 नरा यन्तु शूर्पम्‌ ॥२०॥ {१४} पृ जी  पशूनामेकरूपो  तपि सं समृद्धा । एतां त्वचं तां ग्रावा शुम्भाति मल ग इव वस्त्रा ॥२१॥ पृथिवीं 9 शयामि तनूः समानी विकृत ा त एषा । ं (ध तेन मा सुसरोर्ब्रह्मणापि तद्धपामि ॥ २२॥ व चि प्रति हर्यासि सू सी सं त्वा दधामि पृथिवीं  पृथिव्या । उखा कुम्भी वेद्यां मा यज्ञायुधैराज्येन ातिषक्ता ॥२३॥ अग्निः पचन्‌ रक्षतु त्वा पुरस्तादिन् द्रो रः ५५. मरुत्वान्‌ । वरुणस्त्वा दुंहाद्धरुणे प ्रतीच्या उत्तरात्वा ; श ददातै ॥२४॥ पूताः पवित्रैः  पवन्ते अश्रादिवं च यन्ति च लोकान्‌ । ता जीवला जीवध न्याः प्रतिष्ठाः पात्र : पर्यग्निरिन्धाम्‌ ॥२५॥ आ  यन्ति दिवः पृथिवीं सचन्ते भूम्याः सचन्ते अध्यन्तरि क्षम्‌ । शुद्धाः सतीस्ता उ शुम्भन्त एव ता नः स्वर् गमभि लोकं नयन्तु ॥२६॥ उतेव प्रभ्वीरुत संमितास उत श ुक्राः शुचयश्चामृतासः । ता ओदनं दंपतिभ्यां प्रशिष् टा आपः शिक्षन्तीः पचता अ ॥२७॥ संख्याता स्तोकाः पृथ िवीं सचन्ते प्राणापानैः संमिता ओषधीभिः । असंख्याता  ओप्यमानाः सुवर्णाः सर्व व्यापुः शुचयः शुचित्वम्‌  ॥२८॥ उद्योधन्त्यभि वल्गन्ति तप्ताः फेनमस्यन्ति बहु लांश्च बिन्दून्‌ । योषेव दृष्ट्वा त भवता समापः ॥२९ ॥ उत्थापय सीदतो बुध्न एनान्‌ त सं स्पृशन्ताम्‌ । अ मासि पात्रैरुदकं यदेतन्‌ मितास्तण्डुलाः प्रदिशो यद ीमाः ॥३०॥ {१५} प्र यच्छ पर्शुं त्वरया हरौसमहिसन्त  ५६ पर्वन्‌ । वासां सोमः परि राज्यं बभूवामन्युता नो  वीरुधौ भवन्तु ॥३१॥ नवं बर्हिरोदनाय ४५८ प्रियं हदश ्चक्षुषो वल्ग्वस्तु । तस्मिन्‌ देवाः सह शन्त्विमं  क तुभिर्निषद्य ॥३२॥ वनस्पते स्तीर्णमा सीद बर्हिरग् निष्टोभैः सं देवताभिः । त्वष्ट्व रूपं व स्वधित्यैन ा एहाः परि पात्रे ददृश्राम्‌ ॥३३॥ षष्ट्यां शरत्सु  अभीक्ात्स्वः पक्वेनाभ्यश्रवातै । उपैनं जीवान्‌ पित रश्च पुत्रा एतं स्वर्ग गमयान्तमग्नेः ॥३४॥ धर्ता ध् रियस्व धरुणे पृथिव्या अच्युतं त्वा देवताश््यावयन्त ु । तं त्वा दंपती जीवन्तौ जीवपुत्रावुद्धासयातः पर् यग्निधानात्‌॥३५॥ सर्वान्त्समागा अभिजित्य लोकान्‌ य ावन्तः कामाः समतीतृपस्तान्‌ । वि गाहेथामायवनं च दर ्विरेकस्मिन्‌ पात्रे अध्युद्धुरैनम्‌ ॥३६॥ उप्‌ स्त ृणीहि प्रथय पुरस्ताद्ूतेन पात्रमभि घारयैतत्‌। वाश् रेवोस्रा तरुणं स्तनस्युमिमं देवासो अभिहिङ्कृणोत ॥३ ७॥ उपास्तरीरकरो लोकमेतमुरुः प्रथतामसमः स्वर्गः । त स्मिं क्रयातै महिषः सुपर्णो देवा एनं देवताभ्यः प्र  यान्‌ ॥३८॥ यद्यज्जाया पचति त्वत्परःपरः पतिर्वा जा ये त्वत्तिरः । सं तत्सृजेथां सह वां तदस्तु संपादयन ्तौ सह लोकमेकम्‌ ॥