 यक्ष्मं दोषण्यमंसाभ्यां बाहुभ्यां वि ते ॥२॥ हृदया त्ते परि क्लोम्नो हलीक्ष्णात्पाश्चभ्याम्‌ । यक्ष्म ं मतस्नाभ्यां प्लीह्नो यक्नस्ते वि वृहामसि ॥३॥ आन् त्रेभ्यस्ते गुदाभ्यो वनिष्ठोरुदरादधि । यक्ष्मं कुक ्षिभ्यां प्लाशेर्नाभ्या वि वृहामि ते ॥४॥ ऊरुभ्यां  ते अष्ठीवद्भ्यां पार््िभ्यां प्रपदाभ्याम्‌ । यक्ष् मं भसद्यं श्रोणिभ्यां भासदं भंससो वि वृहामि ते ॥५॥  अस्थिभ्यस्ते मज्जभ्यः स्नावभ्यो धमनिभ्यः । यक्ष्म  व लिभ्यो नखेभ्यो वि वृहामि ते ॥६॥ अङ्गेअङ्गे यस्त े पर्वणिपर्वणि । यक्ष्मं त्वचस्यं ते वयं कश्यपस्य  वीबर्हेण विष्वञ्चं वि वृहामसि ॥७॥ 2.34 य ईशे पशुपत िः पशूनां चतुष्पदामुत यो द्विपदाम्‌ । निष्क्रीतः स  यज्ञियं भागमेतु रायस्पोषा यजमानं सचन्ताम्‌ ॥१॥ प् रमुञ्चन्तो भुवनस्य रेतो गातुं धत्त यजमानाय देवाः ।  उपाकृतं शशमानं यदस्थाप्प्रियं देवानामप्येतु पाथः  ॥२॥ ये ५ दीध्याना अन्वैक्षन्त मनसा चक्षुषा च । अग् निष्टान्‌ प्र मुमोक्तु देवो विश्वकर्मा प्रजया संरर ाणः ॥३॥ ये ग्राम्याः पशवो विश्वरूपा विरूपाः सन्तो  बहुधैकरूपाः । वायुष्टान्‌ अग्रे प्र मुमोक्तु देवः  प्रजापतिः प्रजया संरराणः ॥४॥ प्रजानन्तः प्रति हनत  हन्तु पूर्वे प्राणमङ्गेभ्यः पर्याचरन्तम्‌ । दिवं ग च्छ प्रति शरीरैः स्वर्गं याहि पथिभिर्देवयानैः ॥५॥  2.35 ये भक्षयन्तौ न 0 न्यानृधुर्यान्‌ अग्नयो अन्वत प्यन्त धिष्ण्याः । या तेषामवया नस्तां कृणवद्विश्चक र्मा ॥१॥ यज्ञपतिमृषयः एनसाहूर्निर्भक्तं प्रजा अनुत प्यमानम्‌ । मथव्यान्त्स्तोकान्‌ अप यान्‌ रराध सं न ष्टेभिः सृजतु विश्वकर्मा ॥२॥ अदान्यान्त्सोमपान्‌ म न्यमानो यज्ञस्य विद्धान्त्समये न धीरः । यदेनश्चकृव ान्‌ बद्ध एष तं विश्वकर्मन्‌ प्र मुञ्चा स्वस्तये ॥ ३॥ घोरा ऋषयो नमो अस्त्वेभ्यश्च ५ मनसश्च सत्यम्‌ ।  बृहस्पतये महिष द्युमन्न्‌ नमो विश्वकर्मन्‌ नमस्ते  पाह्यस्मान्‌ ॥४॥ यज्ञस्य च 2. 1 च वाचा श्रोत्रेण म नसा जुहोमि । इमं यज्ञं श्वकर्मणा देवा यन्तु सुमनस् यमानाः ॥५॥ 2.36 आनो संभलो गमेदिमां कुमारीं सह नो भ गेन । स वल्गुरोषं पत्या सौभगमस्तु अस्यै ॥१॥ - ० टम र्यम्ना संभृतं भगम्‌ । ५ पतिवेदनम्‌ ॥२॥ इयमग्ने ना री पतिं सोमो हि राजा सुभगां कृणोति । सुवाना पुत्रा न्‌ महिषी भवाति गत्वा पति सुभगा वि राजतु ॥३॥ यथाखर ो मघवंश्चारुरेष प्रियो मृगाणां सुषदा बभूव । एवा भग स्य जुष्टेयमस्तु नारी संप्रिया पत्याविराधयन्ती ॥४॥  भगस्य नावमा रोह पूर्णामनुपदस्वतीम्‌ । तयोपप्रतारय  यो वरः प्रतिकाम्यः ॥५॥ आ क्रन्दय धनपते वरमामनसं क ृणु । सर्व प्रदक्षिणं कृणु यो वरः प्रतिकाम्यः ॥६॥  इदं हिरण्यं गुल्गुल्वयमौक्षो अथो भगः । एते पतिभ्यस ्त्वामदुः प्रतिकामाय वेत्तवे ॥७ आ ते सविता नयतु पत िर्यः प्रतिकाम्यः । त्वमस्यै बह्मीषधै 3.1 अनिर्नः  शत्रून्‌ प्रत्येतु विद्धान्‌ प्रतिदहन्न्‌ अभिशस्ति मरातिम्‌ । स सेनां ८. परेषां निर्हस्तांश्च कृणवज्ज ातवेदाः ॥१॥ यूयमुग्रा मरुत ईदृशे स्थाभि प्रेत सहध् वम्‌ । अमीमृणन्‌ वसवो नाथिता इमे अमिषं अमित्रसेनां  मघवन्न्‌ अस्मान्‌ छत्रूयतीमभि । युवं तामिन्द्र वृ त्रहन्‌ अग्निश्च दहतं प्रति ॥३॥ त त इन्द्र प्रवता  हरिभ्यां प्र ते वज्रः प्रमृणन्न्‌ एतु शत्रून्‌ । स ाह प्रतीचो अनूचः पराचो विष्वक्सत्यं कृणुहि चित्तमे षाम्‌ ॥४॥ इन्द्र॒ सेनां मोहयामित्राणाम्‌ । अग्नर्व ातस्य ध्राज्या तान्‌ विषूचो वि नाशय ॥५॥ इन्द्रः से नां मोहयतु मरुतो घ्नन्त्वोजसा । चक्षंस्यग्निरा दत् तां पुनरेतु पराजिता ॥६॥ दूतः प्रत्येतु विद्धान्‌ ॥ २॥ 8.2 अनिन दूतः प्रत्येतु विद्धान्‌ प्रतिदहन्न्‌  अभिशस्तिमरातिम्‌ । स चित्तानि मोहयतु परेषां निर्हस ्तांश्च कृणवज्जातवेदाः ॥१॥ अयमग्निरमूमुहद्यानि चित ्तानि वो हृदि । वि वो धमत्वोकसः प्र वो धमतु सर्वतः  ॥२॥ इन्द्र॒ चित्तानि मोहयन्‌ त त्या चर । अग्नेर्व ातस्य 1 वि नाशय ॥३॥ व्याकूतय एषामिता । अथो यदद्चैष ां हदि तदेषां परि जहि ॥४॥ अमीषां चित्तानि प्रतिमोह यन्ती गृहाणाङ्खान्यप्वे परेहि । अभि प्रेहि निर्दह  हृत्सु शोकैर्ग्रह्ामित्रास्तमसा विध्य शत्रून्‌ ॥५॥  असौ या सेना मरुतः परेषामस्मान्‌ एेत्यभ्योजसा स्पर ्धमाना । तां विध्यत तमसापव्रतेन यथैषामन्यो अन्यं न  जानात्‌॥६॥ ॐ अचिक्रदत्स्वपा इह त व्यचस्व रोदसी उर ूची । षः त्वा मरुतो विश्ववेदस आमुं नय नमसा रातहव्य म्‌ ॥१॥ चित्सन्तमरुषास इन्द्रमा च्यावयन्तु सख्याय  विप्रम्‌ । यद्रायत्रीं बृहतीमर्कमस्मै सौत्रामण्या  दधृषन्त देवाः ॥२॥ अद्भ्यस्त्वा राज वरुणो ह्वयतु सो मस्त्वा हय पर्वतेभ्यः । इन्द्रस्त्वा ह्वयतु विड्भ् य आभ्यः श्येनो भूत्वा विश आ पतेमाः ॥३॥ {४} श्येनो  हव्यं नयत्वा परस्मादन्यक्षेत्रे अपरुद्धं चरन्तम्‌  । अश्चिना पन्थां कृणुतां सुगं त इमं सजाता अभिसंविश ध्वम्‌ ॥४॥ {५} ह्वयन्तु त्वा प्रतिजनाः मित्रा अवृष त । इन्द्राग्नी विश्च देवास्ते विशि क्षेममदीधरन्‌  ॥५॥ {६} यस्ते हवं विवदत्सजातो यश्च निष्ट्यः । अपाञ ्चमिन्द्र तं कृत्वाथेममिहाव गमय ॥६॥ {७} 3.4 आ त्वा  गन्‌ राष्ट्रं सह वर्चसोदिहि प्राङ्विशां पतिरेकराट ्त्वं वि राज । सवस्त्वा राजन्‌ प्रदिशो हयन्तूपसद्य ो नमस्यो भवेह ॥१॥ त्वां विशो वृणतां राज्याय त्वामि माः प्रदिशः पञ्च देवीः । वर्ष्मन्‌ राष्टस्य ककुदि  श्रयस्व ततो न उग्रो वि भजा वसूनि ॥२॥ अच्छ त्वा यन् तु हविनः सजाता अगिनर्दूतो अजिरः सं चरातै । जायाः प ुत्राः सुमनसो भवन्तु रु बलिं प्रति पश्यासा उग्रः ॥ ३॥ अश्चिना त्वग्रे मित्रावरुणोभा विश्वं देवा मरुतस ्त्वा ह्वयन्तु । अधा मनो वसुदेयाय कृणुष्व ततो न उग ्रो वि भजा वसूनि ॥४॥ आ प्र द्रव परमस्याः परावतः शि वे ते द्यावापृथिवी उभे स्ताम्‌ । तदयं राजा वरुणस्त थाह स त्वायमह्वत्स उपेदमेहि ॥५॥ इन्द्रन्द्र॒ मनुष् याः परेहि सं ह्यज्ञास्था वरुणैः संविदानः । स त्वाय मह्वत्स्वे सधस्थे स देवान्‌ यक्षत्स उ कल्पयद्विशः  ॥६॥ पथ्या रेवतीर्बहुधा विरूपाः सर्वाः संगत्य वरीयस ्ते अक्रन्‌ । तास्त्वा सर्वाः संविदाना ह्वयन्तु दश मीमुग्रः सुमना वशेह ॥७॥ 3.5 आयमगन्‌ पर्णमणिर्बली ब लेन प्रमृणन्त्सपत्नान्‌ । ओजो देवानां पय ओषधीनां व र्चसा मा जिन्वन्त्वप्रयावन्‌ ॥१॥ मयि क्षत्रं पर्णम णे मयि धारयताद्रयिम्‌ । अहं राष्टस्याभीवर्गे निजो  भूयासमुत्तमः ॥२॥ यं निदधुर्वनस्पतौ गुह्यं देवाः प् रियं मणिम्‌ । तमस्मभ्यं सहायुषा देवा ददतु भर्तवे ॥ ३॥ सोमस्य पर्णः सह उग्रमागन्न्‌ इन्द्रेण दत्तो वरु णेन शिष्टः । तं प्रियासं बहु रोचमानो दीघयुत्वाय शत शारदाय ॥४॥ आ मारुक्षत्पर्णमणिर्मह्या अरिष्टतातये ।  यथाहमुत्तरोऽसान्यर्यम्ण उत संविदः ॥५॥ ये धीवानो र थकाराः कर्मारा ये मनीषिणः । उपस्तीन्‌ पर्णं मह्यं  त्वं सर्वान्‌ कृण्वभितो जनान्‌ ॥६॥ ये राजानो राजकृ तः सूता ग्रामण्यश्च ये । उपस्तीन्‌ पर्णं मह्यं त्व ं सर्वान्‌ व जनान्‌ ॥७॥ पर्णोऽसि ध : सयोनिर्वीरो म या । संवत्सरस्य तेन बध्नामि त्वा मणे ॥८॥ 3.6 पुमान ्‌ पुंसः परिजातोऽश्चत्थः खदिरादधि । स हन्तु शत्रून ्‌ मामकान्‌ यान्‌ अहं द्वेष्मि ये च माम्‌ ॥१॥ तान् ‌ अश्वत्थ निः शृणीहि शत्रून्‌ वैबाधदोधतः । इन्द्रे ण वृत्रघ्ना मेदी मित्रेण वरुणेन च ॥२॥ यथाश्चत्थ नि रभनोऽन्तर्महत्यण्ि । एवा तान्त्सर्वान्‌ निर्भङ्ग्ध ि यान्‌ अहं द्वेष्मि ये च माम्‌ ॥३॥ यः सहमानश्चरसि  सासहान इव ऋषभः । तेनाश्वत्थ त्वया वयं सपत्नान्त्स हिषीमहि ॥४॥ सिनात्वेनान्‌ नितऋतिर्मृत्योः पाशैरमोक ्यैः । अश्त्थ शत्रून्‌ मामकान्‌ यान्‌ अहं द्वेष्मि  ये च माम्‌ ॥५॥ यथाश्वत्थ वानस्पत्यान्‌ आरोहन्‌ कृ णुषेऽधरान्‌ । एवा मे शत्रोर्मूधनिं विष्वमग्भिन्द्ध ि सहस्व च ॥६॥ तेऽधराञ्चः प्र प्लवन्तां छिन्ना नौरि व बन्धनात्‌। न वैबाधप्रणुत्तानां पुनरस्ति निवर्तनम ्‌ ॥७॥ प्रणान्‌ नुदे मनसा प्र चित्तेनोत ब्रह्मणा ।  प्रैणान्‌ वृक्षस्य शाखयाश्चत्थस्य नुदामहे ॥८॥ 7 ह रिणस्य ध ऽधि शीर्षणि भेषजम्‌ । स क्षत्रियं विषूचीन मनीनशत्‌॥१॥ अनु त्वा हरिणो वृषा पद्धिश्चतुर्भिरक्र मीत्‌। विषाणे वि ष्य गयत यदस्य क्षेत्रियं हदि ॥२॥  