[व]विदुरस्य तु तद वाक्यं निशम्य कुरुसत्तमःपुत्रशॊक ाभिसंतप्तः पपात भुवि मूर्छितःतं तथा पतितं भूमौ निः संज्ञं परेक्ष्य बान्धवाःकृष्णद्वैपायनश चैव कषत्ता  च विदुरस तथासंजयः सुहृदश चान्ये दवाःस्था ये चास्य  संमताःजलेन सुखशीतेन तालवृन्तैश च भारतपस्पृशुश च कर ैर गात्रं वीजमानाश च यत्नतःअन्वासन सुचिरं कालं धृत राष्ट्रं तथागतमअथ दीर्घस्य कालस्य लब्धसंज्ञॊ महीपत िःविललाप चिरं कालं पुत्राधि भिर अभिप्लुतःधिग अस्तु  खलु मानुष्यं मानुष्ये च परिग्रहमयतॊमूलानि दुःखानि  संभवन्ति मुहुर मुहुःपुत्र नाशे ऽरथनाशे च जञातिसंब न्धिनाम अपिपराप्यते सुमहद दुःखं विषाग्निप्रतिमं वि भॊयेन दह्यन्ति गात्राणि येन परज्ञा विनश्यतियेनाभिभ ूतः पुरुषॊ मरणं बहु मन्यतेतद इदं वयसनं पराप्तं मया  भाग्यविवर्ययाततच चैवाहं करिष्यामि अद्यैव दविजसत्त मइत्य उक्त्वा तु महात्मानं पितरं बरह्मवित्तममधृतरा ष्ट्रॊ ऽभवन मूढः शॊकं च परमं गतःअभूच च तूष्णीं राज ासौ धयायमानॊ महीपतेतस्य तद वचनं शरुत्वा कृष्णद्वैप ायनः परभुःपुत्रशॊकाभिसंतप्तं पुत्रं वचनम अब्रवीतधृ तराष्ट्र महाबाहॊ यत तवां वक्ष्यामि तच छृणुशरुतवान  असि मेधावी धर्मार्थकुशलस तथान ते ऽसत्य अविदितं किं  चिद वेदितव्यं परंतपअनित्यतां हि मर्त्यानां विजाना सि न संशयःअध्रुवे जीवलॊके च सथाने वाशाश्वते सतिजीव िते मरणान्ते च कस्माच छॊचसि भारतपरत्यक्षं तव राजेन ्द्र वैरस्यास्य समुद्भवःपुत्रं ते कारणं कृत्वा काल यॊगेन कारितःअवश्यं भवितव्ये च कुरूणां वैशसे नृपकस् माच छॊचसि ताञ शूरान गतान परमिकां गतिमजानता च महाबा हॊ विदुरेण महात्मनायतितं सर्वयत्नेन शमं परति जनेश् वरन च दैवकृतॊ मार्गः शक्यॊ भूतेन केन चितघटतापि चिर ं कालं नियन्तुम इति मे मतिःदेवतानां हि यत कार्यं म या परत्यक्षतः शरुतमतत ते ऽहं संप्रवक्ष्यामि कथं सथ ैर्यं भवेत तवपुराहं तवरितॊ यातः सभाम ऐन्द्रीं जितक ्लमःअपश्यं तत्र च तदा समवेतान दिवौकसःनारदप्रमुखांश  चापि सर्वान देव ऋषींस तथातत्र चापि मया दृष्टा पृथ िवी पृथिवीपतेकार्यार्थम उपसंप्राप्ता देवतानां समीप तःउपगम्य तदा धात्री देवान आह समागतानयत कार्यं मम य ुष्माभिर बरह्मणः सदने तदापरतिज्ञातं महाभागास तच छी घ्रं संविधीयतामतस्यास तद वचनं शरुत्वा विष्णुर लॊकन मस्कृतःउवाच परहसन वाक्यं पृथिवीं देव संसदिधृतराष्ट ्रस्य पुत्राणां यस तु जयेष्ठः शतस्य वैदुर्यॊधन इति  खयातः स ते कार्यं