३९॥ यावन्तो अस्याः पृथिवीं सचन्त े अस्मत्पुत्राः परि ये संबभूवुः । सर्वस्तामुप पात् रे ह्वयेथां नाभिं जानानाः शिशवः समायान्‌ ॥४०॥ {१६}  वसोर्या धारा मधुना प्रपीना घृतेन मिश्रा ( तस्य ना भयः । सर्वास्ता अव रुन्धे स्वर्गः षष्ट्यां शरत्सु  अभीकछात्‌॥४१॥ निधि निधिपा अभ्येनमिकछादनीश्चरा अभित ः सन्तु येऽन्ये । अस्माभिर्दत्तो निहितः स्वर्गस्तर िभिः काण्डैस्त्रीन्त्स्वर्गान्‌ अरुक्षत्‌॥४२॥ अग्न ी रक्षस्तपतु यद्विदेवं क्रव्यादपिशाच इह मा प्र पास ्त । नुदाम एनमप रुध्मो अस्मदादित्या एनमङ्िरसः सचन् ताम्‌ ॥४३॥ आदित्येभ्यो अद्किरोभ्यो षु मिश्र प्रति  वेदयामि । शुद्धहस्तौ ब्राह्मणस्यानिहत्यैतं स्वर्गं  सुकृतावपीतम्‌ ॥४४॥ इदं प्रापमुत्तमं काण्डमस्य यस् माल्लोकात्परमेष्टी समाप । आ सिञ्च सर्पिर्घृतवत्समङ ्ग्ध्येष भागो अद्िरसो नो अत्र ॥४५॥ सत्याय च तपसे द ेवताभ्यो निधिं शेवधिं परि दद्म एतम्‌ । मा नो द्यूत ेऽव गान्‌ मा समित्यां मा स्मान्यस्मा उत्सृजता पुरा  मत्‌॥४६॥ अहं पचाम्यहं ददामि ममेदु कर्मन्‌ करुणेऽध ि जाया । कौमारो लोको अजनिष्ट पुत्रोऽन्वारभेथां वय  उत्तरावत्‌॥४७॥ न किल्बिषमत्र नाधार न यन्‌ मित्रैः  समममान एति । अनूनं पात्रं निहितं न एतत्पक्तारं पक् वः पुनरा विशाति ॥४८॥ ५ प्रियाणां 8 क त द्विषन्ति ।  र्वान्‌ आयदेव मृत्युं नुदन्तु ॥४९॥ समग्नयः विदुरन ्यो अन्यं य ओषधीः सचते यश्च॒ सिन्धून्‌ । यावन्तो द ेवा दिव्यातपन्ति हिरण्यं ज्योतिः पचतो भून व ॥५०॥ { १७} एषा त्वचां पुरुषे सं बभूवानग्नाः सर्वे पशवो ये  । क्षत्रेणात्मानं परि धापयाथोऽमोतं वासो मुखमोदनस् य ॥५१॥ यदक्षेषु वदा यत्समित्यां यद्वा वदा अनृतं वि त्तकाम्या । समानं तन्तुमभि सम्वसानौ तस्मिन्त्सर्वं  शमलं सादयाथः ॥५२॥ वर्ष वनुष्वापि गच्छ भ  पर्युत्प ातयासि । विश्वव्यचा घृतपृष्ठो न याह्येतम्‌ ॥५३॥ तन ्वं स्वर्गो बहुधा वि चक्रे यथा विद आत्मन्न्‌ अन्यव र्णाम्‌ । अपाजैत्कृष्णां रुशतीं ३ या लोहिनी तां ते  अग्नौ जुहोमि ॥५४॥ प्राच्यै त्वा दिशेऽग्नयेऽ ऽसिता य रक्षित्र आदित्यायेषुमते । एतं परि दद्मस्तं नो गो पायतास्माकमैतोः । दिष्टं नो अत्र जरसे नि नेषज्जरा  (5 णो ददात्वथ पक्वेन सह सं भवेम ॥५५॥ दक्षिणायै त्व ा दिश इन्द्रायाधिपतये रक्षित्रे यमायेषुमते । एतं प रि दद्मस्तं नो गोपायतास्माकमैतोः । ( क नि 1 व ञं प क्वेन सह सं भवेम ॥५६॥ प्रतीच्यै त्वा दिशे वरुणायाध िपतये पृदाकवे रक्षित्रेऽन्नायेषुमते । एतं परि दद्म स्तं नो 0 दिष्टं नो अत्र जरसे नि नेषज्जरा मृत्यवे  परि णो ददात्वथ पक्वेन सह सं भवेम ॥