 शो वसुदानो बृहन्न्‌ इन्द्र हिरण्ययः । तेना जायां  मह्यं धेहि शचीपते ॥३॥ 6.83 अपचितः प्र पतत सुपर्णो  वसतेरिव । सूर्यः कृणोतु भेषजं चन्द्रमा वोऽपोच्छतु  ॥१॥ एन्येका (५ रोहिणी दे । सर्वासामग्रभं ॥२॥ य राम ायण्यपचित्प्र पतिष्यति । : प्र पतिष्यति स गलुन्तो  नशिष्यति ॥३॥ वीहि स्वामाहृतिं जुषानो मनसा स्वाहा म नसा यदिदं जुहोमि ॥४॥ 6.84 यस्यास्त आसनि घोरे जुहोम ्येषां बद्धानामवसर्जनाय कम्‌ । भूमिरिति त्वाभिप्रम न्वते जना नि्ऋतिरिति त्वाहं परि वेद सर्वतः ॥१॥ भूत े हविष्मती भवैष ते भागो यो अस्मासु । मुञ्चेमान्‌ अ मून्‌ एनसः स्वाहा ॥२॥ एवो ष्वस्मन्‌ निर्ऋतेऽनेहा त ्वमयस्मयान्‌ वि चृता बन्धपाशान्‌ । यमो मह्यं पुनरि त्वां ददाति तस्मै यमाय नमो अस्तु मृत्यवे ॥३॥ अयस्म ये (6. इहाभिहितो मृत्युभिर्ये सहस्रम्‌ । यमेन त्वं  : संविदान उत्तमं नाकमधि रोहयेमम्‌ ॥४॥ 6.85 वरणो व ारयाता अयं देवो वनस्पतिः । यक्ष्मो यो अस्मिन्न्‌ आ विष्टस्तमु देवा अवीवरन्‌ ॥१॥ इन्द्रस्य वचसा वयं मि त्रस्य वरुणस्य च । देवानां सर्वेषां वाचा यक्ष्मं त े वारयामहे ॥२॥ यथा वृत्र इमा आपस्तस्तम्भ विश्वधा य तीः । एवा ते अग्निना यक्ष्मं वैश्वानरेण वारये ॥३॥  6.86 वृषेन्द्रस्य वृषा दिवो वृसा पृथिव्या अयम्‌ ।  वृषा विश्च॒स्य भूतस्य त्वमेकवृषो भव ॥१॥ समुद्र ईशे  स्रवतामग्निः वशी । चन्द्रमा नक्षत्राणामीशे भव ॥२॥  सम्राडस्यसुराणां 1 म ५ देवानामर्धभागसि भव ॥३॥ 6.8 7 आ त्वाहार्षमन्तरभूर्धुवस्तिष्ठाविचाचलत्‌। विशस्त ्वा सर्वा वाञ्छन्तु मा त्वद्राष्ट्रमधि भ्रशत्‌॥१॥  इहैवैधि माप च्योष्ठाः पर्वत इवाविचाचलत्‌। इन्द्र॒  इवेह ध्रुवस्तिष्ठेह राष्ट धारय ॥२॥ इन्द्र॒ एतमदीधर त्धरुवं धरुवेण हविषा । तस्मै सोमो अधि ब्रवदयं च ब् रह्मणस्पतिः ॥३॥ 6.88 धरुवा द्यौर्धुवा पृथिवी धुवं  विश्वमिदं जगत्‌। ध्रुवासः पर्वता इमे राजा विशामयम् ‌ ॥१॥ धुवं ते राजा वरुणो ध्रुवं देवो बृहस्पतिः । ध ुवं त इन्द्रश्चाग्निश्च राष्ट क  ॥२॥ धरुवोऽच्युतः  प्र मृणीहि शत्रून्‌ ऽधरान्‌ पादयस्व । सर्वा दिशः स ंमनसः सभ्रीचीरुवाय ते समितिः कल्पतामिह ॥३॥ 6.89 इद ं यत्प्रेण्यः शिरो दत्तं सोमेन वृष्ण्यम्‌ । ततः पर ि प्रजातेन हार्दिं ते शोचयामसि ॥१॥ शोचयामसि ते हार ्दिं शोचयामसि ते मनः । वातं धूम इव सध्यङ्घामेवान्व ेतु ये मनः ॥२॥ मह्यं त्वा मित्रावरुणौ मह्यं देवी स रस्वती । मह्यं त्वा मध्यं भूम्या उभावन्तौ समस्यताम ्‌ ॥३॥ 6.9 यां ते रद्र इषुमास्यदङ्केभ्यो हृदयाय च  । इदं तामद्य त्वदयं विषूचीं वि वृहामसि ॥१॥ यास्ते  शतं व विष्ठिताः । तासां ते सर्वासां वयं ह्वयामसि ॥ २॥ नमस्ते रद्रास्यते नमः प्रतिहितायै । नमो विसृज्य मानायै नमो निपतितायै ॥३॥ 6.91 इमं यवमष्टायोगैः षद् योगेभिरचर्कृषुः । तेना ते तन्वो रपोऽपाचीनमप व्यये  ॥१॥ न्यग्वातो वाति न्यक्तपति सूर्यः । नीचीनमघ्या द ुहे न्यग्भवतु ते रपः ॥२॥ आप इद्धा उ भेषजीरापो अमीव चातनीः । आपो विश्वस्य भेषजीस्तास्ते कृण्वन्तु भेषज म्‌ ॥३॥ 6 .92 वातरंहा भव वाजिन्‌ युजमान इन्द्रस्य  याहि प्रसवे मनोजवाः । युञ्जन्तु त्वा मरुतो विश्ववे दस आ ते त्वस्ता पल्स जवं दधातु ॥१॥ जवस्ते अर्वन्‌  निहितो गुहा यः श्येने वाते उत योऽचरत्परीत्तः । तेन  त्वं वाजिन्‌ बलवान्‌ बलेनाजिं जय समने परयिष्णुः ॥ २॥ तनूष्टे वाजिन्‌ तन्वं नयन्ती वाममस्मभ्यं धावतु  1 भ्यम्‌ । अहतो महो धरुणाय देवो दिवीव ज्योतिः स्वम ा [॥३॥ 6.93 यमो मृत्युरघमारो निऋथो बभ्रुः शर्वोऽस् ता नीलशिखण्डः । देवजनाः सेनयोत्तस्थिवांसस्ते अस्मा कं परि वृञ्जन्तु वीरान्‌ ॥१॥ मनसा होमैर्हरसा घृतेन  शर्वायास्त्र उत राज्ञे भवाय । नमस्येभ्यो नम एभ्यः  कृणोम्यन्यत्रास्मदघविषा नयन्तु ॥२॥ त्रायध्वं नो अ घविषाभ्यो वधाद्विश्च देवा मरुतो विश्चवेदसः । अग्नी षोमा वरुणः पूतदक्षा वातापर्जन्ययोः सुमतौ स्याम ॥३॥  6.94 संवो मनांसि सं व्रता समाकूतीर्नमामसि । अमी य े विव्रता स्थन तान्‌ वः सं नमयामसि ॥१॥ अहं गृभ्णाम ि मनसा मनांसि मम चित्तमनु चित्तेभिरेत । मम॒ वशेषु  हृदयानि वः कृणोमि मम यातमनुवत्मनि एत ॥२॥ ओते मे द् यावापृथिवी ओता देवी सरस्वती । ओतौ म इन्द्रश्चाग्नि श्च ध्यस्मिदं सरस्वति ॥३॥ 6.95 अश्वत्थो 1 दिवि । त त्रामृतस्य चक्षणं देवाः कुष्ठमवन्वत ॥१॥ हिरण्ययी न ौरचरदधिरण्यबन्धना दिवि । तत्रामृतस्य पुष्पं देवाः  कुष्ठमवन्वत ॥२॥ गर्भो अस्योषधीनां गर्भो हिमवतामुत  । गर्भो विश्वस्य भूतस्येमं मे अगदं कृधि ॥३॥ 6.96 य ा ओषधयः सोमराज्ञीर्बह्लीः शतविचक्षणाः । बृहस्पतिप् रसूतास्ता नो मुञ्चन्त्वंहसः ॥१॥ मुञ्चन्तु मा शपथ्य ादथो स अथो यमस्य पड्वीशाद्िश्चस्मादेवकिल्बिषात्‌॥२ ॥ यच्चक्षुषा मनसा यच्च वाचोपारिम जाग्रतो यत्स्वपन् तः । सोमस्तानि स्वधया नः पुनातु ॥३॥ 6.97 अभिभूर्यज ्ञो अभिभूरग्निरभिभूः सोमो अभिभूरिन््रः । अभ्यहं वि श्वाः पृतना यथासान्येवा विधेमाग्निहोत्रा इदं हविः  ॥१॥ स्वधास्तु मित्रावरुणा विपश्चिता प्रजावत्कषत्रं  मधुनेह पिन्वतम्‌ । बाधेथां दूरं निर््तिं पराचैः क ृतं चिदेनः प्र मुमुक्तमस्मत्‌॥२॥ इमं वीरमनु हर्षध् वमुग्रमिन्द्रं सखायो अनु सं रभध्वम्‌ । ग्रामजितं ग ोजितं वज्रबाहुं जयन्तमज्म प्रमृणन्तमोजसा ॥३॥ 6 .98  इन्द्रो जयाति न परा जयाता अधिराजो राजसु राजयातै ।  श वन्द्यश्चोपसद्यो नमस्स्श्भवेह ॥१॥ (९ त 1 । त्वं  श इमा व अस्तु ॥२॥ प्राच्या दिशस्त्वमिन्द्रासि दिश ो वृत्रहन्‌ छग्रुहोऽसि । यत्र यन्ति सरोत्यास्तज्जि तं ते दक्षिणतो वृषभ एषि हव्यः ॥३॥ 6 . 99 अभि त्वेन ्द्र वरिमतः पुरा त्वांहूरणाद्धुवे । ह्वयमम्युग्रं  चेत्तारं पुरुणामानमेकजम्‌ ॥१॥ यो अद्य सेन्यो वधो ज िघांसन्‌ न उदीरते । इन्द्रस्य तत्र बाहू समन्तं परि  दद्मः ॥२॥ परि ददम इन्द्रस्य बाहू समन्तं त्रातुस्त ्रायतां नः । देव सवितः सोम राजन्त्सुमनसं मा कृणु स ्वस्तये ॥३॥ 6 . 160 देवा व द्यौरदात्पृथिव्यदात्‌।  तिसः : सचित्ता विषदूषणम्‌ ॥१॥ यद्वो देवा उपजीका आस िञ्चन्‌ धन्वन्युदकम्‌ । तेन देवप्रसूतेनेदं दूषयता  विषम्‌ ॥२॥ असुराणां दुहितासि सा देवानामसि स्वसा ।  दिवस्पृथिव्याः संभूता सा चकर्थारसं विषम्‌ ॥३॥ 6 .  181 आ वृषायस्व श्वसिहि वर्धस्व प्रथयस्व च । यथाङ्ग ं वर्धतां शेपस्तेन योषितमिज्जहि ॥१॥ येन कृषं वाजयन ्ति येन हिन्वन्त्यातुरम्‌ । तेनास्य ब्रह्मणस्पते ध नुरिवा तानया पसः ॥२॥ आहं तनोमि ते पसो अधि ज्यामिव  धन्वनि । क्रमस्व ऋष इव रोहितमनवग्लायता सदा ॥३॥ 6 .  1९82 यथायं वाहो अश्चिना समैति सं च वर्तते । एवा म ामभि ते मनः समैतु सं च वर्तताम्‌ ॥