[बर]तद अव्यक्तम अनुद्रिक्तं सर्वव्यापि धरुवं सथिरम नवद्वारं पुरं विद्यात तरिगुणं पञ्च धातुकमएकादश परि क्षेपं मनॊ वयाकरणात्मकमबुद्धिस्वामिकम इत्य एतत परम  एकादशं भवेततरीणि सरॊतांसि यान्य अस्मिन्न आप्यायन् ते पुनः पुनःपरणाड्यस तिस्र एवैताः परवर्तन्ते गुणात ्मिकाःतमॊ रजस तथा सत्त्वं गुणान एतान परचक्षतेअन्यॊ न्यमिथुनाः सर्वे तथान्यॊन्यानुजीविनःअन्यॊन्यापाश्र याश चैव तथान्यॊन्यानुवर्तिनःअन्यॊन्यव्यतिषक्ताश च  तरिगुणाः पञ्च धातवःतमसॊ मिथुनं सत्त्वं सत्त्वस्य म िथुनं रजःरजसश चापि सत्त्वं सयात सत्त्वस्य मिथुनं त मःनियम्यते तमॊ यत्र रजस तत्र परवर्ततेनियम्यते रजॊ  यत्र सत्त्वं तत्र परवर्ततेनैशात्मकं तमॊ विद्यात तर िगुणं मॊहसंज्ञितमअधर्मलक्षणं चैव नियतं पापकर्मसुपर वृत्त्य आत्मकम एवाहू रजः पर्याय कारकमपरवृत्तं सर्व भूतेषु दृश्यतॊत्पत्तिलक्षणमपरकाशं सर्वभूतेषु लाघवं  शरद्दधानतासात्त्विकं रूपम एवं तु लाघवं साधु संमित मएतेषां गुणतत्त्वं हि वक्ष्यते हेत्वहेतुभिःसमास वय ास युक्तानि तत्त्वतस तानि वित्तमेसंमॊहॊ ऽजञानम अत् यागः कर्मणाम अविनिर्णयःसवप्नः सतम्भॊ भयं लॊभः शॊकः  सुकृतदूषणमअस्मृतिश चाविपाकश च नास्तिक्यं भिन्नवृत ्तितानिर्विशेषत्वम अन्धत्वं जघन्यगुणवृत्तिताअकृते  कृतमानित्वम अज्ञाने जञानमानिताअमैत्री विकृतॊ भावॊ  अश्रद्धा मूढ भावनाअनार्जवम असंज्ञत्वं कर्म पापम अच ेतनागुरुत्वं सन्नभावत्वम असितत्वम अवाग गतिःसर्व एत े गुणा विप्रास तामसाः संप्रकीर्तिताःये चान्ये नियत ा भावा लॊके ऽसमिन मॊहसंज्ञिताःतत्र तत्र नियम्यन्ते  सर्वे ते तामसा गुणाःपरिवाद कथा नित्यं देव बराह्मण  वैदिकाःअत्यागश चाभिमानश च मॊहॊ मन्युस तथाक्षमामत् सरश चैव भूतेषु तामसं वृत्तम इष्यतेवृथारम्भाश च ये  के चिद वृथा दानानि यानि चवृथा भक्षणम इत्य एतत तामस ं वृत्तम इष्यतेअतिवादॊ ऽतितिक्षा च मात्सर्यम अतिमा निताअश्रद्दधानता चैव तामसं वृत्तम इष्यतेएवंविधास त ु ये के चिल लॊके ऽसमिन पापकर्मिणःमनुष्या भिन्नमर्य ादाः सर्वे ते तामसा जनाःतेषां यॊनिं परवक्ष्यामि नि यतां पापकर्मणामअवाङ्निरयभावाय तिर्यङ्निरयगामिनःसथा वराणि च भूतानि पशवॊ वाहनानि चकरव्यादा दन्द शूकाश च  कृमिकीट विहंगमाःअण्डजा जन्तवॊ ये च सर्वे चापि चतु ष्पदाःउन्मत्ता बधिरा मूका ये चान्ये पापरॊगिणःमग्ना स तमसि दुर्वृत्ताः सवकर्म कृतलक्षणाःअवाक्स्रॊतस इत ्य एते मग्नास तमसि तामसाःतेषाम उत्कर्षम उद्रेकं वक ्ष्याम्य अहम अतः परमयथा ते सुकृताँल लॊकाँल लभन्ते  पुण्यकर्मिणःअन्यथा परतिपन्नास तु विवृद्धा ये च कर् मसुसवकर्मनिरतानां च बराह्मणानां शुभैषिणामसंस्कारेण ॊर्ध्वम आयान्ति यतमानाः स लॊकतामसवर्गं गच्छन्ति दे वानाम इत्य एषा वैदिकी शरुतिःअन्यथा परतिपन्नास तु व िवृद्धाः सवेषु कर्मसुपुनर आवृत्ति धर्माणस ते भवन्त ीह मानुषाःपापयॊनिं समापन्नाश चण्डाला मूक चूचुकाःवर ्णान पर्यायशश चापि पराप्नुवन्त्य उत्तरॊत्तरमशूद्रय ॊनिम अतिक्रम्य ये चान्ये तामसा गुणाःसरॊतॊ मध्ये सम ागम्य वर्तन्ते तामसे गुणेअभिषङ्गस तु कामेषु महामॊह  इति समृतःऋषयॊ मुनयॊ देवा मुह्यन्त्य अत्र सुखेप्सव ःतमॊ मॊहॊ महामॊहस तामिस्रः करॊधसंज्ञितःमरणं तव अन् धतामिस्रं तामिस्रं करॊध उच्यतेभावतॊ गुणतश चैव यॊनि तश चैव तत्त्वतःसर्वम एतत तमॊ विप्राः कीर्तितं वॊ य थाविधिकॊ नव एतद बुध्यते साधु कॊ नव एतत साधु पश्यति अतत्त्वे तत्त्वदर्शी यस तमसस तत्त्वलक्षणमतमॊ गुणा  वॊ बहुधा परकीर्तिता; यथावद उक्तं च तमः परावरमनरॊ ह ि यॊ वेद गुणान इमान सदा; स तामसैः सर्वगुणैः परमुच् यते
mahabharata-ramayana_mbs14036dev.txt