स कामिनं दीनम अदीनसत्त्वः; शॊकाभिपन्नं समुदीर्णकॊप म नरेन्द्रसूनुर नरदेवपुत्रं; रामानुजः पूर्वजम इत्य  उवाचन वानरः सथास्यति साधुवृत्ते; न मंस्यते कार्यफ लानुषङ्गान न भक्ष्यते वानरराज्यलक्ष्मीं; तथा हि ना भिक्रमते ऽसय बुद्धिःमतिक्षयाद गराम्यसुखेषु सक्तस;  तव परसादाप्रतिकारबुद्धिः हतॊ ऽगरजं पश्यतु वालिनं स ; न राज्यम एवं विगुणस्य देयमन धारये कॊपम उदीर्णवेग ं; निहन्मि सुग्रीवम असत्यम अद्य हरिप्रवीरैः सह वाल िपुत्रॊ; नरेन्द्रपत्न्या विचयं करॊतुतम आत्तबाणासनम  उत्पतन्तं; निवेदितार्थं रणचण्डकॊपम उवच रामः परवीर हन्ता; सववेक्षितं सानुनयं च वाक्यमन हि वै तवद्विधॊ  लॊके पापम एवं समाचरेत पापम आर्येण यॊ हन्ति स वीरः  पुरुषॊत्तमःनेदम अद्य तवया गराह्यं साधुवृत्तेन लक् ष्मण तां परीतिम अनुवर्तस्व पूर्ववृत्तं च संगतमसामॊ पहितया वाचा रूक्षाणि परिवर्जयन वक्तुम अर्हसि सुग्र ीवं वयतीतं कालपर्ययेसॊऽ गरजेनानुशिष्टार्थॊ यथावत प ुरुषर्षभः परविवेश पुरीं वीरॊ लक्ष्मणः परवीरहाततः श ुभमतिः पराज्ञॊ भरातुः परियहिते रतः लक्ष्मणः परतिसं रब्धॊ जगाम भवनं कपेःशक्रबाणासनप्रख्यं धनुः कालान्त कॊपमः परगृह्य गिरिशृङ्गाभं मन्दरः सानुमान इवयथॊक्त कारी वचनम उत्तरं चैव सॊत्तरम बृहस्पतिसमॊ बुद्ध्या  मत्त्वा रामानुजस तदाकामक्रॊधसमुत्थेन भरातुः कॊपाग् निना वृतः परभञ्जन इवाप्रीतः परययौ लक्ष्मणस तदासालत ालाश्वकर्णांश च तरसा पातयन बहून पर्यस्यन गिरिकूटान ि दरुमान अन्यांश च वेगतःशिलाश च शकलीकुर्वन पद्भ्या ं गज इवाशुगः दूरम एकपदं तयक्त्वा ययौ कार्यवशाद दरु तमताम अपश्यद बलाकीर्णां हरिराजमहापुरीम दुर्गाम इक् ष्वाकुशार्दूलः किष्किन्धां गिरिसंकटेरॊषात परस्फुरम ाणौष्ठः सुग्रीवं परति कल्ष्मणः ददर्श वानरान भीमान  किष्किन्धाया बहिश्चरानशैलशृङ्गाणि शतशः परवृद्धांश  च महीरुहान जगृहुः कुञ्जरप्रख्या वानराः पर्वतान्तरे तान गृहीतप्रहरणान हरीन दृष्ट्वा तु लक्ष्मणः बभूव द विगुणं करुद्धॊ बह्विन्धन इवानलःतं ते भयपरीताङ्गाः  करुद्धं दृष्ट्वा पलवंगमाः कालमृत्युयुगान्ताभं शतशॊ  विद्रुता दिशःततः सुग्रीवभवनं परविश्य हरिपुंगवाः क रॊधम आगमनं चैव लक्ष्मणस्य नयवेदयनतारया सहितः कामी  सक्तः कपिवृषॊ रहः न तेषां कपिवीराणां शुश्राव वचनं  तदाततः सचिवसंदिष्टा हरयॊ रॊमहर्षणाः गिरिकुञ्जरमेघा भा नगर्या निर्ययुस तदानखदंष्ट्रायुधा घॊराः सर्वे व िकृतदर्शनाः सर्वे शार्दूलदर्पाश च सर्वे च विकृतानन ाःदशनागबलाः के चित के चिद दशगुणॊत्तराः के चिन नागस हस्रस्य बभूवुस तुल्यविक्रमाःकृत्स्नां हि कपिभिर वय ाप्तां दरुमहस्तैर महाबलैः अपश्यल लक्ष्मणः करुद्धः  किष्किन्धां तां दुरासदमततस ते हरयः सर्वे पराकारपरि खान्तरात निष्क्रम्यॊदग्रसत्त्वास तु तस्थुर आविष्कृ तं तदासुग्रीवस्य परमादं च पूर्वजं चार्तम आत्मवान ब ुद्ध्वा कॊपवशं वीरः पुनर एव जगाम सःस दीर्घॊष्णमहॊच ्छ्वासः कॊपसंरक्तलॊचनः बभूव नरशार्दूलसधूम इव पावकः बाणशल्यस्फुरज्जिह्वः सायकासनभॊगवान सवतेजॊविषसंघातः  पञ्चास्य इव पन्नगःतं दीप्तम इव कालाग्निं नागेन्द् रम इव कॊपितम समासाद्याङ्गदस तरासाद विषादम अगमद भृश मसॊ ऽङगदं रॊषताम्राक्षः संदिदेश महायशाः सुग्रीवः क थ्यतां वत्स ममागमनम इत्य उतएष रामानुजः पराप्तस तवत ्सकाशम अरिंदमः भरातुर वयसनसंतप्तॊ दवारि तिष्ठति लक ्ष्मणःलक्ष्मणस्य वचः शरुत्वा शॊकाविष्टॊ ऽङगदॊ ऽबरव ीत पितुः समीपम आगम्य सौमित्रिर अयम आगतःते महौघनिभं  दृष्ट्वा वज्राशनिसमस्वनम सिंहनादं समं चक्रुर लक्ष ्मणस्य समीपतःतेन शब्देन महता परत्यबुध्यत वानरः मदव िह्वलताम्राक्षॊ वयाकुलस्रग्विभूषणःअथाङ्गदवचः शरुत् वा तेनैव च समागतौ मन्त्रिणॊ वानरेन्द्रस्य संमतॊदार दर्शिनौपलक्षश चैव परभावश च मन्त्रिणाव अर्थधर्मयॊः  वक्तुम उच्चावचं पराप्तं लक्ष्मणं तौ शशंसतुःपरसादयि त्वा सुग्रीवं वचनैः सामनिश्चितैः आसीनं पर्युपासीनौ  यथा शक्रं मरुत्पतिमसत्यसंधौ महाभागौ भरातरौ रामलक् ष्मणौ वयस्य भावं संप्राप्तौ राज्यार्हौ राज्यदायिनौ तयॊर एकॊ धनुष्पाणिर दवारि तिष्ठति लक्ष्मणः यस्य भी ताः परवेपन्ते नादान मुञ्चन्ति वानराःस एष राघवभ्रात ा लक्ष्मणॊ वाक्यसारथिः वयवसाय रथः पराप्तस तस्य राम स्य शासनाततस्य मूर्ध्ना परणम्य तवं सपुत्रः सह बन्ध ुभिः राजंस तिष्ठ सवसमये भव सत्यप्रतिश्रवः
mahabharata-ramayana_rys4030_dev.txt