अग्रतः परययौ रामः सीता मध्ये सुमध्यमा पृष्ठतस तु ध नुष्पाणिर लक्ष्मणॊ ऽनुजगाम हतौ पश्यमानौ विविधाञ शै लप्रस्थान वनानि च नदीश च विविधा रम्या जग्मतुः सह स ीतयासारसांश चक्रवाकांश च नदीपुलिनचारिणः सरांसि च स पद्मानि युतानि जलजैः खगैःयूथबद्धांश च पृषतान मदॊन् मत्तान विषाणिनः महिषांश च वराहांश च गजांश च दरुमवै रिणःते गत्वा दूरम अध्वानं लम्बमाने दिवाकरे ददृशुः  सहिता रम्यं तटाकं यॊजनायतमपद्मपुष्करसंबाधं गजयूथैर  अलंकृतम सारसैर हंसकादम्बैः संकुलं जलचारिभिःपरसन्न सलिले रम्यतस्मिन सरसि शुश्रुवे गीतवादित्रनिर्घॊषॊ  न तु कश चन दृश्यतेततः कौतूहलाद रामॊ लक्ष्मणश च महा रथः मुनिं धर्मभृतं नाम परष्टुं समुपचक्रमेइदम अत्यद ्भुतं शरुत्वा सर्वेषां नॊ महामुने कौतूहलं महज जातं  किम इदं साधु कथ्यतामतेनैवम उक्तॊ धर्मात्मा राघवेण  मुनिस तदा परभावं सरसः कृत्स्नम आख्यातुम उपचक्रमेइ दं पञ्चाप्सरॊ नाम तटाकं सार्वकालिकम निर्मितं तपसा  राम मुनिना माण्डकर्णिनास हि तेपे तपस तीव्रं माण्डक र्णिर महामुनिः दशवर्षसहस्राणि वायुभक्षॊ जलाश्रयततः  परव्यथिताः सर्वे देवाः साग्निपुरॊगमाः अब्रुवन वचन ं सर्वे परस्पर समागताः अस्मकं कस्य चित सथानम एष पर ार्थयते मुनिःततः कर्तुं तपॊविघ्नं सर्वैर देवैर निय ॊजिताः परधानाप्सरसः पञ्चविद्युच्चलितवर्चसःअप्सरॊभि स ततस ताभिर मुनिर दृष्टपरावरः नीतॊ मदनवश्यत्वं सुर ाणां कार्यसिद्धयेताश चैवाप्सरसः पञ्चमुनेः पत्नीत्व म आगताः तटाके निर्मितं तासाम अस्मिन्न अन्तर्हितं ग ृहमतत्रैवाप्सरसः पञ्चनिवसन्त्यॊ यथासुखम रमयन्ति तप ॊयॊगान मुनिं यौवनम आस्थितमतासां संक्रीडमानानाम एष  वादित्रनिःस्वनः शरूयते भूषणॊन्मिश्रॊ गीतशब्दॊ मनॊह रःआश्चर्यम इति तस्यैतद वचनं भावितात्मनः राघवः परति जग्राह सह भरात्रा महायशाःएवं कथयमानस्य ददर्शाश्रमम ण्डलम कुशचीरपरिक्षिप्तं नानावृक्षसमावृतमपरविश्य सह  वैदेह्या लक्ष्मणेन च राघवः तदा तस्मिन स काकुत्स्थ ः शरीमत्य आश्रममण्डलेउषित्वा सुसुखं तत्र पूर्ज्यमा नॊ महर्षिभिः जगाम चाश्रमांस तेषां पर्यायेण तपस्विन ामयेषाम उषितवान पूर्वं सकाशे स महास्त्रवित कव चित  परिदशान मासान एकं संवत्सरं कव चितकव चिच च चतुरॊ मा सान पञ्चषट चापरान कव चित अपरत्राधिकान मासान अध्यर् धम अधिकं कव चिततरीन मासान अष्टमासांश च राघवॊ नयवसत  सुखम तथा संवसतस तस्य मुनीनाम आश्रमेषु वै रमतश चान ुकुल्येन ययुः संवत्सरा दशपरिसृत्य च धर्मज्ञॊ राघवः  सह सीतया सुतीक्ष्णस्याश्रमं शरीमान पुनर एवाजगाम ह स तम आश्रमम आगम्य मुनिभिः परतिपूजितः तत्रापि नयवसद  रामः कं चित कालम अरिंदमःअथाश्रमस्थॊ विनयात कदा चि त तं महामुनिम उपासीनः स काकुत्स्थः सुतीक्ष्णम इदम  अब्रवीतअस्मिन्न अरण्ये भगवन्न अगस्त्यॊ मुनिसत्तमः  वसतीति मया नित्यं कथाः कथयतां शरुतमन तु जानामि तं  देशं वनस्यास्य महत्तया कुत्राश्रमपदं पुण्यं महर्षे स तस्य धीमतःपरसादात तत्र भवतः सानुजः सह सीतया अगस् त्यम अभिगच्छेयम अभिवादयितुं मुनिममनॊरथॊ महान एष