अदो यदवरोचते चतुष्पक्षमिव छदिः । तेना ते सर्व क्षे त्रियमङ्घभ्यो नाशयामसि ॥३॥ अमू ये दिवि सुभगे विचृत ौ नाम तारके । वि क्षेत्रियस्य क पाशमुत्तमम्‌ ॥४॥ आ प इद्धा उ अमीवचातनीः । आपो विश्वस्य भेषजीस्तास्त्व ा मुञ्चन्तु क्षेत्रियात्‌॥५॥ यदासुतेः क्रियमानायाः  क्षेत्रियं त्वा व्यानशे । वेदाहं तस्य भैषजं क्षेत ्रियं नाशयामि त्वत्‌॥६॥ अपवासे नक्षत्राणामपवास उषस ामुत । अपास्मत्सर्वं दुर्भूतमप क्षेत्रियमुच्छतु ॥७ ॥ 3.8 आ यातु मित्र ऋतुभिः कल्पमानः संवेशयन्‌ पृथिव ीमुसखियाभिः । अथास्मभ्यं वरुणो वायुरग्निरबृहु्राष् टं संवेश्यं दधातु ॥१॥ धाता रातिः सवितेदं जुशन्तामि नद्रस्त्वष्टा प्रति हर्यन्तु मे वचः । हुवे देवीमदि तिं शूरपुत्रां सजातानां मध्यमेष्ठा यथासानि ॥२॥ हवे  सोमं सवितारं नमोभिर्विश्चान्‌ आदित्यामहमुत्तरत्वे  । अयमनग्निर्दीदायदीर्घमिव र : ॥३॥ इहेदसाथ न परो ग माथर्यो गोपाः आजत्‌। अस्मै कामायोप कामिनीर्विश्व व ो देवा उपसंयन्तु ॥४॥ संवो मनांसि सं व्रता समाकूतीर ्नमामसि । अमी ये विव्रता स्थन तान्‌ वः सं नमयामसि  ॥५॥ अहं गृभ्णामि मनसा मनांसि मम चित्तमनु चित्तेभिर ेत । मम वशेषु हृदयानि वः कृणोमि मम यातमनुवरत्मनि ए त ॥६॥ 3.9 कर्शफस्य विशफस्य द्यौः पिता पृथिवी माता  । यथाभिचक्र देवास्तथाप कृणुता पुनः ॥१॥ अश्रेष्माणो  अधारयन्‌ तथा तन्‌ मनुना कृतम्‌ । 1 वध्रि विष्कन्ध ं मुष्काबर्हो गवामिव ॥२॥ शङ्गे सूत्रे खृगलं तदा बध ्नन्ति वेधसः । श्रवस्युं शुष्मं काबवं वध्रिं कृण्व न्तु बन्धुरः ॥३॥ येना श्रवस्यवश्चरथ देवा इवासुरमाय या । शुनां कपिरिव दूषणो बन्धुरा काबवस्य च ॥४॥ दुष् ट्यै हि त्वा भत्स्यामि दूषयिष्यामि काबवम्‌ । उदाशव ो रथा इव शपथेभिः सरिष्यथ ॥५॥ एकशतं विष्कन्धानि विष ्ठिता पृथिवीमनु । तेषां त्वामग्रे उज्जहर्मणिं विष् कन्धदूषणम्‌ ॥६॥ 3. 10 प्रथमा ह व्युवास सा धेनुरभवद ्यमे । सानः व वा समाम्‌ ॥१॥ यां देवाः प्रतिनन्दसि  रात्रिं धेनुमुपायतीम्‌ । संवत्सरस्य या पत्नी सा स  अस्तु ली ॥२॥ संवत्सरस्य प्रतिमां यां त्वा रा । सा  न आयुष्मतीं प्रजां सं सृज ॥३॥ इयमेव सा या प्रथमा व ्यौच्छदास्वितरासु चरति प्रविष्टा । महान्तो अस्यां  महिमानो ० नवगज्जनित्री ॥४॥ वानस्पत्या ग्रावाणो घोष मक्रत : परिवत्सरीणम्‌ । एकाष्टके सुप्रजसः सुवीरा व यं स्याम पतयो रयीणाम्‌ ॥५॥ इडायास्पदं घृतवत्सरीसृप ं जातवेदः प्रति हव्या गृभाय । ये ग्राम्याः पशवो वि श्वरूपास्तेषां सप्तानां मयि रन्तिरस्तु ॥६॥ आमा पुष ्टे च पोषे च रात्रि देवानां सुमतौ स्याम । पूर्णा व  परा पत पुनरा पत । सर्वान्‌ यज्ञान्त्सं {न आ भर ॥७ ॥ आयमगन्त्संवत्सरः पतिरेकाष्टके तव । सा न आयुष्मती ं प्रजां रायस्पोषेण सं सृज ॥८॥ ऋतून्‌ यज ऋतुपतीन्‌  आर्तवान्‌ उत हायनान्‌ । समाः संवत्सरान्‌ मासान्‌  भूतस्य पतये यजे ॥९॥ त भ्यष्टवार्तविभ्यो मादभ्यः सं वत्सरेभ्यः । विधात्रे समृधे भूतस्य पतये यजे ॥१०॥ इ डया जुह्वतो वयं देवान्‌ घृतवता यजे । गृहान्‌ अलुभ् यतो वयं सं विशेमोप गोमतः ॥११॥ एकाष्टका तपसा तप्यमा ना जजान गर्भं महिमानमिन्द्रम्‌ । तेन देवा व्यसहन्त  शत्रून्‌ हन्ता दस्यूनामभवच्छचीपतिः ॥१२॥ इन्द्रपुत ्रे सोमपुत्रे दुहितासि प्रजापतेः । कामान्‌ अस्माकं  पूरय प्रति गृह्णाहि नो हविः ॥१३॥ 2.11 मुञ्चामि त् वा हविषा जीवनाय कमज्ञातयक्ष्मादुत राजयक्ष्मात्‌। ग ्राहिर्जग्राह यद्येतदेनं तस्या इन्द्राग्नी प्र मुम ुक्तमेनम्‌ ॥१॥ यदि क्षितायुर्यदि वा परेतो यदि मृत् योरन्तिकमेव । तमा हरामि निर्ऋतेरुपस्थादस्पा्शमेनं  शतशारदाय ॥२॥ सहस्राक्षेण शतवीर्येण शतायुषा हविषाहा र्षमेनम्‌ । इन्द्रो यथैनं शरदो नयात्यति विश्वस्य द ुरितस्य पारम्‌ ॥३॥ शतं जीव शरदो वर्धमानः शतं हेमन् तान्‌ छतमु वसन्तान्‌ । शतं ते इन्द्रो अग्निः सविता  बृहस्पतिः शतायुषा हविषाहार्षमेनम्‌ ॥४॥ प्र विशतं  प्राणापानावनड्वाहाविव व्रजम्‌ । व्यन्ये यन्तु मृत् यवो यान्‌ आहुरितरान्‌ छतम्‌ ॥५॥ इहैव स्तं प्राणापा नौ माप गातमितो युवम्‌ । शरीरमस्याङ्घानि जरसे वहतं  पुनः ॥