[बर]नैव शक्या गुणा वक्तुं पृथक्त्वेनेह सर्वशःअविच् छिन्नानि दृश्यन्ते रजः सत्त्वं तमस तथाअन्यॊन्यम अन ुषज्जन्ते अन्यॊन्यं चानुजीविनःअन्यॊन्यापाश्रयाः सर ्वे तथान्यॊन्यानुवर्तिनःयावत सत्त्वं तमस तावद वर्त ते नात्र संशयःयावत तमश च सत्त्वं च रजस तावद इहॊच्य तेसंहत्य कुर्वते यात्रां सहिताः संघचारिणःसंघातवृत् तयॊ हय एते वर्तन्ते हेत्वहेतुभिःउद्रेक वयतिरेकाणां  तेषाम अन्यॊन्यवर्तिनामवर्तते तद यथा नयूनं वयतिरिक ्तं च सर्वशःवयतिरिक्तं तमॊ यत्र तिर्यग भावगतं भवेत अल्पं तत्र रजॊ जञेयं सत्त्वं चाल्पतरं ततःउद्रिक्तं  च रजॊ यत्र मध्यस्रॊतॊ गतं भवेतअल्पं तत्र तमॊ जञेय ं सत्त्वं चाल्पतरं ततःउद्रिक्तं च यदा सत्त्वम ऊर्ध ्वस्रॊतॊ गतं भवेतअल्पं तत्र रजॊ जञेयं तमश चाल्पतरं  ततःसत्त्वं वैकारिकं यॊनिर इन्द्रियाणां परकाशिकान  हि सत्त्वात परॊ भावः कश चिद अन्यॊ विधीयतेऊर्ध्वं ग च्छन्ति सत्त्वस्था मध्ये तिष्ठन्ति राजसाःजघन्यगुणस ंयुक्ता यान्त्य अधस तामसा जनाःतमः शूद्रे रजः कषत्र े बराह्मणे सत्त्वम उत्तममइत्य एवं तरिषु वर्णेषु वि वर्तन्ते गुणास तरयःदूराद अपि हि दृश्यन्ते सहिताः स ंघचारिणःतमः सत्त्वं रजश चैव पृथक्त्वं नानुशुश्रुमद ृष्ट्वा चादित्यम उद्यन्तं कुचॊराणां भयं भवेतअध्वगा ः परितप्येरंस तृष्णार्ता दुःखभागिनःआदित्यः सत्त्वम  उद्दिष्टं कुचॊरास तु यथा तमःपरितापॊ ऽधवगानां च रा जसॊ गुण उच्यतेपराकाश्यं सत्त्वम आदित्ये संतापॊ राज सॊ गुणःउपप्लवस तु विज्ञेयस तामसस तस्य पर्वसुएवं जय ॊतिःषु सर्वेषु विवर्तन्ते गुणास तरयःपर्यायेण च वर् तन्ते तत्र तत्र तथा तथासथावरेषु च भूतेषु तिर्यग भा वगतं तमःराजसास तु विवर्तन्ते सनेहभावस तु सात्त्विक ःअहस तरिधा तु विज्ञेयं तरिधा रात्रिर विधीयतेमासार् धम आस वर्षाणि ऋतवः संधयस तथातरिधा दानानि दीयन्ते त रिधा यज्ञः परवर्ततेतरिधा लॊकास तरिधा वेदास तरिधा व िद्यास तरिधा गतिःभूतं भव्यं भविष्यच च धर्मॊ ऽरथः क ाम इत्य अपिपराणापानाव उदानश चाप्य एत एव तरयॊ गुणाः यत किं चिद इह वै लॊके सर्वम एष्व एव तन्त्रिषुतरयॊ  गुणाः परवर्तन्ते अव्यक्ता नित्यम एव तुसत्त्वं रजस  तमश चैव गुणसर्गः सनातनःतमॊ ऽवयक्तं शिवं नित्यम अजं  यॊनिः सनातनःपरकृतिर विकारः परलयः परधानं परभवाप्यय ौअनुद्रिक्तम अनूनं च हय अकम्पम अचलं धरुवमसद असच चै व तत सर्वम अव्यक्तं तरिगुणं समृतमजञेयानि नामधेयानि  नरैर अध्यात्मचिन्तकैःअव्यक्तनामानि गुणांश च तत्त् वतॊ; यॊ वेद सर्वाणि गतीश च केवलाःविमुक्तदेहः परविभ ाग तत्त्ववित; स मुच्यते सर गुणैर निरामयः
mahabharata-ramayana_mbs14039dev.txt