अहं वैश्वानरो भूत्वा...


श्लोकः 

अहं वैश्वानरो भूत्वा प्राणिनां देहमाश्रितः ।
प्राणापानसमायुक्तः पचाम्यन्नं चतुर्विधम् ॥ १४ ॥

अयं भगवद्गीतायाः पञ्चदशोऽध्यायस्य पुरुषोत्तमयोगस्य चतुर्दशः(१४) श्लोकः ।

पदच्छेदः
अहं वैश्वानरः भूत्वा प्राणिनां देहम् आश्रितः प्राणापानसमायुक्तः पचामि अन्नं चतुर्विधम् ॥ १४ ॥

अन्वयः
अहं वैश्वानरः भूत्वा प्राणिनां देहम् आश्रितः प्राणापानसमायुक्तः चतुर्विधम् अन्नं पचामि ।

शब्दार्थः 
वैश्वानरः = जठराग्निः
प्राणिनाम् = प्राणवताम्
आश्रितः = प्राप्तः
प्राणापानसमायुक्तः = प्राणापानवायुसंयुक्तः
चतुर्विधम् = चतुष्प्रकारम्
पचामि = पक्वं करोमि ।

अर्थः 
चेतनाः यदन्नं खादन्ति तत् भक्ष्यं भोज्यं लेह्यं चोष्यं चेति चतुर्विधं वर्तते । तत्र अपूपादि भक्ष्यम्, पायसादि भोज्यम्, गुडादि लेह्यम्, इक्षुदण्डादि च चोष्यमिति विवेकः । चेतनानाम् इदं चतुर्विधमपि अन्नम् अहं जठराग्निः भूत्वा प्राणवायुम् अपानवायुं च अवलम्ब्य सम्यक् जीर्णीकरोमि ।

सम्बद्धसम्पर्कतन्तुः
भगवद्गीता (मूलश्लोकाः)
भगवद्गीता

 14
श्टब्स् संस्कृतसम्बद्धाः
श्रीमद्भगवद्गीतायाः श्लोकाः
सर्वे अपूर्णलेखाः
न प्राप्तः गीतासम्बद्धभाषानुबन्धः
सर्वे न प्राप्ताः भाषानुबन्धाः

सम्बद्धाः लेखाः 

 संस्कृतम्
 श्रीमद्भगवद्गीता
 शङ्कराचार्यः
 रामानुजाचार्यः