शिरस्य अञ्जलिम आदाय कैकेयीनन्दिवर्धनः बभाषे भरतॊ ज येष्ठं रामं सत्यपराक्रममपूजिता मामिका माता दत्तं र ाज्यम इदं मम तद ददामि पुनस तुभ्यं यथा तवम अददा ममध ुरम एकाकिना नयस्ताम ऋषभेण बलीयसा किशॊरवद गुरुं भार ं न वॊढुम अहम उत्सहेवारिवेगेन महता भिन्नः सेतुर इव  कषरन दुर्बन्धनम इदं मन्ये राज्यच्छिद्रम असंवृतमगत िं खर इवाश्वस्य हंसस्येव च वायसः नान्वेतुम उत्सहे  देव तव मार्गम अरिंदमयथा च रॊपितॊ वृक्षॊ जातश चान्त र्निवेशने महांश च सुदुरारॊहॊ महास्कन्धः परशाखवानशी र्येत पुष्पितॊ भूत्वा न फलानि परदर्शयेत तस्य नानुभ वेद अर्थं यस्य हेतॊः स रॊप्यतेएषॊपमा महाबाहॊ तवम अ र्थं वेत्तुम अर्हसि यद्य अस्मान मनुजेन्द्र तवं भक् तान भृत्यान न शाधि हिजगद अद्याभिषिक्तं तवाम अनुपश् यतु सर्वतः परतपन्तम इवादित्यं मध्याह्ने दीप्ततेजसं तूर्यसंघातनिर्घॊषैः काञ्चीनूपुरनिस्वनैः मधुरैर गीत शब्दैश च परतिबुध्यस्व शेष्व चयावद आवर्तते चक्रं या वती च वसुंधरा तावत तवम इह सर्वस्य सवामित्वम अभिवर् तयभरतस्य वचः शरुत्वा रामः परपुरंजयः तथेति परतिजग्र ाह निषसादासने शुभेततः शत्रुघ्नवचनान निपुणाः शमश्रु वर्धकाः सुखहस्ताः सुशीघ्राश च राघवं पर्युपासतपूर्व ं तु भरते सनाते लक्ष्मणे च महाबले सुग्रीवे वानरेन् द्रे च राक्षसेन्द्रे विभीषणेविशॊधितजटः सनातश चित्र माल्यानुलेपनः महार्हवसनॊपेतस तस्थौ तत्र शरिया जवलन परतिकर्म च रामस्य कारयाम आस वीर्यवान लक्ष्मणस्य च  लक्ष्मीवान इक्ष्वाकुकुलवर्धनःपरतिकर्म च सीतायाः सर ्वा दशरथस्त्रियः आत्मनैव तदा चक्रुर मनस्विन्यॊ मनॊ हरमततॊ राघवपत्नीनां सर्वासाम एव शॊभनम चकार यत्नात  कौसल्या परहृष्टा पुत्रवत्सलाततः शत्रुघ्नवचनात सुमन ्त्रॊ नाम सारथिः यॊजयित्वाभिचक्राम रथं सर्वाङ्गशॊभ नमअर्कमण्डलसंकाशं दिव्यं दृष्ट्वा रथं सथितम आरुरॊह  महाबाहू रामः सत्यपराक्रमःअयॊध्यायां तु सचिवा राज् ञॊ दशरथस्य ये पुरॊहितं पुरस्कृत्य मन्त्रयाम आसुर अ र्थवतमन्त्रयन रामवृद्ध्यर्थं वृत्त्यर्थं नगरस्य च  सर्वम एवाभिषेकार्थं जयार्हस्य महात्मनः कर्तुम अर्ह थ रामस्य यद यन मङ्गलपूर्वकमइति ते मन्त्रिणः सर्वे  संदिश्य तु पुरॊहितम नगरान निर्ययुस तूर्णं रामदर्शन बुद्धयःहरियुक्तं सहस्राक्षॊ रथम इन्द्र इवानघः परयय ौ रथम आस्थाय रामॊ नगरम उत्तममजग्राह भरतॊ रश्मीञ शत ्रुघ्नश छत्रम आददे लक्ष्मणॊ वयजनं तस्य मूर्ध्नि सं पर्यवीजयतशवेतं च वालव्यजनं सुग्रीवॊ वानरेश्वरः अपर ं चन्द्रसंकाशं राक्षसेन्द्रॊ विभीषणःऋषिसंघैर तदाका शे देवैश च समरुद्गणैः सतूयमानस्य रामस्य शुश्रुवे म धुरध्वनिःततः शत्रुंजयं नाम कुञ्जरं पर्वतॊपमम आरुरॊ ह महातेजाः सुग्रीवॊ वानरेश्वरःनवनागसहस्राणि ययुर आ स्थाय वानराः मानुषं विग्रहं कृत्वा सर्वाभरणभूषिताः शङ्खशब्दप्रणादैश च दुन्दुभीनां च निस्वनैः परययू पु रुषव्याघ्रस तां पुरीं हर्म्यमालिनीमददृशुस ते समाया न्तं राघवं सपुरःसरम