हृ दि संपरिवर्तते यद अहं तं मुनिवरं शुश्रूषेयम अपि सव यमइति रामस्य स मुनिः शरुत्वा धर्मात्मनॊ वचः सुतीक् ष्णः परत्युवाचेदं परीतॊ दशरथात्मजमअहम अप्य एतद एव  तवां वक्तुकामः सलक्ष्मणम अगस्त्यम अभिगच्छेति सीतया  सह राघवदिष्ट्या तव इदानीम अर्थे ऽसमिन सवयम एव बरव ीषि माम अहम आख्यासि ते वत्स यत्रागस्त्यॊ महामुनिःय ॊजनान्य आश्रमात तात याहि चत्वारि वै ततः दक्षिणेन म हाञ शरीमान अगस्त्यभ्रातुर आश्रमःसथलप्राये वनॊद्देश े पिप्पलीवनशॊभिते बहुपुष्पफले रम्ये नानाशकुनिनादित ेपद्मिन्यॊ विविधास तत्र परसन्नसलिलाः शिवाः हंसकारण ्डवाकीर्णाश चक्रवाकॊपशॊभिताःतत्रैकां रजनीम उष्य पर भाते राम गम्यताम दक्षिणां दिशम आस्थाय वनखण्डस्य पा र्श्वतःतत्रागस्त्याश्रमपदं गत्वा यॊजनम अन्तरम रमणी ये वनॊद्देशे बहुपादप संवृते रंस्यते तत्र वैदेही लक ्ष्मणश च तवया सहस हि रम्यॊ वनॊद्देशॊ बहुपादपसंकुलः  यदि बुद्धिः कृता दरष्टुम अगस्त्यं तं महामुनिम अद् यैव गमने बुद्धिं रॊचयस्व महायशःइति रामॊ मुनेः शरुत ्वा सह भरात्राभिवाद्य च परतस्थे ऽगस्त्यम उद्दिश्य  सानुजः सह सीतयापश्यन वनानि चित्राणि पर्वपांश चाभ्र संनिभान सरांसि सरितश चैव पथि मार्गवशानुगाःसुतीक्ष् णेनॊपदिष्टेन गत्वा तेन पथा सुखम इदं परमसंहृष्टॊ वा क्यं लक्ष्मणम अब्रवीतएतद एवाश्रमपदं नूनं तस्य महात ्मनः अगस्त्यस्य मुनेर भरातुर दृश्यते पुण्यकर्मणःयथ ा हीमे वनस्यास्य जञाताः पथि सहस्रशः संनताः फलभरेण  पुष्पभारेण च दरुमाःपिप्पलीनां च पक्वानां वनाद अस्म ाद उपागतः गन्धॊ ऽयं पवनॊत्क्षिप्तः सहसा कटुकॊदयःतत ्र तत्र च दृश्यन्ते संक्षिप्ताः काष्ठसंचयाः लूनाश  च पथि दृश्यन्ते दर्भा वैदूर्यवर्चसःएतच च वनमध्यस्थ ं कृष्णाभ्रशिखरॊपमम पावकस्याश्रमस्थस्य धूमाग्रं सं प्रदृश्यतेविविक्तेषु च तीर्थेषु कृतस्नाना दविजातयः  पुष्पॊपहारं कुर्वन्ति कुसुमैः सवयम आर्जितैःतत सुत ीक्ष्णस्य वचनं यथा सौम्य मया शरुतम अगस्त्यस्याश्रम ॊ भरातुर नूनम एष भविष्यतिनिगृह्य तरसा मृत्युं लॊका नां हितकाम्यया यस्य भरात्रा कृतेयं दिक शरण्या पुण् यकर्मणाइहैकदा किल करूरॊ वातापिर अपि चेल्वलः भरातरौ  सहिताव आस्तां बराह्मणघ्नौ महासुरौधारयन बराह्मणं र ूपम इल्वलः संस्कृतं वदन आमन्त्रयति विप्रान स शराद् धम उद्दिश्य निर्घृणःभरातरं संस्कृतं भराता ततस तं म ेषरूपिणम तान दविजान भॊजयाम आस शराद्धदृष्टेन कर्मणा ततॊ भुक्तवतां तेषां विप्राणाम इल्वलॊ ऽबरवीत वातापे  निष्क्रमस्वेति सवरेण महता वदनततॊ भरातुर वचः शरुत् वा वातापिर मेषवन नदन भित्त्वा भित्वा शरीराणि बराह् मणानां विनिष्पततबराह्मणानां सहस्राणि तैर एवं कामरू पिभिः विनाशितानि संहत्य नित्यशः पिशिताशनैःअगस्त्ये न तदा देवैः परार्थितेन महर्षिणा अनुभूय किल शराद्धे  भक्षितः स महासुरःततः संपन्नम इत्य उक्त्वा दत्त्वा  हस्तावसेचनम भरातरं निष्क्रमस्वेति इल्वलः सॊ ऽभयभा षततं तथा भाषमाणं तु भरातरं विप्रघातिनम अब्रवीत परह सन धीमान अगस्त्यॊ मुनिसत्तमःकुतॊ निष्क्रमितुं