[वैषम्पायन]ततः पुनः स गाङ्गेयम अभिवाद्य पिता महमपर ाञ्जलिर नियतॊ भूत्वा पर्यपृच्छद युधिष्ठिरके धर्माः  सर्ववर्णानां चातुर्वर्ण्यस्य के पृथकचतुर्णाम आश्र माणां च राज धर्माश च के मताःकेन सविद वर्धते राष्ट् रं राजा केन विवर्धतेकेन पौराश च भृत्याश च वर्धने भ रतर्षभकॊशं दण्डं च दुर्गं च सहायान मन्त्रिणस तथाऋत ्विक पुरॊहिताचार्यान कीदृशान वर्जयेन नृपःकेषु विश् वसितव्यं सयाद राज्ञां कस्यां चिद आपदिकुतॊ वात्मा द ृढॊ रक्ष्यस तन मे बरूहि पिता महनमॊ धर्माय महते नमः  कृष्णाय वेधसेबराह्मणेभ्यॊ नमस्कृत्वा धर्मान वक्ष् यामि शाश्वतानअक्रॊधः सत्यवचनं संविभागः कषमा तथापरज नः सवेषु दारेषु शौचम अद्रॊह एव चआर्जवं भृत्यभरणं न वैते सार्ववर्णिकाःबराह्मणस्य तु यॊ धर्मस तं ते वक् ष्यामि केवलमदमम एव महाराज धर्मम आहुः पुरातनमसवाध्य ायॊ ऽधयापनं चैव तत्र कर्म समाप्यतेतं चेद वित्तम उप ागच्छेद वर्तमानं सवकर्मणिअकुर्वाणं विकर्माणि शान्त ं परज्ञान तर्पितमकुर्वीतापत्य संतानम अथॊ दद्याद यज ेत चसंविभज्य हि भॊक्तव्यं धनं सद्भिर इतीष्यतेपरिनि ष्ठित कार्यस तु सवाध्यायेनैव बराह्मणःकुर्याद अन्यन  न वा कुर्यान मैत्रॊ बराह्मण उच्यतेकषत्रियस्यापि य ॊ धर्मस तं ते वक्ष्यामि भारतदद्याद राजा न याचेत यज ेत न तु याजयेतनाध्यापयेद अधीयीत परजाश च परिपालयेतन ित्यॊद्युक्तॊ दस्यु वधे रणे कुर्यात पराक्रममये च क रतुभिर ईजानाः शरुतवन्तश च भूमिपाःय एवाहव जेतारस त  एषां लॊकजित तमाःअविक्षतेन देहेन समराद यॊ निवर्ततेक षत्रियॊ नास्य तत कर्म परशंसन्ति पुरा विदःवधं हि कष त्रबन्धूनां धर्मम आहुः परधानतःनास्य कृत्यतमं किं च िद अन्यद दस्यु निबर्हणातदानम अध्ययनं यज्ञॊ यॊगः कष ेमॊ विधीयतेतस्माद राज्ञा विशेषेण यॊद्धव्यं धर्मम ई प्षतासवेषु धर्मेष्व अवस्थाप्य परजाः सर्वा महीपतिःध र्मेण सर्वकृत्यानि समनिष्ठानि कारयेतपरिनिष्ठित कार ्यः सयान नृपतिः परिपालनातकुर्याद अन्यन न वा कुर्या द ऐन्द्रॊ राजन्य उच्यतेवैश्यस्यापीह यॊ धर्मस तं ते  वक्ष्यामि भारतदानम अध्ययनं यज्ञः शौचेन धनसंचयःपित ृवत पालयेद वैश्यॊ युक्तः सर्वपशून इहविकर्म तद भवेद  अन्यत कर्म यद यत समाचरेतरक्षया स हि तेषां वै महत  सुखम अवाप्नुयातपरजापतिर हि वैश्याय सृष्ट्वा परिददे  पशूनबराह्मणाय च राज्ञे च सर्वाः परिददे परजाःतस्य  वृत्तिं परवक्ष्यामि यच च तस्यॊपजीवनमषण्णाम एकां पि बेद धेनुं शताच च मिथुनं हरेतलये च सप्तमॊ भागस तथा  शृङ्गे कला खुरेसस्यस्य सर्वबीजानाम एषा सांवत्सरी भ ृतिःन च वैश्यस्य कामः सयान न रक्षेयं पशून इतिवैश्य े चेच्छति नान्येन रक्षितव्याः कथं चनशूद्रस्यापि हि  यॊ धर्मस तं ते वक्ष्यामि भारतपरजापतिर हि वर्णानां  दासं शूद्रम अकल्पयततस्माच छूद्रस्य वर्णानां परिचर ्या विधीयतेतेषां