१॥ आहं खिदामि ते  मनो राजाश्वः पृष्ट्यामिव । रेष्मचठिन्नं यथा तृणं  मयि ते वेष्टतां मनः ॥२॥ आञ्जनस्य मदुघस्य कुष्ठस्य  नलद्स्य च । तुरो भगस्य हस्ताभ्यामनुरोधनमुद्धरे ॥३॥  6 . 183 संदानं वो बृहस्पतिः संदानं सविता करत्‌। स ंदानं मित्रो अर्यमा संदानं भगो अश्चिना ॥१॥ सं परमा न्त्समवमान्‌ अथो सं द्यामि मध्यमान्‌ । इन्द्रस्तान ्‌ पर्यहादम्ना तान्‌ अग्ने सं द्या त्वम्‌ ॥२॥ अमी  ये युधमायन्ति केतून्‌ कृत्वानीकशः । इन्द्रस्तान्‌  पर्यहादम्नि तान्‌ अग्ने सं द्या त्वम्‌ ॥३॥ 6 .164  व आदानेन आ द्यामसि । अपाना ये चैषां प्राणा असुनासू न्त्समछिदन्‌ ॥१॥ इदमादानमकरं तपसेन्द्रेण संशितम्‌  । अमित्रा येऽत्र नः सन्ति तान्‌ अग्न आ द्या त्वम्‌  ॥२॥ एनान्‌ द्यतामिन्दराग्नी सोमो राजा च मेदिनौ ।  इन्द्रो मरुत्वान्‌ आदानममित्रेभ्यः कृणोतु नः ॥३॥ 6  .1९65 यथा मनो मनस्केतैः परापतत्याशुमत्‌। एवा त्वं  कासे प्र पत मनसोऽनु प्रवाय्यम्‌ ॥१॥ यथा बाणः सुसं शितः परापतत्याशुमत्‌। एवा त्वं कासे प्र पत पृथिव्य ा अनु संवतम्‌ ॥२॥ यथा सूर्यस्य रश्मयः परापतन्त्याश ुमत्‌। एवा त्वं कासे प्र पत समुद्रस्यानु विक्षरम्‌  ॥३॥ 6 . 186 आयने ते परायणे दूर्वा रोहन्तु पुष्पिण ीः । उत्सो वा तत्र जायतां हृदो वा पुण्डरीकवान्‌ ॥१ ॥ अपामिदं न्ययनं समुद्रस्य निवेशनम्‌ । मध्ये हृदस् य नो गृहाः पराचीना मुखा कृधि ॥२॥ हिमस्य त्वा जरायु णा शाले परि व्ययामसि । शीतहदा हि नो भुवोऽग्निष्कृण ोतु भेषजम्‌ ॥३॥ 6 .107 विश्वजित्त्रायमाणायै मा परि  देहि । त्रायमाणे द्विपाच्च सर्वं नो रक्ष चतुष्पाड ्यच्च नः स्वम्‌ ॥१॥ त्रायमाणे विश्वजिते मा परि देह ि । विश्वजिदहविपाच्च सर्वं नौ रक्ष चतुष्पाड्यच्च न ः स्वम्‌ ॥२॥ विश्वजित्केल्याण्यै मा परि देहि । कल् याणि द्विपाच्च सर्वं नो रक्ष चतुष्पाड्यच्च नः स्वम ्‌ ॥३॥ कल्याणि सर्वविदे मा परि देहि । सर्वविदह्विप ाच्च सर्वं नो रक्ष चतुष्पाड्यच्च नः स्वम्‌ ॥४॥ 6 .  1068 म नो मेधे प्रथमा गोभिरश्चैभिरा गहि । त्वं सू र्यस्य रश्मिभिस्त्वं नो असि यज्ञिया ॥१॥ मेधामहं प् रथमां ब्रह्मण्वतीं ब्रह्मजूतामृषिष्टुताम्‌ । प्रपी तां ब्रह्मचारिभिर्देवानामवसे हुवे ॥२॥ यां मेधामृभव ो विदुर्या मेधामसुरा विदुः । ऋषयो भद्रां मेधां यां  विदुस्तं मय्या वेशयामसि ॥३॥ यामृषयो ध मेधाविनो वि दुः । तया मामद्य मेधाविनं कृणु ॥४॥ मेधां सायं मेधा ं प्रातर्मेधां मध्यन्दिनं परि । मेधां सूर्यस्य रभ् मिभिर्वचसा वेशयामहे ॥५॥ 6 . 109 पिप्पली क्षिप्तभेष ज्युतातिविद्धभेषजी । तां देवाः समकल्पयन्न्‌ इयं जी वितवा अलम्‌ ॥१॥ पिप्पल्यः समवदन्तायतीर्जननादधि । य ं जीवमश्रवामहै न स रिष्याति पूरुषः ॥२॥ न्यखनन्‌ दे वास्त्वोदवपन्‌ पुनः । व भेषजीमथो क्षिप्तस्य भेषजीम ्‌ ॥३॥ 6 . 110 प्रत्नो हि कमीड्यो अध्वरेषु सनाच्च  होता नव्यश्च सत्सि । स्वां चाग्ने तन्वं पिप्रायस्व ास्मभ्यं च सौभगमा यजस्व ॥१॥ ज्येष्ठघ्यां जातो 1 मू लबर्हणात्परि पाह्येनम्‌ । अत्येनं भ रितानि विश्वा  दीघयुत्वाय शतशारदाय ॥२॥ व्याप्रेऽ वीरो नक्षत्रजा ज ायमानः सुवीरः । स मा वधीत्पितरं वर्धमानो मा मातरं  प्र मिनीज्जनित्रीम्‌ ॥३॥ 6 .111 इमं मे अग्ने पुरुष ं मुमुग्ध्ययं यो बद्धः सुयतो लालपीति । अतोऽधि ते क ृणवद्भागधेयं यदानुन्मदितोऽसति ॥