विराजमानं वपुषा रथेनातिरथं तदा ते वर्धयित्वा काकुत्स्थं रामेण परतिनन्दिताः अनुजग् मुर महात्मानं भरातृभिः परिवारितमअमात्यैर बराह्मणैश  चैव तथा परकृतिभिर वृतः शरिया विरुरुचे रामॊ नक्षत् रैर इव चन्द्रमाःस पुरॊगामिभिस तूर्यैस तालस्वस्तिकप ाणिभिः परव्याहरद्भिर मुदितैर मङ्गलानि ययौ वृतःअक्ष तं जातरूपं च गावः कन्यास तथा दविजाः नरा मॊदकहस्ताश  च रामस्य पुरतॊ ययुःसख्यं च रामः सुग्रीवे परभावं च ानिलात्मजे वानराणां च तत कर्म वयाचचक्षे ऽथ मन्त्रि णाम शरुत्वा च विस्मयं जग्मुर अयॊध्यापुरवासिनःदयुति मान एतद आख्याय रामॊ वानरसंवृतः हृष्टपुष्टजनाकीर्णा म अयॊध्यां परविवेश हततॊ हय अभ्युच्छ्रयन पौराः पताक ास ते गृहे गृहे ऐक्ष्वाकाध्युषितं रम्यम आससाद पितु र गृहमपितुर भवनम आसाद्य परविश्य च महात्मनः कौसल्या ं च सुमित्रां च कैकेयीं चाभ्यवादयतअथाब्रवीद राजपुत ्रॊ भरतं धर्मिणां वरम अथॊपहितया वाचा मधुरं रघुनन्द नःयच च मद्भवनं शरेष्ठं साशॊकवनिकं महत मुक्तावैदूर् यसंकीर्णं सुग्रीवस्य निवेदयतस्य तद्वचनं शरुत्वा भर तः सत्यविक्रमः पाणौ गृहीत्वा सुग्रीवं परविवेश तम आ लयमततस तैलप्रदीपांश च पर्यङ्कास्तरणानि च गृहीत्वा  विविशुः कषिप्रं शत्रुघ्नेन परचॊदिताःउवाच च महातेजा ः सुग्रीवं राघवानुजः अभिषेकाय रामस्य दूतान आज्ञापय  परभॊसौवर्णान वानरेन्द्राणां चतुर्णां चतुरॊ घटान द दौ कषिप्रं स सुग्रीवः सर्वरत्नविभूषितानयथा परत्यूष समये चतुर्णां सागराम्भसाम पूर्णैर घटैः परतीक्षध्वं  तथा कुरुत वानराःएवम उक्ता महात्मानॊ वानरा वारणॊपम ाः उत्पेतुर गगनं शीघ्रं गरुडा इव शीघ्रगाःजाम्बवांश  च हनूमांश च वेगदर्शी च वानरः ऋषभश चैव कलशाञ जलपूर ्णान अथानयन नदीशतानां पञ्चानां जले कुम्भैर उपाहरनप ूर्वात समुद्रात कलशं जलपूर्णम अथानयत सुषेणः सत्त्व संपन्नः सर्वरत्नविभूषितमऋषभॊ दक्षिणात तूर्णं समुद् राज जलम आहरतरक्तचन्दनकर्पूरैः संवृतं काञ्चनं घटम ग वयः पश्चिमात तॊयम आजहार महार्णवातरत्नकुम्भेन महता  शीतं मारुतविक्रमः उत्तराच च जलं शीघ्रं गरुडानिलविक ्रमःअभिषेकाय रामस्य शत्रुघ्नः सचिवैः सह पुरॊहिताय  शरेष्ठाय सुहृद्भ्यश च नयवेदयतततः स परयतॊ वृद्धॊ वस िष्ठॊ बराह्मणैः सह रामं रत्नमयॊ पीठे सहसीतं नयवेशय तवसिष्ठॊ वामदेवश च जाबालिर अथ काश्यपः कात्यायनः सु यज्ञश च गौतमॊ विजयस तथाअभ्यषिञ्चन नरव्याघ्रं परसन् नेन सुगन्धिना सलिलेन सहस्राक्षं वसवॊ वासवं यथाऋत्व िग्भिर बराह्मणैः पूर्वं कन्याभिर मन्त्रिभिस तथा यॊ धैश चैवाभ्यषिञ्चंस ते संप्रहृष्टाः सनैगमैःसर्वौषधि रसैश चापि दैवतैर नभसि सथितैः चतुर्हिर लॊकपालैश च स र्वैर देवैश च संगतैःछत्रं तस्य च जग्राह शत्रुघ्नः  पाण्डुरं शुभम शवेतं च वालव्यजनं सुग्रीवॊ वानरेश्वर ः अपरं चन्द्रसंकाशं राक्षसेन्द्रॊ विभीषणःमालां जवल न्तीं वपुषा काञ्चनीं शतपुष्कराम राघवाय ददौ वायुर व ासवेन परचॊदितःसर्वरत्नसमायुक्तं मणिरत्नविभूषितम