राष्ट्रगुप्तिं च मे राजन राष्ट्रस्यैव च संग्रहमसम् यग जिज्ञासमानाय परब्रूहि भरतर्षभराष्ट्रगुप्तिं च त े सम्यग राष्ट्रस्यैव च संग्रहमहन्त सर्वं परवक्ष्या मि तत्त्वम एकमनाः शृणुगरामस्याधिपतिः कार्यॊ दश गरा म्यस तथापरःदविगुणायाः शतस्यैवं सहस्रस्य च कारयेतगर ामे यान गरामदॊषांश च गरामिकः परिपालयेततान बरूयाद द श पायासौ स तु विंशतिपाय वैसॊ ऽपि विंशत्यधिपतिर वृत ्तं जानपदे जनेगरामाणां शतपालाय सर्वम एव निवेदयेतया नि गरमीण भॊज्यानि गरामिकस तान्य उपाश्नुयातदश पस ते न भर्तव्यस तेनापि दविगुणाधिपःगरामं गरामशताध्यक्षॊ  भॊक्तुम अर्हति सत्कृतःमहान्तं भरतश्रेष्ठ सुस्फीत ज नसंकुलमतत्र हय अनेकम आयत्तं राज्ञॊ भवति भारतशाखा न गरम अर्हस तु सहस्रपतिर उत्तममधान्यहैरण्यभॊगेन भॊक् तुं राष्ट्रिय उद्यतःतथा यद गरामकृत्यं सयाद गरामिकृ त्यं च ते सवयमधर्मज्ञः सचिवः कश चित तत परपश्येद अत न्द्रितःनगरे नगरे च सयाद एकः सर्वार्थचिन्तकःउच्चैः  सथाने घॊररूपॊ नक्षत्राणाम इव गरहःभवेत स तान परिक् रामेत सर्वान एव सदा सवयमविक्रयं करयम अध्वानं भक्तं  च स परिव्ययमयॊगक्षेमं च संप्रेक्ष्य वणिजः कारयेत  करानउत्पत्तिं दानवृत्तिं च शिल्पं संप्रेक्ष्य चासक ृतशिल्पप्रतिकरान एव शिल्पिनः परति कारयेतउच्चावचकरा  नयाय्याः पूर्वराज्ञां युधिष्ठिरयथा यथा न हीयेरंस  तथा कुर्यान महीपतिःफलं कर्म च संप्रेक्ष्य ततः सर्व ं परकल्पयेतफलं कर्म च निर्हेतु न कश चित संप्रवर्तय ेतयथा राजा च कर्ता च सयातां कर्मणि भागिनौसमवेक्ष्य  तथा राज्ञा परणेयाः सततं कराःनॊच्छिन्द्याद आत्मनॊ  मूलं परेषां वापि तृष्णयाईहा दवाराणि संरुध्य राजा स ंप्रीति दर्शनःपरद्विषन्ति परिख्यातं राजानम अति खाद नमपरद्विष्टस्य कुतः शरेयः संप्रियॊ लभते परियमवत्सौ पम्येन दॊग्धव्यं राष्ट्रम अक्षीण बुद्धिनाभृतॊ वत्स ॊ जातबलः पीडां सहति भारतन कर्म कुरुते वत्सॊ भृशं द ुग्धॊ युधिष्ठिरराष्ट्रम अप्य अतिदुग्धं हि न कर्म क ुरुते महतयॊ राष्ट्रम अनुगृह्णाति परिगृह्य सवयं नृप ःसंजातम उपजीवन स लभते सुमहत फलमआपद अर्थं हि निचयान  राजान इह चिन्वतेराष्ट्रं च कॊशभूतं सयात कॊशॊ वेश् म गतस तथापौरजानपदान सर्वान संश्रितॊपाश्रितांस तथाय थाशक्त्य अनुकम्पेत सर्वान अभ्यन्तरान अपिबाह्यं जनं  भेदयित्वा भॊक्तव्यॊ मध्यमः सुखमएवं न संप्रकुप्यन् ते जनाः सुखितदुःखिताःपराग एव तु करादानम अनुभाष्य प ुनः पुनःसंनिपत्य सवविषये भयं राष्ट्रे परदर्शयेतइयम  आपत समुत्पन्ना परचक्रभयं महतअपि नान्ताय कल्पेत वे णॊर इव फलागमःअरयॊ मे समुत्थाय बहुभिर दस्युभिः सहइद म आत्मवधायैव राष्ट्रम इच्छन्ति बाधितुमअस्याम आपदि  घॊरायां संप्राप्ते दारुणे भयेपरित्राणाय भवतां परार ्थयिष्ये धनानि वःपरतिदास्ये च भवतां सर्वं चाहं भयक ्षयेनारयः परतिदास्यन्ति यद धरेयुर बलाद इतःकलत्रम आ दितः कृत्वा नश्येत सवं सवयम एव हिअपि चेत पुत्रदारा र्थम अर्थसंचय इष्यतेनन्दामि वः परभावेन पुत्राणाम इ व चॊदयेयथाशक्त्य अनुगृह्णामि राष्ट्रस्यापीडया च वः आपत्स्व एव च बॊढव्यं भवद्भिः सद गवैर इवन वः परिय त रं कार्यं धनं कस्यां चिद आपदिइति वाचा मधुरया शलक्ष ्णया सॊपचारयासवरश्मीन अभ्यवसृजेद युगम आदाय कालवितप रचारं भृत्यभरणं वययं गॊग्राम तॊ भयमयॊगक्षेमं च संप ्रेक्ष्य गॊमिनः कारयेत करानउपेक्षिता हि नश्येयुर ग ॊमिनॊ ऽरण्यवासिनःतस्मात तेषु विशेषेण मृदुपूर्वं सम ाचरेतसान्त्वनं रक्षणं दानम अवस्था चाप्य अभीक्ष्णशः गॊमिनां पार्थ कर्तव्यं संविभागाः परियाणि चअजस्रम उ पयॊक्तव्यं फलं गॊमिषु सर्वतःपरभावयति राष्ट्रं च वय वहारं कृषिं तथातस्माद गॊमिषु यत्नेन परीतिं कुर्याद  विचक्षणःदयावान अप्रमत्तश च करान संप्रणयन मृदूनसर् वत्र कषेमचरणं सुलभं तात गॊमिभिःन हय अतः सदृशं किं  चिद धनम अस्ति युधिष्ठिर
mahabharata-ramayana_mbs12088dev.txt