१॥ अग्निष्टे नि शमय तु यदि ते मन उद्युतम्‌ । कृणोमि विद्धान्‌ भेषजं यथ ानुन्मदितोऽससि ॥२॥ देवैनसादुन्मदितमुन्मत्तं रक्षसस ्परि । कृणोमि विद्धान्‌ भेषजं यदानुन्मदितोऽसति ॥३॥  पुनस्त्वा दुरप्सरस 1 पुनस्त्वा दुर्विश्च देवा य ऽ ससि ॥४॥ 6 . 112 मा ज्येष्ठं वधीदयमग्न एषां मूलबर्ह णात्परि पाह्येनम्‌ । ग्राह्याः पाशान्‌ वि चृत ० भ् यं देवा 2 विश्वौ ॥१॥ उन्‌ मुञ्च पाशांस्त्वमग्न एषा ं वि वि ग्राह्याः पाशान्‌ वि प्रजानन्‌ (८५ मातरं म ुञ्च सर्वान्‌ ॥२॥ येभिः पाशैः परिवित्तो ऽङ्ेअङ्ख उ त्सितश्च । वि ते मुच्यन्तं विमुचो हि सन्ति भ्रूणघ् नि पूषन्‌ दुरितानि मृक्ष्व ॥३॥ 6 .113 त्रिते देवा  अमृजतैतदेनस्त्रित एनन्‌ मनुष्येषु ममृजे । ततो यदि  त्वा ग्राहिरानशे तां ते देवा ब्रह्मणा नाशयन्तु ॥१॥  मरीची र (गा पाप्मन्न्‌ उदारान्‌ गछछछोत वा नीहारान ्‌ । नदीनं तान्‌ वि नश्य 0 # दुरितानि मृक्ष्व ॥२॥  द्वादशधा निहितं त्रितस्यापमष्ं ततो यदि त्वा ग्राहि रानशे तां ते देवा ब्रह्मणा नाशयन्तु ॥३॥ 6. 114 यदे वा देवहेडनं देवासश्चकृम वयम्‌ । आदित्यास्तस्मान्‌  नो युयमृतस्य ऋतेन मुञ्चत ॥१॥ ऋतस्य ऋतेनादित्या यजत ्रा मुञ्चतेह नः । यज्ञं यद्यज्ञवाहसः शिक्षन्तो नोप शेकिम ॥२॥ मेदस्वता यजमानाः. सुचाज्यानि जुह्वत अकाम ा विश्व वो देवाः शिक्षन्तो नोप शेकिम ॥३॥ 6. 115 यद ्विद्धांसो यदविद्धांस एनांसि चकृमा वयम्‌ । यूयं नस ्तस्मान्‌ मुञ्चत विश्च देवाः सजोषसः ॥१॥ यदि जाग्रद ्यदि स्वपन्न्‌ एन एनस्योऽकरम्‌ । भूतं मा तस्माद्धव ्यं च द्रुपदादिव मुञ्चताम्‌ ॥२॥ 1 : स्नात्वा मलादि व । विश्व शुम्भन्तु मैनसः ॥३॥ 6 . 116 यद्यामं चक्ु र्निखनन्तो अग्रे कार्षीवणा अन्नविदो न विद्यया । वै वस्वते राजनि तज्जुहोम्यथ यज्ञियं मधुमदस्तु नोऽन्नम ्‌ ॥१॥ वैवस्वतः कृणवद्भागधेयं मधुभागो मधुना सं सृज ाति । मातु्यदेन इषितं न आगन्‌ यद्वा पिताऽपराद्धो ज िहीदे ॥२॥ यदीदं मातुर्यदि पितुर्नः परि पुत्राच्चेत स एन आगन्‌ । यावन्तो अस्मान्‌ पितर लत ता सर्वेषां  शिवो अस्तु मन्युः ॥३॥ 6 .117 अपमित्यमप्रतीत्तं यदस ्मि यमस्य येन बलिना चरामि । इदं तदग्ने ५ भवामि त्व ं पाशान्‌ विचृतं वेत्थ सर्वान्‌ ॥१॥ इहैव सन्त दद्म  एनज्जीवा जीवेभ्यो नि हराम एनत्‌। अपमित्य धान्यं य ज्जघसाहमिदं तदग्ने 4 णो भवामि ॥२॥ त अनृणाः परस्मिन ्‌ अनृणाः स्याम । ये पितृयाणश्च लोका पथो अनृणा आ क ्षियेम ॥३॥ 6 . 118 यद्धस्ताभ्यां चकृम किल्बिषाण्यक ्षाणां गत्नुमुपलिप्समानाः । उग्रपश्ये उग्रजितौ तदद ्याप्सरसावनु दत्तामृणं नः ॥१॥ उग्रंपश्ये राष्टभूत् किल्बिषाणि 1 न एतत्‌। ऋणान्‌ नो न ऋणमेरत्समानो यमस ्य अधिरज्जुरायत्‌॥२॥ यस्मा ऋणं यस्य व व यं याचमानो  अभ्यैमि देवाः । ते वाचं वादिषुर्मोत्तरां अप्सरसाव धीतम्‌ ॥३॥ 6 . 119 यददीव्यन्न्‌ ऋणमहं कृणोम्यदास्य न्न्‌ अग्ने उत संगृणामि । वैश्वानरो नो अधिपा वसिष् ठ उदिन्‌ नयाति सुकृतस्य लोकम्‌ ॥१॥ वैश्वानराय प्रत ि वेदयामि यदि ऋणं संगरो देवतासु । स एतान्‌ पाशान्‌  विचृतं वेद सर्वान्‌ अथ पक्वेन सह सं भवेम ॥२॥ वैश् वानरः पविता मा पुनातु यत्संगरमभिधावाम्याशाम्‌ । अन ाजानन्‌ मनसा याचमानो यत्तत्रैनो अप तत्सुवामि ॥३॥ 6  . 