 आस्तां जाल्म उदरं श्रंशयित्वा कोश इवाबन्ध : ॥७॥ य ः समाभ्यो वरुणो यो व्याभ्यो यः संदेश्यो वरुणो यो व िदेश्यो । यो दैवो वरुणो यश्च॒ मानुषः ॥८॥ तैस्त्वा  सर्वैरभि ष्यामि पाशैरसावामुष्यायणामुष्याः पुत्र ।  तान्‌ उ ते सर्वान्‌ अनुसंदिशामि ॥९॥ 4.17 ईशाणां त् वा भेषजानामुज्जेष आ रभामहे । चक्रे सहस्रवीर्यं सर् वस्मा ओषधे त्वा ॥१॥ सत्यजितं शपथयावनीं सहमानां पुन ःसराम्‌ । सर्वाः समह्व्योषधीरितो नः पारयादिति ॥२॥  या शशाप शपनेन वा धे । या रसस्य हरणाय सा ॥३॥ यां ते  1 रामे पात्रे यां आमे मां ध चक्रुस्तया कृत्याकृतो  जहि ॥४॥ दौष्वप्यं रक्षो अभ्वमराय्यः । दुर्णाम्नीः  सर्वा दुर्वाचिस्ता अस्मन्‌ नाशयामसि ॥५॥ क्षुधामार ं तृष्णामारमगोतामनपत्यताम्‌ । अपामार्ग त्वया वयं स र्वं तदप मृज्महे ॥६॥ वृष्णामारं क्षुधामारमथो अक्षप राजयम्‌ । अपामार्ग त्वया वयं सर्वं तदप मृज्महे ॥७॥  अपामार्ग ओषधीनां सर्वासामेक इद्वशी । तेन ते मृज्म  आस्थितमथ त्वमगदश्चर ॥८॥ 4. 18 समं ज्योतिः सूर्येण ाह्वा रात्री समावती । क सत्यमूतयेऽरसा 6 ॥१॥ ५ कृत् वा हरवि गृहम्‌ । मातरं तं प्रत्यगुप पद्यताम्‌ ॥२॥  अमा कृत्वा पाप्मानं यस्तेनान्यं जिघांसति । अश्मानस ्तस्यां दग्धायां बहुलाः फट्करिक्रति ॥३॥ सहस्रधामन् ‌ विशिखान्‌ विग्रीवां छायया त्वम्‌ । प्रति स्म चक् रुषे कृत्यां प्रियां प्रियावते हर ॥४॥ अनयाहमोषध्या  सर्वाः कृत्या अदूदुषम्‌ । यां क्षेत्रे चक्रुर्यां  गोषुयांवा ते ध) ॥ यश्चकार न स शश्र ्‌ । चकार भद्र मस्म तपनं तु सः ॥६॥ अपामार्गोऽप मार क्षत्रियं शपथश ्च यः । अपाह यातुधानीरप सर्वा अराय्यः ॥७॥ अपमृज्य  यातुधानान्‌ अप सर्वा अराय्यः । अपामार्ग त्वया वयं  सर्वं तदप मृज्महे ॥८॥ 4 . 19 उतो अस्यबन्धुकृदटुतो  असि नु जामिकृत्‌। उतो कृत्याकृतः प्रजां नदमिवा छिन ्धि वार्षिकम्‌ ॥१॥ ब्राह्मणेन पर्युक्तासि कण्वेन न ार्षदेन । सेनेवैषि त्विषीमती न तत्र भयमस्ति यत्र प ्राप्रोष्योषधे ॥२॥ अग्रमेष्योषधीनां ज्योतिषेवाभिदी पयन्‌ । उत त्रातासि पाकस्याथो हन्तासि रक्षसः ॥३॥ य ददो देवा असुरांस्त्वयाग्रे निरकुर्वत । ततस्त्वमध्य ोषधेऽपामार्गो अजायथाः ॥४॥ विभिन्दती शतशाखा विभिन्द न्‌ नाम ते पिता । प्रत्यग्वि भिन्धि त्वं तं यो अस् मामभिदासति ॥५॥ असद्धुम्याः समभवत्तद्यामेति महद्व्य च तद्वै ततो विधूपायत्प्रत्यक्कर्तारमृच्छतु ॥६॥ प्र त्यङ्हि संबभूविथ प्रतीचीनफलस्त्वम्‌ । सर्वान्‌ मच् छपथामधि वरीयो यावया वधम्‌ ॥७॥ शतेन मा परि पाहि सहस ्रेणाभि रक्षा मा । इन्द्रस्ते वीरुधां पत उग्र ओज्म ानमा दधत्‌॥८॥ 4. 20 आ पश्यति प्रति पश्यति परा पश्य ति पश्यति । दिवमन्तरिक्षमाद्धूमिं सर्व तदवि पश्यति  ॥१॥ तिस्रो (1 : षट्चेमाः प्रदिशाः पृथक्‌। त्वयाहं  सर्वा पश्यानि देव्योषधे ॥२॥ दिव्यस्य सुपर्णस्य तस ्य हासि कनीनिका । सा भूमिमा रुरोहिथ वह्यं श्रान्ता  वधूरिव ॥३॥ तां मे सहस्राक्षो देवो दक्षिणे हस्त आ  दधत्‌। 1 सर्वं 1 शूद्र उतार्यः ॥४॥ आविष्कृणुष्व रू पानि मात्मानमप 1 । अथो सहस्रचक्षो त्वं प्रति पश्या ः : ॥५॥ दर्शय मा यातुधानान्‌ दर्शय यातुधान्यः । पि शाचान्त्सर्वान्‌ दर्शयेति त्वा रभ ओषधे ॥६॥ कश्यपस् य चक्षुरसि शुन्याश्च चतुरक्ष्याः । वध्रे सूर्यमिव  सर्पन्तं मा पिशाचं तिरस्करः ॥७॥ उदग्रभं परिपाणाद्य ातुधानं किमीदिनम्‌ । तेनाहं सर्व पश्याम्युत क  ॥८॥  यो अन्तरिक्षेण पतति दिवं यश्च अतिसर्पति । भूमिं य ो मन्यते नाथं तं पिशाचं प्र दर्शय ॥९॥ 4.21 आ गावो  अग्मन्न्‌ उत 0) गोष्ठे रणयन्त्वस्मे । ध इह स्युरिन ्द्राय दुहानाः ॥१॥ इन्द्रो त शिक्षत उपेददाति न स्व ं मुषायति । भूयो वर्धयन्न्‌ अभिन्ने खिल्ये नि दधात ि दवम  ॥२॥ न ता नशन्ति न दभाति तस्करो नासामामित्रो  व्यथिरा द । देवांश्च याभिर्यजते ददाति च ज्योगित्त ाभिः सचते गोपतिः सह ॥३॥ न ता अर्वा रेणुककाटोऽश्चुत े न संस्कृतत्रमुप यन्ति ता अभि । उरुगायमभयं तस्य त ा अनु गावो मर्तस्य वि चरन्ति यज्वनः ॥४॥ गावो भगो ग ाव इन्द्रौ म इहछाद्राव सोमस्य प्रथमस्य भक्षः । इमा  या गावः स जनास इन्द्र इच्छामि हदा मनसा चिदिन्द्रम ्‌ ॥५॥ यूयं गावो मेदयथ कृशं चिदश्रीरं चित्कृणुथा स ुप्रतीकम्‌ । भद्रं गृहं कृणुथ भद्रवाचो बृहद्वो वय  उच्यते सभासु ॥६॥ प्रजावतीः सूयवसे रुशन्तीः शुद्धा  अपः सुप्रपाणे पिबन्तीः । मा व स्तेन ईशत माघशंसः पर ि वो रुद्रस्य हेतिर्वृणक्तु ॥७॥ 4.22 इममिन्द्र वर् धय क्षत्रियं मे इमं विशामेकवृषं कृणु त्वम्‌ । निरम ित्रान्‌ अक्ष्णुह्यस्य सर्वास्तान्‌ रन्धयास्मा आहु त तरेषु ॥१॥ एमं भज ग्रामे अश्वेषु गोषु निष्टं भज य ो अरम अस्य । वर्ष्म क्षत्राणामयमस्तु राजेन्द्र॒ शत ्रं रन्धय सर्वमस्मै ॥२॥ अयमस्तु धनपतिर्धनानामयं वि शां विश्पतिरस्तु राजा । अस्मिन्न्‌ इन्द्र महि वर्च ासि धेह्यवर्चसं कृणुहि शत्रुमस्य ॥३॥ अस्मै वा थिवी  भूरि 0 1 इव धेनू । अयं राजा इन्द्रस्य त धीनां पशू नाम्‌ ॥४॥ युनज्मि त उत्तरावन्तमिन्द्रं येन जयन्ति  न पराजयन्ते । यस्त्वा करदेकवृषं व राज्ञामुत्तमं मा नवानाम्‌ ॥५॥ उत्तरस्त्वमधरे ते सपत्ना यं के च राजन ्‌ प्रतिशत्रवस्ते । एकवृष इन्द्रसखा जिगीवां छन्रूय तामा भरा भोजनानि ॥६॥ सिंहप्रतीको विशो अद्धि सर्वा  व्याघ्रप्रतीकोऽव बाधस्व शत्रून्‌ । एकवृष इन्द्रसखा  जिगीवां छन्रूयतामा खिदा भोजनानि ॥७॥ 4.23 अग्नेर्म न्वे प्रथमस्य प्रचेतसः पाञ्चजन्यस्य बहुधा यमिन्धते  । विशोविशः प्रविशिवांसमीमहे स नो मुञ्चत्वंहसः ॥१॥  यथा हव्यं वहसि जातवेदो यथा यज्ञं कल्पयसि प्रजानन् ‌ । एवा देवेभ्यः सुमतिं नआ वह स नो मुञ्चत्वंहसः ॥२ ॥ यामन्यामन्न्‌ उपयुक्तं वहिष्ठं कर्मङ्कर्मन्नू आभ गमग्निमीडे । रक्षोहणं यज्ञवृधं घृताहुतं स नो मुञ्च त्वंहसः ॥३॥ सुजातं जातवेदसमग्निं वैश्वानरं विभुम्‌  । हव्यवाहं हवामहे स नो मुञ्चत्वंहसः ॥४॥ येन ऋषयो  बलमद्योतयन्‌ युजा येनासुराणामयुवन्त मायाः । येनाग् निना पणीन्‌ इन्द्रो जिगाय स 4 ञ्चत्वंहसः ॥५॥ येन द ेवा अमृतमन्वविन्दन्‌ येनौषधीर्म  । येन देवाः स्वरा भरन्त्स नो मुञ्चत्वंहसः ॥६॥ यस्येदं प्रदिशि यद्विर ोचते यज्जातं जनितव्यं च केवलम्‌ । स्तौम्यग्निं नाथ ितो जोहवीमि स नो मुञ्चत्वंहसः ॥७॥ 