६॥ जरायै त्वा परि ददामि जरायै नि धुवामि त्वा  । जरा त्वा भद्रा नेष्ट व्यन्ये व यान्‌ आहुरितरान् ‌ छतम्‌ ॥७॥ अभि त्वा जरिमाहित गामु रज्ज्वा । यस्त् वा मृत्युरभ्यथधत्त जायमानं सुपाशया । तं ते सत्यस्य  हस्ताभ्यामुदमुज्चदहस्पतिः ॥८॥ 4:12 इहैव धुवां नि  मिनोमि शालां क्षेमे तिष्ठाति घृतमुक्षमाणा । तां त् वा शाले सर्ववीराः व अरिष्टवीरा उप सं चरेम ॥१॥ इहैव  ध्रुवा प्रति तिष्ठ॒ शालेऽश्वावती गोमती सूनृतावती  । ऊर्जस्वती घृतवती पयस्वत्युच्छरयस्व महते सौभगाय ॥ २॥ धरुण्यसि शाले १ पूतिधान्या । आ त्वा वत्सो कुमार  आ धेनवः सायमास्पन्दमानाः ॥३॥ इमां शालां सविता वाय ुरिन्द्रो ४ वु प्रजानन्‌ । उक्षन्तरूद्ना मरुतो घृत ेन भगो नो राजा नि तनोतु ॥४॥ मानस्य पत्नि शरणा स्यो ना देवी देवेभिर्निमितास्यगरे । वृणं 1 मना असस्त्वम थास्मभ्यं सहवीरं रयिं दाः ॥५॥ रोह वंशोग्रो विराजन् ‌ अप वृङ्क्षव शत्रून्‌ । मा ते रिषन्न्‌ उपसत्तारो  गृहाणां शाले शतं शरदः सर्ववीराः ॥६॥ एमां कुमारस्तर ुण आ वत्सो जगता सह । एमां परिसखुतः कुम्भ आ दध्नः क लशैरगुः ॥७॥ पूर्णं नारि प्र भर कुम्भमेतं घृतस्य धा राममृतेन संभृताम्‌ । इमां पातृन्‌ अमृतेन समङ्ग्धीष ्टापूर्तमभि रक्नात्येनाम्‌ ॥८॥ इमा आपः प्र भराम्यय क्ष्मा यक्ष्मनाशनीः । गृहान्‌ उप प्र सीदाम्यमृतेन  सहाग्निना ॥९॥ 3.13 यददः संप्रयतीरहावनदता हते । तस् मादा नद्यो नाम स्थ ता वो नामानि सिन्धवः ॥१॥ यत्प्र ेषिता वरुणेनाच्छीभं समवल्गत । तदाप्रोदिन्द्रो वो य तीस्तस्मादापो + एन ॥२॥ अपकामं स्यन्दमाना अवीवरत वो  हि कम्‌ । इन्द्रो वः शक्तिभिर्देवीस्तस्माद्धा्नाम ि वो हितम्‌ ॥३॥ एकः वो देवोऽप्यतिष्ठत्स्यन्दमाना य थावशम्‌ । उदानिषुर्महीरिति तस्मादुदकमुच्यते ॥४॥ आप ो भद्रा घृतमिदाप आसन्न्‌ अग्नीषोमौ बिभ्रत्याप इत्त ाः । तीव्रो रसो मधुपृचामरंगम आ मा प्राणेन सह वर्चस ा गमेत्‌॥५॥ आदित्पश्याम्युत वा शृणोम्या मा घोषो गच ्छति वाङ्गासाम्‌ । मन्ये भेजानो अमृतस्य तर्हिं हिर ण्यवर्णा अतृपं यदा वः ॥६॥ इदं व॒ आपो हृदयमयं वत्स  ऋतावरीः । इहेत्थमेत शक्वरीर्यत्रेदं वेशयामि वः ॥७॥  3.14 सं वो गोष्ठेन सुषदा सं रय्या सं सुभूत्या । अ हर्जातस्य यन्‌ नाम तेना वः सं सृजामसि ॥१॥ सं वः सृ जत्वर्यमा सं षा सं बृहस्पतिः । समिन्द्रो यो धनंजयो  पुष्यत यद्वसु ॥२॥ संजग्माना अबिभ्युषीरस्मिन्‌ गोष ्ठे करीषिणीः । बिभ्रतीः सोम्यं मध्वनमीवा उपेतन ॥३॥  इहैव गाव एतनेहो शकेव पुष्यत । इहैवोत प्र जायध्वं  मयि संज्ञानमस्तु वः ॥४॥ शिवो वो गोष्ठो भवतु शारिशा केव पुष्यत । इहैवोत प्र जायध्वं मया वः सं ॥५॥ मया  गावो गोपतिना सचध्वमयं वां गोष्ठ इह पोषयिष्णुः । रा यस्पोषेण बहुला भवन्तीर्जीवा जीवन्तीरुप वः सदेम ॥६॥  3.15 इन्द्रमहं वणिजं चोदयामि स न एतु 0 नो अस्तु ।  यवन अराति परिपन्थिनं मृगं स ईशानो धनदा अस्तु मह्य म्‌ ॥१॥ पन्थानो बहवो देवयाना अन्तरा द्यावापृथिवी स ंचरन्ति । ते मा जुषन्तां पयसा घृतेन यथा क्रीत्वा ध नमाहराणि ॥२॥ इध्मेनाग्न इच्छमानो घृतेन जुहोमि हव्य ं तरसे बलाय । यावदीशे ब्रह्मणा वन्दमान इमां धियं श तसेयाय देवीम्‌ ॥३॥ इ शरणिं 1 1 । त शुनं श्च प्रतिप णः तु । इदं हव्यं संविदानौ थां शुनं नो 1 च ॥४॥ येन  धनेन प्रपणं त धनेन देवा विः तन्‌ मे भूयो भवतु मा  कनीयोऽग्ने सातघ्नो देवान्‌ हविषा नि षेध ॥५॥ येन धन ेन प्रपणं चरामि धनेन देवा धनमिच्छमानः । तस्मिन्‌ म  इन्द्रो रुचिमा दधातु प्रजापतिः सविता सोमो अग्निः  ॥६॥ उप त्वा नमसा वयं होतर्वैश्वानर स्तुमः । स नः प ्रजास्वात्मसु गोषु ४ जागृहि ॥७॥ विश्वाहा ते सदमिद् धरेमाश्चायेव जातवेदः । रायस्पोषेण समिषा मदन्तो मा  ते अग्ने प्रतिवेशा रिषाम ॥८॥ 3.16 प्रातरग्निं प्रा तरिन्द्रं हवामहे प्रातर्मित्रावरुणा प्रातरश्चिना ।  प्रातर्भगं पूषणं ब्रह्मणस्पति प्रातः सोममुत रुद्र ं हवामहे ॥१॥ प्रातर्जितं भगमुग्रं हवामहे वयं 1 विध र्ता । आध्रश्चिद्यं मन्यमानस्तुरश्चिद्राजा ध भगं भ क्षीत्याह ॥२॥ भग प्रणेतर्भग सत्यराधो भगेमां 1 दवा  ददन्‌ नः । भग प्र णो जनय गोभिर्रर्भग प्र : स्याम ॥ ३॥ उतेदानीं भगवन्तः स्यामोत प्रपित्व उत मध्ये अदाम ्‌ । उतोदितौ मघवन्त्सूर्यस्य वयं देवानां सुमतौ स्य ाम ॥४॥ भग एव भगवामस्तु देवस्तेना वयं भगवन्तः स्याम  । तं त्वा भग सर्वं इज्जोहवीमि स नो भग पुरएता भवेह  ॥५॥ समध्वरायोषसो नमन्त दधिक्रावेव शुचये पदाय । अर ्वाचीनं वसुविदं भगं मे रथमिवाश्वा वाजिन आ वहन्तु ॥ ६॥ अश्वावतीर्गोमतीर्न उषासो वीरवतीः श भद्राः । घृत ं दुहाना विश्वतः प्रपीता यूयं पात स्तभि सदा नः ॥७॥  3.17 सीरा युञ्जन्ति कवयो युगा वि तन्वते पृथक्‌। ध ीरा देवेषु ४ ॥१॥ सीरा वि युगा तनोत ९ योनौ वपतेह बी जम्‌ । : श्रुष्टिः सभरा असन्‌ नो नेदीय इत्सृण्यः प क्वमा यवन्‌ ॥२॥ लाङ्गलं पवीरवत्सुशीमं सोमसत्सरु ।  क गामवि प्रस्थावद्रथवाहनं पीबरीं च प्रफर्व्यम्‌ ॥३ ॥ इन्द्रः सीतां नि गृह्णातु तां पूषाभि रक्षतु । सा  नः पयस्वती इतरा ं समाम्‌ ॥४॥ शुनं सुफाला वि युन श ुनं कीनाशा अनु यन्तु वाहान्‌ । शुनासीरा हविषा तोशम ाना सुपिप्पला ओषधीः कर्तमस्मै ॥५॥ शुनं वाहाः शुनं  नरः शुनं कृषतु लाङ्गलम्‌ । शुनं वरत्रा पथ श्‌ य ॥६ ॥ शुनासीरेह स्म मे जुषेथाम्‌ । यदहिवि ^ ध सिञ्चतम् ‌ ॥७॥ सीते वन्दाम त्वार्वाची सुभगे भव । यथा नः सुम ना असो यथा लाः भुवः ॥८॥ घृतेन सीता मधुना समक्ता वि  मरुद्भिः । सा नः सीते पयसाभ्याववृत्स्वोर्जस्वती घ ृतवत्पिन्वमाना ॥९॥ 3 . 18 इमां खनाम्योषधिं वीरुधां  बलवत्तमाम्‌ । यया सपत्नीं बाधते यया संविन्दते पति म्‌ ॥१॥ उत्तानपर्णे सुभगे देवजूते सहस्वति । सपत्नी ं मे परा णुद पतिं मे केवलं कृधि ॥२॥ नहि ते नाम जग् राह नो अस्मिन्‌ रमसे पतौ । परामेव परावतं सपत्नीं ग मयामसि ॥३॥ उत्तराहमुत्तर उत्तरेदुत्तराभ्यः । अधः स पत्नी या ममाधरा साधराभ्यः ॥४॥ अहमस्मि सहमानाथो त्व मसि सासहिः । उभे सहस्वती भूत्वा सपत्नीं मे सहावहै  ॥५॥ अभि तेऽधां सहमानामुप तेऽधां सहीयसीम्‌ । मामनु  प्र ते मनो वत्सं गौरिव धावतु पथा वारिव धावतु ॥६॥ 3 . 19 संशितं म इदं ब्रह्म संशितं वीर्यं बलम्‌ । संश ितं 0 पुरोहितः ॥१॥ समहमेषां राष्ट समोजो वीर्य बलम् ‌ । कमि शत्रूणां बाहून्‌ अनेन हविषा अहम्‌ ॥२॥ : पद ्यन्तामधरे भवन्तु ये नः सूरिं मघवानं पृतन्यान्‌ ।  क्षिणामि ब्रह्मणामित्रान्‌ उन्‌ नयामि स्वान्‌ अहम् ‌ ॥३॥ तीक्ष्णीयांसः परशोरण्नेस्तीक्ष्णतरा उत । इन् द्रस्य वज्रात्तीक्ष्णीयांसो येषामस्मि (9 ॥४॥ एषामह मायुधा सं स्याम्येषां राष्ट रं वर्धयामि । एषां क्ष त्रमजरमस्तु जिष्ण्वेषां चित्तं विश्चैऽवन्तु देवाः  ॥५॥ उद्धर्षन्तां मघवन्‌ वाजिनान्युद्धीराणां जयतामे तु घोषः । पृथग्घोषा उलुलयः केतुमन्त उदीरताम्‌ । दे वा इन्द्रज्येष्ठा मरुतो यन्तु सेनया ॥६॥ प्रेता जयत ा नर उग्रा वः सन्तु बाहवः । तीक्ष्णेषवोऽबलधन्वनो ह तोग्रायुधा अबलान्‌ उग्रबाहवः ॥७॥ अवसृष्टा परा पत श रव्ये ब्रह्मसंशिते । जय अमित्रान्‌ प्र पद्यस्व जह् येषां वरवरं मामीषां मोचि कश्चन ॥८॥ 3.20 अयं ते योन िऋत्वियो यतो जातो अरोचथाः । तं जानन्न्‌ अग्न आ रोह ाधा नो वर्धय रयिम्‌ ॥१॥ अग्ने अछा वदेह नः प्रत्यङ् नः सुमना भव । प्र णो यच्छ विशां पते धनदा असि नस्त् वम्‌ ॥२॥ प्र णो यच्छत्वर्यमा प्र भगः प्र बृहस्पतिः  । प्र क प्रोत रयि देवी दधातु मे ॥३॥ सोमं ऽग्निं ग ीर्भिर्हवामहे । आदित्यं विष्णुं अ ब्रह्माणं च बृहस ्पतिम्‌ ॥४॥ त्वं नो अग्ने यज्ञं वर्धय । त्वं नो दे व दातवे रयिं दानाय चोदय ॥५॥ इन्द्रवायू उभाविह सुहव ेह हवामहे । यथा नः सर्वं इज्जनः संगत्यां सुमना असद हानकामश्च नो भुवत्‌॥६॥ अर्यमणं बृहस्पतिमिन्द्रं दा नाय चोदय । वातं विष्णुं सरस्वतीं सवितारं च वाजिनम् ‌ ॥७॥ वाजस्य नु प्रसवे सं बभूविमेमा च विश्वा भुवना नि अन्तः । उतादित्सन्तं दापयतु प्रजानन्‌ रयिं च नः  सर्ववीरं नि यच्छ ॥८॥ टुहां मे पञ्च प्रदिषो दुहामु रवीर्यथाबलम्‌ । प्रापेयं सर्वा आकरूतीर्मनसा हदयेन  च ॥९॥ गोसनिं वाचमुदेयं वर्चसा ९ । आ रन्धां सर्वतो  वायुस्त्वष्टा पोषं दधातु मे ॥१०॥ 21 अग्नयो अप्स्वन ्तर्ये वृत्रे ये पुरुषे ये अश्मसु । आविवेशोषधीर्यो  वनस्पतीस्तेभ्यो अग्निभ्यो त १॥ : सोमे अन्तर्यो गो ष्वन्तर्य आविष्टो वयःसु यो मृगेषु । आविवेश द्विपदो  यस्चतुष्पदस्तेभ्यो अग्निभ्यो हुतमस्त्वेतत्‌॥२॥ इन ्द्रेण सरथं याति देवौ वैश्वानर उत विश्वदाव्यः । जो हवीमि पृतनासु सासहिं तेभ्यो अग्निभ्यो हुतमस्त्वेतत ्‌॥३॥ यो देवो विश्चाद्यमु काममाहूर्य दातारं ध ५ यो  धीरः शक्रः ~ भ्यस्तेभ्यो अग्निभ्यो हुतमस्त्वेतत्‌ ॥४॥ यं त्वा होतारं मनसा 1 श भौवनाः पञ्च मानवाः । व र्चोधसे यशसे सूनृतावते तेभ्यो अग्निभ्यो हुतमस्त्वे तत्‌॥५॥ उक्षान्नाय वशान्नाय 1 छाय वेधसे । वैश्वानर ज्येष्ठभ्यस्तेभ्यो भ्यो हुतमस्त्वेतत्‌॥६॥ दिवं पृथ िवीमन्वन्तरिक्षं ये व । ये दिक्षवन्तर्ये वाते अन्त स्तेभ्यो भ्यो हुतमस्त्वेतत्‌॥७॥ हिरण्यपाणि सवितारम िन्द्रं बृहस्पतिं वरुणं मित्रमग्निम्‌ । विश्वान्‌  देवान्‌ अङ्िरसो हवामहे इमं क्रव्यादं शमयन्त्वग्निम ्‌ ॥८॥ शान्तो अग्निः क्रव्याच्छान्तः पुरुषरेषणः ।  अथो यो विश्चदाव्यस्तं क्रव्यादमशीशमम्‌ ॥९॥ ये पर्व ताः सोमयपृष्ठा आप उत्तानशीवरीः । वातः पर्जन्य आदग् निस्ते क्रव्यादमशीशमन्‌ ॥१०॥ -4. त 4 4 -4 -~+ ८ 4. 22 स प्रथतां शो अदित्या यत्तन्वः संबभूव । तत्सर्वे  श्वे देवा अदितिः सजोषाः ॥१॥ मित्रश्च वरुणश्चन्द्र ो स्द्रश्च चेततु । देवासो विश्चधायसस्ते माञ्जन्तु  वर्चसा ॥२॥ येन हस्ती वर्चसा संबभूव येन राजा मनुष्य ेस्वप्स्वन्तः । येन देवा देवतामग्र आयन्‌ तेन मामद् य वर्चसाग्ने वर्चस्विनं कृणु ॥३॥ यत्ते वर्चो जातवे दो बृहद्धवत्याहुतेः । यावत्सूर्यस्य वर्च १ च हस्ति नः । तावन्‌ मे अश्चिना आ धत्तां पुष्करस्रजा ॥४॥ या वच्चतखः प्रदिशश्चक्ुर्यावत्समश्ुते । तावत्समैव्विन ्द्रियं मयि तद्धस्तिवर्चसम्‌ ॥५॥ हस्ती 1 बभूव हि ।  तस्य भगेन षिञ्चामि मामहम्‌ ॥६॥ 3:23 येन वेहद्धभूव िथ नाशयामसि तत्त्वत्‌। इदं तदन्यत्र त्वदप दूरे नि  दध्मसि ॥१॥ आ ते योनिं गर्भ एतु पुमान्‌ बाण इवेषुधि म्‌ । आ वीरोऽत्र जायतां पुत्रस्ते दशमास्यः ॥२॥ पुम ांसं पुत्रं जनय तं पुमान्‌ अनु जायताम्‌ । भवासि पु त्राणां माता जातानां जनयाश्च यान्‌ ॥३॥ यानि बद्राण ि बीजान्यृषभा जनयन्ति च । तैस्त्वं पुत्रं विन्दस्व  सा प्रसूर्धनुका भव ॥४॥ व ते प्राजापत्यमा योनिं गर ्भ एतु ते । निन त्वं पुत्रं नारि यस्तुभ्यं शमसच्छम ु तस्मै त्वं भव ॥५॥ यासां द्यौः पिता पृथिवी माता स मुद्रो मूलं वीरुधां बभूव । तास्त्वा पुत्रविद्याय द ैवीः प्रावन्त्वोषधयः ॥६॥ 3.24 पयस्वतीरोषधयः पयस्वन ्‌ मामकं वचः । अथो पयस्वतीनामा भरेऽहं सहस्रशः ॥१॥  वेदाहं पयस्वन्तं चकार धान्यं बहु । संभृत्वा नाम यो  देवस्तं वयं हवामहे योयो अयज्वनो गृहे ॥२॥ इमा याः  पञ्च प्रदिशो मानवीः पञ्च कृष्टयः । वृष्टे शापं नदी रिवेह स्फाति समावहान्‌ ॥३॥ उदुत्सं शतधारं सहस्रधार मक्षितम्‌ । एवास्माकेदं धान्यं सहस्रधारमक्षितम्‌ ॥ ४॥ शतहस्त समाहर सहस्रहस्त सं किर । व कार्यस्य चेह  स्फातिं समावह ॥५॥ मात्रा गन्धर्वाणां चतस्रो गृहपत् न्याः । तासां या स्फातिमत्तमा तया त्वाभि मृशामसि ॥ ६॥ उपोहश्च समूहश्च क्षत्तारौ ते प्रजापते । ताविहा  वहतां स्फातिं बहूं भूमानमक्षितम्‌ ॥७॥ 3.25 उततुदस् त्वोत्तुदतु मा धुथाः शयने स्वे । इषुः कामस्य या भी मा तया विध्यामि त्वा हृदि ॥१॥ आधीपर्णा 1  संकल्पकु ल्मलाम्‌ । तां सुसंनतां विध्यतु त्वा हृदि ॥२॥ या प ्लीहानं षति व : सुसंनता । प्राचीनपक्षा व्योषा तया  वि त्वा हृदि ॥३॥ शुचा विद्धा व्योषया शुष्कास्याभि  सर्प मा । मृटुर्निमन्युः केवली २ व्रता ॥४॥ आजामि त ्वाजन्या परि 1 6 यथा मम क्रतावसो मम ॥५॥ व्यस्यै मि त्रावरुणौ हदश्चित्तान्यस्यतम्‌ । अथैनामक्रतुं कृत् वा ममैव कृणुतं वशे ॥६॥ 3.26 येऽस्यां स्थ प्राच्यां  दिशि हेतयो नाम देवास्तेषां वो अग्निरिषवः । ते नो  मृडत ते नोऽधि ब्रूत तेभ्यो वो नमस्तेभ्यो वः स्वाहा  ॥१॥ येऽस्यां स्थ दक्षिणायां दिश्यविष्यवो नाम देवा स्तेषां वः काम इषवः । ते नो मृडत ते नोऽधि ब्रूत ते भ्यो वो नमस्तेभ्यो वः स्वाहा ॥२॥ येऽस्यां स्थ प्रत ीच्यां दिशि वैराजा नाम देवास्तेषां व आप इषवः । ते  नो मृडत ते नोऽधि ब्रूत तेभ्यो वो नमस्तेभ्यो वः स्व ाहा ॥३॥ येऽस्यां स्थोदीच्यां दिशि प्रविध्यन्तो नाम  देवास्तेषां वो वात इषवः । ते नो मृडत ते नोऽधि ब्र ूत तेभ्यो वो नमस्तेभ्यो वः स्वाहा ॥४॥ येऽस्यां स्थ  ध्रुवायां दिशि निलिम्पा नाम देवास्तेषां व॒ ओषधीरि षवः । ते नो मृडत ते नोऽधि ब्रूत तेभ्यो वो नमस्तेभ् यो वः स्वाहा ॥५॥ येऽस्यां स्थोर्ध्वायां दिश्यवस्वन ्तो नाम देवास्तेषां वो बृहस्पतिरिषवः । ते नो मृडत  ते नोऽधि ब्रूत तेभ्यो वो नमस्तेभ्यो वः स्वाहा ॥६॥  3.27 प्राची दिगग्निरधिपतिरसितो रक्षितादित्या इषवः  । तेभ्यो नमोऽधिपतिभ्यो नमो रक्षितृभ्यो नम इषुभ्यो  नम एभ्यो अस्तु । योऽस्मान्‌ देष्टि यं वयं द्विष्मस ्तं वो जम्भे दध्मः ॥१॥ दक्षिणा दिगिन्द्रोऽधिपतिस्त िरश्चिराजी रक्षिता पितर इषवः । तेभ्यो नमोऽधिपतिभ्य ो नमो रक्षितृभ्यो नम इषुभ्यो नम एभ्यो अस्तु योऽस्म ान्‌ दवेष्टि यं वयं द्विष्मस्तं वो जम्भे दध्मः ॥२॥  प्रतीची दिग्वरुणोऽधिपतिः व रक्षितान्नमिषवः । तेभ् यो नमोऽधिपतिभ्यो नमो भ्यो नम इषुभ्यो नम एभ्यो अस्त ु योऽस्मान्‌ दवेष्टि यं वयं द्विष्मस्तं वो जम्भे द ध्मः ॥३॥ उदीची दिव्सोमोऽधिपतिः स्वजो रक्षिताशनिरिष वः । तेभ्यो नमोऽधिपतिभ्यो नमो रक्षितृभ्यो नम इषुभ् यो नम एभ्यो अस्तु योऽस्मान्‌ दवेष्टि यं वयं द्विष् मस्तं वो जम्भे दध्मः ॥४॥ वा (५ : कल्माषग्रीवो रक्ष िता वीरुध इषवः । भ्यो नमोऽधिपतिभ्यो नमो रक्षितृभ्य ो नम इषुभ्यो नम एभ्यो अस्तु योऽस्मान्‌ दवेष्टि यं  वयं द्विष्मस्तं वो जम्भे दध्मः ॥५॥ ऊर्ध्वा दिग्बृह स्पतिरधिपतिः च्चित्र रक्षिता वर्षमिषवः । तेभ्यो नम ोऽधिपतिभ्यो नमो रक्षितृभ्यो नम इषुभ्यो नम एभ्यो अस ्तु योऽस्मान्‌ दवेष्टि यं वयं द्विष्मस्तं वो जम्भे  दध्मः ॥६॥ 3. 28 एकैकयैषा सृष्ट्या सं बभूव यत्र गा  असृजन्त भूतकृतो विश्वरूपाः । यत्र विजायते यमिन्यप र्तुः सा पशून्‌ क्षिणाति रिफती रुशती ॥१॥ एषा पशन्त ्सं क्षिणाति क्रव्याद्भूत्वा व्यद्वरी । उतैनां ब्र ह्मणे दद्यात्तथा स्योना शिवा स्यात्‌॥२॥ शिवा ५ भ्य ो गोभ्यो अश्वेभ्यः शिवा । शिवास्मै क्षेत्राय शिवा  न इहैधि ॥३॥ इह पुष्टिरिहट रस इह सहस्रसातमा भव । पश ून्‌ यमिनि पोषय ॥४॥ यत्रा श मदन्ति विहाय रोगं तन्व ः स्वायाः । तं लोकं बभूव सा नो मा हिसीत्पुरुषान्‌  पशुश्च ॥५॥ यत्रा धा 6 यत्र लोकः । तं लोकं बभूव सा  नो मा हिसीत्पुरुषान्‌ पशुश्च ॥६॥ 3.29 यद्राजानो वि भजन्त इष्टापूर्तस्य षोडशं यमस्यामी सभासदः । अविस्त स्मात्प्र मुञ्चति दत्तः शितिपात्स्वधा ॥१॥ सर्वान्‌  कामान्‌ पूरयत्याभवन्‌ प्रभवन्‌ भवन्‌ । आकूतिप्रोऽ विरदत्तः शितिपान्न्‌ नोप दस्यति ॥२॥ यो ददाति शितिप ादमविं लोकेन संमितम्‌ । स नाकमभ्यारोहति यत्र 1 न क ्रियते अबलेन बलीयसे ॥३॥ पञ्चापूपं शितिपादमविं संमि तम्‌ । प्रदातोप ४५ पितृणां लोकेऽक्षितम्‌ ॥४॥ पञ्चा पूपं शि लोकेन संमितम्‌ । प्रदातोप जीवति सूर्यामासय ोरक्षितम्‌ ॥५॥ इरेव नोप दस्यति समुद्र इव पयो महत्‌ । देवौ सवासिनाविव शितिपान्‌ नोप दस्यति ॥६॥ क इदं क स्मा अदात्कामः कामायादात्‌। कामो दाता कामः प्रतिग् रहीता कामः समुद्रमा विवेश । कामेन त्वा प्रति गृह्व ामि कामैतत्ते ॥७॥ भूमिष्टवा प्रति गृह्नात्वन्तरिक् षमिदं महत्‌। माहं प्राणेन मात्मना मा प्रजया प्रतिग ृह्य वि राधिषि ॥८॥ 3. 30 सहृदयं सांमनस्यमविद्धेषं  कृणोमि वः । अन्यो अन्यमभि हर्यत वत्सं जातमिवाघ्या  ॥१॥ अनुव्रतः पितुः पुत्रो मात्रा भवतु संमनाः । जाय ा पत्ये मधुमतीं वाचं वदतु शन्तिवाम्‌ ॥२॥ मा भ्राता  भ्रातरं द्विक्षन्‌ मा स्वसारमुत स्वसा । सम्यजञ्चः  स वाचं वदत भद्रया ॥३॥ येन देवा न नो च विद्िषते मि थः । तत्कृण्मो ब्रह्म॒ वो गृहे संज्ञानं पुरुषेभ्यः  ॥४॥ ज्यायस्वन्तश्चित्तिनो मा वि यौष्ट संराधयन्तः  सधुराश्चरन्तः । अन्यो अन्यस्मै व वदन्त एत सध्रीचीन ान्‌ वः संमनसस्त्रणोमि ॥५॥ समानी प्रपा सह वोौऽन्नभ ागः समाने योक्त्रे सह वो युनज्मि । सम्यजञ्चोऽग्निं  सपर्यतारा नाभिमिवाभितः ॥६॥ सध्रीचीनान्‌ वः संमनसस ्कृणोम्येकश्चुष्टीन्त्संवननेन सर्वान्‌ । देवा इवाम ृतं रक्षमाणाः सायंप्रातः सौमनसो वो अस्तु ॥७॥ 3. 31  वि देवा जरसावृतन्‌ वि त्वमग्ने अरात्या । व्यहं सर ्वेण पाप्मना वि यक्ष्मेण समायुषा ॥१॥ व्यार्त्या पव मानो वि शक्रः पापकृत्यया । व्यहं सर्वेण पाप्मना वि  यक्ष्मेण समायुषा ॥२॥ वि ग्राम्याः पशव आरण्यैरव्या पस्तृष्णयासरन्‌ । व्यहं सर्वेण पाप्मना वि यक्षेण ४ ९ षा ॥३॥ वी मे द्यावापृथिवी इतो वि पन्थानो दिशंदिश म्‌ । व्यहं सर्वेण पाप्मना वि यक्ष्मेण समायुषा ॥४॥  त्वष्टा दुहित्रे वहतुं युनक्तीतीदं विश्च भुवनं वि  याति । व्यहं सर्वेण पाप्मना वि यक्ष्मेण समायुषा ॥ ५॥ अग्निः प्राणान्त्सं दधाति चन्द्रः प्राणेन संहित ः । व्यहं सर्वेण पाप्मना वि यक्ष्मेण समायुषा ॥६॥ प ्राणेन विश्वतोवीर्य देवाः सूर्य समैरयन्‌ । व्यहं स र्वेण पाप्मना वि यक्ष्मेण समायुषा ॥७॥ आयुष्मतामायु ष्कृतां प्राणेन जीव मा मृथाः व्यहं सर्वेण पाप्मना  वि यक्ष्मेण समायुषा ॥८॥ प्राणेन प्राणतां प्राणेहैव  भव मा मृथाः । व्यहं सर्वेण पाप्मना वि यक्ष्मेण सम ायुषा ॥९॥ उदायुषा समायुषोदोषधीनां रसेन । व्यहं सर् वेण पाप्मना वि यक्षेण समायुषा ॥१०॥ आ पर्जन्यस्य वृ ष्ट्योद्स्थामामृता वयम्‌ । व्यहं सर्वेण पाप्मना वि  यक्ष्मेण समायुषा ॥११॥ 4.1 ब्रह्म जज्ञानं प्रथमं प ुरस्ताद्वि सीमतः स आवः । स व उपमा अस्य विष्ठाः सतश ्च श्वि वः ॥१॥ इयं पित राष्ट्येत्वग्रे प्रथमाय । त स्मा एतं प ह्वारमह्यं घर्म प्रथमाय धास्यवे ॥२॥ प्र यो जने वदान अस्य बन्धुर्विश्वा देवानां जनिमा विवक् ति । ब्रह्म ब्रह्मण उज्जभार मध्यान्‌ निचैरुच्चैः स ्वधा अभि प्र तस्थौ ॥३॥ स हि विदः स पृथिव्या ऋतस्था  मही क्षेमं रोदसी अस्कभायत्‌। महान्‌ मही अस्कभायद् वि जातो द्यां सद्म पार्थिवं च रजः ॥४॥ व ध्यादाष्ट  जनुषोऽभ्यग्रं बृहस्पतिर्देवता तस्य सम्राट्‌। 7 ज्य ोतिषो जनिष्टाथ ५ वि वसन्तु विप्राः ॥५॥ नूनं तदस्य  काव्यो हिनोति महो (0 धाम । एष जज्ञे 4.९ साकमित्था  पूर्वे अर्धे ससन्‌ नु ॥६॥ योऽधर्वाणं पितरं देवबन्ध ुं बृहस्पतिं नमसाव च गछछछात्‌। त्वं विश्चषां जनिता  यथासः कविर्देवो न दभायत्स्वधावान्‌ ॥७॥ 4.2 य॒ आत् मदा बलदा यस्य विश्च उपासते प्रशिषं यस्य देवाः । यो ऽस्येशे द्विपदो यश्चतुष्पदः कस्मै देवाय हविषा विधे म ॥१॥ यः प्राणतो निमिषतो महित्वैको राजा जगतो ब भ ।  यस्य छायामृतं यस्य मृत्य कस्मै देवाय हविषा विधेम  ॥२॥ यं क्रन्दसी अवतश्चस्कभानं भियसाने रोदसी अह्वये थाम्‌ । यस्यासौ पन्था रजसो विमानः कस्मै देवाय हविष ा विधेम ॥३॥ यस्य द्यौररव च मही यस्याद उर्वन्तरिक्ष म्‌ । यस्यासौ सूरो महित्वा कस्मै देवाय हविषा विधेम  ॥४॥ यस्य विश्च हिमवन्तो महित्वा ५ रसामिदाहुः । इम ाश्च प्रदिशो यस्य बाहू कस्मै हविषा विधेम ॥५॥ आपो अ ग्रे विश्चमावन्‌ गर्भं दधाना अमृता ऋतज्ञाः । यासु  देवीष्वधि देव आसीत्कस्मै देवाय हविषा विधेम ॥६॥ हिर ण्यगर्भः समवर्तताग्रे भूतस्य जातः पतिरेक आसीत्‌। स  दाधार पृथिवीमुत द्यां कस्मै देवाय हविषा विधेम ॥७॥  आपो वत्सं जनयन्तीर्ग्भमग्रे समैरयन्‌ । तस्योत जाय मानस्योल्ब आसीद्धिरण्ययः कस्मै देवाय हविषा विधेम ॥ ८॥ 4.3 उदितस्त्रयो _अक्रमन्‌ वा वृकः । हिरुग्वि यन ्ति सिन्धवो वनस्पतिर्हिरुङ्नमन्तु शत्रवः ॥१॥ परेणै तु पथा वृकः परमेणोत तस्करः । परेण दत्वती रज्जुः पर ेणाघायुरर्षतु ॥२॥ अक्ष्यौ च ते मुखं च ते व्याघ्र ज म्भयामसि । आत्सर्वान्‌ विशति नखान्‌ ॥३॥ व्याघ्रं द त्वतां वयं प्रथमं जम्भयामसि । आदु टेनमथो अहिं यातु धानमथो वृकम्‌ ॥४॥ यो अद्य स्तेन आयति स संपिष्टो अप ायति । पथामपध्वंसेनैव्विन्द्रो वज्रेण हन्तु तम्‌ ॥ ५॥ मृगस्य दन्ता अपिशीर्णा 1 
NLP-research-sans_AtharvaVedam_Shaunaka_djvu.txt