[वै]विसृष्टास्व अथ नारीषु धृतराष्ट्रॊ ऽमबिका सुतःव िललाप महाराज दुःखाद दुःखतरं गतःसधूमम इव निःश्वस्य  करौ धुन्वन पुनः पुनःविचिन्त्य च महाराज ततॊ वचनम अब ्रवीतअहॊ बत महद दुःखं यद अहं पाण्डवान रणेकषेमिणश च ाव्ययांश चैव तवत्तः सूत शृणॊमि वैवज्रसार मयं नूनं  हृदयं सुदृढं ममयच छरुत्वा निहतान पुत्रान दीर्यते न  सहस्रधाइन्तयित्वा वचस तेषां बाल करीडां च संजयअद्य  शरुत्वा हतान पुत्रान भृशं मे दीर्यते मनःअन्धत्वाद  यदि तेषां तु न मे रूपनिदर्शनमपुत्रस्नेह कृता परीत िर नित्यम एतेषु धारिताबालभावम अतिक्रान्तान यौवनस्थ ांश च तान अहममध्यप्राप्तांस तथा शरुत्वा हृष्ट आसं  तथानघतान अद्य निहतन शरुत्वा हृतैश्वर्यान हृतौजसःन  लभे वै कव चिच छान्तिं पुत्राधिभिर अभिप्लुतःएह्य एह ि पुत्र राजेन्द्र ममानाथस्य सांप्रतमतवया हीनॊ महाब ाहॊ कां नु यास्याम्य अहं गतिमगतिर भूत्वा महाराज जञ ातीनां सुहृदां तथाअन्धं वृद्धं च मां वीर विहाय कव  नु गच्छसिसा कृपा सा च ते परीतिः सा च राजन सुमानिता कथं विनिहतः पार्थैः संयुगेष्व अपराजितःकथं तवं पृथि वीपालान भुक्त्वा ताथ समागतानशेषे विनिहतॊ भूमौ पराक ृतः कुनृपॊ यथाकॊ नु माम उत्थितं काल्ये तात तातेति  वक्ष्यतिमहाराजेति सततं लॊकनाथेति चासकृतपरिष्वज्य च  मां कण्ठे सनेहेनाक्लिन्न लॊचनःअनुशाधीति कौरव्य तत  साधु वद मे वचःननु नामाहम अश्रौषं वचनं तव पुत्रकभू यसी मम पृथ्वीयं यथा पार्थस्य नॊ तथाभगदत्तः कृपः शल ्य आवन्त्यॊ ऽथ जयद्रथःभूरिश्रवाः सॊमदत्तॊ महाराजॊ  ऽथ बाह्लिकःअश्वत्थामा च भॊजश च मागधश च महाबलःबृहद् बलश च काशीशः शकुनिश चापि सौबलःमलेच्छाश च बहुसाहस्र ाः शकाश च यवनैः सहसुदक्षिणश च काम्बॊजस तरिगर्ताधिप तिस तथाभीष्मः पितामहश चैव भारद्वाजॊ ऽथ गौतमःशरुताय ुश चाच्युतायुश च शतायुश चापि वीर्यवानजलसंधॊ ऽथार्श ्यशृङ्गी राक्षसश चाप्य अलायुधःअलम्बुसॊ महाबाहुः सु बाहुश च महारथःएते चान्ये च बहवॊ राजानॊ राजसत्तममदर ्थम उद्यताः सर्वे पराणांस तयक्त्वा रणे परभॊयेषां म ध्ये सथितॊ युद्धे भरातृभिः परिवारितःयॊधयिष्याम्य अ हं पार्थान पाञ्चालांश चैव सर्वशःचेदींश च नृपशार्दू ल दरौपदेयांश च संयुगेसात्यकिं कुन्तिभॊजं च राक्षसं  च घटॊत्कचमएकॊ ऽपय एषां महाराज समर्थः संनिवारणेसमर े पाण्डवेयानां संक्रुद्धॊ हय अभिधावतामकिं पुनः सहि ता वीराः कृतवैराश च पाण्डवैःअथ वा सर्व एवैते पाण्ड वस्यानुयायिभिःयॊत्स्यन्ति सह राजैन्द्र हनिष्यन्ति  च तान मृधेकर्णस तव एकॊ मया सार्धं निहनिष्यति पाण्ड वानततॊ नृपतयॊ वीराः सथास्यन्ति मम शासनेयश च तेषां  परणेता वै वासुदेवॊ महाबलःन स संनह्यते राजन्न इति म ाम अब्रवीद वचःतस्याहं वदतः सूत बहुशॊ मम संनिधौयुक् तितॊ हय अनुपश्यामि निहतान पाण्डवान मृधेतेषां मध्ये  सथिता यत्र हन्यन्ते मम पुत्रकाःवयायच्छमानाः समरे  किम अन्यद भागधेयतःभीष्मश च निहतॊ यत्र लॊकनाथः परता पवानशिखण्डिनं समासाद्य मृगेन्द्र इव जम्बुकमदरॊणश च  बराह्मणॊ यत्र सार्व शस्त्रास्त्रपारगःनिहतः पाण्डव ैः संख्ये किम अन्यद भागधेयतःभूरि शवरा हतॊ यत्र सॊम दत्तश च साम्युगेबाह्लीकश च महाराज किम अन्याद भग धे यतःसुदक्षिणॊ हतॊ यत्र जलसंधश च कौरवःशरुतायुश चाच्य ुतायुश च किम अन्यद भागधेयतःबृहद्बलॊ हतॊ यत्र मगधश  च महाबलःआवन्त्यॊ निहतॊ यत्र तरिगर्तश च जनाधिपःसंशप ्तकाश च बहवः किम अन्यद भागधेयतःअलम्बुसस तथा राजन र ाक्षासश चाप्य अलायुधःआर्श्यशृङ्गश च निहतः किम अन्य द भागधेयतःनारायणा हता यत्र गॊपाला युद्धदुर्मदाःमले च्छाश च बहुसाहस्राः किम अन्यद भागधेयतःशकुनिः सौबलॊ  यत्र कैतव्यश च महाबलःनिहतः सबलॊ वीरः किम अन्यद भा गधेयतःराजानॊ राजपुत्राश च शूराः परिघबाहवःनिहता बहव ॊ यत्र किम अन्यद भागधेयतःनानादेशसमावृत्ताः कषत्रिय ा यत्र संजयनिहताः समरे सर्वे किम अन्यद भागधेयतःपुत ्राश च मे विनिहताः पौत्राश चैव महाबलाःवयस्या भरातर श चैव किम अन्यद भागधेयतःभागधेय समायुक्तॊ धरुवम उत् पद्यते नरःयश च भाग्यसमायुक्तः स शुभं पराप्नुयान नर ःअहं वियुक्तः सवैर भाग्यैः पुत्रैश चैवेह संजयकथम अ द्य भविष्यामि वृद्धः शत्रुवशं गतःनान्यद अत्र परं म न्ये वनवासाद ऋते परभॊसॊ ऽहं वनं गमिष्यामि निर्बन्ध ुर जञातिसंक्षयेन हि मे ऽनयद भवेच छरेयॊ वनाभ्युपगमा द ऋतेइमाम अवस्थां पराप्तस्य लूनपक्षस्य संजयदुर्यॊध नॊ हतॊ यत्र शल्यश च निहतॊ युधिदुःशासनॊ विशस्तश च व िकर्णश च महाबलःकथं हि भीमसेनस्य शरॊष्ये ऽहं शब्दम  उत्तममएकेन समरे येन हतं पुत्रशतं ममअसकृद वदतस तस्य  दुर्यॊधन वधेन चदुःखशॊकाभिसंतप्तॊ न शरॊष्ये परुषा  गिरःएवं स शॊकसंतप्तः पार्थिवॊ हतबान्धवःमुहुर मुहुर  मुह्यमानः पुत्राधिभिर अभिप्लुतःविलप्य सुचिरं कालं  धृतराष्ट्रॊ ऽमबिका सुतःदीर्घम उष्णं च निःश्वस्य च िन्तयित्वा पराभवमदुःखेन महता राजा संतप्तॊ भरतर्षभप ुनर्गावल्गणिं सूतं पर्यपृच्छद यथातथमभीष्मद्रॊणौ हत ौ शरुत्वा सूतपुत्रं च पातितमसेनापतिं परणेतारं किम  अकुर्वत मामकाःयं यं सेना परणेतारं युधि कुर्वन्ति म ामकाःअचिरेणैव कालेन तं तं निघ्नन्ति पाण्डवाःरणमूर् ध्नि हतॊ भीष्मः पश्यतां वः किरीटिनाएवम एव हतॊ दरॊण ः सर्वेषाम एव पश्यतामएवम एव हतः कर्णः सूतपुत्रः पर तापवानसा राजकानां सर्वेषां पश्यतां वः किरीटिनापूर् वम एवाहम उक्तॊ वै विदुरेण महात्मनादुर्यॊधनापराधेन  परजेयं विनशिष्यतिके चिन न सम्यक पश्यन्ति मूढाः सम् यक तथापरेतद इदं मम मूढस्या तथा भूतं वचः सम हयद अब् रवीन मे धर्मात्मा विदुरॊ दीर्घदर्शिवानतत तथा समनुप ्राप्तं वचनं सत्यवादिनःदैवॊपहतचित्तेन यन मयापकृतं  पुराअनयस्य फलं तस्य बरूहि गावल्गणे पुनःकॊ वा मुखम  अनीकानाम आसीत कर्णे निपातितेअर्जुनं वासुदेवं च कॊ  वा परत्युद्ययौ रथीके ऽरक्षन दक्षिणं चक्रं मद्रराजस ्य संयुगेवामं च यॊद्धुकामस्य के वा वीरस्य पृष्ठतःक थं च वः समेतानां मद्रराजॊ महाबलःनिहतः पाण्डवैः संख ्ये पुत्रॊ वा मम संजयबरूहि सर्वं यथातत्त्वं भरताना ं महाक्षयमयथा च निहतः संख्ये पुत्रॊ दुर्यॊधनॊ ममपा ञ्चालाश च यथा सर्वे निहताः सपदानुगाःधृष्टद्युम्नः  शिखाण्डी च दरौपद्याः पञ्च चात्मजाःपाण्डवाश च यथा म ुक्तास तथॊभौ सात्वतौ युधिकृपश च कृतवर्मा च भारद्वा जस्य चात्मजःयद यथा यादृशं चैव युद्धं वृत्तं च सांप ्रतमअहिलं शरॊतुम इच्छामि कुशलॊ हय असि संजय
mahabharata-ramayana_mbs09002dev.txt