²) duyemîn girava herî mezin a cîhanê ye.<ref name="coğ1">{{Jêder-kitêb |sernav=Geography: Realms, Regions, and Concepts |tarîx=2020 |weşanger=Wiley |isbn=978-1119607410 }}</ref> Rojavaya giravê aîdî [[Îndonezya]]yê ye, û rojhilata wê dewleteke serbixwe ya bi navê [[Papua Gîneya Nû]] ye.<ref name="coğ1" />

sentences:
{{Agahîdanka giştî}}
'''Open Directory Project''' (ODP) projeyek ji bo çêkirina [[rêz]]a [[înternet]]ê ye. Navê din ê ODP "Komara WEB" e. Wateya navê vî bi kurdî '''Projeya Rêza Vekirî''' ye.

sentences: '''Aztek''' gelekî li navenda [[Meksîk]]ê dejiya bû. Navê paytexta wan [[Tenochtitlán]] bû.

sentences:
{{Agahîdank element
| direfş/nimre       = Cu
| wêne               = NatCopper.jpg
| wêne_sernav        =
| tîrbûn             = 8,92 g/cm³ (20 °C)
| giraniya_atomê     = 63,546 u
| nîveşkêla_atomê    = 135 (145) pm
| nîveşkêla_kovalansê = 132 pm
| nîveşkêla_Van_der_Waals = 140 pm
| rewş               =
| xala_helînê        = 1357,77 K (1084,62 °C)
| xala_kelînê        = 3200 K (2927 °C)
| kabikê_molî        = 7,11 · 10−6 m³/mol
| derenceya_bilindbûnê = 1, '''2'''
| oksîdên_xwe        = Cu2O, CuO
| elektronegatîfî    = 1,9 (Pauling-Skala)
}}
{{Wergerîne|en|bijartî=1|ziman2=es|ziman3=ja}}
'''Mis''' an '''sifir''' ({{Bi-la|cuprum}}) [[metal]]ek û [[element]]ek e. ''{{Ziman|la|Cuprum}}'' bi latînî tê maneya {{Bi-la|aes cyprium|wate=metala ji [[Kîpros]]ê}}. Ji ber ku li Kîprosê ({{Bi-grc|Κύπρος|Kúpros}}) bi zêdebûn sifir heye.
{{Kontrola otorîteyê}}

sentences: '''Sosîs''' (Kurdî: '''Zung'''; {{Bi-fr|saucisse}}) komekê berhemên ji [[goşt]] tên çêkirin re dibêjin. Goşt, biharbêhn ([[biharat]]), bi xavî yan pijandî distrên û bi wan loqleyan (roviyan) tije dikin.

sentences: '''Winterthur''', [[bajar]]ekî [[Swîsre]]yê ye. Nifusa winterthur 100.000 e.

sentences:
{{Wergerîne|en}}
{{Agahîdank welat2/wîkîdane}}
'''Komara Vanûatû''', welatek ku yek ji sê komên herî zêde ên [[grav]]anên [[Okyanûsa Pasîfîk]]ê pêk tê ye (''fr: Mélanésie''). Vanûatû 1 750 km li rojhilatê Awûstralyayê ye.

Paytexta Vanûatû '''[[Port-Vîla]]''' ye. Nifûsa Vanûatû 192 910 e û zimanê fermî; Bîşlamar, îngilîzî û
fransî ye. Vanûatû di sala 1980'an de ji [[Brîtanya]] û [[Fransa]]yê serxwebûniya xwe bi dest xistiye.

sentences:
{{Bêçavkanî}}
'''Ece Ayhan Çağlar''' (10 îlon 1931, [[Datça]], [[Tirkiye]] - 12 tîrmeh 2002, Îzmîr, Tirkiye), [[helbestvan]]ekî [[tirk]] bû. Pêşengekî helbesta [[Nûyê Duwem]] e.

sentences:
{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Ronshausen
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Hessen]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Hersfeld-Rotenburg]]
}}
'''Ronshausen''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Hersfeld-Rotenburg]] li [[Hessen]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

sentences:
{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Bentzin
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Mecklenburg-Vorpommern]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Vorpommern-Greifswald]]
}}
'''Bentzin''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Vorpommern-Greifswald]] li [[Mecklenburg-Vorpommern]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

sentences:
'''Çandîbûn''' (an jî '''Akulturasyon''') qesd pêvajoya ku ferdek têde helwest, bawerî, kirin an jî tevgerên bi çanda serdest re lihev adapte dike an jî digire ye. Di serî de [[civaknasî]] û [[psîkolojî|psîkolojiyê]] di zanistên civakî de ev têgîn tê bikaranîn.
Têgîna çandîbûn weke bi hev re herikîna rîtuwal û kirinên gelêrî, tercîhên xwarin û aktîvîteyan, kompozîsyona etnîk ya navkesî ya kesekî, nirx, nasnameya tê hîskirin û guherbarên rewşa koçberiyê (weke mînak, cihê ji dayikbûnê, rewşa nifş di nava civaka mêvandar, dirêjiya dema mayîna welatê mêvandar), û pêwîstiyan (huner û zext) pêk hatiye.
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Antropolojî]]
[[Kategorî:Lêkolînên çandî]]
[[Kategorî:Penaberî]]
[[Kategorî:Têkiliyên piranî û kêmaniyan]]

sentences:
{{DISPLAYTITLE:μTorrent}}
'''μTorrent''' yek ji bernameyen [[BitTorrent]] a populer ji bo [[Microsoft Windows]]ê ye. Gelek biçûk û bilez e.

sentences:
{{gelek pirsgirêk hene|
{{Gotarên ne standard}}
{{ne rind kurdî}}
{{bêçavkanî}}
}}
{{Agahîdank mirov/wîkîdane
}}
'''Mele Mihemedê Hekkarî''' di sala 1955an da li gundê [[Pîrosa]]/Pîrozayê, ku wî wextî girêdayî [[Hekarî|Hekariyê]] bû li danê havînê yê hatiye dinyayê. Ew, di maleka feqîr da yê jiyayî, deykubabêt wî gelek hej ehlê ‘îlmî û alima dikir, hêj ewî biçûk wî gelek diviya ku ew bixûnît, belê nexasma deyka wî hêj pitir hesdikir ku ew bixûnît; çunku deyka wî jinkeka gelek teqwa û dîndar bû.

sentences: [[Oset]] an [[alan]] yek ji komên etnîkiyên kêmjimarî li [[Bakûrê Kurdistanê]] ne. Osetî heya demeke boriya nêzîk de li çend gundan li Serheda bakûr rûdiniştin. Van salan dawîn de hemî barê metropolên Tirkiyeyê û [[Kurdistan]]ê kirine. Gundên Osetiyan li [[Qers]]ê, [[Milazgir]]ê, [[Mûş]]ê, [[Bedlîs]]ê û [[Xinûs]]ê bûn. Ew di sedsala 19'emîn de bi macirên çerkez ve ji qefqazyayê koçberê Kurdistanê bûne<ref>http://kurdica.com/News-sid-Osseten-531.html</ref>. Kurd ji wan re jî wekî hemî macirên ji qefqazyayê [[acem]] an jî [[tat]] dibêjin.

sentences:
{{Bêçavkanî}}
'''Kozmogonî''' yan jî '''çêbûna gerdûnê''', navê têgîn û an jî zanista di derbarê fezeyê û gerdûnê de ye. Teoriyên di derbar fezeyê, destpêk û fehmkirina wê de ye. Têgîn û teoriyên di derbarê afirîna fezeyê de têne ser ziman. Derka kozmogonî ji fra girêka kevn tê, κοσμογονία (an jî κοσμογενία), ji κόσμος, ''kosmos'', ango "dunya", û bêjîna kokî γί(γ)νομαι / γέγονα, "ya ku bûyî", "çêbûyî", "guharîna xwe" û hwd. Bi têgîna xwe ya taybet a di derbarê fezeyê de zanîn û [[stêrnasî]] de jî derka wê di koka têgîna ''afirandinê'' û ''pergale rojê'' de jî ye. Kozmogoniyê, divê ku mirov, wê û gerdûnnasî weke hevdû neyêne ser ziman. [[Gerdûnnasî]] jî derk û zanîna gerdûnê a derbarê koka wê de têne ser ziman.

sentences: '''Qûre''', amana ku tê de [[çay]] tê dem kirin, kelandin û pêşkêşkirin e. Heger binê wê de bo ava kelandinê parçeyek din jî hebe, bi hev re navê wê dibe '''çaydank'''. Li [[Kurdistana Bakur]] pirranî ji bo hemiyan dibêjin ''çaydank''.

sentences:
'''Cat Stevens''' an jî '''Yûsif Îslam''' (z. 21 tîrmeh 1948, [[London]]) nivîskar{{Çavk}}, stranbêj û îlahîbêjekî [[îngilîz]] e.
Di sala 1977an de dînê xwe guherand bû [[misilman]] û navê kir Yûsif Îslam.

sentences:
{{Wergerîne|sv|ziman2=fi|bijartî=1}}
'''Guyana''', ''(Co-operative Republic of Guyana)'', welatekî [[Emerîkaya Başûr]] e. Li Emerîkaya Başûr tenê ev welat koloniya [[Brîtanya]]yê bû û navê wî '''British Guiana''' bû. Bajarên mezin [[Linden]] (27 200 kes) û [[New Amsterdam]] (17 700 kes) in. Bi [[Brezîlya]], [[Venezuela]] û [[Sûrînam]] re cîran e.

sentences: '''Hêrs''' û qehir [[hest]]ekî derûnî yî mirov û giyanewerên din e.

sentences:
{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
| nav                           = <big>Orşelîm</big>
| navê rastî                    = {{Unbulleted list|{{Navê rastî|he|ירושלים|italics=off}}|{{Navê rastî|ar|القُدس|italics=off}}}}
| navê din                      =
| cîwarbûn                      =
| wêne                          =
| wêneya aso                    =
| wêne mezinahî                 =
| wêne sernav                   =
| wêne binnivîs                 = '''Ji serî çeperast''': Nêrîna asoya Orşelîmê ji bakurê [[Mar Elias Monastery|St. Elijah Monastery]], [[souq]] di [[Bajarê kevn (Orşelîm)|Bajarê kevn]], [[Mamilla Mall]], [[Knesset]], [[Qubeya rock]] serdestî [[Bajarê kevn (Orşelîm)|Bajarê kevn]], kelha (zanîn wek [[Birca Dawidê]]) û [[Sûrên Orşelîmê|Sûrên bajarê kevn]], û [[Sûrên Rojava]].
| wêneya ala                    = Flag of Jerusalem.svg
| ala mezinahî                  =
| ala binnivîs                  =
| wêneya nîşan                  = Emblem of Jerusalem.svg
| nîşan mezinahî                = 60px
| nîşan binnivîs                =
| wêneya mertal                 =
| bernavk                       = ''Ir ha-Kodesh'' (Bajarê Pîroz),
''Bayt al-Maqdis'' (Mala Pîrozî),
''Bait-ul-Muqaddas''<ref>{{Jêder-malper |url=https://books.google.com/books/about/Baitul_Muqaddas.html?id=Q08engEACAAJ&redir_esc=y, |sernav=Baitul Muqaddas |nivîskar= |tarîx=1 kanûna paşîn 2007 |weşanger=Book Home |via=Google Books }}</ref>
| etîmolojî                     =
| dirûşm                        =
| sirûd                         =
| wêneya nexşe                  =
| nexşe mezinahî                =
| nexşe sernav                  =
| nexşeya reptiye               = Îsraêl
| çespik etîketa hêl            =
| çespik etîket                 =
| binnivîsa çespik nexşe        = Nexşeya Cihan Îsraêl
| mezinayîya çespik nexşe       =
| çespik relief                 =
| nexşeya reptiye1              =
| çespik etîketa hêl1           =
| binnivîsa çespik nexşe1       =
| koordînat                     = {{Koord|31|47|N|35|13|E|region:IL|format=dms|display=inline,title}}
| teşeyê koordînatê             =
| dîmena koordînatê             = inline,title
| koordînata wikidata           = yes
| formata koordînatê            = dms
| awayê binebeş                 = Welat
| navê binebeş                  = [[Filistîn (herêm)]]
| awayê binebeş1                = Rêveberî
| navê binebeş1                 = {{ISR}}
| awayê binebeş2                = Îdîakirin
| navê binebeş2                 = [[Dewleta Filistînê|Filistîn]] û [[Îsraêl]]
| awayê binebeş3                = [[Navçeyên Îsraêlê|Navçe]]
| navê binebeş3                 = [[Navçeyên Orşelîmê]]
| awayê binebeş4                = [[Wîlayetên Filistînê|Wîlayet]]
| navê binebeş4                 = [[Wîlayetên Orşelîmê]]
| sernavê damezrandinê          = [[Gihon Spring]]
| dema damezrandinê             = 4500 BZ
| sernavê damezrandinê1         = [[Bajarê Dawidê]]
| dema damezrandinê1            = 1010 BZ
| sernavê damezrandinê2         = [[Sûrên Orşelîmê|Sûrên bajarê kevn]]
| dema damezrandinê2            = 1541
| sernavê damezrandinê3         = [[Şerê Orşelîmê]]
| dema damezrandinê3            = 18'ê Pûşperê 1948
| sernavê damezrandinê4         = [[Roja Orşelîmê|Jinûve Yekbûn]]
| dema damezrandinê4            = 7'ê Pûşperê 1967
| sernavê damezrandinê5         = [[Qanûna Orşelîmê]]
| dema damezrandinê5            = 30'ê Tîrmehê 1980
| sernavê damezrandinê6         =
| dema damezrandinê6            =
| sernavê damezrandinê7         =
| dema damezrandinê7            =
| teşeyê hikumetê               = [[Encûmena Şaredariya Hikûmetê|Encûmena Şaredariyê]]
| komîteya kargêriyê            = [[Şaredariya Orşelîmê]]
| partiya rêber                 =
| sernavê rêber                 = [[Şaredarê Orşelîmê|Şaredar]]
| navê rêber                    = [[Nir Barkat]]
| sernavê rêber1                = Şaredarê Filistînê
| navê rêber1                   = [[Zaki al-Ghul]]
| sernavê rêber2                =
| navê rêber2                   =
| sernavê rêber3                =
| navê rêber3                   =
| teşeyê demografîk1            = Etnîkî (2016)<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.jerusalem.muni.il/en/Visitors/Facts/Pages/default.aspx |sernav=Facts and Figures |nivîskar= |tarîx= |xebat=jerusalem.muni.il }}</ref>
| jêrenotên demografîk1         =
| sernav1 demografîk1           = [[Îsraêlê Cihû|Cihû]]
| sernav2 demografîk1           = [[Hemwelatiyên ereb ên Îsraêlê|Ereb]]
| agahi1 demografîk1            = 64%
| agahi2 demografîk1            = 35%
| pêşbendika yekbûn             = dunam
| rûerd mezintî                 =
| rûerd dunam                   = 125156
| rûerd welat km2               =
| ji sedî rûerd av              =
| jêrenotên rûerd bajarvanî     =
| jêrenotên rûerd gundewarî     =
| jêrenotên rûerd metro         =
| rûerd bajarvanî km2           =
| rûerd gundewarî km2           =
| rûerd metro dunam             = 652000
| nîşeyên rûerd                 =
| jêrenotên mezinahî            =
| jêrenotên bilindahî           =
| jêrenotên herî bilindahî      =
| jêrenotên nizmtir bilindahî   =
| dirêjahî km                   =
| firehî km                     =
| bilindahî m                   = 754
| xala bilindahî                =
| herî bilindahî m              =
| xala herî bilindahî           =
| herî bilindahî rêz            =
| nizmtir bilindahî m           =
| xala nizmtir bilindahî        =
| jêrenotên gelhe               =
| jêrenotên gelhe texmînkirin   =
| jêrenotên gelhe bajarvanî     =
| jêrenotên gelhe gundewarî     =
| jêrenotên gelhe metro         =
| gelhe                         =
| gelhe sal                     =
| gelhe bajarvanî               =
| gelhe gundewarî               =
| gelhe metro                   = 1,124,300<ref>{{Jêder-malper |sernav=LOCALITIES, POPULATION AND DENSITY PER SQ. KM., BY METROPOLITAN AREA(1) AND SELECTED LOCALITIES |url=http://www.cbs.gov.il/shnaton66/st02_25.pdf |weşanger=[[Israel Central Bureau of Statistics]] |tarîxa-gihiştinê=18 îlon 2016 }}</ref>
| gelhe tîrbûn                  = 6917.1
| gelhe tîrbûn bajarvanî km2    =
| gelhe tîrbûn gundewarî km2    =
| gelhe tîrbûn metro km2        =
| demonîm                       = orşelîmî, qudsî
| navçeya demjimêr              = +2
| utc offset                    = +3
| koda postayê                  = 9XXXXXX
| koda telefonê                 = +972-2
| temsîkê wesayîtê              =
| malper                        = [http://www.jerusalem.muni.il/en/Pages/default.aspx jerusalem.muni.il]
}}

sentences:
{{Bêçavkanî}}
{{Sernav bi îtalîk}}'''''Eldur Elsemîn fî şerhî Mem we Zîn''''' ({{bi-ar|الدر الثمين في شرح مم و زين|al-Durr al-thamin fi sharhi Mam wa Zin}}) navekî erebî ye ji şiroveya Mem û Zînê re, wateya vî navî: mirwariya bi nirx di şirove ya Mem û Zînê de. Wergera yekem a bi zimanê erebî ji [[Mem û Zîn]]ê re ji aliyê Dr [[Muhemmed Seîd Remezan el-Bûtî|Elbûtî]] ve di salên pênciyan de li [[Şam]]ê çap bû. Di wê wergerê de hinek kêmanî hebûn û ji ber [[sansûr]]ê pêşgotina Mem û Zînê ya derbarî milletperweriyê û pirsên felsefî û dînî ve nehate belavkirin. Lê wê wergera  [[Muhemmed Seîd Remezan el-Bûtî|Elbûtî]] roleke mezin lîst û bi saya wê çavên xwendevanên ereb di tevaya cîhana erebî de li çand û wêjeya kurdan vebû. el-Durr el-semîn ji aliyê nivîskarê kurd Jan Dost ve hatiye nivîsîn û sala 2006an li [[Dihok]]ê ji hêla [[Spîrêz]]ê ve, hate belavkirin. Li ser vê wergera Jan Dost a bi erebî rewşenbîrê ereb yê mezin û gorbuhuşt [[Hadî el-Elewî]] dibêje: "tu wergerên erebî ji Mem û Zîne re, nagihin wergera Jan Dost ku lêkolîneke berfireh û pêşgotineke dirêj jê re danîye û şiroveyên têrwate ji peyvên wê yên mijokî û sembolên wê re daniye ku destnîşanî pêkanîna Jan Dost ya çanda [[sofîzm]]ê dikin."

sentences: '''Pitiktî''', '''bebektî''', '''şîrmijkî''', '''zimanê berpêsîran''' ji bêje, ristina hevokan, axavtin, bi giştî ziman û cîhana pitikan, berşîran, dergûşan re tê gotin. Bi [[îngilîzî]] ''Baby Talk'' dibêjin.

sentences: '''Rîsaleya Biratîyê''' pirtûkekî [[Seîd Nûrsî]] ye. Ew li ser biratiyê ye.

sentences: '''Psîkoanalîz''' rêmaneke [[grekî]] ye û ji du gotinan pêk tê, ''psîko'' (giyanê mirov, rewan) û ''analîz'' (dewiyandin, dahûrandin).

sentences:
{{Agahîdank mirov
 | navê_rastî       = Brian Wilson Kernighan
 | roja_jidayikbûnê = 1942
 | cihê_jidayikbûnê = [[Toronto]], [[Kanada]]
 | malper           = [http://www.cs.princeton.edu/~bwk/ www.cs.princeton.edu]
}}

sentences:
{{Sernav bi îtalîk}}
'''''Tewarîxî cedîdî Kurdistan'''''<ref>https://islamansiklopedisi.org.tr/bayezidi-molla-mahmud</ref>, anku '''''Tewarîxa cedîd a Kurdistanê''''' (Dîroka nû ya Kurdistanê) yan jî '''''Kitabî tarîxî cedîdî Kurdistan''''', anku '''''Kitaba tarîxa cedîd a Kurdistanê''''' (Pirtûka dîroka nû ya Kurdistanê) pirtûkeke li ser [[Dîroka kurd û Kurdistanê|dîroka kurdan]] ku ji aliyê [[Mele Mehmûdê Bazîdî]] ve hatiye nivîsandin. Ev pirtûk '''wenda ye.''' Hete niha gelek hewil hatiye dayîn, lê ew '''bêyî netîce mane.''' Li gor ew agahdariyên ji aliyê [[Auguste Jaba|Aleksander Jaba]] ve hatine dayîn, ew pêşgotina ku ji aliyê Mele Mehmûdê Bazîdî ve ji pirtûkê re hatiye nivîsandin û A. Jaba ew wergerandiye [[zimanê fransî]] û heta niha hatiye parastin û gelek kesên din ku di derbarê vê pirtûkê de nivîsandine.<ref>https://www.rudaw.net/turkish/culture/10122019</ref>

sentences: '''Surrealîzm''' an '''surrealî''' an jî bi kurdî '''dererastîtî''', bizaveke hunerî ye.

sentences: {{Ev gotar|li ser [[serpoş]]ê ye. Ji bo peyva [[dîn]]î li '''[[Xwedê|Xuda]]''' binêre.}}

sentences: '''Pirteqal''' fêkîkî ji malbata Rutacae ye û cûrê herî naskirî ''Citrus'' × ''sinensis'' e.<ref name="USDA">{{Jêder-malper |url=http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=CISI3 |sernav=Citrus ×sinensis (L.) Osbeck (pro sp.) (maxima × reticulata) sweet orange |xebat=Plants.USDA.gov |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20110512023634/http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=CISI3 |roja-arşîvê=12 gulan 2011 |rewşa-urlyê=mirî }}</ref> Pirteqalên pêşî ji heremên başûrê Çînê, bakur-rojhilatê Hindistanê û Burmayê hatin.<ref>{{Jêder-kitêb |url=https://hort.purdue.edu/newcrop/morton/orange.html |sernav=Fruits of Warm Climates |paşnav=Morton |pêşnav=Julia F. |sal=1987 |rr=134–142 }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |url=https://books.google.com/books?id=dslaDwAAQBAJ&pg=PA17 |sernav=The Genus Citrus |paşnav1=Talon |pêşnav1=Manuel |paşnav2=Caruso |pêşnav2=Marco |paşnav3=Gmitter Jr. |pêşnav3=Fred G. |weşanger=Woodhead Publishing |sal=2020 |isbn=9780128122174 |rûpel=17 }}</ref>

sentences:
{{Agahîdank navçe
 | Nav                = Navçeya Cimniyê
 | Navê_din           =
 | Navê_fermî         = Üzümlü
 | Wêne               =
 | Wêne_sernav        =
 | Welat              = [[Bakurê Kurdistanê]]   <!--- KARGÊRIYÎ -------------->
 | Dûgel              = [[Tirkiye]]
 | Parêzgeh           = [[Ezirgan (parêzgeh)|Ezirgan]]
 | Serbajar           = Cimnî
 | Qeymeqam           =
 | Hejmara_nahiyan    =  <!--- BINEBEŞ ---------------->
 | Hejmara_bajarokan  = 4
 | Hejmara_taxan      =
 | Hejmara_gundan     = 23
 | Hejmara_mezran     =
 | Gelhê_navçeyê      = 15.960<ref>[http://report.tuik.gov.tr/reports/rwservlet?adnksdb2=&report=idari_yapi_09sonrasi.RDF&p_il1=24&p_yil=2009&p_dil=1&desformat=html&ENVID=nufus2000db2Env tuik, 2009]</ref>   <!--- GELHE û ERDNÎGAR ------->
 | Gelhê_navçeyê_sal  = [[2009]]
 | Gelhê_bajaran      =
 | Gelhê_gundan       =
 | Rûerd_navçe        = 410
 | Berbelavî_navçe    = 38,9
 | Gelhe_serbajar     = 8.288  <!--- BAJARÊ NAVENDÎ --------->
 | Gelhê_serbajarê_sal= [[2008]]
 | Rûerd_serbajar     =
 | Bilindayî_serbajar = 1.435
 | Koda_postayê       = 24150
 | Koda_telefonê      = (+90) 446
 | nexşeya_cihan      = Tirkiye
 | koordînat          = {{Koord|39|42|36|N|39|42|3|E|display=inline, title}}
}}
'''Cimnî''' an jî '''Cîmîn''', ({{bi-tr|Üzümlü}}) yek ji navçeyên [[Ezirgan]]ê ye. Gorî hejmartinên sala [[2000]] hejmara niştecihan bi tevî gundan 32.000 e. 24 gundê navçeyê hene.

sentences:
{{Agahîdank mirov/wîkîdane
|çînaser=zanyar
 | nav              = Marie Curie
 | wêne = Marie Curie (Nobel-Chem).jpg
 | sernavê_wêne      = Curie di sala 1911an de
 | şanenav = Marie_Curie_Skłodowska_Signature_Polish.jpg
 | roja_jidayikbûnê = {{dîrok|7|11|1867}}
 | cihê_jidayikbûnê = [[Warşova]], [[Polonya]]
 | roja_mirinê      = {{mirin|4|7|1934|7|11|1867|temen=erê}}
 | cihê_mirinê      = [[Sancellemoz]] ([[Fransa]])
 | hevwelatî        = [[Fransa]]
 | netewe         = Polon
 | destûrname       = Faculté des sciences de Paris
 | pîşe             = [[Fizîk]]nas û [[kîmya]]ger
 | xelat            = [[Xelata Nobel a fîzîkê]], [[1903]]
Madalyayê Davy, 1903
Madalyayê Matteucci, 1904
[[Xelata Nobel a kîmyayê]], [[1911]]
 }}

sentences: {{Agahîdank lîstikvan (futbol)/wîkîdane|wêne=|sernavê_wêne=Jesús Castillo 2021}}

sentences:
{{Agahîdank komên etnîkî
 | kom      = Kildaniyên Katolîk <br> <ref>"ܣܝܡܝܕܐ ܕܬܠܬܐ ܟܗܢܐ ܓܘ ܡܕܝܢܿܬܐ ܕܥܢܟܒ̣ܐ ܕܐܪܩ, https://urmi.org/syriac/threepriests.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201111065849/https://urmi.org/syriac/threepriests.htm |date=2020-11-11 }}" (bi suryanî).</ref>ܟܲܠܕܵܝܵܐ ܩܲܬܘܿܠܝܼܩܵܝܵܐ

sentences:
{{çavlêgerandin}}
{{Agahîdank jînenîgarî2}}
'''Hermann Hesse''' ({{IPA-de |ˈhɛʁman ˈhɛsə|lang|De-Hermann Hesse.ogg}}; jdb. 2ê tîrmeha 1877an - 9ê tebaxa 1962an) helbestvan, romannivîs û nîgarvanekî alman-swîsrî bû. Di sala 1946an de [[Xelata Nobelê ya Wêjeyê]] stendiye.