4.24 इन्द्रस्य म न्महे शश्चदिदस्य मन्महे वृत्रघ्न स्तोमा उप मेम आगु ः । यो दाशुषः सुकृतो हवमेति स नो मुञ्चत्वंहसः ॥१॥  य ५.५4 ्ययुर्यो दानवानां बलमारुरोज । येन जिताः सिन ्धवो येन गावः स नो मुञ्चत्वंहसः ॥२॥ यश्चर्षणिप्रो  वृषभः स्वर्विद्यस्मै ग्रावाणः प्रवदन्ति नृम्णम्‌ ।  यस्याध्वरः सप्तहोता मदिष्ठः स नो मुञ्चत्वंहसः ॥३॥  यस्य वशास ऋषभास उक्षणो यस्मै मीयन्ते स्वरवः स्वर् विदे । यस्मै शुक्रः पवते ब्रह्मशुम्भितः स नो मुञ्च त्वंहसः ॥४॥ यस्य जुष्टं सोमिनः कामयन्ते यं हवन्त ५  गविष्टौ । यस्मिन्न्‌ अर्कः शिश्रिये यस्मिन्न्‌ ओज ः स नो मुञ्चत्वंहसः ॥५॥ यः प्रथमः कर्मकृत्याय जज्ञ े यस्य वीर्य प्रथमस्यानुबुद्धम्‌ । येनोद्यतो वजरोऽ भ्यायताहिं स॒ नो मुञ्चत्वंहसः ॥६॥ यः संग्रामान्‌ न यति न वशी यः पुष्टानि संसृजति द्वयानि । स्तौमीन्द् रं नाथेतो स नो मुञ्चत्वंहसः ॥७॥ 4.25 वायोः सवितुर् विदथानि मन्महे यावात्मन्वद्विशथो यौ च रक्षथः । यौ  विश्वस्य परिभू व नो मुञ्चतमंहसः ॥१॥ ययोः संख्याता  वरिमा याभ्यां रजो युपितमन्तरिक्षे । ययोः प्रायं ना न्वानशे कश्चन तौ नो मुञ्चतमंहसः ॥२॥ तव व्रते नि वि शन्ते जनासस्त्वय्युदिते प्रेरते चित्रभानो । युवं व ायो सविता च भुवनानि रक्षथस्तौ नो न ॥३॥ अपेतो वायो  सविता च कृतम रक्षांसि शिमिदां च सेधतम्‌ । सं ९ सृज थः सं तौ नो मुञ्चतमंहसः ॥४॥ रयि मे पोषं सवितोत वाय ुस्तनू दक्षमा सुवतां सुशेवम्‌ । अयक्ष्मतातिं मह इह  धत्तं तौ नो मुञ्चतमंहसः ॥५॥ 1 ऊतये महस्वन्तं मत्स रं मादयाथः । प्रवतो नि यच्छतं तौ नो मुञ्चतमंहसः ॥६ ॥ उप श्रेष्ठा न आशिषो देवयोर्धामिन्न्‌ अस्थिरन्‌ ।  स्तौमि देवं सवितारं च वायुं तौ नो मुञ्चन्त्वंहसः  ॥७॥ 4.26 मन्वे वां द्यावापृथिवी 1 सचेतसौ ये अप्रथे थाममिता योजनानि । प्रतिष्ठे ह्यभवतं वसूनां ते नो म ुञ्चतमंहसः ॥१॥ प्रतिष्ठे ह्यभवतं वसूनां प्रवृद्धे  देवी सुभगे उरूची । द्यावापृथिवी भवतं मे स्योने ते  नो मुञ्चतमंहसः ॥२॥ असन्तापे सुतपसौ इमु गम्भीरे कवि भिर्नमस्ये । द्यावापृथिवी भवतं ते नो मुञ्चतमंहसः ॥ ३॥ बिभृथो ये हवींषि ये स्रोत्या बिभृथो ये मनुष्यान ्‌ । वपत भवतं मेस्योनेते नो (४ ॥४॥ ये बिभृथो ये वन स्पतीन्‌ विश्वा भुवनान्यन्तः । द्यावापृथिवी भवतं म े स्योने ते नो मुञ्चतमंहसः ॥५॥ ये कीलालेन तर्पयथो  4 तेन याभ्यामृते न किं चन शक्नुवन्ति । त थिवी भवतं  मे ते नो मुञ्चतमंहसः ॥६॥ यन्‌ शोचति येनयेन वा कृत ं पौरुषेयान्‌ न दैवात्‌। स्तौमि द्यावापृथिवी नाथित ो जोहवीमि ते नो मुञ्चतमंहसः ॥७॥ 4.27 मरुतां मन्वे  अधि मे ब्रुवन्तु प्रेमं वाजं वाजसाते अवन्तु । आशून ्‌ इव सुयमान्‌ अह्व न ॥१॥ उत्समक्षितं व्यचन्ति ये  सदा य ऊ धीषु । पुरो दधे मरुतः पृश्चिमातुंस्ते नो म ुञ्चन्त्वंहसः ॥२॥ पयो धेनूनां रसमोषधीनां जवमर्वतां  कवयो य इन्वथ । स मरुतो नः स्योनास्ते नो मुञ्चन्त् वंहसः ॥३॥ अपः वमुद्धहन्ति दिवस्पृथिवीमभि ये सृजन्त ि । ये शाना मरुतश्चरन्ति ते नो मुञ्चन्त्वंहसः ॥४॥  ये कीलालेन तर्पयन्ति ये घृतेन यै वा वयो मेदसा संसृ जन्ति । ये अद्भिरीशाना मरुतो वर्षयन्ति ते नो मुञ्च न्त्वंहसः ॥