[भी]अत्रैवॊदाहरन्तीमम इतिहासं पुरातनमनारदस्य च संव ादं देवलस्यासितस्य चआसीनं देवलं वृद्धं बुद्ध्वा बु द्धिमतां वरःनारदः परिपप्रच्छ भूतानां परभवाभ्ययमकुत ः सृष्टम इदं विश्वं बरह्मन सथावरजङ्गममपरलये च कम अ भ्येति तद भवान परब्रवीतु मे[असित]येभ्यः सृजति भूता नि कालॊ भावप्रचॊदितःमहाभूतानि पञ्चेति तान्य आहुर भ ूतचिन्तकाःतेभ्यः सृजति भूतानि काल आत्मप्रचॊदितःएते भ्यॊ यः परं बरूयाद असद बरूयाद असंशयमविद्धि नारद पञ ्चैताञ शाश्वतान अचलान धरुवानमहतस तेजसॊ राशीन कालषष ्ठान सवभावतःआपश चैवान्तरिक्षं च पृथिवी वायुपावकौअस िद्धिः परम एतेभ्यॊ भूतेभ्यॊ मुक्तसंशयमनॊपपत्त्या न  वा युक्त्या तव असद बरूयाद असंशयमवेत्थ तान अभिनिर् वृत्तान स एते यस्य राशयःपञ्चैव तानि कालश च भावाभाव ौ च केवलौअस्तौ भूतानि भूतानां शाश्वतानि भवाप्ययौअभ ावाद भावितेष्व एव तेभ्यश च परभवन्त्य अपिविनस्तॊ ऽप ि च तान्य एव जन्तुर भवति पञ्चधातस्य भूमिमयॊ देहः श रॊत्रम आकाशसंभवमसूर्यश चक्षुर असुर वायुर अद्भ्यस त ु खलु शॊनितमचक्षुषी नासिका कर्णौ तवग जिह्वेति च पञ ्चमीइन्द्रियाणीन्द्रियार्थानां जञानानि कवयॊ विदुःद र्शनं शरवणं घराणं सपर्शनं रसनं तथाउपपत्त्या गुणान  विद्धि पञ्च पञ्चसु पञ्चधारूपं गन्धॊ रसः सपर्शः शब् दश चैवाथ तद गुणाःइन्द्रियैर उपलभ्यन्ते पञ्चधा पञ्च  पञ्चभिःरूपं गन्धं रसं सपर्शं शब्दं चैतांस तु तद ग ुणानइन्द्रियाणि न बुध्यन्ते कषेत्रज्ञस तैस तु बुध् यतेचित्तम इन्द्रियसंघातात परं तस्मात परं मनःमनसस त ु परा बुद्धिः कषेत्रज्ञॊ बुद्धितः परमपूर्वं चेतयते  जन्तुर इन्द्रियैर विषयान पृथकविचार्य मनसा पश्चाद  अथ बुद्ध्या वयवस्यतिइन्द्रियौर उपलब्धार्थान सर्वान  यस तव अध्यवस्यतिचित्तम इन्द्रियसंघातं मनॊ बुद्धिं  तथास्तमीमअस्तौ जञानेन्द्रियाण्य आहुर एतान्य अध्या त्मचिन्तकाःपानि पादं च पायुश च मेहनं पञ्चमं मुखमइत ि संशब्द्यमानानि शृणु कर्मेन्द्रियाण्य अपिजल्पनाभ् यवहारार्थं मुखम इन्द्रियम उच्यतेगमनेन्द्रियं तथा प ादौ कर्मणः करणे करौपायूपस्थौ विसर्गार्थम इन्द्रिये  तुल्यकर्मणीविसर्गे च पुरीसस्य विसर्गे चाभिकामिकेब लं सस्थं स एतानि वाचा सम्यग यथागममजञानचेष्टेन्द्रि य गुणाः सर्वे संशब्दिता मयाइन्द्रियाणां सवकर्मभ्यः  शरमाद उपरमॊ यदाभवतीन्द्रिय संन्यासाद अथ सवपिति वै  नरःइन्द्रियाणां वयुपरमे मनॊ ऽनुपरतं यदिसेवते विषय ान एव तद्विद्यात सवप्नदर्शनातसात्त्विकाश चैव ये भा वास तथा राजस तामसाःकर्म युक्तान परशंसन्ति सात्त्वि कान इतरांस तथाआनन्दः कर्मणां सिद्धिः परतिपत्तिः पर ा गतिःसात्त्विकस्य निमित्तानि भावान संश्रयते समृति ःजन्तुष्व एकतमेष्व एवं भावा ये विधिम आस्थिताःभावयॊ र ईप्सितं नित्यं परत्यक्षगमनं दवयॊःइन्द्रियाणि च भ ावाश च गुणाः सप्तदश समृताःतेषाम अस्तादशॊ देही यः श रीरे स शाश्वतःअथ वा सशरीरास ते गुणाः सर्वे शरीरिणा मसंश्रितास तद वियॊगे हि सशरीरा न सन्ति तेअथ वा संन िपातॊ ऽयं शरीरं पाञ्चभौतिकमएतश च दश चास्तौ च गुणाः  सह शरीरिणामऊष्मना सह विंशॊ वा संघातः पाञ्चभौतिकःम हान संधारयत्य एतच छरीरं वायुना सहतस्यास्य भावयुक्त स्य निमित्तं देहभेदनेयथैवॊत्पद्यते किं चित पञ्चत्व ं गच्छते तथापुण्यपापविनाशान्ते पुण्यपापसमीरितमदेहं  विशति कालेन ततॊ ऽयं कर्म संभवमहित्वा हित्वा हय अय ं परैति देहाद देहं कृताश्रयःकालसंचॊदितः कषेत्री वि शीर्णाद वा गृहाद गृहमतत्र नैवानुतप्यन्ते पराज्ञा न िश्चित निश्चयाःकृपणास तव अनुतप्यन्ते जनाः संबन्धिम ानिनःन हय अयं कस्य चित कश चिन नास्य कश चन विद्यतेभ वत्य एकॊ हय अयं नित्यं शरीरे सुखदुःखभाजनैव संजायते  जन्तुर न च जातु विपद्यतेयाति देहम अयं भुक्त्वा कद ा चित परमां गतिमपुण्यपापमयं देहं कषपयन कर्म संचयात कषीणदेहः पुनर देही बरह्मत्वम उपगच्छतिपुण्यपापक्षया र्थं च सांख्यं जञानं विधीयतेतत कषये हय अस्य पश्यन् ति बरह्म भावे परां गतिम
mahabharata-ramayana_mbs12267dev.txt