sentences:
{{Agahîdank bajar|...|reng_sernivîs_hindur=|reng_sernivîs_nivîs=|reng_beş_hindur=|reng_beş_nivîs=|sernavê_şablonê=<!-- Bin şablonê girêdan derdikevî -->
<!----------------------->|nav=|navê_din=|navê_fermî=|mertal=|al=|nexşeya_cihan=<!-- Nexşeya cihan ser înfoboksê derdikevî -->|nexşeya_cihan_bin=<!-- Nexşeya cihan bin înfoboksê derdikevî -->|nc_relief=erê <!-- "Nexşeya topografî" derdikeve -->|nc_firehî=<!-- Li vir "px" natê nivîsandin!! -->|koordînat=|damezrandin=<!------- Kargêrî ------->|welat=|dûgel=|kargêrî_sernav=|kargêrî=|kargêrî2_sernav=|kargêrî2=|kargêrî3_sernav=|kargêrî3=|kargêrî7_sernav=|kargêrî7=|herêm=|parêzgeh=|şaristan=<!-- Îran -->|bexş=|navçe=|nahiye=|gundistan=<!-- Îran -->|serbajar=|parêzgar=|şaredar=<!------- Demografî ----->|navê_nîştecihan=|gelhe=|gelhe_sal=|gelhe_çavkanî=|berbelavî=|gelhe1_sernav=|gelhe1=|gelhe1_sal=|gelhe2_sernav=|gelhe2=|gelhe2_sal=|gelhe3_sernav=|gelhe3=|gelhe3_sal=<!------- Erdnîgarî ----->|rûerd=|rûerd1_sernav=|rûerd1=|rûerd2_sernav=|rûerd2=|rûerd3_sernav=|rûerd3=|bilindayî=|dem=<!------- Agahiyên din -->|koda_postayê=|koda_telefonê=|malper=<!------- Nexşe --------->|nexşeSer=|nexşeSer_firehî=|nexşeSer_sernav=|nexşe=Japan location map with side map of the Ryukyu Islands.svg|nexşe_firehî=|nexşe_sernav=|nexşe2=|nexşe2_firehî=|nexşe2_sernav=<!------- Wêne ---------->|wêneSer=|wêneSer_firehî=|wêneSer_sernav=|wêne=|wêne_firehî=|wêne_sernav=|wêne2=|wêne2_firehî=|wêne2_sernav=}}

sentences:
{{Bêçavkanî}}
'''Wêjeya Devkî''' perçeyek ji jiyana me ye, ji [[şîret|şîretên]] ku li me dihatin kirin heta [[nifir]]an, ji [[stranên paleyiyê]] heta [[stranên şeran]], ji [[çîrok|çîrokên]] şevan heta [[serhatî|serhatiyên]] diwanan her yek ji wan beşek ji vê mijarê ne. Lê ev bi navê [[zargotin|zargotinê]] tenê nikare were binav kirin, ji ber ku bi awa û navgînên xwe ve, ev mijar pir kompleks e em navê edeb ango wêjeya devkî lê dikin.

sentences:
{| width="40%" border="2" cellspacing="0" cellpadding="4" rules="all" class="hintergrundfarbe1 rahmenfarbe1" style="float:right; clear:right; margin:1em 0 1em 1em; border-style: solid; border-width: 1px; border-collapse:collapse; font-size:95%; empty-cells:show; "
|- style="background-color:#ffdead;"
! colspan="2" | Şeklê wê
|- style="background-color:#ffffff;"
| colspan="2" align="center" |
|- style="background-color:#ffdead;"
! colspan="2" | Bi tevayî
|-
| Nav || Pentan
|-
| Navên din || Amylhydrîd
|-
| [[Direfş]] || C5H12
|- style="background-color:#ffdead;"
! colspan="2" | Sincî
|-
| [[Mol]] || 72,1473 <math> \frac {g}{mol}</math>
|-
| [[Tîrbûn]] || 0,63 <math> \frac {g}{cm^3}</math>
|-
| Rewşa di germiya odê de || ron
|-
| [[Xala helînê]] || -129 [[Grad Selzîyus|°C]]
|-
| [[Xala kelînê]] || 36 °C
|- style="background-color:#FFDEAD;"
! colspan="2" | [[Nîşanên xeterê]]
|-
| colspan="2" align="center" |
|-
| colspan="2" align="center"|'''F+''', '''Xn''', '''N'''
|}
'''Pentan''' ron e û vê reng e. Pentan [[alkan]]ek e, direfşê xwe C5H12 e.

sentences:
{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Alt Meteln
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Mecklenburg-Vorpommern]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Nordwestmecklenburg]]
}}
'''Alt Meteln''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Nordwestmecklenburg]] li [[Mecklenburg-Vorpommern]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

sentences:
{{Agahîdank wargeh/wîkîdane|wargeh=[[Bajar]]| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr}}
'''Blaubeuren''', bajarokekî [[Almanya]]yê ye û yek ji bajarên herêma [[Baden-Württemberg]]ê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

sentences:
{{kêm}}
"''''roja destûrabingihîn''''" û an jî weke ku li norwêcê pirr tê ser ziman "syttinde mai" (hifdihê gûlanê), roja ku têde destûrabingihîn ya [[Norwêc]]ê hatiya çêkirin a. Roja "hifdihê gûlanê", weke "[[Roja netewî]]" jî tê ser ziman. Di sale 1814´an di 17 gûlanê de, di pêşawanîya [[Henrik Wergeland]] de, li navçeya Norwecê [[Eidsvoll]]lev di [[Civîn]] û bi hev re, yên ku lev gihiştina hevdû û lev civîna, di têgihiştinekê de digihina hevdû. Di sale 1836´an de li ser herêkirin û care pêşî ku ev roja weke roja netewî li Norwêcê hat pîroz kirin, êdî weke rojeka netewî, heta roja me, ew pîrozkirina wê, destpêka wê bê destpêkirin. Piştre, êdî hin bi hin, li gelemperîya norwêcê, bidest pîrozkirina wê têkirin. Roja "hifdihê gûlanê", weke "[[Roja Zarokan]]" jî tê dîtin û bi navkirin. Her sal, ku ev roj, pîrozbahîyên wê destpê dikin, wê bi meşeka zarokên dibistanê re destpêka pîrozbahîyan were destpêkirin. Wê rojê de, her malên Norwecî, ala norwêcê li ser paçê sor xaç heya, wê pêve were dalaqandin. [[Jin]], [[Zarok]], [[Mêr]], kal wê cilên netewî ku Norwêcî jê re "[[Bunad]]" tê gotin, wê li xwe bikin. Ev cil, hem yên ku herkesek li xwe dike, bi teybetî tên çêkirin û li xwe dikin. Her malên norwêcî, berî rojê bi rojekê re dimalên xwe paqijiyê dikin û xwarinên taybet bi pasta û tiştên wilo çê dikin û dixwûn. [[Pîrozbahî]], wê li herderî ku destpêkirin, wê bi [[Sîrûda Netewî]] ya norwêcê ya ku navê wê "herê, em hêzê dikin(Navê sîrûdê bi norwêcî:ja, vi elsker dette landet)" re wê dest pê bikin.
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Norwêc]]

sentences:
{{Agahîdank mirov
| nav                = Seyîd Riza
| bernav             = Lacê Baboyî
| wêne               =
| sernavê_wêne       = Seyîd Riza
| roja_jidayikbûnê   = 1862
| cihê_jidayikbûnê   = Gundê [[Lirtîk]], [[Dêrsim]]
| roja_mirinê        = {{Mirin|15|11|1937|01|01|1862|temen=erê}}
| mezheb             = [[Elewîtî]]
| malbat             = [[Şêx Hesenan]]
| hevwelatî          =
| perwerde           =
| pîşe               =
| salên_çalak        =
| xebat              = Serhildana Dersimê
| cihê_mirinê        = [[Xarpêt]]
| sedema_mirinê      = Ji aliyê dewleta Tirk ve hatiye dardekirin
| netewe             =
| hevjîn             = Anî Xatûn
| bav                = Seyîd Îbrahîm (bernav: ''Babo'')
| zarok              = {{Indented plainlist|
* Şêx Hesen (lawkê herî gir; m. 17.08.1937)
* Bira  Îbrahîm (''Bira'')
* Resik Huseyîn (lawkê herî piçûk; m. 15.11.1937)
* Leyla Ağlar (1918 – 15.07.2015 li Sêxangê, [[Mamekî]])<ref>[http://anfkurdi.com/kurdistan/keca-seyid-riza-leyla-aglar-wefat-kir ANF: Keça Seyîd Riza Leyla Aglar wefat kir]</ref>}}
}}
'''Seyîd Riza''' (jdb. 1862 li gundê [[Lirtîk]]a [[Pilûr]]ê, herêma [[Dêrsim]] − m. [[15ê çiriya paşîn]]<ref>M. Kalman (1995) Belge ve taniklariyla Dersim Direnişleri. Nûjen, Stembol; Cumhuriyet, 16.11.1937: "Seyid Riza ile 6 avenesi dün idam edildiler."</ref> a 1937 li [[Xarpêt]]ê) yek ji pêşengên [[serhildana Dêrsimê]] bû.

sentences:
{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Sukow
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Mecklenburg-Vorpommern]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Ludwigslust-Parchim]]
}}
'''Sukow''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Ludwigslust-Parchim]] li [[Mecklenburg-Vorpommern]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

sentences: '''Cahîdo''', [[dengbêj]]ekî kurd e, di sala 1960’an de li [[Mûş]]ê, li gundê [[Orgînos]]ê ji dayîk bûye. Dibistana seretayî xelas kiriye. Ji [[Sason]]ê hatine li Mûşê bi cihûwar bûne. Ji donzdeh saliya xwe û virde ye distrê. Zewicandî ye û deh zarokên wi hene. Li Orgînosê dijî.

sentences:
{{ev gotar|li ser dewleta Awistralya ye. Ji bo wateyên din a "Awistralya", li [[Awistralya (cudakirin)]] binihêre.}}
{{Agahîdank welat
| nav                = ''Commonwealth of Australia''
| navê_fermî         =
| navê_kurdî         = Awistralya (Ostralya)
| al                 = Flag of Australia.svg
| girêdana_alê       = Ala Awistralyayê
| nîşan              = Coat of Arms of Australia.svg
| girêdana_nîşanê    = Arma Awistralyayê
| dirûşm             =
| sirûda_netewî      = [[Advance Australia Fair]]
| cîh                = AUS orthographic.svg
| cîh_sernav         =
| zimanên_fermî      = [[Îngilîzî]]
| zimanên_tev        =
| paytext            = [[Kanberra]]
| koordînat_paytext  = {{Koord|35|15|S|149|08|E|type:country}}
| bajarê_mezin       = [[Sydney]]
| sîstema_siyasî     = [[Keyaniya makezagonî]]
| serok_cure         = Key
| serok_nav          = [[Charles III]]
| serok_cure1        = Serokwezîr
| serok_nav1         = [[Anthony Albanese]]
| serok_cure2        =
| serok_nav2         =
| rûerd              = 7.686.850
| av                 = 1
| gelhe              = 22 607 571
| gelhe_sal          = [[2011]]
| berbelavî          = 2,1
| serxwebûn          = [[1ê kanûna paşîn]] [[1901]]
| TBH_giştî          =
| TBH/kes            =
| TBH_sal            =
| dirav              = Dolarê awistralyayî (AUD)
| dem                = UTC+8 hetanî +11½
| nîşana_înternetê   = .au
| koda_telefonê      = +61
| nexşe              = As-map.png
| nexşe_sernav       = Nexşeya Awistralyayê
}}
'''Awistralya''', '''Ostralya''' ({{Ziman-en|Commonwealth of Australia}}) [[welat]] û [[parzemîn]]ek<nowiki/>e dikeve [[başûrê rojava]]yê cîhanê. Ev [[erdzemîn]]a cîhanê di nava [[okyanûs]]an de ye. û bejahiya wê para bêhtir [[girav]]ek e.

sentences: '''Tomte''' (bi [[swêdî]] [ˈtɔ̀mːtɛ] tê xwendin) yan jî '''nisse''' (li Norwêc û Danîmarkayê [ˈnìsːɛ] dixwînin) yan '''tomtenisse''' yan jî bi [[fînî]] ''[[Haltija|tonttu]]'' (li [[Finlandiya]]yê) di folklora skandînavî de afirandîyekî efsanewî (cûreyê cînekî skandînavî) ye. Di baweriya kevn de, tomte, bi taybetî bi şevan , parastvanê mal û malbata cotkaran e.

sentences: '''Bîşî''' cureyekê [[nan]] û xwarinan e. Hevîrê ku di nava rûn de tê pijandin e. Li gelek deverên [[Bakurê Kurdistanê]] tê xwarin lê bi navên cuda tên navkirin.

sentences: '''Quintus Horatius Flaccus''' ([[8ê kanûna pêşîn]] B.Z. 65<ref>''The year is given in Odes 3.21.1 ("Consule Manlio"), the month in Epistles 1.20.27, the day in Suetonius' biography Vita (R. Nisbet, Horace: life and chronology, 7)''</ref> - [[27ê çiriya paşîn]] B.Z. 8<ref name=":0">''Brill's Companion to Horace'', edited by Hans-Christian Günther, Brill, 2012, p.7, Google Book</ref>), helbestvanê [[romayî]] yê herî girîng ê serdema [[Augustus]] e.

sentences:
{{Taxobox
| name = Ebûr
| status = LC
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = <ref name=IUCN2012>{{IUCN|id=106008368 |title=''Passer hispaniolensis'' |assessors=[[BirdLife International]] |version=2012.1 |year=2012 |accessdate=16 July 2012}}</ref>
| image = Passer Hispaniolensis Male.JPG
| image_width = 300px
| image_caption = Nêr
| regnum = [[Animal]]ia
| phylum = [[Chordata]]
| classis = [[Aves]]
| ordo = [[Passeriformes]]
| subordo = [[Passeri]]
| familia = [[Çivîk|Passeridae]]
| genus = ''[[Passer]]''
| species = '''''P. hispaniolensis'''''
| binomial = ''Passer hispaniolensis''
| binomial_authority = ([[Coenraad Jacob Temminck|Temminck]], 1820)
| range_map=
| range_map_caption =
| synonyms =}}
'''Ebûr''', '''çivîka Spanyayê''' yan '''çûkê koçerî''' (navê latînî: ''Passer hispaniolensis''; navê îngilîzî: ''Spanish sparrow''), cureyekî [[Çivîka rast|çivîkên Cîhanê Kevn]] (''Passer'') an beytikan e.

sentences:
{{Agahîdank mirov/wîkîdane
| sernavê_wêne       = 1910
| çînaser            = zanyar
}}

sentences: '''Hestîbûn''' an jî '''çêbûna hestî''' (bi înglîzî: ''Ossification'')

sentences:
{{Taxobox
| image = Wheat_leaf_rust_on_wheat.jpg
| name = ''Puccinia''
| regnum = [[Fungi]]
| phylum = [[Basidiomycota]]
| classis = [[Urediniomycetes]]
| subclassis = [[Incertae sedis]]
| ordo = [[Uredinales]]
| familia = [[Pucciniaceae]]
| genus = '''''Puccinia'''''
| subdivision_ranks = Species
| subdivision =

sentences:
{{kêm}}
'''Xewend''' qebîleke li [[Enqere]]/[[Haymana]]ê ye, bi devokekê [[Lekî]] bi navê [[Şêx bizinkî]] diaxivin.
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Şêxbizinî]]

sentences:
{{Agahîdank welat2
| wêneyê ala         = Flag of Scotland.svg
| awayê rêveberiyê   = {{Unbulleted list|[[Keyaniya makezagonî]]|[[Demokrasiya parlamenê]]}}
| navê rêber1        = [[Elizabeth II]]
| sernav rêber1      = [[Keybanû]]
| rûerd km2          = 77925
| gelhe texmînkirin  = 5.463.300<ref>{{Jêder-malper |sernav=Population estimates for the UK, England and Wales, Scotland and Northern Ireland – Office for National Statistics |url=https://www.ons.gov.uk/peoplepopulationandcommunity/populationandmigration/populationestimates/bulletins/annualmidyearpopulationestimates/mid2019estimates |malper=www.ons.gov.uk }}</ref>
| gelhe texmînkirin sal = 2019
| gelhe giştî sal    = 2011
| gelhe giştî        = 5.295.403<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.ons.gov.uk/census/2011census/2011ukcensuses |sernav=2011 UK censuses - Office for National Statistics |malper=www.ons.gov.uk |tarîxa-gihiştinê=2021-03-16 }}</ref>
| gelhe tîrbûn km2   = 70<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.nrscotland.gov.uk/statistics-and-data/statistics/statistics-by-theme/population/population-estimates/mid-year-population-estimates/mid-2019 |sernav=Mid-2019 Population Estimates Scotland |tarîx=2013-05-31 |malper=National Records of Scotland |ziman=en |tarîxa-gihiştinê=2021-03-16 |tarîxa-arşîvê=2021-03-16 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20210316092205/https://www.nrscotland.gov.uk/statistics-and-data/statistics/statistics-by-theme/population/population-estimates/mid-year-population-estimates/mid-2019 |rewşa-urlyê=mirî }}</ref>
| iso3166kod         = GB-SCO
| koda telefonê      = +44
| konvansiyonel navê dirêj = Skotlenda
| wêneyê mertal      = Royal Arms of the Kingdom of Scotland.svg
| wêneyê nexşe       = Scotland in the UK and Europe.svg
| wêneyê nexşe2      =
| demonîm            = Skotî
({{ziman-en|Scots, Scottish}})
| paytext            = [[Edinburgh]]
{{Koord|55|56|58|N|3|9|37|W|display=inline, title}}
| bajarê mezin       = [[Glasgow]]
{{Koord|55|51|39|N|4|15|5|W|display=inline, title}}
| zimanên fermî      = [[Zimanê inglîzî|Inglîzî]], [[Zimanê skotî|skotî]],
[[Zimanê skotiya gaelî|skotiya gaelî]]
| nav                = ''Scotland''

| hatûçûn            = çep
| dirav              = [[Sterling]]
| dirav kod          = GBP
| demjimêr           = UTC
| demjimêr DST       = +1 seet
| utc offset DST     = +1
| sernav rêber2      = [[Serokwezîr]]
| navê rêber2        = [[Nicola Sturgeon]]
}}
'''Skotlenda''' an '''Skoçya''' an jî '''Skotistan''' ({{ziman-en|Scotland}}; {{ziman-sco|Scotland}}; {{bi-gd|Alba}}), yek ji çar [[welat]]ên bingehîn ên [[Keyaniya Yekbûyî]] e. Paytexta Skotlendayê [[Edinburgh]] e û bajarê herî mezin [[Glasgow]] e.

sentences:
{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Garzau-Garzin
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Brandenburg]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Märkisch-Oderland]]
}}
'''Garzau-Garzin''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Märkisch-Oderland]] li [[Brandenburg]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

sentences: '''Commodus''' (31 Gelawej 161 – 31 kanûna pêşîn 192) ji sala 177 heta mirina bavê xwe (Marcus Aurelius ku sala 180 de mir), wekî bavê xwe împaratora romayê bu. Piştê mirinê [[Marcus Aurelius]] Commodus tenê  împaratora Romayê bu. Bi destpêkê dewrê hûkmê wî va tê hesibandin ku [[Aştiyê Romayê]];bi navê [[Pax Romana]] tê nasîn, xilas buye.

sentences: '''[[Şêladizê]]''', [[komelgeh]]eke [[wilayet]]a [[Dihok]]ê ([[Badînan]], [[Başûrê Kurdistanê]]) ye ku di sala 1977an de hatiye avakirin. Di sala 1998an de hijmara şêniyên komelgehê gihaye 13.700 kesan<ref>Gareth R.V. Stensfield (2003). Iraqi Kurdistan: Political development and emergent democracy. RoutledgeCurzon, London.</ref>.

sentences:
{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Hoppegarten
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Brandenburg]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Märkisch-Oderland]]
}}
'''Hoppegarten''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Märkisch-Oderland]] li [[Brandenburg]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

sentences: '''Amûrên muzîkê''', [[sazamûr]], [[înstrument]] an jî [[enstrument]] ev tişt û amrazên ku mirov ji bo çêkirina [[muzîk]]ê bi kar tîne. Amûrên muzîkê bi vî awayî tên dabeşandin: [[amûrên jîdar]] an [[amûrên têldar]]; [[amûrên tûşdar]]; [[amûrên bayî]] an [[amûrên fûyî]]; [[amûrên lêdanê]] û [[amûrên elektrîk]] an [[amûrên elektronîk]].

sentences: '''Talişistan''' yan '''Tolişistan'''{{Çavkanî hewce ye|tarîx=nîsan 2024}} navê welatê [[taliş]]an e. Talişistan di nava [[Azerbaycan]] û [[Îran]]ê de hatiye parçe kirin û li ser [[Deryaya Xezer|Zeryaya Xezerî]] ye. Paytexa herêmê [[Lenkeran]] e.

sentences:
'''Komjiyanî''', ''Biomass'', ev barê hişka hemû [[zîndewer]]ên, di nav nimûnekî taybet, di xelkekê de yan jî nav rûberê da.
{{Kontrola otorîteyê}}
{{Kurt}}
[[Kategorî:Biyolojî]]

sentences:
{{Reng box|#008800|Kesk|White|border=grey}}
 | stadyum        = LFF stadionas
 | zerengî        = 5.400
 | şampiyona      = [[A lyga]]
 | darayîvan      =
 | serok          = [[Vilma Venslovaitienė]]
 | rahêner        = Vladimir Čeburin
 | malper         = [http://www.fkzalgiris.lt zalgiris.lt]
<!-- Xelat ---->
 | xelat_neteweyî =
 | xelat_navneteweyî =

sentences:
{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Retzstadt
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]
''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Bavyera]]
|awayê binebeş3=[[Regierungsbezirk|Navçeya îdarî]]
''({{biçûk|Regierungsbezirk}})''
|navê binebeş3=[[Frankonyaya Jêrîn]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Main-Spessart]]
}}
'''Retzstadt''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Main-Spessart]] li herêma [[Bavyera]] ya [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

sentences:
{{Bêçavkanî}}
'''Muzîknasî''' an '''muzîkolojî''' çiqila zanistê ye ku li [[Muzîk]]ê ye.

sentences:
{{Agahîdank mirov/wîkîdane
| wêne               =
| çînaser            = zanyar
}}

sentences: '''Tirbeya Hesen Beg a Xoşebê''', yek ji tirbeyên dîrokî yên Wanê ye.

sentences:
{{Agahîdank jînenîgarî2
| wêne               =
| sernavê_wêne       =
| roja_jidayikbûnê   = sala 1920
| cihê_jidayikbûnê   = [[Çetel]]a [[Farqîn]]ê (Bakurê Kurdistanê)
| roja_mirinê        = {{Mirin|1|3|2008|1|1|1920|temen=erê}}
| cihê_mirinê        =
| netewe             = {{ala|Kurdistan}}
| perwerde           =
| pîşe               = Dengbêj
| salên_çalak        =
}}
'''Xelîlê Berfê''' (jdb. [[1920]] li gundê [[Çetel]]a [[Farqîn]]ê, [[Bakurê Kurdistanê]] - m. adar [[2008]] li [[Almanya]]) yek ji dengbêjên gelek hezkirî bû. Di awayê strandina dengbêjiya [[Şengal]] û [[Serhed]]ê de distra.

sentences:
{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|wargeh= [[Regierungsbezirk]]
|nav=Stuttgart
}}

sentences:
{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|wdneyîne=Beşa îdarî
|nav=Otting
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]
|navê binebeş2 = [[Bavyera]]
|awayê binebeş3 = [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş3 = [[Donau-Ries]]
}}
'''Otting''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Donau-Ries]] li herêma [[Bavyera]] ya [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

sentences: : ''[[The Signing of Peace in the Hall of Mirrors]].Navîş''andina peymanê di galeriya neynikên Qesra Versayê di sala 1919an de.]]

sentences:
{| border="2" cellspacing="0" cellpadding="4" rules="all" class="hintergrundfarbe1 rahmenfarbe1" style="width:300px; float:right; clear:right; margin:1em 0 1em 1em; border-style: solid; border-width: 1px; border-collapse:collapse; font-size:95%; empty-cells:show; "
|- style="background-color:#ffdead;"
! colspan="2" | Şêwe
|- style="background-color:#ffffff;"
| colspan="2" align="center" |
|- style="background-color:#ffdead;"
! colspan="2" | Agahiyên gelemper
|-
| Nav || Tirşeya glutamî
|-
| Navên din || Asîda glutamî
|-
| [[Direfş]] || C5H9NO4
|- style="background-color:#ffdead;"
! colspan="2" | Taybetmendî
|-
| [[Baristeya molekulî]] ||  147,13 g·mol−1
|-
| [[tîrbûn]] || 1,54 g·cm−3
|-
| [[Xala helînê]] ||  160 [[Grad Selziyus|°C]]
|}
'''Tirşeya glutamî''' an '''asîda glutamî''' [[tirşeya amînî|tirşeyek amînî]] ye.
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Biyokîmya]]
[[Kategorî:Amîno asîd]]

sentences: '''Mol;''' pêzeyê ku qasî [[hêjmara avogadro]]yê(6,0221415 · 1023) [[atom]] an jî [[molekul]] dihêwirînêra tê qotin.

sentences:
{{Agahîdanka giştî
| ziman            = Kurdî û bi gelek zimanên din
}}

sentences: '''Çanda Biradostî'''<ref>http://www.academia.edu/2380062/The_Baradostian_sequence_of_Yafteh_cave._A_typo-technological_lithic_analysis_based_on_the_Hole_and_Flannery_collection</ref><ref>http://healthtopical.com/nutrition-2/nutrition-2-4573.html{{Mirin girêdan|bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes |tarîx=kanûna paşîn 2021 }}</ref><ref>{{Jêder |sernav=Kopîkirina arşîvê |url=http://www.archaeologywordsmith.com/lookup.php?category=&where=headword&terms=Baradostian |roja-gihiştinê=2013-04-04 |roja-arşîvê=2012-09-23 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20120923005504/http://www.archaeologywordsmith.com/lookup.php?category=&where=headword&terms=Baradostian |rewşa-urlyê=mirî }}</ref><ref>http://cat.inist.fr/?aModele=afficheN&cpsidt=16364825{{Mirin girêdan|bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes |tarîx=kanûna paşîn 2021 }}</ref><ref>http://www2.ulg.ac.be/prehist/colloque/Resume/Shidrang.pdf{{Mirin girêdan|bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes |tarîx=kanûna paşîn 2021 }}</ref> (bi îngilîzî ''Baradostian culture''), destpêka dema [[paleolîtîk]]a jorîna çanda hilberana keviran a [[sîleks]] e.