५७॥ उदीच्यै त्वा  दिशे सोमायाधिपतये स्वजाय रक्षित्रेऽशन्या इषुमत्यै  । एतं परि दद्मस्तं नो गोपायतास्माकमैतोः । दिष्टं  नो अत्र जरसे नि नेषज्जरा मृत्यवे परि णो ददात्वथ पक ्वेन सह सं भवेम ॥५८॥ ध्रुवायै त्वा दिशे विष्णवेऽधि पतये कल्माषग्रीवाय रक्षित्र ओषधीभ्य इषुमतीभ्यः । ए तं परि दद्मस्तं नो गोपायतास्माकमैतोः । दिष्टं नो अ त्र जरसे नि नेषज्जरा मृत्यवे परि णो ददात्वथ पक्वेन  सह सं भवेम ॥५९॥ ऊध्व त्वा दिशे बृहस्पतयेऽधिपतये श ्चित्राय रक्षित्रे वषयेषुमते । एतं परि दद्मस्तं नो  गोपायतास्माकमैतोः । दिष्टं नो अत्र जरसे नि नेषज्ज रा मृत्यवे परि णो ददात्वथ पक्वेन सह सं भवेम ॥६०॥ { १८} 12.4 ददामीत्येव (का यादनु चैनामभुत्सत । वशां ब ्रह्मभ्यां याचदुभ्यस्तत्प्रजावदपत्यवत्‌॥१॥ प्रजया  स वि क्रीणीते पशुभिश्चोप दस्यति । य आर्षेयेभ्यो या चद्‌भ्यो देवानां गां न दित्सति ॥२॥ कूटयास्य सं शीर ्यन्ते श्लोणया काटमर्दति । बण्डया दह्यन्ते गृहाः क ाणया दीयते स्वम्‌ ॥३॥ विलोहितो अधिष्ठानाच्छक्नो वि न्दति गोपतिम्‌ । तथा न संविद्य दुरदभ्ना ह्युच्यसे  ॥४॥ पदोरस्या अधिष्ठानाद्वि म विन्दति । अनामनात्सं  शीर्यन्ते या ॥५॥ यो अस्याः कर्णावास्कुनोत्या स देव ेषु वृश्चते । लक्ष्म कुर्व इति मन्यते कनीयः कृणुते  स्वम्‌ ॥६॥ यदस्याः कस्मै चिद्धोगाय बालान्‌ कश्चित ्प्रकृन्तति । ततः किशोरा ग्रियन्ते वत्सांश्च घातुक ो वृकः ॥७॥ यदस्या गोपतौ सत्या लोम ध्वाङ्क्षो अजीहि डत्‌। ततः कुमारा ग्रियन्ते यक्ष्मो विन्दत्यनामनात् ‌॥८॥ यदस्याः पल्पूलनं शकृद्ासी समस्यति । ततोऽपरूपं  जायते तस्मादव्येष्यदेनसः ॥९॥ जायमानाभि जायते देवा न्त्सब्राह्मणान्‌ वशा । तस्मादब्रह्मभ्यो देयैषा 0  स्वस्य गोपनम्‌ ॥१०॥ {१९} य एनां वनिमायन्ति (८ ब्रह ्मज्येयं तदब्रुवन्‌ य एनां ॥११॥ य आर्षेयेभ्यो याचद ्भ्यो देवानां गां न दित्सति । आ स देवेषु वृश्चते ब ्राह्मणानां च मन्यवे ॥१२॥ यो अस्य स्याद्वशाभोगो अन ्यामिक्ेत तर्हिं सः । हिस्ते अदत्ता पुरुषं याचितां  च न दित्सति ॥१३॥ यथा शेवधिर्निहितो ब्राह्मणानां त था वशा । तामेतदकछायन्ति यस्मिन्‌ कस्मिंश्च जायते ॥ १४॥ स्वमेतदलछायन्ति यद्धशां ब्राह्मणा अभि । यथैनान ्‌ अन्यस्मिन्‌ जिनीयादेवास्या निरोधनम्‌ ॥१५॥ चरेदे वा त्रैहायणादविज्ञातगदा सती । वशां च विद्यान्‌ नार द ब्राह्मणास्तर्होष्याः ॥१६॥ य एनामवशामाह देवानां  निहितं निधिम्‌ । उभौ तस्मै भवाशर्वौ परिक्रम्येषुमस ्यतः ॥१७॥ यो न न अस्या स्तनान्‌ उत । उभयेनैवा शकद् वशाम्‌ ॥१८॥ दुरदभ्नैनमा श याचिता च न दित्सति । नास ्मै कामाः समृध्यन्ते यामदत्त्वा चिकीर्षति ॥१९॥ देव ा वशामयाचन्‌ मुखं ५ ब्राह्मणम्‌ । तेषां सर्वेषामदद द्धेडं मानुषः ॥२०॥ {२०} हेडं पशूनां तन्यति ब्राह्म णेभ्योऽददद्वशाम्‌ । देवानां ं भागं मर्त्यश्न्‌ निप ्रियायते ॥२१॥ यदन्ये शतं याचेयुरब्रह्मणा गोपतिं वश ाम्‌ । अथैनां देवा अब्रुवन्न्‌ एवं ह विदुषो वशा ॥२ २॥ य एवं विदुषेऽदत्त्वाथान्येभ्यो ददद्धशाम्‌ । दुर ्गा तस्मा अधिष्ठाने पृथिवी सहदेवता ॥२३॥ देवा वशामय ाचन्‌ यस्मिन्न्‌ अग्रे अजायत । तामेतां विद्यान्‌ न ारदः सह देवैरुदाजत ॥२४॥ अनपत्यमल्पपशुं वशा 1  । ब् राह्मणैश्च याचितामथैनां ॥२५॥ अग्नीषोमाभ्यां कामाय  मित्राय वरुणाय च । तेभ्यो याचन्ति ब्राह्मणास्तेष्व ा वृश्चतेऽददत्‌॥२६॥ यावदस्या गोपतिर्नोपशृणुयादृचः  स्वयम्‌ । चरेदस्य तावद्रोषु नास्य श्रुत्वा गृहे वस ेत्‌॥२७॥ यो अस्या ऋच उपश्चुत्याथ गोष्वचीचरत्‌। आयु श्च तस्य भूतिं च देवा वृश्चन्ति हीडिताः ॥२८॥ वशा च रन्ती बहुधा देवानां निहितो निधिः । आविष्कृणुष्व रू पाणि यदा स्थाम जिघांसति ॥२९॥ आविरात्मानं कृणुते यद ा स्थाम जिघांसति । अथो ह ब्रह्मभ्यो वशा याज्च्याय  मनः ॥३०॥ {२९} मनसा सं कल्पयति तहेवामपि ततो ह ब्रह् माणो वशामुपप्रयन्ति याचितुम्‌ ॥३१॥ स्वधाकारेण पितृ भ्यो यज्ञेन देवताभ्यः । दानेन राजन्यो वशाया मातुर् हृडं न गच्छति ॥३२॥ वशा माता राजन्यस्य तथा संभूतमग् रशः । तस्या आहूरनर्पणं यदूब्रह्मभ्यः प्रदीयते ॥३३॥  यथाज्यं प्रगृहीतमालुम्पेत्सुचो अग्नये । एवा ह ब्र ह्मभ्यो वशामग्नय आ वृश्चतेऽददत्‌॥३४॥ पुरोडाशवत्सा  सुदुघा लोकेऽस्मा उप तिष्ठति । सास्मै सर्वान्‌ कामा न्‌ वशा प्रददुषे दुहे ॥३५॥ सर्वान्‌ कामान्‌ यमराज् ये वशा मव र । अथाहूर्नारकं लोकं निरुन्धानस्य  ॥३६॥  प्रवीयमाना चरति क्रुद्धा गोपतये वशा । वेहतं मा मन ्यमानो मृत्योः पाशेषु बध्यताम्‌ ॥३७॥ यो वेहतं मन्य मानोऽमा च पचते वशाम्‌ । अप्यस्य पुत्रान्‌ पौत्रांश ्च आव : ॥३८॥ महदेषाव तपति चरन्ती गोषु । अथो ह गोपत ये वशाददुषे विषं 1 ॥३९॥ प्रियं पशूनां भवति भ्यः ।  अथो वशायास्तत्द्रियं हविः स्यात्‌॥४०॥ {२२} या वशा  उदकल्पयन्‌ देवा यज्ञादुदेत्य । तासां विलिप्त्यं भी मामुदाकुरुत नारदः ॥४१॥ तां देवा अमीमांसन्त वशेया३  अवशेति । तामनब्रवीन्‌ नारद एषा वशानां वशतमेति ॥४२॥  कति नु वशा नारद यास्त्वं वेत्थ मनुष्यजाः । तास्त् वा पृछामि विद्धांसं कस्या नाश्रीयादब्राह्मणः ॥४३॥  विलिप्त्या बृहस्पते या च सूतवशा वशा । तस्या नाश्री यादब्राह्मणो य॒ आशंसेत भूत्याम्‌ ॥४४॥ नमस्ते । विद ुषे वशा । कतमासां यामदत्त्वा पराभवेत्‌॥