कालवर्षी च पर्जन्यॊ धर्मचारी च पार्थिवःसंपद यदैषा  भवति सा बिभर्ति सुखं परजाःयॊ न जानाति निर्हन्तुं व स्त्राणां रजकॊ मलमरक्तानि वा शॊधयितुं यथा नास्ति त थैव सःएवम एव दविजेन्द्राणां कषत्रियाणां विशाम अपिश ूद्राश चतुर्णां वर्णानां नाना कर्मस्व अवस्थिताःकर् म शूद्रे कृषिर वैश्ये दण्डनीतिश च राजनिबरह्मचर्यं  तपॊ मन्त्राः सत्यं चापि दविजातिषुतेषां यः कषत्रियॊ  वेद वस्त्राणाम इव शॊधनमशीलदॊषान विनिर्हन्तुं स पि ता स परजापतिःकृतं तरेता दवापरश च कलिश च भरतर्षभराज वृत्तानि सर्वाणि राजैव युगम उच्यतेचातुर्वर्ण्यं तथ ा वेदाश चातुराश्रम्यम एव चसर्वं परमुह्यते हय एतद य दा राजा परमाद्यतिराजैव कर्ता भूतानां राजैव च विनाश कःधर्मात्मा यः स कर्ता सयाद अधर्मात्मा विनाशकःराज् ञॊ भार्याश च पुत्राश च बान्धवाः सुहृदस तथासमेत्य स र्वे शॊचन्ति यदा राजा परमाद्यतिहस्तिनॊ ऽशवाश च गाव श चाप्य उष्ट्राश्वतर गर्दभाःअधर्मवृत्ते नृपतौ सर्व े सीदन्ति पार्थिवदुर बलार्थं बलं सृष्टं धात्रा मान ्धातर उच्यतेअबलं तन महद भूतं यस्मिन सर्वं परतिष्ठि तमयच च भूतं स भजते भूता ये च तद अन्वयाःअधर्मस्थे ह ि नृपतौ सर्वे सीदन्ति पार्थिवदुर बलस्य हि यच चक्षु र मुनेर आशीविषस्य चअविषह्य तमं मन्ये मा सम दुर बलम  आसदःदुर बलांस तात बुध्येथा नित्यम एवाविमानितानमा  तवां दुर बलचक्षूंषि परदहेयुः स बान्धवमन हि दुर बलद ग्धस्य कुले किं चित पररॊहतिआमूलं निर्दहत्य एव मा स म दुर बलम आसदःअबलं वै बलाच छरेयॊ यच चाति बलवद बलमब लस्याबल दग्धस्य न किं चिद अवशिष्यतेविमानितॊ हतॊत्क ्रुष्टस तरातारं चेन न विन्दतिअमानुष कृतस तत्र दण्ड ॊ हन्ति नराधिपममा सम तात बले सथेया बाधिष्ठा मापि द ुर बलममा तवा दुर बलचक्षूंषि धक्ष्यन्त्य अग्निर इवा श्रयमयानि मिथ्याभिशस्तानां पतन्त्य अश्रूणि रॊदतामत ानि पुत्रान पशून घनन्ति तेषां मिथ्याभिशासतामयदि ना त्मनि पुत्रेषु न चेत पौत्रेषु नप्तृषुन हि पापं कृत ं कर्म सद्यः फलति गौर इवयत्राबलॊ वध्यमानस तरातारं  नाधिगच्छतिमहान दैवकृतस तत्र दण्डः पतति दारुणःयुक्त ा यदा जानपदा भिक्षन्ते बराह्मणा इवअभीक्ष्णं भिक्षु दॊषेण राजानं घनन्ति तादृशाःराज्ञॊ यदा जनपदे बहवॊ र ाजपूरुषाःअनयेनॊपवर्तन्ते तद राज्ञः किल्बिषं महतयदा  युक्ता नयन्त्य अर्थान कामाद अर्थवशेन वाकृपणं याचम ानानां तद राज्ञॊ वैशसं महतमहावृक्षॊ जायते वर्धते च ; तं चैव भूतानि समाश्रयन्तियदा वृक्षश छिद्यते दह्य ते वा; तदाश्रया अनिकेता भवन्तियदा राष्ट्रे धर्मम अ ग्र्यं चरन्ति; संस्कारं वा राजगुणं बरुवाणाःतैर एवा धर्मश चरितॊ धर्ममॊहात; तूर्णं जह्यात सुकृतं दुष्कृ तं चयत्र पापा जयायमानाश चरन्ति; सतां कलिर विन्दति  तत्र राज्ञःयदा राजा शास्ति नरान नशिष्यान; न तद राज ्ञ्य वर्धते भूमिपालयश चामात्यं मानयित्वा यथार्हं;  मन्त्रे च युद्धे च नृपॊ नियुज्ञ्यातपरवर्धते तस्य र ाष्ट्रं नृपस्य; भुङ्क्ते महीं चाप्य अखिलां चिरायअत ्रापि सुकृतं कर्म वाचं चैव सुभाषितामसमीक्ष्य पूजयन  राजा धर्मं पराप्नॊत्य अनुत्तममसंविभज्य यदा भुङ्क् ते न चान्यान अवमन्यतेनिहन्ति बलिनं दृप्तं स राज्ञॊ  धर्म उच्यतेतरायते हि यदा सर्वं वाचा कायेन कर्मणाप ुत्रस्यापि न मृष्येच च स राज्ञॊ धर्म उच्यतेयदा शार णिकान राजा पुत्र वत परिरक्षतिभिनत्ति न च मर्यादां  स राज्ञॊ धर्म उच्यतेयदाप्त दक्षिणैर यज्ञैर यजते शर द्धयान्वितःकामद्वेषाव अनादृत्य स राज्ञॊ धर्म उच्यत ेकृपणानाथ वृद्धानां यदाश्रु वयपमार्ष्टि वैहर्षं सं जनयन नॄणां स राज्ञॊ धर्म उच्यतेविवर्धयति मित्राणि  तथारींश चापकर्षतिसंपूजयति साधूंश च स राज्ञॊ धर्म उ च्यतेसत्यं पालयति पराप्त्या नित्यं भूमिं परयच्छतिप ूजयत्य अतिथीन भृत्यान स राज्ञॊ धर्म उच्यतेनिग्रहान ुग्रहौ चॊभौ यत्र सयातां परतिष्ठितौअस्मिँल लॊके परे  चैव राजा तत पराप्नुते फलमयमॊ राजा धार्मिकाणां मान ्धातः परमेश्वरःसंयच्छन भवति पराणान न संयच्छंस तु प ापकःऋत्विक पुरॊहिताचार्यान सत्कृत्यानवमन्य चयदा सम ्यक परगृह्णाति स राज्ञॊ धर्म उच्यतेयमॊ यच्छति भूता नि सर्वाण्य एवाविशेषतःतस्य राज्ञानुकर्तव्यं यन्तव् या विधिवत परजाःसहस्राक्षेण राजा हि सर्व एवॊपमीयतेस  पश्यति हि यं धर्मं स धर्मः पुरुषर्षभअप्रमादेन शिक ्षेथाः कषमां बुद्धिं धृतिं मतिमभूतानां सत्त्वजिज्ञ ासां साध्व असाधु च सर्वदासंग्रहः सर्वभूतानां दानं  च मधुरा च वाकपौरजानपदाश चैव गॊप्तव्याः सवा यथा परज ाःन जात्व अदक्षॊ नृपतिः परजाः शक्नॊति रक्षितुमभरॊ  हि सुमहांस तात राज्यं नाम सुदुष्करमतद दण्डविन नृपः  पराज्ञः शूरः शक्नॊति रक्षितुमन हि शक्यम अदण्डेन क लीबेनाबुद्धिनापि वाअभिरूपैः कुले जातैर दक्षैर भक्त ैर बहुश्रुतैःसर्वा बुद्धीः परीक्षेथास तापसाश्रमिणा म अपिततस तवं सर्वभूतानां धर्मं वेत्स्यसि वै परमसवद ेशे परदेशे वा न ते धर्मॊ विनश्यतिधर्मश चार्थश च का मश च धर्म एवॊत्तरॊ भवेतअस्मिँल लॊके परे चैव धर्मवि त सुखम एधतेतयजन्ति दारान पराणांश च मनुष्याः परतिपू जिताःसंग्रहश चैव भूतानां दानं च मधुरा च वाकअप्रमाद श च शौचं च तात भूतिकरं महतएतेभ्यश चैव मान्धातः सतत ं मा परमादिथाःअप्रमत्तॊ भवेद राजा छिद्रदर्शी परात् मनॊःनास्य छिद्रं परः पश्येच छिद्रेषु परम अन्वियातए तद वृत्तं वासवस्य यमस्य वरुणस्य चराजर्षीणां च सर्व ेषां तत तवम अप्य अनुपालयतत कुरुष्व महाराज वृत्तं र ाजर्षिसेवितमआतिष्ठ दिव्यं पन्थानम अह्नाय भरतर्षभधर ्मवृत्तं हि राजानं परेत्य चेह च भारतदेवर्षिपितृगन् धर्वाः कीर्तयन्त्य अमितौजसःस एवम उक्तॊ मान्धाता ते नॊतथ्येन भारतकृतवान अविशङ्कस तद एकः पराप च मेदिनीम भवान अपि तथा सम्यङ मान्धातेव महीपतिःधर्मं कृत्वा म हीं रक्षन सवर्गे सथानम अवाप्स्यसि
mahabharata-ramayana_mbs12092dev.txt