शुश्रूषणाच चैव महत सुखम अवाप्नुया तशूद्र एतान परिचरेत तरीन वर्णान अनसूयकःसंचयांश च न  कुर्वीत जातु शूद्रः कथं चनपापीयान हि धनं लब्ध्वा  वशे कुर्याद गरीयसःराज्ञा वा समनुज्ञातः कामं कुर्वी त धार्मिकःतस्य वृत्तिं परवक्ष्यामि यच च तस्यॊपजीवन मअवश्य भरणीयॊ हि वर्णानां शूद्र उच्यतेछत्रं वेष्टन म औशीरम उपानद वयजनानि चयातयामानि देयानि शूद्राय पर िचारिणेअधार्याणि विशीर्णानि वसनानि दविजातिभिःशूद्र ायैव विधेयानि तस्य धर्मधनं हि ततयश च कश चिद दविजात ीनां शूद्रः शुश्रूषुर आव्रजेतकल्प्यां तस्य तु तेना हुर वृत्तिं धर्मविदॊ जनाःदेयः पिण्डॊ ऽनपेताय भर्तव ्यौ वृद्धदुर्बलौशूद्रेण च न हातव्यॊ भर्ता कस्यां च िद आपदिअतिरेकेण भर्तव्यॊ भर्ता दरव्यपरिक्षयेन हि स वम अस्ति शूद्रस्य भर्तृहार्य धनॊ हय असौउक्तस तरयाण ां वर्णानां यज्ञस तरय्य एव भारतसवाहाकारनमः कारौ मन ्त्रः शूद्रे विधीयतेताभ्यां शूद्रः पाकयज्ञैर यजेत  वरतवान सवयमपूर्णपात्र मयीम आहुः पाकयज्ञस्य दक्षिणा मशूद्रः पैजवनॊ नाम सहस्राणां शतं ददौऐन्द्राग्नेन व िधानेन दक्षिणाम इति नः शरुतमअतॊ हि सर्ववर्णानां शर द्धा यज्ञॊ विधीयतेदैवतं हि महच छरद्धा पवित्रं यजता ं च यतदैवतं परमं विप्राः सवेन सवेन परस्परमअयजन्न इ ह सत्रैस ते तैस तैः कामैः सनातनैःसंसृष्टा बराह्मणै र एव तरिषु वर्णेषु सृष्टयःदेवानाम अपि ये देवा यद ब रूयुस ते परं हि तततस्माद वर्णैः सर्वयज्ञाः संसृज्य न्ते न काम्ययाऋग यजुः साम वित पूज्यॊ नित्यं सयाद द ेव वद दविजःअनृग यजुर असामा तु पराजापत्य उपद्रवःयज् ञॊ मनीषया तात सर्ववर्णेषु भारतनास्य यज्ञहनॊ देवा ई हन्ते नेतरे जनाःतस्मात सर्वेषु वर्णेषु शरद्धा यज्ञ ॊ विधीयतेसवं दैवतं बराह्मणाः सवेन नित्यं; परान वर् णान अयजन्न एवम आसीतआरॊचिता नः सुमहान स धर्मः; सृष् टॊ बरह्मणा तरिषु वर्णेषु दृष्टःतस्माद वर्णा ऋजवॊ ज ातिधर्माः; संसृज्यन्ते तस्य विपाक एषःएकं साम यजुर  एकम ऋग एका; विप्रश चैकॊ ऽनिश्चयस तेषु दृष्टःअत्र ग ाथा यज्ञगीताः कीर्तयन्ति पुरा विदःवैखानसानां राजेन ्द्र मुनीनां यष्टुम इच्छतामउदिते ऽनुदिते वापि शरद् दधानॊ जितेन्द्रियःवह्निं जुहॊति धर्मेण शरद्धा वै क ारणं महतयत सकन्नम अस्य तत पूर्वं यद अस्कन्न्नं तद  उत्तरमबहूनि यज्ञरूपाणि नाना कर्मफलानि चतानि यः संव िजानाति जञाननिश्चय निश्चितःदविजातिः शरद्धयॊपेतः स  यष्टुं पुरुषॊ ऽरहतिसतेनॊ वा यदि वा पापॊ यदि वा पाप कृत तमःयष्टुम इच्छति यज्ञं यः साधुम एव वदन्ति तमऋष यस तं परशंसन्ति साधु चैतद असंशयमसर्वथा सर्ववर्णैर  हि यष्टव्यम इति निश्चयःन हि यज्ञसमं किं चित तरिषु  लॊकेषु विद्यतेतस्माद यष्टव्यम इत्य आहुः पुरुषेणानस ूयताशरद्धा पवित्रम आश्रित्य यथाशक्ति परयच्छता
mahabharata-ramayana_mbs12060dev.txt