४५॥ विलिप्त ी या बृहस्पतेऽथो सूतवशा वशा । तस्या नाश्रीयादव्राह ्मणो य॒ आशंसेत भूत्याम्‌ ॥४६॥ त्रीणि वै वशाजातानि  विलिप्ती सूतवशा वशा । ताः प्र यचदब्रह्मभ्यः सोऽनात व्रस्कः प्रजापतौ ॥४७॥ एतद्ध ब्राह्मणा हविरिति मन्व ीत याचितः । वशां चेदेनं याचेयुर्या भीमाददुषो गृहे  ॥४८॥ देवा वशां पर्यवदन्‌ न नोऽदादिति हीडिताः । एता भिरऋग्मिर्भदं तस्माद्वै स पराभवत्‌॥४९॥ उतैनां भेदो  नाददाद्वशामिन्द्रेण याचितः । तस्मात्तं देवा आगसोऽ वृश्चन््‌ अहमुत्तरे ॥५०॥ ये वशाया अदानाय वदन्ति पर िरापिणः । इन्द्रस्य मन्यवे जाल्मा आ वृश्चन्ते अचित ्त्या ॥५१॥ ये गोपतिं 01 र्मा ददा इति । रुद्रस्यास् तां ते हेतीं यन्त्यचित्त्या ॥५२॥ यदि हुतं यद्यहुता ममा च पचते वशाम्‌ । देवान्त्सब्राह्मणान्‌ ऋत्वा जि ह्मो लोकान्‌ नि्ऋच्छति ॥५३॥ {२३} 12.5 श्रमेण तपसा  सृष्टा ब्रह्मणा वित्ता त श्रिता ॥१॥ सत्येनावृता श् रिया प्रावृता यशसा परीवृता ॥२॥ स्वधया परिहिता श्रद ्धया पर्यूढा दीक्षया गुप्ता यज्ञे प्रतिष्ठिता लोको  निधनम्‌ ॥३॥ ब्रह्म पदवायं ब्राह्मणोऽधिपतिः ॥४॥ ता माददानस्य ब्रह्मगवी जिनतो ब्राह्मणं क्षत्रियस्य ॥५ ॥ अप क्रामति सूनृता वीर्य पुन्या लक्ष्मीः ॥६॥ {२४}  ओजश्च तेजश्च सहश्च बलं च वाक्चेन्दियं च श्रीश्च ध र्मश्च ॥७॥ ब्रह्म च क्षत्रं च रष्ट्ं च विशश्च व्वि षिश्च यशश्च वर्चश्च द्रविणं च ॥८॥ आयुश्च रूपं च ना म च कीर्तिश्च प्राणश्चापानश्च त श्च श्रोत्रं च ॥९॥  पयश्च रसश्चात्रं चान्नाद्यं च र्त च सत्यं चेष्टं  च पूर्तं च प्रजा च पशवश्च ॥१०॥ तानि सर्वाण्यप क्रा मन्ति ब्रह्मगवीमाददानस्य जिनतो ब्राह्मणं क्षत्रियस ्य ॥११॥ {२५} सैषा भीमा ब्रह्मगव्यघविषा साक्षात्कृत ्या कूल्बजमावृता ॥१२॥ सर्वाण्यस्यां घोराणि सर्वे च  मृत्यवः ॥१३॥ सर्वाण्यस्यां सर्वे पुरुषवधाः ॥१४॥ स ा ब्रह्मज्यं दीप्‌ 4 : पद्वीष आ द्यति ॥१५॥ मेनिः श तवधा हि सा ब्रह्मज्यस्य सा ॥१६॥ तस्माद्वै ब्राह्मण ानां गौर्दुराधर्षा विजानता ॥१७॥ वजो धावन्ती वैश्वा नर उद्धीता ॥१८॥ हेतिः शफान्‌ उत्खिदन्ती महादेवोऽपे क्षमाणा ॥१९॥ क्षुरपविरीक्षमाणा वाश्यमानाभि ॥२०॥ 4  ण्वत्युग्रो देवः पुं ॥२१॥ ज्यानिः कणौ वरीवर्जयन्ती  राजयक्ष्म मेहन्ती ॥२२॥ मेनिर्टुह्यमाना ५५ धा ॥२३॥  सेदिरुपतिष्ठन्ती मिथोयोधः परामृष्टा ॥२४॥ शरव्या म ुखेऽपिनहूयमान ऋतिर्हन्यमाना ॥२५॥ अघविषा निपतन्ती त मो निपतिता ॥२६॥ अनुगच्छन्ती प्राणान्‌ उप दासयति ब् रह्मगवी ब्रह्मज्यस्य ॥२७॥ {२६} वा पौत्राद्यं विभाज ्यमाना ॥२८॥ व्यद्धिर्हूता ॥२९॥ पाप्माधिधीयमाना पार ुष्यमवधीयमाना ॥३०॥ विषं प्रयस्यन्ती तक्मा प्रयस्ता  ॥३१॥ अचं प्रच्यमाना दुष्वघ्यं पक्वा ॥३२॥ मूलबर्हण ी पर्यक्रियमाणा क्षितिः पर्याकृता ॥३३॥ असंज्ञा गन् धेन शुगुदप्रियमाणाशीविष उद्धृता ॥३४॥ अ 0 परा व ॥३५ ॥ शर्वः करुद्धः पिश्यमाना श पिशिता ॥३६॥ अवर्तिरश्य माना निर्ऋतिरशिता ॥३७॥ अशिता लोकाच्छिनत्ति ब्रह्मग वी ब्रह्मज्यमस्माच्चामुष्माच्च ॥३८॥ {२७} तस्या आहन नं कृत्या मेनिराशसनं वलग ऊबध्यम्‌ ॥३९॥ अस्वगता परि ल्लुता ॥४०॥ अग्निः क त्वा ब्रह्मगवी ब्रह्मज्यं प्र विश्यात्ति ॥४१॥ सर्वास्याङ्खा मूलानि वृश्चति ॥४२॥  (स न्धु परा भावयति मातृबन्धु ॥४३॥ विवाहां न्त्सर्व ान्‌ अपि क्षापयति ब्रह्मगवी ब्रह्मज्यस्य क्षत्रिये णापुनर्दीयमाना ॥४४॥ अवास्तुमेनमस्वगमप्रजसं करोत्यप रापरणो भवति क्षीयते ॥४५॥ य एवं विदुषो ब्राह्मणस्य  क्षत्रियो गामादत्ते ॥४६॥ {२८} क्षिप्रं वै तस्याहनन े गृध्राः कुर्वत एेलबम्‌ ॥४७॥ क्षिप्रं वै तस्यादहन ं परि नृत्यन्ति केशिनीराघ्नानाः पाणिनोरसि कुर्वाणा ः पापमैलबम्‌ ॥४८॥ क्षिप्रं वै तस्य वृकाः कुर्वत एे लबम्‌ ॥४९॥ क्षिप्रं वै तस्य क यत्तदासी३ इदं नु ता३  इति ॥५०॥ छिन्ध्या छिन्धि प्र छिन्ध्यपि क्षापय क्ष ापय ॥५९१॥ आददानमाङ्िरसि ब्रह्मज्यमुप दासय ॥५२॥ वैश ्वदेवी ह्युच्यसे ध ल्बजमावृता ॥५३॥ ओषन्ती समोषन्ती  वः ॥५४॥ श्ुरपविमु्यवा भूत्वा वि धाव त्वम्‌ ॥५५॥ आ  दत्सं वर्च इष्टं पूर्तं चाशिषः ॥५६॥ आदाय जीतं जीत ाय लोकेऽमुष्मिन्‌ प्र यच्छसि ॥५७॥ अघ्ये पदवीर्भव ब ्राह्मणस्याभिशस्त्या ॥५८॥ मेनिः शरव्या भवाघादघविषा  भव ॥५९॥ अचघ्ये प्र शिरो जहि ब्रह्मज्यस्य कृतागसो  देवपीयोरराधसः ॥६०॥ त्वया प्रमूर्णं मृदितमग्निर्दहत ु दुश्चितम्‌ ॥६१॥ {२९} वृश्च प्र वृश्च सं वृश्च दह  प्र दह सं दह ॥६२॥ व देव्यघ्य आ ॥६३॥ यथायाद्यमसादन ात्पापलोंकान्‌ परावतः ॥६४॥ एवा त्वं देव्यघ्ये ब्रह ्मज्यस्य कृतागसो देवपीयोरराधसः ॥६५॥ वज्रेण शतपर्वण ा तीक्ष्णेन क्षुरभृष्टिना ॥६६॥ प्र स्कन्धान्‌ प्र  शिरो जहि ॥६७॥ लोमान्यस्य सं छिन्धि त्वचमस्य वि वेष ्टय ॥६८॥ मांसान्यस्य शातय स्नावान्यस्य सं वृह ॥६९॥  अस्थीन्यस्य पीडय मज्जानमस्य निर्जहि ॥७०॥ सर्वास्य ाङ्गा पर्वाणि वि श्रथय ॥७१॥ अग्निरेनं क्रव्यात्पृथ िव्या नुदतामुदोषतु वायुरन्तरिक्षान्‌ महतो वरिम्णः  ॥७२॥ सूर्य एनं दिवः प्र णुदतां न्योषतु ॥७३॥ {३०} 3 .1 उदेहि वाजिन्‌ यो अप्स्वन्तरिदं रष्ट्ं प्र विश स ूनृतावत्‌। यो रोहितो विश्वमिदं जजान स त्वा राष्ट्ट ाय सुभृतं बिभर्तुं ॥१॥ उद्वाज आ गन्‌ यो अप्स्वन्तर ्विश आ रोह त्वद्योनयो याः । सोमं दधानोऽप ओषधीरगाश् चतुष्पदो द्विपद आ वेशयेह ॥२॥ यूयमुग्रा मरुतः पृश्च िमातर इन्द्रेण युजा प्र मृणीत शत्रून्‌ । आ वो रोहि तः शृणवत्सुदानवस्तरिषप्तासो मरुतः स्वादुसंमुदः ॥३॥  रुहो रुरोह रोहित आ रुरोह गर्भो जनीनां जनुषामुपस्थ म्‌ । ताभिः संरब्धमन्वविन्दन्‌ र प्रपश्यन्न्‌ इह र ा्ट्माहाः ॥४॥ आ ते राष्टमिह रोहितोऽ थन्‌ मृधो अभयं  ते अभूत्‌। तस्मै ते 0 थिवी रेवतीभिः कामं दुहातामि ह शक्वरीभिः ॥५॥ वि ध क तत्र तन्तु व ततान । तत्र शि श्रियेऽज एकपादोऽदंहदूया बलेन ॥६॥ रोहितो (1 थिवी अद ्ह॒त्तेन स्व स्तभितं तेन नाकः । तेनान्तरिक्ष रजांस ि तेन देवा अमृतमन्वविन्दन्‌ ॥७॥ वि रोहितो अमृशद्वि श्चरूपं 1 प्ररुहो रुहश्च । दिवं रूढ्वा महता महिम्न ा सं ते रषष्टमनक्तु पयसा घृतेन ॥८॥ यास्ते रुहः प्र रुहो यास्त आरुहो याभिरापृणासि दिवमन्तरिक्षम्‌ । ता सां ब्रह्मणा पयसा ववृधानो विशि रष््े जागृहि रोहितस ्य ॥९॥ यस्ते विशस्तपसः व गायत्रीमनु ता इहागुः । ता स्त्वा विशन्तु मनसा शिवेन संमाता वत्सो अभ्येतु रोह ितः ॥१०॥ {१} ऊर्ध्वो रोहितो अधि नाके अस्थाद्विश्वा  रूपाणि जनयन्‌ युवा कविः । तिग्मेनाग्निरज्योतिषा व ि भाति तृतीये चक्रे रजसि प्रियाणि ॥११॥ सहस्रशृङ्गो  वृषभो जातवेदा घृताहुतः ४ : सुवीरः । मा मा हासीन्‌  नाथितौ नेत्त्वा जहानि १ च मे वीरपोषं च धेहि ॥१२॥  रोहितो यज्ञस्य जनिता मुखं च रोहिताय वाचा श्रोत्रेण  मनसा जुहोमि । रोहितं देवा यन्ति ध स मा रोहैः सामि त्यै रोहयतु ॥१३॥ रोहितो यज्ञं व्यदधाद्विश्चकर्मणे  तस्मात्तेजांस्युप मेमान्यागुः । वोचेयं ते ड 1 ॥ स् ‌ श आत्वा स्य वयत ह क्तिरा ककुव्वर्चसा जातवेदः । आ त्वा क्षरो वषट्कार आ त्वा रुरोह रोहितो रेतसा सह ॥१ ५॥ अयं वस्ते गर्भ पृथिव्या दिवं वस्तेऽयमन्तरिक्षम् ‌ । अयं ब्रध्नस्य विष्टपि स्वर्लोकान्‌ व्यानशे ॥१६ ॥ वाचस्पते पृथिवी नः स्योना स्योना योनिस्तल्पा नः  सुशेवा । इहैव प्राणः सख्ये नो अस्तु तं त्वा परमेष् ठिन्‌ पर्यग्निरायुषा वर्चसा दधातु ॥१७॥ वाचस्पत ऋतव ः पञ्च ये नौ वैश्वकर्मणाः परि ये संबभूवुः । इहैव प ्राणः सख्ये नो तं त्वा परमेष्ठिन्‌ परि रोहित आयुषा  वर्चसा दधातु ॥१८॥ वाचस्पते सौमनसं मनश्च नो गा जनय  योनिषु प्रजाः । इहैव प्राणः सख्ये नो अस्तु तं त्व ा परमेष्ठिन्‌ पर्यहमायुषा वर्चसा दधातु ॥१९॥ परि त् वा धात्सविता देवो अमिर्वर्चसा मित्रावरुणावभि त्वा  । सर्वा अरातीरवक्रामन्न्‌ एहीदं राष्टमकरः सुनृतावत ्‌॥२०॥ {२} यंत्वा रथे प्रष्टिर्वहति रोहित । शुभा र िणन्न्‌ अपः ॥२१॥ अनुव्रता रोहिणी रोहितस्य सूरिः सु वर्णा बृहती सुवर्चाः । तया वाजान्‌ विश्वरूपां जयेम  तया विश्वाः पृतना अभि ष्याम ॥२२॥ इदं सदो रोहिणी र ोहितस्यासौ पन्थाः पृषती येन याति । तां गन्धर्वाः क श्यपा उन्‌ नयन्ति तां रक्षन्ति कवयोऽप्रमादम्‌ ॥२३॥  सूर्यस्याश्चा हरयः केतुमन्तः सदा वहन्त्यमृताः सुख ं रथम्‌ । ९.५ रोहितो भ्राजमानो दिवं देवः पृषतीमा व िवेश ॥२४॥ रोहितो 3 पर्यग्निं परि सूर्य बभूव । यो व िष्टभ्नाति पृथिवी दिवं च तस्मादहेवा अधि सृष्टीः सृ जन्ते ॥२५॥ रोहितो दिवमारुहन्‌ महतः पर्यर्णवात्‌। स र्वो रुरोह रोहितो रुहः ॥२६॥ वि मिमीष्व पयस्वतीं घृ ताचीं देवानां धेनुरनपस्पृगेषा । इन्द्रः सोमं पिबतु  क्षेमो अस्त्वग्निः प्र स्तौतु वि मृधो नुदस्व ॥२७॥  समिद्धो अग्निः समिधानो घृतवृद्धो घृताहुतः । अभीषा ट्विश्चाषाडग्निः सपत्नान्‌ हन्तु ये मम ॥२८॥ हन्त्व ेनान्‌ प्र दहत्वरिर्यो नः पृतन्यति । क्रव्यादाग्नि ना वयं सपत्नान्‌ प्र दहामसि ॥२९॥ अवाचीनान्‌ अव जही न्द्र १. अधा सपत्नान्‌ मामकान्‌ अम्नस्तेजोभिरदिषि  ॥३०॥ {३} अग्ने सपत्नान्‌ अधरान्‌ पादयास्मदव्यथया स जातमुत्पिपानं बृहस्पते । इन्द्राग्नी मित्रावरुणावध रे पद्यन्तामप्रतिमन्यूयमानाः ॥३१॥ उद्य॑स्त्वं देव  सूर्य सपत्नान्‌ अव मे जहि । अवैनान्‌ अश्मना जहि ते  यन्त्वधमं तमः ॥३२॥ वत्सो विराजो वृषभो मतीनामा रुर ोह शुक्रपृष्ठोऽन्तरिक्षम्‌ । घृतेनार्कमभ्यर्चन्ति  वत्सं ब्रह्म सन्तं ब्रह्मणा वर्धयन्ति ॥३३॥ दिवं च  रोह पृथिवीं च रोह राष्ट्रं च रोह द्रविणं च रोह । प ्रजां च रोहामृतं च रोह रोहितेन तन्वं सं स्पृषस्व ॥ ३४॥ ये देवा राष्टभृतोऽभितो यन्ति सूर्यम्‌ । तैष्टे  रोहितः सम्विदानो रष्ट्ं ४ सुमनस्यमानः ॥३५॥ उत्त्व ा यज्ञा पता ता वहन्त्य हरयस्त्वा वहन्ति । तिरः समु द्रमति ऽर्णवम्‌ ॥३६॥ रोहिते द्यावापृथिवी अधि श्रित े वसुजिति गोजिति संधनाजिति । सहस्रं यस्य जनिमानि स प्त च वोचेयं ते नाभिं भुवनस्याधि मज्मनि ॥३७॥ यशा य ासि प्रदिशो दिशश्च यशाः पशूनामुत चर्षणीनाम्‌ । यशा ः पृथिव्या अदित्या उपस्थेऽहं भूयासं सवितेव चारुः ॥ ३८॥ अमुत्र सन्न्‌ इह वेत्थेतः संस्तानि पश्यसि । इत ः पश्यन्ति रोचनं दिवि सूर्य विपश्चितम्‌ ॥३९॥ देवो  देवान्‌ मर्चयस्यन्तश्चरस्य्णवि । समानमिनिमिन्धते त ं विदुः कवयः परे ॥४०॥ {४} अवः परेण पर एनावरेण पदा  वत्सं बिव्रती गौरुदस्थात्‌। सा कद्रीची कं स्विदर्ध ं परागात्क्व स्वित्सूते 2 थे अस्मिन्‌ ॥४१॥ एकपदी द ्विपदी सा चतुष्पद्यष्टापदी नवपदी ब 
NLP-research-sans_AtharvaVedam_Shaunaka_djvu.txt