दण्डनीतिश च राजा च समस्तौ ताव उभाव अपितस्य किं कुर ्वतः सिद्ध्यै तन मे बरूहि पिता महमहाभाग्यं दण्डनीत ्याः सिद्धैः शब्दैः स हेतुकैःशृणु मे शंसतॊ राजन यथ ा वद इह भारतदण्डनीतिः सवधर्मेभ्यश चातुर्वर्ण्यं नि यच्छतिपरयुक्ता सवामिना सम्यग अधर्मेभ्यश च यच्छतिचा तुर्वर्ण्ये सवधर्मस्थे मर्यादानाम असंकरेदण्डनीति क ृते कषेमे परजानाम अकुतॊभयेसॊमे परयत्नं कुर्वन्ति त रयॊ वर्णा यथाविधितस्माद देवमनुष्याणां सुखं विद्धि  समाहितमकालॊ वा कारणं राज्ञॊ राजा वा कालकारणमइति ते  संशयॊ मा भूद राजा कालस्य कारणमदण्डनीत्या यदा राजा  सम्यक कार्त्स्न्येन वर्ततेतदा कृतयुगं नाम कालः शर ेष्ठः परवर्ततेभवेत कृतयुगे धर्मॊ नाधर्मॊ विद्यते क व चितसर्वेषाम एव वर्णानां नाधर्मे रमते मनःयॊगक्षेम ाः परवर्तन्ते परजानां नात्र संशयःवैदिकानि च कर्माण ि भवन्त्य अविगुणान्य उतऋतवश च सुखाः सर्वे भवन्त्य  उत निरामयाःपरसीदन्ति नराणां च सवरवर्णमनांसि चवयाधय ॊ न भवन्त्य अत्र नाल्पायुर दृश्यते नरःविधवा न भवन् त्य अत्र नृशंसॊ नाभिजायतेअकृष्टपच्यॊ पृथिवी भवन्त् य ओषधयस तथातवक पत्रफलमूलानि वीर्यवन्ति भवन्ति चनाध र्मॊ विद्यते तत्र धर्म एव तु केवलःइति कार्तयुगान ए तान गुणान विद्धि युधिष्ठिरदण्डनीत्या यदा राजा तरीन  अंशान अनुवर्ततेचतुर्थम अंशम उत्सृज्य तदा तरेता पर वर्ततेअशुभस्य चतुर्थां शस्त्रीन अंशान अनुवर्ततेकृष ्टपच्यैव पृथिवी भवन्त्य ओषधयस तथाअर्धं तयक्त्वा यद ा राजा नीत्यर्धम अनुवर्ततेततस तु दवापरं नाम स कालः  संप्रवर्ततेअशुभस्य तदा अर्धं दवाव अंशाव अनुवर्तते कृष्टपच्यैव पृथिवी भवत्य अल्पफला तथादण्डनीतिं परित ्यज्य यदा कार्त्स्न्येन भूमिपःपरजाः कलिश्नात्य अयॊ गेन परविश्यति तदा कलिःकलाव अधर्मॊ भूयिष्ठं धर्मॊ भ वति तु कव चितसर्वेषाम एव वर्णानां सवधर्माच चयवते म नःशूद्रा भैक्षेण जीवन्ति बराह्मणाः परिचर्ययायॊगक्ष ेमस्य नाशश च वर्तते वर्णसंकरःवैदिकानि च कर्माणि भव न्ति वि गुणान्य उतऋतवॊ न सुखाः सर्वे भवन्त्य आमयिन स तथाहरसन्ति च मनुष्याणां सवरवर्णमनांस्य उतवयाधयश  च भवन्त्य अत्र मरियन्ते चागतायुषःविधवाश च भवन्त्य  अत्र नृशंसा जायते परजाकव चिद वर्षति पर्जन्यः कव चि त सस्यं पररॊहतिरसाः सर्वे कषयं यान्ति यदा नेच्छति  भूमिपःपरजाः संरक्षितुं सम्यग दण्डनीति समाहितःराजा  कृतयुगस्रष्टा तरेताया दवापरस्य चयुगस्य च चतुर्थस्य  राजा भवति कारणमकृतस्य करणाद राजा सवर्गम अत्यन्तम  अश्नुतेतरेतायाः करणाद राजा सवर्गं नात्यन्तम अश्नुत ेपरवर्तनाद दवापरस्य यथाभागम उपाश्नुतेकलेः परवर्तना द राजा पापम अत्यन्तम अश्नुतेततॊ वसति दुष्कर्मा नरक े शाश्वतीः समाःपरजानां कल्मषे मग्नॊ ऽकीर्थिं पापं  च विन्दतिदण्डनीतिं पुरस्कृत्य विजान कषत्रियः सदाअन वाप्तं च लिप्सेत लब्धं च परिपालयेतलॊकस्य सीमन्त कर ी मर्यादा लॊकभावनीसम्यङ नीता दण्डनीतिर यथा माता यथ ा पितायस्यां भवन्ति भूतानि तद विद्धि भरतर्षभएष एव  परॊ धर्मॊ यद राजा दण्डनीति मानतस्मात कौरव्य धर्मेण  परजाः पालय नीतिमानएवंवृत्तः परजा रक्षन सवर्गं जेत ासि दुर जयम
mahabharata-ramayana_mbs12070dev.txt