[य]कथं कार्यं परीक्षेत शीघ्रं वाथ चिरेण वासर्वथा क ार्यदुर्गे ऽसमिन भवान नः परमॊ गुरुः[भी]अत्राप्य उद ाहरन्तीमम इतिहासं पुरातनमचिरकारेस तु यत पूर्वं वृत ्तम आङ्गिरसे कुलेचिरकारिक भद्रं ते भद्रं ते चिरकार िकचिरकारी हि मेधावी नापराध्यति कर्मसुचिरकारी महाप् राज्ञॊ गौतमस्याभवत सुतःचिरं हि सर्वकार्याणि समेक्ष ावान परपद्यतेचिरं संचिन्तयन्न अर्थांश चिरं जाग्रच  चिरं सवपनचिरकार्याभिसंपत्तेश चिरकारी तथॊच्यतेअलस ग रहणं पराप्तॊ दुर्मेधावी तथॊच्यतेबुद्धिलाघव युक्तेन  जनेनादीर्घ दर्शिनावयभिचारे तु कस्मिंश चिद वयतिक्र म्यापरान सुतानपित्रॊक्तः कुपितेनाथ जहीमां जननीम इत िस तथेति चिरेणॊक्त्वा सवभावाच चिरकारिकःविमृश्य चिर कारित्वाच चिन्तयाम आस वै चिरमपितुर आज्ञां कथं कुर् यां न हन्यां मातरं कथमकथं धर्मछले नास्मिन्न इमं जे यम असाधुवतपितुर आज्ञा परॊ धर्मः सवधर्मॊ मातृरक्षणम अस्वतन्त्रं च पुत्रत्वं किं नु मां नात्र पीडयेतसत् रियं हत्वा मातरं च कॊ हि जातु सुखी भवेतपितारं चाप् य अवज्ञाय कः परतिष्ठाम अवाप्नुयातअनवज्ञा पितुर युक ्ता धारणं मातृरक्षणमयुक्तक्षमाव उभाव एतौ नातिवर्ते तमां कथमपिता हय आत्मानम आधत्ते जायायां जज्ञियाम इत िशीलचारित्रगॊत्रस्य धारणार्थं कुलस्य चसॊ ऽहम आत्मा  सवयं पित्रा पुत्रत्वे परकृतः पुनःविज्ञानं मे कथं  न सयाद बुबुधे चात्मसंभवमजातकर्मणि यत पराह पिता यच  चॊपकर्मणिपरत्याप्तः स दृधी कारः पितुर गौरवनिश्चयेग ुरुर अग्र्यः परॊ धर्मः पॊषणाध्ययनाद धितःपिता यद आह  धर्मः स वेदेष्व अपि सुनिश्चितःपरीतिमात्रं पितुः प ुत्रः सर्वं पुत्रस्य वै पिताशरीरादीनि देयानि पिता  तव एकः परयच्छतितस्मात पितुर वचः कार्यं न विचार्यं  कथं चनपातकान्य अपि पूयन्ते पितुर वचनकारिणःभॊगे भाग ्ये परसवने सर्वलॊकनिदर्शनेभर्त्रा चैव समायॊगे सीमन ्तॊन्नयने तथापिता सवर्गः पिता धर्मः पिता परमकं तपः पितरि परीतिम आपन्ने सर्वाः परीयन्ति देवताःआशिषस ता  भजन्त्य एनं पुरुषं पराह याः पितानिष्कृतिः सर्वपाप ानां पिता यद अभिनन्दतिमुच्यते बन्धनात पुष्पं फलं व ृन्तात परमुच्यतेकलिश्यन्न अपि सुतस्नेहैः पिता सनेह ं न मुञ्चतिएतद विचिन्तितं तावत पुत्रस्य पितृगौरवमप िता हय अल्पतरं सथानं चिन्तयिष्यामि मातरमयॊ हय अयं  मयि संघातॊ मर्त्यत्वे पाञ्चभौतिकःअस्य मे जननी हेतु ः पावकस्य यथारणिःमाता देहारणिः पुंसां सर्वस्यार्तस ्य निर्वृतिःन च शॊचति नाप्य एनं सथाविर यम अपकर्षति सत्रिया