1206 स द्यां यन्‌ मातरं पितरं वा जिहिंसिम । अयं  नो अग्निरुदिन्‌ नयाति सुकृतस्य लोकम्‌ ॥१॥ 1 जनित् रं भ्रातान्तरिक्षमभिशस्त्या नः । : पिता पित्रयाच्छ ं भवाति 1 त्वा माव पत्सि लोकात्‌॥२॥ यत्रा सुहार्दः  सुकृतो मदन्ति विहाय रोगं तन्वः स्वायाः । अश्लोना  अङ्कैरहुताः स्वर्गे तत्र पश्येम पितरौ च पुत्रान्‌  ॥३॥ 6-121 विषाणा पाशान्‌ वि ष्याध्यस्मद्य उत्तमा अ धमा वारुणा ये । टुष्वप्यं दुरितं नि ष्वास्मदथ गकम  सुकृतस्य लोकम्‌ ॥१॥ यदारुणि बध्यसे यच्च रज्ज्वां य द्भूम्यां बध्यसे यच्च वाचा । अयं तस्माद्रर्हपत्यो  नो _ अग्निरुदिन्‌ नयाति सुकृतस्य लोकम्‌ ॥२॥ उदगाता ं भगवती विचृतौ नाम तारके । प तस्य यच्छतां प्रैतु ब द्धकमोचनम्‌ ॥३॥ वि निहीष्व लोकं कृषा बन्धान्‌ मुञ् चासि बद्धकम्‌ । योन्या इव प्रच्युतो गर्भः पथः सर्व ामनु क्षिय ॥४॥ 64122 एतं भागं परि ददामि विद्धान्‌  विश्वकर्मन्‌ प्रथमजा ऋतस्य । अस्माभिर्दत्तं जरसः प रस्तादच्छिन्नं तन्तुमनु सं तरेम ॥१॥ ततं श मन्वेके  तरन्ति येषां दत्तं पित्र्यमायनेन । अबन ददतः प्रयच् छन्तो दातुं चेच्छिक्षान्त्स स्वर्ग एव ॥२॥ अन्वारभे थामनुसंरभेथामेतं लोकं श्रहधानाः सचन्ते । यद्वां पक ्वं ५. तस्य दम्पती सं श्रयेथाम्‌ ॥३॥ यज्ञं यन्तं म नसा तपसा सयोनिः । उपहूता अग्ने जरसः परस्ताचृतीये न ाके सधमादं मदेम ॥४॥ शुद्धाः पूता योषितो यज्ञिया इम ा ब्रह्मणां हस्तेषु प्रपृथक्सादयामि । यत्काम इदमभि षिञ्चामि वोऽहमिन्द्रो मरुत्वान्त्स ददातु तन्‌ मे ॥ ५॥ 6 .123 एतं सधस्था: परि वो ददामि यं शेवधिमावहाज् जातवेदः । अन्वागन्ता यजमानः स्वस्ति तं स्म जानीत प रमे व्योमन्‌ ॥१॥ जानीत स्मैनं परमे व्योमन्‌ देवाः  सधस्था विद लोकमत्र । अन्वागन्ता यजमानः स्वस्तीष्टप ूर्तं स्म कृणुताविरस्मै ॥२॥ देवाः पितरः पितरो देवा ः । यो अस्मि सो अस्मि ॥३॥ स पचामि स ददामि । स यजे  स दत्तान्‌ मा यूषम्‌ ॥४॥ नाके राजन्‌ प्रति तिष्ठ ॒ तत्रैतत्प्रति तिष्ठतु । विद्धि पूर्तस्य नो राजन्त् स देव सुमना भव ॥५॥ 6 .124 दिवो नु मां बृहतो अन्तरि क्षादपां स्तोको अभ्यपप्तद्रसेन । समिनद्धियेन पयसाह मग्ने छन्दोभिर्यज्ञैः सुकृतां कृतेन ॥१॥ यदि वृक्षा दभ्यपप्तत्फलं तद्यद्यन्तरिक्षात्स उ । यत्रास्पृक्ष त्तन्वो यच्च वासस आपो पराचैः ॥२॥ अभ्यञ्जनं सुरभि स ा सगि तल व सर्वा पवित्रा वितताध्यस्मत्तन्‌ मा ्‌ अ रातिः ॥३॥ 6 .125 वनस्पते वीड्वङ्खो हि भूया अस्मत्स खा प्रतरणः सुवीरः । गोभिः संनद्धो ५ 1 ते जयतु जेत् वानि ॥१॥ १ : पर्योज उद्धृतं वनस्पतिभ्यः पर्याभृतं  सहः । ज्मानं परि गोभिरावृतमिन्द्रस्य वरं हविषा रथं  यज ॥२॥ इन्द्रस्यौजो मरुतामनीकं मित्रस्य गर्भो वरु णस्य नाभिः । स इमां नो हव्यदातिं जुषाणो देव रथ प्र ति हव्या गृभाय ॥३॥ 6 .126 उप श्वासय पृथिवीमुत द्यं  पुरुत्रा ते वन्वतां विष्ठितं जगत्‌। स दुन्दुभे सज ूरिन्द्रेण देवैर्दूराहवीयो अप सेध शत्रून्‌ ॥१॥ आ क ्रन्दय बलमोजो नआ धा अभि ष्टन दुरिता बाधमानः । अप स ेध म दुद्कुनामित इन्द्रस्य मुष्टिरसि वीडयस्व ॥२॥ प ्रामू जयाभीमं जयन्तु केतुमहुन्दुभिर्वावदीतु । समश् वपर्णाः पतन्तु नौ नरोऽस्माकमिन्द्र रथिनो जयन्तु ॥३ ॥ 6 .127 विद्रधस्य बलासस्य लोहितस्य वनस्पते । विसल ्पकस्यौषधे मोच्छिषः पिशितं चन ॥