राघवश चापि विपुलं तं राक्षसवनौकसाम शरुत्वा संग्राम निर्घॊषं जाम्बवन्तम उवाच हसौम्य नूनं हनुमता कृतं क र्म सुदुष्करम शरूयते हि यथा भीमः सुमहान आयुधस्वनःत द गच्छ कुरु साहाय्यं सवबलेनाभिसंवृतः कषिप्रम ऋष्कप ते तस्य कपिश्रेष्ठस्य युध्यतःऋक्षराजस तथेत्य उक्त् वा सवेनानीकेन संवृतः आगच्छत पश्चिमद्वारं हनूमान यत ्र वानरःअथायान्तं हनूमन्तं ददर्शर्क्षपतिः पथि वानर ैः कृतसंग्रामैः शवसद्भिर अभिसंवृतमदृष्ट्वा पथि हनू मांश च तद ऋष्कबलम उद्यतम नीलमेघनिभं भीमं संनिवार्य  नयवर्ततस तेन हरिसैन्येन संनिकर्षं महायशाः शीघ्रम  आगम्य रामाय दुःखितॊ वाक्यम अब्रवीतसमरे युध्यमानाना म अस्माकं परेक्षतां च सः जघान रुदतीं सीताम इन्द्रज िद रावणात्मजःउद्भ्रान्तचित्तस तां दृष्ट्वा विषण्णॊ  ऽहम अरिंदम तद अहं भवतॊ वृत्तं विज्ञापयितुम आगतःतस ्य तद्वचनं शरुत्वा राघवः शॊकमूर्छितः निपपात तदा भू मौ छिन्नमूल इव दरुमःतं भूमौ देवसंकाशं पतितं दृश्य  राघवम अभिपेतुः समुत्पत्य सर्वतः कपिसत्तमाःअसिञ्चन  सलिलैश चैनं पद्मॊत्पलसुगन्धिभिः परदहन्तम असह्यं च  सहसाग्निम इवॊत्थितमतं लक्ष्मणॊ ऽथ बाहुभ्यां परिष्व ज्य सुदुःखितः उवाच रामम अस्वस्थं वाक्यं हेत्वर्थसं हितमशुभे वर्त्मनि तिष्ठन्तं तवाम आर्यविजितेन्द्रिय म अनर्थेभ्यॊ न शक्नॊति तरातुं धर्मॊ निरर्थकःभूताना ं सथावराणां च जङ्गमानां च दर्शनम यथास्ति न तथा धर् मस तेन नास्तीति मे मतिःयथैव सथावरं वयक्तं जङ्गमं च  तथाविधम नायम अर्थस तथा युक्तस तवद्विधॊ न विपद्यते यद्य अधर्मॊ भवेद भूतॊ रावणॊ नरकं वरजेत भवांश च धर् मसंयुक्तॊ नैवं वयसनम आप्नुयाततस्य च वयसनाभावाद वयस नं च गते तवयि धर्मेणॊपलभेद धर्मम अधर्मं चाप्य अधर् मतःयदि धर्मेण युज्येरन नाधर्मरुचयॊ जनाः धर्मेण चरत ां धर्मस तथा चैषां फलं भवेतयस्माद अर्था विवर्धन्ते  येष्व अधर्मः परतिष्ठितः कलिश्यन्ते धर्मशीलाश च तस ्माद एतौ निरर्थकौवध्यन्ते पापकर्माणॊ यद्य अधर्मेण  राघव वधकर्महतॊ धर्मः स हतः कं वधिष्यतिअथ वा विहिते नायं हन्यते हन्ति वा परम विधिर आलिप्यते तेन न स पा पेन कर्मणाअदृष्टप्रतिकारेण अव्यक्तेनासता सता कथं श क्यं परं पराप्तुं धर्मेणारिविकर्शनयदि सत सयात सतां  मुख्य नासत सयात तव किं चन तवया यदीदृशं पराप्तं तस ्मात सन नॊपपद्यतेअथ वा दुर्बलः कलीबॊ बलं धर्मॊ ऽनु वर्तते दुर्बलॊ हृतमर्यादॊ न सेव्य इति मे मतिःबलस्य  यदि चेद धर्मॊ गुणभूतः पराक्रमे धर्मम उत्सृज्य वर् तस्व यथा धर्मे तथा बलेअथ चेत सत्यवचनं धर्मः किल पर ंतप अनृतस तवय्य अकरुणः किं न बद्धस तवया पितायदि धर ्मॊ भवेद भूत अधर्मॊ वा परंतप न सम हत्वा मुनिं वज्र ी कुर्याद इज्यां शतक्रतुःअधर्मसंश्रितॊ धर्मॊ विनाश यति राघव सर्वम एतद यथाकामं काकुत्स्थ कुरुते नरःमम  चेदं मतं तात धर्मॊ ऽयम इति राघव धर्ममूलं तवया छिन् नं राज्यम उत्सृजता तदाअर्थेभ्यॊ हि विवृद्धेभ्यः सं वृद्धेभ्यस ततस ततः करियाः सर्वाः परवर्तन्ते पर्वते भ्य इवापगाःअर्थेन हि वियुक्तस्य पुरुषस्याल्पतेजसः  वयुच्छिद्यन्ते करियाः सर्वा गरीष्मे कुसरितॊ यथासॊ  ऽयम अर्थं परित्यज्य सुखकामः सुखैधितः पापम आरभते कर ्तुं तथा दॊषः परवर्ततेयस्यार्थास तस्य मित्राणि यस् यार्थास तस्य बान्धवः यस्यार्थाः स पुमाँल लॊके यस्य ार्थाः स च पण्डितःयस्यार्थाः स च विक्रान्तॊ यस्यार ्थाः स च बुद्धिमान यस्यार्थाः स महाभागॊ यस्यार्थाः  स महागुणःअर्थस्यैते परित्यागे दॊषाः परव्याहृता मय ा राज्यम उत्सृजता वीर येन बुद्धिस तवया कृतायस्यार् था धर्मकामार्थास तस्य सर्वं परदक्षिणम अधनेनार्थकाम ेन नार्थः शक्यॊ विचिन्वताहर्षः कामश च दर्पश च धर्म ः करॊधः शमॊ दमः अर्थाद एतानि सर्वाणि परवर्तन्ते नर ाधिपयेषां नश्यत्य अयं लॊकश चरतां धर्मचारिणाम ते ऽर थास तवयि न दृश्यन्ते दुर्दिनेषु यथा गरहाःतवयि परव् रजिते वीर गुरॊश च वचने सथिते रक्षसापहृता भार्या पर ाणैः परियतरा तवतद अद्य विपुलं वीर दुःखम इन्द्रजिता  कृतम कर्मणा वयपनेष्यामि तस्माद उत्तिष्ठ राघवअयम अ नघ तवॊदितः परियार्थं; जनकसुता निधनं निरीक्ष्य रुष् टः सहयगजरथां सराक्षसेन्द्रां; भृशम इषुभिर विनिपातय ामि लङ्काम
mahabharata-ramayana_rys6070_dev.txt