व्याकरणानुवादपद्धतिः
जनाः विविधैः कारणैः भाषाभ्यासं कुर्वन्ति। तेषु कतिचन एवं सन्ति।
 उद्योगकारणतः राज्यान्तरं गतः व्यवहारार्थम्
 वाणिज्यार्थं अन्यदेशं गतः व्यवहारार्थम्
 व्यवहारपथात् नष्टासु भाषासु विद्यमानं ज्ञानं प्राप्तुम् उदा- संस्कृतम् ल्याटिन्
 भाषाभ्यासार्थम्

व्याकरणानुवादपद्धतेः प्रमुखाधाराः 
व्याकरणांशः
कोषः
अङ्कप्राप्तिः
दोषपरिष्कारः
मातृभाषया शिक्षणम्

व्याकरणानुवादपद्धतेः लक्ष्याणि
 अस्मत्पूर्वजाः कान् विषयान् उक्तवन्तः इति केषाञ्चन जिज्ञासा आसीत् ।
 प्राचीनज्ञानसंग्रहणम्
 अनुद्य-अनुवादः
 बौद्धिकविकासः
अपेक्षितलक्ष्यं पूरयितुं व्याकरणानुवादपद्धतिः व्यवहारे आगता।

व्याकरणानुवादपद्धतेः लक्षणानि 
 व्याकरणस्य नियमाः ज्ञातव्याः 
 पठनं लेखनम् (श्रवणं भाषणं नास्ति।)
 कोषपरिशीलनम् कोषपरिशीलनद्वारा शब्दसम्पदः वर्धनम् 
 अनुवादाभ्यासः 
 अङ्कुप्राप्तिः
 पृथक् पृथक् वाक्यलेखनम् । परस्परसम्बन्धः न भवति । विशकलितानि वाक्यानि प्रत्येकं वाक्यं एकैकं (unit) 
 शुद्धताविषये अधिकः आदरः ।
 मातृभाषामाध्यमेन शिक्षणम्

विमर्शः
व्याकरणानुवादपद्धत्या भाषाम् अधिगतवान् जनः तया भाषयाव्यवहारं कर्तुं न शक्नोति। अवगमनात्मकं ज्ञानं केवलं भवति। अभिव्यञ्जनात्मकं ज्ञानं भवति।

‎

संस्कृतशिक्षणम्‎
चित्रं योजनीयम्‎
बाह्यानुबन्धः योजनीयः
विषयः वर्धनीयः
सारमञ्जूषा योजनीया‎
न प्राप्तः भाषानुबन्धः
सर्वे न प्राप्ताः भाषानुबन्धाः

सम्बद्धाः लेखाः 

 भारतम्
 संस्कृतम्
 भारतस्य इतिहासः
 विज्ञानम्