५॥ यदीदिदं मरुतो मारुतेन यदि देवा दैव्य ेनेदृगार । यूयमीशिध्वे वसवस्तस्य निष्कृतेस्ते नो म ुञ्चन्त्वंहसः ॥६॥ तिग्ममनीकं विदितं सहस्वन्‌ मारुत ं शर्धः पृतनासूग्रम्‌ । स्तौमि मरुतो नाथितो जोहवीम ि ते नो मुञ्चन्त्वंहसः ॥७॥ 4.28 भवाशर्वौ मन्वे वां  तस्य वित्तं ययोर्वामिदं प्रदिशि यद्विरोचते । यावस ्येशाथे द्विपदो यौ (= ष्पदस्तौ नो मुञ्चतमंहसः ॥१॥  ययोरभ्यभ्व उत यदुर विदिताविषुभृतामसिष्ठौ । यावस्ये शथे द्विपदो यौ ^ ष्पदस्तौ नो मुञ्चतमंहसः ॥२॥ सहस्र ाक्षौ वुत्रहना हुवेहं गवयूती इ एम्युग्रौ । यावस्ये शथे द्विपदो यौ चतुष्पदस्तौ नो मुञ्चतमंहसः ॥३॥ यावा रेभाथे बहु साकमग्रे प्र चेदसखराष्टमभिभां जनेषु । य ावस्येशथे द्विपदो यौ चतुष्पदस्तौ नो मुञ्चतमंहसः ॥४ ॥ ययोर्वधान्‌ नापपद्यते कश्चनान्तर्देवेषूत मानुषेष ु । यावस्येशथे द्विपदो यौ चतुष्पदस्तौ नो मुञ्चतमंह सः ॥५॥ व त्याकृन्‌ मूलकृद्यातुधानो नि तस्मिन्‌ धत् तं वज्रमुग्रौ । शथे द्विपदो यौ चतुष्पदस्तौ नो मुञ् चतमंहसः ॥६॥ अधि नो ब्रूतं 9.५ सं वज्रेण क यः किमीद ी । स्तौमि भवाशर्वौ नाथितो जोहवीमि तौ नो मुञ्चतमंह सः ॥७॥ 4.29 मन्वे वां ध धौ सचेतसौ दुह्वणो यौ नुदेथ े । प्र सत्यावानमवथो नो मुञ्चतमंहसः ॥१॥ सचेतसौ सगौ  यौ नुदेथे प्र सत्यावानमवथो भरेषु । यौ गच्छ च बभ्र ुणा सुतं तौ नो मुञ्चतमंहसः ॥२॥ यावङ्किरसमवथो यावगस ्तिं मित्रावरुणा जमदग्निमत्त्रिम्‌ । यौ कश्यपमवथो  यौ वसिष्ठं तौ नो मुञ्चतमंहसः ॥३॥ यौ श्यावाश्चमवथो  वाध्यश्चं मित्रावरुणा पुरुमीढठमच्तरिम्‌ । यौ विमदम वथो सप्तवध्रि तौ नो मुञ्चतमंहसः ॥४॥ यौ भरद्वाजमवथो  यौ गविष्ठिरं विश्वामित्रं वरुण मित्र कुत्सम्‌ । य ौ कक्षीवन्तमवथो प्रोत कण्वं तौ नो मुञ्चतमंहसः ॥५॥  यौ मेधातिथिमवथो यौ त्रिशोकं मित्रावरुणावुशनां काव् यं यौ । यौ गोतममवथो + तौ नो मुञ्चतमंहसः ॥६॥ ययो रथ ः सत्यवर्त्म जुरक्षिर्मिथुया चरन्तमभियाति दूषयन्‌  । स्तौमि मित्रावरुणौ जोहवीमि तौ नो मुञ्चतमंहसः ॥७॥  अहं (1 विश्वदेवैः । अहं भा बिभर्म्यहमिन्द्राग्नी  अहमश्चिनोभा ॥१॥ अहं संगमनी वसूनां चिकितुषी प्रथमा  यज्ञियानाम्‌ । तां र व भूरिस्थात्रां भूयविशयन्तः ॥ २॥ अहमेव स्वयमिदं जुष्टं देवानामुत मानुषाणाम्‌ । य ं कामये तन्तमुग्रं कृणोमि तं ब्रह्माणं तमृषिं तं स ुमेधाम्‌ ॥३॥ मया सोऽन्नमत्ति यो विपश्यति यः प्राणत ि य ई शत्यम्‌ । अमन्तवो मां त उप क्षियन्ति श्रुधि  श्रुत श्रद्धेयं ते ॥४॥ अहं रुद्राय धनुरा तनोमि ब्र ह्मद्विषे शरवे हन्तवा उ । अहं जनाय समदं कृणोमि अहं  द्यावापृथिवी आ विवेश ॥५॥ अहं सोममाहनसं बिभर्म्यहं  त्वष्टारमुत पूषणं भगम्‌ । अहं दधामि द्रविणा हविष् मते सुप्राव्या यजमानाय सुन्वते ॥६॥ अहं ५ पितरमस्य  मूर्धन्‌ मम योनिरप्स्वन्तः समुद्रे । ततो वि तिष्ठे  भुवनानि विश्वोतामूं द्यां वर्ष्मणोप स्पृशामि ॥७॥  अहमेव वातैव प्र वाम्यारभमाणा भुवनानि विश्वा । परो  दिवा पर एना पृथिव्यैतावती महिम्ना सं बभूव ॥८॥ 