sentences: '''Komûnîzm''', (ji peyva [[latînî]] ''communis'' "digel hev" tê girtin) [[îdeolojî|îdeolojiyekê]] ko civakekî bêçîn, bo vê jî qedexe kirinê milk kirina şexsiyê [[navgînên hilberînê]] armanc dike ye. Yanê gorî komûnîst sîstemê ew navgînên ko hilberînê pêk tînin divê ko bi tunî eyda cîvakê gîşkê bin. [[Karxane]], [[çewlîg]] û [[hecet]]ên ko hilberînê dikin eyda tu kesan nabin. Komûnîzm teşeyeke [[sosyalîzm]]ê ye. Ew bi hin teşeyan, bo mînak li [[Çîn]] û [[Yekîtiya Komarên Sovyet ên Sosyalîst|YKSS]] hatibû nerîtandin.

sentences:
{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Biebergemünd
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Hessen]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Main-Kinzig-Kreis]]
}}
'''Biebergemünd''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Main-Kinzig-Kreis]] li [[Hessen]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

sentences:
{{Bêçavkanî}}
'''Mentiq''' (ji erebî: منطق, ''mentiq''), '''jenk'''{{Çavk}}, '''vac''' ,'''lojîk''' (bi [[fransî]]: ''logique'') bikarînan û lêkolîna li ser [[hizirîn|hizirîna]] dirist e. Xwandin û lêkolîna mentiqî di [[felsefe|felsefeyê]], [[matematîk|matematîkê]] û [[zanistên kompûterê]] de gellek berçav e.

sentences: '''Sîsa Mecîd''' (z. 1960, li [[Demîrçî|Demîrçiyê]], [[Masîs]]a [[Ermenistan]]ê - m. 21 çiriya pêşîn 2019, li [[Aşîbulak]]ê, [[Almatî|Almatiya]] [[Qazaxistan]]ê) hunermendeke kurd û bi taybetî [[Dengbêjî|dengbêja]] navdar a [[Radyoya Êrîvanê]] bû. Ew keça dengbêjê kurd [[Mecîdê Silêman]] bû<ref>https://krd.riataza.com/2019/10/22/hunermenda-kurda-naskiri-sisa-mecid-cu-ser-dilovanya-xwe/</ref>.

sentences:
| endam            =
}}
'''Nokia''' şirketa elektrîkî ye bingehê wê ê serekî li Esboyê ye li Fînlandê û li sala 1865an hati ye avakirin. Şirketa '''Nokia''', li [[Fînland]]ê ji aliyê mûhendîsê daringî [[Fredrik Idestam]]ê ve [[1865]] bingeha wê hatiye avêtin û sala [[1912]]an de dest bi hilberînê kiriye. Navê şirketê wê demê '''Finnish Cable Works''' bû. Dawiyê de sala [[1967]]an de sê şîrîk hevkar şirketa '''Nokia Corporation''' ê avakirine. Serokê Rêvebirina Nokiayê ya niha [[Olli-Pekka Kallasvuo]] ye. Niha '''Nokia''' şirketa herî mezin hilberê telefonan ya cîhanê ye. Digel [[Siemens]] hêza xwe kiriye yek.

sentences:
{{Gotara bê çavkanî}}
'''Statû''' yan jî '''statût''', qanûnên taybet in ku di dewletên federal û xweser de wekî qanûnên bingehîn ên destûreke herêma xweser in.

sentences:
'''Sivekan'''(lû) navê [[eşîr]]eke [[Kurd]]an e. Êv eşîr li [[xoresan]]ê dijî. Gorî Îzadî bi esle xwe ji sweregê ne û [[kirmanckî]] diaxivin.
{{Kontrola otorîteyê}}
{{Eşîr-şitil}}
[[Kategorî:Eşîr]]
[[Kategorî:Êl û eşîrên kurdên Xorasanê]]

sentences:
{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Borkwalde
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Brandenburg]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Potsdam-Mittelmark]]
}}
'''Borkwalde''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Potsdam-Mittelmark]] li [[Brandenburg]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

sentences: '''Qiyamet''' an jî '''roja piştdawiyê''' ({{bi-ar|يوم القيامة|yom al-qiyamah}}) wekî bêje tê wateya "nûvejîn" û bi ola [[îslam]]ê ve derbasî zimanê kurdî bûye.

sentences:
{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Sondheim vor der Rhön
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]
''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Bavyera]]
|awayê binebeş3=[[Regierungsbezirk|Navçeya îdarî]]
''({{biçûk|Regierungsbezirk}})''
|navê binebeş3=[[Frankonyaya Jêrîn]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Rhön-Grabfeld]]
}}
'''Sondheim vor der Rhön''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Rhön-Grabfeld]] li herêma [[Bavyera]] ya [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

sentences: '''Mok''', moq yek ji cureyên [[leyîstikên zarokên Kurd]] e. Bi kevireke sehlî (pan) û kevireke gilover, ango du keviran tê leyîstin. Leyîstikeka komî ye. Ji kevirê ku pê ev lîstok tê lîstin re jî mok dibêjin.

sentences:
'''Klasîk''', wek bêje bi wateya xwe ya ferhengî, ji wê nivîsê re tê gotin ku di çarçoveyeke kifş de hatiye amadekirin. Lê di nava xelkê de bi gelek wateyên cihê tê fêmkirin.
Îcar ji ber ku piraniya berhemên kurdî bi kêş û nikl û qafiye hatine nivîsandin, ji wan re ''klasîk'' tê gotin.

sentences:
{{Wergerîne|en|ziman2=ar|ziman3=tr}}
{{Agahîdanka giştî
}}

sentences:
{{Bêçavkanî}}{{Agahîdank mirov
| nav                = Leonardo da Vinci
| wêne               = Leonardo self.jpg
| sernavê_wêne       = Leonardo da Vinci, xweportreyek e (1512-1515)
| roja_jidayikbûnê   = 15ê nîsana 1452
| roja_mirinê        = 2ê gulana 1519
| cihê_mirinê        = Amboise
| hevwelatî          = {{ala|Îtalya}}
| dîn                = [[Xiristiyanî]]
| destûrname         =
| serdem             = Sedsala 15an
| netewe             = [[Îtalyan]]
| pîşe               = [[ronesans]] [[muzîk]]ar,  [[endezyarî|endezyar]], [[peykervan]], [[wêne]]saz, [[anatomî]]st û [[geometrî]]ker
}}

'''Leonardo da Vinci''' (wekî ''Leonardo da-Vînçî'' bixwîne)  (jdb. [[15ê nîsanê|15ê nîsana]] sala [[1452]]an li [[Anchiano]], [[Floransa]] - m. [[2ê gulanê|2ê gulana]] [[1519]] li [[Amboise]]) yek ji pêşengên [[ronesans]]ê, muzîkar, [[dahêner]], [[endazyar]], [[peykervan]] , [[wênesaz]], kelşînkar (anatomîst ) û geometrîkerê îtalî ye.
Tê zanîn kû wî di [[endezyarî]]yê de hewl daye [[Îsmaîlê Cizîrî]].

sentences: '''NGC 2115''', cîsmeke asîmanî ye. Ji aliyê astronoma Brîtanî [[John Herschel]] ve di sala 1837an de hatiye vedîtin.<ref>{{Jêder-malper |url=http://leda.univ-lyon1.fr/ledacat.cgi?o=NGC%202115 |sernav=HyperLeda -object description |malper=leda.univ-lyon1.fr |tarîxa-gihiştinê=2020-05-24 }}{{Mirin girêdan|bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes |tarîx=nîsan 2021 }}</ref>

sentences:
{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
| nav          = Aalen
| sernavê_wêne = Dîmenek ji bajêr
}}
'''Aalen''' bajarokekî [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Ostalbkreis]] li herêma [[Baden-Württemberg]] a [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

sentences: '''Sêvaxîn bi rûnê zeytê''', xwarineke [[pêjgeha kurd]] e, lewra kurd gelek hez ji [[sêvarxin]]ê (sêvaxîn, sêva bin erdê) dikin û wê çi xavî di [[selete]]yan de, çi jî di xwarinan de bikartînin.

sentences:
, [[Ûral]]]]
'''Mîxaîl Tîmofeyevîç Kalaşnîkov''' (bi [[rûsî]]: Михаи́л Тимофе́евич Кала́шников, ''Michail Timofeevich Kalashnikov''), * ([[10'ê sermawezê]] [[1919]] li gundê [[Kûrya]] [[wîlayeta Altay]] a [[Sîbîrya]]yê), [[Endezyarî|endezyarekî |]] bêhempa ya [[Yekîtiya Komarên Sovyet ên Sosyalîst]] yê li ser [[Çek (amûr)|çekên]] otomatîk e. Kalaşnîkov mirovekî tenê ye, ku di heman demê de navê Qehremanê Rûsyayê û du car serhev navê Qehremanê Keda Sosyaylîtê standiye.

sentences:
{{Agahîdank mirov/wîkîdane2}}
'''Elazar Menachem Men Shach''' (1 [[kanûna paşîn]] [[1899]] - 2 [[çiriya paşîn]] [[2001]]) rabiyekî navdar ê ultraortodoks bû ku ji destpêka salên 1970an heta mirina xwe serokatiya ortodoksên [[lîtvak]] ên [[nehasîdî]] kir. Wî wekî serokê encûmena [[Moetzes Gedolei HaTorah]] û wekî yek ji sê hevdekanên [[Yeşîvaya Ponevezhê]] li [[Bnei Brak]], li gel [[Shmuel Rozovsky]] û [[Dovid Povarsky]] kar kir. Ji ber cudahî wî yên bi serokatiya [[hasîdî]] ya partiya siyasî [[Agudat Yisrael]] re, bi [[Ovadia Yosef]] re hevalbendî kir û pê re [[partiya Shas]] di sala 1984an de damezrand.

sentences: '''Psîkoanalîst''', kesê ku li tedawîkirina nexweşiyên psîkologîk ên ne bingeh organîk in digere ye. Psîkologên ku perwerdeya [[psîkoanalîz]]ê dîtine dikarin bi psîkiyatrîstan re di nexweşxaneyan de yan li klînîkên taybet karê tedawîkirinê bikin.

sentences:
{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Gornhausen
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br/>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Rheinland-Pfalz]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Bernkastel-Wittlich]]
}}
'''Gornhausen''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya]] ''(Landkreis)'' [[Bernkastel-Wittlich]]ê li [[Rheinland-Pfalz]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

sentences: '''Civaknasiya ziman''', cureyek lêkolîn a civaknasiyê ye ku têkiliyên [[ziman]] û [[civak]]ê lêkolîn dike.<ref>{{Jêder-kitêb |url=http://archive.org/details/sociologyoflangu0000fish |sernav=The sociology of language; an interdisciplinary social science approach to language in society |paşnav=Fishman |pêşnav=Joshua A. |tarîx=1972 |weşanger=Rowley, Mass.: Newbury House Publishers |kesên-din=Internet Archive |isbn=978-0-912066-16-5 }}</ref> Civaknasiya ziman ji nêz ve bi qada sosyo-zimannasiyê ve girêdayî ye ku li ser bandora civakê ya li ser ziman disekine.<ref>{{Jêder-kitêb |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/9780470694138.ch6 |sernav=Sociolinguistics and Sociology of Language |paşnav=Mesthrie |pêşnav=Rajend |tarîx=2008-03-10 |weşanger=Blackwell Publishing Ltd |isbn=978-0-470-69413-8 |paşnavê-edîtor=Spolsky |pêşnavê-edîtor=Bernard |cih=Oxford, UK |rr=66–82 |doi=10.1002/9780470694138.ch6 |paşnavê-edîtor2=Hult |pêşnavê-edîtor2=Francis M. }}</ref> Ji xeynî tevkariyên din ên sereke, yek ji xebatkarên qadê yên herî dirêj û jêhatî [[Joshua Fishman]] e ku edîtor û damezrînerê [[Kovara Navnetewî ya Civaknasiya Ziman]] bû. Bi gotineke din, sosyolojiya zimanê, ziman lêkolîn dike ku çawa ew li gorî paşxaneya sosyolojîk a bikarhêner, wekî zayend, etnîsîte, û çîna sosyoekonomîk diguhezîne, lêkolîn dike. Ji aliyê din ve jî, sosyolojiya ziman (ku wekî makro-civaknasiyê jî tê zanîn) li ser civakê û çawaniya bandorkirina ziman lêkolîn dike.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Fishman |pêşnav=J A |tarîx=1985-08-01 |sernav=Macrosociolinguistics and The Sociology of Language in the Early Eighties |url=https://www.annualreviews.org/doi/10.1146/annurev.so.11.080185.000553 |kovar=Annual Review of Sociology |cild=11 |hejmar=1 |rr=113–127 |doi=10.1146/annurev.so.11.080185.000553 |issn=0360-0572 |roja-gihiştinê=2022-04-09 |roja-arşîvê=2021-12-20 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20211220214129/https://www.annualreviews.org/doi/10.1146/annurev.so.11.080185.000553 |rewşa-urlyê=mirî }}</ref> Wekî ku profesorê Siyaseta gerdûnî ya [[Zanîngeha Trent|Zanîngeha Trent,]] [[Andreas Pickel]] tîne ziman "dîn û pergalên din ên sembolîk ên ku bi xurtî pratîkên civakî çêdikin û rêgezên siyasî çêdikin mînakên girîngiya civakî ne."<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Pickel |pêşnav=Andreas |tarîx=2013 |sernav=Nations, National Cultures, and Natural Languages: A Contribution to the Sociology of Nations: Nations, National Cultures, and Natural Languages |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/jtsb.12018 |kovar=Journal for the Theory of Social Behaviour |ziman=en |cild=43 |hejmar=4 |rr=425–445 |doi=10.1111/jtsb.12018 }}</ref> Fikra bingehîn ev e ku ziman, di nav çend tiştên din de, helwestên ku axaftvan dixwazin biguhezînin an ku tenê bi karanîna ziman ve têne xuya kirin. Ev helwestên axaftvanan agahiyên civaknas in.

sentences:
{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Troisdorf
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]
''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Nordrhein-Westfalen]]
|awayê binebeş3=[[Regierungsbezirk|Herêma hikûmetê]]
''({{biçûk|Regierungsbezirk}})''
|navê binebeş3=[[Köln (dever)|Köln]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Rhein-Sieg-Kreis]]
}}
'''Troisdorf''' bajarokekî [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Rhein-Sieg-Kreis]] li [[Nordrhein-Westfalen]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

sentences:
{{Înformasyon
 | Danasîn  = Pira deh deri
 | Çavkanî  = [[Bikarhêner:Cirano|Cirano]]
 | Xwedî    = [[Bikarhêner:Cirano|Cirano]]
 | Dîrok    =
 | Lîsans   = Li jêr binêre
}}

sentences:
{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Papenhagen
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Mecklenburg-Vorpommern]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Vorpommern-Rügen]]
}}
'''Papenhagen''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Vorpommern-Rügen]] li [[Mecklenburg-Vorpommern]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

sentences:
'''Corbin Blue''', li 21 [[sibat]] 1989an li [[Brooklyn]] ji dayik bû. Corbin Blue lîstikvanê sînemê, stranbêj, û danskerekî Emerîqî ye. Herî zêde bi lîstikvaniya xwe ya di ''[[High School Musical]]'' de tê naskirin.
{{Kontrola otorîteyê}}
{{Stranbêj-şitil}}
[[Kategorî:Hunermend]]
[[Kategorî:Stranbêj]]
[[Kategorî:Jidayikbûn 1989]]
[[Kategorî:Mirovên zindî]]
[[Kategorî:Fîlmçêkerên amerîkî]]

sentences:
{{Bêçavkanî}}
'''Derûnnasiya gihîştinê''', şaxeke [[derûnnasî|derûnnasiyê]] ye. Derûnnasiya gihîştinê lêkolînên li ser gihîştina mirovan ji beriya jidayîkbûnê heta mirinê, ji xwe re dike mijar û armanc. Kaneke girîng e ji bo [[derûnnasiya klînîkê]]. Derûnnas gihîştinê li klînîkan, li wargehên zarokan, wargehên kala û pîran hwd kardikin. Wekî tê zanîn gihîştina mirovan xwedî taybetiyên girîng e. Derûnnas temenê mirovan di hin astan de digrin dest. Asta [[oral]], asta [[anal]], asta [[adolesan]] (temenê ku mirov ji zarokbûnê hêdî hêdî derdikeve), asta ciwaniyê, asta pîrbûnê hwd.

sentences:
{{Agahîdank jînenîgarî2}}
'''Stephen Kern Robinson''', bi kurtî '''Steve Robinson''' (jdb. {{Jidayikbûn|26|çiriya pêşîn|1955}} li [[Sacramento]], [[Kalîforniya]], [[DYA]]) esmangerekî [[amerîkî]] ye.
Di koma 15em a [[NASA]]yê de cihgirtiye. Heya sala 2006î sê carî derketiye valahiyê û 34 roj 15 kat 44 deqîqe domiye. Di 1997, 1998 û 2005î de derketiye valahiyê.

sentences: '''Nimûş''',''' nexş''' yek ji karên destan (destkarî) e ku wekî [[nîgar]] û [[kerg]]ê bi hin awayan tê kirin. Pirranî li ser [[bestir]]an (qumaş) ev xebat dibe.

sentences:
{{Agahîdank gund
| nav                = Sîbadile
| navê_din           =
| navê_fermî         =
| wêne               =
| mezinahiya_wêne    =
| sernavê_wêne       =
| welat              = [[Başûrê Kurdistanê]]
| dewlet             = [[Herêma Kurdistanê]], [[Îraq]]
| etîketa_binebeşê   = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê      = <!--- Kargêriyiya din --->
| etîketa_binebeşê1  = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê1     = <!--- Kargêriyiya din --->
| parêzgeh           = [[Silêmanî (parêzgeh)|Silêmanî]] (2018)
| şaristan           = <!--- Gundê Îranê --->
| bexş               = <!--- Navçe (Îran) --->
| navçe              = [[Xaneqîn]] (1957)
| nahiye             = [[Qoretû]] (1957)
| gund               = <!--- Ji bo mezreyan --->
| gundistan          = <!--- Gundê Îranê --->
| hejmara_mezrayan   =
| mezra1             =
| mezra2             =
| mezra3             =
| mezra4             =
| demonîm            = [[Sîbadileyî]], xelkê Sîbadilê
| nifûs              =
| sala_nifûsê        =
| çavkaniyên_nifûsê  =
| eşîr               =
| hejmara_mêran      =
| hejmara_jinan      =
| berbelaviya_nifûsê_km2 =
| temamiya_qadê_km2  =
| bilindahî_m        =
| koda_postayê       =
| koda_telefonê      =
| nexşeya_reptiyeyê  =
| nexşeya_topografî  = na <!-- "Nexşeya topografî" dernadikeve -->
| koordînat          =
}}
'''Sîbadile''', gundekî bi ser [[Qoretû]]ya navçeya [[Xaneqîn]]ê ya [[Silêmanî (parêzgeh)|parêzgeha Silêmaniyê]] ([[Başûrê Kurdistanê]]) ve ye<ref>Ebdulła Ẍefur (2001). Pêřistî gundekanî Kurdistan: Bergî duwem (Pêřistî gundekanî başûrî Kurdistan leser jimêrî sałî 1957da), Stockholm.</ref>.

sentences:
{{Agahîdank mirov
 | nav              = Ahmed Hassan Zewail
 | wêne = Ahmed Zewail HD2009 Othmer Gold Medal portrait.JPG
 | sernavê_wêne      = Ahmed Hassan Zewail
 | roja_jidayikbûnê = [[26 sibatê]] [[1946]]
 | cihê_jidayikbûnê = [[Damanhour]], [[Misir]]
 | hevwelatî        = {{ala|Misir}}
 | netewe         = Misrî
 | pîşe             = [[fîzîknas]] û [[kîmyager]]
}}

sentences:
{{Navbox
| name       = Parêzgehên Meksîkê
| title      = Parêzgehên [[Meksîk]]ê
| bodyclass  = hlist
| titleclass =
| state      = autocollapse
| image      = [[File:States_of_Mexico.svg|100px|Hubei]]
| above      =

sentences:
{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Steinbach (Taunus)
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Hessen]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Hochtaunuskreis]]
}}
'''Steinbach (Taunus)''' bajarokekî [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Hochtaunuskreis]] li [[Hessen]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

sentences:
{{Şablon:Lawirnasî}}
'''Herpetolojî''' yan jî '''xişoknasî''' şaxê [[ajalnasî|zoolojîyê]] ye ku lêkolînê di layenê [[morfolojî]], [[anatomî|enatomî]] û têkiliyên ekolojîyê [[xişok]] û [[bejavî]]yan dike.

sentences:
'''Elektronîk''' [[zanist]]ê sirêm anko bihurîna [[barê karevayî]] di gehînên mîna [[nîvgehînok (kareva)|nîvgehînok]] (semîkondakter), [[bergir (kareva)|bergir]] (resistor) û [[tawder (kareva)|tawderan]] (indukter) e. Naveroka vê guhastin anko bihurandinê dibit ko [[xurtanî (fîzîk)|xurtanî]] an jî [[pêzanîn]] (informasyon) bit.
{{Kontrola otorîteyê}}
{{kurt}}
[[Kategorî:Elektronîk| ]]
[[Kategorî:Kareva]]

sentences: '''Arxavk''', '''omlet''' navê komekê xwarinan e ku ji [[hêk]]ê tên çêkirin. Gelek cure û binavkirinên wê hene. Li [[Kurdistan]]ê bi navên cuda tê binavkirin lê di rastiyê de her binavkirinek, cureyek arxavê ye. Amana sereke ya vê koma xwarinê [[rûnbirêşk]] e, ango pirranî di taweyê de tên çêkirin.

sentences: '''Zerde''' xwarin û şîraniyeke ji [[pêjgeha kurd]], [[pêjgeha Tirkiyeyê]] e. Lepeya birincê ye. Derbasê gelên cîran jî bûye ku ew jî vê xwarinê bi heman navê binavdikin. Zerde bêjeyeke farsî/îranî ye, navê xwe ji zerbûna xwarinê digire.

sentences: '''Netewe''', [[malper]]ek an jî [[rojname]]yek xwerû bi [[Kurdî]], li ser [[internet]]ê ye.

sentences:
{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Planetal
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Brandenburg]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Potsdam-Mittelmark]]
}}
'''Planetal''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Potsdam-Mittelmark]] li [[Brandenburg]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

sentences:
'''Fobiya mirinê''' yek ji cureyên fobiyan e. Bi dehan cureyên [[fobî]] hene. Fobîk di wê raman û baweriyê de ye ku ew dê bimire. Ji tevger û ceribandinên gorî wê bi xeter dûr disekine. Bo mînak sportê nake wê ew cihekê xwe bişkîne an bimire. Cureyên fobiyan hin caran bi hevre girêdayîne. Fobiyek dikara yeka din bitetikîne.
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Derûnnasî]]

sentences:
Pirtûka '''Maxmûr Dişewite''' ya [[Nîzamettin Akkurt]] di meha Adara sala 2006an de di nav [[weşanên Pêrî]] de li [[Stenbol]]ê çap bû.
|pîvan=<!-- Pîvana pirtûkê -->|wêneçêker=<!-- Wêneyên bergê û pirtûkê kî cêkir? -->|rûpel=|weşanxane=[[Weşanên Pêrî]]|dîrok=<!-- Çapa yekemîn -->|ziman=|sererastkirin=|cîh=Kadıköy, Stembol|sernavê xwemalî=|welat=|şêwe=|pêşgotin=|nivîskar=[[Nîzamettin Akkurt]]|binwêne=|mezinahiyawêne=|wêne=|wergêr=|pirtûk=}}
{{Kontrola otorîteyê}}
{{Pirtûk-şitil}}
[[Kategorî:Pirtûk]]

sentences:
(''Aquarius'') de.]]
'''Trappist-1''', di heman demê de wek '''2MASS J23062928-0502285'''<ref>*"2MASS J23062928-0502285". SIMBAD. Centre de données astronomiques de Strasbourg.</ref> jî tê binavkirin, di nav [[komstêrka Dewlikê]] (''Aquarius'') de<ref> Gillon, M.; Jehin, E.; Lederer, S. M.; Delrez, L.; De Wit, J.; Burdanov, A.; Van Grootel, V.; Burgasser, A. J.; Triaud, A. H. M. J.; Opitom, C.; Demory, B.-O.; Sahu, D. K.; Bardalez Gagliuffi, D.; Magain, P.; Queloz, D. (2016). "Temperate Earth-sized planets transiting a nearby ultracool dwarf star" (PDF). Nature. 533 (7602): 221–224. Bibcode:2016Natur.533..221G. doi:10.1038/nature17448.</ref> [[stêr]]keke bejnbihost e ku ji [[Roj (stêrk)|Ro]]<nowiki/>jê 39,5 [[Sala tîrêjê|sala roniyê]] (12,1 parsek) dûrtir e.<ref> Chang, Kenneth (22 February 2017). "7 Earth-Size Planets Identified in Orbit Around a Dwarf Star". New York Times. Retrieved 22 February 2017.</ref><ref>http://www.nerinaazad.net/kr/news/life/politics/nasay-askere-kir-7-gerstrkn-n-hat-dtin-dibe-li-ser-3yan-av-hebe</ref>

sentences:
{{Agahîdank mirov/wîkîdane2
}}
'''Fortuné du Boisgobey''', li ser navê rastî '''Fortuné Hippolyte Auguste Castille,''' ( jdb. [[11ê îlonê|11ê îlona]] [[1821]] li [[Granville]], [[Departementa Manche]] ; [[m.]] [[26ê sibatê|26ê sibata]] [[1891]] li [[Parîs]]) [[nivîskar|nivîskarekî]] [[fransayî]] bû.

