गोण्डजनाङ्गः


गोण्डजनाङ्गीयानां वासस्थानानि
गिरिजनाः इति परिगणिताः ‘गोण्डजनाङ्गीयाः बीदरमण्डले, गुल्बर्गामण्डले, उत्तरकन्नडमण्डले च अधिसङ्ख्यया सन्ति ।   उत्तरकन्नडमण्डलस्य भट्कळ-उपमण्डले, दक्षिणकन्नडमण्डलस्य बैन्दूरुप्रदेशे , शिवमोग्गमण्डलस्य सागरप्रदेशे अपि एते निवसन्ति ।  एते सर्वे भट्कळस्य गोण्डानां सीमायाम् एव अन्तर्भवन्ति ।  ‘गोण्ड’ इति नाम कथम् आगतम् इति न ज्ञायते । मध्यभारते, आन्द्रप्रदेशे च ये गोण्डाः आसन् ते एव कर्णाटकं प्रति आगतवन्तः स्युः इति ऊहा अस्ति ।  भट्कळ- उपमण्डले तत्रापि शिरालिप्रदेशे गोण्डाः अधिकतया वसन्तः सन्ति ।  तान् ‘शिरालेः गोण्डाः’ इत्येव निर्दिशन्ति  ।

गोण्डजानाङ्गीयानां भाषावैशिष्ट्यम्  
एते कन्नडभाषामेव वदन्ति ।  कोटकन्नडस्य, उत्तरकन्नडस्य च गाढप्रभावः एतेषां भाषायाः उपरि दृश्यते ।  नास्ति इति वक्तुम् ‘इल्ले’, गमनागमन समये ‘होपङ्गे, बप्पङ्गे’ इति वदन्ति ।

गोण्डजानाङ्गीयानाम् आहारवैशिष्ट्यम्
यवागूः एतेषां प्रमुखाहारः ।  तालपिष्टम् आहारपदार्थमिव उपयुञ्जते ।  शनिवासरे, सोमवासरे च देवस्य दिनमिति  मांसाहारस्य निषेधः अस्ति ।  एतेषु स्त्रीपुरुषाणां च नामानि विशिष्टानि सन्ति ।

इतरवैशिष्ट्यानि
स्त्रीषु मङ्गळि, सुक्रि, अम्म, सोमि, मास्ति, बडकि नामानि सन्ति चेत् पुरुषेषु कुप्प, सण्णु, बडिया, मोळेया, सोमय्य, देवय्य, मञ्जु, मास्ति, तिम्मप्प, मूडलगिरि इत्यादि नामानि भवन्ति ।  
गोण्डजनेषु विद्यावन्ताः न्यूनाः ।  इदानीन्तनदिनेषु वित्तकोषे सहायकाः इव, सहकारि- सङ्घेषु विक्रयप्रतिनिधिः इव च  कार्यं कुर्वन्तः सन्ति ।  एते ब्राह्मणानां गृहेषु केवलं कार्यं कुर्वन्ति ।  अन्यकुलीयानां  गृहेषु एते जलमपि न पिबन्ति ।  मृत्तिकाभित्तेः उपरि तृणम् आच्छाद्य गृहनिर्माणं कुर्वन्ति ।  मृच्छदगृहाणि ‘ओडलमने’ इति एतैः कथ्यन्ते। 
गोण्डानां प्रमुखः उद्योगः व्यवसायः ।  स्वक्षेत्रस्य पूगं, हरितमरीचिकां, कदलीम्, अनानसफलं, ताम्बूलपर्णानि च विपणिम् आनीय विक्रयणं कुर्वन्ति ।
एतेषु विधि-निषेधाः बहवः सन्ति ।  सुरापानं न करणीयम् ।  नगरशैल्या केशविन्यासः   न करणीयः । अन्यथा दण्डः दातव्यः भवति ।  दीपावळी एतेषां श्रेष्ठं पर्व ।  एतत् क्षीरपर्व इत्यपि निर्दिश्यते ।  शिवरात्रेः सुग्गिनृत्यम् एतेषां विशिष्टं जानपदनृत्यम् ।  
पत्युः मरणानन्तरमपि विधवया माङ्गल्यं धर्तुं शक्यते ।  पत्युः मरणस्य दिनत्रयानन्तरं नासिकाभरणं धर्तुं शक्यते ।  पतिं त्यक्त्वा आगतवतीम् अन्यः कश्चन यः पत्नीं त्यक्तवान् अस्ति तादृशः वोधुम् अर्हति ।  किन्तु विधवाविवाहः एतेषु नास्ति ।  
शवस्य दहनं कुर्वन्ति ।  किन्तु बालाः, गर्भवत्यः, प्रसूतिकाः, तिरुपतियात्रां कृतवन्तः च मृताः चेत् तादृशानां शवं निखनन्ति ।  
भूतप्रेतेषु एतेषां विश्वासः अधिकः ।  भूतपीडा भवति चेत् कुक्कुटस्य बलिं यच्छन्ति ।

कर्णाटकस्य आदिवासिनः
कर्णाटकराज्यसम्बद्धाः स्टब्स्
कर्णाटकसम्बद्धाः भाषानुबन्धयोजनीयाः
सर्वे अपूर्णलेखाः
सर्वे न प्राप्ताः भाषानुबन्धाः
चित्रं योजनीयम्
भाषानुबन्धरिहतपृष्ठेषु सामञ्जूषायोजनीया