[य]यद वरं सर्वतीर्थानां तद बरवीहि पितामहयत्र वै पर मं शौचं तन मे वयाख्यातुम अर्हसि[भ]सर्वाणि खलु तीर् थानि गुणवन्ति मनीषिणामयत तु तीर्थं च शौचं च तन मे  शृणु समाहितःअगाधे विमले शुद्धे सत्यतॊये धृतिह्रदेस नातव्यं मानसे तीर्थे सत्त्वम आलम्ब्य शाश्वतमतीर्थश ौचम अनर्थित्वम आर्दवं सत्यम आर्जवमअहिंसा सर्वभूतान ाम आनृशंस्यं दमः शमःनिर्ममा निरहंकारा निर्द्वंद्वा  निष्परिग्रहाःशुचयस तीर्थभूतास ते ये भैक्षम उपभुञ् जतेतत्त्ववित तव अनहंबुद्धिस तीर्थं परमम उच्यतेशौचल क्षणम एतत ते सर्वत्रैवान्ववेक्षणमरजस तमः सत्त्वम अ थॊ येषां निर्धौतम आत्मनःशौचाशौचे न ते सक्ताः सवकार ्यपरिमार्गिणःसर तयागेष्व अभिरताः सर्वज्ञाः सर्वदर् शिनःशौचेन वृत्तशौचार्थास ते तीर्थाः शुचयश च तेनॊदक  कलिन्नगात्रस तु सनात इत्य अभिधीयतेस सनातॊ यॊ दमस् नातः स बाह्याभ्यन्तरः शुचिःअतीतेष्व अनपेक्षा ये पर ाप्तेष्व अर्थेषु निर्ममाःशौचम एव परं तेषां येषां न ॊत्पद्यते सपृहापरज्ञानं शौचम एवेह शरीरस्य विशेषतःत था निष किंचनत्वं च मनसश च परसन्नतावृत्तशौचं मनः शौ चं तीर्थशौचं परं हितमजञानॊत्पन्नं च यच छौचं तच छौच ं परमं मतममनसाथ परदीपेन बरह्म जञानबलेन चसनाता ये म ानसे तीर्थे तज्ज्ञाः कषेत्रज्ञदर्शिनःसमारॊपितशौचस  तु नित्यं भव समन्वितःकेवलंगुण संपन्नः शुचिर एव नरः  सदाशरीरस्थानि तीर्थानि परॊक्तान्य एतानि भारतपृथिव ्यां यानि तीर्थानि पुण्यानि शृणु तान्य अपियथा शरीर स्यॊद्देशाः शुचयः परिनिर्मिताःतथा पृथिव्या भागाश च  पुण्यानि सलिलानि चपरार्थनाच चैव तीर्थस्य सनानाच च  पितृतर्पणातधुनन्ति पापं तीर्थेषु पूता यान्ति दिवं  सुखमपरिग्रहाच च साधूनां पृथिव्याश चैव तेजसाअतीव प ुण्यास ते भागाः सलिलस्य च तेजसामनसश च पृथिव्याश च  पुण्यतीर्थास तथापरेउभयॊर एव यः सनातः स सिद्धिं शीघ ्रम आप्नुयातयथाबलं करिया हीनं करिया वा बलवर्जिताने ह साधयते कार्यं समायुक्तस तु सिध्यतिएवं शरीरशौचेन  तीर्थशौचेन चान्विताःततः सिद्धिम अवाप्नॊति दविविधं  शौचम उत्तमम
mahabharata-ramayana_mbs13111dev.txt