sentences:
{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Reidenhausen
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br/>''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Rheinland-Pfalz]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Cochem-Zell]]
}}
'''Reidenhausen''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya]] ''(Landkreis)'' [[Cochem-Zell]]ê li [[Rheinland-Pfalz]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

sentences:
{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Fischerbach
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
}}
'''Fischerbach''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Ortenaukreis]] li herêma [[Baden-Württemberg]] a [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

sentences:
'''Gundê Usike''', gundekî giredayê navçe [[Xinûs]]a bi ser [[Erzîrom]]ê ve ye.
== Çavkanî ==
{{Bajar û gundên Xinûsê}}
{{Kontrola otorîteyê}}
{{Kurdistan-erdnîgarî-şitil}}
[[Kategorî:Gundên Xinûsê]]
[[Kategorî:Xinûs]]

sentences:
{{Agahîdank jînenîgarî2
|wêne=Stern Meitner 1937.jpg
|sernavê_wêne=Otto Stern, Lise Meitner (1937)}}
'''Otto Stern''' (jdb. {{d|17|sibat|1888}} li [[Sohrau]] / [[Oberschlesien]]; [[m.]] {{d|17|tebax|1969}} li [[Berkeley]]) fizîknasekî [[DYA]]yî yê bingeh-[[Alman]] bû. Sala [[1943]]'î [[Xelata Nobel a fizîkê]] wergirtiye.

sentences: '''Newroza Amedê''' yan jî '''Pîrozbahiya Newroza Amedê''' bernameyeke pîrozkirina [[Newroz]]ê ya herî mezinê li [[Bakurê Kurdistanê]] ye û bernameya pîrozbahiya Newrozê ya herî mezinê li cîhanê ye ku di bernameya Newroza sala 2013an de nêzîkî 2 milyon welatî beşdarê şahiya Newrozê bûne.<ref>{{Jêder-nûçe |paşnav= |pêşnav= |tarîx=2013-03-21 |sernav=2 milyona yakın kişi Newroz alanında! |url=https://www.evrensel.net/haber/52141/2-milyona-yakin-kisi-newroz-alaninda |xebat=Evrensel |ziman=tr |jêgirtin=2 milyona yakın kişi Newroz alanında! |tercimeya-jêgirtinê=Nêzîkî 2 milyon kes li Amedê beşdarî pîrozbahiya Newrozê bûn }}</ref> Bername her sal di 21ê adarê de li [[Amed]]ê li [[Parka Newrozê ya Amedê]] tê pîrozkirin ku her sal di navbera 900.000 û 1.200.000 kes beşdarê şahiya Newrozê dibin. Di bernameya Newroza sala 2024an de hezar kes ji bo xebat û organîzekirinên roja Newrozê de wezîfe werbigirin ji aliyê komîteya amadekariyê ve hatine erkdar kirin.<ref name=":0">{{Jêder-malper |url=https://www.instagram.com/reel/C4xOvUlNsiw/?igsh=Z3owcTBhb2lkamt3 |sernav=Newroz Amedê (Vîdeo Nûçe) |malper=www.instagram.com |roja-gihiştinê=2024-03-21 }}</ref> Ji bo ku bernameya Newrozê bişopînin 223 rojnamevanên biyanî û xwemalî beşdarê bernameya Newroza Amedê ya sala 2024an bûne.<ref name=":0" /> Tê texmînkirin ku ji bo pîrozbahiya Newroza sala 2024an de ji 900.000 kesê zêdetir welatî beşdarê Newrozê bûne. Her sal ji gelek welatan hunermend, siyasetmedar û çavdêriyên mafên mirovan ji bo bernameya Newroza Amedê têne bajêr û beşdarê bernameya Newrozê dibin.

sentences: Malpera Nasname.com, ji aliyê [[Şükrü Gülmüş]], [[Ali Usta]], [[Süleyman Akkoyun]] û çend kesên din ve hatiye avakirin.

sentences:
{{Agahîdank gund
| nav                = Hacîawa
| navê_din           = Ḧacîawa
| navê_fermî         =
| wêne               =
| mezinahiya_wêne    =
| sernavê_wêne       =
| welat              = [[Başûrê Kurdistanê]]
| dewlet             = [[Herêma Kurdistanê]], [[Îraq]]
| etîketa_binebeşê   = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê      = <!--- Kargêriyiya din --->
| etîketa_binebeşê1  = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê1     = <!--- Kargêriyiya din --->
| parêzgeh           = [[Silêmanî (parêzgeh)|Silêmanî]] (2018)
| şaristan           = <!--- Gundê Îranê --->
| bexş               = <!--- Navçe (Îran) --->
| navçe              = [[Xaneqîn]] (2018)
| nahiye             = [[Meydan]] (2018)
| gund               = <!--- Ji bo mezreyan --->
| gundistan          = <!--- Gundê Îranê --->
| hejmara_mezrayan   =
| mezra1             =
| mezra2             =
| mezra3             =
| mezra4             =
| demonîm            = [[Hacîawayî]], xelkê Hacîawayê
| nifûs              =
| sala_nifûsê        =
| çavkaniyên_nifûsê  =
| eşîr               =
| hejmara_mêran      =
| hejmara_jinan      =
| berbelaviya_nifûsê_km2 =
| temamiya_qadê_km2  =
| bilindahî_m        =
| koda_postayê       =
| koda_telefonê      =
| nexşeya_reptiyeyê  =
| nexşeya_topografî  = na <!-- "Nexşeya topografî" dernadikeve -->
| koordînat          =
}}
'''Hacîawa''', '''Ḧacîawa''', gundekî bi ser [[Meydan]]a navçeya [[Xaneqîn]]ê ya [[Silêmanî (parêzgeh)|parêzgeha Silêmaniyê]] ([[Başûrê Kurdistanê]]) ve ye<ref>http://krso.net</ref>.

sentences:
{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Barnekow
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Mecklenburg-Vorpommern]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Nordwestmecklenburg]]
}}
'''Barnekow''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Nordwestmecklenburg]] li [[Mecklenburg-Vorpommern]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

sentences: Yek ji têgînên [[Stêrnasî|astronomîk]] e.Ji bo [[gerstêrk]]ên ku di [[Xulgeh|rêgeh]]<nowiki/>a herî derve ya [[Pergala Rojê|pergala rojê]] de dimînin, ji wan re tê gotin. [[Berçîs]], [[Keywan]], [[Ûranûs]], û [[Neptûn (gerstêrk)|Neptûn]] ji gerstêrkên derve ne. Van gerstêrkan piranî ji [[gaz]]ê pêk hatine û wek [[Dêwê gazê|dêwên gaz]]ê tên binavkirin.

sentences:
Ew sazgehên kû bi karên çapkirina tiştên [[çapemenî]] ([[pirtûk]], [[kova]]r, [[rojname]] CD û kaset hwd) mijûl dibin.
{{Kontrola otorîteyê}}
{{kurt}}
[[Kategorî:Medya]]

sentences:
'''Guharto MRNA Şukirana''', ''(Alternative mRNA Splicing)'', Têdexistina yan derxistina [[êkzonên]] cuda bo [[rûnivîsên]] [[mRNA]] yên cuda çêbikin.
{{Kontrola otorîteyê}}
{{kurt}}
[[Kategorî:Biyolojî]]

sentences:
ê]]
'''Bajarê Qedexe''' ji destpêka [[Xanedana Ming]] heta dawiya [[Xanedana Qing]] 'ê qesra împeratorîya [[Çîn]]'ê bû. Li nîvê [[Pekîn]]'ê dimîne û niha mîna Qesra Mûzeyî tê bikaranîn. Di navbera salên 1406 û 1420'an de hatîye çêkirin. Bi 980 avahiyên bermahî re xwedî 8,707 mezela ye û 720,000 metre çarqoşeye ku ji aliyê [[UNESCO]] ve di sala 1987'an de cihê firehtirîn yê mîratî ya çandî hatiye pejirandin.
{{Kontrola otorîteyê}}

sentences:
{{Agahîdank jînenîgarî2
| wêne = Elie Wiesel 2012 Shankbone.JPG
}}

sentences: '''Komara Sovyet a Sosyalîst a Ermenistanê''' komarekî [[Yekîtiya Komarên Sovyet ên Sosyalîst|Sovyet]] a ermenî ji sala 1922 heya 1992an de bû.

sentences: [[File:Nils Holgersson band 1-Illustration 1.jpg|thumb|Wêneyek ji pirtûka ''Serpêhatiyên Derasayî yên Nils Holgersson'' (1906). Wêne bi destê [[John Bauer]] hate çêkirin.]]

sentences: '''Ebdurehman Paşa''', li bajarê [[Silêmaniye]]yê hatiye dinyayê. Kurê mîrê Baban [[Muhemmed Paşa]] ye. Piştî bavê xwe mîrîtiyê dike. Di dema wî de, dewleta Osmanî dixwest ku mîrîtiyên kurdan ji hole rake. Pêşêngê [[Serhildana Ebdurehman Paşa]]ye mamê [[Ehmed Paşayê Babanî]]ye

sentences:
{{Agahîdank mirov/wîkîdane2
| wêne               = Spiderman.JPG
}}
'''Spider-Man''' di xêzeromanên [[Marvel Comics]] de superlehengê xêzerçîrokan e. Spider-Man ji hêla [[Stan Lee]] û [[Steve Ditko]] ve hate afirandin. Yekem xuyabûna wî di Amazing Fantasy #15 de di tebaxa 1962 de bû.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.loc.gov/item/prn-08-089/ |sernav=Library of Congress Receives Original Drawings for the First Spider-Man Story, "Amazing Fantasy #15" |weşanger=Library of Congress |ziman=en |roja-gihiştinê=2023-01-12 }}</ref>

sentences:
{{Gotara bê çavkanî}}{{Agahîdank mirov/wîkîdane
}}

sentences:
'''Guram Zaxarovîç Acoyev''' (jdb. {{Jidayikbûn|18|çiriya pêşîn|1961}} li [[Tibîlîsî]], [[Gurcistan]]) gogbazekî profesyonel ê futbola [[rûs]] bû. Bi eslê xwe [[êzdî]] e. Dî lîga yekem a [[Rûsya]]yê de dilîst. Bejna wê 1.82 m ye, pirranî di qada navîn û êrîşê de gog dibezand.
{{Agahîdank mirov/wîkîdane2}}

sentences:
{{Quran}}
'''Wergera Quranê''', '''meala Quranê''' yan jî '''zivirandina Quranê''' ji [[zimanê erebî]] bizivire zimanekî re tê gotin.<ref>Fatani, Afnan (2006). "Translation and the Qur'an". In Leaman, Oliver. The Qur'an: an encyclopaedia. Great Britain: Routeledge. pp. 657–669.</ref>

sentences:
{{Bêçavkanî}}
{{Agahîdank mirov
 | nav              = Galileo Galilei
 | wêne = Galileo.arp.300pix.jpg
 | roja_jidayikbûnê = 15ê sibatê [[1564]]
 | roja_mirinê      = 8ê kanûna paşîn [[1642]]
 | hevwelatî = Îtalya
 | serdem  = Sedsala 16 û 17
 | netewe         = [[Îtalî]]
 | bav     = Vincenzo Galilei
 | bandorbar = [[Arîstoteles]], [[Nicolaus Copernicus]]
 | pîşe             = [[Stêrnas]]
 | xebat            = Çar kaşanokên Jûpîterê tesbît kiriye, agahî li ser Venûs û Satûrnê daye, mîkroskop bipêşxistiye
 | şanenav = Galileo Galilei Signature 2.svg

sentences: '''Heft''' ya '''7''' li [[hejmarên romî]] ''VII'' ye. Heft [[hejmar]]ek li nav komê [[hejmarên xwezayî]] ye.

sentences:
{{Agahîdank gund
| nav                = Şêx Baba
| navê_din           =
| navê_fermî         =
| wêne               =
| mezinahiya_wêne    =
| sernavê_wêne       =
| welat              = [[Başûrê Kurdistanê]]
| dewlet             = [[Herêma Kurdistanê]], [[Îraq]]
| etîketa_binebeşê   = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê      = <!--- Kargêriyiya din --->
| etîketa_binebeşê1  = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê1     = <!--- Kargêriyiya din --->
| parêzgeh           = [[Silêmanî (parêzgeh)|Silêmanî]] (2018)
| şaristan           = <!--- Gundê Îranê --->
| bexş               = <!--- Navçe (Îran) --->
| navçe              = [[Xaneqîn]] (1957)
| nahiye             = [[Qerexan]] (1957)
| gund               = <!--- Ji bo mezreyan --->
| gundistan          = <!--- Gundê Îranê --->
| hejmara_mezrayan   =
| mezra1             =
| mezra2             =
| mezra3             =
| mezra4             =
| demonîm            = Xelkê Şêx Baba
| nifûs              =
| sala_nifûsê        =
| çavkaniyên_nifûsê  =
| eşîr               =
| hejmara_mêran      =
| hejmara_jinan      =
| berbelaviya_nifûsê_km2 =
| temamiya_qadê_km2  =
| bilindahî_m        =
| koda_postayê       =
| koda_telefonê      =
| nexşeya_reptiyeyê  =
| nexşeya_topografî  = na <!-- "Nexşeya topografî" dernadikeve -->
| koordînat          =
}}
'''Şêx Baba''', gundekî bi ser [[Qerexan, Xaneqîn|Qerexana]] navçeya [[Xaneqîn]]ê ya [[Silêmanî (parêzgeh)|parêzgeha Silêmaniyê]] ([[Başûrê Kurdistanê]]) ve ye<ref>Ebdulła Ẍefur (2001). Pêřistî gundekanî Kurdistan: Bergî duwem (Pêřistî gundekanî başûrî Kurdistan leser jimêrî sałî 1957da), Stockholm.</ref>.

sentences: '''Oceanborn''', albûma şeşem a [[Nightwish]] e. Li 'yê di 1998'an da albûm derket.

sentences:
{{Agahîdank jînenîgarî2
|wêne=Jorge Luis Borges 1951, by Grete Stern.jpg
|sernavê_wêne=Jorge Luis Borges [[1969]]
}}

sentences: [[File:Odysseas Elytis 1974.jpg|thumb|Odysseas Elytis, 1974]]

sentences:
{{Bêçavkanî}}
{{Agahîdank mirov
 | nav              = Giovanni Boccaccio
 | navê_rastî       = Giovanni Boccaccio
 | wêne             =
 | sernavê_wêne      = Giovanni Boccaccio bi xêzkirina Raffaello Sanzio Morghen
 | roja_jidayikbûnê = 1313
 | cihê_jidayikbûnê = [[Certaldo]], [[Florans]], [[Toskana]]
 | roja_mirinê      = {{Mirin|21|12|1375}} (jiyê wî 62 sal bû)
 | cihê_mirinê      = [[Certaldo]], [[Florans]], [[Toskana]]
 | hevwelatî        = [[Îtalyan]]
 | pîşe             = [[Humanîst]]ê [[ronesans]]ê, [[nivîskar]], [[helbestvan]]
}}

sentences:
{{Agahîdanka giştî
}}
'''Sony Mobile Communications''' bi hevkariya [[Sony]] û [[Ericsson]]ê ve şîrketekê mezin ya çêkerê [[Telefona gerok]]. [[1 Cotmeh 2001]]an de hatiye avakirin. Ericsson yekemîn çêkerê têlefonên mobîlane û digel şîrketa Sony ya çêkerê [[Mp3 Player]]an ji bo çêkirina têlefonên mobîl di bin banê hev de dibin yek.
Navenda şîrketê li [[Îngilîstan]]ê [[London]]ê ye.

sentences: '''Xwîn''' an jî '''xûn''', yek ji [[Şane (biyolojî)|şaneyên]] laşê mirov e. Laşê mirov gelek cureyên şane lixwe digire, lê ji vana, şaneya xwîn yekane [[Şane (biyolojî)|şane]] yê ko şile ye. Xaneyên xwînê di nav plazmaya şile de cih digirin, ango derdora xaneyên xwînê ji madeyek şile pêk tê, loma, şaneya xwîn ne req e lê şilemenî ye<ref> American Heritage® Dictionary of the English Language, Fifth Edition. (2011). Retrieved June 21 2018 from [https://www.thefreedictionary.com/blood]</ref>.

sentences: '''Kanî''' şûna helqulîna avê ye. Avê kanî ji bin [[erd]]ê re an jî ji bin [[çiya]]yan heldequlê.

sentences:
{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
| wêne =
| sernavê_wêne =
}}
'''Xakên pîroz''' ({{bi-en|The Holy Land}}; {{bi-ar|الأرض المقدسة|el-ardûl Mûqaddes}}) ji bo xakên olekî pîroz re tê gotin. Lê mirov bi gelemperî ji bo xakên îroj [[Felestîn|Filistîn]] û [[Îsraêl]] li ser, bi taybetî [[Orşelîm]] û ji bo sê [[dînên îbrahîmî]] ([[Cihûtî]], [[Xiristiyantî]] , [[Îslam]]) pîroz dibîne, fehm dike. Ji bo wan xakan di dîrok de gelek ceng û şêr bûne. Dîsa ji bo wan xakan [[Seferên xaçperestan]] hatin saz kirin. Gelek serdarên misilman û xiristiyan xwe bi wan xakan navendî bûn. Wekok [[Selahedînê Eyûbî]] xwe wek ''Mîrê Qudsê'' navandî bû.

sentences:
{{Agahîdank navçe
 | Nav                = Navçeya Bazîdê
 | Navê_din           =
 | Navê_fermî         = Doğubeyazıt
 | Wêne               = Bazid.JPG|
 | Wêne_sernav        = Ji taxa Beranberdanê (''Koçkıran Mahallesi'') Bazîd.
 | Welat              = [[Bakurê Kurdistanê]]   <!--- KARGÊRIYÎ -------------->
 | Dûgel              = [[Tirkiye]]
 | Parêzgeh           = [[Agirî (parêzgeh)|Agirî]]
 | Serbajar           = Bazîd
 | Qeymeqam           = Hüseyin Yılmaz
 | Hejmara_nahiyan    = 2 <!--- BINEBEŞ ---------------->
 | Hejmara_bajarokan  = 1
 | Hejmara_taxan      =
 | Hejmara_gundan     = 85
 | Hejmara_mezran     =
 | Gelhê_navçeyê      = 121.260<ref>[http://report.tuik.gov.tr/reports/rwservlet?adnksdb2=&report=idari_yapi_2008.RDF&p_il1=4&p_yil=2008&desformat=html&ENVID=adnksdb2Env tuik, 2008]</ref>  <!--- GELHE û ERDNÎGAR ------->
 | Gelhê_navçeyê_sal  = [[2020]]
 | Gelhê_bajaran      =
 | Gelhê_gundan       =
 | Rûerd_navçe        = 2.416
 | Berbelavî_navçe    = 46,8
 | Gelhe_serbajar     = 80.423   <!--- BAJARÊ NAVENDÎ --------->
 | Gelhê_serbajarê_sal= [[2020]]
 | Rûerd_serbajar     =
 | Bilindayî_serbajar = 1.590
 | Koda_postayê       = 04400
 | Koda_telefonê      = (+90) 472
 | nexşeya_cihan      = Tirkiye#Bakurê Kurdistanê#Agirî
 | koordînat          = {{Koord|39|32|55|N|44|04|45|E|display=inline, title}}
}}
'''Bazîd''' an jî '''Kurdava''' ([[tirkî]]: ''Doğubeyazıt'') bajarekî bi ser parêzgeha [[Agirî|Agiriyê]] ya [[Bakurê Kurdistanê]] ve ye.

sentences:
{{Bêçavkanî}}
'''Goşkarbaba''' navê kesayetiyeke efsanewî ye. Goristana wî navê xwe daye gundê [[Gimgim]]a [[Mûş]]ê [[Goşkar]]ê.

sentences:
{{Islûb}}
[[File:Job Scroll.jpg|thumb]]
Serhatiya Eyûb di [[Tewrat]] di [[Peymana Kevin]] de tê gotin. Ew mirovekî pir dewlemend bû û ji Xwedê tirsiya.

sentences:
{{Bêçavkanî|tarîx=adar 2024}}
'''Hêvî''' rexistineke xwendekarên kurd bû û di sala [[1912]]'an de hat damezrandin. Tê de endamên malbata [[Cemîlpaşa|Cemîl Paşa]] roleke girîng leyîst.

sentences:
'''Sey Qajî''' Helbestvanê kurd.
[[1871]] [[Dêrsim]], [[Gemîkê]].  Bi sê saliyaxwo ber nexwaşiyê her dû çawên xwo winda kir.
Sala [[1936]]ê Gundê [[Xişkulê]] wefat kir. Sey Qajî helbesta ''Aşîra Demenu Sero Vata'' da, behsa gelê ku bi zoriyê hatîye koçberkirin û cihên wan yên îbadetê hatine girtin dike.

sentences:
{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Ducherow
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Mecklenburg-Vorpommern]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Vorpommern-Greifswald]]
}}
'''Ducherow''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Vorpommern-Greifswald]] li [[Mecklenburg-Vorpommern]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

sentences:
{{Agahîdank mirov/wîkîdane2}}
'''Ferdinand Wilhelm Jacob Justi''' (jdb. 2ê hezîrana 1837an li Marburg ; m. 17ê sibata 1907an li Marburg) rojhilatnasekî alman bû ku di dawiya sedsala 19'an de li Hessenê jî wekî pêşkêşvan û lêkolînerê çanda cotkariya gundan hate nasîn.

sentences: '''Netewe''' komeke mirovan a [[ziman]] û / yan [[dîrok]]a wan yek e, bi taybetî yên [[dewlet]] yan jî yeketiyeke din ya [[Siyaset|siyasî]] ji xwe re damezrandiye.

sentences:
{{Agahîdank mirov/wîkîdane
| nav                = Evdila Cewdetê Daskûzayî
| navê_rastî         = Abdullah Cevdet Karlıdağ
| roja_jidayikbûnê   = [[9ê îlonê]] [[1869]]
| cihê_jidayikbûnê   = [[Arabkîr]], [[Meledî (parêzgeh)|Meledî]]
| roja_mirinê        = [[29ê çiriya paşîn]] [[1932]]
| cihê_mirinê        = [[Stembol]] ([[Tirkiye]])
| hevwelatî          = Împeratoriya Osmanî
| netewe             = [[Kurd]]
| pîşe               = [[Bijîşk]], rewşenbîr, [[helbestvan]] û [[siyasetmedar]]
}}
'''Ebdullah Cewdetê Daskûzayî'''<ref>https://www.bernamegeh.org/2019/11/10/jiyana-evdila-cewdet/</ref>, '''Ebdullah  Cewdet''' (navê fermî yê bi [[tirkî]] ''Abdullah Cevdet Karlıdağ'') (z. [[9ê îlonê]] [[1869]] li [[Arabkîr]], [[Meledî (parêzgeh)|Meledî]], [[Bakurê Kurdistanê]] − m. [[29ê çiriya paşîn]] [[1932]] li [[Stembol]], [[Tirkiye]]), [[bijîşk]], [[rewşenbîr]], [[helbestvan]] û [[siyasetmedar]]ekî [[kurd]] bû. Demekê tevlî nava refên [[contirk]]an bûye, di tevahiya jiyana xwe de poşmaniya xwe aniye ziman.

sentences:
{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Dargen
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Mecklenburg-Vorpommern]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Vorpommern-Greifswald]]
}}
'''Dargen''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Vorpommern-Greifswald]] li [[Mecklenburg-Vorpommern]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

sentences:
'''Keyaniya Balhaeyê''' (bi [[Zimanê korêyî|korêyî]] 渤海, 발해), keyaniyekî di heyna Dewletên Bakur - Başûr de li bakurê Korêyê bû. Li sala 698ê bi navê Jin ji hêla Key [[Go]]yê ve hatiye damezirandin û li sala 926ê ji hêla [[Hîtay|hîtay]]an ve hatiye hilweşandin û axên wê jî ji hêla [[Xanedana Liao]] û [[Goryeo]] ve hatiye parvekirin.
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Dîroka Korêyê]]
[[Kategorî:Kore]]
[[Kategorî:Avabûnên 698an]]
[[Kategorî:Hilweşînên 926an]]

sentences:
{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Mönchgut (municipality)
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Mecklenburg-Vorpommern]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Vorpommern-Rügen]]
}}
'''Mönchgut (municipality)''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Vorpommern-Rügen]] li [[Mecklenburg-Vorpommern]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

sentences:
{{Taxobox
| name = Gakovî
| status = LC
| status_system = iucn3.1
| status_ref =
| image=Red_deer_stag_2009_denmark.jpg
| image_caption=Nêr
| image2=Zoo-Dortmund-IMG 5549-a.jpg
| image2_caption=Mê
| regnum = [[Animal]]ia
| phylum = [[Chordata]]
| classis = [[Mammalia]]
| ordo = [[Artiodactyla]]
| subordo = [[Ruminantia]]
| familia = [[Cervidae]]
| subfamilia = [[Cervinae]]
| genus = ''[[Cervus]]''
| range_map=Red deer (Cervus elaphus) reconstructed and recent.png
| range_map_caption=Reconstructed (kekê vekrî) and recent (keskê tarî) range of the red deer (Cervus elaphus)
| species = '''''C. elaphus'''''
| binomial = ''Cervus elaphus''
| binomial_authority = [[Carl Linnaeus|Linnaeus]], [[10th edition of Systema Naturae|1758]]
| subdivision_ranks = Subspecies
| subdivision =
}}
'''Gakovî''' (bi latînî: ''Cervus elaphus''), [[cure]]yek e [[guhandar]]ên [[giyaxwer]]in ji cinsê ''[[Cervus]]'' ji [[famîle]]ya [[Cervidae]] an gakoviyan e.
== Gakovî di kultûrê kurdî ==
Li gor hin çavkaniyan heta sedsala 1. ya B.Î. li Enetolya û [[Kurdistan]]ê hebûne, lê piştî vê sedsalê nemane, li tevayî Cîhanê jî vî cinsî êdî tune ne. Di hinek çavkaniyan de [[pezkovî]] û gakovî wek hev tên pejirandin, lê li gor hinek wêneyên kevn jî diyar dike ku gakovî ji pezkovî girstir e û cureyekî din e. Di çavkaniyên li ser serpêhatiya [[Sîyabend û Xecê]] de jî ev tevlihev heye, heta hin çavkanî [[xezal]] jî bikartîne.