4.31  त्वया मन्यो सरथमारुजन्तो हर्षमाणा हषितासो मरुत्वन ्‌ । तिग्मेषव 1 संशिशाना उप प्र यन्तु नरो अग्निरूप ाः ॥१॥ अग्निरिव त्विषितः सहस्व सेनानीर्नः सहुरे हू त एधि । हत्वाय शत्रून्‌ वि भजस्व वेद ओजो मिमानो वि  व नुदस्व ॥२॥ सहस्व मन्यो अभिमातिमस्मै रुजन्‌ मृणन ्‌ प्रमृणन्‌ शत्रून्‌ । उग्रं ते पाजो नन्वा रुरुध् रे वशी वशं नयासा एकज त्वम्‌ ॥३॥ एको बहूनामसि मन्य  ईडिता विशंविशं युद्धाय सं शिशाधि । 1 त्रुक्त्वया य ुजा वयं द्युमन्तं घोषं विजयाय ५५) ॥४॥ विजेषकृदिन्द ्र इवानवब्रवोऽस्माकं मन्यो अधिपा मह । प्रियं ते ना म सहुरे गृणीमसि विद्या तमुत्सं यत आबभूथ ॥५॥ आभूत्य ा सहजा वज्र सायक सहो बिभर्षि सहभूत उत्तरम्‌ । क्रत ्वा नो मन्यो सह मेद्येधि महाधनस्य पुरुहूत संसृजि ॥ ६॥ संसृष्टं धनमुभयं समाकृतमस्मभ्यं धत्तां वरुणश्च  मन्युः । भियो दधाना हृदयेषु शत्रवः पराजितासो अप नि  लयन्ताम्‌ ॥७॥ यस्ते मन्योऽविधद्वज्र सायक सह 1 विश ्चमानुषक्‌। साह्याम दासमार्यं त्वया युजा वयं सहसा  सहस्वता ॥१॥ मन्युरिन्द्रो मन्युरेवास देवो व होता व रुणो जातवेदाः । व ईडते मानुषीर्या नो मन्यो तपसा सज ोषाः ॥२॥ अ मन्यो तवसस्तवीयान्‌ तपसा युजा वि जहि शत ्रून्‌ । अमित्रहा वृत्रहा दस्युहा च विश्वा १ भरा त ्वं नः ॥३॥ त्वं हि मन्यो अभिभूत्योजाः स्वयंभूरभामो  अभिमातिषाहः । विश्वचर्षणिः सहुरिः सहीयान्‌ अस्मास ्वोजः पृतनासु धेहि ॥४॥ अभागः सन्न्‌ अप परेतो अस्मि  तव क्रत्वा तविषस्य प्रचेतः । तं त्वा मन्यो अक्रतु र्जिहीडाहं स्वा तनूर्बलदावा न एहि ॥५॥ अयं ते अस्म् युप न एह्यर्वाङ्प्रतीचीनः सहुरे विश्वदावन्‌ । मन्य ो वज्जिन्न्‌ अभि न आ ववृत्स्व हनाव दस्यूरुत बोध्या पेः ॥६॥ अभि प्रेहि दक्षिणतो भवा नोऽधा वृत्राणि जङ् घनाव भूरि । जुहोमि ते धरुणं मध्वो अग्रमुभावुपांशु  प्रथमा पिबाव ॥७॥ 4.33 अप नः शोशुचदघमग्ने शुशुग्ध्य ा रयिम्‌ । अप नः शोशुचदघम्‌ ॥१॥ सुक्षेत्रिया साता  वसूया च यजामहे । अप नः शांशुचदघम्‌ ॥२॥ प्र यद्भन्द िष्ठ एषां प्रास्माकासश्च सूरयः । अप नः शोशुचदघम्‌  ॥३॥ प्र यत्ते अग्ने सूरयो जायेमहि प्र ते वयम्‌ । अ प नः शोशुचदघम्‌ ॥४॥ प्र यदग्नेः सहस्वतो विश्वतो यन ्ति भानवः । अपन 1 त ॥५॥ श्॒तः परिभूरसि । अप नः शोश ुचदघम्‌ ॥६॥ द्विषो नो विश्वतोमुखाति नावेव पारय । अ पन ४ चदघम्‌ ॥७॥ स नः सिन नावाति पर्ष स्वस्तये । अप  नः शोशुचदघम्‌ ॥८॥ 4.34 ब्रह्मास्य शीर्ष बृहदस्य प ृष्ठं वामदेव्यमुदरमोदनस्य । छन्दांसि पक्षौ मुखमस्य  सत्यं विष्टारी जातस्तपसोऽधि यज्ञः ॥१॥ अनस्थाः पूत ाः पवनेन शुद्धाः शुचय व चिमपि यन्ति लोकम्‌ । नैषां  शिश्रं प्र दहति जातवेदाः स्वर्गे स्त्रैणमेषाम्‌ ॥ २॥ विष्टारिणमोदनं ये पचन्ति नैनान्‌ अवर्ति कदा चन  । आस्ते यम॒ उप याति देवान्त्सं गन्धर्वर्मदते सोम्य ेभिः ॥३॥ विष्टारिणमोदनं ये पचन्ति नैनान्‌ यमः परि  मुष्णाति रेतः । रथी ह भूत्वा रथयान ईयते पक्षी ह भू त्वाति दिवः समेति ॥४॥ एष यज्ञानां विततो वहिष्ठो वि ष्टारिणं पक्त्वा दिवमा विवेश । आण्डीकं कुमुदं सं त नोति बिसं शालूकं शफको मुलाली । एतास्त्वा धारा उप य न्तु सर्वाः स्वर्गे लोके मधुमत्पिन्वमाना उप त्वा त िष्ठन्तु पुष्करिणीः समन्ताः चृतहदा मधुकूलाः सुरोदक ः क्षीरेण पर्णा उदकेन दध्ना । एतास्त्वा धारा उप ।  