हीनॊ ऽपि यॊ गेहे अम्बेति परतिपद्यतेपुत्रपौ त्र समाकीर्णॊ जननीं यः समाश्रितःअपि वर्षशतस्यान्ते  स दविहायनवच चरेतसमर्थं वासमर्थं वा कृशं वाप्य अकृ शं तथारक्षत्य एव सुतं माता नान्यः पॊष्टा विधानतःतद ा स वृद्धॊ भवति यदा भवति दुःखितःतदा शून्यं जगत तस् य तदा मात्रा वियुज्यतेनास्ति मातृसमा छाया नास्ति म ातृसमा गतिःनास्ति मातृसमं तराणं नास्ति मातृसमा परप ाकुक्षि संधारणाद धात्री जननाज जननी समृताअङ्गानां व र्धनाद अम्बा वीर सूत्वेन वीरसूःशिशॊः शुश्रूसनाच छु श्रूर माता देहम अनन्तरमचेतनावान नरॊ हन्याद यस्य ना सुषिरं शिरःदम्पत्यॊः पराण संश्लेषे यॊ ऽभिसंधिः कृत ः किलतं माता वा पिता वेद भूतार्थॊ मातरि सथितःमाता  जानाति यद गॊत्रं माता जानाति यस्य सःमातुर भरण मात् रेण परीतिः सनेहः पितुः परजाःपानि बन्धं सवयं कृत्वा  सहधर्मम उपेत्य चयदि याप्यन्ति पुरुषाः सत्रियॊ नार ्हन्ति याप्यतामभरणाद धि सत्रियॊ भर्ता पात्याच चैव  सत्रियाः पतिःगुणस्यास्य निवृत्तौ तु न भर्ता न पतिः  पतिःएवं सत्री नापराध्नॊति नर एवापराध्यतिवयुच्चरंश  च महादॊषं नर एवापराध्यतिसत्रिया हि परमॊ भर्ता दैव तं परमं समृतमतस्यात्मना तु सदृशम आत्मानं परमं ददौस र्वकार्यापराध्यत्वान नापराध्यन्ति चाङ्गनाःयश्चनॊक् तॊ हि निर्देशः सत्रिया मैथुन तृप्तयेतस्य समारयतॊ व यक्तम अधर्मॊ नात्र संशयःयावन नारीं मातरं च गौरवे च ाधिके सथितामअवध्यां तु विजानीयुः पशवॊ ऽपय अविचक्षण ाःदेवतानां समावायम एकस्थं पितरं विदुःमर्त्यानां दे वतानां च सनेहाद अभ्येति मातरमएवं विमृशतस तस्य चिरक ारितया बहुदीर्घः कालॊ वयतिक्रान्तस ततस तस्यागमत पि तामेधातिथिर महाप्राज्ञॊ गौतमस तपसि सथितःविमृश्य ते न कालेन पत्न्याः संस्था वयतिक्रममसॊ ऽबरवीद दुःखसंत प्तॊ भृशम अश्रूणि वर्तयनशरुतधैर्य परसादेन पश्चात त ापम उपागतःआश्रमं मम संप्राप्तस तरिलॊकेशः पुरंदरःअत िथिव्रतम आस्थाय बराह्मणं रूपम आस्थितःसमया सान्त्वि तॊ वाग्भिः सवागतेनाभिपूजितःअर्घ्यं पाद्यं च नयायेन  तयाभिप्रतिपादितःपरवत्य अस्मि चाप्य उक्तः परनयिष्य े नयेन चअत्र चाकुशले जाते सत्रियॊ नास्ति वयतिक्रमः एवं न सत्री न चैवाहं नाध्वगस तरिदशेश्वरःअपराध्यति  धर्मस्य परमादस तव अपराध्यतिईर्ष्याजं वयसनं पराहुस  तेन चैवॊर्ध्व रेतसःईर्ष्यया तव अहम आक्षिप्तॊ मग्नॊ  दुष्कृत सागरेहत्वा साध्वीं च नारीं च वयसनित्वाच च  शासितामभर्तव्यत्वेन भार्यां च कॊ नु मां तारयिष्यत िअन्तरेण मयाज्ञप्तश चिरकारी हय उदारधीःयद्य अद्य चि रकारी सयात स मां तरायेत पातकातचिरकारिक भद्रं ते भद ्रं ते चिरकारिकयद्य अद्य चिरकारी तवं ततॊ ऽसि चिरका रिकःतराहि मां मातरं चैव तपॊ यच चार्जितं मयाआत्मानं  पातकेभ्यश च भवाद्य चिरकारिकःसहजं चिरकारित्वं चिरप ्राज्ञतया तवसखलं तत तवाद्यास्तु भवाद्य चिरकारिकःचि रम आशंसितॊ मात्रा चिरं गर्भेण धारितमसफलं चिरकारित् वं कुरु तवं चिरकारिकचिरायते च संतापाच चिरं सवपिति  वारितःआवयॊश चिरसंतापाद अवेक्ष्य चिरकारिकएवं स दुःख ितॊ राजन महर्षिर गौतमस तदाचिरकारिं ददर्शाथ पुत्रं  सथितम अथान्तिकेचिरकारी तु पितरं दृष्ट्वा परमदुःखित ःशस्त्रं तयक्त्वा ततॊ मूर्ध्ना परसादायॊपचक्रमेगौतम स तु सुतं दृष्ट्वा शिरसा पतितं भुविपत्नीं चैव निरा कारां पराम अभ्यगमन मुदमन हि सा तेन संभेदं पत्नी नी ता महात्मनाविजने चाश्रमस्थेन पुत्रश चापि समाहितःहन ्यात तव अनपवादेन शस्त्रपानौ सुते सथितेविनीतं परश्न यित्वा च वयवस्येद आत्मकर्मसुबुद्धिश चासीत सुतं दृष ्ट्वा पितुश चरणयॊर नतमशस्त्रग्रहणचापल्यं संवृणॊति  भयाद इतिततः पित्रा चिरं सतुत्वा चिरं चाघ्राय मूर्ध निचिरं दॊर्भ्यां परिष्वज्य चिरं जीवेत्य उदाहृतःएवं  स गौतमः पुत्रं परीतिहर्षसमन्वितःअभिनन्द्य महाप्रा ज्ञ इदं वचनम अब्रवीतचिरकारिक भद्रं ते चिरकारी चिरं  भवचिरायमाणे तवयि च चिरम अस्मि सुदुःखितःगाथाश चाप् य अब्रवीद विद्वान गौतमॊ मुनिसत्तमःचिरकारिषु घॊरेषु  गुणॊद्देश समाश्रयातचिरेण मित्रं बध्नीयाच चिरेण च  कृतं तयजेतचिरेण हि कृतं मित्रं चिरं धारणम अर्हतिरा गे दर्पे च माने च दरॊहे पापे च कर्मणिअप्रिये चैव क र्तव्ये चिरकारी परशस्यतेबन्धूनां सुहृदां चैव भृत्य ानां सत्रीजनस्य चअव्यक्तेष्व अपराधेषु चिरकारी परशस ्यतेएवं स गौतमस तस्य परीतः पुत्रस्य भारतकर्मणा तेन  कौरव्य चिरकारितया तयाएवं सर्वेषु कार्येषु विमृश्य  पुरुषस ततःचिरेण निश्चयं कृत्वा चिरं न परितप्यतेचि रं धारयते रॊषं चिरं कर्म नियच्छतिपश्चात तापकरं कर् म न किं चिद उपपद्यतेचिरं वृद्धान उपासीत चिरम अन्वा स्य पूजयेतचिरं धर्मान निषेवेत कुर्याच चान्वेषणं चि रमचिरम अन्वास्य विदुषश चिरं शिष्टान निषेव्य चचिरं  विनीय चात्मानं चिरं यात्य अनवज्ञतामबरुवतश च परस्या पि वाक्यं धर्मॊपसंहितमचिरं पृच्छेच चिरं बरूयाच चिर ं न परिभूयतेउपास्य बहुलास तस्मिन्न आश्रमे सुमहातपः समाः सवर्गं गतॊ विप्रः पुत्रेण सहितस तदा
mahabharata-ramayana_mbs12258dev.txt