sentences:
{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Burbach
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]
''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Nordrhein-Westfalen]]
|awayê binebeş3=[[Regierungsbezirk|Herêma hikûmetê]]
''({{Biçûk|Regierungsbezirk}})''
|navê binebeş3=[[Arnsberg (dever)|Arnsberg]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Siegen-Wittgenstein]]
}}
'''Burbach''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Siegen-Wittgenstein]] li [[Nordrhein-Westfalen]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

sentences:
{{Wergerîne|ar|tr|de|en|bijartî=1}}
}} ([[Zimanê erebî|Erebî]])
''Al-Mamlakah Al-ʾĀrabīyah As-Saʿūdīyah''
| navê hevbeş        =
| konvansiyonel navê dirêj = Keyaniya Erebistana Siûdî
| rewş               =
| wêneyê ala         = Flag of Saudi Arabia.svg
| sernav ala         =
| wêneyê mertal      = Emblem of Saudi Arabia.svg
| sernav mertal      =
| awayê sembol       = Nîşan
| sembol jêrenot     =
| dirûşma netewî     = {{Nowrap|{{Big|لا إله إلا الله، محمد رسول الله}}}}
"{{Transl|ar|Lā ʾilāha ʾillāl–lāh, Muhammadun rasūl allāh}}"
| dirûşma bi kurdî   = "Xênc ji Ellah, Xweda tune ye; Muhemmed peyama Xwedê ye."<ref>{{Jêder-malper |url=http://www.saudiembassy.net/about/country-information/facts_and_figures/ |sernav=About Saudi Arabia: Facts and figures |weşanger=The royal embassy of Saudi Arabia, Washington, D.C., United States |rewşa-urlyê=mirî |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20120417231457/http://www.saudiembassy.net/about/country-information/facts_and_figures/ |tarîxa-arşîvê=17 nîsan 2012 }}</ref>{{Efn|''[[Şehadet]]'' (Daxuyaniya baweriyê) jî hin caran di zimanê kurdî de wek "Tu yezdan tune ne, lê Xwedê heye", bi bikaranîna [[latînîkirin]] ya [[Zimanê erebî|Erebî]] peyva '''[[Allah]]''' li şûna wergera wê ye. Peyva erebî '''Allah''' tîpa wergerandina '''Xwedê''' ye, wekî pêşbendika "Al-" gotara binavkirî ye.<ref>
*{{Jêder-malper |url=http://www.pbs.org/empires/islam/faithgod.html |sernav=God |xebat=Islam: Empire of Faith |weşanger=PBS }}
*"Islam and Christianity", ''Encyclopedia of Christianity'' (2001): Arabic-speaking Christians and Jews also refer to God as ''Allah''.
*{{Jêder-ensîklopedî |sernav=Allah |ensîklopedî=Encyclopaedia of Islam Online |nivîskar=L. Gardet }}</ref>}} ([[Şehadet]])
| sirûda netewî      = {{ziman|ar|السلام الملكي}} (wek navgîn)
"[[Sirûda Neteweyî ya Erebistana Siyudî|as-Salām al-Malakiyy]]"
{{Biçûk|"Silavkirina Keyanî"}}

| sirûda keyane      =
| awayê sembolên din =
| sembolên din       =
| wêneyê nexşe       = Saudi Arabia (orthographic projection).svg
| wêneyê nexşe2      =
| nexşe mezinî       = 250px
| nexşe mezinî2      =
| nexşe sernav       =
| nexşe sernav2      =
| nexşe sernûçe      =
| nexşe sernûçe2     =
| cih                =
| paytext            = [[Riyad]]
| paytext2           =
| bajarê mezin       = [[Riyad]]
| bicîhbûna mezin    =
| awayê bicîhbûna mezin =
| koordînat          = {{Koord|24|39|N|46|46|E|type:city}}
| zimanên fermî      = [[Zimanê erebî|Erebî]]
| zimanên naskirin   =
| zimanên herêmî     =
| awayê ziman        =
| awayê ziman2       =
| ziman              =
| ziman2             =
| zimanên bin        =
| zimanên bin2       =
| komên etnîkî       = 81% [[Ereb]]
9,7% [[Hindistan|Hindî]]
6,7% [[Afro-Ereb]]
3,6% rehetî
| komên etnîkî sal   =
| dîn                = [[Sunîtî]]-[[Îslam]]
| demonîm            = {{Unbulleted list |Erebên Siûdî | Siûdiyan {{Biçûk|(nefermî)}}}}
| awayê rêveberiyê   = [[Dewleta Îslamiyê|Îslamî]] ya [[monarşiya mutleq]]
| sernav rêber1      = [[Keyaniya Erebistana Siûdî|Key]]
| navê rêber1        = [[Selman bin Ebdulazîz]]
| sernav rêber2      = [[Cênişîna Erebistana Siyûdî|Cênişîn]]
| navê rêber2        = [[Muhemmed bin Nayef]]
| sernav rêber3      = [[Şûngirê Textê Erebistana Siyûdî|Cîgirê Cênişînê]]
| navê rêber3        = [[Muhemmed bin Salman]]
| sernav rêber4      =
| navê rêber4        =
| sernav rêber5      =
| navê rêber5        =
| pêşvebirî          = [[#Monarşî û malbata keyaniyê|Netû]] {{Biçûk|(Qanûndanîna ji aliyê Encûmena Wezîran)}}{{Efn|[[Meclîsa Şêwirmendiya Erebistana Siyûdî|Meclîsa Şêwirmendiyê]] endama şêwirmendiyê ji bo key e. ''De facto'' zagonsazkirina desteya wezîran e, ku xwe ji aliyê Key a Erebistana Siyûdî ve rûniştî ye.}}
| meclîsa jorîn      =
| meclîsa jêrîn      =
| awayê serxwebûnê   = [[Dîroka Erebistana Siûdî|Damezrandin]]
| nota serxwebûnê    =
| bûyera avakirinê1  = [[Yekbûna Erebistana Siûdî|Avakirina Keyaniyê]]
| dema avakirinê1    = 23 îlon 1932
| bûyera avakirinê2  = [[Peymana Neteweyên Yekbûyî|Naskirin]] [[Konferansa Neteweyên Yekgirtî li ser Rêxistina Navneteweyî|heta]] [[Neteweyên Yekbûyî]]
| dema avakirinê2    = 24 çiriya pêşîn 1945
| bûyera avakirinê3  = [[Zagona Bingehîn a Erebistana Siûdî|Makezagona yekûn]]
| dema avakirinê3    = 31 kanûna paşîn 1992
| bûyera avakirinê4  =
| dema avakirinê4    =
| bûyera avakirinê5  =
| dema avakirinê5    =
| rûerd dane         =
| rûerd dane2        =
| rûerd              =
| rûerd km2          = 2,149,690
| rûerd magnitude    = 1 E12
| rûerd rêz          = 12.
| rûerd jêrenot      =
| av                 = 0.7
| gelhe texmînkirin  = 33,000,000<ref>{{Jêder-malper |url=http://www.cdsi.gov.sa/pdf/PopulationEstimates2010-2025-admareas.pdf |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20160509155043/http://www.cdsi.gov.sa/ar/indicators/1 |tarîxa-arşîvê=9 gulan 2016 |sernav=Official annual projection |sal=2014 |xebat=cdsi.gov.sa }}</ref>
| gelhe texmînkirin sal = 2017
| gelhe texmînkirin rêz = 40.
| gelhe giştî        =
| gelhe giştî sal    =
| gelhe giştî rêz    =
| gelhe tîrbûn km2   = 15
| gelhe tîrbûn rêz   = 216.
| hejmara endaman    =
| TBH PHK            = $1.803 trîlyon<ref name=imf2>{{Jêder-malper |url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2016/02/weodata/weorept.aspx?sy=2016&ey=2020&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&pr1.x=43&pr1.y=11&c=456&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC&grp=0&a= |sernav=Saudi Arabia |weşanger=International Monetary Fund }}</ref>
| TBH PHK sal        = 2017
| TBH PHK rêz        = 14.
| TBH PHK her kesekî = $55,229
| TBH PHK her kesekî rêz = 12.
| TBH nomînal        = $689.004 mîlyar
| TBH nomînal sal    = 2017
| TBH nomînal rêz    = 20.
| TBH nomînal her kesekî = $21,100
| TBH nomînal her kesekî rêz = 36.
| Gini               =
| Gini sal           =
| Gini guherandin    =
| Gini rêz           =
| Gini çavk          =
| PPM                = 0.837
| PPM sal            = 2014
| PPM guherandin     = zêdebûn
| PPM rêz            = 39.
| PPM çavk           = <ref name="HDI">{{Jêder-malper |url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr_2015_statistical_annex.pdf |sernav=2015 Human Development Report |sal=2015 |weşanger=United Nations Development Programme }}</ref>
| dirav              = [[Riyala Siyûdî]] (SR)
| dirav kod          = SAR
| demjimêr           = AST
| utc offset         = +3
| demjimêr DST       =
| utc offset DST     =
| DST not            =
| dijrabertî         =
| celebê dîrokê      = rr/mm/ssss ([[Sala hicriyê|SH]])
| hatûçûn            = Rast
| koda înternetê     = {{Unbulleted list |[[.sa]] |[[السعودية.]]}}
| iso3166kod         = SAU
| koda telefonê      = +966
| berdilê hîmander   =
| wêne nexşe3        =
| nexşe sernav3      =
| jêrenot a          =
| jêrenot b          =
}}

sentences:
{{Bêçavkanî}}
{{Agahîdank mirov
 | nav              = Yaşar Kemal
 | navê_rastî       = Kemal Sadık Gökçeli
 | şanenav          = Yaşar Kemal signature.jpg
 | roja_jidayikbûnê = [[6ê çiriya pêşîn]] a [[1923]]
 | cihê_jidayikbûnê = [[Hemite]], [[Osmaniye]] ([[Tirkiye]])
 | roja_mirinê      = [[28ê sibatê|28ê sibata]] [[2015]]
 | cihê_mirinê      = [[Stembol]]
 | netewe         = [[Kurd]]
 | pîşe             = [[Nivîskar]]ê [[tirkî]] û [[rojnamevan]]
 | xelat            = Prix du Meilleur Livre Etranger ([[1979]])
 Prix mondial Cino Del Duca ([[1982]])
 Friedenspreis des Deutschen Buchhandels ([[1997]]
Grand Officier dans l'Ordre National de la Légion d'Honneur, 2011<ref>http://www.ambafrance-tr.org/spip.php?article2092</ref>
}}
'''Yaşar Kemal''' (jdb. [[6ê çiriya pêşîn]] a [[1923]] li bajarê [[Kinikan]]ê - m. [[28ê sibatê|28ê sibata]] [[2015]] li [[Stembol]]ê<ref>[http://anfkurdi.com/rojane/yasar-kemal-jiyana-xwe-ji-dest-da ''ANF'': Yaşar Kemal jiyana xwe ji dest da]</ref>), nivîskarekê [[kurd]] e ku bi zimanê tirkî karê xweyê nivîsandinê dikir.

sentences:
{{Agahîdank gund
| nav                = Çwarkilawî Ferecî Seîd
| navê_din           = Çwarkiławî Ferecî Se'îd
| navê_fermî         =
| wêne               =
| mezinahiya_wêne    =
| sernavê_wêne       =
| welat              = [[Başûrê Kurdistanê]]
| dewlet             = [[Herêma Kurdistanê]], [[Îraq]]
| etîketa_binebeşê   = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê      = <!--- Kargêriyiya din --->
| etîketa_binebeşê1  = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê1     = <!--- Kargêriyiya din --->
| parêzgeh           = [[Silêmanî (parêzgeh)|Silêmanî]] (2018)
| şaristan           = <!--- Gundê Îranê --->
| bexş               = <!--- Navçe (Îran) --->
| navçe              = [[Xaneqîn]] (1957)
| nahiye             = [[Qoretû]] (1957)
| gund               = <!--- Ji bo mezreyan --->
| gundistan          = <!--- Gundê Îranê --->
| hejmara_mezrayan   =
| mezra1             =
| mezra2             =
| mezra3             =
| mezra4             =
| demonîm            = Xelkê Çwarkilawî Ferecî Seîd
| nifûs              =
| sala_nifûsê        =
| çavkaniyên_nifûsê  =
| eşîr               =
| hejmara_mêran      =
| hejmara_jinan      =
| berbelaviya_nifûsê_km2 =
| temamiya_qadê_km2  =
| bilindahî_m        =
| koda_postayê       =
| koda_telefonê      =
| nexşeya_reptiyeyê  =
| nexşeya_topografî  = na <!-- "Nexşeya topografî" dernadikeve -->
| koordînat          =
}}
'''Çwarkilawî Ferecî Seîd''', '''Çwarkiławî Ferecî Se'îd''', gundekî bi ser [[Qoretû]]ya navçeya [[Xaneqîn]]ê ya [[Silêmanî (parêzgeh)|parêzgeha Silêmaniyê]] ([[Başûrê Kurdistanê]]) ve ye<ref>Ebdulła Ẍefur (2001). Pêřistî gundekanî Kurdistan: Bergî duwem (Pêřistî gundekanî başûrî Kurdistan leser jimêrî sałî 1957da), Stockholm.</ref>.

sentences: '''Tramway'''<ref>https://ku.wiktionary.org/wiki/tramway</ref>, '''tramvay'''<ref>Suzan Samanci (2019). Mîrzayê Reben. Weşanên Avesta, Stembol. r. 11.</ref>, '''tramwey'''<ref>Delîlo Îzolî (2007). Ferheng: Kurdî-Tirkî, Türkçe-Kürtçe. Weşanên Deng, Amed.</ref><ref>Zana Farqîn (2000). Ferhenga Mezin Tirkî-Kurdî. Enstîtuya Kurdî, Stembol.</ref>, '''tramvaî''' û '''tramva'''<ref>Î.O. Farîzov (1957). Ferhenga ûrisî-kurmancî. Moskva.</ref> an jî bi tenê '''tram'''<ref>Delîlo Îzolî (2007). Ferheng: Kurdî-Tirkî, Türkçe-Kürtçe. Weşanên Deng, Amed.</ref><ref>https://ku.wiktionary.org/wiki/tram</ref>, '''bana kolanê'''{{Çavkanî hewce ye|tarîx=nîsan 2024}}, amyareke ragihandinê ye, pirranî bi [[elektrîk]]ê dixebite. Li ser [[rêhesin]]ê diajon lê hin cureyên nû hene ku li ser [[çerxe]] yan [[pêçke]]yan diajon.

sentences:
{{Taxobox
| name = Anserinae
| image = Geese Fruggo01.JPG
| image_width =
| image_caption = Qazên kedî
| regnum = [[Heywan|Animalia]]
| phylum = [[Stûnpiştdaran|Chordata]]
| classis = [[Balinde|Aves]]
| ordo = [[Balindeyên dirûvê qazan|Anseriformes]]
| familia = [[Anatidae]]
| subfamilia = '''Anserinae'''
| subfamilia_authority = [[Nicholas Aylward Vigors|Vigors]], 1825
| subdivision_ranks = [[Cins]]an
| subdivision =
| synonyms =
Cygninae
}}
'''Anserinae''', [[binefamîle]]ya [[qaz|Anseri]], [[qû]] û werdekan yan [[mîrav]]an ji [[famîle]]ya [[qaz]]an yan [[Anatidae]].<ref> ('''Terres''', John K. & '''[[National Audubon Society]]''' (1991))</ref>

sentences: '''Alina Sánchez''' (z. 1986, [[San Martín de los Andes]], [[Arjentîn]] - m. 17 adar 2018, [[Hesîçe]], [[Rojavaya Kurdistanê]]), ango '''Lêgerîn Çiya''', bijîşkeke arjentînî, internasyonalîst, femînîst û şoreşger bû, ku li [[Dibistana Tibê ya Amerîkaya Latînî]] ([[ELAM]]) li [[Kûba]]yê xwendibû. Sánchez di 2011an de beşdarî [[Yekîneyên Parastina Jinê]] (YPJ) bû, û di pergala tenduristiyê ya [[Rojavaya Kurdistanê|Rêveberiya Xweser a Bakur û Rojhilatê Sûriyê]] (AANES) de xebitî. Ew di qezayeke trafîkê de di 17ê adara 2018an de mir, dema rêwîtiyê ji bajarê [[Hesîçe]]yê.<ref>{{Jêder-malper |url=https://anfespanol.com/mujeres/la-huella-de-alina-en-latinoamerica-3238 |sernav=La huella de Alina en Latinoamérica |malper=ANF News }}</ref> Li ser rûmeta wê, nexweşxaneya [[Girê Xurma]] (Tel Tamer) li [[Kantona Cizîrê]] nuha navê wê hildaye.<ref>{{Jêder-malper |url=https://anfespanol.com/kurdistan/hospital-de-rojava-lleva-el-nombre-de-la-medica-argentina-alina-sanchez-3256 |sernav=Hospital de Rojava lleva el nombre de la médica argentina Alina Sánchez |malper=ANF News }}</ref>

sentences:
{{Agahîdank element
| direfş/nimre       = N
| wêne               = Liquidnitrogen.jpg
| wêne_sernav        =
| tîrbûn             = 2,7 g/cm3 (25 [[Selsiyus|°C]])
| giraniya_atomê     = 14,0067 u
| nîveşkêla_atomê    = 65 (56) [[Metre|pm]]
| nîveşkêla_kovalansê = 71 pm
| nîveşkêla_Van_der_Waals = 155 pm
| rewş               = gazî
| xala_helînê        = 63,05 [[Kelvin|K]] (-210,1 [[Selsiyus|°C]])
| xala_kelînê        = 77,36 [[Kelvin|K]] (-195,79 [[Selsiyus|°C]])
| kabikê_molî        = 13,54  · 10-6 m3/mol
| derenceya_bilindbûnê = −3, −2, −1, 1, 2, '''3''', 4, 5
| oksîdên_xwe        = N2O, NO, N2O3, NO2, N2O5
| elektronegatîfî    = 3,04 (Pauling-Skala)
| îzotop             = {{Agahîdank element/îzotop
 | HejmaraÇalakîyaAtomî = 1
 | HijmaraBaristeyî     = 13
 | Direfş               = N
 | LiCîhanê             = 0
 | DemêHebûnê           = 9,965 [[Deqe|d]]
 | ÇalakîyaAtomî1       = [[Girtina elektronan|ε]]
 | EnerjîyêXerabûnê1    = 2,220
 | ElementîNûh1         = [[Karbon|13C]]
}}
{{Agahîdank element/îzotop
 | HejmaraÇalakîyaAtomî = 0
 | HijmaraBaristeyî     = 14
 | Direfş               = N
 | LiCîhanê             = '''99,634'''
}}
{{Agahîdank element/îzotop
 | HejmaraÇalakîyaAtomî = 0
 | HijmaraBaristeyî     = 15
 | Direfş               = N
 | LiCîhanê             = 0,366
}}
{{Agahîdank element/îzotop
 | HejmaraÇalakîyaAtomî = 1
 | HijmaraBaristeyî     = 16
 | Direfş               = N
 | LiCîhanê             = 0
 | DemêHebûnê           = 7,13 [[Sanî|s]]
 | ÇalakîyaAtomî1       = [[Çalakiya beta|β-]]
 | EnerjîyêXerabûnê1    = 10,419
 | ElementîNûh1         = [[Oksîjen|16O]]
}}
| nîşana_xeterê      = {{Nîşana xeterê|-}}
}}
'''Nîtrojen''' ({{bi-fr|nitrogène}}), {{bi-grc|ἀζωτικός|azōtikós|wate=bê jiyan}}) elementeke ku cara yekem di sala 1772an de ji alîyê bijîşkê Skotlandî [[Daniel Rutherford]] ve hatiye kifşkirin û îzolekirin. Dema ku hate tesbîtkirin ku nîtrojen di asîda nîtrîk û nîtratan de heye, navê nîtrojenê di sala 1790an de ji aliyê kîmyazanê Fransî [[Jean-Antoine-Claude Chaptal]] ve hate pêşniyar kirin. Nîtrojen nemetal e û endamê herî sivik ê koma 15 ya tabloya perîyodîk e ku bi gelemperî jê re pniktojen tê gotin. Ev element di gerdûnê de hêmanek hevpar e ku bi pirbûna tevahî di [[kadiz]] (bi înglîzî: ''milky way'') û [[Pergala Rojê|Sîstema Rojê]] de di rêza heftemîn de tê texmîn kirin. Di germahî û zexta standard de, du atomên elementê bi hev ve girêdidin û N2, gazek diatomî ya bê reng û bê bêhn çêdikin. N2 bi qasî ji sedî 78 [[atmosfera Cîhanê]] pêk tîne û ev yek nîtrojenê dike hêmana herî zêde ya nehevgirtî.

sentences: '''Artêş''', '''sipa''' ji hêzên çekdarî yên dewlet an gelekê re tê gotin. Di heman demê de ji bo hêza çekdarî ya herî mezin jî tê bikaranîn. Ji wê biçûktir, [[parartêş]] e.

sentences:
{{Agahîdank mirov/wîkîdane2
| sernavê_wêne = Hin endamên koma G Unit (ji çepê): Tony Yayo, 50 Cent û Lloyd Banks
}}

sentences:
{{Agahîdank wargeh/wîkîdane|wargeh=[[Bajar]]| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr}}
'''Bad Belzig''', bajarekî [[Almanya]]yê ye û yek ji bajarên herêma [[Brandenburg]]ê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de|Bad Belzig}}</ref>

sentences: '''Norm''' yan jî '''Normên civakî''', standardên hevpar ên tevgerên pejirandî ye ku ji aliyê komên civakî ve têne pejirandin.<ref>{{Jêder-malper |url=https://academic.oup.com/crawlprevention/governor?content=%2fct%2farticle%2f15%2f2%2f127-147%2f4110785 |sernav=Validate User |malper=academic.oup.com |doi=10.1093/ct/15.2.127 |roja-gihiştinê=2022-04-08 }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |url=https://www.jstor.org/stable/10.7591/j.ctt1rv61rh |sernav=National Interests in International Society |paşnav=Finnemore |pêşnav=Martha |tarîx=1996 |weşanger=Cornell University Press |doi=10.7591/j.ctt1rv61rh }}</ref> Normên civakî hem dikarin têgihîştina nefermî bin ku tevgerên endamên civakê bi rêve dibin, hem jî di nav [[qanûn]] û zagonan de têne kod kirin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Pristl |pêşnav=Ann‐Catrin |paşnav2=Kilian |pêşnav2=Sven |paşnav3=Mann |pêşnav3=Andreas |tarîx=2021 |sernav=When does a social norm catch the worm? Disentangling social normative influences on sustainable consumption behaviour |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/cb.1890 |kovar=Journal of Consumer Behaviour |ziman=en |cild=20 |hejmar=3 |rr=635–654 |doi=10.1002/cb.1890 |issn=1472-0817 }}</ref> Bandorên normatîf ên civakî yan jî normên civakî, wekî ajokarên hêzdar ên guhertinên behremendiya mirovan têne hesibandin û ji hêla teoriyên mezin ên ku tevgera mirovan rave dikin ve baş têne organîze kirin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Finnemore |pêşnav=Martha |paşnav2=Sikkink |pêşnav2=Kathryn |tarîx=1998 |sernav=International Norm Dynamics and Political Change |url=https://www.jstor.org/stable/2601361 |kovar=International Organization |cild=52 |hejmar=4 |rr=887–917 |issn=0020-8183 }}</ref> Saziyên civakî ji pir-normiyan pêk tên.

sentences: '''Rûken Yetişkin''' li [[Tetwan]]a [[Bîdlîs]]ê hate dinê, şaredara bajarê [[Gever]]ê ye {{çp}}.

sentences:
{{Sernav bi îtalîk}}
'''Evîndar im''' albûma hunermenda kurd [[Zînê]] ([[Saadet Özlük]]) e. Albûm ji 14 stranan pêk tê û di salên 1990î de ji aliyê [[Sevkan]] û studyoya Panorama ve hat çêkirin.<ref>Kaseta Zînê, Evîndar im. Sevkan, Stembol.</ref>

sentences:
{{Agahîdank wargeh/wîkîdane|wargeh=[[Bajar]]| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr}}
'''Ribnitz-Damgarten''', bajarekî [[Navçeyên Almanyayê|navçeya (''Landkreis)'']] [[Vorpommern-Rügen (navçe)|Vorpommern-Rügenê]] li herêma [[Mecklenburg-Vorpommern]] a [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

sentences:
{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Pantelitz
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Mecklenburg-Vorpommern]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Vorpommern-Rügen]]
}}
'''Pantelitz''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Vorpommern-Rügen]] li [[Mecklenburg-Vorpommern]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

sentences:
{{Agahîdank gund
| nav                = Sergewr
| navê_din           =
| navê_fermî         =
| wêne               =
| mezinahiya_wêne    =
| sernavê_wêne       =
| welat              = [[Başûrê Kurdistanê]]
| dewlet             = [[Herêma Kurdistanê]], [[Îraq]]
| etîketa_binebeşê   = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê      = <!--- Kargêriyiya din --->
| etîketa_binebeşê1  = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê1     = <!--- Kargêriyiya din --->
| parêzgeh           = [[Hewlêr (parêzgeh)|Hewlêr]]
| şaristan           = <!--- Gundê Îranê --->
| bexş               = <!--- Navçe (Îran) --->
| navçe              = [[Şeqlawe (navçe)|Şeqlawe]]
| nahiye             = [[Herîr]] (2018)
| gund               = <!--- Ji bo mezreyan --->
| gundistan          = <!--- Gundê Îranê --->
| hejmara_mezrayan   =
| mezra1             =
| mezra2             =
| mezra3             =
| mezra4             =
| demonîm            = [[Sergewrî]], xelkê Sergewrê
| nifûs              =
| sala_nifûsê        =
| çavkaniyên_nifûsê  =
| eşîr               =
| hejmara_mêran      =
| hejmara_jinan      =
| berbelaviya_nifûsê_km2 =
| temamiya_qadê_km2  =
| bilindahî_m        =
| koda_postayê       =
| koda_telefonê      =
| nexşeya_reptiyeyê  =
| nexşeya_topografî  = na <!-- "Nexşeya topografî" dernadikeve -->
| koordînat          =
}}
'''Sergewr''', gundekî bi ser [[Herîr]]a navçeya [[Şeqlawe (navçe)|Şeqlaweyê]] ya [[Hewlêr (parêzgeh)|parêzgeha Hewlêrê]] ([[Başûrê Kurdistanê]]) ve ye<ref>Dr Abdulla Ghafor (2001). Index of Kurdistan Villages. Vol. 2. (Index of villages in Southern Kurdistan in the Iraqi Population Census 1957). Stockholm.</ref><ref>http://krso.net</ref>.