स्वर्गे लोके मधुमघप्पिन्वमाना उप त्वा तिष्ठन्तु पु ष्करिणीः समन्ता चतुरः कुम्भांश्चतुर्धा ध नमुदकेन द ध्ना । एतास्त्वा धारा उप मधुमत्पिन्वमाना उप त्वा त िष्ठन्तु पुष्करिणीः समन्ताः इममोदनं नि दधे विष्टार िणं लोकजितं स्वर्गम्‌ । समे मा क्षेष्ट स्वधया पिन् वमानो विश्वरूपा धेनुः कामदुघा मे अस्तु ॥८॥ 4.35 यम ोदनं प्रथमजा ऋतस्य प्रजापतिस्तपसा ब्रह्मणेऽपचत्‌।  यो 4 वि ८ तराणि मृत्य म्‌ ॥१॥ येनातरन्‌ यमन्वविन्द न्‌ तपसा यं पपाच ब्रह्मणे ब्रह्म 1 1 ॥२॥ यो दाधार  पृथिवीं विश्च यो अन्तरि न ॥५॥ ॥६॥ ॥७॥ यो अस्त 01 म हिम्ना तेनौदनेनाति तराणि सवयम्‌ ॥३॥ यस्मान्‌ मासा  निर्मितास्तरंशदराः संवत्सरो यस्मान्‌ द्वादशारः । अ होरात्रा यं परियन्तौ नापुस्तेनौदनेनाति तराणि मृत्य ुम्‌ ॥४॥ यः प्राणदः प्राणदवान्‌ बभूव यस्मै लोका घृ तवन्तः क्षरन्ति । ज्योतिष्मती: प्रदिशो यस्य सर्वस् तिनौदनेनाति तराणि मृत्युम्‌ ॥५॥ व संब भ यो गायत्र् या अधिपतिर्बभूव । यस्मिन्‌ वेदा निहिता श्वरूपास्ते नौदनेनाति तराणि मृत्युम्‌ ॥६॥ अव बाधे द्विषन्तं दे वपीयुं सपत्ना ये मेऽप ते भवन्तु । ब्रह्मौदनं विश्व जितं पचामि शृण्वन्तु मे श्रहधानस्य देवाः ॥७॥ 4.36  व 61 य स रस्याहिप्साच अरातियात्‌॥१॥ योनो वपसाददिप् यतो दिप्सतो यश्च दिप्सति । वैश्वानरस्य दंषटयोरग्ने रपि दधामि तम्‌ ॥२॥ य आगरे मृगयन्ते प्रतिक्रोशेऽमाव ास्ये । क्रव्यादो अन्यान्‌ दिप्सतः सर्वास्तिान्त्स हसा सहे ॥३॥ 4 (अ द्रविणं ददे यम सर्वान्‌ दुरस्यतो  हन्मि सं म_आकूतिर्ऋध्यताम्‌ ॥४॥ ये दोसेन हासन्ते य ण मिमते जवम्‌ । पर्वतेषु ये सं तैः पशुभिर्विदे ॥५॥  अस्मि पिशाचानां व्याघ्रो गोमतामिव । श्वानः सिंहमि व दृष्ट्वा ते न विन्दन्ते न्यञ्चनम्‌ ॥६॥ न पिशाचैः  सं शक्नोमि न स्तेनैः न वनर्गुभिः । पिशाचास्तस्मान ्‌ नश्यन्ति यमहं ग्राममाविशे ॥७॥ यं ग्राममाविशत इद मुग्रं सहो मम । पिशाचास्तस्मान्‌ नश्यन्ति न पापमुप  जानते ॥८॥ ये मा क्रोधयन्ति लपिता हस्तिनं मशका इव  । तान्‌ अहं मन्ये हतान्‌ जने अल्पशयून्‌ इव ॥९॥ अभि  तं निरऋतिधत्तामश्चमिव अश्चाभिधान्या । मल्वो यो मह ्यं क्रुध्यति स उ पाशान्‌ न मुच्यते ॥१०॥ 43 त्वया  पूर्वमथर्वाणो जघ्नू रक्षांस्योषधे । त्वया जघान कश् यपस्त्वया कण्वो अगस्त्यः ॥१॥ त्वया वयमप्सरसो गन्धर ्वास्वातयामहे । अजशृङ्ग्यज रक्षः सर्वान्‌ गन्धेन न ाशय ॥२॥ नदीं यन्त्वप्सरसोऽपां तारमवश्चसम्‌ । गुलः  पीला पीला नलद्यौक्षगन्धिः प्रमन्दनी । : प्रतिबुद्ध ा अभूतन ॥३॥ यत्राश्चत्था न्यग्रोधा महावृक्षाः शिखण ्डिनः । तत्परेताप्सरसः प्रतिबुद्धा अभूतन ॥४॥ यत्र  वः प्रेङ्खा हरिता अर्जुना उत यत्राघाताः कर्कर्यः स ंवदन्ति । तत्परेताप्सरसः प्रतिबुद्धा अभूतन ॥५॥ एयम गन्न्‌ ओषधीनां वीरुधां वीर्यवती । अजशृङ्ग्यराटकी त ीक्ष्णशृङ्गी व्यषु ॥६॥ आनृत्यतः शिखण्डिनो गन्धर्वस ्याप्सरापतेः । भिनद्धि मुष्कावपि यामि शेपः ॥७॥ भीम ा इन्द्रस्य हेतयः शतमृष्टीरयस्मयीः । ताभिर्हविरदान ्‌ गन्धर्वान्‌ अवकादान्‌ व्यृषतु ॥८॥ भीमा इन्द्रस् य हेतयः शतमृष्टर्हिरण्ययीः । ताभिर्हविरदान्‌ गन्धर ्वान्‌ अवकादान्‌ व्यृषतु ॥९॥ अवकादान्‌ अभिशोचान्‌  अप्सु ज्योतय मामकान्‌ । पिशाचान्त्सर्वान्‌ ओषधे प् र मृणीहि सहस्व च ॥१०॥ श्रैवैकः कपिरिवैकः कुमारः सर ्वकेशकः । प्रियो दृश 1 गन्धर्वः सचते स्तरियस्‌। तम ितो नाश ब्रह्मणा वीर्यावता ॥११॥ जाया इद्धो अप्सरसो  गन्धर्वाः पतयो यूयम्‌ । अप धावतामर्त्या मर्त्यान् ‌ मा सचध्वम्‌ ॥१२॥ 4. 38 उद्धिन्दतीं संजयन्तीमप्सर ां साधुदेविनीम्‌ । ग्लहे कृतानि कृण्वानामप्सरां ता मिह हुवे ॥१॥ विचिन्वतीमाकिरन्तीमप्सरां साधुदेविनीम ्‌ । ग्लहे कृतानि गृह्णानामप्सरां तामिह हुवे ॥२॥ य ायैः परिनृत्यत्याददाना कृतं ग्लहात्‌। सा नः कृतानि  सीषती प्रहामाप्रोतु मायया । सानः स मा नो जैषुरिदं  धनम्‌ ॥३॥ या सी अ शुचं क्रोधं च बिभ्रती । न प्रमो दिनीमप्सरां तामिह हुवे ॥४॥ सूर्यस्य रश्मीन्‌ अनु य ाः सञ्चरन्ति मरीचीर्वा या अनुसञ्चरन्ति । यासामृषभो  दूरतो वाजिनीवान्त्सद्यः सर्वान्‌ लोकान्‌ पर्येति  रक्षन्‌ । स न पेतु हौममिमं जुषाणोऽन्तरिक्षेण सह वा जिनीवान्‌ ॥५॥ अन्तरिक्षेण सह वाजिनीवन्‌ करकी वत्सा मिह रक्ष वाजिन्‌ । इमे ते स्तोका बहुला एह्यर्वाडिय ं ते कर्कीहि ते मनोऽस्तु ॥६॥ अन्तरिक्षेण सह वाजिनी वन्‌ करकी वत्सामिह रक्ष वाजिन्‌ । अयं घासो अयं व्र ज इह वत्सां नि बध्नीमः । यथानाम व ईश्महे स्वाहा ॥७ ॥ 4. 39 पृथिव्यामग्नये समनमन्त्स आर्ध्नोत्‌। यथा प ृथिव्यामग्नये समनमन्न्‌ एवा मह्यं संनमः सं नमन्तु  ॥१॥ पृथिवी धेनुस्तस्या अग्निर्वत्सः । सा मेऽग्निना  वत्सेनेषमूर्जं कामं दुहाम्‌ । आयुः प्रथमं प्रजां  पोषं रयिं स्वाहा ॥२॥ अन्तरिक्षे वायवे समनमन्त्स आर ््नोत्‌। यथान्तरिक्षे वायवे समनमन्न्‌ एवा मह्यं सं नमः सं नमन्तु ॥३॥ अन्तरिक्षं धेनुस्तस्या वत्सः । स ा मे वायुना वत्सेनेषमूर्जं कामं दुहाम्‌ । आयुः प्र थमं प्रजां पोषं रयिं स्वाहा ॥४॥ दिव्यादित्याय समनम न्त्स आर्ध्नत्‌। यथा दिव्यादित्याय समनमन्न्‌ एवा म ह्यं संनमः सं नमन्तु ॥५॥ द्यर्धनुस्तस्या आदित्यो व त्सः । सा म आदित्येन त कामं दुहाम्‌ । आयुः प्रथमं  प्रजां पोषं रयिं स्वाहा ॥६॥ दिक्षु चन्द्राय समनमन् त्स आर्ध्नोत्‌। यथा दिक्षु चन्द्राय समनमन्न्‌ एवा  मह्यं संनमः सं नमन्तु ॥७॥ दिशो धेनवस्तासां चन्द्रो  वत्सः । ता मे चन्द्रेण वत्सेनेषमूर्जं कामं मानु :  प्रथमं प्रजां पोसं रयिं स्वाहा ॥८॥ अग्नावग्निश्चर ति प्रविष्ट ऋषीणां पुत्रो शस्तिपा उ । नमस्कारेण नम सा स मा देवानां मिथुया कर्म भागम्‌ ॥९॥ हृदा पूतं म नसा विश्वानि देव वयुनानि विद्धान्‌ । सप्तास्यानि त व जातवेदस्तेभ्यो जुहोमि स जुषस्व हव्यम्‌ ॥१०॥ 4. 4 0 ये परसताजजुहति हति जातवेदः प्राच्या दिशोऽभिदासन् त्यस्मान्‌ । अन्निमत्वा तै पराञ्चो व्यथन्तां प्रत् यगेनान्‌ प्रतिसरेण हन्मि ॥१॥ ये दक्षिणतो जुह्छति ज ातवेदो दक्षिणाया दिशोऽभिदासन्त्यस्मान्‌ । यममृत्वा  ते पराञ्चो व्यथन्तां प्रत्यगेना प्रतिसरेण हन्मि ॥ २॥ ये पश्चाज्जुद्ति जातवेदः प्रतीच्या दिशोऽभिदासन् त्यस्मान्‌ । वरुणमृत्वा ते पराञ्चो व्यथन्तां प्रत् यगेनान्‌ प्रतिसरेण हन्मि ॥३॥ य उत्तरतो जुहति जातवे द उदीच्या दिशोऽभिदासन्त्यस्मान्‌ । सोममृत्वा ते पर ाञ्चो व्यथन्तां प्रत्यगेनान्‌ प्रतिसरेण हन्मि ॥४॥  ५ जातवेद उदीच्या दिशोऽभेदासन्त्यस्मान्‌ । शामा त्व ा ते पराञ्चो व्यथन्तां प्रत्यगेनान्‌ प्रतिसरेण हन् मि ॥५॥ येऽन्तरिक्षाज्जुह्ति जातवेदो व्यध्वाया दिशो ऽभिदासन्त्यस्मान्‌ । वायुमृत्वा ते पराञ्चो व्यथन्त ां प्रत्यगेनान्‌ प्रतिसरेण हन्मि ॥६॥ य उपरिष्टाज्ज ुह्ठति जातवेद ऊर्ध्वाया दिशोऽभिदासन्त्यस्मान्‌ । स ूर्यमृत्वा ते पराञ्चो व्यथन्तां प्रत्यगेनान्‌ प्रत िसरेण हन्मि ॥७॥ यै दिशामन्तर्देशेभ्यो जुह्वति जातव ेदः सर्वाभ्यो दिग्भ्योऽभिदासन्ति अस्मान्‌ । ब्रह्म  रत्वा ते पराञ्चो व्यथन्तां प्रत्यगेनान्‌ प्रतिसरे ण हन्मि ॥८॥ । ऋधद्खन्त्रो योनिं य ता धमान: सुजन्मा  । अदन्धासुर््जमानोऽहेव त्रितो दाधार त्रीणि ॥१॥ आ  यो धर्माणि प्रथमः ससाद ततो वपूंषि कृणुषे पुरूणि ।  धास्युर्योनिं प्रथम आ विवेशा यो वाचमनुदितां ॥२॥ यस ्ते शोकाय तन्वं रिरेच क्षरद्धिरण्यं शुचयोऽनु स्वाः  । अत्रा दधेते अमृतानि नामास्मे वस्त्राणि विश एरयन ्ताम्‌ ॥३॥ प्र यदेते प्रतरं पूर्व्य स सदःसद 1  । क विः ५ षस्य मातरा पहाणे जाम्यै धुर्य थाम्‌ ॥४॥ तदू  षु ते महत्पृथुज्मन्‌ नमः कविः काव्येना कृणोमि । यत ्सम्यजञ्चावभियन्तावभि क्षामत्रा मही रोधचक्रे वावृध ेते ॥५॥ सप्त मर्यादाः कवयस्ततक्षुस्तासामिदेकामभ्यं हुरो गात्‌। आयोर्ह स्कम्भ उपमस्य नीडे पथां विसर्गे  धरुणेषु तस्थौ ॥६॥ उतामृतासूर्रत एमि कृन्वन्न्‌ अस ुरात्मा वव मद्रः । उत वा शक्रो रत्नं दधात्यूर्जया  वा यत्सचते : ॥७॥ उत पुत्रः पितरं क्षत्रमीडे ज्येष् ठं मर्यादमह्वयन्त्स्वस्तये । द ता वरुण यास्ते विष् ठा आवर्व्रततः कृणवो वपूंषि ॥८॥ अ पयसा पृणक्षयर्धन  शुष्म वर्धसे अमुर । अविं वृधाम शम्मियं सखायं वरुणं  पुत्रमदित्या इषिरम्‌ । कविशस्तान्यस्मै वपूष्यवोचा म रोदसी सत्यवाचा ॥९॥ 5.2 तदिदास भुन ज्येष्ठं यतो य ज्ञ उग्रस्त्वेषनृम्णः । सद्यो जज्ञानो नि रिणाति शत ्रून्‌ अनु यदेनं मदन्ति विश्च ऊमाः ॥१॥ ववृधानः शवस ा भूर्योजाः शत्रुर्दासाय भियसं दधाति । अव्यनच्च व् यनच्च सस्नि सं ते नवन्त प्रभृता मदेषु ॥२॥ त्वे क्र तुमपि पृञ्चन्ति भूरि द्ियदिते त्रिर्भवन्त्यूमाः ।  स्वदोः स्वादीयः स्वादुना सृजा समदः सु मधु मधुनाभि  योधीः ॥३॥ यदि चिन्‌ ~ धना जयन्तं रणेरणे अनुमदन्ति  विप्राः । ओजीयः शुष्मिन्त्स्थिरमा तनुष्व मा त्वा द भन्‌ दुरेवासः कशोकाः ॥४॥ त्वया वयं शाशद्महे व व भू रि । चोदयामि त आयुधा : सं ते शिशामि ब्रह्मणा वयांस ि ॥५॥ नि तद्दधिषेऽवरे परे च यस्मिन्न्‌ स रोणे । आ  स्थापयत मातरं जिगत्नुमत इन्वत भूरि ॥६॥ स्तुष्व वर् ष्मन्‌ पुरुवर्त्मानं समृभ्वाणमिनतममाप्तमाप्त्यानाम ्‌ । आ दर्शति शवसा भूर्योजाः प्र सक्षति ०9 : ॥७॥ 
NLP-research-sans_AtharvaVedam_Shaunaka_djvu.txt