करिष्यतितं च पराप्य महीपालं कृत कृत्या भविष्यसितस्यार्थे पृथिवीपालाः कुरुक्षेत्रे  समागताःअन्यॊन्यं घातयिष्यन्ति दृढैः शस्त्रैः परहार िणःततस ते भविता देवि भारस्य युधि नाशनमगच्छ शीघ्रं  सवकं सथानं लॊकान धारय शॊभनेस एष ते सुतॊ राजँल लॊकस ंहार कारणातकलेर अंशः समुत्पन्नॊ गान्धार्या जठरे नृ पअमर्षी चपलश चापि करॊधनॊ दुष्प्रसाधनःदैवयॊगात समुत ्पन्ना भरातरश चास्य तादृशाःशकुनिर मातुलश चैव कर्णश  च परमः सखासमुत्पन्ना विनाशार्थं पृथिव्यां सहिता न ृपाःएतम अर्थं महाबाहॊ नारदॊ वेद तत्त्वतःआत्मापराधा त पुत्रास ते विनष्टाः पृथिवीपतेमा ताञ शॊचस्व राजेन ्द्र न हि शॊके ऽसति कारणमन हि ते पाण्डवाः सवल्पम अ पराध्यन्ति भारतपुत्रास तव दुरात्मानॊयैर इयं घातिता  महीनारदेन च भद्रं ते पूर्वम एव न संशयःयुधिष्ठिरस् य समितौ राजसूये निवेदितमपाण्डवाः कौरवाश चैव समासाद ्य परस्परमन भविष्यन्ति कौन्तेय यत ते कृत्यं तद आचर नारदस्य वचः शरुत्वा तदाशॊचन्त पाण्डवाःएतत ते सर्वम  आख्यातं देव गुह्यं सनातनमकथं ते शॊकनाशः सयात पराण ेषु च दया परभॊसनेहश च पाण्डुपुत्रेषु जञात्वा दैवकृ तं विधिमएष चार्थॊ महाबाहॊ पूर्वम एव मया शरुतःकथितॊ  धर्मराजस्य राजसूये करतूत्तमेयतितं धर्मपुत्रेण मया  गुह्ये निवेदितेअविग्रहे कौरवाणां दैवं तु बलवत्तरम अनतिक्रमणीयॊ हि विधी राजन कथं चनकृतान्तस्य हि भूते न सथावरेण तरसेन चभवान कर्म परॊ यत्र बुद्धिश्रेष्ठश  च भारतमुह्यते पराणिनां जञात्वा गतिं चागतिम एव चतव ां तु शॊकेन संतप्तं मुह्यमानं मुहुर मुहुःजञात्वा य ुधिष्ठिरॊ राजा पराणान अपि परित्यजेतकृपालुर नित्यशॊ  वीरस तिर्यग्यॊनिगतेष्व अपिस कथ तवयि राजेन्द्र कृप ां वै न करिष्यतिमम चैव नियॊगेन विधेश चाप्य अनिवर्त नातपाण्डवानां च कारुण्यात पराणान धारय भारतएवं ते व र्तमानस्य लॊके कीर्तिर भविष्यतिधर्मश च सुमहांस तात  तप्तं सयाच च तपश चिरातपुत्रशॊकसमुत्पन्नं हुताशं ज वलितं यथापरज्ञाम्भसा महाराज निर्वापय सदा सदाएतच छर ुत्वा तु वचनं वयासस्यामित तेजसःमुहूर्तं समनुध्याय  धृतराष्ट्रॊ ऽभयभाषतमहता शॊकजालेन परणुन्नॊ ऽसमि दवि जॊत्तमनात्मानम अवबुध्यामि मुह्यमानॊ मुहुर मुहुःइदं  तु वचनं शरुत्वा तव दैवनियॊगजमधारयिष्याम्य अहं परा णान यतिष्ये च न शॊचितुमएतच छरुत्वा तु वचनं वयासः स त्यवती सुतःधृतराष्ट्रस्य राजेन्द्र तत्रैवान्तरधीयत
mahabharata-ramayana_mbs11008dev.txt