sentences:
'''Biyoteknolojî''' (bi [[îngilîzî]]: ''biotechnology'') destkarîkirina [[zanistî]] ser zîndewerên jiyanî ye, bi taybet li ser [[cîn]]an, ji bo çêkirina tiştên havildar. Şukirinê [[gen]] û bikaranîna [[rekonbînan DNA]] teknîkên serekî ne.
{{Kontrola otorîteyê}}
{{kurt}}
[[Kategorî:Biyolojî]]
[[Kategorî:Zanist]]

sentences:
{{Agahîdank wargeh/wîkîdane|nav=Münster|wargeh=[[Bajar]]| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr}}
'''Münster''', bajarekî serbixwe ye li herêma [[Nordrhein-Westfalen]] a [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

sentences:
{{Taxobox
| name = Qijik, Qelereşk
| status = LC
| status_system = iucn3.1
| status_ref =<ref>BirdLife International 2012. Corvus monedula. In: IUCN 2013. IUCN Red List of Threatened Species. Version 2013.1. <www.iucnredlist.org></ref>
| image = Dohle (Corvus monedula) d1.jpg
| image_caption=Qijik(''Corvus monedula'')
| image_width=250px
| image2 = Corvus monedula calls.ogg
| regnum = [[Animal]]ia
| phylum = [[Chordata]]
| classis = [[Aves]]
| ordo = [[Fîkar|Passeriformes]]
| familia = [[qirik|Corvidae]]
| genus = ''[[Qijik|Corvus]]''
| subgenus = ''[[Coloeus]]''
| species = '''''C. monedula'''''
| binomial = ''Corvus monedula''
| binomial_authority = ([[Carl Linnaeus|Linnaeus]], 1758)
| synonyms = ''Coloeus monedula'' <small>Linnaeus, 1758</small>
| range_map = Corvus monedula distribution de.svg
| range_map_width =250px
| range_map_caption = Belavbûn
}}

sentences:
{{Sêwî|tarîx=kanûna pêşîn 2020}}{{Agahîdank mirov/wîkîdane
| çînaser            = nivîskar
}}

sentences: '''Çavdêrîxaneya Dînewerî''' an jî '''Dîdevanxaneya Dînewerî''', [[çavdêrîxane]]ya [[zanist]]vanê kurd [[Dînewerî]] di derdorê salên 850an de ji bo xebatên xwe yên li ser [[Stêrnasî|stêrnasiyê]] li [[Dînewer]]ê çêkiriye û piştî wefata wî jî du sed sal ev çavdêriya wî hatiye xebitandin.<ref>https://www.xn--krtler-3ya.com/kurt-bilim-adami-el-dinaveri-kimdir-hayati-eserleri.html/amp#gozlemevini-mogollar-yikti{{Mirin girêdan|bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes |tarîx=çiriya paşîn 2023 }}</ref>

sentences:
{{Agahîdank mirov/wîkîdane2
| wêne               = Der Beste - Movieposter.jpg
| çînaser            = sînema
}}

sentences: '''Pêncşem''', [[roj]]eke ji heft [[rojên hefteyê]] ye. Pêncşem anegorî [[Îslam]]ê roja şeşem a hefteyê ye; lê li gorî Rêxistina Navneteweyî ji bo Standardkirinê ([[ISO]]) û [[salnameya Gregorî]] çarşem roja çarem a hefteyê ye. Navê rojê ji gotina [[pènc]] û [[şemî]] tê. Zimannas didin zanîn ku gotina şemî jî dibe ku ji gotina "şems" a erebî tê, ku tê wateya [[roj]]ê{{fact}}.

sentences:
{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Lancken-Granitz
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Mecklenburg-Vorpommern]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Vorpommern-Rügen]]
}}
'''Lancken-Granitz''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Vorpommern-Rügen]] li [[Mecklenburg-Vorpommern]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

sentences: '''Ferheng''' (peyvname, bêjename) pirtûkek yan qeydek dî ye ku peyv û bêje tê de hatine rêzkirin û şîrovekirin. Ev şîrovekirin dibe bi heman zimanî be yan jî bi zimanek din be. Ferheng dibe ji bilî bi peyvan, bi wêneyan jî bên dîyarkirin. Di ferhengan peyv bi piranî li gor [[alfabeyê]] tên rêzkirin lê rêzkirin dikare bi gor babetan jî bibe.

sentences:
{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
}}
'''Ehingen (Donau)''' bajarokekî navçeya [[Alb-Donau-Kreis]]ê ya herêma [[Baden-Württemberg]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

sentences: '''Tealî Nisvan''' an '''Tealî Nisvan-î Kurd''', [[rêxistin]]eke feminîstî ya [[kurd]]an a li [[Stenbol]]ê bû.<ref>Shahrzad, M.: Women of a Non-state Nation: The Kurds, Mazda Publishers, 2001.</ref>

sentences:
'''Esker Demirbaş''' an jî '''Asker Demirbaş''' ( jdb. [[1942]] li [[Erdêxan|Erdêxanê]] ; m. [[18ê tebaxê|18ê tebaxa]] [[2016]] ) [[Stranbêj|stranbêjêkî]] [[kurd]] e. Plaka xwe ya pêşîn di sala 1973’î de derxistiye. Heya niha çar plakû çar heb jî kaset û CD çêkîrîye.Gelek kaset û qeyde satrane wî nava heremadê belavbunê .Di zarokatiya xwe de ji apê xwe Surmelî,Hemzo û Qeferê Mirtib û dengbêjên hemandemî fêrî stranbêjiyê bûye. Di xebatên xwe yî çandî de rastî gelek astengiyan hatiye, lê berxwedaye û biserketiye.Ew tewî stranên gelêrî, stranên xwe jî distrîne û gelek stranên wî hene. Esker ne tenê Dengbeje.Esker weke parastwanekî zimane xwe,hunera xwe çandu dîroka xwe hemberî hemû nakokî û êvalan berxwe daye u mîras(xwaşhîştik) mezin dîyarîyê gelêxwe kirîye.Dengbej Esker Demirbaş sala 18ê tebaxa 2016an de terkê dinyaye kirye û çuye ser dilovanîya xwede  .
== Çavkanî ==
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Hunermendên kurd]]
[[Kategorî:Stranbêjên kurd]]
[[Kategorî:Dengbêj]]
[[Kategorî:Kurd]]

sentences:
{{Agahîdanka giştî
}}
'''La Concorde''' sirûda neteweyî ya [[Gabon]]ê ye, ji hêla [[Georges Aleka Damas]] ve hatiye nivîsandin û bestekirin. Piştî serxwebûna [[Gabon]]ê di sala [[1960]]î de hate pejirandin.

sentences: '''Alfabetîzm''' an '''xwendewarî''' pêvajoya fêrbûna [[xwendin]] û [[Nivîsandin|nivîsandinê]] ye. Asta şarezayiya xwendin û nivîsandinê (bo civak an serdemekê) dikare wekî rêjeyek bê dayîn. Têgeha alfabetîzmê wek [[Perwerde|perwerdehiya]] bingehîn tê dîtin. Kêmasiya xwendin û nivîsandinê[1] wekî [[analfabetîzm]] an nexwendewarî tê binavkirin.

sentences:
{{Agahîdank mirov
 | nav               = Richard Wilson
 | navê_rastî        = Iain Carmichael Wilson
 | wêne              = Richard Wilson.jpg
 | sernavê_wêne          = Richard Wilson (2007)
 | netewe            = {{Ala|Keyaniya Yekbûyî}}
 | pîşe              = [[lîstikvan]],  [[moderator]], derhênerê şanoyê
<div>
* ''Only When I Laugh''
* ''One Foot in the Grave''
* ''Born and Bred''
* ''Britain's Best Drives''
* ''Merlin''
* ''Dr Who''
</div>
}}
'''Richard Wilson''' (navê bi rastî '''Iain Carmichael Wilson'''; jdb. [[9'ê tîrmehê|9'ê tîrmeha]] [[1936]] li [[Greenock]],[[Renfrewshire]], [[Skotlenda]] ) [[lîstikvan]], derhênerê şanoyê û pêşkeşvanekî [[skotlendî]] ye.

sentences: '''Derpêqut''', '''hepik''', '''qolik''' an jî '''derpêkink''' cureyek ji [[bincilk]]an e. Rûv û navranê pordike. Bi pêşketina teknîkên [[cûmkerî]]yê ve îro bi hezaran cureyê derpêqutan hene.

sentences:
'''Xemgînî''' yan '''Xem''', rewşeke dilronî ([[psîkolojî]]) ye ba mirovan pir û her dem çêdibe. Xemgînî anku dilşikestî, dilmayî û dil bi kul û xem. Sedemên xemgînî gelekin ji evînî ye, [[êş]], zordestî, [[nexweşî]] û pir sedemên din ku di jînê mirovan re derbas dibin.
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Derûnnasî]]
[[Kategorî:Hest]]
[[Kategorî:Jiyana şexsî]]

sentences:
'''Bedmînton''' (bi îngilîzî: Badminton), kokên badmintona îro  li Hindistanê dest pê kiriye ku ji lîstika ku wan berê digotin "Poona". Ev lîstika ku li Hindistanê pêşbirkeke xweş bû, ji aliyê efserên artêşa Brîtanyayê ve ji Hindistanê bo welatê wan hat veguhestin.
Di sedsala pêncan de li Çînê lîstikek bi navê Ti jian zi hebû û tê de topek li hewa dixist. Nêzîkî 1600, mirovên li Ewropayê lîstikek bi navê "jeu de volant" bi karanîna raketê lîstin. Dema ku efserên Brîtanî li Hindistanê bi cih bûn, wan ev lîstik bi guherandina lîstika îngilîzî ya cengdore û shuttlecock îcad kirin, û ji ber ku ew bi giranî ji hêla efserên ku li bajarê Poona bi cih bûne dihat lîstin, bi vî navî navdar bû û pir zû, pêşbirkek werzîşê hate çêkirin û wan ew di destpêka sala 1870-an de digel alavên pêwîst bi welatê xwe dan nasandin.
"Dûka Îngilîzî" bi fermî lîstik bi Îngilîstanê da nasandin. Di sala 1873’an de bi lidarxistina şahiyekê li cihê rûniştina xwe (Badminton) lîstika “Puna” organîze dike û ev lîstik yekser bala kesên din kişandiye û di nav çîna dewlemend a civaka Îngilîstanê de hatiye naskirin û ji wir jî belav dibe. Wan navê lîstika nû "Badminton" li ser rûniştina Duke dan.

sentences: '', yek ji cureyên pêşiyên ku nexweşiya lerzeta derbasî mirovan dikin.]]

sentences: {{Ev gotar|li ser pexemberê Nûh e. Ji bo wateyên din a "Noh", li [[Nûh (cudakirin)]] binihêre.}}

sentences:
{{Agahîdank wargeh/wîkîdane|wargeh=[[Bajar]]| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr}}
'''Medebach''', bajarekî [[Navçeyên Almanyayê|navçeya (''Landkreis)'']] [[Hochsauerlandkreis (navçe)|Hochsauerlandkreisê]] li herêma [[Nordrhein-Westfalen]] a [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

sentences:
'''Empatî''' tê wateya hevhestîbûn. Ango di têkiliyên mirov de ji derûniya hevûdu têgihîştin, ji hestên hevûdu fêhmkirin e. Mirov ji bo hin heval an nasên xwe dibêje "Ez û wê/wî em ji hev pirr zêde baş fêhmdikin. Bêî axavtin em bi rewş û daxwazên hevûdu têdigihîjin. Em wekî nîvên sêvê ne". Di vê mînakê de wateya empatiyê baş tê ravekirin. Berevajiya empatiyê [[antîpatî]] ye.
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Derûnnasî]]
[[Kategorî:Konseptên metafizîkê]]
[[Kategorî:Hest]]
[[Kategorî:Etîk]]
[[Kategorî:Derûnnasiya exlaqê]]

sentences:
'''Devera Gulliyan''', dikevîte bakurê rojhelatê [[Zaxo]], Ev devere li destpêkê dihat hijmartin ligel devera sindiyan paş li sala [[1924]] bo yekem car ev devere bi nave [[Gulî]] hat hijmartin. Bêgoman bo yekem car Gundê bêrsivê dihat hijmartin wek navçe, paş bo demekê kurt [[Gundê Dêmka]] dibîte navçe û herwesan Gundê [[Behmun]] jî wek herdu gundên dî dibîte navçe bo demekê kurt. Li dawiyê Gundê [[Batîfa]] dibîte Na`hî û her ta nuke jî her ewe.
Ramana Batîfa ewe ku cihek deştî ye û ba û barov li ser da dihên. Batîfa dihêt dabeşkirin li ser du beşan, yek ewe ku dikevîye ser deşta sindiyan ve û beşê duyê jî yê çiyayî ye.

sentences:
{{Underlinked|date=kanûna pêşîn 2020}}
{{Gotara bê çavkanî}}
{{ne rind kurdî}}
{{Agahîdank jînenîgarî2
}}
'''Papa Benedîkt XV''', '''Benedîktê 15em''', '''Benedîktê pazdehem''' (navê jidayîkbûnê: '''Giacomo della Chiesa''') (jdb. {{d|21|çiriya paşîn|1854}} li Genova - m. {{d|22|kanûna paşîn|1922}} li Roma) ji 3ê kanûna pêşîn a 1914an heta mirina xwe (sala 1922an) papatî kiriye.

sentences:
{{Agahîdank gund
| nav                = Kespar
| navê_din           =
| navê_fermî         = Gürçayır
| wêne               =
| mezinahiya_wêne    =
| sernavê_wêne       =
| welat              =
| dewlet             = [[Tirkiye]]
| parêzgeh           = [[Erzîrom (parêzgeh)|Erzîrom]] (2012)
| navçe              = [[Xinûs]] (2012)
| nahiye             = [[Xinûs]] (navend)
| hejmara_mezrayan   =
| mezra1             =
| mezra2             =
| mezra3             =
| mezra4             =
| demonîm            = [[Kesparî]], xelkê Kesparê
| nifûs              =
| sala_nifûsê        =
| çavkaniyên_nifûsê  =
| eşîr               =
| hejmara_mêran      =
| hejmara_jinan      =
| berbelaviya_nifûsê_km2 =
| temamiya_qadê_km2  =
| bilindahî_m        =
| koda_postayê       =
| koda_telefonê      =
| nexşeya_reptiyeyê  = Tirkiye
| koordînat          =
}}
'''Kespar''' ({{1928|كسپار كومی , "Kaspar qumi" (Koma Kesparê)}}, {{1946|Kasparkomu}}, {{bi-tr|Gürçayır}}), gundekî bi ser navenda [[Xinûs]]a parêzgeha [[Erzîrom (parêzgeh)|Erzîromê]] ve ye.

sentences:
{{jînedank
|wêne=Gerard 't Hooft.jpg
|sernavê_wêne=Gerardus 't Hooft]]

sentences: '''Hêza karebayî''', '''hêza elektrostatîk (karebayî-rawestayî)''' an '''hêza Coulombî''' di navbera heyberên xwedî [[barê karebayî]] de pêk tê. Hêza karebayî jî wek [[rakêş]]ê ji dûr ve dixebite, pêdivî bi temasê tune ye.

sentences: '''Suroyo TV''' (bi [[Zimanê suryanî|suryanî]]: ܤܘܪܝܐ ܬܘܝ) kanaleke satelaytê ya aramî/suryanî ye.

sentences:
{{Taxobox
| name = Bûmekorik, kundê çiçk
| status = LC
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = <ref>{{IUCN|id=106002287 |title=''Athene noctua''| assessors = [[BirdLife International]] |version=2012.1 |year=2012 |accessdate=16 July 2012}}</ref>
| image = Kund.jpg
| image_width =
| image_caption =
| regnum = [[Heywan|Animalia]]
| phylum = [[Chordata]]
| classis = [[Balinde|Aves]]
| ordo = [[Kund|Strigiformes]]
| familia = [[Famîleya kund û bûman|Strigidae]]
| genus = ''[[Kundok|Athene]]''
| species = '''''A. noctua'''''
| binomial = ''Athene noctua''
| binomial_authority = [[Giovanni Antonio Scopoli|Scopoli]], [[1769]]
| synonyms = ''Carine noctua''
}}{{Wergerîne|de|bijartî=1|ziman2=en}}
'''Bûmekorik''', '''bimkerk''', '''kerebûm''', '''kerebum''' , '''kundok''', '''kundê şexse''', '''kundê serîpan''' an '''kundê çiçk''' (''Athene noctua''), [[cure]]yekî kundan e.

sentences:
{{Agahîdank gund
| nav                = Çambulax
| navê_din           =
| navê_fermî         =
| wêne               =
| mezinahiya_wêne    =
| sernavê_wêne       =
| welat              = [[Başûrê Kurdistanê]]
| dewlet             = [[Herêma Kurdistanê]], [[Îraq]]
| etîketa_binebeşê   = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê      = <!--- Kargêriyiya din --->
| etîketa_binebeşê1  = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê1     = <!--- Kargêriyiya din --->
| parêzgeh           = [[Silêmanî (parêzgeh)|Silêmanî]] (2018)
| şaristan           = <!--- Gundê Îranê --->
| bexş               = <!--- Navçe (Îran) --->
| navçe              = [[Xaneqîn]] (1957)
| nahiye             = [[Qerexan]] (1957)
| gund               = <!--- Ji bo mezreyan --->
| gundistan          = <!--- Gundê Îranê --->
| hejmara_mezrayan   =
| mezra1             =
| mezra2             =
| mezra3             =
| mezra4             =
| demonîm            = [[Çambulaxî]], xelkê Çambulaxê
| nifûs              =
| sala_nifûsê        =
| çavkaniyên_nifûsê  =
| eşîr               =
| hejmara_mêran      =
| hejmara_jinan      =
| berbelaviya_nifûsê_km2 =
| temamiya_qadê_km2  =
| bilindahî_m        =
| koda_postayê       =
| koda_telefonê      =
| nexşeya_reptiyeyê  =
| nexşeya_topografî  = na <!-- "Nexşeya topografî" dernadikeve -->
| koordînat          =
}}
'''Çambulax''', gundekî bi ser [[Qerexan, Xaneqîn|Qerexana]] navçeya [[Xaneqîn]]ê ya [[Silêmanî (parêzgeh)|parêzgeha Silêmaniyê]] ([[Başûrê Kurdistanê]]) ve ye<ref>Ebdulła Ẍefur (2001). Pêřistî gundekanî Kurdistan: Bergî duwem (Pêřistî gundekanî başûrî Kurdistan leser jimêrî sałî 1957da), Stockholm.</ref>.

sentences:
'''Barovên Eşqê''' navê albûma yekê ya hunermend [[Diyarê Kurd]] û li sala 2009 li Kurdistanê belav bû. Albûma Barovên Eşqê ji 9 trakan pêk tê.
{{Kontrola otorîteyê}}
{{Albûm-şitil}}
[[Kategorî:Albûm]]

sentences:
{{Agahîdank navçe
 | Nav                = Navçeya Sirûcê
 | Navê_din           = Ordî, Pirsûs
 | Navê_fermî         = Suruç
 | Wêne               = Suruç town hall.jpg
 | Wêne_sernav        = Avahiya şaredariyê li Sirûcê
 | Welat              = [[Bakurê Kurdistanê]]   <!--- KARGÊRIYÎ -------------->
 | Dûgel              = [[Tirkiye]]
 | Parêzgeh           = [[Riha (parêzgeh)]]
 | Serbajar           = Sirûc
 | Qeymeqam           =
 | Hejmara_nahiyan    =  <!--- BINEBEŞ ---------------->
 | Hejmara_bajarokan  = 2
 | Hejmara_taxan      =
 | Hejmara_gundan     = 83
 | Hejmara_mezran     =
 | Gelhê_navçeyê      = 102.164<ref>http://www.nufusu.com/il/sanliurfa-nufusu</ref><ref>[http://report.tuik.gov.tr/reports/rwservlet?adnksdb2=&report=idari_yapi_09sonrasi.RDF&p_il1=63&p_yil=2009&p_dil=1&desformat=html&ENVID=nufus2000db2Env tuik, 2009]</ref>    <!--- GELHE û ERDNÎGAR ------->
 | Gelhê_navçeyê_sal  = [[2014]]
 | Gelhê_bajaran      =
 | Gelhê_gundan       =
 | Rûerd_navçe        = 706
 | Berbelavî_navçe    = 142,8
 | Gelhe_serbajar     = 102.164  <!--- BAJARÊ NAVENDÎ --------->
 | Gelhê_serbajarê_sal= [[2014]]
 | Rûerd_serbajar     =
 | Bilindayî_serbajar = 498
 | Koda_postayê       = 63800
 | Koda_telefonê      = (+90) 414
 | nexşeya_cihan      = Tirkiye
 | koordînat          = {{Koord|36|58|30|N|38|25|27|E|display=inline, title}}
}}
'''Sirûc''' ({{1928|سروج / Souroudj (Surûc)}}, {{1946|Suruç}}, {{bi-tr|Suruç}}; navê kevin: '''Ordî'''; navê nûtir: '''Pirsûs''') yek ji navçeyên [[Riha]]yê ye. Ji aliyê cîranên xwe ve bi navê [[Embara Mêra]] (Embara Mêran) tê nasîn{{Çavk}}. Nifûsa Sirûcê 102.164 e.

sentences: '''Muhamere''' '''muhemere''' ji xurinî û fitûran ([[taştê]]) e. Pirranî li parêgehên [[Dîlok]], [[Riha]]yê tê zanîn û xwarin. Ji [[pêjgeha asûrî]] derbasê [[pêjgeha kurd]] bûye.

sentences:
{{Agahîdank mirov
 | nav              = Îsahak Marogûlov
 | wêne = İsahak Marogulov.jpg
 | sernavê_wêne      = Îsahak Marogûlov
 | roja_jidayikbûnê = [[1868]]
 | cihê_jidayikbûnê = Divin ([[Împeratoriya Rûsî]])
 | roja_mirinê      = [[6'ê rezberê]] [[1933]]
 | hevwelatî        = {{ala|Yekîtiya Sovyetan}}
 | netewe         = Suryanî
 | pîşe             = [[Zimannas]] û [[Nivîskar]]
}}

sentences:
{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Jengen
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]
''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Bavyera]]
|awayê binebeş3=[[Regierungsbezirk|Navçeya îdarî]]
''({{Biçûk|Regierungsbezirk}})''
|navê binebeş3=[[Swabya (Bavyera)]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Ostallgäu]]
}}
'''Jengen''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Ostallgäu]] li herêma [[Bavyera]] ya [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

sentences: '''Terapiya elektrokompûlsîv''' (ECT) cureyekê tedawîkirina nexweşiyên derûniyê ye, ango psîkologiyê.

sentences:
{{Bêçavkanî}}
{{Çavlêgerandin}}
'''Şervan Hêvî''' di sala 1987an de li Cizîrê ji dayika xwe bûye, şervan ciwanek xort bû.

sentences: '''Çiyayê Kurtikê''' çiyayek li [[Bakurê Kurdistanê]], di ber bajarê [[Mûş]]ê de ye. Lûtkeyeke [[Çiyayên Xaçreşê]] ya ku ji rêzeçiyayên [[Toros]]êye ye.

sentences:
'''Şefîq Qezaz''' serokê [[Akademiya Kurdistanê]] û amadekarê ferhenga kurdî [[The Sharezoor]] e.
{{Kontrola otorîteyê}}
{{kurt}}
[[Kategorî:Zimannas]]

sentences:
{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Sankt Englmar
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]
''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Bavyera]]
|awayê binebeş3=[[Regierungsbezirk|Navçeya îdarî]]
''({{biçûk|Regierungsbezirk}})''
|navê binebeş3=[[Bavyeraya Jêrîn]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Straubing-Bogen]]
}}
'''Sankt Englmar''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Straubing-Bogen]] li herêma [[Bavyera]] ya [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

sentences:
{{Agahîdank mirov/wîkîdane
}}
'''Şêx Mihemedê Merdoxî''' (1880-1975) li sala 1880ê li bajarê [[Sîne]]yê hate dinyayê. [[Nivîskar]] û [[dîroknas]]ê [[kurd]] e.

sentences:
{{Gotara bêçavkanî}}
'''Şanoname''' karekê wêjeyî ye ko bi merema nimandin anko leyîstina di [[şano]]yê da dihêt nivîsîn û bi rengekê edetî bi awayê hevpeyvîn û danûstandina di navbera çenda kesan da ye. Şanoname pirr caran ne bi wê meremê ko bihêt xwandin, lê ji bo wê ko bibe şano dihêt nivîsîn. Kesê ko karê wî nivîsîna şanonameyan be ''şanonamenivîs'' e.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.supersummary.com/play/ |sernav=SuperSummary |malper=SuperSummary |ziman=en |tarîxa-gihiştinê=2023-01-26 }}</ref>

sentences:
{{Agahîdank gund
| nav                = Hebîba Jêrîn
| navê_din           =
| navê_fermî         = Aşağıhabib
| wêne               =
| sernavê_wêne       =
| welat              = [[Bakurê Kurdistanê]]
| dewlet             = [[Tirkiye]]
| parêzgeh           = [[Riha (parêzgeh)|Riha]]
| navçe              = [[Bêrecûk (navçe)]]
| nahiye             = [[Bêrecûk]]
| hejmara_mezrayan   =
| demonîm            = Xelkê Hebîba Jêrîn
| nifûs              =
| sala_nifûsê        =
| hejmara_mêran      =
| hejmara_jinan      =
| berbelaviya_nifûsê_km2 =
| temamiya_qadê_km2  =
| bilindahî_m        =
| koda_postayê       = 63400
| koda_telefonê      = (+90) 414
| nexşeya_reptiyeyê  = Tirkiye
| koordînat          =
}}
'''Hebîba Jêrîn''' ({{1928| اشاغی حبیب / ''Achaghi habib'' (Aşağı Hebîb)}}, {{1946|Aşağıhabib}}, {{bi-tr|Aşağıhabib}}), [[gund]]ekî bi ser [[Bêrecûk]]a [[Riha (parêzgeh)|Rihayê]] ve ye.

sentences:
{{Taxobox
| name = Kûze an kûje
| image = WEASEL.JPG
| image_caption = [[Kûzeyê dûvik dirêj]]
| regnum = [[Animal]]ia
| phylum = [[Chordata]]
| classis = [[Guhandar|Mammalia]]
| ordo = [[Goştxwer|Carnivora]]
| subordo = [[Guhandarên dirûvê kûçikan|Caniformia]]
| superfamilia = [[Musteloidea]]
| familia = '''Mustelidae'''
| familia_authority = [[Johann Fischer von Waldheim|G. Fischer de Waldheim]], 1817
| subdivision_ranks = [[Binefamîle]]
| subdivision =
[[Kûjeyê avî|"Lutrinae"]]

[[Kurebeşk|"Melinae"]]

[["Mellivorinae"]]

[["Taxideinae"]]

[[Guhandarên dirûvê kûzeyan|"Mustelinae"]]
}}
'''Kûze''' an '''kûje''' (''Mustelidae''), [[famîle]]yekî [[guhandar]]ên [[goştxwer]] tewr mestir ji [[binekom]]a [[guhandarên dirûvê kûçikan]] (''Caniformia'') e.

sentences:
== Armanc û Danasîn ==
Silav.net malpereke kurdî ye, Malpera SILAV serbixwe ye. SILAV.net di sala 2006ê de dest bi weşanê kir ye.