मु क्ताहारं नरेन्द्राय ददौ शक्रप्रचॊदितःपरजगुर देवगन् धर्वा ननृतुश चाप्सरॊ गणाः अभिषेके तद अर्हस्य तदा र ामस्य धीमतःभूमिः सस्यवती चैव फलवन्तश च पादपाः गन्ध वन्ति च पुष्पाणि बभूवू राघवॊत्सवेसहस्रशतम अश्वानां  धेनूनां च गवां तथा ददौ शतं वृषान पूर्वं दविजेभ्यॊ  मनुजर्षभःतरिंशत्कॊटीर हिरण्यस्य बराह्मणेभ्यॊ ददौ  पुनः नानाभरणवस्त्राणि महार्हाणि च राघवःअर्करश्मिप् रतीकाशां काञ्चनीं मणिविग्रहाम सुग्रीवाय सरजं दिव्य ां परायच्छन मनुजर्षभःवैदूर्यमणिचित्रे च वज्ररत्नवि भूषिते वालिपुत्राय धृतिमान अङ्गदायाङ्गदे ददौमणिप्र वरजुष्टं च मुक्ताहारम अनुत्तमम सीतायै परददौ रामश च न्द्ररश्मिसमप्रभमअरजे वाससी दिव्ये शुभान्य आभरणानि  च अवेक्षमाणा वैदेही परददौ वायुसूनवेअवमुच्यात्मनः  कण्ठाद धारं जनकनन्दिनी अवैक्षत हरीन सर्वान भर्तारं  च मुहुर मुहुःताम इङ्गितज्ञः संप्रेक्ष्य बभाषे जनक ात्मजाम परदेहि सुभगे हारं यस्य तुष्टासि भामिनिपौरु षं विक्रमॊ बुद्धिर यस्मिन्न एतानि नित्यदा ददौ सा व ायुपुत्राय तं हारम असितेक्षणाहनूमांस तेन हारेण शुश ुभे वानरर्षभः चन्द्रांशुचयगौरेण शवेताभ्रेण यथाचलःत तॊ दविविद मैन्दाभ्यां नीलाय च परंतपः सर्वान कामगुण ान वीक्ष्य परददौ वसुधाधिपःसर्ववानरवृद्धाश च ये चान ्ये वानरेश्वराः वासॊभिर भूषणैश चैव यथार्हं परतिपूज िताःयथार्हं पूजिताः सर्वे कामै रत्नैश च पुष्कलैर प रहृष्टमनसः सर्वे जग्मुर एव यथागतमराघवः परमॊदारः शश ास परया मुदा उवाच लक्ष्मणं रामॊ धर्मज्ञं धर्मवत्सल ःआतिष्ठ धर्मज्ञ मया सहेमां; गां पूर्वराजाध्युषितां  बलेन तुल्यं मया तवं पितृभिर धृता या; तां यौवराज्य े धुरम उद्वहस्वसर्वात्मना पर्यनुनीयमानॊ; यदा न सौम ित्रिर उपैति यॊगम नियुज्यमानॊ भुवि यौवराज्ये; ततॊ  ऽभयषिञ्चद भरतं महात्माराघवश चापि धर्मात्मा पराप्य  राज्यम अनुत्तमम ईजे बहुविधैर यज्ञैः ससुहृद्भ्रातृब ान्धवःपौण्डरीकाश्वमेधाभ्यां वाजपेयेन चासकृत अन्यैश  च विविधैर यज्ञैर अयजत पार्थिवर्षभःराज्यं दशसहस्रा णि पराप्य वर्षाणि राघवः शताश्वमेधान आजह्रे सदश्वान  भूरिदक्षिणानआजानुलम्बिबाहुश च महास्कन्धः परतापवान  लक्ष्मणानुचरॊ रामः पृथिवीम अन्वपालयतन पर्यदेवन वि धवा न च वयालकृतं भयम न वयाधिजं भयं वापि रामे राज्य ं परशासतिनिर्दस्युर अभवल लॊकॊ नानर्थः कं चिद अस्पृ शत न च सम वृद्धा बालानां परेतकार्याणि कुर्वतेसर्वं  मुदितम एवासीत सर्वॊ धर्मपरॊ ऽभवत रामम एवानुपश्यन् तॊ नाभ्यहिंसन परस्परमआसन वर्षसहस्राणि तथा पुत्रसहस ्रिणः निरामया विशॊकाश च रामे राज्यं परशासतिनित्यपु ष्पा नित्यफलास तरवः सकन्धविस्तृताः कालवर्षी च पर्ज न्यः सुखस्पर्शश च मारुतःसवकर्मसु परवर्तन्ते तुष्ठा ः सवैर एव कर्मभिः आसन परजा धर्मपरा रामे शासति नानृ ताःसर्वे लक्षणसंपन्नाः सर्वे धर्मपरायणाः दशवर्षसहस ्राणि रामॊ राज्यम अकारयत
mahabharata-ramayana_rys6116_dev.txt