शक्त िर मया जीर्णस्य रक्षसः भरातुस ते मेष रूपस्य गतस्य  यमसादनमअथ तस्य वचः शरुत्वा भरातुर निधनसंश्रितम परध र्षयितुम आरेभे मुनिं करॊधान निशाचरःसॊ ऽभयद्रवद दवि जेन्द्रं तं मुनिना दीप्ततेजसा चक्षुषानलकल्पेन निर् दग्धॊ निधनं गतःतस्यायम आश्रमॊ भरातुस तटाकवनशॊभितः  विप्रानुकम्पया येन कर्मेदं दुष्करं कृतमएवं कथयमानस ्य तस्य सौमित्रिणा सह रामस्यास्तं गतः सूर्यः संध्य ाकालॊ ऽभयवर्ततउपास्य पश्चिमां संध्यां सह भरात्रा य थाविधि परविवेशाश्रमपदं तम ऋषिं चाभ्यवादयनसम्यक परत िगृहीतस तु मुनिना तेन राघवः नयवसत तां निशाम एकां प राश्य मूलफलानि चतस्यां रात्र्यां वयतीतायां विमले स ूर्यमण्डले भरातरं तम अगस्त्यस्य आमन्त्रयत राघवःअभि वादये तवा भगवन सुखम अध्युषितॊ निशाम आमन्त्रये तवां  गच्छामि गुरुं ते दरष्टुम अग्रजमगम्यताम इति तेनॊक् तॊ जगाम रघुनन्दनः यथॊद्दिष्टेन मार्गेण वनं तच चावल ॊकयननीवारान पनसांस तालांस तिमिशान वञ्जुलान धवान चि रिबिल्वान मधूकांश च बिल्वान अपि च तिन्दुकानपुष्पित ान पुष्पिताग्राभिर लताभिर अनुवेष्टितान ददर्श रामः  शतशस तत्र कान्तारपादपानहस्तिहस्तैर विमृदितान वानरै र उपशॊभितान मत्तैः शकुनिसंघैश च शतशः परतिनादितानतत ॊ ऽबरवीत समीपस्थं रामॊ राजीवलॊचनः पृष्ठतॊ ऽनुगतं व ीरं लक्ष्मणं लक्ष्मिवर्धनमसनिग्धपत्रा यथा वृक्षा य था कषान्ता मृगद्विजाः आश्रमॊ नातिदूरस्थॊ महर्षेर भ ावितात्मनःअगस्त्य इति विख्यातॊ लॊके सवेनैव कर्मणा  आश्रमॊ दृश्यते तस्य परिश्रान्त शरमापहःपराज्यधूमाकु लवनश चीरमालापरिष्कृतः परशान्तमृगयूथश च नानाशकुनिना दितःनिगृह्य तरसा मृत्युं लॊकानां हितकाम्यया दक्षिण ा दिक कृता येन शरण्या पुण्यकर्मणातस्येदम आश्रमपदं  परभावाद यस्य राक्षसैः दिग इयं दक्षिणा तरासाद दृश्य ते नॊपभुज्यतेयदा परभृति चाक्रान्ता दिग इयं पुण्यकर ्मणा तदा परभृति निर्वैराः परशान्ता रजनीचराःनाम्ना  चेयं भगवतॊ दक्षिणा दिक परदक्षिणा परथिता तरिषु लॊके षु दुर्धर्षा करूरकर्मभिःमार्गं निरॊद्धुं सततं भास् करस्याचलॊत्तमः संदेशं पालयंस तस्य विन्ध्यशौलॊ न वर ्धतेअयं दीर्घायुषस तस्य लॊके विश्रुतकर्मणः अगस्त्य स्याश्रमः शरीमान विनीतमृगसेवितःएष लॊकार्चितः साधुर  हिते नित्यं रतः सताम अस्मान अधिगतान एष शरेयसा यॊज यिष्यतिआराधयिष्याम्य अत्राहम अगस्त्यं तं महामुनिम  शेषं च वनवासस्य सौम्य वत्स्याम्य अहं परभॊअत्र देवा ः सगन्धर्वाः सिद्धाश च परमर्षयः अगस्त्यं नियताहारं  सततं पर्युपासतेनात्र जीवेन मृषावादी करूरॊ वा यदि  वा शठः नृशंसः काम वृत्तॊ वा मुनिर एष तथाविधःअत्र द ेवाश च यक्षाश च नागाश च पतगैः सह वसन्ति नियताहारॊ  धर्मम आराधयिष्णवःअत्र सिद्धा महात्मानॊ विमानैः सूर ्यसंनिभैः तयक्त्वा देहान नवैर देहैः सवर्याताः परमर ्षयःयक्षत्वम अमरत्वं च राज्यानि विविधानि च अत्र दे वाः परयच्छन्ति भूतैर आराधिताः शुभैःआगताः समाश्रमपद ं सौमित्रे परविशाग्रतः निवेदयेह मां पराप्तम ऋषये स ह सीतया
mahabharata-ramayana_rys3010_dev.txt