मरकतम्


विधाः
मरकतं शुकपक्षसदृशवर्णम् - वंशपत्रसदृशम् - कदली - निभम् - शिरीषकुसुमप्रभं चेत्यनेकविधम् ।

उप्तत्तिः
मरकतं तुरुष्कविषये, अम्भोधिसमीपे, विषमस्थले च उत्पद्यते ।

दोषाः
तस्य सप्तदोषाः - रूक्षम्, सपिटकम्, विच्छायम्, कर्करम्, जठरम्, शबलम्, सपाषाणं चेति ।

गुणाः
तस्य पञ्च गुणाः - स्वच्छम्, गुरु, स्निग्धम्, अरजस्कम्, सुरागं चेति ।

छाया
मरकतच्छाया अष्टविधाः - 
 बर्हिपिच्छसमा भासा
 चाषपक्षसमप्रभा
 काचादिदोषरहिता
 शैवालसन्निभा
 खद्योतपृष्ठसङ्काशा
 शुकपत्रसमा
 नवशाद्वलनिभा
 शिरीषकुसुमप्रभा चेति ।

नवरत्नानि
भूविज्ञानसम्बद्धाः स्टब्स्
न प्राप्तः भाषानुबन्धः
सर्वे अपूर्णलेखाः
सर्वे न प्राप्ताः भाषानुबन्धाः
चित्रं योजनीयम्
भाषानुबन्धरिहतपृष्ठेषु सामञ्जूषायोजनीया

सम्बद्धाः लेखाः 

 भारतम्
 संस्कृतम्
 भारतस्य इतिहासः
 विज्ञानम्