[भ]नहुषस तु ततः शरुत्वा चयवनं तं तथागतमतवरितः परयय ौ तत्र सहामात्य पुरॊहितःशौचं कृत्वा यथान्यायं पराञ ्जलिः परयतॊ नृपःआत्मानम आचचक्षे च चयवनाय महात्मनेअ र्चयाम आस तं चापि तस्य राज्ञः पुरॊहितःसत्यव्रतं मह ाभागं देवकल्पं विशां पते[न]करवाणि परियं किं ते तन  मे वयाख्यातुम अर्हसिसर्वं कर्तास्मि भगवन यद्य अपि  सयात सुदुष्करम[च]शरमेण महता युक्ताः कैवर्ता मत्स्य जीविनःमम मूल्यं परयच्छैभ्यॊ मत्स्यानां विक्रयैः सह [न]सहस्रं दीयतां मूल्यं निषादेभ्यः पुरॊहितनिष्क्रय ार्थं भगवतॊ यथाह भृगुनन्दनः[च]सहस्रं नाहम अर्हामि  किं वा तवं मन्यसे नृपसदृशं दीयतां मूल्यं सवबुद्ध्य ा निश्चयं कुरु[न]सहस्राणां शतं कषिप्रं निषादेभ्यः  परदीयतामसयाद एतत तु भवेन मूल्यं किं वान्यन मन्यते  भवान[च]नाहं शतसहस्रेण निमेयः पार्थिवर्षभदीयतां सदृ शं मूल्यम अमात्यैः सह चिन्तय[न]कॊटिः परदीयतां मूल् यं निषादेभ्यः पुरॊहितयद एतद अपि नौपम्यम अतॊ भूयः प रदीयताम[च]राजन नार्हाम्य अहं कॊटिं भूयॊ वापि महाद् युतेसदृशं दीयतां मूल्यं बराह्मणैः सह चिन्तय[न]अर्ध राज्यं समग्रं वा निषादेभ्यः परदीयतामएतन मूल्यम अहं  मन्ये किं वान्यन मन्यसे दविज[च]अर्धराज्यं समग्रं  वा नाहम अर्हामि पार्थिवसदृषं दीयतां मूल्यम ऋषिभिः  सह चिन्त्यताम[भ]महर्षेर वचनं शरुत्वा नहुषॊ दुःखकर् शितःस चिन्तयाम आस तदा सहामात्य पुरॊहितःतत्र तव अन् यॊ वनचरः कश चिन मूलफलाशनःनहुषस्य समीपस्थॊ गवि जातॊ  ऽभवन मुनिःस समाभाष्य राजानम अब्रवीद दविजसत्तमःतॊष यिष्याम्य अहं विप्रं यथा तुष्टॊ भविष्यतिनाहं मिथ्य ा वचॊ बरूयां सवैरेष्व अपि कुतॊ ऽनयथाभवतॊ यद अहं बर ूयां तत कार्यम अविशङ्कया[न]बरवीतु भगवान मूल्यं महर ्षेः सदृशं भृगॊःपरित्रायस्व माम अस्माद विषयं च कुल ं च मेहन्याद धि भगवान करुद्धस तरैलॊक्यम अपि केवलमक िं पुनर मां तपॊ हीनं बाहुवीर्यपरायणमअगाधे ऽमभसि मग ्नस्य सामात्यस्य सहर्त्विजःपलवॊ भव महर्षे तवं कुरु  मूल्य विनिश्चयम[भ]नहुषस्य वचः शरुत्वा गवि जातः पर तापवानउवाच हर्षयन सर्वान अमात्यान पार्थिवं च तमअनर ्घेया महाराज दविजा वर्णमहत्तमाःगावश च पृथिवीपाल गौ र मूल्यं परिकल्प्यतामनहुषस तु ततः शरुत्वा महर्षेर  वचनं नृपहर्षेण महता युक्तः सहामात्य पुरॊहितःअभिगम् य भृगॊः पुत्रं चयवनं संशितव्रतमइदं परॊवाच नृपते वा चा संतर्पयन्न इवउत्तिष्ठॊत्तिष्ठ विप्रर्षे गवा करी तॊ ऽसि भार्गवएतन मूल्यम अहं मन्ये तव धर्मभृतां वर[ च]उत्तिष्ठाम्य एष राजेन्द्र सम्यक करीतॊ ऽसमि ते ऽन घगॊभिस तुल्यं न पश्यामि धनं किं चिद इहाच्युतकीर्तन ं शरवणं दानं दर्शनं चापि पार्थिवगवां परशस्यते वीर  सर्वपापहरं शिवमगावॊ लक्ष्म्याः सदा मूलं गॊषु पाप्म ा न विद्यतेअन्नम एव सदा गावॊ देवानां परमं हविःसवाह ाकारवषट्कारौ गॊषु नित्यं परतिष्ठितौगावॊ यज्ञप्रणेत ्र्यॊ वै तथा यज्ञस्य ता मुखमअमृतं हय अक्षयं दिव्यं  कषरन्ति च वहन्ति चअमृतायतनं चैताः सर्वलॊकनमस्कृता ःतेजसा वपुषा चैव गावॊ वह्नि समा भुविगावॊ हि सुमहत  तेजः पराणिनां च सुखप्रदाःनिविष्टं गॊकुलं यत्र शवास ं मुञ्चति निर्भयमविराजयति तं देशं पाप्मानं चापकर्ष तिगावः सवर्गस्य सॊपानं गावः सवर्गे ऽपि पूजिताःगावः  कामदुघा देव्यॊ नान्यत किं चित परं समृतमइत्य एतद ग ॊषु मे परॊक्तं माहात्म्यं पार्थिवर्षभगुणैक देशवचनं  शक्यं पारायणं न तु[निसादाह]दर्शनं कथनं चैव सहास्म ाभिः कृतं मुनेसतां सप्त पदं मित्रं परसादं नः कुरु  परभॊहवींषि सर्वाणि यथा हय उपभुङ्क्ते हुताशनःएवं तव म अपि धर्मात्मन पुरुषाग्निः परतापवानपरसादयामहे विद ्वन भवन्तं परणता वयमअनुग्रहार्थम अस्माकम इयं गौः प रतिगृह्यताम[च]कृपणस्य च यच चक्षुर मुनेर आशीविषस्य  चनरं स मूलं दहति कक्षम अग्निर इव जवलनपरतिगृह्णामि  वॊ धेनुं कैवर्ता मुक्तकिल्बिषाःदिवं गच्छत वै कषिप् रं मत्स्यैर जालॊद्धृतैः सह[भ]ततस तस्य परसादात ते म हर्षेर भावितात्मनःनिषादास तेन वाक्येन सह मत्स्यैर  दिवं ययुःततः स राजा नहुषॊ विस्मितः परेष्क्य धीरवान आरॊहमाणांस तरिदिवं मत्स्यांश च भरतर्षभततस तौ गविजश  चैव चयवनश च भृगूद्वहःवराभ्याम अनुरूपाभ्यां छन्दया म आसतुर नृपमततॊ राजा महावीर्यॊ नहुषः पृथिवीपतिःपरम  इत्य अब्रवीत परीतस तदा भरतसत्तमततॊ जग्राह धर्मे स  सथितिम इन्द्र निभॊ नृपःतथेति चॊदितः परीतस ताव ऋषी  परत्यपूजयतसमाप्तदीक्षश चयवनस ततॊ ऽगच्छत सवम आश्रम मगविजश च महातेजाः सवम आश्रमपदं ययौनिषादाश च दिवं ज ग्मुस ते च मत्स्या जनाधिपनहुषॊ ऽपि वरं लब्ध्वा परव िवेश पुरं सवकमएतत ते कथितं तात यन मां तवं परिपृच्छ सिदर्शने यादृशः सनेहः संवासे च युधिष्ठिरमहाभाग्यं  गवां चैव तथा धर्मविनिश्चयमकिं भूयः कथ्यतां वीर किं  ते हृदि विवक्षितम
mahabharata-ramayana_mbs13051dev.txt