sentences: '''Hunerên lêdanê yên hevedudanî''' Hunerên lêdanê yên hevedudanî (MMA) werzîşek şer a tevahî ye ku şervan dikarin ji lêdan, mil, çok, lêdan û lêdan bikar bînin. ku tê de têkelê hemû hunerên şerî.

sentences:
{{Agahîdank element
| direfş/nimre       = Sc
| wêne               = Scandium sublimed dendritic and 1cm3 cube.jpg
| wêne_sernav        =
| tîrbûn             = 2,985 g/cm3 (20 [[Selsiyus|°C]])
| giraniya_atomê     = 4,955910 u
| nîveşkêla_atomê    = 160 (184) [[metre|pm]]
| nîveşkêla_kovalansê = 170 pm
| nîveşkêla_Van_der_Waals =
| rewş               = hişk
| xala_helînê        = 1814 [[Kelvin|K]] (1541 [[Selsiyus|°C]])
| xala_kelînê        = 3103 [[Kelvin|K]] (2830 [[Selsiyus|°C]])
| kabikê_molî        = 15,00 · 10-6 m3/mol
| derenceya_bilindbûnê = 3
| oksîdên_xwe        = Sc2O3
| elektronegatîfî    = 1,36 (Pauling-Skala)
| îzotop             = {{Agahîdank element/îzotop
 | HejmaraÇalakîyaAtomî = 1
 | HijmaraBaristeyî     = 43
 | Direfş               = Sc
 | LiCîhanê             = 0
 | DemêHebûnê           = 3,891 [[saet]]
 | ÇalakîyaAtomî1       = [[Girtina elektronan|ε]]
 | EnerjîyêXerabûnê1    = 2,221
 | ElementîNûh1         = [[Kalsiyûm|43Ca]]
}}
{{Agahîdank element/îzotop
 | HejmaraÇalakîyaAtomî = 1
 | HijmaraBaristeyî     = 44
 | Direfş               = Sc
 | LiCîhanê             = 0
 | DemêHebûnê           = 3,927 [[saet]]
 | ÇalakîyaAtomî1       = [[Girtina elektronan|ε]]
 | EnerjîyêXerabûnê1    = 3,653
 | ElementîNûh1         = [[Kalsiyûm|44Ca]]
}}
{{Agahîdank element/îzotop
 | HejmaraÇalakîyaAtomî = 0
 | HijmaraBaristeyî     = 45
 | Direfş               = Sc
 | LiCîhanê             = '''1000'''
}}
{{Agahîdank element/îzotop
 | HejmaraÇalakîyaAtomî = 1
 | HijmaraBaristeyî     = 46
 | Direfş               = Sc
 | LiCîhanê             = 0
 | DemêHebûnê           = 83,79 [[roj]]
 | ÇalakîyaAtomî1       = [[Çalakiya beta|β-]]
 | EnerjîyêXerabûnê1    = 2,367
 | ElementîNûh1         = [[Tîtan|46Ti]]
}}
{{Agahîdank element/îzotop
 | HejmaraÇalakîyaAtomî = 1
 | HijmaraBaristeyî     = 47
 | Direfş               = Sc
 | LiCîhanê             = 0
 | DemêHebûnê           = 3,3492 [[roj]]
 | ÇalakîyaAtomî1       = [[Çalakiya beta|β-]]
 | EnerjîyêXerabûnê1    = 0,600
 | ElementîNûh1         = [[Tîtan|47Ti]]
}}
{{Agahîdank element/îzotop
 | HejmaraÇalakîyaAtomî = 1
 | HijmaraBaristeyî     = 48
 | Direfş               = Sc
 | LiCîhanê             = 0
 | DemêHebûnê           = 43,67 [[saet (yeke)|saet]]
 | ÇalakîyaAtomî1       = [[Çalakiya beta|β-]]
 | EnerjîyêXerabûnê1    = 3,994
 | ElementîNûh1         = [[Tîtan|48Ti]]
}}
{{Agahîdank element/îzotop
 | HejmaraÇalakîyaAtomî = 1
 | HijmaraBaristeyî     = 49
 | Direfş               = Sc
 | LiCîhanê             = 0
 | DemêHebûnê           = 57,2 [[deqîqe|d]]
 | ÇalakîyaAtomî1       = [[Çalakiya beta|β-]]
 | EnerjîyêXerabûnê1    = 2,006
 | ElementîNûh1         = [[Tîtan|49Ti]]
}}
| nîşana_xeterê      = {{Nîşana xeterê|F}}
}}
{{Wergerîne|en|bijartî=1}}
'''Skandiyûm''' ({{Bi-la|Scandium}}, ji navê {{Bi-la|Scandia|wate=[[Skandînavya]]}}) [[metal]]ek û [[element]]ek e.
{{Kontrola otorîteyê}}

sentences:
{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Testorf-Steinfort
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Mecklenburg-Vorpommern]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Nordwestmecklenburg]]
}}
'''Testorf-Steinfort''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Nordwestmecklenburg]] li [[Mecklenburg-Vorpommern]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

sentences:
{{Agahîdank xwedî meqam
| nav                 = Sezai Temelli
| roja_jidayikbûnê    = {{Jidayikbûn|15|7|1963|temen=erê}}
| cihê_jidayikbûnê    = [[Stembol]], [[Tirkiye]]
| roja_mirinê         =
| cihê_mirinê         =
| zarok               = 1
| perwerde            = [[Zanîngeha Stembolê]]
| wêne                = File:Sezai Temelli.png
| mezinahiya_wêne     = 220px
| partî               = [[Partiya Demokratîk a Gelan]]
| meqam               = [[Partiya Demokratîk a Gelan|Hevserokê Partiya Demokratîk a Gelan]]
| hevserok            = [[Pervin Buldan]]
| berê                = [[Selahattin Demirtaş]]
| paşê                = [[Mithat Sancar]]
| dawiya_dewrê        = {{Dîrok|23|02|2020}}
| destpêka_dewrê      = {{Dîrok|11|02|2018}}
| meqam1              = {{MMNT|z=1}}
| herêma_hilbijartinê1 = [[Wan (parêzgeh)|Wan]] ([[2018]])
| destpêka_dewrê1     ={{Dîrok|8|7|2018}}
| dawiya_dewrê1       =
| dawiya_dewrê2       = {{Dîrok|1|11|2015}}
| destpêka_dewrê2     = {{Dîrok|24|6|2019}}
| herêma_hilbijartinê2 = [[Stembol]] (Hezîrana 2015)
}}

sentences:
{{Orphan|date=îlon 2021}}
{{Agahîdank mirov/wîkîdane2
}}

sentences:
{{Agahîdank mirov/wîkîdane
| hevwelatî          = {{ala|Spanî|1785}}
| çînaser            = nivîskar
}}
'''Gustavo Adolfo Bécquer''' (jdb. [[17ê sibatê|17ê sibata]] [[1836]] li [[Sevilla]] li ser navê ''Gustavo Adolfo Domínguez Bastida;'' [[m.]] [[22ê kanûna pêşîn|22ê kanûna pêşîn a]] [[1870]] li [[Madrîd]]) yek ji navdartirîn [[nivîskar]]ê [[Romantîzm]]a spanî bû.

sentences:
{{Agahîdank galaksî}}
'''NGC 22''' [[galaksî|galaksiyeke]] [[komstêr]]a [[Pegasus (komstêr)|Pegasusê]] ye. Galaksî di {{d|2|10|1883}} de ji aliyê [[stêrnas]]ê fransî [[Édouard Stephan]] ve hatiye vedîtin.

sentences:
{{Agahîdank gund
| nav                = Kesnezan
| navê_din           = Komelgeha Kesnezan
| navê_fermî         =
| wêne               =
| mezinahiya_wêne    =
| sernavê_wêne       =
| welat              = [[Başûrê Kurdistanê]]
| dewlet             = [[Herêma Kurdistanê]], [[Îraq]]
| etîketa_binebeşê   = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê      = <!--- Kargêriyiya din --->
| etîketa_binebeşê1  = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê1     = <!--- Kargêriyiya din --->
| parêzgeh           =
| şaristan           = <!--- Gundê Îranê --->
| bexş               = <!--- Navçe (Îran) --->
| navçe              =
| nahiye             =
| gund               = <!--- Ji bo mezreyan --->
| gundistan          = <!--- Gundê Îranê --->
| hejmara_mezrayan   =
| mezra1             =
| mezra2             =
| mezra3             =
| mezra4             =
| demonîm            =
| nifûs              = 12.200
| sala_nifûsê        = 1977
| çavkaniyên_nifûsê  =
| eşîr               =
| hejmara_mêran      =
| hejmara_jinan      =
| berbelaviya_nifûsê_km2 =
| temamiya_qadê_km2  =
| bilindahî_m        =
| koda_postayê       =
| koda_telefonê      =
| nexşeya_reptiyeyê  = Başûrê Kurdistanê
| nexşeya_topografî  = na <!-- "Nexşeya topografî" dernadikeve -->
| koordînat          = {{Koord|35|55|28|N|43|53|36|E|display=inline, title}}
}}
'''Kesnezan''' (bi guhêziya latînî ji alfabeya erebî: ''Kasnazan''), [[komelgeh]]eke [[Hewlêr]]ê ([[Başûrê Kurdistanê]]) ye ku di sala 1977an de hatiye avakirin. Di sala 1977an de hijmara şêniyên komelgehê gihaye 12.200 kesan<ref>Gareth R.V. Stensfield (2003). Iraqi Kurdistan: Political development and emergent democracy. RoutledgeCurzon, London.</ref>.

sentences:
{{Agahîdank mirov/wîkîdane2
| çînaser            = zanyar
}}

sentences:
{{Gotara bêçavkanî}}
{{Agahîdank jînenîgarî2
| nav                = Albert Einstein
| wêne               = Albert_Einstein_1947.jpg
| sernavê_wêne       = Einstein
| şanenav            = Albert Einstein signature.svg
| roja_jidayikbûnê   = 4ê adarê 1879
| cihê_jidayikbûnê   = [[Ulm]], Keyaniya Württembergê, [[Almanya]]
| roja_mirinê        = 18ê adarê 1955 (76 salî)
| dîn                = [[Cihû]]
| serdem             = Sedsala 19 û 20an
| perwerde           = Zanîngeha Zurihê
| netewe             = [[Almanya|Alman]]
| hevjîn             = Mileva Marić (1903–1919)

Elsa Einstein (1919–1936)
| pîşe               = [[fizîk]]nas, [[matematîk|matematiknas]], [[stêrnas]], [[fîlozof]] û Xwedazanî
| bandorbar          = Alfred Kleiner
| bandorker          = Nathan Rosen
| zarok              = Lieserl Einstein
Hans Albert Einstein
Eduard Einstein
| xelat              =  Xelata Nobelê a Fîzîkê
| xebat              = Teoriya îzafiyetê
| çînaser            = zanyar
}}
'''Albert Einstein''' (jdb. 1879, [[Ulm]], - m. 1955 DYA) zanyarê [[fizîk]]ê ye. Wekî damezrînerê [[Teoriya îzafiyetê]] tê nas kirin.

sentences: [[Antîpîretîk]],(tabir,dijta)(bi Ingilîzî: Antipyretic,bi Farisî: تببر) bi giştî [[derman]] û giyayên ku ji bo kêmkirina agirê laşî anku ji bo [[ta]]yê tên bikaranîn re tê gotin.[[Antîpîretîk]] ew agirê ku bi [[înterleukîn]] ve têkildar li [[hîpotalamus]]ê dibire.Bedenê mirovî piştî wê demê ji bo kêmkirina agirî dixebite û bi kêmbûna [[ta]]yê encam dide.

sentences:
{{Google Werger}}
{{Agahîdank mirov
 | navê_rastî       = Ayşe Deniz Karacagil
 | bernav          = Destan Temmuz
 | cihê_jidayikbûnê = 1993 [[Antalya]]
 | roja_mirinê      = 29 gulan 2017 [[Reqa]]
 | netewe         = [[Tirk]]
 | pîşe             = [[Siyasetmedar]], [[çalakvan]], [[şervan]]
 | partî  = [[MLKP]]
}}

sentences:
]]
'''Mamoste''' an '''mamosta''' (mam-oste mam >ap-, osta >hoste) zanyar e an jî kesek e ku rastî û çewtiya [[jiyan]]ê nîşanê mirovan dide ye.
Kesên ku li dibistanan de li ser mijarên mîna [[dîrok]], [[çand]]-[[huner]], jîyana ferdî û hwd de fêran didin em ji wan re dibêjin "mamoste".

sentences: cihên lê xetereya mirinê heye destnîşandide. Rengê [[mor]] cihên ku vîrusê can girtiye dide zanîn]]

sentences:
{{Bêçavkanî|tarîx=adar 2024}}
'''Kapîtalîzm''' teoriyekê [[aborî]]yê ko [[navgînên hilberînê]] şuna dewlet û civakê ji hêla xwedaniya taybetiyê ango şexsî an kesîtiya darazî tê kontrol kirine. Di vê sîstemê de bihayê hilberîn, mal û xizmetan ji hêla bazara serbest tê diyar kirin. Îroj li dewletên dinê bi piranî sîstemê kapîtalîstê tevlihevê ko hin bihayan kontrol dikin tên karger kirin û va bi gelemperî wek sîstema digelhev(tevlihev) tê nav kirin.

sentences: '''Şekalok''' xwarineke ji [[pêjgeha kurd]] e. Pirranî li herêma [[Xerzan]]ê tê xwarin. Xwarineke zivistanî ye. Li hin deveran bi navên cuda tê binavkirin. [[Şorbeya zivistanê]] jî hema bigire ev bi xwe ye.

sentences:
{{Wergerîne|ar|ziman2=fa|ziman3=en}}{{Agahîdank element
| direfş/nimre       = O
| wêne               =
| wêne_sernav        = Oksîjena avî
| tîrbûn             = 1,429 kg/m3 (273,15 [[Kelvin|K]])
| giraniya_atomê     = 15,9994 u
| nîveşkêla_atomê    = 60 (48) [[metre|pm]]
| nîveşkêla_kovalansê = 66 pm
| nîveşkêla_Van_der_Waals = 152 pm
| rewş               = [[gaz]]
| xala_helînê        = 54,8 [[Kelvin|K]] (-218,3 [[Selsiyus|°C]])
| xala_kelînê        = 90,2 [[Kelvin|K]] (-218,3 [[Selsiyus|°C]])
| kabikê_molî        = 17,36 · 10−6 m3/mol
| derenceya_bilindbûnê = '''-2''', -1, 0, +1, +2
| oksîdên_xwe        = nêtar
| elektronegatîfî    = 3,44 (Pauling-Skala)
| îzotop             = {{Agahîdank element/îzotop
 | HejmaraÇalakîyaAtomî = 1
 | HijmaraBaristeyî     = 14
 | Direfş               = O
 | LiCîhanê             = 0
 | DemêHebûnê           = 1,17677 [[Deqîqe|d]]
 | ÇalakîyaAtomî1       = [[Çalakiya beta|β+]]
 | EnerjîyêXerabûnê1    = 1,72
 | ElementîNûh1         = [[Nîtrojen|14N]]
}}
{{Agahîdank element/îzotop
 | HejmaraÇalakîyaAtomî = 1
 | HijmaraBaristeyî     = 15
 | Direfş               = O
 | LiCîhanê             = 0
 | DemêHebûnê           = 2,0357 [[Deqîqe|d]]
 | ÇalakîyaAtomî1       = [[Çalakiya beta|β+]]
 | EnerjîyêXerabûnê1    = 1,72
 | ElementîNûh1         = [[Nîtrojen|15N]]
}}
{{Agahîdank element/îzotop
 | HejmaraÇalakîyaAtomî = 0
 | HijmaraBaristeyî     = 16
 | Direfş               = O
 | LiCîhanê             = '''99,762'''
}}
{{Agahîdank element/îzotop
 | HejmaraÇalakîyaAtomî = 0
 | HijmaraBaristeyî     = 17
 | Direfş               = O
 | LiCîhanê             = 0,038
}}
{{Agahîdank element/îzotop
 | HejmaraÇalakîyaAtomî = 0
 | HijmaraBaristeyî     = 18
 | Direfş               = O
 | LiCîhanê             = 0,2
}}
{{Agahîdank element/îzotop
 | HejmaraÇalakîyaAtomî = 1
 | HijmaraBaristeyî     = 19
 | Direfş               = O
 | LiCîhanê             = 0
 | DemêHebûnê           = 26,91 [[Sanî|s]]
 | ÇalakîyaAtomî1       = [[Çalakiya beta|β-]]
 | EnerjîyêXerabûnê1    = 4,821
 | ElementîNûh1         = [[Fluor|19F]]
}}
{{Agahîdank element/îzotop
 | HejmaraÇalakîyaAtomî = 1
 | HijmaraBaristeyî     = 20
 | Direfş               = O
 | LiCîhanê             = 0
 | DemêHebûnê           = 13,51 [[Sanî|s]]
 | ÇalakîyaAtomî1       = [[Çalakiya beta|β-]]
 | EnerjîyêXerabûnê1    = 3,814
 | ElementîNûh1         = [[Fluor|20F]]
}}
| nîşana_xeterê      = {{Nîşana xeterê|O}}
}}
'''Oksîjen''' ({{Bi-fr|''oxygène''}}), '''oksicîn''' ({{Bi-en|''oxygen''}}) an jî '''tirşînza''' [[element]]ek e. Ev [[gaz]]ekê ku nimroya wê ya [[atom]]î 8, giraniya wê ya atomî 16, reng û tehma wê nîn e û di hewayê de ji pêncan yek heye, kurtebêja wê '''O''' ye.

sentences:
Cihên '''Mîrasên Cîhanê''', ji aliyê [[Komîteya Mîrasên Cîhanê]] ve tê îdarekirin. Ew dever di bernama parastinê de navê xwe hene, bêhtir ji daristan, [[gol]], [[çol]], binahî û bajaran pêk tê. Armanca bernameyê, peydekirin û katalogkirina cihên çandî û xwezayî ye û parastina wan e. Bername di sala [[1972]] de hatiye pejirandin. Gelek ji welatên cîhanê pê re ne.
{{Kontrola otorîteyê}}
{{kurt}}
[[Kategorî:Sazî]]
[[Kategorî:Rêxistin]]

sentences:
{{Gotara bêçavkanî}}
{{Agahîdank mirov/wîkîdane
|wêne=Christus Ravenna Mosaic.jpg
|sernavê_wêne=Mozaîka Îsa
|çînaser =
}}
'''Îsa''', (jdb. 4 {{bz}} – 30 yan 33ê yê {{pz}}) pêxembereke yekxwedayî ye ku di sedsala yekem de rêberê dînî yê Cihû'yan ne ku li Roma yê jidayik bûye û wekî kesayeta navendî ya [[Xiristiyanî|Xirîstiyantiyê]] ye. Gelek [[Xiristiyanî|Xirîstiyan]] bawer dikin ku Yêşû Mesîh, enkarnasyona Xwedê ye ku di [[Peymana Kevin|Peymana Kevn]] tê behs kirin.<ref>{{Jêder-kovar |tarîx=2023-02-21 |sernav=Jesus |url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Jesus&oldid=1140632969 |kovar=Wikipedia |ziman=en }}</ref> Ji ber ku Yêşû li gorî [[Peymana Nû]] bi navê Yosef (Ûsiv) bavekî wî yê dinyayî hebû, di civata Cihûyan de "Yêşûyê wekî kurê Ûsiv" tê naskirin.

sentences:
{{Taxobox
| name = Şerbot kêfal
| image = Mucep u0.gif
| regnum = [[Heywan|Animalia]]
| phylum = [[Kordat|Chordata]]
| classis = [[Actinopterygii]]
| ordo = [[Mugiliformes]]
| familia = [[Mugilidae]]
| genus = ''[[Mugil]]''
| species = '''''M. cephalus '''''
| binomial = ''Mugil cephalus ''
| binomial_authority = [[Carl von Linné|Linnaeus]], 1758
}}

sentences:
{{Agahîdank komên etnîkî
 | nav          = Lezgîn
 | wêne         =
 | wêne firehî  = 200px
 | ravek        = territory lezghin peoples

 | gelheKom     = 1.000.000
 | salKom       =
 | çavkKom      = <ref>[http://books.google.de/books?id=u9Lq_8Ozf5cC&pg=PA1084&dq=Lezgin+actual+number+azerbaijan&hl=en&redir_esc=y#v=onepage&q=Lezgin%20actual%20number%20azerbaijan&f=false]</ref><ref>[http://www.ethnologue.com/language/lez]</ref>

 | herêm1   =
'''[[Lezgistan]]'''

sentences:
{{bêçavkanî}}
{{Agahîdanka giştî
|wêne=Kustodiyev bolshevik.JPG
|sernavê_wêne="Bolşevîk" (1920), [[Boris Kustodiev]]
}}

sentences:
{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Bad Kleinen
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Mecklenburg-Vorpommern]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Nordwestmecklenburg]]
}}
'''Bad Kleinen''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Nordwestmecklenburg]] li [[Mecklenburg-Vorpommern]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

sentences:
{{Bêçavkanî}}
{{Agahîdank jînenîgarî2
}}
'''Sir Edmund Percival Hillary''' [[Knight Companion of The Most Noble Order of the Garter|KG]] [[Member of The Order of New Zealand|ONZ]] [[Knight Commander of The Most Excellent Order of the British Empire|KBE]] (jdb. {{d|20|tîrmeh|1919}} - m. {{d|11|kanûna paşîn|2008}}) [[çiyager]], [[kaşîf]] û [[fîlantropîst]]ê [[Nû Zelenda|nû zelendî]] ye.

sentences:
'''Duanoksîda Karbonî''' (''[[çeveng|çevenga]]'' wê: ''CO2'') [[pêkhata kîmyayî|pêkhateka kîmyayî]] ye ko ji du [[atom|atomên]] [[oksîjên|oksîjênê]] ko bi awayekê [[besta hevvala (kimya)|hevvalayî]] bi atomeka [[karbon|karbonî]] ra hatine bestin pêk hatiye. Ew di [[têhn]] anko temperatur û [[pest|pesta]] asayî da [[gaz]] e û di [[atmosfer|atmosferê]] da jî her bi vî awayî heye.
[[giya|Giya]] duanoksîda Karbonê di pêvajoya [[fotosentêz|fotosentêzê]] da dimezêxin û [[§ekir|§ekirê]] çêdikin.
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Kîmya]]

sentences:
{| border="2" cellpadding="3" cellspacing="1" align="right"
|[[Direfş]] || -
|-
|[[Grup]] || - (Lajwerd)
|-
|[[Hejmara atomê]] ||  115
|-
|[[Giraniya atomê]] ||  Nayê zanîn
|-
|Rewşa di germiya odê de ||  Nayê zanîn
|-
|[[Xala helînê]] ||  Nayê zanîn
|-
|[[Xala kelînê]] ||  Nayê zanîn
|-
|[[Tîrbûn]] || Nayê zanîn
|-
|[[Vedîtina wê]] ||  2004 – Enstîtûya Lêkolînên Nuklêr a Yekbûyî (Dubna, Rusya)
|-
|[[Eşkêla atomê]] ||   Nayê zanîn
|-
|[[Elektronegatîfî]] ||  Nayê zanîn
|-
|[[Rêzbûna elektronan]] ||   Nayê zanîn
|-
|[[Derenceya (hejmara) bilindbûnê]] ||   Nayê zanîn
|-
|[[Radyoîzotop]]ên wê ||  Nayê zanîn
|}
{{Wergerîne|en|bijartî=1}}
'''Moskovîyûm''' ({{Bi-la|Moscovium}}, ji [[Mosko]]) [[metal]]ek û [[element]]ek e.

sentences: '''Artêşa Mehdî''' ([[Zimanê erebî|erebî]]: جيش المهدي) rexistineke [[neqanûnî]] (îlêgal) ya [[îraqî]] ye.

sentences: '''Mizgefta Nûh Pêxember''' û tirbeya wî ji yek cihên dîrokî û kevnare li Cizîrê ye.

sentences: '''Pira Evdirehmanpaşa''' di navbera [[Mûş]] û [[Gimgim]]ê de ye. Nêzîkî 13 km ji Gimgimê dûr e. Li ser [[Çemê Mezin]] ê yek ji şaxên [[Rûbara Miradê]] (Mûrad) ye.

sentences: '''Gaz''', pîvana ku maweya wê, 68 [[cm]], ji [[sersîng]]ê heya serê [[tilî|tiliyan]] e<ref>[[Umîd Demîrhan]] (2007). Ferhenga destî: kurdî bi kurdî. Sewad 1428, [[Bazîd]]</ref>.

sentences: '''Waşşûkanî''' paytexta<ref>http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/9781444338386.wbeah24220/abstract?deniedAccessCustomisedMessage=&userIsAuthenticated=false (Li gorî "The encyclopedia of ancient history, Wassukanî peytexta Mîtanî ne)</ref><ref>http://www.historytoday.com/historical-dictionary/w/washukanni{{Mirin girêdan|bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes |tarîx=tebax 2021 }} (Li gorî kovara 3history today")</ref><ref>http://www.ancient.eu.com/Mitanni/ (ji Joshua J. Mark published on 28 Avrêl 2011, ji kovara "Ancient encyclopedia history")</ref><ref>http://books.google.fr/books?id=1-8ys6146S8C&pg=PA435&lpg=PA435&dq=washukanni&source=bl&ots=ND1VD4KaOh&sig=FlYxZB56SZF_Pi2wDI_jA_dxaVk&hl=fr&sa=X&ei=9rkZUrCyBOei0QX5hoCgBw&ved=0CDwQ6AEwAjgU#v=onepage&q=washukanni&f=false (Desi Words Speak of the Past Par By Dr. Liny Srinivasan, rûpela 435emin, Wassûkanî peytexta Mîtanî ye)</ref><ref>http://www.heritageinstitute.com/zoroastrianism/ranghaya/mitanni.htm (li gorî "Heritage institute, paytexta kralgeha Mîtanî, Wassûkanî ye)</ref> dewleta [[Mîtanî]] bû û gelek mezin bû.