१॥ यौ ते बलास तिष्ठ तः कक्षे मुष्कावपश्रितौ । वेदाहं तस्य भेषजं र क्षण म्‌ ॥२॥ यो अङ्ग्यो यः कर्ण्यो यो अक्ष्योर्विसल्पकः  । वि वृहामो विसल्पकं विद्रधं हृदयामयम्‌ । परा तमज ्ञातं यक्ष्ममधराञ्चं सुवामसि ॥३॥ 6 . 128 शकधूमं नक ्षत्राणि यद्राजानमकुर्वत । भद्राहमस्मै प्रायच्छन्‌  इदं रष्टटमसादिति ॥१॥ भद्राहं नो मध्यंदिने भद्राहं  सायमस्तु नः । भद्राहं नो अह्नां प्राता रात्री भद् राहमस्तु नः ॥२॥ अहोरात्राभ्यां नक्षत्रेभ्यः सुर्या चनद्रमसाभ्याम्‌ । भद्राहमस्मभ्यं राजन्‌ छकधूम त्वं  कृथि ॥३॥ यो नो भद्राहमकरः सायं नक्तमथो दिवा । तस् मै ते नक्षत्रराज शकधूम सदा नमः ॥४॥ 6 . 129 भगेन मा  शांशपेन साकमिन्द्रेण मेदिना । कृणोमि भगिनं माप द् रान्त्वरातयः ॥१॥ येन वृक्षामभ्यभवो भगेन वर्चसा सह  । तेन मा भगिनं कृण्वप द्रान्त्वरातयः ॥२॥ यो अन्धो  यः पुनःसरो भगो वृक्षेष्वाहितः । तेन मा भगिनं कृण्व प द्रान्त्वरातयः ॥३॥ 6 . 130 रथजितां राथजितेयीनामप ्सरसामयं स्मरः । देवाः प्र हिणुत स्मरमसौ मामनु शोच तु ॥१॥ असौ मे स्मरतादिति प्रियो मे स्मरतादिति । दे वाः प्र हिणुत स्मरमसौ मामनु शोचतु ॥२॥ यथा मम ता ना मुष्याहं कदा चन । देवाः प्र हिणुत मामनु शोचतु ॥३॥  उन्‌ मादयत मरुत उदन्तरिक्ष मादय । अग्न उन्‌ मादया  त्वमसौ मामनु शोचतु ॥४॥ 6 .131 नि शीर्षतो नि पत्तत  आध्यो नि तिरामि ते । देवाः प्र हिणुत स्मरमसौ मामनु  शोचतु ॥१॥ अनुमतेऽन्विदं मन्यस्वाकुते समिदं नमः ।  देवाः प्र हिणुत स्मरमसौ मामनु शोचतु ॥२॥ यद्धावसि त ्रियोजनं पञ्चयोजनमाश्चिनम्‌ । ततस्त्वं पुनरायसि पु त्राणां नो असः पिता ॥३॥ 6 . 132 यं देवाः स्मरमसिञ् चन्न्‌ अप्स्वन्तः शोशुचानं सहाध्या । तं ते तपामि व रुणस्य धर्मणा ॥१॥ यं विश्व देवाः स्मरमसिञ्चन्न्‌ अ प्स्वन्तः शोशुचानं सहाध्या । तं ते तपामि वरुणस्य ध र्मणा ॥२॥ यमिन्द्राणी स्मरमसिञ्चदप्स्वन्तः शोशुचान ं सहाध्या । तं ते तपामि वरुणस्य धर्मणा ॥३॥ यमिन्द् राग्नी स्मरमसिञ्चतामप्स्वन्तः शोशुचानं सहाध्या । त ं ते तपामि वरुणस्य धर्मणा ॥४॥ यं मित्रावरुणौ स्मरम सिजञ्चतामप्स्वन्तः शोशुचानं सहाध्या । तं ते तपामि  वरुणस्य धर्मणा ॥५॥ 6 .133 य इमां देवो मेखलामाबबन्ध  यः संननाह य उ नो युयोज । यस्य देवस्य प्रशिषा चराम ः स पारमिक्छात्स उ नो वि मुञ्चात्‌॥१॥ व तास्यभिहूत  ऋषीणामस्यायुधम्‌ । पर्वा व्रतस्य प्राश्रती वीरघ्न ी भव मेखले ॥२॥ मृत्योरहं ब्रह्मचारी यदस्मि निर्यचि न्‌ भूतात्पुरुषं यमाय । तमहं ब्रह्मणा तपसा श्रमेणा नयैनं मेखलया सिनामि ॥३॥ श्रद्धाया दुहिता तपसोऽधि ज ाता स्वसा ऋषीणां भूतकृत ं बभूव । सा नो मेखले मतिमा  धेहि मेधामथो नो धेहि तप प च ॥४॥ यां त्वा भूतकृत ऋ षयः परिबेधिरे । सात्वं ष्वजस्व मां दीर्घायुत्वाय म ेखले ॥५॥ 6 .134 अयं व्रस्तर्पयतामृतस्यावास्य रष्ट् मप हन्तु जीवितम्‌ । शृणातु ग्रीवाः प्र शुणातूष्णिह ा वृत्रस्येव शचीपतिः ॥१॥ अधरोऽधर उत्तरेभ्यो गूढः प ृथिव्या मोत्सृपत्‌। वज्रेणावहतः शयाम्‌ ॥२॥ यो जिना ति तमन्विच्छ यो जिनाति तमिज्जहि । जिनतो व्र त्वं स ीमन्तमन्वञ्चमनु पातय ॥३॥ 6 .135 यदश्नामि बलं कुर्व  इत्थं वज्रमा ददे । स्कन्धान्‌ अमुष्य शातयन्‌ वृत् रस्येव शचीपतिः ॥१॥ यत्पिबामि सं पिबामि समुद्र इव स ंपिबः । प्राणान्‌ अमुष्य संपाय सं पिबामो अमुं वयम् ‌ ॥२॥ यद्विरामि सं गिरामि समुद्र इव संगिरः । प्राण ान्‌ अमुष्य संगीर्य सं गिरामो अमुं वयम्‌ ॥३॥ 6 .13 6 देवी देव्यामधि जाता 1 । तां त्वा नितत्नि केशेभ्य ो दहणाय खनामसि ॥१॥ टह प्रत्नान्‌ जनयाजातान्‌ जातान ्‌ उ वर्षीयसस्कृधि ॥२॥ यस्ते केशोऽवपद्यते समूलो यश ्च वृश्चते । इदं तं विश्वभेषज्याभि षिञ्चामि वीरुधा  ॥३॥ 6.137 यां जमदग्निरखनहुहित्रे केशवर्धनीम्‌ । त ां वीतहव्य आभरदसितस्य गृहेभ्यः ॥१॥ अभीशुना मेया आस न्‌ व्यामेनानुमेयाः । केशा नडा इव वर्धन्तां शीर्ष् णस्ते असिताः परि ॥२॥ ह मूलमाग्रं यच्छ वि मध्यं याम यौषधे । शा नडा इव वर्धन्तां शीर्ष्णस्ते असिताः परि  ॥३॥ 6 . 138 त्वं वीरुधां 1 धे । स मे र 1) ॥१॥ बं  कृध्योपश । अथास्येन्द्रो ग्रावभ्यामुभे 1) ॥२॥ क्ली ब क्लीबं त्वाकरं वध्र वध्रिं त्वाकरमरसारसं त्वाकरम ्‌ । १ शीर्षणि कुम्बं चाधिनिदध्मसि ॥३॥ ते नाद्यौ द ेवकृते ययोस्तिष्ठति वृष्ण्यम्‌ । ते ते भिनद्धि शम् ययामुष्या अधि मुष्कयोः ॥४॥ यथा नडं कशिपुने स्त्रिय ो भिन्दन्त्यश्मना । एवा भिन्धि ते शेपोऽमुष्या अधि  मुष्कयोः ॥५॥ 6 .139 न्यस्तिका 4 मम । शतं तव शन्‌ न ितानाः ॥ तया सहस्रपर्ण्या हृदयं शोषयामि ते ॥१॥ शुष ्यतु मयि ते हदयमथो थ  । अथो नि शुष्य मां कामेनाथो  शुष्कास्या चर ॥२॥ संवननी समुष्पला बभ्रु कल्याणि सं  नुद । अमूंच मांच सं नुद समानं हदयं कृधि ॥३॥ यथोदक मपपुषोऽपशुष्यत्यास्यम्‌ । एवा ८.५ शुष्य मां कामेना थो शुष्कास्या चर ॥४॥ यथा वििद्य संदधात्यहि पुनः ।  एवा कामस्य विचित्रं सं धेहि वीर्यावति ॥५॥ 6. 146 य ौ व्याघ्राववरूधौ जिघत्सतः पितरं मातरं च । तौ दन्तं  ब्रह्मणस्पते शिवौ कृणु जातवेदः ॥१॥ व्रीहिमत्तं यव मत्तमथो माषमथो तिलम्‌ । एष वां भागो निहितो रत्नधेय ाय दन्तौ मा हिंसिष्टं पितरं मातरं च ॥२॥ उपहूतौ सयु जौ स्योनौ दन्तौ सुमङ्गलौ । अन्यत्र वां घोरं तन्वः  परैतु दन्तौ मा हिंसिष्टं पितरं मातरं च ॥३॥ 6 . 141  वायुरेनाः समाकरतत्वष्टा पोषाय ध्रियताम्‌ । इन्द्र ॒ आभ्यो अधि ब्रवद्रद्रो भूम्ने चिकित्सतु ॥१॥ लोहित ेन स्वधितिना मिथुनं कर्णयोः कृधि । अकर्तामश्चना लक ्ष्म तदस्तु प्रजया बहु ॥२॥ यथा चक्ुर्देवासुरा यथा  मनुष्या उत । एवा सहस्रपोषाय कृणुतं लक्ष्माश्चिना ॥ ३॥ 6 . 142 उच्छ्रयस्व बहुर्भव स्वेन महसा यव । मृणी हि विश्वा पात्राणि मा त्वा दिव्याशनिर्वधीत्‌॥१॥ आश ृण्वन्तं 1 यत्र 1 । त च्छरयस्व द्यौरिव समुद्र इवैध ्यक्षितः ॥२॥ अकषितास्त उपसदोऽक्षिताः सन्तु राशयः ।  पृणन्तो अक्षिताः सन्त्वत्तारः सन्त्वक्षिताः ॥३॥ ५ 1 धीती वा ये अनयन्‌ वाचो अग्रं मनसा वा येऽवदन्न्‌  ऋतानि । तृतीयेन ब्रह्मणा वावृधानास्तुरीयेणामन्वत न ाम धेनोः ॥१॥ स वेद पुत्रः पितरं स मातरं स सूनुर्भु वत्स भुवत्पुनर्मघः । स द्यामौर्णोदन्तरिक्षं स्वः स  इदं विश्चमभवत्स आभरत्‌॥२॥ 7.2 अथर्वाणं पितरं ४ [  मातुर्ग्भ पितुरसुं युवानम्‌ । य इमं यज्ञं मनसा चिक ्रैत प्र णो वौचस्तमिहेह ब्रवः ॥१॥ 7.3 अया विष्ठा ज नयन्‌ कर्वराणि स हि घृणिरुरु्वराय गातुः । स प्रत्य ुदैद्धरुणं मध्वो अग्रं स्वया तन्वा तन्वमैरयत ॥१॥ 