अजिण्ठा-वेरूळ
अजिण्ठा-वेरूळ इत्यनयो: स्थानयो: प्रसिद्धानि अजिण्ठा-वेरूळ लयनानि सन्ति । ते द्वे वैश्विकविभवस्थाने(World Heritage Sights) स्त: ।

 औरङ्गाबाद नगरात् ९९ कि.मी. दूरं सह्यावल्याम् अजिण्ठा ग्राम: अस्ति । आङ्ग्लजनानां कारणेन स्थलमिदम् अजन्ता-एल्लोरा इत्यनेन नाम्नाऽपि प्रसिद्धम् । अत्रस्था: ३० गह्वराणां तक्षणं कृत्वा बौद्धभिक्षुजनानां निवास-अध्ययनस्थानानि इत्युक्ते चैत्या: निर्मिता: सन्ति । गह्वरेषु भित्तिकानाम् उपरि चित्राणि आरेखितानि सन्ति । बहव: तक्षीकृत्य-निर्मितानि सुन्दराणि लयनानि सन्ति । जैन-बौद्ध-हिन्दु-चित्रगृहा:, मन्दिराणि च सन्त्यत्र । ख्रिस्ताब्दस्य ५ शतकात् आरभ्य ८ शताब्दिपर्यन्तम् एतेषां लयनानां निर्माणम् अभवत् इति इतिहासकाराणाम् अभिप्राय: । 
 वेरूळ इति ग्राम: औरङ्गाबादनगरात् ३० कि.मी. यावत् दूरम् अस्ति । ३४ लयनानां समूह: अस्ति । तस्मिन् १२ बौद्धलयनानि, १७ हिन्दुलयनानि,५ जैनलयनानि च सन्ति । ख्रिस्ताब्दस्य ५ शतकात् आरभ्य ८ शताब्दिपर्यन्तम् एतेषां लयनानां निर्माणम् अभवत् । प्रसिद्धं कैलास-मन्दिरम् अस्यैव षोडषलयने अन्तर्भवति ।
एतेषां लयनानां वैशिष्ट्यं यत् एतानि अखण्डशिलासु निर्मितानि सन्ति । पुरातनकाले साधनानां न्यूनता तु आसीदेव तथापि पाषाणशिल्पिभि: महता कौशलेन कृतानि लयनानि सन्ति । अत: बहव: पर्यटका: आकर्षिता: भवन्ति ।

External links

 

An Introduction to the Ajanta Caves
The Early Development of the Cave 26-Complex at Ajanta
Ajanta Caves 
National Geographic feature 'Faces of the Divine'
An essay on Ajanta Caves from the online travel magazine travelmag.co.uk (May 10, 2009) 
Video of the caves MTDC site
Ajanta Caves in UNESCO List
 "Ajanta", Jacques-Edouard Berger Foundation, World Art Treasures (choose French or English) 
Ajanta Caves Pictures
Frontline Article On Ajanta Paintings
 Article on Ajanta from the Travel section of the New York Times (November 5, 2006)
Photographs
 Video Travelogue on Ajanta Cave Temples
Ajanta Caves – rock cut Buddhist temples | Wondermondo
360 degree virtual tour of Ajanta caves
Ajanta: Written in the Stone. Documentary by Laurence Castle based on Walter Spink's finding.
Ajanta: Some Kind of Miracle. Documentary by Laurence Castle, the history of Ajanta.

Ellora Caves Tourist Guide 
Article on Ellora
Ellora Art Architecture Archcelogy History Culture Study 
ELLORA.ind.in 
 Video of the caves MTDC site
Ellora Caves in UNESCO List
Ellora Art Architecture Heritage and Culture Exhibition
Ellora Caves, Kailasanatha Temple by Wondermondo

Photographs of Ellora 

महाराष्ट्रराज्यस्य प्रेक्षणीयस्थलानि
औरङ्गाबादमण्डलस्य प्रेक्षणीयस्थानानि
भारतस्य विश्वपरम्परास्थानानि
महाराष्ट्रस्य ऐतिहासिकस्थानानि
महाराष्ट्रराज्यसम्बद्धाः स्टब्स्
सर्वे अपूर्णलेखाः

सारमञ्जूषा योजनीया‎