sentences: {{Agahîdank fîlm/wîkîdane|nav=Toy Story|qid=Q171048|wêne=Toy Story logo.svg|dom/mawe=81 Deqîqe<ref name=Runtime>{{Jêder-malper |sernav=Toy Story |url=https://www.bbfc.co.uk/releases/toy-story-1970-6 |weşanger=[[British Board of Film Classification]] |roja-gihiştinê=2 tebax 2013 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20130921053353/http://www.bbfc.co.uk/releases/toy-story-1970-6 |roja-arşîvê=21 îlon 2013 |rewşa-urlyê=zindî }}</ref>}}

sentences:
{{Agahîdank gund
| nav                = Çîrawa
| navê_din           =
| navê_fermî         =
| wêne               =
| mezinahiya_wêne    =
| sernavê_wêne       =
| welat              = [[Başûrê Kurdistanê]]
| dewlet             = [[Herêma Kurdistanê]], [[Îraq]]
| etîketa_binebeşê   = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê      = <!--- Kargêriyiya din --->
| etîketa_binebeşê1  = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê1     = <!--- Kargêriyiya din --->
| parêzgeh           = [[Silêmanî (parêzgeh)|Silêmanî]] (2018)
| şaristan           = <!--- Gundê Îranê --->
| bexş               = <!--- Navçe (Îran) --->
| navçe              = [[Xaneqîn]] (2018)
| nahiye             = [[Meydan]] (1957)
| gund               = <!--- Ji bo mezreyan --->
| gundistan          = <!--- Gundê Îranê --->
| hejmara_mezrayan   =
| mezra1             =
| mezra2             =
| mezra3             =
| mezra4             =
| demonîm            = [[Çîrawayî]], xelkê Çîrawa
| nifûs              =
| sala_nifûsê        =
| çavkaniyên_nifûsê  =
| eşîr               =
| hejmara_mêran      =
| hejmara_jinan      =
| berbelaviya_nifûsê_km2 =
| temamiya_qadê_km2  =
| bilindahî_m        =
| koda_postayê       =
| koda_telefonê      =
| nexşeya_reptiyeyê  =
| nexşeya_topografî  = na <!-- "Nexşeya topografî" dernadikeve -->
| koordînat          =
}}
'''Çîrawa''', gundekî bi ser [[Meydan]]a navçeya [[Xaneqîn]]ê ya [[Silêmanî (parêzgeh)|parêzgeha Silêmaniyê]] ([[Başûrê Kurdistanê]]) ve ye<ref>Dr Abdulla Ghafor (2001). Index of Kurdistan Villages. Vol. 2. (Index of villages in Southern Kurdistan in the Iraqi Population Census 1957). Stockholm.</ref>.

sentences:
{{Orphan|date=kanûna pêşîn 2020}}
{{Agahîdanka giştî}}
'''Digimon''' (japonî デジモン ''Dejimon'' an jî デジタルモンスター ''Dejitaru Monsutā'', „Digital Monster“ bi wateya Cinawirên Dijîtal)   sernavê tiştên bazirganî  pargîdaniya [[Bandai]] ne û li ser wê sernavê de 6 [[rêzefîlm]], 11 Fîlmên Anîmeyê, sirayeke lîstikên xêvjimêrê ji bo platformên têvel, pir [[manga]] û kartên berhevok yê leystinê  hatine hilberandin.

sentences:
'''Kîsikê zeravê''', '''zeravdank''' (bi îngilizî: ''gallbladder'') kîsek bi rengê kesk e.  Di binê kezebê de li aliyê rastê de cih digire.
== Pekhateya kîsikê zeravê ==
Kîsikê zeravê, kîsikek masûlkî yê bi şeweya hirmî ye.<ref name="Human biology">Sylvia S. Mader, D., & Windelspecht, M. (2015). Biology (12th ed.). New York, NY: McGraw-Hill Education. </ref> Dirêjiya wî bi qasî 8–10 cm ye û bi qasî 50 mîlîlître zerav embar dike.<ref name="OpenStax, Anatomy & Physiology">OpenStax, Anatomy & Physiology, OpenStax ,2013
[https://openstax.org/details/books/anatomy-and-physiology]</ref> Kîsikê zeravê ji sê beşê serekê pêk tê. Binî (fûndûs), laş û stû.<ref name="OpenStax, Anatomy & Physiology"/> Binî beşa herî fireh e. Stû bi coga kîsikê zeravê ve girêdayî ye. Rûyê hundirîn ê kiskê zeravê wekî mîna ya [[Gede|gedeyê]], bi lînceperdeya qurmiçkî dapoşî ye. Lê di dîwerê wî de çîna jêrelînceperde tune. Çîna [[lînceperde]], ava nav [[Zerav|zeravê]] dimije, bi vî awayê xestiya zerava nav kîsikê zeravê ji zerava kezebê bi qasî 10 car zêdetir dibe.<ref name="OpenStax, Anatomy & Physiology"/> Di binê çîna lînceperdeyê de çîna [[Lûsemasûlke|masûlkeyên lûs]] cih digire. Bi girjbûna van masûlkeyan, zerav ji kîsikê zeravê ber bi [[coga herisê]] diherike. Beşa jêr a rûyê derve yê kîsikê zeravê bi betan (perdeya perîton) dapoşi ye<ref name="OpenStax, Anatomy & Physiology"/>. Zerav bi navbeynakriya [[Cogên zeravê|tora cogan]] ji [[Kezeb|kezebê]] ber bi [[Rûviya zirav|donzdetilîkê]] ve tê guhastin. Pila çepê û pila rastê ya kezebê, zeravê der didin nav coga rastê û çepê ya kezebê. Ev herdu cog digihîjin hevdu, coga nû êdî wekî coga hevbeş a kezebê tê navkirin.<ref name="Human anatomy">McKinley, Michael P.(2010) Human anatomy.3rd ed. McGraw-Hill Higher Education ISBN 978–0–07–337809–1 </ref> Zerav ji kezebê bi riya coga kîsikê ber bi kîsikê zeravê diherike, zerav di kîsikê zeravê de tê embarkirin. Gava pêdivî bi zerava embarkirî hebe, zerav bi riya heman cogê ber bi donzdetilîkê diherike. Ango coga kîsikê zeravê, li gel tijîkirinê, ji bo valakirina kisikê zeravê jî tê bikaranîn. Aresteya herika nav cogê, ji aliyê [[Hormonên herisînê|hormonên herisê]] ve tê diyarkirin.<ref name="Human anatomy"/> Coga kîsikê zeravê  tevlê coga hevbeş a kezebê dibe, bi  vî awayê coga hevbeş a zeravê çêdibe. Coga hevbeş a zeravê, ji kezeb û kîsikê zeravê, şilemeniya zeravê diguhezîne nav rûviya donzdetilîkê.  Li hêla gupika gewre ya donzdetilîkê de Coga hevbeş a zeravê bi coga [[Pankreas|pankreasê]] ve yek dibe û bi hev re dikevin nav donzdetilîkê.

sentences:
{{Agahîdank welat
 | nav               = ''Kongeriket Norge''<br />''Kongeriket Noreg''
 | navê_fermî        =
 | navê_kurdî        = Mîrnişîna Norwêcê
 | al                = Flag of Norway.svg
 | girêdana_alê      = Alaya Norwêcê
 | nîşan             = Coat of Arms of Norway.svg
 | girêdana_nîşanê   = Nîşana Norwêcê
 | sirûda_netewî     =
 | cîh               = Europe-Norway.svg
 | zimanên_fermî     = [[Norwêcî]], [[Zimanên sámî|samî]], [[kvenî]]
 | zimanên_tev       =
 | paytext           = [[Oslo]]
 | koordînat_paytext = {{Koord|59|56|N|10|41|E|type:country}}
 | bajarê_mezin      =
 | sîstema_siyasî    = [[Keyanî]]
 | serok_cure        = Key
 | serok_nav         = [[Harald V]]
 | serok_cure1       = Serekwezîr
 | serok_nav1        = [[Jonas Gahr Støre]]
 | serok_cure2       =
 | serok_nav2        =
 | rûerd             = 385.207<ref name="kart">{{Jêder-malper |url=https://www.kartverket.no/Kunnskap/Fakta-om-Norge/Arealstatistikk/Arealstatistikk-Norge/ |sernav=Arealstatistics for Norway 2020 |weşanger=Kartverket, mapping directory for Norway |sal=2019 |tarîx=2019-12-20 |tarîxa-gihiştinê=2020-03-07 |ziman=no |tarîxa-arşîvê=2019-06-08 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20190608034913/https://www.kartverket.no/Kunnskap/Fakta-om-Norge/Arealstatistikk/Arealstatistikk-Norge/ |rewşa-urlyê=mirî }}</ref>
 | av                = 5,7
 | gelhe             = 5.550.203<ref name="ssbf">{{Jêder-malper |url=https://www.ssb.no/en/befolkning/statistikker/folkemengde/aar-per-1-januar |sernav=Population, 2024-01-01 |weşanger=Statistics Norway |tarîx=2024-02-21 |tarîxa-gihiştinê=2024-02-25 |ziman=en }}</ref>
 | gelhe_sal         = [[2024]]
 | berbelavî         = 14,4
 | serxwebûn         = [[7'ê pûşperê]] [[1905]] ji [[Swêd]]ê
 | dirav             = [[Kron]]a norwêcî
 | dem               = [[UTC+1]]
 | nîşana_înternetê  = .no
 | koda_telefonê     = +47
 | nexşe             = Norway-map.png
 | nexşe_sernav      =
}}
'''Norwêc''' an jî '''Mîrnişîna Norwêcê''' (bi norwêciya bokmål: ''Kongeriket Norge''; norwêciya nynorsk: ''Kongeriket Noreg'') welatekî li bakurê [[Ewropa]]yê di navbera [[deryaya Bakur]], [[Okyanusa Atlasê ya Bakur]] û li rojavayê [[Swêd]]ê ye. Welatekî li rojavayê [[Skandinavya]]yê ye. Sînorê wê bi [[Swêd]], [[Fînland]] û [[Rûsya]]yê re heye. Welatên cîran, [[Fînland]] 729 km, [[Swêd]] 1.619 km, [[Rûsya]] 167 km ne. Norwêc, welatekî skandînavî ye. Di welêt de, bi taybetî, çiyayên bilind û [[fyord]] hene. Norwêc nêzî [[Qûtûba bakûr]] e {{Çavkanî hewce ye|tarîx=adar 2024}}. Welatek ji wan welatê ku lê pirr berf tê ye. Salê 8 yan jî 9´an lê berf heye. Lê ji çar bahrên wê, nêzî sê bahrên wê avî ye û bahr li ber e.

sentences:
de avahîsaz [[Filippo Brunelleschi]], qube li [[Katedrala Firenzeyê]] ([[Îtalya]]) zêde kir û ne tenê avahî û bajar, lê di heman demê de rol û statûya avahîsaz jî guherandin.<ref>{{Jêder-malper |url=https://brunelleschi.imss.fi.it//itineraries/place/TheDomeOfSantaMariaFiore.html |sernav=The Dome of Santa Maria del Fiore |malper=brunelleschi.imss.fi.it |tarîxa-gihiştinê=2023-01-09 }}</ref>]]
'''Avahîsazî'''<ref>TMMOB-Türkiye Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (2014) [[Ferhenga zaravên teknîkî]] (Kurdî-Türkçe-English), Enqere, r. 19.</ref> an jî '''mîmarî''' [[huner]] û [[zanist]]a [[plankirin]], [[sêwirandin]], [[avakirin]] û lêkirina avahî û berhemên din e.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.britannica.com/topic/architecture/Expression-of-technique |sernav=architecture - Expression of technique {{!}} Britannica |malper=www.britannica.com |ziman=en |tarîxa-gihiştinê=2023-01-09 }}</ref> Ew pêvajo û berhema [[xêzkirin]], têgihîştin, plansazkirin, sêwirandin û çêkirina [[Avahî|avahiyan]] e.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.britannica.com/topic/architecture |sernav=Architecture {{!}} Definition, Techniques, Types, Schools, Theory, & Facts {{!}} Britannica |malper=www.britannica.com |ziman=en |tarîxa-gihiştinê=2023-01-09 }}</ref> Xebatên avahîsaziyê (avahî) bi gelemperî wekî sembolên [[çand]]î û karên hunerî tên hesibandin. Şaristaniyên [[dîrok]]î gelek caran bi serkeftinên xwe yên avahîsaziyê yên mayînde re tên naskirin.]]Ev pratîka ku di serdema [[pêşdîrok]]ê de dest pê kiriye, ji aliyê şaristaniyên her heft [[parzemîn]]an ve weke riyeke teswîrkirina çanda xwe hatiye bikaranîn.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.apartmenttherapy.com/cultural-architecture-homes-36642082 |sernav=7 Things I Learned About "Home" from Talking to Architects on Every Continent |malper=Apartment Therapy |ziman=en |tarîxa-gihiştinê=2023-01-09 }}</ref> Ji ber vê sedemê avahîsazî wekî şêweyekî hunerê tê dîtin. Metnên li ser avahîsaziyê ji demên kevnar ve hatine nivîsandin. Metna herî kevn a li ser [[Teorî|teoriyên]] avahîsaziyê rîsaleya sedsala 1an p.z. a ''"De architectura''" ya avahîsazê [[Romaya Kevnare|romayî]] [[Vitruvius]] e. Li gorî wî, avahiyeke baş ''[[firmitas]], [[utilitas]]'' û [[venustas|''venustas'']] (saxlamî, bikêrhatî û bedewî) dihewîne. Piştî sedsalan, [[Leon Battista Alberti]] fikrên wî bi pêş xistin. Li gorî wî, bedewî kalîteya objektîf a avahiyan e ku di ebada wan de tê dîtin. [[Giorgio Vasari]] ''kitêba Le vite de' più eccellenti pittori, scultori, e architettori'' (''"Jiyanên [[Wênesaz]], [[Peykersazî|Peykersaz]] û Mîmarên Herî Berbiçav"'') nivîsand û di [[sedsala 16an]] de fikra stîlê di hunerên rojavayî de derxist pêş. Di [[sedsala 19an]] de [[Louis Sullivan]] daxuyand ku "form li pey fonksiyonê tê". "Fonksiyon"ê êdî şûna "bikêrhatî" ya klasîk girt û dihat fêmkirin ku fonksiyon ne tenê pîvanên pratîk, lê di heman demê de pîvanên [[estetîk]], [[psîkolojî]]k û çandî jî dihewîne. Fikra [[mîmariya domdar|avahîsaziya domdar]] di dawiya [[sedsala 20an]] de hatiye destnîşankirin.

sentences: '''Bûyrûx''' an '''Burux''' ((bi kurdî tê wateya '''ferman'''ê) bi [[tirkmenî]]: ''buyruk'', bi [[erebî]] ''Kitab el Menaqib'') pirtûka pîroz a [[Şebektî|şebektiyê]] ye ku bi zimanê [[tirkmenî]] hatiye nivîsandin. Ev pirtûk di nava [[elewî|elewiyan]] de jî belavî ye, belê resenê wan yek be jî di Bûyrûxa şebekan de cîhêrengiyên peyreyî bi şîroveya aliman ve derketine holê.<ref>[http://www.let.uu.nl/~martin.vanbruinessen/personal/publications/Bruinessen_Shabak.pdf Bruinessen, M. Martin. A Kizilbash Community in Iraqi Kurdistan : The Shabak. 1998.]</ref>

sentences:
{{Agahîdank mirov/wîkîdane
| sernavê_wêne       = Kästner di sala 1961an de
| hevwelatî          = {{ala|Alman}}
| çînaser            = nivîskar
}}

sentences:
{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
}}
'''Nellingen''' şaredariyeke navçeya [[Alb-Donau-Kreis]]ê ya herêma [[Baden-Württemberg]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

labels: AborÃ® ErdnÃ®garÃ® Kes ErdnÃ®garÃ® LÃªkolÃ®nÃªn_mirovahiyÃª ErdnÃ®garÃ® Civak Ragihandin ErdnÃ®garÃ® ErdnÃ®garÃ® Kes LÃªkolÃ®nÃªn_mirovahiyÃª ErdnÃ®garÃ® Kes DÃ®rok Ãand Kes Ãand Ãand AborÃ® Ãnternet LÃªkolÃ®nÃªn_mirovahiyÃª DÃ®rok DÃ®sÃ®plÃ®nÃªn_akademÃ®k ZanÃ®n Jiyan LÃªkolÃ®nÃªn_mirovahiyÃª Kes Ãand Zeman ErdnÃ®garÃ® Ãand Jiyan Ãand Ãand Kes DÃ®rok LÃªkolÃ®nÃªn_mirovahiyÃª ErdnÃ®garÃ® Ziman ErdnÃ®garÃ® Kes KarwerÃ® Ãand ErdnÃ®garÃ® Zeman Civak Ãand Kes ErdnÃ®garÃ® ErdnÃ®garÃ® Kes ErdnÃ®garÃ® Jiyan Ziman Jiyan ErdnÃ®garÃ® DÃ®rok ErdnÃ®garÃ® ErdnÃ®garÃ® ErdnÃ®garÃ® LÃªkolÃ®nÃªn_mirovahiyÃª ErdnÃ®garÃ® Zeman TeknolojÃ® Civak ErdnÃ®garÃ® Helwesta_mirovan Siyaset DÃ®rok DÃ®rok Ãand Ziman DÃ®sÃ®plÃ®nÃªn_akademÃ®k TeknolojÃ® Siyaset Jiyan Xwarin_Ã»_vexwarin LÃªkolÃ®nÃªn_mirovahiyÃª Xweza Kes Civak Ãand ErdnÃ®garÃ® TeknolojÃ® ErdnÃ®garÃ® GerdÃ»n Kes ErdnÃ®garÃ® Kes EndezyarÃ® Zeman ErdnÃ®garÃ® ErdnÃ®garÃ® ErdnÃ®garÃ® Helwesta_mirovan DÃ®rok DÃ®sÃ®plÃ®nÃªn_akademÃ®k Kes Zanist Helwesta_mirovan HikÃ»met ErdnÃ®garÃ® DÃ®rok LÃªkolÃ®nÃªn_mirovahiyÃª Siyaset Medya Xwarin_Ã»_vexwarin Jiyan DÃ®rok ErdnÃ®garÃ® DÃ®rok Konsept ÅahÃ® Civak DÃ®rok ErdnÃ®garÃ® Kes ErdnÃ®garÃ® TeknolojÃ® ErdnÃ®garÃ® ErdnÃ®garÃ® ErdnÃ®garÃ® HikÃ»met DÃ®rok DÃ®sÃ®plÃ®nÃªn_akademÃ®k ErdnÃ®garÃ® MatematÃ®k ErdnÃ®garÃ® Dad ÅahÃ® ErdnÃ®garÃ® Ãand DÃ®n Jiyan ErdnÃ®garÃ® TeknolojÃ® Xwarin_Ã»_vexwarin ErdnÃ®garÃ® Ãand ErdnÃ®garÃ® LÃªkolÃ®nÃªn_mirovahiyÃª ErdnÃ®garÃ® Kes DÃ®rok ErdnÃ®garÃ® Medya Ziman Kes Ãnternet HeyÃ®n DÃ®rok HeyÃ®n Siyaset Kes DÃ®rok HeyÃ®n Medya Ãand LÃªkolÃ®nÃªn_mirovahiyÃª Ãnternet Kes MatematÃ®k Jiyan DÃ®n ZanÃ®n DÃ®rok Kes DÃ®rok Ãand ErdnÃ®garÃ® Jiyan ErdnÃ®garÃ® Ãnternet ErdnÃ®garÃ® ErdnÃ®garÃ® Xweza Xwarin_Ã»_vexwarin ErdnÃ®garÃ® ErdnÃ®garÃ® LÃªkolÃ®nÃªn_mirovahiyÃª ErdnÃ®garÃ® ErdnÃ®garÃ® Ãand TeknolojÃ® Ziman Xweza DÃ®rok DÃ®sÃ®plÃ®nÃªn_akademÃ®k ÅahÃ® TeknolojÃ® Civak ErdnÃ®garÃ® Ãand ErdnÃ®garÃ® Civak Civak LÃªkolÃ®nÃªn_mirovahiyÃª Kes Civak ZanÃ®n AgahÃ® TendurustÃ® TeknolojÃ® ZanÃ®n LÃªkolÃ®nÃªn_mirovahiyÃª EtÃ®k Xwarin_Ã»_vexwarin DÃ®rok Zanist Kes ErdnÃ®garÃ® Kes ErdnÃ®garÃ® LÃªkolÃ®nÃªn_mirovahiyÃª DÃ®sÃ®plÃ®nÃªn_akademÃ®k ErdnÃ®garÃ® ErdnÃ®garÃ® ErdnÃ®garÃ® Siyaset Kes Zeman ErdnÃ®garÃ® Kes ÅahÃ® ErdnÃ®garÃ® Ãand Xwarin_Ã»_vexwarin Ãand Zeman DÃ®sÃ®plÃ®nÃªn_akademÃ®k LÃªkolÃ®nÃªn_mirovahiyÃª Zanist Zanist Jiyan Civak ErdnÃ®garÃ® ErdnÃ®garÃ® ErdnÃ®garÃ® Kes DÃ®rok ErdnÃ®garÃ® Ãand Zeman GerdÃ»n Xwarin_Ã»_vexwarin Jiyan WerziÅ ErdnÃ®garÃ® Ãand Zanist DÃ®rok Xwarin_Ã»_vexwarin Ãand ErdnÃ®garÃ® ErdnÃ®garÃ® ZanÃ®n DÃ®sÃ®plÃ®nÃªn_akademÃ®k DÃ®sÃ®plÃ®nÃªn_akademÃ®k Dad Medya Civak Civak LÃªkolÃ®nÃªn_mirovahiyÃª ÅahÃ® ErdnÃ®garÃ® DÃ®sÃ®plÃ®nÃªn_akademÃ®k ErdnÃ®garÃ® DÃ®sÃ®plÃ®nÃªn_akademÃ®k Ãand Civak ErdnÃ®garÃ® Kes Civak ErdnÃ®garÃ® DÃ®n Zeman ErdnÃ®garÃ® Ãand Zanist Helwesta_mirovan Ziman ErdnÃ®garÃ® TeknolojÃ® Xweza ErdnÃ®garÃ® Ãand Xwarin_Ã»_vexwarin Kes Kes DÃ®sÃ®plÃ®nÃªn_akademÃ®k ErdnÃ®garÃ® Civak ErdnÃ®garÃ® Ãand ErdnÃ®garÃ® ErdnÃ®garÃ® Kes ErdnÃ®garÃ® DÃ®sÃ®plÃ®nÃªn_akademÃ®k Kes Ãand ErdnÃ®garÃ® Kes ErdnÃ®garÃ® ErdnÃ®garÃ® Jiyan Wize DÃ®sÃ®plÃ®nÃªn_akademÃ®k Xwarin_Ã»_vexwarin Xwarin_Ã»_vexwarin Ãnternet ErdnÃ®garÃ® HeyÃ®n LÃªkolÃ®nÃªn_mirovahiyÃª DÃ®sÃ®plÃ®nÃªn_akademÃ®k DÃ®sÃ®plÃ®nÃªn_akademÃ®k Jiyan Medya DÃ®n Kes ErdnÃ®garÃ® ErdnÃ®garÃ® DÃ®rok Kes Kes Siyaset Kes Helwesta_mirovan Medya DÃ®sÃ®plÃ®nÃªn_akademÃ®k DÃ®rok ErdnÃ®garÃ® TendurustÃ® Xweza Ragihandin Jiyan ErdnÃ®garÃ® Kes Kes Civak DÃ®rok LÃªkolÃ®nÃªn_mirovahiyÃª LeÅkerÃ® Kes LeÅkerÃ® Kes Kes ErdnÃ®garÃ® DÃ®n Zanist MatematÃ®k ErdnÃ®garÃ® ÅahÃ® Kes Ãand Kes Xweza LÃªkolÃ®nÃªn_mirovahiyÃª DÃ®n Civak Zanist DÃ®sÃ®plÃ®nÃªn_akademÃ®k DÃ®n DÃ®rok LÃªkolÃ®nÃªn_mirovahiyÃª Ãand Civak LÃªkolÃ®nÃªn_mirovahiyÃª Zanist ErdnÃ®garÃ® LÃªkolÃ®nÃªn_mirovahiyÃª LÃªkolÃ®nÃªn_mirovahiyÃª Kes ErdnÃ®garÃ® ErdnÃ®garÃ® ErdnÃ®garÃ® Jiyan ErdnÃ®garÃ® Siyaset Kes ErdnÃ®garÃ® TeknolojÃ® DÃ®rok DÃ®sÃ®plÃ®nÃªn_akademÃ®k Kes Xweza LeÅkerÃ® Zeman ÅahÃ® Zeman Zeman ErdnÃ®garÃ® DÃ®sÃ®plÃ®nÃªn_akademÃ®k DÃ®sÃ®plÃ®nÃªn_akademÃ®k HeyÃ®n Ãand ErdnÃ®garÃ® ErdnÃ®garÃ® ErdnÃ®garÃ® ZanÃ®n ErdnÃ®garÃ® DÃ®sÃ®plÃ®nÃªn_akademÃ®k Kes DÃ®sÃ®plÃ®nÃªn_akademÃ®k DÃ®sÃ®plÃ®nÃªn_akademÃ®k Kes HeyÃ®n Ãand ErdnÃ®garÃ® DÃ®sÃ®plÃ®nÃªn_akademÃ®k ErdnÃ®garÃ® Civak Ãand Ãand Ziman Kes Kes DÃ®sÃ®plÃ®nÃªn_akademÃ®k Ãand Zanist DÃ®n ErdnÃ®garÃ® Zanist Civak DÃ®sÃ®plÃ®nÃªn_akademÃ®k DÃ®n DÃ®rok Kes Wize DÃ®rok Civak Jiyan ErdnÃ®garÃ® Ãand DÃ®rok DÃ®rok DÃ®rok Xwarin_Ã»_vexwarin Ziman ErdnÃ®garÃ® Kes DÃ®rok DÃ®sÃ®plÃ®nÃªn_akademÃ®k Kes DÃ®rok Kes ErdnÃ®garÃ® Ziman LÃªkolÃ®nÃªn_mirovahiyÃª DÃ®rok Jiyan Zeman Kes Ãnternet Civak Civak Xweza ErdnÃ®garÃ® Siyaset Kes LÃªkolÃ®nÃªn_mirovahiyÃª Xweza Kes Ãand DÃ®rok Kes Kes Kes TendurustÃ® HeyÃ®n DÃ®rok Perwerde Zanist DÃ®rok DÃ®rok Kes AborÃ® Xwarin_Ã»_vexwarin Ãand DÃ®sÃ®plÃ®nÃªn_akademÃ®k Civak Kes Jiyan Civak DÃ®rok Felsefe AgahÃ® ErdnÃ®garÃ® Ziman DÃ®rok Zanist Xweza Xweza ErdnÃ®garÃ® DÃ®n Ãand MatematÃ®k Zanist LÃªkolÃ®nÃªn_mirovahiyÃª DÃ®rok ZanÃ®n Medya Zanist Siyaset DÃ®n Ãand ErdnÃ®garÃ® Kes DÃ®rok DÃ®n ErdnÃ®garÃ®