4  एकया च दशभिश्च सुहूते द्वाभ्यामिष्टये विंशत्या च  । तिसृभिश्च वहसे त्रिंशता च वियुग्भिर्वाय इह ता वि  मुञ्च ॥१॥ 7.5 यज्ञेन यज्ञमयजन्त देवास्तानि धर्माण ि प्रथमान्यासन्‌ । ते ह नाकं महिमानः सचन्त यत्र पू र्वे साध्याः सन्ति देवाः ॥१॥ यज्ञो बभूव स आ बभूव स प्र जज्ञे स उ वावृधे पुनः । स देवानामधिपतिर्बभूव स ो अस्मासु द्रविणमा दधातु ॥२॥ यदेवा देवान्‌ हविषाऽय जन्तामर्त्यान्‌ मनसा मर्त्येन । मदेम तत्र परमे व्य ोमन्‌ पश्येम तदुदितौ सूर्यस्य ॥३॥ १ हविषा यज्ञं दे वा अतन्वत । नु तस्मादोजीयो यद्िहव्येनेजिरे ॥४॥ मुग ्धा देवा उत शुनाऽयजन्तोत गोरङ्खैः पुरुधाऽयजन्त । य  इमं यज्ञं मनसा चिकेत प्र णो वोचस्तमिहेह ब्रवः ॥५॥  7.6 व स पिता स पुत्रः । विश्च देवा अदितिर्पञ्च जन ा [ ॥१॥ महीमू षु मातरं सुत्रतानामृतस्य पत्नीमवसे ह वामहे । तुविक्षत्रामजरन्तीमुरूचीं 1 प्रणीतिम्‌ ॥२॥  सुत्रामाणं पृथिवीं द्यामनेहसं सुशर्माणमदितिं सुप् रणीतिम्‌ । दैवीं नावं स्वरित्रामनागसो असखवन्तीमा र ुहेमा स्वस्तये ॥१॥ वाजस्य नु प्रसवे मातरं महीमदिति ं नाम वचसा करामहे । यस्या उपस्थ उर्वन्तरिक्षं सा न ः शर्म त्रिवरूथं नि यछछात्‌॥२॥ १९ दितेः पुत्राणामद ितेरकारिषमव देवानां बृहतामनर्मणाम्‌ । तेषां हि धाम  गभिषक्समुद्रियं नैनान्‌ नमसा परो अस्ति कश्चन ॥१॥  7.8 भद्रादधि श्रेयः प्रेहि बृहस्पतिः पुरएता ते अस् तु । अथेममस्या वर आ पृथिव्या आरेशत्रुं कृणुहि सर्व वीरम्‌ ॥१॥ 7.9 प्रपथे पथामजनिष्ट पूषा प्रपथे दिवः  प्रपथे पृथिव्याः । उभे अभि प्रियतमे सधस्थे आ च परा  च चरति प्रजानन्‌ ॥१॥ पूषेमा आशा अनु वेद सर्वाः सो  अस्माँ अभयतमेन नेषत्‌। स्वस्तिदा ८ सर्ववीरोऽप्रयु च्छन्‌ पुर एतु प्रजानन्‌ ॥२॥ पूषन्‌ तव व्रते वयं न  रिष्येम कदा चन । स्तोतारस्त इह स्मसि ॥३॥ परि पूषा  परस्ताद्धस्तं दधातु दक्षिणम्‌ । पुनर्नो नष्टमाजतु  सं नष्टेन गमेमहि ॥४॥ 7.16 यस्ते स्तनः शशयुर्यो मय ोभूर्यः सुम्नयुः सुहवो यः सुदत्रः । येन विश्वा पुष ्यसि वार्याणि सरस्वति तमिह धातवे कः ॥१॥ (५! यस्ते  पृथु स्तनयित्तुर्य ऋष्वो दैवः स [ । मा नो वधीर्विद ्युता देव सस्यं मोत वधी रशििभिः सूर्यस्य ॥१॥ 702 स भा च मा समितिश्चावतां प्रजापतेर्दूहितरौ संविदाने ।  येना संगा उप मा स शिक्षाच्चारु वदानि पितरः संगतेष ु ॥१॥ विदय ते सभे नाम नरिष्टा नाम वा असि । ये ते क े च सभासदस्ते मे सन्तु सवाचसः ॥२॥ एषामहं समासीनाना ं वर्चो विज्ञानमा ददे । अस्याः सर्वस्याः संसदो माम िन्द्र भगिनं कृणु ॥३॥ यद्धौो मनः परागतं यद्धद्धमिह  वेह वा । तद्ध आ वर्तयामसि मयि वो रमतां मनः ॥४॥ 7. 13 यथा सूर्यो नक्षत्राणामुदय॑स्तेजांस्याददे । एवा  स्त्रीणां च पुंसां च द्विषतां वर्च आ ददे ॥१॥ यावन् तो मा सपत्नानामायन्तं प्रतिपश्यथ । उद्यन्त्सूर्य इ व सुप्तानां द्विषतां वर्च आ ददे ॥२॥ 7.14 अभि त्यं  देवं सवितारमोण्योः कविक्रतुम्‌ । अर्चामि सत्यसवं र त्नधामभि प्रियं मतिम्‌ ॥१॥ उर्ध्वा यस्यामतिर्भा अद िद्युतत्सवीमनि । हिरण्यपाणिरमिमीत सकु : कृपात्स्वः  ॥२॥ सावीर्हि देव प्रथमाय वर्ष्माणमस्मै वरिमाणमस्म ै । अथास्मभ्यं सवितर्वा्याणि दिवोदिव आ सुवा भूरि प श्वः ॥३॥ दमूना देवः सविता वरेण्यो दधद्रत्नं पितृभ् य आयूंषि 
NLP-research-sans_AtharvaVedam_Shaunaka_djvu.txt