[मनु]अक्षरात खं ततॊ वायुर वायॊर जयॊतिस ततॊ जलमजलात  परसूता जगती जगत्यां जायते जगतइमे शरीरैर जलम एव गत ्वा; जलाच च तेजः पवनॊ ऽनतरिक्षमखाद वै निवर्तन्ति न भाविनस ते; ये भाविनस ते परम आप्नुवन्तिनॊष्णं न शीत ं मृदु नापि तीक्ष्णं; नाम्लं कसायं मधुरं न तिक्तमन  शब्दवन नापि च गन्धवत तन; न रूपवत तत्परमस्वभावमसपर ्शं तनुर वेद रसं तु जिह्वा; घराणं च गन्धाञ शरवणे च  शब्दानरूपाणि चक्षुर न च तत्परं यद; गृह्णन्त्य अनध ्यात्मविदॊ मनुष्याःनिवर्तयित्वा रसनं रसेभ्यॊ; घराण ं च गन्धाच छरवणे च शब्दातसपर्शात तनुं रूपगुणात तु  चक्षुस; ततः परं पश्यति सवं सवभावमय ओद गृहीत्वा हि  करॊति यच च; यस्मिंश च ताम आरभते परवृत्तिमयस्मिंश च  यद येन च यश च कर्ता; तत कारणं तं समुपायम आहुःयच च ाभिभूः साधकं वयापकं च; यन मन्त्रवच छंस्यते चैव लॊक ेयः सर्वहेतुः परमार्थकारी; तत कारणं कार्यम अतॊ यद  अन्यतयथा च कश चित सुकृतैर मनुष्यः; शुभाशुभं पराप्न ुते ऽथाविरॊधातएवं शरीरेषु शुभाशुभेषु; सवकर्मजैर जञ ानम इदं निबद्धमयथा परदीपः पुरतः परदीप्तः; परकाशम अ न्यस्य करॊति दीप्यनतथेह पञ्चेन्द्रिय दीपवृक्षा; जञ ानप्रदीप्ताः परवन्त एवयथा हि राज्ञॊ बहवॊ हय अमात्य ाः; पृथक परमानं परवदन्ति युक्ताःतद्वच छरीरेषु भवन् ति पञ्च; जञानैक देशः परमः स तेभ्यःयथार्चिषॊ ऽगनेः  पवनस्य वेगा; मरीचयॊ ऽरकस्य नदीषु चापःगच्छन्ति चाया न्ति च तन्यमानास; तद्वच छरीराणि शरीरिणां तुयथा च क श चित परशुं गृहीत्वा; धूमं न पश्येज जवलनं च काष्ठे तद्वच छरीरॊदर पानि पादं; छित्त्वा न पश्यन्ति ततॊ य द अन्यततान्य एव काष्ठानि यथा विमथ्य; धूमं च पश्येज  जवलनं च यॊगाततद्वत सुबुद्धिः समम इन्द्रियत्वाद; ब ुधः परं पश्यति सवं सवभावमयथात्मनॊ ऽङगं पतितं पृथिव ्यां; सवप्नान्तरे पश्यति चात्मनॊ ऽनयतशरॊत्रादि युक ्तः सुमनाः सुबुद्धिर; लिङ्गात तथा गच्छति लिङ्गम अन ्यतउत्पत्तिवृद्धिक्षयसंनिपातैर; न युज्यते ऽसौ परमः  शरीरीअनेन लिङ्गन तु लिङ्गम अन्यद; गच्छत्य अदृष्टः  परतिसंधि यॊगातन चक्षुषा पश्यति रूपम आत्मनॊ; न चाप ि संस्पर्शम उपैत किं चितन चापि तैः साधयते ऽथ कार्य ं; ते तं न पश्यन्ति सपश्यते तानयथा परदीपे जवलतॊ ऽन लस्य; संतापजं रूपम उपैति किं चितन चान्तरं रूपगुणं  बिभर्ति; तथैव तद दृश्यते रूपम अस्ययथा मनुष्यः परिम ुच्य कायम; अदृश्यम अन्यद विशते शरीरमविजृज्य भूतेषु  महत्सु देहं; तदाश्रयं चैव बिभर्ति रूपमखं वायुम अग ्निं सलिलं तथॊर्वीं; समन्ततॊ ऽभयाविशते शरीरीनानाश् रयाः कर्मसु वर्तमानाः; शरॊत्रादयः पञ्च गुणाञ शरयन् तेशरॊत्रं खतॊ घराणम अथॊ पृथिव्यास; तेजॊमयं रूपम अथ ॊ विपाकःजलाश्रयः सवेद उक्तॊ रसश च; वाय्वात्मकः सपर ्शकृतॊ गुणश चमहत्सु भूतेषु वसन्ति पञ्च; पञ्चेन्द्र ियार्थाश च तथेन्द्रियेषुसर्वाणि चैतानि मनॊऽनुगानि;  बुद्धिं मनॊ ऽनवेति मनः सवभावमशुभाशुभं कर्मकृतं यद  अस्य; तद एव परत्याददते सवदेहेमनॊ ऽनुवर्तन्ति पराव राणि; जलौकसः सरॊत इवानुकूलमचलं यथादृष्टिपथं परैति;  सूक्ष्मं महद रूपम इवाभिपातिसवरूपम आलॊचयते च रूपं;  परं तथा बुधि पथं परैति
mahabharata-ramayana_mbs12195dev.txt